Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 887/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-10-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1
journal: Dz.U. 2007 nr 39 poz 251
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach - tekst jednolity
article: art. 134 par. 1 art. 135
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędziowie: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.) Sędzia del. NSA Jerzy Stankowski Protokolant: asystent sędziego Iwona Rzucidło - Grochowska po rozpoznaniu w dniu 22 października 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej S.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 listopada 2012 r. sygn. akt IV SA/Wa 903/12 w sprawie ze skargi S.K. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie obowiązku przekazania odpadu oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 21 listopada 2012 r., sygn. akt IV SA/Wa 903/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę S.T. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie obowiązku przekazania odpadu.

Wyrok ten zapadł w następującym, przytoczonym przez Sąd pierwszej instancji, stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] Główny Inspektor Ochrony Środowiska orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji własnej z dnia [...] września 2009 r. nakładającej na S.K. obowiązek przekazania odpadu w postaci uszkodzonego pojazdu marki Alfa Romeo o nr identyfikacyjnym nadwozia [...] do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu pojazdów lub do przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów.

W uzasadnieniu organ wskazał, że postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2009 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska wezwał stronę do oddania odpadu w postaci zużytego nienadającego się do użytkowania pojazdu marki Alfa Romeo do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub do przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów. Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, iż w chwili dokonania przemieszczenia przedmiotowy pojazd nie był sprawny technicznie i bez naprawy nie mógł być używany zgodnie z jego przeznaczeniem, wobec czego został zakwalifikowany do kategorii Q2 - produkty nieodpowiadające wymaganiom jakościowym, zgodnie z załącznikiem nr 1 do ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. z 2007 r. Nr 39, poz. 251 ze zm.). Po przeprowadzeniu analizy tłumaczenia (dokonanego przez tłumacza przysięgłego) faktury zakupu pojazdu marki Alfa Romeo, organ stwierdził, iż poprzedni właściciel tego pojazdu nie znajdując dla niego dalszego zastosowania, wyzbył się go na rzecz strony. Zgodnie z tłumaczeniem faktury, przedmiotowy pojazd został sprzedany stronie "w stanie w jakim się znajduje, bez gwarancji, po oględzinach, bez serwisu, nie dostosowany do wprowadzenia do ruchu, bez uprzedniej kontroli, na części lub do złomowania, bez jakiejkolwiek gwarancji ze strony sprzedawcy. Pojazd powinien być odebrany na miejscu, na lawetę, pojazd przeznaczony do złomowania". Organ wyjaśnił, iż poprzedni właściciel nie dokonał restytucyjnego naprawienia szkody, lecz wyzbył się uszkodzonego pojazdu na rzecz strony. W ocenie organu powyższe dowodzi, że przedmiotowy pojazd wypełnia definicję odpadu w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach, zgodnie z którą odpady oznaczają każdą substancję lub przedmiot należący do jednej z kategorii określonych w załączniku nr 1 do ustawy, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do ich pozbycia się jest zobowiązany. Przedmiotowy pojazd jako odpad został sklasyfikowany pod kodem 160104 - zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy - według załącznika do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. Nr 112, poz. 1206). Nadto organ podkreślił także, iż odpowiedzialność za nielegalne międzynarodowe przemieszczenie odpadu w postaci przedmiotowego pojazdu ponosi strona, gdyż nabyła przedmiotowy pojazd na terytorium Szwajcarii i dokonała jego przemieszczenia ze Szwajcarii do Polski z naruszeniem przepisów tytułu II rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów. Organ wytłumaczył również, iż stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji do odpadów powstałych z pojazdów stosuje się przepisy tej ustawy, a według art. 18 tej ustawy właściciel pojazdu wycofanego z eksploatacji może przekazać go wyłącznie do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub do przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów.

Odnosząc się zaś do pozostałych przedmiotów objętych wszczętym postępowaniem administracyjnym, tj. do pojazdu marki Honda [...] oraz maszyn i urządzeń rolniczych, organ wyjaśnił, iż zgromadzony materiał dowodowy nie pozwala na jednoznaczne uznanie tych przedmiotów za odpady w rozumieniu przepisów ustawy o odpadach.

W związku z powyższym decyzją z dnia [...] września 2009 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska nałożył na stronę obowiązek oddania odpadu w postaci pojazdu marki Alfa Romeo do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub do przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów, a w zakresie dotyczącym pojazdu marki Honda [...] oraz maszyn i urządzeń rolniczych umorzył postępowanie.

Na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Główny Inspektor Ochrony Środowiska poddał analizie zaskarżoną decyzję z dnia [...] września 2009 r. oraz zgromadzony materiał dowodowy w odniesieniu do zarzutów strony, przedstawionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i stwierdził, że przedmiotowy samochód zasadnie uznano za odpad.

Dalej organ wyjaśnił, że wraz z zawiadomieniem o nielegalnym przemieszczeniu odpadu w postaci uszkodzonego pojazdu marki Alfa Romeo Naczelnik Urzędu Celnego w B. przekazał Głównemu Inspektorowi Ochrony Środowiska opracowanie pn.: "Wycena Nr [...]" z dnia 12 marca 2009r. sporządzona przez rzeczoznawcę samochodowego Z.R. W treści wyceny jej autor wskazał, iż pojazd będący przedmiotem oceny znajdował się na platformie prasy zbierającej i dostęp do pojazdu był utrudniony, a także stwierdził, iż pojazd ten po naprawie i weryfikacji oraz przeglądzie rozszerzonym w stacji kontroli pojazdów będzie dalej eksploatowany. Ponadto w ocenie rzeczoznawcy pojazd w stanie przedstawionym do oględzin nie stanowił odpadu. Do zawiadomienia przesłanego do Głównego Inspektora Ochrony Środowiska dołączono szwajcarski dowód rejestracyjny ([...]) wydany dla ww. pojazdu oraz dokument Facture TVA No. [...] wystawiony przez podmiot [...] w Szwajcarii. Nadto przytoczono treść dokumentu będącego fakturą zakupu i wskazano, że w ocenie organu zapisy w wyżej przywołanych dokumentach bez najmniejszej wątpliwości dowodzą, iż w dacie przemieszczenia przedmiotowy pojazd był uszkodzony. Rzeczoznawca samochodowy, z uwagi na utrudniony dostęp do pojazdu, dokonał jedynie pobieżnej oceny uszkodzeń i stwierdził uszkodzenia nadwozia, dotyczące warstwy lakieru (odpryski i złuszczenia lakieru, uszkodzenia dachu spowodowane gradobiciem) oraz braki w wyposażeniu wnętrza pojazdu (radia, półki tylnej, wycieraczek podłogowych, gaśnicy, narzędzi) i zabrudzenia poszycia siedzeń. W odniesieniu do silnika i podwozia rzeczoznawca stwierdził jedynie, iż silnik nie był uruchamiany i posiadał ślady wycieku oleju przy miarce oleju oraz przy lewym boku i od przodu silnika, natomiast układ hamulcowo - kierowniczy winien być poddany weryfikacji warsztatowej. Rzeczoznawca samochodowy oszacował wartość takiego samego pojazdu w stanie nieuszkodzonym na 7.300 zł, podczas gdy wartość przedmiotowego uszkodzonego pojazdu została oszacowana na 3.650 zł, zatem ubytek wartości przedmiotowego pojazdu w stosunku do wartości takiego samego pojazdu przed szkodą wynosi 50%. Organ jednak wyraźnie zaznaczył, iż wskazana wartość ubytku jest wartością minimalną, gdyż uwzględnia jedynie stwierdzone przez rzeczoznawcę powierzchowne uszkodzenia stwierdzone w toku oględzin pojazdu, a nie odnosi się do stanu technicznego podwozia pojazdu. Ponadto z punktu widzenia stanu technicznego pojazdu istotne znaczenie w sprawie ma adnotacja na fakturze zakupu wskazująca, iż pojazd ten nie nadaje się do wprowadzenia do ruchu drogowego, a jedynie na części lub do złomowania. Przytoczone wyżej okoliczności bez wątpienia wskazują, iż przedmiotowy pojazd należy zakwalifikować do kategorii Q2 - produkty nieodpowiadające wymaganiom jakościowym - zgodnie z załącznikiem nr 1 do ustawy o odpadach. Ponadto charakter uszkodzeń stwierdzonych w odniesieniu do dachu pojazdu (po gradobiciu) wskazuje także, iż pojazd należy również zakwalifikować do kategorii Q4 - substancje lub przedmioty, które zostały rozlane, rozsypane, zgubione lub takie, które uległy innemu zdarzeniu losowemu, w tym zanieczyszczone wskutek wypadku lub powstałe wskutek prowadzenia akcji ratowniczej - według ww. załącznika.

W świetle powyższego, w ocenie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, wydając decyzję z dnia [...] września 2009 r. organ pierwszej instancji w sposób właściwy dokonał oceny zgromadzonego materiału dowodowego w kwestii uznania przedmiotowego pojazdu za odpad w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach. Ponadto organ dodał, że rzeczoznawca samochodowy nie jest uprawniony do formułowania opinii, czy pojazd stanowi odpad w rozumieniu przepisów ustawy o odpadach.

Na powyższą decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 2011 r. wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarga S.K. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów art. 26 pkt 3 i art. 28 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów oraz art. 24 ust. 3 rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów, a także art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach. Wskazano także na naruszenie przepisów procedury administracyjnej, tj. art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 K.p.a.

Odpowiadając na skargę Główny Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że wniesiona skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

W ocenie Sądu zebrany przez organ w toku postępowania materiał dowodowy był wystarczający do wydania orzeczenia w przedmiocie nałożenia na skarżącego obowiązku przekazania odpadu w postaci uszkodzonego pojazdu marki Alfa Romeo do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu pojazdów lub do przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów.

Nadto Sąd podkreślił, że ocena zgodności z prawem zaskarżonej decyzji dokonywana jest przez pryzmat stanu prawnego istniejącego w dniu jej wydania oraz według stanu faktycznego, z którym przepisy obowiązującego prawa wiążą skutek wydania tej decyzji. Wszelkie więc zmiany, szczególnie stanu faktycznego w zakresie dokonania naprawy przedmiotowego pojazdu, dokonane po dniu wprowadzenia tego pojazdu na terytorium Polski, nie mają znaczenia w sprawie, skoro organ orzekający miał obowiązek dokonać oceny tego pojazdu przez pryzmat przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. z 2007 r. Nr 39, poz. 251 ze zm.), na dzień jego wprowadzenia na terytorium Polski, zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 30 lipca 2004r. o międzynarodowym obrocie odpadami (Dz. U. Nr 191, poz. 1956) w zw. z art. 41 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz. U. Nr 124, poz. 859). Sąd dodał także, że zaskarżona decyzja wydana została w warunkach materialno-prawnych określonych w art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach, według którego odpady oznaczają każdą substancję lub przedmiot należący do jednej z kategorii określonych w załączniku nr 1 do ustawy, których posiadacz pozbywa się, zamierza pozbyć się lub do ich pozbycia się jest obowiązany.

Dalej Sąd wyjaśnił, że w niniejszej sprawie pojazd marki Alfa Romeo zakwalifikowany został przez organ orzekający do kategorii, oznaczonej w załączniku nr 1 do powołanej ustawy o odpadach, symbolem Q2 oraz do kategorii oznaczonej symbolem Q4. W ramach powołanych kategorii, przedmiotowy pojazd uznany został przez organ orzekający, jako spełniający warunki zaliczenia go do odpadów oznaczonych kodem 160104, określonym w załączniku do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. Nr 112, poz. 1206), z którego wynika, iż odpadem jest pojazd zużyty lub nienadający się do użytkowania. Materiał dowodowy zgromadzony w toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego, w tym również faktura zakupu pojazdu marki Alfa Romeo, potwierdza, iż przedmiotowy pojazd sprowadzony został ze Szwajcarii na terytorium Polski w stanie uszkodzonym, nienadającym się do dalszego użytkowania.

Zdaniem Sądu organ zasadnie stwierdził, iż poprzedni właściciel przedmiotowego pojazdu nie znajdując dla niego dalszego zastosowania, wyzbył się go na rzecz strony. Następnie Sąd przytoczył tłumaczenie faktury i wskazał, że z powyższego wynika jednoznacznie, iż przedmiotowy pojazd nie nadawał się do użytku w dacie jego sprowadzenia do Polski, a poprzedni właściciel pozbył się niesprawnego pojazdu. W chwili dokonania przemieszczenia przedmiotowy pojazd nie był sprawny technicznie i bez naprawy nie mógł być używany zgodnie z jego przeznaczeniem, wobec czego zasadnie został zakwalifikowany jako odpad do kategorii Q2 - produkty nieodpowiadające wymaganiom jakościowym, zgodnie z załącznikiem nr 1 do ustawy o odpadach.

Dalej Sąd podkreślił, że organ administracji odniósł się do całości zebranego materiału dowodowego. Wskazał także, że opracowanie pn. "Wycena Nr: [...]" zostało uwzględnione w materiale dowodowym, będącym podstawą wydania zaskarżonej decyzji, zatem ponowne jej przedłożenie organowi, jako odrębnego dowodu w sprawie wraz z wnioskiem, nie mogło w żaden sposób wpłynąć na stanowisko organu orzekającego w przedmiocie uznania ww. pojazdu za odpad.

W ocenie Sądu dokonana przez organ kwalifikacja spornego pojazdu jako odpad jest prawidłowa i zgodna z treścią art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach, zgodnie z którą odpady oznaczają każdą substancję lub przedmiot należący do jednej z kategorii, określonych w załączniku nr 1 do ustawy, których posiadacz pozbywa się, zamierza pozbyć się lub do ich pozbycia się jest obowiązany. Na poparcie takiej oceny Sąd przytoczył stosowne orzeczenia ETS.

Konkludując Sąd doszedł do przekonania, że w świetle przytoczonych regulacji prawnych i wywodów, mając za podstawę zgromadzony w sprawie materiał dowodowy prawidłowo zostało ustalone, iż sprowadzony przez skarżącego ze Szwajcarii do Polski pojazd marki Alfa Romeo był w stanie uszkodzonym. Zakres uszkodzeń był rozległy i uniemożliwiał jazdę samochodu. Poprzedni właściciel wyzbył się pojazdu, który został nabyty przez skarżącego i przywieziony do Polski. Słusznie zatem, zdaniem Sądu, zakwalifikowano pojazd do jednej z kategorii odpadów, a dokładnie do kategorii Q2 - produkty nieodpowiadające wymaganiom jakościowym oraz uznano, że wolą właściciela było pozbycie się pojazdu. Ponadto jest to pojazd, który można zaliczyć do kodu "160104", czyli "zużyte lub też nienadające się do użytkowania pojazdy" według załącznika do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. Nr 112, poz.1206). Dlatego też, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd skargę oddalił.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wywiódł S.K. zaskarżając przedmiotowy wyrok w całości. Zakwestionowanemu wyrokowi zarzucił:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, a to: art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach poprzez błędne przyjęcie, że sprowadzony przez skarżącego pojazd marki Alfa Romeo o nr VIN [...] jest odpadem, w sytuacji gdy o uznaniu konkretnego przedmiotu za odpad decydować winny obiektywne przesłanki, czyli posiadanie określonych, przypisanych temu przedmiotowi walorów i cech warunkujących korzystanie z niego zgodnie z jego przeznaczeniem (a w konsekwencji możliwość zaliczenia przedmiotu do kategorii wymienionych w załączniku do ustawy), których dotychczasowy posiadacz się wyzbywa (przesłanki subiektywne), a więc wobec łącznego spełnienia obu przesłanek wymienionych w naruszonej normie, gdy z przedłożonego przez stronę dowodu z opinii uprawnionego rzeczoznawcy z zakresu oceny stanu technicznego pojazdów wprost wynika, że przedmiotowy pojazd po jego przeglądzie może być wykorzystywany zgodnie z przeznaczeniem, a zatem wobec niewypełnienia hipotezy naruszonego przepisu;

2. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, a to art. 134 § 1 i art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. 77 K.p.a. i art. 77 § 1 K.p.a. i art. 80 K.p.a. poprzez niezasadne odstąpienie poddania kontroli działalności organu administracji - Głównego Inspektora Ochrony Środowiska - w zakresie, w jakim niezasadnie odstąpił on, działając jako organ administracji, od zebrania całego materiału dowodowego, wobec pominięcia informacji pochodzącej od skarżącego o żądaniu wywołania opinii biegłego w wypadku kwestionowania ustaleń dokonanych w załączonej wycenie rzeczoznawcy samochodowego, a w konsekwencji dokonanie istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy ustaleń stosując nieuprawnione ograniczenie w zakresie materiału dowodowego, a tym samym przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów - skutkujące zaniechaniem ustalenia dokładnie stanu faktycznego sprawy w zakresie dotyczącym ustalenia stanu technicznego przedmiotowego pojazdu istniejącego w dacie wwiezienia tegoż pojazdu do Polski.

Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie na rzecz skarżącego poniesionych przez niego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego wg norm przepisanych.

W uzasadnieniu zawarto argumenty na poparcie przytoczonych wyżej podstaw kasacyjnych.

Na rozprawie w dniu 22 października 2014 r. organ wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się zaistnienia enumeratywnie wymienionych w § 2 tego przepisu przesłanek nieważności, zatem przedmiotową skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach zakreślonych podniesionymi w jej treści zarzutami. Zaś tak rozpoznawana skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

W niniejszej sprawie skarżący podniósł zarówno zarzuty naruszenia przepisów postępowania jak i prawa materialnego. Zatem w pierwszej kolejności należało rozpoznać zarzuty naruszenia przepisów postępowania, bo tylko w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym sprawy możliwe jest właściwe zbadanie, czy w sprawie został prawidłowo zastosowany przepis prawa materialnego.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można podzielić zarzutu skargi kasacyjnej, iż Sąd pierwszej instancji wadliwie odstąpił od poddania kontroli działalności organu administracji - Głównego Inspektora Ochrony Środowiska - w zakresie, w jakim niezasadnie odstąpił on, działając jako organ administracji, od zebrania całego materiału dowodowego, wobec pominięcia informacji pochodzącej od skarżącego o żądaniu wywołania opinii biegłego w wypadku kwestionowania ustaleń dokonanych w załączonej wycenie rzeczoznawcy samochodowego, a w konsekwencji zaniechał ustalenia dokładnie stanu faktycznego sprawy w zakresie dotyczącym ustalenia stanu technicznego przedmiotowego pojazdu istniejącego w dacie wwiezienia tegoż pojazdu do Polski.

Przede wszystkim w rozpoznawanej sprawie przeprowadzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjnym w Warszawie kontrola legalności zaskarżonej decyzji doprowadziła Sąd pierwszej instancji do właściwego oddalenia wniesionej skargi w trybie art. 151 P.p.s.a. Nie było podstaw do zastosowania normy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., wiążącej uwzględnienie skargi na decyzję z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie kontrola ta, wbrew podniesionemu w skardze kasacyjnej zarzutowi, przeprowadzona została z uwzględnieniem art. 134 § 1 P.p.s.a., na co trafnie zwrócono uwagę w motywach zaskarżonego wyroku (strona 10 uzasadnienia).

Analiza kwestionowanego wyroku w kontekście zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego pozwala na podzielenie stanowiska Sądu pierwszej instancji, że zgromadzone dowody były wystarczające do wydania orzeczenia w przedmiocie nałożenia na skarżącego obowiązku przekazania odpadu w postaci uszkodzonego pojazdu marki Alfa Romeo o numerze nadwozia [...] do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu pojazdów lub do przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów.

Nie budzi jakichkolwiek wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że ww. pojazd został sprowadzony na terytorium Polski ze Szwajcarii. Zgodnie ze zgłoszeniem celnym nadawcą tego uszkodzonego pojazdu był podmiot szwajcarski [...], zaś skarżący jego odbiorcą. Z analizy tłumaczenia faktury zakupu pojazdu marki Alfa Romeo, dokonanego przez tłumacza przysięgłego, organ prawidłowo wyprowadził wniosek, iż poprzedni właściciel przedmiotowego pojazdu nie znajdując dla niego dalszego zastosowania, wyzbył się go na rzecz skarżącego, albowiem przedmiotowy pojazd został sprzedany stronie "w stanie w jakim się znajduje, bez gwarancji, po oględzinach, bez serwisu, nie dostosowany do wprowadzenia do ruchu, bez uprzedniej kontroli, na części lub do złomowania, bez jakiejkolwiek gwarancji ze strony sprzedawcy. Pojazd powinien być odebrany na miejscu, na lawetę, pojazd przeznaczony do złomowania". Cena sprzedaży tego samochodu wynosiła 100 franków szwajcarskich (około 381 zł – przypomnienie Sądu).

Ponadto ustalono w niniejszej sprawie, iż szwajcarski dowód rejestracyjny przedmiotowego pojazdu anulowano w 2008 r., co w połączeniu z jego stanem technicznym oznaczał dodatkowo, iż pojazd ten został wycofany z eksploatacji.

Dlatego też trafnie przyjęto w sprawie, iż przedmiotowy samochód w momencie wywozu nie był sprawny technicznie i bez naprawy nie mógł być użytkowany zgodnie z jego przeznaczeniem. Taki stan pojazdu marki Alfa Romeo potwierdziła w zasadzie również i przedstawiona przez skarżącego, a sporządzona dnia 12 marca 2009 r. przez rzeczoznawcę Z.R. wycena Nr: [...] wskazująca we wnioskach końcowych, iż samochód po naprawie i weryfikacji oraz przeglądzie rozszerzonym w Stacji Kontroli Pojazdów będzie dalej eksploatowany.

Należy w tym miejscu podkreślić, że Sąd pierwszej instancji trafnie podnosił w motywach zaskarżonego wyroku, że ocena zgodności z prawem zaskarżonej decyzji dokonywana jest przez pryzmat stanu prawnego istniejącego w dniu jej wydania oraz według stanu faktycznego, z którym przepisy obowiązującego prawa wiążą skutek wydania tej decyzji. Wszelkie więc zmiany, szczególnie stanu faktycznego w zakresie dokonania naprawy przedmiotowego pojazdu, dokonane po dniu wprowadzenia tego pojazdu na terytorium Polski, nie mają znaczenia w sprawie.

Tym samym skoro w chwili dokonania przemieszczenia przedmiotowego pojazdu nie był on sprawny technicznie i bez naprawy nie mógł być używany zgodnie z jego przeznaczeniem, to prawidłowo został zakwalifikowany do kategorii Q2 - produkty nieodpowiadające wymaganiom jakościowym, zgodnie z załącznikiem nr 1 do ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. z 2007 r. Nr 39, poz. 251 ze zm.) jak i do kategorii odpadów o kodzie 16 01 04 w rozumieniu załącznika do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 r. w sprawie kategorii odpadów (Dz. U. Nr 121, poz. 1206) - zużyte nienadające się do użytku pojazdy.

W konsekwencji więc tych ustaleń, po wcześniejszym zobowiązaniu strony postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2009 r. do zagospodarowania odpadu w postaci uszkodzonego pojazdu i bezskuteczności tego wezwania, nałożono na odbiorcę odpadu decyzją obowiązek oddania go uprawnionemu podmiotowi.

Niesporne w sprawie jest również to, że przedstawiona przez stronę wycena Nr: [...] z dnia 12 marca 2009 r. zawierała również stanowisko rzeczoznawcy, iż: cytat "zidentyfikowany pojazd w stanie przedstawionym do oględzin nie stanowi odpadu wg ustawy o odpadach z dnia 27 kwietnia 2001 r."- koniec cytatu, lecz ten wniosek załączonej wyceny zasadnie nie został podzielony przez organ administracji orzekający w sprawie.

W tym kontekście zatem mając na uwadze zarzut skargi kasacyjnej naruszenia przepisów postępowania odnoszący się do nie powołania biegłego w sprawie, skoro organ nie podzielił ww. stanowiska przedmiotowej wyceny w opisanym zakresie, podkreślić należy, że - jak wynika z poglądów doktryny podzielanych przez skład orzekający w niniejszej sprawie - w postępowaniach w przedmiocie międzynarodowego przemieszczania odpadów, dotyczących uszkodzonych pojazdów przewożonych przez granicę, pierwszoplanowe znaczenie mają dowody z dokumentów, pozwalających ustalić przede wszystkim zamiar poprzedniego posiadacza pojazdu, oraz to, czy pojazd ten może poruszać się po drogach, czyli być użytkowany zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem (tak M. Rudnicki i K. Sobieraj, Skuteczność prawa administracyjnego na przykładzie regulacji z zakresu międzynarodowego przemieszczania odpadów – Ruch Prawniczy Ekonomiczny i Socjologiczny 2013, nr 2, str. 22-24). W jego świetle badanie techniczne pojazdu, w tym wykonanie opinii przez biegłego, ma wyłącznie drugorzędne i uzupełniające znaczenie, w sytuacji gdy dowody z dokumentów uniemożliwiają sformułowanie jednoznacznych wniosków co do kwalifikacji pojazdu.

Podstawowym dokumentem w tej sprawie jest prawidłowo oceniona, zarówno przez organ jak i Sąd pierwszej instancji, faktura zakupu uszkodzonego, nienadającego się do dalszego użytkowania pojazdu Alfa Romeo, z dnia 25 lutego 2009 r. Tłumaczenie tej faktury wprost wskazuje, iż pojazd sprzedany bez gwarancji, bez serwisu, niedostosowany do wprowadzenia do ruchu, bez uprzedniej kontroli, na części lub do złomowania. Pojazd, jak zaznaczono, winien być odebrany na miejscu, na lawetę, pojazd przeznaczony do złomowania. Zatem już poprzedni właściciel, co w sposób jednoznacznie prawidłowy przyjął Sąd pierwszej instancji, nie znajdując dla niego jakiegokolwiek zastosowania, za symboliczną kwotę 100 franków szwajcarskich, wyzbył się go jako złomu na rzecz skarżącego.

Nie można więc zgodzić się z twierdzeniem skargi kasacyjnej, iż w rozpoznawanej sprawie organ administracji odstąpił od zebrania całego materiału dowodowego wobec pominięcia żądania strony powołania biegłego posiadającego wiadomości specjalne. Przede wszystkim to organ administracji prowadzi postępowanie administracyjne i rolą tego organu, w tym wypadku Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, jest ustalenie czy wwożony pojazd można uznać za odpad i do jakiej kategorii odpadów winien być zaliczony. Kwestii tej w żadnym wypadku nie może przesądzać opinia biegłego w sprawie.

W tych okolicznościach sprawy nie jest usprawiedliwione powoływanie się na zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie art. 134 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 77 K.p.a. jak i naruszenie art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a.

Nie jest również usprawiedliwiony zarzut naruszenia art. 135 P.p.s.a., który nakłada na sąd obowiązek wyjścia poza granice skargi i podjęcia odpowiednich środków w stosunku do aktów lub czynności wydawanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, pod warunkiem, że jest to niezbędne do końcowego załatwienia sprawy. Przepis ten ma zastosowanie jedynie w razie uwzględnienia skargi. Ponadto, naruszenie art. 135 P.p.s.a. nie może być przedmiotem skutecznego zarzutu skargi kasacyjnej, ponieważ wspomniany przepis uprawnia sąd administracyjny, a nie wnoszącego skargę na ściśle określony akt lub czynność organu administracji publicznej. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że organ nie dopuścił się naruszenia prawa i oddalił skargę, co powoduje, że zarzut naruszenia powołanego przepisu nie może odnieść zamierzonego skutku.

W tych okolicznościach faktycznych sprawy, które wskazano wyżej, chybiony jest również zarzut wadliwego zastosowania prawa materialnego art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach. Zgodnie z tą normą ustawy o odpadach - odpady oznaczają każdą substancję lub przedmiot należący do jednej z kategorii, określonych w załączniku nr 1 do ustawy, których posiadacz pozbywa się, zamierza pozbyć się lub do ich pozbycia się jest obowiązany. Również Dyrektywa 2006/12/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 kwietnia 2006 r. w sprawie odpadów w art. 1 ust. 1 lit. a statuuje, że "odpady" oznaczają wszelkie substancje lub przedmioty należące do kategorii określonych w załączniku I, które ich posiadacz usuwa, zamierza usunąć lub ma obowiązek usunąć.

Tym samym o kwalifikacji danej substancji lub przedmiotu jako odpadu rozstrzyga przesłanka pozbycia się, mogącego być działaniem faktycznym, zamierzonym lub nakazanym, natomiast dalszą kwestią pozostaje zaliczenie odpadu do poszczególnej grupy. Przesłankę tę można więc stwierdzić wyłącznie na podstawie zachowania posiadacza przedmiotu (substancji), z uwzględnieniem okoliczności obiektywnych umożliwiających odtworzenie zamiarów jaki mu przyświecał w stosunku do tego przedmiotu. Nie chodzi tu przy tym o utratę kontroli nad przedmiotem, lecz zasadniczą zmianę jego wykorzystania, odmienną od głównego przeznaczenia, do którego przestał on się nadawać, zwłaszcza gdy zmiana ta może spowodować negatywne następstwa dla człowieka lub środowiska. Potrzeba zminimalizowania tych ostatnich uzasadnia zarazem rozszerzającą wykładnię pojęcia odpadu tak, aby prawnym reżimem regulującym zasady gospodarowania odpadami objąć jak największą grupę przedmiotów i substancji mogących stanowić zagrożenie w rozpatrywanym zakresie. Pozbyciem się przedmiotu w tym rozumieniu będzie również przekazanie go (zbycie) innemu podmiotowi, który będzie go wykorzystywał w inny, zasadniczo odmienny od dotychczasowego sposób. Odpadami mogą być więc także materiały podlegające ponownemu gospodarczemu wykorzystaniu i mogące być w związku z tym przedmiotem transakcji handlowej jako dobro o określonej wartości ekonomicznej - porównaj wyrok NSA z dnia 16 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OSK 2793/12 i poglądy nauki tam zawarte.

Uszkodzony pojazd stanowi zatem odpad, który dopiero po poddaniu go procesowi pełnego odzysku może być uznany za produkt niedający się zaliczyć do takiej kategorii (wyrok NSA z dnia 13 kwietnia 2012 r. sygn. akt II OSK 157/11, publikowany LEX nr 1251830).

Tym samym, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznającego tę sprawę, wskazać należy, iż nabycie statusu odpadu przez pojazd zależy od tego, czy może on poruszać się po drogach, tj. być użyteczny zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem. Takiej przesłanki przedmiotowy uszkodzony i do tego wyrejestrowany pojazd nie spełnia, a więc musi być on uznany za odpad i tej klasyfikacji nie zmienia to, iż w wyniku ewentualnego remontu możliwe byłoby przywrócenie sprawności kupionego przez skarżącego pojazdu marki Alfa Romeo, nawet ponowne jego zarejestrowanie i dopuszczenie do ruchu.

Poza tym przesądzające jest w tej sprawie zachowanie posiadacza spornego uszkodzonego pojazdu, z uwzględnieniem okoliczności obiektywnych umożliwiających odtworzenie zamiarów jaki mu przyświecał w stosunku do tego przedmiotu. Sprzedawca tego pojazdu, co potwierdza jednoznacznie przywoływana już wcześniej faktura zakupu, nie znajdując dla niego dalszego zastosowania wyzbył się go z przeznaczeniem do złomowania lub ewentualnie na części, a uczynił to za symboliczną cenę 100 franków szwajcarskich. Tym samym w rozpoznawanej sprawie, bez żadnych wątpliwości, słusznie zakwalifikowano sporny pojazd jako odpad do kategorii Q2- produkty nieodpowiadające wymaganiom jakościowym, zgodnie z załącznikiem nr 1 do ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach. To zaś czyni nieusprawiedliwionym kolejny zarzut skargi kasacyjnej naruszenia prawa materialnego - niewłaściwego zastosowania art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach.

Przedstawione zatem w motywach tego uzasadnienia stanowisko prowadzi do wniosku, że zarzuty skargi kasacyjnej jako nieusprawiedliwione nie mogły odnieść zamierzonego skutku.

Mając na uwadze powyższe rozważania, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.