Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 785/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2016-02-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 23 ust. 1,2, 4, 27 ust. 2, art. 29 ust. 2-3
journal: Dz.U. 2015 poz 859
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - tekst jednolity.
article: art. 97 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 143 par. 3
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Protokolant St. sekretarz sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2016 r. sprawy ze skargi C. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] 2015r. Nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy K. z dnia [...] 2015 r. [...], II. umarza postępowanie administracyjne w sprawie orzeczenia o zwrocie należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego na rzecz osób uprawnionych M. K. i P. K. w okresie świadczeniowym od 1 października 2012r. do 30 września 2013r.


UZASADNIENIE

Pismem z 10 marca 2014 r. Miejski Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w K. zawiadomił C. K. o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie zwrotu należności z tytułu otrzymanych przez osoby uprawnione świadczeń z funduszu alimentacyjnego za okres świadczeniowy 2012/2013.

Następnie decyzją z [...] 2014 r., nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy K. orzekł o zwrocie przez dłużnika alimentacyjnego - C. K. należności z tytułu otrzymanych przez M. K. i P. K. świadczeń z funduszu alimentacyjnego w kwocie 12.000,- zł wraz z ustawowymi odsetkami naliczanymi od dnia następującego po dnu wypłaty świadczenia alimentacyjnego za poszczególne miesiące od dnia spłaty.

W skutek odwołania C. K., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (dalej: "SKO" lub "Kolegium") decyzją z [...] 2015 r., nr [...] uchyliło wyżej opisaną decyzję Burmistrz Miasta i Gminy K.

W dniu [...] 2015 r. Burmistrz Miasta i Gminy K. wydał postanowienie nr [...] , którym zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie orzeczenia o zwrocie należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobom uprawnionym, łącznie z ustawowymi odsetkami.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż w chwili obecnej nie jest możliwe orzeczenie o zwrocie wyżej wskazanej należności z uwagi na wszczęte postępowanie w sprawie zwrotu jako nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, wypłaconych dla osoby uprawnionej P. K., w okresie świadczeniowym 2012/2013, to jest w okresie od 1 października 2012 r. do 30 września 2013 r. Zgodnie zaś z art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.

Zażalenie na powyższe postanowienie wywiódł C. K. podnosząc, iż od wielu lata córka P. K. zamieszkuje z nim i pozostaje na jego utrzymaniu, a ponadto istnieją orzeczenia sądowe potwierdzające uchylenie obowiązku wnoszenia przez skarżącego alimentów na rzecz P. K.. Mimo to organ I instancji bezprawnie wypłacał na rzecz jej matki K. K. świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Zdaniem strony słusznym jest zawieszenie postępowania jedynie w odniesieniu do zwrotu świadczeń z funduszu alimentacyjnego, wypłaconych na rzecz M. K. bowiem toczy się aktualnie z jego powództwa postępowanie sądowe o zniesienie stosunku prawnego alimentacyjnego wobec tej córki.

Postanowieniem z [...] 2015 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji.

Organ stwierdził, iż w sprawie zaszła okoliczność wskazana w art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. bowiem w przedmiotowej sprawie toczy się nadal postępowanie o zwrot świadczeń alimentacyjnych wypłaconych osobie uprawnionej do rąk K. K. za tożsamy okres świadczeniowy 2012/2013. Stroną tego postępowania jest Karolina K.. Od ostatecznego rozpoznania i zakończenia tego postępowania uzależnione jest rozstrzygnięcie przedmiotu sprawy, którego stroną jest C. K..

Skargę na powyższe postanowienie wywiódł C. K. podnosząc, iż Karolina K., od stycznia 2012 r. miała na utrzymaniu jedynie starszą córkę M. K., zaś młodsza córka P. K. pozostawała legalnie i oficjalnie - zgodnie z prawomocnymi orzeczeniami sądowymi - na wyłącznym utrzymaniu i wychowaniu C. K.. W związku, z czym z inicjatywy skarżącego prowadzone były postępowania o uznanie wypłaconych świadczeń z Funduszu Alimentacyjnego na rzecz M. K. za nienależnie pobrane i podlegające zwrotowi przez jej matkę Karolinę K.. Ponadto obecnie przed Sądem Rejonowym w K. toczy się postępowanie o uchylenie C. K. alimentacji bieżącej oraz zaległej na rzecz starszej córki M. K. za okres, kiedy to młodsza córka P. K. pozostawała na wyłącznym utrzymaniu jej ojca C. K. W świetle powyższego dochodzenie zwrotu od skarżącego świadczeń z Funduszu Alimentacyjnego w aktualnym wymiarze finansowym jest niezgodne ze stanem faktycznym oraz stoi w sprzeczności z prawem.

Odpowiadając na skargę SKO wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga okazała się zasadna, aczkolwiek nie z powodów w niej podniesionych

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi w art. 1 §1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) oraz w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.

Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zarówno zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

W realiach niniejszej sprawy podkreślić należy, iż zgodnie z art. 133 § 1 P.p.s.a. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, co oznacza, iż sąd ten rozpatruje sprawę na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu, a zmiana stanu faktycznego lub prawnego, która nastąpiła po wydaniu zaskarżonego aktu, zasadniczo nie podlega uwzględnieniu. Jak wskazuje się bowiem w orzecznictwie rzeczą sądu - kontrolującego legalności zaskarżonej decyzji - jest ocenić, czy zebrany w postępowaniu administracyjnym materiał dowodowy jest pełny, został prawidłowo zebrany i jest wystarczający do ustalenia stanu faktycznego, jaki stan faktyczny sprawy wynika z akt sprawy i czy w świetle istniejącego wówczas stanu prawnego podjęte przez organ rozstrzygnięcie sprawy jest zgodne z obowiązującym prawem (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 lutego 2014 r., sygn. II GSK 1940/12, dostępny Lex nr 1450725).

Poczynienie powyższego zastrzeżenia jest o tyle istotne, że już po dniu wydania zaskarżonego postanowienia, a przed wyrokowaniem w niniejszej sprawie weszła w życie w dniu 18 września 2015 r. nowelizacja ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów wprowadzona ustawą z dnia 24 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz. U z 2015 r., poz. 1302), która w zasadniczy sposób zmodyfikowała zasady dochodzenia od dłużnika alimentacyjnego przez organ właściwy wierzyciela zwrotu należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, w tym wyeliminowała wydawanie decyzji administracyjnych w sprawie zwrotu tych należności przez dłużnika alimentacyjnego oraz przekazała prowadzenie egzekucji tych należności do egzekucji sądowej.

Wobec faktu, iż sąd administracyjny nie rozpoznaje sprawy w III instancji, a jedynie kontroluje zgodność prawem decyzji wydawanych przez organy administracji powyższa zmiana stanu prawnego nie mogła być uwzględniona w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym przy zbadaniu zgodności zaskarżonego postanowienia z prawem obowiązującym w dacie jego wydania.

Stąd też w dalszej części o ile przywoływane będą przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów dotyczyć to będzie tych regulacji wersji obowiązującej na dzień wydania zaskarżonego postanowienia, to jest na 22 czerwca 2015 r.

Przechodząc do oceny zgodności prawem zakurzonego postanowienia wskazać należy, iż zgodnie z art. 97 §1 pkt 4 K.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie w sprawie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zagadnieniem wstępnym w rozumieniu tego przepisu mogą być wyłącznie kwestie prawne, które albo ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki decyzji, albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej. W przepisie tym chodzi o kwestie, których rozstrzygnięcie nie mieści się w kompetencji organu prowadzącego postępowanie administracyjne w danej sprawie. W nauce i judykaturze przyjmuje się, że zagadnienie wstępne to przede wszystkim zagadnienie materialnoprawne, którego treścią może być wypowiedź co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego albo inne jeszcze okoliczności mające znaczenie prawne (B.Gralczyk "O niektórych zagadnieniach prejudycjalności w orzecznictwie administracyjnym" Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Łódzkiego, Nauki Humanistyczno - Społeczne, seria I, 1965, nr 38, s. 91-92). W literaturze prawa administracyjnego podkreśla się, że zagadnieniem wstępnym nie może być wyjaśnienie okoliczności faktycznych sprawy, gdyż należy to wyłącznie do obowiązków organu prowadzącego postępowanie administracyjne w danej sprawie (A.Wróbel [w:] M.Jaśkowska, A.Wróbel "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz"., Wyd. II, Zakamycze 2005, s. 573).

Powyższe oznacza, iż kluczowym dla oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji jest zweryfikowanie prawidłowości stanowiska organów jakoby zakończenie postępowania w sprawie zwrotu jako nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, wypłaconych dla osoby uprawnionej P. K., w okresie świadczeniowym 2012/2013, to jest w okresie od 1 października 2012 r. do 30 września 2013 r. było zagadnieniem wstępnym od rozstrzygnięcia, którego zależało rozpatrzenie sprawy i wydanie ma podstawie ówczesne obowiązującego art. 27 ust. 2 u.p.o.a. decyzji w przedmiocie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego C. K. należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych przez organ wierzyciela na rzecz osób uprawnionych: M. K. i P. K. w okresie świadczeniowym od 1 października 2012 r. do 30 września 2013 r..

Stanowisko organów w tym zakresie uznać należy za błędne.

W pierwszym rzędzie wskazać należy, iż obowiązujący w czasie orzekania przez organy administracji art. 27 u.p.o.u.a. stanowił, iż organ właściwy wierzyciela wydaje, po zakończeniu okresu świadczeniowego lub po uchyleniu decyzji w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, decyzję administracyjną w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Zarówno w art. 27 u.p.o.u.a jak i w innych przepisach obowiązujących na dzień wydania zaskarżonego postanowienia brak było regulacji dotyczących przedawnienia obowiązku zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego, co wskazuje wyraźnie, iż zamiarem racjonalnego ustawodawcy było wyłączenie stosowania instytucji przedawnienia w stosunku do obowiązków o charakterze pieniężnym o jakich mowa w art. 27 u.p.o.u.a.(9por. wyrok Wojewódzkiego sądu administracyjnego w Poznaniu z dnia sygn. II S.A./Po 639/15, dostępny w CBOSA).

Dalej zauważyć należy, iż przesłanką powstania roszczenia o zwrot należności przez dłużnika alimentacyjnego było powstanie na podstawie przepisów u.p.o.u.a. stosunku administracyjnoprawnego pomiędzy osobą uprawnioną do alimentów, a organem właściwym wierzyciela będące następstwem stosunku cywilnoprawnego łączącego dłużnika z osobą uprawnioną do alimentów. W przypadku udzielania pomocy osobom uprawnionym do alimentów w następstwie niewywiązywania się przez dłużnika obowiązków charakterze cywilnoprawnym dochodziło zatem do nawiązania odrębnych stosunków administracyjnoprawnych pomiędzy osobą uprawnioną, a organem właściwym wierzyciela, oraz w przypadku wypłacenia świadczeń pomiędzy organem tym, a dłużnikiem.

Jednocześnie art. 23 ust. 1 u.p.o.u.a. stanowił, że osoba, która pobrała nienależnie świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu wraz z ustawowymi odsetkami, przy czym w myśl ust. 2 należności z tytułu nienależnie pobranych świadczeń ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat, licząc od dnia, w którym decyzja ustalająca te należności stała się ostateczna, zaś zgodnie z ust. 4 nie wydaje się decyzji o zwrocie nienależnie pobranych świadczeń, jeżeli od terminu ich pobrania upłynęło więcej niż 10 lat.

Zauważyć przy tym trzeba, iż sam fakt niezasadnego wypłacenia świadczenia, a wiec wypłacenia świadczenia obiektywnie nienależnego, nie przesądza o tym, iż takowe obiektywnie nienależne świadczenie jest świadczeniem nienależnie pobranym. Wskazane sformułowania nie są bowiem pojęciami tożsamymi. W utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę na to, że "nienależne świadczenie" jest pojęciem obiektywnym i występuje między innymi wówczas, gdy świadczenie zostaje wpłacone bez podstawy prawnej lub gdy taka podstawa odpadła. Natomiast "świadczenie nienależnie pobrane" to świadczenie pobrane przez osobę, której można przypisać określone cechy dotyczące stanu świadomości (woli) lub określone działania (zaniechania). (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 14 grudnia 2009 r., sygn. I OSK 826/09 publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Kolejną przesłankę zwrotu przez osobę uprawniona pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego przewidywał art. 29 ust. 3 u.p.o.u.a. Zgodnie z art. 29 ust. 2 u.p.o.u.a. w przypadku gdy osoba uprawniona otrzymała w okresie od dnia zmiany wysokości zasądzonych alimentów do dnia wpływu tytułu wykonawczego do komornika sądowego świadczenia z funduszu alimentacyjnego w wysokości wyższej niż zasądzone alimenty za ten okres, jest obowiązana do ich zwrotu bez odsetek ustawowych.. Jednocześnie w ust. 3 tego samego artykułu ustawodawca wskazał, iż w przypadku gdy sąd zwolnił osobę z obowiązku alimentacyjnego, a osoba uprawniona w okresie, o którym mowa w ust. 2, pobierała świadczenia z funduszu alimentacyjnego za ten okres, jest obowiązana do ich zwrotu bez odsetek ustawowych. Przepisy art. 23 stosuje się odpowiednio. Zauważyć w tym miejscu trzeba, iż to odpowiednie stosownie oznacza, iż także w tym przypadku należności z tytułu tak pobranych świadczeń ulegają przedawnieniu

Dalej zauważyć trzeba, iż skoro dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami, to a contrario nie jest on zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie, która obiektywnie nie spełniała przesłanek do uznania ją za osobę uprawnioną, w tym w szczególności należności wypłaconych osobie, względem której nie ciążył na nim obowiązek alimentacyjny.

Przekładając powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy zauważyć należy, iż pomiędzy postępowaniem w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia alimentacyjnego, względnie zwrotu przez osobę uprawnioną świadczenia na podstawie art. 29 ust. 3 u.p.o.u.a., a postępowaniem prowadzonym względem dłużnika w sprawie zwrotu należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego nie zachodzi tego rodzaju stosunek, by zakończenie pierwszego z tych postępowań warunkowało dopuszczalność, względnie treść rozstrzygnięcia kończącego postępowanie względem dłużnika.

W postępowaniu w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia alimentacyjnego badaniu podlega bowiem nie tylko obiektywna nienależność wypłacenia świadczenia, lecz także stan świadomości, względnie woli osoby, która pobrała takowe świadczenie, a jednocześnie istnieje szereg takich stanów faktycznych, w których prowadzenie postępowania przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia alimentacyjnego, względnie świadczenia pobranego po zwolnieniu dotychczasowego dłużnika z obowiązku alimentacyjnego nie będzie możliwe, chociażby powodu przedawnienia, a jednocześnie otwartą pozostanie kwestia zwrotu przez dłużnika należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego.

Charakter prejudykatu od którego zależało rozstrzygnięcie postępowania prowadzonego na podstawie art. 27 ust. 2 u.p.o.a. miałoby orzeczenie ustalające czy dany podmiot posiada cechę bycia dłużnikiem alimentacyjnym w rozumieniu przepisów ustawy (art. 2 pkt 3 u.p.o.u.a.), czyli inaczej rzecz ujmując, czy był on w okresie za jaki wypłacono świadczenia osobą zobowiązaną do alimentów, przeciwko której egzekucja okazała się bezskuteczna. O tym czy dana osoba jest osoba zobowiązaną do alimentów przesądza natomiast odpowiednie orzeczenie sądu powszechnego i w przypadku powzięcia przez organy administracji informacji, iż toczy się przed sądem powszechnym postępowanie dotyczące ustalenia istnienia obowiązku alimentacyjnego należałoby uznać, iż rozpatrzenie sprawy administracyjnej zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia tego zagadnienia wstępnego przez sąd powszechny.

Zauważyć w tym miejscu należy, iż jak wynika z przedstawionych Sądowi akt sprawy powyższe zagadnienie wstępne było już w sprawie rozstrzygnięte, albowiem Sąd Okręgowy w K. prawomocnym wyrokiem z dnia 25 września 2014 r., sygn. akt [...] orzekł, iż z dniem 3 lutego 2012 r. uchyla zobowiązanie C. K. w zakresie płacenia alimentów na rzecz małoletniej córki P. K. wynikające z wyroku sądu Rejonowego w K. z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. akt [...]. Co za tym idzie w okresie od 3 lutego 2012 r. C. K. nie był osobą obowiązaną do alimentów na rzecz P. K. i co za tym idzie brak było podstaw dla uznawania go w tym zakresie za dłużnika alimentacyjnego..

Powyższe oznacza, iż wadliwym był pogląd prawny wyrażony w zaskarżonym postanowieniu oraz utrzymanym przez nie w mocy postanowieniu organu I instancji jakoby nie było możliwe orzekanie o zwrocie przez dłużnika alimentacyjnego świadczeń wypłaconych na rzecz osób uprawnionych M. K. i P. K. za okres świadczeniowy od 1 października 2012 r. do 30 września 2013 r. ze względu na toczące się postępowanie w sprawie zwrotu świadczeń wypłaconych w tym okresie na rzecz osoby uprawnionej P. K..

Powyższa okoliczność przesądza o tym, iż zaskarżone postanowienie oraz utrzymane przez nie w mocy postanowienie organu I instancji zapadło z naruszeniem przepisów postępowania, to jest art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co samodzielnie uzasadniało uchylenie przez sąd wyżej wskazanych postanowień (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 P.p.s.a.).

Odnosząc się do zarzutów podnoszonych w skardze zauważyć natomiast należy, iż nie miały one jakiegokolwiek wpływu na treść rozstrzygnięcia sądowego, albowiem dotyczyły one zasadności dochodzenia od skarżącego zwrotu należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego, a wypłaconych na rzecz P. K. i M. K. do rąk ich matki K. K., a więc sposobu merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, podczas gdy przedmiotem kontroli sądowej w sprawie było wyłącznie incydentalne postanowienie o zawieszeniu postępowania. Z tej też przyczyny niemożliwym było odniesienie się przez Sąd do podnoszonych w skardze zarzutów, albowiem prowadziłoby to do zastąpienia organów administracji w merytorycznym rozpoznaniu sprawy administracyjnej, do czego sąd administracyjny jako sprawujący jedynie kontrolę organów administracji nie jest uprawniony.

Jednocześnie Sąd na podstawie art. 145 § 3 P.p.s.a. orzekł o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie orzeczenia o zwrocie należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego na rzecz osób uprawnionych M. K. i P. K. w okresie świadczeniowym od 1 października 2012r. do 30 września 2013 r. Zgodnie z tym przepisem w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., to jest w przypadku uchylenia decyzji lub postanowienia w całości albo w części, albo stwierdzenia nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, sąd stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umarza jednocześnie to postępowanie.

Jak wskazano zaś już powyżej w dniu 18 września 2015 r. weszła w życie nowelizacja ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, która w zasadniczy sposób zmodyfikowała zasady dochodzenia od dłużnika alimentacyjnego przez organ właściwy wierzyciela zwrotu należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, w tym poprzez uchylenie art. 27 ust. 2 u.p.o.u.a. stanowiącego materialno prawna podstawę wydawania decyzji administracyjnej w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego, wyeliminowała prowadzenie postępowania administracyjnego i wydawanie decyzji administracyjnych w sprawie zwrotu tych należności przez dłużnika alimentacyjnego oraz przekazała prowadzenie egzekucji tych należności do egzekucji sądowej. Na powyższy skutek nowelizacji wskazano także w uzasadnieniu projektu ustawy z dnia 24 lipca 2015 r., gdzie wskazano, iż nie będzie już wydawana decyzja administracyjna w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego ani przeprowadzane czynności konieczne do wszczęcia egzekucji administracyjnej, takie jak wystawienie i przesłanie do administracyjnego organu egzekucyjnego tytułu wykonawczego. Po wprowadzeniu zmian komornik sądowy będzie ściągał od dłużnika alimentacyjnego należności budżetu państwa z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego. Wyegzekwowane od dłużnika kwoty przekazywane będą do wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego na wskazany rachunek bankowy organu właściwego wierzyciela jako zwrot należności budżetu państwa. Podstawę przekazania będzie stanowiła przesłana organowi prowadzącemu egzekucję sądową (jest to najczęściej komornik sądowy) przez organ właściwy wierzyciela decyzja przyznająca osobie uprawnionej świadczenia z funduszu alimentacyjnego wraz z informacją o rozpoczęciu jej realizacji i terminie wypłat świadczeń z funduszu alimentacyjnego w poszczególnych miesiącach określonych w decyzji (co jest niezbędne do prawidłowego naliczania i dochodzenia ww. należności i odsetek)

Wobec odpadnięcia podstawy prawnej dla rozstrzygania kwestii zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego w formie decyzji administracyjnej uznać należy, iż prowadzone, a nie zakończone decyzją ostateczną przed datą wejścia w życie tej nowelizacji postępowania administracyjne w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego stało się bezprzedmiotowe i co za tym idzie winno zostać umorzone.

Za koniecznością umorzenia postępowań w tym zakresie przemawia brak w ustawie z dnia 24 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz ustawy o świadczeniach rodzinnych regulacji intertemporalnym postępowań tych dotyczących, co oznacza, że w tym zakresie znajda do nich bezpośrednio zastosowanie przepisy u.p.o.u.a. w brzmieniu aktualnie obowiązującym.