Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 226/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2019-05-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargi
Powołane przepisy: article: Art. 3, art. 134, art. 145, art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: Art. 5, art. 10, art. 8
journal: Dz.U. 2018 poz 2220
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Michna Sędziowie WSA Renata Czeluśniak WSA Hanna Knysiak-Sudyka (spr.) Protokolant specjalista Bernadetta Szczypka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2019 r. sprawy ze skarg M. B. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 grudnia 2018 r. nr [...] nr [...] w przedmiocie dodatku do zasiłku rodzinnego skargi oddala


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzjami z dnia 12 grudnia 2018r., nr [...] oraz nr [...] wydanymi na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), art. 3, art. 4, art. 5, art. 8, art. 10 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1952 ze zm.) oraz art. 2 i art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 570) utrzymało w mocy wydane z upoważnienia Wójta Gminy decyzje: z dnia [...] 2017r., nr [...], którą postanowiono zmienić decyzje z dnia [...] 2012r., nr [...] oraz z dnia [...] 2017r., nr [...], którą postanowiono zmienić decyzję z dnia [...] 2014r., nr [...].

Powyższe decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzjami z dnia [...] 2012r., nr [...] oraz z dnia [...] 2014r., nr [...] przyznano skarżącej M. B. świadczenia rodzinne odpowiednio na okresy zasiłkowe 2012/2013 i 2014/2015.

W dniu 2.09.2015 r. do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej wpłynął wniosek M. B. o zmianę w/w decyzji, w celu przyznania na dzieci K. B. i O. B. za okres od 1.12.2012r. do 31.10.2015r. dodatków do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym w trakcie jednego porodu w kwocie po 400,00 zł miesięcznie na każdego z nich i wyrównanie zaległości.

Decyzją z dnia [...] 2015r., nr [...] odmówiono M. B. zmiany w/w decyzji.

Decyzją z dnia [...] 2015r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia z uwagi na brak sprecyzowania trybu, w jakim decyzja miałaby zostać wzruszona.

W dniu 8.01.2016r. M. B. złożyła w Ośrodku pismo, w którym sprecyzowała zakres żądań odnośnie zmiany decyzji i wyraziła zgodę na zmianę decyzji na podstawie art. 155 k.p.a.

Decyzjami z dnia [...] 2016r., nr [...] oraz nr [...] Starszy Specjalista Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, działający z upoważnienia Wójta Gminy, postanowił odmówić M. B. zmiany decyzji z dnia [...] 2012r., Nr [...] oraz z dnia [...] 2014r., Nr [...] w sprawie przyznania świadczeń rodzinnych. W uzasadnieniach zaskarżonych decyzji wskazał, że art. 10 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych ustala w sposób jednoznaczny kwotę przysługującego świadczenia, nie dając organowi przyznającemu świadczenia uprawnień do określania innej wysokości.

Od opisanych powyżej decyzji M. B. złożyła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego odwołania, wnosząc o zmianę zaskarżonych decyzji i przyznanie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego - opieka nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym w trakcie jednego porodu, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Po rozpatrzeniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzjami z dnia [...] 2016r., nr [...] oraz nr [...] orzekło o utrzymaniu zaskarżonych decyzji w mocy. W uzasadnieniu wskazało m. in., iż tryb weryfikacji decyzji ostatecznych przewidziany w art. 155 k.p.a. nie ma zastosowania do decyzji o charakterze związanym, nie ma charakteru absolutnego i nie może być stosowany automatycznie, bez rozważenia, czy decyzja o charakterze związanym jest decyzją zgodną prawem. Tylko bowiem w takim przypadku jej zmiana w trybie art. 155 k.p.a. prowadziłaby do stanu sprzeczności z obowiązującym prawem. Natomiast w przypadku, gdy decyzja taka dotknięta jest wadą materialnoprawną lub procesową inną niż wady kwalifikowane, wówczas tryb przewidziany w art. 155 k.p.a. może służyć do jej wzruszenia, czyli zmiany lub uchylenia, skutkiem czego w obrocie będzie pozostawać decyzja niewadliwa, lub nastąpi eliminacja z obrotu decyzji wadliwej. Tak więc art. 155 k.p.a. może być zastosowany tylko w sprawach, których wynikiem są decyzje uznaniowe, a nie związane, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie. Nie ulega bowiem wątpliwości, że decyzje administracyjne wydawane w przedmiocie dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego są decyzjami o charakterze związanym, a wynika to wprost z treści art. 10 ust. 1-4 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Nie sposób także nie odnieść się do uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 czerwca 2014r., I OPS 15/13, w której Sąd stwierdził że dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, o którym mowa w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2013 r. poz. 1456 ze zm.), w przypadku korzystania z urlopu wychowawczego w celu sprawowania opieki nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu, przysługuje do zasiłku rodzinnego na każde z tych dzieci. Jednak uchwała ta wiąże tylko wojewódzkie sądy administracyjne i Naczelny Sąd Administracyjny celem ujednolicenia orzecznictwa sądowo-administracyjnego. Nie wiąże jednak w sposób bezpośredni organów wydających decyzje o przyznaniu świadczeń rodzinnych.

Na powyższe decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego M. B. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który wyrokiem z dnia 28 marca 2017r., sygn. akt III SA/Kr 1613/16 uchylił zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje organu I instancji.

Zasadniczo Sąd zgodził się, że zmiana tzw. decyzji związanej (której treść wynika z konkretnych przepisów prawa) nie może nastąpić w trybie art. 155 k.p.a. -doprowadziłoby to bowiem do wydania nowej (zmienionej) decyzji sprzecznej z przepisami prawa. Uznał jednak, że zakaz zmiany decyzji związanej w trybie art. 155 k.p.a. istnieje tylko wtedy, jeżeli pierwotnie wydana decyzja jest zgodna z prawem, tzn. w sposób prawidłowy interpretuje "wiążące" ją przepisy prawa. Sąd podniósł, że odmowa zmiany decyzji w trybie art. 155 k.p.a. w przypadku decyzji nie może być stosowana automatycznie, bez rozważenia, czy pierwotna decyzja o charakterze związanym jest decyzją zgodną prawem. Tylko bowiem w takim przypadku jej zmiana w trybie art. 155 k.p.a. prowadziłaby do stanu sprzeczności z obowiązującym prawem. Natomiast w przypadku, gdy decyzja taka dotknięta jest wadą materialnoprawną lub procesową inną niż wady kwalifikowane, wówczas tryb przewidziany w art. 155 k.p.a. może służyć do jej wzruszenia, czyli zmiany lub uchylenia, skutkiem czego w obrocie będzie pozostawać decyzja niewadliwa lub nastąpi eliminacja z obrotu decyzji wadliwej. Sąd podkreślił, że w uchwale z 26 czerwca 2014 r, I OPS 15/13 Naczelny Sąd Administracyjny uzasadniał, że interpretacji art. 10 ust. 2 skutkującej przyznaniem tylko jednego dodatku "przeczy przede wszystkim to, że po pierwsze, dodatek jest ściśle związany z zasiłkiem rodzinnym na określone dziecko, a po drugie, wydłużenie okresu pobierania dodatku dotyczy wyłącznie określenia okresu pobierania dodatku, a nie przesłanek, od których zależy nabycie prawa do tego dodatku. Z tego względu nie ma wystarczających podstaw do przyjęcia, że skoro ustawodawca wydłużył okres pobierania dodatku w razie sprawowania opieki nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu, to tym samym dodatek ten ma przysługiwać tylko do zasiłku rodzinnego na jedno z tych dzieci.(...). Sąd zauważył również, że zmianie obu w/w decyzji w trybie art. 155 k.p.a. nie stała na przeszkodzie okoliczność, że wniosek o zmianę został złożony po upływie okresów wypłaty zasiłków na podstawie pierwszej z decyzji tj. decyzji z [...] 2012 r. za okres od 1 listopada 2012 r. do 31 października 2013 r. W orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z 14 czerwca 2016 r, II OSK 2468/14, zwraca się uwagę na niemożliwość zmiany decyzji w trybie art. 155 k.p.a. po wygaśnięciu decyzji. Jeżeli po upływie zastrzeżonego w decyzji terminu decyzja nie określa już sytuacji prawnej jej adresata w znaczeniu przyznania mu uprawnienia lub nałożenia obowiązku, to niemożliwa staje się jej zmiana przy zastosowaniu art. 155 k.p.a. Niemniej jednak pogląd ten nie jest adekwatny do sytuacji faktycznej skarżącej. Przyznane jej dodatki do zasiłków rodzinnych nie wygasają z upływem okresu wskazanego w decyzji. Gdyby tak było, to skarżąca nie mogłaby się domagać po upływie okresu zasiłkowego zapłaty przyznanych, a faktycznie niewypłaconych jej kwot. Podstawą prawa do dodatku jest bowiem przepis prawa materialnego (art. 10 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych), a obowiązujące przepisy nie określają ani terminu przedawnienia prawa do żądania ich wypłaty, ani skutków opóźnienia wypłat zasiłków (tu: dodatku do zasiłku). W rozpoznawanej sprawie prawo do świadczeń niewątpliwie zostało ustalone przed upływem okresów zasiłkowych (w obu decyzjach dodatek przyznano w sposób wyraźny na K. i O. B.), błędnie natomiast została określona wysokość dodatku do zasiłków rodzinnych. Skarżąca nie utraciła więc uprawnienia do żądania zmiany decyzji w zakresie określenia wymiaru dodatku do zasiłku rodzinnego, nawet jeżeli jej wniosek został złożony po upływie okresu zasiłkowego określonego w pierwotnej decyzji. Czym innym jest termin na złożenie wniosku o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych, o czym mowa w art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, a czym innym jest termin określenia wysokości tych świadczeń. Możliwe jest więc wzruszenie decyzji ostatecznej w tym zakresie (w tym zmiana wysokości świadczeń w trybie art. 155 k.p.a.) na wniosek złożony nawet po upływie okresu zasiłkowego wskazanego w decyzji. Organy odmawiając zmiany pierwotnych decyzji zgodnie z wnioskiem skarżącej naruszyły art. 10 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych i art. 155 k.p.a - dokonując ich błędnej wykładni".

W wyniku opisanego powyżej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zostały wydane w dniu [...] 2017r. przez działającego z upoważnienia Wójta Gminy, Starszego Specjalistę Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej decyzje nr [...] oraz nr [...], na mocy których postanowiono zmienić decyzję z dnia [...] 2012r., Nr [...], w ten sposób że pkt 3 decyzji otrzymał brzmienie: "3. dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego - opieka nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym w trakcie jednego porodu na K. B. i O. B., w kwocie po 373,40 zł na każde dziecko za okres od 03.11.2012r. do 30.11.2012r. oraz w kwocie po 400,00 zł miesięcznie na każde dziecko za okres od 01.12.2012r. do 31.10.2013r. na każde dziecko.", a także zmienić decyzję z dnia [...] 2014r., Nr [...], w ten sposób że pkt 3 decyzji otrzymał brzmienie: "3. dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem - w okresie korzystania z urlopu wychowawczego - opieka nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym w trakcie jednego porodu na K. B. i O. B., w kwocie po 400,00 zł miesięcznie na każde dziecko za okres od 01.11.2014r. do 31.10.2015r. na każde dziecko".

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano, że analizując otrzymany w dniu 28.07.2017r. wyrok Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28.03.2017r., sygn. akt III SA/Kr 1613/16, Ośrodek uwzględnia stanowisko Sądu i przyznaje dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego - opieka nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym w trakcie jednego porodu na K. B. i O. B., w kwocie po 400 zł, zgodnie z art. 269 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.) - brak wyraźnego przepisu o związaniu organów administracyjnych uchwałami Naczelnego Sądu Administracyjnego. W rozpoznawanej sprawie możliwe jest więc wzruszenie decyzji ostatecznej w zakresie zmiany wysokości świadczeń w trybie art. 155 k.p.a. - "Decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony", jednak brak przepisów dotyczących skutków opóźnienia się z wypłatami powoduje m.in. nienaliczanie odsetek za zwłokę lub opóźnienie (wyrok Sądu WSA w Rzeszowie z 4.02.2010 r., II SA/Rz 964/09). Stosując powyższe regulacje prawne przyznano świadczenia pieniężne bez naliczania odsetek.

Nie zgadzając się z powyższymi decyzjami [...] oraz [...] M. B. złożyła od niej odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wskazując, że dotyczy ono części, w której pominięto należne świadczenie za okres od 1 listopada 2013r. do 31 października 2014r. Jednocześnie wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym w trakcie jednego porodu, za okres od 1 listopada 2013r. do 31 października 2014r., po 400 zł na każde dziecko. Natomiast w przypadku uznania, że nastąpiła oczywista pomyłka pisarska i daty zostały niewłaściwie wpisane strona wniosła o sprostowanie okresów wypłacania świadczenia zgodnie z jej wnioskiem.

Decyzjami z dnia 12.12.2018 r. nr [...] oraz nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] 2017 r., zn. [...] wydaną z upoważnienia Wójta Gminy, którą postanowiono zmienić decyzje z dnia [...] 2012r., zn. [...] oraz z dnia [...] 2014r., zn. [...].

W uzasadnieniu powyższych decyzji wskazano, że mając na uwadze stan faktyczny nin. sprawy, a także wskazania zawarte w opisanym na wstępie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 marca 2017r., sygn. akt III SA/Kr 1613/16, stwierdzić należało, iż odwołująca się niewątpliwie spełniała przesłanki do przyznania wnioskowanego dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego - opieka nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym w trakcie jednego porodu, na dzieci: K. B., O. B. w kwocie po 373,40 zł na każde dziecko za okres od 03.11.2012r. do 30.11.2012r., w kwocie po 400,00 zł. miesięcznie na każde dziecko odpowiednio za okres od 01.12.2012r. do 31.10.2013r. oraz w kwocie po 400,00 zł miesięcznie za okres od 01.11.2014r. do 31.10.2015r. na każde dziecko.

Natomiast odnosząc się do żądania strony o zmianę decyzji z dnia [...] 2012r. oraz z dnia [...] 2014r. w części dotyczącej przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, wnioskowanego na dzieci: K. B. i O. B. w okresie od 1 listopada 2013r. do 31 października 2014r. organ wyjaśnił, iż przedmiotem niniejszej sprawy było ustalenie prawa M. B. do zasiłków rodzinnych na w/w dzieci, a w konsekwencji także przysługujących do zasiłku dodatków na okres zasiłkowy trwający od 1 listopada 2012r. do 31 października 2013r. (w związku z wnioskiem złożonym przez odwołującą w dniu 08.10.2012r.) oraz na okres zasiłkowy trwający od 1 listopada 2014r. do 31 października 2015r. (w związku z wnioskiem złożonym przez odwołującą w dniu 29.09.2014r).

Organ odwoławczy wskazał, że zaskarżonymi przez stronę decyzjami z dnia [...] 2017r., nr [...] oraz nr [...] dokonano - zgodnie ze wskazaniami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - zmiany decyzji z dnia [...] 2012r. oraz z dnia [...] 2014r. w trybie art. 155 K.p.a., która określała prawo strony do zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego - opieka nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym w trakcie jednego porodu, w okresie od 1 listopada 2012r. do 31 października 2013r oraz w okresie od 1 listopada 2014r. do 31 października 2015r. W tym stanie rzeczy brak jest podstaw prawnych do tego, by dokonać zmiany w/w decyzji poprzez przyznanie świadczenia na okres, którego decyzja nie dotyczyła (tj. od 1 listopada 2013r. do 31 października 2014r.).

Ponadto organ odwoławczy wskazał, że niezależnie od powyższego kwestia przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, w kwocie po 400,00 zł miesięcznie na każde z dzieci (zgodnie z wnioskiem strony złożonym w dniu 2.09.2015r.), w okresie od 1 listopada 2013r. do 31 października 2014 r. winna być przeprowadzona przez organ pierwszoinstancyjny w odrębnym postępowaniu i zakończona wydaniem odrębnej decyzji.

Na powyższe decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 grudnia 2018 r., nr [...] oraz nr [...] skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła M. B. Skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonych decyzji oraz poprzedzających je decyzji, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także przyznania jej należnych świadczeń wraz z odsetkami od daty wymagalności.

W uzasadnieniu skarżąca, powołując się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 2016 r. sygn. akt I OSP 15/13 stwierdziła, iż interpretacja przepisów dokonana przez Naczelny Sąd Administracyjny jest jednoznaczna, dlatego należy przyjąć, że przedmiotowe decyzji odnośnie zasiłków przysługujących z tytułu opieki na synami K. i O. zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa i ze szkodą dla jej rodziny, bowiem nie uwzględniono dalszych okresów od 1 listopada 2013 do 31 października 2014. Ponadto wskazała, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze kolejny raz daje wyraz lekceważenia wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Krakowie skoro na stronie 4 uzasadnienia stwierdza, że brak jest przepisów nakazujących stosowanie się do uchwał Naczelnego Sądu Administracyjnego.

W odpowiedzi na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o ich oddalenie, podtrzymując argumentacje zawartą w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Zakres sądowo-administracyjnej kontroli administracji publicznej obejmuje orzekanie między innymi w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej powoływanej jako "p.p.s.a."). Przewidziane w art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2188 ze zm.) kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 p.p.s.a., co oznacza, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany wyartykułowanymi zarzutami i sformułowanymi wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, lecz ocenia sprawę w całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych.

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonej decyzji Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Kontroli Sądu w niniejszej sprawie poddane zostały dwie decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 grudnia 2018 r. utrzymujące w mocy wydane z upoważnienia Wójta Gminy decyzje: z dnia [...] 2017r., którą postanowiono zmienić decyzję z dnia [...] 2012r. oraz z dnia [...] 2017r., którą postanowiono zmienić decyzję z dnia [...] 2014r.

Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2220 ze zm.; powoływanej dalej jako "u.ś.r."). Uregulowania dotyczące zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami do tego zasiłku zostały zawarte w przepisach art. 4-15a u.ś.r., w których szczegółowo określono przesłanki uzyskania prawa do ww. świadczeń, mających na celu częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka. Ze swej istoty przedmiotowe świadczenia są kierowane jednak do rodzin o najniższych dochodach, na co wskazuje art. 5 ust. 1 u.ś.r., który wprowadza kryterium dochodowe uprawniające do otrzymywania zasiłku rodzinnego, a w konsekwencji także określonych i należnych danej osobie dodatków do tego zasiłku.

Przechodząc do analizy stanu faktycznego niniejszej sprawy, jak i mając na uwadze wskazania zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 marca 2017r., sygn. akt III SA/Kr 1613/16, stwierdzić należało, iż decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 grudnia 2018 r. są zgodne z prawem.

Na wstępie należy wskazać, że skarżąca niewątpliwie spełniała przesłanki do przyznania wnioskowanego zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na okresy zasiłkowe 2012/2013 i 2014/2015. W niniejszej sprawie dochód rodziny w przeliczeniu na osobę na okres zasiłkowy trwający od 1 listopada 2012r. do 31 października 2013r. wynosił 335,19 zł, z kolei na okres zasiłkowy trwający od 1 listopada 2014r. do 31 października 2015r. - 381,96 zł. W związku z powyższym M. B. była uprawniona do przyznania jej świadczeń w postaci zasiłku rodzinnego na dzieci K. B. i O. B. Nie ulega również wątpliwości, że - po spełnieniu pozostałych przesłanek wynikających z ustawy o świadczeniach rodzinnych, a w szczególności art. 10 tej ustawy – M. B. przysługiwał także dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego - opieka nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym w trakcie jednego porodu, w wysokości 400 zł miesięcznie. Albowiem - jak wynika ze stanu faktycznego - w okresie od dnia 3 listopada 2012r. do 3 listopada 2015r. został udzielony M. B. urlop wychowawczy na dzieci K. B. i O. B. Ponadto bezpośrednio przed uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego strona pozostawała w sześciomiesięcznym okresie zatrudnienia. O przyznaniu tych świadczeń organ orzekł w decyzjach z dnia [...] 2012r., nr [...] oraz z dnia 31 października 2014r. nr [...]. Wskutek w/w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zostały wydane w dniu [...] 2017r. przez działającego z upoważnienia Wójta Gminy, Starszego Specjalistę Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej decyzje nr [...] oraz nr [...], na mocy których postanowiono zmienić decyzję z dnia [...] 2012r., Nr [...] w ten sposób, że dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego został przyznany na rzecz każdego z dzieci skarżącej. W dniu 12 grudnia 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy w/w decyzje.

Natomiast odnosząc się do twierdzeń skarżącej, z których wynika, iż zaskarżone decyzje z dnia [...] 2017r. powinny przyznawać jej także dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, wnioskowanego na dzieci: K. B. i O. B., w okresie od 1 listopada 2013r. do 31 października 2014r. należy wskazać, iż są one bezzasadne.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że ustawodawca dostrzegając konieczność wsparcia materialnego rodzin z dziećmi na utrzymaniu, zwłaszcza w momencie przebywania na urlopie wychowawczym osób sprawujących opiekę nad dzieckiem, przewidział możliwość uzyskania dodatku z tego tytułu w okresie korzystania z urlopu. Przedmiotowy dodatek stanowi jeden z elementów polityki prorodzinnej na rzecz rodzin wychowujących zwłaszcza małe dzieci.

Regulacja dotycząca dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego została zawarta w art. 10 ustawy o świadczeniach rodzinnych, gdzie szczegółowo określono przesłanki, od spełnienia których zależne jest pozytywne rozpatrzenie wniosku. Należy podkreślić, że otrzymanie omawianego dodatku wiąże się z uzyskaniem prawa do zasiłku rodzinnego, a więc także ze spełnieniem kryterium dochodowego. Dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, jak każdy dodatek otrzymywany na mocy przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, nie ma bowiem charakteru samoistnego, lecz zależny i wobec tego jego przyznanie jest w każdym przypadku uzależnione od spełnienia warunków do zasiłku rodzinnego. Dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego do zasiłku rodzinnego wymieniony w art. 8 pkt 2 u.ś.r. przysługuje więc temu podmiotowi, który spełnia przesłanki uprawniające do przyznania zasiłku rodzinnego i dodatkowo przesłanki określone w art. 10 u.ś.r. Ustawodawca dokonał sprzężenia obu rodzajów świadczeń w taki sposób, że pobieranie zasiłku rodzinnego może następować wraz z pobieraniem dodatku lub dodatków do tego zasiłku, natomiast pobieranie dodatku lub dodatków do zasiłku rodzinnego może odbywać się wyłącznie równocześnie z pobieraniem zasiłku rodzinnego. Zasiłek rodzinny ma byt samoistny, natomiast byt dowolnego dodatku do zasiłku rodzinnego jest bytem zależnym i pochodnym od bytu zasiłku rodzinnego. Niemniej nie można wykluczyć sytuacji, gdy wnioskodawca najpierw ubiega się o zasiłek rodzinny, a odrębnym wnioskiem w terminie późniejszym (z różnych przyczyn) zwraca się o przyznanie dodatku (dodatków) do tego zasiłku. Należy przyjąć, że przyznanie dodatku (dodatków) odrębną decyzją jest wówczas dopuszczalne, w istocie bowiem wnioskodawca uprzednio otrzymał zasiłek rodzinny, a więc zasada akcesoryjności prawa do dodatków wynikająca z omawianej regulacji prawnej zostaje w tym przypadku zachowana. Prawo do dodatku nie istnieje tylko wtedy, gdy nie istnieje także prawo do zasiłku rodzinnego, a taka sytuacja nie zachodzi, gdy wcześniej zasiłek rodzinny został przyznany.

W niniejszej sprawie brak jest podstaw prawnych do tego by uwzględnić zarzuty skarżącej.

Rozpatrzenie kwestii przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego w okresie od 1 listopada 2013r. do 31 października 2014 r. powinno być przeprowadzona przez organ pierwszoinstancyjny w odrębnym postępowaniu i zakończone wydaniem odrębnej decyzji. Przy czym należy dodać, iż jego uzyskanie uzależnione jest, jak wyżej wskazano, od uzyskania zasiłku rodzinnego. Dodatek nie jest świadczeniem samodzielnym, ale jest wypłacany łącznie z zasiłkiem, a zatem w razie braku prawa do zasiłku rodzinnego nie może być mowy o prawie do dodatku. W niniejszej sprawie skarżącej nie został przyznany zasiłek rodzinny za okres od 1 listopada 2013r. do 31 października 2014 r., w związku z tym nie mogła uzyskać także prawa do dodatku i w konsekwencji zaskarżyć decyzji do sądu administracyjnego. Zaskarżone przez skarżącą decyzje dotyczą świadczeń rodzinnych na okresy zasiłkowe 2012/2013 i 2014/2015. Tak więc kontrola ich legalności nie może dotyczyć kwestii przyznania dodatku za inny okres. Stanowi ono bowiem odrębną sprawę administracyjną.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, ze zm.) orzekł jak w sentencji.