Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SAB/Rz 37/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2017-07-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności
Powołane przepisy: article: art. 149 § 1 i 1a, art. 161 § 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 13 ust. 1 i 2, art. 14 ust. 1 i 2, art. 16 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2016 poz 1764
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Piotr Godlewski /spr./ Sędziowie WSA Paweł Zaborniak WSA Marcin Kamiński Protokolant sekretarz sądowy Filip Róg po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 4 lipca 2017 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia O. na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie udzielenia informacji publicznej I. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania Wójta Gminy do załatwienia wniosku skarżącego z dnia [...] września 2016 r. o udostępnienie informacji publicznej; II. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej; III. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; IV. zasądza od Wójta Gminy na rzecz strony skarżącej Stowarzyszenia O. kwotę 580 zł /słownie: pięćset osiemdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

II SAB/Rz 37/17

U z a s a d n i e n i e

Przedmiotem skargi Stowarzyszenia [...] z/s w J. (dalej: Stowarzyszenie) jest bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.

Jak wynika z akt sprawy, wnioskiem z dnia [...] września 2016 r. przesłanym za pośrednictwem poczty elektronicznej, Stowarzyszenie – powołując się na unormowania ustawy o dostępie do informacji publicznej - zwróciło się do Wójta Gminy [...] o udzielenie odpowiedzi na pytania:

1. z kim (imię, nazwisko lub nazwa, adres) Gmina miała obowiązujące w 2015 r. umowy albo komu (imię, nazwisko lub nazwa, adres) udzielała doraźnych zleceń wyłapywania /odławiania bezdomnych zwierząt?

2. z kim (imię, nazwisko lub nazwa, adres) Gmina miała obowiązujące w 2015 r. umowy albo komu (imię, nazwisko lub nazwa, adres) udzielała doraźnych zleceń zapewniania opieki bezdomnym zwierzętom?

3. ilu bezdomnym zwierzętom (z podziałem na psy i koty) zapewniono opiekę na koszt Gminy w 2015 r.? (nie licząc zwierząt, którymi zajęto się w latach poprzednich),

4. jaki był w 2015 r. koszt realizacji całego zadania przewidzianego ustawą

o ochronie zwierząt (wyłapywanie /odławianie, opieka, usługi weterynaryjne, dokarmianie, inne)?

5. udostępnienie treści i postaci umowy /umów (wraz z załącznikami)

o zapewnienie opieki bezdomnym zwierzętom w 2015 r.

W dniu [...] stycznia 2017 r. do Wójta Gminy [...] wpłynęła – kierowana do WSA w Rzeszowie - skarga Stowarzyszenia (działającego przez pełnomocnika – adwokata) na bezczynność tego organu w przedmiocie nieudzielenia informacji publicznej, co stanowi naruszenie art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz art. 1 ust. 1

w zw. z art. 10 ust. 1, art. 13, art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r.

o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1764, dalej: u.d.i.p.).

Stowarzyszenie zawnioskowało o zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku

z dnia [...] września 2016 r., stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce

z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu wywiodło, że od lat uczestniczy w projekcie polegającym na badaniu problemu bezdomności zwierząt w jego wymiarze publicznym. W ramach tego projektu prowadzi monitoring działalności schronisk dla bezdomnych zwierząt, hycli oraz polityki gmin i urzędów. Uzyskana informacja publikowana jest zbiorczo.

W związku z powyższym w dniu [...] września 2016 r., za pośrednictwem ePUAP, zwróciła się do Urzędu Gminy L. o udostępnienie informacji w zakresie sposobu i skutków wykonywania przez gminę zadania "opieka nad bezdomnymi zwierzętami i ich wyłapywanie" przewidzianego ustawą z 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt.

Stowarzyszenie wskazało, że doręczenie wniosku zostało potwierdzone urzędowym poświadczeniem przedłożenia, jednak mimo upływu ustawowych terminów do udzielenia odpowiedzi określonych w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., do dnia złożenia skargi podmiot zobowiązany nie udostępnił wnioskowanej informacji publicznej, nie powiadomił wnioskodawcy o powodach opóźnienia oraz o terminie w jakim udostępni informację, nie wydał też w tym przedmiocie decyzji administracyjnej.

Stowarzyszenie podkreśliło, że przy wysyłaniu wniosku dochowało wszelkiej staranności i skorzystało z Elektronicznej Platformy Usług Administracji Publicznej (ePUAP). Organ ignorując przepisy prawa nie udostępnił wnioskowanej informacji,

a zatem dopuścił się rażącej bezczynności. Na tę kwalifikację w ocenie skarżącego ma wpływ także czas, jaki upłynął od dnia doręczenie wniosku.

W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy [...] wyjaśnił, że faktycznie w dniu [...] września 2016 r. Stowarzyszenie złożyło wniosek o udzielenie informacji publicznej odnośnie działań Gminy w zakresie postępowania z bezdomnymi zwierzętami w 2015 roku. Następnie w dniu [...] stycznia 2017 r. złożono ponowny wniosek o podobnej treści, jednak dotyczący 2016 r. W wyniku omyłki pracownika prowadzącego sprawę, wniosek ze stycznia 2017 r. zakwalifikowano jako ponowienie wniosku z września 2016 r., nie zauważając, że dotyczy innego okresu. Organ wskazał, że wychodząc z błędnego założenia, że wnioskodawca złożył jeden wniosek a nie dwa, udzielono w terminie odpowiedzi na wniosek drugi, nie zauważając, że nadal pozostaje bez odpowiedzi wniosek z [...] września 2016 r. Wójt przyznał, że w dacie złożenia skargi organ pozostawał w bezczynności, jednak sytuacja nie była wynikiem umyślnego działania.

Z nadesłanych do Sądu akt sprawy wynika, że pismem z [...] maja 2017 r. ([...]) Wójt Gminy [...] udzielił odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej wskazując w odniesieniu do poszczególnych pytań, że:

1. W 2015 r. Gmina nie posiadała umów z żadnym podmiotem, a zleceń wyłapywania bezdomnych zwierząt udzielano doraźnie podmiotowi [...] z/s w P.,

2. W 2015 r. Gmina nie posiadała umów z żadnym podmiotem, a zleceń zapewnienia opieki bezdomnym zwierzętom udzielano doraźnie podmiotowi [...] z/s w P.,

3. W 2015 r. zapewniono opiekę 10 bezdomnym psom,

4. W 2015 r. koszt realizacji całego zadania przewidzianego ustawą ochronie zwierząt wyniósł 9 937,50 zł,

5. Gmina nie zawierała pisemnych umów /zleceń (zleceń opieki nad bezdomnymi zwierzętami udzielano telefonicznie).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.

z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., kontrola sądu obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.

Przedmiotem skargi w rozpoznawanej sprawie jest bezczynność Wójta Gminy [...] polegająca na nieudzieleniu informacji w trybie dostępu do informacji publicznej, zgodnie z wnioskiem skarżącego Stowarzyszenia z dnia [...] września 2016 r. dotyczącym sposobu i skutków realizacji przez Gminę [...] zadań związanych z wyłapywaniem i opieką nad bezdomnymi zwierzętami.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie w niej określonych. Zakres przedmiotowy informacji publicznej określa art. 6 ust. 1 ustawy, wymieniając rodzaje spraw, jakich może ona dotyczyć (nie jest to wyliczenie wyczerpujące, o czym świadczy zwrot "w szczególności"), obejmując m.in. informację o zasadach funkcjonowania organów władzy publicznej - w tym o trybie działania władz publicznych i sposobach załatwiania spraw (pkt 3a i 3d) oraz informację

o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych (pkt 4a).

Ubocznie podkreślenia wymaga, że w doktrynie i orzecznictwie sądowym przyjmuje się szerokie rozumienie pojęcia "informacji publicznej", za którą uznaje się każdą wiadomość wytworzoną lub odnoszoną do władz publicznych, a także wytworzoną lub odnoszoną do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa.

W tej sytuacji nie budzi wątpliwości, że zakres żądanych przez skarżącego informacji mieścił się w ustawowej definicji informacji publicznej, a Wójt Gminy [...] był organem zobowiązanym do jej udzielania (okoliczności z tym związane nie były zresztą przez organ kwestionowane). Podkreślenia wymaga przy tym, że skarga na bezczynność organu w przedmiocie informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, gdyż zgodnie z art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p., przepisy kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się jedynie do decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej (nie mają więc one zastosowania do pozostałych czynności podejmowanych w trybie u.d.i.p., które mają charakter czynności materialno - technicznych w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.).

Uznając dopuszczalność skargi i skuteczność jej wniesienia należy wskazać, że stosownie do art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie,

w jakim udostępni informację, nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2).

Udostępnianie informacji publicznej następuje w sposób i w formie zgodnych

z wnioskiem, chyba że środki techniczne którymi dysponuje podmiot obowiązany tego nie umożliwiają; w tym ostatnim przypadku podmiot ten powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie

z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie (art. 14 ust. 1 i 2).

Sposobami załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej w myśl w/w ustawy są: udzielenie informacji, poinformowanie o braku możliwości jej udostępnienia albo wydanie decyzji odmownej (art. 16 ust. 1). Należy przy tym zaznaczyć, że załatwienie wniosku strony o udostępnienie informacji publicznej nie zawsze musi oznaczać przekazanie żądanych informacji lub dokumentów, gdyż stosownie do art. 4 ust. 3 u.d.i.p., obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej jest jedynie podmiot będący w posiadaniu takich informacji. Jeśli zatem takich informacji lub dokumentów organ nie posiada, wówczas powinien odpowiedzieć na wniosek, wskazując powody braku możliwości udzielenia żądanych informacji czy dokumentów.

W świetle ugruntowanego stanowiska sądów administracyjnych, pozostawanie

w bezczynności przez podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej, oznacza niepodjęcie - w terminie wskazanym w art. 13 ustawy - stosownych czynności, tj. nieudostępnienie informacji, ani niewydanie decyzji o odmowie jej udzielenia lub decyzji o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1).

W rozpoznawanej sprawie Wójt Gminy [...] będąc dysponentem żądanej informacji publicznej, w ustawowym terminie który upływał [...] października 2016 r. informacji tej nie udzielił. Uczynił to dopiero pismem oznaczonym datą

[...] maja 2016 r., przesłanym drogą elektroniczną (e-mail) w dniu [...] maja 2016 r., po otrzymaniu złożonej za jego pośrednictwem skargi Stowarzyszenia na bezczynność w przedmiocie udzielenia wnioskowanej informacji publicznej (skarga ta wpłynęła do Urzędu Gminy w L. [...] stycznia 2017 r.).

Zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych

w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

W myśl § 1a tego artykułu, sąd jednocześnie stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Stosownie do powyższego, mając na uwadze opisane okoliczności należało stwierdzić, że Wójt Gminy [...] dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego - udzieleniu wnioskowanej informacji publicznej (pkt II wyroku).

Ponieważ po wniesieniu skargi żądana informacja została skarżącemu udzielona, oznacza to, że w dacie orzekania przez Sąd Wójt Gminy [...] nie pozostawał już w stanie bezczynności. W konsekwencji na podstawie

art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. zachodziły podstawy do umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego w zakresie zobowiązania tego organu do załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] września 2016 r. z uwagi na bezprzedmiotowość orzekania w tym przedmiocie (pkt I wyroku). Nie można bowiem zobowiązać do rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, skoro została ona już udzielona, chociażby z przekroczeniem przewidzianego do tego terminu.

Udzielenie informacji przed rozpoznaniem przez sąd skargi na bezczynność nie powoduje, że w zakresie dotyczącym stwierdzenia, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, postępowanie sądowe także stało się bezprzedmiotowe. W odpowiedzi na skargę organ wyjaśnił, że zwłoka w załatwieniu wniosku z [...] września 2016 r. wynikła z błędnego zakwalifikowania analogicznego wniosku Stowarzyszenia z dnia [...] stycznia 2017 r., który odnosząc się do danych za rok 2016 r., został omyłkowo potraktowany jako ponowienie wniosku z września

2016 r. (uznając, że wnioskodawca złożył jeden wniosek, udzielono w terminie odpowiedzi na drugi z nich, podczas gdy nadal bez odpowiedzi pozostawał pierwotnie złożony).

Sąd aprobuje w tym zakresie wyjaśnienia Wójta, że sytuacja, w której organ pozostawał w bezczynności co do wniosku z dnia [...] września 2016 r. nie była wynikiem umyślnego działania. W konsekwencji, bezczynność w rozpatrzeniu tego wniosku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt III wyroku).

Zauważając przy tym stosunkowo znaczny upływ czasu (4 miesiące) od otrzymania przez organ skargi do jej przekazania do WSA w Rzeszowie należy ubocznie podkreślić, że na skutek wniosku Stowarzyszenia, prawomocnym postanowieniem Sądu z dnia 31 maja 2017 r. II SO/Rz 6/17 wymierzono już na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a. Wójtowi Gminy [...] grzywnę w wysokości 200 zł z tytułu nieterminowego przekazania skargi do Sądu.

O należnych skarżącemu od Wójta Gminy [...] kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. (pkt IV wyroku). Na zasądzone koszty w łącznej wysokości 580 zł składa się wpis od skargi (100 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika (480 zł) ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.).

Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym, gdyż stosownie do art. 119 pkt 4 P.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w tym trybie, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.