Uchwała Składu Pięciu Sędziów Sądu Najwyższego, sygn. akt III AZP 5/93
Sąd Najwyższy
Data orzeczenia: 1993-06-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatki inne
Działalność gospodarcza
Podatkowe postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 40
journal: Dz.U. 1980 nr 27 poz. 111
law: Ustawa z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych.
article: art. 298 par. 1
journal: Dz.U. 1934 nr 57 poz. 502
law: Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 27 czerwca 1934 r. Kodeks handlowy.
Teza: 1. Przepis art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 1990 r. o podatkowych zobowiązaniach /Dz.U. nr 27 poz. 111 ze zm./ nie może stanowić podstawy do wydania przez urząd skarbowy decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na członków jej zarządu w sytuacji określonej w art. 298 par. 1 Kodeksu handlowego.

2. Odmawia odpowiedzi na drugie pytanie.

TEZY

1. Przepis art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 1990 r. o podatkowych zobowiązaniach /Dz.U. nr 27 poz. 111 ze zm./ nie może stanowić podstawy do wydania przez urząd skarbowy decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na członków jej zarządu w sytuacji określonej w art. 298 par. 1 Kodeksu handlowego.

2. Odmawia odpowiedzi na drugie pytanie.


SENTENCJA

Sąd Najwyższy na poniższe pytanie prawne przekazane postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 stycznia 1993 r. SA/Po 1970/92

1. Czy art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 1990 r. o podatkowych zobowiązaniach /Dz.U. nr 27 poz. 111 ze zm./, w przypadku określonym w art. 298 par. 1 Kodeksu handlowego, może stanowić podstawę do wydania przez Urząd Skarbowy decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na członków jej zarządu, skoro ich odpowiedzialności w tym zakresie nie przewidują art. 41-48 wyżej wymienionej ustawy, a więc nie zachodzą przewidziane w ustawie okoliczności,

a w przypadku odpowiedzi przeczącej:

2. jaki organ i na jakiej podstawie może orzekać /rozstrzygać/ o odpowiedzialności członków zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, przewidzianej w art. 298 par. 1 Kodeksu handlowego, za zobowiązania podatkowe tejże spółki?

podjął następującą uchwałę:


UZASADNIENIE

Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "I.", Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G., rozpoczęła działalność 1.6.1989 r. Spółka posiada zarząd jednoosobowy. Od 21.2.1990 r. prezesem Spółki była R.J. Spółka prowadziła działalność usługową w różnych dziedzinach oraz działalność handlową. Działalność gospodarcza Spółki została poddana kontroli przez Urząd Kontroli Skarbowej w G. w marcu 1992 r. Dyrektor tego Urzędu wystąpił 6.4.1992 r. do naczelnika Urzędu Skarbowego w G. o zabezpieczenie przyszłych zobowiązań podatkowych, z uwagi na przewidywane utrudnienia w wyegzekwowaniu tych należności. Takie zabezpieczenie zostało dokonane decyzją Urzędu Skarbowego z 10.4.1992 r. Następnie 13.5.1992 r. tenże Urząd wszczął postępowanie w sprawie ustalenia wysokości zobowiązań podatkowych za 1990 r., a 8.6.1992 r. została wydana decyzja podatkowa, ustalająca kwotę zobowiązań podatkowych Spółki w wysokości 264.367.000 zł /decyzją z 10.7.1992 r. dokonano zabezpieczenia należności Skarbu Państwa/. Decyzją z 10.7.1992 r. Urząd Skarbowy w G. postanowił przenieść odpowiedzialność za zaległości podatkowe P.W. "I.", Spółki z o.o., w kwocie 264.367 tys. zł na panią R.J. /prezesa Spółki/. Od tej decyzji wniesiono odwołanie, jednakże Izba Skarbowa w G. zaskarżoną decyzję utrzymała w mocy. Na decyzję Izby Skarbowej pani R.J. wniosła 9.9.1992 r. skargę do NSA, formułując zarzuty odnoszące się do niezgodności decyzji z prawem. (...)

Sąd Najwyższy, udzielając odpowiedzi zawartej w sentencji uchwały miał na uwadze, co następuje:

(...) Ustawa z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. nr 27 poz. 111/ była nowelizowana kilkunastokrotnie. Piąta z kolei nowelizacja tej ustawy została dokonana art. 47 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 o działalności gospodarczej z udziałem podmiotów zagranicznych /Dz.U. nr 41 poz. 325/ i wówczas ustalono obowiązujące do 16.5.1993 r. brzmienie art. 47 ustawy o zobowiązaniach podatkowych. W brzmieniu pierwotnego tekstu ustawy o zobowiązaniach podatkowych przepis art. 47 wymieniał wprost wspólników spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jako podmioty, na które można w trybie określonym w art. 40 tejże ustawy przenieść odpowiedzialność za zaległości podatkowe Spółki. W wyniku nowelizacji z 1988 r. treść art. 47 ustawy o zobowiązaniach podatkowych uległa radykalnej zmianie, a Spółka z o.o. została z niej usunięta, z czego należy wnosić, że odstąpiono od stosowania szczególnych rozwiązań w odniesieniu do spółek tego rodzaju, zachowując je w odniesieniu do innych rodzajów spółek.

Dalsze liczne nowelizacje ustawy o zobowiązaniach podatkowych nie zmieniły tej regulacji prawnej, dopiero przepis art. 6 ustawy z dnia 6 marca 1993 r. o zmianie niektórych ustaw regulujących zasady opodatkowania oraz zmianie niektórych ustaw /Dz.U. nr 28 poz. 127/ wprowadził ponownie do ustawy o zobowiązaniach podatkowych /jako art. 47 ust. 2/ unormowanie prawne dające podstawę do przeniesienia odpowiedzialności za podatki na wspólnika spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Jego odpowiedzialność jest jednakże ograniczona do takiej części podatków, jaka odpowiada jego prawu do uczestnictwa w podziale zysku osiąganego przez spółkę. Przepis ten wszedł w życie 16.5.1993 r. i od tej daty ponownie istnieje możliwość przeniesienia odpowiedzialności podatkowej również na wspólnika spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Wprowadzenie takiego przepisu w drodze nowelizacji ustawy o zobowiązaniach podatkowych wskazuje, że wcześniej nie było podstawy prawnej do wydania decyzji w przedmiocie przeniesienia odpowiedzialności podatkowej na wspólnika Spółki z o.o. Natomiast odpowiedzialność członka zarządu takiej spółki była i jest uzależniona od bezskuteczności egzekucji przeciwko spółce, stosownie do art. 298 par. 1 Kodeksu handlowego.