Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 2240/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2004-05-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6341 Pozbawienie uprawnień kombatanckich oraz pozbawienie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych

SENTENCJA

Dnia 21 maja 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Ewa Markiewicz p.o. Sędziego WSA Arkadiusz Blewązka Protokolant referent – stażysta Tomasz Porczyński po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2004 roku na rozprawie przy udziale - sprawy ze skargi C. R. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...], Nr [...], 2. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz C. R. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem wpisu sądowego, 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do daty uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...], Nr [...] utrzymał w mocy własną wcześniejszą decyzję z dnia [...], Nr [...] o pozbawieniu C. R. uprawnień kombatanckich.

Jak wynika z dokumentów załączonych do akt administracyjnych, C. R. nabył uprawnienia kombatanckie na mocy decyzji Zarządu Wojewódzkiego ZBoWiD w P. z dnia [...] z tytułu udziału w walkach o utrwalanie władzy ludowej w okresie od 1 grudnia 1947 r. do 31 marca 1948 r. Z zaświadczenia Wojskowej Komendy Uzupełnień w K. z dnia [...] wynika bowiem, iż C. R. pełnił służbę w Wojsku Polskim w okresie od 23 września 1947 r. do 23 września 1949 r., w tym w czasie od 23 września 1947 r. do 31 marca 1948 r. w jednostce wojskowej, która prowadziła walki ze zbrojnym podziemiem. W tak ustalonym stanie Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] pozbawił C. R. przedmiotowych uprawnień. Jak wskazał w motywach swojego stanowiska, zgodnie z unormowaniem art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.), należało pozbawić stronę uprawnień. Po myśli unormowania tego przepisu osoby, które dotychczas nabyły uprawnienia wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 - 1956 w "charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalania władzy ludowej" pozbawia się uprawnień.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy C. R. podał, iż służył w jednostce wojskowej w Tarnowskich Górach, gdzie brał czynny udział w walkach z bandami UPA. Jest osobą starszą i schorowaną.

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy wcześniejsze rozstrzygnięcie podjęte w sprawie. W uzasadnieniu podał, iż w trakcie postępowania weryfikacyjnego ustalono, że C. R. nabył uprawnienia wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej. W szczególności, nie znajduje potwierdzenia okoliczność udziału strony w walkach z UPA, bowiem nie potwierdzają tego dane zawarte w zaświadczeniu Centralnego Archiwum Wojskowego z dnia [...].

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego C. R. podał, iż owszem jednostka, w której służył mogła nie brać udziału w walce z UPA, ale jego pluton brał taki udział. W trakcie służby był telegrafistą i wykonywał rozkazy dowódcy. Jest starym, bardzo schorowanym człowiekiem i czuje ogromną krzywdę, jaką mu wyrządzono pozbawiając go uprawnień.

W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlega uwzględnieniu.

Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. ) sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zobligowany był zatem rozpoznać skargę w oparciu o przepisy nowej ustawy.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( art. 1 § 2 powołanego aktu ).

Analogiczne unormowanie zawarte zostało w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ). Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Przeprowadzając taką kontrolę, sąd zgodnie z art. 134 § 1 powołanej ustawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może więc dokonać oceny zaskarżonej decyzji także w innym zakresie niż zakres, w jakim zakwestionowała decyzję strona skarżąca.

Wojewódzki Sad Administracyjny rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, iż zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz postępowania administracyjnego, mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

W ocenie Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie organ administracji naruszył przepisy art. 7, 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z przepisu art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego wynika obowiązek organu administracji publicznej zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą. Organ administracji publicznej obowiązany jest zatem w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy ( art. 77 § 1 kpa ). Dowodem zaś może być wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy ( art. 75 § 1 zdanie pierwsze kpa ).

Zgodnie z powołanym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przepisem art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. Nr 142 z 1997 r., poz.950 ze zm. ) pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 – 1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie lub utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. , art. 2 oraz art. 4.

We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy skierowanym do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych skarżący podniósł, iż w okresie pełnienia służby wojskowej walczył z oddziałami UPA, a zatem wskazał okoliczność wymienioną w art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy.

W uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 4 marca 2002 r. – OPS 13/01 Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd prawny, zgodnie z którym wniosek ( zarzut ) osoby, której uprawnień kombatanckich dotyczy postępowanie o pozbawienie tych uprawnień na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm. ), wskazujący na zachowanie uprawnień z tytułów określonych w tej ustawie, powinien być rozpoznany i rozstrzygnięty w postępowaniu weryfikacyjnym w sprawie o pozbawienie uprawnień kombatanckich ( ONSA 2002/4/132 ).

Organ administracji winien zatem przeprowadzić postępowanie dowodowe mające na celu jednoznaczne i nie budzące wątpliwości ustalenie, czy skarżący jako żołnierz powołany do służby we wskazanej przez niego jednostce Wojska Polskiego walczył z oddziałami UPA. Ustalenie to ma bowiem istotne znaczenie dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy i zastosowania właściwych przepisów prawa materialnego. Ze znajdującego się w aktach sprawy życiorysu skarżącego oraz deklaracji członkowskiej wynika, że służbę wojskową odbywał w 14 Pułku Piechoty i w 6 Dywizji Piechoty LWP. W toku postępowania weryfikacyjnego skarżący podniósł, że jednostka ta walczyła z oddziałami UPA w rejonie Nowego Sącza i Tarnowskich Gór.

Organ administracji obowiązkowi pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy jednak uchybił ograniczając się do całkowicie dowolnego stwierdzenia, że z akt sprawy nie wynika, jakoby skarżący brał udział w walkach z oddziałami wymienionymi w art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy. Na poparcie swojego stanowiska powołał się na wykaz CAW przesłany Urzędowi przy piśmie nr 647 z dnia 22 sierpnia 1995 r., w którym wymieniono jednostki, które w latach powojennych zwalczały ugrupowania zbrojnego podziemia. W sprawie brak jednak nie budzącego wątpliwości dowodu, że wskazana przez skarżącego jednostka wojskowa nie prowadziła walki z oddziałami UPA. Znajdująca się w aktach sprawy kserokopia wskazanego powyżej wykazu wystarczającym dowodem być nie może.

Mając na uwadze przytoczone powyżej argumenty, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c , art. 134 § 1 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) orzekł, jak w sentencji.

O zwrocie poniesionych przez skarżącego kosztów wpisu sądowego orzeczono zgodnie z art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm. ) w związku z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zmianami ).