Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2285/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-07-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6305 Zwrot należności celnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Stwierdzono nieważność zaskarżonego postanowienia

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Asesor WSA - Danuta Dopierała, Protokolant - Beata Zborowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lipca 2006 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o. o. w [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] czerwca 2005 r. Nr [...] w przedmiocie zwrotu należności celnych 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz postanowienia z dnia [...] sierpnia 2005r. Nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w [...] na rzecz [...] Sp. z o. o. w [...] kwotę 1456 (jeden tysiąc czterysta pięćdziesiąt sześć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] marca 2004r, nr [...] Dyrektor Izby Celnej w [...] uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w [...] i umorzył postępowanie w sprawie zmiany klasyfikacji taryfowej sprowadzonego przez [...] Sp. z o.o. (obecnie [...] Sp. z o.o.) towaru o nazwie handlowej [...].

Następnie decyzją z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] wydaną na podstawie art.207 ustawy z dnia 29.08.1997 r Ordynacja podatkowa (Dz.U.nr 137,poz.926 z późn. zm.), art. 246 § 5, art.250 i art. 262 ustawy z dnia 9.01.1997 r. Kodeks celny (Dz.U.z 2001 r. nr 75, poz. 802 z późn. zm.) w związku z ww. decyzją organu celnego II instancji Dyrektor Izby Celnej w [...] orzekł o zwrocie na rzecz [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] kwoty 9.213,90 PLN, na którą składało się zapłacone przez stronę cło.

Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2004 r. skarżąca zwróciła się o naliczenie i zwrot należnego oprocentowania od zwróconej kwoty 9.213,90 zł uiszczonej tytułem nienależnego długu celnego należnego, począwszy od dnia [...] września 2002 r. do dnia jego zwrotu tj. [...] kwietnia 2004r. oraz o zwrot 10.425,60 zł uiszczonej tytułem nienależnych odsetek wyrównawczych wraz z oprocentowaniem od dnia zapłaty tj. [...] października 2002 r. do dnia zwrotu.

Decyzją z dnia [...] lutego 2005 r. Nr [...], wydaną w trybie art. 2651 § 1 i § 2, art. 246 § 4, art. 250 § 2 i § 3, art. 262 Kodeksu celnego w związku z art. 145 Ordynacji podatkowej oraz art. 26 ustawy z dnia 19.03.2004 r.- Przepisy wprowadzające ustawę Prawo Celne (Dz.U. nr 68, poz.623), Dyrektor Izby Celnej w [...] uchylił swoją decyzję nr [...] z dnia [...] marca 2004 r. i orzekł zwrot cła w kwocie 9.213,90 zł i zwrot odsetek wyrównawczych w kwocie 10.425,60 zł oraz odmówił zwrotu odsetek od wpłaconych należności.

W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik strony wniósł o jej uchylenie w części dotyczącej odmowy zwrotu odsetek od wpłaconych przez stronę nienależnie należności i orzeczenie o zwrocie stronie odsetek.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...], sprostowaną postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2005 r., Dyrektor Izby Celnej w [...] utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] lutego 2005 r. W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że zgodnie z art. 250 § 3 Kodeksu celnego od zwracanych należności celnych przywozowych lub wywozowych nie płaci się odsetek, chyba że niewłaściwe ustalenie należności było wynikiem błędu organu celnego, a dłużnik w żaden sposób nie przyczynił się do powstania tego błędu. W ocenie Dyrektora Izby Celnej w [...] materiał dowodowy zgromadzony przez organ celny I instancji wskazywał, iż sporny towar należy klasyfikować do pozycji 2106 Taryfy celnej. Po tym fakcie, wydane zostały wiążące informacje taryfowe dla preparatów podobnych do tych, które były przedmiotem sporu w niniejszej sprawie, klasyfikując towary do pozycji 2936. Organ wskazał, iż w wyniku przeprowadzenia postępowania dowodowego w II instancji ustalono, iż sprowadzony przez skarżącą towar winien być klasyfikowany do kodu PCN 2936 90 90 0. Podkreślił, iż strona dopiero na etapie postępowania odwoławczego przedłożyła pełny skład preparatów, który pozwolił na ustalenie stanu towaru na datę odprawy celnej i jego klasyfikację towarową. Zatem stwierdził, iż nieprawidłowe ustalenie kwoty długu celnego nie było błędem organu celnego.

W skardze z [...] sierpnia 2005 r. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] w całości. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła:

• naruszenie przepisów postępowania art. 120, art. 133 § 1, art. 135, art. 210 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej w związku z art. 262 kodeksu celnego poprzez rozstrzygnięcie sprawy z udziałem podmiotu prawnie nie istniejącego i wydanie decyzji jednostce (Spółce z o.o. [...] w [...]), która została prawomocnie wykreślona z rejestru przedsiębiorców KRS, a zatem utraciła byt prawny, a także zdolność do bycia stroną w postępowaniu administracyjnym, które to naruszenie powoduje nieważność zaskarżonej decyzji (art. 247 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej),

W wypadku nie uwzględnienia powyższego zarzutu, skarżąca zaskarżyła decyzję w części w jakiej Dyrektor Izby celnej w [...] utrzymuje swoją decyzję z dnia [...] lutego 2005r. w zakresie odmowy zwrotu stronie odsetek od wpłaconych należności (cła i odsetek wyrównawczych) zarzucając decyzji

• naruszenie przepisów postępowania w szczególności art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 127, art. 187 § 1, art. 191, art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 w związku z art. 235 Ordynacji podatkowej poprzez:

a) dokonanie sprzecznych z zebranym w sprawie materiałem dowodowych ustaleń iż

- nieprawidłowe określenie kwoty długu celnego nie było błędem organu celnego I instancji chociaż w decyzji z dnia [...] marca 2004r. organ jednoznacznie stwierdził, że "Zakwalifikowanie przedmiotowego towaru do pozycji 2106 taryfy celnej, zastosowanej przez organ I instancji, jest nieprawidłowe",

- strona przyczyniła się do wydania przez Naczelnika Urzędu Celnego w [...] błędnej decyzji z dnia [...] lipca 2002r., na skutek przedłożenia dopiero na etapie postępowania odwoławczego dokumentów obrazujących pełny skład preparatów, mimo iż faktycznie załączyła te dokumenty wcześniej, w tym przede wszystkim do pisma z dnia [...] lipca 2002r. (załącznik 1-6)

b) pominięcie w ustaleniach faktycznych i prawnych wyjaśnień strony zawartych w jej piśmie z dnia [...] lipca 2002r. oraz załączonych do tego pisma dokumentów, które zawierały wszelkie dane dotyczące składu preparatów będących przedmiotem odprawy celnej, pozwalające na ustalenie stanu towaru i jego właściwą klasyfikację celną już na etapie I instancji,

c) nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego sprawy, w szczególności związanego z zarzutami i wnioskami odwołania z dnia [...] marca 2005r. dotyczącymi wypłaty odsetek od kwoty zwróconych stronie odsetek wyrównawczych, a w konsekwencji pominięcie w zaskarżonej decyzji uzasadnienia prawnego w tym zakresie.

• naruszenie przepisów materialnego prawa celnego, w tym:

a) art. 250 § 2 Kodeksu celnego w związku z art. 26 ustawy Przepisy wprowadzające Prawo celne poprzez błędną wykładnię na skutek przyjęcia, iż stronie nie należą się odsetki od zwróconych należności celnych, chociaż ustalenie kwoty długu celnego było wynikiem błędu Naczelnika Urzędu Celnego w [...], a strona w żaden sposób nie przyczyniła się do powstania tego błędu,

b) art. 222 § 4 i art. 277 § 2 w związku z art. 250 § 3 i § 5 Kodeksu celnego oraz w związku z art. 26 ustawy Przepisy wprowadzające Prawo celne poprzez niezastosowanie, chociaż stan faktyczny sprawy objęty jest hipotezami tych norm prawnych

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej podtrzymał wcześniejszą argumentację zawartą w zaskarżonych decyzjach i wniósł o oddalenie skargi.

W piśmie procesowym z dnia [...] marca 2006 r. [...] sp z oo ponownie podkreśliła zarzut wydania przez organ celny decyzji z udziałem podmiotu nieistniejącego i wydanie decyzji jednostce, która utraciła zdolność do bycia stroną w postępowaniu a także sprostowanie tej decyzji postanowieniem naruszającym art. 215 § 1 Ordynacji podatkowej.

Stanowisko to strona poparła w toku rozprawy w dniu 5 lipca 2006 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne, w tym Wojewódzki Sąd Administracyjny, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie.

W powyższym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia lub stwierdzenie jego nieważności.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji we wskazanym zakresie należy stwierdzić, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przede wszystkim należy wskazać, że w pełni zasadny jest zarzut i twierdzenie skarżącej, iż zaskarżona decyzja dotyczy podmiotu prawnie nie istniejącego w dacie jej wydania. Jak wynika z postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] w [...] , [...] Wydziału Gospodarczego, Krajowego Rejestru Sądowego - z dnia [...] marca 2005 r. sygn. sprawy [...] podmiot "[...]" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością został wykreślony z Krajowego Rejestru Sądowego a postanowienie to uprawomocniło się w dniu [...] kwietnia 2005 r. Zatem [...] sp zoo w toku postępowania administracyjnego utraciła przymiot strony na skutek utraty zdolności prawnej będącej następstwem wykreślenia jej z rejestru. Decyzja Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] czerwca 2005 r. skierowana do nieistniejącego podmiotu, w ocenie Sądu, jest więc dotknięta wadą z art. 156 § 1 pkt 4 kpa.

Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2005 r. skierowanym do spółki [...] - określonej jako następca prawny [...] sp z oo - Dyrektor Izby Celnej w [...], powołując art. 215 Ordynacji podatkowej, sprostował z urzędu oczywistą pomyłkę w zaskarżonej decyzji w ten sposób, że w miejsce strony określonej jako "[...]sp z oo " wpisał " [...] sp z oo –następca prawny [...] sp z oo".

Zgodnie z treścią art. 215 § 1 Ordynacji podatkowej organ może z urzędu sprostować błędy rachunkowe i inne oczywiste omyłki w wydanej przez siebie decyzji. Przywołany przepis nie zawiera definicji tych pojęć, jednakże jak to wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w swym orzeczeniu z dnia 26 maja 2003 r. /IIISA 2551/01/ należy mieć na względzie ich potoczne znaczenie. Idąc dalej NSA wskazał, iż sprostowanie oczywistej omyłki, będące wyłącznie kosmetycznym skorygowaniem decyzji, nie może prowadzić do merytorycznej zmiany jej treści / wyrok z 19 grudnia 2002 r. sygn. ISA/Po 1022/01; post. Z 24 lutego 2000 r. sygn. IIISA 761/99/. Na powyższym gruncie w ocenie Sądu należy stwierdzić, iż postanowienie prostujące zaskarżoną decyzję poprzez wpisanie w jej komparację innej strony niż ta, do której decyzja się odnosiła i była adresowana stanowiło rażące naruszenie prawa poprzez niedopuszczalne rozszerzenie dyspozycji art. 215 § 1 Ordynacji podatkowej prowadzące do merytorycznej zmiany decyzji z dnia [...] czerwca 2005 r. W konsekwencji postanowienie Dyrektora Izby Celnej w [...] z [...] sierpnia 2005 r. dotknięte jest wadą z art. 156 § 1 pkt 2 kpa.

Z mocy art. 135 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd zastosował przewidziane ustawą środki, w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do tych postępowań prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja z dnia [...] czerwca 2005 r. oraz prostujące ją postanowienie z dnia [...] sierpnia 2005 r. wydane zostały z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 i pkt 4 kpa i w związku z tym, na podstawie art. 145 § 1 ust. 2 ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 ppsa zaś o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art.152 ppsa.

Stwierdzając, w ramach kontroli działalności administracji publicznej, nieważność zaskarżonej decyzji Sąd zastosował najdalej idący środek określony w ustawie. Wyłączyło to dokonanie przez Sąd merytorycznej oceny zawartego w zaskarżonej decyzji rozstrzygnięcia.