Postanowienie WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1058/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2018-03-05 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celnych
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: utrzymano w mocy postanowienie referendarza sądowego
Powołane przepisy: article: art. 245 par 3, art. 246 par 1 pkt 2 w zw. z art. 260 par 1, par 2 i par3
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Urszula Zięba po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2018r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu R. A. Firma [...] w J. od postanowienia Starszego Referendarza Sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 grudnia 2017r., sygn. akt III SA/Kr 1058/17 w przedmiocie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. A.Firma [...] w J. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 11 lipca 2017r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego postanawia: utrzymać w mocy postanowienie Starszego Referendarza Sądowego z dnia 21 grudnia 2017r., sygn. akt III SA/Kr 1058/17, oddalające wniosek R. A. Firma [...] w J. o zwolnienie od kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

Skarżący R. A. po wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi złożył na niekatulanym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych.

Zarządzeniem z dnia 27 października 2017r. przesłano skarżącemu urzędowy formularz PPF, zgodny z obowiązującym wzorem, celem jego wypełnienia i podpisania informując jednocześnie skarżącego, że: wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony, obejmujące dokładne dane o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach strony oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, a okoliczności przez siebie podnoszone strona powinna wykazać, co oznacza, że na poparcie swych twierdzeń powinna przedstawić np. kopie rachunków, odcinków świadczeń, zaświadczeń, pisemnych oświadczeń os. trzecich itp. Przykładowo wnioskodawca powinien więc wyjaśnić m.in. w oparciu o jaki tytuł zamieszkuje pod adresem "[...], J." i kto jest właścicielem tego mieszkania; Czy w związku z tym ponosi jakieś koszty, a jeśli tak, to udokumentować ich wysokość; Rozbieżności pomiędzy oświadczeniem o braku osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, a argumentem skarżącego, że łoży na utrzymanie rodziny; Jaka jest wysokość zasiłku, która pozostaje skarżącemu do dyspozycji; Czy należą do skarżącego jakieś rachunki bankowe, a jeśli tak, to przedstawienie wyciągów z ostatnich dwóch miesięcy.

Skarżący w zakreślonym terminie wypełnił, podpisał i złożył na obowiązującym urzędowym formularzu "PPF" wniosek o przyznanie prawa pomocy, w którym powtórzył uprzednio sformułowane żądanie zwolnienia od kosztów sądowych.

Objaśniając swoją sytuację rodzinną zakreślił rubrykę 6, czyniąc w niej adnotację o treści: "Nie dotyczy. (rozdzielność majątkowa), dorosłe dzieci utrzymujące się samodzielnie". Opisując swój majątek zadeklarował brak nieruchomości, zasobów, przedmiotów wartościowych. W rubryce 8, przewidzianej zaś na opisanie stanu majątkowego osób pozostających z wnioskodawcą we wspólnym gospodarstwie domowym, poczynił adnotację o treści: "Nie dotyczy, między wnioskodawcą, a jego małżonką istnieje ustrój rozdzielności majątkowej małżeńskiej (w załączeniu); dzieci wnioskodawcy są dorosłe i utrzymują się samodzielnie". Swoje dochody określił na kwotę [...] zł ([...] zł netto) tytułem jednorazowego zasiłku chorobowego, częściowo zajętego w toku postępowania egzekucyjnego w administracji. Uzasadniając swoje starania, odniósł się do okoliczności nurtujących go spraw, podnosząc, że z uwagi i na ich mnogość i na wyczerpanie się możliwości finansowych, nie posiada środków, umożliwiających kontynuowanie wszczętych postępowań. Twierdzi, iż nie ma żadnego majątku. Podał, że utrzymuje się wyłącznie z okresowo wypłacanego zasiłku chorobowego, który podlega częściowemu zajęciu w toku postępowania egzekucyjnego. Podnosi, że dochód z tego tytułu i w wykazanej wysokości nie pozwala na pokrycie kosztów postępowania w całości, ani w części, gdyż koszty wpisów sądowych, znacząco przewyższają środki pieniężne, którymi dysponuje argumentując, że wykorzystując część pozostających mu środków, łoży na utrzymanie rodziny, przy czym wydatki te kształtują się w różnych wysokościach w stosunku miesięcznym i są związane z okolicznościową pomocą finansową na rzecz utrzymujących się i mieszkających osobno dzieci. Wyjaśnił, że mieszkanie przy [...] w J. wynajmuje. Co się zaś tyczy wykazanego zasiłku chorobowego, to uległ on częściowemu zajęciu w toku egzekucji tak, że tylko w sierpniu br. otrzymał jednorazową wypłatę w wykazanej wysokości. Później ZUS wstrzymał wypłatę tego zasiłku, od czego skarżący się odwołał. Opisując zobowiązania i stałe wydatki skarżący podniósł, że jego stałe, miesięczne wydatki na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych (jedzenie, ubrania, środki czystości, inne koszty związane z utrzymaniem mieszkania) wynoszą ok. 600 zł. Twierdzi, iż nie gromadzi i nie posiada stosownej dokumentacji. Równocześnie zaakcentował, że ponosi koszty związane z prowadzoną przez siebie działalnością takie, jak koszty obsługi księgowej, koszty związane z eksploatacją urządzeń telekomunikacyjnych, koszty związane z pokryciem kosztów ubezpieczeń pracowników oraz ich wynagrodzeń. Nadto w ramach prowadzonej działalności posiada zobowiązania kredytowe w wysokości [...] zł, przy czym stan jego zadłużenia na dzień składania wniosku wynosił ogółem [...] zł. Jego rachunki bankowe i firmowe i prywatne zostały zajęte. Do wniosku dołączył następujące dokumenty źródłowe: Umowę najmu, z treści której wynika, że skarżący jest najemcą części mieszkania na [...] w J., którą wynajął na okres 10 lat za kwotę [...] tys. zł; Umowę majątkową małżeńską, na mocy której małżonkowie wyłączyli z dniem 6 stycznia 2004r. łączącą ich wspólność majątkową; Zaświadczenie oraz decyzję ZUS, które potwierdzają wypłacenie zasiłku chorobowego skarżącemu w deklarowanej wysokości w sierpniu br., jak również orzeczoną później odmowę prawa do zasiłku chorobowego za okres od 28 sierpnia 2017r. do 27 września 2017r.; Zeznanie PIT-36L wraz z Informacją PIT-B z których wynika, że w 2016r. skarżący na prowadzonej działalności osiągnął przychód rzędu [...] zł (słownie: [...]) z uwagi jednak na wyliczone koszty odnotował na koniec roku stratę [...] zł; Deklaracje VAT-7 za miesiące 7-9 2017r.; Zestawienie rachunków firmowych i prywatnego z podsumowaniem środków oraz zaświadczenia z banku [...], w których podano, że skarżący jest klientem tego banku, przy czym jego rachunki obciążone były tytułami egzekucyjnymi na rzecz Urzędu Skarbowego [...] na łączną kwotę [...] zł. Posiada także w tym banku kartę kredytową z limitem [...] tys. zł, z której zadłużenie na dzień 8.11.2017r. wynosiło [...] zł; Historię dwóch rachunków bankowych; Tytuł wykonawczy oraz zawiadomienia Naczelnika Urzędu Skarbowego o zajęciu zabezpieczającym wierzytelności, tj. kwot [...] zł, [...] zł, [...] zł; Listę płac pracowników w firmie skarżącego z sierpnia 2017r. wraz z potwierdzeniami przelewu należności z tytułu składek do ZUS; Fakturę wystawianą na firmę skarżącego za obsługę księgową; Rachunek za telefon wystawiony na firmę skarżącego; Zaświadczenia Starostwa Powiatowego, że ani skarżący, ani jego firma nie figurują w ewidencji pojazdów, jako właściciel/współwłaściciel pojazdów.

Postanowieniem z dnia 21 grudnia 2017r. Starszy Referendarz Sądowy WSA w Krakowie, działając na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 252 i art. 255 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 i art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017r. poz. 1369 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a.") – oddalił wniosek ww. skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu ww. postanowienia wskazano m.in., że okoliczność, iż wnioskodawca skarży obecnie szereg niekorzystnych dla siebie decyzji, nie jest argumentem, który powinien decydować o zwolnieniu od kosztów sądowych i przerzuceniu tego ciężaru na Skarb Państwa. Skarżący, prowadząc określoną działalność gospodarczą mógł i powinien był liczyć się z możliwością interwencji organów administracji, a także niekorzystnymi dla siebie decyzjami. W tym celu powinien był gromadzić środki na opłacenie ewentualnych kosztów sądowych, co przy wykazanych przychodach, sięgających w roku 2016 kwoty ponad [...] mln zł nie stanowiło problemu. Wykazywana w zeznaniu PIT-36L strata nie jest żadnym argumentem. W ocenie referendarza, potwierdzeniem zaś tego, że skarżący nie poniósł fiaska i nadal prowadzi działalność gospodarczą są okazane przez niego deklaracje VAT-7 za miesiące lipiec, sierpień i wrzesień 2017 r., przedstawione listy płac pracowników w jego firmie, potwierdzenia przelewu należności z tytułu składek do ZUS, faktury wystawiane na firmę skarżącego. Okoliczność, że jego rachunki obciążone są tytułami egzekucyjnymi, stanowi pewną niedogodność. Skoro jednak bank nie wypowiedział skarżącemu umowy rachunku powiązanego z kartą kredytową z ustalonym na niej limitem [...] zł, to referendarz przyjął, że pozytywnie ocenia tzw. zdolność kredytową skarżącego, a więc zdolność do terminowego regulowania przez niego zobowiązań. Odnosząc się z kolei do argumentacji skarżącego, akcentującego rozdzielność majątkową małżonków, wyjaśniono, że nawet w razie istnienia rozdzielności majątkowej, małżonkowie mają względem siebie obowiązek pomocy, wynikający z art. 23 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, który trwa tak długo, jak długo istnieje małżeństwo. Wskazano, że poza ogólnikowym stwierdzeniem, iż małżonkowie pozostają w rozdzielności majątkowej, skarżący nie przytoczył żadnych, konkretnych okoliczności, na podstawie których można byłoby wnioskować, że wyegzekwowanie od małżonki, spoczywającej na niej powinności będzie albo utrudnione albo sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Skoro jednak, taka była decyzja strony, to sąd, ani referendarz nie są zobowiązani do prowadzenia jakichkolwiek dochodzeń w sytuacji, gdy przedstawione dane, uniemożliwiają pełną ocenę sytuacji życiowej skarżącego, albo gdy nie jest ona do końca jasna, wobec uchylania się strony od złożenia stosownych wyjaśnień.

Od powyższego postanowienia skarżący złożył sprzeciw, zarzucając, iż orzeczenie to narusza prawo procesowe, tj. art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., poprzez dokonanie oceny przeprowadzonych dowodów w sprzeczności z zasadami logicznego rozumowania, niezachowanie obiektywizmu przy ocenie znaczenia przedstawionych dowodów, poprzez ustalenie w sposób całkowicie dowolny, że skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a co za tym idzie, iż nie przysługuje mu prawo pomocy w rozumieniu art. 245 § 3 p.p.s.a.

W uzasadnieniu sprzeciwu skarżący podniósł, iż w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia brak jest wykazania, dlaczego dokumentom i oświadczeniom skarżącego, odmówiono mocy dowodowej, a w szczególności, że przywołano jedynie formularz PPF, PIT-36L, VAT-7, potwierdzenie przelewu należności z tytułu składek do ZUS oraz faktury wystawione na firmę skarżącego, a nie powołano pozostałych dokumentów, m.in. decyzji ZUS o odmowie prawa do zasiłku chorobowego za okres od 28 sierpnia 2017r. do 27 września 2017r. oraz dokumentów, przedstawiających zestawienie rachunków bankowych skarżącego i wynikającego z nich stanu zadłużenia, a także uzasadnienia, dla którego referendarz odmówił im mocy dowodowej, co wykazuje istnienie wewnętrznej sprzeczności w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i co może stanowić o niedokładnym zbadaniu sprawy przez referendarza przy orzekaniu.

W ocenie skarżącego, błędne jest przyjęcie w zaskarżonym postanowieniu stanowiska, jakoby skarżący powinien gromadzić środki na opłacenie ewentualnych kosztów sądowych, z uwagi na fakt, iż prowadzi działalność gospodarczą, gdyż przepisy prawa w żaden sposób nie nakładają na osoby fizyczne, prowadzące taką działalność, obowiązku gromadzenia środków pieniężnych na poczet ewentualnych kosztów związanych z postępowaniami administracyjnymi lub sądowymi. Ponadto okoliczność, iż skarżący nadal prowadzi działalność gospodarczą, składa deklaracje VAT-7 oraz zatrudnia pracowników w żaden sposób nie uzasadnia twierdzenia, iż skarżący posiada wystarczające środki na ponoszenie kosztów sądowych. Nadto, zdaniem skarżącego, w związku z okolicznością, iż koszty sądowe postępowania, wynikają z prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, nienależącej do majątku wspólnego małżonków, to nie można oczekiwać, że w sytuacji pozostawania w ustroju rozdzielności majątkowej, żona skarżącego jest zobowiązana do pokrycia kosztów tego postępowania, albowiem takie uiszczenie kosztów sądowych nie służy zaspokajaniu potrzeb rodziny.

Dodatkowo, skarżący podkreślił, że na chwilę obecną jest stroną ponad stu postępowań sądowych, w których regularnie opłacał wszystkie koszty sądowe, pomimo braku takiego obowiązku, wynikającego z przepisów prawa, gromadził środki pieniężne, przeznaczone na ponoszenie kosztów sądowych w tych postępowaniach, jednak na bieżąco je wpłacał na poczet dokonania opłat związanych z kosztami sądowymi. Ze względu na ilość spraw, suma którą skarżący poniósł w związku z opłaceniem kosztów sądowych w tych postępowaniach, przekracza [...] zł. Ponadto odmowa przyznania prawa pomocy skarżącemu narusza prawo do sądu. Z uwagi na wielość postępowań sądowych, multiplikującą wysokość związanych z nimi kosztów, skarżący nie jest w stanie w sposób prawidłowy skorzystać ze swoje prawa.

W świetle powyższego, skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia, poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sprzeciw skarżącego jest nieuzasadniony, albowiem nie doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego w nim wskazanych.

W pierwszej kolejności wskazać należy na treść art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017r. poz. 1369 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a."), który wskazuje, że rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka, jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (§ 2). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (§ 3).

Stosownie do treści art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3).

W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Zawarta w przepisach Ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, regulacja prawa pomocy, stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania, związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W konsekwencji przytoczone we wniosku okoliczności, jak i przedstawione przez wnioskodawcę dokumenty, powinny uzasadniać jego żądanie. Oznacza to, iż na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji, uprawniającej do skorzystania z tego prawa, przy czym do Sądu należy ocena tych dowodów w świetle spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy.

Instytucja prawa pomocy, jakkolwiek ma gwarantować realizację prawa strony do sądu, to jednak stanowi wyłom od zasady powszechności i równości w ponoszeniu ciężarów i świadczeń publicznych (art. 84 Konstytucji RP). W postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005r., sygn. akt FZ 478/04 Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin, stanowią odstępstwo od wyżej określonego konstytucyjnego obowiązku. Dlatego też mogą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia.

Z tych też względów w orzecznictwie sądowym prezentowane jest stanowisko, że osoba, ubiegająca się o prawo pomocy powinna poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero, gdyby oszczędności poczynione w ten sposób okazały się niewystarczające, może zwrócić się o pomoc państwa (postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2002r., sygn. akt OZ 862/04). Z reguły podnosi się, że zwolnienie od kosztów sądowych możliwe jest wyjątkowo, w przypadku osób bezrobotnych, bez majątku, żyjących w ubóstwie, które są pozbawione środków do życia, a pozyskanie przez nie kwot na sfinansowanie kosztów udziału w sporze sądowym jest obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z dnia 16 grudnia 2009 r., sygn. akt II FZ 545/09).

Sąd, korzystając z uprawnień, zakreślonych przez art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, może - jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości - wezwać stronę do złożenia w zakreślonym terminie, dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Jednakże na tym możliwości orzekającego w zakresie badania stanu majątkowego, rodzinnego i możliwości płatniczych strony się kończą i bez współpracy ze strony osoby, ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy, ustalenie czy rzeczywiście nie może ona ponieść kosztów związanych ze sprawą, nie jest możliwe.

Zatem w zakresie ustalenia, czy w danej sprawie, zachodzą przesłanki do udzielenia prawa pomocy, osoba wnioskująca powinna współpracować z sądem administracyjnym, jeżeli nie poprzez wskazanie wszelkich okoliczności istotnych dla oceny jej stanu majątkowego, to przynajmniej realizując wszelkie wezwania sądu o uzupełnienie brakujących danych i dokumentów. W wypadku braku pełnej współpracy wnioskodawcy, skutki nie wykazania okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia o prawie pomocy będą obciążać właśnie jego.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że słusznie ocenił referendarz sądowy tut. Sądu, iż wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych należało oddalić. Sąd w pełni podziela jego ocenę, dokonaną w sprawie. Zdaniem Sądu, skarżący nie wykazał, że spełnia przesłanki przyznania mu prawa pomocy.

Zasadnie referendarz zwrócił uwagę, że skarżący nie wyjaśnił jednoznacznie, czy jego żona będzie w stanie okazać skarżącemu pomoc w ponoszeniu kosztów sądowych. Sąd w pełni podzielił stanowisko i rozważania referendarza, co do konieczności udzielenia przez skarżącego, ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy, także informacji o sytuacji finansowej małżonka, nawet gdy w związku obowiązuje ustrój rozdzielności majątkowej. Przyjmuje się bowiem, że również w takim przypadku, wnioskodawcę obciąża obowiązek wykazania, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, nawet z pomocą małżonka, a wynika to z prawnego obowiązku udzielania wzajemnej pomocy przez małżonków i przyczyniania się do zaspokojenia potrzeb stworzonej przez nich rodziny, co znajduje umocowanie w przepisach art. 13 i art. 27 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Rozdzielność majątkowa nie zwalnia bowiem z obowiązku udzielenia pomocy drugiemu małżonkowi, dotyczy tylko majątków małżonków, a nie ich wzajemnych obowiązków (zob. postanowienie NSA z dnia 23 października 2015 r. sygn. I OZ 1349/15).

W kontekście powyższego podać należy, że w postanowieniu z dnia 6 października 2004r. sygn. akt GZ 71/04 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż przy badaniu przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należy wziąć pod uwagę, że zgodnie z art. 23 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, małżonkowie są zobowiązani do wzajemnej pomocy i z tego obowiązku nie zwalnia pozostawanie w rozdzielności majątkowej. Rozdzielność majątkowa, odnosi się przecież do majątków małżonków, regulując kwestie zobowiązań każdego z małżonków wobec osób trzecich oraz rozporządzania i zarządzania tymi majątkami, nie zaś do ich wzajemnych obowiązków, w tym, polegających na udzielaniu współmałżonkowi pomocy finansowej w zakresie prowadzonego postępowania sądowego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 czerwca 2009r., sygn. akt I FZ 230/09). Prawa pomocy nie można też przyznać jednemu z małżonków, jeśli okazałoby się, że dochody drugiego, pozwalają na pokrycie kosztów postępowania (por. postanowienie SN z dnia 05.05.1967r., sygn. akt I Cz 37/67).

Stanowisko skarżącego, wyrażone w tej materii w sprzeciwie Sąd uznał za błędne.

Tut. Sąd nie zaaprobował także stanowiska skarżącego, że liczba ponad stu postępowań sądowych, w których skarżący był zobowiązany uiścić koszty sądowe, a także brak obowiązku gromadzenia środków na pokrycie ewentualnych kosztów, wynikającego z przepisów prawa, uzasadnia przyznanie prawa pomocy.

Prawidłowo referendarz sądowy wskazał w tym zakresie, że okoliczność, iż skarżący skarży obecnie szereg niekorzystnych dla siebie decyzji, nie jest argumentem, który powinien decydować o zwolnieniu strony skarżącej od kosztów sądowych i przerzuceniu tego ciężaru na Skarb Państwa. Skarżący, prowadząc określoną działalność gospodarczą mógł bowiem i powinien był liczyć się z możliwością interwencji organów administracji, a także niekorzystnymi dla siebie decyzjami. W tym celu powinien był gromadzić środki na opłacenie ewentualnych kosztów sądowych. Tak uczyniłby bowiem racjonalny przedsiębiorca, mimo braku takiego obowiązku, wynikającego z przepisów prawa, zwłaszcza przy takiej skali działalności gospodarczej, jaką prowadzi skarżący i na rozmiary, jakie wskazuje wykazany w 2016r. przychód.

W ocenie Sądu za słuszne należy także uznać stanowisko referendarza sądowego, co do oceny majątkowej skarżącego w odniesieniu do osiąganych przychodów, straty, wydatków i kosztów utrzymania, oceny zadłużenia i w tym kontekście pozytywnej oceny tzw. zdolności kredytowej skarżącego, wszystkie wywody w tym zakresie przyjmując za własne. W skarżonym postanowieniu wymienione zostały wszystkie dokumenty, przedłożone z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, które były przedmiotem analizy oraz oceny i nie wynika z uzasadnienia tego postanowienia, by decyzji ZUS o odmowie prawa do zasiłku, czy zestawieniu rachunków bankowych i wynikającego z nich zadłużenia, referendarz odmówił mocy dowodowej.

Nie uznał Sąd także, w kontekście wskazanych wyżej okoliczności, by brak przyznania prawa pomocy, pozbawił skarżącego prawa do sądu.

Konkludując, Sąd stwierdził, że przedstawione przez skarżącego informacje nie pozwoliły na pełne zobrazowanie jego sytuacji materialnej, a w konsekwencji dokonanie oceny zasadności wniosku o udzielenie prawa pomocy. Dlatego też należało przyjąć, że skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych we własnym zakresie.

Wedle powyższej argumentacji oraz okoliczności faktycznych i prawnych, zasadnie referendarz tut. Sądu nie uwzględnił wniosku skarżącego i orzekł o jego oddaleniu.

Analiza akt sprawy w konfrontacji z twierdzeniami strony oraz kontrola orzeczenia, od którego został wniesiony sprzeciw – przesądza zdaniem Sądu o prawidłowości wydanego w przedmiotowej sprawie postanowienia referendarza sądowego WSA w Krakowie.

W ocenie Sądu, rozstrzygnięcie referendarza sądowego jest adekwatne do okoliczności faktycznych przedmiotowej sprawy. Wobec tego, zaskarżone postanowienie, oddalające wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, należy uznać za prawidłowe, a sprzeciw skarżącego za niezasadny.

W związku z powyższym, na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 260 § 1, § 2 i § 3 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.