Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 849/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2005-11-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Karpińska, Sędzia NSA Marek Kołaczek (sprawozdawca), Asesor WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Protokolant Anna Charchuła, po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej w K., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98 z 2000 r., poz. 1071 e zm.) oraz art. 17 § 1, art. 34 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 110 2002 r., poz. 968 ze zm.), utrzymał w mocy postanowienie wierzyciela – Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...] r. nr [...], którym nie uwzględniono zarzutów zgłoszonych przez A. G. w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] i [...] z dnia [...] 2005 r. obejmujących zobowiązania A. G. w podatku od towarów i usług za miesiące [...] i [...] 1998 r.

W uzasadnieniu w pierwszej kolejności odniesiono się do ustalonego w sprawie stanu faktycznego. W tych ramach stwierdzono, że decyzjami Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...] r. nr [...] i nr [...] dokonano wymiaru należności podatkowych w podatku od towarów usług za [...] i [...] 1998 r. A. G..

W dniu [...] 2005 r. A. G. wniosła zarzuty na prowadzenie postępowania egzekucyjnego w oparciu o tytuły wykonawcze nr [...] i [...] z dnia [...] 2005 r. argumentując, że nie jest osobą zobowiązaną, gdyż zobowiązania objęte wystawionymi tytułami wykonawczymi dotyczą jej męża A. G., natomiast między nią a mężem istnieje rozdzielność majątkowa od [...] 1999 r.

W dniu [...] 2005 r. w postanowieniu nr [...] wierzyciel zajął stanowisko, w którym odmówił uwzględnienia zgłoszonych zarzutów. W uzasadnieniu podkreślił, że w 1998 r. małżonkowie A. i A. G. pozostawali we wspólności majątkowej, o czym – w opinii wierzyciela – świadczyło wspólne rozliczenie podatkowe z tytułu dochodów osiągniętych za rok 1998. Ponadto dodano, że zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług jako powstające z mocy prawa, powstało przed ustanowieniem rozdzielności majątkowej. Akt notarialny o ustanowieniu rozdzielności majątkowej został bowiem spisany w dniu [...] 1999 r., czyli już po wszczęciu kontroli podatkowej u A. G., co miało miejsce w dniu [...] 1998 r.

W zażaleniu na to postanowienie A. G. żądała jego uchylenia z uwagi na naruszenie art. 29 § 1 Ordynacji podatkowej, a także o umorzenie postępowania egzekucyjnego. A. G. podkreślała, że zobowiązania podatkowe nie dotyczą jej osoby. Ponieważ między nią a jej mężem istnieje od [...] 1999 r. rozdzielność majątkowa, zatem w myśl art. 29 § 1 Ordynacji podatkowej, egzekucja powinna być prowadzona jedynie do majątku wspólnego podatnika i jego małżonka. W świetle powyższego, w ocenie A. G., otrzymywane przez nią świadczenie emerytalno-rentowe stanowi tylko i wyłącznie jej dochód. Dlatego też nie można prowadzić postępowania egzekucyjnego z tegoż świadczenia na podstawie tytułu egzekucyjnego wystawionego przeciwko A. G..

Organ odwoławczy nie znalazł podstaw do uwzględnienia zażalenia. Uzasadniając zajęte w sprawie stanowisko wyeksponowano fakt, że w świetle art. 29 § 1 Ordynacji podatkowej nie jest objęty odpowiedzialnością tylko majątek odrębny współmałżonka. Odpowiedzialność majątkiem odrębnym podatnika i majątkiem wspólnym odnosi się do wszystkich ciążących na podatników podatków, niezależnie od momentu powstania obowiązku podatkowego lub zobowiązania podatkowego.

Odnosząc powyższe do rozpatrywanej sprawy zauważono, że rozdzielność majątkowa między małżonkami istnieje dopiero od [...] 1999 r., natomiast zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług powstałe z mocy prawa dotyczy okresu wcześniejszego tj. [...] i [...] 1998 r. Powołując się na brzmienie art. 29 § 2 Ordynacji podatkowej stwierdzono, że skutki prawne ustania wspólności majątkowej nie odnoszą się do zobowiązań podatkowych powstałych z mocy prawa w 1998 r. przed dniem zawarcia umowy o ograniczeniu lub wyłączeniu ustawowej wspólności majątkowej.

Podkreślono również, że nie znajduje uzasadnienia zarzut, że egzekucja prowadzona jest z jej majątku odrębnego. Stwierdzono, że z akt sprawy wynika, iż wobec skarżącej nie toczy się postępowanie egzekucyjne co do pobieranego przez nią świadczenia emerytalno-rentowego. Wprawdzie w 2003 r. zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne, jednakże z uwagi na wniesione przez nią zarzuty, Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w C. postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] uznał je za zasadne i umorzył postępowanie egzekucyjne. Ponadto w aktach sprawy znajduje się pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...] 2005 r. informujące, że na podstawie wystawionych tytułów wykonawczych nr [...],[...],[...],[...]z dnia [...] 2004 r. dokonano w dniu [...] 2004 r. zajęcia świadczenia emerytalno-rentowego, a w dniu [...] 2004 r. dokonano zajęcia rachunku bankowego jedynie wobec zobowiązanego podatnika, którym jest A. G.. Także na podstawie tytułów wykonawczych o nr [...] i [...] z dnia [...] 2005 r. dokonano w dniu [...] 2005 r. zajęcia świadczenia emerytalnego oraz rachunku bankowego także tylko A. G., natomiast nie dokonano żadnego zajęcia świadczenia emerytalnego A. G..

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A. G. wniosła o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w K. i umorzenie postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu lakonicznej skargi powielono zarzuty podniesione wcześniej w zażaleniu. Skarżąca podkreśliła, iż zobowiązania wynikające z tytułów egzekucyjnych, na podstawie których toczy się postępowanie, nie dotyczą jej, a tylko jej męża. Zauważyła, że pomiędzy nią a jej mężem istnieje od [...] 1999 r. rozdzielność majątkowa. W świetle powyższego, w ocenie A. G., otrzymywane przez nią świadczenie emerytalno-rentowe stanowi tylko i wyłącznie jej dochód. Dlatego też nie można prowadzić postępowania egzekucyjnego z tegoż świadczenia na podstawie tytułu egzekucyjnego wystawionego przeciwko jej mężowi.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga uzasadniona nie jest.

Stosownie do treści art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz.1269) sądowa kontrola administracji publicznej sprawowana jest przez wojewódzkie sądy administracyjne pod względem zgodności z prawem, a więc legalności podjętych rozstrzygnięć co oznacza, że Sąd nie bada w zasadzie kontrolowanych aktów i czynności pod względem celowości.

Zgodnie natomiast z treścią art. 145 § 1 ust.1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej ustawą p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzje lub postanowienie uchyla je w części lub w całości, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Powołana wyżej regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości, że skarga podlega uwzględnieniu jedynie wtedy, gdy organom podatkowym można postawić uzasadniony zarzut, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji lub postanowienia dopuściły się naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania i to w takim stopniu, który sprawia, że naruszenie to miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub daje podstawę do wznowienia postępowania podatkowego.

W punkcie wyjścia rozważań koniecznych do oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia należy zauważyć, że sformułowane przez skarżącą zarzuty oparte zostały na art. 33 pkt 4 ustaw z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 110 z 2002 r., poz. 968 ze zm.), zgodnie z którym podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być błąd co do osoby zobowiązanego.

Bezspornym jest, że tytuły wykonawcze nr [...] i [...] z dnia [...] 2005 r. obejmowały zobowiązania A. G. w podatku od towarów i usług za miesiące [...] i [...] 1998 r. W sprawie nie jest kwestionowany także fakt, że w 1998 r. małżonkowie A. i A. G. pozostawali we wspólności majątkowej. W tej sytuacji za prawidłowe należy uznać stanowisko wierzyciela, że zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług jako powstające z mocy prawa, powstało przed ustanowieniem rozdzielności majątkowej. Akt notarialny o ustanowieniu rozdzielności majątkowej został bowiem spisany w dniu [...] 1999 r., czyli już po wszczęciu kontroli podatkowej u A. G. i, co miało miejsce w dniu [...] 1998 r.

Przepis art. 29 § 1 Ordynacji podatkowej, którego naruszenie zarzuca skarżąca, stanowi, że w przypadku osób pozostających w związku małżeńskim odpowiedzialność, o której mowa w art. 26, obejmuje majątek odrębny podatnika oraz majątek wspólny podatnika i jego małżonka. Z kolei § 2 art. 29 stwierdza, iż skutki prawne ograniczenia, zniesienia, wyłączenia lub ustania wspólności majątkowej nie odnoszą się do zobowiązań podatkowych powstałych przed dniem:

1) zawarcia umowy o ograniczeniu lub wyłączeniu ustawowej wspólności majątkowej;

2) zniesienia wspólności majątkowej prawomocnym orzeczeniem sądu;

3) ustania wspólności majątkowej w przypadku ubezwłasnowolnienia małżonka;

4) uprawomocnienia się orzeczenia sądu o separacji.

Stwierdzić zatem trzeba, że odpowiedzialność podatników, (płatników i inkasentów) będących osobami fizycznymi pozostającymi w małżeńskiej wspólności majątkowej obejmuje majątek odrębny podatnika (płatnika, inkasenta) oraz majątek wspólny jego i współmałżonka (cały). Nie jest objęty tą odpowiedzialnością majątek odrębny współmałżonka (z wyjątkami opisanymi w § 2). Jednym z tych wyjątków to ograniczenie zniesienia, wyłączenia lub ustania wspólności majątkowej do zobowiązań podatkowych powstałych przed dniem zawarcia umowy o ograniczeniu lub wyłączeniu ustawowej wspólności majątkowej. W tym zakresie odpowiedzialność będzie więc obejmować nadal te składniki majątkowe, które, zaliczane uprzednio do majątku wspólnego, stały się odrębnym majątkiem współmałżonka.

Skoro zatem rozdzielność majątkowa między małżonkami istnieje dopiero od [...] 1999 r., natomiast zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług okresu wcześniejszego tj. [...] i [...] 1998 r. to skutki prawne ustania wspólności majątkowej nie odnoszą się do zobowiązań podatkowych powstałych z mocy prawa w 1998 r. przed dniem zawarcia umowy o ograniczeniu lub wyłączeniu ustawowej wspólności majątkowej.

Zwrócić należy uwagę na fakt, że wbrew zarzutom skargi, postępowanie egzekucyjne nie zostało skierowane do majątku odrębnego A. G.. Wprawdzie w 2003 r. zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne, jednakże z uwagi na wniesione przez nią zarzuty, Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w C. postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] uznał je za zasadne i umorzył postępowanie egzekucyjne.

Z pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...] 2005 r. wynika natomiast, że na podstawie wystawionych tytułów wykonawczych nr [...],[...],[...],[...]z dnia [...] 2004 r. dokonano w dniu [...] 2004 r. zajęcia świadczenia emerytalno-rentowego, a w dniu [...] 2004 r. dokonano zajęcia rachunku bankowego jedynie wobec zobowiązanego podatnika, którym jest A. G.. Także na podstawie tytułów wykonawczych o nr [...] i [...] z dnia [...] 2005 r. dokonano w dniu [...] 2005 r. zajęcia świadczenia emerytalnego oraz rachunku bankowego także tylko A. G., natomiast nie dokonano żadnego zajęcia świadczenia emerytalnego A. G.. W tych okolicznościach zarzuty skargi uznać należy za całkowicie nieuzasadnione.

W sumie zatem Sąd, dokonując oceny legalności zaskarżonego, postanowienia nie mógł postawić organowi odwoławczemu, zarzutu naruszenia prawa, które miało wpływ na wynik sprawy. Tylko zaś taki zarzut, należycie uzasadniony, mógłby być podstawą uchylenia zaskarżonego postanowienia. Mając to na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.