Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 896/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2021-01-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 119 pkt 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 17 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Sudoł Sędziowie: Sędzia WSA Paweł Mierzejewski (spr.) Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 28 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi D. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 6 lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

D. W. (dalej także jako "strona" albo "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 6 lipca 2020 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 22 kwietnia 2020 r. nr [...] odmawiającą przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad synem S. W.

W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne.

W dniu 12 marca 2020 r. D. W. złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym synem S. W. Do wniosku zostało dołączone orzeczenie z dnia 20 marca 2018 r. o niepełnosprawności syna, zgoda pracodawcy na udzielenie urlopu wychowawczego oraz stanowiące uzupełnienie wniosku oświadczenie, w którym powołując się na wyroki sądów administracyjnych strona podniosła, że korzystanie z urlopu wychowawczego stanowi rezygnację z zatrudnienia.

Po przeprowadzeniu postepowania, decyzją z dnia 22 kwietna 2020 r. [...] Prezydent Miasta [...] odmówił stronie przyznania wnioskowanego świadczenia.

W podstawie prawnej wydanej decyzji organ wskazał m.in. art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "k.p.a."); a także art. 2 pkt 2, art. 17 ust. 1 i ust. 1a, ust. 3 oraz art. 20 ust. 1-3, art. 23, art. 24 ust. 1, ust. 4, art. 26, art. 32 ust. 1d i ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 111; dalej powoływanej w skrócie jako "u.ś.r.") w związku u z art. 6 ust. 2a, art. 16 ust. 6b, art. 18 ust. 5a i art. 22 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 300 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "u.s.u.s") oraz art. 66 ust. 1 pkt 28a, art. 73 pkt 10, art. 75 ust. 11, art. 79 ust. 1 i ust. 2, art. 81 ust. 8 pkt 9 i art. 86 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 1373 ze zm.).

W uzasadnieniu wydanej decyzji organ pierwszej instancji wyjaśnił, że w wyniku weryfikacji złożonej dokumentacji stwierdzono, iż wnioskodawczyni korzysta z urlopu wychowawczego i pozostaje w stosunku pracy, pomimo, że pracy tej faktycznie nie świadczy i nie otrzymuje wynagrodzenia. Urlop wychowawczy powoduje jedynie czasowe zawieszenie obowiązku świadczenia pracy po stronie pracownika, a po stronie pracodawcy obowiązku wypłacania wynagrodzenia. Z uprawnienia do urlopu wychowawczego może skorzystać wyłącznie osoba mająca status pracownika.

Organ wskazał dalej, że uzyskanie prawa do urlopu wychowawczego skutkuje utratą dochodu w rozumieniu art. 3 pkt 23 u.ś.r., ale nie jest jednoznaczne z rezygnacją z zatrudnienia. Osoby przebywające na urlopach wychowawczych, zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 19 u.s.u.s. podlegają obowiązkowo ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu oraz ubezpieczeniu zdrowotnemu na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 32 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

W ocenie organu rezygnacja z zatrudnienia musi być całkowita, czyli musi nastąpić rozwiązanie stosunku pracy. Za rezygnację z zatrudnienia nie uznaje się sytuacji przejściowego niewykonywania pracy np. podczas korzystania z urlopu macierzyńskiego, wychowawczego czy bezpłatnego. Zatem świadczenie nie może być przyznane w sytuacji, gdy rodzic przebywa na urlopie wychowawczym, w trakcie którego opiekuje się niepełnosprawnym dzieckiem, nawet jeśli dziecko posiada orzeczenie o niepełnosprawności i wymaga stałego udziału opiekuna w codziennej opiece.

Z odwołaniem się do orzecznictwa sądów administracyjnych Prezydent Miasta [...] podniósł, że przyznanie świadczenia nie jest możliwe, ponieważ rodzic pozostaje w stosunku pracy, mino, że nie otrzymuje w trakcie urlopu wynagrodzenia. Aby otrzymać świadczenie musi zwolnić się z pracy. W konsekwencji organ stwierdził, że strona nie spełniła ustawowej przesłanki koniecznej do przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, to jest rezygnacji z zatrudnienia, co uzasadniało wydanie decyzji o odmowie przyznania żądanego świadczenia.

Po rozpoznaniu odwołania, w którym strona wyraziła niezadowolenie z wydanej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 17 ust. 1 i art. 3 pkt 22 u.ś.r., utrzymało w mocy zakwestionowaną decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przeanalizował ustalony w sprawie stan faktyczny po czym wskazał, że strona pozostaje w zatrudnieniu, co pozwala jej korzystać z urlopu wychowawczego. Sytuacja taka nie pozwala jednak na uznanie,

że zrezygnowała ona z zatrudnienia w rozumieniu omawianych przepisów.

Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz stanowisko piśmiennictwa organ wyjaśnił, że nie sposób uznać, aby osoba przebywająca na urlopie wychowawczym spełniała warunek rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, albowiem osoba taka pozostaje w stosunku pracy, mimo że pracy nie świadczy i nie otrzymuje wynagrodzenia. Urlop wychowawczy powoduje jedynie czasowe zawieszenie obowiązku świadczenia pracy po stronie pracownika,

zaś po stronie pracodawcy obowiązku zatrudniania go i świadczenia wynagrodzenia.

Jego celem jest stworzenie pracownikowi korzystnych warunków do sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem w sytuacji trudności z połączeniem obowiązków opiekuńczych z obowiązkami zawodowymi. Z uprawnienia do urlopu wychowawczego może skorzystać wyłącznie osoba mająca status pracownika. Urlop wychowawczy jest zatem uprawnieniem ściśle związanym z pozostawaniem w stosunku pracy.

Okres urlopu wychowawczego, w dniu jego zakończenia, wlicza się także do okresu zatrudnienia, od którego zależą uprawnienia pracownicze. Nie można zatem zgodzić się z twierdzeniem, że pozostawanie na urlopie wychowawczym i związany z tym faktyczny brak wykonywania pracy i otrzymywania wynagrodzenia, stanowi rezygnację

z zatrudnienia. Ponadto urlop wychowawczy jest prawem pracownika, czyli osoby pozostającej w zatrudnieniu. Nie można zatem uznać, że strona korzystając z urlopu wychowawczego zrezygnowała z zatrudnienia w rozumieniu przepisów ustawy.

Należy dodać, że uzyskanie prawa do urlopu wychowawczego skutkuje utratą dochodu i nie jest utożsamione z utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

W skardze na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, D. W. podniosła zarzut naruszenia przepisu art. 17 ust. 1 in fine w zw. z art. 3 pkt 22 u.ś.r. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przez rezygnację z zatrudnienia nie można rozumieć przebywania przez matkę dziecka na urlopie wychowawczym.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że znane są jej orzeczenia sądów administracyjnych przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, niemniej jednak wykładnia art. 17 ust. 1 in fine w zw. z art. 3 pkt 22 u.ś.r. w nich zastosowana została dokonana wbrew prokonstytucyjnej zasadzie wykładni prawa bądź też sądy

w ogóle nie pochyliły się nad kwestią zgodności z Konstytucją RP normy prawnej wynikającej z ww. przepisów (wykładni tych przepisów) w zakresie, w jakim nie przyznaje ona prawa do świadczenia pielęgnacyjnego rodzicowi przebywającemu na urlopie wychowawczym. Żaden z sądów nie dokonał też wykładni celowościowej przedmiotowej normy prawnej.

Polemizując z NSA skarżąca wskazała, że błędne jest stanowisko, iż przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osobie przebywającej na urlopie wychowawczym prowadziłoby do naruszenia konstytucyjnej zasady równości wobec prawa (art. 32 ust. 1 Konstytucji RP). Zdaniem Sądu, przyznanie przedmiotowego prawa powodowałoby uznanie bezpłatnego urlopu wychowawczego za urlop płatny. Sąd nie wyjaśnia przy tym na czym miałaby polegać nierówność wobec prawa. Próbując dociec toku rozumowania Sądu przyjąć by należało, że owa nierówność polegać by miała na tym, że rodzice dzieci innych aniżeli te, o których mowa w przepisie art. 17 ust. 1 u.ś.r. in fine przebywający na urlopie wychowawczym nie mieliby prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, pozostali zaś rodzice przebywający na takim urlopie byliby do świadczenia pielęgnacyjnego uprawnieni. Zwrócić jednak należy uwagę,

że konstytucyjna zasada równości wobec prawa nie oznacza traktowania wszystkich równo. Oznacza ona, że obywatele znajdujący się w takiej samej sytuacji prawnej

i faktycznej winni być traktowani przez władze publiczne w taki sam sposób. Tymczasem sytuacja osób przebywających na urlopie wychowawczym będących rodzicami dzieci niepełnosprawnych oraz rodziców dzieci zdrowych jest diametralnie różna - o ile w przypadku dzieci zdrowych decyzja o skorzystaniu z urlopu wychowawczego podyktowana jest nieskrępowaną chęcią osobistego sprawowania opieki nad dzieckiem, o tyle w przypadku opieki nad dzieckiem niepełnosprawnym konieczność sprawowania osobistej opieki jest wymuszona. Skarżącej z doświadczenia wiadomo, że brak jest na rynku podmiotów prowadzących żłobki dla dzieci niepełnosprawnych, niezdolnych do samodzielnej egzystencji.

Całkowicie niezrozumiałe jest w ocenie skarżącej stanowisko NSA, że przyjęcie wykładni zgodnej z tą prezentowaną w niniejszej skardze prowadziłoby do naruszenia zasady praworządności, wyrażonej w art. 7 Konstytucji RP. Brak wyjaśnienia w czym Sąd upatruje sprzeczności z przywołaną normą konstytucyjną wykładni przepisu art. 17 ust. 1 ustawy in fine nie pozwala ustosunkować do tak postawionej tezy.

Odnosząc się z kolei do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 23 stycznia 2020 r. (sygn. akt III SA/Gd 763/19) skarżąca stwierdziła, że dokonując wykładni przepisu art. 17 ust. 1 u.ś.r. sąd ograniczył się do stwierdzenia, iż celem świadczenia pielęgnacyjnego ma być wsparcie osób, które mimo możliwości pozostawania w zatrudnieniu rezygnują z niego bądź go nie podejmują wobec konieczności sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Jednak nawet tak wątłe odwołanie się do zakładanego celu świadczenia pielęgnacyjnego pozwala przyjąć, że świadczenie to przyznane osobie pozostającej na urlopie wychowawczym w celu sprawowania osobistej opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem spełniałoby cel tegoż świadczenia. Osoba mająca bowiem możliwość zarobkowania dobrowolnie rezygnuje z takiej możliwości celem sprawowania opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem.

Z punktu widzenia celu regulacji, zasady równości wobec prawa i zasady racjonalnego ustawodawcy bez znaczenia pozostaje okoliczność, czy celowy brak zarobkowania przez osobę sprawującą opiekę nad niepełnosprawnym dzieckiem polega na niepodjęciu próby znalezienia zatrudnienia, wypowiedzenia stosunku pracy czy też na udaniu się na niepłatny urlop wychowawczy. Istotny jest bowiem cel, jaki przyświeca rodzicowi w podjęciu decyzji o rezygnacji z zarobkowania, to jest konieczność sprawowania osobistej opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem. Nie do zaakceptowania w demokratycznym państwa prawnym jest przyjęcie rozróżnienia sytuacji prawnej osób, z których obie decydują się dobrowolnie na rezygnację

z zarobkowania w celu sprawowania osobistej opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem, przy czym jedna z tych osób rezygnuje z uzyskiwania środków do życia poprzez niepodjęcie żadnego zatrudnienia, a druga poprzez skorzystanie z możliwości wykorzystania urlopu wypoczynkowego. Sposób rezygnacji z zarobkowania nie jest cechą relewantną z punktu widzenia celu ustawodawcy - istotna jest utrata dochodu spowodowana koniecznością sprawowania opieki.

Skarżąca wskazała, że prawdą jest, że osoba korzystająca z urlopu wychowawczego jest w lepszej sytuacji od kogoś, kto z uwagi na wiek osoby wymagającej opieki nie może skorzystać z urlopu wychowawczego, by sprawować opiekę musi całkowicie zrezygnować z zatrudnienia. Osoba przebywająca na urlopie wychowawczym może z niego zrezygnować (np. w sytuacji odpadnięcia konieczności sprawowania opieki) i wrócić do pracy, podczas gdy możliwość znalezienia zatrudnienia przez osobę, która całkowicie zrezygnowała z pracy jest mniej pewna. Jednakże ta okoliczność nie jest na tyle istotna (nie jest cechą relewantną, czego badanie jest konieczne przy ocenie zasadności różnicowania sytuacji prawnej poszczególnych grup obywateli i tym samym uzasadniającym odstąpienie od generalnej zasady równości wszystkich wobec prawa), aby usprawiedliwiała przyznanie pomocy państwa w utrzymaniu siebie i osoby wymagającej opieki.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławczego w [...] wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "p.p.s.a."), uwzględnienie skargi następuje

w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami

i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w oparciu o wskazane kryterium Sąd uznał, że złożona skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W myśl art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 111 ze zm.; dalej także jako "u.ś.r."), świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia

9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji

i edukacji.

Stosownie do art. 17 ust. 1b u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej,

jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia.

W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje kwestia realizacji pierwszej

z przesłanek, o których mowa w art. 17 ust. 1 oraz przesłanki z art. 17 ust. 1b u.ś.r.

Ze znajdującego się w aktach administracyjnych orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wynika bezsprzecznie, że S. W. został zaliczony do osób niepełnosprawnych i wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, przy czym stwierdzona niepełnosprawność datuje się od urodzenia. Z kolei D. W., jako matka niepełnosprawnego S. W., jest osobą uprawnioną z ustawy do ubiegania się o przedmiotowe świadczenie.

Spór w realiach rozpatrywanej sprawy sprowadza się natomiast do oceny tego, czy spełniona została druga z przesłanek wymienionych w art. 17 ust. 1 u.ś.r., to jest przesłanka rezygnacji z zatrudnienia, która stanowi zasadniczy warunek przyznania tej formy pomocy. Występując o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego skarżąca korzystała z urlopu wychowawczego jednocześnie utrzymując, że stan ten należy utożsamiać z rezygnacją z zatrudnienia.

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę takiego stanowiska nie podziela.

W ocenie Sądu, przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. jest w swej treści jasny i czytelny, wyraźnie uzależniając przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego od rezygnacji

z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Natomiast ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 1320 ze zm.), która swym zakresem określa prawa i obowiązki pracowników i pracodawców precyzyjnie wskazuje, że urlop wychowawczy jest rodzajem uprawnienia pracowniczego związanego z rodzicielstwem. Jego celem jest umożliwienie sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, przy czym urlop ten (przy spełnieniu pewnych warunków) przysługuje jedynie pracownikom. W przypadku osób korzystających z urlopu wychowawczego nie można zatem mówić o rezygnacji z zatrudnienia skoro stosunek pracy nadal trwa, a jedynie o rezygnacji z obowiązku świadczenia pracy za wynagrodzeniem. Zatrudnienie przechodzi wówczas niejako w stan zawieszenia, nadal jednak występuje. Stanowisko skarżącej zdaje się być natomiast oparte na błędnym założeniu zrównującym oba wymienione pojęcia. Wobec tego, że przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych uzależniają przyznanie przedmiotowego świadczenia uprawnionemu kręgowi osób jedynie w przypadku rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, przyjąć należało, że skarga pozbawiona była usprawiedliwionych podstaw i nie zasługiwała na uwzględnienie.

Sąd będąc świadomy pewnych rozbieżności występujących w orzecznictwie na tle tak nakreślonego problemu, w pełni aprobuje jednak linię orzeczniczą, zgodnie

z którą rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, to rezygnacja

z wykonywania pracy świadczonej w ramach stosunku pracy lub innych stosunków prawnych wymienionych w art. 3 pkt 22 ustawy, rozumiana jako rezygnacja równoznaczna z nieistnieniem stosunku pracy (zob.: cytowany już w sprawie wyrok z dnia 2 czerwca 2017 r. sygn. akt I OSK 572/16). Sąd podziela również stanowisko NSA wyrażone w wyroku z dnia 8 maja 2013 r. (sygn. akt I OSK 2250/12), zgodnie z którym: "nie sposób uznać, aby osoba przebywająca na urlopie wychowawczym spełniała warunek rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, albowiem osoba taka pozostaje w stosunku pracy, mimo że pracy nie świadczy i nie otrzymuje wynagrodzenia. Urlop wychowawczy powoduje jedynie czasowe zawieszenie obowiązku świadczenia pracy po stronie pracownika, zaś po stronie pracodawcy obowiązku zatrudniania go i świadczenia wynagrodzenia. Jego celem jest stworzenie pracownikowi korzystnych warunków do sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem w sytuacji trudności z połączeniem obowiązków opiekuńczych z obowiązkami zawodowymi. Z uprawnienia do urlopu wychowawczego może skorzystać wyłącznie osoba mająca status pracownika Urlop wychowawczy jest zatem uprawnieniem ściśle związanym z pozostawaniem w stosunku pracy. Okres urlopu wychowawczego, w dniu jego zakończenia, wlicza się także do okresu zatrudnienia, od którego zależą uprawnienia pracownicze (art. 1865 Kodeksu pracy). Nie można zatem zgodzić się z twierdzeniem, że pozostawanie na urlopie wychowawczym i związany z tym faktyczny brak wykonywania pracy i otrzymywania wynagrodzenia, stanowi rezygnację z zatrudnienia".

Nie można zgodzić się ze stanowiskiem, że rezygnacja z zatrudnienia występuje w przypadku skorzystania z uprawnień przyznanych w Kodeksie pracy osobom pozostającym w zatrudnieniu. Rezygnacja z zatrudnienia, o której mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r. oznacza całkowitą rezygnację z zatrudnienia, to jest rozwiązanie stosunku pracy. Należy mieć bowiem na względzie, że rezygnacja z zatrudnienia, czy niepodejmowanie tego zatrudnienia następuje właśnie z uwagi na konieczność sprawowania opieki, która z założenia jest opieką stałą lub długotrwałą. Intencją ustawodawcy przy wprowadzeniu ww. przepisu była pomoc osobom, które mając możliwość wykonywania pracy zawodowej rezygnują z niej lub jej nie podejmują pomimo istniejących na rynku pracy miejsc pracy i zdolności oraz gotowości do podjęcia zatrudnienia, z uwagi na chęć lub konieczność sprawowania osobistej opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Stąd też świadczenie pielęgnacyjne jest alternatywną formą wsparcia wobec dodatku do zasiłku rodzinnego i nie przysługuje, w przypadku korzystania z dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie urlopu wychowawczego. Mając powyższe na uwadze należy uznać, że skoro skarżąca korzystając z urlopu wychowawczego w dalszym ciągu pozostaje w stosunku pracy, to prawidłowo oceniono, że nie spełniła ona przesłanki rezygnacji z zatrudnienia niezbędnej do przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Przyjęcie przeciwnej wykładni przepisów prowadziłoby w istocie rzeczy do obejścia przepisów prawa, regulujących instytucję urlopu wychowawczego

W wyroku z dnia 25 listopada 2020 r. (sygn. akt I OSK 1472/20) NSA wskazał ponadto, że z definicji ustawowej "zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej" wynikają dwa wnioski: pierwszy to szerokie rozumienie tego pojęcia z punktu widzenia rodzajów stosunków prawnych, na podstawie których może nastąpić zatrudnienie, czy też może być wykonywana inna praca zarobkowa, zaś drugi to stwierdzenie, że ustawodawca spełnienia tej definicji nie połączył z żadnym zakresem, czy to etatowym, czasowym, godzinowym, czy też zadaniowym, jak również spełnienie tej definicji jest niezależne

nie tylko od wysokości uzyskiwanych dochodów, ale również od tego czy takie dochody w ogóle są uzyskiwane. Dlatego też dla ustalenia, czy spełniona została ustawowa przesłanka z art. 17 ust. 1 u.ś.r., to jest niepodejmowanie zatrudnienia lub rezygnacja

z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, istotne jest czy osoba starająca się

o świadczenie rodzinne nie pozostaje w zatrudnieniu lub nie wykonuje innej pracy zarobkowej w rozumieniu definicji z art. 3 pkt 22 ustawy, czyli nie pozostaje w jednym ze stosunków prawnych wskazanych w art. 3 pkt 22. Stwierdzenie istnienia takiego stosunku prawnego, niezależnie od jego zakresu, powoduje, że przesłanka z art. 17

ust. 1 ustawy, to jest niepodejmowanie lub rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej nie została spełniona. W obowiązującym stanie prawnym ustawodawca nie dopuszcza możliwości pozostawania opiekuna w jakimkolwiek stosunku zatrudnienia, czy stosunku prawnym dotyczącym innej pracy zarobkowej.

Podkreślenia wymaga przy tym, że przeszkodą do przyjęcia takiego stanowiska nie jest brzmienie art. 17 ust. 5 u.ś.r., określającego sytuacje, w których świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje. Przedmiotowe wyłączenia dotyczą bowiem osób wymienionych w art. 17 ust. 1 u.ś.r., a zatem spełniających tzw. przesłanki pozytywne uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego. To więc, że ustawodawca nie wymienił wprost jako okoliczności negatywnej, uniemożliwiającej otrzymanie świadczenia pielęgnacyjnego, przebywania na urlopie wychowawczym nie może stanowić argumentu za tym, że świadczenie to osobie takiej przysługuje. Brak uprawnień do przedmiotowego świadczenia można w ocenie Sądu wyprowadzić wprost z treści art. 17 ust. 1 u.ś.r.

Sąd nie podzielił tym samym przekonania skarżącej o zastosowaniu błędnej wykładni ww. przepisów przez sądy administracyjne rozpatrujące sprawy o podobnym stanie faktycznym, w tym również wywodów natury konstytucyjnej. Zaprezentowane stanowisko Sąd uznaje bez jakichkolwiek wątpliwości za właściwe, a to oznacza, że w sprawie nie wystąpiła również potrzeba występowania z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego.

Na marginesie jedynie Sąd wskazuje, że konstytucyjna zasada równości, na którą powołuje się skarżąca wprowadza, najprościej rzecz ujmując, nakaz równego traktowania wszystkich, którzy znajdują się w podobnej sytuacji. W omawianym przypadku równość ta realizowana jest poprzez przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego każdemu uprawnionemu "opiekunowi" osoby niepełnosprawnej, gdy ten - co należy podkreślić - nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej (w rozumieniu art. 3 pkt 2 u.ś.r.) w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. W aktualnym stanie prawnym przebywanie na urlopie wychowawczym jest nierozerwalnie związane z zatrudnieniem. W konsekwencji, przyznanie wnioskowanego świadczenia osobie przebywającej na urlopie wychowawczym, jako osobie pozostającej w zatrudnieniu, stanowiłoby naruszanie omawianej zasady.

Uznawszy zatem zarzuty podniesione w skardze za niezasadne, jak i nie znajdując podstaw do stwierdzenia z urzędu, że wydane w sprawie decyzje naruszają prawo (zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.

Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym. Zgodnie bowiem z art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie ustawowym nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.

Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych dostępnej pod internetowym adresem orzeczenia.nsa.gov.pl.