Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 449/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2008-11-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 4 ust. 1 pkt 1, par. 4 ust. 2, par. 4 ust. 3, par. 6
journal: Dz.U. 2007 nr 46 poz 309
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI z dnia 13 marca 2007 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością  uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności
article: art. 21, art. 22 ust. 1
journal: Dz.U. 2007 nr 35 poz 217
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej - Tytuł zmieniony przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 lutego 2008 r. (Dz.U.08.44.262) na: "o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego"
article: art. 55 ze zn. 2 i 4
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zofia Skrzynecka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Pierechod, Sędzia WSA Tadeusz Piskozub, Protokolant Marika Brzozowiec, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 26 listopada 2008 r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję Dyrektora Warmińsko – Mazurskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]". nr "[...]" w przedmiocie przyznania płatności do gruntów rolnych na 2007 r. oddala skargę


UZASADNIENIE

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia "[...]" utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia "[...]" przyznającą J.C. płatności bezpośrednie do gruntów rolnych na rok 2007 w łącznej wysokości 43.592,23 zł, w tym: z tytułu jednolitej płatności obszarowej (JPO) w wysokości 28.239,22 zł oraz uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO) w wysokości 15.353,01 zł oraz odmawiającą przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (tzw. płatności zwierzęcej PZ).

Z przedstawionego w zaskarżonej decyzji stanu sprawy wynikało, iż w złożonym w dniu 9 maja 2007 r. w Biurze Powiatowym ARiMR wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych w 2007 r., producent rolny ubiegał się o przyznanie płatności do grupy upraw JPO do powierzchni 93,65 ha, do grupy upraw UPO do powierzchni 52,06 ha oraz do grupy upraw PZ do powierzchni 41,33 ha. Organ I instancji zaskarżoną decyzją przyznał stronie płatność JPO i UPO zgodnie z wnioskiem, tj. odpowiednio do powierzchni 93,65 ha i 52,06 ha. Jednakże organ odmówił przyznania tzw. płatności zwierzęcej z uwagi na to, iż w jego ocenie liczba zwierząt w przeliczeniu na duże jednostki przeliczeniowe wyniosła 0,00 DJP. Powyższe organ wywiódł z faktu, iż w okresie referencyjnym, tj. od dnia 1 kwietnia 2005 r. do dnia 31 marca 2006 r. strona nie posiadała zarejestrowanych zwierząt w bazie IRZ, a zatem nie spełniła przesłanki przyznania płatności zwierzęcej określonej w § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności (Dz. U. Nr 46, poz. 309 ze zm.).

Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie, w którym wyjaśniła, że w 2007 r. powiększyła swoje gospodarstwo rolne w wyniku przejęcia gospodarstwa (nieruchomości oraz bydło) od rodziców, którzy otrzymali rentę strukturalną. Dodała, że w okresie referencyjnym zwierzęta były zarejestrowane w systemie IRZ w gospodarstwie rolnym jej rodziców, którzy otrzymali płatność do trwałych użytków zielonych i trawy na gruntach ornych na rok 2006. Zdaniem skarżącego, zostały spełnione wszelkie warunki do przyznania płatności PZ jego rodzicom, co uzasadnia ze względu na art. 7 i 8 Kodeksu postępowania administracyjnego przyznanie mu przedmiotowych płatności na 2007 rok. Ponadto strona podniosła, iż w związku z odmową przyznania płatności zwierzęcej na rok 2007, a w konsekwencji nieprzyznaniem tej płatności w następnych latach, przy założeniu,· że przepisy dotyczące płatności bezpośrednich będą obowiązywały w niezmienionej treści przez okres pięciu lat, poniesie ona stratę z tytułu braku płatności zwierzęcej w wysokości ok. 90.000 zł.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR po rozpatrzeniu przedmiotowej sprawy uznał, że argumenty strony skarżącej nie zasługują na uwzględnienie. Utrzymując w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, wskazał, iż ze względu na fakt, że strona ubiegała się o przyznanie płatności do gruntów rolnych także w 2006 r., zastosowanie w sprawie znajdują przepisy § 4 ust. 1 i 2 powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007 r. Zgodnie z treścią § 4 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia płatność zwierzęca w danym roku kalendarzowym przysługuje. jeżeli:

1) rolnik w okresie od dnia 1 kwietnia 2005 r. do dnia 31 marca 2006 r. był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, które w tym okresie były wpisane lub zostały przez tego rolnika zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt;

2) na podstawie wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych złożonego w 2006 r. rolnikowi przyznano płatność uzupełniającą do powierzchni trwałych użytków zielonych lub do powierzchni upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych.

Ponadto organ powołał ust. 2 wymienionego wyżej przepisu, zgodnie z którym płatność zwierzęca przysługuje do powierzchni trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych na dany rok, nie większej jednak niż powierzchnia ustalona jako iloraz liczby zwierząt, o których mowa w ust. 1 pkt 1, przeliczonych na duże jednostki przeliczeniowe (DJP) i współczynnika 0,3 oraz nie większej niż powierzchnia trwałych użytków zielonych lub powierzchnia upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych, do której została przyznana płatność, o której mowa w ust. 1 pkt 2.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR zwrócił również uwagę na treść § 4 ust. 3 rozporządzenia, zgodnie z którym liczbę dużych jednostek przeliczeniowych (DJP) oblicza się jako iloczyn liczby zwierząt, o których mowa w ust. 1 pkt 1, i współczynnika ustalonego z uwzględnieniem rodzaju i wieku zwierząt, zgodnie z załącznikiem nr 2 do rozporządzenia, według stanu na dzień, w którym liczba (DJP) w okresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 jest największa. Natomiast stosownie do ust. 4 pkt 1 powołanego przepisu liczbę zwierząt, o których mowa w ust. 1 pkt 1 ustala się na podstawie danych zawartych w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt - w przypadku bydła, owiec i kóz.

W ocenie organu odwoławczego z treści przepisu § 4 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia wyraźnie wynika, iż określone w nim warunki przyznania płatności muszą wystąpić łącznie. Tymczasem, jak wyjaśnił organ II instancji, strona dopiero w dniu 12 stycznia 2007 r., tj. po upływie wyżej wskazanego okresu referencyjnego, przejęła w drodze darowizny gospodarstwo rolne od rodziców B. i W.C. na podstawie aktu notarialnego "[...]". Następnie w dniu 15 stycznia 2007 r. strona dokonała zgłoszenia przemieszczenia bydła do siedziby swego stada. Ze względu na fakt, iż strona nie była posiadaczem zwierząt w okresie referencyjnym, organ II instancji uznał za uzasadnioną odmowę przyznania tzw. płatności zwierzęcej.

Odnosząc się do zarzutu odwołania, iż rodzice skarżącego spełnili warunki przyznania płatności, organ odwoławczy zauważył, że przyznanie płatności nie jest uwarunkowane zachowaniem ciągłości chowu zwierząt, a zależy od wystąpienia określonych w § 4 rozporządzenia przesłanek, m.in. posiadania przez rolnika w okresie od dnia 1 kwietnia 2005 r. do dnia 31 marca 2006 r. bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, które w tym okresie były wpisane lub zostały przez tego rolnika zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych. Ze względu na powyższe organ uznał za bezzasadny zarzut naruszenia art. 7 i 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.). Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wskazał ponadto, że organy administracji zobowiązane są stosować przepisy prawa z dniem wejścia ich w życie. Jednocześnie przyznał, że faktem jest, że zarówno strona, jak i organy administracji, nie mogły mieć w 2006 r. wiedzy na temat warunków i zasad przyznawania późniejszej płatności zwierzęcej, ani też o wpływie przekazania gospodarstwa na jej wysokość.

W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skardze na powyższą decyzję organu II instancji, strona wniosła o przyznanie płatności zwierzęcej na rok 2007 w kwocie 18.133,95 zł. W uzasadnieniu skargi wskazała, że odmowa przyznania płatności, które przysługiwałyby jej rodzicom, jest niezgodna z § 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007 r., zgodnie z którym w przypadkach, o których mowa wart. 21 ust. 1 i art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej, płatność zwierzęca, o którą ubiegał się w danym roku przekazujący albo spadkodawca, jest przyznawana przejmującemu albo spadkobiercy niezależnie od tego czy posiadali lub posiadają bydło lub owce, lub kozy, lub konie.

Skarżący wskazując na cel regulacji prawnej, powołał się również na wyjaśnienia zamieszczone na stronie internetowej Ministerstwa Rolnictwa, z których wynikało, że wsparcie z tytułu utrzymywania bydła, owiec i koni przyczynia się do polepszenia jakości użytków zielonych, polepsza bioróżnorodność środowiska oraz ma pozytywny wpływ na ekosystem i krajobraz obszarów wiejskich, a zastosowane instrumenty poprawiają konkurencyjność produkcji i będą zapobiegać rezygnacji rolników z mniej dochodowych kierunków produkcji. Strona wyjaśniła również, że zgodnie z odpowiedzią Ministra Rolnictwa na interpelację poselską płatność zwierzęca ma na celu wsparcie dochodów rolniczych.

Zdaniem skarżącego, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydając rozporządzenie, którego przepisy stanowią podstawę prawną rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, przekroczył delegację ustawową zawartą w art. 23 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach bezpośrednich. Zgodnie z treścią tego przepisu minister może określić szczegółowe warunki przyznawania płatności uzupełniających mając na względzie m.in. zabezpieczenie przed nieuzasadnionym przyznawaniem tych płatności. W ocenie strony, odmowa przyznania jej płatności naruszyła powołany przepis.

Ponadto skarżący zarzucił podjętemu przez organy rozstrzygnięciu niezgodność z przepisami prawa wspólnotowego. Skarżący stwierdził, iż odmowa przyznania mu płatności PZ stoi w sprzeczności z wytycznymi określonymi w art. 74 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, gdyż pozbawiła go praw nabytych przez rodziców w okresie referencyjnym oraz możliwości konkurencji z innymi rolnikami, którzy płatności PZ w 2007 r. uzyskali. Strona stanęła na stanowisku, że odmowa przyznania płatności dyskryminuje ją i jest sprzeczna z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, który wyraża zasadę równego traktowania przez władze publiczne. Zarzuciła również brak spójności między przepisami o przejmowaniu przez następców gospodarstw rolnych a przepisami statuującymi zasady przyznawania płatności do gruntów rolnych.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje.

Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) Sąd administracyjny wykonuje wymiar sprawiedliwości, poddając kontroli decyzje wydawane przez organy administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa Sąd władny jest wzruszyć zaskarżoną decyzję. Nie każde jednak naruszenie prawa przez organy administracji publicznej daje Sądowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji. Artykuł 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) określa, kiedy decyzje podlegają uchyleniu.

W ocenie Sądu, kontrola rozstrzygnięcia podjętego przez organ administracji publicznej w niniejszej sprawie nie wykazała, by zapadło ono z naruszeniem prawa.

Skarżący na gruncie bezspornego stanu faktycznego formułuje zarzuty co do zasadności odmowy przez organ odwoławczy przyznania płatności uzupełniającej do powierzchni upraw roślin, tzw. płatności zwierzęcej. Spór pomiędzy stronami postępowania sprowadza się zatem do odmiennej wykładni przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności.

Wyjaśnienia wymaga, iż określone w § 4 ust. 1 pkt 1 i 2 powołanego wyżej rozporządzenia przesłanki przyznania płatności zwierzęcej wymagają spełnienia łącznie następujących warunków:

1) posiadania w okresie od dnia 1 kwietnia 2005 r. do dnia 31 marca 2006 r. bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, które w tym okresie były wpisane lub zostały przez tego rolnika zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt;

2) przyznania płatności uzupełniającej do powierzchni trwałych użytków zielonych lub do powierzchni upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych na podstawie wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych złożonego w 2006 r.

Zdaniem Sądu, dająca się zastosować w niniejszej sprawie, wykładnia literalna powołanej wyżej normy prawnej nie budzi większych trudności. W świetle tej dyrektywy wykładni uprawnionym do otrzymania płatności jest podmiot, który we wskazanym okresie, tzw. okresie referencyjnym, posiadał zwierzęta wpisane w tym okresie do odpowiedniego rejestru bądź też posiadał w tym okresie zwierzęta przez niego zgłoszone do tego rejestru, a ponadto na podstawie wniosku złożonego w 2006 r. otrzymał płatność uzupełniającą do określonej w § 4 ust. 1 pkt 2 kategorii gruntów. Organy administracji publicznej, opierając się na wynikach zaprezentowanej wyżej wykładni literalnej, odmówiły przyznania stronie skarżącej płatności ze względu na niespełnienie warunku określonego w pkt 1 przepisu tj. posiadania zwierząt w okresie referencyjnym.

Odnosząc się do powyższego należy zauważyć, iż skarżący w toku postępowania nie kwestionował ustaleń organów w tym zakresie. Bezspornie skarżący nie posiadał w okresie referencyjnym nabytych następnie zwierząt. Sam fakt zamieszkiwania z rodzicami przed dniem przejęcia gospodarstwa rolnego nie rodzi żadnych w tym zakresie skutków i nie wpływa na ocenę stanu faktycznego z punktu widzenia określonych w § 4 ust. 1 rozporządzenia przesłanek. Zgodnie bowiem z art. 2 pkt 11 lit. a ustawy z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (Dz. U. Nr 91, poz. 872 ze zm.) posiadaczem zwierzęcia w odniesieniu do bydła jest podmiot, o którym mowa w art. 2 tiret trzecie rozporządzenia nr 1760/2000. Zgodnie z tym ostatnim przepisem "dozorca" oznacza osobę fizyczna lub prawną odpowiedzialną za zwierzęta, na stałe lub tymczasowo, w tym także w czasie transportu oraz na rynku. Osobą odpowiedzialną za zwierzęta będzie właściciel (art. 431 k.c.). W świetle powyższego nie ma wątpliwości, że skarżący w okresie referencyjnym nie był właścicielem zwierząt (por. wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/PO 355/08, opubl. CBOiS).

W ocenie strony okolicznością uzasadniającą przyznanie płatności zwierzęcej było przejęcie gospodarstwa rolnego od rodziców, którzy spełnili określone w § 4 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia warunki przyznania przedmiotowej płatności. W tym kontekście należy zauważyć, że przepisy powołanego rozporządzenia nie przewidują możliwości przyznania płatności zwierzęcej następcy prawnemu rolnika, z wyjątkiem sytuacji, gdy wniosek o przyznanie płatności został złożony w danym roku przez przekazującego gospodarstwo rolne czy spadkodawcę, a jego następca prawny wstąpił w toku tego postępowania w prawa strony (§ 6 rozporządzenia). W przedmiotowej sprawie wniosek został złożony przez skarżącego, już po dniu objęcia w posiadanie gospodarstwa rodziców. Nie została zatem spełniona przesłanka z § 6 rozporządzenia.

Wskazać należy, iż również w odniesieniu do jednolitej płatności obszarowej oraz płatności uzupełniającej, w przypadku przekazania gospodarstwa rolnego, płatności te są przyznawane po spełnieniu wymogów określonych w art. 21 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051). Zgodnie z tym przepisem płatności, o które ubiega się przekazujący, są przyznawane przejmującemu jeżeli:

1) przekazanie zostało dokonane nie później niż do dnia 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności;

2) przejmujący złoży wniosek do dnia 30 czerwca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności.

Z powołanych wyżej regulacji zatem wynika, iż przyznanie powołanych wyżej płatności nie jest uzależnione jedynie od samego faktu przejęcia gospodarstwa rolnego, ale również od zachowania określonego w tych przepisach trybu.

Źródeł dochodzonego przez stronę uprawnienia nie można również doszukiwać się w koncepcji sukcesji generalnej wszelkich praw i obowiązków związanych z przejmowanym gospodarstwem rolnym. Wprawdzie stosownie do art. 55³ ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) za gospodarstwo rolne uważa się grunty rolne wraz z gruntami leśnymi, budynkami lub ich częściami, urządzeniami i inwentarzem, jeżeli stanowią lub mogą stanowić zorganizowaną całość gospodarczą, oraz prawami związanymi z prowadzeniem gospodarstwa rolnego, jednakże należy wskazać, iż w orzecznictwie i doktrynie nie ma jednolitości co do stanowiska, iż gospodarstwo rolne może stanowić jeden przedmiot obrotu. Brakuje w tym zakresie regulacji prawnych, umożliwiających przeniesienie gospodarstwa rolnego w drodze jednej czynności prawnej, bowiem art. 552 k.c., odnoszący się do przedsiębiorstwa, nie objął swym zakresem gospodarstwa rolnego. Z drugiej strony, podkreśla się, że pośrednio możliwość przenoszenia własności gospodarstwa rolnego w drodze jednej czynności prawnej dopuszcza art. 554 k.c., który statuuje odpowiedzialność nabywcy gospodarstwa rolnego za zobowiązania zbywcy związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego.

Abstrahując jednak od powyższego, należy wskazać, iż w okolicznościach niniejszej sprawy, przesądzające znaczenie miało ustalenie, iż aktem notarialnym z dnia 12 stycznia 2007 r., "[...]", skarżący nabył w drodze darowizny jedynie nieruchomości wraz ze znajdującymi się na nich zabudowaniami. Natomiast ze zgłoszenia przemieszczenia stada bydła z dnia 15 stycznia 2007 r. wynika, że skarżący w dniu 12 stycznia 2007 r. dokonał zakupu 50 sztuk bydła od swej matki B.C. W odniesieniu do sposobu przeniesienia własności urządzeń gospodarskich brakuje ustaleń, jednakże w przedmiotowej sprawie nie ma to istotnego znaczenia. Zważywszy zatem na fakt, iż przedmiot dokonanej w dniu 12 stycznia 2007 r. darowizny w formie aktu notarialnego stanowiły jedynie nieruchomości, a przeniesienie własności bydła, jak wynika z treści zgłoszeń przemieszczenia stada nastąpiło w drodze sprzedaży, nie ma podstaw do uznania, że skarżący w dniu 12 stycznia 2007 r. wstąpił we wszelkie prawa rodziców przekazujących gospodarstwo rolne. Każda z wymienionych czynności prawnych została bowiem dokonana odrębnie, a zatem na gruncie ustalonego stanu faktycznego nie można wywodzić o przejściu na nabywcę wszelkich praw i obowiązków związanych z gospodarstwem rolnym.

Z uzasadnienia skargi można wywnioskować, iż strona kwestionuje podjęte przez organy rozstrzygnięcie poprzez wskazanie na cel regulacji prawnej oraz skutki, jakie bezpośrednio w odniesieniu do niej spowoduje negatywne decyzja organów. Z tego punktu widzenia, w ocenie skarżącego dokonana przez organy interpretacja przepisu stanowi zaprzeczenie wytycznych określonych w prawie wspólnotowym, pozbawia go praw nabytych w okresie referencyjnym przez rodziców, po których przejął gospodarstwo rolne, a w konsekwencji narusza wyrażoną w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP zasadę równego traktowania podmiotów przez władze publiczne i pozbawia możliwości konkurowania z innymi rolnikami, którym taką płatność przyznano. Z uwagi na powyższe, mimo że skarżący wprost takiego wniosku nie formułuje, można snuć przypuszczenie, że jego dążeniem jest zakwestionowanie zastosowanej przez organy wykładni literalnej poprzez odmienny wynik przeprowadzonej wykładni celowościowej.

Rozważania w powyższym zakresie należałoby rozpocząć od kilku uwag natury ogólnej. Zasadą jest, iż podstawą i punktem wyjścia w zakresie wykładni prawa jest w każdym przypadku warstwa językowa aktów normatywnych. Odstępstwa od tej reguły uzasadnione są jedynie w wyjątkowych przypadkach np. gdy wykładnia językowa nie dostarcza jednolitych rezultatów lub gdy rezultaty te są jednoznaczne, ale stoją w sprzeczności z hierarchią wartości interpretatora. W rozpoznawanej sprawie skarżący poprzez zakwestionowanie wykluczenia go z grona beneficjentów płatności zwierzęcej mimo przejęcia gospodarstwa rolnego od rodziców, którym płatność ta przysługiwałaby, w istocie powołuje się na drugą z opisanych wyżej sytuacji.

Zasadniczą wskazówką przy dokonywaniu rodzaju wykładni, do której odwołuje się strona, jest cel aktu normatywnego, który można określić poprzez ustalenie przebiegu procesu legislacyjnego czy też w oparciu o sam tekst aktu prawnego bądź innych aktów z tej samej czy pokrewnej dziedziny prawa. W tym kontekście zauważyć należy, że problematyka płatności do gruntów rolnych została uregulowana zarówno we wspólnotowym, jak i krajowym porządku prawnym. Na szczeblu wspólnotowym materia ta znalazła odzwierciedlenie m.in. w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) 2529/2001 (Dz. U .UE. L. 03.270.1 ze zm.). W pkt 21 preambuły rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 postanowiono, że "systemy wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej przewidują bezpośrednie wsparcie dochodowe mające na celu, w szczególności, zapewnienie odpowiedniego standardu życia dla społeczności rolniczej. Cel ten jest ściśle związany z zachowaniem obszarów wiejskich. Aby przeciwdziałać niewłaściwemu rozdysponowaniu środków wspólnotowych, nie należy przekazywać płatności wspierających rolnikom, którzy sztucznie stworzyli warunki niezbędne do uzyskania takich płatności". Zgodnie z przyjętymi założeniami płatności bezpośrednie są oddzielane od produkcji rolnej, gdyż ich celem nie jest zachęcanie do zwiększania produkcji rolnej, a wsparcie dochodów rolniczych. W konsekwencji wysokość płatności do gruntów rolnych, nie tylko na terytorium RP, ale również w całej Unii Europejskiej, została określona na podstawie danych z okresu historycznego. W państwach znajdujących się w granicach Unii Europejskiej przed dniem 1 maja 2004 r. okres referencyjny stosownie do art. 38 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 obejmuje lata kalendarzowe 2000, 2001 i 2002. Podobnie i w krajowym porządku, w odniesieniu do płatności zwierzęcej, zarówno w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007 r., jak i w obecnie obowiązującym rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008 r. (Dz. U. Nr 44, poz. 265 ze zm.) okres referencyjny został określony historycznie (od dnia 1 kwietnia 2005 r. do 31 marca 2006 r.). Podkreślić należy, iż skarżący nie kwestionuje głównego założenia, na którym oparto dystrybucję środków przeznaczonych na płatność zwierzęcą tj. wsparcia dochodów, a nie produkcji rolniczej (str. 3 skargi). Wyjaśnić należy, iż powyższe wiąże się nierozłącznie z przyjętym zarówno w prawie wspólnotowym, jak i w porządku wewnętrznym, rozwiązaniem opierającym się na ustaleniu wysokości należnych płatności na podstawie danych z okresu poprzedzającego ich wprowadzenie. W przeciwnym bowiem przypadku, gdyby wysokość należnej płatności miałaby być ustalana na podstawie aktualnych danych, prowadziłoby to do rozpoczynania bądź zwiększania produkcji rolnej przez ewentualnych beneficjentów płatności.

Mając na uwadze powyższe, Sąd doszedł do przekonania, że zastosowana w sprawie wykładnia celowościowa prowadzi do tego samego rezultatu, co wyżej przedstawiona wykładnia językowa. Zatem uznać należy, iż powoływana przez stronę argumentacja o charakterze słusznościowym, wskazująca na krzywdzący charakter odmowy przyznania płatności przejmującemu gospodarstwo rolne, nie mogła zasługiwać na uwzględnienie.

Bezzasadny okazał się również zarzut naruszenia art. 32 Konstytucji RP poprzez zróżnicowanie sytuacji skarżącego w stosunku do rolników, którzy płatność otrzymali. W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego poważne znaczenie nadaje się nakazowi jednakowego traktowania podmiotów prawa w obrębie określonej klasy (kategorii), co powinno być rozumiane w ten sposób, ze wszystkie podmioty prawa, charakteryzujące się w równym stopniu daną cechą istotną (relewantną), powinny być traktowane równo, a więc według jednakowej miary, bez zróżnicowań, zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących. Podmioty różniące się mogą być natomiast traktowane odmiennie. Cechą relewantną w procesie stosowania § 4 powołanego rozporządzenia jest niewątpliwie posiadanie zwierząt w okresie referencyjnym. Regulacja § 4 rozporządzenia, ze względu na przytoczony wyżej cel wspierania dochodów z działalności rolniczej, nie ma charakteru dyskryminującego. Warto zauważyć, że zarzut naruszenia zasady równości czyni bezpodstawnym przyjęcie, że wykładnia art. 32 ust. 1 Konstytucji RP musi uwzględniać fakt, że w wielu sferach życia prawodawca ma szeroką swobodę przy stanowieniu regulacji prawnych, a także przy wprowadzaniu do dotychczasowych regulacji zmian (wyrok TK z dnia 5 września 2006 r., sygn. akt K 51/05). W zakresie działań prawodawcy dopuszczalne jest natomiast wprowadzenie regulacji prawnej przyznającej obywatelom określone uprawnienia z jednoczesnym powiązaniem warunków ich nabycia ze stanem faktycznym poprzedzającym moment wejścia w życie tych regulacji (wyrok WSA w Poznaniu, III SA/Po 355/08, opubl. CBOiS).

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. W tym stanie rzeczy, przedmiotowa skarga nie zasługiwała na uwzględnienie i z tego względu orzeczono, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) o jej oddaleniu.