Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 213/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-12-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156 par 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Werpachowska Sędziowie WSA Danuta Kania (spr.) Andrzej Góraj Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Duszyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi A. J. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Spraw Wewnętrznych decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2015 r., mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 roku,

poz. 267 ze zm.), dalej: "k.p.a.", utrzymał w mocy decyzję własną nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr [...] z dnia [...] września 2011 r. oraz poprzedzającej ją decyzji nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r. orzekającej o odmowie stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. w sprawie zwolnienia A. J. ze służby w Policji z dniem [...] września 2007 r.

W uzasadnieniu powyższej decyzji organ nadzoru przedstawił dotychczasowy tok postępowania wskazując, co następuje:

Komendant Główny Policji rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r., działając na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 4 w związku z art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.), zwolnił A. J. ze służby w Policji z dniem [...] września 2007 r. Od powyższego rozkazu personalnego strona nie złożyła odwołania, w związku z czym stał się on ostateczny w dniu [...] sierpnia 2007 r.

Pismem z dnia 9 maja 2011 r. A. J. wystąpił o stwierdzenie nieważności rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją nr [...] dnia [...] lipca 2011 r. odmówił stwierdzenia nieważności zaskarżonego rozkazu personalnego. Na skutek wniosku strony o ponowne rozpatrzenie sprawy, powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją tegoż organu nr [...] z dnia [...] września 2011 r.

W wyniku wniesienia przez A. J. skargi na decyzję nr [...] z dnia [...] września 2011 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 2422/11 przedmiotową skargę oddalił, zaś Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 27 sierpnia 2013 r., sygn. akt I OSK 1403/12 oddalił skargę kasacyjną A. J. od powyższego wyroku.

Pismem z dnia 4 sierpnia 2014 r. A. J. zwrócił się do Komendanta Głównego Policji o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r.

Komendant Główny Policji postanowieniem nr [...] z dnia [...] września 2014 r. odmówił wznowienia postępowania zakończonego rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r.

W zażaleniu na powyższe postanowienie A. J. zaznaczył, iż w przypadku jego negatywnego rozpatrzenia wnosi o stwierdzenie nieważności, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. Uzasadniając powyższe, ww. wskazał w szczególności na treść pisma Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego [...] z dnia [...] lipca 2014 r., w którym stwierdzono, iż przepis art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji może mieć zastosowanie jedynie w sytuacji, gdy "wiek uniemożliwia wykonywanie obowiązków" przez funkcjonariusza. Zdaniem strony oznacza to, iż aby organ mógł rozwiązać stosunek służbowy na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji, musi dysponować negatywnym orzeczeniem lekarskim dotyczącym stanu zdrowia funkcjonariusza. Zainteresowany powołał także treść Dyrektywy Rady 2000/78/WE z dnia 27 listopada 2000 r. ustanawiającej ogólne warunki ramowe równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy (Dz. Urz. WE L 303, 2/12/2000), która w art. 1 zakazuje dyskryminacji m.in. ze względu na wiek.

Minister Spraw Wewnętrznych postanowieniem nr [...] z dnia [...] października 2014 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] września 2014 r.

Postanowieniem z dnia [...] października 2014 r. nr [...] Minister Spraw Wewnętrznych wszczął postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r.

Pismem z dnia [...] października 2014 r. wezwano A. J. do sprecyzowania żądania poprzez udzielenie odpowiedzi, czy przedmiotowy wniosek o stwierdzenie nieważności obejmuje także decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr [...] z dnia [...] września 2011 r. Poinformowano zainteresowanego, iż nie jest możliwe weryfikowanie w trybie nieważności wyłącznie decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy decyzja ta była przedmiotem kontroli organu odwoławczego.

Pismem z dnia 5 listopada 2014 r. A. J. wyjaśnił, że wniosek o stwierdzenie nieważności dotyczy także decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr [...] z dnia [...] września 2011 r.

Decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r. Minister Spraw Wewnętrznych, powołując w podstawie prawnej art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 157 § 1 k.p.a. i art. 158 § 1 k.p.a., odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr [...] z dnia [...] września 2011 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji tego organu nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r.

Wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy A. J. zwrócił się do organu o powtórne przeanalizowanie argumentów uzasadniających - jego zdaniem - stwierdzenie nieważności ww. decyzji, zawartych w zażaleniu z dnia [...] września 2014 r. na postanowienie Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] września 2014 r.

Motywując powołaną na wstępie decyzję nr [...] z dnia [...] stycznia 2015r. Minister Spraw Wewnętrznych scharakteryzował instytucję stwierdzenia nieważności decyzji określoną w art. 156 i nast. k.p.a. Podkreślił, iż organ nadzoru, stosując tryb nadzwyczajny, przewidziany w ww. przepisie, orzeka wyłącznie, czy kwestionowana decyzja jest dotknięta którąkolwiek z wad kwalifikowanych określonych w art. 156 § 1 k.p.a., nie rozstrzyga zaś sprawy w sposób merytoryczny w jej całokształcie.

Organ nadzoru podkreślił, iż prawidłowość decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr [...] z dnia [...] września 2011 r. oraz poprzedzającej ją decyzji nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r. została zweryfikowana przez sądy administracyjne w wyrokach: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 marca 2012 r. o sygn. akt II SA/Wa 2422/11 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 sierpnia 2013 r. o sygn. akt I OSK 1403/12.

Nadto zaznaczył, iż kwestionowana przez stronę decyzja została wydana przez właściwy organ, zgodnie z dyspozycją art. 157 § 1 k.p.a. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, oceniając zaskarżony rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. w trybie nadzwyczajnym, działał w sposób uprawniony - jako organ wyższego stopnia - względem Komendanta Głównego Policji. Brak jest zatem podstaw do uznania, że ww. decyzja została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości (art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.).

Organ nadzoru nie stwierdził również, aby kwestionowana decyzja została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.).

Przypadki braku podstawy prawnej do wydania decyzji administracyjnej w indywidualnej sprawie mają miejsce wówczas, gdy brak jest przepisu prawnego powszechnie obowiązującego, który stanowiłby podstawę załatwienia sprawy w drodze decyzji, ponieważ nie stanowi takiej podstawy prawnej ani przepis instrukcji, wytycznych, samoistnej uchwały Rady Ministrów (jak i akt wykonawczy do takiej uchwały), ani też akt normatywny niepublikowany pomimo obowiązku jego promulgacji. Kwestionowana przez stronę decyzja została wydana na podstawie istniejącego przepisu - art. 157 § 1 i art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 k.p.a.

Z kolei o tym, czy naruszenie prawa jest naruszeniem "zwykłym", czy "rażącym" w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decyduje przede wszystkim oczywistość naruszenia oraz zakres wpływu tego naruszenia na sposób załatwienia sprawy. Za rażące uznać należy takie naruszenie prawa, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. Materialnoprawną podstawę zwolnienia A. J. ze służby w Policji stanowił art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjanta można zwolnić ze służby w przypadku nabycia prawa do emerytury z tytułu osiągnięcia 30 lat wysługi emerytalnej. Ustawodawca nie statuuje w tym przepisie obowiązku zwolnienia funkcjonariusza za służby, bowiem decyzję w tej sprawie pozostawiono przełożonym właściwym w sprawach osobowych. Poza sporem pozostaje to, że już w dniu wszczęcia postępowania administracyjnego A. J. posiadał ponad 30-letnią wysługę emerytalną, zatem istniała podstawa do zwolnienia ww. ze służby w Policji.

Organ zauważył również, że treść pisma Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] lipca 2014 r. [...], na którą powołuje się strona, sprowadza się w istocie do dokonania analizy orzecznictwa sądów administracyjnych dotyczącego wykładni art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji. W efekcie tej analizy Prezes NSA poinformował A. J., iż brak jest podstaw do wystąpienia z wnioskiem o podjęcie żądanej uchwały "mającej na celu wyeliminowanie wątpliwości dotyczących wykładni art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji". W wyniku przedmiotowej analizy przywołano tezę, iż organy, stosując przepis art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji, powinny wykazać jeszcze dodatkowe okoliczności, a mianowicie, że jest to podyktowane dobrem formacji, specyfiką zadań, itp. Przywołano również stwierdzenie, iż w stosunku służbowym zasady utraty "statusu pracowniczego" są ukształtowane bardziej rygorystycznie niż w stosunku pracy.

Organ nadzoru ponownie zaznaczył, iż argumenty strony dotyczące możliwości wydania decyzji uznaniowej w oparciu o art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji w kontekście konieczności uwzględnienia dodatkowych okoliczności, tj. w szczególności udowodnienia, iż osiągnięta wysługa lat uniemożliwia wykonywanie powierzonych zadań w służbie, zostały ocenione przez sądy administracyjne, w tym Naczelny Sąd Administracyjny, które weryfikowały prawidłowość wydanych w tym przedmiocie rozstrzygnięć.

W ocenie organu, bezzasadny jest zarzut strony dotyczący błędnej wykładni Dyrektywy Rady 2000/78/WE z dnia 27 listopada 2000 r. ustanawiającej ogólne warunki ramowe równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy (Dz. U. UE.L. 2000.303.16), bowiem czym innym jest zwolnienie funkcjonariusza w związku z nabyciem prawa do emerytury z tytułu osiągnięcia 30 lat wysługi emerytalnej, a czym innym zwolnienie funkcjonariusza w przypadku osiągnięcia odpowiedniego wieku. Przejście funkcjonariusza na zaopatrzenie emerytalne z tytułu osiągnięcia 30 lat wysługi emerytalnej nie jest uzależnione od jego wieku, tym bardziej, że racjonalny ustawodawca nie ustanowił podstawy zwolnienia, w której nastąpiłoby powiązanie wieku funkcjonariusza z wysługą emerytalną.

Analizując stan faktyczny i prawny przedmiotowej sprawy, organ nie stwierdził również wystąpienia przesłanek określonych w art. 156 § 1 pkt 3 - 7 k.p.a., bowiem w obrocie prawnym nie istnieje inna decyzja ostateczna rozstrzygająca przedmiotową sprawę, nie nastąpiło skierowanie decyzji do osoby niebędącej stroną w sprawie, kwestionowana decyzja nie była niewykonalna w chwili jej wydania, wykonanie przedmiotowej decyzji nie wiązało się z wystąpieniem jakiegokolwiek czynu zagrożonego karą (w niniejszej sprawie wykonanie zaskarżonej decyzji polegało w istocie na rozstrzygnięciu, że kwestionowana przez stronę decyzja nie spełnia przesłanek do stwierdzenia jej nieważności), decyzja ta nie zawiera innych wad, powodujących jej nieważność z mocy prawa.

Mając powyższe na względzie organ nadzoru stwierdził, iż nie zachodzą w jego ocenie przesłanki mogące stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr [...] z dnia [...] września 2011 r. oraz poprzedzającej ją decyzji nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] stycznia 2015 r. A. J. zarzucił naruszenie:

- prawa materialnego, przez błędną wykładnię Dyrektywy Rady 2000/78/WE z dnia 27 listopada 2000 r. ustanawiającą ogólne warunki ramowe równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy (Dz. U. UE. L. 2000.303.16). oraz art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji,

- prawa procesowego, tj. art. 7, art. 8. art. 11,art. 77 § 1 k.p.a.

W związku z powyższymi zarzutami skarżący wniósł o "unieważnienie" zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r.

Skarżący zawnioskował jednocześnie o stwierdzenie nieważności, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. oraz "wszystkich decyzji utrzymujących go w mocy".

Nadto, na podstawie art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a., skarżący wniósł o dopuszczenie do udziału w sprawie organizacji społecznej - Polskiego Towarzystwa [...] z siedzibą w W.

W motywach skargi skarżący podniósł w szczególności, iż art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji może być stosowany w sytuacji, gdy wiek funkcjonariusza uniemożliwia wykonywanie zadań służbowych w Policji. Musi to być potwierdzone wiarygodnym dokumentem, czyli tylko orzeczeniem komisji lekarskiej. W sytuacji braku orzeczenia lekarskiego organ zwalniający powinien powołać się na inny przepis stanowiący podstawę zwolnienia funkcjonariusza ze służby. Powyższy pogląd został zawarty w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 332/10, który został powołany w piśmie Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lipca 2014 r. l. dz. BO-4660-12/14.

Skarżący stwierdził, iż Komendant Główny Policji, wydając rozkaz personalny nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r., świadomie odstąpił od właściwego stosowania art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji, czym naruszył w stopniu rażącym prawo polskie oraz prawo Unii Europejskiej. Ponadto, zastosowanie ww. przepisu ustawy o Policji skutkowało powstaniem szczególnie niekorzystnej sytuacji dla skarżącego. Uniemożliwiło bowiem uzyskanie przez skarżącego większych zarobków, awansów, nabycie prawa do wyższej emerytury. Spowodowało zatem powstanie wymiernych strat materialnych. Stworzyło także dla skarżącego niekorzystną sytuację osobistą. Takie postępowanie, w ocenie skarżącego, stanowi przejaw dyskryminacji ze względu na wiek, jest niezgodne z polityką zatrudnienia i zarobkowania stosowaną przez państwa Unii Europejskiej.

Na poparcie swych twierdzeń skarżący powołał m.in. wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 9 marca 1978 r. o sygn. akt 106/77 oraz wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 czerwca 2006 r. o sygn. akt P 30/05.

W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

W piśmie procesowym z dnia 8 grudnia 2015 r., którego treść skarżący zaprezentował na rozprawie, podtrzymał zarzuty i wnioski skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), dalej: "p.u.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej: "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).

Oceniając niniejszą sprawę w świetle powyższych kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zarówno zaskarżona decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] stycznia 2015 r., jak i poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] listopada 2014 r. - orzekająca o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr [...] z dnia [...] września 2011 r. oraz poprzedzającej ją decyzji nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r. - odpowiadają prawu.

Zaskarżona decyzja została wydana w nadzwyczajnym trybie postępowania - w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Postępowanie takie, prowadzone na podstawie art. 156 i nast. k.p.a., stanowi wyjątek od zasady stabilności decyzji wyrażonej w art. 16 k.p.a. Z tego względu ustalenie podstawy do stwierdzenia nieważności musi być niewątpliwe, co uzasadnia ścisłą interpretację przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a.

Działanie organu administracyjnego w trybie nadzoru na podstawie art. 156 k.p.a. wymaga innego podejścia do sprawy niż w postępowaniu zwykłym - w pierwszej instancji lub przed organem odwoławczym. Organ ocenia bowiem kwestie czysto prawne, które winny być rozstrzygane według zasad stosowanych przy kasacji. Z tego względu organ nie może podejmować czynności zmierzających do załatwienia sprawy co do istoty, tak jak w postępowaniu zwykłym. Celem postępowania nadzorczego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie jest bowiem merytoryczne, ponowne rozstrzygnięcie sprawy w jej całokształcie, lecz przeprowadzenie weryfikacji ostatecznej decyzji z jednego tylko punktu widzenia, a mianowicie, czy decyzja jest dotknięta jedną z wad kwalifikowanych wskazanych w art. 156 § 1 pkt 1 - 7 k.p.a. Postępowanie to jest zatem ograniczone do weryfikacji samej decyzji administracyjnej z wyłączeniem możliwości ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, której dotyczy weryfikowane rozstrzygnięcie (por. wyrok SN z dnia 7 marca 1996 r., sygn. akt III ARN 570/95, publ.: OSNP 1996/18/258, wyrok NSA z dnia 16 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 1617/12, publ. LEX nr 1452703).

Nadzwyczajny tryb postępowania przewidziany w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. służy do eliminowania z obrotu prawnego decyzji wydanych bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Przesłanka braku podstawy prawnej jest spełniona, gdy przepisy prawa powszechnie obowiązującego nie zawierają podstawy do wydania w takiej sytuacji decyzji administracyjnej, przy czym brak ten musi mieć charakter obiektywny. Wydanie decyzji bez podstawy prawnej oznacza, że albo nie ma przepisu prawnego, który umocowuje administrację publiczną do działania, albo też przepis taki jest, jednak nie spełnia wymagań działania tej administracji, polegającego na wydawaniu decyzji administracyjnych rozumianych jako indywidualne akty administracyjne zewnętrzne (por. wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 1369/06, publ. LEX nr 315975).

Z kolei rażące naruszenie prawa zachodzi wówczas, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Zaznaczyć przy tym należy, że nie chodzi tu o błędy w wykładni prawa, lecz o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. O rażącym naruszeniu prawa decydują zatem łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja (por. wyroki NSA: z dnia 20 października 2011, sygn. akt II GSK 1056/10, publ. LEX nr 1070197; z dnia 8 września 2011 r, sygn. akt I OSK 1566/10, publ. LEX nr 1068431).

Z akt sprawy wynika, że kwestia legalności decyzji objętej wnioskiem

o stwierdzenie nieważności została prawomocnie przesądzona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 2422/11 oddalającym skargę A. J. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr [...] z dnia [...] września

2011 r. utrzymującą w mocy decyzję tegoż organu nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r. o odmowie stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. w sprawie zwolnienia A. J. ze służby w Policji z dniem [...] września 2007 r. W związku

z wniesieniem przez ww. skargi kasacyjnej od powyższego wyroku, został on poddany kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia

27 sierpnia 2013 r. o sygn. akt II OSK 398/11 oddalił skargę kasacyjną.

Podkreślenia w tym miejscu wymaga, iż wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oddalający skargę zawiera orzeczenie pozytywne w relacji do losów zaskarżonego aktu (decyzji administracyjnej) lub czynności. Jego rezultatem jest utrzymanie w mocy aktu lub czynności. Stanowi on konsekwencję nieuwzględnienia wniosków skarżącego i niestwierdzenia przez ten Sąd, niezależnie od zarzutów podniesionych przez skarżącego (art. 134 p.p.s.a.), innych przyczyn uwzględnienia skargi określonych w art. 145 i nast. p.p.s.a. Innymi słowy, oddalenie skargi następuje w wyniku podjęcia przez sąd - niewyrażonego expressis verbis, ale podjętego rzeczywiście - rozstrzygnięcia o utrzymaniu w mocy zaskarżonego aktu, ponieważ w czasie kontroli nie stwierdził on zaistnienia żadnej z wad uzasadniających, w świetle normy odniesienia, sformułowanie zwrotu o jego niezgodności z prawem. Z kolei stosownie do art. 170 p.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

Wskazane okoliczności organ nadzoru zaakcentował w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazując, iż skoro Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekając prawomocnym wyrokiem w sprawie ww. decyzji ostatecznej nie stwierdził naruszenia przepisów prawa, zaś wyrok ten został poddany kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego, który podzielił stanowisko Sądu I instancji, to brak jest podstaw do uznania, że ww. decyzja jest dotknięta wadami kwalifikowanymi, wymienionymi w art. 156 § 1 pkt 1 - 7 k.p.a., w tym wadą rażącego naruszenia prawa.

Zgodnie z poglądem wyrażonym w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2009 r., sygn. akt I OPS 6/09 (publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl), żądanie stwierdzenia nieważności decyzji, na którą skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania stosownie do art. 157 § 3 k.p.a. (w obowiązującym stanie prawnym - postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania - art. 61a § 1 k.p.a.) wówczas, gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania organ administracji publicznej ustali wystąpienie - z uwagi na wydany uprzednio wyrok sądu - przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym. W pozostałych wypadkach organ administracji publicznej obowiązany jest rozpoznać żądanie co do istoty, stosując art. 158 § 1 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 k.p.a.

W uzasadnieniu ww. uchwały wskazano m.in., że fakt utrzymania w mocy decyzji na skutek oddalenia na nią skargi przez sąd administracyjny zamyka organom administracyjnym możliwość pozbawienia tejże decyzji mocy wiążącej w trybie stwierdzenia nieważności w takim zakresie, w jakim przyczyny tej wadliwości objęte zostały zakresem rozpoznania i orzekania sądu administracyjnego. Stwierdzono również, że zakaz uruchamiania w trybie postępowania nieważnościowego wzruszania decyzji ostatecznych, w stosunku do których orzekał merytorycznie sąd administracyjny, podlega ograniczeniom, które z jednej strony wyznacza zakres dokonanej przez sąd administracyjny kontroli, a z drugiej - fakt korzystania z przymiotu powagi rzeczy osądzonej (art. 170 i 171 p.p.s.a.). Zatem w każdym przypadku ustalenie, czy żądanie strony stwierdzenia nieważności decyzji poddanej już wcześniej ocenie sądu, powinno zostać załatwione przez organ administracji rozstrzygnięciem podjętym na podstawie art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 k.p.a., czy też decyzją o odmowie wszczęcia postępowania określonego w art. 157 § 3 k.p.a., wymaga zbadania jaki był zakres i przedmiot poprzedniego orzeczenia sądu administracyjnego kontrolującego legalność tej decyzji oraz czy strona występująca z żądaniem stwierdzenia nieważności decyzji wskazuje okoliczności, które nie były objęte orzeczeniem sądu.

Biorąc pod uwagę nową argumentację skarżącego zawartą we wniosku o stwierdzenie nieważności oraz we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ nadzoru wydał decyzję o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr [...] z dnia [...] września 2011 r., którą następnie utrzymał w mocy w toku instancji. Rozstrzygnięcie organu, podjęte na podstawie art. 158 § 1 w zw. z art. 157 § 1 i art. 156 § 1 k.p.a., jest prawidłowe. Przy czym zaznaczenia wymaga, że wnioskiem o stwierdzenie nieważności w niniejszym postępowaniu została objęta decyzja wydana również w trybie nadzwyczajnym - w postępowaniu o stwierdzenie nieważności. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wydając ww. decyzję z dnia [...] września 2011 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. uznał, że nie jest on dotknięty którąkolwiek z wad kwalifikowanych określonych w art. 156 § 1 k.p.a.

Skarżący żądał stwierdzenia nieważności ww. decyzji z dnia [...] września

2011 r. na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., z powodu wydania jej z rażącym naruszeniem prawa. Obok zarzutów dotyczących naruszenia art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji oraz przepisów dyrektywy Rady 2000/78/WE z dnia 27 listopada 2000 r. ustanawiającej ogólne warunki ramowe równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy, które były już przedmiotem oceny przez organ nadzoru w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją, a następnie przez Sądy administracyjne I i II instancji, skarżący powołał się dodatkowo na pismo Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] lipca 2014 r. [...], którego treść - w jego ocenie - przemawia za uwzględnieniem powyższych zarzutów.

Zgodzić należy się z organem nadzoru, iż ww. pismo stanowi wynik analizy orzeczeń sądów administracyjnych dotyczących wykładni art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji. Analiza ta, zdaniem Prezesa NSA, nie wykazała zaistnienia przesłanek do wystąpienia z wnioskiem o podjęcie uchwały, o której mowa w art. 15 § 1 pkt 2 p.p.s.a. W piśmie tym wskazano w szczególności, iż wykładnia art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji oraz art. 1 i art. 3 ust. 1 pkt 3 dyrektywy Rady 2000/78/WE z dnia 27 listopada 2000 r., dokonana w wyroku NSA z dnia 27 sierpnia 2013 r., sygn. akt I OSK 1403/12, nie odbiega od dotychczasowej linii orzeczniczej. Powołano również orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego (wyroki z dnia 214 grudnia 1999 r., sygn. akt SK 14/98, z dnia 27 stycznia 2003 r., sygn. akt SK 27/02, z dnia 13 lutego 2007 r., sygn. akt K 46/05), w których wskazywano, że stosunki służbowe służb mundurowych nie są stosunkami pracy, lecz mają charakter stosunków administracyjnoprawnych, powstających w drodze powołania, w związku z dobrowolnym zgłoszeniem się do służby. Powoduje to w konsekwencji odmienne i bardziej rygorystyczne, niż w przypadku pozostałych profesji, ukształtowanie zasad utraty statusu pracowniczego. Zgodzić należy się z organem nadzoru, że wnioski zawarte w ww. piśmie w żaden sposób nie mogą stanowić o tym, że kwestionowana w niniejszym postępowaniu decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Nadto, organ nadzoru trafnie stwierdził, iż decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2011 r. nie jest dotknięta którąkolwiek z pozostałych wad kwalifikowanych wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1 - 7 k.p.a. Decyzja ta bowiem została wydana przez właściwy organ (art. 157 § 1 k.p.a.) i na podstawie obowiązujących przepisów prawa (art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 k.p.a.), nie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną ostateczną decyzją, została skierowana do osoby będącej stroną w sprawie, nie była niewykonalna w dniu jej wydania, jej wykonanie nie wywołałoby czynu zagrożonego karą, nie również zawiera wady powodującej jej nieważność z mocy prawa.

W świetle powyższego, zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] listopada 2014 r. są prawidłowe, zaś zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie.

Wbrew twierdzeniom skarżącego w sprawie zakończonej wydaniem zaskarżonej decyzji organ nadzoru nie dopuścił się naruszenia przepisów art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji oraz dyrektywy Rady 2000/78/WE z dnia 27 listopada 2000 r., nie stanowiły one bowiem materialnoprawnej podstawy podjętego rozstrzygnięcia. Nadto, zarzuty te były przedmiotem oceny WSA w Warszawie w wyroku z dnia 19 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 2422/11 oraz NSA w wyroku z dnia 27 sierpnia 2013 r., sygn. akt I OSK 1403/12.

W sprawie nie doszło również do naruszenia podstawowych zasad postępowania administracyjnego, tj. zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), zasady zaufania uczestników postępowania do organów władzy publicznej (art. 8 k.p.a.), zasady przekonywania (art. 11 k.p.a.). Nie można również uznać, że organ nadzoru dopuścił się naruszenia art. 77 § 1 k.p.a., poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

Wskazać należy, że zarzuty skargi oraz obszerna argumentacja zawarta w jej uzasadnieniu z powołaniem na poglądy judykatury, w tym Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, nakierowana jest w istocie na wzruszenie rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. i mogłaby stanowić ewentualną podstawę zaskarżenia ww. rozkazu w trybie zwykłym - w drodze odwołania złożonego w administracyjnym toku instancji, nie zaś na obecnym etapie, na którym kontroli Sądu podlega decyzja wydana w trybie nadzwyczajnym, zaś przedmiotem wniosku o stwierdzenie nieważności jest również decyzja wydana w trybie nadzwyczajnym (nieważnościowym), która podlegała ocenie Sądów administracyjnych I i II instancji.

Końcowo Sąd zauważa, iż wniosek skarżącego o dopuszczenie do udziału w sprawie, na podstawie art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a., organizacji społecznej - Polskiego Towarzystwa [...] z siedzibą w W., nie mógł zostać rozpatrzony. W postępowaniu przed Sądem mają bowiem zastosowanie przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym, nie zaś przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 33 § 2 p.p.s.a., udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Na postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w sprawie przysługuje zażalenie. W niniejszej sprawie, wobec braku formalnego zgłoszenia organizacji społecznej (osoby upoważnionej do jej reprezentowania), do udziału w postępowaniu, brak było podstaw do wydania rozstrzygnięcia na podstawie ww. przepisu.

Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.