Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1356/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-11-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Beata Sobocha (sprawozdawca), Sędziowie asesor WSA Piotr Dębkowski, sędzia WSA Jarosław Trelka, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 listopada 2019 r. sprawy ze skargi G. z siedzibą w P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę


UZASADNIENIE

Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w R. (dalej także: "Naczelnik US", "organ pierwszej instancji") prowadził wobec G. S.K.A. (dalej także: "Strona", "Spółka" lub "Skarżąca") postępowanie egzekucyjne na podstawie własnego tytułu wykonawczego z dnia [...] kwietnia [...] r. nr [...] obejmującego należność z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych w kwocie należności głównej 75.337,00 zł oraz odsetek w kwocie 429,30 zł.

Naczelnik US zawiadomieniami z dnia 11 października 2018 r., dokonał na podstawie m.in. ww. tytułu wykonawczego zajęć egzekucyjnych innych wierzytelności pieniężnych zobowiązanej Spółki w ER. Sp. k., H. Sp. z o.o. Sp. k. oraz PU. Sp. z o.o. Sp. k. Zawiadomienia doręczono dłużnikom zajętych wierzytelności odpowiednio w dniach 19 października 2018 r., 30 października 2018 r. oraz 17 października 2018 r., natomiast Skarżącej w dniu 17 października 2018 r.

Dłużnicy zajętych wierzytelności pismami z dnia 23 października 2018 r., poinformowali Naczelnika US, że w chwili obecnej nie są realizowane żadne transakcje handlowe ze Spółką.

Skarżąca pismami z dnia 30 października 2018 r., wniosła skargi na czynności egzekucyjne polegające na zajęciach innych wierzytelności pieniężnych z dnia 11 października 2018 r.

W treści skarg wskazała na naruszenie art. 89 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm., dalej także "u.p.e.a.") poprzez dokonanie czynności egzekucyjnej mimo braku jakiejkolwiek wierzytelności oraz art. 32 i art. 40 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej także "K.p.a.") w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez doręczenie zawiadomień bezpośrednio Spółce z pominięciem pełnomocnika ustanowionego do reprezentowania jej w postępowaniu egzekucyjnym.

Naczelnik US postanowieniem z dnia [...] grudnia 2018 r. oddalił skargę na czynności egzekucyjne zajęcia innych wierzytelności pieniężnych dokonane zawiadomieniami z dnia 11 października 2018 r.

Uzasadniając rozstrzygnięcie wskazał, że dokonując zaskarżonych czynności egzekucyjnych nie doszło do naruszenia obowiązujących przepisów - w tym art. 89 § 1 u.p.e.a., gdyż zajęcia zostały dokonane na podstawie analizy informacji zawartych w JPK.

Odnosząc się z kolei do podnoszonego w skardze doręczenia zawiadomień o zajęciach bezpośrednio do Strony, z pominięciem ustanowionego pełnomocnika organ egzekucyjny wskazał, iż pomimo zaistnienia nieprawidłowości w tym zakresie nie doszło do naruszenia, które miałoby istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z powyższym nie znalazł podstaw do wyeliminowania ww. zawiadomień z obrotu prawnego.

Skarżąca zażaleniem z dnia 25 stycznia 2019 r., wnosząc o uchylenie powyższego postanowienia w całości oraz umorzenie postępowania egzekucyjnego, zarzuciła naruszenie art. 89 u.p.e.a. poprzez dokonanie czynności egzekucyjnej mimo braku jakiejkolwiek wierzytelności oraz art. 32 i art. 40 § 2 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez doręczenie zawiadomienia bezpośrednio zobowiązanej Spółce z pominięciem pełnomocnika ustanowionego w postępowaniu egzekucyjnym.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej także: "Dyrektor" lub "organ drugiej instancji") postanowieniem z dnia [...] kwietnia [...] r., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Dokonując analizy sposobu przeprowadzenia czynności egzekucyjnych, zajęcia innych wierzytelności pieniężnych, w zakresie w jakim zostały one dokonane na podstawie przedmiotowego tytułu wykonawczego nie dopatrzył się nieprawidłowości, które skutkowałyby uznaniem skargi za uzasadnioną. W jego ocenie przedmiotowych czynności egzekucyjnych polegających na zajęciach innych wierzytelności pieniężnych dokonano zgodnie z art. 89 § 1 u.p.e.a., poprzez doręczenie dłużnikom zajętych wierzytelności w dniach 19 października 2018 r., 30 października 2018 r. oraz 17 października 2018 r. zawiadomień o zajęciu wierzytelności pieniężnych zobowiązanej Spółki wraz z wezwaniem, aby należnej kwoty do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczali zobowiązanej Spółce, lecz należną kwotę przekazali organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności.

Dyrektor mając na uwadze, iż zawiadomienie o zajęciu doręczono Skarżącej w dniu 29 stycznia 2018 r., natomiast tytuł wykonawczy w dniu [...] maja [...] r. uznał, iż czynności egzekucyjne polegające na zajęciach innych wierzytelności pieniężnych zostały przeprowadzone zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

Odnosząc się do zarzutu dokonania czynności egzekucyjnej pomimo braku jakiejkolwiek wierzytelności wyjaśnił, że powyższe nie może być uznane za wadę dokonanej czynności egzekucyjnej. Podkreślił przy tym, iż już z samych przepisów regulujących sposób zajęcia innej wierzytelności pieniężnej wynika, że ustawodawca nie ograniczył możliwości podejmowania przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych jedynie do wierzytelności istniejących w momencie dokonania zajęcia. Przeszkodami w realizacji zajęcia wierzytelności pieniężnej są m.in.: nieistnienie wierzytelności przysługującej zobowiązanemu, zbieg egzekucji administracyjnej z egzekucją sądową do zajętej wierzytelności pieniężnej.

Dyrektor nie wykluczył również, iż w interwale czasowym pomiędzy powzięciem przez organ egzekucyjny wiedzy o istniejącej wierzytelności przysługującej zobowiązanemu, a dokonaniem jej zajęcia dojdzie do wygaśnięcia przedmiotowej wierzytelności, np. z uwagi na jej uregulowanie.

Na marginesie zauważył, że w przedmiotowej sprawie dłużnicy zajętych wierzytelności poinformowali organ egzekucyjny, iż nie posiadają zobowiązań wobec Spółki. Niemniej jednak sam fakt przekazania przez dłużnika zajętej wierzytelności informacji o braku wierzytelności przysługującej zobowiązanemu nie przesądza jeszcze ostatecznie o jej nieistnieniu. Zgodnie bowiem z art. 71a § 1 u.p.e.a. "organy egzekucyjne uprawnione są do przeprowadzania u dłużników zajętej wierzytelności, z wyłączeniem banków, kontroli prawidłowości realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego (...)". W toku opisanej kontroli możliwe jest także ustalenie istnienia zobowiązania dłużnika zajętej wierzytelności wobec zobowiązanego.

Dyrektor mając na uwadze zarzut doręczenia zawiadomienia o zajęciu bezpośrednio zobowiązanej Spółce z pominięciem wyznaczonego pełnomocnika podniósł, iż w orzeczeniach sądów administracyjnych zwracano uwagę na kwestię, iż charakter czynności podejmowanych w postępowaniu egzekucyjnym zasadniczo ogranicza zakres zastępowania strony przez pełnomocnika, zaś jedną z takich czynności jest doręczenie odpisu tytułu wykonawczego (por. wyrok NSA z dnia 26 października 1999 r., I SA/Ka 30/98). Zdaniem organu doręczenie zatem powinno nastąpić osobiście zobowiązanemu, bowiem równocześnie z tą czynnością dokonuje się pouczenia zobowiązanego o prawie zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Zatem "natura tej czynności" jako przesłanka wskazana w art. 32 K.p.a. wyklucza zastępstwo w osobie pełnomocnika." Dyrektor z tych samych względów powyższe rozważania odniósł również do doręczenia zawiadomień o zajęciach wierzytelności Skarżącej. Dokument stanowiący ww. zawiadomienie zawiera bowiem pouczenia, które są skierowane bezpośrednio do osoby zobowiązanego, nie zaś do jego pełnomocnika. Wskazał przy tym na pouczenie o zakazie odbierania zajętej kwoty czy też rozporządzania nią lub ustanowionym dla niej zabezpieczeniem.

Dyrektor mając powyższe na uwadze uznał, że doręczenie zawiadomienia pełnomocnikowi, z pominięciem zobowiązanego mogłoby w konsekwencji doprowadzić do sytuacji, w której zobowiązany nie zostałby prawidłowo pouczony o ograniczeniu praw przysługujących przecież bezpośrednio i tylko jego osobie. W jego przekonaniu powyższe mogłoby doprowadzić np. do sytuacji, w której zobowiązany już po otrzymaniu zawiadomienia przez pełnomocnika, nie będąc przez niego jeszcze o tym fakcie poinformowany, odebrałby zajętą wierzytelność, czym nieświadomie naruszyłby zakaz jej odbierania, o którym pouczony został w zawiadomieniu o zajęciu.

Organ drugiej instancji za nieprawidłowe uznając stanowisko organu egzekucyjnego, zgodnie z którym doręczenie zawiadomienia o zajęciu z pominięciem pełnomocnika Strony stanowi wadę czynności egzekucyjnej, w sytuacji poprawności sentencji rozstrzygnięcia wydanego przez organ egzekucyjny, doszedł do przekonania, że nieprawidłowość ta pozostaje bez wpływu na wynik niniejszego postępowania.

Dyrektor nie znalazł podstaw do rozpoznania w ramach niniejszego postępowania wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Wskazał przy tym, iż w postępowaniu, którego zakres wyznacza wniesienie przez Stronę skargi na czynność egzekucyjną, brak jest możliwości podejmowania rozstrzygnięć co do ewentualnego umorzenia postępowania egzekucyjnego. Mając na uwadze uprawnienie wynikające z treści art. 54 § 5a u.p.e.a., podniósł, że organ rozpoznający zażalenie na postanowienie wydane w przedmiocie skargi nie może wykraczać poza określone kompetencje organu pierwszej instancji.

Skarżąca w skardze z 16 maja 2019 r., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji z dnia [...] grudnia 2018 r. oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego, a także rozpoznanie sprawy na rozprawie, zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych:

1) art. 89 w zw. z art. 1a pkt 3 u.p.e.a., poprzez dokonanie czynności egzekucyjnej u kontrahentów Skarżącej polegającej na zajęciu innej wierzytelności pieniężnej, pomimo braku jakiejkolwiek wierzytelności;

2) art. 32 i art. 40 § 2 K.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez doręczenie zawiadomień bezpośrednio zobowiązanemu (Spółce) z pominięciem pełnomocnika ustanowionego do reprezentowania jej w postępowaniu egzekucyjnym;

3) art. 6, art. 7 K.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez naruszenie zasady praworządności oraz działanie organów egzekucyjnych z naruszeniem interesu strony, pomimo iż w aktach sprawy znajdowało się pełnomocnictwo uprawniające doradcę podatkowego do działania w imieniu Strony;

4) art. 8 § 1 K.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez prowadzenie postępowania egzekucyjnego w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej;

5) art. 9 K.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a., poprzez naruszenie zasady informowania stron (pełnomocnika) w postępowaniu egzekucyjnym.

Dyrektor w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu i powtórzył przedstawione w nim argumenty. Zarzuty skargi uznał za niezasadne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz.U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.). Oznacza to, że wyeliminować z obrotu prawnego można jedynie rozstrzygnięcie naruszające prawo w sposób, o jakim mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej "p.p.s.a."). Z brzmienia tego przepisu wynika, iż w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części.

Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo, ale i obowiązek, dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

W niniejszej sprawie, pomimo wniosku Strony o rozpoznanie sprawy na rozprawie, skarga została rozpoznana przez Sąd pierwszej instancji na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Oznacza to, że skierowanie tych spraw do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony, ale równocześnie, skierowanie sprawy na rozprawę także nie może być automatycznym efektem złożenia wniosku w tym przedmiocie. Dlatego też, pomimo że Skarżąca wniosła o przeprowadzenie rozprawy, to z uwagi na brzmienie art. 122 p.p.s.a., powyższy wniosek nie wiązał Sądu orzekającego w sprawie, co oznacza, iż możliwym było skierowanie sprawy na posiedzenie niejawne (tak też trafnie B. Dauter w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z komentarzem pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego., Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2015 r. str. 527; także wyrok WSA w Krakowie z dnia 9 maja 2016 r., sygn. akt II SAB/Kr 59/16; wszystkie powołane w niniejszym uzasadnieniu wyroki sądów administracyjnych dostępne są na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Sąd jednocześnie miał na uwadze, że Skarżąca nie wskazała argumentów świadczących, że rozpoznanie sprawy na rozprawie byłoby celowe. Sąd z urzędu także nie dopatrzył się żadnych podstaw przemawiających za koniecznością czy celowością rozpoznania sprawy na posiedzeniu jawnym.

Kontroli Sądu poddane zostało postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia [...] r. w przedmiocie złożonej przez Skarżącą skargi na czynność egzekucyjną, a mianowicie na zajęcie innej wierzytelności pieniężnej.

Czynności tej organ egzekucyjny dokonał prowadząc postępowanie egzekucyjne na podstawie własnego tytułu wykonawczego z dnia 26 kwietnia 2017 r. nr[...], obejmującego należności z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych w kwocie należności głównej 75.337,00 zł oraz odsetek 429,30 zł. Przedmiotowy tytuł wykonawczy doręczono zobowiązanej Spółce w dniu 15 maja 2017 r.

Zarzuty podniesione w skardze dotyczą z jednej strony dokonania czynności egzekucyjnej mimo braku jakiekolwiek wierzytelności, zaś z drugiej naruszenia przepisów dotyczących doręczeń.

W ocenie Sądu podniesione zarzuty są niezasadna, a stanowisko organów wydających postanowienia w przedmiotowej sprawie odpowiada prawu.

Stosownie do treści art. 54 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Stosownie do art. 1a pkt 2 u.p.e.a. czynność egzekucyjna to wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego, tj. środka wymienionego w art. 1a pkt 12 u.p.e.a. W art. 1a pkt 12 lit. a tiret 12 u.p.e.a. wymieniono jako środek egzekucyjny, w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych, egzekucję z ruchomości. Określony w art. 54 § 1 u.p.e.a. środek ochrony prawnej zobowiązanego, jakim jest skarga na czynności egzekucyjne, stanowi samoistną instytucją postępowania egzekucyjnego. Ma charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji, czy skargę do sądu powszechnego (por. wyrok NSA z dnia 2 kwietnia 2015 r., II FSK 778/13; wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2015 r., II FSK 1688/13; wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 października 2015 r., III SA/Wa 3396/14, wyrok NSA z dnia 24 października 2014 r., II GSK 1377/13). Skarga w tym trybie przysługuje na dokonanie przez organ egzekucyjny czynności natury wykonawczej, czy czynności faktyczne podejmowane już w toku prowadzonej egzekucji przez organ egzekucyjny lub przez egzekutora, a także na wydawane w toku egzekucji akty (postanowienia i zarządzenia), na które nie przysługuje inny środek zaskarżenia, jak np. zażalenie, czy zarzuty. Kontroli w tym trybie mogą bowiem podlegać wyłącznie czynności egzekucyjne, którymi są zgodnie z definicją legalną z art. 1a pkt 2 u.p.e.a. wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Pojęcie czynności egzekucyjnych obejmuje zarówno czynności o charakterze prawnym, podejmowane wyłącznie przez organ egzekucyjny lub organ rekwizycyjny, jak i czynności o charakterze faktycznym, dokonywane przez egzekutora lub poborcę skarbowego. Służy kontroli prawidłowości stosowania przez organy egzekucyjne środków egzekucyjnych, zmierzających do bezpośredniego wyegzekwowania należności. W postępowaniu skargowym z art. 54 § 1 u.p.e.a. dopuszcza się zatem badanie jedynie tych czynności, które przynależą organowi egzekucyjnemu, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, w tym zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej, zaś sam proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, zgodnie z którym w ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 54 u.p.e.a., kognicja organów nadzoru jest ograniczona, zgodnie ze wskazanym przepisem, wyłącznie do dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych (por. wyrok NSA z dnia 2 kwietnia 2015 r., II FSK 778/13; wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2015 r., II FSK 1688/13; wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 października 2015 r., III SA/Wa 3396/14). Podkreślenia wymaga również, że w ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić kwestie formalnoprawne, które odnoszą się jedynie do prawidłowego przebiegu postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora w oparciu o przepisy regulujące sposób i formę dokonania tych czynności. Nie jest natomiast możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego, w tym zarzutów na podstawie art. 33 u.p.e.a. (por. Przybysz P.M., Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Wolters Kluwer 2015 r., wyd. VII, komentarz do art. 54). Rozpatrzenie zarzutów w postępowaniu skargowym byłoby obejściem prawa i naruszałoby zasadę niekonkurencyjności środków zaskarżenia (tak np. wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2015 r., II FSK 1688/13). Powyższa zasada sprowadza się do ukształtowania środków ochrony prawnej w taki sposób, by ich podstawy nie mogły być powielane, tzn. by nie zaistniała sytuacja w ramach, których dany zarzut byłby rozpatrywany w ramach kilku środków ochrony prawnej. Środki zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym nie są względem siebie konkurencyjne. Nie można ich stosować zamiennie. Każdy z nich, w szczególności skarga na czynności egzekucyjne i zarzuty, dotyczy konkretnych uchybień, jest wnoszony w różnym terminie i rozpoznawany z zastosowaniem innych przesłanek. Rodzajowa tożsamość przedmiotu zaskarżenia skargi oraz innych środków prawnych nie oznacza, że określonemu podmiotowi przysługuje możliwość wyboru środka prawnego.

Skarga na czynność egzekucyjną jest sformalizowanym środkiem ochrony prawnej. Służy tylko i wyłącznie do poddania kontroli prawidłowości zastosowanej czynności egzekucyjnej. Podkreślenia wymaga fakt, że przedmiotem skargi mogą być tylko zarzuty formalnoprawne odnoszące się do prawidłowości postępowania prowadzonego przez organ egzekucyjny oraz ewentualnego naruszenia przepisów regulujących sposób i formę dokonania czynności egzekucyjnych. W związku z powyższym organ podatkowy, rozpoznając skargę na czynności egzekucyjne, bada postępowanie egzekucyjne jedynie w wąskim zakresie, który sprowadza się do analizy dochowania wymogów ustawowych regulujących sposób i wymogi zastosowania, tak jak w tym przypadku, konkretnego środka egzekucyjnego. Powyższy zakres badania skargi na czynności egzekucyjne również determinuje zasięg kontroli przez sąd administracyjny zaskarżonego postanowienia.

W postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne (zabezpieczające) ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do konkretnej czynności egzekucyjnej (zabezpieczającej). W postępowaniu tym nie orzeka się o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego (zabezpieczającego), ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia. Rozstrzygnięcie w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne (zabezpieczające) co do zasady nie ma zatem wpływu na możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego (zabezpieczającego).

Zgodnie z przepisem art. 7 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny prowadząc wobec zobowiązanego postępowanie egzekucyjne, stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ww. ustawie. Jednym z takich środków w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych, stosownie do art. 1a pkt 12 lit. a tiret 5 u.p.e.a., jest egzekucja z innych wierzytelności pieniężnych, zatem dokonywanie przez organ egzekucyjny w postępowaniu egzekucyjnym zajęcia innych wierzytelności, jest prawnie dozwolone.

Zważywszy na powyższe, w opinii Sądu, organ pierwszej instancji w wydanym postanowieniu w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne, zawarł ocenę prawidłowości dokonanej czynności egzekucyjnej, którą w niniejszej sprawie było zajęcie innych wierzytelności pieniężnych u dłużnika zajętej wierzytelności ER. Spółka Komandytowa, H. Spółka z o.o. Spółka Komandytowa oraz PU. Spółka z .o.o. Spółka komandytowa w kontekście ich zgodności z przepisami art. 89 u.p.e.a., które regulują sposób i formę zastosowania danego środka egzekucyjnego.

W związku z tym zasadnie organ drugiej instancji utrzymał w mocy to postanowienie.

W kwestii zarzucanego naruszenia art. 89 w zw. z art. 1a pkt 3 u.p.e.a., z uwagi na fakt, iż dokonana czynność dotyczy wierzytelności pieniężnej, która nie istnieje, Sąd wyjaśnia, że z przepisów u.p.e.a. nie wynika, aby organ egzekucyjny przed zastosowaniem środka egzekucyjnego w postaci egzekucji z innych wierzytelności pieniężnych, miał obowiązek występowania każdorazowo do zobowiązanego o wskazanie, czy przysługuje mu jakakolwiek wierzytelność i od kogo. Organ egzekucyjny w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, mając wiedzę o wierzytelnościach przysługujących zobowiązanemu od dłużnika zajętej wierzytelności, dokonuje ich zajęcia. Dłużnik zajętej wierzytelności jest natomiast zobligowany, na mocy przepisu art. 89 § 3 u.p.e.a., do złożenia oświadczenia, czy uznaje zajętą wierzytelność zobowiązanego, czy przekaże organowi egzekucyjnemu z zajętej wierzytelności kwoty na pokrycie należności lub z jakiego powodu odmawia tego przekazania oraz w jakim sądzie lub przed jakim organem toczy się albo toczyła się sprawa o zajętą wierzytelność. Trudno zgodzić się zatem ze zobowiązanym, który twierdzi, że organ egzekucyjny zobowiązany jest ustalić czy kontrahenci w rzeczywistości są zobowiązani do spłaty jakiejkolwiek wierzytelności wobec Spółki. O skuteczności dokonanej czynności egzekucyjnej polegającej na zajęciu wierzytelności u dłużnika zajętej wierzytelności przesądza ostatecznie złożone organowi egzekucyjnego oświadczenie dłużnika zajętej wierzytelności, co do istnienia zajętej wierzytelności. Jak wynika z akt niniejszej sprawy ER. Spółka Komandytowa, H. Spółka z o.o. Spółka Komandytowa oraz PU. Spółka z .o.o. Spółka komandytowa takie oświadczenie złożyli, informując organ egzekucyjny, że nie uznają zajętych wierzytelności, ponieważ one nie istnieją, a Spółka nie jest ich wierzycielem. Z powyższego wynika, że próba zajęcia przez organ egzekucyjny wierzytelności pieniężnej u powyższych podmiotów okazała się nieskuteczna, a zobowiązany nie poniósł z tego tytułu żadnej szkody.

Odnosząc się do zarzutu doręczenia zawiadomień o zajęciach bezpośrednio zobowiązanej Spółce z pominięciem pełnomocnika ustanowionego do reprezentowania jej w postępowaniu egzekucyjnym, w ocenie Sądu stanowisko organu odwoławczego jest nieprawidłowe. Orzeczenia powołane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia dotyczą doręczenia zawiadomienia o zajęciu wraz z tytułem wykonawczym, a więc czynności wszczynającej egzekucję. Zdaniem Sądu zasadnie wskazano w nich, że jest to czynność wymagająca osobistego udziału zobowiązanego, a tym samym natura tej czynności jako przesłanka wskazana w art. 32 K.p.a. wyklucza zastępstwo w osobie pełnomocnika. Jednocześnie jednak niewłaściwy jest wniosek organu odwoławczego, że argumentację taką i wynikający z niej wniosek można odnieść również do kolejnego doręczenia zawiadomienia o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej, dokonanej w trakcie toczącej się egzekucji. W ocenie Sądu, skoro po doręczeniu jej tytułu wykonawczego Spółka ustanowiła pełnomocnika umocowanego do reprezentowania jej w postępowaniu egzekucyjnym, to kolejne doręczenia następujące już po wszczęciu egzekucji powinny być kierowanego do tego pełnomocnika, skoro Spółka, świadoma swoich obowiązków w postępowaniu egzekucyjnym, uznała, że działanie przez pełnomocnika nie będzie dla niej niekorzystne i nie pozbawi jej np. wiedzy o zajęciu czy możliwości zapoznania się z zawartymi w doręczanych pismach pouczeniami, na co wskazuje organ odwoławczy.

Tym samym działanie Naczelnika US w postaci doręczenia zawiadomienia o zajęciu z dnia 17 października 2018 r. bezpośrednio Spółce, mimo posiadania przez nią pełnomocnika ustanowionego w postępowaniu egzekucyjnym, stanowiło naruszenie art. 32 i art. 40 § 2 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. oraz jednocześnie zasad określonych w art. 6, art. 7, art. 8 § 1 i art. 9 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Jednakże, w ocenie składu rozpoznającego niniejszą sprawę, pomimo zaistnienia nieprawidłowości w tym zakresie nie doszło do naruszenia, które miałoby istotny wpływ na wynik sprawy. Dokonanie doręczenia zawiadomienia o zajęciu bezpośrednio Spółce nie pozbawiło tego podmiotu gwarantowanej przepisami ochrony prawnej polegającej na możliwości zaskarżenia takiej czynności egzekucyjnej. Uregulowana w art. 54 § 1 u.p.e.a. skarga na tę czynność została wniesiona przez profesjonalnego pełnomocnika Spółki w terminie określonym w art. 54 § 4 u.p.e.a. Tym samym fakt doręczenia zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego bezpośrednio Stronie, a nie jej pełnomocnikowi nie pociągnął za sobą negatywnych dla niej skutków i nie uniemożliwił wniesienia skargi na tę czynność egzekucyjną.

Wbrew argumentacji podniesionej w skardze wejście decyzji (czy też jak w niniejszym przypadku – zawiadomienia o zajęciu wierzytelności) do obrotu prawnego następuje także w sytuacji, gdy doręczenie nastąpiło z naruszeniem przepisów postępowania, np. art. 40 § 2 K.p.a., tj. w sytuacji doręczenia stronie, a nie ustanowionemu przez nią pełnomocnikowi.

W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że koncepcja "wejścia decyzji do obrotu prawnego" nie jest związana z prawidłowym, tj. zgodnym z przepisami prawa, doręczeniem decyzji, lecz z dokonaniem czynności doręczenia polegającej na uzewnętrznieniu woli organu wobec podmiotu usytuowanego poza organem administracji i to niekoniecznie nawet wobec jej adresata. Wchodzi do obrotu i wywołuje skutki prawne również decyzja doręczona wadliwie np. z naruszeniem przepisów o doręczeniach, z pominięciem niektórych stron, bądź ich pełnomocników. Jeżeli decyzja organu administracji zostanie doręczona, nawet nieprawidłowo z naruszeniem art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej, czy art.40 § 2 k.p.a. to nie można twierdzić, że nie weszła ona do obrotu prawnego. Decyzja taka weszła do obrotu prawnego i może być zaskarżona. Decyzja rozpoczyna zatem swój byt prawny z chwilą ogłoszenia lub doręczenia stronie postępowania i z tym momentem wiąże organ, który ją wydał. Określony w art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej, czy art.40 § 2 K.p.a. obowiązek doręczenia decyzji pełnomocnikowi i liczenie terminu do wniesienia odwołania od daty doręczenia pełnomocnikowi został ustalony w interesie stron postępowania (por. wyroki NSA z dnia 9 listopada 2016 r., sygn. akt I FSK 501/15 i z dnia 20 kwietnia 2017 r., sygn. akt I FSK 1825/15). Jeżeli zatem wadliwe doręczenie decyzji bezpośrednio stronie, a nie pełnomocnikowi, nie wywołało finalnie braku takiego rodzaju reakcji procesowych, które mogłaby normalnie realizować, gdyby doręczenie nastąpiło do rąk pełnomocnika, to naruszenie to może nie mieć istotnego wpływu na wynik sprawy plasowany wyłącznie w sferze procesowej (por. wyroki NSA z dnia 12 maja 2017 r., sygn. akt II FSK 1015/15 i z dnia z 19 marca 2015 r., sygn. akt I FSK 2160/13). Skład orzekający w niniejszej sprawie stanowisko to w pełni podziela i na gruncie rozpoznawanej sprawy uznaje za własne.

W rozpoznawanej sprawie wadliwość polegająca na doręczeniu zawiadomienia o zajęciu bezpośrednio Spółce, nie zaś ustanowionemu przez nią pełnomocnikowi, nie miała istotnego wpływu na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Obowiązek doręczenia postanowienia pełnomocnikowi lub stronie i liczenie terminu do wniesienia środka zaskarżenia od daty doręczenia został ustalony w interesie stron postępowania. Jeżeli zatem wadliwe doręczenie bezpośrednio stronie, a nie pełnomocnikowi nie wywołało finalnie braku takiego rodzaju reakcji procesowych, które mogłaby normalnie realizować, gdyby doręczenie nastąpiło prawidłowo, to naruszenie to może nie mieć istotnego wpływu na wynik sprawy.

W niniejszej sprawie Strona przekazała pełnomocnikowi otrzymane pismo – zawiadomienie o zajęciu i pełnomocnik po zapoznaniu się z jego treścią, wniósł w terminie środki zaskarżenia – skargę na czynność egzekucyjną. Sposób doręczenia zawiadomienia o zajęciu nie miał zatem wpływu na zakres uprawnień procesowych Strony i nie wywarł wpływu na wynik postępowania.

W konsekwencji, działanie organów nie naruszyło prawa materialnego, zaś wyżej wskazane naruszenie prawa procesowego nie miało wpływu na wynik sprawy. Tym samym brak podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia.

Mając na względzie powyższe Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a, orzekł, jak w sentencji.