Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 320/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-04-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Prawo miejscowe
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: stwierdzono nieważność uchwały w części
Powołane przepisy: article: art. 6 ust. 13
journal: Dz.U. 2002 nr 9 poz 84
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity

SENTENCJA

|Sygn. akt I SA/Kr 320/14 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 kwietnia 2014 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Piotr Głowacki (spr.), Sędziowie: WSA Agnieszka Jakimowicz, WSA Jarosław Wiśniewski, Protokolant: st.sekr.sąd. Bożena Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2014 r., sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Miechowie, na uchwałę Rady Gminy Gołcza, z dnia 20 listopada 2009 r. Nr XXXIX/214/09, w sprawie określenia wzorów formularzy od podatku od nieruchomości, podatku rolnego i podatku leśnego w części dotyczącej załączników, nr 4 i 5 w zakresie pouczenia o odpowiedzialności karnej i oświadczenia o znajomości przepisów kodeksu karnego skarbowego, I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w opisanej wyżej części, II. określa, że zaskarżona uchwała w opisanej wyżej części nie podlega wykonaniu do czasu prawomocności wyroku.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 9 stycznia 2014r. Prokurator Rejonowy w Miechowie złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na uchwałę Rady Gminy Gołcza nr XXXIX/214/09 z dnia 20 listopada 2009r. w sprawie określenia wzorów formularzy od podatku od nieruchomości, podatku rolnego i podatku leśnego wraz z załącznikami nr 1-6 w zakresie zawierającym oświadczenia o znajomości przepisów o odpowiedzialności za podanie danych niezgodnych z rzeczywistością. Zarzucono naruszenie art. 18 ust. 2 pkt 8 i art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym, art. 6 ust. 13 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, art. 6a ust. 11 ustawy z dnia 15 listopada 1984r. o podatku rolnym oraz art. 6 ust. 9 ustawy z dnia 30 października 2002r. o podatku leśnym.

W uzasadnieniu zarzutów podano, iż przepisy art. 18 ust. 2 pkt 8 i art. 40, 41 i 42 ustawy o samorządzie gminnym, art. 6 ust. 13 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, art. 6 ust. 13 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie stanowiły podstawy do zawarcia w treści załączników takiego oświadczenia, ani nie upoważniały one Rady Gminy w Gołczy do zawarcia w ustalonym formularzu jakiegokolwiek rygoru odpowiedzialności karnej za podanie danych niezgodnych z prawdą, a w szczególności wynikającej z treści przepisów Kodeksu karnego. Brak jest jakichkolwiek przepisów rangi ustawowej, które nadawałyby radzie gminy ogólną kompetencję do stanowienia aktów prawa miejscowego, których poszanowanie wymuszane byłoby odpowiedzialnością karną. Każdorazowo w ustawie zawarta musi być norma kompetencyjna upoważniająca organy samorządu terytorialnego do tego typu działań.

Strona skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały.

W odpowiedzi na skargę skarżony organ wniósł o jej oddalenie wskazując, że kwestionowane oświadczenie nie ma treści normatywnej, nie nakłada na obywatela żadnych obowiązków, a jedynie informuje o skutkach naruszenia przepisu i prowadzi do zaniechania popełnienia przestępstwa, zwiększając gwarancje prawidłowego wypełnienia formularza.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm. - oznaczanej dalej jako p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub podjęta została czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Stosownie do art. 147 § 1 ustawy o p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części.

Skarga jest uzasadniona w zakresie stwierdzenia nieważności załączników nr 4 i 5 w ich części zawierającej;

- oświadczenie w załączniku 4 części G "Świadomy odpowiedzialności karnej wynikającej z art. 270§1 Kodeksu Karnego oświadczam, że podane przeze mnie dane są zgodne z prawdą" i

- oświadczenie w załączniku 5 "oświadczam, że znane mi są przepisy Kodeksu karnego skarbowego o odpowiedzialności za podanie danych niezgodnych z rzeczywistością",

Z art. 168 Konstytucji RP wynika prawo jednostek samorządu terytorialnego do uchwalania wysokości podatków i opłat lokalnych w zakresie ustalonym w ustawie. Konkretyzację tego prawa - poza uregulowaniami szczególnymi - zawiera, w odniesieniu do gminy art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, zgodnie z którym gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązującego na obszarze gminy, przy czym w myśl art. 18 ust. 2 pkt 8 tej ustawy podejmowanie uchwał w sprawach podatków i opłat należy do wyłącznej właściwości rady gminy, lecz tylko w granicach określonych w odrębnych ustawach.

Przepis art. 6 ust. 13 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nakłada na radę gminy obowiązek ustalenia obowiązującego wzoru informacji i deklaracji na podatek od nieruchomości, w których zawarte będą dane dotyczące podmiotu i przedmiotu opodatkowania niezbędne do wymiaru i poboru podatku. Analogiczne upoważnienie dla organu stanowiącego gminy zawiera przepis art. 6a ust. 11 ustawy o podatku rolnym oraz art. 6 ust 9 ustawy o podatku leśnym. W/w przepisy – powołane jako podstawa prawna podjętej uchwały - nie dają jednak organowi uprawnienia do nałożenia na podatnika obowiązku składania oświadczenia zawierającego de facto pouczenie o odpowiedzialności karnej, czy karno-skarbowej, na jakim opierać mogła się Rada Gminy.

Zawarte w zaskarżonej uchwale oświadczenia prowadzą do wniosku, iż uchwałodawca miał na uwadze odpowiedzialność przewidzianą na podstawie art. 233 § 1 kodeksu karnego, zgodnie z którym odpowiedzialności karnej podlega ten, kto składając zeznanie mające służyć za dowód w postępowaniu sądowym lub postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy, zeznaje nieprawdę lub zataja prawdę, a zatem warunkiem odpowiedzialności za złożenia fałszywego oświadczenia jest, by przepis ustawy, na podstawie której oświadczenie jest składane, przewidywał możliwość odebrania oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej. Jedyną różnicę stanowi powołanie się na art. 270 kodeksu karnego, który traktuje o przestępstwie użycia za autentyczny, podrabiania lub przerabiania dokumentu lub używania takiego dokumentu jako autentycznego lub ogólnie na kodeks karny skarbowy. W myśl zaś art. 233 § 6 kodeksu karnego odnoszącego się do art. 233 § 1 kodeksu karnego sprawca odpowiada za podanie nieprawdy, jeżeli przyjmujący oświadczenie, działając w zakresie swoich uprawnień, nadanych przez te ustawę, uprzedził oświadczającego o odpowiedzialności karnej za fałszywe oświadczenie. Z unormowania tego wynika, że przestępstwem jest złożenie fałszywego oświadczenia, na przykład w kwestionariuszach lub formularzach. Warunkiem jednak odpowiedzialności za złożenie fałszywego oświadczenia jest, by przepis ustawy, na podstawie której oświadczenie jest składane, przewidywał możliwość odebrania oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej. Słuszne jest zatem stanowisko, że jeżeli ustawodawca zamierza nadać wymaganym oświadczeniom składanym przez zainteresowane podmioty rygor odpowiedzialności karnej, to rygor ten wprowadza wprost do ustawy i dopiero wówczas - w razie przeniesienia kompetencji do określenia przez organ samorządu wzoru informacji i deklaracji - możliwym byłoby odwoływanie się przez organ do pouczenia o odpowiedzialności karnej.

Wskazane przepisy ustawy o podatku rolnym, podatku leśnym i ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie przewidują takiej możliwości, zaś ustawowego upoważnienia dla rady w tym zakresie nie można domniemywać.

Mając na uwadze, że brak jest podstaw prawnych (upoważnienia ustawowego) do zawarcia we wzorach formularzy informacji i deklaracji podatkowych zapisów dotyczących odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, celowym jest stwierdzenie przez sąd administracyjny w oparciu o przepis art. 147 § 1 ustawy o p.p.s.a. nieważności uchwały w części obejmującej w/w oświadczenia de facto o uprzedzeniu o odpowiedzialności karnej i orzeczenie jak w sentencji wyroku.

Niezasadne są podnoszone w odpowiedzi na skargę twierdzenia o nienormatywnym charakterze oświadczenia, skoro zawarte ono zostało w akcie prawa miejscowego, posiadającym wszak cechę ogólności, generalności i abstrakcyjności, określającym adresata - dyspozycja uchwały określa bowiem postępowanie adresata i ma zastosowanie do wielu powtarzalnych okoliczności oraz ustala wzory formularzy podatku od nieruchomości, z których zobowiązani są korzystać podatnicy tych podatków przy każdorazowym rozliczeniu się ze wskazanego podatku.