Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 901/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2011-02-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 3, 103
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 105
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia NSA Ewa Krawczyk,, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.), Protokolant referent Joanna Wita, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2011 r. sprawy ze skargi W. Z. i B. H.-S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wykonania robót budowlanych innych niż budowa obiektu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] r. Nr [...]; 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; 3. zasądza na rzecz skarżących od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. solidarnie kwotę 500,00 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Dnia [...]r., Starosta [...] decyzją nr [...], nakazał H. K., G. K. oraz Z. K. wykonanie dokumentacji inwentaryzacyjnej szamba usytuowanego na działce w P. przy ul. [...], oraz wystąpić z wnioskiem o pozwolenie na użytkowanie przedmiotowego obiektu budowlanego. Decyzją z dnia [...] r., nr [...], utrzymaną w mocy decyzją Wojewody [...] z dnia [...]r., nr [...], odmówił wydania pozwolenia na użytkowanie spornego szamba.

Następnie Starosta [...] decyzją z dnia [...]r., nr [...], nakazał H. K., G. K. oraz Z. K. wykonanie pokryw szamba znajdującego się na działce w P. przy ul. [...], tak, aby zachować odległość 2 m pomiędzy pokrywami, a granicą działki sąsiedniej. Decyzja ta została uchylona decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r., nr [...], a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia właściwemu organowi nadzoru budowlanego tj. PINB w B.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. postanowieniem nr [...] z dnia [...]r. zawiesił postępowanie administracyjne w sprawie: pozwolenia na użytkowanie szamba, jak również wykonania pokryw ww. szamba - z powodu wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie rozgraniczenia nieruchomości H., G. i Z. K. od nieruchomości M. H. Następnie ŚWINB postanowieniem z dnia [...]r., nr [...] uchylił ww. postanowienie PINB w B. z dnia [...]r. w części dotyczącej zawieszenia postępowania w sprawie pozwolenia na użytkowanie i umorzył w tym zakresie postępowanie prowadzone przez organ powiatowy, oraz utrzymał w mocy powyższe postanowienie PINB w B. z dnia [...]r. w części dotyczącej zawieszenia postępowania w sprawie wykonania pokryw ww. szamba tak aby zachować odległość 2 m między pokrywami a granicą działki sąsiedniej.

Na podstawie wniosku z dnia [...]r. B. H.-S. i W. Z., współwłaścicielek działki nr "1", Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. podjął zawieszone postępowanie administracyjne dotyczące odległości pomiędzy pokrywami szamba zlokalizowanego przy ul. [...] w P. na stanowiącej współwłasność H., G. i Z. K. działki nr "2", a działką sąsiednią. Postępowanie podjęto z uwagi na ustanie przyczyny jego zawieszenia, tj. ustalenie granicy pomiędzy działkami o nr geod. "2" i "1" w P.

Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. umorzył postępowanie administracyjne dotyczące wykonania otworów w płycie górnej zbiornika na nieczystości płynne - szamba. Decyzja ta została uchylona decyzją ŚWINB w K. z dnia [...] r., nr [...], a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania. W decyzji tej organ odwoławczy wskazał organowi pierwszej instancji na konieczność niebudzącego wątpliwości ustalenia dokładnego terminu realizacji spornego szamba.

Decyzją z dnia [...]r. nr [...], wydaną w ramach ponownego postępowania w sprawie, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne dotyczące wykonania w odległości 2 m od granicy działek nr "2" i "1", otworów w płycie górnej zbiornika na nieczystości ciekłe, zlokalizowanego w P. przy ul. [...] (działka nr "2"), przyjmując, że sporny zbiornik zrealizowano w [...] r., kiedy to obie działki stanowiły jedną nieruchomość, stąd też bez znaczenia jest kwestia odległości pokrywy od granic później powstałych działek. Skoro bowiem szambo wykonane zostało na działce stanowiącej całość, to nie naruszało odnoszących się do odległości od granicy działek warunków technicznych obowiązujących w czasie jego powstania. Ustalając datę wykonania szamba organ oparł się na domniemaniu, iż skoro pozwolenie na rozbudowę budynku przewidywało, zgodnie z projektem, łazienkę to oczywistym było, zdaniem organu, wykonanie wówczas odprowadzania ścieków do szamba. Organ nadzoru budowlanego wskazał także, że choć umowny podział działek nastąpił w [...] r. to jednak rzeczywista granica została sądownie ustalona dopiero w [...] r.

Jako podstawę prawną ww. decyzji organ I instancji wskazał w jej części nagłówkowej art. 105 k.p.a.

Od wydanej decyzji pierwszoinstancyjnej wniosły odwołanie B. H.-S. i W. Z. wyrażając niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu strony podniosły, iż organ I instancji powiela uzasadnienie i argumentację z poprzedniej swojej decyzji z dnia [...]r., która została uchylona przez ŚWINB w K. Nie wnosi w niej konkretnych dowodów, a jedynie opiera się na domysłach i dowolnej interpretacji, a także wręcz negacji istotnych faktów - jak chociażby istniejącej granicy prawnej ustalonej ostatecznie przez Sąd Okręgowy w K. PINB w B. wywodzi bowiem, iż granica pomiędzy działkami nie została odtworzona, lecz ustalona na nowo. Wersja "6" opinii biegłego sądowego wskazuje natomiast jednoznacznie, iż przebieg granicy na odcinku, gdzie znajduje się szambo nie uległ zmianie. Przebiega ona wzdłuż ogrodzenia, które współwłaściciele K. postawili w latach [...], a szambo zostało wybudowane w odległości [...] cm od ogrodzenia. Na wybudowanie szamba nigdy nie mieli pozwolenia. Inwestorzy, gdy otrzymali decyzję odmawiającą pozwolenia na użytkowanie szamba z dnia [...]r., wnieśli sprawę do Sądu Cywilnego o rozgraniczenie, twierdząc, iż granica powinna się przesunąć o [...]m. Wtedy uzyskaliby odpowiednią odległość od granicy i nie musieliby przesuwać otworów w pokrywie szamba. Na ich wniosek organ I instancji zawiesił postępowanie w dniu [...]r. w sprawie szamba do czasu rozstrzygnięcia sprawy o rozgraniczenie. Po wyroku Sądu Okręgowego przebieg granicy w większości nie uległ zmianie. Odwołujące wskazały nadto, że decyzja Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z dnia 21 września 1961 roku nr III-2/22/63 pozwalała jedynie na rozbudowę budynku mieszkalnego na działce "2". Nie ma w aktach projektu szamba, ani pozwolenia na jego budowę. Inwestorzy sami w piśmie z dnia [...]r. skierowanym do [...] Urzędu Wojewódzkiego przyznają, że w zatwierdzonym decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej projekcie budowlanym, nie były wyszczególnione żadne urządzenia techniczne, a zatem na wybudowanie szamba nie mieli stosownego pozwolenia.

W wyniku rozpatrzenia wniesionego przez strony odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...]r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie przed organem I instancji. W uzasadnieniu organ drugoinstancyjne wskazał, że pozwolenie na rozbudowę budynku mieszkalnego na działce przy ul. [...], na które powołuje się organ I instancji, obejmowało wyłącznie rozbudowę istniejącej części budynku wybudowanego przed [...] r. oraz między innymi przebudowę sieni na łazienkę. Z powyższego dokumentu organ wywodzi fakt, że skoro wydana została zgoda na realizację łazienki, musiała być także domniemana zgoda na realizację szamba. W związku z tym organ powiatowy wskazuje, że skoro szambo objęte było niejako pozwoleniem z [...] r., zostało także w tym roku zrealizowane. Zdaniem organu odwoławczego taki tok rozumowania organu pierwszej instancji trzeba uznać za niedopuszczalny. Z samego faktu wymienienia w wydanym na rzecz inwestorów K. pozwoleniu na rozbudowę budynku pomieszczenia łazienki nie można bowiem wywodzić także domniemanego przyzwolenia na realizację szamba, które w tej decyzji nie zostało nigdzie wymienione. Organy państwowe działając w oparciu o przepisy prawa nie mogą czynić podobnych domniemań. W rzeczywistości, jak stwierdził organ II instancji, na wybudowanie spornego szamba H., G. i Z. K.nie mieli nigdy stosownego pozwolenia ani nawet projektu, pomimo że zarówno ustawa Prawo budowlane z 1961 r. jak i ustawa Prawo budowlane z 1974 r. przewidywały przed rozpoczęciem budowy "szamba" obowiązek uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę. Organ II instancji zaakcentował, iż skoro sporne szambo stanowi samowolę budowlaną, to należy uznać że zaskarżona decyzja narusza art. 105 k.p.a., bowiem nie było podstaw do umorzenia postępowania ponieważ w dalszym ciągu istnieje jego przedmiot w postaci spornego szamba wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej.

Organ podkreślił nadto, że nie jest możliwe ustalenie czy w chwili wybudowania szambo spełniało warunki techniczne dotyczące odległości od granicy z sąsiednią nieruchomością, bowiem w tym czasie granica nie została jeszcze wyznaczona. Niezależnie jednak od poczynionych ustaleń zgodnie z art. 103 ust 1 i 2 ustawy Prawa budowlanego z 1994 r., do spraw wszczętych przed dniem 1 stycznia 1995 r., a nie zakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy ustawy. Przy tym przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe, przez które należy rozumieć przepisy ustawy z 1974 r. Jednakże art. 48 ustawy odnosi się wyłącznie do obiektów budowlanych natomiast w niniejszym przypadku, zdaniem organu II instancji, mamy do czynienia z urządzeniem technicznym (art. 3 pkt 9 ustawy Prawo budowlane), a nie z obiektem budowlanym. Zatem stosownie do art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki do zastosowania ustawy z 1974 r. Prawo budowlane, ponieważ do spornego szamba nie ma zastosowania art. 48 ustawy Prawo budowlane. Wobec powyższego, zdaniem ŚWINB w K. zaskarżona decyzja narusza art. 103 ust. 2 w zw. z art. 48 ustawy Prawo budowlane. Postępowanie winno bowiem być prowadzone w oparciu o art. 51 ust. 1 w zw. z art. 51 § 7 ustawy Prawo budowlane. W konsekwencji należało w trybie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylić zaskarżoną decyzję i umorzyć postępowanie pierwszej instancji. Jednakże organ powiatowy winien wszcząć postępowanie w oparciu o art. 51 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy z 1994 r. Prawo budowlane, a następnie, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, wydać stosowne rozstrzygnięcie.

Pismem z dnia [...]r. W. Z. i B. H. S. wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję organu II instancji, domagając się jej uchylenia. W uzasadnieniu ponownie podniosły kwestię granicy pomiędzy działkami, w konkluzji stwierdzając, iż stanowiące samowolę budowlaną szambo zostało wybudowane w [...] r. przy granicy działek tj. w odległości [...] cm od płotu istniejącego od lat [...]., kiedy to nastąpił podział działek. Nie spełnia warunków technicznych tj. odpowiedniej odległości od granicy działki sąsiedniej - co jest bardzo uciążliwe z powodu unoszącego się fetoru ze zbiornika, który jest w bardzo złym stanie technicznym.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty, które zawarł był w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponownie podkreślił, że nie jest możliwe ustalenie czy w chwili wybudowania szambo spełniało warunki techniczne dotyczące odległości od granicy z sąsiednią nieruchomością, bowiem w tym czasie granica nie została jeszcze wyznaczona.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. zwanej dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a także rozstrzygnięcia decyzję te poprzedzającego, wykazało, że są one dotknięte uchybieniami uzasadniającymi ich wzruszenie. Zdaniem tut. Sądu zaskarżona decyzja narusza bowiem art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., natomiast rozstrzygnięcie ją poprzedzające narusza art. 105 i 107 § 3 k.p.a., a także art. 7 i 77 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy.

Przystępując do szczegółowych rozważań należy w pierwszej kolejności wskazać, iż w myśl art. 105 § 1 k.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego. Wówczas jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne pozytywne, czy negatywne staje się prawnie niedopuszczalne (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lutego 2006 r., sygn. akt I OSK 967/05, LEX nr 201507). Bezprzedmiotowym może być zatem postępowanie zarówno z powodu braku przedmiotu faktycznego do rozpatrzenia sprawy, jak również z powodu braku podstawy prawnej do wydania decyzji w zakresie żądania wnioskodawcy (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 2006 r., sygn. akt II SA 428/01, LEX nr 137801). W konsekwencji postępowanie można zakwalifikować jako bezprzedmiotowe, gdy sprawa indywidualna nie podlegała i nie podlega załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej. Niedopuszczalnym jest zatem umorzenie postępowania o ile przedmiot w odniesieniu, do którego postępowanie zostało wszczęte istnieje, a sprawa może zostać załatwiona w drodze decyzji lub postanowienia.

Odnosząc powyższe uwagi do okoliczności przedmiotowej sprawy wskazać trzeba, że umarzając prowadzone postępowanie organ I instancji wskazał w uzasadnieniu decyzji z dnia [...]r., iż jego zdaniem sprawa wykonania otworów w płycie górnej szamba jest bezprzedmiotowa albowiem szambo wykonane w roku [...] na działce stanowiącej wówczas całość nie naruszało warunków technicznych obowiązujących w czasie jego powstania. W owym czasie nie istniała bowiem jeszcze granica pomiędzy działkami przy ul. [...], a tym samym nie może być mowy o niezachowaniu odległości od granicy działki (granica ta została postanowieniem Sądu Okręgowego w K. ustalona dopiero w [...] r.). Słusznie jednak [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. dostrzegł wadliwość takiego rozstrzygnięcia. Skoro bowiem w dalszym ciągu istnieje przedmiot postępowania w postaci spornego szamba, to niewątpliwie twierdzenie, iż postępowanie stało się bezprzedmiotowe należy ocenić jako nieuprawnione. Prawidłowo przeto organ II instancji uchylił zaskarżoną doń decyzję w całości, nie wystąpiła bowiem bezprzedmiotowość sprawy. Prawidłowo też w uzasadnieniu za niedopuszczalne uznał wyprowadzenie przez organ I instancji wniosku, że skoro w projekcie rozbudowy budynku przewidziano łazienkę to należy domniemywać, że także odprowadzenie z niej ścieków do szamba, a skoro z kolei szambo to miało służyć budynkowi mieszkalnemu to zapewne wykonano je wtedy kiedy rozbudowie podlegał budynek. Twierdzenia takie są bowiem arbitralne i nieuprawnione. Rozstrzygnięcia administracyjne nie mogą opierać się na przypuszczeniach organu lecz na dokonanej przezeń ocenie dowodów, a uzasadnienie zawierać ma wskazanie jakim dowodom organ dał wiarę, a jakim odmówił wiarygodności i mocy dowodowej (art. 107 § 3 k.p.a.). Skoro zatem ani projekt ani pozwolenie na rozbudowę budynku nie ujmowały szamba to zasadnym jest twierdzenie organu II instancji, że w konsekwencji wykonane ono zostało w warunkach samowoli budowlanej co rodzić musi określone prawem skutki. Nie można bowiem domniemywać, jak czyni to organ I instancji, iż pozwolenie na rozbudowę obejmowało nie tylko obiekty w nim ujęte lecz także w nim nie przewidziane. Nie można też, jak uczynił to organ I instancji, domniemywać, iż szambo zostało wykonane w tym samym okresie, w którym rozbudowano budynek, twierdzenie takie w żaden sposób nie zostało bowiem przez organ wykazane. W rzeczywistości zaś data, w której wykonano szambo nie została przez organ I instancji, nawet w przybliżeniu ustalona.

Prawidłowo uchylając, z uwagi na naruszenie art. 105 k.p.a., decyzję pierwszoinstancyjną organ odwoławczy wadliwie natomiast teraz sam z kolei umorzył postępowanie przed organem I instancji podejmując tym samym analogiczne jak organ I instancji rozstrzygnięcie z innym jedynie, zdaniem Sądu nietrafnym, uzasadnieniem. Zdaniem bowiem organu II instancji postępowanie administracyjne w sprawie wykonanego szamba winno toczyć się wprawdzie dalej jednak na innej podstawie prawnej (art. 51 ustawy Prawo budowlane) niż postępowanie dotychczasowe. W odczuciu [...]WINB w K. powoduje to konieczność umorzenia dotychczas przez organ I instancji prowadzonego postępowania i wszczęcia nowego. Teza ta, zdaniem Sądu, nie jest trafna. Postępowanie pierwszoinstancyjne toczyło się bowiem w sprawie, nie zaś wyłącznie na podstawie określonej normy prawnej. Tym samym wynikająca z oceny okoliczności faktycznych sprawy sama li tylko zmiana w toku postępowania podstawy prawnej przy zachowaniu tożsamości sprawy nie stanowi przyczyny uzasadniającej umorzenie toczącego się postępowania i wszczęcie nowego w tym samym przedmiocie.

Sąd nie podziela zresztą przekonania wyrażonego przez organ II instancji w zaskarżonej decyzji co do trybu, w którym sprawa winna być kontynuowana. Nie akceptuje bowiem przyjętej przez organ ten tezy, iż szambo nie stanowi obiektu budowlanego, a tym samym nie odnosi się do niego zawarty w art. 103 Prawa budowlanego nakaz stosowania przepisów ustawy z 1974 r. Zdaniem organu II instancji szambo stanowi bowiem urządzenie techniczne, a tym samym objęte ono jest ustawową definicją urządzenia budowlanego i w konsekwencji stanowi formę inną niż obiekt budowlany, o którym mowa w art. 3 pkt 1 ustawy. Teza ta, zdaniem Sądu, nie znajduje oparcia w obowiązującym prawie. Stosownie do art. 3 pkt 9 ustawy Prawo budowlane przez urządzenia budowlane należy bowiem rozumieć urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki. Z kolei przez obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy rozumieć należy budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, budowlę stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, bądź obiekt małej architektury. Prawo budowlane definicji tych nie przeciwstawia, nie powoduje zatem, iż obiekt mieszczący się w jednej z nich tym samym wyłączony jest z innych. Przeciwnie, podkreśla, iż obiektem budowlanym jest nie budynek bądź budowla lecz formy te wraz z instalacjami i urządzeniami. W konsekwencji szambo kwalifikować należy jako urządzenie stanowiące jednocześnie obiekt budowlany. Niezależnie od tego czy powstało już w dacie budowy budynku, czy też w okresie późniejszym funkcjonalnie związane jest bowiem z budynkiem mieszkalnym pełniąc w stosunku do niego rolę służebną. Jak podkreśla się w orzecznictwie istnienie obiektu budowlanego nie jest bowiem możliwe bez pewnych urządzeń technicznych zaliczanych do urządzeń budowlanych i odwrotnie, budowa urządzeń budowlanych bez powiązania ich z konkretnym obiektem budowlanym (budynek, budowla), nie ma racji bytu. Odłączanie urządzeń budowlanych od pojęcia obiektu budowlanego, czy też rozdzielne ich traktowanie niezgodne jest zatem z ratio legis przepisów Prawa budowlanego – por. wyrok NSA z dnia 6 listopada 2009 r., sygn.. akt II OSK 696/08.

Pogląd, iż szambo stanowi obiekt budowlany należy do utrwalonych, choć różnie uzasadnianych, w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Spotyka się bowiem także ocenę, iż szambo stanowi obiekt budowlany albowiem stanowi budowlę w rozumieniu ustawy. Art. 3 pkt 9 ustawy obejmuje bowiem instalacje, w tym np. przyłącza kanalizacyjne. Połączone z budynkiem mieszkalnym zbiorniki natomiast, a takim bezodpływowym zbiornikiem na nieczystości ciekłe jest szambo, zdefiniowane zostały w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego jako budowla, a więc obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury (art. 3 pkt 1 lit. b Prawa budowlanego) – por. wyrok NSA z dnia 7 czerwca 2006 r., sygn.. akt II OSK 881/05.

Niezależnie od wyboru jednej z powyższych argumentacji zdaje się być niewątpliwym, a obecny skład orzekający pogląd ten w całej rozciągłości popiera, iż szambo zakwalifikowane winno być jako obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy prawo budowlane. Konsekwencją zaś zdefiniowania zbiornika jako obiektu budowlanego musi być, w realiach przedmiotowej sprawy, ocena stanu prawnego z uwzględnieniem art. 103 ustawy Prawo budowlane.

Oceniając wydane w sprawie decyzje wskazać należy też kwestię zakresu przedmiotowego sprawy. Zważyć bowiem w tej mierze należy, że osnowa decyzji pierwszoinstancyjnej traktuje jedynie o otworach w pokrywie szamba, wyłącznie ich wykonanie traktując jako przedmiot prowadzonego postępowania. Notabene ani z wydanej przez organ decyzji, ani tez z przedłożonych Sądowi akt nie wynika dlaczego organ akurat w taki sposób określił przedmiot sprawy administracyjnej, zawężając kwestię kwestionowanego przez właścicielki sąsiedniej działki szamba do otworów w pokrywie. Natomiast w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego rozważania prowadzone są nie w zakresie otworów lecz samowolnego, bez uzyskania stosownego pozwolenia, wykonania szamba określanego jako przedmiot postępowania. W ramach ponownie prowadzonego postępowania organ nadzoru budowlanego winien zatem jednoznacznie sprecyzować zakres przedmiotowy sprawy prowadząc postępowanie w takim zakresie aby w sposób właściwy i pełny załatwić sprawę administracyjną. Kwestii tej Sąd przesądzić nie może, z przedłożonych Sądowi akt administracyjnych nie wynika bowiem czy w sprawie szamba toczą się obecnie także inne postępowania.

Ustosunkowując się zaś do tez skargi, notabene uprzednio podnoszonych już przez strony w toku postępowania, krytycznie ocenić należy rozważania organów w kwestii granicy pomiędzy działkami, nie ustosunkowujące się w sposób wyczerpujący do argumentacji skarżących podnoszących, iż ich zdaniem granica została w roku [...] nie tyle ustalona przez Sąd Okręgowy co w istocie odtworzona.

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z niniejszego uzasadnienia.

W świetle przedstawionych wyżej wywodów należało uwzględnić skargę i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. orzec jak w sentencji. Nadto w myśl art. 152 cytowanej ustawy określono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. O kosztach obejmujących wpis od skargi w kwocie 500,00 zł orzeczono na wniosek skarżących na podstawie art. 200 i 209 p.p.s.a..