Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2587/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-01-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska (spr.), Protokolant st. specjalista - Małgorzata Broniarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2014r. sprawy ze skargi G. Sp. z o.o. w G. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2011r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do dokonania czynności w sprawie przyznania pomocy finansowej ze środków z budżetu Unii Europejskiej; oddala skargę


UZASADNIENIE

Pismem z [...] maja 2008 r. G. Sp. z o.o. w G. złożyła w ARiMR wniosek o przyznanie pomocy w ramach działania "Zwiększenie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013. Po dokonaniu weryfikacji nadesłanych dokumentów, pismem z [...] lipca 2011 r. ARiMR odmówiła przyznania pomocy.

Pismem z [...] sierpnia 2011 r. Spółka złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, jednocześnie dopełniając czynności dla której termin był uchybiony, przez złożenie wezwania do usunięcia naruszenia prawa.

Pismem z [...] sierpnia 2011 r. organ odmówił uwzględnienia wniosku wskazując, że zgodnie z § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2007 r. nr 200, poz. 1444 ze zm.), istnieje możliwość przywrócenia terminu do dokonania czynności, jednak w prośbie złożonej przez stronę nie uprawdopodobniono, że uchybienie nastąpiło bez jej winy. Strona w uzasadnieniu swojego wniosku powołała się na brak możliwości wykonania określonych czynności w terminie, ze względu zły stan zdrowia prokurenta. Jako dowód załączono do wniosku zaświadczenie lekarskie wystawione na R. P. [...] sierpnia 2011 r., tj. w dniu upływu terminu na dokonanie ww. czynności. Organ wskazał, że do reprezentacji Spółki uprawiony jest R.P., ale również M. P. i to ona zdaniem organu mogła odwołać się od negatywnej decyzji ARiMR. Natomiast wnioskodawca twierdził, że M. P. w tym terminie nie mogła złożyć wezwania, gdyż przebywała w podróży służbowej poza granicami kraju.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie G. sp. zo.o. z siedzibą w G. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przywrócenie terminu zgodnie z prośbą wnioskodawcy. Skarżący podniósł zarzuty:

- obrazy przepisów prawa materialnego, a konkretnie art. 92 Konstytucji RP w związku z art. 22 ust. 2 ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz art. 58-59 k.p.a. poprzez przyznanie pierwszeństwa przepisom rozporządzenia wykonawczego przed przepisami ustawy.

- obrazy przepisów prawa procesowego, a konkretnie art. 59 § 1 k.p.a. w związku z art. 22 ust. 2 ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w związku z art. 59 § 1 k.p.a. poprzez sformułowanie rozstrzygnięcia o odmowie przywrócenia terminu jako zwykłego pisma choć organ jest zobowiązany do wydania w tym zakresie zaskarżalnego postanowienia.

- obrazy przepisów prawa procesowego, a konkretnie art. 58 § 1 k.p.a. poprzez nieuzasadnioną odmowę przywrócenia terminu na prośbę zainteresowanego, choć wnioskodawca uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy wnioskodawcy.

- obrazy przepisów prawa procesowego, konkretnie art. 124 § 1 k.p.a. poprzez nie zamieszczenie w treści zaskarżalnego postanowienia stosowanych pouczeń.

W szczegółowym uzasadnieniu podniesionych zarzutów skarżący wyjaśnił, że prokurent R. P. w dniu upływu terminu zasłabł i nie był w stanie ukończyć, podpisać i nadać wezwania w zakreślonym terminie, na co przedstawił stosowane zaświadczenie lekarskie. Autor skargi podkreślił jednocześnie, że jedyną osobą mającą wiedzę merytoryczną dotyczącą wniosku o przyznanie pomocy był R. P., tym samym nieobecność M. P. w tym stanie rzeczy ma, jego zdaniem drugorzędne znaczenie.

W odpowiedzi na skargę ARiMR wniosła o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym piśmie. Organ wskazał, że niedyspozycja prokurenta wykazana zaświadczeniem lekarskim obejmuje okres od [...] sierpnia 2011r., a zatem rozpoczęła się w ostatnim dniu przypadającym na złożenie wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Ponadto ARiMR wskazała, że brak jest dowodów potwierdzających fakt, że M. P. przebywała w terminie złożenia wniosku poza granicami kraju.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 7 lutego 2012 r., sygn. akt V SA/Wa 2086/11, oddalił ww. skargę. W uzasadnieniu wskazał, że ubiegając się o przyznanie pomocy skarżąca uchybiła terminowi do złożenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, którym jej zdaniem dotknięte jest pismo ARiMR z [...] lipca 2011 r. o odmowie przyznania pomocy. Rozstrzygnięcie zostało doręczone skarżącej [...] lipca 2011 r., zatem ustawowy termin do złożenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa upłynął [...] sierpnia 2011 r., a pismo z prośbą o przywrócenie terminu wraz z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa zostało złożone [...] sierpnia 2011 r.

Zdaniem Sądu z opisu sytuacji wynika, iż brak jest podstaw do uznania, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącej. Sąd wskazał, że niedyspozycja prokurenta Spółki obejmuje - według załączonego zaświadczenia lekarskiego - okres od [...] sierpnia 2011 r., zatem rozpoczęła się ostatniego dnia przypadającego na złożenie wezwania do usunięcia naruszenia prawa w terminie wskazanym w ustawie. Ponadto, jak wynika ze złożonego odpisu z KRS, prokurent R. P. nie jest jedyną osobą uprawnioną do reprezentacji Spółki, jest nią także M. P., która według zapewnień strony przebywała poza granicami kraju, a jak uznał organ, okoliczność ta nie została wykazana przez wnioskodawcę. Strona nie podała w jakim terminie M. P. przebywała poza granicami kraju, ani kiedy wyjechała. W kwestii uprawdopodobnienia pobytu M. P. poza granicami kraju można byłoby oczekiwać np. przedłożenia rachunków za hotel, benzynę, ewentualnie biletów kolejowych, samochodowych itp. Przedstawienie tych dokumentów uprawdopodobniłoby jej pobyt poza granicami kraju.

Zdaniem Sądu, wyjaśnienia złożone przez pełnomocnika Spółki w piśmie z [...] lutego 2012 r., że to R.P. jest jedyną osobą odpowiedzialną za kontakty z ARiMR, także nie mogą stanowić przesłanek uprawdopodobniających brak winy skarżącej w niedochowaniu terminu.

Skarżąca wskazała również na naruszenie przez organ dyspozycji art. 92 Konstytucji w związku z art. 22 ust. 2 ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz art. 58-59 k.p.a. poprzez przyznanie pierwszeństwa przepisom rozporządzenia wykonawczego przed przepisami ustawy.

Sąd wskazał, że zgodnie z art. 22 ust. 2 ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. Nr 64, poz. 427 ze zm.; dalej: ustawa z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich) do postępowań w sprawach przyznania pomocy na podstawie umowy, prowadzonych przez podmioty wdrażające, nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących właściwości miejscowej organów, wyłączenia pracowników organu, doręczeń i wezwań, udostępniania akt, a także skarg i wniosków, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej.

Zatem twierdzenie skarżącej, że nie został zastosowany przez organ przepis art. 58 i 59 k.p.a. nie znalazło uznania Sądu, gdyż postępowanie w przedmiocie przyznania pomocy nie podlega przepisom Kodeksu postępowania administracyjnego (z wyjątkami, które nie dotyczą przedmiotu sprawy).

Niewydanie przez organ postanowienia w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu, a jedynie pisma, nie stanowi - w ocenie Sądu - naruszenia prawa, gdyż zgodnie ze wspomnianym już art. 22 ust. 2 ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego zostały wyłączone (z wyjątkami) przy postępowaniach w sprawie przyznania pomocy.

Sąd wskazał również, że wprawdzie rozstrzygnięcie organu z [...] sierpnia 2011 r. nie zawierało stosownych pouczeń, jednak w sytuacji gdy skarżąca w toku postępowania administracyjno-sądowego była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika nie spowodowało to braku możliwości skorzystania przez niego ze środków odwoławczych.

G. Sp. z o.o. w G. złożyła skargę kasacyjną, w której zaskarżyła wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:

1. naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 146 § 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012, poz. 270 ze zm.; dalej: ppsa) w zw. z art. 22 ust. 2 ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich oraz art. 40 § 2 k.p.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy w toku postępowania organ pominął pełnomocnika działającego w imieniu strony;

2. naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 134 § 1 p.p.s.a. oraz art. 22 ust. 2 ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich w zw. z art. 40 § 2 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie przy wyrokowaniu faktu pominięcia przez organ reprezentowania skarżącej w toku postępowania przez pełnomocnika oraz wpływu tej okoliczności na wynik sprawy;

3. naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 146 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy organ nie wyjaśnił stanu faktycznego sprawy;

4. naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich w zw. z art. 40 § 2 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie przy wyrokowaniu okoliczności niewyjaśnienia przez organ stanu faktycznego sprawy oraz braku zawinienia strony w niedochowaniu terminu.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 15 października 2013 r. sygn. akt II GSK 899/12 uchylił zaskarżony wyroku i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpatrzenia.

Za usprawiedliwiony Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzut niewłaściwego zgromadzenia i analizy materiału dowodowego, a także prawidłowości reprezentacji strony.

NSA wskazał, że Sąd pierwszej instancji - niezwiązany granicami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.) - w uzasadnieniu wyroku winien zawrzeć elementy konieczne, w tym stanowiące oparcie dla rozstrzygnięcia, wskazane i należycie wyjaśnione podstawy, faktyczną i prawną (art. 141 § 4 p.p.s.a.). Ustalenia zawarte w uzasadnieniu wyroku powinny znajdować potwierdzenie w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach postępowania administracyjnego, a motywy rozstrzygnięcia winny być na tyle precyzyjne, aby pozwalały na ocenę rozumowania Sądu. Dopiero prawidłowo, zgodnie z wymogami ustawowymi, ustalony stan faktyczny sprawy może być przedmiotem oceny prawnej.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego dołączone do sprawy akta postępowania administracyjnego nie pozwalają na odniesienie się w niezbędnym zakresie do zarzutów skargi kasacyjnej, w tym także na określenie, z czego Sąd, który zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. wydaje wyrok na podstawie akt sprawy, wyciągnął swoje wnioski. Stwierdzenie to w pierwszym rzędzie dotyczy osób uprawnionych do reprezentacji Spółki.

Sąd kasacyjny wskazał, że z akt sprawy nie wynika, z czego Sąd pierwszej instancji wyciągnął wniosek, że osobami uprawnionymi do reprezentacji Spółki są R. P. i M. P. (Sąd raz podaje M., raz M.), gdyż w aktach administracyjnych nie ma żadnego odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego, ani innego dokumentu, z którego ta okoliczność wynikałaby. W aktach sądowych są, co prawda dwa odpisy z KRS, jeden z 2007, drugi z 2008 r., i z nich rzeczywiście wynika, że R. P. jest prokurentem, a M. P. członkiem zarządu Spółki. Niemniej, odpis KRS powinien znajdować się w aktach administracyjnych, skoro zadaniem Sądu jest ocena prawidłowości działania organu, a po drugie, to niewątpliwie odpis (pełny) KRS winien obejmować rok 2011, którego sprawa dotyczy.

Dalej NSA podkreślił, że Strona podniosła w skardze kasacyjnej, że w postępowaniu administracyjnym była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, stąd to jemu organ powinien przesyłać odpisy wszystkich rozstrzygnięć, a skoro tego nie zrobił, to termin na złożenie wezwania o usunięcie naruszenia prawa w ogóle nie zaczął biec.

Sąd kasacyjny zauważył, że pisma z [...] sierpnia 2011 r. (zaskarżone) o odmowie przywrócenia terminu i z [...] sierpnia 2011 r. (informujące, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zostało złożone po terminie) wskazują w nagłówku pełnomocnika strony, ale w aktach administracyjnych nie ma żadnego pełnomocnictwa, a ponadto pismo z [...] sierpnia 2011 r. zostało i tak wysłane do Spółki, a pismo z [...] sierpnia 2011 r. (zaskarżone) nie wiadomo komu, bo w aktach brak jest zwrotnego poświadczenia jego odbioru przez adresata. W aktach sądowych znajduje się pełnomocnictwo ogólne z 2007 r. dla radcy prawnego J. P., obejmujące m.in. występowanie przed organami administracji, ale tego pełnomocnictwa nie ma w aktach administracyjnych.

W tym zakresie, zdaniem NSA, należy także zwrócić uwagę, że w uzasadnieniu wyroku Sądu pierwszej instancji znajduje się stwierdzenie, że:

"Rozstrzygnięcie organu z [...] sierpnia 2011 r., jak podał skarżący, nie zawierało stosownych pouczeń, jednak w sytuacji, zdaniem Sądu, gdy skarżący w toku postępowania administracyjno-sądowego był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, nie spowodowało to braku możliwości skorzystania przez niego ze środków odwoławczych". Powyższe, zdaniem NSA, stwarza zasadniczą wątpliwość w zakresie przedmiotu sprawy, to jest biegu terminu do złożenia wezwania o usunięcie naruszenia prawa, jak też udziału strony w postępowaniu.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że powyższe uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Uzasadnia to uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie (art. 185 p.p.s.a.), celem dokonania ponownej kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Zgodnie z zarządzeniem z dnia 16 grudnia 2013 r. zwrócono się do organu o uzupełnienie akt administracyjnych sprawy poprzez nadesłanie całej dokumentacji (lub odpisów) zgromadzonej w toku rozpoznawania wniosku skarżącej o przyznanie pomocy w ramach działania "Zwiekszenie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej lub leśnej" znak [...], w szczególności poprzez nadesłanie pełnomocnictwa r.pr. J. P., które jak wynika z wyjaśnień organu złożone zostało w toku postępowania administracyjnego.

[...] stycznia 2014 r. (data prezentaty Sądu) organ złożył akta całej dokumentacji sprawy zgromadzonej w toku rozpoznania wniosku strony skarżącej o przyznanie pomocy w ramach działania "Zwiększenie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej" objętej PROW 2007-2013 w sprawie o znaku sprawy: [...].

Rozpatrując sprawę ponownie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

W oparciu o treść art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie do treści art. 190 p.p.s.a sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Rozpoznając niniejszą sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny związany jest zatem wykładnią prawa zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 października 2013 r., sygn. akt II GSK II GSK 899/12 wydanym w następstwie skargi kasacyjnej strony skarżącej.

Badając zaskarżone rozstrzygnięcie we wskazanym zakresie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Wskazać należy, iż przedmiotem oceny Sądu jest kwestia prawidłowości doręczenia pisma ARiMR z dnia [...] lipca 2011 r. o odmowie przyznania pomocy stronie skarżącej, a zatem czy w przedmiotowej sprawie doszło do uchybienia terminu do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa a jeśli tak to czy w sprawie zaistniały okoliczności uzasadniające przywrócenie terminu.

W tym miejscu podkreślić należy, że po wezwaniu przez Sąd, organ przesłał akta całej dokumentacji sprawy zgromadzonej w toku rozpoznania wniosku strony skarżącej o przyznanie pomocy w ramach działania "Zwiększenie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej" objętej PROW 2007-2013 w sprawie o znaku sprawy: [...]. Z akt tych wynika, że znajdujące się w nich pełnomocnictwo udzielone r.pr. J. P. dnia [...] marca 2009 r. pomimo, że obejmowało swoim zakresem umocowanie pełnomocnika do reprezentacji mocodawcy we wszystkich sprawach spółki przed Sądami wszystkich instancji, to jednak nie obejmowało umocowania do występowania przed ARiMR. W aktach administracyjnych brak jest pełnomocnictwa upoważniającego r.pr. J.P. do reprezentowania strony skarżącej w postępowaniu administracyjnym. Wprawdzie w aktach sądowych znajduje się odpis pełnomocnictwa z dnia [...] marca 2007 r. (stanowiący załącznik do pisma procesowego z dnia 1 lutego 2012 r.), które swym zakresem obejmuje działanie przed organami administracyjnymi we wszystkich sprawach, jednak z akt administracyjnych wynika, że nie było one składane na etapie postępowania administracyjnego.

W świetle ww. okoliczności należy uznać za prawidłowe działanie organu polegające na doręczeniu pisma z dnia [...] lipca 2011 r. o odmowie przyznania pomocy finansowej stronie skarżącej a nie r.pr. J. P.

W tym miejscu zauważyć należy, że wprawdzie na poprzednich etapach postępowania niektóre pisma były nieprawidłowo doręczane pełnomocnikowi, jednak z doręczeń tych nie można wywodzić, że r.pr. J. P. był umocowany w postępowaniu administracyjnych skoro znajdujące się w aktach administracyjnych pełnomocnictwo szczególne ograniczone było swoim zakresem do działania w imieniu strony skarżącej na etapie postępowania sądowego. Błędne doręczenia na poprzednich etapach postępowania nie mają żadnego wpływu na skuteczność doręczenia pisma z dnia [...] lipca 2011 r.

Reasumując należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie organ prawidłowo doręczył pismo z dnia [...] lipca 2011 r. stronie skarżącej, a zatem doszło do uchybienia terminu do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa.

Za bezzasadne należy zatem uznać również twierdzenie jakoby w przedmiotowej sprawie nie powinien w ogóle być rozpatrywany wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa.

Na marginesie należy zauważyć, że strona skarżąca na etapie postępowania administracyjnego nie kwestionowała uchybienia terminu do złożenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. We wniosku o przywrócenie terminu podawała jedynie okoliczności uzasadniające przywrócenie terminu. Skuteczność doręczenia pisma z dnia [...] lipca 2011 r. została zakwestionowana przez stronę dopiero w skardze kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lutego 2012 r., sygn. akt V SA/Wa 2086/11.

Ze względu na to, że w przedmiotowej sprawie doszło do uchybienia terminu do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa w dalszej części uzasadnienia przedmiotem rozważań Sądu będzie prawidłowość odmowy przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przywrócenia terminu do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa.

Podkreślić należy, że przywrócenie terminu do dokonania ww. czynności w ramach tego programu, zostało uregulowane w § 14 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2007r. nr 200, poz. 1444 ze zm.).

Zgodnie z brzmieniem § 14 ust. 1 w razie uchybienia terminu wykonania przez wnioskodawcę określonych czynności w toku postępowania w sprawie przyznania pomocy Agencja, na prośbę wnioskodawcy, przywraca termin wykonania tych czynności, jeżeli wnioskodawca:

1) wniósł prośbę w terminie 14 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia,

2) jednocześnie z wniesieniem prośby dopełnił czynności, dla której określony był termin,

3) uprawdopodobnił, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.

W przedmiotowej sprawie strona skarżąca we wniosku o przywrócenie terminu z [...] sierpnia 2011r. wskazała, że jedyna osoba odpowiedzialna za kontakty z Agencją - prokurent R. P. zasłabł w dniu [...] sierpnia 2011r. (w ostatnim dniu terminu) i nie mógł nadać wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Druga osoba uprawiona do reprezentacji spółki w osobie M. P. przebywała tego dnia poza granicami kraju.

Organ rozpatrując powyższy wniosek stwierdził, że skarżąca spółka nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu do wezwania do usunięcia naruszenia prawa nastąpiło bez winy wnioskodawcy. Zdaniem organu czynności tych w imieniu spółki mogła dokonać uprawniona do jej reprezentacji M. P., nie została także uprawdopodobniona jej podróż służbowa w tym dniu poza granice kraju.

Bezsporne w niniejszej sprawie jest, że strona skarżąca ubiegając się o przyznanie pomocy uchybiła terminowi do złożenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, który upłynął w dniu [...] sierpnia 2011r. (pismo z prośbą o przywrócenie terminu wraz z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa zostało złożone w dniu [...] sierpnia 2011r.)

Zdaniem Sądu w analizowanej sprawie brak jest podstaw do uznania, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącego tzn. pomimo całej staranności nie udało się, mu usunąć przeszkody. Należy w tym miejscu wskazać, że niedyspozycja prokurenta spółki obejmuje według załączonego zaświadczenia lekarskiego okres od [...] sierpnia 2011r., zatem rozpoczęła się ona ostatniego dnia przypadającego na złożenie wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Bezsporne w niniejszej sprawie jest również to, że prokurent R. P. nie jest jedyną osobą uprawnioną do reprezentacji spółki, jest nią także M. P.. Powyższa okoliczność wynika z KRS (z internetowej bazy KRS wynika, że obecnie sposób reprezentacji spółki jest taki sam jak wynikało to z odpisów KRS znajdujących się w aktach administracyjnych). Ponadto powyższa okoliczność nie była kwestionowana przez stronę skarżącą. Wskazywała ona jedynie, że M. P. przebywała w tym czasie poza granicami kraju, a jak uznał organ okoliczność ta nie została wykazana przez wnioskodawcę. Strona nie podała w jakim terminie M. P. przebywała poza granicami kraju, kiedy wyjechała.

Pełnomocnik skarżącego w piśmie z [...] lutego 2012r. powołał się na fakt, że brak jest dowodów na przekroczenie granic kraju oraz że pobyt M. P. w Polsce w dniu [...] sierpnia 2011r. nie zmieniłby faktu, że to R. P. jest jedyną osobą odpowiedzialną za kontakty z Agencją. Wyjaśnienia złożone przez pełnomocnika, także nie mogą stanowić przesłanek uprawdopodobniających brak winy skarżącego w niedochowaniu terminu. Zdaniem Sądu przyjęty w Spółce podział obowiązków nie może usprawiedliwiać braku dokonania czynności procesowych, przez osoby uprawnione do reprezentacji strony skarżącej.

Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że argumentów strony skarżącej i jej pełnomocnika nie można uznać za zasadne co prowadzi do uznania, że zarzuty wskazane w skardze są nietrafne.

Skarżący wskazał na naruszenie przez organ dyspozycji art. 92 Konstytucji w związku z art. 22 ust. 2 ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz art. 58-59 k.p.a. poprzez przyznanie pierwszeństwa przepisom rozporządzenia wykonawczego przed przepisami ustawy.

Zgodnie z art. 92 Konstytucji RP źródłami powszechnie obowiązującego prawa w Rzeczypospolitej Polskiej są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia wydane na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania. Wydany na tej podstawie art. 22 ust. 2 ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich stanowi, że do postępowań w sprawach przyznania pomocy na podstawie umowy prowadzonych przez podmioty wdrażające nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących właściwości miejscowej organów, wyłączenia pracowników organu, doręczeń i wezwań, udostępniania akt, a także skarg i wniosków, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej.

Zatem twierdzenie skarżącego, że nie został zastosowany przez organ przepis art. 58 i 59 k.p.a. nie znajduje uznania Sądu, gdyż postępowanie w przedmiocie przyznania pomocy nie podlega przepisom Kodeksu postępowania administracyjnego (z nielicznymi wyjątkami, które nie dotyczą przedmiotu sprawy).

Zatem, nie można pomimo odmiennego zdania skarżącego uznać, że zaskarżone rozstrzygnięcie naruszyło przepisy prawa materialnego.

Nie wydanie przez organ postanowienia w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu, a jedynie pisma, co podniósł skarżący nie stanowi naruszenia prawa, gdyż zgodnie ze wspomnianym już wyżej art. 22 ust. 2 ustawy o wspieraniu, przepisy kodeksu postępowania administracyjnego zostały wyłączone (z nielicznymi wyjątkami) przy postępowaniach w sprawie przyznania pomocy.

W tym miejscu należy wskazać, że rozstrzygnięcie organu o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa z dnia [...] sierpnia 2011 r. powinno wprawdzie zawierać stosowne pouczenie o możliwości skorzystania przez stronę ze środków odwoławczych, niemniej jednak pomimo braku stosownych pouczeń nie spowodowało to braku możliwości skorzystania z nich w niniejszym postępowaniu, albowiem strona wniosła skutecznie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Reasumując, Sąd jest zdania, że materiał dowodowy zebrany w aktach administracyjnych niniejszej sprawy nie pozwala przyjąć istnienia przesłanek z § 14 ww. rozporządzenia – co słusznie zauważył ARiMR. Mając na uwadze powyższe za prawidłowe należy uznać ustalenia organu o niespełnieniu przesłanki uprawdopodobnienia przez skarżącego braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Okoliczności wskazane przez skarżącego m.in. nagła niedyspozycja osoby uprawionej do reprezentacji (w ostatnim dniu terminu), wyjazd poza granice kraju osoby, z racji przyjętego podziału obowiązków w spółce, która mogłaby zastąpić prokurenta nie zwalnia tych osób z obowiązku do zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. W kwestii uprawdopodobnienia pobytu M. P. poza granicami kraju można byłoby oczekiwać np. przedłożenia rachunków za hotel, benzynę, ewentualnie biletów kolejowych itp. Przedstawienie tych dokumentów istotnie uprawdopodobniłoby jej pobyt poza granicami kraju.

W tym zakresie wskazać trzeba, że samo powołanie się przez pełnomocnika wnioskodawcy na odformalizowanie podróży poza granice kraju, a także wskazanie osoby prokurenta jako jedynej merytorycznie przygotowanej do podjęcia kontaktu z ARiMR nie mogło mieć wpływu na kwestię braku winy strony w uchybieniu terminu.

Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.