Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 757/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-10-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Pamela Kuraś - Dębecka Sędziowie : Sędzia WSA Izabela Głowacka - Klimas (spr.) Asesor WSA Agnieszka Łąpieś - Rosińska Protokolant: Paweł Muszyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2005 r. sprawy ze skargi A. B. i J. B., prowadzących P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] września 2004r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w [...] nałożył na A. i J. B. karę pieniężną

w kwocie 8 010 zł.

Podstawę faktyczną niniejszego rozstrzygnięcia stanowiło przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 78,4 kN.

W odwołaniu od niniejszej decyzji skarżący podnosi, iż nie została przekroczona dopuszczalna masa całkowita zespołu pojazdów.

Decyzją z dnia [...] lutego 2005r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu podał między innymi, że:

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 marca 2003 r. w sprawie sieci dróg krajowych po których mogą poruszać się pojazdy o określonych parametrach ustala sieć dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku na pojedynczą oś do 100 kN (10 t), a na oś składową osi wielokrotnej od 57,5 kN (5,75 t) do 80 kN (8 t) w zależności od rozstawu osi składowych, obejmującą drogi krajowe wymienione w załączniku do niniejszego rozporządzenia.

Zgodnie z art. 41 ust. 4 i 5 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych Minister właściwy do spraw transportu, w drodze rozporządzenia, ustala wykaz dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku na pojedynczą oś do 112,7 kN (11,5 t), mając na uwadze stan techniczny dróg oraz ochronę dróg przed zniszczeniem oraz wykaz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku na pojedynczą oś do 98 kN (10 t), mając na uwadze stan techniczny dróg oraz ochronę dróg przed zniszczeniem.

W ustępie 6 ww. artykułu zawarta jest informacja, że drogi inne niż określone na podstawie ust. 4 i 5 stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku na pojedynczą oś do 78,4 kN (8 t).

Droga wojewódzka [...] (w miejscowości B., na ul. T.), na której dokonano kontroli drogowej na podstawie powyższego została zakwalifikowana do dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku na oś pojedynczą do 78,4 kN (8t).

Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym ładunek nie może powodować przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej lub dopuszczalnej ładowności pojazdu. Jeżeli masa, lub naciski osi są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi (...) przejazd pojazdu jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia (art. 61 ust. 11 ww. ustawy).

Stosownie do art. 64 ust. 1 ustawy prawo o ruchu drogowym ruch pojazdu lub zespołu pojazdów, którego masa, naciski osi lub wymiary wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach określających warunki techniczne pojazdów oraz określonych w art. 61 ust. 6, 8 i 10, jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia.

Stosownie zaś do art. 13 g ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych za przejazd pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu wymierza się karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej.

Zgodnie z art. 40 c ww. ustawy w przypadku stwierdzenia, że pojazd przekracza dopuszczalna masę całkowitą, naciski osi, wymiary lub przejazd pojazdu odbywa się bez zezwolenia wymaganego przepisami o ruchu drogowym, inspektor Inspekcji Transportu Drogowego (. . .) ma prawo wymierzenia i pobrania kary pieniężnej (...).

Wysokość kary za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 78,4 kN określona została w Ip4 pkt 7 lit. c) i d) załącznika do ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych i wynosi 3240 złotych dla potrójnej osi przyczep powyżej naczep, przy odległości pomiędzy osiami składowymi od 1,30 m do 1,40 m ponad 193,0 kN do 207,7 kN oraz za każde rozpoczęte przekroczenie o 15 kN ponad 201,7 kN dodatkowo 3000 złotych. W przedmiotowym stanie faktycznym przy nacisku potrójnej osi naczepy, przy odległościach między osiami składowymi od 1,30 m do 1,40 m wynoszącym 226,88 kara wynosi 6930 (3240 + (2 x 3000)) i została pomniejszona o 25% ze względu na zawieszenie pneumatyczne). Wysokość kary za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach do 78,4 kN określona został w lp. 4 pkt 8 lit. c) i d) ww. załącznika i wynosi 600 złotych dla pojedynczej osi napędowej ponad 88,2 kN do 93,1 kN oraz za każde rozpoczęte przekroczenie o 5 kN ponad 93,1 kN dodatkowo 480 złotych. W przedmiotowym stanie faktycznym przy nacisku na pojedynczą oś napędową wynoszącym 94,22 kN kara wynosi 1080 złotych (600 + 480).

W dniu [...] sierpnia 2004 r. na drodze wojewódzkiej nr [...] w miejscowości B. (na ul. T.) zatrzymany został do kontroli pojazd marki [...] o nr rej. [...]wraz z naczepą o nr rej. [...] prowadzony przez Pana M. L.

Po dokonaniu pomiaru nacisków osi i masy całkowitej pojazdu stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku na pojedynczą oś napędową o 15,82 kN (nacisk na oś wynosił 94,22 kN) oraz na osie składowe osi wielokrotnej przy rozstawie od 1,30 m do 1,40 m o 63,29 kN (suma nacisków na potrójną oś wielokrotną wynosił 226,88 kN). Powyższe potwierdzają załączone do akt sprawy protokół kontroli oraz protokół z ważenia pojazdu. Z uwagi na powyższe na stronę nałożona została kara pieniężna w wysokości 8010 złotych. Kara dotycząca przekroczenia dopuszczalnych nacisków na potrójną oś wielokrotną została pomniejszone o 25% ze względu na zastosowanie w zespole pojazdów zawieszenia pneumatycznego.

W odwołaniu od niniejszej decyzji skarżący podnosi, iż nie przekroczyła dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów.

Wyjaśnienie powyższe nie może stanowić podstawy uwzględnienia odwołania. Z podpisanego bez zastrzeżeń przez kierowcę protokołu kontroli wynika, iż wynik pomiarów nacisków osi oraz masy całkowitej wykazał "nienormatywność" zespołu pojazdów. W tym miejscu należy również dodać, iż funkcjonariusze Inspekcji Transportu Drogowego weryfikują stan faktyczny zastany w chwili kontroli drogowej używając urządzeń, które posiadają ważną legalizację. Na podstawie wyników kontroli nakładane są kary w oparciu o ustawę o drogach publicznych. Pomiarów dokonano za pomocą przenośnych wag do pomiarów statycznych posiadającymi legalizację Urzędu Miar.

Odnosząc się do argumentów strony zawartych w odwołaniu należy stwierdzić, iż fakt nieprzekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej zestawu pojazdów nie ma związku z przekroczeniem dopuszczalnych nacisków na poszczególną oś. Należy bowiem zauważyć, że dopuszczalne naciski na osie mogą być przekroczone, gdy nie jest przekroczone dopuszczalna masa całkowita pojazdu (np. poprzez złe rozłożenie ładunku w części ładunkowej pojazdu).

Organ odwoławczy wyjaśnia, iż inspektorzy transportu drogowego nie posiadają swobody w zakresie ustalania wysokości nakładanej kary pieniężnej. Zgodnie z art. 13 g ust .1 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych za przejazd pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu wymierza się karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej. Wysokość kar precyzyjnie określona została w załączniku nr 2 do ww. ustawy.

W związku powyższym należy uznać, iż organ I instancji wydał decyzję zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem Głównego Inspektora Transportu Drogowego wnieśli A. i J. B., zwani dalej skarżącymi. W skardze domagali się uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W uzasadnieniu skargi podnieśli, że ich zdaniem aby formalna niezgodność zachowania się kierowcy, z określonymi przepisami prawa mogła powodować odpowiedzialność dla właściciela przedsiębiorstwa, takie zachowanie powinno być zawinione. Kierowca M. L. zorientował się, ze ma źle wystawiony dokument na nazwisko G. L. Chciał zawrócić i uzyskać prawidłowy dokument. Nie mógł jednak wcześniej zatrzymać się, bowiem na drodze dojazdowej do kopalni było za wąsko. Kierowca chciał znaleźć możliwość zawrócenia. Należy podkreślić, że przed zjazdem w drogę nr [...] w miejscowości B., nie było znaku określającego dopuszczalną masę pojazdów. Kierowca skręcił i zauważywszy znak określający dopuszczalny tonaż zatrzymał się, nie przejechał za ten znak i wówczas został skontrolowany. Skarżący podnieśli ponadto, że nie została przekroczona masa całkowita pojazdu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny Warszawie zważył , co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U, Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W wyniku przeprowadzonej kontroli w dniu [...] sierpnia 2004 r. na drodze wojewódzkiej nr [...] po której mogą się poruszać pojazdy o dopuszczalnym nacisku na pojedynczą oś do 78,4 kN (8t), stwierdzono przekroczenia nacisków na poszczególne osie w pojeździe stanowiącym własność A. i J. B. odpowiednio o 15,82 kN na drugiej osi przy zawieszeniu mechanicznym i o 63,29 kN na trzeciej osi przy zawieszeniu pneumatycznym.

Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2003r. Nr 58, poz. 515) ładunek nie może powodować przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej lub dopuszczalnej ładowności pojazdu. U stęp 11 powyższego art. stanowi, że jeżeli masa, naciski osi lub wymiary pojazdu wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach określających warunki techniczne pojazdów oraz określonych w ust. 6, 8 i 10, przejazd pojazdu jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia.

Stosownie natomiast do art. 64 ust. 1 ww. ustawy, ruch pojazdu lub zespołu pojazdów, którego masa, naciski osi lub wymiary wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach określających warunki techniczne pojazdów oraz określonych w art. 61 ust. 6, 8 i 10, jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia.

Zgodnie z art. 13 g ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych (Dz.U. Nr 71, poz.838) za przejazd pojazdów nienormatywnych bez wymaganego zezwolenia określonego przepisem art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym wymierza się karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej.

Uprawnieni do wymierzenia tej kary na podstawie art. 40 ustawy o drogach publicznych są inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego.

Kara pieniężna została wymierzona zgodnie z Lp. 4 pkt 7 lit c i d i lp. 4 pkt 8 lit c i d załącznika nr 2 do ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz.U. Nr 200, poz. 1953 z 2003r.).

Ustawa z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych nakłada kary pieniężne za jazdę bez zezwolenia pojazdem, w którym przekroczone zostały dopuszczalne parametry. Odpowiedzialność, o której mowa w art. 13 g ust. 1 tej ustawy, ma charakter obiektywny i nie jest warunkowana winą podmiotu wykonującego przejazd. Na organie nakładającym karę pieniężną nie ciąży obowiązek wykazania, że do przekroczenia dopuszczalnych norm doszło na skutek okoliczności zależnych czy zawinionych przez użytkownika pojazdu. Kara ta, w ściśle określonej ustawą wysokości, zależnej od wielkości przekroczenia dopuszczalnego nacisku osi pojazdu na drogę, jako kara administracyjna, jest niezależna od winy czy też zaniedbania właściciela pojazdu i jest nakładana w związku z wystąpieniem opisanego w ustawie skutku, tj. przekroczenia dopuszczalnych parametrów pojazdu. W sprawie niniejszej przekroczenie dopuszczalnych paramentów nastąpiło i wobec tego niezależnie od jego przyczyn, kara musiała zostać wymierzona, a wymierzając ją organ nie dopuścił się naruszenia prawa. Odnosząc się do zarzutu skarżących, że nie została przekroczona masa całkowita pojazdu należy stwierdzić ,że przekroczenie nacisków na poszczególne osie nie musi być związane z przekroczeniem masy całkowitej pojazdu.

Również argumenty podniesione przez skarżących, że kierowca bał się kontroli nie mogą być brane pod uwagę. Fakt, że przejazd odbywał się po drodze wojewódzkiej potwierdza protokół z przeprowadzonej kontroli. Przyznali to również sami skarżący, którzy w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej z dnia [...] czerwca 2004 r. stwierdzili, że kierowca po zobaczeniu wyprzedzającej go inspekcji skręcił w drogę wojewódzką. Powyższy manewr wykonał pod wpływem lęku przed inspekcją.

Na koniec należy przytoczyć dwa orzeczenia Naczelnego Sadu Administracyjnego:

"Powoływanie się strony skarżącej na inne parametry określone w dowodzie rejestracyjnym pojazdu i w książce pojazdu (na dopuszczalną ładowność) nie ma wpływu inny wynik sprawy. Dopuszczalna ładowność jest to bowiem parametr techniczny pojazdu, którego przekroczenie może powodować uszkodzenie pojazdu. Dopuszczalna masa całkowita pojazdu (ciężar własny pojazdu - ciężar ładunku) określona jest ze względu na stan drogi. Przekroczenie takiej masy, jaki przekroczenie dopuszczalnego nacisku na jezdnię poszczególnych osi pojazdu może powodować nadmierne zniszczenie drogi i za to właśnie wymierzane są opłaty drogowe" (wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 1998r sygn. akt II 174/98, publ. LEX nr 41646).

"Wysokość opłaty drogowej nie jest oparta na stopniu zawinienia sprawcy przekroczenia ciężaru pojazdu ani na jego sytuacji materialnej. Nie ma też znaczenia fakt, że ładunek na samochodzie był nasiąknięty wodą" (wyrok NSA z dnia 13 maja 1998r., sygn. akt II 358/98, publ. LEX Nr 41662).

Biorąc powyższe pod rozwagę na zasadzie art. 151 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.