Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 725/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2009-01-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: par. 2 ust. 5, par. 5 ust. 2, par. 2 ust. 1, par. 6 ust. 1, par. 6 ust. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 132 poz 1115
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.), Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Sekretarz sądowy Małgorzata Rymarz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Państwowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia choroby zawodowej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Państwowy Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...], o braku podstaw do stwierdzenia u J. P. choroby zawodowej, tj. obustronnego [...], spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonym jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz wymienionego w pozycji 21 wykazu chorób zawodowych z 2002 r.

W uzasadnieniu swej decyzji organ II instancji na wstępie wyjaśnił, że procedurę orzekania w sprawach chorób zawodowych określają przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115). Organ przytoczył też treść § 2 ust. 1 tego rozporządzenia, z którego wynika, że chorobą zawodową jest choroba, która jest ujęta w wykazie chorób zawodowych oraz została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, oraz że rozstrzygnięcie sprawy winno być poprzedzone sporządzeniem karty oceny narażenia zawodowego i wydaniem orzeczeń lekarskich uprawnionych jednostek orzeczniczych wymienionych w § 5 rozporządzenia. Następnie organ II instancji, na podstawie świadectw pracy ustalił przebieg zatrudnienia J. P. wraz z oceną narażenia zawodowego. Organ wyjaśnił, że pracował on na następujących stanowiskach pracy:

l. Ślusarz w Hucie [...] w O. (Hala Stalowni) od 27.07.1964r. do 26.04.1966r., w narażeniu na hałas.

2. Przerwa w zatrudnieniu 2 lata i 4 miesiące.

3. Operator sprzętu w Spółce "A" w K. od 7.09.1968 r. do 20.02.1970r., w narażeniu na hałas.

4. Przerwa w zatrudnieniu 3 miesiące.

5. Maszynista sprzętu ciężkiego w Spółce "A" w K. od 27.05.1970r. do 31.01.1973r., w narażeniu na hałas.

6. Operator koparki w Przedsiębiorstwie Budownictwa Przemysłowego od 1.02.1973r. do 28.02.1977r. w narażeniu na hałas.

7. Maszynista koparki w Spółce "A" w K. od 4.03.1977r. do 30.09.1980r., w narażeniu na hałas.

8. Maszynista koparki w obecnej Spółce "B" w W. od 1.10.1980r. do 19.02.1981r.w narażeniu na hałas.

9. Operator koparki i ładowarki w Przedsiębiorstwie Transportowym w O. od 24.02.1981 r. do 28.02.1994r., w narażeniu na hałas.

10. Przerwa w zatrudnieniu 6 miesięcy i 16 dni.

11. Operator ładowarki w Cukrowni "[...]" od 16.09.1994r. do 30.11.1994r. (76 dni łącznie z dniami wolnymi i świętami), w narażeniu na hałas.

12. Przerwa w zatrudnieniu 7 miesięcy.

13. Robotnik gospodarczy w Urzędzie Miasta od 3.07.1995r. do 29.12.1995r., bez narażenia na hałas.

14. Przerwa w zatrudnieniu 5 miesięcy.

15. Operator ładowarki w [...] w O. od 3.06.1996r. do 31.08.1996r., w narażeniu na hałas.

16. Przerwa w zatrudnieniu 17 dni.

17. Operator ładowarki w Cukrowni "[...]" od 18.09.1996r. do 18.12.1996r. (92 dni łącznie z dniami wolnymi i świętami), w narażeniu na hałas.

18. Przerwa w zatrudnieniu 9 miesięcy i 13 dni.

19. Operator ładowarki w Cukrowni "[...]" od 1.10.1997r. do 24.11.1997r. (55 dni łącznie z dniami wolnymi i świętami), w narażeniu na hałas.

20. Przerwa w zatrudnieniu 10 miesięcy i 6 dni.

21. Mechanik w Transporcie Samochodowym w O. od 1.10.1998r. do 30.11.1998r., w narażeniu na hałas.

22. Przerwa w zatrudnieniu 1 rok i 10 miesięcy.

23. Operator ładowarki w Cukrowni "[...]" od 29.09.2000r. do 29.11.2000r. ( 52 dni łącznie z dniami wolnymi i świętami), w narażeniu na hałas.

24. Przerwa w zatrudnieniu 4 lata i 10 miesięcy.

25. Operator ładowarki w Cukrowni "[...]" od 5.10.2005r. do 6.12.2005r. ( 62 dni łącznie z dniami wolnymi i świętami), w narażeniu na hałas.

Analizując przebieg zatrudnienia skarżącego organ II instancji zauważył, że przyjmując z korzyścią dla strony, iż we wszystkich okresach zatrudnienia na stanowiskach operatora i maszynisty sprzętu (ładowarki, koparki) J. P. pracował w narażeniu na ponadnormatywny poziom hałasu, to z przedstawionego powyżej szczegółowego przebiegu pracy zawodowej wynika, że okresem, który bezspornie mógł przyczynić się do powstania u niego choroby zawodowej narządu słuchu była praca od 7 września l968r. do 28 lutego l994r., czyli łącznie 25 lat i 6 miesięcy. Wcześniejsze zatrudnienie bowiem (od 27 lipca 1964r. do 26 kwietnia 1966r.) po którym była ponad dwuletnia przerwa, jak i praca po 28 lutego 1994r. trwająca od 2 do 3 miesięcy, która przerywana była okresami bez zatrudnienia, czyli bez narażenia na hałas, wynoszącymi od kilku miesięcy do nawet kilku lat, nie miały istotnego wpływu na rozwój u J. P. choroby zawodowej [...]. Dalej jednak Państwowy Inspektor Sanitarny stwierdził, że jego ocena narażenia skarżącego na hałas jest zbieżna z oceną organu I instancji, który w skierowaniu do WOMP z dnia 26 lipca 2006 r. wskazał jako przyczynę choroby zawodowej cały okres zatrudnienia J. P. od 1964 r. do 2005 r. z przerwami.

W dalszym ciągu organ II instancji stwierdził, że podstawą do rozpoznania choroby zawodowej [...] jest potwierdzone badaniami lekarskimi jednoczesne spełnienie klinicznych kryteriów ubytku słuchu spowodowanego hałasem przemysłowym, który musi być obustronny, trwały, o lokalizacji ślimakowej i wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonej jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz (pozycja 21 wykazu chorób zawodowych).

Z treści orzeczeń lekarskich wydanych przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy i Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego wynika, że wykonane u J. P. specjalistyczne badania lekarskie wykazały zbliżone wartości audiometrii tonalnej (audiogram) oraz w badaniu potencjałów słuchowych wywołanych z pnia mózgu (ABR), natomiast różnice dotyczyły uzasadnienia braku rozpoznania choroby zawodowej. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy wykazał bowiem [...], gdyż przeprowadzona w badaniach lekarskich próba lokalizacji SISI wynosiła 0% oraz różnica pomiędzy progiem odruchów mięśni strzemiączkowych, a progiem słuchu w wykonanej audiometrii tonalnej była większa od 60dB, co potwierdzało taką lokalizację. Przeprowadzone natomiast, w trakcie obserwacji klinicznej w dniach od 30 lipca 2007r. do 3 sierpnia 2007r. w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego badania, wykazały odmiennie obustronny niedosłuch o lokalizacji ślimakowej, a brak rozpoznania choroby zawodowej uzasadniono faktem, że progresja niedosłuchu nastąpiła po okresie narażenia zawodowego na hałas. Uzasadniając takie orzeczenie Instytut ten wyjaśnił, że dokonał analizy przekazanych w dokumentacji medycznej przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy wyników badań audiometrycznych z dnia 13 września 1994r., 3 lipca 1996r., 24 lipca 1998r oraz 26 września 2000r., które wykazały, że badania słuchu przeprowadzone u J. P. w dniu 13 września 1994r., a więc po okresie bezspornego, długoletniego narażenia na hałas przemysłowy przekraczający dopuszczalne normy, a także badania wykonane po 2, 4 i 6 latach po tym narażeniu, nie spełniały kryteriów co do wielkości stwierdzanego niedosłuchu. W orzeczeniu Instytutu stwierdzono także, że wykazana w wyniku przeprowadzonych badań, w trakcie hospitalizacji w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego znaczna progresja (wzrost) niedosłuchu J. P. powinna być wiązana z działaniem pozazawodowych czynników ototoksycznych takich jak: rozpoznane zaawansowane zmiany [...], związane z wiekiem zmiany [...], zaburzenia [...](w tym gospodarki węglowodanowej) lub stosowanie leków czy używek.

Oceniając orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego organ II instancji stwierdził, że za trafnością diagnozy i uzasadnienia braku rozpoznania choroby zawodowej przemawia przede wszystkim czas, jaki upłynął od ustania narażenia, do terminu badań w kierunku rozpoznania choroby zawodowej. Z dokumentacji przedmiotowej sprawy wynika bowiem, że Powiatowy Inspektor Sanitarny, otrzymał zgłoszenie podejrzenia u J. P. choroby zawodowej sporządzone przez lekarza otolaryngologa w dniu 10 lutego 2006r., a zatem w dwa miesiące po ostatnim udokumentowanym zatrudnieniu trwającym zaledwie 62 dni oraz po wcześniejszej ponad 4 letniej przerwie.

Stanowisko orzecznicze Instytutu podzielił także Instytut Medycyny Pracy, do którego o wydanie ostatecznej opinii wystąpił organ II instancji. Instytut ten bowiem, na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich oraz oceny dokumentacji medycznej przekazanej przez WOMP, rozpoznał u J. P. [...] i uznał, że brak jest podstaw do rozpoznania u niego [...] wywołanego hałasem przemysłowym.

Organ II instancji stwierdził na koniec, że postępowanie w sprawie choroby zawodowej narządu słuchu u J. P. zostało przeprowadzone zgodnie z procedurą określoną Kodeksem postępowania administracyjnego i obowiązującymi przepisami w zakresie chorób zawodowych. Organy wyczerpały bowiem wszystkie możliwości diagnostyczno – orzecznicze, jakie przewiduje to rozporządzenie oraz przeprowadziły wnikliwe postępowanie przy czynnym udziale stron, wypełniając wszelkie ich żądania, a decyzję wydano w oparciu o dokładną analizę zebranego materiału dowodowego.

W skardze na tę decyzję J. P. zarzucił, że nie uwzględniono jego pracy w czasie kampanii cukrowniczych 2000 i 2005 roku, ani do 1998 r. chociaż właśnie w czasie ostatniej kampanii w 2005 r. nastąpiło u niego trwałe uszkodzenie słuchu. Zarzucił też, że Powiatowy Inspektor Sanitarny nie uznał aby jego praca w cukrowni na stanowisku operatora ładowarki Ł–34 odbywała się w narażeniu na hałas ponadnormatywny, ponieważ błędnie przyjął pomiar hałasu tej ładowarki jako 75 dB, choć powinien on wynosić 85 – 87 dB. Błąd w pomiarze hałasu wynikł z jego przeprowadzenia przy jałowym biegu ładowarki. Prawidłowe pomiary wykonane na takiej samej maszynie w Przedsiębiorstwie Transportowym i w firmie AMSJ "[...]" w wykazały bowiem właśnie takie wyniki. Ponadto skarżący zarzucił błędne przyjęcie, że cierpi na chorobę [...] oraz stosuje używki, podczas gdy on nie leczy się na [...]oraz nie pije i nie pali. Skarżący stwierdził również, że wskutek długotrwałego narażenia na emisję hałasu ma uszkodzony nerw w uchu lewym, tj. bardziej narażonym na hałas z powodu umiejscowienia rury wydechowej ładowarki Ł-34 po jej lewej stronie.

W odpowiedzi na skargę Państwowy Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Uzupełniająco organ ten stwierdził, że skoro po krótkich okresach narażenia zawodowego trwających 52 dni w 2000 r. i 62 dni w 2005 r. przedzielonych prawie 5-letnią przerwą, w czasie której ubytek słuchu u skarżącego powinien ulec znacznemu zmniejszeniu - jego słuch uległ jednak radykalnemu pogorszeniu – to świadczy to o trafności wiązania tego faktu z czynnikami pozazawodowymi, między innymi schorzeniami rozpoznanymi w czasie badań klinicznych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania, polegającego na niedokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 c) p.p.s.a.).

Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach, przytaczanego dalej jako rozporządzenie (Dz. U. Nr 132, poz. 1115 ze zm.), za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanymi "narażeniem zawodowym".

Stosownie do treści § 2 ust. 5 cytowanego rozporządzenia, ocenę narażenia zawodowego przeprowadza:

1) w związku z podejrzeniem choroby zawodowej - lekarz zgłaszający podejrzenie, jeżeli sprawuje profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikiem, którego dotyczy podejrzenie;

2) w toku ustalania rozpoznania choroby zawodowej - lekarz zatrudniony w jednostce orzeczniczej, o której mowa w § 5 ust. 2 i 3;

3) w toku podejmowania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej lub decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - państwowy powiatowy inspektor sanitarny, zwany dalej "właściwym państwowym inspektorem sanitarnym".

Właściwy państwowy inspektor sanitarny, który otrzymał zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej, wszczyna postępowanie, a w szczególności kieruje pracownika, którego dotyczy podejrzenie, na badanie w celu rozpoznania choroby zawodowej do jednostki orzeczniczej, o której mowa w § 5 ust. 2 (§ 4 ust. 1 rozporządzenia). Lekarz, o którym mowa w § 5 ust. 1, wydaje orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego (§ 6 ust. 1 rozporządzenia). Jeżeli zakres informacji zawartych w ocenie narażenia zawodowego, jest niewystarczający do wydania orzeczenia lekarskiego, lekarz występuje o ich uzupełnienie m. in. do właściwego państwowego inspektora sanitarnego - w zakresie oceny narażenia zawodowego (§ 6 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia).

Stosownie do treści przytoczonych przepisów, organ I instancji przeprowadził w sprawie ocenę narażenia zawodowego strony. Następnie kierując J. P do jednostki orzeczniczej I stopnia, tj. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy na badania w celu rozpoznania choroby zawodowej, wskazał jako okres jego narażenia zawodowego na czynniki, które wskazuje się jako przyczynę choroby zawodowej, okres od 1964 do 2005 r. (skierowanie k. 45 akt administracyjnych). W oparciu o taką ocenę narażenia zawodowego, WOMP w swoim orzeczeniu z dnia [...] przyjął, że J. P. pozostawał w narażeniu zawodowym na hałas w latach 1964 – 2005 z przerwami. W toku przeprowadzania, na skutek wniosku strony, ponownego badania przez Instytut Medycyny Pracy, ta jednostka orzecznicza II stopnia, w trybie o jakim mowa w § 6 ust. 2 pkt 4) rozporządzenia, zwróciła się do organu I instancji o uzupełnienie dochodzenia epidemiologicznego, w celu jednoznacznego ustalenia, czy J. P. był zawodowo narażony na ponadnormatywny hałas bądź hałas stwarzający ryzyko powstania przewlekłego zawodowego urazu akustycznego. Wątpliwości tej jednostki wzbudziła bowiem wielkość jego narażenia zawodowego na hałas, zwłaszcza w ciągu ostatnich 10 lat jego pracy zawodowej, a to w związku z uzasadnionymi wątpliwościami co do tego, czy stwierdzony u pacjenta niedosłuch może być przyczynowo związany z warunkami jego pracy zawodowej (pismo Instytutu Medycyny Pracy z dnia 6 sierpnia 2007 r. - k. 48 akt organu I instancji). W odpowiedzi na to pismo organ I instancji poinformował, że J. P. z wysokim prawdopodobieństwem był narażony na ponadnormatywny hałas o natężeniu 85-93 dB(A) przez 26,5 lat w ściśle wymienionych okresach zatrudnienia w latach od 1964 do 1998 z przerwami. Organ stwierdził ponadto, że w okresie sezonowego zatrudnienia w Cukrowni "[...]" i w Urzędzie Miasta (ostatnie zatrudnienie 05.10.2005r. – 06.12.2005r. – 2 miesiące), brak było narażenia na hałas ponadnormatywny (pismo z 20 sierpnia 2007 r. - k. 49 akt organu I instancji). Na podstawie takiej informacji organu I instancji, jednostka orzecznicza II stopnia przyjęła, że J. P. był narażony zawodowo na hałas ponadnormatywny w latach: 1964-1966, 1968-1994 oraz od 1 października do 30 listopada 1998 r. Natomiast w okresie po 1998 r. na taki hałas nie był narażony. W oparciu o takie orzeczenie decyzję w sprawie wydał Powiatowy Inspektor Sanitarny ustalając m. in., że J.P. był narażony na hałas ponadnormatywny przez ok. 26 lat.

Następnie w toku postępowania przed organem II instancji, na wniosek Państwowego Inspektora Sanitarnego, Instytut Medycyny Pracy przeprowadził konsultację lekarską, w której podzielił ustalenia jednostki orzeczniczej II stopnia co do narażenia J. P. na hałas w latach 1964-1966, 1968-1994 oraz od 1 października do 30 listopada 1998 r.(k. 95 akt organu II instancji).

Mimo takich ustaleń co do okresu narażenia zawodowego J. P., organ II instancji przyjął z korzyścią dla strony, jak sam napisał, że we wszystkich okresach zatrudnienia na stanowisku operatora i maszynisty sprzętu (ładowarki, koparki), skarżący pracował w narażeniu na ponadnormatywny poziom hałasu. Uznał jednak równocześnie, że okresem, który bezspornie mógł przyczynić się do powstania u niego choroby zawodowej narządu słuchu była praca od 7 września 1968r. do 28 lutego 1994r., czyli łącznie 25 lat i 6 miesięcy. W kolejnym zdaniu natomiast organ ten stwierdził, że jego ocena jest zbieżna z oceną organu I instancji, który w skierowaniu do WOMP z dnia 26 lipca 2006 r. wskazał jako przyczynę choroby zawodowej cały okres zatrudnienia J. P. od 1964 r. do 2005 r. z przerwami.

Analizując takie ustalenia organu II instancji co do okresu narażenia zawodowego skarżącego na hałas należy stwierdzić, że mimo pewnej niekonsekwencji organ ten ostatecznie przyjął, iż skarżący był narażony zawodowo na ponadnormatywny hałas we wszystkich okresach zatrudnienia na stanowisku operatora i maszynisty sprzętu (ładowarki, koparki), w okresie całego zatrudnienia od 1964 r. do 2005 r. z przerwami, a więc również w okresach pracy w Cukrowni "[...]". Takie ustalenia są jednak odmienne od tych, które były podstawą orzeczeń jednostki orzeczniczej II stopnia, a także jednostki, która przeprowadziła konsultację lekarską na żądanie organu II instancji. O ile bowiem wskazane orzeczenia zakładały, że narażenie zawodowe skarżącego na hałas trwało tylko do 30 listopada 1998 r., to organ II instancji w istocie przyjął, że narażenie to trwało dłużej, bo jeszcze po 1998 r. aż do 2005 r., choć z przerwami. W efekcie sporządzone w sprawie przez Instytut Medycyny Pracy orzeczenie lekarskie, a także konsultacja Instytutu Medycyny Pracy, które były podstawą zaskarżonej decyzji, nie zostały wydane w oparciu o ostateczne ustalenie organu, co do okresu narażenia zawodowego strony na hałas, ale w oparciu o inne, podane przez organ I instancji ustalenie, wskazujące na krótszy okres narażenia zawodowego strony. Nie można więc przyjąć, aby orzeczenia te były adekwatne do ustalonego przez organ stanu faktycznego. Rozbieżność ta mogła mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zasadniczym bowiem argumentem przedstawionym przez Instytut Medycyny Pracy przemawiającym przeciwko zawodowemu charakterowi stwierdzonego u strony ubytku słuchy, był brak narażenia zawodowego na hałas ponadnormatywny po 1998 r., przez co stwierdzona w czasie badania progresja niedosłuchu nie może być wiązana w aspekcie przyczynowo-skutkowym z narażeniem zawodowym na hałas ponadnormatywny, zakończonym w 1998 r. W tej sytuacji nie można wykluczyć, że uwzględnienie przez jednostki orzecznicze II stopnia ustalonego ostatecznie przez organ faktu narażenia strony na hałas również po 1998 r. nie spowodowałoby jednak przyjęcia zawodowej etiologii stwierdzonego u skarżącego niedosłuchu, spełniającego pod względem klinicznym kryteria choroby zawodowej określonej w pkt 21 załącznika do rozporządzenia.

Należy zauważyć, że czas jaki upłynął od zakończenia narażenia zawodowego do stwierdzenia niedosłuchu u skarżącego, nie miał znaczenia dla możliwości zachowania przez stronę terminu do wystąpienia ze zgłoszeniem choroby. Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wykazu chorób zawodowych, nie wskazuje bowiem okresu, w jakim po zakończeniu pracy w narażeniu winno nastąpić zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej oraz jej rozpoznanie, a więc regulacji do jakiej odsyła § 2 ust. 2 rozporządzenia. Tym samym ocena czy strona zachowała termin do wystąpienia ze zgłoszeniem choroby czy nie, staje się bezprzedmiotowa (wyrok NSA z dnia 3 kwietnia 2007 r., II OSK 1614/06). Poza tym trzeba uwzględnić, że licząc od ostatniego ustalonego przez organ II instancji okresu pracy w narażeniu zawodowym na ponadnormatywny hałas, do daty ujawnienia się niedosłuchu skarżącego minęły zaledwie dwa miesiące.

W konsekwencji wskazanego uchybienia, organ II instancji bez opinii jednostek orzeczniczych, a więc dowolnie przyjął, że przerwa w pracy skarżącego w okresie od 1998 r. oraz krótkie okresy pracy w narażeniu na hałas w 2000 i 2005 r., nie pozwalają na przyjęcie związku przyczynowego pomiędzy działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących, (jak to stwierdził ostatecznie organ II instancji) w zakładzie pracy skarżącego w 2000 i 2005 r., a stwierdzonym u J. P. obustronnym niedosłuchem odbiorczym o lokalizacji ślimakowej, wyrażonym podwyższonym progiem słuchu obliczonym jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz wynoszącym po 49 dB dla ucha prawego i lewego.

Ponadto jednostki orzecznicze II stopnia, a za nimi organ II instancji nie wyjaśniły, czy i ewentualnie dlaczego J.P. nie mógł nabawić się choroby zawodowej w ciągu ostatniego, istotnie krótkiego okresu zatrudnienia na stanowisku operatora ładowarki w Cukrowni [...], w dniach 5 października – 6 grudnia 2005 r. Odpowiedź na to pytanie nabiera znaczenia zwłaszcza w świetle ustalenia organu II instancji, że w okresie wskazanych 62 dni skarżący pracował w narażeniu na ponadnormatywny hałas. Należy również zauważyć, że takie ustalenie organu też może budzić wątpliwości. Oparte ono zostało bowiem na ocenie narażenia zawodowego w okresie pracy J. P. w Cukrowni "[...]", zawartej w piśmie z dnia 27 marca 2006 r. (k. 13 akt organu I instancji). W piśmie tym jednak ocenę narażenia operatora ładowarki oparto na jednym tylko pomiarze wykonanym w dniu 23 marca 1996 r. w hali działu transportu, który to pomiar wykazał wartość 75 dB (a więc nie przekraczającą normy higienicznej hałasu wynoszącej 85 dB), tylko w czasie odpalania ładowarki. Nie przeprowadzono natomiast pomiaru natężenia hałasu w kabinie ładowarki, gdzie skarżący pracował. Organ nie wyjaśnił w sposób niebudzący wątpliwości tej kwestii, choć zgodnie z § 2 ust. 5 pkt 3 rozporządzenia, w toku podejmowania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej lub decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej – to właśnie państwowy powiatowy inspektor sanitarny, przeprowadza ocenę narażenia zawodowego. W toku takiego postępowania ma on przy tym obowiązek stosowania ogólnych zasad postępowania administracyjnego, a więc i podejmowania wszelkich niezbędnych kroków w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 kpa). Ocena taka była tym bardziej potrzebna, że już w odwołaniu skarżący kwestionował wskazany w piśmie z dnia 27 marca 2006 r. pomiar natężenia hałasu na stanowisku operatora ładowarki Ł – 34, którą w czasie pracy w Cukrowni "[...]" obsługiwał, wskazując że pomiary hałasu przeprowadzone na takiej samej ładowarce w Przedsiębiorstwie Transportowym i w firmie "[...] wykazały od 85 do 87 dB. Z drugiej strony organ nie wyjaśnił, czy skarżący w czasie pracy w Cukrowni "[...]" korzystał z nauszników przeciwhałasowych Peltor, w które został wyposażony w dniu 12 października 2000 r. na własną prośbę, w związku z sygnalizowanymi problemami ze słuchem. Ewentualne używanie tych nauszników, niewątpliwie mogło mieć wpływ na odczuwalny przez niego poziom hałasu na zajmowanym stanowisku pracy.

Wskazane wadliwości postępowania przeprowadzonego przez organ II instancji pozwalają stwierdzić, że wydanie w rozpatrywanej sprawie decyzji nie zostało poprzedzone dokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego i jego prawidłową oceną, co uchybia regułom proceduralnym sformułowanym w art. 7, 77 § 1 oraz 80 kpa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik.

Z tych względów Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ II instancji rozważy, czy J. P. rzeczywiście w okresach pracy w Cukrowni "[...]", zwłaszcza w 2000 i w 2005 r., pracował w narażeniu na działanie czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, tj. w narażeniu na ponadnormatywny hałas. Organ weźmie przy tym pod uwagę, że stosownie do treści § 2 ust. 1 rozporządzenia, do stwierdzenia choroby zawodowej (oprócz oczywiście pozostałych wskazanych w tym przepisie przesłanek), wystarczy ustalenie wysokiego prawdopodobieństwa faktu wykonywania pracy w warunkach narażających na powstanie choroby zawodowej. Fakt ten nie musi więc być bezsporny. W razie pozytywnej odpowiedzi na postawione pytanie organ II instancji, stosownie do treści § 8 ust. 2 rozporządzenia, wystąpi do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację, wskazując jednoznacznie tej jednostce swoje ustalenia co do tego, czy w okresie po 1998 r., a w szczególności w latach 2000 i 2005, J. P. pracował w narażeniu na ponadnormatywny hałas. Oceniając kompletność materiału dowodowego, organ będzie miał również na względzie wszystkie przedstawione wyżej uwagi.

Organ II instancji będzie również pamiętał o konieczności dołączenia do akt sprawy zwrotnych poświadczeń odbioru zaskarżonej decyzji przez wszystkie strony. Z przedstawionych Sądowi akt wynika bowiem, że mimo ustalenia przez organ II instancji, iż J. P. pracował w warunkach narażenia na ponadnormatywny hałas m. in. w Przedsiębiorstwie Budownictwa Hydrotechnicznego i Rurociągów Energetycznych "[...]" w W., którego następcą prawnym jest [...] w W. i mimo zasadnego (§ 8 ust. 3 pkt 2)wskazania tego zakładu pracy w zaskarżonej decyzji jako strony postępowania, nie zostało dołączone do akt sprawy zwrotne poświadczenie odbioru tej decyzji przez tę stronę.

O wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 cytowanej ustawy.