Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1583/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-06-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 41 ust. 2 pkt 5  art. 228 par. 3 par. 4 art. 134 ust. 4
journal: Dz.U. 2007 nr 43 poz 277
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.
article: art. 97 par. 1 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 42 ust. 3
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Andrzej Kołodziej Sędzia WSA – Iwona Dąbrowska (sprawozdawca) Sędzia WSA – Adam Lipiński Protokolant – specjalista Marek Kozłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi T. M. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji – oddala skargę –


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. nr[...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., Komendant Główny Policji utrzymał w mocy rozkaz personalny nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. z dnia [...] marca 2014 r. o zwolnieniu ze służby w Policji T.M., na podstawie art. 41 ust, 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687, ze zm.).

Powyższe rozstrzygniecie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Postanowieniem Prokuratury Rejonowej L. z dnia [...] września 2012 r. o sygn. akt [...][...]T.M. przedstawiono zarzut, o to że, w dniu [...] lipca 2012 r. w L., działając wspólnie i w porozumieniu z [...]K.G. w związku z pełnieniem funkcji publicznej – funkcjonariusza Policji – żądał korzyści majątkowej w wysokości 2.000 zł, uzależniając od niej wykonania czynności służbowej, a następnie przyjął korzyść majątkową w wysokości 800 zł, za zachowanie stanowiące naruszenie prawa, tj. o czyn z art. 228 § 3 kk i art. 228 § 4 kk w zw. art. 11 § 2 kk.

Następnie postanowieniem Prokuratury Rejonowej L. z dnia [...] października 2012 r. o sygn. akt [...] zastosowany został wobec [...]T.M. środek zapobiegawczy w postaci zawieszenia w czynnościach służbowych – funkcjonariusza Policji.

Sekretariat Prokuratury Rejonowej L. poinformował Komendanta Miejskiego Policji w L., że do dalszego prowadzenia postępowania o sygn. akt [...]Prokuratury Rejonowej L. wyznaczony został Wydział [...]Śledczy Prokuratury Okręgowej w O. Ww. śledztwo zostało zarejestrowane pod sygn. akt [...].

Po rozpatrzeniu wniosku obrońcy, postanowieniem Prokuratury Okręgowej w O. z dnia [...] września 2013 r. o sygn. akt [...], uchylony został środek zapobiegawczy w postaci zawieszenia w czynnościach służbowych funkcjonariusza Policji. W związku z uchyleniem środka zapobiegawczego w postaci zawieszenia w czynnościach służbowych, rozkazem personalny nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w L. z dnia [...] października 2013 r. T.M. został zawieszony w czynnościach służbowych na okres trzech miesięcy, tj. do dnia [...] stycznia 2014 r.

Po rozpatrzeniu odwołania, Komendant Wojewódzki Policji w L. rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] października 2013 r. utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz. Strona w ustawowym terminie złożyła skargę na ten rozkaz personalny do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.

Następnie rozkazem personalnym nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w L. z dnia [...] grudnia 2013 r. zawieszenie w czynnościach służbowych zostało przedłużone do czasu zakończenia postępowania karnego, na podstawie art. 39 ust. 3 ustawy o Policji.

Postanowieniem nr [...] z dnia [...] października 2012 r., Komendant Miejski Policji w L. wszczął postępowanie dyscyplinarne wobec T.M., w związku z popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego, wypełniającego jednocześnie znamiona przestępstwa, określonego w art. 228 § 3 kk i art. 228 § 4 kk w zw. z art. 11 § 2 kk w zw. z art. 134 ust. 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji.

Postanowieniem nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w L. z dnia [...] listopada 2012 r., postępowanie dyscyplinarne zostało zawieszone do czasu zakończenia postępowania karnego.

Aktem oskarżenia z dnia [...] grudnia 2013 r. Wydziału [...]Śledczego Prokuratury Okręgowej w O. o sygn. akt [...], oskarżono T.M. o to, że w dniu [...] lipca 2012 r. w L., działając wspólnie i w porozumieniu z [...] K.G., w związku z pełnieniem funkcji publicznej – funkcjonariusza Policji – żądał korzyści majątkowej w wysokości 2.000 zł, uzależniając od jej wręczenia zaniechania czynności służbowej, a następnie przyjął korzyść majątkową w kwocie 800 zł za zachowanie stanowiące naruszenie prawa, tj. o przestępstwo z art. 228 § 3 kk i art. 228 § 4 kk w zw. art. 11 § 2 kk.

Wnioskiem z dnia [...] października 2013 r. Komendant Miejski Policji w L. wystąpił do Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. o zwolnienie T.M., [...]Zespołu [...] Referatu [...] Wydziału [...]Komendy Miejskiej Policji w L., ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. W uzasadnieniu wniosku organ powołał się na prowadzone wobec policjanta postępowanie karne, w toku którego przedstawiono zarzut popełnienia przestępstwa określonego w art. 228 § 3 i 4 kk.

Po wszczęciu postępowania, zgodnie z wymogiem określonym w art. 43 ust. 3 ustawy o Policji, zwrócono się o opinię w przedmiotowej sprawie do organizacji zakładowej Związku Zawodowego Policjantów, która uchwałą nr [...] z dnia [...] października 2013 r. stwierdziła, że nie wyraża zgody na zwolnienie T. M. ze służby w Policji, na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.

Pismem z dnia [...] października 2013 r. T.M. poinformował, że po ustaniu przeszkody w postaci choroby stawi się w charakterze strony w celu wzięcia udziału w prowadzonym postępowaniu. Jednocześnie przedstawił zaświadczenie lekarskie, stwierdzające jego niezdolność do pracy od dnia [...] października 2013 r. do dnia [...] listopada 2013 r., a następnie zaświadczenia lekarskie stwierdzające niezdolność do pracy od dnia [...] listopada 2013 r. do [...] grudnia 2013 r., od dnia [...] grudnia 2013 r, do dnia [...] stycznia 2013 r., i od dnia [...] stycznia 2014 r. do dnia [...] lutego 2014 r. oraz od dnia [...] lutego 2014 r. do dnia [...] marca 2014 r.

W toku postępowania administracyjnego zebrano materiał dowodowy w postaci m. in: protokołu przyjęcia ustnego zawiadomienia o przestępstwie i przesłuchania w charakterze świadka osoby zawiadamiającej – J.K., z dnia [...] lipca 2012 r., protokołu przesłuchania świadka Z.K. z dnia [...] lipca 2012 r., protokołu przesłuchania świadka D.J. z dnia [...] lipca 2012 r., protokołu przesłuchania świadka A.K. z dnia [...] lipca 2012 r., protokołu przesłuchania świadka M.P. z dnia [...] lipca 2012 r., kserokopię notatnika służbowego K.G., kserokopię notatnika służbowego T.M., kserokopię notatnika służbowego [...] K.P., kserokopię notatnika służbowego [...] K.K., kserokopię notatnika służbowego [...] G.K., kserokopię notatnika służbowego [...] J.G., kserokopię notatnika służbowego [...] P.Z., kserokopię notatnika służbowego [...] N.W., kserokopię notatnika służbowego [...] M.S., kserokopię notatnika służbowego [...] M.S., kserokopię notatnika służbowego [...] G.G., kserokopię notatnika służbowego [...] K.W., kserokopię notatnika służbowego [...] R.S., kserokopię notatnika służbowego [...] M.C., kserokopię notatnika służbowego [...] M.H., kserokopię notatnika służbowego [...] J.S., kserokopię notatnika służbowego [...] K.F., protokołu przesłuchania świadka G.S. z dnia [...] sierpnia 2012 r., protokołu przesłuchania świadka A.Z. z dnia [...] sierpnia 2012 r., protokołu przesłuchania świadka R.K. z dnia [...] sierpnia 2012 r., protokołu przesłuchania świadka P.W. z dnia [...] sierpnia 2012 r., protokół konfrontacji, protokołu przesłuchania świadka Z.P. z dnia [...] sierpnia 2012 r., protokołu przesłuchania świadka K.S. z dnia [...] sierpnia 2012 r., protokołu przesłuchania świadka J.K. z dnia [...] sierpnia 2012 r., protokołów okazania osoby z dnia [...] września 2012 r. D.J., protokołu okazania osoby z dnia [...] września 2012 r. J.K., protokołu przesłuchania świadka M.M. z dnia [...] sierpnia 2012 r., protokołu przesłuchania podejrzanego K.G. z dnia [...] października 2012 r., protokołu przesłuchania podejrzanego T.M. z dnia [...] października 2012 r., protokołu przesłuchania świadka Z.K. z dnia [...] października 2012 r., protokołu przesłuchania świadka J.K. z dnia [...] października 2012 r., protokołu przesłuchania świadka M.P. z dnia [...] sierpnia 2013 r., protokołu przesłuchania świadka J.K. z dnia [...] sierpnia 2013 r., aktu oskarżenia Wydziału [...]Śledczego Prokuratury Okręgowej w O. z dnia [...] grudnia 2013 r. o sygn. akt [...].

Pismem z dnia [...] grudnia 2013 r., T.M. został poinformowany o zakończeniu postępowania dowodowego, w prowadzonym wobec niego postępowaniu administracyjnym, w sprawie zwolnienia ze służby w Policji. W piśmie z dnia 9 stycznia 2014 r. policjant stwierdził, że nie minęła przyczyna zdrowotna uniemożliwiająca mu udział w prowadzonym postępowaniu.

Pismem z dnia [...] stycznia 2014 r., T.M. został poinformowany o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym.

Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] marca 2014 r., wydanym na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5, art. 45 ust. 1 i art. 43 ust, 3 ustawy o Policji, Komendant Wojewódzki Policji w L. zwolnił T.M. ze służby w Policji, z dniem [...] marca 2014 r. Decyzji tej organ nadał rygor natychmiastowej wykonalności.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał na fakt prowadzenia przeciwko policjantowi postępowania karnego, w którym Prokurator Prokuratury Okręgowej w O. w dniu [...] grudnia 2013 r. skierował przeciwko niemu akt oskarżenia, o czyn z art. 228 § 3 i art. 228 § 4 w zw. z art. 11 § 2 kk, tj. żądanie korzyści majątkowej w związku z pełnieniem funkcji publicznej – funkcjonariusza Policji i uzależnianie od jej wręczenia, zaniechania czynności służbowej, a także przyjęcie korzyści majątkowej za zachowanie stanowiące naruszenie prawa. Zdaniem Komendanta, w świetle całokształtu okoliczności przedmiotowej sprawy, nie jest możliwe kontynuowanie przez T.M. służby w Policji, bez uszczerbku dla jej ważnych interesów. Tym samym konieczne było rozwiązanie z wymienionym policjantem stosunku służbowego. Organ I instancji wskazał też na specyfikę statusu pracowniczego kategorii umundurowanych funkcjonariuszy służb publicznych, wyrażającą się z jednej strony wprowadzeniem wyższych wymagań personalnych, kwalifikacyjnych czy charakterologicznych wobec kandydatów do służby, z drugiej zaś odmiennego i bardziej rygorystycznego niż w wypadku pozostałych profesji, ukształtowania zasad utraty statusu pracowniczego. Organ uznał, że zachowanie policjanta uniemożliwia kontynuowanie służby, bez uszczerbku dla jej ważnych interesów, rozumianych również jako dobre imię i wiarygodność Policji.

Już samo podejrzenie funkcjonariusza Policji o zachowania, zaprzeczające podjętym zobowiązaniom, naraża dobre imię służby, którego utrzymanie składa się na treść "ważnego interesu służby". Ponadto, w uzasadnieniu aktu oskarżenia z dnia [...] grudnia 2013 r. Prokurator wskazał, iż materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy, w szczególności zeznania świadków, a nadto materiał zgromadzony w kancelarii tajnej przesądza, iż okoliczności sprawy i wina podejrzanych nie budzi wątpliwości.

Od rozkazu personalnego nr [...] T.M. złożył odwołanie do Komendanta Głównego Policji, wnosząc o jego uchylenie w całości oraz "uchylenie rygoru natychmiastowej wykonalności" i "przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia". Rozkazowi personalnemu zarzucił niewłaściwe zastosowanie art, 41 ust, 2 pkt 5 ustawy o Policji oraz art. 7, art. 10, art. 77, art. 80, art. 107 i art. 108 § 1 Kpa, jak też art. 42 ust. 3 Konstytucji RP.

Rozpatrując przedmiotową sprawę w postępowaniu odwoławczym Komendant Główny Policji wskazując na specyfikę postępowania odwoławczego, jak również obowiązki organu w toku takiego postępowania zaznaczył, że w niniejszej sprawie koniecznym jest analiza art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjanta można zwolnić ze służby w przypadku, gdy wymaga tego ważny interes służby. Komendant zauważył, że pojęcie ważnego interesu służby nie zostało w ustawie sprecyzowane ani też bliżej określone. Jednakże zarówno w orzecznictwie jak i w doktrynie przyjmuje się, że na podstawie cytowanego przepisu można zwolnić ze służby tych funkcjonariuszy, którzy w ocenie przełożonych nie powinni z przyczyn pozamerytorycznych pełnić dalej służby, przy czym przesłanka ważnego interesu służby powinna być w każdej indywidualnej sprawie skonkretyzowana przez wskazanie okoliczności faktycznych składających się na taką ocenę.

Komendant dodał, że w jego ocenie policjantów obowiązują szczególnie rygorystyczne wymagania w zakresie przestrzegania prawa i zasad etycznych co znajduje swoje odzwierciedlenie w przepisach ustawy o Policji. Dlatego też, policjant powinien zawsze mieć wzgląd na to, aby swoim postępowaniem umacniać powagę i zaufanie do pełnionych funkcji. Powinien unikać wszelkich sytuacji w służbie i poza służbą, które godziłyby w dobre imię Policji. Niewątpliwie więc ważny interes służby wymaga, aby z uwagi na cele realizowane przez Policję, służbę w niej pełniły tylko osoby o nieposzlakowanej opinii – art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, zdolne nawet z narażeniem życia do strzeżenia porządku prawnego i bezpieczeństwa innych.

W konsekwencji już samo podejrzenie funkcjonariusza Policji o zachowanie karalne, zaprzeczające podjętym zobowiązaniom, naraża dobre imię służby. Policjant, któremu postawiono zarzut popełnienia przestępstwa umyślnego, ściganego z oskarżenia publicznego, traci przymiot "nieskazitelności charakteru". Stąd też pozostawanie w służbie policjanta, który nie legitymuje się wskazanymi przymiotami, narusza ważny interes służby. Powyższa sytuacja wpływa bowiem demoralizująco na pozostałych funkcjonariuszy, a także rzutuje na powstanie negatywnego wizerunku Policji w odbiorze społecznym, co przekłada się na utratę zaufania do organów Państwa.

Organ stwierdził, że w sprawie bezspornym jest, T.M. został oskarżony o to, że w dniu [...] lipca 2012 r. w L. działając wspólnie i w porozumieniu z K.G. w związku z pełnieniem funkcji publicznej – funkcjonariusza Policji zażądał korzyści majątkowej w wysokości 2.000 zł uzależniając od jej wręczenia zaniechanie wykonania czynności służbowej, a następnie przyjął korzyść majątkową w kwocie 800 zł za zachowanie stanowiące naruszenie przepisów prawa, tj. o przestępstwo z art. 228 § 3 i art. 228 § 4 w zw. z art. 11 § 2 Kodeksu karnego.

W ocenie Komendanta Głównego Policji już samo oskarżenie przez organy ścigania T.M. o popełnienie wymienionych wyżej przestępstw o charakterze korupcyjnym, związanych z wykonywaniem czynności służbowych policjanta, skierowanych przeciwko działalności instytucji państwowych, które są czynami o znacznym ciężarze gatunkowym, spotykającymi, się z jednoznacznie negatywnym odbiorem i potępieniem społecznym oraz naruszającymi dobra, które policjant w sposób bezwzględny jest obowiązany chronić sprawia, iż wymieniony utracił przymioty konieczne do pozostawania w szeregach Policji. Ponadto organ stwierdził, że zwolnienie funkcjonariusza Policji ze służby, w oparciu o art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, może nastąpić przed zakończeniem postępowania karnego, a rozstrzygnięcie sprawy karnej pozostaje bez wpływu na decyzję w przedmiocie zwolnienia ze służby. Tym samym organ administracji nie ma obowiązku weryfikowania zarzutów przedstawionych policjantowi w toku postępowania przygotowawczego. W szczególności nie musi wykazać winy funkcjonariusza, a tym samym gromadzić dowodów na okoliczność potwierdzenia popełnienia przez policjanta zarzucanych mu przestępstw. Udowodnienie faktu popełnienia przez podejrzanego zarzucanych mu czynów należy bowiem do organów ustawowo powołanych do ścigania przestępstw i następuje w ramach prowadzonego w konkretnej sprawie postępowania karnego. Natomiast ocena dowodów mających uzasadniać popełnienie przestępstwa należy do organów wymiaru sprawiedliwości - właściwego sądu. Ponadto przepis art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji nie wskazuje w żadnym wypadku na fakt, że ustawodawca, dopuszczając możliwość zwolnienia policjanta ze służby na wymienionej podstawie miał na myśli sytuację, kiedy za zarzucane funkcjonariuszowi przestępstwo dochodzi do skazania go prawomocnym wyrokiem sądu. Na taką wykładnię w sposób jednoznaczny wskazuje treść art. 41 ust. 1 pkt 4 cytowanej ustawy, zgodnie z którym - zwolnienie ze służby ma charakter obligatoryjny w razie skazania funkcjonariusza prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego. Podobnie rzecz się ma z przepisem art. 41 ust. 2 pkt 2 ustawy o Policji, według którego funkcjonariusza można zwolnić ze służby w Policji w przypadku skazania go prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe inne niż określone w art. 41 ust. 1 pkt 4 wymienionej ustawy.

Wzajemne zestawienie powyższych przepisów wskazuje, że do zwolnienia policjanta na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji nie jest wymagana przesłanka prawomocnego wyroku sądu za popełnienie zarzucanego funkcjonariuszowi przestępstwa, bowiem ustawodawca w sposób jednoznaczny wyodrębnił owe podstawy zwolnienia. Jak już wspomniano, nie jest również konieczne aby policjantowi udowodniono winę w postępowaniu administracyjnym. Dlatego też w omawianej sprawie nie można mówić o naruszeniu zasady domniemania niewinności.

Organ wskazał również na negatywny wydźwięk medialny dotyczący prowadzonego przeciwko T.M. postępowania karnego. Stwierdził też, że samo zawieszenie policjanta w czynnościach służbowych nie chroniłoby dobra służby w sposób dostateczny, a ponadto miałoby demoralizujący wpływ na pozostałych, wizerunek Policji w odbiorze społecznym oraz na właściwe funkcjonowanie i realizację zadań służbowych przez jednostkę organizacyjną, w której skarżący pełnił dotychczas służbę. Ponadto skarżący, będąc policjantem, co najmniej przez kolejne kilka miesięcy nie pełniłby służby pobierając przy tym 50% należnego uposażenia.

Organ zaznaczył również, że nie można uznać, iż skarżący z powodu przebywania na zwolnieniu lekarskim nie mógł korzystać z przysługujących mu uprawnień strony. Przedstawiane przez stronę zaświadczenia lekarskie (obejmujące okres od dnia [...] listopada 2013 r. do dnia [...] kwietnia 2014 r.) zawierały wskazanie lekarskie, że "chory może chodzić", a ponadto skarżący miał możliwość ustanowienia pełnomocnika, o czym był informowany przez organ. T.M. był w stanie przedstawiać w okresie korzystania z wymienionych zwolnień lekarskich argumenty dla obrony swoich racji w innym postępowaniu administracyjnym, dotyczącym zawieszenia go w czynnościach służbowych (złożenie w dniu [...] października 2013 r. odwołania od rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w L. z dnia [...] października 2013 r., złożenie w dniu [...] grudnia 2013 r. skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L. na rozkaz personalny nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. z dnia [...] października 2013 r.), jak również zaprezentować swoje stanowisko w przedmiotowej sprawie w odwołaniu od rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. z dnia [...] marca 2014 r. Istotne jest też, że rozstrzygnięcie organu w niniejszym postępowaniu oparto na materiale dowodzącym okoliczności, które są w pełni znane stronie.

W ocenie Komendanta Głównego Policji w przedmiotowej sprawie nie ma znaczenia, że przed postawieniem zarzutów w sprawie karnej T.M. był funkcjonariuszem pozytywnie opiniowanym oraz nagradzanym za należyte wykonywanie obowiązków służbowych. Nie zmienia to bowiem faktu późniejszego pojawienia się okoliczności poddających w wątpliwość posiadanie przez skarżącego cech umożliwiających mu służbę w szeregach Policji, a tym samym uzasadniających rozwiązanie stosunku służbowego.

Organ stwierdził ponadto, że w rozpoznawanej sprawie decyzja organu I instancji została poprzedzona opinią organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów. Natomiast negatywne odniesienie się organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów do kwestii zwolnienia T.M. ze służby w Policji, nie ma mocy wiążącej dla organu a argumenty zaprezentowane w omawianej opinii nie uzasadniają pozostawienia skarżącego w służbie.

Organ odwoławczy uznał również, że Komendant Wojewódzki Policji w L. zasadnie nadał z decyzji rygor natychmiastowej wykonalności, gdyż uwzględnia to ważny interes społeczny, przejawiający się szczególnym statusem i zadaniami Policji, która jako formacja służąca społeczeństwo i przeznaczona do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego jest jedną z instytucji, której szczególna rola i zhierarchizowana struktura wymaga skutecznego i prawidłowego działania. Powyższe czyni koniecznym niezwłoczne rozwiązanie stosunku służbowego z policjantem oskarżonym o popełnienie przestępstw umyślnych ściganych z oskarżenia publicznego, których charakter uniemożliwia kontynuowanie służby bez uszczerbku dla jej ważnych interesów.

Mając na uwadze powyższe organ wydał powołaną na wstępie decyzję z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...].

Od decyzji tej T.M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając się jej uchylenia.

Wydanemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie:

← art 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r o Policji, poprzez jego zastosowanie w niniejszej sprawie, czego konsekwencją było nieprawidłowe uznanie, że istnieje ważny interes służby, który wymaga, by skarżący został zwolniony ze służby;

← - art 7, 10, 77, 80 k.p.a., poprzez wydanie rozkazu w sposób dowolny bez zachowania kryteriów uznania administracyjnego, poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego i podjęcia rozstrzygnięcia nieznajdującego oparcia w materiale dowodowym zgromadzonym oraz złamanie wynikającej, z powyższych przepisów zasady bezpośredniości dowodów, a także niezapewnienie stronie możliwości czynnego udziału w sprawie;

← art. 107 k.p.a., poprzez sporządzenie uzasadnienia w sposób niepozwalający na poznanie motywów., którymi kierował się organ przy załatwieniu sprawy, nadto pomimo wskazania faktów, nie przedstawiono dowodów, na których oparto się wydając określone postanowienie,

← art. 108 k.p.a., poprzez bezpodstawne nadanie rozkazowi rygoru natychmiastowej wykonalności,

← art 138 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie w stanie faktycznym i prawnym, który uzasadnił jego zastosowanie tj. uchylenie w całości rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. z dnia [...] marca 2014 r., wobec naruszeń proceduralnych i przepisów prawa materialnego mających istotny wpływ na wynik sprawy.

W uzasadnieniu skarżący wskazał, że organ winien odnieść się do wszystkich jego twierdzeń i argumentów zawartych w odwołaniu, czego nie uczynił. Ponadto, zdaniem skarżącego rozkaz personalny [...] nie odpowiada prawu, gdyż nie zawiera wyjaśnienia przyczyn zwolnienia. W ocenie byłego policjanta, fakt iż pozostawał na zwolnieniu lekarskim z powodu załamania psychicznego, winien był skłonić organ do wstrzymania toku postępowania. Tymczasem toczyło się ono, chociaż sygnalizował niemożność stawiennictwa i deklarował, iż stawi się po odzyskaniu zdrowia. Przy czym wnioskował o przeprowadzenie konfrontacji ze świadkami przesłuchanymi w postępowaniu karnym, na okoliczności objęte zarzutem (a następnie aktem oskarżenia), co wymaga jego osobistego udziału.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie i stwierdził, że zarzuty i argumenty skargi są niezasadne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym.

Oceniając przedmiotowy rozkaz personalny według powyższych kryteriów, uznać należy, iż winien się on ostać w obrocie prawnym.

Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do ustalenia, czy w realiach faktycznych sprawy, istniał ważny interes służby, uzasadniający zwolnienie skarżącego ze służby. Na tę okoliczność powołuje się bowiem art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. Nr 289, poz. 1687), będący podstawą wydania skarżonego rozkazu personalnego.

W myśl powyższego przepisu, można zwolnić policjanta ze służby, gdy wymaga tego ważny interes służby. Jest więc to uprawnienie przyznane organowi w sytuacji, gdy dojdzie do przekonania, że interes społeczny przewyższa słuszny interes strony.

Co się tyczy pojęcia "ważnego interesu służby", to należy je odczytywać łącznie z treścią art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, który to przepis stawia warunek, aby służbę w Policji pełniły tylko osoby o nieposzlakowanej opinii. Wprowadzenie takiego wymogu jest uzasadnione specyfiką pracy w organach ścigania, a także celami, jakie formacja ta

ma realizować.

Policja ma bowiem gwarantować obywatelom ochronę przed wszelkimi działaniami sprzecznymi z prawem. Stąd, osoby egzekwujące przestrzeganie prawa, same muszą przede wszystkim przestrzegać prawa.

Winny więc to być osoby cieszące się autorytetem w społeczeństwie, respektujące normy zasad współżycia społecznego, dotrzymujące roty ślubowania. Muszą więc znajdować się poza wszelkimi podejrzeniami o to, iż miałyby łamać prawo. Powyższe prowadzi do konkluzji, iż policjant, któremu postawiono zarzut dotyczący oskarżenia o popełnienie przestępstwa ściganego z urzędu, traci przymiot "nieskazitelności charakteru".

Stąd też pozostawanie w służbie policjanta, który nie legitymuje się powyższym przymiotem, narusza ważny interes służby. Powyższa sytuacja wpływa bowiem demoralizująco na pozostałych funkcjonariuszy, a także rzutuje na powstanie negatywnego wizerunku Policji w odbiorze społecznym, co przekłada się na utratę zaufania do organów państwa.

Powyższe negatywne konsekwencje pozostawania w służbie policjanta, który utracił przymiot nieskazitelności charakteru, należy oceniać, jako przewyższające swoją wagą gatunkową uprawnienia policjanta, któremu postawiono zarzut popełnienia przestępstwa, określane mianem "słusznego interesu strony".

Przechodząc do realiów niniejszej sprawy, wskazać należy, iż okolicznością niesporną był fakt, że na dzień wydawania skarżonego rozkazu personalnego zwolniony policjant miał postawiony zarzut popełnienia przestępstwa ściganego z oskarżenie publicznego. Okolicznością niebudzącą wątpliwości Sądu było również to, iż charakter i rodzaj zarzucanego skarżącemu przestępstwa, miał znaczny ciężar gatunkowy. Powyższe sprawiło, że policjant przestał legitymować się przymiotem "nieskazitelności charakteru". Utracił więc atrybut konieczny do pozostawania w szeregach Policji. To zaś sprawiło, iż w interesie służby, polegającym na wykonywaniu zadań Policji wyłącznie przez osoby w pełni realizujące wymagania stawiane przed Policją i jej funkcjonariuszami, leży wydalenie skarżącego z szeregów służby.

W świetle powyższego za niezasadne należy uznać zarzuty wywiedzione z konstytucyjnej i ustawowej zasady domniemania niewinności. Jak już bowiem wskazano na wstępie niniejszego uzasadnienia, specyfika pracy organów ścigania, cele jakie mają realizować, charakter działań jakie mogą podejmować funkcjonariusze na służbie sprawia, że opisana w skardze zasada podlega wyłączeniu w postępowaniu pragmatycznym dotyczącym policjanta.

Funkcjonariusze, aby móc skutecznie wykonywać swoje obowiązki służbowe, muszą pozostawać poza jakimikolwiek podejrzeniami o prowadzenie działalności sprzecznej z prawem. Samo już zaś objęcie policjanta przez prokuratora zarzutem dotyczącym popełnienia przestępstwa ściganego z urzędu, sprawia, iż traci on autorytet oraz wiarygodność w odbiorze społecznym, które to elementy są niezbędne do właściwego i skutecznego wykonywania obowiązków łączących się z pracą w organach ścigania.

Na marginesie wskazać należy, że na ustalenia co do istnienia ważnego interesu służby w zwolnieniu z niej skarżącego, nie wpływa okoliczność, że skarżący jest funkcjonariuszem o długim stażu służby i pozytywnej opinii. Nie zmienia to bowiem faktu pojawienia się okoliczności, poddających w wątpliwość posiadanie przez skarżącego cech charakteru umożliwiających mu służbę w szeregach Policji.

Dla trafności omawianego rozkazu personalnego, wystarczającym jest podejrzenie popełnienia przez funkcjonariusza Policji jednego przestępstwa przyjęcia korzyści majątkowej w związku z pełnioną funkcją publiczną.

W ocenie tutejszego Sądu, brak jest również przesłanek dla uznania, iż w odniesieniu do skarżącego wystarczającym byłoby dalsze zawieszenie w czynnościach służbowych. Samo zawieszenie nie ochroniłoby bowiem w sposób wystarczający dobra nadrzędnego, jakim jest dobro służby. Nadto wpływałoby na jej dezorganizację oraz wiązać by się mogło z demoralizującym wpływem na pozostałych funkcjonariuszy pozostających w służbie.

Na marginesie należy zaś podkreślić, że nie wymaga dowodzenia teza, iż pozostawanie w służbie policjanta, który jej faktycznie nie pełni (gdyż jest zawieszony w pełnieniu obowiązków), wpływa negatywnie na wykonywanie zadań przez określoną komórkę, do której przypisany jest funkcjonariusz. Oczywistym bowiem jest, że obowiązki, jakie mógłby wykonywać zawieszony funkcjonariusz, muszą zostać rozdzielone na innych funkcjonariuszy. To zaś sprawia, że są oni obciążeni dodatkową pracą, bowiem mniejsza ilość funkcjonariuszy wykonuje znacznie szersze zadania.

Brak jest też przesłanek, które mogłyby wskazywać na to, że organ błędnie utożsamiał interes służby z interesem społecznym. Przedmiotowa kwestia była już wielokrotnie przedmiotem wykładni sądów administracyjnych, m.in. Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 27 lutego 2002 r., wydanym w sprawie o sygn. akt II SA 2972/01, w którym to rozstrzygnięciu wskazano, że decyzje podejmowane na podstawie przepisu art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, powinny uwzględniać zarówno interes społeczny, jak również słuszny interes skarżącego. Z samej więc już treści tezy powyższego orzeczenia wynika, iż interes służby pozostaje w ścisłym związku z szeroko rozumianym interesem społecznym. Na "dobro służby" należy bowiem patrzeć przez pryzmat zadań przed nią stawianych i wyników w zakresie dobra społecznego – jakie ma realizować.

Podkreślenia wymaga fakt, że przepis stanowiący podstawę skarżonego rozkazu personalnego nie uzależnia możliwości zwolnienia policjanta od wyniku postępowania karnego. W takim też duchu wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 31 października 2008 r., wydanym w sprawie o sygn. akt I OSK 1738/07, stwierdzając, iż: "zwolnienie policjanta ze służby w oparciu o cytowany przepis pozostaje bez związku z prowadzonym przeciwko funkcjonariuszowi postępowaniem karnym. Oznacza to, że zwolnienie może nastąpić przed zakończeniem postępowania karnego, a rozstrzygnięcie w sprawie karnej pozostaje bez wpływu na decyzję w przedmiocie zwolnienia". Tak więc w sytuacji, gdy wynik sprawy karnej nie stanowi zagadnienia wstępnego, o jakim mowa w art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. nie zachodziła podstawa prawna i faktyczna do uwzględnienia wniosku strony o zawieszenie postępowania, a więc brak rozpoznania tego wniosku nie wpłynął na skarżone rozstrzygnięcie.

Jeśli zaś chodzi o fakt prowadzenia postępowania w trakcie przebywania skarżącego na zwolnieniu lekarskim to wskazać należy, że organ I instancji dwukrotnie zwrócił się do lekarza prowadzącego i wystawiającego zaświadczenia o czasowej niezdolności do służby o ocenę czy strona może uczestniczyć w czynnościach procesowych. Tymczasem, jak wynika nawet ze skargi skarżący żądał przesłuchana go w konfrontacji ze świadkami przesłuchanymi w toku postępowania karnego na okoliczności dotyczące czynu. Tym samym nie kwestionował swojego stanu zdrowia, jako wyłączającego zdolność postrzegania i komunikowania tych postrzeżeń. Jednocześnie żadne dwóch pism skierowanych do lekarza prowadzącego i wysłanych na adresy wskazane w zaświadczeniach o czasowej niezdolności do służby, nie zostało podjęte w terminie. Wobec powyższego konfrontacja ze świadkami oskarżenia na okoliczności zarzucanego skarżącemu przestępstwa nie pozostawała w jakiejkolwiek korelacji z przedmiotem sprawy prowadzonej przez organy Policji bowiem okolicznością naruszającą ważny interes służby była utarta przymiotu nieposzlakowanej opinii.

Jeśli zaś chodzi o stanowisko związków zawodowych to zgodzić się należy z organem, że nie jest ono wiążące w sprawie, a jedynie możne zostać uwzględnione przez organ. W rozpoznawanej sprawie związek zawodowy nie pokusił się ani o własna opinię w tej sprawie, ani tym bardziej ocenę. Nie wyjaśnił z jakich przyczyn uważa, że policjant powinien i może nadal pełnić służbę i pozostawać w szeregach formacji.

Co się zaś tyczy pozostałych zarzutów wskazanych w skardze, to w ocenie tutejszego Sądu, są one niezasadne.

W tym stanie sprawy, uznając, iż skarżony rozkaz personalny nie narusza prawa i nie zachodzi konieczność jego wyeliminowania z obrotu prawnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).