Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 455/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2005-12-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Zieliński Sędzia NSA Jolanta Szaniecka (spr) Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Protokolant sekr. sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 02 grudnia 2005r. sprawy ze skargi Spółki "A" z o.o. - Oddział w O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie opłaty za wycięcie drzew; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta O. z dnia [...] Nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej spółki kwotę 229,-zł. (dwieście dwadzieścia dziewięć złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/W.Batorowicz /-/A.Zieliński /-/J.Szaniecka


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta O. decyzja z dnia [...] na podstawie art. 47e ust. 2, 47f ust. 2, 3 i 4 ustawy z dnia 16 października 1991r. o ochronie przyrody (t. jedn. Dz. U. z 2001r. Nr 99, poz. 1079 ze zm.), art. 39 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (t. jedn. Dz. U. z 1996r. Nr 13, poz. 74 ze zm.), przepisu §2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 maja 2003r. w sprawie jednostkowych opłat za usuwanie drzew lub krzewów (Dz. U. nr 99, poz. 906) oraz art. 104 kpa zezwolił Spółce "A" z o.o. w K. na usunięcie jednego drzewa należącego do rodzaju topola rosnącego na terenie ostrowskiego zakładu wnioskodawcy oraz ustalił opłatę ze usunięcie drzewa w wysokości [...].

W uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, że zgodnie z wnioskiem wyrażono zgodę na usunięcie jednego drzewa, gdyż jego usytuowanie koliduje z planowanym poszerzeniem wjazdu i drogi komunikacyjnej dla samochodów dostawczych.

Jednakże analizując przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie znaleziono podstaw do zwolnienia Spółce "A" z o.o. z opłaty za usunięcie drzewa. Obszar Zakładu mieści się bowiem w wydzielonej jednostce wspomnianego planu, oznaczonej symbolem B2. Dla tej jednostki przewidziano w planie różne funkcje; przemysłową, mieszkaniową, usługową jako uzupełniającą, dopuszczając inne funkcje nieuciążliwe. Taki zapis nie upoważnia do traktowania wszystkich drzew na terenie Zakładu jako posadzonych na terenach przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego na cele nieprzewidujące zadrzewień i zwolnienie na tej podstawie z opłaty za usunięcie rosnącego na tym terenie drzewa. Za usunięcie topoli naliczono zatem opłatę według stawek przewidzianych rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 maja 2003r. w sprawie jednostkowych opłat za usuwanie drzew lub krzewów.

Odwołanie od powyższej decyzji w części ustalającej opłatę za usunięcie drzewa wniósł wnioskodawca z żądaniem jej uchylenia w zaskarżonej części oraz rozstrzygnięcia co do istoty sprawy.

Wnioskodawca zarzucił organowi I instancji naruszenie przepisu art. 47g ust 1 pkt 8 ustawy o ochronie przyrody.

Nawiązując do wyroku NSA z dnia 14 listopada 1996r. sygn. akt II SA/Wr 1467/96, OSP 1998/12/212 wnoszący odwołanie podniósł, że grunt może zostać uznany jako przeznaczony na cele zadrzewień i zakrzewień jedynie wtedy, gdy według miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego stanowi to jego funkcję podstawową.

W przypadku terenu, na którym znajduje się przedmiotowe drzewo miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przewiduje funkcję "przemysłową lub mieszkaniową, usługową jako uzupełniającą, dopuszcza się inne funkcje nieuciążliwe". W tej sytuacji odwołujący się podniósł, że brak było podstaw do nałożenia opłaty.

Decyzją z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 17 §1, 127 §2 i art. 138 §1 kpa utrzymało zaskarżoną w zakresie ustalenia opłaty decyzję organu I instancji w mocy.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy powołał następujące argumenty. Plan zagospodarowania przestrzennego miasta O. zatwierdzony uchwałą Rady Miejskiej w O. Nr XXXVI/351/94 z dnia 30 marca 1994r. utracił ważność z dniem 1 stycznia 2004 roku. Zgodnie z przepisem art. 47g ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 16 października 1991r. o ochronie przyrody nie pobiera się opłat za usunięcie drzew, które posadzono na terenach przeznaczonych w planach na cele nieprzewidujące zadrzewień lub zakrzewień. Takiego celu nie określał już nieobowiązujący plan – przeznaczenie terenu (karta B-2) obejmowało funkcję przemysłową, mieszkaniową, usługową jako uzupełniającą z dopuszczeniem innych funkcji nieuciążliwych.

W strefie zainwestowania miejskiego możliwe jest występowanie skupisk jak również pojedynczych drzew (krzewów) na terenach o innych funkcjach, gdy drzewa te wyrosły (zostały zasadzone) dawno temu. Odmienna interpretacja prowadziłaby do wniosku, że każde drzewo usuwane z terenu nieprzeznaczonego na cele zadrzewień i zakrzewień podlegałoby zwolnieniu z opłat, które z mocy znowelizowanej ustawy o ochronie przyrody stanowią dochód gminnego funduszu ochrony środowiska i gospodarki wodnej i mają na celu ochronę terenów zieleni, drzew i krzewów.

W świetle przepisów powołanej ustawy o ochronie przyrody – ochrona przyrody oznacza zachowanie, właściwe wykorzystanie oraz odnawianie zasobów przyrody i jej składników dotyczy to również zieleni w miastach i wsiach i ma na celu w szczególności ochronę drzew i krzewów (art. 2 ust. 2 pkt 4a).

Spółce "A" z o.o. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na powyższą decyzję.

Powołując art. 2a pkt 16a ustawy z dnia 16 października 1991r. o ochronie przyrody skarżąca podniosła, że przez pojęcie "zadrzewienia" należy rozumieć pojedyncze drzewa lub krzewy lub ich skupiska niestanowiące zbiorowisk leśnych ani terenów zieleni, wraz z zajmowanym terenem i pozostałymi składnikami jego szaty roślinnej, usytuowane na terenach użytkowanych rolniczo, spełniające cele ochronne, produkcyjne i społeczno-kulturowe. W przedmiotowej sprawie drzewo zostało usunięte z terenu, który w planie zagospodarowania przestrzennego był przeznaczony na cele nieprzewidujące zadrzewień lub zakrzewień.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenia skargi jako nieuzasadnionej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się uzasadniona.

Zgodnie z art. 47g ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 16 października 1991r. o ochronie przyrody, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, nie pobiera się opłat za usunięcie drzew, które posadzono na terenach przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego na cele nie przewidujące zadrzewień i zakrzewień.

Z powołanych przez organy obu instancji postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta O. uchwalonego 30 marca 1994r. wynika, że teren, na którym znajduje się przedmiotowa topola położony jest w strefie zainwestowania miejskiego o funkcji przemysłowej lub mieszkaniowej, usługowej jako uzupełniającej, z dopuszczeniem innych funkcji nieuciążliwych.

Takie ustalenia planu miejscowego, wbrew stanowisku wyrażonemu w decyzji pierwszoinstancyjnej wyłączały możliwość przyjęcia, że omawiany teren został również przeznaczony na cele zadrzewienia lub zakrzewienia, co słusznie stwierdził organ odwoławczy w motywach zaskarżonej decyzji.

Należy w tym miejscu przypomnieć, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wielokrotnie reprezentowano pogląd, zgodnie z którym teren może być uznany za przeznaczony na cele zadrzewienia lub zakrzewienia tylko w przypadku, gdy taka jego funkcja została określona w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego (por.wyrok NSA z 14.XI.1997r. II SA/Wr 1467/96 OSP 1998/12/212, uchwała 7 sędziów NSA z 21.VI.1999 OPS 3/99; ONSA 1999/4/117). Dalsze argumenty organu odwoławczego upatrującego możliwość nałożenia opłaty za usunięcie przedmiotowej topoli w przepisach ogólnych ustawy o ochronie przyrody (w art. 2 ust. 2 pkt 4a ustawy) nie zasługują na aprobatę.

Artykuł 47g ustawy o ochronie przyrody stanowi wyjątek od zasady, wedle której ochrona zieleni w miastach polega między innymi na obowiązku uiszczenia odpowiedniej opłaty za zezwolenie na usunięcie określonych obiektów przyrodniczych. Zaistnienie którejkolwiek z przesłanek przewidzianych w powołanym przepisie oznacza zatem, że usunięcie drzew lub krzewów jest wolne od tych opłat.

Z przyczyn wyżej wskazanych zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji musiały ulec uchyleniu.

Niezależnie od powyższego wskazać należy, że w sprawie nie ustalono wieku przedmiotowego drzewa, co w konsekwencji wyłączało możliwość ustalenia jaki plan zagospodarowania przestrzennego obowiązywał w czasie gdy topola wyrosła (jako tzw. samosiejka) lub została posadzona.

Powyższe okoliczności będą miały istotne znaczenie przy ponownym rozpoznawaniu sprawy. Zgodnie bowiem z aktualnie obowiązującym art. 86 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (Dz.U. Nr 92 poz. 880) nie pobiera się opłat za usuniecie drzew, które posadzono lub wyrosły na nieruchomości po zakwalifikowaniu jej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cele budowlane.

Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a i c, art. 200 i ust. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

/-/W.Batorowicz /-/A.Zieliński /-/J.Szaniecka

hp