Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1283/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2006-10-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 609  Gospodarka wodna, w tym ochrona wód, budownictwo wodne, melioracje, zaopatrzenie w wodę
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie WSA Grażyna Firek AWSA Wojciech Jakimowicz ( spr.) Protokolant Joanna Kłos po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2006 r. sprawy ze skargi M. F. na decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. z dnia 8 maja 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu przywrócenia stanu poprzedniego nieruchomości skargę oddala


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 8 maja 2003 r., sygn. akt: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 29 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2001 r., Nr 115, poz. 1229 z późn. zm.) oraz art. 2 i art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 856 z późn. zm.) i § 1 pkt 6 lit. c rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lutego 1999r. w sprawie obszarów właściwości samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz.U. Nr 13, poz. 115), po rozpatrzeniu odwołania M. F. od decyzji Wójta Gminy B. z dnia [...] stycznia 2003 r., znak: [...] w sprawie nakazania M. F. przywrócenia stosunków wodnych przez zasypanie rowu wykonanego na działce nr ewid. [...] w P. po północnej stronie drogi dojazdowej do posesji S. M., zam. P., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w dniu [...] kwietnia 2002r. do Starostwa Powiatowego w B. wpłynęło podanie S. M. dotyczące wykopania przez M. F. rowu odprowadzającego wody opadowe i gruntowe na działce nr [...] w P. powodującego "obrywanie się drogi dojazdowej". W trakcie prowadzonego postępowania Starosta Powiatu w B. ustalił, iż na działce nr [...] stanowiącej własność M. F. wykonany został rów, który w obecnym stanie ma głębokość od 50-60cm , a szerokość od 47cm u góry do 30cm u dołu. Rów ten znajduje się wzdłuż drogi dojazdowej do nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] stanowiącej własność S. M.. Rów jest regularnie odmulany przez syna M. F. - W. F.

Przeprowadzając wizję lokalną w dniu [...] sierpnia 2002 r. Starosta Powiatu w B. ustalił, że wykonanie rowu oraz częste jego pogłębianie przez M. F. negatywnie wpływa na grunty sąsiednie, tj. na drogę dojazdową S. M.. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Starosta Powiatu w B. uznał się za organ niewłaściwy w sprawie i pismem z dnia [...] września 2002 r. przesłał akta sprawy wraz z wnioskiem S. M. Wójtowi Gminy B..

Wójt Gminy B. prowadząc równolegle postępowanie w sprawie naruszenia stosunków wodnych w trakcie wizji lokalnej w dniu [...] czerwca 2002 r. ustalił, że pomiędzy drogą dojazdową S. M., a nieruchomością M. F. wykonany został rów. W trakcie wizji strony ustaliły, iż M. F. zlikwiduje przedmiotowy rów nawożąc ziemię i wykonując naturalny spadek w kierunku zachodnim. S. M. zobowiązał się do udrożnienia rowu melioracyjnego przebiegającego w części przez jego nieruchomość i do wykonania krawężnika betonowego wzdłuż drogi dojazdowej od strony granicy z nieruchomością M. F., co zabezpieczy drogę dojazdową przed osuwaniem się na tą nieruchomość. Celem regulacji stosunków wodnych Gmina B. dokona konserwacji ok. 700 m rowu melioracyjnego. Powyższe ustalenia zostały wykonane przez S. M. i Gminę B.. Natomiast jak wynika z protokołu spisanego w dniu [...] sierpnia 2002 r. M. F. nie zlikwidowała rowu znajdującego się pomiędzy drogą dojazdową S. M., a jej nieruchomością.

Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego Wójt Gminy B. decyzją z dnia [...] stycznia 2003r. nakazał M. F. przywrócenie stosunków wodnych przez zasypanie rowu wykonanego na działce nr [...] po północnej stronie drogi dojazdowej do posesji S. M.. Od powyższej decyzji odwołanie wniosła M. F. nie zgadzając się na zasypanie rowu i wskazując, że na jej nieruchomość spływa woda z drogi dojazdowej S. M., przez co jej nieruchomość jest podtapiana.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. stwierdziło, że zgodnie z art. 29 ust.1 pkt 1 i ust. 3 ustawy 18 lipca 2001 r. Prawo wodne właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej, ani kierunku odpływu ze źródeł ze szkodą dla gruntów sąsiednich. W przypadku, gdy spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt może w drodze decyzji nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom.

Wskazano, że wykonanie przez M. F. rowu na działce nr [...] w P. szkodliwie wpływa na znajdującą się na działce nr [...] drogę dojazdową do nieruchomości S. M.. Stanowisko takie znajduje potwierdzenie w ustaleniach dokonanych w czasie wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu [...] sierpnia 2002 r. Szkodliwy wpływ wykonanego rowu polega na tym, iż na skutek ciągłego pogłębiania rowu dochodzi do obsuwania się ziemi z drogi dojazdowej. W tym stanie rzeczy niezbędnym jest podjęcie czynności zapobiegających szkodom, a do tych czynności zaliczyć należy zasypanie przedmiotowego rowu.

W ocenie Kolegium argumenty M. F. zawarte w odwołaniu, a dotyczące spływania wód z drogi dojazdowej na jej nieruchomość nie zasługują na uwzględnienie, bowiem jak wynika z mapy znajdującej się w aktach sprawy, wody z tej drogi mogą spływać do rowu znajdującego się na posesji S. M., a następnie do rowu melioracyjnego, który został udrożniony przez Gminę B.. Organ odwoławczy podkreślił przy tym, że w dniu [...] maja 2003r. M. F. zgodziła się na likwidację rowu poprzez jego zasypanie i wykonanie naturalnego spadku w kierunku zachodnim. Pomimo że pozostałe strony, tj. S. M. i Gmina B. wykonały ustalenia zawarte w protokole z dnia [...] czerwca 2002r. M. F. nie zlikwidowała przedmiotowego rowu.

Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia 8 maja 2003 r., sygn. akt: [...] złożyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie M. F. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Skarżąca podnosi, że decyzja nakazująca jej zasypanie rowu wykonanego na działce nr ewid. [...] narusza prawa skarżącej, a zmiana stosunków wodnych jest wynikiem ukształtowania terenu na posesji S. M., który zlikwidował przepływy na swojej działce oraz nawiózł ziemię na tę działkę. Skarżąca podnosi, że była w związku z powyższym zmuszona wykopać rów odwadniający na własnej nieruchomości w 1996 r., a organowi odwoławczemu zarzuca nieuwzględnienie przepisów obowiązującej wówczas ustawy Prawo wodne z 1974 r., a także oparcie rozstrzygnięcia na błędnych analizach i protokołach, które nie znajdują potwierdzenia w rzeczywistości. Zasypanie spornego rowu zagraża w ocenie skarżącej jej prawu własności. Skarżąca podtrzymała swoje stanowisko w piśmie z dnia [...] września 2006 r.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i wniosło o oddalenie skargi.

Odpowiadając na zarzuty skargi organ odwoławczy stwierdził, że w trakcie wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu [...] czerwca 2002 r. przez Wójta Gminy B. z udziałem m.in strony skarżącej, M. F. zobowiązała się do "wypłycenia rowka znajdującego się pomiędzy jej nieruchomością, a drogą dojazdową do nieruchomości S. M., przez jego likwidację, tj. nawożąc ziemią i wykonując naturalny spadek w kierunku zachodnim." Protokół ten jest podpisany przez M. F., co pozwala na przyjęcie, że skarżąca znała i akceptowała powyższe ustalenia. Druga strona sporu, tj. S. M. zobowiązał się do udrożnienia rowu melioracyjnego w taki sposób, aby umożliwić odpływ wód opadowych i gruntowych do głównego rowu melioracyjnego, który na odcinku ok. 700m miał zostać udrożniony przez Gminę B.. Kontrola wykonania powyższych ustaleń przeprowadzona w dniu [...] sierpnia 2002 r. również - wbrew twierdzeniom skarżącej - z jej udziałem, wykazała, że zarówno S. M. jak i Gmina B. wykonali te ustalenia, natomiast M. F. stanowczo sprzeciwiła się likwidacji rowka, mimo wcześniejszych pisemnych deklaracji.

Podniesiono, że w takiej sytuacji Wójt Gminy B. miał podstawy do decyzyjnego nakazania zasypania rowu, bowiem wcześniej przeprowadzone postępowanie doprowadziło do ustaleń, że na skutek wykopania tego rowu, oraz jego systematycznego odmulania (co zostało przyznane w trakcie wizji przeprowadzonej w dniu [...] maja 2003 r.) dochodzi do niszczenia drogi przebiegającej na nieruchomości S. M.. Tym samym w sprawie doszło do zmiany stanu wód na gruncie i zmiana ta szkodliwie wpływa na nieruchomości sąsiednie, a w tym przypadku na drogę dojazdową.

Kolegium wskazało, że nie są zasadne argumenty strony mówiące o zalewaniu jej nieruchomości przez wodę z nieruchomości S. M. i wodę spływającą z drogi dojazdowej. Z map znajdujących się w aktach sprawy wynika bowiem, że wzdłuż drogi od strony nieruchomości S. M. znajduje się rów, oczyszczony przez S. M. (stosowanie do wcześniejszych ustaleń), zatem wody z jego nieruchomości i z drogi mogą wpływać do tego rowu, a następnie do rowu melioracyjnego udrożnionego przez Gminę B.. Nie jest natomiast możliwym przelewanie się wody z nieruchomości S. M. na nieruchomość M. F., bowiem droga, która oddziela te nieruchomości znajduje się wyżej. Ponadto wskazano, że przez działkę M. F. przebiega rów melioracyjny (obecnie udrożniony przez Gminę B.), a zatem przy przyjęciu, że zgodnie z zasadami sztuki budowlanej, rów ten znajduje się w miejscu najniżej położonym, to do tego właśnie rowu mogą spływać wody z nieruchomości M. F..

Organ odwoławczy podkreślił także, że okoliczność, iż rów został wykonany w 1996 r. nie stanowi przeszkody do wydania orzeczenia nakazującego zasypanie tego rowu. W obecnym stanie prawnym ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2001 r., Nr 115, poz. 1229 z późn. zm.) nie przewiduje już 5-letniego okresu określonego w art. 50 ust. 1 poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo wodne (Dz.U. z 1974 r., Nr 38, poz. 230 ze zm.), po upływie którego, w zasadzie niemożliwym było wydanie orzeczenia w przedmiocie nakazania przywrócenia stanu wód do stanu poprzedniego.

Skoro zatem działania M. F. doprowadziły do zmiany stanu wód na gruncie, zasadnym jest nakazanie podjęcia czynności, które zapobiegną szkodom.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone - czyli również w sytuacji niniejszej sprawy ze skargi M. F. - podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz.1269), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, iż sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Z istoty kontroli wynika, że zasadność zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Oznacza to, iż w przedmiotowej sprawie sąd bierze pod uwagę przede wszystkim obowiązujące w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia regulacje ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2001 r., nr 115, poz. 1229 z późn. zm.) oraz przepisy kodeksu postępowania administracyjnego.

Ze względu na powyższą zasadę oraz treść art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, konieczne jest podkreślenie, że przedmiotem kontroli Sądu w przedmiotowej sprawie była wyłącznie decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia 8 maja 2003 r., sygn. akt: [...] utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy B. z dnia [...] stycznia 2003 r., znak: [...] w sprawie nakazania M. F. przywrócenia stosunków wodnych przez zasypanie rowu wykonanego na działce nr ewid. [...] po północnej stronie drogi dojazdowej do posesji S. M., zam. P..

Postępowanie z wniosku S. M. z dnia [...] kwietnia 2002 r. dotyczyło sprawy administracyjnej wpływu zmiany stanu wody na gruncie należącym do M. F., tj. na działce nr ewid. [...] w P. na grunty sąsiednie, a zwłaszcza wpływu na grunty sąsiednie wykopanego przez M. F. w 1996 r. na działce nr ewid. [...] w P. rowu odwadniającego. Poza granicami tej sprawy administracyjnej pozostaje podnoszona przez skarżącą kwestia wpływów działań właściciela działki nr [...] w P. na zmiany stanu wody na gruncie należącym do skarżącej. Sprawa ta mogłaby być przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego.

W postępowaniu administracyjnym prowadzonym początkowo przez Starostę B. została podjęta - w wyniku przekazania sprawy organowi właściwemu w trybie art. 65 k.p.a. pismem z dnia [...] września 2002 r. - decyzja Wójta Gminy B. z dnia [...] stycznia 2003 r., znak: [...], a następnie zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia 8 maja 2003 r., sygn. akt: [...]. Jak zasadnie przyjmuje się w piśmiennictwie, ze względu na to, że przekazanie sprawy administracyjnej nie dezaktualizuje tej sprawy, a zatem nie powoduje bezprzedmiotowości postępowania, w mocy pozostają czynności procesowe dokonane w dotychczasowym postępowaniu (por. A. Matan: Komentarz do art. 65 kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U.00.98.1071), w: G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Tom l i II, Zakamycze, 2005).

Skarga nie jest uzasadniona, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a tylko w takim zakresie Sąd w ramach swojej właściwości sprawuje kontrolę orzeczeń administracyjnych (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz. 1269)). Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a także argumentację zaprezentowaną w odpowiedzi na skargę.

Zgodnie z treścią art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 Prawa wodnego właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich, a jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom.

Z akt sprawy wynika, że wykopanie na działce nr ewid. [...] w P. rowu odwadniającego i jego pogłębianie negatywnie wpływa na drogę dojazdową zlokalizowaną na działce nr [...] w P. i powoduje jej niszczenie (protokół z dnia [...] sierpnia 2002 r.). Na okoliczność tę wskazują również właściciele działki nr [...] w P. – E. M. i S. M. (protokół z dnia [...] maja 2002 r.), a sama skarżąca temu nie przeczy (również w pismach kierowanych do sądu administracyjnego) koncentrując się na kwestiach związanych z zabezpieczeniem własnej nieruchomości przed zalewaniem wodami opadowymi.

W tym stanie rzeczy zasadnie zobowiązano skarżącą do przywrócenia stanu poprzedniego poprzez zasypanie spornego rowu odwadniającego, a zatem należało oddalić skargę M. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia 8 maja 2003 r, sygn. akt: [...] utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy B. z dnia [...] stycznia 2003 r., znak: [...] w sprawie nakazania M. F. przywrócenia stosunków wodnych przez zasypanie rowu wykonanego na działce nr ewid. [...] po północnej stronie drogi dojazdowej do posesji S. M., zam. P., mając na uwadze treść art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, póz. 1270), zgodnie z którym w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.