Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 74/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2016-04-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 151 par 2, art. 145 par 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 7 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2008 nr 170 poz 1051
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.), Sędzia NSA Janusz Furmanek, , Protokolant specjalista Dominika Janicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2016 roku sprawy ze skargi K. G. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o przyznaniu płatności i odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010 oraz nałożenia sankcji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia (...), nr (...), wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 145 § 1 pkt 5, art. 146 § 1, art. 151 § 2 K.p.a., art. 3, art. 7 ust. 1, ust. 1a, ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 roku o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2008r., nr 170, poz. 1051 ze zm.), § 17 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. nr 40, poz. 326 ze zm.), art. 58 akapit trzeci rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia z dnia 30 listopada 2009r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.U.WE.2009.L.316.65) - Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. po rozpatrzeniu odwołania K. G. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. z dnia (...), nr (...) o uchyleniu w całości decyzji dotychczasowej, tj. z dnia (...), nr (...) i odmowie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010 i nałożeniu sankcji, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny.

W dniu 6 kwietnia 2010r. K. G. złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR w K. wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010.

Decyzją z dnia (...) Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K. przyznał stronie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010 w wysokości 20 971,34 zł. Powyższa decyzja została doręczona stronie w dniu 10 grudnia 2010r.

Postanowieniem z dnia 28 stycznia 2015r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K. wznowił postępowanie w sprawie o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010 i odrębnym postanowieniem z tej samej daty dołączył do akt sprawy pismo z dnia 3 lipca 2014r., nr OS-7/14 Wydziału Kryminalnego Komendy Powiatowej Policji w K. oraz pismo z dnia 7 lipca 2014r. stanowiące uzupełnienie pisma z dnia 3 lipca 2014r.

Wezwaniem z dnia 5 lutego 2015r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K. wezwał stronę do złożenia wyjaśnień w sprawie o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie, w piśmie z dnia 10 lutego 2015r. K. G. złożyła wyjaśnienia wskazując, że w roku 2009 i latach wcześniejszych łączyła ją z M. S. umowa dzierżawy działki o nr ewidencyjnym 494 położonej w obrębie (...), S., gm. K. Podała, że czynsz dzierżawny stanowiła połowa kwoty dopłat przysługujących za dany rok. Zgodnie z umową kwota z tytułu przyznanych dopłat wpływała na konto skarżącej, która następnie połowę dotacji zwracała dzierżawcy. Tego rodzaju postępowanie miało być ułatwieniem dla dzierżawcy. Skarżąca nadmieniła, że do wydzierżawienia przedmiotowej nieruchomości zmusiła ją trudna sytuacja życiowa, (samodzielnie wychowuje dwójkę małoletnich dzieci i nie była w stanie pracować na roli), a środki finansowe otrzymane z tytułu czynszu dzierżawnego pozwoliły na zaspokojenie podstaw potrzeb dzieci. Wskazała, że w roku 2010 dzierżawca nie wykonywał już plac polowych i tym samym zerwał zawartą umowę dzierżawy. Od czasu zerwania umowy place polowe wykonywała przy pomocy wynajmowanego rolnika. W załączeniu do oświadczenia skarżąca przedstawiła zawartą w roku 2005 z M. S. umowę dzierżawy przedmiotowej działki.

Postanowieniem z dnia 20 maja 2015r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K. dołączył do akt sprawy wyjaśnienia M. S. z dnia 18 maja 2015r., umowę dzierżawy działki ewidencyjnej nr 494 zawartej pomiędzy K. G. a M. S. na okres 7 lat, tj. od 2005 do 2012r. i wyrok Sądu Rejonowego dla (...) w Ł. IX Zamiejscowy Wydział Cywilny z/s w B. z dnia 7 czerwca 2013r. sygn. akt (...) w sprawie z powództwa M. S. przeciwko K. G. o zapłatę.

Decyzją z dnia (...), nr (...) Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K. uchylił w całości dotychczasową decyzję, tj. z dnia (...), nr (...), odmówił przyznania skarżącej płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010 i nałożył sankcje wieloletnie.

Od powyższej decyzji K. G. złożyła odwołanie, w którym podniosła, że nie działała w złej wierze i nie zamierzała wyłudzić dopłat bezpośrednich na rok 2010. Wskazała, że za dzierżawę gruntu M. S. nie wypłacał jej żadnych środków finansowych, ponieważ wspólnie ustalili, że skarżąca będzie pobierała połowę dopłat. Rozwiązanie to było korzystne dla dzierżawcy, ponieważ nie musiał wykładać własnych środków finansowych, a przedmiotem umowy dzierżawy było 25 ha. Powołując się na okoliczność nieznajomości prawa i trudną sytuację materialną i rodzinną skarżąca podkreśliła, że nie działa w złej wierze, nie wyłudziła przyznanych środków, a na zawartej umowie dzierżawy skorzystał jedynie M. S..

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy wskazał, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Dokonując wykładni powyższego przepisu należy stwierdzić, że wznowienie postępowania może nastąpić w przypadku łącznego spełnienia następujących przesłanek: 1) decyzja musi być ostateczna, 2) po jej wydaniu muszą wyjść na jaw nowe dowody (bądź okoliczności), które muszą mieć istotne znaczenie dla sprawy, 3) powyższe dowody (bądź okoliczności) muszą istnieć w dacie wydania decyzji, której wznowienie dotyczy, 4) dowody te (bądź okoliczności) nie mogły być znane organowi, który wydał decyzję (której wznowienie dotyczy) w momencie jej wydawania.

Mając na uwadze powyżej określone warunki wznowienia postępowania, organ odwoławczy wskazał, że postępowanie w sprawie o płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010 zostało zakończone wydaniem przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. w dniu (...) decyzji o przyznaniu przedmiotowych płatności. Decyzja została doręczona stronie w dniu 10 grudnia 2010r. i uzyskała walor decyzji ostatecznej.

W dniu 3 lipca 2014r. do Biura Powiatowego ARiMR w K. wpłynęła informacja z Wydziału Kryminalnego Komendy Powiatowej Policji w K., z treści której wynika, że Ka. G. wydzierżawiła M. S. na okres od 2005 do 2012 r. grunty rolne o powierzchni 25 ha, przy czym faktycznie uprawianych było 20 ha. Z przedstawionej informacji wynika, że M. S. sugerował skarżącej że to on będzie składał wniosek do ARiMR o dopłaty do gruntów rolnych jako faktyczny uprawiający, a połowę należności będzie jej dawał, ale skarżąca odmówiła, sama składała wnioski i pobierała dopłaty i rozliczała się z M. S., który zgodnie z umową nie płacił za dzierżawę gruntów. Opisana sytuacja trwała do roku 2009. Natomiast za lata 2010-2012 dzierżawca nie otrzymał żadnych pieniędzy, pomimo, że w dalszym ciągu uprawiał ziemię, aż do momentu zerwania umowy przez K. G., co miało miejsce wiosną 2011r. Ustalono również, że M. S. w związku z powyższym w 2011 roku złożył pozew w Sądzie Rejonowym w B. przeciwko K. G. o zwrot połowy dopłat. Wiosną tego roku uprawomocnił się wyrok Sądu Rejonowego w B. z dnia 7 czerwca 2013r., w którym Sąd nakazał skarżącej zwrot na rzecz M. S. połowy równowartości dopłat za lata 2010 i 2011 (...) Istniało bowiem podejrzenie, że w celu uzyskania dla siebie dotacji do gruntów rolnych składała wnioski o dopłaty do ARiMR poświadczając nieprawdę (...). " W dniu 7 lipca 2014r. do Biura Powiatowego ARiMR w K. wpłynęła informacja uzupełniająca z Wydziału Kryminalnego Komendy Powiatowej Policji w K., z treści której wynika, że przedmiotem dzierżawy była działka ewidencyjna nr 494 o powierzchni 26,20 ha, położona w obrębie (...) S. w gm. K..

W wyjaśnieniach z dnia 15 maja 2015r. M. S. oświadczył, że był dzierżawcą gruntu rolnego, tj. działki o nr 494 (...) w latach 2005-2010". W roku 2010 przygotowywał pole pod zasiew w 2011 roku, lecz zostało mu to uniemożliwione przez K. G.". Na potwierdzenie powyższych okoliczności przedstawił umowę dzierżawy działki ewidencyjnej nr 494 zawartą na okres od 2005 do 2012 roku. Z treści dokumentu wynika, że dzierżawca zobowiązał się użytkować działkę zgodnie z jej przeznaczeniem, a wydzierżawiający zobowiązał się do zapłaty połowy dopłat bezpośrednich dzierżawiącemu przez 7 lat po wpłynięciu gotówki na konto. M. S. dołączył również wyrok Sądu Rejonowego w Ł.z dnia 7 czerwca 2013r., sygn. akt (...), w którym Sąd uznał, że strony łączyła umowy dzierżawy w latach 2005-2011.

Organ odwoławczy stwierdził, że decyzja o przyznaniu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010 z dnia (...) jest ostateczna. Po jej wydaniu wyszły na jaw nowe dowody i nowe okoliczności, które mają istotne znaczenie dla spraw, bowiem wpływają na ustalenie, czy producent spełniał warunki przyznania przedmiotowych płatności w roku 2010. Powyższe dowody i okoliczności istniały w dacie wydania decyzji, których wznowienie dotyczy, lecz nie były znane organowi, który wydał decyzje. Zostały zatem spełnione warunki określone w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 i 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 143b ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1782/2003, jeżeli:

1) na ten dzień posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr XX do rozporządzenia nr 1973/2004;

2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują płatności uzupełniające do powierzchni upraw: 1) chmielu, 2) roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych, 3) innych roślin - położonych na działkach rolnych objętych wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ odwoławczy wskazał, że treść art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego nie budzi żadnych wątpliwości interpretacyjnych. Pod pojęciem "posiadania" rozumiemy faktyczne użytkowanie gruntów. Pojęcie to ściśle wiąże się z produkcją rolną, której wspieraniu płatności do gruntów rolnych mają służyć. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 22 kwietnia 2009r., sygn. akt II GSK 853/08, niepubl.). Płatność jest udzielana producentowi rolnemu do działek rolnych, na których producent ten prowadzi działalność rolniczą. Niewątpliwie więc istotą płatności jest pomoc producentowi rolnemu, który faktycznie użytkuje grunty rolne. Chodzi tu o osobę, która decyduje o profilu upraw i dokonuje swobodnie zabiegów agrotechnicznych oraz zbiera plony, a nie jedynie posiada tytuł prawny do zadeklarowanych gruntów. Sama więc możność władania gruntami rolnymi nie wystarczy, liczy się bowiem efektywne (rzeczywiste) w sensie gospodarczym, korzystanie z gruntów, czyli faktyczne ich użytkowanie. Właściciel nie może otrzymać takich płatności za działki, których w danym roku objętym przyznawaną płatnością nie posiadał, nie prowadził na nich upraw. Przepisy, w przytoczonym powyżej brzmieniu, obowiązywały już w dniu składania wniosku. Organ nie miał zatem obowiązku informowania strony o treści powszechnie obowiązujących przepisów prawa, zwłaszcza, że na str. 4 wniosku o przyznanie płatności znajduje się oświadczenie, z treści którego wynika, że K. G. zna zasady przyznawania płatności. Ponadto na str. 4 wniosku znajduje się zobowiązanie wnioskodawcy dotyczące, m.in. niezwłocznego informowania Agencji na piśmie o każdym fakcie, który może mieć wpływ na nienależne przyznanie płatności. W szczególności na wnioskodawcy ciąży obowiązek poinformowania ARiMR na piśmie o przeniesieniu posiadania gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego. Wniosek wraz z zawartymi w nim zobowiązaniami i oświadczeniami zostały własnoręcznie podpisane przez skarżącą.

Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wykazała, że w roku 2010 K. G. nie była w posiadaniu działki o nr ewidencyjnym 494 i tym samym nie spełniała warunków przyznania wnioskowanych płatności, o których mowa w cyt. powyżej art. 7 ust. 1 i 2 ustawy o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego.

Organ wyjaśnił, że we wniosku o przyznanie płatności w zakresie jednolitej płatności obszarowej strona zadeklarowała do płatności powierzchnię 23,58 ha. Powierzchnia kwalifikująca się do płatności wynosiła natomiast 5,64 ha. Z płatności wykluczona została działka rolna B/B1 o powierzchni 17,94 ha położona na działce ewidencyjnej nr 494. Różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną, a stwierdzoną wynosiła 17,94 ha. Powyższe okoliczności obligowały organ do zastosowania art. 58 akapit trzeci rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, zgodnie z którym jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną przekracza 50% powierzchni stwierdzonej wówczas płatność zostaje odmówiona, a na rolnika nakłada się sankcje w wysokości przypadającej na różnicę między powierzchnia zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną.

Kwota nałożonych sankcji podlegać będzie odliczeniu zgodnie z art. 5b rozporządzenia Komisji (WE) nr 885/2006, co oznacza, że kwota ta będzie potrącana z płatności realizowanych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) lub Europejskiego Funduszu Rolniczego Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz krajowych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z tych funduszy w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych. Jeżeli w tych latach przyznane płatności nie pozwolą na pełną kompensację kwoty sankcji, pozostałe saldo zostanie anulowane. Wysokość sankcji wynosi więc 10 083,89 zł , tj. 17,94 ha x 562,09 zł - stawka jednolitej płatności obszarowej do 1 ha uprawy w 2010r. określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 5 listopada 2010r. w sprawie stawki jednolitej płatności obszarowej za 2010r. (Dz.U. nr 213, poz. 1402).

W zakresie uzupełniającej płatności obszarowej również ustalono, że powierzchnia deklarowana we wniosku na 2010 rok wynosiła 23,58 ha, a powierzchnia kwalifikująca się do płatności wynosiła 5,64 ha. Z płatności wykluczona została działka rolna B/B1 o powierzchni 17,94 ha położona na działce ewidencyjnej nr 494. Różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną a stwierdzoną wyniosła 17,94 ha. Organ zastosował § 17 rozporządzenia w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą w zw. z art. 58 akapit trzeci rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, zgodnie z którym, jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną przekracza 50% powierzchni stwierdzonej wówczas płatność zostaje odmówiona, a na rolnika nakłada się sankcje w wysokości przypadającej na różnicę między powierzchnia zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną.

Kwota nałożonych sankcji podlegać będzie odliczeniu zgodnie z art. 5b rozporządzenia Komisji (WE) nr 885/2006, co oznacza, że kwota ta będzie potrącana z płatności realizowanych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) lub Europejskiego Funduszu Rolniczego Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz krajowych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z tych funduszy w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych. Jeżeli w tych latach przyznane płatności nie pozwolą na pełną kompensację kwoty sankcji, pozostałe saldo zostanie anulowane. Wysokość sankcji wyniosła 5 871,40 zł, tj. 17,94 ha x 327,28 zł - 327,28 zł - stawka uzupełniającej płatności podstawowej do 1 ha uprawy w 2010r. określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 5 listopada 2010 r. w sprawie stawek płatności uzupełniających za 2010 r. (Dz. U. nr 213, poz. 1403).

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, w analizowanym stanie faktycznym w ocenie organu II instancji nie ma zastosowania art.73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, zgodnie z którym obniżki i wyłączenia nie mają zastosowania w sytuacji, gdy rolnik złożył wniosek poprawny pod względem faktycznym lub gdy może wykazać, że nie jest winny nieprawidłowości.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżąca zarzucając naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. polegające na wydaniu zaskarżonej decyzji bez podstawy prawnej, skutkujące nieważnością decyzji w związku z oparciem zaskarżonej decyzji na uchylonym w dniu 1 stycznia 2015r. akcie prawnym tj.: rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1122/2009 oraz uchylonym z dnia 15 marca 2014r. rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego;

- art. 3 i art. 7 ustawy o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego, których treść nie odpowiadała treści przepisów ustawy z dnia 5 lutego 2015r. o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego (Dz.U.2015.308 ze zm.) w dacie wydania zaskarżonej decyzji,

- art. 6 oraz art. 7 K.p.a. polegające na wydaniu decyzji przez organ na podstawie uchylonych przepisów prawa oraz przepisów nie obowiązujących w dacie wydania zaskarżonej decyzji, podczas gdy organ powinien działać na podstawie i w granicach obowiązujących przepisów prawa,

- art. 7 w zw. z art. 77 w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego oraz braku wskazania w uzasadnieniu przyczyn, z powodu których dowodom przedstawionym przez skarżącą organ odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, tj.: nieuwzględnienie wyjaśnień skarżącej z dnia 12 lutego 2015r. dotyczących uzyskania od pracownika Biura ARiMR w K. informacji o poprawności złożenia wniosku przez właściciela nieruchomości w przypadku podpisania umowy dzierżawy oraz niepodjęcie przez organ innych działań (przeprowadzenia dowodów) zmierzających do wyjaśnienia tej kwestii i błędnym przyjęciu, że wnioskodawczyni nie poinformowała pracownika ARiMR o podpisaniu umowy dzierżawy gospodarstwa rolnego, co stanowiło przyczynę wznowienia postępowania, podczas gdy skarżąca nie ukrywając okoliczności zawarcia umowy dzierżawy działała zgodnie z wytycznymi pracownika ARiMR w K.,

- art. 80 K.p.a. polegającego na dowolnej, a nie swobodnej ocenie całokształtu materiału dowodowego i błędnym przyjęciu, że skarżąca nie poinformowała organu o wydzierżawieniu gospodarstwa rolnego, co stanowiło przyczynę wznowienia postępowania, podczas gdy zgodnie z wyjaśnieniem skarżącej z dnia 12 lutego 2015r. działała zgodnie z wytycznymi pracownika ARiMR informując o zawartej umowie dzierżawy, co prowadzi do wniosku, że organ był w posiadaniu informacji o wydzierżawieniu gospodarstwa w dniu wydania decyzji,

- art. 107 § 1 K.p.a. polegające na niewskazaniu przez organ istotnych elementów jakie powinna zawierać zaskarżona decyzja, tj. niepowołanie prawidłowej podstawy prawnej rozstrzygnięcia, a tym samym błędne wskazanie w podstawie uchylonych przepisów prawa oraz przepisów nieobowiązujących w dacie wydania zaskarżonej decyzji,

- art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że w niniejszej sprawie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję skutkującą wznowieniem postępowania, podczas gdy z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że skarżąca informowała o fakcie podpisania umowy dzierżawy z M. S. pracownika ARiMR w K., a ponadto uzyskała informację, że fakt ten nie ma żadnego znaczenia dla przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, co w konsekwencji prowadzi do wniosku, że nie zaistniała przesłanka wyjścia na jaw istotnych dla sprawy okoliczności istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi;

- naruszenie prawa materialnego tj.:

- art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015r. o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego przez ich błędną wykładnię i uznanie, że status posiadania w rozumieniu powołanych przepisów należy rozumieć jako formę faktycznego użytkowania gruntów i tylko takiej osobie przysługuje prawo wystąpienia z wnioskiem o wsparcie, podczas gdy skarżąca miała możliwość (pośredniego) władania gruntami oraz zgodnie z uzyskaną informacją od pracownika ARiMR w K., oraz porozumieniem zawartym z M. S. mogła wystąpić o przedmiotowe wsparcie,

- art. 3 ust. 2 pkt 1, 2, 3 ustawy z dnia 5 lutego 2015r. o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego poprzez naruszenie zasady praworządności polegającej na oparciu zaskarżonej decyzji na uchylonych przepisach prawa, niewyczerpującym rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, a w szczególności na pominięciu wyjaśnień skarżącej z dnia 12 lutego 2015r. dotyczących kwestii informowania pracownika o zawartej umowie dzierżawy z M. S. oraz uzyskania od pracownika ARiMR w K. informacji o prawidłowości złożonego wniosku o dopłaty, nieudzielenie skarżącej niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania polegających na braku informacji ze strony pracownika ARiMR w K. o zasadach prawidłowego wypełnienia wniosku o dopłaty w przypadku podpisania umowy dzierżawy gospodarstwa oraz udzielenie błędnych informacji w zakresie poprawności złożonego wniosku, podczas gdy organ do udzielenia takiej pomocy był zobowiązany.

W oparciu o sformułowane zarzuty wniosła o stwierdzenie nieważności w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, ewentualnie uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARMiR w Ł., podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr z 2012. 270) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Badając legalność zaskarżonej decyzji sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, bądź procesowego uzasadniającego jej uchylenie.

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej jest decyzja Dyrektora (...) Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K., który po wznowieniu postępowania w sprawie przyznania skarżącej płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, w tym jednolitej płatności obszarowej oraz uzupełniającej płatności obszarowej na rok 2010 uchylił w całości decyzję dotychczasową, tj. z dnia (...), nr (...) i odmówił przyznania skarżącej płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010 oraz nałożył sankcje wieloletnie.

Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało po wznowieniu postępowania postanowieniem z dnia 28 stycznia 2015 r. Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K., na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., w związku z uzyskaniem informacji z Wydziału Kryminalnego Komendy Powiatowej Policji z dnia 3 lipca 2014 roku (znak sprawy OS-7/14) dotyczącej użytkowania działki ewidencyjnej nr 494 położonej w obrębie nr (...), S., gm. K., powiat (...) wschodni przez inną osobę niż wnioskodawca.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił art. 151 § 2 i art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) – dalej K.p.a. oraz przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach bezpośrednich (j.t. Dz.U. z 2008 r., nr 170, poz. 1051) i rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. nr 40, poz. 326 ze zm.), a także przepisy rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia z dnia 30 listopada 2009r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.U.WE.2009.L.316.65)

Wznowienie postępowania administracyjnego jest jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania, którego przedmiotem jest weryfikacja prawidłowości decyzji ostatecznej wydanej w zwykłym postępowaniu administracyjnym. Mimo samodzielności i odrębności procesowej tego postępowania, które jest prowadzone "w sprawie wznowienia postępowania", występuje ścisły związek między tym postępowaniem a wcześniejszym postępowaniem zwykłym, zakończonym decyzją ostateczną. Jak wskazano w wyroku NSA z dnia 9 czerwca 1992 r. sygn. akt SA/Wr 534/92, granica postępowania w sprawie wznowienia postępowania jest wyznaczona zakresem sprawy administracyjnej rozstrzygniętej decyzją ostateczną (ONSA 1993, z. 4, poz. 92). Celem wznowionego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami, i usunięcie ewentualnych wadliwości, ustalenie, czy i w jakim zakresie ta wadliwość wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej, oraz - w razie stwierdzenia wadliwości decyzji dotychczasowej - doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy albo stwierdzenie, że decyzja dotychczasowa została wydana z określonym naruszeniem prawa (art. 151 § 1 pkt 1 i 2 i § 2 K.p.a.). Decyzje wydane po wznowieniu postępowania zatem dotyczą w końcowym rezultacie bytu prawnego decyzji ostatecznych wydanych w postępowaniu zwykłym (uchwała NSA z dnia 2 grudnia 2012 r. sygn. akt OPS 11/02, LEX nr 75104).

Jak stanowi przepis art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. może nastąpić tylko wtedy, gdy zostaną spełnione łącznie wymienione w tym przepisem przesłanki. Nastąpi to zatem wówczas, gdy nowe dowody lub nowe okoliczności faktyczne: są istotne dla sprawy; istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej; nie były znane organowi, który wydał tę decyzję; wyszły na jaw po wydaniu decyzji. Podnieść należy także, że w przywołanym przepisie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. została użyta alternatywa, a nie koniunkcja, a zatem podstawą do wznowienia postępowania jest bądź ujawnienie nowych dowodów, bądź ujawnienie nowych okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy (zob. wyrok SN z 6 marca 2002 r., III RN 75/01 - OSNAP 2002, nr 17, poz. 401). Z powyższego wynika, że pojęcie nowej okoliczności faktycznej nie jest tożsame z pojęciem nowego dowodu.

Powołując cytowaną normę prawną organ wywiódł w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że taką nową istotną dla sprawy okolicznością nieznaną organowi w dacie wydania decyzji o przyznaniu płatności bezpośrednich na rok 2010 było ustalenie w toku postępowania administracyjnego, że skarżąca składając wniosek o płatność faktycznie nie użytkowała rolniczo gruntów zgłoszonych do płatności. Potwierdzeniem powyższego jest umowa dzierżawy zawarta pomiędzy skarżącą a M. S..

W ocenie sądu, analizując argumentację organu i zgromadzony w sprawie materiał dowody, należy zgodzić się ze stanowiskiem, że w sprawie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2010. Co za tym idzie - sąd uznał, że były podstawy faktyczne i prawne do wznowienia postępowania – postanowieniem z dnia 28 stycznia 2015r., a w następstwie - do wydania zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji.

Stosownie do treści art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach bezpośrednich płatnościach, rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 143b ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1782/2003, jeżeli:

1) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha;

2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują płatności uzupełniające do powierzchni upraw: 2) roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych, 3) innych roślin - położonych na działkach rolnych objętych wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej (art. 7 ust. 2 ustawy).

Przypomnieć należy, że instytucja wznowienia postępowania stwarza prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym doszło do jej wydania, było dotknięte jedną z kwalifikowanych wad procesowych, wyliczonych wyczerpująco w przepisach prawa procesowego. Mając jednak na uwadze jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego - zasadę trwałości decyzji administracyjnych, wynikającą z art. 16 Kodeksu postępowania administracyjnego, obowiązkiem organów rozpatrujących niniejszą sprawę było postępowanie zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 145 do art. 153) dotyczącymi wznowienia postępowania.

W rozpoznawanej sprawie podstawą do weryfikacji decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. była przesłanka opisana w cytowanym już przepisie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Z taką oceną, wobec przywołanych faktów, należy się zgodzić, a to z uwagi na to, że przesłanka z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. przewiduje, że ma wyjść istotna dla sprawy nowa, nieznana organowi w dacie wydania decyzji okoliczność. Oznacza to, iż musi być to okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, że w sprawie mogłaby zapaść decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego. Za takim rozumieniem omawianej przesłanki przemawia wypracowane na tle podobnych stanów faktycznych stanowisko judykatury. Nie można natomiast zapominać, że wznowienie postępowania jest instytucją szczególną stanowiącą wyjątek od zasady trwałości decyzji, a więc wykładnia przepisów określających warunki wznowienia musi być ścisła (por. sygn. wyrok NSA z dnia 19 października 2010r., sygn. akt II GSK 889/09 - publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://cbois.nsa.gov.pl).

Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie sądowym poglądem przyznanie płatności wiąże się z faktycznym władztwem i użytkowaniem rolniczym danego gospodarstwa rolnego przez stronę wnioskującą, niezależnie od posiadania przez nią określonego tytułu prawnego do danego gruntu w rozumieniu przepisów prawa rzeczowego (por. m. in. wyrok NSA z 4 czerwca 2009 r., sygn. akt II GSK 1012/08).

W ocenie sądu, prawidłowe jest stanowisko organów administracji w zakresie w jakim wywodziły one, że warunkiem przyznania płatności na dany rok kalendarzowy jest ich faktyczne użytkowanie. Posiadanie na gruncie prawa cywilnego polega na faktycznym władztwie nad rzeczą, przez które rozumie się samą możność władania rzeczą, a efektywne korzystanie z rzeczy (nieruchomości) w sensie gospodarczym nie jest konieczną przesłanką posiadania. W związku z powyższym, na gruncie prawa cywilnego, o istnieniu posiadania nie przesądza rzeczywiste, faktyczne korzystanie z rzeczy, lecz sama możność takiego korzystania. Stąd posiadacz samoistny nie traci posiadania przez to, że oddaje drugiemu rzecz w posiadanie zależne (art. 337 k.c.), ani też nie przerywa posiadania niemożność posiadania wywołana przez przeszkodę przemijającą (art. 340 k.c.). Istotne zatem jest to, że tego rodzaju posiadanie nie jest równoznaczne z posiadaniem istotnym na gruncie przepisów dotyczących płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Posiadanie jako warunek przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych przewidziany w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego ściśle wiąże się bowiem z produkcją rolną, a więc konieczne jest, zdaniem sądu, faktyczne, rolnicze użytkowanie gruntów rolnych.

Zatem analiza przesłanek przyznania przedmiotowego rodzaju pomocy - płatności bezpośrednich prowadzi do konkluzji, że pomoc ta jest udzielana "producentowi rolnemu" jako osobie, która faktycznie użytkuje dane grunty rolne, a nie tylko dysponuje tytułem prawnym do zadeklarowanych gruntów.

W wyroku z dnia 20 marca 2008 r. w sprawie o sygn. akt II GSK 456/07 NSA stwierdził, że sama możność władania gruntami nie wystarczy, liczy się bowiem efektywne (rzeczywiste) rolnicze wykorzystywanie gruntów, z punktu widzenia gospodarowania nimi. Skoro chodzi tu zaś o udzielenie pomocy finansowej w stosunku do faktycznie prowadzonej, z zachowaniem określonych zasad, działalności rolniczej, to nawet właściciel nie może uzyskać takiej pomocy w powołaniu się tylko na tytuł prawny do gruntu, jeżeli określonych działek w danym roku nie posiadał (nie władał nimi faktycznie) i nie prowadził na nich upraw.

Podkreślić zatem należy, że wobec dokonania przez organy prawidłowej wykładni art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego i zawartej w nim przesłanki posiadania gruntów rolnych, należy również zgodzić się z organami administracji, że istotą niniejszej sprawy było ustalenie, czy skarżąca wnioskująca o płatności bezpośrednie do spornych działek, była ich faktycznym posiadaczem w powyżej zaprezentowanym znaczeniu, a więc czy faktycznie je użytkowała.

W związku z zarzutami skargi jeszcze raz należy podkreślić, że istota problemu w tej sprawie dotyczy zagadnienia faktycznego użytkowania przez wnioskodawcę gruntów rolniczych w dniu składania wniosku do organu administracji publicznej. Taka interpretacja ww. przepisów ma racjonalne i logiczne uzasadnienie. Trudno bowiem przyjąć za racjonalnie uzasadnione, że ktoś kto nie użytkuje rolniczo na dzień złożenia wniosku danej działki mógłby mieć podstawę i prawo ubiegania się o przyznanie korzyści z niej przysługujących w postaci płatności. Nadto, już w dacie składania wniosku ubiegający się o pomoc finansową producent rolny powinien wskazywać tylko te grunty rolne, które spełniają warunki do przyznania tych płatności, to znaczy są utrzymywane w dobrej kulturze rolnej i są przez niego faktycznie użytkowane.

Niewątpliwie, uwzględniając treść ww. przepisów ustawy zgodzić należy się z organem, iż wobec ustalenia, że dzierżawcą przedmiotowych działek był - na podstawie umowy dzierżawy – M. S. niezbędnym było ustalenie rzeczywistego stanu sprawy i doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem. Umowa dzierżawy przedmiotowych działek i faktyczne ich użytkowanie przez dzierżawcę M. S., co do których przyznane zostały skarżącej jako właścicielowi działek ostateczną decyzją płatności bezpośrednie do gruntów rolnych na rok 2010 - jest nową okolicznością istniejącą w dacie wydania ostatecznej decyzji o przyznaniu płatności bezpośrednich nieznaną organowi.

Sąd podziela stanowisko organów, że skarżąca na dzień wydania rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności na rok 2010 nie spełniała warunku faktycznego użytkowania przedmiotowych działek, które użytkowane były przez M. S..

Tym samym niezasadny jest zarzut skargi naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w zakresie reguł i zasad ustalenia stanu faktycznego w sprawie. Ustalony stan faktyczny na dzień składania wniosków jak i wydania rozstrzygnięć w sprawie w zakresie użytkowania (posiadania) spornych działek rolnych, pozwalał ocenić faktyczne ich użytkowanie. Za prawidłowe sąd uznał więc stanowisko organów, że deklarowane przez skarżącą we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2010 działki nie były przez nią użytkowane, a tym samym brak było podstaw do przyznania skarżącej płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na ww. rok.

Wskazać także należy, że na osobie ubiegającej się o przyznanie płatności ciąży obowiązek, by udzielane informacje były zgodne z rzeczywistością. Nie jest rolą Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa poszukiwanie dowodów w sprawie. Za niezasadny należy więc uznać zarzut naruszenia przez organy przepisów procesowych przez nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, jak też nieudzielenie skarżącej koniecznych pouczeń. Co do obowiązku wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, to w świetle niekwestionowanych ustaleń faktycznych, trudno uznać, że obowiązkowi temu uchybiono. W przypadku gdy sfera faktów jest niesporna i ustalona w sposób zupełny, a więc dający podstawę do zastosowania przepisu prawa materialnego, niezasadne jest czynienie organom administracji zarzutu nieprawidłowego przeprowadzenia postępowania dowodowego.

Art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego stanowi, że z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.

W postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów oraz wsparcia specjalnego organ administracji publicznej:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się (art. 3 ust. 2 ustawy)

Natomiast zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Stosownie do treści art. 3 ust. 3 cyt. ustawy - strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Podobne uregulowania zawiera art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 (Dz.U. z 2007, nr 64, poz. 427), który stanowi, iż do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 21 ust. 3 cyt. ustawy - strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

W tym postępowaniu organ nie ma zatem obowiązku aktywnego poszukiwania dowodu. Ciężar dowodu spoczywa nie na organie, tylko na stronach oraz innych osobach uczestniczących w postępowaniu.

W rozpoznawanej sprawie skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów potwierdzających inny stan faktyczny od tego, który został ustalony przez organy administracji. Skarżąca wbrew zasadom wynikającym z przepisu art. 3 ust. 3 ustawy nie przedstawiła w postępowaniu o przyznanie płatności żadnego dowodu, na podstawie którego skutecznie można byłoby podważyć ustalenia organów ARiMR stanowiące podstawę faktyczną wydanych w sprawach decyzji. Jak wynika z analizy akt sprawy, skarżąca nie zainicjowała i nie podjęła żadnych działań procesowych, które mogłyby skutkować podważeniem ustaleń organów administracji.

Nie było więc wystarczające jedynie lakoniczne stwierdzenie przez skarżącą w piśmie procesowym z dnia 10 lutego, 9 marca oraz 25 marca 2015 r., że była właścicielką działki ewidencyjnej nr 494, a działka ta znajdowała się w jej wyłącznym posiadaniu i była uprawiana w zakresie zgłoszonym we wniosku o przyznanie płatności, oraz że wypełnianie wniosków obszarowych przez właścicieli było utrwaloną, akceptowaną praktyką, o czym dowiedziała się w Agencji, zasięgając opinii co do tego sposobu postępowania. Skarżąca nie przedstawiała żadnego dowodu na potwierdzenie powyższych twierdzeń.

Za niezasadny należy uznać zarzut skargi dotyczący wydania decyzji na podstawie nieobowiązujących przepisów prawa. Wskazać bowiem należy, że wprawdzie postępowanie wznowieniowe jest nowym postępowaniem administracyjnym w stosunku do postępowania prowadzonego w trybie zwykłym (głównym), zatem organ administracji publicznej, wydając decyzję co do meritum sprawy, na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. rozpoznaje sprawę na nowo, a więc stosuje przepisy obowiązujące w chwili wydawania tej nowej decyzji. Jednak odstąpienie od powyższej zasady jest możliwe wówczas, gdy na podstawie wyraźnego upoważnienia zawartego w akcie prawnym, organ może stosować przepisy sprzed daty wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy.

W rozpoznawanej sprawie upoważnienie do stosowania przepisów w brzmieniu poprzednio obowiązującym wynika - jak wskazał organ II instancji w odpowiedzi na skargę, z upoważnień zawartych w innych aktach prawnych. I tak zgodnie z art. 43 rozporządzenia Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.U.UE.L.2014.181.48) - rozporządzenie (WE) nr 1122/2009 traci moc z dniem 1 stycznia 2015 r. Rozporządzenie to stosuje się jednak nadal w stosunku do:

a) wniosków o płatności bezpośrednie złożonych w odniesieniu do okresów premiowych rozpoczynających się przed dniem 1 stycznia 2015 r.;

b) wniosków o płatność złożonych w odniesieniu do roku 2014; oraz

c) systemu kontroli i kar administracyjnych w odniesieniu do obowiązków rolników w zakresie zasady wzajemnej zgodności zgodnie z art. 85t i 103z rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007.

Ponadto zgodnie z art. 44 ww. rozporządzenia nr 640/2014 niniejsze rozporządzenie stosuje się do wniosków o przyznanie pomocy lub wniosków o płatność dotyczących lat składania wniosków lub okresów premiowych rozpoczynających się od dnia 1 stycznia 2015 r.

Wobec powyższego, w rozpoznawanej sprawie miały zastosowanie przepisy w brzmieniu sprzed daty wydania nowej decyzji w wyniku wznowienia postępowania - rozstrzygającej o istocie sprawy - w tym przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego.

Reasumując stwierdzić należy, że wystąpiła przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. W takim zaś wypadku organ miał możliwość uchylenia decyzji dotychczasowej i wydania nowej decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty. Stosownie bowiem do treści art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. - organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.

Organ prawidłowo wyjaśnił, że podstawą wznowienia postępowania było ustalenie nowej okoliczności, tj. faktu użytkowania spornych działek przez dzierżawcę M. S., a więc braku możliwości użytkowania tych działek przez skarżącą. Wbrew zarzutom skargi powyższa okoliczność nie była znana Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR w K. przed wydaniem decyzji przyznającej płatności bezpośrednie na rok 2010. W związku z powyższym organ prawidłowo uchylił dotychczasową decyzję z dnia (...) i wydał nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.

Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd oddalił skargę.

B.K.