Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 328/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2010-01-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28, art. 145 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz 26
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz (spr.) Sędzia WSA Grażyna Jeżewska Protokolant St. sekretarz sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] na postanowienie Wojewody Opolskiego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu dotyczącym wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi Stowarzyszenia [...] w K. jest postanowienie Wojewody Opolskiego z dnia [...] nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Starosty Kluczborskiego z dnia [...], nr [...], odmawiające wymienionemu stowarzyszeniu wszczęcia postępowania z urzędu i dopuszczenia do udziału w postępowaniu o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją tegoż organu z 12 maja 2000r. w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę.

Wydanie tych aktów administracyjnych poprzedziło postępowanie o następującym przebiegu.

Decyzją z dnia 12 maja 2000r., nr [...]; znak: [...], opartą o przepis art. 28, art. 33 ust.1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane ( Dz.U. Nr 89, poz.414 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 1980r., Nr 9, poz. 26 ze zm.)- zwanej dalej K.p.a., Starostwo Powiatowe w Kluczborku zatwierdziło projekt budowlany i wydało pozwolenie na budowę inwestorowi [...] w K. Powyższa inwestycja obejmowała rozbudowę hali produkcyjnej na terenach położonych w miejscowości K. przy ul. [...], nr ewid. działka nr[...] k.m.[...] W postępowaniu administracyjnym, w którym wydana została powyższa decyzja stroną był tylko inwestor.

W dniu 1 sierpnia 2006r. odbyło się zebranie założycielskie stowarzyszenia zwykłego o nazwie Stowarzyszenia [...] w K., zrzeszające między innymi mieszkańców będących właścicielami nieruchomości sąsiadujących z działką objętą pozwoleniem na budowę z dnia 12 maja 2000r.

Członkowie założyciele stowarzyszenia uchwalili jego regulamin, którym określono między innymi cele działalności tej organizacji społecznej. W śród nich znalazła się między innymi ochrona interesów obywateli narażonych na negatywne oddziaływanie na środowisko przez różne obiekty lub inwestycje pogarszające stan środowiska lub mogące pogorszyć środowisko naturalne oraz sprawy związane z ochroną środowiska przed czynnikami szkodliwymi takimi jak, hałas, drgania, wibracje, fale elektromagnetyczne, emisja substancji szkodliwych.

Stowarzyszenie zostało wpisane do rejestru stowarzyszeń zwykłych w Starostwie Powiatowym w Kluczborku, w dniu [...] pod pozycją [...].

Z ustaleń regulaminu wynika, że Stowarzyszenie reprezentuje cały Zarząd. Zakres działalności stowarzyszenia rozszerzono w dniu 19 lipca 2008r. o sprawy związane z prawem budowlanym. W szczególności ustalono, że "w związku z koniecznością ochrony interesów obywateli narażonych na negatywne oddziaływanie zakładów przemysłowych sąsiadujących z zabudowa mieszkaniową" celem stowarzyszenia będzie także udział w postępowaniach poprzedzających rozpoczęcie prac budowlanych, budowę i oddawanie do użytku obiektów budowlanych i ich użytkowanie.

Wnioskiem z dnia 19 maja 2009r., który wpłynął do organu 22 maja 2009r. Stowarzyszenie [...] w K. powołując się na przepis art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. oraz własny regulamin wystąpiło o wznowienie postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę zakończonego decyzją z dnia 12 maja 2000r., Nr [...] i jednoczesne uznanie członków stowarzyszenia za stronę postępowania. Wniosek złożony przez organizację społeczną był oznaczony logo stowarzyszenia i został podpisany przez członków zarządu.

W uzasadnieniu podniesiono, iż w postępowaniu administracyjnym poprzedzającym wydanie decyzji nie zapewniono prawa czynnego udziału właścicielom i wieczystym użytkownikom działek graniczących bezpośrednio z terenem inwestycji oraz właścicielom działek nie graniczących bezpośrednio, ale na które oddziaływują hałas i drgania będące następstwem produkcji prowadzonej w rozbudowywanej hali. Wskazano, że rozbudową objęty był nie tylko budynek hali produkcyjnej, ale również inne elementy infrastruktury.

We wniosku zaznaczono, że w postępowaniu administracyjnym poprzedzającym wydanie pozwolenia na budowę nie zapewniono prawa czynnego udziału właścicielom i wieczystym użytkownikom nieruchomości graniczących z nieruchomością inwestora. Wniosek wymieniał tychże właścicieli ze wskazaniem numerów ewidencyjnych użytkowanych przez nich nieruchomości.

Powołując się na przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego o wznowieniu postępowania Stowarzyszenie zaznaczyło, że wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. jest uzasadniony ponieważ nastąpiło naruszenie interesu prawnego właścicieli wymienionych działek i na podstawie art. 28 K.p.a. mają oni zagwarantowane prawo bycia stroną.

Wskazując na przepis art. 31 K.p.a. stowarzyszenie wniosło o wznowienie postępowania i dopuszczenie do udziału w tak wszczętym postępowaniu na prawach strony, przy uwzględnieniu celów statutowych organizacji. Zaznaczono jednocześnie, że zarząd stowarzyszenia działa w ważnym interesie społecznym na rzecz " osób imiennie wymienionych we wniosku będących członkami oraz pozostałych mieszkańców będących w zasięgu oddziaływania inwestycji przedsiębiorstwa [...]."

Dodano końcowo, że stowarzyszenie dowiedziało się o treści decyzji z dnia 12 maja 2000 r. o pozwoleniu na budowę w dniu 24 kwietnia 2009r. zapoznając się z aktami Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Dlatego termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z art. 148 § 1 i 2 K.p.a. został zachowany.

Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] wydanym na podstawie art. 31 § 2 w związku z art. 147 K.p.a. Starosta Kluczborski, odmówił wszczęcia z urzędu i dopuszczenia Stowarzyszenia [...] do udziału w postępowaniu o wznowienie postępowania zakończonego pozwoleniem na budowę nr [...] z dnia 12 maja 2000r. Uzasadniając swoje stanowisko organ stwierdził, że zgodnie z art. 31 § 1 K.p.a. organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem wszczęcia postępowania oraz dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, gdy jest to uzasadnione jej celami statutowymi i gdy przemawia za tym interes społeczny. Wskazał również, że organ administracji publicznej, działając w oparciu o art. 31 § 2 K.p.a., uznając żądanie organizacji społecznej za uzasadnione, postanawia o wszczęciu z urzędu postępowania lub o dopuszczeniu organizacji społecznej do udziału w postępowaniu. Dalej wywiódł, że żądanie powyższe nie może być uwzględnione, gdyż wyklucza to art. 147 K.p.a.- zgodnie, z którym organ nie może z urzędu wszcząć postępowania o wznowienie postępowania, może to uczynić tylko na żądanie strona. Ponadto wskazał, iż niemożliwym jest dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w sprawie i jego udziału na prawach strony, gdyż postępowanie takie nie jest prowadzone.

Na powyższe postanowienie pismem z dnia 15 czerwca 2009r. Stowarzyszenie [...] wniosło zażalenie do Wojewody Opolskiego, wnosząc o jego uchylenie oraz wznowienie postępowania w przedmiotowej sprawie, jak również o dopuszczenie właścicieli nieruchomości wymienionych we wniosku w charakterze strony. W zażaleniu wskazano, iż organ I instancji błędnie zinterpretował wniosek stowarzyszenia. Jak wyjaśniono Stowarzyszenie domagało się wszczęcia postępowania na wniosek, imieniem członków tego Stowarzyszenia, organ I instancji przyjął zaś, że żądanie dotyczy wszczęcia postępowania o wznowienie z urzędu.

Postanowieniem z dnia [...] [...] Wojewoda Opolski, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 K.p.a., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu swego stanowiska organ w pełni podtrzymał stanowisko organu I instancji. Nadto wskazał, że wniosek złożony przez Stowarzyszenie w imieniu swoich członków nie może być uznany za wniosek członków Stowarzyszenia, gdyż powyższe wyklucza przepis art. 33 § 1 K.p.a., bowiem pełnomocnikiem strony może być tylko osoba fizyczna. Dalej wyjaśnił, iż powołując się na przepis art. 31 K.p.a., Stowarzyszenie nie spełniło wszystkich przesłanek wynikających z cytowanego przepisu a mianowicie, nie wskazało interesu społecznego, który przemawiałby za wszczęciem postępowania wznowienionwego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, wskazano jedynie na interes członków Stowarzyszenia. W ocenie organu wskazane we wniosku z dnia 19 maja 2008r. przesłanki nie dają podstawy do wznowienia postępowania na wniosek Stowarzyszenia [...].

Pismem z dnia 28 sierpnia 2009r. Stowarzyszenie [...], reprezentowane przez pełnomocnika, radcę prawnego M. B. wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na postanowienie Wojewody Opolskiego z dnia [...], zarzucając organowi naruszenie następujących przepisów:

- art. 147 K.p.a. w zw. z art. 31 § 2 K.p.a. poprzez uznanie, że wznowienie postępowania z przyczyn określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. nie może nastąpić na wniosek stowarzyszenia, podczas gdy stowarzyszenie złożyło wniosek w imieniu wszystkich członków stowarzyszenia będących stronami postępowania;

- art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 144 K.p.a. poprzez niezasadne utrzymanie w mocy zaskarżonego postępowania;

- art. 61 § 2 K.p.a., poprzez odmowę wznowienia postępowania;

- art. 31 § 4 K.p.a., poprzez brak zawiadomienia stowarzyszenia o wszczęciu postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę;

- art. 6 Dyrektywy Rady nr 85/337/EWG z dnia 27 czerwca 1985r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne ( Dz.U.UE L z dnia 5 lipca 1985r.), poprzez nieinformowanie społeczeństwa, w tym Stowarzyszenia o podejmowaniu decyzji dotyczącej środowiska w sprawie przedsięwzięcia wywierającego wpływ na środowisko.

W związku z podniesionymi zarzutami wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, ewentualnie stwierdzenie jego nieważności

W uzasadnieniu podniesiono, że Stowarzyszenie złożyło wniosek w imieniu członków Stowarzyszenia, którzy jednocześnie pozostają właścicielami działek graniczących bezpośrednio z terenem inwestycji oraz działek, na które oddziałują hałas i drgania pochodzące z produkcji w rozbudowywanej hali, a przez to stają się stronami postępowania. W ocenie stowarzyszenia wniosek o wznowienie postępowania został złożony przez stronę, co wypełnia dyspozycję art. 147 K.p.a. Dalej powołując się przepis art. 31 § 4 K.p.a. podniesiono, że organ administracji publicznej wszczynają postępowania w sprawie dotyczącej innej osoby, powinie zawiadomić o tym organizację społeczną, jeżeli uzna że może być ona zainteresowania udziałem w postępowaniu za względu na swoje cele statutowe i gdy przemawia za tym interes strony. W przedmiotowej spawie organ administracji prowadzący postępowanie w sprawie wydania pozwolenia na budowę nie powiadomił o postępowaniu ani mieszkańców sąsiadujących działek ani stowarzyszenia. W ocenie skarżących z uwagi na cele statutowe stowarzyszenia oraz wykazany interes społeczny, a także merytoryczne uzasadnienie żądania wznowienia postępowania, organ administracji obowiązany był wznowić postępowanie.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Opolski wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację i wnioski zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Na wstępie odnotować należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej, czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność decyzji, czyli jej zgodność z przepisami prawa materialnego i prawidłowość przyjętej przez organ procedury, która doprowadziła do wydania decyzji.

Zaznaczyć przy tym trzeba, iż w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd bierze zatem z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa.

I. Rozpocząć także trzeba od poczynienia uwag ogólnych, gdyż w sprawie występuje szereg zagadnień procesowych, w szczególności dotyczących legitymacji procesowej strony skarżącej i jej przedstawicielstwa.

Z tych względów przypomnienia wymaga zakres uregulowań odnoszących się do pojęcia strony i jej legitymacji procesowej w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym. Wymienić trzeba zatem art. art. 28,29 i 31 K.p.a., art. 28 Prawa budowlanego oraz art. art. 32, 33 i 50 P.p.s.a.

Zgodnie z art. 50 § 1 P.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym.

Kryterium interesu prawnego na którym oparto legitymację do wniesienia skargi oznacza, że akt (czynność, bezczynność ) organu administracji musi dotyczyć interesu prawnego skarżącego, który winien być własny, indywidualny i oparty o konkretny przepis prawa powszechnie obowiązującego.

W orzecznictwie przyjmuje się że mieć interes prawny to tyle, co wskazać przepis prawa uprawniający dany podmiot do wystąpienia z żądaniem ściśle określonym wobec organu administracji publicznej. Jednakże tak jak w postępowaniu administracyjnym interes musi być wywodzony z przepisów prawa materialnego, tak w postępowaniu sądowoadministracyjnym może on być oparty także o przepisy procesowe a nawet ustrojowe. Do szczególnej sytuacji dochodzi bowiem wtedy, gdy zaskarżony akt nie rozstrzyga o sferze materialnoprawnej, ale o zakresie praw procesowych podmiotu uważającego się za stronę postępowania administracyjnego. Pozbawienie takiego podmiotu możliwości wniesienia skargi na decyzję odmawiającą statusu strony w postępowaniu administracyjnym ograniczyłoby kontrolę sądową do zagadnień materialnoprawnych. Tak jednak nie jest.

W postępowaniu administracyjnym udział organizacji społecznej przejawia się w różnych formach. Najistotniejszy jest podział odróżniający udział na prawach strony od udziału w charakterze strony. Udział na prawach strony występuje w sytuacji, gdy jest to uzasadnione celami statutowymi organizacji i, gdy przemawia za tym interes społeczny a postępowanie dotyczy osoby trzeciej. Udział na prawach strony przewidziany w art. 31 § 1 K.p.a. w Prawie budowlanym został wyłączony przez przepis art. 28 ust. 3. Wyłączenie to dotyczy spraw o pozwolenie na budowę. Art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 28 K.p.a. Z tego względu musi być interpretowany ściśle. Nie można go stosować w innych postępowaniach niż postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę. W szczególności zatem nie może być stosowany do ustalenia kręgu osób będących stronami w postępowaniu w przedmiocie utrzymania obiektów budowlanych (art. 61 i następne Prawa budowlanego). To ostatnie nie jest objęte wyłączeniem o jakim mowa w art. 28 ust. 3 Prawa budowlanego. Wyłączenie stosowania definicji strony postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 K.p.a. przepisem art. 28 ust 2 Prawa budowlanego odnosi się tylko do pozwolenia na budowę (por. "Prawo budowlane komentarz" pod red. Z. Niewiadomskiego,wyd. C.H. Beck, W-wa 2006r., str. 332).

II. Skoro skargę wniosła organizacja społeczna Stowarzyszenie[...] w K. to należy rozważyć jej legitymację, jej uprawnienie do wniesienia skargi. Oznacza to zbadanie legitymacji skargowej organizacji społecznej w postępowaniu sądowoadministrayjnym. Przepis art. 50 § 1 P.p.s.a. posługuje się kategorią interesu prawnego we wniesieniu skargi. Legitymacji skargowej nie można utożsamiać z legitymacją podmiotów będących stronami postępowania administracyjnego. Z art. 28 K.p.a. wynika, że legitymacja czynna w postępowaniu administracyjnym oparta jest o interes prawny lub obowiązek dotyczący postępowania administracyjnego. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi w art. 9, że organizacja społeczna w zakresie swojej działalności statutowej, może brać udział w postępowaniu w przypadkach określonych w ustawie.

Według art. 25 § 4 P.p.s.a. zdolność sądową mają ponadto organizacje społeczne choćby nie posiadały osobowości prawnej w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób. Przepis ten przyznaje organizacjom społecznym zdolność sądową w sprawach dotyczących interesów innych osób a art. 33 § 2 P.p.s.a. określa uprawnienia procesowe w granicach tej zdolności. Można zatem ogólnie stwierdzić że udział organizacji społecznej w postępowaniach administracyjnych i sądowych ma na celu umożliwienie tym organizacjom prezentowania własnego stanowiska w kwestiach, które mają znaczenie dla sposobu załatwienia sprawy. W samym założeniu celem udziału organizacji społecznej w postępowaniu jest nie tyle wspieranie strony której interesu sprawa dotyczy, co przedstawianie własnego stanowiska w rozpoznawanej sprawie, z wykorzystaniem środków procesowych przysługujących stronie.

Zagadnienie legitymacji czynnej organizacji społecznych w postępowaniu administracyjnym jest jeszcze bardziej złożone. Zróżnicowanie sytuacji organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym wynika stąd, że może ona być:

a) stroną postępowania adminstarcyjnego ( art. 28 i 29 K.p.a.),

b) organ organizacji może być organem, przed którym toczy się postępowanie administracyjne (art. 1 pkt 2 K.p.a.), albo organem zajmującym stanowisko w sprawie rozstrzyganej decyzją administracyjną (art. 106 K.p.a.),

c) podmiotem uczestniczącym w postępowaniu na prawach strony ( art. 31 § 1 i 3 K.p.a.),

d) podmiotem nie uczestniczącym w postępowaniu na prawach strony, który - za zgodą organu administracji publicznej - przedstawia temu organowi swój pogląd w sprawie wyrażony w uchwale lub oświadczeniu jej organu statutowego ( art. 30 § 5 K.p.a.).

Ta różnorodność ma ważkie znaczenie dla prawidłowego udziału organizacji społecznej w postępowaniu. Nakłada to na organ administracji publicznej obowiązek starannego rozważenia przesłanek udziału w postępowaniu, przy uwzględnieniu zasady, że wskazane formy udziału organizacji społecznej w konkretnym postępowaniu powinny być ściśle rozgraniczone. Łączenie ich w jednym i tym samym postępowaniu jest niedopuszczalne (por. też A. Wróbel "Kodeks postępowania administracyjnego komentarz" wyd. Zakamycze 2000r., str. 283 i następne).

III. Na innych jeszcze przesłankach oparta jest legitymacja skargowa organizacji społecznej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Przesłanki legitymacji procesowej czynnej organizacji społecznej doznają tu ograniczeń. Pierwsze wyznaczają powołane wyżej przepisy na jakich organizacja społeczna może brać udział w postępowaniu administracyjnym. Drugie ograniczenie wiąże się z tym, że żądania wszczęcia postępowania lub dopuszczenia do udziału w postępowaniu domagać się może tylko wówczas organizacja społeczna, gdy jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Art. 50 § 1 P.p.s.a. nie wymienia przesłanki interesu społecznego jako kryterium legitymacji procesowej czynnej organizacji społecznej. Nie może on być jednak pominięty bo zgodnie z powołanym artykułem skargę do sądu administracyjnego może złożyć tylko organizacja, która faktycznie brała udział w postępowaniu administracyjnym. Dlatego istnienie lub brak - po stronie organizacji społecznej - interesu społecznego w postępowaniu administracyjnym bezpośrednio wpływa na możliwość złożenia przez nią skargi do sądu administracyjnego w danej sprawie administracyjnej. Tylko dla porządku trzeba jeszcze wskazać na przepis art. 33 § 2 P.p.s.a., który umożliwia organizacji społecznej ubieganie się o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestnika postępowania. W tej ostatniej sytuacji wykazanie interesu społecznego nie jest konieczne (por. też "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" T. Woś, wyd. C.H. Beck Wa-wa 2005r., str. 226 i następne).

Jak już wspomniano wyżej, poza uregulowaniem art. 28 w zw. z art. 29 K.p.a., organizacji społecznej w granicach art. 31 § 1 K.p.a. przysługują dwa uprawnienia, które mogą być realizowane odrębnie tj. prawo żądania wszczęcia postępowania w sprawie dotyczącej innej osoby oraz prawo żądania dopuszczenia tej organizacji do udziału w postępowaniu. Organizacja społeczna zawsze przy tym musi wykazać, że jest to uzasadnione jej celami statutowymi, i że przemawia za tym interes społeczny. Obie te przesłanki muszą być spełnione jednocześnie. Określenie " cel statutowy" oznacza, że sprawa dotyczy zasadniczych kierunków działalności danej organizacji zapisanych w statucie lub innym akcie regulującym wewnętrzny ustrój tej organizacji. Interes społeczny to interes ogólny, wykraczający poza jednostkowe interesy członków organizacji.

Oceny tych przesłanek dokonuje organ prowadzący postępowanie. Zobowiązany on jest także poddać badaniu, czy żądanie wniesione zostało w imieniu organizacji społecznej przez należycie umocowany organ. Temu służy złożenie odpowiedniego wyciągu z właściwego rejestru wykazującego skład statutowy organu organizacji. Wymogi powyższe zostały w pełni zrealizowane przez organy w toku postępowania.

IV. Niezależnie od tych uwag zważyć trzeba, że w sprawie postępowanie administracyjne prowadzone było w trybie wznowienia postępowania. Tryb ten - poza kontrolą instancyjną - umożliwia weryfikacje rozstrzygnięć organów administracji posiadających przymiot ostateczności. Służy sprawdzeniu czy w trybie zwykłym sprawa została rozstrzygnięta zgodnie z prawem .Tryb taki może być uruchomiony w przypadkach określonych w art. 145 i 145a K.p.a.. Przy tym zasady określone w art. 28 K.p.a. i art. 61 § 4 K.p.a. obowiązują także w tym nadzwyczajnym postępowaniu. Zgodnie z art. 28 w zw. z art. 29 kpa stroną obok osób fizycznych i prawnych, mogą być także organizacje społeczne.

Z art. 145 par. 1 pkt 4 kpa tj. przepisu powołanego przez stowarzyszenie jako podstawa wznowienia postępowania, wynika uprawnienie strony do żądania wznowienia postępowania, w którym ta strona bez własnej winy nie brała udziału. W przepisie tym, pojęcie "strona" jest użyte w rozumieniu art. 28 kpa ("stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek"). Okoliczność przyznana przez stowarzyszenie, że jego udział w postępowaniu administracyjnym o pozwolenie na budowę mógł mieć miejsce wyłącznie na prawach strony, jednoznacznie wskazywała na brak w niniejszej sprawie potrzeby badania przymiotu strony u stowarzyszenia, które to badanie w klasycznym przypadku rzeczywiście może mieć miejsce dopiero po wznowieniu postępowania.

W sprawie niniejszej z uwagi na pozycję procesową organizacji społecznej domagającej się wznowienia postępowania dotyczącego innego podmiotu, zaistniał oczywisty brak legitymacji stowarzyszenia do ubiegania się o wznowienie. W świetle treści art. 31 kpa udział organizacji społecznej w sprawie dotyczącej innej osoby wymaga nie tylko uprzedniego zgłoszenia przez organizację zamiaru uczestnictwa w postępowaniu, ale też wydania przez organ postanowienia w sprawie dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu. W literaturze przedmiotu i orzecznictwie sądowoadministracyjnym ukształtowany jednolicie jest pogląd, że dopiero ostateczne postanowienie dopuszczające organizację społeczną do uczestnictwa na prawach strony w danym postępowaniu, uprawnia ją do takiego udziału (patrz: komentarze do Kodeksu Postępowania Administracyjnego autorstwa M. Jaśkowskiej i A. Wróbla, autorstwa G. Łaszczycy, Cz. Martysza i A. Matana, autorstwa J. Borkowskiego i B. Adamiak, wyrok NSA z 20.01.2005r. sygn. OSK 1755/04, ONSA i WSA 2005/6/111). Nie ulega wątpliwości, że w stosunku do skarżącego stowarzyszenia nie było wydawane postanowienie o dopuszczeniu go do udziału w postępowaniu, którego wznowienia się domaga. Nie ulega też wątpliwości, że stowarzyszenie to faktycznie nie uczestniczyło w postępowaniu administracyjnym, z uwagi na datę jego rejestracji (10 sierpnia 2006r.) podczas gdy decyzję ostateczną w przedmiocie pozwolenia na budowę wydano 12 maja 2000r., a zatem nie miało miejsca dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu choćby per facta cocludenta. Powyższe jest równoznaczne z tym, że wnioskujące o wznowienie postępowania stowarzyszenie nie nabyło uprawnień procesowych przynależnych stronie, w tym uprawnienia do domagania się wznowienia postępowania. Należy też mieć na uwadze, że instytucja dopuszczenia do udziału w postępowaniu nie funkcjonuje samodzielnie, abstrakcyjnie i w oderwaniu od konkretnej sprawy. Wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu może być złożony wyłącznie w toku postępowania, a nie po jego ostatecznym zakończeniu ( por. orzeczenia NSA z 3 luty 2005r. sygn. OSK 1076/04, Lex Nr 165912 i z 12 czerwca 2007 sygn. II GSK 20/07, Lex Nr 338613).

Reasumując trzeba stwierdzić, że Stowarzyszenie [...] wystąpiło z wnioskiem o wznowienie postępowania administracyjnego z uwagi na brak udziału innych podmiotów w postępowaniu o pozwolenie na budowę uznając, że winny one być stronami w tamtej sprawie. Odmowa dopuszczenia do udziału w postępowaniu orzeczona przez organ w takich okolicznościach była uzasadniona, bowiem z wnioskiem o wznowienie postępowania na tej podstawie może wystąpić tylko strona a stowarzyszenie nie było stroną postępowania o pozwolenie na budowę. Niezależnie od tego zaznaczenia wymaga, że z takim wnioskiem może wystąpić tylko strona, która podnosi, że nie brała udziału w postępowaniu.

Podkreślenia wymaga i to, że stowarzyszenie nie może reprezentować stron lub strony, co do których podnosi zaistnienie przesłanki wznowienia. Organ administracji nie mógł zastosować art. 61 § 2 K.p.a. albowiem obowiązany jest uzyskać zgodę strony w toku postępowania. Brak podstaw do zastosowania wymienionej procedury wyprowadzić można i z tego, że w sprawie zaistniała negatywna przesłanka z art. 146 § 1 K.p.a. wyłączająca uchylenie decyzji objętej wznowieniem nawet w przypadku stwierdzenia zaistnienia przesłanki wznowienia to jest, gdy od wydania decyzji o pozwoleniu na budowę minęło 5 lat.

Reasumując odmawiając wznowienia organ także słusznie odmówił dopuszczenia organizacji do udziału w postępowaniu wznowieniowym, gdyż nie zostało ono wszczęte.

Oczywiście nie zachodzi także w sprawie naruszenie art. 6 Dyrektywy Rady nr 85/337/EWG z dnia 27 czerwca 1985r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne ( Dz.U.UE L z dnia 5 lipca 1985r.), poprzez nieinformowanie społeczeństwa, w tym Stowarzyszenia o podejmowaniu decyzji dotyczącej środowiska w sprawie przedsięwzięcia wywierającego wpływ na środowisko, gdyż wymieniony akt prawa wspólnotowego wszedł w życie w Polsce w dniu 1 maja 2004r. czyli w dniu akcesji Polski do Unii Europejskiej w oparciu o traktat akcesyjny (por. Dz. U. z 2004r., Nr 90, poz. 864 i art. 14wymienionej dyrektywy).

Z tych przyczyn i na podstawie art. 151 P.p.s.a. należało orzec jak w wyroku