Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 988/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2015-12-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 29 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2014 poz 1438
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - tekst jednolity.
article: art. 28a
journal: Dz.U. 2013 poz 173
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich - tekst jednolity.
article: art. 40 ust. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 1164
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 2005 nr 1290 poz 1 art. 33 ust. 7, art. 32 ust.6 lit.a
law: Rozporządzenie Rady WE) NR 1290/2005 z dnia 21 czerwca 2005 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej.
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18 art. 73 pkt 4 i 5
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Tomasz Smoleń Sędziowie WSA Grzegorz Panek / spr./ SO del. Piotr Popek Protokolant ref. staż. Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2015r. spraw ze skarg W. Ś. na decyzje Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2015 r. - nr [...] w przedmiocie ustalenia nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2009 r., - nr [...] w przedmiocie ustalenia nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2009 r., oddala skargi.


UZASADNIENIE

Zaskarżonymi decyzjami z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] i nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. utrzymał w mocy decyzje Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia W. Ś. (dalej: skarżący) kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2009 rok oraz nr [...] w przedmiocie ustalenia skarżącemu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2009 rok.

Z uzasadnienia decyzji i akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżący w dniu 15 maja 2009 r. złożył w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. wniosek o przyznanie na 2009 rok płatności bezpośredniej oraz wniosek o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania.

W wyniku przeprowadzonego postępowania Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. w dniu [...] listopada 2009 r., wydał decyzję nr [...] o przyznaniu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w której przyznał płatność na 2009 rok na łączną kwotę 120.114,68 zł, w tym z tytułu jednolitej płatności obszarowej w wysokości 117.177,37 zł. oraz uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych w wysokości 2 937,31 zł i w dniu [...] listopada 2009 r. decyzję nr [...] o przyznaniu pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2009 r. na łączną kwotę 35.048,75 zł.

Przyznane płatności zostały przekazane na rachunek bankowy wskazany przez skarżącego we wniosku o wpis do ewidencji producentów.

W związku z przeprowadzoną weryfikacją powierzchni działek rolnych uprawnionych do płatności oraz stwierdzonymi rozbieżnościami Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. w dniu 18 maja 2012 r. skierował do skarżącego pismo w którym wezwał go do osobistego stawiennictwa w celu złożenia wyjaśnień oraz poinformował o możliwości zakończenia spraw w trybie art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. - określanej dalej jako k.p.a.). W odpowiedzi na to pismo, w dniu 25 maja 2012 r. do Biura Powiatowego ARiMR w S. wpłynęło oświadczenie skarżącego w którym wyraził zgodę na zmianę decyzji Kierownika Biura Powiatowego w S. z dnia [...] i [...] listopada 2009 r., opisanych powyżej, w trybie art. 155 k.p.a.

W związku z powyższym, po powtórnym zweryfikowaniu sprawy, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. w dniu [...] sierpnia 2012 r. wydał decyzję nr [...] i decyzję nr [...] o uchyleniu decyzji dotychczasowych z dnia [...] i [...] listopada 2009 r.

Na mocy nowych decyzji przyznano skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2009 r. w łącznej wysokości 78.987,72 zł w tym z tytułu jednolitej płatności obszarowej w wysokości 76.082,49 zł. oraz uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych w wysokości 2.905,23 zł. oraz pomoc finansową z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w której przyznał płatność na 2009 r. w łącznej wysokości 28.005,60 zł.

W dniu 27 sierpnia 2012 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. wystosował do skarżącego, informację o możliwości dokonania dobrowolnego zwrotu nienależnie pobranych za 2009 rok. Skarżący nie dokonał zwrotu należności na rachunek Agencji.

W dniu 20 września 2012 r. skarżący złożył odwołania od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. z dnia [...] sierpnia 2012 r.

W dniu [...] października 2012 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w R. wydał postanowienia nr [...] i nr [...] w których stwierdził uchybienie terminu na wniesienie odwołań a następnie w związku z wnioskiem skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia odwołań w dniu [...] listopada 2012 r. wydał postanowienia nr [.] i nr [...] o odmowie przywrócenia terminu na wniesienie odwołania.

W związku z powyższym Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne wobec skarżącego w sprawie ustalenia kwoty nadmiernie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przyznanych na mocy decyzji nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009 oraz z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] o przyznaniu pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Skarżący został poinformowany o możliwości czynnego udziału w każdym stadium postępowania, wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, przeglądania akt sprawy, jak również brania udziału w przeprowadzeniu dowodu.

Decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S., ustalił skarżącemu kwotę nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w wysokości 41.094,88 zł zaś decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] ustalił skarżącemu kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) w wysokości 7.043,15 zł.

Od powyższych decyzji skarżący złożył odwołania.

Zarzucił, że w procesie ich wydawania popełniono istotne błędy. Podniósł, że kontrola administracyjna w sprawie przyznawania płatności obszarowej na rok 2009, była przeprowadzona poprzez wykorzystanie zdjęć obszarów zajmowanych przez działki rolne będących w posiadaniu ARiMR. Służby kontrolne Agencji nie dokonały kontroli na miejscu, a zdaniem skarżącego tylko taka kontrola może stwierdzić rzeczywisty stan działek. Wskazał, że zdjęcia którymi dysponuje Agencja, nie są wykonywane z powierzchni ziemi, są to zdjęcia lotnicze które mają określoną rozdzielczość i jakość, nawet przy najlepszych chęciach osoby kontrolującej może się zdarzyć, że popełnia ona błąd kwalifikując, bądź nie kwalifikując określony obszar jako użytkowany rolniczo lub nie użytkowany rolniczo. W jego ocenie zdjęcia którymi posługuje się Agencja posiadają kilka wad, tj.:

- jedno drzewo o potężniej koronie, wokół którego możliwa jest uprawa agrotechniczna, wygląda z góry jak gdyby zajmował obszar równy swojej koronie i taki obszar jest wykluczany przez ARiMR z dopłat jako nie podlegający uprawie, co jest niezgodne z rzeczywistością,

- drzewa rosnące na stoku rzucają cień, który też może być potraktowany jako obszary zadrzewień i zakrzaczeń,

- pola położone na stokach i wzniesieniach mają nieco inną powierzchnię widzianą z góry niż jest ona w rzeczywistości, im teren bardziej pofalowany, bardziej nieregularne granice działek i większa powierzchnia działki, tym błędy są większe.

Skarżący podniósł, że ARiMR nie przeprowadziła kontroli na miejscu w związku z czym nie dysponuje materiałem kategorycznie stwierdzającym stan powierzchni pól uprawnych podawanych przez niego do płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w roku 2009. Stwierdził, że podawane przez niego do przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w roku 2009 działki rolne, były użytkowane rolniczo w 2009 roku. Natomiast w roku 2010 zaniechał częściowo je uprawiać, ponieważ działki te znajdują się na terenach bardzo niekorzystnych do wszelkich upraw agrotechnicznych. Podniósł, że mógł się pomylić o kilka arów na działce, ponieważ jego sprzęt do dokonywania pomiarów może być mniej dokładny od sprzętu wykorzystywanego przez służby ARiMR, ale na pewno nie mógł się pomylić o 25 ha. Odwołujący nie zgodził się z wynikami kontroli administracyjnej i wniósł o ponowne zbadanie sprawy.

W dniu 10 czerwca 2013 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w R. poinformował pełnomocnika skarżącego o zakończeniu postępowania odwoławczego

W dniu 18 czerwca 2013 r. do Podkarpackiego Oddziału Regionalnego ARiMR w R. wpłynęło pismo skarżącego w którym podniósł kolejne zarzuty do prowadzonego postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności.

W związku z informacją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. o podjęciu czynności mających na celu stwierdzenie nieważności ostatecznych decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. z dnia [...] sierpnia 2012 r. o uchyleniu decyzji dotychczasowych Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w R postanowieniami z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] i [.] zawiesił postępowania odwoławcze do czasu prawomocnego zakończenia postępowania dotyczącego przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz postępowania dotyczącego przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2009.

W dniu [...] listopada 2013 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w R wydał decyzje nr [...] i nr [...] na podstawie których stwierdził nieważność decyzji nr [...] i [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r.

W dniu [...] kwietnia 2014 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. wydał decyzje nr [...] i nr [...] w których odmówił zmiany decyzji nr [...] i [...] z dnia [...] i [...] listopada 2009 r.

W dniu [...] czerwca 2014 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w R decyzjami nr [...] i [...] stwierdził nieważność decyzji nr [...] i [...] z dnia [...] i [...] listopada 2009 r.

W dniu [.] września 2014 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. wydał decyzję nr [...] w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i [...] w sprawie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2009.

Decyzje te stały się prawomocne i ostateczne.

W wyniku ustania przyczyny zawieszenia postępowania odwoławczego od decyzji nr [...] i nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w R postanowieniami z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] i nr [...] podjął zawieszone postępowania.

Po rozpatrzeniu odwołań skarżącego od decyzji z dnia [...] kwietnia 2013 r., o podanych wyżej numerach, Dyrektor Oddziału Regionalnego w R decyzjami z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] i nr [...] uchylił w całości zaskarżone decyzje organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Po powtórnym zweryfikowaniu sprawy Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. w dniu [...] czerwca 2015 r. wydał decyzję nr [...], w przedmiocie ustalenia skarżącemu kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w łącznej wysokości 32.991,82 zł oraz decyzję nr [...], w przedmiocie ustalenia skarżącemu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2009 rok, w łącznej wysokości 5.691,95 zł.

Od powyższych decyzji skarżący wniósł odwołania. W uzasadnieniu odwołań wskazał, że zaskarżone przez niego decyzje są bezpodstawne, bezprawne i krzywdzące dla rolnika, a argumenty przytaczane wcześniej nie trafiają do pracowników ARiMR zajmującym ponownie sprzeczne stanowisko. Zażądał wyjaśnienia dlaczego przesłano jego pełnomocnikowi nakaz płatniczy zwrotu dotacji za 2009 rok skoro sprawa z lat 2009- 2010 ciągle jest w toku.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w R. po rozpatrzeniu odwołań decyzjami z dnia [...] sierpnia 2015 r., opisanymi na wstępie, utrzymał w mocy zaskarżone decyzje.

Powołując się na art. 29 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2014 r., poz. 1438 ze zm.) - zwanej dalej ustawą o Agencji, wskazał na konieczność ustalenia czy w sprawie doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji oraz ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych pochodzących z tychże środków.

Stwierdził, że nienależne pobranie środków ma miejsce wówczas, gdy wspomniane środki zostaną przyznane na podstawie decyzji administracyjnej, która następnie zostanie ostatecznie wyeliminowana z obrotu prawnego a zadaniem organu w takim przypadku nie jest kontrolowanie zasadności wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji przyznającej środki, a jedynie ustalenie, czy wyeliminowanie to było prawnie skuteczne - to jest, czy nastąpiło ostateczną decyzją administracyjną. Stwierdzając, że postępowanie w przedmiocie ustalenia kwot nienależnie pobranych środków, zostało wszczęte po ostatecznym zakończeniu postępowania w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2009 rok oraz w sprawie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na 2009 r., uznał, że sprawa nienależnie pobranych przez skarżącego płatności rozstrzygnięta została poprawnie a kwota do zwrotu wyliczona została prawidłowo.

Organ podkreślił, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od ustalenia kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności z uwagi, że kwota nadmiernie pobranych płatności przekracza równowartość 100 Euro. Nie zachodzą również przesłanki o których mowa w art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r., ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) Nr 1782/2003 i (WE) Nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 479/2008 (Dz. Urz. UE L 141 z 30 kwietnia 2004, str. 18, ze zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 44, str. 243, ze zm.) - zwanego dalej rozporządzeniem nr 796/2004, skutkujące brakiem obowiązku zwrotu przez skarżącego nienależnie pobranych płatności, gdyż wypłacenie wnioskowanych w 2009 r. płatności bezpośrednich ponad kwotę faktycznie należnych płatności za ten rok, nie było spowodowane błędem organu.

Skarżący nie zgodził się z takim rozstrzygnięciem i wniósł na powyższe decyzje skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie domagając się uchylenia zaskarżonych decyzji oraz poprzedzających je decyzji organu I instancji oraz zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

Zaskarżonym decyzjom zarzucił:

- naruszenie art. 16 k.p.a. poprzez wydanie decyzji w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w sytuacji gdy decyzje w sprawie przyznania płatności były ostateczne i prawomocne zaś organ mimo istnienia prawomocnych i ostatecznych decyzji w sprawie przyznania płatności dokonał ich wzruszenia i wydał decyzje eliminujące z porządku prawnego także decyzje o przyznaniu płatności;

- naruszenie art. 9 k.p.a. poprzez niepoinformowanie strony w trakcie postępowania administracyjnego o konsekwencjach prawnych oświadczenia z dnia 18 maja 2012 r. w sytuacji gdy oświadczenie to było złożone na wyraźną prośbę organu;

- art. 8, 11 oraz 107 § 2 i 3 k.p.a. poprzez naruszenie zaufania obywatela do organu i wprowadzenie obywatela w błąd co do zasad przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania;

- naruszenie art. 29 ustawy o Agencji poprzez całkowite pominięcie zasadności eliminacji z porządku prawnego dotychczasowych ostatecznych decyzji o przyznaniu stronie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania.

W odpowiedziach na skargi Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. wniósł o oddalenie skarg podtrzymując twierdzenia i argumentację zawartą w zaskarżonych decyzjach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem legalności tj. zgodności z obowiązującym prawem. Ocenie Sądu podlegają zatem zgodność aktów administracyjnych zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej "p.p.s.a.", Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przy tak zakreślonych granicach zaskarżenia, Sąd uznał, że rozpoznawane skargi podlegają oddaleniu, gdyż nie nastąpiło naruszenie przez organy administracji przepisów prawa materialnego ani procesowego w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie zaskarżonych decyzji z obrotu prawnego .

Niesporne w sprawie jest to, że na skutek ostatecznych decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w R z dnia [...] czerwca 2014 r. stwierdzona została nieważność pierwotnych decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. z dnia [...] i [...] listopada 2009 r. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2009 r.

Ponieważ strona nie uruchomiła trybu odwoławczego od tych decyzji - decyzje te są ostateczne i wywołują skutek prawny w postaci usunięcia z obrotu prawnego pierwotnie wydanych decyzji w przedmiocie przyznania płatności.

Niesporne jest również, że w wyniku przeprowadzonego postępowania szczegółowo wyżej opisanego w przedmiocie przysługujących stronie płatności na 2009 r., ostatecznie decyzjami z dnia [...] września 2014 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. wydał decyzję nr [...] w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w wysokości 87.122,86 zł i decyzję nr [...] w sprawie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2009 w wysokości 29.356,80 zł.

W sposób ostateczny ukształtowana została zatem sytuacja prawna strony, której zamiast pierwotnie przyznanej kwoty z tytułu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w wysokości 120.114,68 zł, przyznano ostatecznie płatność w wysokości 87.122,86 a w przypadku pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania przyznano zamiast kwoty 35.048,75 zł kwotę w wysokości 29.356,80 zł.

Przedmiotem skarg w niniejszej sprawie są decyzje w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania za 2009 r. Postępowanie administracyjne w tym przedmiocie sprowadza się do ustalenia czy określona płatność została pobrana nienależnie oraz czy istnieje obowiązek jej zwrotu względnie czy istnieją przesłanki taki zwrot wykluczające. Kontrolując zatem legalność takiej decyzji sąd związany jest granicami tej sprawy, który określa przedmiot, podmiot i podstawa prawna zakażonej decyzji.

Zgodnie z przyjętą linią orzecznictwa (wyrok NSA z 13 marca 2014 r. II GSK 21/13, wyrok NSA z 22 listopada 2007 r. II FSK1366/06, wyrok NSA z 20 listopada 2007 r. II FSK 1310/06) aby sąd dokonujący kontroli legalności decyzji w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności, był uprawniony do kontrolowania innych decyzji wydanych w ramach szeroko pojętych granic sprawy na podstawie art. 134 p.p.s.a, koniecznym jest uprzednie stwierdzenie wadliwości decyzji będącej przedmiotem zaskarżenia. Zgodnie z przyjętą linią orzecznictwa tylko stwierdzenie takiej wadliwości upoważnia Sąd do kontrolowania innych decyzji wydanych uprzednio w ramach szeroko pojętych granic sprawy.

Zgodnie z art. 29 ustawy o Agencji, organ ten w drodze decyzji administracyjnej ustala kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych: pochodzących z funduszy Unii Europejskiej a także krajowych, przeznaczonych na: współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej oraz finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej. Wypłacone Skarżącej środki z tytułu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2009 rok pochodzą z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji tj. z funduszy, o których mowa w wymienionym przepisie. Przedmiotem badania w postępowaniu o wydanie decyzji z art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji jest ustalenie, czy w danej sprawie doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków z wymienionych funduszy, do którego dochodzi gdy wspomniane środki zostaną przyznane oraz wypłacone na podstawie decyzji administracyjnej, wyeliminowanej następnie z obrotu prawnego. W takim przypadku zadaniem organu nie jest kontrolowanie zasadności wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji przyznającej środki, a jedynie ustalenie, czy wyeliminowanie to jest prawnie skuteczne tj. czy nastąpiło ostateczną decyzją administracyjną.

Porównanie kwoty płatności przyznanych skarżącemu na podstawie decyzji z dnia [...] września 2014 r. z kwotą faktyczne pobranych przez niego płatności na mocy decyzji , których nieważność następnie stwierdzono, prowadzi do wniosku, że kwota 32.991,82 zł z tytułu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz kwota 5.691,95 zł z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania zostały pobrane przez skarżącego bez podstawy prawnej.

Kwoty te przekraczają równowartość 100 Euro zatem nie istnieją przesłanki wyłączające obowiązek ich zwrotu o których mowa art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r., poz. 1164 ze zm.).

Odnośnie płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania to zgodnie z art. 28a ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r., poz. 173 ze zm.) w przypadku określonym w art. 33 ust. 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 z dnia 21 czerwca 2005 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej (Dz. Urz. UE L 209 z 11 sierpnia 2005, str. 1, ze zm.) organ, o którym mowa w art. 29 ust. 2 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, odstępuje od ustalenia kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności z tytułu pomocy, o którym mowa w art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, jeżeli kwota, o której mowa w art. 5a rozporządzenia Komisji Europejskiej (WE) nr 885/2006 z dnia 21 czerwca 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 w zakresie akredytacji agencji płatniczych i innych jednostek, jak również rozliczenia rachunków EFRG i EFRROW (Dz. Urz. UE L 171 z 2006 r., str. 90, ze zm.), nie jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość100 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z art. 7 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 883/2006 z dnia 21 czerwca 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 w odniesieniu do prowadzenia kont przez agencje płatnicze, deklaracji wydatków i dochodów oraz warunków zwrotu wydatków w ramach EFRG i EFRROW (Dz. Urz. UE L 171 z 2006 r., str. 1, ze zm.).

Na podstawie art. 119 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013, utraciły moc wskazane rozporządzenia, ale odesłania do nich traktuje się jak odesłania do rozporządzenia nr 1306/2013, zgodnie z tabelą korelacji zamieszczoną w załączniku III do tego rozporządzenia (art. 119 ust. 2 rozporządzenia nr 1306/2013).

Zgodnie z art. 5a rozporządzenia Komisji Europejskiej (WE) nr 885/2006, warunki określone w art. 32 ust. 6 lit. a) oraz w art. 33 ust. 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 uznaje się za spełnione, jeśli kwota podlegająca zwrotowi przez beneficjenta w odniesieniu do płatności indywidualnej w ramach jednego programu pomocy nie przekracza sumy 100 EUR, nie licząc odsetek. Zgodnie z tabelą korelacji, dotychczas obowiązującemu art. 33 rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, odpowiada aktualnie art. 54 i 56 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013.

Art. 54 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 stanowi, że w należycie uzasadnionych przypadkach państwa członkowskie mogą zadecydować o zaprzestaniu odzyskiwania. Taka decyzja może zostać podjęta jedynie w następujących przypadkach:

a) w przypadku gdy łączna kwota już dokonanych oraz przewidywanych kosztów odzyskiwania przewyższa kwotę do odzyskania; warunek ten uznaje się za spełniony

(i) jeżeli kwota do odzyskania od beneficjenta w kontekście płatności indywidualnej w ramach programu pomocy lub środka wsparcia nie przekracza 100 EUR, nie licząc odsetek; lub

(ii) jeżeli kwota do odzyskania od beneficjenta w kontekście płatności indywidualnej w ramach programu pomocy lub środka wsparcia wynosi między 100 a 150 EUR, nie licząc odsetek, a dane państwo członkowskie stosuje próg równy lub wyższy niż kwota, która ma zostać odzyskana zgodnie z jego prawem krajowym w odniesieniu do niedochodzenia należności krajowych;

b) w przypadku gdy odzyskanie okazuje się niemożliwe z uwagi na niewypłacalność dłużnika lub osób odpowiedzialnych prawnie za nieprawidłowości, stwierdzoną i uznaną zgodnie z prawem krajowym.

Nie zachodzą również przesłanki wyłączające obowiązek zwrotu nienależnie pobranej płatności wynikające z art. 73 rozporządzenia nr 796/2004 r., który w pkt 4 stanowi, że obowiązek zwrotu nienależnej płatności nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwej władzy lub innej władzy oraz jeśli błąd nie mógł w zwykłych okolicznościach zostać wykryty przez rolnika. W orzecznictwie przyjmuje się że błąd organu, o którym mowa w przepisie dotyczyć może elementów za które wyłącznie organ ponosi odpowiedzialność takich jak określone stawki dopłat, co do których to elementów rolnik może nie mieć wiedzy. Błąd ten nie dotyczy natomiast stanu faktycznego zadeklarowanego we wniosku o przyznanie płatności, gdyż to jedynie wnioskodawca zna stan faktyczny swoich nieruchomości w tym sposób ich zagospodarowania i jedynie on ponosi odpowiedzialność za prawidłowość składanego wniosku.

Nie zachodzą również przesłanki wyłączające obowiązek zwrotu nienależnie pobranej płatności wynikające z pkt 5 art. 73 rozporządzenia nr 796/2004r., który stanowi że zwrot płatności uznanej za nienależną ulega przedawnieniu, jeżeli okres między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż dziesięć lat. Okres ten ogranicza się do czterech lat, jeżeli beneficjent działał w dobrej wierze. W niniejszej sprawie wypłata płatności za rok 2009, uznanych następnie za nienależnie pobrane, nastąpiła w dniu 10 grudnia 2009 r., natomiast pierwotne decyzje z dnia [...] kwietnia 2013 r. o ustaleniu skarżącemu kwoty nienależnie pobranych płatności wydane w ramach postępowań wszczętych dnia 6 marca 2013 r. (stanowiące powiadomienie beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności) - zostały doręczone za potwierdzeniem odbioru w dniu 16 kwietnia 2013 r., a więc przed upływem czterech lat od daty płatności.

Tym samym ani w postępowaniu prowadzącym do wydania zakażonych decyzji, ani w samych rozstrzygnięciach, nie można dopatrzyć się naruszenia prawa, które pozwoliłoby Sądowi na zastosowanie w ramach 134 p.p.s.a. kontroli wydawanych w ramach szeroko pojętych granic sprawy innych rozstrzygnięć.

Tym samym wniesione skargi należało uznać za niezasadne i podlegające oddaleniu na mocy art. 151 p.p.s.a.