Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA 3351/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-03-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Moraczewski, Sędziowie NSA Anna Żak, As. WSA Bogusław Cieśla (spr.), Protokolant Dorota Jackiewicz, po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi W. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2002 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] stycznia 2001 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] nakazał Z. K. wykonanie określonych czynności w celu doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Jak wynikało z uzasadnienia Z. K. w październiku 2000 r. dokonał przebudowy istniejącego przyłącza kanalizacji sanitarnej do pawilonu handlowego przy ul. S. w B. W trakcie przebudowy została zmieniona trasa przyłącza w stosunku do przyłącza istniejącego – wykonanego w 1976 r. Organ ustalił , że powyższy zakres robót wymagał uzyskania pozwolenia na budowę .Wobec zrealizowania przyłącza , w celu doprowadzenia samowoli budowlanej do stanu zgodnego z prawem organ zażądał dokumentacji wraz z wnioskiem do Urzędu Miasta o uzyskanie pozwolenia na użytkowanie .

Od decyzji tej odwołała się W. P. współwłaścicielka działki przez którą poprowadzono przedmiotowe przyłącze .

Po rozpatrzeniu odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2001 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy . W uzasadnieniu organ stwierdził ,że inwestor realizując przedmiotowe przyłącze naruszył art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane gdyż nie posiadał pozwolenia na budowę . Natomiast organ I instancji słusznie nakazał na podstawie art. 51 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego przedłożenie projektu inwentaryzacyjnego wykonanego przyłącza oraz oświadczenia uprawnionej osoby o prawidłowym wykonaniu robót w celu uzyskania pozwolenia na użytkowanie . Odnosząc się do zarzutów podniesionych przez W. P. stwierdził, że z faktu wykonania przyłącza na działce , której inwestor nie był właścicielem i nie miał prawa dysponowania nie wynika naruszenie norm prawa budowlanego . Na etapie wydawania pozwolenia na użytkowanie urządzenia budowlanego związanego z obiektem budowlanym ( art. 57 w zw. z art. 55 Prawa budowlanego ) prawo do dysponowania nieruchomością nie jest wymagane a wszelkie spory rozstrzygane powinny być na drodze postępowania sądowego.

Decyzję tę W. P. zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku , który wyrokiem z dnia 5 września 2001 r. w sprawie SA/Bk 462/01 skargę oddalił. W uzasadnieniu Sąd argumentował , że organ nadzoru budowlanego nie mógł wydać decyzji w przedmiocie nakazu rozbiórki przyłącza - czego domagała się skarżąca , gdyż nie miał tu zastosowania art. 48 Prawa budowlanego. Dlatego należało zastosować rygory z art. 51 ust. 1 pkt 2 tej ustawy to jest nałożenie na inwestora obowiązków celem doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem . Sąd zauważył , że niezrozumiałym było stanowisko organów dotyczące uzyskania pozwolenia na użytkowanie, bowiem należy to do kompetencji organu architektoniczno – budowlanego.

W dniu [...] marca 2002 r. Urząd Miejski w [...] wydał pozwolenie na użytkowanie przebudowanego przyłącza kanalizacji sanitarnej na działce W. P.

W dniu 3 kwietnia 2002 r. W. P. złożyła do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2001 r. jak i decyzji organu II instancji utrzymującej ją w mocy to jest [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2001 r. W uzasadnieniu wniosku stwierdziła że decyzje te wydane były na podstawie art. 51 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego . Natomiast w tym wypadku roboty były zakończone w październiku 2000 r. a decyzja organu I instancji wydana była w styczniu 2001 r. . Nie można było zatem wznowić robót , które zostały zakończone . Jako podstawę stwierdzenia nieważności wskazała przesłanki z art. 156 § 1 pkt. 2 kpa .

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2002 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]lutego 2001 r. utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2001 r. W uzasadnieniu stwierdził ,że Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 5 września 2001 r. oddalił skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2001 r. - zatem potwierdził ich zgodność z prawem . Od momentu wydania wyroku nie zaszła żadna zmiana uzasadniającą odmienną ocenę prawną od tej którą przeprowadził Naczelny Sąd Administracyjny , a organ jest nią związany .

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonym na podstawie art.127 § 3 kpa W. P. podnosiła ,że zaszła zmiana stanu faktycznego gdyż w dniu 27 maja 2002 r. podczas przeprowadzonej wizji lokalnej stwierdzono ,że przebieg trasy przedstawiony w dokumentacji poinwentaryzacyjnej przez inwestora jest niezgodny z przebiegiem instalacji kanalizacyjnej wykonanej w terenie . Opierając decyzję na art. 51 Prawa budowlanego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego pominął okoliczność , że przepis ten dotyczy robót przerwanych w trakcie budowy . W art. 51 ust. 1 a ustawodawca wskazał , że po wykonaniu obowiązku o którym mowa w ust. 1 pkt 2 właściwy organ wydaje decyzję o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych , nie zaś na użytkowanie .

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2002 r. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] czerwca 2002 r. i podtrzymał dotychczasową argumentację dotyczącą związania wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego potwierdzającym zgodność z prawem kontrolowanej decyzji.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2002 r. utrzymującą w mocy odmowę stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji W. P. wskazała na rażące naruszenia przepisów prawa .

Według skarżącej nie zastosowano art. 48 Prawa budowlanego , nadto że przeprowadzona przez inwestora kanalizacja jest niezgodna z dokumentacją poinwentaryzacyjną oraz , że naruszono przepis art. 50 i 51 Prawa budowlanego bowiem inwestycja była zakończona przed wydaniem w oparciu o te przepisy decyzji .

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje:

W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku wyrokiem z dnia 5 września 2001 r. w sprawie S A /BK 462/01 dokonał oceny prawnej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2001 r. utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] stycznia 2001 r.

Wyrokiem tym Sąd oddalił skargę W. P. domagającej się zastosowania art. 48 Prawa budowlanego i nakazania rozbiórki przyłącza sanitarnego wykonanego przez Z. K. na jej działce .

W uzasadnieniu wyroku Sąd wyraził pogląd , że " organ nadzoru budowlanego nie mógł wydać decyzji w przedmiocie nakazu rozbiórki wykonanego przyłącza w myśl art. 48 ustawy - Prawo budowlane , a wobec tego należało zastosować przepisy art. 50 i 51 ustawy . Jednak w sytuacji zakończenia robót ..... trzeba było zastosować przesłanki z art. 51 ust 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane "

Zgodnie z art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( obowiązującej w dacie rozpatrywania wniosku o stwierdzenie nieważności ) ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Sądu wiązała organ, który kontrolował decyzję w postępowaniu nieważnościowym. Ocena prawna, o jakiej mowa w powołanym przepisie dokonana przez Sąd niewątpliwie dotyczyła wykładni prawa materialnego . Wnioskodawczyni domagając się stwierdzenia nieważności zarzuciła , że decyzje organów nadzoru budowlanego obu instancji dotknięte są wadą rażącego naruszenia prawa poprzez oparcie ich na podstawie art. 51 ust 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane .

Przepis art. 30 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym miał charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego słusznie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego orzekając w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie mógł pominąć oceny prawnej wyrażonej w tym wyroku , gdyż ocena ta wiązała go. Związanie wynikające z tego przepisu przestałoby obowiązywać jedynie w przypadku zmiany stanu prawnego lub zmiany stanu faktycznego a w niniejszej sprawie przesłanki takie nie zaistniały . W szczególności nie jest taką zmianą rozbieżność faktycznego przebiegu trasy przyłącza z dokumentacją poinwentaryzacyjną – na co powołuje się skarżąca .

Oceną prawną wynikającą z tego wyroku związany jest także w obecnym kształcie sądownictwa administracyjnego - Wojewódzki Sąd Administracyjny stosownie do art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi . Oznacza, to że Sąd nie może formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego , a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie . Nastąpiło w nim bowiem wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym przypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Mimo to skarżąca podnosi te same argumenty świadczące w jej przekonaniu o naruszeniu prawa - co skutkować musiało odmową stwierdzenia nieważności kwestionowanych decyzji przez organ i oddaleniem skargi na tą decyzję przez Sąd .

Zaskarżona decyzja nie narusza prawa dlatego na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) Sąd skargę - jako nieuzasadnioną - oddalił.