Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 4718/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2004-05-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 605  Ewidencja ludności, dowody tożsamości, akty stanu cywilnego, imiona i nazwisko, obywatelstwo, paszporty
Skarżony organ: Wojewoda

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Maria Skwierzyńska (spr.) Sędziowie NSA Włodzimierz Zygmont WSA Barbara Koś Protokolant: sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2004r. sprawy ze skargi L.R. na decyzję Wojewody z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zameldowania I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...]r. nr [...], II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego L.R. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. stwierdza, że zaskarżona decyzja i poprzedzającą ją decyzja nie podlega wykonaniu. /-/ B. Koś /-/ M. Skwierzyńska /-/ W. Zygmont


UZASADNIENIE

Po rozpatrzeniu wniosku J.J. o "unieważnienie zameldowania L.R. i członków jego rodziny" w budynku położonym w P. przy ul. L. [...], Prezydent Miasta decyzją z dnia [...]r. na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz. U. z 2001r. Nr 87, poz. 960), uchylił czynności materialno-techniczne polegające na zarejestrowaniu faktu zameldowania L.i I.R., B. A. i J.R. na pobyt stały w lokalu przy ul. L.[...] w P..

W uzasadnieniu decyzji w.w. organ stwierdził, że zgodnie z art. 9 ust. 2 w.w. ustawy przy zameldowaniu na pobyt stały lub czasowy ponad dwa miesiące należy przedstawić potwierdzenie uprawnienia do przebywania w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie. Potwierdzenia tego faktu, zgodnie z art. 29 ust. 1 powołanej ustawy, na formularzu meldunkowym winien dokonać właściciel (zarządca budynku). W przypadku, gdy budynek stanowi współwłasność, uprawnienie do pobytu w lokalu winni potwierdzić wszyscy współwłaściciele.

Ustalono, że nieruchomość, na której zbudowany jest budynek, w którym zamieszkuje rodzina R. stanowi współwłasność L.R. w połowie oraz J., J. i P. J. po 1/3. W dniu [...]r. zameldowania w w.w. budynku dokonał L.R. z małoletnim synem J., w dniu [...]r. A.R., a [...]r. I.R. z synek B..

Budynek przy ulicy L. [...] zbudowany został w [...]r. przez L. R. wyłącznie z jego środków na nieruchomości co do ½ części nabytej przez niego w drodze spadku po matce. Pozostałą część nabyły dzieci jego zmarłej siostry. Pozostali współwłaściciele nie partycypowali w budowie, ani w utrzymaniu nieruchomości (podatek, woda itp.).

Na formularzach meldunkowych żony i syna L.R. wskazał, że jest właścicielem budynku. Na jego budowę uzyskał zgodę opiekuna (ojca) małoletnich synów swej siostry oraz stosowną decyzję organu administracji. W.W. nie uzyskał zgody pozostałych współwłaścicieli nieruchomości na zameldowanie.

W tej sytuacji organ I instancji uznał, że czynność materialno-techniczna zameldowania L. R. i członków jego rodziny była wadliwa, bowiem nie wyrazili na nią zgody pozostali współwłaściciele nieruchomości, co winno mieć miejsce zgodnie z art. 9 ust. 2 i 29 ust. 1 ustawy z 10 kwietnia 1974r. Wobec tego, w myśl art. 47 ust. 2 tejże ustawy organ prowadzący ewidencję ludności, po zaistnieniu wątpliwości co do prawdziwości danych zawartych w przyjętym zgłoszeniu meldunkowym, zasadnie zakwestionował prawidłowość dokonanej czynności materialno -technicznej zameldowania na pobyt stały w.w. osób.

Po rozpatrzeniu odwołania L. R. Wojewoda decyzją z dnia [...]r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy, podzielając stanowisko Prezydenta Miasta wyrażone w zaskarżonej decyzji podkreślił, że w sytuacji, gdy zgłoszone na formularzu meldunkowym dane budzą wątpliwości organ właściwy w sprawach meldunkowych, zgodnie z art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, może rozstrzygać o zameldowaniu również po dokonaniu tej czynności, jeżeli później powstały wątpliwości co do prawidłowości danych zgłoszonych na formularzu meldunkowym.

W sytuacji, gdy L.R. i członkowie jego rodziny nie posiadali zgody wszystkich współwłaścicieli nieruchomości na zameldowanie, a do rozporządzania rzeczą wspólną oraz do czynności przekraczających zwykły zarząd tą rzeczą, zgodnie z art. 199 kc, potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli, organ I instancji zasadnie uchylił czynność materialno-techniczną zameldowania., bowiem pozostali współwłaściciele zgody na to zameldowanie nie udzielili.

Decyzję tę L.R. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego podnosząc w skardze, że na nieruchomości przy ul. L.[...] od urodzenia mieszkał wraz z rodziną, a następnie wraz z rodziną zamieszkał w innym mieszkaniu.

Po śmierci matki i nabyciu w drodze spadku po niej połowy w.w. nieruchomości. za zgodą szwagra reprezentującego interesy małoletnich wówczas synów, rozpoczął budowę domu po to, by w nim zamieszkać wraz z rodziną. Współwłaściciele nie uczestniczyli w kosztach budowy domu, zbudowanego po rozebraniu stojącego tam budynku gospodarczego, ani nie uczestniczyli w kosztach utrzymania nieruchomości. Po dojściu do pełnoletności zaczęli domagać się od niego pieniędzy. W szczególności J.J. posiadający obywatelstwo niemieckie domagał się sprzedaży nieruchomości i podziału uzyskanej z tego tytułu sumy.

Skarżący stwierdza, że jest na zasiłku przedemerytalnym, ma dziecko specjalnej troski i nie posiada pieniędzy by spłacić współwłaścicieli, którzy w związku z tym wystąpili o pozbawienie jego i jego rodziny zameldowania.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wnosi o oddaleni skargi podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpatrując sprawę na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270), zważył co następuje:

Bezsporny w rozpatrywanej sprawie jest fakt, że L.R., zgodnie z wydaną mu decyzją Urzędu Dzielnicowego Wydział Urbanistyki i Architektury i Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r., wybudował z własnych środków z przeznaczeniem na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych budynek przy ul. L.[...], w którym następnie zamieszkał w raz z rodziną.

Budynek ten znajduje się na nieruchomości stanowiącej współwłasność skarżącego ( w ½) i jego trzech siostrzeńców ( każdy po 1/6). Na budowę wyraził zgodę ojciec wówczas małoletnich współwłaścicieli. Budynek zbudowany został w celu zaspokajania potrzeb mieszkaniowych skarżącego i jego rodziny, co wynika również z decyzji Urzędu Wojewódzkiego Wydział Planowania Przestrzennego, Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r.

Zameldowanie L. R. i członków jego rodziny na pobyt stały pod wskazanym adresem nastąpiło na podstawie zgłoszeń pobytu stałego, w których w.w. potwierdził, ze jest jedynym właścicielem budynku, nie rozróżniając kwestii własności budynku d. kwestii poczynienia nakładów na nieruchomość . Zameldowanie w trybie rejestracji zgłoszenia ma charakter czynności materialno - tecznicznej, która następuje zgodnie z postanowieniem przepisu art. 47 ust.1 z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz.U. z 2001r. Nr 87, poz. 960).

Wobec wniosku pozostałych współwłaścicieli nieruchomości z dnia [...]r. " o unieważnieniu zameldowania" L.R. i członków jego rodziny organ I instancji wszczął w trybie art. 47 ust. 2 w.w. ustawy postępowanie wyjaśniające wątpliwości meldunkowe, które zakończyło się wydaniem decyzji.

W postępowaniu tym istotna jest nie kwestia formalnej prawidłowości zgłoszenia meldunkowego ale ustalenie, czy zachodzą materialnoprawne przesłanki zameldowania, na co wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 20 września 2002r. sygn. akt III RN 139/01.

Obowiązujący w czasie dokonywania zgłoszeń pobytu stałego przez skarżącego i członków jego rodziny przepis art. 9 ust. 2 omawianej ustawy wiązał rejestrację meldunkową ( art. 47 ust. 1 ustawy) z potwierdzeniem uprawnień do przebywania w lokalu przez właściciela budynku.

Postępowanie rejestracyjne, skutkując zameldowanie, sprowadza się do badania prawidłowości meldunkowego w aspekcie § 7 m.inn. pkt. 15 rozporządzenia z dnia 28 czerwca 1984r. w sprawie wykonania obowiązku meldunkowego i prowadzenia ewidencji ludności ( Dz.U. Nr 32. poz. 176 ze zm.).

Natomiast postępowanie prowadzone przez organ właściwy w sprawach ewidencji ludności na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. nie powinno ograniczać się jedynie do kwestii rejestracyjnych w oderwaniu od istoty sprawy. Strona w toku postępowania administracyjnego stała na stanowisku, że jako osoba, która z własnych środków wybudowała budynek na należącej do niej połowie nieruchomości jest jego wyłącznym właścicielem i tym samym jej zdaniem była uprawniona do potwierdzenia o zgłoszeniu pobytu stałego swojego prawa pobytu w tym budynku oraz członków jej rodziny.

Organy obu instancji stanęły na stanowisku, że skoro nieruchomość przy ul. L. [...] stanowi współwłasność, to zgodę na zameldowanie winni wyrazić wszyscy współwłaściciele. Skoro zgody tej nie było ze strony siostrzeńców skarżącego uznano, że należy uchylić czynności materialno-techniczne zameldowania. Nie wzięto pod uwagę faktu, że skarżący zamieszkiwał od kilkunastu lat w w.w. budynku za faktyczną zgodą pozostałych współwłaścicieli, a także że w sprawie dane zawarte w zgłoszeniu nie budziły zastrzeżeń w toku postępowania rejestracyjnego. Okoliczność ta przemawia za tym, że jedynie nieporozumienia rodzinne spowodowały, że J. i J.J. zakwestionowali istniejący od wielu lat stan faktyczny, nie biorąc pod uwagę okoliczności, że zameldowanie L.R. w budynku przy ul. L. nie rzutuje w żaden sposób na ich prawa wynikające ze współwłasności, na którą nakłady poczynił jedynie w.w. L.R..

Organy administracji powinny wziąć pod uwagę powyższy stan faktyczny oraz społeczny aspekt sprawy.

W tym stanie rzeczy, mając na względzie przepis art. 7 kpa, który obliguje organ administracji do załatwienia sprawy mając na względzie także słuszny interes obywatela, organ właściwy w sprawie ewidencji ludności rozpatrując sprawę co do istoty, czyli uprawnień skarżącego i jego rodziny do przebywania w budynku, w którym byli oni zameldowani mógł ewentualnie, gdy uznał wyrażenie zgody przez współwłaścicieli za niezbędne dla załatwienie sprawy, rozważyć zasadność zawieszenia postępowania zgodnie z przepisem art. 97 § 1 pkt. 4 kpa, pozostawiając kwestię wyrażenia przez współwłaścicieli zgody na zameldowanie rodziny R. we wspomnianym budynku rozstrzygnięciu sądu powszechnego. O takiej możliwości należało stronę poinformować realizując obowiązek wynikający z art. 9 kpa.

Należało także, w myśl art. 10 ust. 1 kpa umożliwić stronie czynny udział w sprawie ( brak dowodu o poinformowaniu L.R. o możliwości uczestniczenia w przesłuchaniu J., J. i J.J.), a także powiadomić go, o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Nie zastosowanie się do wymogów powołanego przepisu w sposób ewidentny ograniczyło prawa strony. Zwrócić również należy uwagę na niekonstytucyjność przepisu art. 9 ust. 2 omawianej ustawy, stwierdzoną przez Trybunał Konstytucyjny wyrokiem dnia 27 maja 2002r. sygn. akt K 20/01 (Dz.U. Nr 78, poz. 716). tym samym zameldowanie na pobyt stały nie jest uzależnione od potwierdzenia uprawnienia do przebywania w lokalu. Zameldowanie nie może być utożsamiane z uprawnieniami do lokalu lecz stanowi ono realizację obowiązku meldunkowego, o którym mowa w art. 4 pkt. 1 , art. 5 i 6 w.w. ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r.)

Mając powyższe względy na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c, art. 200 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji.

/-/ B. Koś /-/ M. Skwierzyńska /-/ W. Zygmunt