Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 392/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2014-08-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 1 pkt 3, art. 20 ust. 1 i ust. 2 ,  art. 22 ust. 3, art. art 24 ust. 1
journal: Dz.U. 2010 nr 193 poz 1287
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędziowie Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Sędzia WSA Włodzimierz Kubik (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Marta Zasoń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi T. C. i G. C. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy dokonania zmian w ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Burmistrz C. po ponownym rozpatrzeniu sprawy z wniosku G. i T. C., odmówił dokonania aktualizacji danych zawartych w operacie ewidencji gruntów i budynków. Aktualizacja ta miała polegać na zmianie powierzchni stanowiącej własność wnioskodawców działki nr "1", położonej w jednostce ewidencyjnej C. – miasto, obręb C., dla której prowadzona jest w Sądzie Rejonowym w P. księga wieczysta nr [...]. W podstawie prawnej decyzji Burmistrz wskazał przepisy art. 104 § 1 i art. 22 k.p.a. oraz art. 7d, art. 20 ust. 1 i ust. 2 i art. 22 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( j.t. Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.), a także § 46 ust. 1 i § 47 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U Nr 38, poz. 454) - zwane dalej rozporządzeniem MRRiB i wreszcie powalał się na porozumienie zawarte pomiędzy Starostą [...] a Burmistrzem Miasta C. w sprawie powierzenia mu prowadzenia spraw należących do zakresu zadań i kompetencji Starosty [...] realizującego zadania Służby Geodezyjnej i Kartograficznej w Powiecie [...] ( Dz. Urz. Woj. Śląskiego z 2002 r. nr 80, poz. 2870).

W uzasadnieniu organ wskazał, że postępowanie w sprawie zostało wszczęte na wniosek współwłaścicieli działki nr "1", reprezentowanych przez adwokata L. K., w którym domagali się oni weryfikacji danych dotyczących powierzchni ich nieruchomości z 2895 m² na 0,3016 ha oraz zmiany powierzchni działek z nią sąsiadujących. Wniosek swój G. i T. C. oparli na szeregu dokumentach pochodzących z lat 30 – tych ub. wieku, jak pochodzący z [...] r. plan sytuacyjny z wydzielenia działki nr "1" z większej nieruchomości, arkusz posiadłości gruntowej z [...] r., czy odpis aktu notarialnego z [...] r. Ponadto wnioskodawcy przedłożyli pochodzący z [...] r. plan sytuacyjny z podziału realności objętej [...] C., postanowienie SR w P. sygn. akt [...] z [...]r. o nabyciu spadku , odpis aktu notarialnego z [...]r. i wreszcie odpis aktualnej księgi wieczystej urządzonej dla ich nieruchomości oraz ustalenie wymiaru podatku w latach [...] i decyzję w sprawie ustalenia wymiaru podatku za [...] r. Organ stwierdził dalej, że pierwsza jego decyzja z dnia [...]r., nr [...], którą odmówił on dokonania żądanych aktualizacji danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków została uchylona opartą na przepisie art. 138 § 2 k.p.a. decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. (dalej zwanego [...]WINGiK) z dnia [...]r. Ponownie rozpatrując sprawę organ zgodnie z zaleceniami zawartymi w decyzji kasacyjnej organu II instancji wezwał pełnomocnika wnioskodawców do sprecyzowania czy domagają się oni weryfikacji danych dotyczących powierzchni działki nr "1" oraz nieruchomości z nią sąsiadujących i aktualizacji danych ewidencyjnych na podstawie § 54 rozporządzenia MRRiB, czy też żądane zmiany mają nastąpić w oparciu o § 46 tego rozporządzenia. W odpowiedzi organ został poinformowany, że wniosek został złożony w oparciu o § 46 rozporządzenia MRRiB. W związku z tym Burmistrz C. decyzją z dnia [...]r. , nr [...], umorzył postępowanie w sprawie zmian w operacie ewidencyjnym dotyczących powierzchni nieruchomości sąsiadujących z działką nr "1". W kwestii wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów i budynków w trybie aktualizacji danych dotyczącej powierzchni działki nr "1" organ wskazał na konieczność przedłożenia przez wnioskujących dokumentów uzasadniających taką zmianę. Wyjaśnił też, że dokumenty te zostały wskazane w § 46 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia MRRiB i powinny wskazywać na rozbieżność między danymi w nich zawartymi a danymi wynikającymi z ewidencji, przy czym wprowadzenie w trybie aktualizacji zmian powierzchni działki zgodnie z § 46 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia MRRiB następuje na podstawie wykazu zmian danych ewidencyjnych zawartego w opracowaniu geodezyjnym i kartograficznym, przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Wymogów tych nie spełniają natomiast dołączone do wniosku dokumenty, a w szczególności dokumenty archiwalne pochodzące sprzed założenia ewidencji gruntów i budynków. Burmistrz wskazał także na przepis art. 22 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, zgodnie z którym osoby zgłaszające zmianę są obowiązane na żądanie organu ewidencyjnego dostarczyć dokumenty geodezyjne niezbędne do wprowadzenia tych zmian, przy czym w przepisie tym chodzi o dokumenty sporządzone po wprowadzeniu do ewidencji gruntów i budynków zmian kwestionowanych przez stronę. Wnioskodawcy mimo skierowanego do nich wezwania nie przedłożyli jednak w zakreślonym terminie stosownego opracowania przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego zawierającego wykaz zmian danych ewidencyjnych stanowiących podstawę do zmiany powierzchni działki nr "1". W związku z tym należało wydać decyzję odmawiającą dokonania aktualizacji żądanych przez wnioskodawców danych ewidencyjnych.

W odwołaniu od tej decyzji G. i T. C., reprezentowani przez adwokata L. K., wnieśli o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Zarzucili wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów rozporzadzenia MRRiB, a to § 47 ust. 3 poprzez zaniechanie przeprowadzenia postępowania aktualizacyjnego w związku z uznaniem, że obowiązek poszukiwania i przedstawiania dowodów w takim postepowaniu spoczywa wyłącznie na stronie podczas gdy funkcja tego przepisu polega na umożliwieniu organowi podejmowanie wszelkich czynności dowodowych przewidzianych w przepisach procedury administracyjnej z zachowaniem zasady wypowiedzianej w art. 7 k.p.a. Rozwijając ten zarzut pełnomocnik wskazał w związku z tym na naruszenie poza art. 7 także art. 70, art. 75, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z § 47 ust.3 rozporzadzenia MRRiB poprzez brak ustaleń pozwalających na weryfikację złożonego wniosku i obciążenie strony w całości ciężarem dowodzenia, podczas gdy przedłożone przez nią dokumenty wskazywały na występowanie nieprawidłowości. W ocenie pełnomocnika decyzja organu I instancji zapadła także z naruszeniem § 46 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia MRRiB w następstwie przyjęcia, że podstawę wprowadzenia zmian w ewidencji mogą stanowić wyłącznie dokumenty przewidziane w tym przepisie, podczas gdy przepis ten obejmuje również dokumenty wskazane w pkt 1, 3 i 4. Wreszcie w odwołaniu zarzucono wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 8, art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez wskazanie, że wnioskodawcy nie zaoferowali żadnych dowodów powstałych po dacie założenia ewidencji gruntów i budynków. Pełnomocnik wnoszących odwołalnie domagał się w związku z tym przeprowadzenia dowodu z aktu notarialnego z dnia [...]r. oraz z wyciągu z księgi wieczystej z dnia [...]r. na okoliczność nieprawidłowości w danych przyjętych jako podstawa ustalenia powierzchni działek objętych postępowaniem. W uzasadnieniu odwołania szczegółowo opisana została zwartość dokumentów przedłożonych z wnioskiem o aktualizację danych ewidencyjnych, z których to dokumentów, w przekonaniu wnoszących odwołalnie, niezbicie wynika, że działka nr "1" winna mieć powierzchnię 0, 3016 ha, a nie jak ujawniono w ewidencji 0, 2895 ha. Według odwołujących się powierzchnia ich działki została uszczuplona w stosunku do jej stanu zaewidencjonowanego w dokumentacji katastralnej i hipotecznej, co wiązać się musi z wadliwością występującą w dokumentacji ewidencjonującej jedną z sąsiednich działek. Powierzchnia ich działki została bowiem zmniejszona w akcie scaleniowym z [...] r. o 121 m², a o tyle samo zwiększono jednocześnie powierzchnię działki nr "2", która następnie weszła w skład innych działek.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. [...]WINGiK utrzymał w mocy decyzję Burmistrza C. W podstawie prawnej tej decyzji organ II instancji wskazał art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz przepis kompetencyjny - art. 7 b ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne.

W uzasadnieniu organ odwoławczy zrelacjonował przebieg dotychczasowego postępowania oraz zasadnicze motywy, jakimi się kierował uchylając poprzednią decyzję organu I instancji i przekazując mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. Odnosząc się do treści wniesionego odwołania i podniesionych w nim zarzutów [...]WINGiK stwierdził, że zgodnie z art. 20 Prawa geodezyjnego i kartograficznego ewidencja gruntów i budynków stanowi zbiór informacji o gruntach i budynkach. Informacje te stanowią podstawę planowania przestrzennego, wymiaru podatku i świadczeń, oznaczenia nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej i gospodarki nieruchomościami (art. 21 ust. 1 ustawy). Odnośnie gruntów ewidencja ta zapewnia informacje o ich położeniu, granicach, powierzchni rodzajach użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczeniu ksiąg wieczystych lub zbioru dokumentów, właścicielach i władających. Spełnia ona zatem funkcje informacyjno-techniczne, rejestrujące stany prawne ustalone w innym trybie i przez inne organy. Podstawą wpisów do ewidencji są przepisy art. 20 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 22 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz przepisy rozporzadzenia MRRiB. Z przepisu § 44 tego rozporządzenia wynika obowiązek utrzymywania ewidencji w stanie aktualności. Aktualizacja operatu następuje przez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Dokumenty te powinny jednak posiadać walor aktualności, nie jest zatem możliwe dokonywanie zmian w ewidencji na podstawie aktów pochodzących z odleglej przeszłości. Dotyczy to także powierzchni nieruchomości , która nie może być zmieniona w oparciu o akty pochodzące z przeszłości, kiedy wykonywane obliczenia były mniej dokładne.

W dalszej części rozważań [...]WINGiK stwierdził, że w aktualnie obowiązujących przepisach ustawy oraz rozporządzenia MRRiB jednoznacznie zostały określone zasady wprowadzania zmian oraz wymagane do dokonania tych czynności dokumenty techniczne. Wymienione w § 46 ust. 2 pkt 2 rozporzadzenia MRRiB dokumenty określające dane ewidencyjne przyjmowane do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego powinny spełniać wymogi prawne w zakresie formatu danych i standardów technicznych tych danych oraz zawierać opracowane na podstawie pomiarów wykazy zmian danych ewidencyjnych wymienionych w § 60-62 rozporzadzenia MRRiB. Pole powierzchni działki ewidencyjnej oblicza się na podstawie numerycznego opisu jej granic dokonanego za pomocą współrzędnych punktów określających przebieg linii granicznych. Oznacza to, że przebieg granic stanowi podstawę do obliczenia powierzchni działki, a nie odwrotnie, bowiem na podstawie wielkości powierzchni działki nie ustala się przebiegu jej granic. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że organ I instancji na podstawie art. 22 ust. 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego wezwał wnoszących odwołanie do dostarczenia dokumentu w postaci opracowania geodezyjnego i kartograficznego zawierającego wykaz zmian danych ewidencyjnych, przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Wnioskodawcy jednak takiego dokumentu pozwalającego na wprowadzenie zmian powierzchni działki w trybie aktualizacji nie dostarczyli.

Odnosząc się do zarzutów odwołania dotyczących rzetelności przeprowadzonego postępowania przez organ I instancji [...]WINGiK stwierdził, że ujawniona w ewidencji gruntów wielkość powierzchni działki nr "1" spełnia warunek wskazany w § 44 pkt 2 rozporządzenia MRRiB i wielkość ta jest niezmienna od założenia ewidencji gruntów. Zarzut zaś naruszenia § 47 ust. 3 rozporzadzenia MRRiB należy uznać za bezzasadny, gdyż jak wyżej wskazano organ ten wystosował do wnioskodawców wezwanie oparte na art. 22 ust. 3 ustawy.

W przekonaniu organu odwoławczego decyzja organu I instancji wydana została także bez naruszenia zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w tym art. 7, art. 8 i art. 11 k.p.a. Nie sposób też uznać naruszenia decyzją Burmistrza C. przepisów art. 70, art. 75, art.77 § 1 i art. 80 tej ustawy. W rozpatrywanej sprawie aby wprowadzić do ewidencji gruntów i budynków inną powierzchnię działki niż wykazana w trakcie zakładania tej ewidencji koniecznym było przedłożenie dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej przyjętej do państwowego zasobu zawierającej wykaz zmian danych ewidencyjnych. Organ odwoławczy stwierdził także, że na podstawie aktów notarialnych nie wprowadza się danych w zakresie oznaczenia nieruchomości, a jedynie zmiany dotyczące tytułów prawnych do nieruchomości. Wreszcie w ocenie [...]WINGiK nie był zasadny zarzut naruszenia zaskarżoną decyzją art. 107 § 3 k.p.a., bowiem organ I instancji w uzasadnieniu swojej decyzji szczegółowo wyjaśnił podstawy prawne i faktyczne tego rozstrzygnięcia, które należy podzielić.

W osobistej skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach T. C. oraz G. C. wnieśli o uchylenie decyzji organów obu instancji. Zarzucili wydanie obu tych decyzji z naruszeniem przepisów postępowania mogącym mieć istotny wpływ na jego wynik, a to:

- oparcie zwartych w nich rozstrzygnięć na danych ewidencyjnych niezgodnych z systemem prawnym i faktycznym wynikającym z dokumentów źródłowych - wykazu hipotecznego [...] i aktu notarialnego Nr Rep. [...],

- zaniechanie przeprowadzenia postępowania aktualizacyjnego mimo posiadania wiedzy o nieprawidłowych danych ujawnionych w ewidencji,

- selektywną ocenę dostarczonej dokumentacji dowodowej pochodzącej z okresu po założeniu ewidencji grantów i budynków,

- wreszcie żądanie dostarczenia wykazu zmian gruntowych przy posiadaniu przez organ wiedzy o wadliwej dokumentacji ewidencyjnej.

W uzasadnieniu skargi skarżący szczegółowo omówili treść przedłożonych przez nich dokumentów, które dowodzą w ich przekonaniu konieczności aktualizacji danych ewidencyjnych w zakresie powierzchni stanowiącej ich własność działki nr "1". W ocenie skarżących decyzja organu II instancji nie uwzględnia w szczególność tego, że należąca aktualnie do nich działka od czasu jej wydzielenia w [...] r. posiadała powierzchnię 3016 m². i została założona dla niej oddzielna księga [...], co znajduje potwierdzenie w akcie notarialnym z [...] r. wskazanym w petitum skargi. Ustalenie to wynika też z arkusza posiadłości gruntowej wydanego w [...] r. przez Urząd Katastralny w B. Działki wymienione w tym arkuszu zostały, poza działką nr "1", przekształcone w [...] r. w jedną nieruchomość - działkę nr "3", przy czym porównanie powierzchni tej nowej nieruchomości z powierzchnią wykazaną w arkuszu posiadłości gruntowej dowodzi także, że działka nr "1" miała powierzchnię 3016 m². Działka nr "3" podlegała następnym scaleniom i podziałom i została z niej m.in. wydzielona działka nr "4", która uległa kolejnym podziałom i w ich wyniku wydzielono działki nr "5", "6", "7" i "8", przy czym do księgi wieczystej założonej dla tej ostatniej działki dopisano działkę nr "9" o powierzchni 245 m², stanowiącą drogę gminną. W wyniku dodania tej działki do własności P. K. pomniejszona została - zdaniem skarżących - ich nieruchomość o 121 m² oraz przywłaszczona została własność gminy C. w postaci działki nr "9" o pow. 124 m².

W dalszej części skargi G. i T. C. opisali szereg nieprawidłowości, jakie ich zdaniem miały miejsce przy zakładaniu w latach [...] ewidencji gruntów poprzez "wprowadzenie zmian przedmiotowych i podmiotowych w zakresie powierzchni i nazwisk właścicieli działek" co doprowadziło do stworzenie przez organ ewidencyjny "nowego stanu prawnego dla działki nr "1"".

Skarżący zakwestionowali stanowisko organu, który w trakcie postępowania zażądał od nich dostarczenia dowodów pochodzących z okresu po założeniu ewidencji gruntów i budynków przemilczając jednocześnie przedłożone przez nich dowody w postaci: wypisu z księgi wieczystej - wykazu hipotecznego [...] z [...] roku z uwidocznionymi w nim nazwiskami właścicieli M. C. i J. C. i wskazanym w nim aktem prawnym z [...] r., a także akt notarialny nr rep. [...] oraz dokumentację scaleniową z [...] r. Organ przemilczał także decyzje podatkowe za lata [...],[...] oraz [...] oraz decyzję nr "10".

W końcowej części uzasadnienia skargi skarżący podnieśli, że mają "wątpliwości czy dokumentacja w Ewidencji jest wiarygodna, autentyczna i zgodna z datą powstania przy wykazywanych nieprawidłowościach, rozbieżnościach i przemilczanych dokumentach dowodowych w sprawie". W ich przekonaniu działka nr "1" od [...] roku do [...] roku miała właściwą powierzchnię 3016 m, a jej właścicielami były M. C.(M.) do [...] r. i J. C. (C.) do [...] r., co poświadcza zgromadzona przez nich dokumentacja. O nieprawidłowościach w ewidencji świadczy zaś akt notarialny z [...] r., nr rep. [...]i pochodzący z tego roku plan sytuacyjny , a także bezpodstawna zmiana powierzchni ich działki i bezprawne wpisanie do ewidencji jako władających J. i J. M.

W odpowiedzi na skargę [...]WINGiK wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdził, że dołączone do niej dokumenty były znane organom obu instancji, jednakże z uwagi na jednoznaczne zasady wprowadzania zmian do ewidencji gruntów i budynków nie mogły one stanowić podstawy do wprowadzenia żądanej przez skarżących zmiany w operacie ewidencyjnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie mogła odnieść skutku bowiem zaskarżona decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego nie narusza prawa, a tylko w takim przypadku sąd administracyjny mógł ją usunąć z obrotu prawnego.

Skarżącym działającym w sprawie bez fachowego pełnomocnika przyjdzie na wstępie wyjaśnić, że w myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( art. 1 § 2). W ramach swojej kognicji sąd bada zatem czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego. Sąd uwzględnia skargę na decyzję, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy i wówczas uchyla decyzję w całości albo w części, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej zwanej p.p.s.a.). Stosownie do art. 145 § 1 pkt 2 tej ustawy sąd stwierdza także nieważność całości lub części decyzji, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach bądź zgodnie z art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a. stwierdza wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą ku temu przyczyny określone w k.p.a. lub innych przepisach.

Uprawnienia sądu administracyjnego mają zatem przede wszystkim charakter kasacyjny, co oznacza, że sąd ten nie ma uprawnień do zastępowania organów administracyjnych w załatwianiu spraw w szczególności poprzez końcowe merytoryczne jej rozstrzygnięcie. Wreszcie wyjaśnić przyjedzie, że stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Przechodząc po tych koniecznych uwagach wstępnych do analizy prawnej zaskarżonej decyzji stwierdzić należy na wstępie, że z art. 7 ust. 1 pkt 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego wynika, iż jednym z zadań Służby Geodezyjnej i Kartograficznej, w skład której wchodzą także starostowie oraz prezydenci miast na prawach powiatu, należy administrowanie państwowym zasobem geodezyjnym i kartograficznym i jego aktualizacja. Zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne ewidencja gruntów obejmuje informacje dotyczące ich położenia, granic, powierzchni, rodzaju użytków, ich klas gleboznawczych i oznaczenia założonych ksiąg wieczystych lub zbioru dokumentów.

Na staroście (prezydencie miasta na prawach powiatu), a w kontrolowanej sprawie na Burmistrzu C. z uwagi na powierzone mu zadania przez Starostę [...], ciąży obowiązek utrzymywania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności. Należy przez to rozumieć utrzymywanie tego operatu w zgodności z dostępnymi dla organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków dokumentami i materiałami źródłowymi ( por. § 44 pkt 2, § 45 ust. 1 oraz § 46 ust. 1 rozporządzenia MRRiB). Operat ewidencyjny to zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach (zarówno podmiotowych, jak i przedmiotowych) w postaci map, rejestrów i dokumentów uzasadniających wpisy do tych rejestrów ( art. 24 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne). Podkreślenia jednak wymaga, że zapisy zamieszczane tak w części przedmiotowej ewidencji gruntów wskazanej w art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, jak i w części podmiotowej ( art. 20 ust. 2 ustawy) mają charakter jedynie techniczno-deklaratoryjny, a organy ewidencyjne nie mogą samodzielnie rozstrzygać kwestii dotyczących uprawnień przysługujących wnioskodawcom do gruntu lub budynku.

Określając przedmiot ewidencji gruntów oraz sposób prowadzenia tej ewidencji w postaci operatu ewidencyjnego ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne nie określa trybu i zasad prowadzenia tej ewidencji i wprowadzania w niej zmian. Kwestie te uregulowane zostały natomiast w powoływanym już rozporządzeniu MRRiB, a w szczególności w jego rozdziale 3, którym zamieszczone zostały szczegółowe zasady wymiany danych ewidencyjnych. Z przepisów tych wynika, że podstawową zasadą prowadzenia ewidencji jest zasada aktualności, tj. utrzymywania operatu w zgodności z dostępnymi dla organu aktualnymi dokumentami i materiałami źródłowymi ( § 44 pkt 2 rozporządzenia MRRiB)). Aktualizacja operatu ewidencyjnego zgodnie z § 45 ust. 1 rozporządzenia MRRiB następuje zaś poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych, przy czym może ona mieć miejsc z urzędu bądź na wniosek. Zgodnie z § 46 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia podstawę wprowadzenia zmian z urzędu stanowią opracowania geodezyjne i kartograficzne przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, które zawierają wykazy zmian danych ewidencyjnych. Stosownie wreszcie do § 45 ust. 2 rozporządzenia MRRiB do aktualizacji operatu ewidencyjnego stosuje się odpowiednio przepisy § 35.

W związku z podniesionymi w skardze zarzutami podkreślić należy, że wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów może nastąpić w dwojakim trybie. Jeżeli wprowadzenie takich zmian nie wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego lub uzyskania dodatkowych dowodów, to dochodzi do niej w drodze czynności materialno-technicznej polegającej na wprowadzeniu zmian do bazy danych na podstawie odpowiednio udokumentowanego zgłoszenia zmiany. Jeżeli do wniosku nie zostały dołączone wymagane dokumenty geodezyjne i kartograficzne i inne dokumenty niezbędne do wprowadzenia zmiany wnioskodawca na żądanie starosty zobowiązany jest je dostarczyć. Jeżeli natomiast aktualizacja operatu ewidencyjnego wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów, to wówczas stosownie do § 47 ust. 3 rozporządzenia MRRiB organ przeprowadza tej sprawie postepowanie administracyjne.

Mając na uwadze przedmiot kontrolowanej sprawy wskazać przyjdzie, że zgodnie z § 60 ust. 1 rozporządzenia MRRiB danymi ewidencyjnymi dotyczącymi działki ewidencyjnej są m.in. numer działki stanowiący część składową identyfikatora działki ewidencyjnej, numeryczyny opis granic działki ewidencyjnej i pole powierzchni działki ewidencyjnej. Stosownie do § 61 rozporządzenia MRRiB numerycznego opisu granic działki ewidencyjnej dokonuje się za pomocą współrzędnych punktów określających przebieg linii granicznych. Zgodnie zaś z § 62 tego rozporządzenia pole powierzchni działki ewidencyjnej oblicza się na podstawie współrzędnych, o których mowa w § 61 i określa w hektarach z dokładnością zapisu do 0,0001. Rację należy przyznać zatem orzekającemu w sprawie organowi odwoławczemu, że przebieg granic działki stanowi podstawę do obliczenia jej powierzchni, natomiast na podstawie samej wielkości powierzchni działki nie można ustalić przebiegu jej granic. Odnosząc to stanowisko do żądania skarżących domagających się zmiany wpisu do ewidencji gruntów w zakresie zwiększenia powierzchni ich działki o 121 m² ( winno być 0, 0121 ha) stwierdzić przyjdzie, że spełnienie tego żądania bez stosownego operatu pomiarowego przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego zawierającego wykaz zmian danych gruntowych nie było możliwe. Dodać należy, że skarżący nie sprecyzowali także czy żądana przez nich zmiana danych w operacie ewidencji gruntów i budynków dotyczyć ma zmiany samej tylko powierzchni ich działki bez zmiany przebiegu jej granic (co w świetle argumentacji skargi wydaje się nie być trafnym), czy też domagali się także skorygowania granic ich działki. W kwestii zmiany przebiegu granic działki "1" ( a precyzyjniej zmiany współrzędnych punktów określających przebieg jej linii granicznych ) skarżący nie wskazali jednak, poza stwierdzeniami odnoszącymi się do powierzchni działki nr "11", które z tych granic i w jakim zakresie powinny zostać zmienione. Dodać należy, że ustalenie granic nieruchomości odbywa się w trybie przepisów rozdziału 6 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne i może zostać zakończone ugodą zwartą przed geodetą, decyzją organu wykonawczego gminy, bądź w razie sporu orzeczeniem sądu powszechnego.

Wobec tego zasadnym było podjęcie przez organ I instancji działań wskazanych w art. 22 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne i nałożenie na skarżących obowiązku dostarczenia opracowania geodezyjno-kartograficznego, przyjętego do państwowego zasobu, niezbędnego do wprowadzenia żądanej zmiany w operacie ewidencyjnym dotyczącej powierzchni ich działki. Skoro zaś skarżący nie wywiązali się z tego obowiązku koniecznym było wydanie decyzji o odmowie uwzględnienia ich wniosku.

Skarżącym kwestionującym zapisy dotyczące ich działki nr "1" umieszone w ewidencji gruntów i budynków w czasie jej zakładania w oparciu o przepisy dekretu z dnia 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków ( Dz. U. Nr 6, poz. 32) wskazać należy, że ewidencja ta zakładana była nie według stanu prawnego lecz według stanu władania. W trakcie zakładania tej ewidencji nie były także ustalane granice prawne poszczególnych działek. Nierzadkie były jednocześnie przypadki wpisywania w miejsce właścicieli poszczególnych działek osób nimi władających, a zdarzało się też, że jako osoby władające wpisywano osoby nie mające żadnych praw do tych działek. Dane zamieszczane części podmiotowej założonej ewidencji gruntów były jednak następnie aktualizowane na podstawie wypisów z ksiąg wieczystych i wykazów hipotecznych, bądź innych dokumentów w postaci aktów notarialnych, prawomocnych orzeczeń sadowych czy decyzji administracyjnych. Dodać należy, że także dzisiaj dane zawarte w ewidencji gruntów są nierzadko nieaktualne, bowiem właściciele nieruchomości często nie wywiązują się z obowiązków nałożonych na nich w art. 22 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne i nie zawiadamiają właściwego starosty zmianie danych objętych ewidencją gruntów i budynków. W szczególności częste są przypadki nie zgłaszania nabycia spadku po zmarłych właścicielach nieruchomości.

W tym stanie rzeczy na mocy art. 151 p.p.s.a. skarga podlegała oddaleniu.