Wyrok NSA oz. w Szczecinie, sygn. akt SA/Sz 1732/95
NSA oz. w Szczecinie
Data orzeczenia: 1996-04-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Fundacje
Powołane przepisy: article: art. 14 ust. 1 pkt 27
journal: Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312
law: Obwieszczenie Ministra Współpracy Gospodarczej z Zagranicą z dnia 16 maja 1994 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Prawo celne.
Teza: Skoro fundacja nie posiada przymiotu organizacji społecznej nie może mieć do niej zastosowanie art. 14 ust. 1 pkt 27 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /t.j. Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 ze zm./, gdyż tylko towary wymienione w tym przepisie sprowadzone z zagranicy przez taką organizację są zwolnione od cła.

TEZY

Skoro fundacja nie posiada przymiotu organizacji społecznej nie może mieć do niej zastosowanie art. 14 ust. 1 pkt 27 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /t.j. Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 ze zm./, gdyż tylko towary wymienione w tym przepisie sprowadzone z zagranicy przez taką organizację są zwolnione od cła.


SENTENCJA

oddala skargę.


UZASADNIENIE

Prezes Głównego Urzędu Ceł decyzją z 15.11.1994 r. na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 27 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /t.j. Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312/ utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w S. z 9.9.1994 r. odmawiającą Fundacji "Nasze Zdrowie" zwolnienia od cła zakupionego sprzętu medycznego.

Zdaniem Prezesa Głównego Urzędu Ceł decyzja wydana przez Dyrektora Urzędu Celnego jest prawidłowa. Warunkiem zastosowania zwolnienia od cła jest wykazanie przez podmiot występujący o zwolnienie, że towary sprowadzone z zagranicy zostały nabyte przez organizację społeczną za środki pochodzące z funduszy społecznych. Fundacja "Nasze Zdrowie" nie może być jednak uznana za organizację społeczną, ponieważ z zawiadomienia Wojewódzkiego Urzędu Statystycznego w S. wynika, iż stanowi ona własność prywatną.

Ponadto fundusz społeczny nie powstaje z dotacji przekazów pieniężnych podmiotów gospodarczych.

Zdaniem Prezesa Głównego Urzędu Ceł, z akt wynika, że część środków, za które zakupiona została aparatura medyczna pochodziła od osób prawnych, w związku z powyższym brak jest podstaw do uznania sprowadzonej z zagranicy przez Fundację aparatury medycznej z oprzyrządowaniem za wolną od cła.

Decyzję ostateczną zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego Fundacja "Nasze Zdrowie", domagając się zwolnienia od opłat celnych i granicznych zakupionego sprzętu medycznego. Zdaniem Fundacji - fundusze, za które został zakupiony sprzęt medyczny, pochodziły z dokonanych wpłat osób prywatnych w wysokości 94.121.900 zł i wpłaty NFZO - w wysokości 500.000.000 zł, z wpłat organów samorządowych i zakładów pracy w wysokości 175.500.000 zł.

Zdaniem skarżącego, zgromadzone środki pieniężne stanowią fundusz społeczny i dlatego uzasadnione jest zwolnienie od cła zakupionego sprzętu medycznego z tego funduszu - na rzecz szpitala w K.

W odpowiedzi na skargę Prezes Głównego Urzędu Ceł wniósł o oddalenie skargi. Zaznaczając, że stosownie do postanowień art. 14 ust. 1 pkt 27 Prawa celnego warunkiem zastosowania zwolnienia od cła jest wykazanie przez podmiot występujący o zwolnienie, że towary sprowadzone z zagranicy zostały nabyte przez organizacje społeczne za środki pochodzące z funduszy społecznych. Jednakże fundusz społeczny nie powstaje z dotacji, przekazów pieniężnych podmiotów gospodarczych itp. Tymczasem z akt sprawy wynika, iż część środków, za które zakupiono aparaturę medyczną, pochodzi od osób prawnych, w związku z czym nie było podstaw do zwolnienia od cła aparatury medycznej na podstawie przepisów prawa celnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się nie uzasadniona, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /t.j. Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312/ przewiduje generalną zasadę powszechności cła. Od tej zasady ustawodawca przewiduje odstępstwa, które określone są przepisami prawa.

Zwolnienie od cła przewiduje prawo celne w art. 11-16. Oprócz tego także w innych ustawach przewidziane są zwolnienia od cła, jak ustawa o stosunkach państwa do Kościoła katolickiego, czy ustawa z dnia 4 lipca 1991 r. o stosunku państwa do Kościoła autokefalicznego, Kościoła prawosławnego /Dz.U. nr 66 poz. 287/ oraz inne ustawy dopuszczające zwolnienie od cła, np. od określonych podmiotów gospodarczych /art. 37 ust. 5/, ustawy z dnia 14 czerwca 1991 r. o spółkach z udziałem zagranicznym /Dz.U. nr 60 poz. 253/.

Skoro zwolnienie od cła stanowi wyjątek od zasady powszechności cła, dlatego zgodnie z powszechnie przyjętą regułą interpretacyjną wyjątków od zasady nie można interpretować w sposób rozszerzający.

Art. 14 ust. 1 pkt 27 Prawa celnego stanowi, iż przywóz towarów z zagranicy jest wolny od cła, jeżeli przedmiotem przywozu są środki farmaceutyczne, artykuły sanitarne, sprzęt i urządzenia medyczne nabyte przez organizacje społeczne za środki dewizowe pochodzące z funduszy społecznych. Ponieważ skarżąca jest fundacją, a zatem nie może zostać uznana za organizację społeczną, a zatem brak jest tej przesłanki.

W Kodeksie postępowania administracyjnego nie zamieszczono definicji organizacji społecznej. Wyjaśnienie tego terminu zawarte jest jednak w utrzymanych w mocy przez Ustawę Konstytucyjną z dnia 17 października 1992 r. o wzajemnych stosunkach między władzą ustawodawczą Rzeczypospolitej Polskiej oraz o samorządzie terytorialnym /Dz.U. nr 84 poz. 426/ przepisach Konstytucji RP. Z poświęconego tej kwestii art. 84 wynika, że organizacją społeczną jest zrzeszenie /korporacja/ obywateli, utworzone w celu zapewnienia im czynnego udziału w życiu politycznym, społecznym, gospodarczym i kulturalnym.

W świetle tego przepisu oraz przepisów ustawy z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach /Dz.U. 1991 nr 46 poz. 203/ fundacja nie jest organizacją społeczną. Nie jest bowiem ona korporacją obywateli, ale swoistą "masą majątkową". Fundacja jest osobą prawną powołaną do życia przez tak zwany akt fundacyjny, którego umową fundator przeznaczył pewien majątek na oznaczone cele /np. naukowe, kulturalne, charytatywne itp./. O tym, że fundacja "Nasze Zdrowie" /"Our Health"/ nie jest organizacją społeczną, świadczy także zawiadomienie Wojewódzkiego Urzędu Statystycznego.

Skoro zatem fundacja nie posiada przymiotu organizacji społecznej, nie może mieć do niej zastosowania art. 14 ust. 1 pkt 27 Prawa celnego, bowiem tylko towary wymienione w tym przepisie sprowadzone z zagranicy przez taką organizację są zwolnione od cła.

Nie została także spełniona druga przesłanka, a mianowicie zgodnie z art. 14 ust. 1 pkt 27 Prawa celnego wolne są od cła środki farmaceutyczne, artykuły sanitarne, sprzęt i urządzenia medyczne nabyte za środki dewizowe pochodzące z funduszy społecznych. Warunkiem zastosowania zwolnienia od cła jest wykazanie przez podmiot występujący o zwolnienie, że towary sprowadzone z zagranicy zostały nabyte za środki pochodzące z funduszy społecznych. Fundusz społeczny nie powstaje z dotacji, przekazów pieniężnych podmiotów gospodarczych. Tymczasem z załączonych akt administracyjnych wynika, że część funduszu na zakup sprzętu pochodziła z dotacji, przekazów pieniężnych podmiotów gospodarczych.

Nieuzasadniony jest zatem zarzut skargi odwołującej się do naruszenia art. 14 ust. 1 pkt 27 Prawa celnego, a sprowadzający się do twierdzenia dowolności interpretowania tego przepisu, ponieważ brak jest tych przesłanek, o których mowa wyżej, a które uzasadniałyby zwolnienie sprowadzonego sprzętu medycznego od cła.

Skarżący w skardze podnosi, że zakupując w poprzednich latach sprzęt medyczny był zwolniony od cła. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny nie jest w stanie wypowiedzieć się o legalności innych decyzji, na które powołuje się strona.

Z tych też przyczyn na podstawie art. 207 par. 5 Kpa skargę jako nie uzasadnioną należało oddalić.