Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 15/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2018-04-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt. 16, pkt 17a, art. 4 ust. 2, art. 5 ust.1, 2,  4, 4a, 4b
journal: Dz.U. 2017 poz 1952
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak – Owczarczak (spr.) Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant st. sekr. sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2018r. sprawy ze skargi H. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2017 roku [...]7 w przedmiocie zasiłku rodzinnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Prezydenta M. L. decyzją z dnia [...] 2017 r., nr [...], wydaną po rozpoznaniu wniosku H. G. z dnia 9 grudnia 2016 r., odmówił przyznania wnioskodawczyni:

- zasiłku rodzinnego na dziecko: K. S. ur. 05 maja 1999r.

- zasiłku rodzinnego na dziecko: O. S. ur. 05 września 2003 r.

- zasiłku rodzinnego na dziecko: L. G. ur.10 października 2015r.

- jednorazowego dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego [...] przez K. S. ur. 05 maja 1999r.

- jednorazowego dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego [...] przez O. S. ur.05 września 2003 r.

- dodatku z tytułu wychowania dziecka w rodzinie wielodzietnej na dziecko L. G. ur.10 października 2015r.

W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, iż H. G. nie może zostać uznana za osobę samotnie wychowującą dziecko. Organ zauważył, iż wnioskodawczyni mieszka wspólnie z ojcem córki L. G. - W. G.. Fakt wspólnego mieszkania dziecka z obojgiem rodziców daje możliwość takich samych kontaktów dziecka zarówno z matką, jak i ojcem, natomiast sposób dzielenia obowiązków rodzicielskich względem dziecka jest wyłączną sprawą rodziców. Podnoszony przez wnioskodawczynię rozłam w relacjach osobistych między H. G. a W. G. oraz okoliczność braku wspólnego prowadzenia gospodarstwa domowego, nie stanowi wystarczającej podstawy by przyjąć, że nie tworzą wraz rodziny dla wspólnej córki. Organ nie dał wiary wyjaśnieniom o samotnym wychowywaniu dzieci przez H. G. uznając, iż absurdalnym byłoby wynajmowanie dużego domu przez W. G. dla tak licznej rodziny, w tym tworząc dom dla dzieci H. G. z poprzedniego związku, gdyby nie żyła z ojcem córki L. w stosunkach rodzinnych.

Dalej organ wskazał, iż zasiłek rodzinny oraz związane z nim dodatki przysługują ojcu lub matce, opiekunowi faktycznemu dziecka lub opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli dochód rodziny nie przekracza w przeliczeniu na osobę kwoty [...]., lub [...] - gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności.

W rozpoznawanej sprawie ustalając dochód rodziny uwzględniono dochód osiągnięty w roku 2015 przez H. G. w kwocie [...]zł, który na podstawie dokumentów w całości uznano za dochód utracony. Ponadto uwzględniono dochód nieopodatkowany wnioskodawczyni - alimenty za rok 2015 w kwocie [...]zł, zasądzone na podstawie wyroku sądu sygn. akt [...] z dnia 10 kwietnia 2013r., od W. S. - na rzecz małoletnich córek O. i K. S. kwoty po [...] zł miesięcznie, tj. łącznie [...] zł. miesięcznie oraz prawomocnego wyroku sądu z dnia 12 listopada 2015r. sygn. akt. [...] o zasądzonych alimentach od wyżej wymienionego na małoletnie córki O. i K. S. w kwocie po [...] zł. miesięcznie na każdą z córek, tj. [...] zł. miesięcznie począwszy od 1 września 2015r.

Organ wskazał, iż doliczono również dochód z PIT UZ w kwocie [...]zł., dochody zsumowano i podzielono przez 12 miesięcy, co dało kwotę [...]zł. Ponadto zauważono, iż dochód osiągnięty przez W. G. w 2015 r. w kwocie [...]zł, został utracony. Organ uwzględnił dochód z działalności gospodarczej opodatkowanej w formie ryczałtu za rok 2015 W. G. w kwocie [...]zł, który podzielono przez 12 miesięcy, co dało kwotę [...]zł. Ponadto, zgodnie z oświadczeniem W. G. z dnia 5 grudnia 2016r., doliczono dochód uzyskany (netto) za miesiąc maj 2016r. ze spółki komandytowej w kwocie [...]zł. Prezydent M. L. zsumował miesięczne dochody rodziny, uzyskał kwotę [...]zł, którą podzielono przez 5 członków rodziny, co w przeliczeniu na osobę w rodzinie dało kwotę [...]zł.

W związku z powyższym organ stwierdził, iż dochód na osobę w rodzinie H. G. przekracza kwotę [...]zł uprawniającą do otrzymania świadczenia oraz kwota przekroczenia dochodu przekracza kwotę przysługujących świadczeń, zasiłek rodzinny i związane z nim dodatki nie przysługują. Kryterium dochodowe rodziny wynosi – [...] zł, a tymczasem dochód rodziny ustalono na kwotę [...]zł.

Odwołanie od powyższej decyzji wiosła H. G. podnosząc, iż jest osobą rozwiedzioną. Z jej związku małżeńskiego pochodzi dwoje dzieci: K. S. i O. S.. Skarżąca nie wychowuje córek wspólnie z ich ojcem W. S.. Ponadto skarżąca oraz W. G. są rodzicami małoletniej L. G.. Nie wychowują oni jednak małoletniej wspólnie, nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego, a jedynie mają wspólne miejsce zamieszkania. W. G. przekazuje skarżącej tytułem kosztów utrzymania córki L. kwotę [...]zł miesięcznie. H. G. nie podziela twierdzeń organu I instancji, iż skoro rodzice L. G. mają wspólne miejsce zamieszkania, to wspólnie wychowują dziecko. Organ pominął, że strony zgodnie twierdzą, iż nie wychowują wspólnie dziecka, przy czym wskazują szereg okoliczności potwierdzających przedmiotową okoliczność. Zdaniem skarżącej W. G. nie powinien być zaliczony do rodziny skarżącej, albowiem nie pozostaje on z nią w związku małżeńskim. Rodzinę stanowi jedynie skarżąca oraz jej małoletnie dzieci. Podkreślono przy tym, iż W. G. nie jest rodzicem zarówno K. jak i O. S.. Zatem nawet gdyby przyjąć, że W. G. wychowuje dziecko - L. G. - wspólnie ze skarżącą, to założenie to nie ma żadnego znaczenia wobec dwójki pozostałych dzieci skarżącej, których W. G. nie jest ojcem. Nie można zatem uwzględniać dochodu W. G. przy ustaleniu dochodu rodziny. Skarżącą uznać należy przynajmniej za osobę samotnie wychowującą K. i O. S.. W tym zakresie winny być również uwzględnione wyłącznie dochody skarżącej z pominięciem dochodów W. G..

Odwołująca zakwestionowała również sposób ustalenia dochodów W. G. z tytułu zysków uzyskanych przez spółkę, której jest wspólnikiem.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] decyzją z dnia [...] 2017 r., nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przytoczył treść przepisów ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, tj. art. 4, art. 5 ust. 1, 2, 4a i 4b, art. 3 pkt 16, 17a, 23 i 24, a następnie stwierdził, iż W. G. jest członkiem rodziny skarżącej w rozumieniu art. 3 pkt 16 powołanej ustawy bowiem:

- jest rodzicem małoletniej L. G.;

- został wymieniony przez H. G. we wniosku inicjującym niniejsze postępowanie jako członek rodziny;

- w toku postępowania złożył on " oświadczenie członka rodziny rozliczającego się na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym (...)";

- został wymieniony jako "partner" we wniosku dot. zasiłku rodzinnego złożonym przez H. G. w dniu 15 stycznia 2016 r, (dotyczy wniosku na poprzedni okres zasiłkowy);

- został wymieniony jako "partner" we wniosku dot. ustalenia prawa do jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka, który wpłynął do MOPR w dniu 15 stycznia 2016 r., co również przeczy zeznaniom H. G.;

- H. G. wraz z dziećmi zamieszkuje we wspólnym domu jednorodzinnym z W. G.. Strona utrzymuje co prawda, iż nie prowadzi z W. G. wspólnego gospodarstwa, jednak kwestia ta jest prawnie obojętna. To W. G. wynajmuje ten dom. Z zeznań H. G. wynika, co prawda, iż płaci ona [...] zł za media, jednak za sam wynajem domu nie płaci, co wskazuje na to, iż w istocie utrzymanie całej rodziny w tym zakresie (oraz co do większości opłat za media) spoczywa na W. G.;

- W. G., mieszkając z córką pod jednym dachem bierze udział w jej wychowaniu, kwestia dzielenia obowiązków rodzicielskich wobec dziecka jest sprawą uzgodnień poczynionych przez rodziców; w wielu rodzinach zwłaszcza w tych, gdzie matka nie pracuje zawodowo, wkład kobiety w wychowanie dzieci jest większy, jednak nie oznacza to, że ojcowie tego wkładu nie wnoszą. Ojcowie również wychowują dzieci np. poprzez osobisty kontakt, zabawę, wspólne spędzanie czasu, przekazywanie pewnych wzorców postępowania itd.

- we wniosku, który podpisała H. G., znajdowały się pouczenia dot. m. in osoby samotnie wychowującej dziecko;

- w aktach znajduje się oświadczenie pracownika MOPR, z którego wynika, iż każdorazowo w przypadku pytań co do składu rodziny, poucza iż osoba nie będąca w związku małżeńskim podaje w składzie rodziny drugiego rodzica, tylko wówczas gdy razem wychowuje z nim wspólnie dziecko, co przeczy oświadczeniu H. G.;

- H. G., wnioskując o zasiłek rodzinny nie oświadczyła, iż ubiega się o dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka.

Następnie Kolegium wskazało, iż kryterium dochodowe dla 5-osobowej rodziny wynosi [...]). Natomiast dochód rodziny wyniósł [...] zł. Na ustalony dochód składały się:

1. Alimenty otrzymywane przez H. G. na córki K. i O. S. w łącznej kwocie po [...] zł miesięcznie w okresie od stycznia do sierpnia 2015 r (ugoda alimentacyjna, [...]) oraz w łącznej kwocie po [...] zł miesięcznie od września 2015 r. (prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w L. z dnia 12 listopada 2015 r., [...]), co daje kwotę [...]zł ( 8x[...] zł + 4x[...]zł = [...] zł). Kolegium zaznaczyło, iż H. G. w swoim oświadczeniu - złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej - deklarowała kwotę niższą, tj. [...] zł, jednak w piśmie z dnia 1 sierpnia 2017 r. oświadczyła, że zasądzone alimenty były przekazywane dobrowolnie na jej rachunek i nigdy nie było konieczności wszczęcia postępowania komorniczego. Kwota zasądzonych alimentów za rok 2015 (sądowa ugoda alimentacyjna oraz wyrok alimentacyjny) wynosi [...] zł. Zatem przyjąć należy właśnie tę kwotę.

2. Dochód z PIT UZ w kwocie [...]zł.

3. Dochód za rok 2015 z działalności gospodarczej W. G. w kwocie [...]zł. Dochód ten został uwzględniony na podstawie oświadczenia W. G. (oświadczenie członka rodziny rozliczającego się na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym). Dochód ten został uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, zatem należy podzielić go przez liczbę miesięcy w których był uzyskiwany. Działalność gospodarczą, co wynika z informacji z CEIDG, W. G. prowadził od 1 marca 2015 r. Zawiesił działalność z dniem 29 kwietnia 2016 r. Jednak nie można dochodu z tej działalności potraktować jako dochodu utraconego w rozumieniu ustawy, gdyż zawieszenie nie nastąpiło w rozumieniu art. 14a ust.1d ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (art. 3 pkt 23f ustawy o świadczeniach rodzinnych), zatem dochód ten należy podzielić przez 10 miesięcy roku 2015, co daje [...]: 10 = [...] zł. Kolegium zauważyło, iż organ I instancji podzielił ten dochód przez 12 miesięcy, co nie jest prawidłowe, jednak nie ma wpływu na wynik sprawy, bowiem dochód wyliczony przez Kolegium jest jeszcze wyższy, niż ten wyliczony przez organ I instancji.

4. Dochód uzyskany w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych w kwocie netto [...] zł. Jest to dochód W. G. z tytułu podjęcia pozarolniczej działalności gospodarczej w formie spółki komandytowej. Spółka została zarejestrowana w kwietniu 2016 r. Zatem uzyskanie dochodu nastąpiło po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, co zgodnie z art. 5 ust. 4b ustawy, obliguje do doliczenia do dochodu członka rodziny uzyskanego dochodu z miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, czyli w tym przypadku z miesiąca maja 2016 r. Zgodnie z oświadczeniem W. G. w miesiącu maju 2015 r. uzyskał on dochód netto [...] zł., co w przeliczeniu na osobę daje [...] zł (jednocześnie z danych uzyskanych w systemie elektronicznym odnośnie składek na ubezpieczenie zdrowotne, wynika iż w maju 2016 r. była to kwota [...]zł). Spółka komandytowa nadal istnieje, dochody z jej działalności są nadal uzyskiwane.

Kolegium stwierdziło, iż doliczając do dochodu członka rodziny wynoszącego [...] zł miesięcznie kwotę [...]zł, uzyskano kwotę [...]zł (miesięcznie na członka rodziny), która znacznie przekracza kryterium dochodowe.

Ponadto w sprawie niniejszej nie znajduje zastosowania zasada " złotówka za złotówkę", gdyż miesięczny dochód rodziny, tj. [...] zł + [...] zł = [...] zł, przekracza kryterium dochodowe rodziny ([...] zł) o kwotę znacznie wyższą niż łączna kwota zasiłków z dodatkami przysługujących rodzinie tj. o [...] zł

Kolegium wskazało nadto, iż mechanizm obliczania dochodów w przypadku uzyskania dochodu po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy jest w ustawie ściśle uregulowany i w związku z tym nie jest konieczna znajomość faktycznie uzyskanego dochodu w całym roku obrotowym.

W skardze na powyższą decyzję, złożonej do W. S. A. w Poznaniu, H. G., reprezentowana przez r.pr. A. K., zarzuciła:

1. naruszenie art. 3 pkt 16 oraz art. 16 pkt 17a ustawy o świadczeniach rodzinnych, poprzez ich nieprawidłową interpretację skutkującą:

- błędnym ustaleniem osób wchodzących w skład rodziny skarżącej

- całkowitym pominięciem słowa "odpowiednio" co prowadzi do błędnego ustalenia członków rodziny skarżącej

- nieprawidłową interpretacją zapisu "rodziców dzieci"

- błędnym przyjęciem, że zapis "chyba, że wychowuje wspólnie co najmniej jego dziecko z jego rodzicem" odnosi się również do K. i O. S..

- pominięcie, że Skarżąca w odniesieniu do K. i O. S. jest osobą samotnie wychowującą dzieci.

2. Naruszenie przepisu art. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez błędne ustalenie dochodu członków rodziny, a w konsekwencji nieprawidłowe ustalenie kryterium dochodowego rodziny.

Skarżąca podtrzymała swoje stanowisko, iż W. G. nie stanowi rodziny dla jej córek K. i O. S.. W ocenie skarżącej przy ustalaniu kręgu osób wchodzących w skład jej rodziny połączono dwie rodziny. Jedną z nich stanowią: skarżąca oraz jej córki K. i O. S. oraz druga w skład której wchodzą: skarżąca, W. G. i ich wspólna córka L. G.. Zdaniem skarżącej powyższe wynika z błędnej wykładni pojęcia rodziny. Organom umknęło, że w definicji tego pojęcia ustawodawca posłużył się zwrotem "odpowiednio", wskazując na różnych członków rodziny. Zastosowana przez organ w niniejszej sprawie definicja pojęcia "rodzina" całkowicie pomija fakt istnienia tego określenia, przez co w całości pozbawia go znaczenia prawnego. Mając natomiast na względzie zasadę racjonalnego prawodawcy uznać trzeba, że świadomie zastosował on ten termin i nadał mu znaczenie prawne mające za zadanie ułatwienie odkodowania zawartej w tym przepisie normy prawnej.

Ponadto zarzucono, iż Kolegium dokonało błędnej wykładni pojęcia osoby samotnie wychowującej dziecko. Wskazano, iż konkubent matki dziecka, który nie jest ojcem tego dziecka, nie ma wobec niego obowiązków wynikających z Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Oznacza to, że rodzic może być uznany wobec jednego dziecka za rodzica samotnie je wychowującego, a w stosunku do dziecka wychowywanego wspólnie z biologicznym rodzicem - za osobę wychowująca dziecko w rodzinie.

Według skarżącej organ winien zatem dokonać rozdziału rodziny skarżącej w skład której wchodzi skarżąca oraz jej dwie córki O. i K., w odniesieniu do których konieczne jest przyjęcie, że skarżąca wychowuje je samodzielnie, a zatem należy zakwalifikować ją do osób samotnie wychowujących dziecko od rodziny, którą skarżąca mogłaby tworzyć z W. G. i ich wspólnym dzieckiem małoletnią L. G., pod warunkiem ustalenia, że spełniona została przesłanka wspólnego wychowywania dziecka.

Strona skarżąca zauważyła, iż konsekwencją nieprawidłowego ustalenia składu rodziny skarżącej jest błędne ustalenie dochodu rodziny, do którego wlicza się dochód uzyskiwany przez każdego z członków rodziny, w tym w szczególności przez W. G.. Skoro bowiem W. G. nie może być zaliczany do rodziny, w skład której wchodzi skarżąca oraz jej dwie córki pochodzące z związku małżeńskiego, nie jest zasadne uwzględnianie jego dochodu przy ustalaniu kryterium dochodowego rodziny. Organ winien zatem w tym przypadku uwzględnić dochód H. G. oraz alimenty zasądzane na dzieci. Dochód W. G. może być co najwyżej uwzględniany w odniesieniu do świadczeń przyznawanych na małoletnią L. G. - pod warunkiem, że organ ustali, iż W. G. wychowuje córkę wraz ze skarżącą.

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracja w Poznaniu zważył, co następuje;

Skarga nie jest zasadna, a zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017 r. poz. 2188) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tj. Dz.U. z 2017 r. poz. 1952, dalej: "u.ś.r."), która reguluje zasady przyznawania świadczeń rodzinnych. Zgodnie z art. 5 ust. 1 tej ustawy zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty [...] zł, a w przypadku, gdy w rodzinie jest dziecko niepełnosprawne – [...] zł. Przepis art. 5 u.ś.r. uzależnia zatem ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego od kryterium dochodowego. W dalszych regulacjach tego przepisu określono zasady, na jakich ustala się wymienione kryterium. I tak, zgodnie z art. 5 ust. 4 u.ś.r., w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy lub po tym roku, ustalając ich dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego.

Zgodnie z ust. 4a art. 5 u.ś.r. w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, ustalając dochód członka rodziny, osoby uczącej się lub dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, uzyskany w tym roku dochód dzieli się przez liczbę miesięcy, w których dochód ten został osiągnięty, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w dniu ustalania prawa do świadczeń rodzinnych.

Z kolei zgodnie z ust. 4b art. 5 u.ś.r. w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny, dochodu osoby uczącej się lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę uzyskanego dochodu z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w dniu ustalania prawa do świadczeń rodzinnych.

W art. 5 ust. 1 u.ś.r. ustanowiono generalną zasadę, że zasiłek rodzinny przysługuje osobom o których mowa w art. 4 ust. 2 u.ś.r., czyli rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu; opiekunowi faktycznemu dziecka; osobie uczącej się, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza ustalonej kwoty.

Treść art. 5 ust. 1 i 2 u.ś.r. powoduje powstanie konieczności ustalenia przez organ orzekający w pierwszej kolejności składu rodziny. Rodzina w rozumieniu nadanym przez art. 3 pkt 16 u.ś.r. oznacza odpowiednio następujących członków rodziny: małżonków, rodziców dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz pozostające na utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25 roku życia, a także dziecko, które ukończyło 25 rok życia legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością przysługuje świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy; do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim, a także pełnoletniego dziecka posiadającego własne dziecko.

W realiach przedmiotowej sprawy sytuacja rodzinna skarżącej jest niewątpliwie nietypowa, bowiem wychowuje trójkę dzieci, z których dwójkę urodziła będąc związku małżeńskim z ich ojcem, z którym następnie rozwiodła się. Natomiast ojcem trzeciego dziecka jest W. G., z którym wychowuje wspólną córkę i z którym wszyscy, w tym dwie starsze córki, zamieszkują w tym samym, wynajmowanym i utrzymywanym przez niego domu jednorodzinnym. W tych uwarunkowaniach organy obu instancji uznały, że W. G. wchodzi w skład rodziny skarżącej, co skutkowało zaliczeniem jego dochodu do dochodu rodziny skarżącej. W opinii Sądu stanowisko to jest prawidłowe, choć W. G. nie jest ojcem dwóch córek skarżącej oraz nie przysposobił ich.

Legalna definicja "rodziny" zawarta została w przywołanym wyżej art. 3 pkt 16 u.ś.r. W definicji pojęcia rodziny ustawodawca posłużył się zwrotem "odpowiednio", wskazując na różnych członków rodziny. Dlatego stosowanie tego pojęcia również winno zwrot ten uwzględniać. Chodzi o rodzinę, którą tworzą aktualni, a nie byli małżonkowie, a także rodzice dziecka pozostający w nieformalnym związku, pod warunkiem wspólnego prowadzenia gospodarstwa domowego, w ramach którego wychowują wspólne dzieci. Stanowisko to potwierdza orzecznictwo sądowoadministracyjne (vide wyroki NSA z dnia 14 lutego 2012 r., sygn. akt I OSK 1709/11, dnia 21 lutego 2008 r., sygn. akt I OSK 627/07, wyrok WSA w Bydgoszczy z 9 lipca 2013, sygn. akt II SA/Bd 550/13, WSA w Krakowie z dnia 28 stycznia 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 715/13, wszystkie dostępne w C. B. O. S. A.). Należy też wskazać, że w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych przez osoby pozostające na utrzymaniu należy rozumieć członków rodziny utrzymujących się z połączonych dochodów tych osób (art. 3 pkt 12 u.ś.r.).

Prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku przysługuje: rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka (art. 4 ust. 2 pkt 1 u.ś.r.). Z powyższego wynika, że beneficjentem świadczenia jest rodzic, a nie dziecko, choć nie ulega wątpliwości, że otrzymane świadczenia z uwagi na ich cel muszą być przeznaczone na dziecko. Oczywistym jest również to, że w przypadku rozwodu prawo do świadczeń przysługuje temu rodzicowi, któremu zostało powierzone wykonywanie władzy rodzicielskiej. Jeżeli władza rodzicielska została pozostawiona obojgu rodzicom, to wówczas uprawniony do świadczeń rodzinnych jest ten rodzic, u którego dzieci mieszkają. Wobec treści wyroku rozwodowego bezspornym jest, że skarżąca uprawniona była do złożenia wniosku o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku na córki K. i O. S.. Bezsporne jest również, że wniosek taki mogła również złożyć na trzecie dziecko – L. G..

W opinii Sądu organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy i zastosowały właściwe przepisy prawa materialnego. Wobec poczynionych przez organ ustaleń odmowa ustalenia prawa do zasiłków rodzinnych, wraz z objętymi wnioskiem skarżącej dodatkami do zasiłków rodzinnych, była uzasadniona i zgodna z przytoczonymi wyżej przepisami, na podstawie których takie uprawnienie się ustala. Organy prawidłowo zaliczyły do dochodu rodziny alimenty jakie skarżąca otrzymuje na starsze córki oraz dochody uzyskane przez W. G.. Niewątpliwie na potrzeby ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego podstawowe znaczenie ma ocena sytuacji dochodowej rodziny. Skarżąca i jej wszystkie dzieci mieszkają wspólnie w domu, który wynajmuje W. G. i który, co wykazano, w większości pokrywa koszty jego utrzymania. Jednocześnie należy mieć na uwadze wysokość dochodu uzyskanego w badanym okresie przez samą skarżącą oraz wysokość uzyskiwanych alimentów na dwie starsze córki. Zestawienie tych kwot pozwala uznać, że W. G. partycypuje w kosztach utrzymania wszystkich dzieci skarżącej.

Sąd nie podziela stanowiska skarżącej, iż stan faktyczny przedmiotowej sprawy jest taki sam, jak w wymienionych w skardze wyrokach sądów administracyjnych, w tym w wyroku WSA w Gdańsku z 28 maja 2009 r., sygn. akt II SA/Gd 161/09. Rację ma skarżąca, że w dominującym orzecznictwie podkreśla się, że użyte w ustawie pojęcie rodziny uwzględnia stan prawny, nie zaś stan faktyczny lub przesłankę wspólnego gospodarowania. W tym ostatnim wyroku przyjęto jednak, że możliwość uwzględnienia dochodu tylko jednego rodzica odnosi się tylko do okoliczności, kiedy dziecko wychowywane jest przez osobę samotną w rozumieniu art. 3 pkt 17a ustawy. Przepis ten z kolei zawiera ustawową definicję osoby samotnej. Zgodnie z art. 3 pkt 17a osoba samotnie wychowującą dziecko oznacza pannę, kawalera, wdowę, wdowca, osobę pozostającą w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osobę rozwiedzioną, chyba że wspólnie wychowuje co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem. Zatem również określenie pojęcia osoby samotnie wychowującej dziecko uwzględnia status prawny (art. 3 pkt 17a), nie zaś stan faktyczny. W realiach badanej sprawy istotny jest status prawny najmłodszej córki skarżącej oraz jej ojca – W. G.. Skoro zatem skarżąca wychowuje to dziecko z jego biologicznym ojcem – co organy prawidłowo przyjęły, to oczywistym jest, że tworzy z nim rodzinę i jednocześnie uzyskiwany przez niego dochód musiał być uwzględniony przy ustaleniu jej sytuacji dochodowej.

Zauważyć nadto należy, że stanowisko przyjęte przez sądy w powołanych w skardze wyrokach wyrażone zostało w odmiennych stanach faktycznych, jak również w niektórych z nich odnosiło się do spraw z wniosku o przyznanie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Tymczasem na potrzeby ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego zasadnicze znaczenie ma ocena sytuacji dochodowej benificjenta tych świadczeń, którym w pierwszej kolejności jest podmiot wymieniony w art. 4 ust. 2 pkt 1 u.ś.r. – w tym przypadku skarżąca jako matka trojki dzieci. Nie można argumentować, że na potrzeby ustalenia prawa do zasiłków rodzinnych na rzecz trójki dzieci skarżącej należy przyjąć, że mamy do czynienia z dwoma rodzinami. Nawet przyjmując takie założenie należałoby uznać, że na sytuację dochodową skarżącej wpływ mają dochody uzyskiwane przez W. G.. W niniejszej sprawie organy prawidłowo zatem uwzględniły dochody przez niego uzyskiwane. Wyliczenia dochodu nie budzą przy tym zastrzeżeń Sądu, łącznie z ustaleniem przekroczenia ustawowego kryterium dochodowego, co w pełni upoważniało organy do odmowy przyznania przedmiotowych świadczeń rodzinnych.

Mając powyższe na uwadze Sąd nie podzielił zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania.

W tym stanie rzeczy na mocy art. 151 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.) Sąd oddalił skargę.