Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 635/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2010-02-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7  ust. 1,  art. 2  pkt 1,  art. 19  ust. 3 i  ust. 4
journal: Dz.U. 2008 nr 170 poz 1051
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Jużków, Sędzia WSA Gabriela Jyż (spr.), Protokolant St. sekr. sąd. Anna Charchuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2010 r. przy udziale - sprawy ze skargi K. W. na decyzję Dyrektora Śląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną tu decyzją z dnia [...] r., nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C., po rozpatrzeniu odwołania K. W., od decyzji nr [...] z dnia [...] 2009 r. o odmowie przyznania płatności bezpośrednich i płatności uzupełniających na rok 2008 wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P., utrzymał tę decyzję w mocy. W podstawach prawnych zaskarżonej decyzji wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. 2008 r. Nr 98, poz. 634 ze zm.), art. 19 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r. Nr 170 poz. 1051 ze zm.),

W uzasadnieniu swojej decyzji organ II instancji przedstawił następujący stan faktyczny sprawy. Analiza danych zgromadzonych w sprawie oznaczonej numerem [...] wskazuje, że wnioskodawca ubiegając się o płatności do gruntów rolnych na rok 2008 złożył dnia [...] 2008 r. (data stempla pocztowego [...] 2008r.) do Biura Powiatowego ARiMR w P. wniosek o przyznanie płatności na rok 2008.

Wnioskodawca zadeklarował działki ewidencyjne o numerach [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] (województwo [...], powiat [...], gmina B., obręb B.) oraz [...] (województwo [...], powiat [...], gmina B., obręb B.). Na działkach tych zostały określone powierzchnie gruntów rolnych, jednakże powierzchnie te nie zostały przyporządkowane do działek rolnych. Brak było również załączników graficznych, które stanowią integralną część wniosku. W związku z brakami danych wniosku, wykrytymi na etapie kontroli kompletności przeprowadzonej z wykorzystaniem Zintegrowanego Systemu Zarządzania i Kontroli (ZSZiK) wspomagającego proces kontroli i obsługi spraw, do wnioskodawcy zostało wysłane dnia [...] 2008 r. wezwanie do usunięcia braków we wniosku (art. 64 § 2 k.p.a.). Wezwanie doręczone zostało w dniu [...] 2008 r. W odpowiedzi na wezwanie w dniu [...] 2008 r. strona złożyła korektę wniosku, określając działki rolne, a także odwzorowując je na załącznikach graficznych.

Wniosek zawierał deklarację dziesięciu działek rolnych: A/A1 o powierzchni [...]ha z grupą upraw JPO/UPO, B/B1 o powierzchni [...]ha z grupą upraw JPO/UPO, C/C1 o powierzchni [...]ha z grupą upraw JPO/UPO, D/D1 o powierzchni [...]ha z grupą upraw JPO/UPO, E/E1 o powierzchni [...]ha z grupą upraw JPO/UPO, F/F1 o powierzchni [...]ha z grupą upraw JPO/UPO, G o powierzchni [...]ha z grupą upraw JPO, H o powierzchni [...]ha z grupą upraw JPO TUZ, I/I1 o powierzchni [...]ha z grupą upraw JPO/UPO oraz J o powierzchni [...]ha z grupą upraw JPO. Suma powierzchni działek rolnych zgłoszonych do płatności wyniosła w zakresie jednolitej płatności obszarowej (JPO) [...]ha, natomiast w zakresie uzupełniającej płatności obszarowej (UPO) [...]ha.

Podczas kontroli administracyjnej krzyżowej danych wniosku wykryte zostały nieprawidłowości polegające na zadeklarowaniu tych samych działek ewidencyjnych przez K. W. jak i przez innych rolników ubiegających się o przyznanie płatności do gruntów rolnych. Błędy dotyczyły działek ewidencyjnych nr [...],[...],[...]. Stwierdzone zostały również niespójności co do zadeklarowanych powierzchni działki rolnej G. W następstwie powyższego do wnioskodawcy zostało wysłane wezwanie w dniu [...] 2008 r. celem złożenia wyjaśnień. Analogiczne wezwania zostały wystosowane do pozostałych stron konfliktu kontroli krzyżowej. W dniu [...] 2008 r. beneficjent złożył osobiście do Biura Powiatowego ARiMR w P. korektę do wniosku wraz z pismem wyjaśniającym zaistniałą sytuację.

K. W. dostarczył wypis z rejestru gruntów na działki ewidencyjne nr [...],[...],[...] wydany przez Starostwo Powiatowe w L.. Ponadto w treści pisma poinformował organ, iż (cyt.): "uzasadnienie podał już w korespondencji do dopłat za 2006 r. oraz, że nic więcej nie ma do poprawy ".

Gospodarstwo wnioskodawcy zostało wytypowane do kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniu [...] 2008 r. Wyniki kontroli na miejscu udokumentowane zostały w protokole z czynności kontrolnych nr [...]. Przeprowadzona kontrola wykazała rozbieżność m.in. w stosunku do powierzchni działki rolnej H - deklarowano JPO TUZ - [...]ha - stwierdzono JPOTUZ - [...]ha. Kod błędu DR4, DR23

Nieprawidłowość nazwana kodem DR4 oznacza, że stwierdzona w wyniku kontroli powierzchnia działki rolnej nie spełnia warunku minimalnej wymaganej powierzchni ([...]ha). Kod DR23 oznacza, że kontrola działki rolnej przeprowadzona została po zbiorze deklarowanej grupy upraw/uprawy i został rozpoczęty proces przygotowania gruntu pod kolejny sezon wegetacyjny.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. zważając na niewyjaśnione błędy z kontroli administracyjnej oraz na powyższe dane z czynności kontrolnych, wydał w dniu [...]r. decyzję nr [...] o odmowie przyznania płatności bezpośrednich i płatności uzupełniających na rok 2008.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, że działki rolne B - [...]ha, C - [...]ha, F - [...]ha nie spełniają warunku minimalnej powierzchni działki rolnej - [...]ha. Ponadto w związku z procesem kontroli krzyżowej wykluczono z płatności działki ewidencyjne nr [...],[...],[...] oraz leżące na nich działki rolne odpowiednio I, D oraz B. Dla działki rolnej G w związku z brakiem odpowiedzi wnioskodawcy na wezwanie powierzchnia została zmniejszona z powierzchni deklarowanej - [...]ha do powierzchni [...]ha - wynikającej z ewidencji gruntów i budynków. Tym samym powierzchnia stwierdzona w zakresie JPO wyniosła [...]ha. W stosunku do powierzchni zgłoszonej we wniosku przedeklarowanie powierzchni nastąpiło o [...]ha w zakresie JPO. Przedeklarowanie to stanowi 45,16%, wyznaczone jako iloraz zawyżenia i stwierdzonej powierzchni działek rolnych. Na wnioskodawcę zostały nałożone sankcje. Podstawę sankcji stanowiły n/w przepisy prawa:

- art. 138 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Rady Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. Urz. WE Nr L 345 z 20.11.2004 r. ze zm.), który stanowi, że " jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną do jednolitej płatności obszarowej a powierzchnią stwierdzoną przekracza 30% lecz nie więcej niż 50% powierzchni stwierdzonej, nie przyznaje się pomocy w danym roku. Biorąc pod uwagę powyższe, w związku z art. 7 ust.2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr35, poz. 217 ze zm.) odmawia się przyznania uzupełniającej krajowej płatności bezpośredniej.

W dniu [...] 2009 r. wnioskodawca osobiście wniósł do Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego za pośrednictwem Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. odwołanie od decyzji pierwszoinstancyjnej. W odwołaniu tym strona informowała, iż jest właścicielem działek rolnych wykazanych we wniosku o dopłaty. Następnie stwierdziła, że (cyt.): "w 1983 roku była przeprowadzana inwentaryzacja działek przez geodetów Wojewódzkich z L. i zgodnie z AWZ. 1/02/324/76 w/w działki są jego własnością". Wnioskodawca oświadcza ponadto, że płaci też podatek od nieruchomości.

Organ odwoławczy po ponownym rozpatrzeniu sprawy stwierdził, iż decyzja organu I instancji jest zgodna z prawem i utrzymał ją w mocy, podzielając stanowisko i argumenty zawarte w jej uzasadnieniu, a wskazane wyżej. .

W uzasadnieniu nadto podkreślił, że w trakcie kontroli administracyjnej danych wniosku został stwierdzony konflikt kontroli krzyżowej. Spowodowany jest on ubieganiem się o płatność do tej samej działki ewidencyjnej przez kilku wnioskodawców, na powierzchnię większą od powierzchni całkowitej tej działki. Na wystosowane do stron wezwanie celem uzyskania wyjaśnień K. W. złożył w dniu [...] 2008 r. korektę wraz z pismem wyjaśniającym zaistniałą sytuację. Wnioskodawca powołał się na prawo własności do działek będących przedmiotem konfliktu kontroli krzyżowej. W żadnym z tych pism strona nie oświadczyła, że prowadzi działalność rolniczą na spornych działkach i utrzymuje je zgodnie z normami. Tymczasem spełnienie powyższego warunku, zgodnie z przytoczonym obowiązującymi przepisami, jest niezbędnym elementem uzyskania płatności do gruntów rolnych. W stwierdzonej sytuacji kluczowe znaczenie ma jednak stan faktyczny - posiadanie - a nie określone prawo do działek rolnych (np. własność, użytkowanie wieczyste itp.). Dokonując analizy prawnej pojęcie "posiadania" należy sięgnąć do art. 336 k.c., który definiuje posiadanie jako stan faktyczny, związany z wykonywaniem władztwa nad rzeczą wraz z wolą wykonywania uprawnienia dla siebie. Za posiadacza rzeczy uważa się tego, kto nią faktycznie włada jako właściciel (posiadacz samoistny) jak i tego, kto nią włada jako użytkownik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy określone władztwo nad rzeczą może być wyrazem wykonywania prawa, a także może być władztwo, które nie jest związane z prawem.

Organ II instancji dodał, że strona składając podpis w Sekcji VIII (OŚWIADCZENIA I ZOBOWIĄZANIA) wniosku o przyznanie płatności na rok 2008 oświadczyła, iż znane są jej zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności. Nadto płatności mogą być przyznawane rolnikom, spełniającym warunki ściśle określone przez prawo. Wszelkie odstępstwa, zarówno na korzyść jak i niekorzyść producenta rolnego, stanowią rażące naruszenie prawa.

Decyzja ta stała się przedmiotem skargi K. W. do WSA w Gliwicach, w której wniósł on o uchylenie zaskarżonej decyzji, podkreślając iż jest właścicielem spornych działek rolnych z tego tytułu opłaca podatek gruntowy za przedmiotowe działki, a przedmiotowa decyzja powoduje naruszenie tego prawa. Jest to niezgodne z Konstytucją. Nadto skarżący opisał swoją sytuację zdrowotną i podkreślił fakt, iż jest emerytem.

Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.; dalej powoływana jako p.p.s.a.) Sąd może uwzględnić skargę na decyzję administracyjną i uchylić ją tylko w razie stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do pkt 2) tegoż artykułu ustawy sąd uwzględniając skargę stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego (art. 156 § 1) lub w innych przepisach.

Z kolei, art. 134 § 1 p.p.s.a. przewiduje, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Należy przypomnieć, iż skarżacy zadeklarował działki ewidencyjne o numerach [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] (województwo [...], powiat [...], gmina B., obręb B.) oraz [...] (województwo [...], powiat [...], gmina B., obręb B. Na powyższych działkach zostały określone powierzchnie gruntów rolnych, jednakże powierzchnie te nie zostały przyporządkowane do działek rolnych. Organ skierował do skarżącego stosowne wezwanie w trybie art. 64 § 2 k.p.a. W odpowiedzi na wezwanie w dniu [...] 2008 r. skarżący złożył korektę wniosku, określając działki rolne, a także odwzorowując je na załącznikach graficznych.

Wniosek zawierał deklarację dziesięciu działek rolnych: A/A1 o powierzchni [...]ha z grupą upraw JPO/UPO, B/B1 o powierzchni [...]ha z grupą upraw JPO/UPO, C/C1 o powierzchni [...]ha z grupą upraw JPO/UPO, D/D1 o powierzchni [...]ha z grupą upraw JPO/UPO, E/E1 o powierzchni [...]ha z grupą upraw JPO/UPO, F/F1 o powierzchni [...]ha z grupą upraw JPO/UPO, G o powierzchni [...]ha z grupą upraw JPO, H o powierzchni [...]ha z grupą upraw JPO TUZ, I/I1 o powierzchni [...]ha z grupą upraw JPO/UPO oraz J o powierzchni [...]ha z grupą upraw JPO. Suma powierzchni działek rolnych zgłoszonych do płatności wyniosła w zakresie jednolitej płatności obszarowej (JPO) [...]ha, natomiast w zakresie uzupełniającej płatności obszarowej (UPO) [...]ha.

Podczas kontroli administracyjnej krzyżowej danych wniosku wykryte zostały nieprawidłowości polegające na zadeklarowaniu tych samych działek ewidencyjnych przez skarżącego jak i przez innych rolników ubiegających się o przyznanie płatności do gruntów rolnych. Błędy dotyczyły działek ewidencyjnych nr [...],[...],[...]. Stwierdzone zostały również niespójności co do zadeklarowanych powierzchni działki rolnej G. W następstwie powyższego do skarżącego zostało wysłane w dniu [...] 2008 r. wezwanie do złożenia wyjaśnień, które wnioskodawca mógł złożyć osobiście, na piśmie lub przez pełnomocnika. Analogiczne wezwania zostały wystosowane do pozostałych stron konfliktu kontroli krzyżowej. W dniu [...] 2008 r. skarżący złożył osobiście do organu I instancji korektę do wniosku wraz z pismem wyjaśniającym zaistniałą sytuację. Dostarczył wypis z rejestru gruntów na działki ewidencyjne nr [...],[...],[...] wydany przez Starostwo Powiatowe w L.. Ponadto w treści pisma poinformował organ, iż: "uzasadnienie podał już w korespondencji do dopłat za 2006 r. oraz, że nic więcej nie ma do poprawy ".

Gospodarstwo wnioskodawcy zostało wytypowane do kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniu [...] 2008 r. Wyniki kontroli na miejscu udokumentowane zostały w protokole z czynności kontrolnych nr [...]. Przeprowadzona kontrola wykazała rozbieżność m.in. w stosunku do powierzchni działki rolnej H - deklarowano JPO TUZ - [...]ha - stwierdzono JPOTUZ - [...]ha. Kod błędu DR4, DR23

Nieprawidłowość nazwana kodem DR4 oznacza, że stwierdzona w wyniku kontroli powierzchnia działki rolnej nie spełnia warunku minimalnej wymaganej powierzchni ([...]ha). Kod DR23 oznacza, że kontrola działki rolnej przeprowadzona została po zbiorze deklarowanej grupy upraw/uprawy i został rozpoczęty proces przygotowania gruntu pod kolejny sezon wegetacyjny.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. zważając na niewyjaśnione błędy z kontroli administracyjnej oraz na powyższe dane z czynności kontrolnych, wydał w dniu [...] 2009 r. decyzję nr [...] o odmowie przyznania płatności bezpośrednich i płatności uzupełniających na rok 2008.

W ocenie Sądu organ słusznie stwierdził, że działki rolne B - [...] ha, C-[...]ha, F- [...]ha nie spełniają warunku minimalnej powierzchni działki rolnej - [...]ha. Ponadto w związku z procesem kontroli krzyżowej prawidłowo wykluczono z płatności działki ewidencyjne nr [...],[...],[...] oraz leżące na nich działki rolne odpowiednio I, D oraz B. Dla działki rolnej G w związku z brakiem odpowiedzi wnioskodawcy na wezwanie powierzchnia została zmniejszona z powierzchni deklarowanej - [...]ha do powierzchni [...]ha - wynikającej z ewidencji gruntów i budynków. Tym samym powierzchnia stwierdzona w zakresie JPO wyniosła [...]ha. W stosunku do powierzchni zgłoszonej we wniosku przedeklarowanie powierzchni nastąpiło o [...] ha w zakresie JPO. Przedeklarowanie to stanowi 45,16%, wyznaczone jako iloraz zawyżenia i stwierdzonej powierzchni działek rolnych. Zatem na skarżącego, zgodnie z prawem, zostały nałożone sankcje. Podstawę sankcji stanowiły następujące przepisy prawa:

- art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Rady Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. Urz. WE Nr L 345 z 20.11.2004r. ze zm.), który stanowi, że " jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną do jednolitej płatności obszarowej a powierzchnią stwierdzoną przekracza 30% lecz nie więcej niż 50% powierzchni stwierdzonej, nie przyznaje się pomocy w danym roku. Biorąc to pod uwagę w związku z art. 7 ust.2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 35, poz. 217 ze zm.) organ słusznie odmówił przyznania uzupełniającej krajowej płatności bezpośredniej.

Nadto należy wskazać, że zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 143b ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1782/2003, jeżeli:

na ten dzień posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr XX do rozporządzenia nr 1973/2004;

wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisowo krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują płatności uzupełniające do powierzchni upraw:

1) chmielu,

2) roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych,

3) innych roślin

- położonych na działkach rolnych objętych wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej.

Definicja działki rolnej określona jest w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w zw. z art. 2 pkt la rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. UE L 141 z 30.04.2004, z późn. zm.) i oznacza zwarty obszar gruntu, na którym jeden rolnik prowadzi jedną grupę upraw, o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha.

Kontrola na miejscu przeprowadzana jest w oparciu o art. 30 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Podstawą kontroli na miejscu są również przepisy prawa unijnego tj:

rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29.09.2003r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego niektóre rozporządzenia (DZ. Urz. UE L 270 z 21.10.2003r. z późn. zm.)

rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. UE L 141 z dnia 30.04.2004r. z późn. zm.).

W trakcie kontroli administracyjnej danych wniosku został przez organ I instancji stwierdzony konflikt kontroli krzyżowej. Spowodowany był on ubieganiem się o płatność do tej samej działki ewidencyjnej przez kilku wnioskodawców, na powierzchnię większą od powierzchni całkowitej tej działki. Na wystosowane do stron wezwanie celem uzyskania wyjaśnień skarżący złożył w dniu [...] 2008 r. korektę wraz z pismem, w którym stwierdził, iż: "uzasadnienie podał już w korespondencji do dopłat za 2006 r. oraz, że nic więcej nie ma do poprawy ". Skarżący powołuje się na prawo własności do działek będących przedmiotem konfliktu kontroli krzyżowej. Jak słusznie stwierdził organ II instancji w żadnym z pism skarżący nie oświadczył, że prowadzi działalność rolniczą na spornych działkach i utrzymuje je zgodnie z normami. Organ ten prawidłowo przyjął, iż spełnienie tego warunku, zgodnie ze wskazanym wyżej przepisem, jest niezbędnym elementem uzyskania płatności do gruntów rolnych. (Cyt – s. 101-102 akt adm.): "W stwierdzonej sytuacji kluczowe znaczenie ma jednak stan faktyczny - posiadanie - a nie określone prawo do działek rolnych (np. własność, użytkowanie wieczyste itp.)." Dokonując analizy prawnej pojęcie "posiadania" wskazał, że zostało zdefiniowane w art. 336 Ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) jako stan faktyczny, związany z wykonywaniem władztwa nad rzeczą wraz z wolą wykonywania uprawnienia dla siebie.

Należy zaakcentować, iż tytułem uprawniającym do uzyskania płatności jest posiadanie gospodarstwa rolnego, przy czym przepisy prawa wspólnotowego nie nadają temu pojęciu szczególnej treści. Tak jak wskazał organ II instancji istotę posiadania określa w prawie polskim art. 336 k.c., zgodnie z którym posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca, lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Posiadanie przynależy więc do sfery faktycznej i oznacza stan fizycznego władztwa nad rzeczą, któremu towarzyszy element psychiczny – zamiar władania rzeczą dla siebie. Stąd nie jest posiadaczem tzw. dzierżyciel, czyli władający rzeczą za kogo innego (art. 338 k.c.).

Kwestia rozróżnienia własności i posiadania działek rolnych pojawiła się już w orzecznictwie sądów administracyjnych w sprawach, w których o płatności do tych samych działek występowali jednocześnie właściciel i użytkownik. W świetle tych orzeczeń nie jest spornym, iż o prawie do płatności przesądza posiadanie, nie zaś sam tytuł własności działki (por. np. wyrok NSA z 12 lutego 2009 r., sygn. akt II GSK 788/08).

Należy dodać, iż posiadaczem samoistnym lub zależnym może być również osoba nie mająca żadnego tytułu prawnego do posiadania (np. osoba, która samowolnie zawładnęła cudzą nieruchomością). Przymiot posiadacza ma zatem także osoba władająca rzeczą w złej wierze. NSA w wyroku z dnia 2 września 2008 r. (sygn. akt II GSK 311/08) wyraził pogląd, że ustawowa przesłanka posiadania działki rolnej nie może być rozumiana jako ustalenie tytułu prawnego, z którego wynika to posiadanie. A zatem nie legitymowanie się przez rolnika stosownym tytułem prawnym do posiadania nie może (samo przez się) powodować wyłączenie go z systemu dopłat.

W zakresie płatności bezpośrednich ustawa z 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (art. 7 ust. 1) wiąże prawo do płatności z posiadaniem gruntów rolnych, nie stawiając żadnych dalszych wymagań co do rodzaju posiadania, co znajduje także potwierdzenie w przepisach rozporządzeń wykonawczych do tej ustawy. Trzeba dodać, iż samo posiadanie nie jest dostateczną przesłanką uzyskania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Ustawa uzależnia ponadto przyznanie płatności od rzeczywistego, rolniczego gospodarowania na gruncie. W związku z tym w orzeczeniach NSA podkreśla się, iż wnioskujący o płatność powinien udokumentować fakt władania gruntem rolnym i użytkowania rolniczego tego gruntu, nie musi natomiast udowodnić, że czyni to jako osoba uprawniona (por. wyrok NSA z dnia 18 marca 2008 r., sygn. akt II GSK 436/07; por. także: A. Kisielewicz: Posiadanie gospodarstwa rolnego jako przesłanka prawa płatności i pomocy w ramach wspólnej polityki rolnej UE. (materiały powiel.).

Reasumując powyższe Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi, zatem stosownie do postanowień art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę oddalić.