Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2998/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-04-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6172 Notariusze i aplikanci notarialni
Hasła tematyczne: Uprawnienia do wykonywania zawodu
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.74 f par.1, art.74 d par.1 i 2, art. 74 h  par. 1, 9 i 12
journal: Dz.U. 1991 nr 22 poz 91
law: Ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie.
article: art.134, art.151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art.146 par.2 pkt 4, art.146 par.3 pkt 3, art. 393 pkt 4 , art. 228 pky 4, art. 229
journal: Dz.U. 2000 nr 94 poz 1037
law: Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś - Dębecka Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś - Rosińska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Jarosław Kielczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi R. P. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu notarialnego, którego termin został wyznaczony na dni [...]-[...] listopada 2013 r. z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu notarialnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Komisja Egzaminacyjna do spraw aplikacji notarialnej przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w [...] uchwałą nr [...] z dnia [...] grudnia 2013r. stwierdziła, że R. P., syn M. i H., uzyskał wynik negatywny

z egzaminu notarialnego.

Zdający z dwóch projektów aktów notarialnych otrzymał ocenę niedostateczną (za projekt pierwszego aktu notarialnego ocenę niedostateczną i za projekt drugiego aktu notarialnego ocenę niedostateczną). Z opinii prawnej otrzymał także ocenę niedostateczną. Mając na uwadze, że zgodnie z treścią art.74f § 1 ustawy Prawo

o notariacie, pozytywny wynik z egzaminu notarialnego otrzymuje wyłącznie zdający, który z każdej części egzaminu notarialnego uzyskał ocenę pozytywną, Komisja Egzaminacyjna stwierdziła, że R. P. uzyskał negatywny wynik z egzaminu notarialnego.

Powyższą uchwałę zdający zaskarżył odwołaniem, w którym domagał się uchylenia powyższej uchwały w całości i stwierdzenia jej nieważności, ewentualnie jej uchylenia i podjęcia uchwały stwierdzającej uzyskanie przez niego pozytywnego wyniku z egzaminu notarialnego. W odwołaniu wskazano, że członkowie Komisji Egzaminacyjnej I-go stopnia byli negatywnie nastawieni do zdającego, podali mu zatrutą wodę, co wywołało u zdającego boleści, zdający nadto nie wie dlaczego wystawiono mu oceny niedostateczne, nie zna powodów takich ocen, chciałby powtórzenia egzaminu, a w przypadku niemożności tegoż - domaga się zwrotu opłaty za egzamin i uznania, że otrzymał ocenę pozytywną z egzaminu.

Nadto zdający stwierdził, że nie został w prawidłowy sposób powiadomiony

o terminie egzaminu, nie pozwolono mu na korzystanie z orzecznictwa, na sali egzaminacyjnej było zimno, a nie pozwolono mu w pierwszym dniu egzaminu na założenie kurtki (wnosi o przesłuchanie na tę okoliczność członka obsługi technicznej egzaminu), ponadto naruszono przepisy art. 74d § 1 i § 2 Prawa o notariacie

i przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości (Dz. U. z 25 września 2013 r. poz.1135).

Uchwałą z dnia [...] lipca 2014r. Komisja Egzaminacyjna II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości, powołana zarządzeniem Ministra Sprawiedliwości nr [...] z dnia [...] października 2013 r., do spraw odwołań od wyników egzaminu notarialnego, którego termin został wyznaczony na dni [...] listopada 2013 r., działając na podstawie przepisów art. 74h § 1, § 9 i § 12 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. - Prawo o notariacie (Dz. U. z 2014 r., poz. 164) w związku z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania R. P. od uchwały nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. Komisji Egzaminacyjnej do spraw aplikacji notarialnej przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w [...] w sprawie ustalenia wyniku egzaminu notarialnego, utrzymała w mocy zaskarżoną uchwałę.

W ocenie Komisji zasługują w całości na akceptację wyjaśnienia Komisji Egzaminacyjnej I-go stopnia ds. aplikacji notarialnej z siedzibą w [...] zawarte

w piśmie z dnia [...] lutego 2014 r., co do zarzutów podniesionych przez zdającego w odwołaniu, a dotyczących przebiegu egzaminu i procedury powiadomienia

o terminie egzaminu. Komisja Odwoławcza wskazała, że nie ma uprawnień organów śledczych - zgodnie ze swoimi ustawowymi kompetencjami - ocenia prace egzaminacyjne jedynie od strony formalnej i merytorycznej. Jeśli zatem w ocenie zdającego doszło do nieprawidłowości w przebiegu egzaminu, noszących znamiona czynów zabronionych, to właściwymi do oceny tych zdarzeń są organy ścigania.

Nadto wskazane przez zdającego w piśmie z dnia [...] maja 2014 roku zarzuty dotyczące bezczynności Komisji Egzaminacyjnej I-go stopnia ds. aplikacji notarialnej z siedzibą w [...] - w ocenie Komisji nie są przesłanką do podejmowania dalszych kroków w tym przedmiocie, gdyż - z uznanych przez Komisję za wyczerpujące - wyjaśnień w/w Komisji I-go stopnia wynika, że zdający nie występował do niej z żadnymi żądaniami i wnioskami.

Ponieważ zdający w odwołaniu nie podniósł żadnych zarzutów merytorycznych co do stwierdzonych przez egzaminatorów błędów w projektach aktów notarialnych i opinii prawnej, organ odwoławczy z urzędu ustosunkował się do podniesionych w ocenach egzaminatorów uchybień.

Odnosząc się do projektu pierwszego aktu notarialnego, zdaniem Komisji uwagi egzaminatorów są słuszne. Projekt dokumentuje nieważną czynność prawną, a ponadto zawiera także szereg innych, poważnych uchybień opisanych

w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały. W ocenie Komisji wystawiona zdającemu ocena niedostateczna jest całkowicie uzasadniona i jak wykazano wyżej, nie ma żadnych przesłanek do podwyższenia w/w oceny za projekt pierwszego aktu notarialnego.

Co do projektu drugiego aktu notarialnego, Komisja stwierdziła,

że sporządzony przez zdającego projekt drugiego aktu notarialnego zawiera błąd, który powoduje nieważność udokumentowanych w nim czynności materialno-prawnych w postaci umów zamiany. W przedmiotowej sprawie zgoda Ministra właściwego do spraw Skarbu Państwa była wymagana dla umów zamiany, której stroną była spółką W., zgodnie z art. 5a ust. 1 i n. ustawy z dnia 28 sierpnia 1996 r. o zasadach wykonywania uprawnień przysługujących Skarbowi Państwa (Dz. U. z 2012 r.t poz. 1224). W związku z tym czynności prawne w postaci obu umów zamiany są nieważne (art.5a ust. 2 cyt. ustawy). Wskazane uchybienie ze względu na powyższe skutki dyskwalifikuje opracowanie. Niezależnie od powyższego w pracy skarżący popełnił szereg innych błędów wskazanych w uzasadnieniu uchwały.

W ocenie Komisji opracowanie zdającego w zakresie projektu drugiego aktu notarialnego nie mogło być ocenione pozytywnie. Przede wszystkim ze względu na brak znajomości przepisu art. 5a ust. 1 powołanej ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r., nie został w akcie zamieszczony dokument obejmujący zgodę Ministra właściwego do spraw Skarbu Państwa na dokonanie przez spółkę W. umów zamiany, co skutkowało nieważnością tych umów. Efektem tego jest też bezskuteczność ustanowienia zabezpieczenia hipotecznego. Ponadto zdający pominął przywołanie i opisanie istotnych dokumentów (mających wpływ na ważność i skuteczność czynności prawnych objętych aktem) w postaci: pełnomocnictwa prokurenta spółki K.; uchwał zgromadzenia wspólników spółki K., walnego zgromadzenia spółki W. oraz uchwały walnego zgromadzenia spółki komandytowo- akcyjnej Z. sp. z o.o. (wraz ze zgodą komplementariuszy na jej podjęcie), wyrażających zgodę na dokonanie przez te Spółki umów zamiany; oświadczenia spółki W. o poddaniu się egzekucji w zakresie obowiązku dopłaty na rzecz spółki komandytowo-akcyjnej Z. sp. z o.o. oraz zgody J. N. na podział wieczystoksięgowy nieruchomości składającej się z działek nr [...] i [...].

Co do projektu opinii prawnej, Komisja wskazała, że jak wynika z uzasadnień ocen cząstkowych, o negatywnej ocenie pracy zdającego zadecydowało niewłaściwe zastosowanie i zinterpretowanie przepisów Kodeksu spółek handlowych,

w szczególności art. 25 - wskutek przyjęcia, że doszło w przedmiotowym stanie faktycznym do powstania nowej spółki, którą jednak "co najwyżej można traktować jako spółkę cywilną". Ponadto, wytknięto rażąco nietrafne stwierdzenie, że doszło do "wyrafinowanego albo przypadkowego oszustwa" wobec nabywcy udziałów w spółce. Wskazano także na niepoprawne posługiwanie się jeżykiem prawniczym.

Komisji Odwoławcza wyjaśniła ponadto, że w na podstawie art. 74h § 14 pkt 4 ustawy o notariacie wydano rozporządzenie w sprawie komisji egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu notarialnego. W § 5 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 wskazanego rozporządzenia mowa jest

o konieczności sporządzenia w toku postępowania odwoławczego pisemnej opinii dotyczącej zasadności jedynie zarzutów podniesionych w odwołaniu, mowa jest także o zakresie odwołania oraz o zasadności poszczególnych zarzutów podniesionych w odwołaniu.

Z kolei w § 5 ust. 4 wymienionego rozporządzenia ustanowiono procedurę głosowania członków komisji odwoławczej w procesie podejmowania przez tę komisję decyzji w konkretnych sprawach. Z przepisu tego wynika, że przesłanką podjęcia uchwały końcowej, dotyczącej wyniku całego egzaminu, jest głosowanie nad ostateczną oceną pracy zawierającej rozwiązanie zadania jedynie z tej części egzaminu, której dotyczy odwołanie.

Z powołanych uregulowań wynika, że postępowanie odwoławcze przed komisją odwoławczą jest postępowaniem szczególnym, którego zakres strona określa w odwołaniu. Komisja kontroluje tylko tę część egzaminu, która została zakwestionowana przez stronę. Nie jest to zatem drugoinstancyjne postępowanie administracyjne w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego, tylko szczególne postępowanie odwoławcze, które ma na celu przede wszystkim rozpatrzenie zasadności zarzutów odwołania, nie zaś skontrolowanie całego przebiegu egzaminu ani też ponowne sprawdzenie wszystkich prac egzaminacyjnych (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2011 r. wydane w sprawach II GSK II 1421/10 i II GSK 1289/10. Analogicznie kształtuje się orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie oparte o zbliżone stany faktyczne i prawne związane z egzaminami radcowskim i adwokackim).

Jednakże, mając na względzie zakres zaskarżenia (zaskarżoną część lub części egzaminu), jeżeli komisja odwoławcza rozpatrując odwołanie dostrzeże mankamenty w kwestionowanej pracy, nie podnoszone przez egzaminatorów Komisji I stopnia, to ma obowiązek brania ich pod uwagę. Powołanie się tego organu na takie uchybienie nie narusza zakazu reformationis in peius, gdy nie dochodzi do obniżenia oceny z zaskarżonej części egzaminu. Jasne jest także, że reguła ta działa także w drugą stronę, a zatem organ odwoławczy, związany jedynie zakresem zaskarżenia (zaskarżona część egzaminu), winien wziąć pod uwagę te pozytywne elementy pracy, które zostały pominięte przez egzaminatorów, a co do których skarżący nie sformułował zarzutów w swoim odwołaniu. Organ odwoławczy kontroluje zatem odwołanie zgodnie z tą zasadą, bacząc jednak oczywiście, aby uzasadnienie uchwały zawierało przede wszystkim argumentację odnoszącą się do podniesionych zarzutów odwołania.

Reasumując Komisja stwierdziła, że brak jest jakichkolwiek podstaw do podwyższenia oceny za projekty pierwszego i drugiego aktu notarialnego oraz oceny z opinii prawnej, a w efekcie brak jest podstaw do podwyższenia oceny z egzaminu notarialnego.

Pismem z dnia 3 sierpnia 2014r. R. P. wniósł do WSA skargę na powyższą decyzję zarzucając rażące naruszenie podstawowych przepisów ustawy

o notariacie i przepisów wykonawczych wydanych do tej ustawy - a nadto rażące naruszenie na szkodę skarżącego naczelnych zasad postępowania administracyjnego zawartych w art. 6 do 15 kpa tj. w szczególności zasadę prawdy obiektywnej z art. 7 kpa, zasadę udzielania informacji z art. 9 kpa, zasadę wysłuchania strony i czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania

z art. 10 kpa, zasadę wyjaśniania zasadności przesłanek z art. 11 kpa, zasadę dwuinstancyjności z art. 15 kpa a nadto zasadę z art. 107 § 1 do 3 kpa - dotyczącą wymogów ustawowych decyzji ( uchwały ) i jej uzasadnienia.

Zdaniem skarżącego z akt sprawy wynika w sposób oczywisty, że uchwała Komisji egzaminacyjnej I stopnia z [...] - nie posiada uzasadnienia

o jakim mowa w art. 107 § 1 do 3 kpa, zaś Komisja Egzaminacyjna II stopnia

z [...] nie jest uprawniona do sporządzania uzasadnienia za Komisję I instancji - ze względu na w/w zasadę dwuinstancyjności zawartą w art. 15 kpa, która to Komisja ustosunkowała się nie do uchwały Komisji Egzaminacyjnej I stopnia lecz do podniesionych w ocenach egzaminatorów uchybień.

Zdaniem skarżącego zaskarżona uchwała nie rozpoznaje w ogóle istoty zarzutów zawartych odwołaniu od uchwały Komisji Egzaminacyjnej I stopnia, nie odnosi się w ogóle do wniosków skarżącego o wyłączenie wszystkich członków Komisji Egzaminacyjnej I stopnia z [...], ani nie odnosi się do wniosku skarżącego o sporządzenie przez Komisję I stopnia wykładni zaskarżonej uchwały.

Wskazując na powyższe skarżący wniósł o:

1. uchylenie zaskarżonej uchwały w całości jak i poprzedzającej ją uchwały Komisji Egzaminacyjnej I stopnia - jako uchwał niezgodnych z prawem i nieważnych;

2. nakazanie organizatorowi egzaminu notarialnego z dni [...] listopada 2013 r. powtórzenie tego egzaminu wobec zdającego R. P. i przeprowadzenie tego egzaminu zgodnie z wymogami prawa - przede wszystkim zgodnie z ustawą

o notariacie oraz zgodnie z ustawą kpa;

3.wyłączenie wszystkich członków Komisji Egzaminacyjnych zarówno I jak i II stopnia, gdyż zachodzą wątpliwości co do ich bezstronności a nadto co do niektórych z nich zachodzą podstawy do wyłączenia również z mocy ustawy - art. 24 § 1 pkt 1 do 7 kpa;

4. stwierdzenie, że zaskarżone uchwały nie podlegają wykonaniu;

5. zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącego odszkodowania w tym zwrotu opłaty za egzamin notarialny w kwocie 1380,- zł., wraz z odsetkami ustawowymi i odsetkami od zaległych odsetek od dnia 6 listopada 2013 r. do dnia zapłaty;

6. pozbawienie prawa wszystkich członków Komisji Egzaminacyjnych zarówno l jak i II stopnia brania udziału w jakichkolwiek Komisjach Egzaminacyjnych z uwagi na to, że nie są oni ani bezstronni ani nieskazitelni.

7. zasądzenie na rzecz skarżącego od strony przeciwnej kosztów procesu według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skarżący podkreślił, że zaskarżona uchwała nie odnosi się do zarzutów odwoławczych zdającego, ze komisja I stopnia z [...] bezprawnie uniemożliwiła skarżącemu zdanie wszystkich części egzaminu na wysokim poziomie - gdyż pozbawiła zdającego elementarnych praw, które są zagwarantowane zarówno w przepisach szczególnych jakim jest min ustawa o notariacie jak i w przepisach ogólnych opisanych w kpa.

Skarżący wskazał, że członkowie Komisji I stopnia z [...] zabrali zdającemu wszystkie pomoce naukowe i teksty aktów prawnych, uniemożliwiając mu jednocześnie korzystanie z przepisów prawnych, które mieli obowiązek zapewnić zdającemu, zabrali też bezprawnie zdającemu swoje jedzenie i napoje a na silę podali zdającemu zimną i jak się okazało zatrutą wodę i zmuszali zdającego do picia tej zatrutej wody - na skutek czego zdającego bolał min. brzuch i doznał 40 stopniowej gorączki przez co zdający zamiast zajmować się treścią egzaminu - musiał zmagać się z bólami brzuch. Członkowie tej Komisji odmówili też prawa zdającemu do skorzystania z toalety - co oznacza, że jawnie znęcali się nad zdającym i za co ci funkcjonariusze państwowi powinni być ukarani, gdyż wykorzystali oni stanowiska państwowe do swoich prywatnych celów - to jest do znęcania się nad zdającym.

Skarżący zarzucił, że organ II instancji nie zajął się czynami zabronionymi Komisji Egzaminacyjnej I stopnia z [...] - min. faktem, iż nie dokumentowali

w formie protokołu - jak nakazuje art. 67 § 1 i 2 kpa opisanych powyżej czynów.

W ocenie skarżącego Komisja Egzaminacyjna II stopnia naruszyła wszystkie naczelne zasady postępowania administracyjnego oraz nie zawiadomiła skarżącego R. P. - o terminie i miejscu egzaminu notarialnego - co najmniej 14 dni przed dniem rozpoczęcia egzaminu notarialnego - co więcej Komisja ta w ogóle nie zawiadomiła skarżącego o terminie i miejscu egzaminu notarialnego - a skarżący o terminie i miejscu tego egzaminu dowiedział telefonicznie i dopiero [...] listopada 2013 r., a więc na kilkanaście godzin przed rozpoczęciem tego egzaminu i tylko zdążył się ubrać i wsiąść w pociąg aby całą noc podróżować i dotrzeć na egzamin notarialny do [...] w dniu następnym czyli [...] listopada 2013 r. rano o godz. 9.

Zdaniem skarżącego wobec wskazanych zarzutów Komisja powinna zorganizować skarżącego prawidłowy egzamin notarialny zgodnie z wymogami prawa.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej uchwały, działając

w granicach sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; zwaną dalej p.p.s.a.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (WSA) stwierdza, że w działaniu organów orzekających w sprawie nie dopatrzył się nieprawidłowości, w tym - w zakresie zarzutów podniesionych w skardze - które uzasadniałyby wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej uchwały.

Zgodnie z art. 74 § 3 ustawy z dnia z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie (Dz.U.2017, poz. 2291 ze zm.) egzamin notarialny polega na sprawdzeniu przygotowania prawniczego osoby przystępującej do egzaminu notarialnego do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu notariusza. Egzamin ten, jak stanowi art. 74 § 5 Prawa o notariacie, przeprowadza się raz w roku w terminie wyznaczonym przez Ministra Sprawiedliwości. Egzamin składa się z trzech pisemnych (art. 74 § 4 Prawa o notariacie). Pierwsza i druga część egzaminu notarialnego polega na opracowaniu projektu aktu notarialnego na podstawie opisanych przypadków, trzecia natomiast polega na opracowaniu projektu odmowy dokonania czynności notarialnej albo uzasadnienia do jej dopuszczalności albo opracowaniu projektu czynności notarialnej innej niż akt notarialny (art. 74d § 1 i 2 Prawa o notariacie).

Stosownie do postanowień art. 74e § 2 Prawa o notariacie, oceny rozwiązania z zadań z części egzaminu notarialnego dokonują niezależnie od siebie dwaj członkowie komisji, biorąc pod uwagę w szczególności zachowanie wymogów formalnych, stosowanie właściwych przepisów prawa i umiejętność ich interpretacji, poprawność, proponowanego przez zdającego sposobu rozstrzygnięcia problemu.

Zgodnie z treścią art. 74e § 4 Prawa o notariacie, ostateczną ocenę z pracy pisemnej z każdego z zadań z części egzaminu notarialnego stanowi średnia ocen cząstkowych przyznanych przez każdego członka komisji sprawdzającego pracę pisemną. Stosownie do treści art. 74f § 1 Prawa o notariacie, pozytywny wynik z egzaminu notarialnego otrzymuje zdający, który z każdej części egzaminu notarialnego otrzymał ocenę pozytywną.

Mając na uwadze, że skarżący z dwóch projektów aktów notarialnych oraz

z opinii prawnej otrzymał ocenę niedostateczną, Komisja Egzaminacyjna do spraw aplikacji notarialnej przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w [...] uchwałą nr [...] z dnia [...] grudnia 2013r. zobowiązana była stwierdzić, że R. P., uzyskał wynik negatywny z egzaminu notarialnego, przeprowadzonego w dniach [...] listopada 2013r.

Mając na uwadze, że zgodnie z treścią art.74f § 1 ustawy Prawo o notariacie, pozytywny wynik z egzaminu notarialnego otrzymuje wyłącznie zdający, który

z każdej części egzaminu notarialnego uzyskał ocenę pozytywną, w ocenie Sądu Komisja Egzaminacyjna zasadnie stwierdziła, że R. P. uzyskał negatywny wynik z egzaminu notarialnego.

Zarzuty zawarte w skierowanej przez R. P. skargi do sądu dotyczyły nieprawidłowości w zakresie przeprowadzonego w dniach [...] listopada 2013 r. egzaminu notarialnego i powiadomienia skarżącego o terminie egzaminu.

W ocenie Sądu nie znajdują one jednak potwierdzenia w aktach sprawach

i wyjaśnieniach Komisji egzaminacyjnej zawarte w piśmie z dnia [...] lutego 2014 r.

Jak wynika z akt sprawy wbrew zarzutom skarżącego zawiadomienie o terminie i miejscu przeprowadzenia egzaminu notarialnego (opatrzone datą [...].10.2013r.) zostało wysłane d skarżącego w dniu 21 .10.2013r. na adres wskazany przez skarżącego. Przesyłka została jednak zwrócona z adnotacją "adresat nieznany". Skarżący nie podał innego adresu na który możliwe było doręczenie korespondencji.

W dniu 29.10.2013r. (po uprzedniej rozmowie telefonicznej ze skarżącym) ponownie wysłano skarżącemu na ustalony podczas rozmowy adres, zawiadomienie o terminie i miejscu przeprowadzenia egzaminu. Przesyłka została zwrócona

z adnotacją "adresat nieznany".

W dniu [...].11.2013r. zawiadomienie o terminie i miejscu przeprowadzenia egzaminu zostało skarżącemu przekazane faxem. Z powyższego wynika zatem, że powodem zawiadomienia skarżącego o miejscu i terminie egzaminu dopiero w dniu [...] listopada 2013r. było podanie przez skarżącego nieprawidłowego adresu.

Treść protokołu sporządzonego w trakcie trwaniach egzaminu nie potwierdza również pozostałych zarzutów skarżącego dotyczących pozbawienia skarżącego materiałów pomocniczych, konieczności zdjęcia kurtki czy podania mu zatrutej wody.

Niezależnie od powyższego stwierdzić należy, że o fakcie otrzymania przez skarżącego oceny niedostatecznej z egzaminu notarialnego zadecydowały trzy niedostateczne oceny z poszczególnych części egzaminu. Projekt pierwszego aktu notarialnego dokumentuje nieważną czynność prawną, a ponadto zawiera także szereg innych, poważnych uchybień. Skarżący sporządził bezwarunkową umowę sprzedaży, pomijając ustawowe prawo pierwokupu przysługujące gminie na podstawie art. 109 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zdający przyjął założenie (nie wynikające z kazusu), że na podstawie art. 147 kro, małoletniego reprezentuje kurator, co jeden z egzaminatorów słusznie uznał za właściwe uzasadnienie takiej reprezentacji, z tym, że nie powołano zaświadczenia dla kuratora, stwierdzającego objęcie przez niego obowiązków i zawierającego zakres jego umocowania. Brak jest zgody sądu opiekuńczego na uruchomienie środków pieniężnych z rachunku małoletniego, wymaganej przez k.r.o. Tytuł umowy jest potoczny: "umowa kupna-sprzedaży'". Cena jest wyrażona w PLN, niezgodnie z treścią zadania. Nie zastosowano art. 6 Prawa o notariacie. Brak jest oświadczenia o braku przesłanek z art. 159 kro. Brak jest oświadczenia, że kupujący jest obywatelem polskim, co jest także ważnym uchybieniem projektu. Brak jest pouczenia o podatku dochodowym od osób tycznych, co nie stanowi wypełnienia obowiązków wyjaśniająco-doradczych notariusza i stanowić może podstawę do odpowiedzialności odszkodowawczej i dyscyplinarnej notariusza. Nie przedłożono do aktu wypisu umowy sprzedaży, na mocy której małżonkowie [...] nabyli nieruchomość od gminy. W postanowieniu o zwolnieniu od taksy brak jest wskazania notariusza wyznaczonego do czynności. Opłata sądowa jest zawyżona.

Komisja odwoławcza wskazała również na: wadliwe wpisanie nr Repertorium A aktu; wadliwe odnotowanie przez zdającego, że nie podano w akcie nr NIP stron - numerów tych nie podaje się już w aktach, numerem identyfikacji podatkowej osoby fizycznej nie prowadzącej działalności gospodarczej jest nr PESEL; brak nr PESEL małoletniego, co jest uchybieniem nie tylko w podanym wyżej zakresie identyfikacji podatkowej, ale także w aspekcie postępowania wieczystoksięgowego. Zdający nie podaje, gdzie mieszka małoletni, nie można więc stwierdzić, czy przywołano prawidłowe (właściwość miejscowa) postanowienia sądu opiekuńczego i sądu orzekającego o zwolnieniu z taksy - sądem opiekuńczym jest u zdającego Sąd Rejonowy w [...], a sądem orzekającym o zwolnieniu od ponoszenia taksy jest Sąd Rejonowy w [...]. Wg zdającego przeznaczenie nieruchomości w planie zagospodarowania przestrzennego wynika z wypisu z rejestru gruntów i mapy, co jest poważnym uchybieniem. Zdający nie tylko nie zawarł w akcie zastrzeżenia zapłaty ceny w USD, ale także nie ustalił tej ceny w USD. Nie jest to realizacja polecenia egzaminacyjnego i nie stanowi to zabezpieczenia interesów stron. Podanie w pracy stanu cywilnego małoletniego świadczy o nieznajomości przepisów kc o zdolności do czynności prawnych (art. 10 kc). Niewykonalny jest zaprojektowany przez zdającego w pracy termin wydania nieruchomości. Stwierdzono, że język prawniczy pracy i styl są bardzo niskim poziomie. Nie pouczono o podatku dochodowym od osób fizycznych, oraz o ewentualnym obowiązku zapłaty tzw. renty planistycznej. Nie stanowi to wypełnienia obowiązków notariusza z art. 80 § 3 Prawa o notariacie. Taksa notarialna jest zawyżona. Zbędnie umieszczono w akcie zapis dotyczący tego, kto może otrzymać wypisy aktu (wynika to z wprost z ustawy Prawo o notariacie) i zbędnie (niezgodnie z poleceniem egzaminacyjnym) zamieszczono podpisy stron.

Również drugi projekt aktu notarialnego, sporządzony przez skarżącego zawiera błąd, który powoduje nieważność udokumentowanych w nim czynności materialno-prawnych w postaci umów zamiany. W przedmiotowej sprawie zgoda Ministra właściwego do spraw Skarbu Państwa była wymagana dla umów zamiany, której stroną była spółką W., zgodnie z art. 5a ust. 1 i n. ustawy z dnia 28 sierpnia 1996 r. o zasadach wykonywania uprawnień przysługujących Skarbowi Państwa (j. t. Dz. U. z 2012 r., poz. 1224). W związku z tym czynności prawne w postaci obu umów zamiany są nieważne (art. 5a ust. 2 cyt. ustawy). Kolejny istotny błąd popełniony przez skarżącego dotyczy reprezentacji spółki K.. Zgodnie

z zadaniem egzaminacyjnym, Spółkę tę reprezentował prokurent samoistny. Stosownie do art. 109³ k.c., m.in. do zbycia nieruchomości w przypadku reprezentacji przez prokurenta jest wymagane jednak pełnomocnictwo, udzielone przez zarząd spółki (w tym wypadku zarząd spółki z o.o. - art. 201 § 1 ksh), w formie aktu notarialnego (art. 99 § 1 k.c. w zw. z art. 158 k.c.). Tymczasem w opracowaniu nie wskazano, iż prokurent ten działa na podstawie pełnomocnictwa i nie opisano tego dokumentu. Zdający umocowanie do reprezentacji tej Spółki wywodzi z faktu przysługiwania wskazanej osobie przymiotu prokurenta samoistnego (§ 2, str. 4). W konsekwencji spółka K. nie była należycie reprezentowana, a czynności dokonane jej imieniem przez prokurenta dotknięte są wadą w postaci bezskuteczności zawieszonej, a zatem ważność tych czynności zależeć będzie od potwierdzenia ich przez zarząd Spółki (art. 103 § 1 i 2 k.c.). W razie braku potwierdzenia w terminie wyznaczonym przez kontrahenta, sankcja w postaci bezskuteczności zawieszonej przekształci się w sankcję nieważności. Dlatego też wyżej opisane uchybienie dowodzi braku znajomości przez zdającego podstawowego przepisu, jakim jest art. 109³ k.c. Innym rażącym błędem popełnionym przez zdającego jest brak powołania uchwały walnego zgromadzenia spółki komandytowo-akcyjnej Z. sp. z o.o. wyrażającej zgodę na zbycie nieruchomości i nabycie w zamian innej nieruchomości oraz brak zgody obu komplementariuszy na jej podjęcie (art. 146 § 2 pkt 4 ksh oraz art. 146 § 3 pkt 3 ksh w zw. z postanowieniami statutu wymagającego takiej uchwały także na nabycie nieruchomości). Zdający nie powołał też uchwał walnego zgromadzenia spółki W. i zgromadzenia wspólników spółki K. wyrażających zgodę na zawarcie umów zamiany (art. 393 pkt 4 ksh, art. 228 pkt 4 ksh i art. 229 ksh), ani nie wzmiankował w opracowaniu powołania statutu spółki W. oraz umowy spółki K., z których wynikałoby, iż zarówno statut spółki W., jak i umowa spółki z o.o. K. wyraźnie wskazują, że nie jest wymagane podjęcie uchwał w tej materii. W konsekwencji brak wspomnianych uchwał skutkuje bezskutecznością zawieszoną, która w razie braku podjęcia takich uchwał w terminie 2 miesięcy od zawarcia umów zamiany przekształca się w nieważność bezwzględną (art. 17 § 1 i § 2 ksh). Projekt zawiera też podpisy (co jest zbędne) oraz wzmiankę o odczytaniu i przyjęciu aktu. Akt notarialny nie obejmuje zgody drugiego współwłaściciela nieruchomości składającej się z działek nr [...] i [...] na odłączenie działki nr [...] do nowej księgi wieczystej.

Ocenę negatywną otrzymał również projektu opinii prawnej. O negatywnej ocenie pracy zadecydowało niewłaściwe zastosowanie i zinterpretowanie przepisów Kodeksu spółek handlowych, w szczególności art. 25 - wskutek przyjęcia, że doszło w przedmiotowym stanie faktycznym do powstania nowej spółki, którą jednak "co najwyżej można traktować juko spółkę cywilną". Ponadto, wytknięto rażąco nietrafne stwierdzenie, że doszło do "wyrafinowanego albo przypadkowego oszustwa" wobec nabywcy udziałów w spółce. Wskazano także na niepoprawne posługiwanie się jeżykiem prawniczym.

Do podniesionych przez skarżącego w odwołaniu zarzutów Komisja Egzaminacyjna II stopnia ustosunkowała się. Jak stanowi § 5 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia z dnia 16 lipca 2009 r. w sprawie komisji egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu notarialnego wynika, że w toku postępowania odwoławczego sporządzana jest pisemna opinia dotycząca zasadności jedynie zarzutów podniesionych w odwołaniu, mowa jest także o zakresie odwołania oraz o zasadności poszczególnych zarzutów podniesionych w odwołaniu.

Z kolei w § 5 ust. 4 wymienionego rozporządzenia ustanowiono procedurę głosowania członków komisji odwoławczej w procesie podejmowania przez tę komisję decyzji w konkretnych sprawach. Z przepisu tego wynika, że przesłanką podjęcia uchwały końcowej, dotyczącej wyniku całego egzaminu, jest głosowanie nad ostateczną oceną pracy zawierającej rozwiązanie zadania jedynie z tej części egzaminu, której dotyczy odwołanie.

Mając na uwadze powyższe Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.