Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 703/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2022-12-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6062 Ruch i likwidacja zakładu górniczego
Hasła tematyczne: Prawo geologiczne i górnicze
Skarżony organ: Urząd Górniczy
Treść wyniku: Oddalono sprzeciw od decyzji
Powołane przepisy: article: art. 138  par. 2
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo, Sędziowie Asesor WSA Piotr Pyszny, Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), Protokolant Specjalista Agnieszka Górecka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2022 r. sprawy ze sprzeciwu W. K. na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w Katowicach z dnia 29 lipca 2022 r. nr PR.9206.3.2022 ldz.21535/07/2022/GB w przedmiocie ruchu zakładu wykonującego roboty geologiczne oddala sprzeciw.


UZASADNIENIE

Przedmiotem niniejszego postępowania jest sprzeciw W. K. (dalej też: "skarżący", "inwestor"), prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą K w W., reprezentowanego przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego (dalej też: Prezesa" lub organu odwoławczego) z dnia 29 lipca 2022 r. nr PR.9206.3.2022 uchylającą decyzję Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w K. z dnia 28 kwietnia 2022 r., znak: [...], nakazującą skarżącemu, usunięcie nieprawidłowości powstałych wskutek naruszenia warunków określonych w planie ruchu zakładu wykonującego roboty geologiczne. W podstawie prawnej organ odwoławczy wskazał art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm – dalej kpa.) w związku z art. 171 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2022 r. poz. 1072, ze zm dalej Pgg.),

Decyzja ta zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Organ I instancji w dniu 10 listopada 2021 r. powziął wiadomość, że w wyniku prowadzonych na zlecenie inwestora robót geologicznych w otworach, M, R oraz K zlokalizowanych w M. nawiercono horyzont wód leczniczych. W związku z powyższym pracownicy organu I instancji w dniach 1 i 2 grudnia 2021 r. przeprowadzili kontrolę, której wyniki zostały szczegółowo opisane w Protokole nr [...]. Wyżej wymienione trzy otwory poszukiwawczo-rozpoznawcze były wykonane w M., w granicach obszaru górniczego "M1", w oparciu o plany ruchu zakładu wykonującego roboty geologiczne niepolegające na badaniach geofizycznych wymagających użycia środków strzałowych dla H s.c. na wykonanie otworów poszukiwawczo-rozpoznawczych w celu ujęcia wód podziemnych zwykłych z utworów trzeciorzędowych w M. w obrębie działek nr ew. [...] i [...] oraz działki nr ew. [...], zatwierdzone decyzjami organu I instancji odpowiednio w dniu 10 stycznia 2020 r., znak: [...]oraz w dniu 8 stycznia 2020 r., znak: [...].

Przeprowadzona kontrola wykazała, że w trakcie całego procesu wiercenia nie wykonywano w sposób właściwy pomiarów wskaźnikowych nawierconej wody. Próbki wody do analizy zostały pobrane przez pracowników zakładu górniczego "M", zgodnie z pkt 16 Planów ruchu oraz przez Laboratorium A w P. Wyniki analiz chemicznych pobranych próbek wody przez wyżej wymienione podmioty wykazały na nawiercenie w otworach M, R oraz K wód leczniczych. Na leczniczy charakter wody w otworze K wskazała też analiza chemiczna wykonana przez laboratorium A w K., przedstawiona przez inwestora. Zgodnie z ustaleniami pkt 9 Planów ruchu: w przypadku stwierdzenia w otworach wody leczniczej należy przerwać wiercenie i przystąpić do likwidacji otworów, a do takiej sytuacji nie doszło. W ocenie organu I instancji wykonane badania próbek wody wykazały, że woda ta spełnia wymogi wody leczniczej. Wobec powyższego organ I instancji stwierdzając, że wykonanie przedmiotowych otworów prowadzono niezgodnie z cytowanym ustaleniem planów ruchu wydał decyzję z dnia 28 kwietnia 2022 r. nakazującą usunięcie tych nieprawidłowości poprzez likwidację otworów poszukiwawczo – rozpoznawczych M, R i K.

Od wyżej wymienionej decyzji organu I instancji odwołanie wniósł pełnomocnik inwestora. Decyzji tej zarzucił naruszenie:

1) art. 171 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. – Prawo geologiczne i górnicze (tj. Dz. U z 2022 r. poiz. 1072 ze zm., dalej: Pgg) przez bezzasadne nakazanie usunięcia nieprawidłowości powstałych wskutek naruszenia warunków określonych w Planach ruchu zakładu wykonującego roboty geologiczne pomimo, że ruch zakładu był prowadzony zgodnie z tymi planami, a mianowicie:

- w stosunku do otworu M prowadzone są działania mające na celu etapową likwidację tego otworu, wobec nawiercenia wody leczniczej,

- w stosunku do otworu K wobec uzyskania odpowiedniej ilości wody zwykłej roboty geologiczne zostały zakończone i sporządzono dokumentację hydrogeologiczną, która oczekuje na zatwierdzenie przez Starostę [...],

-w stosunku do otworu R wobec uzyskania odpowiedniej ilości wody zwykłej roboty geologiczne zostały zakończone oraz sporządzono badania laboratoryjne wody uzyskanej z tego otworu, na podstawie których planowane jest sporządzenie dokumentacji hydrogeologicznej,

2) art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm. , zwanej dalej: "Kpa") w związku z art. 77 § 1 Kpa, art. 80 Kpa w związku z art. 171 ust. 1 pkt 1 Pgg przez bezpodstawne uznanie, że w otworach K i R nawiercono wodę leczniczą podczas, gdy po długotrwałym pompowaniu wynika, że nawiercona w tych otworach woda jest wodą zwykłą; pominięcie dowodów w postaci wyników analizy wody z otworów K i R, wykonanych zgodnie z Planami ruchu przez zewnętrzne laboratoria: laboratorium hydrogeochemiczne A oraz laboratorium P, z których jednoznacznie wynika, że w otworach tych nawiercono wodę zwykłą; dokonanie ustaleń faktycznych na podstawie wyników badań (posiadających brak opisów, informacji o stosowanych normach, wskaźnikach niepewności wyników) przedstawionych przez spółkę "M" S.A. nie uwzględniając faktu, że podmiot ten nie cechuje się obiektywizmem, bowiem posiada koncesję na wydobywanie wód leczniczych w granicach obszaru górniczego "M" i może być zainteresowany ograniczeniem działalności innych przedsiębiorców wydobywających na terenie obszaru górniczego wodę zwykłą; ustalenie, że w otworze R nawiercono wodę leczniczą na podstawie badania próbki z dnia 8 października 2021 r., przeprowadzonego przez laboratorium A którego wynik nie udowodnił przekroczenia CO2, właściwej dla wody leczniczej. art. 5 ust. 2 pkt 1 Pgg w zw. z art. 7 Kpa, art. 77 § 1 Kpa, art. 80 Kpa i art. 171 ust. 1 pkt 1 Pgg przez bezpodstawne uznanie przez organ I instancji, na podstawie badań w wykonanych przez laboratorium M i A, że w otworach K i R nawiercono wodę leczniczą, podczas, gdy badania w tych laboratoriach nie były przeprowadzone pod kątem wszystkich przesłanek dla uznania wody za wodę leczniczą, w myśl art. 5 ust. 2 pkt 1 Pgg,

3) art. 171 ust. pkt 1 Pgg w zw. z art. 107 § 1 pkt 4 Kpa przez brak wskazania w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji przepisu dotyczącego ruchu zakładu wykonującego roboty geologiczne, bowiem art. 171 ust. pkt 1 Pgg dotyczy wyłącznie nakazania usunięcia nieprawidłowości powstałych w ruchu zakładu górniczego.

W tym stanie rzeczy rozpoznając odwołanie organ odwoławczy w pierwszej kolejności odniósł się do zarzutu dotyczącego powołania art. 171 ust 1 pkt 1 Pgg jako podstawy prawnej zaskarżonej decyzji, w świetle którego, zdaniem inwestora nie można było nakazać usunięcia nieprawidłowości związanych z prowadzeniem robót geologicznych, bowiem przepis ten dotyczy wyłącznie ruchu zakładu górniczego W tym zakresie powołał się na art. 86 Pgg i wskazał, że do robót geologicznych służących poszukiwaniu i rozpoznawaniu złóż kopalin oraz poszukiwaniu i rozpoznawaniu kompleksu podziemnego składowania dwutlenku węgla, a także robót geologicznych służących innym celom, wykonywanych z użyciem środków strzałowych albo wykonywanych na głębokości większej niż 100 m albo wykonywanych na obszarze górniczym utworzonym w celu wykonywania działalności metodą robót podziemnych albo metodą otworów wiertniczych, stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące zakładu górniczego i jego ruchu oraz ratownictwa górniczego. Prezes zwrócił uwagę, że organ I instancji w podstawie prawnej decyzji winien przywołać również art. 86 Pgg.

Dalej organ odwoławczy uznał za bezsporny w sprawie fakt nawiercenia w otworze M wody leczniczej. Zauważył, że etapowa likwidacja otworu jest niezgodna z zapisami Planu ruchu. W tym zakresie Prezes zobowiązał organ I instancji do dokonania przy ponownym rozpoznawaniu sprawy szczegółowej analizy działań przedsiębiorcy po nawierceniu poziomu wodonośnego na głębokości 45 m oraz likwidacji tego otworu, o czym zapewnia odwołujący się i wydać stosowną decyzję odnoszącą się tylko do likwidacji tego otworu.

W zakresie otworów K i R, organ odwoławczy zwrócił uwagę na spór miedzy stronami. Zaznaczył, że zdaniem inwestora w otworach tych stwierdzono wodę zwykłą na podstawie dużej analizy wody, wykonanej przez laboratorium A oraz laboratorium P. Wyniki analiz chemicznych tych próbek wody pokazują, że w otworach tych nie występują wody lecznicze. Odmienne natomiast wyniki pobranych próbek wody z tych otworów przedstawia M sp. z o.o., której pracownicy, uprzednio pobrali próbki wody i wykonali w laboratorium zakładowym spółki ich analizę chemiczną. Analiza ta wykazała, że w otworach tych znajduje się woda lecznicza. Prezes zaznaczył, że wyniki badań służące określeniu rodzaju wody znajdującej się w otworach wykazują znaczne rozbieżności. Organ odwoławczy zwrócił także uwagę na złożony przez skarżącego wniosek dowodowy w postaci "Opinii hydrogeologicznej w sprawie określenia rodzaju wody (zwykła/lecznicza) ujętej w otworach wiertniczych "K’ i "R" wykonanych w 2021 roku w M. na działkach o numerach ewidencyjnych - [...] i [...]". Przedmiotowa opinia została sporządzona na zlecenie skarżącego. Autor opinii udowadnia, że woda ujęta otworami R i K jest wodą zwykłą, co jest sprzeczne z ustaleniami poczynionymi przez M Sp. z o.o

W ocenie organu odwoławczego nie sposób w oparciu o powyższe stwierdzić jednoznacznie, czy istotnie w otworach R i K została nawiercona woda lecznicza. Dlatego zdaniem Prezesa dla rozwiania wszelkich wątpliwości w tym zakresie, organ I instancji winien mając na uwadze treść art. 172 ust. 2 Pgg, w nawiązaniu do art. 86 Pgg, wydać decyzję nakazującą inwestorowi dokonanie pomiarów służących ocenie stanu środowiska w związku z ruchem zakładu górniczego za pomocą pomiarów polowych (temp. wody, pH, Eh, PEW, C02 na karacie), określając, że pomiary te będą przeprowadzone po uprzednim pompowaniu oczyszczającym, o czasie trwania zgodnym z projektem robót geologicznych, a w przypadku stwierdzenia podwyższonych wartości pomierzonych parametrów wskazujących na możliwość wystąpienia wód leczniczych należy uwzględnić treść art. 171 ust.1 pkt 4 Pgg, w nawiązaniu do art. 86 Pgg i nakazać pobór próbek wód do analiz chemicznych na zawartość CO2 oraz składu chemicznego. Wszystkie ww. czynności winny być wykonane pod nadzorem pracowników organu I instancji i w obecności przedstawicieli M sp. z o.o. Wyniki przedstawione w tej opinii dodatkowo wskazują na konieczność przeprowadzenia niezależnych badań, których wyniki powinny jednoznacznie określić rodzaj wód występujących w otworach R i K i pozwolić podjąć właściwą decyzję w odniesieniu do tych otworów.

W złożonym do WSA w Gliwicach sprzeciwie od decyzji z 29 lipca 2022 r. inwestor, działający przez pełnomocnika zarzucił naruszenie organowi odwoławczemu;

-art. 138 § 2 Kpa w związku z art. 105 ust. 1 Kpa poprzez jego błędne zastosowanie i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, podczas gdy w sprawie powołany przepis nie znajdował zastosowania, a organ winien był wydać rozstrzygnięcie na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa, tj. uchylić decyzję organu I instancji w całości i umorzyć postępowanie w pierwszej instancji w całości.

Autor sprzeciwu wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu - decyzji Starosty [...] z 25 lipca 2022 r. (znak [...]) zatwierdzającej "Dokumentację hydrogeologiczną ustalającą zasoby eksploatacyjne otworów poszukiwawczo-rozpoznawczych L, K, T ujmujących wody zwykłe w miejscowości M.", celem wykazania faktu ustalenia przez organ administracji geologicznej, iż w otworze K nawiercono wodę zwykłą.

Podkreślił, że organy obu instancji stanowią organu nadzoru górniczego, zatem nie mają kompetencji w zakresie interpretacji wyników prac geologicznych i wykonywanych w ramach, tych prac robót geologicznych. Prawo takie posiadają organy administracji geologicznej, w ramach podejmowania decyzji w sprawie zatwierdzania dokumentacji geologicznych, w tym hydrogeologicznych, stosownie do art. 93 ust. 2 Pgg. Do organów administracji geologicznej, należy starosta (art. 156 ust. 1 Pgg).

Dalej wskazał, że roboty geologiczne w otworze K zostały zakończone 25 sierpnia 2021 r., a w otworze R 21 października 2021 r. Dla otworu K (wraz z nieobjętymi niniejszym postępowaniem otworami L1 i T) została sporządzona dokumentacja hydrogeologiczna, w której jednoznacznie ustalono, iż w otworze K nawiercono wodę zwykłą. Decyzją Starosty [...], a więc organu administracji geologicznej z dnia 25 lipca 2022 r. (znak [...]) zatwierdzono "Dokumentację hydrogeologiczną ustalającą zasoby eksploatacyjne otworów poszukiwawczo-rozpoznawczych L1, K, T ujmujących wody zwykle w miejscowości M.". Dokumentacja ta przedstawia wyniki prac geologicznych, ich interpretację, określenie stopnia osiągnięcia zamierzonego celu robót geologicznych wraz z uzasadnieniem. Cel robót, jakim było ujęcie wód podziemnych zwykłych został osiągnięty, co stwierdził właściwy organ administracji geologicznej (Starosta [...]) stosownie do art. 88 ust. 1 Pgg.

W ocenie pełnomocnika skarżącego pozostawienie w obrocie prawnym zaskarżonej decyzji prowadziłoby do sytuacji, w której organ nadzoru górniczego w swojej decyzji, kwestionuje ustalenia organu administracji geologicznej, stwierdzone w prawomocnej i ostatecznej decyzji zatwierdzającej dokumentację hydrogeologiczną. Innymi słowy dojdzie do sytuacji, w której z decyzji organu administracji geologicznej (Starosty [...]) wynika, iż w otworze K nawiercono wodę zwykłą, ale okoliczność ta jest kwestionowana przez organ nadzoru górniczego, który nakazuje organowi I instancji podjęcie działań, w celu ustalenia rodzaju wody nawierconej w otworze.

Dalej autor sprzeciwu podkreślił, że pomiary o których mowa z art. 172 ust. 2 Pgg nie służą uzyskiwaniu przez organ nadzoru górniczego materiału dowodowego na cele innych postępowań. Przepis ten dotyczy pomiarów służących ocenie stanu bezpieczeństwa w zakładzie górniczym oraz ocenie stanu bezpieczeństwa powszechnego lub środowiska w związku z ruchem zakładu górniczego. Tym samym zdaniem skarżącego błędnie Prezes wskazał, iż pomiary powinny być zrobione ze względu na konieczność oceny stanu środowiska. Przepis art. 172 ust. 2 Pgg pozwala na dokonanie dodatkowych pomiarów ze względu na konieczność oceny stanu bezpieczeństwa środowiska a nie ocenę środowiska. Ponadto z całości uzasadnienia zaskarżonej decyzji wyraźnie wynika, iż realną przyczyną nakazania wykonania dodatkowych pomiarów ma być ustalenie rodzaju wody, która dopływa do otworów na potrzeby niniejszego postępowania, a nie ocena stanu bezpieczeństwa środowiska. Powtórzył, że podstawą i celem decyzji nakazującej przeprowadzenie dodatkowych pomiarów (art. 172 ust. 2 Pgg) może był wyłącznie zapewnienie monitoringu stanu bezpieczeństwa środowiska, a nie zdobywaniu przez organ materiału dowodowego do innych postępowań. Organy nadzoru górniczego nie mają instrumentów właściwych do ustalenia rodzaju wody dopływającej do otworów, bowiem tego rodzaju ustalenia nie należą do ich kompetencji, tylko do kompetencji organów administracji geologicznej.

Dalej pełnomocnik inwestora zauważył, że nawet w razie uznania za zasadne stanowiska organu odwoławczego, dotyczące konieczności wydania decyzji nakazującej wykonanie pomiarów na podstawie art. 172 ust. 2 Pgg zaskarżona Decyzja WUG byłaby błędna. Jeśli bowiem w stosunku do otworów R i K powinno się toczyć postępowanie z art. 172 ust. 2 Pgg, to niniejsze postępowanie, prowadzone na podstawie art. 171 ust. 1 pkt 1 Pgg, powinno zostać umorzone na podstawie art. 105 § 1 Kpa, jako bezprzedmiotowe. Podkreślił, iż przepis art. 171 ust. 1 pkt 1 Pgg oraz przepis art. 172 ust. 2 Pgg statuują dwa zupełnie odrębne postępowania administracyjne. Przepis art. 171 ust. 1 pkt 1 Pgg pozwala organowi na ingerencję w pracę zakładu górniczego ze względu na koniczność usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Przepis art. 172 ust. 2 Pgg pozwala organowi nadzoru górniczego na monitorowanie określonych zagrożeń. Każde z tych postępowań zakończone powinno być wydaniem stosownej decyzji administracyjnej. Wytyczne zawarte w decyzji organu odwoławczego w istocie wskazują, że w toku dalszego postępowania powinny być wydane dwie decyzje, jedna nakazująca dodatkowe pomiary (art. 172 ust. 2 Pgg) oraz druga nakazującą usunięcie nieprawidłowości (art. 171 ust. 1 pkt 1 Pgg), bowiem nakazanie przeprowadzenia pomiarów nie stanowi elementu postępowania dowodowego, a odrębne postępowanie administracyjne.

Powyższe rozważania zostały również odniesione do otworu R. W stosunku do tego otworu nie została jeszcze sporządzona dokumentacja hydrogeologiczna. Niewątpliwie jednak jedynym organem właściwym do oceny charakteru, wody dopływającej do otworu, jest Starosta [...], a nie organy nadzoru górniczego, niemające żadnych kompetencji w tym zakresie.

Zaskarżoną decyzję inwestor uznał za błędną także w stosunku do otworu M. Nie zakwestionował, że w otworze tym nawiercono wodę leczniczą. Za bezzasadnie uznał jednak powołanie się na Plany Ruchu, które nie przewidują możliwości częściowej likwidacji otworu M. Podkreślił, że zamierza przeprowadzić częściową likwidację otworu M nie na podstawie Planów ruchu, ale na podstawie dodatku nr 1 do Projektu robót geologicznych, który został przedłożony do zatwierdzenie właściwemu organowi administracji geologicznej tj. Staroście [...]. Dopiero ruch zakładu wykonującego roboty geologiczne prowadzony będzie na podstawie dodatku do Planu ruchu. Tym samym Skarżący podejmuje działania mające na celu likwidację otworu M.

W odpowiedzi na sprzeciw organ odwoławczy wniósł o jego oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Odnosząc się do kwestii decyzji organu nadzoru geologicznego z 25 lipca 2022 r. podkreślił, że dotyczyła ona zatwierdzenia dokumentacji hydrogeologicznej przedstawionej przez stronę skarżącą, co jednakże nie wyklucza jej wzruszenia w wyniku odmiennych ustaleń organu nadzoru górniczego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje:

Sprzeciw nie jest zasadny, bo rozstrzygnięcie organu odwoławczego odpowiada prawu.

Na podstawie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz. U. 2022 r. poz. 329 ze zm.) dalej w skrócie: P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg między innymi na decyzje administracyjne.

W sprawie zastosowano procedurę zaskarżania jaką jest wnoszenie sprzeciwu od decyzji wydanej przez organ odwoławczy w trybie art.138 § 2 Kpa. Regulacja dotycząca sprzeciwu od decyzji zawarta została w Dziale III "Postępowanie przed wojewódzkim sądem administracyjnym", w Rozdziale 3a P.p.s.a. (art. 64a-64e). W myśl art. 64a P.p.s.a. sprzeciw przysługuje od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 Kpa, tj. od decyzji organu odwoławczego uchylającej w całości decyzję organu I instancji i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Przedmiotem kontroli przez sąd administracyjny w razie wniesienia sprzeciwu jest jedynie wystąpienie przesłanki, o której mowa w art. 138 § 2 Kpa (por. art. 64e P.p.s.a.). Tym samym ustawa wyłącza możliwość kontroli prawidłowego zastosowania przez organy przepisów prawa materialnego, z zastrzeżeniem szczególnego uregulowania § 2a art. 138 Kpa i przyjęciem przez ustawę że w przypadku uwzględnienia sprzeciwu przez sąd jego wyrok nie jest zaskarżalny (art. 151a § 3 p.p.s.a.).

Zgodnie z treścią art. 64e P.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od decyzji sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji kasacyjnej, nie zaś, jak w przypadku skarg, rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.). Uwzględniając sprzeciw od decyzji, sąd uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 Kpa (art. 151a § 1 zd. 1. P.p.s.a.). W przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji sąd oddala sprzeciw (art. 151a § 2 P.p.s.a.).

Kontrola zgodności z prawem decyzji objętej sprzeciwem oznacza konieczność dokonania przez sąd oceny, czy w realiach konkretnej sprawy organ drugiej instancji w uzasadniony sposób skorzystał z możliwości wydania decyzji kasacyjnej.

W pierwszej kolejności jednak należy zbadać inną kwestię – a mianowicie ocenę prawidłowości art. 171 ust 1 pkt 1 Pgg jako podstawy prawnej zaskarżonej decyzji, gdyż decyzja dotyczy robót geologiczny a została wydana przez organ nadzoru górniczego. W tym zakresie zasadnie organ odwoławczy wskazał na treść art. 86 Pgg stanowiący, że do robót geologicznych służących poszukiwaniu i rozpoznawaniu złóż kopalin oraz poszukiwaniu i rozpoznawaniu kompleksu podziemnego składowania dwutlenku węgla, a także robót geologicznych służących innym celom, wykonywanych z użyciem środków strzałowych albo wykonywanych na głębokości większej niż 100 m albo wykonywanych na obszarze górniczym utworzonym w celu wykonywania działalności metodą robót podziemnych albo metodą otworów wiertniczych, stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące zakładu górniczego i jego ruchu oraz ratownictwa górniczego. Okolicznością niewątpliwą jest korzystanie przez skarżącego w jego działalności wydobywczej z otworów wiertniczych, co uzasadnia zastosowanie tego przepisu w sprawie. Rzeczywiście art. 86 Pgg nie znalazł się w podstawie prawnej uchylonej decyzji organu I instancji, ale ów błąd został trafnie wytknięty przez organ odwoławczy.

Wspomniany powyżej art. 138 § 2 Kpa upoważnia organ odwoławczy do uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania w razie łącznego wystąpienia następujących przesłanek:

-naruszenia przez organ I instancji przepisów postępowania

-istotny wpływ koniecznego do wyjaśnienia zakresu sprawy na jej rozstrzygnięcie.

Te przesłanki zaistniały w przedmiotowej sprawie.

Organ I instancji przyjął na podstawie dokumentacji dostarczonej przez jeden podmiot – M S.A.- leczniczy charakter wód wydobywanych z otworów wiertniczych R i K. Nie wziął natomiast pod uwagę analogicznej dokumentacji przedłożonej przez stronę skarżącą, jak również nie przeprowadził własnego postępowania wyjaśniającego. Tym samym organ I instancji nie zebrał i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego, a oceny dokonał na podstawie jedynie fragmentu tegoż naruszając przepisy art. 77 i art. 80 Kpa. Natomiast kwestia ta jest kluczowa dla rozstrzygnięcia przedmiotu sprawy, tj. dalszego statusu wspomnianych otworów wiertniczych. Dlatego też konieczne jest dokonanie czynności szczegółowo wskazanych przez organ odwoławczy, a znajdujących umocowanie w art. 171 i 172 Pgg. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem wnoszącego sprzeciw by uprawnienia organów nadzoru górniczego określone w tych przepisach pozostały ze sobą w sprzeczności. Art.. 171 Pgg dotyczy bowiem decyzji będących wynikiem nieprawidłowości stwierdzonych w wyniku nadzoru i kontroli, a art. 172 Pgg uprawnień do dokonywania określonych czynności w trakcie nadzoru i kontroli. W tym zakresie mieści się także dokonywanie pomiarów służących ocenie stanu bezpieczeństwa powszechnego lub środowiska zarówno dokonywanych przez organ, jak i przez stronę w wyniku nakazania przez organ nadzoru górniczego. Nie ulega wątpliwości, że ewentualne ubytki wody leczniczej powstałe w wyniku działalności strony skarżącej stanowią poważne zagrożenie zarówno dla stanu bezpieczeństwa powszechnego jak i dla stanu bezpieczeństwa środowiska.

Osobną sprawą jest kwestia trzeciego z otworów wiertniczych – otworu M. W jego wypadku leczniczy charakter wydobywanej wody jest bezsporny a spór dotyczy wyłącznie sposobu likwidacji tego otworu. Dlatego w tym wypadku brak jest potrzeby dodatkowego postępowania dowodowego, ale – co należy podkreślić – na mocy art. 138 § 2 Kpa decyzja może być uchylona jedynie w całości. Tym samym – skoro kwestia nienależycie ustalona przez organ I instancji stanowi przeważającą część przedmiotu sprawy, niemożliwie było odrębne rozstrzygnięcie kwestii otworu "M" przez organ odwoławczy.

Nie sposób się zgodzić ze stanowiskiem strony skarżącej, jakoby zatwierdzenie przez organ nadzoru geologicznego dokumentacji hydrogeologicznej otworów wiertniczych "R" i "K" było wiążące w niniejszym postępowaniu i przesądzało o nieleczniczym charakterze wód wydobywanych z tychże otworów. Jak trafnie zauważył organ odwoławczy, decyzja Starosty [...] opierała się wyłącznie na dokumentacji dostarczonej przez skarżącego, nadto należy odwołać się także do treści art. 93 ust. 3 Pgg, zgodnie z którym właściwy organ odmawia zatwierdzenia dokumentacji geologicznej (w tym hydrogeologicznej) jedynie wówczas gdy nie odpowiada ona przepisom prawa albo powstałą w wyniku działań niezgodnych z prawem. Oznacza to, że na tym etapie organ nadzoru geologicznego nie bada treści dokumentacji ani nie weryfikuje podanych w niej danych. Dlatego też decyzja Starosty [...] z 25 lipca 2022 r. nie tyle stanowi samoistny, przesądzający dowód w sprawie, ile w pewnym tylko stopniu wspiera inne dowody przedłożone przez stronę skarżącą.

Tym samym uznać należy, że przekazanie sprawy organowi I instancji przez organ odwoławczy na podstawie art. 138 Kpa miało charakter właściwy. Brak pełnego materiału dowodowego uniemożliwiał bowiem rozstrzygnięcie sprawy, nadto strony nie skorzystały z przewidzianych przez art. 136 § 2 i 3 Kpa uprawnień do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie niezbędnym do rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy.

Z powyższych względów na podstawie art. 151 w zw. z art. 64b § 1 P.p.s.a. sprzeciw podlegał oddaleniu.