Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 1214/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2005-09-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Dnia 20 września 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach Asesor WSA Barbara Orzepowska – Kyć Asesor WSA Krzysztof Targoński (spr.) Protokolant referent Magdalena Kurpis po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2005 roku sprawy ze skargi "A" S.A. w T. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej: oddala skargę.


UZASADNIENIE

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. decyzją z dnia [...] r., nr [...] działając na podstawie art. 104 § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej ( Dz. U. z 1998 r. Nr 90, poz. 575 ze zm.) stwierdził, że u E. P. występuje choroba zawodowa wymieniona w poz. 17/7 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłoszenia podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. nr 132, poz. 1115) – nowotwory złośliwe powstałe w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy, uznanych za rakotwórcze; inne nowotwory.

W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że przeprowadzone w sprawie dochodzenie epidemiologiczne wykazało, iż E. P. w trakcie wykonywania czynności zawodowych w "A" Przedsiębiorstwo Państwowe(obecnie "A" S.A.) na stanowisku malarza konstrukcji stalowych w latach 1973 – 1994 był narażony na oddziaływanie farb, emalii, lakierów i rozpuszczalników zawierających pigmenty chromowe i kadmowe. Lekarze orzecznicy z Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. rozpoznane u E.P. schorzenie - rak krtani - zakwalifikowali jako chorobę zawodową wymienioną w poz. 17/7 wykazu chorób zawodowych. W tych okolicznościach należało orzec o stwierdzeniu choroby zawodowej.

W odwołaniu od tej decyzji "A" S.A. zakwestionowała rzetelność przeprowadzonego dochodzenia epidemiologicznego podnosząc, że organ pierwszej instancji wskazał jedynie ogólnie, że prace malarza konstrukcji stalowych były wykonywane z zastosowaniem farb, lakierów, emalii i rozpuszczalników, przy czym emalie nie były stosowane. Z uwagi na brak dokumentacji handlowej nie jest możliwe dokładne określenie zawartości substancji szkodliwych w stosowanych wyrobach malarskich. To zaś prowadzi do wniosku, że nie można jednoznacznie stwierdzić, że rozpoznane u E. P. schorzenie – rak krtani - spowodowane zostało działaniem substancji szkodliwych występujących w środowisku pracy. Powołano się także na wyniki pomiarów dokonanych w [...] 1994 r. na stanowisku malarza konstrukcji stalowych, kiedy to nie stwierdzono przekroczeń największych dopuszczalnych stężeń czynników chemicznych stosowanych w Spółce. Pomiary przeprowadzone w 2004 r. również nie wykazały przekroczeń najwyższych dopuszczalnych stężeń tych czynników, co stanowiło podstawę do uznania przez Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K., że warunki pracy są bezpieczne. W dochodzeniu epidemiologicznym pominięto, że E. P. pracował w innych zakładach pracy, w których niewątpliwie występowały działania czynników szkodliwych, chociażby w Zakładach Mięsnych w T., gdzie przez 10 lat był zatrudniony na stanowisku szynkarza.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Sanitarnego w K. zaskarżoną tu decyzją z dnia [...] r., nr [...] , działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną.

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędnym jest:

- orzeczenie przez kompetentną placówkę służby zdrowia istnienia występującego schorzenia jako choroby zakwalifikowanej przez orzeczników do odpowiedniej pozycji wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r.,

- wykazanie związku przyczynowego między środowiskiem pracy a rozpoznaną chorobą, tj. wykazanie, że narażenie na czynnik szkodliwy, który wywołał rozpoznane schorzenie miało miejsce w czasie i miejscu pracy w związku z wykonywanym zawodem.

Dochodzenie epidemiologiczne potwierdziło, iż E. P. był narażony na szkodliwe oddziaływanie czynników uznawanych za rakotwórcze, tj. chromu i kadmu występującego w pigmentach farb, emalii, lakierów i rozpuszczalników. Kompetentna placówka w uzasadnieniu orzeczenia lekarskiego wskazała, że fakt udokumentowanego narażenia zawodowego na czynniki o udowodnionym oddziaływaniu rakotwórczym – związki chromu i kadmu, a także długoletni okres latencji powyżej 10 lat pozwala na uznanie etiologii zawodowej rozpoznanego u E. P. raka krtani.

Odnosząc się do zarzutów odwołania wyjaśniono, że jeżeli pomiary kontrolne nie wykazały przekroczeń najwyższych dopuszczalnych stężeń i norm czynników szkodliwych dla zdrowia w rozumieniu przepisów rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 1 grudnia 1989 r., to nie można z tego wyciągać wniosku, że E. P. nie był narażony działanie tych czynników. Zwrócono uwagę, że w § 2 ust. 1 tego rozporządzenia wskazuje się jedynie na najwyższe dopuszczalne stężenia (NDS) czynników szkodliwych – średnie ważone, których oddziaływanie na pracownika w ciągu dniówki roboczej przez okres jego aktywności zawodowej nie powinno spowodować negatywnych zmian w stanie zdrowia. Z powyższego wynika, że uregulowanie to nie zawiera kategorycznych stwierdzeń, że brak przekroczeń NDS nie może spowodować w organizmie pracownika zmian w stanie zdrowia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach "A" S.A. wniosła o uchylenie powyższej decyzji podnosząc, że:

- skarżącej nie zapewniono czynnego udziału w postępowaniu oraz przed wydaniem decyzji pierwszoinstancyjnej nie zapewniono możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów,

- brak dokumentacji handlowej farb, lakierów i rozpuszczalników wykluczał możliwość bezspornego lub z wysokim prawdopodobieństwem stwierdzenia, że stwierdzona u E. P. choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych występujących na stanowisku malarza konstrukcji stalowych,

- pomiary przeprowadzone na stanowisku malarza konstrukcji stalowych w [...] 1994 r. i [...] 2004 r. nie wykazały przekroczeń najwyższych dopuszczalnych stężeń substancji szkodliwych,

- w sprawie pominięto, że E.P. pracował również w innych zakładach pracy, w których niewątpliwie występowały czynniki szkodliwe, chociażby w trakcie 10 letniej pracy na stanowisku szynkarza w Zakładach Mięsnych w T.,

- organy obu instancji w sposób dowolny przyjęły wpływ pracy u skarżącej na powstanie choroby zawodowej u E. P..

W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie jest uzasadniona.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 października 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) "sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie". Natomiast według art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269), kontrola (...) sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana:

- z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

- naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego

- lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy

może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji ( art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Zasadnicza argumentacja skargi odwołuje się do nieprawidłowego ustalenia przez organy sanitarne, iż skarżący pracował w środowisku pracy, w którym narażony był na działanie czynników szkodliwych, co spowodowało, że rozpoznane u niego schorzenie – rak krtani - zakwalifikowane zostało jako choroba zawodowa, tj. naruszenia przepisów § 2 ust. 1 i ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. nr 132, poz. 1115).

Zgodnie z § 2 ust. 1 cyt. rozporządzenia "przy zgłaszaniu podejrzenia, rozpoznawaniu i stwierdzaniu chorób zawodowych uwzględnia się choroby ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanymi dalej "narażeniem zawodowym". Z klei z ust. 3 pkt 1 wynika, że przy ocenie narażenia zawodowego uwzględnia się w odniesieniu do czynników chemicznych i fizycznych - rodzaj czynnika, wartość stężeń lub natężeń i okres narażenia zawodowego.

Przypomnieć zatem przyjdzie istotne zdarzenia wynikające z akt sprawy, wskazujące w jakim stanie faktycznym i prawnym wydana została zaskarżona decyzja. W rozpoznawanej sprawie karta oceny narażenia zawodowego sporządzona została w dniu 2 grudnia 2003 r. przez specjalistę ds. bezpieczeństwa i higieny pracy "A" S.A. w T., w związku z podejrzeniem choroby zawodowej zgłoszonej przez lekarza specjalistę z zakresu laryngologii, który w dniu [...] 2003 r. skierował E. P. na badanie w celu rozpoznania choroby zawodowej.

W pkt 9 karty oceny narażenia (...) zapisano, że E. P. w okresie od [...] 1973 r. do [...] 1994 r. zatrudniony był w "A" – Przedsiębiorstwo Państwowe ( obecnie "A" S.A.) na stanowisku malarza konstrukcji stalowych i w tym okresie narażony był na działanie czynników szkodliwych w postaci substancji chemicznych oraz hałas. Na stanowisku tym wykonywał prace ( pkt 12) przygotowawcze do malowania konstrukcji stalowych – szlifowanie przy użyciu szlifierek kątowych i tarcz szlifierskich korundowych; szlifierek trzpieniowych pneumatycznych, czyszczenie ręczne przy użyciu narzędzi ręcznych typu zdzieraki i skrobaki – malowanie ręczne pędzlem farbami podkładowymi; malowanie natryskowe przy użyciu pistoletu natryskowego, prace pomocnicze typu: transport elementów z zastosowaniem suwnic (...).

W punkcie 13 karty (...) – "czynniki, które wskazuje się jako przyczynę choroby zawodowej" – wskazano: farba poliwynylowa przeciwrdzewna do gruntowania – chromianowa, symb. 7722- 007 – 110, emalia nawierzchniowa pomarańczowa "TROPIK" symb. 3269-665-660; farba podkładowa chromianowa przeciwrdzewna do gruntowania symb. 2221-0004-9540; rozcieńczalnik symb. 8191-000-000. Brak odpowiednich ochron osobistych układu oddechowego i ochron słuchu w okresie zatrudnienia pracownika przy wykonywaniu w/w czynności . Natomiast jako czynniki szkodliwe wskazano czynniki chemiczne toksyczne ( farby, lakiery, rozpuszczalniki) oraz praca w warunkach przekroczenia NDN poziomu dźwięku. W podsumowaniu przeprowadzający postępowanie wyraził opinię, że warunki pracy (narażenie zawodowe) stwarzały możliwość powstania choroby zawodowej.

Zgodnie z przepisem § 6 ust. 1 cyt. rozporządzenia lekarz, o którym mowa w § 5 ust. 1, wydaje orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego.

W ocenianej sprawie, do wydania orzeczenia lekarskiego w przedmiocie choroby zawodowej, w ramach placówki diagnostycznej pierwszej instancji właściwy był lekarz orzecznik z Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S.. Jednak uznał on, że informacje w zakresie oceny narażenia zawodowego są niewystarczające do wydania orzeczenia, zatem na podstawie § 6 ust. 2 pkt 4 cyt. rozporządzenia wystąpił do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. o ich uzupełnienie – pismo z dnia [...] 2003 r..

W związku z powyższym Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. w piśmie z dnia [...] 2004 r., powołując się na okoliczność prowadzenia postępowania w sprawie choroby zawodowej u E. P., zwrócił się do "A" S.A. o podanie stosowanych w latach 1973 – 1994 rozpuszczalników, rozcieńczalników i środków antykorozyjnych, na stanowisku malarza konstrukcji stalowych.

W odpowiedzi na powyższe pismo "A" S.A. oświadczyła, że nie posiada dokumentacji handlowej z lat 1973 – 1994 . Nie może zatem wskazać producentów rozpuszczalników, rozcieńczalników oraz środków antykorozyjnych.

W tych okolicznościach Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B., bazując na wyjaśnieniach złożonych, do sporządzonego w dniu 21 stycznia 2004 r. protokołu z dochodzenia epidemiologicznego, przez przedstawiciela Spółki "A", zajmującego stanowisko specjalisty ds. bezpieczeństwa i higieny pracy wskazujących, że w latach 1973 – 1994 stosowane były farby ftalowe raz poliwinylowe podkładowe i nawierzchniowe produkcji "[...]" w Ł., C. oraz G., wystąpił do nich ( ich następców prawnych) za pośrednictwem właściwych dla nich miejscowo organów inspekcji sanitarnej o udzielenie informacji o stosowanych w tym okresie substancjach chemicznych o działaniu rakotwórczym.

Odpowiedzi udzieliły: "B" S.A. i "C" Sp. z o.o.. "B" wskazał, że w latach 1973 – 1994 stosowane były substancje o działaniu rakotwórczym w postaci pigmentów chromowych oraz kadmowych. Występowały one w niektórych wyrobach lakierowych – tj. podkładach, farbach i emaliach. Podobnej odpowiedzi udzielił "C".

Powyższe ustalenia zostały przekazane do Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S., a lekarz orzecznik z tej placówki diagnostycznej orzeczeniem z dnia [...]r. rozpoznał u E. P. chorobę zawodową wymienioną w poz. 7/17 – nowotwory złośliwe powstałe w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy, uznanych za rakotwórcze u ludzi – inne nowotwory: rak krtani pochodzenia zawodowego. W uzasadnieniu tego orzeczenia wskazano, że w oparciu o przeprowadzone badania laryngologiczne stwierdzające stan po całkowitym usunięciu krtani oraz analizę dokumentacji medycznej ( w tym ocenę narażania zawodowego nadesłaną przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B.), z której wynika, że badany w latach 1973 – 1994 był narażony na substancje o uznanym działaniu rakotwórczym w postaci związków chromu i kadmu, a także biorąc pod uwagę długoletni okres latencji powyżej 10 lat można przyjąć z przeważającym prawdopodobieństwem zawodową etiologię schorzenia krtani.

Z kolei właściwy państwowy inspektor sanitarny wydaje decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz oceny narażenia zawodowego pracownika ( § 8 ust. 1 cyt. rozporządzenia).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach dokonując oceny zaskarżonej decyzji i podanych w niej motywów stwierdził, że ocena dowodów jakiej dokonał w tej sprawie organ odwoławczy nie wykracza poza ramy swobodnej oceny dowodów. Zgodnie z art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) "organ administracji państwowej ocenia na podstawie całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona". Oznacza to, że organ administracji państwowej w ocenie materiału dowodowego nie jest skrępowany żadnymi regułami dowodowymi, a ustaleń faktycznych dokonuje według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnie rozważonego materiału dowodowego. Swobodna ocena dowodów , aby nie przekształciła się w samowolę, musi być dokonana z uwzględnieniem norm prawa procesowego i z zachowaniem reguł tej oceny. Reguły te polegają na tym, że :

- należy się opierać na materiale dowodowym zgromadzonym w toku postępowania,

- materiał ten musi być wszechstronnie rozważony

- ocena ta powinna odnosić się do poszczególnych dowodów

( tak B. Adamiak w "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz – Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 1996r. str. 376 – 378).

Dopóki granice swobodnej oceny dowodów nie zostaną przez organ przekroczone Sąd nie ma podstaw do podważenia dokonanych w ten sposób ustaleń. Tak też było w rozpoznawanej sprawie.

Organy administracji rozważyły wnikliwie zebrany w sprawie materiał dowodowy, jak również przeprowadziły wszystkie dowody niezbędne dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego.

Bezspornym jest, że w latach 1973 - 1974 E. P. zatrudniony był w "A" – Przedsiębiorstwo Państwowe ( obecnie "A" S.A.) na stanowisku malarza konstrukcji stalowych. Jeżeli chodzi o ustalenie czynników szkodliwych występujących w środowisku, to nie można zarzucić organom sanitarnym, iż zgromadzony w tym zakresie materiał dowodowy był niewystarczający, a wysnute na jego postawie wnioski pozbawione były logiki. Skoro brak było dokumentacji wskazującej jakie substancje szkodliwe zawierały farby, lakiery i rozpuszczalniki na stanowisku pracy malarza konstrukcji stalowych, to o informację taką należało wystąpić do producentów ( ewentualnie ich następców prawnych), co też uczyniono. W tym miejscu przypomnieć należy, że informacji odnośnie producentów udzielił przedstawiciel "A" S.A. do protokołu z dochodzenia epidemiologicznego sporządzonego z w dniu [...] 2002 r.. Z informacji udzielonej przez "B" S.A. i "C" Sp. z o.o. wynika, że w latach 1973 – 1994 stosowane były substancje o działaniu rakotwórczym w postaci pigmentów chromowych oraz kadmowych. Występowały one w niektórych wyrobach lakierowych – tj. podkładach, farbach i emaliach. W tym miejscu zauważyć trzeba, że już w karcie narażenia zawodowego wskazano na występowanie w środowisku pracy związków chromu (chromianów). Prawidłowo zatem uznano, że E.P. w latach 1973 – 1994 był narażony w środowisku pracy na działanie czynników szkodliwych zawartych w farbach i lakierach. Należy też podnieść, że brak jest podstaw do przyjęcia, że substancje szkodliwe zawierały również rozpuszczalniki lub rozcieńczalniki, jednak nie ma to znaczenia dla oceny zaskarżonej decyzji, gdyż jak wyżej wykazano takie substancje zawierały farby i lakiery stosowane w latach 1973 – 1994.

Faktem jest, że w toku postępowania nie ustalono wartości stężeń substancji szkodliwych, a pierwsze pomiary przeprowadzone na stanowisku malarza konstrukcji stalowych w [...] 1994 r. wykazały, że najwyższe dopuszczalne stężenia substancji szkodliwych nie zostały przekroczone. Trzeba jednak pamiętać o tym , że zgodnie z obecnie obowiązującym rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 listopada 2002 r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy ( Dz. U. Nr 217, poz.1833), jak i w poprzednio obowiązujących rozporządzeniach w tym zakresie, najwyższe dopuszczalne stężenie (NDS) określono jako wartość średnią ważoną stężenia, którego oddziaływanie na pracownika w ciągu 8-godzinnego dobowego i przeciętnego tygodniowego wymiaru czasu pracy, określonego w Kodeksie pracy, przez okres jego aktywności zawodowej nie powinno spowodować ujemnych zmian w jego stanie zdrowia oraz w stanie zdrowia jego przyszłych pokoleń ( § 2 pkt 1). To zaś prowadzi do wniosku, że brak przekroczenia najwyższego dopuszczalnego stężenia czynnika szkodliwego w środowisku pracy nie jest równoznaczne z wykluczeniem możliwości spowodowania ujemnych zmian w zdrowiu pracownika, a nawet jego przyszłych pokoleń.

Odnosząc powyższe do realiów rozpatrywanej sprawy przyjdzie stwierdzić, brak ustalenia stężenia czynnika szkodliwego, który niewątpliwie występował w środowisku pracy, na stanowisku malarza konstrukcji stalowych w latach 1973 – 1994, nie stanowił przeszkody do ustalenia, że do choroby rozpoznanej u E. P. z wysokim prawdopodobieństwem przyczyniły się warunki pracy.

Dodać trzeba, że pomiary substancji chemicznych, dokonane na stanowisku malarza konstrukcji stalowych w [...] 2004 r., nie mogą być brane pod uwagę w ocenianej sprawie. Otóż rozwój technologii spowodował, że stosowanie związków kadmu i chromu w farbach i lakierach zostało w praktyce wyeliminowane, na co wskazuje informacja "C".

Reasumując dotychczasowe rozważania stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, bowiem rozpoznane u E. P. schorzenie zostało zakwalifikowane, przez lekarza orzecznika z uprawnionej placówki diagnostycznej jako choroba zawodowa wymieniona w poz. 17/7 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do powołanego wyżej rozporządzenia. Z wysokim prawdopodobieństwem zostało ustalone, że rozpoznane schorzenie pozostaje w związku z czynnikami szkodliwymi dla zdrowia występującymi w środowisku pracy.

Przystępując do oceny zarzutów związanych z naruszeniem prawa do czynnego udziału na każdym etapie postępowania przypomnieć trzeba, że naruszenie przepisów postępowania może stanowić podstawę do uwzględnienia skargi jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Faktem jest, że organ pierwszej instancji nie powiadomił skarżącej o wszczęciu postępowania w przedmiocie choroby zawodowej, jednak nie oznacza to, że skarżąca nie miała wiedzy, iż takie postępowanie się toczy i w nim nie uczestniczyła. Świadczy o tym m.in. korespondencja kierowana do skarżącej w kwestii składu chemicznego farb i lakierów, a wcześniej przedstawiciel skarżącej udzielał wyjaśnień do protokołu dochodzenia epidemiologicznego. Zaś co się tyczy zarzutu, iż przed wydaniem decyzji pierwszoinstancyjnej nie umożliwiono skarżącej wypowiedzenia się do zgromadzonego materiału dowodowego, to nie może on sam w sobie stanowić podstawy do uwzględnienia skargi w sytuacji, gdy uchybienie to pozostało bez istotnego wpływu na wynik sprawy, a brak tego wpływu wynika z dotychczasowych rozważań Sądu.

Nie może być także uznany za trafny zarzut zaniechania przez organy sanitarne przeprowadzenia oceny narażenia zawodowego w okresie zatrudnienia E. P. - od 1960 r. do 1970 r. – w zlikwidowanych Zakładach Mięsnych w T. na stanowisku szynkarza. Podstawę do rozpoznania choroby zawodowej stanowiło występowanie w środowisku pracy związków o uznanym działaniu rakotwórczym, tj. związki chromu i kadmu. Zasady logiki wskazują, że takie związki nie mogły występować środowisku pracy, gdzie wytwarzano wyroby przeznaczone do spożycia przez ludzi.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 października 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).