Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 413/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2007-12-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Ulgi podatkowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 67 par. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 413/06 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 grudnia 2007r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Anna Znamiec (spr), Sędziowie: WSA Beata Cieloch, WSA Maria Zawadzka, Protokolant: Małgorzata Celińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2007r., sprawy ze skargi "B" Sp. z o.o. w upadłości z siedzibą w K. Z., na decyzję Dyrektora Izby Celnej, z dnia [...] Nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych, - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Celnego, działając na podstawie art. 207 oraz art. 67 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. jedn. Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60), po rozpatrzeniu wniosku strony - "B" P. Spółki z o. o. w K.Z. - z dnia [...] czerwca 2004 r. uzupełnionego pismami z dnia [...] lipca 2004 r. oraz [...] lipca 2004 r., a także [...] sierpnia 2004 r. i [...] sierpnia 2004 r. w sprawie umorzenia zaległości w podatku akcyzowym w łącznej wysokości 808 878,70 zł, decyzją z dnia [...] nr [...] odmówił umorzenia zaległości podatkowych w powyższej kwocie, na które składały się zaległości za poniższe okresy:

- styczeń 2003 r. w kwocie 27 009,40 zł,

- kwiecień 2003 r. w kwocie 199 636,90 zł,

- maj 2003 r. w kwocie 211 144,40 zł stanowiącej wymagalną I i II ratę zaległości za ten miesiąc,

- kwiecień 2004 w kwocie 361 088,00 zł.

W świetle poczynionych przez organ pierwszej instancji ustaleń nie zaistniały przesłanki do umorzenia wnioskowanych zaległości podatkowych. W ocenie Naczelnika Urzędu Celnego przedstawiona w toku postępowania sytuacja finansowa Spółki oraz fakt, że strona już w przeszłości otrzymała pomoc publiczną w zakresie podatku akcyzowego zarówno z Urzędu Skarbowego jak i z Urzędu Celnego, która okazała się bezskuteczna, a także brak wyraźnego programu naprawczego powodują, że brak jest przesłanek do przyjęcia, że umorzenie zaległości podatkowych doprowadzi do uzdrowienia sytuacji ekonomicznej Spółki.

Od powyższej decyzji strona skarżąca wniosła odwołanie z wnioskiem o uchylenie decyzji i orzeczenie zgodnie z wnioskiem odwołującej się Spółki. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie, iż brak jest wystarczających podstaw do zastosowania przewidzianej w tym przepisie ulgi.

Zdaniem odwołującej się Spółki decyzja organu pierwszej instancji została podjęta przy braku należytego rozpatrzenia okoliczności sprawy i sytuacji wnioskodawcy oraz po zbyt pobieżnej ocenie faktów wskazujących na istnienie ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego w umorzeniu zobowiązań wnioskodawcy.

W wyniku odwołania Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...] nr [...], na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu wskazano, iż analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego nie potwierdza zarzutów spółki wskazanych w odwołaniu. W ocenie organu odwoławczego trudności Spółki wynikają z przyjęcia i realizacji określonego modelu prowadzenia działalności, który nie przyniósł pożądanych efektów. Organ odwoławczy wskazał, że pomimo udzielenia pomocy sytuacja Spółki uległa dalszemu pogorszeniu, efektem czego jest wniosek o ogłoszenie upadłości. W ocenie organu odwoławczego aktualna sytuacja finansowo-ekonomiczna Spółki, a także ogólne propozycje mające na celu poprawę tej sytuacji nie dają gwarancji, że kolejna ulga podatkowa znacząco przyczyni się do poprawy jej kondycji ekonomicznej i pozwoli na odzyskanie zdolności produkcyjnych.

Dyrektor Izby Celnej uznał, że dalsza pomoc organów celnych kolidowałaby z interesem Skarbu Państwa i naruszałaby interes publiczny, stawiając Spółkę w niczym nieuzasadnionej uprzywilejowanej pozycji wobec innych podmiotów z trudem funkcjonujących w gospodarce rynkowej, które jednak ponoszą ciężary podatkowe.

Powyższa decyzja Dyrektora Izby Celnej została zaskarżona do sądu administracyjnego z wnioskiem o jej uchylenie w całości. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej i zawartych w nim przesłanek ważnego interesu podatnika i interesu publicznego, w konsekwencji przyjęcie, że brak jest wystarczających podstaw do zastosowania przewidzianej w tym przepisie ulgi. Zarzucono również uchybienie zasadzie prawdy materialnej poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego wskutek pominięcia niektórych dowodów przedstawionych przez Skarżącą, a także uchybienie zasadzie swobodnej ocenie dowodów poprzez błędną interpretację przedstawionego w sprawie materiału dowodowego.

W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko zaprezentowane z uzasadnieniu zaskarżonych decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi podkreślono, że w przedmiotowej sprawie w toku postępowania prowadzonego przez organy obu instancji podjęto niezbędne kroki zmierzającego do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrano dowody w celu ustalenia występowania ustawowych przesłanek do wydania decyzji. W ocenie Dyrektora Izby Celnej decyzja odmawiająca umorzenia zaległości podatkowych oraz decyzja organu odwoławczego nie wykraczała poza granice uznania administracyjnego. Ponadto wskazano, że w procesie wydawania przedmiotowych decyzji organy celne uwzględniły całokształt okoliczności faktycznych mających wskazywać na ważny interes podatnika lub ważny interes społeczny uzasadniających umorzenie zaległości podatkowych. Zdaniem Dyrektora Izby Celnej nie doszło do naruszenia art. 191 Ordynacji podatkowej regulującego zasadę swobodnej oceny dowodów w postępowaniu podatkowym, zaś ocena dowodów mieściła się w granicach określonych przez cyt. przepis Ordynacji podatkowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone decyzje nie zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego i przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Przechodząc do oceny merytorycznej zaskarżonej decyzji należy na wstępie zaznaczyć, iż umorzenie zaległości podatkowej jest instytucją nadzwyczajną, a zatem za jej zastosowaniem przemawiać mogą wypadki niezależne od sposobu postępowania podatnika, bądź spowodowane działaniem czynników, na które podatnik nie mógł mieć wpływu. Zgodnie z art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy, na wniosek podatnika, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Z utrwalonego już orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, iż zaległości podatkowe mogą być umarzane w wypadkach gospodarczo i społecznie uzasadnionych, a za taką sytuację można uznać znaczne obniżenie zdolności płatniczej podatnika spowodowane klęską lub innym wypadkiem losowym, a także pogorszenie w sposób istotny warunków egzystencji podatnika i jego rodziny. Ponieważ stroną skarżącą w rozpoznawanej sprawie jest osoba prawna ocena warunków egzystencji podatnika i jego rodziny nie wchodzą w rachubę. Pozostaje więc ocena czy zaległości podatkowe powstały na skutek nadzwyczajnych okoliczności, czy też są skutkiem niedostatecznej dbałości w prowadzeniu spraw spółki.

Decyzje organów podatkowych w sprawie umorzenia zaległości podatkowych mają charakter uznaniowy tj. są podejmowane w ramach tzw. uznania administracyjnego. Takie decyzje podlegają ograniczonej kontroli sądów administracyjnych. Kontroli nie podlega uznanie samo w sobie, lecz kwestia, czy decyzja została podjęta zgodnie z podstawowymi regułami postępowania administracyjnego, w szczególności czy wydano ją w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz czy ocena tego materiału została dokonana zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów czy też zawiera elementy dowolności. Decyzja uznaniowa może być przez sąd uchylona w wypadkach stwierdzenia, iż została wydana z takim naruszeniem przepisów prawa materialnego lub prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniach można mówić, gdy organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy lub dokonał jego oceny wbrew zasadom logiki i doświadczenia życiowego.

Jednocześnie przesłanki umorzenia zaległości podatkowych są nieostre i wymagają indywidualnego ustalenia w każdym przypadku przez organy podatkowe w ramach postępowania podatkowego. W celu ich stwierdzenia organ podatkowy obowiązany jest podjąć wszelkie działania niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

Przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji, w ocenie Sądu organy podatkowe wywiązały się z ciążących na nich obowiązkach i prawidłowo rozstrzygnęły sprawę. Decyzja o odmowie umorzenia zaległości podatkowej została podjęta w ramach uznania administracyjnego, po przeprowadzeniu postępowania, w którym Sąd nie dopatrzył się żadnych uchybień. Wydając decyzje organy dokonały prawidłowej wykładni przepisów prawa podatkowego, a w toku postępowania w sposób prawidłowy zebrały w sprawie materiał dowodowy oraz zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów dokonały jego analizy, a także wyczerpująco i wszechstronnie uzasadniły swoje rozstrzygnięcia. W rozpoznawanej sprawie organy podatkowe z zachowaniem obowiązujących zasad przeprowadziły postępowanie wyjaśniające, zbadały sytuację materialną i poddały ocenie racje, na które powoływał się skarżący. Ocenie tej nie można zarzucić dowolności, opiera się ona na przyjętej w orzecznictwie wykładni przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących umorzenia zaległości podatkowych i mieści się ona w ramach przyznawanego organom uznania administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zgadza się z Dyrektorem Izby Celnej, iż w sytuacji skarżącej nie ma podstaw do umorzenia zaległości podatkowej. Kluczowe dla oceny istnienia przesłanek umorzenia jest, aby sytuacja uzasadniająca umorzenie nie była spowodowana (zawiniona) przez skarżącego, a przez czynniki niezależne od sposobu jego postępowania. Wymóg ten wyprowadza się z nadzwyczajnego charakteru instytucji umorzenia zaległości podatkowych, będącej wyjątkiem od zasady powszechności płacenia podatków. W związku z tym okoliczności uzasadniające jej zastosowanie również muszą charakteryzować się wyjątkowością.

Tymczasem okoliczności podnoszone w toku postępowania administracyjnego a następnie w skardze do sądu administracyjnego takiego charakteru nie mają. W szczególności wypowiedzenie umów kredytowych przez bank stronie skarżącej, nie jest sytuacją która uzasadnia umorzenia zaległości podatkowych. Wykonywanie umów zawieranych z bankami i skutki ich wypowiedzenia mieszczą się bowiem w normalnym ryzyku prowadzenia działalności gospodarczej. Prowadzenie egzekucji przez wierzyciela (bank) również nie jest nadzwyczajną sytuacją w obrocie gospodarczym. Umorzenie zaległości podatkowych w takim wypadku oznaczałoby przerzucenie na Skarb Państwa ciężarów związanych z działalnością skarżącego. Stopniowa poprawa sytuacji skarżącego, podniesiona w skardze, uzasadnia raczej wniosek o rozłożenie na raty zaległości podatkowej a nie wniosek o jej umorzenie. Interes publiczny w pierwszej kolejności wymaga bowiem zapłaty całości zaległości nawet z opóźnieniem. Zasadą jest bowiem powszechność i równość w ponoszeniu ciężarów publicznych, w tym podatków.

Podsumowując organy podatkowe obu instancji trafnie oceniły ustalone okoliczności faktyczne pod kątem występowania przesłanek uzasadniających umorzenie zaległości podatkowych i rozstrzygając sprawę skorzystały z przysługującego im uprawnienia do odmowy umorzenia zaległości.

Z powyższych względów Sąd, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.