Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 720/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-04-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 129 ust. 1 pkt 2, art. 129 ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 1410
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej - tekst jednolity
Teza: Znak towarowy ma charakter opisowy i jest pozbawiony dostatecznych znamion odróżniających, w rozumieniu art. 129 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 129 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1410 ze zm.), jeżeli przynajmniej w jednym ze swych możliwych znaczeń określa właściwość (cechę) towarów, do oznaczania których został zarejestrowany, co stanowi bezwzględną podstawę unieważnienia udzielonego na ten znak prawa ochronnego.

TEZY

Znak towarowy ma charakter opisowy i jest pozbawiony dostatecznych znamion odróżniających, w rozumieniu art. 129 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 129 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1410 ze zm.), jeżeli przynajmniej w jednym ze swych możliwych znaczeń określa właściwość (cechę) towarów, do oznaczania których został zarejestrowany, co stanowi bezwzględną podstawę unieważnienia udzielonego na ten znak prawa ochronnego.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Anna Stec Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz (spr.) Sędzia del. WSA Jacek Czaja po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej O. Sp. z o.o. z siedzibą w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 października 2017 r. sygn. akt VI SA/Wa 121/17 w sprawie ze skargi O. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr Sp. [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 6 października 2017 r., sygn. akt VI SA/Wa 121/17, oddalił skargę O. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr Sp. [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy.

Z uzasadnienia wyroku Sądu I instancji wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia przyjął on następujące ustalenia:

I

W dniu 22 stycznia 2016 r. wpłynął do Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: Urząd Patentowy RP, UPRP, organ) wniosek F. Sp. z o.o. z siedzibą w Z. (dalej: wnioskodawca) o unieważnienie prawa ochronnego na słowny znak towarowy "VITAMIN SHOT" R.239548, do którego uprawnionym jest O. Sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej: uprawniony).

Sporny znak, z pierwszeństwem od dnia 12 marca 2010 r., jest przeznaczony do oznaczania towarów w klasach 5 i 32 klasyfikacji nicejskiej, a mianowicie: dietetyczne substancje przystosowane do celów medycznych, mineralne dodatki do żywności, dodatki odżywcze do celów leczniczych, preparaty farmaceutyczne, preparaty witaminowe, preparaty z mikroelementami dla ludzi i zwierząt, żywność dietetyczna dla celów leczniczych (klasa 5); wody mineralne i gazowane, wody stołowe, napoje izotoniczne, napoje izotoniczne w proszku, napoje bezalkoholowe, napoje energetyzujące, preparaty do produkcji napojów, esencje do produkcji napojów, napoje i soki owocowe, soki warzywne (klasa 32).

Jako podstawę prawną swojego żądania wnioskodawca wskazał art. 129 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 129 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1410 ze zm.; dalej: p.w.p.).

Uzasadniając interes prawny wnioskodawca wskazał na żądanie uprawnionego o zakazanie mu używania nazwy napoju zawierającego m.in. słowa "SHOT", "WITAMINA". Tym samym, w jego ocenie, sporne prawo koliduje z prawem wnioskodawcy do swobodnego prowadzenia działalności gospodarczej, co niewątpliwie uzasadnia podjęcie przedmiotowego postępowania.

W zakresie materialnoprawnych podstaw wskazał natomiast, że wszystkie funkcje opisane w art. 129 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 129 ust. 2 pkt 2 p.w.p., w stosunku do towarów wymienionych w wykazie towarów spornego znaku, spełnia zwrot "vitamin shot". Angielskie słowo "vitamin" oznacza bowiem witaminę, witaminowy, a z uwagi na swą prostotę i analogicznie brzmiący polski odpowiednik jest doskonale zrozumiałe przez odbiorców. Wskazał przy tym także, iż pochodzące z języka angielskiego słowo "shot" jest wykorzystywane w obrocie dla preparatów zawierających mikroelementy, jako określenie produktu o wysokim stężeniu. Najczęściej odnosi się ono do napojów o względnie niewielkiej objętości.

Pismem z dnia 4 marca 2016 r. uprawniony wniósł o oddalenie wniosku o unieważnienie. W ocenie uprawnionego połączenie słowa "shot" ze słowem "vitamin", dla odbiorców znających język angielski oznacza "zastrzyk witamin", a więc konkretny związek między towarami i oznaczeniem może być zauważalny dla towarów przypisanych do klasy 5, i ewentualnie, dla soków, i napojów owocowych oraz soków warzywnych przypisanych do 32 klasy. Dla pozostałych towarów z klasy 32 słowo "shot" nie ma charakteru opisowego.

Przy piśmie z dnia 1 kwietnia 2016 r. wnioskodawca przedłożył decyzję Urzędu Harmonizacji Rynku Wewnętrznego (dalej: OHIM) z dnia 6 września 2011 r., w której organ ten jednoznacznie stwierdzał opisowość oznaczenia "VITAMIN SHOT" w zakresie takich samych towarów, do oznaczania których przeznaczony został znak sporny R.239548.

W kolejnych pismach oraz na rozprawach przed UPRP wnioskodawca oraz uprawniony podtrzymywali konsekwentnie swoje stanowiska.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. Urząd Patentowy RP - działając na podstawie art. 129 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 129 ust. 2 pkt 2 p.w.p. - unieważnił prawo ochronne na sporny znak towarowy.

Urząd Patentowy RP podzielił stanowisko wnioskodawcy, że określenie "VITAMIN SHOT" ma charakter opisowy względem towarów, dla których znak został przeznaczony, gdyż składa się z elementów służących w obrocie do wskazania przedmiotu usług objętych ochroną spornego znaku. Sporne oznaczenie informuje bowiem przeciętnego odbiorcę, że znak VITAMIN SHOT w odniesieniu do "dietetycznych substancji przystosowanych do celów medycznych, mineralnych dodatków do żywności, dodatków odżywczych do celów leczniczych, preparatów farmaceutycznych, preparatów witaminowych, preparatów z mikroelementami dla ludzi i zwierząt, żywności dietetycznej dla celów leczniczych; wody mineralnej i gazowanej, wody stołowej, napojów izotonicznych, napojów izotonicznych w proszku, napojów bezalkoholowych, napojów energetyzujqcych, preparatów do produkcji napojów, esencji do produkcji napojów, napojów i soków owocowych, soków warzywnych" opisuje jedynie właściwości, skład i objętość ww. towarów.

W ocenie UPRP docelowy krąg odbiorców zgłoszonego znaku towarowego tworzą wszyscy konsumenci, gdyż towary objęte zgłoszeniem stanowią codziennie używane produkty żywnościowe oraz dodatki do żywności i preparaty farmaceutyczne, których prawie każdy używa w przypadku choroby lub osłabienia zdrowia.

Organ podkreślił, że fakt opisowości towarów, do oznaczania których przeznaczony został sporny znak, przez słowo "vitamin" (czytane po polsku tak samo jak po angielsku: witamin) jest bezsporny, gdyż słowo to wskazuje bezpośrednio na grupę organicznych związków chemicznych (witaminy) niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania organizmu człowieka. Związki te, jako egzogenne dla człowieka (ludzki organizm ich nie syntezuje), muszą być zatem dostarczane z pokarmem. Tym samym witaminy stanowią składnik m.in. "dietetycznych substancji przystosowanych do celów medycznych, mineralnych dodatków do żywności, dodatków odżywczych do celów leczniczych, preparatów farmaceutycznych, preparatów witaminowych, preparatów z mikroelementami dla ludzi i zwierząt, żywności dietetycznej dla celów leczniczych; wody mineralnej i gazowanej, wody stołowej, napojów izotonicznych, napojów izotonicznych w proszku, napojów bezalkoholowych, napojów energetyzujących, preparatów do produkcji napojów, esencji do produkcji napojów, napojów i soków owocowych, soków warzywnych".

Dokonując analizy opisowości słowa "shot" dla ww. towarów, organ doszedł do wniosku, że słowo to także jest opisowe dla towarów, do oznaczania których przeznaczony został sporny znak towarowy. Angielskie słowo "shot" w kontekście ww. towarów oznacza nic innego jak "porcję, dawkę". Słowo to będzie niewątpliwie zrozumiałe dla większości społeczeństwa, a więc w konsekwencji będzie zrozumiałe dla docelowego kręgu odbiorców.

Zdaniem UPRP znak towarowy "VITAMIN SHOT" może służyć jako oznaczenie rodzaju lub składu objętych zgłoszeniem towarów w klasie 5. Niewątpliwie "preparaty witaminowe" stanowią "dawkę witamin", natomiast pozostałe preparaty, substancje i dodatki mogą "dawkę witamin" zawierać. Podobny związek istnieje również pomiędzy spornym znakiem towarowym "VITAMIN SHOT" i towarami z klasy 32. W odniesieniu do tych towarów, sporny znak towarowy "VITAMIN SHOT" może być traktowany jako informacja o zawartości czy składzie. Wszystkie te towary mogą być wszak nasycone czy wzbogacone witaminami zawierającymi dodatki witaminowe, właśnie "dawkę witamin" tj. spolszczenie spornego oznaczenia "vitamin shot".

Wskazanym na wstępie wyrokiem z dnia 6 października 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę uprawnionego do spornego znaku towarowego.

Według Sądu I instancji Urząd Patentowy RP zasadnie podzielił stanowisko wnioskodawcy, że określenie "VITAMIN SHOT" ma charakter opisowy względem towarów, dla których znak został przeznaczony, gdyż składa się z elementów służących w obrocie do wskazania przedmiotu usług objętych ochroną spornego znaku.

Jak podkreślił WSA, badane oznaczenie informuje przeciętnego odbiorcę, że znak VITAMIN SHOT w odniesieniu do "dietetycznych substancji przystosowanych do celów medycznych, mineralnych dodatków do żywności, dodatków odżywczych do celów leczniczych, preparatów farmaceutycznych, preparatów witaminowych, preparatów z mikroelementami dla ludzi i zwierząt, żywności dietetycznej dla celów leczniczych; wody mineralnej i gazowanej, wody stołowej, napojów izotonicznych, napojów izotonicznych w proszku, napojów bezalkoholowych, napojów energetyzujqcych, preparatów do produkcji napojów, esencji do produkcji napojów, napojów i soków owocowych, soków warzywnych" - opisuje jedynie właściwości, skład i objętość ww. towarów.

Zdaniem WSA nie ulega wątpliwości, że towary do oznaczania spornego znaku są używane lub mogą być używane przez każdą osobę dorosłą jak i osobę niepełnoletnią, bez względu na jej status społeczny oraz zamożność.

Sąd I instancji zgodził się ze stanowiskiem UPRP, że opisowość towarów, do oznaczania których przeznaczony został sporny znak t., przez słowo "vitamin" jest bezsporna, gdyż słowo to wskazuje bezpośrednio na grupę organicznych związków chemicznych (witaminy) niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania organizmu człowieka.

Opisowość słowa witaminy w zakresie ww. towarów została ponadto potwierdzona przez uprawnionego, który na rozprawie w dniu 9 czerwca 2016 r., jednoznacznie stwierdził, że "VITAMIN" jest elementem opisowym, a "SHOT" nie jest opisowy". Uprawniony ponadto uznał, iż połączenie słowa "shot" ze słowem "vitamin", dla odbiorców znających język angielski oznacza "zastrzyk witamin", a więc konkretny związek między towarami i oznaczeniem może być zauważalny dla towarów przypisanych do klasy 5 i ewentualnie, dla soków i napojów owocowych oraz soków warzywnych przypisanych do 32 klasy. Dla pozostałych towarów z klasy 32 słowo "shot" - nie ma charakteru opisowego.

Ponadto WSA uznał, że dokonując analizy opisowości słowa "SHOT" dla ww. towarów, organ doszedł do słusznego wniosku, że słowo to także jest opisowe dla towarów, do oznaczania których przeznaczony został sporny znak towarowy "VITAMIN SHOT". Angielskie słowo "shot" w kontekście ww. towarów oznacza "porcję, dawkę". Słowo to będzie niewątpliwie zrozumiałe dla większości społeczeństwa, a więc w konsekwencji będzie zrozumiałe dla docelowego kręgu odbiorców. Powyższą konstatacje pośrednio potwierdził także sam uprawniony, który przedłożył wydruki z wyszukiwarki google. Z wydruków tych wynika, że słowo "shot" jak i liczba mnoga shoty, występuje w zestawieniu ze słowami polskimi, np. "proste shoty", "przepisy na shoty", "wieczór z shotami", "niesamowite tęczowe shoty", "najlepsze shoty tygodnia", "proste shoty dla pań". Tym samym uprawniony wskazał pośrednio, że słowo "SHOT" (szot) weszło do języka polskiego i nastąpiło jego spolszczenie. Organ zasadnie podkreślił, że słowo "SHOT" było używane na rynku polskim w kontekście napojów energetyzujących przed datą zgłoszenia spornego znaku towarowego, co świadczy o jego znajomości przez konsumentów krajowych w dniu zgłoszenia spornego znaku towarowego. Z kolei słowo "VITAMIN" (witamin) niewątpliwie jest znane polskim odbiorcom już od najmłodszych lat.

Sąd I instancji podzielił pogląd organu, że znak towarowy "VITAMIN SHOT" może służyć jako oznaczenie rodzaju lub składu objętych zgłoszeniem towarów w klasie 5, tj. "dietetycznych substancji przystosowanych do celów medycznych, mineralnych dodatków do żywności, dodatków odżywczych do celów leczniczych, preparatów farmaceutycznych, preparatów witaminowych, preparatów z mikroelementami dla ludzi i zwierząt, żywności dietetycznej dla celów leczniczych". Niewątpliwie "preparaty witaminowe" stanowią "dawkę witamin", natomiast pozostałe preparaty, substancje i dodatki mogą "dawkę witamin" zawierać. Podobny związek istnieje również pomiędzy spornym znakiem towarowym "VITAMIN SHOT" i towarami z klasy 32, tj. "wodą mineralną i gazowaną, wodą stołową, napojami izotonicznymi, napojami izotonicznymi w proszku, napojami bezalkoholowymi, napojami energetyzującymi, preparatami do produkcji napojów, esencjami do produkcji napojów, napojami i sokami owocowymi, sokami warzywnymi".

W konsekwencji WSA uznał, że badany znak towarowy jako opisowy w zakresie towarów, do oznaczenia których został przeznaczony, nie posiada zdolności odróżniającej (art. 129 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 129 ust. 2 pkt 2 p.w.p.). Wobec tego organ prawidłowo uznał za zasadny wniosek o unieważnienie spornego prawa ochronnego.

Zdaniem Sądu I instancji Urząd Patentowy RP wypełnił obowiązki wynikające z art. 7, 77 k.p.a., gromadząc w aktach sprawy dowody, które były konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia także wymagania określone w art. 107 § 3 k.p.a.

II

W skardze kasacyjnej uprawniony do spornego znaku towarowego zaskarżył powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

1. Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. poprzez brak wyjaśnienia w uzasadnieniu wyroku podstawy prawnej rozstrzygnięcia w odniesieniu do konkretnego stanu faktycznego sprawy i brak przedstawienia przez Sąd I instancji własnego stanowiska, co nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek, jakimi kierował się WSA podejmując zaskarżone orzeczenie;

b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 zd. pierwsze p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p., poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja powinna zostać uchylona, gdyż Urząd Patentowy RP prowadząc postępowanie naruszył normy regulujące jego przebieg, co miało wpływ na wynik sprawy, przez brak wszechstronnego, dokładnego zbadania wszystkich okoliczności sprawy na podstawie analizy całego materiału dowodowego, w szczególności poprzez:

i) zaaprobowanie w pełni ustaleń Urzędu Harmonizacji Rynku Wewnętrznego w odniesieniu do zdefiniowania kręgu odbiorców dla tego samego znaku, co sporny znak i takich samych towarów, podczas gdy ustalenia te dotyczyły wyłącznie odbiorców, dla których język angielski jest językiem ojczystym,

ii) przyjęcie, że angielskie słowo "shot" oznacza w języku polskim "porcję, dawkę", podczas gdy takie znaczenie nie wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego,

iii) przyjęcie, że angielskie słowo "shot" jest zrozumiałe dla większości polskiego społeczeństwa jako "porcja, dawka", podczas gdy w materiale dowodowym nie ma żadnych dowodów pozwalających na przyjęcie takiego ustalenia,

iv) przyjęcie, że słowo "shot" było znane konsumentom w dniu zgłoszenia spornego znaku do ochrony w znaczeniu "porcja, dawka", podczas gdy w materiale dowodowym nie ma żadnych dowodów na tę okoliczność,

v) pominięcie faktu, iż istnieją zarejestrowane znaki towarowe zawierające analogiczne połączenia ze słowem "vitamin" lub "witamina", podczas gdy zarejestrowane znaki są w znacznie wyższym stopniu nośnikami informacji.

2. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 129 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 129 ust. 2 pkt 2 p.w.p. poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, polegające na:

a) uznaniu, że występuje zdefiniowany przez ten przepis bezpośredni i konkretny związek z towarami wskazanymi dla spornego znaku, podczas gdy informacja wyrażona w języku obcym odebrana przez polskiego konsumenta nie ma bezpośredniego charakteru;

b) ustaleniu charakteru opisowego znaku na podstawie używania słowa "shot" w potocznym języku i praktykach handlowych, podczas gdy tego rodzaju używanie jest relewantne dla przepisu art. 129 ust. 2 pkt 3 p.w.p.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor przedstawił argumenty na poparcie podniesionych zarzutów.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną wnioskodawca wniósł o jej oddalenie w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.

III

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzyosobowym, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1842) oraz zarządzenia Przewodniczącej Wydziału II Izby Gospodarczej NSA z dnia 16 marca 2021 r. Sąd w obecnym składzie podzielił stanowisko przedstawione w uzasadnieniu uchwał składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 listopada 2020 r. sygn. II OPS 6/19 i II OPS 1/20 (te oraz pozostałe powołane orzeczenia dostępne w CBOSA), zgodnie z którym powyższy przepis należy traktować jako "szczególny" w rozumieniu art. 10 i art. 90 § 1 p.p.s.a. Prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m. in. dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami uCOVID-19 jest m. in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19, a w obecnym stanie faktycznym istnieją takie okoliczności, które w zarządzonym stanie pandemii, w pełni nakazują uwzględnianie rozwiązań powyższej ustawy w praktyce działania organów wymiaru sprawiedliwości.

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw.

W postępowaniu kasacyjnym obowiązuje wynikająca z art. 183 § 1 p.p.s.a. zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami i granicami zaskarżenia, wskazanymi w skardze kasacyjnej. Przytoczone w tym środku prawnym przyczyny wadliwości kwestionowanego orzeczenia determinują zakres jego kontroli przez Sąd drugiej instancji. Do podjęcia działań z urzędu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie w sytuacjach określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a., które w sprawie nie występują.

Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych.

W pierwszej kolejności oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego objęty został zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., zawarty w pkt 1 lit. a petitum skargi kasacyjnej, który został powiązany z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. Zasadność naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. wykluczałaby bowiem możliwość merytorycznego odniesienia się do pozostałych, objętych zarzutami skargi kasacyjnej nieprawidłowości (por. wyroki NSA: z dnia 4 września 2014 r., sygn. akt II GSK 1293/13; z dnia 16 października 2013 r., sygn. akt II GSK 937/12).

W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną w dwóch przypadkach: po pierwsze, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sadu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, po drugie, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób uniemożliwiający przeprowadzenie jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, ONSAiWSA 2010, nr 3, poz. 39). W rozpoznawanej sprawie nie mamy do czynienia z żadnym z tych przypadków.

Natomiast z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że za pomocą zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. kasator polemizuje w istocie ze stanowiskiem i z rozstrzygnięciem Sądu I instancji, czego skutecznie uczynić nie może. Okoliczność, że stanowisko zajęte przez wojewódzki sąd administracyjny jest odmienne od prezentowanego przez autora skargi kasacyjnej nie oznacza, że takie uzasadnienie wyroku nie odpowiada wymogom ustawowym określonym w art. 141 § 4 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 9 czerwca 2006 r., sygn. akt II FSK 867/05, LEX nr 488083).

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy wymagane przez przywołany przepis. Ponadto wbrew zarzutom autora skargi kasacyjnej Sąd I instancji dopełnił obowiązku sporządzenia uzasadnienia wyroku w taki sposób, który umożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia. Sąd I instancji nie naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a.

Nie został również naruszony art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. Przepis ten przewiduje, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Przepis ten ma więc tylko charakter ustrojowy. Wydanie wyroku, niezgodnego z oczekiwaniem skarżącego kasacyjnie uprawnionego, nie może być zaś utożsamiane z uchybieniem powołanej normie. Nie ma bowiem żadnych podstaw do przyjęcia, że Sąd I instancji nie dokonał w niniejszej sprawie takiej kontroli albo, że ocenę swoją oparł na innym kryterium aniżeli zgodność zaskarżonej decyzji z prawem.

Nieusprawiedliwione są zarzuty naruszenia przepisów postępowania, wskazane w pkt 1 lit. b petitum skargi kasacyjnej, tj. zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 zd. pierwsze p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania podkreślenia wymaga, że rozpoznawana skarga kasacyjna nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 176 § 1 pkt 2 i art. 174 pkt 2 p.p.s.a., gdyż zawiera wady zarówno w zakresie sformułowania zarzutów, jak i ich uzasadnienia. Mianowicie uzasadnienie podstaw kasacyjnych powinno szczegółowo określać - oprócz wskazania przepisów prawa, do których naruszenia doszło - również wyjaśnienie, na czym to naruszenie polegało, a ponadto wykazanie, że to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tych wymogów skarga kasacyjna nie spełnia, gdyż kasator nie wskazał, na czym polegało naruszenie każdego ze wskazanych przepisów postępowania oraz nie wykazał, czy mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny nie może domniemywać kierunków i zakresu weryfikacji zaskarżonego orzeczenia Sądu pierwszej instancji, jeżeli wprost nie wynika to z treści skargi kasacyjnej. Wprawdzie wadliwość rozpoznawanej skargi kasacyjnej nie daje podstaw do odrzucenia tego środka prawnego, gdyż możliwa była rekonstrukcja przez Naczelny Sąd Administracyjny treści zarzutów na podstawie skonfrontowania ich treści z treścią uzasadnienia skargi kasacyjnej (por. uchwałę NSA z 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA nr 1/2010, poz. 1), ale brak precyzyjnie wskazanych podstaw kasacyjnych oraz niepełność uzasadnienia w zakresie wyjaśnienia istoty podnoszonych naruszeń, spowodowały znaczne ograniczenie zakresu kontroli zaskarżonego wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Przypomnieć należy, że ogólna zasada postępowania spornego w przedmiocie unieważnienia prawa, zawarta w art. 255 ust. 4 p.w.p., w myśl której Urząd Patentowy RP rozstrzyga sprawy w postępowaniu spornym w granicach wniosku i jest związany podstawą prawną wskazaną przez wnioskodawcę, odróżnia to postępowanie od klasycznego postępowania administracyjnego, dla którego wyłączną podstawą są przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Z tej przyczyny w art. 256 ust. 1 p.w.p. przyjęta została w odniesieniu do postępowania spornego zasada odpowiedniego stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, nie zaś zasada stosowania tychże przepisów wprost. Organ w tym postępowaniu powinien przede wszystkim wyczerpująco rozpatrzeć i ocenić materiał dowodowy przedstawiony przez strony, a zwłaszcza przez wnioskodawcę, który już we wniosku o unieważnienie prawa, jak wynika expressis verbis z art. 255 (1) ust. 3 pkt 5 p.w.p, wskazuje środki dowodowe i zobowiązany jest do wykazania zasadności zgłoszonych podstaw unieważnienia (por. m.in. wyrok NSA z 16 października 2013 r., sygn. akt II GSK 937/12, CBOSA). Tym samym Urząd Patentowy RP może dokonywać ustaleń w tym postępowaniu na podstawie dowodów przedłożonych w toku postępowania przez strony, czyli wnioskodawcę i uprawnionego do spornego znaku towarowego.

Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że jej autor w ramach wskazanych zarzutów naruszenia przepisów postępowania polemizuje w istocie z dokonaną przez Urząd Patentowy RP oceną dowodów przedłożonych przez strony, tj. zarówno skarżącego kasacyjnie uprawnionego do spornego znaku towarowego, jak i przez wnioskodawcę, którą zaakceptował Sąd I instancji. Autor skargi kasacyjnej zarzuca błędne przyjęcie rozumienia angielskiego słowa "shot" w języku polskim jako "porcja, dawka"; nieprawidłowe przyjęcie, że słowo to było znane konsumentom w dniu zgłoszenia spornego znaku t. oraz nieprawidłowe zdefiniowanie kręgu odbiorców towarów opatrzonych spornym znakiem t.

Podkreślenia wymaga, że w przypadku spornego znaku towarowego, który jest znakiem słownym, a użyte w nim słowa są w języku angielskim, uznanie, że taki znak posiada zdolność odróżniającą, jest uzależnione od oceny, czy odbiorcy na danym terytorium rozpoznają znaczenie takich słów (por. K. Szczepanowska-Kozłowska, Bezwzględne przeszkody rejestracji znaku towarowego (w:) System Prawa Prywatnego. Prawo własności przemysłowej, red. R. Skubisz, Warszawa 2017, s. 665). Jednocześnie zaznaczyć należy, że sposób rozumienia przez właściwy krąg odbiorców jest rozstrzygający dla uznania, że znak towarowy ma charakter opisowy dla towarów, dla których został zarejestrowany.

Wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej, Urząd Patentowy RP prawidłowo określił docelowy krąg odbiorców spornego znaku towarowego, który tworzą wszyscy konsumenci. Bowiem towary, do oznaczania których przeznaczony został sporny znak t., to codziennie używane produkty żywnościowe, dodatki do żywności, preparaty farmaceutyczne, których prawie każdy używa w przypadku choroby lub osłabienia zdrowia, jak również napoje, wody i soki. Nie ulega wątpliwości, że towary do oznaczania spornego znaku są używane przez każdą osobę dorosłą, jak i osobę niepełnoletnią, bez względu na jej status społeczny oraz bez względu na jej zamożność.

Należy podzielić stanowisko Urzędu Patentowego RP, które zaakceptował Sąd I instancji, że słowo "SHOT" jest opisowe dla towarów z kl. 5 i 32, do oznaczania których przeznaczony został sporny znak towarowy. Angielskie słowo "SHOT" jest zrozumiałe dla docelowego kręgu polskich odbiorców, gdyż nastąpiło jego spolszczenie, co potwierdził sam uprawniony na rozprawie przed UPRP w dniu 9 czerwca 2016 r. na podstawie przedłożonych dowodów w postaci wydruków z wyszukiwarki google. Natomiast z dowodów przedstawionych przez wnioskodawcę w postaci faktur wynika, że słowo "SHOT" było używane na rynku polskim w kontekście napojów energetyzujących jeszcze przed datą zgłoszenia spornego znaku towarowego, co z kolei świadczy o jego znajomości przez konsumentów krajowych w dacie zgłoszenia spornego znaku towarowego.

Ponadto podkreślenia wymaga, że wbrew twierdzeniem autora skargi kasacyjnej, nie wystarczy ustalenie opisowego charakteru poszczególnych elementów spornego znaku towarowego, w tym elementu "SHOT", gdyż ocenie powinien być poddany znak towarowy jako całość. Zatem ocena charakteru znaku musi się opierać na całościowym sposobie jego postrzegania przez właściwy krąg odbiorców (zob. m.in. wyrok TS z 8 maja 2008 r., C-304/06, w sprawie "Eurohypo", ECLI:EU:C:2008:261, pkt 41).

Należy podzielić ocenę dokonaną przez Urząd Patentowy RP, że sporny znak towarowy "VITAMIN SHOT" ma charakter opisowy w odniesieniu do towarów, do oznaczania których został przeznaczony i nie posiada zdolności odróżniającej, a zatem utrzymywanie ochrony spornego prawa ochronnego na rzecz jednego podmiotu, prowadziłoby do nieuzasadnionej monopolizacji tego oznaczenia, co w konsekwencji prowadziło do wydania przez organ decyzji o unieważnieniu prawa.

W tym kontekście należy zaznaczyć, że analogiczną ocenę słownego oznaczenia "VITAMIN SHOT", zgłoszonego do rejestracji przez tego samego uprawnionego – O. Sp. z o.o. z siedzibą w K. - jako wspólnotowego znaku towarowego w tych samych klasach towarów, dokonał Urząd Harmonizacji Rynku Wewnętrznego (OHIM; obecnie EUIPO). Jak stwierdził Urząd w decyzji Czwartej Izby Odwoławczej z dnia 6 września 2011 r. (sygn. akt R 41/2011-4) zgłoszone wyrażenie jako całość oznacza "porcję (dawkę) witamin" i ma charakter opisowy dla towarów objętych zgłoszeniem. Urząd podkreślił, że dla towarów z klas 5 i 32, znaczenie zgłoszonego wyrażenia jako "dawka witamin" jest dla przeciętnego odbiorcy oczywiste (pkt 16 cyt. decyzji OHIM). Urząd odmówił udzielenia rejestracji, gdyż zgłoszony przez uprawnionego znak nie jest zdolny do odróżniania towarów, będących przedmiotem zgłoszenia, a ponadto w bezpośrednio rozpoznawalny sposób oznacza właściwości towarów, do których oznaczania został zgłoszony (pkt 18 cyt. decyzji OHIM).

Analogiczne rozstrzygnięcie Urzędu zapadło również w odniesieniu do identycznego wspólnotowego znaku towarowego "VITAMIN SHOT" zgłoszonego w tych samych klasach towarów przez innego uprawnionego. W decyzji z dnia 5 września 2012 r. OHIM odmówił udzielenia rejestracji na ten znak towarowy, zgłoszony przez spółkę Klaral Versandhandels Gmbh, uznając, że zgłoszone oznaczenie ma opisowy charakter i nie ma zdolności odróżniającej (decyzja dostępna na stronie: https://euipo.europa.eu/eSearchCLW/#basic/*///name/ vitamin%20shot).

Niezasadne są również zarzuty naruszenia prawa materialnego, zawarte w pkt 2 petitum skargi kasacyjnej, tj. zarzuty naruszenia art. 129 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 129 ust. 2 pkt 2 p.w.p. poprzez ich błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego organ dokonał prawidłowej wykładni tych przepisów, a w konsekwencji również właściwie je zastosował w niepodważonych okolicznościach stanu faktycznego, co słusznie zaakceptował Sąd I instancji.

Ocena opisowego charakteru spornego znaku towarowego została dokonana przez UPRP w sposób prawidłowy: po pierwsze – w odniesieniu do towarów z klas 5 i 32, dla których ten znak został zarejestrowany oraz po drugie, w odniesieniu do sposobu postrzegania przez właściwy krąg odbiorców. Taki sposób oceny znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych i sądów europejskich (zob. m.in. wyrok Sądu z dnia 30 listopada 2004 r., T-173/03, w sprawie "Nurseryroom"). Co istotne - jak wynika z orzecznictwa sądów europejskich - wystarczające jest, aby opisowość znaku towarowego postrzegana była jedynie przez część relewantnego kręgu odbiorców. A zatem w przypadku, gdy tylko część odbiorców tak właśnie postrzega sporny znak towarowy, to jest to wystarczające dla uznania jego opisowego charakteru i nie jest konieczne przeprowadzenie dalszych badań (zob. wyroki Sądu: z dnia 17 kwietnia 2013 r., T-383/10, w sprawie Continental Bulldog Club Deutschland eV przeciwko OHIM, EC-LI:EU:T:2013:193, pkt 46 i 52; z dnia 25 listopada 2015 r., T-520/14, w sprawie bd breyton-design GmbH przeciwko OHIM, ECLI:EU:T:2015:884, pkt 29).

Ponadto, nie ma racji autor skargi kasacyjnej, że dla stwierdzenia opisowego charakteru konieczne jest, by każdy element spornego znaku towarowego, w tym wyraz "shot", określał wyłącznie cechy charakterystyczne towaru i nie posiadał żadnych innych znaczeń. Znak towarowy ma charakter opisowy i jest pozbawiony dostatecznych znamion odróżniających, w rozumieniu art. 129 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 129 ust. 2 pkt 2 p.w.p., jeżeli przynajmniej w jednym ze swych możliwych znaczeń określa właściwość (cechę) towarów, do oznaczania których został zarejestrowany, co stanowi bezwzględną podstawę unieważnienia udzielonego na ten znak prawa ochronnego. Powyższe stanowisko znajduje również potwierdzenie w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości (por. m.in. wyroki TS: z dnia 12 lutego 2004 r., C-363/99, w sprawie "Postkantoor"; z dnia 8 kwietnia 2003 r., sprawy połączone C-53/01 do C-55/01, Linde and Others, ECLI:EU:C:2003:206, pkt 73; z dnia 10 marca 2011 r., C-51/10 P, Agencja Wydawnicza Technopol sp. z o.o. przeciwko OHIM, ECLI:EU:C:2011:139, pkt 37).

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.