Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 41/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2015-04-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)
journal: Dz.U. 2012 poz 361
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity
article: art. 47 § 1, art. 48
journal: Dz.U. 2012 poz 788
law: Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy - tekst jednolity.
article: art. 72 § 1 pkt 1, art. 73 § 1 pkt 1, art. 75 § 2 pkt 1 lit. a) i art. 77 § 1 pkt 6 lit. a) oraz art. 207 § 1 i art. 210 § 4
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Wiesława Pierechod, Sędziowie sędzia WSA Renata Kantecka, sędzia WSA Wojciech Czajkowski (sprawozdawca),, Protokolant specjalista Paweł Guziur, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2015r. sprawy ze skargi W. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę 2908 zł (słownie: dwa tysiące dziewięćset osiem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W.J. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT-39) za 2013 r. w kwocie 16.340 zł.

Z przedstawionego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stanu faktycznego wynika, że aktem notarialnym z "[...]", małżonkowie B. i W.J. sprzedali lokal mieszkalny nr "[...]" położony w budynku mieszkalnym przy ul. "[...]" w O., za cenę 172.000 zł. Według § 1 tego aktu, w 1989 r. B.J. nabyła, pierwotnie będąc panną, spółdzielcze prawo do wymienionego lokalu na podstawie przydziału Spółdzielni A w O. Organ ustalił, że aktem notarialnym z dnia "[...]" rozszerzono ustawową małżeńską wspólność majątkową na stanowiące dotychczas majątek osobisty B.J., spółdzielcze własnościowe prawo do tego lokalu, które tego samego dnia przekształcono następnie w odrębną własność.

W dniu 28 lutego 2014 r. W.J. uiścił podatek wykazany w zeznaniu PIT-39 za 2013 rok, według którego przychód i dochód z odpłatnego zbycia nieruchomości wyniósł 86.000 zł, zaś podatek - 16.340 zł.

Natomiast 18 marca 2014 r. podatnik złożył korektę wymienionego zeznania wraz z wnioskiem o zwrot nadpłaty tego podatku.

Do wniosku dołączył przydział na rzecz żony B.J. (wówczas F.) z dnia "[...]", lokalu mieszkalnego w budynku przy ul. "[...]" w O., na warunkach spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, odpis skrócony aktu małżeństwa z dnia "[...]", zawartą w formie aktu notarialnego umowę o rozszerzenie wspólności majątkowej małżeńskiej z dnia "[...]" oraz umowę sprzedaży lokalu z "[...]".

Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia "[...]", odmówił stronie stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT-39) za 2013 r. w kwocie 16.340 zł. Wskazał, że rozstrzygnięcie w kwestii wniosku o stwierdzenie nadpłaty podatku zostało poprzedzone postępowaniem w sprawie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od dochodu z tytułu odpłatnego zbycia lokalu mieszkalnego. W wyniku tego postępowania decyzją z "[...]" określono zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych w kwocie 16.340 zł, od dochodu uzyskanego ze sprzedaży lokalu mieszkalnego.

Utrzymując w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, Dyrektor Izby Skarbowej ocenił, że zapłacony podatek był należny w myśl obowiązujących przepisów prawa podatkowego. W toku postępowania w sprawie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od dochodu z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości ustalono bowiem, że w dniu "[...]" małżonkowie B. i W.J. zbyli lokal mieszkalny za cenę 172.000 zł. Nabycie tego lokalu przez stronę nastąpiło zaś "[...]", tj. w dniu rozszerzenia wspólności majątkowej. Wobec zatem zbycia nieruchomości przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło jej nabycie, podatnik uzyskał przychód ze źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) u.p.d.o.f.. Decyzją z dnia "[...]" organ I instancji określił zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodu uzyskanego ze sprzedaży lokalu mieszkalnego. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy przez organ II instancji decyzją z "[...]".

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, podatnik, wnosząc o uchylenie decyzji organu II instancji w całości, ewentualnie o uchylenie decyzji organów obu instancji, podniósł zarzut naruszenia:

- art. 72 § 1 pkt 1 w zw. z art. 73 § 1 pkt 1, art. 75 § 2 pkt 1 lit. a) i art. 77 § 1 pkt 6 lit. a) ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U z 2012 r. poz. 749 ze zm.), poprzez błędne przyjęcie, że nie ma podstaw do stwierdzenia nadpłaty podatku wobec negatywnego rozstrzygnięcia odwołania od decyzji określającej zobowiązanie podatkowe, podczas gdy nadpłata powstaje i istnieje z mocy prawa oraz nie jest uzależniona od postępowania w sprawie wymiaru zobowiązania podatkowego;

- art. 207 § 1 w zw. z art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez zawarcie w zaskarżonej decyzji ustaleń w sprawie wymiaru zobowiązania podatkowego, podczas gdy przedmiotem postępowania była wyłącznie kwestia istnienia i wysokości nadpłaty;

- art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a), art. 19 ust. 1 i art. 30e u.p.d.o.f. oraz art. 47 § 1 w zw. z art. 48 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U z 2012 r. poz. 788 ze zm.), zwanej dalej "k.r.i.o.", poprzez uznanie za prawidłowe stanowiska organu I instancji, że z tytułu zbycia lokalu mieszkalnego skarżący uzyskał przychód ze źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt. 8 lit. a) u.p.d.o.f.

Odwołując się do art. 72 § 1 pkt 1, art. 73 § 1 pkt 1 i art. 77 § 1 pkt 6 lit. a) Ordynacji podatkowej, a ponadto wyroku NSA z dnia 10 czerwca 2010 r., sygn. akt I FSK 934/09 (Lex nr 2331101), strona przedstawiła w uzasadnieniu stanowisko, że nie było podstaw do uznania za prawidłowe rozstrzygnięcia organów obu instancji wobec wydania decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych w kwocie 16.340 zł. W ocenie strony, decyzje w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego są błędne i zostały zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie. W skardze tej przedstawiono szczegółowe argumenty wraz z przytoczeniem orzecznictwa i poglądów doktryny. Podniesiono m.in., że nie było podstaw do uznania, iż nabycie przez skarżącego lokalu mieszkalnego w dniu "[...]", na skutek zawarcia przez niego i małżonkę umowy majątkowej małżeńskiej rozszerzającej wspólność majątkową, jest tożsame z nabyciem w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.of.. Stanowi bowiem ono jedynie czynność prawno-organizacyjną, której przedmiotem jest regulacja majątkowo-prawnych stosunków małżonków. Wskazano również, że w przypadku sprzedaży przez małżonków nieruchomości objętej wspólnością majątkową małżeńską, nie jest możliwe określenie wartości udziałów w majątku wspólnym (po 1/2) i określenie na tej podstawie przychodu i podatku wyłącznie u jednego z małżonków.

W ocenie skarżącego, wadliwe rozstrzygnięcie w kwestii wymiaru zobowiązania podatkowego nie może mieć wpływu na sposób rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty podatku. Sprawa ta powinna być rozpatrywana przede wszystkim na podstawie okoliczności uzasadniających złożenie korekty zeznania oraz uzasadnienia jej przyczyn. Dlatego nie może być istotną w tej sprawie argumentacja odwołująca się do wydania innej decyzji. Obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie podatkowe jest zebranie i rozpatrzenie wszystkich mających znaczenie dowodów. Takie zaś dowody wraz z uzasadnieniem przyczyny korekty zostały przedłożone w sprawie stwierdzenia nadpłaty. Wbrew zatem twierdzeniu organu II instancji, nadpłata podatku winna była być stwierdzona na podstawie złożonej w dniu 18 marca 2014 r. korekty zeznania PIT-39 za 2013 r., wraz z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Ponadto na podstawie art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

W niniejszej sprawie istotne jest również, że Sąd był w niniejszej sprawie związany, a w dalszej kolejności będzie zobligowany również organ podatkowy, stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartym w uchwale z dnia 27 stycznia 2014 r. o sygn. II FPS 5/13 (opubl. na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W uchwale tej NSA stwierdził, że w przypadku zakwestionowania prawidłowości skorygowanej deklaracji podatkowej złożonej wraz z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty zgodnie z art. 75 § 3 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy nie ma obowiązku przed rozpatrzeniem tego wniosku wszczynać w każdej sprawie postępowania celem określenia wysokości zobowiązania podatkowego, o którym mowa w art. 21 § 3 wymienionej ustawy. Z uzasadnienia tej uchwały wynika, że postępowanie o stwierdzenie nadpłaty wszczynane jest na wniosek, który wyznacza zakres i przedmiot postępowania, w którym jest rozpoznawany; intencją wnioskodawcy nie musi być zawsze kontrola i weryfikacja w zakresie całości samoobliczenia podatku za dany okres podatkowy, a tylko stwierdzenie nadpłaty z tytułu i na podstawie określonych – podatkowo znaczących okoliczności, na które we wniosku i związanej z nim deklaracji się powołuje. Nadpłata podatku nie musi w każdym przypadku wynikać z błędnej subsumcji czynności podlegających opodatkowaniu pod określone przepisy prawa, może być, na przykład, tylko wynikiem błędnego wyliczenia podatku, czy też nieprawidłowego wypełnienia deklaracji podatkowej, co niewątpliwie nie wymaga przeprowadzenia postępowania w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego. Zdaniem NSA, nie ma jednak przeszkód prawnych, aby w trakcie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty organ podatkowy, kiedy jest to uzasadnione, wszczął z urzędu odrębne postępowanie w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego.

Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 12 sierpnia 2014 r. w sprawie o sygn. akt II FSK 2703/12 (opubl.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), z uwagi na stanowisko wyrażone w uchwale o sygn. II FPS 5/13 nie można przyjąć, że decyzja w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości ma charakter prejudycjalny w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej i stanowi szeroko rozumianą podstawę prawą decyzji w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty. Może bowiem okazać się, że nawet korzystne z punktu widzenia podatnika rozstrzygnięcie w przedmiocie wymiaru podatku nie umożliwi podatnikowi skutecznego wznowienia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty z uwagi na upływ terminu z art. 245 § 1 pkt 3 lit. b Ordynacji podatkowej. W sytuacji zatem sformułowania przez stronę zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego stanowiącego podstawę prawną rozstrzygnięcia w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego, obowiązkiem organu jest odniesienie się do tego zarzutu także w uzasadnieniu decyzji w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty podatku.

Podzielając powyższy pogląd, stwierdzić należy, że podjęte przez organy podatkowe w niniejszej sprawie działania nie powinny ograniczyć się wyłącznie do czynności w zasadzie o charakterze technicznym sprowadzającej się do porównania kwoty podatku dochodowego od osób fizycznych wynikającej z decyzji określającej z dokonaną przez podatnika wpłatą na poczet tego podatku. Wręcz przeciwnie, organy powinny były wypowiedzieć się co do meritum sporu wiążącego się z wykładnią przepisu art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) u.p.d.o.f., również w postępowaniu toczącym się z wniosku podatnika o stwierdzenie nadpłaty podatku. W niniejszej sprawie organy podatkowe takiej oceny podnoszonej przez stronę skarżącą kwestii spornej nie przedstawiły, ograniczając się do stwierdzenia, iż została ona rozstrzygnięta w toku postępowania w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego. Działanie to nie jest prawidłowe, w związku z czym podniesione przez stronę w tej kwestii zarzuty zasługują na uwzględnienie.

Na tle zasadniczego w sprawie sporu związanego ze stanowiskiem organów uznającym umowne rozszerzenie wspólności majątkowej małżeńskiej o majątek odrębny małżonka, za nabycie, o którym mowa art. 10 ust. 1 pkt. 8 u.p.d.o.f. - wskazać należy, iż stosownie do treści tego przepisu, źródłem przychodu jest, z zastrzeżeniem ust. 2, odpłatne zbycie m. in.:

a) nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,

b) spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,

c) prawa wieczystego użytkowania gruntów,

- jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.

Użyty przez ustawodawcę w art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. zwrot "nabycie" nie został zdefiniowany. Rezygnacja ustawodawcy ze wskazania w ww. przepisie konkretnych tytułów prawnych mogłaby sugerować, że analizowane pojęcie obejmuje uzyskanie wymienionych w nim praw, bez względu na tytuł i formę ich nabycia. Jednak, jak słusznie argumentowała strona skarżąca, analiza orzecznictwa sądowego wskazuje, że nie wszystkie formy nabycia będą mieściły się w tym pojęciu (p. też wyrok WSA w Lublinie z dnia 8 stycznia 2014 r., sygn. akt I SA/Lu 1038/08, opubl.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Uchwałą siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 grudnia 1996 r., FPS 7/96 (opubl.: ONSA 1997 nr 2, poz. 51), nie uznano za nabycie zwrotu wywłaszczonej uprzednio nieruchomości, mimo że decyzja wydana w tym przepisie miała charakter konstytutywny. W uzasadnieniu uchwały zwrócono m.in. uwagę na wyjątkowy, bo ograniczający swobodę dysponowania prawem własności, charakter art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f., który nakazuje ścisłą jego interpretację. Podzielając wyrażony w tej uchwale pogląd, że nie każde przeniesienie własności jest nabyciem w rozumieniu przepisu art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f., Sąd rozpoznający niniejszą sprawę uznał, iż szczególnego rozważenia wymaga charakter małżeńskiej umowy majątkowej rozszerzającej wspólność ustawową. Konieczne zatem staje się odwołanie do przepisów k.r.i.o., normujących stosunki majątkowe między małżonkami.

Zgodnie z art. 31 § 3 k.r.o., z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków. Przepis art. 33 pkt 1 k.r.i.o. stanowi, że do majątku osobistego każdego z małżonków należą m.in. przedmioty majątkowe nabyte przed powstaniem wspólności ustawowej. Małżonkowie mogą przez umowę zawartą w formie aktu notarialnego wspólność ustawową rozszerzyć lub ograniczyć albo ustanowić rozdzielność majątkową lub rozdzielność majątkową z wyrównaniem dorobków (umowa majątkowa), o czym stanowi art. 47 § 1 k.r.i.o.

Wprawdzie, dokonując w sprawie określenia kwoty podatku, wykładni przepisu art. 10 ust. 1 pkt 8a u.p.d.o.f., organ II instancji przywołał powyższe unormowania z zakresu prawa rodzinnego dotyczące kwestii m.in. rozszerzenia wspólności ustawowej małżeńskiej, jednakże w ocenie Sądu wysnuł z nich nieprawidłowe wnioski, za czym przemawiają wskazane poniżej rozważania wraz z przedstawioną w nich argumentacją.

W świetle uchwały Sądu Najwyższego z dnia 15 stycznia 1992 r. (sygn.. akt III CZP 142/91, opubl.: OSP 1993/3, poz. 54) umowa rozszerzająca wspólność majątkową małżeńską ma charakter czynności prawnej rozporządzającej o charakterze nieodpłatnym i stanowi w swej istocie darowiznę dokonaną w ramach małżeńskiej umowy majątkowej. Wskazać również można na wyrok z dnia 3 grudnia 1969 r., sygn. akt II CR 272/69 (opubl. Lex nr 6628), w którym Sąd Najwyższy stwierdził, że wspólność ustawowa ma charakter wspólności łącznej (bezudziałowej). Stąd wierzyciel jednego z małżonków nie może żądać zaspokojenia ani z praw swego dłużnika do majątku wspólnego, ani z jego praw do danego przedmiotu wchodzącego w skład tego majątku. W konsekwencji, zdaniem SN, pogląd, jakoby pozwany mógł zająć jedynie prawa męża powódki do połowy wartości samochodu, jest sprzeczny z samą istotą wspólności ustawowej.

W kontekście powyższych wywodów słusznie skarżąca zwraca uwagę na to, że organ pominął w swych rozważaniach, iż wspólność małżeńską, która jest współwłasnością łączną cechuje bezudziałowy charakter. Oznacza to, że w przypadku sprzedaży nieruchomości, każdy z małżonków zbywa całą nieruchomość, a nie udziały w tej nieruchomości, a cały przychód ze sprzedaży wchodzi niepodzielnie do majątku wspólnego. Jeżeli cały przychód uzyskany przez małżonków ze zbycia nieruchomości wszedł niepodzielnie do ich majątku wspólnego, to zróżnicowanie ich pozycji w kontekście przepisu art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. i uznanie, że jedno z nich jest zobowiązane do uiszczenia zryczałtowanego podatku na podstawie art. 30e ust. 1 u.p.d.o.f., z uwagi na rozszerzenie wspólności ustawowej małżeńskiej o prawo własności nieruchomości, które zostaje następnie zbyte przed upływem 5 lat od dnia rozszerzania tej wspólności, nie znajduje podstaw. Z chwilą objęcia tego składnika majątku wspólnością majątkową żadnemu ze współwłaścicieli nie przysługuje własność fizycznie wydzielonej części rzeczy, lecz każdy z współwłaścicieli jest właścicielem całej rzeczy. Innymi słowy, nie oznacza to, że od momentu zawarcia umowy majątkowej małżonek, który dotychczas władał całą nieruchomością, będzie miał prawo władania tylko połową i tylko w tej części będzie mógł nią rozporządzić, zaś drugą połową rozporządzał będzie drugi małżonek. Takie rozumowanie pozostawałoby w sprzeczności z zasadą wspólności ustawowej (p. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 19 listopada 2013 r., sygn. akt I SA/Rz 949/13).

Objęcie przedmiotów wspólnością ustawową jest zatem, jak słusznie podtrzymuje w niniejszej sprawie strona skarżąca, czynnością prawną organizacyjną, której przedmiotem jest regulacja majątkowoprawnych stosunków małżonków.

Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w wyroku NSA z dnia 9 kwietnia 2002 r., sygn. akt III SA 2717/00 (Lex nr 76287). NSA wyraził w tym orzeczeniu pogląd, że włączenie do majątku małżonków, w drodze umowy rozszerzającej ustawową wspólność majątkową, nieruchomości stanowiącej majątek odrębny jednego małżonka nie jest nabyciem tej nieruchomości w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. przez drugiego małżonka. Wskazał ponadto, że nie ma w prawie podatkowym przepisu, który by zezwalał organowi podatkowemu – przed zniesieniem czy też ustaniem wspólności majątkowej małżeńskiej – na dokonanie podziału przychodu ze sprzedaży przypadającego małżonkom w celu wymierzenia podatku jednemu z tych małżonków. W ocenie NSA, powołany w uzasadnieniu zaskarżonej również w niniejszej sprawie decyzji art. 8 ust. 1 u.p.d.o.f. dotyczy wyłącznie przychodów w tym przepisie wymienionych - podlegających łącznemu opodatkowaniu wraz z innymi przychodami. Zasady proporcjonalnego bądź równego podziału przychodów określone w art. 8 nie mają zatem zastosowania do dochodu ze sprzedaży podlegającego opodatkowaniu w formie ryczałtu. Nie bez znaczenia, w ocenie NSA, jest również ratio legis przepisu art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) u.p.d.o.f. tj., przeciwdziałanie spekulacji rzeczami i prawami w przepisie tym wymienionymi, które w analizowanym przypadku nie doznaje żadnego uszczerbku.

W świetle powyższego, umowy rozszerzającej ustawową wspólność majątkową nie można utożsamiać ze zbyciem ani z nabyciem poszczególnych składników majątku, ani z nabyciem udziałów w tym majątku.

Zatem nie można przychylić się do stanowiska organu odwoławczego, że dokonane w niniejszej sprawie rozszerzenie wspólności majątkowej na mocy umowy zawartej pomiędzy skarżącym i jego żoną w dniu "[...]" mieściło się w pojęciu nabycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) u.p.d.o.f.. Czynność ta, wbrew uznaniu organów podatkowych, nie wywierała skutku w postaci powstania obowiązku podatkowego w związku ze zbyciem prawa własności lokalu mieszkalnego przed upływem 5 lat od dnia zawarcia ww. umowy przez małżonków. Okres pięcioletni, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f., należy bowiem w analizowanym przypadku liczyć od daty nabycia prawa przez małżonka, któremu przysługiwało to prawo przed jego objęciem wspólnością majątkową.

Zauważyć należy, że w kwestii stanowiącej przedmiot sporu wypowiedział się nie tylko NSA w ww. wyroku z dnia 9 kwietnia 2002 r. (sygn. akt III SA 2717/00), ale również wojewódzkie sądy administracyjne (p. WSA w Rzeszowie z dnia 19 listopada 2013 r., sygn. akt I SA/Rz 949/13, WSA w Lublinie z dnia 8 stycznia 2014 r., sygn. akt I SA/Lu 1038/13, WSA w Krakowie z dnia 24 października 2014 r., sygn. akt I SA/Kr 1209/14, WSA w Gdańsku z dnia 29 października 2014 r., sygn. akt I SA/Gd 964/14). Poglądy przedstawione w tych orzeczeniach Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni akceptuje i podziela.

Z przedstawionych wyżej wywodów wynika, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem wskazanych w skardze przepisów art. 72 § 1 pkt 1, art. 73 § 1 pkt 1, art. 75 § 2 pkt 1 lit. a) i art. 77 § 1 pkt 6 lit. a) oraz art. 207 § 1 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy podatkowe będą zobowiązane do uwzględnienia przedstawionej powyżej oceny prawnej na gruncie art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.do.f..

Z uwagi na powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję, orzekając w pkt II sentencji, stosownie do art. 152 p.p.s.a., że nie może być ona wykonana. Koszty postępowania sądowego w kwocie 2908 zł (wpis sądowy – 491 zł, koszty zastępstwa procesowego – 2.400 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa – 17 zł) Sąd zasądził jak w pkt III sentencji wyroku na mocy art. 200 i art. 205 § 2 i 4 p.p.s.a. oraz § 3 ust. 1 pkt 1 lit. e) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz. U. Nr 31, poz. 153).