Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 41/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2018-03-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 107 par 1 i par 2, art. 108 par 1i par 3, art. 116 par 1pkt 1 i 2, art. 109 par 1, art. 53 par 1, art. 51 par1
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek Sędziowie: WSA Grażyna Firek WSA Jarosław Wiśniewski (spr.) Protokolant: Tomasz Famulski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2018 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 30 października 2017 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki w podatku VAT za III kwartał 2013 r. wraz z odsetkami za zwłokę - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Po rozpatrzeniu odwołania K. S. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego K. - [...] z dnia 17 stycznia 2017r. nr [...], orzekającej o solidarnej odpowiedzialności ww., jako osoby trzeciej ze Spółką M. Sp. z o.o. w K. oraz drugim członkiem zarządu E. S. za jej zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za III kwartał 2013r. w wysokości 28.667,14 zł, odsetki za zwłokę od tych zaległości, wyliczone na dzień 17 stycznia 2017r. w wysokości 7.961,00 zł - Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K., decyzją z dnia 30 października 2017r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Powyższe miało miejsce w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Sp. M. złożyła w dniu 25 października 2013r. do organu I instancji deklarację [...] dla podatku od towarów i usług za III kwartał 2013r., w której wykazała kwotę podatku podlegającego wpłacie do Urzędu Skarbowego w wysokości 35.775,00 zł, a następnie w dniu 29 listopada 2013r. złożyła korektę ww. deklaracji, w której wykazała kwotę podatku, podlegającego wpłacie do Urzędu Skarbowego w wysokości 38.285,00 zł. Zobowiązanie to nie zostało przez ww. Spółkę uregulowane w terminie płatności, w związku z czym stało się zaległością podatkową. Z uwagi na nieuregulowanie ww. należności, organ egzekucyjny wystawił na powyższe zaległości tytuły wykonawcze: nr SM [...]/13, SM [...]/14. W ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego, pozyskano kwotę na ww. zaległość w wysokości 9.617,86 zł. Następnie organ egzekucyjny z uwagi na bezskuteczność egzekucji, postanowieniem z dnia 5 czerwca 2015r. umorzył postępowanie egzekucyjne, prowadzone wobec majątku Spółki, m.in. na podstawie ww. tytułów wykonawczych, obejmujących zaległość podatkową z tytułu podatku od towarów i usług za III kwartał 2013r. W konsekwencji stwierdzenia przez organ I instancji bezskuteczności egzekucji i po ustaleniu występowania wszystkich przesłanek pozytywnych do przeniesienia odpowiedzialności, organ postanowieniem z dnia 16 września 2015r. wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej K. S. za zaległości podatkowe ww. Spółki. Po przeprowadzeniu ww. postępowania organ I instancji wydał decyzję z dnia 21 października 2015r., orzekającą o odpowiedzialności ww. ze Sp. M. z pozostałym członkiem zarządu tj. z E. S..

Od ww. decyzji E. S. złożył odwołanie, w którym zarzucił nieprawidłowe doręczenie decyzji.

W wyniku przeprowadzonego postępowania, organ II instancji, postanowieniem z dnia 18 marca 2016r., stwierdził niedopuszczalność odwołania z uwagi na fakt, że decyzja została nieprawidłowo doręczona, a zatem nie weszła do obrotu prawnego. W związku z powyższym organ I instancji przesłał na ręce pełnomocnika, urzędowo poświadczony odpis decyzji z dnia 21 października 2015r., która została prawidłowo doręczona w dniu 1 czerwca 2016r. Od powyższej decyzji ww. złożył odwołanie.

Po przeprowadzeniu postępowania, organ II instancji, decyzją z dnia 19 września 2016r. uchylił decyzję organu I instancji z dnia 21 października 2015r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Organ I instancji po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia 17 stycznia 2017r. orzekł o solidarnej odpowiedzialności podatkowej K. S., jako osoby trzeciej wraz z ww. Spółką oraz drugim członkiem zarządu tj. E. S..

Od powyższej decyzji K. S. złożył odwołanie, w którym zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania:

- art. 233 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2017r., poz. 201 ze zm., dalej jako: "o.p.") w zw. z art. 122 i 187, 191 o.p., poprzez niezbadanie okoliczności faktycznych, wskazanych w uzasadnieniu decyzji organu II instancji z dnia 19 września 2016r.;

- art. 116 § 1 o.p., poprzez niewykazanie istnienia przesłanki bezskuteczności egzekucji;

- art. 116 § 1 pkt 2 o.p., poprzez jego niezastosowanie w sprawie, podczas gdy członek zarządu wskazał mienie, z którego egzekucja pozwoliłaby zaspokoić zaległość podatkową w znacznej części, gdyby organ egzekucyjny podjął we właściwym czasie działania zmierzające do ich wyegzekwowania ze wskazanego mienia spółki;

- "art. 56 § pkt 3" ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez nie zawieszenie postępowania egzekucyjnego i jego przedwczesne umorzenie, podczas gdy od dnia 5 grudnia 2014r. wobec rezygnacji K. S. z funkcji w zarządzie, Spółka nie posiadała zarządu (wymagana reprezentacja dwuosobowa);

- art. 116 § 1 pkt 1 lit. b o.p. w zw. z art. 122 i 187, 191 o.p. w zw. z art. 181 o.p. w zw. z art. 11 ust. 1 ustawy prawo upadłościowe i naprawcze, poprzez nieprzeprowadzenie wyczerpującego postępowania dowodowego i błędne samodzielne ustalenie "właściwego czasu" na zgłoszenie wniosku o upadłość, podczas gdy czas ten nastąpił, zanim K. S. został powołany w skład zarządu spółki. Ustalenie, kiedy nastąpił "właściwy czas" na złożenie wniosku o upadłość spółki wymaga również wiadomości specjalnych i kompleksowej analizy dokumentów finansowych spółki, czego organ nie uczynił;

- art. 54 o.p., poprzez nieuwzględnienie okresów, w których odsetki za zwłokę nie powinny być naliczane.

W świetle powyższych zarzutów wniesiono o uwzględnienie odwołania w całości, uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania; w razie niezastosowania art. 226 o.p. przez organ I instancji o przekazanie odwołania, organowi wyższej instancji, uwzględnienie odwołania, uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie odpowiedzialności odwołującego się; uzupełnienie postępowania dowodowego i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu rachunkowości na okoliczność ustalenia, kiedy wystąpił "właściwy czas" do złożenia wniosku o upadłość Spółki.

Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, organ II instancji wydał decyzję z dnia 30 października 2017r., o której mowa powyżej. W uzasadnieniu powołał się m.in. na treść art. 107 § 1 i § 2, art. 108 § 1 i § 3, art. 116 § 1 pkt 1 i 2, art. 109 § 1, art. 53 § 1, art. 51 § 1 o.p. i podał, że przedmiotowej sprawie wystąpiły wszystkie przesłanki pozytywne do przeniesienia na K. S. odpowiedzialności podatkowej za zaległości ww. Spółki, tzn., istniała zaległość podatkowa, egzekucja przedmiotowej zaległości z majątku Spółki okazała się bezskuteczna, a ww. pełnił obowiązki członka zarządu w terminie płatności przedmiotowego zobowiązania. Akta sprawy potwierdzają również, że nie wystąpiła żadna przesłanka negatywna, która mogłaby uwolnić go od tej odpowiedzialności. Organ odwoławczy uznał, że zaległości podatkowe Spółki w orzeczonej kwocie jest udokumentowana w aktach sprawy, z którymi ww. miał możliwość się zapoznać. Kwot tych zaległości ww. nie podważył także w złożonym odwołaniu. Także odsetki za zwłokę od przedmiotowych zaległości zostały obliczone w prawidłowy sposób, zgodnie z art. 53 § 4 o.p.

Odnosząc się do przesłanki, o której mowa w art. 116 § 1 o.p., tj. bezskuteczności egzekucji - organ II instancji stwierdził, że w trakcie trwania ww. postępowania egzekucyjnego zostały spisane z prezesem Spółki E. S., protokoły o stanie majątkowym, z których wynika, że Spółka prowadziła działalność od 2011r. w zakresie usług remontowych i utrzymania ruchu, remonty i naprawy maszyn i urządzeń, modernizacje linii technologicznych dla przedsiębiorstw. Organ egzekucyjny w poszukiwaniu majątku Spółki skierował wnioski o udostępnienie danych do: Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców, Urzędu Miasta K., Wydział Geodezji Starostwa Powiatowego, Centralnej Informacji Ksiąg Wieczystych. Na podstawie otrzymanych odpowiedzi nie ustalono żadnego majątku. Organ egzekucyjny, zmierzając do wyegzekwowania zaległości, przeanalizował dane zawarte w bazach komputerowych, w celu ustalenia składników majątkowych, należących do zobowiązanego, które podlegały skutecznemu zajęciu egzekucyjnemu. Na podstawie dostępnych danych dokonano zajęcia rachunku bankowego w Banku [...] S.A. Zajęcie było skuteczne i bank rozpoczął realizację. W toku dalszego postępowania brak obrotów na rachunku spowodował, iż bank poinformował o zamknięciu rachunku Spółki. W toku dalszych czynności organ egzekucyjny skierował zapytania o rachunki bankowe do wielu banków szczegółowo wymienionych w omawianej decyzji. Z powyższych czynności, jedynie w [...] Banku S.A., dokonano zajęcia rachunku, jednak ze względu na brak środków, bank nie przekazał żadnych pieniędzy. Prowadzone postępowanie egzekucyjne, mimo zastosowania różnych czynności egzekucyjnych nie doprowadziło do zaspokojenia wierzytelności. Z uwagi na brak ujawnienia w postępowaniu egzekucyjnym składników majątkowych Spółki, do których można by skierować egzekucję, organ egzekucyjny umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec całego majątku Spółki. Postanowienie to nie zostało podważone w administracyjnym toku i stanowi dowód tego, że postępowanie egzekucyjne było bezskuteczne. Dodatkowo z akt egzekucyjnych wynika, iż Spółka w dniu 30 sierpnia 2013r. złożyła do Sądu Rejonowego dla K. - [...] w K. VIII Wydział Gospodarczy spraw upadłościowych, wniosek o ogłoszenie upadłości z możliwością zawarcia układu. Wniosek ten zgodnie z zarządzeniem ww. Sądu z uwagi na braki formalne został zwrócony. Organ II instancji stwierdził, że powyższe także potwierdza brak majątku Spółki, a tym samym bezskuteczność egzekucji. W odniesieniu do zarzutu odwołania, organ odwoławczy podał, że doręczenie tytułów wykonawczych w przedmiotowej sprawie nastąpiło prawidłowo i prawidłowo prowadzono postępowanie egzekucyjne, bowiem w okresie doręczenia ww. tytułów zarząd był kompletny, a w dniu wydania postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, organ I instancji nie miał wiedzy, że K. S. z funkcji członka zarządu ww. Spółce zrezygnował z dniem 5 grudnia 2014r. Taką wiedzę posiadł dopiero w dniu 21 października 2015r. z pisma K. S., przesłanego w związku z toczącym się postępowaniem podatkowym dot. orzeczenia o odpowiedzialności osoby trzeciej za ww. zaległości. Dodano, że wysokość kapitału zakładowego Spółki wynosi 60.000,00 zł, z czego E. S. posiada udziały o wartości 46.000,00 zł (wcześniej 30.000,00 zł). Zgodnie z § 18 pkt 2 umowy Spółki zgromadzenie wspólników jest ważne, o ile jest na nim reprezentowane 50% kapitału. A zatem E. S., posiadający 76,67% kapitału (wcześniej 50%) mógł zwołać ważne Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników w celu uregulowania, m.in. zmiany składu osobowego zarządu. Nadto jednocześnie ww. pełnił funkcję Prezesa zarządu i miał prawo, a nawet obowiązek powołać w miejsce K. S., nowego członka zarządu - czego nie uczynił. Co więcej, zauważono, że K. S. nadal figuruje w KRS, jako Wiceprezes zarządu. Organ II instancji wskazał też, że K. S., składając rezygnację z funkcji Wiceprezesa zarządu, jak i pozostały członek zarządu, tj. E. S., mieli pełną świadomość, że z dniem rezygnacji przez K. S., Spółka będzie posiadać niepełny zarząd i mając równocześnie interes prawny, polegający na wykreśleniu K. S. z rejestru KRS, w sytuacji, gdyby pozostały członek zarządu nie miał woli powołać nowego członka zarządu w miejsce K. S., to powinien on (K. S.) podjąć odpowiednie kroki, poprzez np. złożenie wniosku o ustanowienie kuratora. Jednakże wniosek w powyższym zakresie nie został złożony przez żadnego z ww. Organ odwoławczy podał, że skoro w przedmiotowej sprawie organ nie miał żadnej wiedzy o rezygnacji K. S. z funkcji wiceprezesa zarządu, to działania organu podatkowego prawidłowo oparte były na domniemaniu prawdziwości danych zawartych w KRS i prawidłowo także i na tej podstawie, uznano prowadzone postępowanie egzekucyjne za skuteczne. Wobec powyższego, nieuzasadnione są zarzuty, że postępowanie egzekucyjne powinno być zawieszone, a umorzenie jego było przedwczesne. Dodatkowo zauważono, że zarzuty odnośnie prowadzonego postępowania egzekucyjnego może podnosić jedynie zobowiązany tj. ww. Spółka i to jej służy wyłącznie prawo składania zarzutów do prowadzonej egzekucji, czy złożenia zażalenia na postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, czego jednak nie uczyniono.

Odnosząc się natomiast do rzekomego posiadania przez Spółkę mienia ruchomego w postaci tokarki Turnado, wskazano, że organ I instancji przeprowadził dodatkowe postępowanie egzekucyjne, w ramach którego ustalił, że ww. mienie znajduje się we władaniu Firmy C. Sp. z o.o. Sp. k. i jest jej własnością. Firma ta nabyła prawo własności przedmiotowej ruchomości na podstawie postanowienia komornika sądowego. Podkreślono też, że z protokołu o stanie majątkowym wynika, iż firma nie posiada majątku ruchomego i nieruchomego, wartościowe urządzenia zostały sprzedane w drodze egzekucji administracyjnej na pokrycie zaległych zobowiązań. Ponadto zobowiązany oświadczył, że firma nie posiada jakiegokolwiek majątku, stara się o likwidację. Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że chronologia zdarzeń, wynikająca z akt sprawy potwierdza, że ww. mienie wskazane przez E. S., jak i K. S. nie jest mieniem, o którym mowa w art. 116 § 1 pkt 2 o.p., z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki w znacznej części, bowiem na dzień wskazania przez ww., tokarka była już zajęta przez komornika sądowego. W świetle powyższego, organ II instancji stwierdził, że pomimo podjętych szeregu czynności, zmierzających do wyegzekwowania od Spółki należności objętych tytułami wykonawczymi, nie uzyska się egzekwowanych kwot, a prowadzone postępowanie egzekucyjne stało się bezskuteczne.

Kolejną przesłanką pozytywną, warunkującą możliwość przeniesienia odpowiedzialności podatkowej na osobę trzecią, to pełnienie funkcji przez członka zarządu w okresie, kiedy upływał termin płatności zobowiązania podatkowego Spółki (art. 116 § 2 o.p.). W kontekście powyższego podano, że w terminie płatności przedmiotowych należności K. S. pełnił funkcję wiceprezesa zarządu Spółki, co potwierdzają dokumenty szczegółowo opisane na stronie 22 i 23 omawianej decyzji, tj. uchwała Zwyczajnego Zgromadzenie Wspólników, pismo Sądu Rejonowego dla Krakowa-Śródmieścia, Wydział XI Gospodarczy K. Rejestru Sądowego, w którym poinformowano o składzie zarządu ww. Spółki w latach 2012r.-2013r., pismo dot. złożonej przez K. S. rezygnacji z członkostwa w zarządzie Spółki z dniem 5 grudnia 2014r. Z dokumentów tych wynika wprost, że funkcję wiceprezesa zarządu Spółki pełnił K. S., co najmniej od dnia 1 sierpnia 2013r. do dnia 5 grudnia 2014r., a więc w terminie płatności podatku od towarów i usług za III kwartał 2013r. Organ wskazał również, że wobec drugiego członka zarządu także został wszczęte postępowanie w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności, m.in. za ww. zaległości podatkowe i zakończono go wydaniem decyzji, którą szczegółowo wymieniono na stronie 24 omawianej decyzji.

Następnie organ odwoławczy wskazał na przesłanki negatywne, wyłączające możliwość orzeczenia o odpowiedzialności członków zarządu Spółki za zaległości podatkowe tej spółki (art. 116 § 1 pkt 1 lit. a o.p.) i uznał, że w przedmiotowej sprawie, zobowiązania podatkowe Spółki nie zostały uregulowane, a także wniosek o ogłoszenie upadłości ww. Spółki nie został zgłoszony we właściwym terminie (ani nie wszczęto postępowania układowego). Powyższe zostało ustalone na podstawie wniosku Spółki o ogłoszenie upadłości z możliwością zawarcia układu z dnia 30 sierpnia 2013r. - zwróconego Spółce przez Sąd Rejonowego dla Krakowa-Śródmieścia Wydział VIII dla spraw upadłościowych i naprawczych. Powyższe potwierdza bezzasadność zarzutów podnoszonych w odwołaniu. Wskazano na sprawozdania finansowe Spółki za 2011r. i 2012r. (strona 31 omawianej decyzji) i wywiedziono, że czas właściwy do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, upłynął jeszcze przed powołaniem K. S. na członka zarządu ww. Spółki, bowiem czas ten nastąpił co najmniej 6 marca 2013r. (20 lutego 2013r.- termin płatności zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych [...] +14 dni). Z akt sprawy wynika jednak, iż wniosek w ww. terminie nie został zgłoszony.

Następnie organ odwoławczy podał, że K. S. znane były finanse Spółki lub powinny być znane z racji zajmowanego stanowiska. Aby mógł uwolnić się od tej odpowiedzialności, powinien był zgłosić wniosek o upadłość, czego jednak nie uczynił, czym uniemożliwił skorzystanie z dobrodziejstwa uwolnienia się od przedmiotowej odpowiedzialności za zaległości ww. Spółki, także na podstawie ww. art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) o.p.

W odniesieniu do pozostałych zarzutów wskazano, że postanowieniem z dnia 28 września 2017r., odmówiono przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu rachunkowości, bowiem w przedmiotowej sprawie nie było podstaw do powołania biegłego odpowiedniej specjalności, a zgromadzone dowody były wystarczające do wydania decyzji. Dowód ten nie miał żadnego znaczenia dla sprawy, bowiem nawet w sytuacji wykazania przez biegłego dobrej kondycji finansowej Spółki, należy mieć na uwadze fakt niewykonywania przez nią zobowiązań, co automatycznie wskazuje, że przesłanka niewypłacalności zaistniała. Zauważono też, że w sprawozdaniu finansowym za 2012r., Spółka wykazała stratę w wysokości - 737.712,75 zł, na koniec 2011r. wykazała stratę w wysokości - 90.465,85 zł, a za 2013r. Spółka nie złożyła sprawozdania finansowego.

Z kolei w odniesieniu do zarzutów dotyczących naruszenia zasad postępowania wskazano, że organ I instancji wyczerpał wszelkie możliwe środki, prowadzące do wnikliwego wyjaśnienia okoliczności sprawy, zgromadził dokumenty, które były istotne i niezbędne do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz odniósł się do wniosków, składanych w trakcie postępowania podatkowego. Ostatecznie organ odwoławczy wskazał, że akta sprawy potwierdzają, że w przedmiotowej sprawie wystąpiły wszystkie przesłanki pozytywne do przeniesienia na ww. odpowiedzialności podatkowej za przedmiotowe zaległości Spółki, natomiast nie wystąpiła żadna przesłanka negatywna, która mogłaby go uwolnić od tej odpowiedzialności.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący w odniesieniu do zaskarżonej decyzji sformułował zarzut naruszenia:

- 116 § 1 pkt. 2 o.p, poprzez jego błędną wykładnię i niezastosowanie w zw. z naruszeniem prawa procesowego tj. art. 122 i 187 o.p. i dokonaniem błędnej oceny dowodów, poprzez przyjęcie, iż wskazany przez skarżącego majątek spółki nie pozwalał na zaspokojenie zaległości podatkowych w całości lub znacznej części, podczas gdy w piśmie z dnia 5 października 2015r. E. S., a K. S. w piśmie z dnia 4 stycznia 2016r., wskazali majątek Spółki, z którego można było prowadzić egzekucję i uzyskać zaspokojenie z pierwszeństwem przed pozostałymi wierzycielami, w razie podjęcia przez organ czynności egzekucyjnych bez zbędnej zwłoki;

- art. 122, 187 i art. 108 § 2 pkt. 2 lit. b) o.p. w zw. z art. 123 i 138 o.p. oraz art. 201 § l i 2 k.s.h., 205 § 2 k.s.h. oraz 42 § 1 k.c. w zw. z art. 14 i 17 ust. 1 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym, poprzez błędne przyjęcie, iż płatnikowi skutecznie doręczono postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, podczas gdy wszelka korespondencja kierowana do spółki po dniu 5 grudnia 2014r. (rezygnacji K. S. z zarządu) nie mogła być skutecznie doręczona wobec braków w organie (zarządzie) płatnika, uniemożliwiających podejmowanie czynności prawnych i niemożliwości reprezentowania spółki (wymagana umową spółki reprezentacja dwuosobowa, podczas gdy w skład zarządu wchodził tylko skarżący), a zatem prowadzenie postępowania w sprawie odpowiedzialności skarżącego, jako osoby trzeciej za zaległości podatkowe spółki jest przedwczesne i niedopuszczalne, a postępowanie wobec płatnika przed wydaniem decyzji o jego odpowiedzialności, powinno być zawieszone, a organ podatkowy powinien wystąpić o ustanowienie kuratora dla spółki (art. 138 o.p.). Podatnikowi nie doręczono zatem skutecznie decyzji nr [...],2,[...].

- art. 3, art. 26 § 5, art. 56, 59 § 1 pkt t ustawy o postępowaniu egzekucyjnym

w administracji w zw. z art. 116 § 1, 122 i 187 o.p. poprzez niewykazanie

bezskuteczności egzekucji wobec spółki i nieuwzględnienie i nieustalenie faktu

prowadzenia postępowania egzekucyjnego, pomimo, iż prowadzono egzekucję administracyjną wobec płatnika, który nie posiadał zdolności procesowej;

- 116 § 1 o.p., poprzez niewykazanie przesłanki bezskuteczności egzekucji w zw. z art. 122 o.p. i art. 56 § 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez nie zawieszenie postępowania egzekucyjnego, wobec braku w składzie organów płatnika uniemożliwiających jego reprezentację.

W uzasadnieniu skargi, skarżący przedstawił uzasadnienie merytoryczne zarzutów z przytoczeniem orzecznictwa i poglądów doktryny w tym zakresie. Wskazano m.in., że organy podatkowe pominęły wartość mienia, wskazanego przez skarżącego, tj. tokarki oraz cenę jej przejęcia na własność przez wierzyciela. Organy dokonały błędnej, zawężającej wykładni art. 116 § 1 pkt. 2 o.p. i arbitralnie uznały, iż wskazanie mienia, które zostało uprzednio zajęte w postępowaniu egzekucyjnym przez innego wierzyciela, wyklucza ab initio możliwość zastosowania dobrodziejstwa tego przepisu. Tymczasem od października 2015r. do kwietnia 2016r. istniała możliwość wszczęcia przez organy postępowania egzekucyjnego wobec wskazanego mienia, przyłączenia się przez organ do prowadzonego już przez komornika sądowego postępowania egzekucyjnego. Według skarżącego, wartość rynkowa tokarki była dużo wyższa niż kwota, za którą nastąpiło przejęcie jej na własność, była warta wg oszacowania 49.400 zł. W związku z powyższym, organy podatkowe I i II instancji, pomimo zidentyfikowania i potwierdzenia istnienia wskazanego mienia o ustalonej wartości rynkowej przewyższającej wartość zaległości podatkowej, pominęły fakt kolejności zaspokajania wierzycieli w toku egzekucji przymusowej i błędnie przyjęły, iż wierzyciel publicznoprawny nie uzyskałby zaspokojenia zaległości podatkowych. Przyjmując nawet kwotę zaspokojenia w wysokości połowy wartości wskazanej tokarki (24.700 zł) zaległość podatkowa zostałaby zaspokojona w więcej niż 50%. Tym samym, organ nie wykonał obowiązku, nałożonego art. 122 i 187 o.p. i naruszył zasadę prawdy materialnej, poprzez nie wzięcie pod uwagę, iż w razie przyłączenia się do prowadzonego postępowania egzekucyjnego, wierzyciel może uzyskać realne zaspokojenie. Przytoczono także orzecznictwo oraz poglądy doktryny i uznano, że organ podatkowy nie może powoływać się na domniemania, wynikające z ustawy o KRS, jeżeli ustalił fakt, iż wpis w KRS był niezgodny ze stanem prawnym i spółka nie posiadała pełnego zarządu. Zarzucono również, że nie można mówić, iż przesłanka wykazania bezskuteczności egzekucji została w sprawie wypełniona, gdyż nie przeprowadzono w sprawie postępowania egzekucyjnego, a spółka nie miała możliwości odwołania się od postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego.

W świetle powyższych zarzutów wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji, a także poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcowskiego, według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji, podtrzymał w całości dotychczasowe stanowisko w sprawie. W zakresie zarzutów skargi, uznał je za bezpodstawne i powołał się na treść zaskarżonej decyzji. W konsekwencji wniesiono o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017r. poz. 1369 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, w tym także te, niepodnoszone w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a.), naruszenia prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b P.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 30 października 2017r., nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego K. - Nowa Huta z dnia 17 stycznia 2017r. nr [...], orzekającej o solidarnej odpowiedzialności K. S., jako osoby trzeciej ze Spółką M. Sp. z o.o. w K. oraz drugim członkiem zarządu E. S. za jej zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za III kwartał 2013r. w wysokości 28.667,14 zł, odsetki za zwłokę od tych zaległości, wyliczone na dzień 17 stycznia 2017r. w wysokości 7.961,00 zł.

W ocenie Sądu, rozpatrywana w niniejszej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem organy rozstrzygające w przedmiotowej sprawie nie naruszyły przepisów prawa procesowego, ani też materialnego, w stopniu mającym istotny wpływ na jej wynik.

W toku przeprowadzonej sądowej kontroli zaskarżonych decyzji obu instancji, na podstawie kryterium ich zgodności z prawem i w kontekście zarzutów sformułowanych w skardze, tut. Sąd zbada, czy organy podatkowe naruszyły prawo uznając, że w ustalonych okolicznościach faktycznych, zastosowanie znalazł, m.in. przepis art. 116 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2017r., poz. 201 ze zm., dalej jako: "O.p."), uzasadniający orzeczenie o odpowiedzialności skarżącego K. S., jako osoby trzeciej ze Spółką M. Sp. z o.o. w K. oraz drugim członkiem zarządu E. S. za jej zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za III kwartał 2013r.

Na wstępie wskazać należy, że z art. 22 ustawy z dnia 10 września 2015r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (t.j. Dz. U. z 2015r., poz. 1649) do odpowiedzialności podatkowej osób trzecich z tytułu zaległości podatkowych powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy.

Podstawę orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej za zaległości spółki z ograniczoną odpowiedzialnością stanowią przepisy rozdziału 15 Działu III O.p.

Zgodnie z art. 107 § 1 O.p. za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie. Jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej, osoby trzecie odpowiadają również za odsetki za: 1) podatki niepobrane oraz pobrane, a niewpłacone przez płatników lub inkasentów; 2) odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych; 3) niezwrócone w terminie zaliczki naliczonego podatku od towarów i usług oraz za oprocentowanie tych zaliczek; 4) koszty postępowania egzekucyjnego (§2).

Natomiast zgodnie z art. 107 § 2 lit. b i d O.p., jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej, osoby trzecie odpowiadają również za odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych i koszty postępowania egzekucyjnego.

Z treści przepisu art. 116 § 1 O.p. wynika, że za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu: 1) nie wykazał, że: a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy, 2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

W świetle cytowanego przepisu, zauważyć należy, że organy podatkowe były zobowiązane wykazać jedynie okoliczności pełnienia przez skarżącego obowiązków członka zarządu spółki w czasie powstania zobowiązania podatkowego, które przerodziło się w zaległość podatkową oraz bezskuteczność egzekucji przeciwko spółce. Natomiast ciężar wykazania okoliczności, uwalniających od odpowiedzialności, spoczywał na skarżącym.

Analiza przepisu z art. 116 § 1 O.p. w kontekście przesłanek egzoneracyjnych, prowadzi bowiem do wniosku, że przepis ten wyraźnie przesuwa ciężar dowodu w tym zakresie na podatnika. Świadczą o tym sformułowania "niewykazanie przez członka zarządu", "niewskazanie mienia". Podatnik winien zatem wykazać aktywność w kierunku wskazania dowodów, potwierdzających istnienie jednej (lub obu) okoliczności wyłączających jego odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki, powstałe w czasie, kiedy wchodził w skład jej zarządu. Pogląd o spoczywaniu na członku zarządu ciężaru wykazania okoliczności, uwalniających go od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki jest ugruntowany w orzecznictwie sądowoadminstracyjnym (wyrok WSA w Gliwicach, III SA/Gl 332/12, LEX nr 1224071 i powołane tam orzecznictwo). W tej kwestii poglądy orzecznictwa i doktryny są zbieżne i utrwalone (por. wyrok WSA w Gdańsku z 6 marca 2013r., I SA/Gd 849/12, LEX nr 1305346).

Z kolei w myśl art. 116 § 2 O.p. odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu oraz zaległości wymienione w art. 52 O.p. powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu.

Z dyspozycji art. 116 § 4 O.p. wynika, że przepisy te stosuje się również do byłego członka zarządu.

Wobec przytoczonych powyżej regulacji prawnych oraz w świetle ustalonych przez organy podatkowe okoliczności faktycznych, które tut. Sąd aprobuje i przyjmuje za własne – nie budzi wątpliwości, że Spółka M. Sp. z o.o. nie uregulowała zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za III kwartał 2013r. wykazanego w korekcie deklaracji [...], złożonej w dniu 29 listopada 2013r. w kwocie 38.285,00 zł. Z uwagi na nieuregulowanie ww. należności Naczelnik Urzędu Skarbowego [...], jako organ egzekucyjny wystawił na powyższą zaległość tytuły wykonawcze: nr SM [...]/13 z dnia 14 listopada 2013r., oraz SM [...]/14 z dnia 8 stycznia 2014r. W ramach prowadzonych czynności egzekucyjnych, pozyskano kwotę w wysokości 9.617,86 zł, a zatem do uregulowania pozostała kwota w wysokości 28.667,14 zł. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] w dniu 21 września 2015r. wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej skarżącego za zaległości podatkowe Spółki M. Sp. z o.o. z tytułu podatku od towarów i usług za ww. okres, a także za odsetki za zwłokę od tych zaległości.

Zdaniem tut. Sądu, w pierwszej kolejności pochylić należy się nad kwestią, umorzenia postępowania egzekucyjnego w przedmiotowej sprawie. Nie sposób nie zgodzić się z ustaleniami organów podatkowych, które uznały, że doręczenie tytułu egzekucyjnego nr SM [...]/13 z dnia 14 listopada 2013r. nastąpiło w dniu 28 listopada 2013r., a tytułu wykonawczego SM [...]/14 z dnia 8 stycznia 2014r. w dniu 27 stycznia 2014r., gdy zarząd Spółki był kompletny, natomiast postanowienie nr [...] o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, wydane zostało dnia 5 czerwca 2015r., gdy zarząd Spółki był niekompletny tzw. "kadłubowy", jednak był organem Spółki istniejącym.

W tym miejscu podkreślić należy, że dla Sądu postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego jest wystarczające. Skoro organ wydał takie postanowienie, to miał podstawę twierdzić, że egzekucja jest bezskuteczna. Z przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie wynika dla Sądu obowiązek badania, podstaw do jej formalnego stwierdzenia. Na etapie kontroli, dokonywanej przez Sąd, należy patrzeć na bezskuteczność egzekucji przez pryzmat, że bezskuteczność ta w ogóle zaistniała. Postanowienie organu w tym przedmiocie jest prawidłowe, bowiem wykazało ono, że egzekucja jest bezskuteczna.

Nadmienić należy, że bezskuteczność egzekucji można stwierdzić po przeprowadzeniu stosownego postępowania egzekucyjnego zakończonego formalnym aktem organu egzekucyjnego, który daje pewność, że nie zachodzi żadna możliwość zaspokojenia egzekwowanej należności (por. wyrok NSA z dnia 16 lutego 2012r., sygn. akt II FSK 1583/10).

Zatem Sąd aprobuje stanowisko organów podatkowych w tym zakresie i uznaje, że doręczenie ww. tytułów wykonawczych nastąpiło prawidłowo i prawidłowo prowadzono postępowanie egzekucyjne.

W tym miejscu podkreślić należy, że brak kompletnego organu Spółki z o. o., nie oznacza braku możliwości skutecznego prowadzenia postępowania egzekucyjnego, czy doręczania korespondencji, a jedynie oznacza, że Spółka do czasu usunięcia wadliwości w składzie zarządu nie może uczestniczyć czynnie w prowadzonym wobec niej postępowaniu.

Nie można dodatkowo tracić z pola widzenia faktu, który wynika z umowy Spółki M. Sp. z o. o., sporządzonej aktem notarialnym nr Repertorium A Nr [...] z dnia 26 września 2011r., kapitał Spółki wynosi 60.000,00 zł, który został objęty w dniu jego sporządzenia w następujący sposób: G. A. L. obejmuje 15 udziałów po 1.000,00 zł każdy udział o łącznej wartości 15.000,00 zł, E. S. obejmuje 30 udziałów po 1.000,00 zł każdy udział o łącznej wartości 30.000,00 zł, A. P. G. obejmuje 15 udziałów po 1.000,00 zł każdy udział o łącznej wartości 15.000,00 zł.

Z kolei z wypisu Krajowego Rejestru Sądowego, stan na dzień 20 października 2015r. nr KRS: 0000403027 oraz na dzień 16 stycznia 2017r. w rubryce 7 - Dane wspólników to: S. E. - 46 udziałów o łącznej wartości 46.000,00 zł; M. A. J. - 14 udziałów o łącznej wysokości 14.000,00 zł.

W tym miejscu jeszcze raz podkreślić należy, że wysokość kapitału zakładowego Spółki wynosi 60.000,00 zł, z czego E. S. posiada udziały o wartości 46.000,00 zł (wcześniej 30.000,00 zł). Zgodnie z § 18 pkt 2 umowy Spółki zgromadzenie wspólników jest ważne, o ile jest na nim reprezentowane 50% kapitału. A zatem E. S. posiadający 76,67% kapitału (wcześniej 50%) mógł zwołać ważne Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników w celu uregulowania m.in. zmiany składu osobowego zarządu. Zgodnie z § 18 pkt 1 lit. f umowy ww. Spółki do kompetencji Zgromadzenia Wspólników należy m.in. zmiana umowy spółki, a zatem i zmiana § 20 pkt 3 tej umowy (stanowiącego, że: Zarząd składa się z dwóch członków - Prezesa i Vice Prezesa Zarządu), poprzez ustalenie przykładowo zarządu jednoosobowego, bądź powołanie w miejsce skarżącego, nowego członka zarządu Spółki.

Zauważyć zatem należy, że uregulowanie sytuacji prawnej Spółki mogło nastąpić w terminie jednego miesiąca od daty złożenia rezygnacji (5 grudnia 2014r.) przez K. S., tj. na długo przed wszczęciem postępowania podatkowego w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej.

W konsekwencji prawidłowo uznały organy podatkowe, że E. S., posiadający udziały Spółki, przekraczające 50% udziałów Spółki i jednocześnie pełniący funkcję Prezesa zarządu miał prawo, a nawet obowiązek powołać w miejsce K. S., nowego członka zarządu - czego nie uczynił.

Słusznie wskazały organy na fakt, że K. S. nadal figuruje w KRS, jako Wiceprezes zarządu. Zgodnie bowiem z wpisem w KRS według stanu na dzień 2 września 2015r. w skład zarządu wchodzą E. S. - prezes zarządu i K. S. - wiceprezes zarządu, co zostało potwierdzone przez Sąd Rejonowy dla [...], Wydział XI Gospodarczy K. Rejestru Sądowego w piśmie z dnia 2 września 2015r. nr KRS XI [...] W rejestrach figuruje adres siedziby ww. Spółki - [...], ul. [...].

Należy także zwrócić uwagę, że K. S., składając rezygnację z funkcji Wiceprezesa zarządu, jak i pozostały członek zarządu tj. E. S. mieli pełną świadomość, że z dniem rezygnacji skarżącego, Spółka będzie posiadać niepełny zarząd i mając równocześnie interes prawny, polegający na wykreśleniu skarżącego z rejestru KRS, w sytuacji, gdyby pozostały członek zarządu nie miał woli powołać nowego członka zarządu w miejsce skarżącego - to właśnie skarżący powinien podjąć odpowiednie kroki, poprzez np. złożenie wniosku o ustanowienie kuratora. Jednakże wniosek w powyższym zakresie nie został złożony ani przez skarżącego, ani też przez E. S.. Zaaprobowanie takiego działania, powodowałoby blokadę dla prowadzenia postępowania przez organy podatkowe.

Sąd w pełni aprobuje rozważania organów w kwestii prawdziwości danych zamieszczanych w rejestrze. Zasadnie organy powołały się w tym zakresie na uchwałę z dnia 20 stycznia 2010r., sygn. III CZP 122/09, w której Sąd Najwyższy wskazał, że sąd rejestrowy powinien czuwać, aby w rejestrze umieszczane były tylko dane prawdziwe (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 września 2008r., III CSK 56/08, uchwała Sądu Najwyższego z dnia 15 marca 1991r., III CZP 13/91, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 marca 1998r., I CKN 227/97 oraz uchwała Sądu Najwyższego z dnia 12 stycznia 2001r., III CZP 44/00). Wynika to z funkcji i zadań rejestru, związanego instytucjonalnie z księgami publicznymi, mającymi pełnić powszechną rolę informacyjną w ważnych dziedzinach porządkowanych prawnie, zwłaszcza w odniesieniu do rejestrowania obrotu prawnego. Cechuje je prawdziwość danych, rzetelność, aktualność, kompletność, możliwość identyfikacji uczestników obrotu, ustalenia kolejności i czasu dokonywanych przez nich czynności, ich treści, zmian itd. Tworzy to przesłanki zapewnienia przejrzystości i bezpieczeństwa obrotu, co ma fundamentalne znaczenie w warunkach gospodarki rynkowej, opartej na regułach uczciwej konkurencji równych prawnie podmiotów.

Zasadnie zatem wskazały organy, że na prowadzone postępowanie egzekucyjne wobec spółki z o. o., należy także spojrzeć przez pryzmat poprawności wpisów w KRS i ewentualnej wiedzy organów na ten temat, a skoro w przedmiotowej sprawie organ nie miał żadnej wiedzy o rezygnacji K. S. z funkcji wiceprezesa zarządu, to działania organu, prawidłowo oparte były na domniemaniu prawdziwości danych zawartych w KRS i prawidłowo także i na tej podstawie, uznano prowadzone postępowanie egzekucyjne za skuteczne (por. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w prawomocnym wyroku z dnia 20 lipca 2017r., sygn. akt I SA/Kr 45/17). Bezspornie akta sprawy potwierdzają, że prowadzone postępowanie egzekucyjne było prawidłowe.

W świetle powyższych rozważań i uwag, tut. Sąd za nieuzasadnione uznaje zarzuty, że postępowanie egzekucyjne powinno być zawieszone, a jego umorzenie było przedwczesne.

W tym miejscu Sąd podkreśla dodatkowo, że osoba, obejmująca funkcję prezesa zarządu Spółki, powinna mieć świadomość, odnośnie stanu jej finansów oraz zaległościach, jakie posiada. Osoba ta, jako odpowiedzialna za wyniki finansowe spółki, którą prowadzi, nie może zasłaniać się niewiedzą w zakresie podstawowych danych, obrazujących kondycję finansową tej firmy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19.02.2013r., sygn. akt I GSK 237/12).

Jak już wspomniano, w realiach niniejszej sprawy zostały wystawione tytuły wykonawcze nr SM [...]/13 oraz SM [...]/14.

W kontekście powyższego za zadane uznać należy ustalenia organów podatkowych, które stwierdziły, że w sprawie wystąpiła przesłanka bezskuteczności egzekucji.

Wobec powyższego faktu, na uwagę zasługuje okoliczność, że w trakcie postępowania egzekucyjnego, zostały spisane z prezesem Spółki E. S., protokoły o stanie majątkowym, z których wynika, że Spółka prowadziła działalność od 2011r. w zakresie usług remontowych i utrzymania ruchu, remonty i naprawy maszyn i urządzeń, modernizacje linii technologicznych dla przedsiębiorstw.

Nie można tracić z pola widzenia, że organ egzekucyjny w poszukiwaniu majątku Spółki, skierował wnioski o udostępnienie danych do: Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców, Urzędu Miasta K., Wydział Geodezji Starostwa Powiatowego, Centralnej Informacji Ksiąg Wieczystych. Na podstawie otrzymanych odpowiedzi nie ustalono żadnego majątku. Organ egzekucyjny zmierzając do wyegzekwowania zaległości przeanalizował dane zawarte w dostępnych bazach komputerowych, w celu ustalenia składników majątkowych należących do zobowiązanego, które podlegały skutecznemu zajęciu egzekucyjnemu. Na podstawie dostępnych danych dokonano zajęcia rachunku bankowego w Banku [...] S.A. Zajęcie było skuteczne i bank rozpoczął realizację. W toku dalszego postępowania brak obrotów na rachunku spowodował, iż bank pismem z dnia 27 stycznia 2015r. poinformował o zamknięciu rachunku Spółki. W toku dalszych czynności, organ egzekucyjny skierował zapytania o rachunki bankowe do następujących banków: [...]. Z powyższych czynności jedynie w [...] Banku S.A., dokonano zajęcia rachunku, jednak ze względu na brak środków, bank nie przekazał żadnych pieniędzy.

Powyższe wskazuje na wnikliwość i prawidłowość działania organu egzekucyjnego, który podjął szereg czynności w poszukiwaniu majątku Spółki.

W świetle powyższego nie ulega wątpliwości, że prowadzone postępowanie egzekucyjne, mimo zastosowania różnych czynności egzekucyjnych nie doprowadziło do zaspokojenia wierzytelności. Z uwagi na brak ujawnienia w postępowaniu egzekucyjnym składników majątkowych Spółki, do których można by skierować egzekucję, Naczelnik Urzędu Skarbowego K. - [...], postanowieniem z dnia 5 czerwca 2015r. nr [...] umorzył postępowanie egzekucyjne, prowadzone wobec całego majątku Spółki M. Sp. z o.o. Powyższe miało miejsce z uwagi na bezskuteczność egzekucji. Dodatkowo trafnie zauważyły organy podatkowe, że z akt egzekucyjnych wynika, iż Spółka w dniu 30 sierpnia 2013r. złożyła do Sądu

Rejonowego dla K. - [...] w K. VIII Wydział Gospodarczy spraw

upadłościowych wniosek o ogłoszenie upadłości z możliwością zawarcia układu. Wniosek ten, zgodnie z zarządzeniem ww. Sądu z dnia 1 października 2013r. Sygn. akt VIII [...], z uwagi na braki formalne został zwrócony. Prawidłowo zauważył organ II instancji, że powyższy fakt także potwierdza brak majątku Spółki, a tym samym bezskuteczność egzekucji.

Pozbawione logiki jest zatem twierdzenie skarżącego, że organy nie wykazały bezskuteczności egzekucji wobec majątku Spółki, skoro uchwałą Zwyczajnego Zgromadzenia Wspólników, powołano go na członka zarządu z dniem 1 sierpnia 2013r., a już 30 sierpnia 2013r. Spółka złożyła do sądu wniosek o ogłoszenie upadłości, co tylko potwierdza fakt braku majątku Spółki, a zatem i bezskuteczność egzekucji.

Ponadto za trafne przyjąć należy rozumowanie organów podatkowych, które przyjęły, iż bezskuteczność egzekucji w rozumieniu art. 116 § 1 O.p. oznacza, że w wyniku wszczęcia i przeprowadzenia przez organ egzekucyjny egzekucji skierowanej do majątku spółki nie doszło do przymusowego zaspokojenia wierzyciela.

W przedmiotowej sprawie nie ma wątpliwości, że nie zachodzi żadna możliwość zaspokojenia egzekwowanej wierzytelności z jakiejkolwiek części majątku Spółki. Nadmienić przy tym trzeba, że zgodnie z art. 116 § 1 ww. ustawy do uznania egzekucji za bezskuteczną wystarczający jest choćby częściowy brak możliwości zaspokojenia wierzyciela (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 6 marca 2013r., sygn. akt I SA/Gd 850/12). Natomiast stwierdzenie bezskuteczności egzekucji nie musi opierać się tylko na umorzeniu postępowania egzekucyjnego, zmierzającego do wyegzekwowania tej zaległości podatkowej, której dotyczy rozstrzygnięcie o odpowiedzialności osób trzecich. Okoliczność bezskuteczności egzekucji wobec spółki można ustalić także na podstawie innych prawnie dopuszczalnych dowodów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 maja 2013r., sygn. akt OFSK 871/12). Z kolei o skuteczności egzekucji można mówić wówczas, gdy zostanie osiągnięty oczekiwany rezultat, a więc zostanie wyegzekwowana kwota długu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 7 lutego 2012r., sygn. akt I SA/Bd 1027/11). Jednakże sytuacja taka w przedmiotowej sprawie nie zaistniała.

Skoro egzekucja z majątku Spółki okazała się bezskuteczna, tut. Sąd uznaje, że zasadnym jest przejście do kolejnej istotnej kwestii, wobec której skarżący sformułował zarzuty dotyczące naruszenia art. 116 § 1 pkt 2) O.p. – tut. Sąd zauważa, że członek zarządu, który chce uwolnić się od odpowiedzialności, powinien wskazać mienie, które musi faktycznie istnieć i nadawać się do egzekucji, pozytywnie rokującej na wyegzekwowanie znacznych kwot, odnosząc to do wysokości zaległości podatkowych, a ponadto musi przedstawiać realną wartość finansową, co jest niezbędne dla oceny, czy egzekucja z danego mienia, umożliwi zaspokojenie długów, m.in. zaległości podatkowych spółki.

Określenie "zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części" oznacza, że można przewidzieć z dużą dozą pewności, że egzekucja będzie skuteczna i doprowadzi do wyegzekwowania należności, a ich wysokość będzie miała wartość stanowiącą znaczny (duży) odsetek, porównując ją z wysokością zaległości podatkowych spółki. A zatem wskazanie mienia spółki, do którego możliwa byłaby egzekucja nie może dotyczyć mienia tylko potencjalnie możliwego do uzyskania (wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 2015 r., sygn. akt I FSK 366/14, LEX nr 1772769 i powołane tam orzecznictwo).

W judykaturze zwraca się także uwagę, że aby móc się uwolnić od odpowiedzialności, członek zarządu obowiązany jest do wskazania konkretnych składników lub praw majątkowych (ze wskazówką, co do ich usytuowania, wartości, itp.), które realnie pozwolą na skierowanie do tego mienia czynności egzekucyjnych.

Tym samym nie wystarczy wykazanie istnienia jakiejkolwiek wierzytelności spółki, lecz konieczne jest również wykazanie, że można z takiej wierzytelności prowadzić egzekucję, a więc że jest ona wymagalna (wyrok WSA w Szczecinie z dnia 4 listopada 2015 r., sygn. akt I SA/Sz 894/15).

W ocenie Sądu należy przyznać rację organom podatkowym, które uznały, że skarżący nie spełnił przesłanki wynikającej z art. 116 § 1 pkt 2 O.p i nie wskazał mienia, które faktycznie istnieje i z którego jest możliwa egzekucja administracyjna, zatem zarzuty skarżącego w tym zakresie są bezpodstawne.

W tym miejscu podać należy, że skarżący w odwołaniu z dnia 15 czerwca 2016r. od decyzji z dnia 21 października 2015r., orzekającej o jego odpowiedzialności z ww. Spółką i z drugim członkiem zarządu, tj. E. S. za zaległości podatkowe tej Spółki – wskazał mienie ruchome w postaci tokarki Turrano, z którego według skarżącego, egzekucja pozwoliłaby zaspokoić zaległość podatkową w znacznej części. Ponadto poinformował on, że tokarka jest w posiadaniu C. Sp. z o.o. Sp. k, ul. [...], [...]. W związku z powyższym organ I instancji przeprowadził dodatkowe postępowanie egzekucyjne, w ramach którego ustalił, że ww. mienie znajduje się we władaniu Firmy C. Sp. z o. o. Sp. k. i jest jej własnością. Firma ta nabyła prawo własności przedmiotowej ruchomości na podstawie postanowienia komornika sądowego nr [...] z dnia 7 kwietnia 2016r. W związku z powyższym Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] postanowieniem z dnia 8 czerwca 2016r. nr [...] [...] słusznie umorzył postępowanie egzekucyjne z uwagi na fakt, że egzekucja z ww. ruchomości okazała się niemożliwa.

Trafna jest ocena organów podatkowych, które zauważyły, że chronologia zdarzeń, wynikająca z akt sprawy potwierdza, iż ww. mienie wskazane przez skarżącego oraz przez E. S. – nie jest mieniem, o którym mowa w art. 116 § 1 pkt 2 O.p., bowiem z uzyskanej informacji od Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla K. [...] wynika, że mienie ruchome Spółki zostało zajęte w dniu 18 maja 2015r. przez komornika, czyli jeszcze przed wskazaniem przez K. S. i E. S. ww. majątku ruchomego. Zajęcie nastąpiło z uwagi na wniosek wierzyciela tj. CB Panel System sp. z o. o. sp. k. przeciwko dłużnikowi M. Sp. z o. o. Komornik Sądowy w drodze licytacji podjął próbę sprzedaży ww. tokarki i w tym celu pierwszy raz ogłoszenie o licytacji ukazało się w sierpniu 2015r., a kolejny raz w marcu 2016r. Z uwagi na brak zainteresowania ww. tokarka została przejęta w dniu 7 kwietnia 2016r. przez wierzyciela za kwotę 24.700 zł.

Zaaprobować zatem należy stanowisko organów, zgodnie z którym, na dzień wskazania przez K. S., jak i E. S., ww. tokarka - była już zajęta przez komornika sądowego. W kontekście powyższego dodać na marginesie należy, że organy nie miały obowiązku automatycznej konieczności reakcji i działania w stosunku do mienia wskazanego przez skarżącego. Przypomnieć bowiem należy, że to na Spółce ciążył ustawowy obowiązek zapłaty zobowiązania, a wobec jego braku, przewidziane zostały w ustawie Ordynacja podatkowa, konsekwencje w postaci odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości Spółki. Wobec tego, brak jest możliwości przerzucania odpowiedzialności za niezapłacone zobowiązania na organ, poprzez podnoszenie zarzutu braku odpowiednio szybkiej realizacji w stosunku do majątku Spółki. Zauważyć nadto trzeba, że to jedynie zobowiązany miał prawo do składania zarzutów do prowadzonej egzekucji, czy złożenia zażalenia na postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Niezależnie od powyższego, nie budzi wątpliwości Sądu, że organy bezsprzecznie wykazały, iż przedmiotowe mienie było już zajęte przez komornika sądowego. W związku z powyższym nie stanowi ona mienia, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki w znacznej części.

Wobec powyższych okoliczności faktycznych, w ocenie tut. Sądu, zasadne jest stanowisko organów podatkowych, które uznały, że Spółka nie posiada majątku ruchomego i nieruchomego, z którego można by skutecznie prowadzić postępowanie egzekucyjne i uzyskać kwotę przewyższającą wydatki egzekucyjne.

W tym miejscu podać także trzeba, że słuszne jest stanowisko organów podatkowych, które uznały, że to na członku zarządu spoczywa ciężar udowodnienia istnienia majątku spółki, z którego możliwe jest zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części. Nie może on natomiast domagać się od organów podatkowych, by prowadziły postępowanie zmierzające do odnalezienia dowodów, przemawiających na jego korzyść, a w szczególności, by pomimo zakończenia postępowania egzekucyjnego wobec jego bezskuteczności, dalej poszukiwały nieznanego majątku spółki.

Co więcej, wskazane przez skarżącego mienie, powinno opiewać na kwotę, która umożliwiłaby skuteczną egzekucję, co nie miało miejsca w przedmiotowej sprawie. Natomiast sam fakt, że skarżący wycenił wartość tokarki na cenę wyższą, pozostaje bez znaczenia na okoliczności przedmiotowej sprawy.

Zatem zdaniem tut. Sadu, trafne jest stanowisko organów podatkowych, że powyższa tokarka nie mogła być uznana, jako mienie, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki w znacznej części. W ocenie Sądu zarzuty skarżącego w powyższym zakresie są całkowicie nieuzasadnione i nie mają potwierdzenia w stanie faktycznym niniejszej sprawy, bowiem skarżący nie wskazał realnie istniejącego mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby w rzeczywistości zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części.

Zarzuty skarżącego w powyższym zakresie są dodatkowo o tyle bezpodstawne, że wskazanie mienia spółki, umożliwiającego zaspokojenie znacznej części zaległości podatkowych, wymaga wskazania mienia, z którego egzekucja jest faktycznie możliwa, co w praktyce oznacza, iż egzekucja ta musi być realna do przeprowadzenia i skutkująca zaspokojeniem wierzyciela (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 2013r., sygn. akt I FSK 477/12), a w realiach kontrolowanej sprawy sytuacja taka nie nastąpiła.

Przypomnienia i podkreślenia wymaga, że zaległości podatkowe Spółki których dotyczyło prowadzone postępowanie egzekucyjne, a które okazało się być bezskuteczne - powstały wówczas, gdy to skarżący pełnił w niej funkcję wiceprezesa zarządu Spółki. Powyższe potwierdzają dokumenty znajdujące się w aktach sprawy tj.: uchwała nr [...] z dnia 1 sierpnia 2013r. Zwyczajnego Zgromadzenia Wspólników M. Sp. z o.o. z uwagi na rezygnację A. M. z funkcji wiceprezesa zarządu ww. Spółki powołało K. S. na członka zarządu tj. na "Vice Prezesa" ww. Spółki z dniem 1 sierpnia 2013r.; pismo z Sądu Rejonowego dla K. - [...], Wydział XI Gospodarczy K. Rejestru Sądowego z dnia 2 września 2015r., sygn. akt [...]- [...], w którym poinformowano, że w skład zarządu ww. Spółki w latach 2012r. - 2013r. wchodzili: A. G. - prezes (wpisany 24 listopada 2011r. - wykreślony 5 kwietnia 2012r.), E. S. - wiceprezes (wpisany 24 listopada 2011r. - wykreślony 5 kwietnia 2012r.), prezes (wpisany 5 kwietnia 2012r. - nadal), A. M. - wiceprezes (wpisany 5 kwietnia 2012r. - wykreślony 17 listopada 2013r.), K. S. - wiceprezes (wpisany 17 listopada 2013r. - nadal); pismo skarżącego z dnia 5 grudnia 2014r. dot. złożonej przez skarżącego rezygnacji z członkostwa w zarządzie Spółki z dniem 5 grudnia 2014r.

Z powyższych dokumentów bezspornie wynika, że funkcję wiceprezesa zarządu Spółki M. Sp. z o. o., skarżący pełnił, co najmniej od dnia 1 sierpnia 2013r. do dnia 5 grudnia 2014r., a więc w terminie płatności podatku od towarów i usług za III kwartał 2013r., który przypadał na dzień 25 października 2013r.

Zasadnie zatem uznały organy podatkowe, że także przesłanka art. 116 § 2 O.p. została spełniona. Wydając zaskarżoną decyzję, Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] ustalił bezsprzecznie, iż w terminie płatności ww. zaległości, skarżący pełnił funkcję członka zarządu Spółki M. Sp. z o.o. i prawidłowo orzekł o jego solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe ww. Spółki. Nie ulega wątpliwości, że to on powinien te zaległości uregulować w ustawowym terminie. Brak dopełnienia obowiązków przez skarżącego w tym zakresie, spowodowało wydanie słusznych w ocenie Sądu, decyzji i orzeczenie o odpowiedzialności skarżącego za zaległości podatkowe Spółki.

Przechodząc do kolejnej przesłanki egzoneracyjnej, wynikającej z art. 116 § 1 pkt 1 O.p. wskazać należy, że członek zarządu może uwolnić się od odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe, gdy wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe) albo, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy.

W orzecznictwie zwraca się uwagę, że wykładnia językowa art. 116 § 1 pkt 1 lit. b O.p., wymaga rozróżnienia sytuacji, gdy wniosek o ogłoszenie upadłości (wszczęcie postępowania układowego) nie został zgłoszony w ogóle, od przypadku, gdy wniosek ten został zgłoszony, jednakże po terminie, o którym mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) O.p. (a więc nie we "właściwym czasie").

Pierwsza ze wskazanych okoliczności otwiera członkowi zarządu możliwość wykazania, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości (niewszczęcie postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy. Druga z opisanych sytuacji skutkuje uznaniem, że nie można wykazywać zaistnienia przesłanki ekskulpacyjnej z art. 116 § 1 pkt 1 lit. b O.p., gdyż przepis ten nie znajduje w takim przypadku zastosowania. Inaczej mówiąc do badania istnienia przesłanki winy, bądź jej braku można przejść jedynie wtedy, gdy ustalono, że nie został zgłoszony wniosek o ogłoszenie upadłości (nie wszczęto postępowania układowego).

Gdy wniosek o ogłoszenie upadłości został zgłoszony (wszczęto postępowanie układowe) art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) O.p. nie znajduje w ogóle zastosowania i nie ma potrzeby rozważania przesłanki winy (jej braku) po stronie członka zarządu spółki. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że w art. 116 § 1 pkt 1 lit. b O.p. ustawodawca nie odwołał się do "właściwego czasu", tak jak zrobił to w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a tej ustawy, co nie może pozostać bez wpływu na wynik wykładni tego przepisu (por. wyrok NSA z dnia 26 lutego 2013 r., II FSK 3204/12, LEX nr 1312804).

W kontekście powyższego podać również trzeba, że stosownie do art. 10 ustawy z dnia 28 lutego 2003r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2003r., Nr 60, poz. 535 ze zm.), upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. W myśl art. 11 ust. 1 tej ustawy dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań, a jeżeli jest osobą prawną uważa się go za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje.

Zgodnie zaś z art. 21 ust. 1 tej ustawy dłużnik jest obowiązany, nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości. W myśl ust. 2 tego artykułu, jeżeli dłużnikiem jest osoba prawna albo inna jednostka organizacyjna nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną obowiązek, o którym mowa w ust. 1, spoczywa na każdym, kto ma prawo go reprezentować sam lub łącznie z innymi osobami.

Według art. 18 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze sprawy o ogłoszenie upadłości rozpoznaje sąd upadłościowy w składzie trzech sędziów zawodowych. Sądem upadłościowym jest sąd rejonowy - sąd gospodarczy.

Z treści art. 12 ust. 1 ww. ustawy wynika z kolei, że sąd może oddalić wniosek o ogłoszenie upadłości, jeżeli opóźnienie w wykonaniu zobowiązań nie przekracza trzech miesięcy, a suma niewykonanych zobowiązań nie przekracza 10% wartości bilansowej przedsiębiorstwa dłużnika. Przepis art. 12 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze jest adresowany do sądu, a zatem jedynie sąd może skorzystać z możliwości oddalenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Omawiana norma nie stanowi podstawy do uznania, że w razie wystąpienia przesłanek określonych w art. 12 ust. 1 ww. ustawy, członek zarządu spółki nie ma obowiązku zgłoszenia wniosku o upadłość, a w związku z tym nie ponosi winy w jego niezgłoszeniu (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 27.01.2012 r., sygn. akt I ACa 462/11).

W realiach przedmiotowej sprawy zasadnie uznały organy podatkowe, że zobowiązania Spółki nie zostały uregulowane, a także wniosek o ogłoszenie upadłości ww. Spółki nie został zgłoszony we właściwym terminie (ani nie wszczęto postępowania układowego). Powyższe zostało ustalone na podstawie wniosku Spółki o ogłoszenie upadłości z możliwością zawarcia układu z dnia 30 sierpnia 2013r. - zwróconego Spółce przez Sąd Rejonowego dla K. - [...] Wydział VIII dla spraw upadłościowych i naprawczych. Powyższe potwierdza tym samym bezzasadność zarzutów podnoszonych w skardze.

Sąd w pełni aprobuje rozważania organów podatkowych w tym zakresie. Słusznie bowiem zauważyły organy, przyjmując za linią orzeczniczą Sądu Najwyższego, iż właściwy czas na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości jest przesłanką obiektywną, ustalaną w oparciu o okoliczności faktyczne każdej sprawy. Dla jej określenia nie ma znaczenia subiektywna świadomość członków zarządu w tym przedmiocie. Członkom zarządu powinien być znany na bieżąco stan finansowy spółki i możliwość zaspokojenia długów. Właściwy czas na zgłoszenie wniosku o upadłość, to moment, gdy członek zarządu wie, albo przy dołożeniu należytej staranności, powinien wiedzieć, że spółka nie jest już w stanie zaspokoić wszystkich wierzycieli (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 2 października 2008r. sygn. akt I UK 39/08, z dnia 24 września 2008r. sygn. akt II CSK 142/08, z dnia 11 marca 2008r. sygn. akt II CSK 545/07, z dnia 16 stycznia 2008r. sygn. akt IV CSK 430/07).

Prawidłowo uznały organy podatkowe, że to osoba obejmująca funkcję członka zarządu, powinna zapoznać się z aktualną dokumentacją finansową Spółki przed objęciem funkcji. Nie można wprawdzie odmówić członkowi zarządu, prawa do podjęcia ryzyka i niezgłoszenia wniosku o upadłość, mimo wystąpienia stosownych przesłanek ustawowych w sytuacji, gdy według jego oceny, wniosek zostałby oddalony. Jednak podjęcie takiego ryzyka musi wiązać się ze świadomością, iż w przypadku błędnej oceny sytuacji i niezaspokojenia dłużników będzie musiał sam ponieść subsydiarną odpowiedzialność finansową (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 6 marca 2013r. sygn. akt I SA/Kr 1970/12 oraz z dnia 12 grudnia 2013r. sygn. akt I SA/Kr 1244/13).

Tut. Sąd zauważa, że na gruncie kontrolowanej sprawy, Spółka nie regulowała zobowiązań w podatku od towarów i usług, za które została orzeczona decyzjami, odpowiedzialność podatkowa wobec członków zarządu Spółki. Ponadto Spółka nie wykonywała swoich zobowiązań podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych [...], począwszy od miesiąca stycznia 2013r., a następnie za luty, marzec, maj, czerwiec, lipiec, sierpień i wrzesień 2013r., za które również została orzeczona odpowiedzialność podatkowa wobec członków zarządu ww. Spółki. Należy mieć na uwadze, że Spółka w złożonych zeznaniach o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych za rok 2012 i 2013, wykazała stratę: za rok 2012 w wysokości - 385.489,32 zł, za 2013r. w wysokości - 1.047.314,05 zł (przy kapitale podstawowym Spółki w wysokości 60.000,00 zł). Natomiast na podstawie sprawozdań finansowych za 2011 i 2012r. wyliczono wskaźnik bieżącej płynności finansowej Spółki, który za 2011r. wynosił 0,78 oraz za 2012r. wynosił 0,34 (aktywa obrotowe do zobowiązań krótkoterminowych), a to wskazuje na problemy Spółki z uregulowaniem bieżących zobowiązań, co w konsekwencji może doprowadzić nawet do jej bankructwa. Wskaźnik płynności finansowej pokazuje możliwości przedsiębiorstwa do regulowania zobowiązań posiadanymi środkami obrotowymi. Wartość tego mnożnika powinna się mieścić w granicy <1,2-2,0>. W przypadku, gdy jego wartość spada poniżej 1,0, może to wskazywać na kłopoty przedsiębiorstwa z regulowaniem zobowiązań w terminie, co ma także odniesienie do zarządzanej przez skarżącego Spółki.

Powyższa analiza, dokonana przez organy podatkowe, świadczy niewątpliwie o wnikliwości działania organów, które przed wydaniem rozstrzygnięcia, analizowały wszelkie aspekty przedmiotowej sprawy.

Prawidłowo ustaliły organy podatkowe, że czas właściwy do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości w badanej sprawie, upłynął jeszcze przed powołaniem K. S. na członka zarządu ww. Spółki, bowiem czas ten nastąpił, co najmniej 6 marca 2013r. (20 lutego 2013r.- termin płatności zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych [...] +14 dni). Z akt sprawy wynika jednak, iż wniosek w ww. terminie nie został zgłoszony. Nie budzi wątpliwości Sądu, że wniosek w ww. terminie: nie został zgłoszony, natomiast przez Spółkę został zgłoszony wniosek o ogłoszenie upadłości w dniu 30 sierpnia 2013r., jednakże zarządzeniem Sądu Rejonowego dla K. - [...] w K. Wydział VIII Gospodarczy dla spraw upadłościowych i naprawczych z dnia 1 października 2013r. sygn. akt VIII [...] wniosek ten, z uwagi na braki formalne - został zwrócony. W konsekwencji, oznacza to, że wniosek taki nie został w ogóle skutecznie złożony.

W tym miejscu Sąd popiera stanowisko, zgodnie z którym, warunkiem zwolnienia członka zarządu od odpowiedzialności jest tylko prawidłowy i poprawnie złożony wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania układowego. Nie wywiera takich skutków wniosek zwrócony lub odrzucony przez sąd. Złożenie niekompletnego wniosku, który z uwagi na uchybienia formalne nie mógł być rozpatrzony, świadczy o braku należytej staranności w wypełnianiu swoich obowiązków, jako prezesa zarządu. Nie wystarcza samo wystąpienie o ogłoszenie upadłości, ale konieczne jest także dokonanie wszelkich czynności procesowych niezbędnych dla kontynuowania tego postępowania (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 19 grudnia 2012r., sygn. akt I SA/Po 755/12).

W trym miejscu tut. Sąd zauważa dodatkowo, że samo złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości nie może stanowić przesłanki, uwalniającej członków zarządu od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki. Dla jej spełnienia konieczne także jest kontynuowanie postępowania wszczętego tym wnioskiem, aż do jego merytorycznego rozpatrzenia przez sąd upadłościowy. Sytuacja, w której wniosek o ogłoszenie upadłości został cofnięty przez wnioskodawcę jest więc równoznaczna z brakiem tego wniosku, co wyklucza możliwość uwolnienia się przez członka zarządu spółki od odpowiedzialności za jej zaległości podatkowe z powołaniem się na zgłoszenie wniosku we właściwym czasie. Jest to sytuacja analogiczna, jak w przypadku zwrotu tego rodzaju wniosku z powodu nieuzupełnienia jego braków formalnych (por. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24.04.2014 r., sygn. akt II FSK 1155/12 oraz w wyroku z dnia 8.02.2013r., sygn. akt I FSK 477/12).

Trafnie uszczegółowił organ II instancji, że aby skarżący mógł uwolnić się od odpowiedzialności, powinien zgłosić wniosek o ogłoszenie upadłości, bądź wszcząć postępowanie układowe w terminie 14 dni od dnia powołania na członka zarządu w Spółce (tj. od dnia 1 sierpnia 2013r.), a zatem termin ten upływał z dniem 15 sierpnia 2013r. Zgodnie bowiem z utrwalonym i jednolitym orzecznictwem sądowoadministracyjnym, w zaistniałym stanie faktycznym, właściwym czasem dla skarżącego na zgłoszenie wniosku o upadłość (bądź wszczęcie postępowania układowego), ze względu na objęcie funkcji w dniu 1 sierpnia 2013r. był okres dwóch tygodni po objęciu funkcji Wiceprezesa zarządu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 listopada 2016r., sygn. akt I SA/Kr 1038/16).

Dodać należy, że analiza "właściwego czasu" na zgłoszenie ww. wniosku jest uzasadniona wyłącznie wtedy, kiedy taki wniosek został w ogóle złożony, co nie miało miejsca w niniejszym stanie faktycznym (por. wyrok Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Krakowie w wyroku z dnia 9 stycznia 2014r. sygn. akt I SA/Kr 1985/13). Zauważyć trzeba, że pomimo tego, organy podatkowe dokonały analizy właściwego czasu na zgłoszenie wniosku o upadłość pod kątem art. 116 § 1 pkt 1 lit. a O.p. - z uwagi na fakt, iż aby członek zarządu mógł odpowiadać za zaległości zarządzanej przez siebie Spółki z o.o. - czas taki musiał wystąpić - i wystąpił w niniejszej sprawie.

Zasadnie uznały więc organy podatkowe, że faktem jest, iż skarżący nie zgłosił wniosku o upadłość w żadnym momencie sprawowania funkcji, a zatem też i nie we właściwym czasie - czym uniemożliwił skorzystanie z art. 116 § 1 pkt 1 lit. a O.p. W konsekwencji zarzuty sformułowane w skardze w tym zakresie także należy uznać za bezpodstawne. Zdaniem tut. Sądu, dokonana w kontekście analizowanej tu przesłanki egzoneracyjnej, ocena organów podatkowych nie budzi zastrzeżeń i jest prawidłowa.

W tym miejscu Sąd za zasadne uznał podkreślenie, że to członkowi zarządu, powinien być znany na bieżąco stan finansów spółki, a co za tym idzie, możliwość zaspokojenia długów. Prawidłowo zauważyły bowiem organy podatkowe, że skarżący znał sytuację finansową Spółki, godząc się na swoje powołanie z dniem 1 sierpnia 2013r. na funkcję wiceprezesa zarządu, co wynika wprost z pisma skarżącego z dnia 5 października 2015r. W piśmie tym wskazuje on, że: "Zgodził się zostać drugim członkiem zarządu, by spółka mogła uporządkować swoje sprawy, rozwiązać umowy o pracę z pracownikami, podejmować czynności wobec wierzycieli i organów państwowych. W mojej ocenie, podstawa do ogłoszenia upadłości spółki istniała już w 2012r., kiedy członkami zarządu spółki byli Pan A. M. i Pan E. S.. Nie miałem wówczas, jako osoba niepełniąca żadnej funkcji, wpływu na możliwość złożenia wniosku o upadłość." Powyższe tylko potwierdza świadomość skarżącego, co do stanu sytuacji finansowej Spółki.

Słusznie uznał organ II instancji, że nie można z biernej postawy członka zarządu, wywodzić zwolnienia z odpowiedzialności za zobowiązania spółki. Przyjmując bowiem taką wykładnię tego przepisu, osoby powołane do kierowania spółką, uniknęłyby odpowiedzialności za zobowiązania spółki tylko dlatego, że aktywnie nie uczestniczyły w zarządzaniu spółką, czyli de facto, unikały sprawowania funkcji, do której zostały powołane. Natomiast bierna postawa członka zarządu nie tylko nie pozwala na uwolnienie się przez zarządcę od odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spółki, ale wręcz przeciwnie, uniemożliwia mu wykazanie jednej z przesłanek, uwalniających od odpowiedzialności, o których mowa w art. 116 § 1 O.p. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 października 2007r., sygn. akt I SA/Kr 139/06).

Zaaprobować należy stanowisko organów podatkowych, które wywiodły na gruncie kontrolowanej sprawy, że skarżącemu znane były finanse Spółki lub powinny być znane z racji zajmowanego stanowiska. Od odpowiedzialności tej, skarżący mógł się uwolnić, składając wniosek o upadłość w terminie do 14 dni od powołania go na członka zarządu, czego jednak skarżący nie uczynił, czym uniemożliwił skorzystanie z dobrodziejstwa uwolnienia się od przedmiotowej odpowiedzialności za zaległości ww. Spółki. W konsekwencji, wszystkie zarzuty skargi, sformułowane w tym zakresie, należy uznać za bezzasadne.

Konkludując podać należy, że w sprawie zaistniały wszystkie przesłanki pozytywne, warunkujące odpowiedzialność skarżącego za zaległości podatkowe Spółki. Termin płatności zobowiązań podatkowych, które wobec ich nieuregulowania, przekształciły się w zaległość podatkową, przypadł na okres, kiedy skarżący pełnił funkcję członka zarządu (wiceprezesa). Prowadzona wobec Spółki egzekucja okazała się bezskuteczna, zarówno na etapie postępowania prowadzonego przez administracyjny organ egzekucyjny, jak i komornika sądowego. Jednocześnie skarżący nie wykazał, aby wystąpiła którakolwiek z przesłanek, warunkujących wyłączenie jego odpowiedzialności.

Wskazać również należy, że organy podatkowe przed wydawaniem rozstrzygnięcia, zarówno I, jak i II instancji, zachowały wymogi proceduralne wyrażone w przepisach Ordynacji podatkowej, podejmując działania niezbędne w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w prowadzonym postępowaniu. Prowadząc postępowanie w przedmiotowej sprawie dopuszczono, jako dowód wszystko, co mogło się przyczynić do wyjaśnienia przedmiotowej sprawy. Organy podatkowe zgromadziły materiał dowodowy, mający wpływ na podjęcie prawidłowego i słusznego rozstrzygnięcia w sprawie.

Zatem organy podatkowe zgromadziły w sprawie wyczerpujący materiał dowodowy, który należycie oceniły, dokonując (bez naruszenia przepisów postępowania) prawidłowych ustaleń faktycznych, a w konsekwencji właściwie zastosowały przepisy prawa materialnego, dokonując ich prawidłowej wykładni.

Ponadto, zauważyć należy, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji – odpowiada wymogom, jakie stawia art. 210 § 1 i 4 O.p.

W świetle powyższych okoliczności, wywodów i rozważań, zarzuty skargi w zakresie dotyczącym naruszenia przez organy podatkowe, zarówno przepisów prawa materialnego, jak i procesowego - uznać należy za nieuzasadnione, do czego Sąd odniósł się szczegółowo w treści niniejszego uzasadnienia. Skarżący nie miał racji w zasadniczych kwestiach spornych, ale rację mają organy podatkowe we wszystkich aspektach kontrolowanej sprawy.

Rozpoznając niniejszą sprawę nie dopatrzono się również innych naruszeń prawa, które mogłyby uzasadnić uchylenie zaskarżonej decyzji (art. 134 p.p.s.a.).

W świetle powyższych ustaleń należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, gdyż ani argumentacja skargi, ani też analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju, które mogły mieć wpływ na jej wynik, dlatego Sąd, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2016r., poz. 718 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.