Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 197/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2019-08-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 1 lit.c tiret 14 w zw. z art.3 pkt 2
journal: Dz.U. 2018 poz 2220
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ireneusz Dukiel (spr.) Sędziowie sędzia WSA Ewa Kamieniecka, sędzia WSA Władysław Kulon, , Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Hurman, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.


UZASADNIENIE

M. K. (dalej jako strona lub skarżąca) wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2018 r. wystąpiła o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na córkę B. B. (dalej jako pierwsze dziecko, córka) na okres świadczeniowy 2018/2019.

Kierownik Gminnego Ośrodku Pomocy Społecznej w B. działający z upoważnienia Wójta Gminy B. (dalej jako organ pierwszej instancji) decyzją z dnia [...] października 2018 r., nr [...], odmówił skarżącej przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko z powodu niespełnienia kryterium dochodowego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. (dalej jako Kolegium lub organ odwoławczy) decyzją z dnia [...] października 2018 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania strony z dnia [...] października 2018 r., uchyliło w całości zaskarżoną decyzję z przyczyn proceduralnych i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r., nr [...] - działając na podstawie art. 4, art. 5 ust. 1 i 3, art. 7, art. 13, art. 18, art. 20 ust. 1, art. 21 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (t. jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 2134 ze zm., dalej jako ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci lub w skrócie u.p.p.w.d.) i Rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 2017 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczenia wychowawczego oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1465, dalej jako rozporządzenie wykonawcze), a także art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej jako k.p.a.) odmówił skarżącej przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko.

Z uzasadnienia przedmiotowej decyzji wynika, że organ ustalił wysokość przeciętnego miesięcznego dochodu rodziny skarżącej za 2017 r. w kwocie [...] zł. Organ pierwszej instancji uznał bowiem, że rodzina skarżącej uzyskała w 2017 r. ogółem dochód w wysokości [...] zł z tytułu alimentów przekazanych przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla [...] (dalej: Komornik Sądowy), a zatem miesięczny dochód rodziny wyniósł [...] zł. Organ uwzględnił też dochód uzyskany przez stronę z tytułu wynagrodzenia za staż z urzędu pracy w kwocie [...] zł, obliczając przeciętny miesięczny dochód rodziny skarżącej w wysokości [...] zł, tj. w przeliczeniu na osobę [...] zł, co przekraczało kwotę kryterium dochodowego (800 zł) i uzasadniało odmowę przyznania stronie wnioskowanego świadczenia.

W odwołaniu skarżąca podniosła, że organ pierwszej instancji błędnie ustalił wysokość dochodu jej rodziny w przeliczeniu na osobę ([...] zł). Strona wskazała, że do marca 2017 r. otrzymywała zasiłek macierzyński w łącznej kwocie [...] zł netto, a następnie zasiłek dla bezrobotnych, który do końca 2017 r. wyniósł [...] zł netto. Skarżąca poinformowała, że od lipca 2018 r. rozpoczęła odbywanie stażu z urzędu pracy, otrzymując wynagrodzenie w wysokości [...] zł netto miesięcznie. Podkreśliła również, że postanowieniem zabezpieczającym z dnia [...] lipca 2016 r. przyznano na czas trwania postępowania alimenty na rzecz jej córki w wysokości [...] zł miesięcznie, które wypłacono jej w wyniku postępowania egzekucyjnego w marcu 2017 r. Strona poinformowała, że dopiero w marcu 2017 r. "odzyskała" kwotę [...] zł, z czego ponad [...] zł przypadało na alimenty zaległe za okres od lipca 2016 r. do marca 2017 r. Zdaniem skarżącej, organ pierwszej instancji błędnie przyjął w swoim rozstrzygnięciu, że dochodem rodziny skarżącej w 2017 r. był dochód uzyskany z całej kwoty alimentów przekazanej jej w tym roku, gdyż znaczna cześć tej kwoty stanowiła alimenty zaległe za 2016 r. Przywołując treść uzasadnienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 24 lipca 2018 r., sygn. akt IV SA/Wr 47/18, strona wskazała, że kwota wyegzekwowanych zaległych alimentów za poprzednie lata nie może być w całości doliczona do dochodu w roku, w którym zostały one wyegzekwowane, a przy ustalaniu dochodu może być uwzględniona tylko ta część alimentów, która - zgodnie z tytułem wykonawczym - przypada na dany rok.

Kolegium, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] lutego 2019 r., nr [...], utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że jedynym dochodem rodziny skarżącej w 2017 r., który należało uwzględnić w dokonywanych wyliczeniach, był dochód uzyskany z tytułu alimentów na rzecz córki w łącznej kwocie [...] zł, tj. średniomiesięcznie [...] zł. Ponadto doliczeniu do tego dochodu podlegał dochód uzyskany przez stronę w 2018 r. w kwocie [...] zł. W przeliczeniu na osobę w rodzinie dochód ten wyniósł [...] zł, a zatem przekroczył wysokość kryterium dochodowego przewidzianego w ustawie.

Odnosząc się do argumentacji odwołania, Kolegium podkreśliło, że w pełni podziela stanowisko prezentowane przez sądy administracyjne w ramach linii orzeczniczej wskazującej na konieczność uwzględniania dochodu z tytułu alimentów osiągniętego w okresie, w którym był on uzyskany, a nie za jaki nominalnie przysługiwał (organ przytoczył wyroki NSA z dnia 15 maja 2018 r., sygn. akt I OSK 2619/17 oraz WSA w Warszawie z dnia 8 lutego 2017 r., sygn. akt I SA/Wa 2040/16, dostępne - podobnie jak wszystkie orzeczenia przywołane w niniejszym uzasadnieniu - na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jednocześnie organ odwoławczy nie zgodził się z tezą wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 24 lipca 2018 r., sygn. akt IV SA/Wr 47/18 wskazującą, że przy ustalaniu dochodu może być uwzględniona tylko ta część alimentów, która - zgodnie z tytułem wykonawczym - przypada na dany rok.

Organ odwoławczy wskazał, że dochód osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, obliczany pod kątem spełniania przesłanki kryterium dochodowego, podlega modyfikacji poprzez obniżenie jedynie w sytuacji wystąpienia okoliczności definiowanych jako utrata dochodu. Kolegium podkreśliło, że zgodnie z definicją utraty dochodu, zawartą w art. 2 pkt 19 u.p.p.w.d., organy nie mają możliwości uznania za utratę dochodu zaistnienie jakichkolwiek innych zdarzeń, niż enumeratywnie w nim wymienionych. Niedopuszczalne jest bowiem stosowanie wykładni rozszerzającej i kwalifikowanie do dochodu utraconego tych źródeł dochodu, których nie wymienia regulacja. Organ wyjaśnił, że wyegzekwowane zaległe alimenty stanowią dochód w rozumieniu ustawy, jednak nieuzyskiwanie tego dochodu w momencie ustalania prawa do świadczeń nie daje podstaw do uznania, że mamy do czynienia z dochodem utraconym, o którym mowa w art. 2 pkt 19 u.p.p.w.d. Organ podniósł również, że ustawa nie zawiera przepisu, który stanowiłby podstawę do rozliczenia kwoty zaległych alimentów wypłaconej członkowi rodziny strony w roku bazowym na poszczególne lata (miesiące), za które była należna, a zatem dochód osiągnięty w danym roku powinien być uwzględniony w wyliczeniach dochodowych dotyczących tego roku.

W dalszej kolejności organ odwoławczy wskazał, że ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci uwzględniając w definicji dochodu poszczególne rodzaje dochodów, nie dokonuje jakiejkolwiek ich dywersyfikacji z uwagi na okres za jaki zostały wypłacone. Zdaniem organu, literalne brzmienie ustawy nie pozostawia wątpliwości, co do braku możliwości pomijania dochodu z 2017 r. w ustaleniach dochodowych tylko z tego względu, że jest on należny za inny okres. W ocenie Kolegium, przyjęcie odmiennego niż wynikające z ustawowego brzmienia przepisów sposobu liczenia dochodu, który strona osiągnęła w 2017 r. (i którym w tym okresie dysponowała mogąc realizować cele jakim służy świadczenie wychowawcze) spowodowałoby konieczność weryfikacji prawa do świadczeń za okres poprzedni - ten, na który prawo jest ustalane przy uwzględnieniu dochodów z roku, za który nominalnie przysługiwały alimenty. Powyższy sposób ustalania dochodu byłby, zdaniem organu, sprzeczny z regułami ustawowymi, które zmierzają do ustalenia rzeczywistego dochodu, jakim dysponuje rodzina w danym okresie.

Końcowo organ odwoławczy podkreślił, że za przyjętym sposobem stosowania ustawy przemawiają także argumenty wykładni celowościowej. Konsekwencją bowiem wprowadzenia odmiennego mechanizmu ustalania dochodów, w sytuacji późniejszego uzyskania przez członka rodziny strony świadczenia za okres wcześniejszy, byłoby wznawianie postępowań administracyjnych zakończonych decyzjami o przyznaniu świadczenia za okresy poprzednie i nałożenie na stronę obowiązku ich zwrotu.

W skardze do tut. Sądu strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Skarżąca zarzuciła organowi odwoławczemu naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 3 u.p.p.w.d. w zw. z art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 2220 ze zm., dalej jako ustawa o świadczeniach rodzinnych lub w skrócie u.ś.r.) przez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że do dochodu jej rodziny należy uwzględnić całą kwotę alimentów wyegzekwowanych przez komornika sądowego w 2017 r., podczas gdy znaczna część tej kwoty stanowiła alimenty zaległe, należne za 2016 r. Powyższe, w zdaniem strony, spowodowało przekroczenie progu dochodowego o [...] zł. W ocenie skarżącej, ustalając wysokość dochodu jej rodziny w 2017 r., organy powinny uwzględnić tylko tą cześć alimentów, która przypadała na ten rok, nie zaś alimenty należne za 2016 r.

W uzasadnieniu skargi strona przywołała argumentację zawartą uprzednio w odwołaniu.

Kolegium w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej jako u.p.p.s.a.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Należy również pamiętać, że sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest wyłącznie w granicach danej sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą przyznania skarżącej prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko. Powodem odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia było uznanie przez organy, że zostało przekroczone kryterium dochodowe na osobę w rodzinie skarżącej. Ustalając dochód rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy (2017 r.), organy wliczyły bowiem do tego dochodu otrzymane przez stronę w 2017 r. zaległe i bieżące alimenty na rzecz jej córki w łącznej kwocie [...] zł. Taki sposób obliczenia dochodu kwestionuje skarżąca, podnosząc (pierwotnie w odwołaniu, a następnie w skardze), że organy powinny zaliczyć do dochodu jej rodziny w roku bazowym wyłącznie alimenty należne w 2017 r., nie zaś alimenty zaległe.

W ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie organy błędnie ustaliły wysokość dochodu rodziny skarżącej w 2017 r., nie wzięły bowiem pod uwagę, że ustawodawca - odmiennie niż w przypadku innych przychodów - uregulował zasady wliczania alimentów wypłacanych na rzecz dzieci do dochodów okresu bazowego.

Na wstępie rozważań wskazać należy, że materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Stosownie do art. 4 ust. 1 tej ustawy, celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych. W myśl art. 5 ust. 3 w zw. z art. 4 ust. 2 u.p.p.w.d., świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800 zł. Zgodnie natomiast z art. 2 pkt 2 u.p.p.w.d. dochód członka rodziny oznacza przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 1-3a, gdzie zawarto regulacje odnoszące się do sposobu rozliczenia dochodu uzyskanego i utraconego.

W kwestii dochodu i jego obliczania ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci odsyła do przepisów o świadczeniach rodzinnych (art. 2 pkt 1). Zgodnie z definicją legalną "dochodu" zawartą w art. 3 pkt 1 u.ś.r., za dochód uważa się, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób: a) przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1509, ze zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne; b) dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, c) inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, enumeratywnie wymienione w tym przepisie, wśród których między innymi wskazano "alimenty na rzecz dzieci" (lit. c tiret 14).

Ustawodawca uwzględniając w powyższej definicji "dochodu" również środki uzyskane z tytułu alimentów na rzecz dzieci, nie wskazał w sposób wyraźny, czy alimenty zaliczać się będzie do okresu bazowego w zależności od okresu, którego dotyczą (nawet jeśli nie byłyby w tym okresie faktycznie otrzymane), czy do okresu faktycznej wypłaty (nawet w skumulowanej wysokości). Koniecznym jest więc sięgnięcie do zasad wykładni, zgodnie z którymi znaczenie przepisu zależy nie tylko od jego językowego sformułowania (kontekst językowy), ale także od treści innych przepisów (kontekst systemowy) oraz całego szeregu wyznaczników pozajęzykowych takich jak cele, funkcje regulacji prawnej. Sądy powinny stosować Konstytucję wprost - kierując się podstawową dyrektywą wykładni, mającej znaczenie systemowe - wykładni przepisu w zgodzie z Konstytucją; w pierwszym rzędzie, spośród kilku możliwych znaczeń przepisu za pośrednictwem reguł wykładni, poszukiwany winien być zawsze taki sens normatywny, który pozwala na uzgodnienie przepisu z Konstytucją, zgodnie z domniemaniem zgodności normy ustawowej z Konstytucją (uzasadnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 listopada 2000 r., sygn. akt SK 18/99- OTK 7/00, s.1273). Prokonstytucyjna wykładnia systemu przepisów dotyczących świadczeń rodzinnych i wychowawczych nakazuje uznać, że w skład dochodu wchodzą alimenty na rzecz dzieci, otrzymywane w roku bazowym, a nie alimenty rozumiane jako spłata długu alimentacyjnego za poprzednie lata, jako że w tym ostatnim wypadku przyjęte rozumienie przedmiotowego elementu dochodu pozostawałoby nie do pogodzenia z konstytucyjnie chronioną zasadą sprawiedliwości społecznej i równości wobec prawa (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 10 czerwca 2010 r., sygn. akt IV SA/Po 278/10, wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 25 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/Bd 181/18, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 29 marca 2018 r., sygn. akt IV SA/Wr 72/18, czy wyrok WSA w Krakowie z dnia 19 lipca 2018 r., sygn. akt III SA/Kr 236/18).

Należy mieć przy tym na uwadze, że kwota otrzymana z tytułu jednorazowej spłaty długu alimentacyjnego niejednokrotnie może nie być wcale przeznaczona na zaspokojenie bieżących potrzeb dzieci i kosztów ich utrzymania, lecz na pokrycie długów powstałych w okresie, w którym dłużnik alimentacyjny nie wywiązywał się ze swojego obowiązku alimentacyjnego. Wobec tego do dochodu, o którym mowa w art. 3 pkt 1 lit. c tiret 14 u.ś.r. w zw. z art. 2 pkt 1 u.p.p.w.d., wlicza się uzyskane w danym roku kalendarzowym kwoty tytułem alimentów, będące wynikiem bieżącego regulowania zobowiązań alimentacyjnych, czy też skapitalizowanej formy wypłaty rat alimentacyjnych za bieżący (dany) rok. Oznacza to, że kwota wyegzekwowanych zaległych alimentów za poprzednie lata nie może być w całości doliczona do dochodu w roku, w którym zostały one wyegzekwowane. Przy ustalaniu dochodu może być uwzględniona tylko ta część alimentów, która - zgodnie z tytułem wykonawczym - przypada na dany rok (por. wyroki WSA we Wrocławiu z dnia 24 lipca 2018 r., sygn. akt IV SA/Wr 47/18 i z dnia 22 stycznia 2019 r., sygn. akt IV SA/Wr 501/16).

Sąd ma przy tym świadomość, że orzecznictwo nie jest jednolite w kwestii sposobu liczenia wypłat skumulowanych świadczeń za okresy zaległe (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lipca 2013 r., sygn. akt I OSK 2622/12, i z dnia 15 maja 2018 r., sygn. akt I OSK 2619/17, oraz wyroki WSA w Warszawie z dnia 8 lutego 2017 r., sygn. akt I SA/Wa 2040/16 i z dnia 3 kwietnia 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 2348/18), co wynika z braku precyzji ustawodawcy w tym zakresie. Początkowo bowiem ustawa o świadczeniach rodzinnych uwzględniała "jako dochody utracone" w art. 3 pkt 23 e dochody związane z "nieotrzymywaniem części albo całości zasądzonych świadczeń alimentacyjnych". Powodowało to konieczność każdorazowego zmieniania decyzji w przedmiocie przyznanych świadczeń, w sytuacji gdy zasądzone alimenty nie były regulowane na bieżąco. Z dniem 6 lipca 2017 r. przepis ten został uchylony (ustawa z dnia 24 maja 2007 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o podatku rolnym, Dz. U. Nr 109, poz. 747), ale jak wynika z uzasadnienia projektodawców chodziło jedynie o to, aby "(...) zmiany egzekucji świadczeń alimentacyjnych w trakcie okresu zasiłkowego nie wpływały na prawo do świadczeń rodzinnych do końca okresu zasiłkowego" (druk sejmowy nr 1444 Sejmu V kadencji). Ustawodawca upraszczając system zasiłków rodzinnych i odstępując od zasady traktowania części alimentów jako "dochodu utraconego" w trakcie okresu zasiłkowego - nie wprowadził jednak w to miejsce w sposób wyraźny zasad obliczania dochodu w przypadku skumulowanych jednorazowo wypłat za różne okresy bazowe.

Dokonując systemowej wykładni art. 3 pkt 1 lit. c tiret 14 u.ś.r., Sąd doszedł do przekonania, że nie zasługuje na aprobatę pogląd organów orzekających w sprawie wskazujący na konieczność uwzględniania dochodu z tytułu alimentów osiągniętego w okresie, w którym był on uzyskany, nie zaś w okresie, w jakim nominalnie przysługiwał. Organy błędnie zatem zakwalifikowały uzyskany przez skarżącą dochód z tytułu wyegzekwowanych w 2017 r. zaległych alimentów (za 2016 r.) w całości do dochodu jej rodziny w roku bazowym. Takie rozstrzygnięcie - bez uprzedniego poczynienia ustaleń, jaka część z wyegzekwowanej kwoty zaległych alimentów przypadała na 2016 r. - jest przedwczesne. Tylko bowiem ta część alimentów, która przypada na 2017 r., może być uwzględniona przy ustalaniu przeciętnego miesięcznego dochodu rodziny skarżącej w tym roku. Wskazać należy, że z załączonego do akt sprawy zaświadczenia Komornika Sądowego z dnia [...] lipca 2018 r. wynika, że w okresie od [...] stycznia 2017 r. do [...] grudnia 2017 r. wyegzekwowane zostały od ojca dziecka na rzecz skarżącej świadczenia alimentacyjne w łącznej kwocie [...] zł, z czego stronie przekazano kwotę [...] zł. Dokument ten potwierdza również, że w stosunku do alimentów bieżących egzekucja okazała się bezskuteczna, a wyegzekwowane kwoty zostały przekazane na poczet zaległości. Obowiązkiem organów było zatem dokładne ustalenie, jaka część kwoty z wyegzekwowanej kwoty zaległych alimentów przypadała na 2016 r. i dopiero po ustaleniu tej wysokości, organy powinny ponownie obliczyć dochód rodziny skarżącej za 2017 r.

Odmienna wykładnia art. 3 pkt 1 lit. c tiret 14 w zw. z art. 3 pkt 2 u.ś.r. pozostawałaby w sprzeczności z zasadą sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji RP) i zasadą równości wobec prawa (art. 32 ust. 1 Konstytucji RP). Jeżeli bowiem wierzyciel alimentacyjny wystąpił w obronie swych praw na drogę legalnego postępowania sądowego, a następnie egzekucyjnego, nie mając wpływu na możliwość zaspokojenia swej wierzytelności na bieżąco ani też na czas, w którym dojdzie do wyegzekwowania zaległych alimentów, to nie może być dotknięty sankcją w postaci pozbawienia prawa do wnioskowanych świadczeń (w przedmiotowej sprawie świadczenia wychowawczego).

Brak poczynienia przez organy ustaleń, jaka część wyegzekwowanej kwoty alimentów przypadała na alimenty zaległe (należne za 2016 r.) i uwzględnienie całej kwoty alimentów otrzymanych przez skarżącą w 2017 r. (łącznie [...] zł) przy obliczaniu przeciętnego dochodu jej rodziny w roku bazowym, stanowiło naruszenie prawa materialnego (art. 3 pkt 1 lit. c tiret 14 w zw. z art. 3 pkt 2 u.ś.r.) oraz przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a.).

W ponownie przeprowadzonym postępowaniu, organy przyjmą jako dochód kwotę faktycznie otrzymanych w 2017 r. alimentów, ale z wyłączeniem kwot zaległych. Dopiero tak ustalona kwota pozwoli na ustalenie i ocenę, czy spełnione jest kryterium dochodowe z art. 5 ust. 3 u.p.p.w.d.

Reasumując, zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji naruszają przepisy prawa materialnego i procesowego, co obligowało Sąd do ich uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 u.p.p.s.a.