Postanowienie WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 582/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2017-09-27 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 258 par. 2 pkt 7 w zw. z art. 245 par. 3, art. 246 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Starszy referendarz w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 27 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. C. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie z kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

W treści skargi skarżący działający przy pomocy fachowego pełnomocnika zamieścił wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych. Powyższy powtórzył na druku urzędowego formularza, gdzie nie zadeklarował żadnych dochodów tylko wydatki związane z opłatami za mieszkanie rzędu [...] zł, a nadto alimentami na rzecz syna wynoszącymi [...] zł. Ponadto oświadczył, że żadnych składników majątku nie posiada. Choć jest wspólnikiem sp. z o.o. sp. kom., to Spółka ta w 2016 r. poniosła stratę ponad [...] mln zł.

W uzupełnieniu podanych wyżej danych do akt sprawy przedłożono wyrok Sądu Okręgowego w C. z dnia [...] r., na mocy którego rozwiązano małżeństwo M. C. z A. C. zobowiązując skarżącego do płacenia alimentów na rzecz małoletniego syna w kwocie [...] zł. Ponadto nadesłano historie operacji dokonywanych w [...] w okresie ostatnich trzech miesięcy, potwierdzenia dokonywanych transakcji w [...] z tytułu opłat za gaz (173,08 zł – wydatek za 6 miesięcy), energię elektryczną (85,85 zł i 222,64 zł wydatek za 5 miesięcy), czynsz (1.779,80 zł – wydatek za 5 miesięcy) oraz wodę (18,21 zł). Dodatkowo wyjaśniono, że powyższe dotyczą mieszkania o pow. 46 m2 należącego do byłej żony, która przekazała je synowi. Ponieważ syn zaczyna studia od października i razem z matką ma dostęp do drugiego mieszkania, skarżący uzyskał zgodę na zamieszkanie u syna w zamian za dokonywane z góry opłaty. Z uwagi na zwiększone potrzeby dziecka wspólnie z żoną ustalili, że wysokość alimentów będzie wynosiła [...] zł (vide: potwierdzenie przelewu z dnia [...] r.). Jak wynika z przedłożonych przy piśmie z dnia [...] r. dokumentów źródłowych w 2015 r. skarżący poza dochodami ze stosunku pracy rzędu [...] zł dochodów z działalności gospodarczej nie uzyskał tylko stratę rzędu: [...] zł. Natomiast w 2016 r. żadnych przychodów nie deklarował (vide: zerowe zeznanie PIT-36), mimo że jest udziałowcem w 5 spółkach. I tak w sp. z o.o. "A" posiada 50% udziałów. Podobnie w Sp. z o.o. "B" jego udziały wynoszą 50%. Z kolei w "C" Sp. z o.o. sp. kom. posiada 25 % udziałów. Ponadto jest wspólnikiem w "D" sp. z o.o. i "E" Sp. z o.o. sp. kom., które zostały założone w 2017 r. Według informacji podanych w piśmie z dnia [...] r. zarówno "A" jak i "B" wykazują stratę w prowadzonej działalności. Natomiast "C" złożyła wniosek o przyspieszone postępowanie układowe (sygn. akt [...]), które zostało umorzone [...] r. sygn. akt [...], albowiem nie zabezpieczało interesów wierzycieli.

Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono,

co następuje.

Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. - dalej jako "p.p.s.a.") przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (vide: art. 245 § 3 w/w ustawy) następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny.

Należy w tym miejscu zauważyć, że instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości obowiązującej w procedurach sądowych, w tym w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Zatem to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek należytego wykazania, tj. dowiedzenia, udowodnienia, przedstawienia czegoś w sposób przekonywający, pokazania, unaocznienia (por. Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego dostępny w wersji elektronicznej na stronie http://sjp.pwn.pl), że przewidziana w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. przesłanka przyznania prawa pomocy w jego przypadku wystąpiła. Inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których strona zamierza wywieść skutki prawne należy do wnioskodawcy, a nie rozpoznającego wniosek. Ma ona istotne znaczenie w sprawie, albowiem pozwala wyjaśnić wątpliwości co do ich wiarygodności oraz skonfrontować treść składanych oświadczeń z dokumentacją źródłową, której przykładowy katalog zawiera § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. z 2015 r., poz. 1257 ze zm.).

Podobnie art. 252 § 1 ustawy p.p.s.a. nie pozostawia wątpliwości co do tego, że informacje zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy powinny być przekonująco umotywowane. Dlatego też od stron ubiegających się o zwolnienie od kosztów sądowych oczekuje się aktywnej postawy procesowej przejawiającej się przede wszystkim w wyczerpującym podawaniu informacji na temat ich stanu majątkowego oraz w dostarczaniu wszelkich żądanych dokumentów w oparciu o które ma zostać poddana analizie ich kondycja finansowa i możliwości płatnicze. To bowiem na ich podstawie musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, że wnioskodawca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.

Tymczasem w rozpoznawanej sprawie złożone przez skarżącego oświadczenie nie pokrywało się z nadesłanym do akt materiałem źródłowym. Mianowicie w rubryce nr 10 formularza skarżący wskazał, że żadnych dochodów ze stosunku pracy nie osiąga. Od roku 2016 egzystuje tylko dzięki pomocy rodziny (vide: uzupełnienie wniosku w piśmie z dnia [...] r.), albowiem z działalności gospodarczej żadnych dochodów nie uzyskał. "C" Sp. z o.o. Sp. kom, w której posiada 24,75 % udziałów (vide: PIT/B do zeznania PIT-36) złożyła wniosek o przyspieszone postępowanie układowe, które [...] r. zostało umorzone, albowiem nie zabezpieczało interesów wierzycieli, gdyż Spółka nie prowadziła w 2016 r. działalności, a w 2015 r. poniosła stratę rzędu [...] zł (vide: zeznanie podatkowe z tego okresu wraz z załącznikiem PIT/B). Natomiast posiadania udziałów w czterech innych Spółkach nie deklarował (vide: rubryka nr 7.2.2 formularza), choć przedłożony przy piśmie z dnia [...] r. materiał źródłowy wykazał, że poza udziałami w w/w Spółce, skarżący posiada jeszcze 50% udziałów w "A" Sp. z o.o., których wartość wynosi [...] zł oraz "B" Sp. z o.o. o wartości [...] zł, w których pełni funkcję prezesa zarządu. Co istotne mimo braku jakichkolwiek dochodów w bieżącym roku stał się udziałowcem w kolejnych dwóch Spółkach. W związku z powyższym [...] r. wniósł wkład pieniężny w wysokości [...] zł do "E", natomiast [...] r. z tytułu utworzenia Sp. z o.o. "D" zainwestował [...] zł. Pochodzenie tych środków nie zostało podane. Dotyczy to również opłacanych we własnym zakresie składek ZUS, czy ponoszonych wydatków związanych z utrzymaniem mieszkania należącego do syna, które jak wynika z przedłożonych dokumentów źródłowych skarżący uiszcza na pół roku naprzód (vide: polecenia przelewów). Twierdzenie jakoby czynił to przy pomocy swojej matki, która jest na emeryturze nie zostało w żaden sposób potwierdzone. Z nadesłanych dokumentów wynika jedynie, że płatności dokonuje skarżący z własnego konta prowadzonego w [...], którego wyciąg nie został do akt przedłożony, choć z powyższego dokonywane są przelewy na konto prowadzone w [...] (vide: transakcja z [...] r. na kwotę [...] zł). Nie można było zatem w żaden sposób zweryfikować powyższych danych. A ponieważ przelewy dokonywane były już od lutego 2017 r. (vide: opłaty za czynsz i energię elektryczną) zawarte w piśmie z dnia [...] r. wyjaśnienia jakoby skarżący mógł zamieszkać w mieszkaniu syna, gdyż ten zaczyna studia od października poza C., nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Trudno było również dać wiarę zawartym w treści formularza oświadczeniom o sytuacji finansowej skarżącego skoro ten [...] r. wydatkował z konta kwotę [...] zł tytułem alimentów na rzecz syna, które na skutek porozumienia z byłą żoną zwiększył, jako że zasądzona wyrokiem Sądu Okręgowego kwota [...] zł nie odpowiadała aktualnym potrzebom syna, choć ten stał się właścicielem mieszkania należącego wcześniej do byłej żony, podczas gdy z treści wyroku z dnia 12 lutego 2003 r. ustalono, że mieszkanie, w którym skarżący zamieszkiwał z byłą żoną było ich wspólną własnością. Ponadto na dzień [...] r. skarżący dysponował kwotą [...] zł (vide: wyciąg z [...]) i wbrew składanym wyjaśnieniom jakoby ze Spółki z o.o. "A" nie wypłacono mu żadnej dywidendy to z rachunku bankowego ustalono, że tytułem zaliczki Spółka ta przelała skarżącemu [...] r. kwotę [...] zł, której w treści urzędowego formularza nie deklarowano. Mając na uwadze powyższe wątpliwości oraz braki w złożonych oświadczeniach i przedłożonym do akt materiale dowodowym, które nie pozwalają na jednoznaczną ocenę, czy oświadczenie skarżącego o braku środków na pokrycie kosztów postępowania znajduje odzwierciedlenie w rzeczywistości, przyjąć należało, że skarżący ubiegając się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie dołożył należytej staranności w wykazaniu, że nie jest w stanie ich ponieść. To z kolei oznacza, że złożony przez niego wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym za dominujący uznano bowiem pogląd, w świetle którego w przypadku, gdy strona uchyla się od przedstawienia wszelkich informacji na temat swojej sytuacji rodzinnej bądź finansowej lub podaje takie fakty, które nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o stanie majątkowym strony, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy (vide: postanowienia NSA z dnia 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/04, ONSAiWSA 2005/1/8 oraz z dnia 9 września 2004 r. sygn. akt FZ 360/04, Lex nr 1365860). Dlatego też na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 oraz art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji