Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 177/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2005-11-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6309 Inne o symbolu podstawowym 630
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 242 par. 4, art. 229 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2001 nr 75 poz 802
law: Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 15 par. 1, art. 18, art. 26, art. 27 par. 3, art. 33, art. 34 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 110 poz 968
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 32, art. 33, art. 40 par. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marian Jaździński (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Zygmunt Chorzępa, Sędzia WSA Alicja Polańska, Protokolant Joanna Zienkowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2005 r. sprawy ze skargi M.P. i M.S. - S.C. "M." w S. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie uznania zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym za nieuzasadniony o d d a l a skargę


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] r., Nr [...], wydanym z powołaniem się na przepisy art. 123, art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 18 i art. 33 pkt 1, 2 i 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r., Nr 110, poz. 968 ze zm.), Dyrektor Izby Celnej orzekł o utrzymaniu w mocy swego postanowienia z dnia [...] r., Nr [...] , w którym jako wierzyciel zajął stanowisko w zakresie zarzutów złożonych w sprawie prowadzenia postępowania na podstawie tytułów wystawionych [...] r. wobec M.P. i M.S., zarzuty te uznając za nieuzasadnione.

Z uzasadnienia powyższego postanowienia ostatecznego wynika, iż w dniu [...] r. przez Dyrektora Izby Celnej wystawione zostały tytuły wykonawcze o wskazanych numerach przeciwko M.P., M.S. i I.P., byłych wspólników spółki cywilnej "M.". Powyższe tytuły wykonawcze skierowane zostały następnie do egzekucji administracyjnej. Doręczenia odpisów tych tytułów zobowiązanym dokonał poborca Izby Celnej.

W dniu [...] r. złożone zostało przez radcę prawnego, działającego w imieniu M.P. i M.S., pismo zawierające zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego wobec tychże zobowiązanych. Zarzuty te uzupełnione zostały następnie pismem z dnia [...] r. Jako podstawę pełnomocnik zobowiązanych wskazał przepis art. 33 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, uzasadniając, iż należności wskazane w tych że tytułach wykonawczych uległy przedawnieniu. Jednocześnie został też podniesiony zarzut braku doręczenia upomnień oraz odpisów tytułów wykonawczych pełnomocnikowi zobowiązanych.

Wskazano dalej w uzasadnieniu omawianego postanowienie, że w przedmiocie zgłoszonych zarzutów będący wierzycielem Dyrektor Izby Celnej zajął stanowisko wyrażone w postanowieniu z dnia [...] r., uznając, że są one nieuzasadnione. Postanowienie to zaskarżone zostało zażaleniem przez wskazanego wyżej pełnomocnika zobowiązanych, w którym to zażaleniu wniósł on o umorzenie postępowania egzekucyjnego i o uchylenie wszystkich dotychczasowych czynności egzekucyjnych dokonanych na podstawie wystawionych wadliwie tytułów wykonawczych. Żądanie swoje umotywował on naruszeniem przepisu art. 242 § 4 Kodeksu celnego, określającego termin, w którym można dochodzić kwot należności celnych, jak również naruszeniem art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, którym nałożono na wierzyciela obowiązek doręczenia zobowiązanemu, przed wszczęciem egzekucji, pisemnego upomnienia do wykonania obowiązku, które to naruszenie stanowi przesłankę do złożenia zarzutu zgodnie z art. 33 pkt 7 w/w ustawy.

Wynika dalej z uzasadnienia ostatecznego postanowienia, że rozpatrując sprawę ponownie na skutek wniesionego zażalenia na stanowisko wierzyciela w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, będący tym wierzycielem Dyrektor Izby Celnej nie znalazł postaw do jego zmiany.

Wskazując na to, że egzekwowanym obowiązkiem są należności celne wynikające z ostatecznej decyzji uznającej wskazane zgłoszenia celne za nieprawidłowe w zakresie dotyczącym preferencji i zastosowanej stawki celnej, wierzyciel wskazał, iż jedną z podstaw zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego może być wprawdzie przedawnienie obowiązku, to jednakże w rozpatrywanej sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia tego przedawnienia. Zgodnie bowiem z przepisem art. 242 § 4 Kodeksu celnego, kwot należności celnych można dochodzić w ciągu pięciu lat, licząc od dnia, w którym zostały one zarejestrowane. W przypadku, gdy zarejestrowana została kwota niższa od należnej, zarejestrowanie kwoty uzupełniającej zostaje dokonane w terminie nie dłuższym niż 5 dni, liczonym od dnia, w którym organ celny obliczył kwotę uzupełniająca i określił dłużnika (art. 229 § 1 i § 2 Kodeksu celnego).

Wskazując na powyższe unormowania dotyczące przedawnienia należności celnych, wierzyciel podkreślił dalej, iż decyzja Naczelnika Urzędu Celnego, wydana po przeprowadzeniu postępowania weryfikującego zgłoszenie celne i zastosowane w nim stawki celne, zapadła w dniu [...] r. Dokonano w niej m.in. obliczenia uzupełniających kwot należności celnych i - jak wynika to z jej treści - stanowiła zarazem powiadomienie dłużnika o zarejestrowaniu kwoty należności wynikającej z długu celnego. Zasadnie zatem organ celny pierwszej instancji przyjął datę wydania tej decyzji za datę zarejestrowania długu celnego w niej określonego, a zatem pięcioletni okres przedawnienia, liczony od dnia [...] r., dotychczas nie upłynął i egzekwowane należności nie uległy przedawnieniu.

Odnosząc się do drugiego z podniesionych zarzutów, tj. zarzutu braku doręczenia upomnienia zobowiązanym, wierzyciel wskazał na unormowanie art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym, zgodnie z którym wszczęcie egzekucji administracyjnej możliwe jest, jeżeli po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku wierzyciel przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, samo zaś postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. Przytaczając tę regulację Dyrektor Izby Celnej wskazał następnie na fakt, że wobec obu skarżących zobowiązanych przed wystawieniem tytułu wykonawczego wystosowane zostały pisemne upomnienia doręczone każdemu z nich z osobna w dniu [...] r.

Chybionym jest, według wierzyciela, podnoszony zarzut braku doręczenia upomnienia pełnomocnikowi zobowiązanych. Zgodnie bowiem z art. 32 Kodeksu postępowania administracyjnego, mającego odpowiednie zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym stosownie do przepisu art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, strona tego postępowania może działać przez pełnomocnika, o ile charakter czynności nie wymaga jej osobistego udziału. Doręczenie zobowiązanemu upomnienia przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego należy do tego rodzaju czynności, które wymaga osobistego jego udziału, a to w celu skłonienia go do wykonania ciążącego na nim obowiązku. Potwierdzeniem tego, iż doręczenie upomnienia jest czynnością wymagająca osobistego działania zobowiązanego (dłużnika), jest konieczność zawarcia w upomnieniu pouczenia o możliwości wszczęcia egzekucji w celu przymusowego ściągnięcia należności nie uregulowanej we wskazanym terminie, która to egzekucja skierowana zostaje, w przypadku braku wpłaty należności pieniężnej, bezpośrednio do majątku tego dłużnika.

Odnosząc się na koniec do podniesionego zarzutu nieskutecznego doręczenia tytułów egzekucyjnych, tj. doręczenia ich samym zobowiązanym a nie ich pełnomocnikowi, wierzyciel wskazał, iż doręczenie tytułu egzekucyjnego jest zadaniem organu egzekucyjnego, a ponieważ zaskarżone zażaleniem postanowienie stanowi jedynie wypowiedź wierzyciela, rozpatrzeniem tego zarzutu winien się zająć sam organ egzekucyjny, do którego zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego zostały wniesione.

Powyższe postanowienie Dyrektora Izby Celnej, stanowiące wypowiedź wierzyciela w sprawie zarzutów dotyczących prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przezeń wobec M.P. i M.S., zaskarżone zostało przez pełnomocnika zobowiązanych do sądu administracyjnego z powodu jego niezgodności z prawem. Domagając się uchylenia zarówno zaskarżonego postanowienia ostatecznego, jak i postanowienia go poprzedzającego, skarżący zarzuca naruszenie przy ich wydaniu przepisów art. 10 § 1, art. 32, art. 40 § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 18, art. 15 § 1 i art. 26 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 1991 r., Nr 36, poz. 161 ze zm.) - poprzez pozbawienie strony możliwości udziału w postępowaniu przedegzekucyjnym i egzekucyjnym w następstwie nie uznania prawidłowo umocowanego pełnomocnika za podmiot działający na rzecz strony w tym postępowaniu i odmowy kierowania do tegoż pełnomocnika pism związanych z tym postępowaniem.

W obszernym uzasadnieniu skargi jej autor polemizuje z zapatrywaniem wierzyciela co do tego, że odebranie upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym oraz tytułu egzekucyjnego stanowiącego o wszczęciu tego postępowania jest czynnością wymagającą osobistego działania zobowiązanego. Podkreśla on w szczególności, iż w sprawie prowadzonej przed organami administracji celnej strona ustanowiła pełnomocnika również w odniesieniu do prowadzonych postępowań egzekucyjnych, w zakresie wszelkich czynności związanych z egzekucją administracyjną. Uważa też, że występujący w sprawie spór o osobisty charakter czynności doręczenia zobowiązanemu upomnienia i tytułu wykonawczego w postępowaniu egzekucyjnym rozpatrywać należy w aspekcie autonomii strony w wyborze sposobu i zakresu działania w tym postępowaniu, a więc działania osobistego lub przez pełnomocnika. Podjęcie egzekucji administracyjnej nakierowanej na środki pieniężne strony nie oznacza wyłączenia możliwości jej działania przez pełnomocnika w postępowaniu egzekucyjnym, np. składania przewidzianych prawem środków zaskarżenia. W celu takiego działania pełnomocnik winien mieć zapewnioną możliwość zapoznania się ze wszystkimi podejmowanymi czynności organów w takim postępowaniu, tym bardziej możliwość otrzymania informacji o wszelkich działaniach organów administracyjnych podjętych jeszcze przed wszczęciem samej egzekucji.

Skoro strona w postępowaniu celnym ustanowiła pełnomocnika również w zakresie dotyczącym wszystkich czynności związanych z prowadzoną egzekucja, nieuzasadnione jest pozbawianie jej tego prawa przez organy celne będące jednocześnie organami egzekucyjnymi poprzez nie kierowanie pism związanych z tym postępowaniem do rąk tego pełnomocnika. Mając na uwadze fakt prawidłowego umocowania pełnomocnika, doręczenie jakiegokolwiek pisma kierowanego przez Dyrektora Izby Celnej, dotyczące postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec jego mocodawcy, dokonane z pominięciem tego pełnomocnika, stanowi, wedle autora skargi, naruszenie art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez pozbawienie samej strony możliwości czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym. Uważa on też, iż organ administracji publicznej, w tym także organ egzekucyjny, pozostaje zobowiązanym doręczać pisma urzędowe, a więc także upomnienia w postępowaniu przedegzekucyjnym oraz tytuły wykonawcze w postępowaniu egzekucyjnym, pełnomocnikowi strony, o ustanowieniu którego organ został prawidłowo zawiadomiony. Brak doręczenia upomnienia w rozpatrywanej sprawie do rąk prawidłowo umocowanego pełnomocnika strony oznacza, że zachodziła przesłanka określona w art. 33 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, stanowiąca podstawę złożenia zarzutów w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym. To samo dotyczy uchybienia organów administracji celnej polegającego na braku doręczenia do rąk pełnomocnika tytułu wykonawczego oraz zawiadomienia o zajęciu wierzytelności bądź innego prawa majątkowego. Wskazując na zasadność podniesionego zarzutu skarżący odwołuje się też do znanej mu praktyki innych organów celnych, uznających konieczność doręczenia upomnienia do rąk ustanowionego przez stronę pełnomocnika.

Z uzasadnienia skargi wynika nadto, że skarżący nie podziela stanowiska wierzyciela w kwestii braku podstaw do przyjęcia, że egzekwowana należność uległa przedawnieniu. Uważa on, że skoro kwoty należności celnych zostały zarejestrowane odpowiednio w dniach powstania długów celnych, tj. w dniach przyjęcia zgłoszeń celnych, zaś wydana w dniu [...] r. decyzja Dyrektora Urzędu Celnego miała charakter deklaratoryjny, to nie mogła ona kreować zobowiązania celnego, co nakazuje przyjąć, że w rozpatrywanej sprawie zarejestrowanie długu celnego nastąpiło w [...] r. i że uległ on przedawnieniu.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, zarzuty skargi uznając za nieuzasadnione.

Pismem z dnia [...] r. pełnomocnik zobowiązanych podtrzymał żądania i zarzuty zawarte w skardze polemizując dalej ze stanowiskiem wierzyciela zawartym w odpowiedzi na skargę, a nadto zgłaszając nowy zarzut, wcześniej nie podnoszony, że egzekucja skierowana została do osób, które nie były zobowiązane do zapłaty cła, skoro decyzja określająca zobowiązanie celne skierowana została do spółki cywilnej "M.", a nie do poszczególnych jej wspólników.

W odpowiedzi na to pismo strony skarżącej do akt sprawy wpłynęło pismo Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r., w którym ponownie odniósł się on do zarzutów skargi, uznając zarzuty te za chybione.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje:

Skargę uznać należało za nieuzasadnioną, nie zachodzą bowiem podstawy do stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie ostateczne w sprawie stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów dotyczących prowadzenia postępowania egzekucyjnego wydane zostało z naruszeniem przepisów prawa uzasadniającym jego uchylenie.

Na wstępie podkreślić należy, iż ostateczne postanowienie będące przedmiotem skargi wydane zostało nie przez organ egzekucyjny, do którego zgłoszone zostały przez pełnomocnika zobowiązanych zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, lecz przez wierzyciela zobowiązanego do zajęcia w tej formie stanowiska w sprawie zgłoszonych zarzutów stosownie do przepisu art. 34 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r., Nr 110, poz. 968 ze zm.). Treść skargi zdaje się wskazywać na to, że jej autor nie dostrzega tej różnicy i zaskarżone postanowienie traktuje jako stanowisko organu egzekucyjnego, gdy tymczasem inną rolę spełnia wypowiedź wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów, inną zaś, wydane po uzyskaniu tej wypowiedzi, ewentualne postanowienie organu egzekucyjnego o uznaniu zarzutów za nieuzasadnione.

Odnosząc się z kolei do samej skargi wskazać należy przede wszystkim na to, że z art. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r., Nr 110, poz. 968 ze zm.) wynika, że ustawa ta określa głównie sposób postępowania wierzycieli w przypadkach uchylania się zobowiązanych od wykonania ciążących na nich obowiązków, o których mowa w jej art. 2, a więc obowiązków podlegających egzekucji administracyjnej, jak również prowadzone przez organy egzekucyjne postępowanie i stosowane przez nie środki przymusu służące doprowadzeniu do wykonania lub zabezpieczenia tych obowiązków.

I tak, stosownie do przepisu art. 26 § 1 w/w ustawy, egzekucję administracyjną organ egzekucyjny wszczyna na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Jeżeli wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, przystępuje on z urzędu do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego przez siebie wystawionego (art. 26 § 4 w/w ustawy). Wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z reguły z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub też z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli doręczenie to nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego (art. 26 § 5). Obowiązek doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego spoczywa także na organie egzekucyjnym w przypadku przekształcenia zajęcia zabezpieczającego w zajęcie egzekucyjne (art. 26 § 6 cyt. ustawy egzekucyjnej).

Stanowiąc, że podstawę egzekucji administracyjnej stanowi tytuł wykonawczy wystawiony przez wierzyciela, omawiana ustawa określa również niezbędne elementy, jakie tytuł egzekucyjny winien zawierać dla swej skuteczności (art. 27 § 1), wymieniając pośród tych warunków również konieczność pouczenia zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (pkt 9), jak również nakłada na tegoż wierzyciela obowiązek dołączenia do tytułu wykonawczego dowodu doręczenia upomnienia, a jeżeli doręczenie upomnienia nie było wymagane, podanie w tytule wykonawczym podstawy prawnej braku tego obowiązku (art. 27 § 3). Ten ostatni obowiązek jest prostą konsekwencją wyrażonego w art. 15 § 1 ustawy egzekucyjnej uwarunkowania wszczęcia egzekucji administracyjnej od uprzedniego, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłania temuż zobowiązanemu przez wierzyciela pisemnego upomnienia, zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej.

W myśl art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w postępowaniu tym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, jeżeli przepisy samej ustawy egzekucyjnej nie stanowią inaczej. Brak w ustawie egzekucyjnej odmiennej w tym zakresie regulacji powoduje, że w postępowaniu egzekucyjnym mają też odpowiednie zastosowanie przywoływane w skardze przepisy art. 32 i art. 40 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, wedle których strona w postępowaniu administracyjnym może działać przez pełnomocnika, jeżeli charakter czynności nie wymaga jej osobistego działania, a ustanowienie przez stronę pełnomocnika powoduje, iż pisma kierowane do strony doręcza się w tymże postępowaniu jego pełnomocnikowi. Odpowiednie zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym znajdują jednak również pomijane przez skarżącego przepisy art. 33 tegoż Kodeksu, wedle których m.in. umocowanie pełnomocnika do działania w tym postępowaniu wynikać musi z załączonego do akt oryginału lub urzędowo poświadczonego odpisu pełnomocnictwa. Jest w tych warunkach oczywistym, że określony art. 40 § 2 K.p.a. obowiązek organu egzekucyjnego doręczania kierowanych do zobowiązanego pism na ręce jego pełnomocnika powstaje dopiero z chwilą przedstawienia temu organowi oryginału pełnomocnictwa lub jego urzędowo poświadczonego odpisu, gdyż dopiero z tą chwilą organowi temu znana jest wola zobowiązanego działania w postępowaniu egzekucyjnym przez pełnomocnika. Przyjąć bowiem należy, iż z przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wynika, że postępowanie to nie jest prostą kontynuacją postępowania administracyjnego kończącego się wydaniem ostatecznej decyzji o nałożeniu na stronę określonego obowiązku o charakterze publicznoprawnym, lecz jest odrębnym i szczególnym postępowaniem zmierzającym do wyegzekwowania tego obowiązku w drodze zastosowania określonych ustawą środków przymusu.

Za uzasadnione zatem uznać należy stanowisko wierzyciela wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, stanowiącym jego wypowiedź dotyczącą zgłoszonych zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, iż czynność odebrania przez zobowiązanego upomnienia, będąca konsekwencją obowiązku wierzyciela doręczenia takiego upomnienia zobowiązanemu, jako warunku wszczęcia egzekucji administracyjnej, jest czynnością, która nie może być dokonana przez pełnomocnika, skoro jest to czynność mająca miejsce jeszcze przed wszczęciem samego postępowania egzekucyjnego, a nie w jego toku, które ewentualnie wszczęte zostanie z chwilą doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego, a to może mieć miejsce, jak to już wskazano wyżej, dopiero po bezskutecznym upływie zakreślonego upomnieniem terminu. Charakter tej czynności powoduje zatem, iż jest to czynność wymagająca osobistego udziału zobowiązanego, na niego to bowiem nałożony został obowiązek podlegający egzekucji administracyjnej i to do niego adresowane jest upomnienie, gdyż tylko on obowiązek ten może wykonać, a nie jego pełnomocnik. Podniesiony zatem w trybie art. 34 ustawy egzekucyjnej zarzut prowadzenia postępowania egzekucyjnego z naruszeniem przepisu art. 15 § 1 tejże ustawy przez to, że pisemne upomnienie doręczone zostało osobiście zobowiązanemu, nie zaś jego pełnomocnikowi działającemu wcześniej w postępowaniu przed organem celnym, jest zarzutem słusznie przez wierzyciela uznanym za nieuzasadniony.

Nieuzasadnionym w zupełności jest również zarzut wadliwego doręczenia przez organ egzekucyjny spornych tytułów wykonawczym w następstwie dokonania tego doręczenia również do rąk samych zobowiązanych, a nie ich pełnomocnika, z pomocy którego korzystali oni przed organem celnym.

Pomijając już kwestię, że ustosunkowanie się do tego zarzutu wykracza poza zakres przedmiotowy wypowiedzi wierzyciela, bowiem to nie on jest podmiotem doręczającym odpis tytułu wykonawczego, zauważyć przede wszystkim należy, iż zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego oprzeć można wyłącznie na przesłankach wyczerpująco wyliczonych w art. 33 ustawy egzekucyjnej. Treść tego przepisu wskazuje jednoznacznie na to, że nie daje on podstaw do kwestionowania prowadzonego postępowania egzekucyjnego w oparciu o zarzut braku doręczenia odpisu tytułu wykonawczego pełnomocnikowi ustanowionemu przez zobowiązanego w tym postępowaniu. Wskazać nadto należy, iż doręczenie tytułu egzekucyjnego jest czynnością wszczynającą dopiero egzekucję administracyjną, do której organ egzekucyjny przystępuje na wniosek wierzyciela lub z urzędu na podstawie takiego tytułu wystawionego przez wierzyciela lub – w określonej sytuacji - przez siebie samego (art. 26 § 1 i 4 ustawy egzekucyjnej), zaś chwilą wszczęcia tej egzekucji jest moment doręczenia tego tytułu samemu zobowiązanemu (art. 26 § 5), co nastąpić winno najpóźniej - jak to wynika z art. 32 tejże ustawy - w momencie przystąpienia organu egzekucyjnego lub egzekutora co czynności egzekucyjnych.

Za w pełni uzasadnione uznać należy zapatrywanie wyrażone w uzasadnieniu postanowienia wierzyciela, iż podobnie jak czynność doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o jakim mowa w art. 15 § 1 ustawy egzekucyjnej, także czynność doręczenia zobowiązanemu tytułu egzekucyjnego jest czynnością, w dokonaniu której ze względu na jej charakter uczestniczyć musi zobowiązany osobiście.

Zauważyć przy tym należy, iż zapatrywanie to bynajmniej nie kwestionuje możliwości umocowania osoby trzeciej do działania w postępowaniu egzekucyjnym w imieniu zobowiązanego, także w drodze pełnomocnictwa udzielonego wcześniej w toku postępowania administracyjnego (celnego, podatkowego) i rozciągającego się także na ewentualne postępowanie egzekucyjne, jednakże skuteczność tego umocowania nie oznacza możliwości działania zobowiązanego poprzez tego pełnomocnika jeszcze przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego w sytuacji, gdy określone przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnej przewidują osobiste działanie zobowiązanego.

Zasadnym jest również, wbrew zarzutowi podniesionemu w uzasadnieniu skargi, stanowisko wierzyciela co do niezasadności zarzutu przedawnienia egzekwowanego obowiązku. Jak to trafnie wskazano w uzasadnieniu wypowiedzi wierzyciela, przewidując pięcioletni okres dochodzenia kwot należności przepis art. 242 § 4 Kodeksu celnego termin ten nakazuje liczyć od dnia, w którym zostały one zarejestrowane. Jak to wynika z przepisu art. 226 § 1 tego Kodeksu kwotą należności jest kwota wynikająca z długu celnego i jest ona obliczana oraz rejestrowana przez organ celny z chwilą uzyskania niezbędnych danych. Z kolei przepis art. 227 § 1 Kodeksu celnego wskazuje na to, że kwota należności powinna zostać zarejestrowana niezwłocznie po jej obliczeniu i nie później niż w ciągu siedmiu, licząc od dnia, w którym towar został zwolniony a dług celny powstał w wyniku objęcia towaru m.in. procedurą dopuszczenia do obrotu, jak miało to miejsce w sprawie zakończonej decyzją stanowiąca podstawę wystawienia kwestionowanych skargą tytułów wykonawczych, jeżeli zaś zarejestrowana została kwota należności niższa od prawnie należnej, tj. określonej m.in. decyzją weryfikującą zgłoszenie celne, to zarejestrowanie kwoty należności lub kwoty uzupełniającej winno zostać dokonane w terminie nie dłuższym niż 5 dni, który liczy się od dnia, kiedy organ celny obliczył należności lub kwotę uzupełniającą i określił dłużnika (art. 229 § 1 i 2 Kodeksu celnego). Jak wynika z powyższego, stawiana przez skarżącego teza, iż zarejestrowanie kwoty należności wynikającej z długu celnego określonego wobec zobowiązanych decyzją organu celnego uznającą zgłoszenie celne za nieprawidłowe nastąpiło z chwilą przyjęcia tego zgłoszenia, jest tezą z gruntu fałszywą, a to oznacza, iż chybionym jest podniesiony w postępowaniu egzekucyjnym zarzut przedawnienia egzekwowanego obowiązku, jak to trafnie wywiedziono w wypowiedzi wierzyciela.

Odnosząc się na koniec do podniesionego w piśmie uzupełniającym skargę zarzutu skierowania egzekucji do osób nie będących zobowiązanymi, wskazać przede wszystkim należy, iż jakkolwiek art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym jako jedną z podstaw, na których oparty może być zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, przewiduje błąd co do osoby zobowiązanego, to jednakże zarzut taki nie został w dotychczasowym postępowaniu egzekucyjnym w ogóle zgłoszony, zatem nie mógł być przedmiotem wypowiedzi wierzyciela i jego podnoszenie dopiero na etapie skargi do sądu administracyjnego wykracza poza zakres przedmiotowy zaskarżonego postanowienia. Zauważyć bowiem należy, iż zgłoszenie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, oparte na taksatywnie wymienionych w ustawie podstawach, nastąpić może wyłącznie w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego.

Nie znajdując w tych warunkach podstaw do stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie wierzyciela stanowiące wypowiedź w zakresie zarzutów zgłoszonych przez pełnomocnika zobowiązanych niezgodne jest z prawem, orzec należało o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej (art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).