Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1428/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-03-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 67 § 3 i 5, art. 183 § 1 i 2 pkt 5, art. 184, 203 pkt 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz sędzia NSA Małgorzata Dałkowska-Szary (spr.) sędzia del. WSA Mirosława Pindelska Protokolant asystent sędziego Katarzyna Ślizak po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2012 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej N. Spółki z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 kwietnia 2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 160/10 w sprawie ze skargi C. Spółki z o.o. w W. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej 1) uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2) zasądza od C. Spółki z o.o. w W. na rzecz N. Spółki z o.o. z siedzibą w W. kwotę 730 (siedemset trzydzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 160/10, po rozpoznaniu skargi C. Sp. z o.o. w W. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji oraz stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

Powyższy wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.

Prezydent W. decyzją z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...], po ponownym rozpatrzeniu wniosku C. Sp. z o.o., odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] marca 2008 r., nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i wydającej pozwolenie na budowę dla inwestycji polegającej na budowie kompleksu zabudowy mieszkalno–usługowo–biurowej z obiektami handlowymi wraz z infrastrukturą towarzyszącą na dz. ew. [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] z obrębu [...] w W.

W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał, że w dniu 17 września 2008 r. wpłynął wniosek Spółki C. o wstrzymanie wykonania ww. decyzji z dnia [...] marca 2008 r. Pismem z dnia 8 października 2008 r. inwestor uzupełnił projekt. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] października 2008 r. organ wznowił postępowanie, a postanowieniem z dnia [...] lutego 2009 r. nałożył na Spółkę obowiązek przedłożenia wyjaśnień dot. własności działek oraz ich numeracji. Pismem z dnia 2 marca 2009 r. Spółka złożyła wyjaśnienia. Po analizie akt organ nie znalazł jednak podstaw do uznania, że na etapie postępowania zakończonego wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] marca 2008 r., Spółka C. posiada przymiot strony zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), gdyż zakres oddziaływania inwestycji objętej wnioskiem o pozwoleniu na budowę nie obejmował działek o nr ew. [...],[...],[...],[...],[...] z obrębu [...]. Tym samym brak jest podstaw do uchylenia decyzji w niniejszej sprawie.

Niezależnie od powyższego Prezydent wskazał, że na wniosek inwestora N. Sp. z o.o. zostało wszczęte postępowanie w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego dotyczącego kompleksu zabudowy mieszkalno–usługowo–biurowej z obiektami handlowymi wraz z infrastrukturą towarzyszącą przy ul. O. w W. na działkach nr ew. [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] z obrębu [...]. W powyższym postępowaniu zakres strefy oddziaływania obejmuje również działki należące do Spółki C., o czym strona została powiadomiona pismem z dnia 2 lipca 2009 r. i w tym postępowaniu posiada przymiot strony.

W odwołaniu od powyższej decyzji C. Sp. z o.o. w W. zarzuciła Prezydentowi rażące naruszenie art. 7, 77, 80 i 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.) w zw. z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, poprzez błędne przyjęcie, że nie przysługiwał jej atrybut strony w postępowaniu zakończonym ww. decyzją z dnia [...] marca 2008 r. W ocenie skarżącej Spółki realizacja omawianej inwestycji ograniczy jej uprawnienia w zakresie korzystania z własnych działek znajdujących się w sąsiedztwie inwestycji. Ponadto realizacja układu drogowego ul. R. w pełnym zakresie wynikającym z opinii Inżyniera Ruchu W. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r., wymaga wykorzystania działek nr [...] i [...], znajdujących się w użytkowaniu wieczystym skarżącej Spółki, co przesądza o posiadaniu przez nią interesu prawnego.

Wojewoda Mazowiecki decyzją z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu swojej decyzji Wojewoda wskazał, że w sytuacji, gdy wnioskodawca jako podstawę wznowienia postępowania podaje przepis art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., to rozpatrując ten wniosek w postępowaniu wstępnym ogranicza się jedynie do ustalenia, czy wniosek został złożony w terminie określonym w art. 148 § 1 k.p.a. Organ stwierdził, że podmiot składający wniosek o wznowienie postępowania, nawet jeśli według organu właściwego do rozpatrzenia takiego wniosku, nie jest stroną postępowania dotyczącego pozwolenia na budowę w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, to w świetle aktualnego orzecznictwa sądów administracyjnych jest bezwzględnie stroną postępowania wznowieniowego. Wojewoda wskazał, przytaczając wyrok WSA z dnia 25 kwietnia 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 295/07, że w przypadku wskazania przesłanki wznowienia, jako okoliczności wymienionych w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., organ rozpatrujący podanie nie bada, czy podmiot wnoszący podanie istotnie ma przymiot strony w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją, gdyż kwestia ta będzie przedmiotem ustaleń i oceny w postępowaniu prowadzonym po wydaniu postanowienia, o jakim mowa w art. 149 § 2 k.p.a. W związku z powyższym Prezydent prawidłowo postanowieniem z dnia [...] października 2008 r. wznowił postępowanie zakończone ostateczną decyzją z dnia [...] marca 2008 r., gdyż wniosek Spółki C. został złożony w terminie. Pełnomocnik inwestora zwrócił się do organu I instancji o umożliwienie przejrzenia akt omawianej sprawy, z uwagi na toczące się postępowanie odwoławcze od decyzji Prezydenta W. nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach, które zostały udostępnione w tym samym dniu. Wobec czego wniosek Spółki C. z dnia 17 września 2008 r. został złożony w terminie określonym w art. 148 § 1 k.p.a.

Wojewoda wyjaśnił, że organ odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy ustali, że brak jest podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 k.p.a. lub art. 145a k.p.a. Jeżeli zatem organ ustali, że nie występuje żadna z podstaw wznowienia postępowania, nie przechodzi do merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej - nie może bowiem, nawet w przypadku, gdy stwierdzi innego rodzaju wadliwość decyzji, uchylić jej w tym trybie. Podstawy wznowienia wyliczone są w k.p.a. wyczerpująco i wyjście poza nie jest rażącym naruszeniem prawa będącym podstawą stwierdzenia nieważności. Art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. stanowi, iż w przypadku ustalenia braku podstaw określonych w art. 145 § 1 k.p.a. lub art. 145a k.p.a. organ podejmuje decyzję odmawiającą uchylenia decyzji dotychczasowej.

Interes prawny w kwestionowaniu decyzji Prezydenta z dnia [...] marca 2008 r. w trybie odwoławczym jak i wznowieniowym, oprócz inwestora i innych osób mogących również wykazać się prawem do dysponowania nieruchomościami objętymi przedmiotowym procesem inwestycyjnym, mogą mieć także właściciele i użytkownicy wieczyści sąsiednich nieruchomości. Organ zobowiązany jest ustalić, kto jest stroną postępowania w danej sprawie, a więc ocenić czy konkretna osoba jest, czy też nie jest stroną postępowania. O ocenie takiej nie decyduje jednak wewnętrzne przekonanie osoby wnoszącej odwołanie, lecz rozstrzyga o tym art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, stanowiący materialnoprawną podstawę kwestionowanej decyzji oraz art. 28 k.p.a., zgodnie z którym stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Mieć jednak interes prawny, o którym mowa w tym przepisie, to ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Zdaniem Wojewody nie budzi żadnej wątpliwości fakt, że mają go właściciele działek sąsiednich znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu i że wynika on w tym przypadku z norm art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego. Zgodnie z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Szczegółowe określenie, który z podmiotów, poza inwestorem, posiada legitymację do występowania jako strona w danym postępowaniu, możliwe jest wyłącznie na podstawie przepisów techniczno-budowlanych, zawierających regulacje odnoszące się do odległości obiektów i urządzeń budowlanych od innych obiektów i granic nieruchomości. W sytuacji gdy inwestor buduje, zachowując odległości przewidziane w tych przepisach, wówczas zgodnie ze znowelizowanym Prawem budowlanym, nie może być mowy o oddziaływaniu obiektu budowlanego na okoliczne nieruchomości. W konsekwencji właścicielom, użytkownikom wieczystym i zarządcom tych działek nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu i są oni pozbawieni legitymacji procesowej do brania udziału w postępowaniu administracyjnym.

Mając powyższe na względzie Wojewoda wskazał, że w niniejszej sprawie, z projektu zagospodarowania terenu wynika jednoznacznie, że brak jest jakiegokolwiek oddziaływania omawianej inwestycji na działki Spółki C., w tym również w zakresie realizacji układu drogowego. Organ I instancji prawidłowo zatem wskazał, iż wnioskodawca nie posiada w przedmiotowej sprawie przymiotu strony i z tego powodu zasadnie odmówiono uchylenia decyzji Prezydenta z dnia [...] marca 2008 r.

W skardze na powyższą decyzję C. Sp. z o.o. w W. zarzuciła Wojewodzie Mazowieckiemu rażące naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie podstawowych okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy (brak przeprowadzenia analizy niezbędnej dla ustalenia granic obszaru oddziaływania inwestycji budowlanej projektowanej przez N. Sp. z o.o. w W., której dotyczyła decyzja Prezydenta z dnia [...] marca 2008 r.). Ponadto organ rażąco naruszył art. 28 Prawa budowlanego poprzez błędne przyjęcie, że skarżącej nie przysługiwał status strony w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] marca 2008 r., oraz przyjęcie, iż w sytuacji, gdy projektowana inwestycja spełnia wymogi przewidziane przepisami o charakterze techniczno–budowlanym odnośnie do odległości obiektów i urządzeń budowlanych od innych obiektów i granic nieruchomości, nie może być mocy o oddziaływaniu obiektu budowlanego na okoliczne nieruchomości. W konsekwencji prowadziło to do naruszenia art. 138 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji Prezydenta z dnia [...] lipca 2009 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w uzasadnieniu przywołanego na wstępie wyroku wskazał, że Wojewoda powołując się na stanowisko zawarte w wyroku WSA z dnia 25 kwietnia 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 295/07, dotyczące wniosku o wznowienie postępowania opartego o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., błędnie przyjął, że jest nim związany na podstawie art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Prawomocność materialna dotycząca skutków rozstrzygnięcia ze względu na treść zawartą w opisanym wyroku odnosi się do podmiotu i przedmiotu postępowania w sprawie IV SA/Wa 295/07, nie jest natomiast wiążąca w niniejszej sprawie. Niemniej jednak, zdaniem Sądu, stanowisko prezentowane w tym wyroku jest wyrazem utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Zdaniem Sądu organ w zaskarżonej decyzji nie zawarł ustaleń, które by pozwoliły na ocenę jego stwierdzenia, że nie zachodzi wskazywana przez skarżącą Spółkę przesłanka wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., bowiem nie ma ona przymiotu strony. Kwestia ta powinna być jednoznacznie wyjaśniona. Powyższy obowiązek wynika z zasad postępowania określonych w art. 7, 77 i 80 k.p.a. Przede wszystkim przyczyny dla których organ uznał, że C. Sp. z o.o. nie ma przymiotu strony winny znaleźć się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, które winno opowiadać wymogom z art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia podstawowego elementu, tj. szczegółowego wykazania, w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, dlaczego skarżąca Spółka nie miała przymiotu strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego w sprawie pozwolenia na budowę i nie ma go również w postępowaniu wznowieniowym w rozumieniu art. 28 k.p.a. Kwestii tej organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji poświęcił zaledwie jedno zdanie. W prawidłowym uzasadnieniu chodzi natomiast nie o to by ogólnikowo wskazać na poczynione ustalenia, ale przede wszystkim o to, aby rozpatrzyć cały materiał dowodowy, wskazując na jakiej podstawie jakiego materiału dowodowego dana okoliczność została udowodniona (art. 77 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 81 k.p.a.). Ponadto wskazać należy jakie znaczenie mają przepisy art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego i art. 28 k.p.a. przy ocenie określonego stanu faktycznego.

W związku z powyższym Sąd stwierdził, że organ w zaskarżonej decyzji dopuścił się naruszenia ww. przepisów o postępowaniu, a także dopuścił się obrazy zasad postępowania administracyjnego sformułowanych w art. 7 i 8 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

W wytycznych co do dalszego postępowania Sąd wskazał, że organ powinien rozstrzygnąć sprawę z uwzględnieniem wskazań zawartych powyżej, w szczególności poczynić ustalenia zgodnie z zasadą art. 77, 80 i 81 k.p.a. przez prawidłowe wykazanie, czy została spełniona przesłanka wznowieniona z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Przede wszystkim organ powinien ocenić na podstawie konkretnego stanu faktycznego czy skarżąca Spółka powinna być stroną w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego w postępowaniu zakończonym ostateczną Prezydenta z dnia [...] marca 2008 r. W dalszej kolejności winien przeprowadzić postępowanie i ocenę co do rzeczywistych przyczyn wznowienia wskazanych w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Motywy decyzji powinny być natomiast tak ujęte, aby strona mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy wydaną decyzją.

Skargą kasacyjną N. Sp. z o.o. z siedzibą w W. zaskarżyła powyższy wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a. i tym samym na treść zaskarżonego wyroku, tj.:

1) przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie przez Sąd I instancji, który nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, nie wyszedł poza ich granice, mimo że w niniejszej sprawie powinien to uczynić dokonując oceny merytorycznej sprawy w szczególności w odniesieniu do kwestii czy skarżąca C. Sp. z o.o. znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu w rozumieniu przepisu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego i tym samym zgodnie z przepisem art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego jest stroną postępowania, które toczyło się w przedmiocie wydania decyzji nr [...] z dnia [...] marca 2008 r. o pozwoleniu na budowę, czy też nie jest stroną tego postępowania i w konsekwencji nie uznał, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r. odpowiadają prawu,

2) przepisu art. 133 § 1 p.p.s.a. oraz art. 106 § 5 p.p.s.a. w zw. z art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez niedopełnienie obowiązku wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego na podstawie akt sprawy, z których jednoznacznie wynika, że w sprawie istnieją dowody, co do których należy się wypowiedzieć, a w szczególności nieuwzględnienia w oparciu o akta sprawy tego, że C. Sp. z o.o. nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu w rozumieniu przepisu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego i tym samym zgodnie z przepisem art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego nie jest stroną postępowania, które toczyło się w przedmiocie wydania decyzji nr [...] z dnia [...] marca 2008 r. o pozwoleniu na budowę,

3) przepisu art. 67 § 3 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i brak dokonywania doręczeń pism stronie skarżącej spółce N. Sp. z o.o. na adres jej siedziby wskazany w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego,

4) przepisu art. 67 § 5 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że ustanowiony pełnomocnik adw. M. K.-G. jest pełnomocnikiem reprezentującym spółkę N. Sp. z o.o. w postępowaniu sądowym i tym samym doręczanie pism temu pełnomocnikowi w sytuacji, gdy zakres jego umocowania uprawniał go jedynie do zapoznania się z aktami sprawy nie zaś do reprezentowania strony skarżącej czy też do odbioru korespondencji w niniejszej sprawie.

Z uwagi na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, na rzecz strony skarżącej, według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną C. Sp. z o.o. w W. wniosła o jej oddalenie w całości ze względu na brak usprawiedliwionych jej podstaw.

Na rozprawie w dniu 17 lutego 2012 r. Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązał pełnomocnika Spółki N. do przedłożenia oryginału pełnomocnictwa w pełnej treści udzielonego przez Spółkę adwokatowi M. K.-G. Przedmiotowe pełnomocnictwo N. Sp. z o.o. doręczyła do Sądu wraz z pismem przewodnim w dniu 22 lutego 2012 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna zawiera uzasadnione podstawy.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania (art. 183 § 1 p.p.s.a.). W przedmiotowej sprawie wnosząca skargę kasacyjną Spółka N. zarzuciła Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 67 § 3 p.p.s.a. poprzez niedokonywanie doręczeń na adres Spółki oraz art. 67 § 5 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że ustanowiony pełnomocnik - adw. M. K.-G., jest pełnomocnikiem reprezentującym Spółkę w postępowaniu sądowym i tym samym doręczanie pism temu pełnomocnikowi. Podnosząc powyższe zarzuty w skardze kasacyjnej Spółka N. zarzuca więc nieważność postępowania zakończonego zaskarżonym wyrokiem. Istota powyższego zagadnienia sprowadza się zatem do ustalenia, czy w toku postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie doszło do uchybień procesowych, które powinny być zakwalifikowane jako jedna z przesłanek powodująca nieważność postępowania.

Nieważność postępowania zachodzi w przypadkach enumeratywnie wskazanych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Zgodnie z treścią art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. nieważność postępowania zachodzi, jeżeli strona została pozbawiona możności obrony swych praw. W doktrynie i orzecznictwie dominuje pogląd, że przez pozbawienie strony możności obrony swych praw należy rozumieć pozbawienie jej możności działania na skutek naruszenia przepisów prawa, wskutek czego strona była pozbawiona możliwości działania w postępowaniu. Wystąpienie tej przesłanki należy oceniać przez pryzmat konkretnych okoliczności sprawy.

Dokonując oceny postępowania sądowoadministracyjnego toczącego się przed Sądem I instancji w ww. kontekście należało dojść do wniosku, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dopuścił się naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów art. 67 § 3 i 5 p.p.s.a. co w konsekwencji przyczyniło się do wypełnienia się przesłanki nieważności postępowania określonej w art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a.

Zgodnie z treścią art. 67 § 3 p.p.s.a., pisma w postępowaniu sądowym dla przedsiębiorców i wspólników spółek handlowych, wpisanych do rejestru sądowego na podstawie odrębnych przepisów, doręcza się na adres podany w rejestrze, chyba że strona wskazała inny adres do doręczeń. Stosownie natomiast do treści art. 67 § 5 p.p.s.a., jeżeli ustanowiono pełnomocnika lub osobę upoważnioną do odbioru pism w postępowaniu sądowym, doręczenia należy dokonać tym osobom.

Pełnomocnictwo udzielone przez skarżącą kasacyjnie Spółkę adw. M. K.-G., M. B. oraz W. P. obejmowało umocowanie do następujących czynności:

1) do zapoznania się z treścią szczegółowo wskazanych w pełnomocnictwie ksiąg wieczystych wraz z dokumentami znajdującymi się w tych księgach,

2) do zapoznania się z dokumentami dotyczącymi wskazanych w pełnomocnictwie działek, znajdującymi się w ewidencji gruntów;

3) do zapoznania się z aktami postępowań administracyjnych w przedmiocie wydania: decyzji o warunkach zabudowy, tj. decyzji z dnia [...]-10-2007 (nr [...]); decyzji o pozwoleniu na budowę na wskazanej w pełnomocnictwie nieruchomości, tj. decyzji z dnia [...]-03-2008 (nr [...]) oraz decyzji z dnia [...]-07-2009 (nr [...]); wszelkich innych decyzji, zgód, uzgodnień wydanych na potrzeby realizacji na ww. nieruchomości inwestycji budowlanej, w szczególności rozbiórki istniejących budynków, uzgodnień komunikacyjnych, z zakresu ochrony środowiska, z zakresu wodno-prawnego; decyzji o podziale wskazanych w pełnomocnictwie nieruchomości;

4) do zapoznania się z dokumentacją oraz zasięgania wszelkich informacji zarówno od organów administracji, jak i dostawców mediów, w zakresie: obsługi komunikacyjnej, ochrony środowiska, wodno-prawnego, przyłączy i warunków technicznych dostaw mediów związanych ze wskazaną w pełnomocnictwie nieruchomością, oraz innych informacji dotyczących prawidłowego przeprowadzenia "due dilligence";

5) do zapoznania się z aktami sprawy zawisłej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, ze skargi Spółki C. S.A. na decyzję o pozwoleniu na budowę;

6) do wszelkich innych czynności faktycznych mających na celu ustalenie stanu prawnego i faktycznego ww. nieruchomości, a także możliwości i warunków inwestycyjnych tej nieruchomości, w szczególności w oparciu o przebieg wszelkich postępowań administracyjnych, sądowych lub innych (zakończonych lub będących w toku) z tym związanych.

W pełnomocnictwie tym podkreślono ponadto, że nie uprawnia ono do zaciągania zobowiązań, ani do dokonywania rozporządzeń w imieniu i na rzecz Spółki "N." Sp. z o.o. z siedzibą w W.

Z treści omawianego pełnomocnictwa wynika zatem, iż adw. M. K.-G. nie była umocowana do reprezentowania ww. Spółki w postępowaniu sądowym. Nie była ona pełnomocnikiem procesowym Spółki umocowanym do czynności wymienionych w art. 39 p.p.s.a. Z pełnomocnictwa udzielonego adw. M. K.-G. wynika jednoznacznie, iż w zakresie postępowania sądowoadministracyjnego została ona umocowana przez Spółkę jedynie do zapoznania się z aktami sprawy zawisłej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, z którego to umocowania pełnomocnik ten skorzystał przez swojego substytuta (k. 29-31 oraz znajdująca się w aktach administracyjnych Sądu I instancji adnotacja z Czytelni Akt WSA w Warszawie). Omawiane pełnomocnictwo było zatem pełnomocnictwem tylko do niektórych czynności w postępowaniu, o którym mowa w art. 36 pkt 3 p.p.s.a. Zapis, zgodnie z którym adw. M. K.-G. umocowana była do "wszelkich innych czynności faktycznych mających na celu ustalenie stanu prawnego i faktycznego ww. nieruchomości, a także możliwości i warunków inwestycyjnych tych nieruchomości, w szczególności w oparciu o przebieg wszelkich postępowań administracyjnych, sądowych i innych" nie może być uznany za umocowanie do reprezentowania Spółki N. przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. Brak jest również podstaw do uznania, że przedmiotowe pełnomocnictwo jest pełnomocnictwem do odbioru pism w postępowaniu sądowym, o którym mowa w art. 67 § 5 ustawy. W związku z powyższym wszelkie pisma powinny być doręczane przez Sąd I instancji na adres Spółki N. podany w rejestrze (art. 67 § 3 p.p.s.a. ).

Podsumowując stwierdzić należy, że Sąd I instancji błędnie przyjął, iż adw. M. K.-G. jest pełnomocnikiem reprezentującym N. Sp. z o.o. w postępowaniu sądowym. Doręczenie odpisu skargi, zawiadomienia o wyznaczeniu rozprawy na dzień 8 kwietnia 2010 r. oraz odpisu zaskarżonego wyroku ww. pełnomocnikowi na adres jego kancelarii nastąpiło więc z naruszeniem podniesionych w skardze kasacyjnej przepisów wskazujących uprawionych do odbioru pism w postępowaniu sądowym. Doręczenia te były nieskuteczne, co w konsekwencji przyczyniło się między innymi do tego, że Spółka N. nie wzięła udziału w rozprawie w dniu 8 kwietnia 2010 r. Została ona zatem pozbawiona możliwości działania w postępowaniu i obrony swych praw. Wypełniła się więc w niniejszej sprawie przesłanka z art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a.

Odnośnie pozostałych zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej wskazać należy, że pozbawienie N. Sp. z o.o. możliwości obrony jej praw powoduje, że zaskarżony wyrok podlega uchyleniu, a ocena wydanego w nieważnym postępowaniu wyroku jest bezprzedmiotowa.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a.