Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 1140/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2015-03-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Prawo miejscowe
Czystość i porządek
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonego aktu
Powołane przepisy: article: art. 91 ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t. jedn.
article: art. 24
journal: Dz.U. 2006 nr 123 poz 858
law: Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków - tekst jednolity
article: par. 1 ust. 1 c, par. 2 pkt 11
journal: Dz.U. 2006 nr 127 poz 886
law: Rozporządzenie Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006 r. w sprawie określania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków  rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków
article: art. 147 par. 1, art. 152, art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 18 marca 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.) Protokolant st. specjalista Lidia Porczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2015 roku sprawy ze skargi A Spółdzielni Mieszkaniowej w S. na uchwałę Rady Miasta Skierniewice z dnia 21 lutego 2014 roku nr XLVIIII/20/2014 w przedmiocie przedłużenia czasu obowiązywania taryf za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków na terenie miasta Skierniewice 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w zakresie opłaty abonamentowej; 2. stwierdza, że zaskarżona uchwała w zakresie opisanym w pkt 1 wyroku nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Rady Miasta Skierniewice na rzecz A Spółdzielni Mieszkaniowej w S. kwotę 600 (sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu 21 lutego 2014r. Rada Miasta Skierniewice działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2013r., poz. 594 ze zm.) – dalej w skrócie "u.s.g." oraz art. 24 ust. 9a ustawy z dnia 7 czerwca 2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz.U. z 2006r. Nr 123, poz. 858 ze zm.) – dalej w skrócie jako "ustawa", podjęła uchwałę nr XLVIII/20/2014 w sprawie przedłużenia czasu obowiązywania taryf za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków na terenie miasta Skierniewice. W § 1 w/w uchwały przedłużono czas obowiązywania taryf za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków na terenie miasta Skierniewice zatwierdzonych uchwałą nr XXXIII/23/13 Rady Miasta Skierniewice z dnia 27 lutego 2013r. zgodnie z wnioskiem Spółki A z o.o. z dnia 20 stycznia 2014r. W § 2 określono, że taryfy, o których mowa w § 1, obowiązują w okresie od dnia 1 kwietnia 2014r. do dnia 31 marca 2015r.

Pismem z dnia 12 września 2014r. (data wpływu do organu 15 września 2014r.) Spółdzielnia Mieszkaniowa A w S. wezwała Radę Miasta S. do usunięcia naruszenia prawa, polegającego na bezpodstawnym podjęciu w/w uchwały wprowadzającej stawkę opłaty abonamentowej za odprowadzanie ścieków komunalnych zależną od rzeczywistego zużycia wody oraz stężenia BZT5.

W dniu 31 października 2014r. Spółdzielnia Mieszkaniowa A w S.powołując się na art. 101 ust. 3 u.s.g. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na uchwałę Rady Miasta Skierniewice nr XLVIII/20/2014 z dnia 21 lutego 2014r., wnosząc o stwierdzenie jej nieważności oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonej uchwale strona skarżąca zarzuciła rażące naruszenie przepisów prawa materialnego – § 2 pkt 11 rozporządzenia Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006r. w sprawie określania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków (Dz.U. nr 127, poz. 886) – dalej w skrócie "rozporządzenie", polegające na wydaniu aktu prawa miejscowego, który w sposób nieuprawniony zatwierdza opłatę abonamentową w przeliczeniu na m3 i stężenia BZT5, w sytuacji gdy w myśl § 2 pkt 11 rozporządzenia przez stawkę opłaty abonamentowej należy rozumieć wielkość wyrażoną w jednostkach pieniężnych.

W motywach skargi strona skarżąca przywołała brzmienie § 2 pkt. 11 rozporządzenia wskazując, że zgodnie z pkt 3 taryfa za odprowadzane ścieki komunalne lub przemysłowe składa się ze stawki opłaty abonentowej za utrzymanie w gotowości do świadczenia usługi urządzeń kanalizacyjnych w zależności od nominalnego stężenia BZT5 w ściekach określonego w umowie lub wynikającego z istniejących warunków przyłączenia. Stawka opłaty abonamentowej za gotowość świadczenia usług kanalizacyjnych wyrażona jest w zł/ilość zamówionych określonych w umowie lub wynikających z istniejących warunków/miesiąc. Przyjmuje się, że dobowa ilość ścieków zamówiona przez gospodarstwo domowe wynosi 0,4 m3, natomiast dla pozostałych odbiorców dobowa, zamówiona ilość ścieków określona jest indywidualnie dla każdego podmiotu w umowie.

Spółdzielnia zauważyła, że w przedmiotowej uchwale Rada Miasta Skierniewice w sposób nieuprawniony zatwierdziła opłatę abonamentową w przeliczeniu na m3 i stężenia BZT5. Tymczasem w myśl § 2 pkt 11 rozporządzenia przez stawkę opłaty abonamentowej należy rozumieć wielkość wyrażoną w jednostkach pieniężnych, w zł na odbiorcę usług za okres rozliczeniowy, którą odbiorca usług jest obowiązany zapłacić przedsiębiorstwu wodociągowo – kanalizacyjnemu za utrzymanie w gotowości do świadczenia usług urządzeń wodociągowych lub kanalizacyjnych oraz jednostkę odczytu wodomierza lub urządzenia pomiarowego i rozliczenia należności za ilość dostarczonej wody lub ilość odprowadzonych ścieków. Z brzmienia tej definicji wynika wyraźnie, że opłata abonamentowa jest opłatą stałą, niezależną od ilości pobranej wody bądź odprowadzonych ścieków oraz niezależna od stężenia BZT5. Tymczasem zapis ujęty w pkt 3 taryfy uzależnia wielkość opłaty abonamentowej jaką ponosić ma skarżący od rzeczywistego zużycia wody oraz stężenia BZT5. W sposób oczywisty kłóci się to z charakterem opłaty abonamentowej i nie jest to dopuszczalne.

Przywołując następnie orzeczenia sądów administracyjnych wypracowane na tym tle skarżąca stwierdziła, że określenie stawki opłaty abonamentowej, o której mowa w § 2 pkt 11 rozporządzenia nie ma charakteru dowolnego. Stawka ta ujmować ma bowiem rozliczenie kosztów, o których mowa w § 2 pkt 11, nie może natomiast być uzależniona od innych kryteriów bądź parametrów.

Według strony skarżącej uchwałę rady gminy o zatwierdzeniu taryfy cen i opłat należy uznać za akt z zakresu administracji publicznej, jako wyraz władczego oddziaływania rady gminy na kształt rozliczeń za usługi ze sfery publicznej pomiędzy przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym a odbiorcami, jako podmiotami zewnętrznymi wobec rady gminy, w żaden sposób nie podporządkowanymi jej funkcjonalnie. Zatwierdzając taryfę, rada gminy kształtuje bowiem relację prawną (w zakresie rozliczeń) istniejącą pomiędzy tymi podmiotami. Takie zaś oddziaływanie, mające władczy charakter z ustawowego umocowania, wobec praw i obowiązków podmiotów zewnętrznych, wykluczający decyzyjną równorzędność tych podmiotów wobec rady gminy w tym zakresie, jako organu lokalnej władzy publicznej, nosi wszelkie cechy administracji publicznej. Nie wpływa przy tym na wskazany charakter uchwały o zatwierdzeniu omawianej taryfy cen i opłat to, że przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne może funkcjonować w formie prawnej zależnej od rady gminy.

Ponadto wskazano, iż skarżący posiada interes prawny do skorzystania z środka prawnego przewidzianego w art. 101 u.s.g. ze względu na fakt, iż jest odbiorcą usług publicznych świadczonych przez Spółka A z o.o., dla którego Rada Miasta S. zatwierdziła taryfę cen i opłat kwestionowanymi przez skarżącą uchwałami z dnia 27 lutego 2013r. i z dnia 21 lutego 2014r. Wpływają one bowiem – w okresie ich stosowania – na wysokość zobowiązań finansowych Spółdzielni A wobec Spółki A z o.o.

Odpowiadając na skargę Rada Miasta Skierniewice wniosła o jej oddalenie i wyjaśniła, że uchwała nr XLVI 11/20/2014 z dnia 21 lutego 2014r. została przedłożona Wojewodzie [...] w dniu 27 lutego 2014r.

Rada Miasta S. wyjaśniła, że opłata abonamentowa została skalkulowana z uwzględnieniem kosztów eksploatacji i utrzymania w gotowości do świadczenia usług urządzeń kanalizacyjnych tj. sieci kanalizacyjnych, wylotów urządzeń kanalizacyjnych służących do wprowadzania ścieków, urządzeń podczyszczających i oczyszczających ścieki oraz przepompowni ścieków i nie stanowi więcej niż 15% wszystkich kosztów. Stawka opłaty abonamentowej jest stała dla danej grupy taryfowej zgodnie z § 2 pkt 11 rozporządzenia i wyrażona w złotych. Natomiast wysokość opłaty za gotowość do świadczenia usług urządzeń kanalizacyjnych jest iloczynem stałej stawki opłaty abonamentowej i zamówionej dobowej ilości ścieków przez danego odbiorcę. Podnoszony przez Spółdzielnię A zarzut naruszenia § 2 rozporządzenia jest nieuzasadniony, ponieważ wysokość nominalnego stężenia BZT5 w ściekach była czynnikiem wpływającym na różnicowanie stawki abonamentowej ze względu na taryfową grupę odbiorców. Taryfa nie wprowadza różnicowania stawki opłaty abonamentowej w ramach danej grupy taryfowej.

Zdaniem organu powołany § 2 pkt 11 rozporządzenia, którego naruszenie zarzuca skarżący odnosi się do stawki opłaty abonamentowej, a nie jak wskazuje skarżący do opłaty abonamentowej. Wysokość przyjętej stawki opłaty uwzględnia treść § 2 pkt 12 rozporządzenia, zgodnie z którym przez gotowość do świadczenia usług należy rozumieć koszty eksploatacji i utrzymania urządzeń wodociągowych lub kanalizacyjnych, stanowiących nie więcej niż 15% całości tych kosztów, podzielonych zgodnie z przyjętym współczynnikiem alokacji na taryfowe grupy odbiorców oraz liczbę odbiorców w danej grupie taryfowej. Stawka opłaty zatwierdzona w taryfie uwzględnia koszty eksploatacji i utrzymania urządzeń kanalizacyjnych w wysokości 13,29% całości tych kosztów, podzielonych na taryfowe grupy odbiorców zgodnie z przyjętym współczynnikiem alokacji, czyli wskaźnikiem zanieczyszczenia ścieków, jakim jest pięciodobowy wskaźnik biochemicznego zapotrzebowania na tlen - BZT5. Wyodrębnione w taryfach dwie grupy odbiorców (grupa I – gospodarstwa domowe indywidualne, jednostki oświaty, ochrony zdrowia itd., grupa II – zakłady przemysłowe, budownictwo, transport itd.) dostarczają ścieki o różnym stopniu zanieczyszczenia, dlatego przyjęto wskaźnik BZT5 jako współczynnik alokacji dla zróżnicowania stawek opłat dla poszczególnych grup odbiorców.

Zdaniem Rady całkowicie chybiony jest zarzut skargi, iż wielkość opłaty abonamentowej, jaką ponosi strona skarżąca jest zależna od rzeczywistego zużycia wody oraz stężenia BZT5. Wysokość tej opłaty nie jest także zależna od ilość rzeczywiście odprowadzanych ścieków.

Organ wskazał następnie, że zaskarżona uchwała została przedłożona Wojewodzie [...] w terminie wymaganym przez art. 90 ust. 1 u.s.g., a w myśl art. 94 ust. 1 u.s.g. nie stwierdza się nieważności uchwały po upływie roku od dnia jej podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały w terminie określonym w art. 90 ust.1, albo jeżeli jest ona aktem prawa miejscowego.

Zdaniem Rady kwestionowana uchwała nie jest aktem prawa miejscowego, ponieważ nie ma charakteru ogólnego, a reguluje tylko stosunki pomiędzy gminą a konkretnym przedsiębiorstwem wodociągowo – kanalizacyjnym. Ponadto w skardze podnoszony jest zarzut niezgodnego z prawem zatwierdzenia w taryfie stawki opłaty abonamentowej za gotowość do świadczenia usług urządzeń kanalizacyjnych zawarty w części 3 taryfy "Rodzaj i struktura taryfy" pkt 2 dotyczący taryfy za odprowadzane ścieki komunalne lub przemysłowe, stanowiącej załącznik do uchwały nr XXXI 11/23/13. Jednocześnie Spółdzielnia A wnosi o stwierdzenie nieważności obu uchwał, a więc także w całości zatwierdzonej taryfy, choć zarzut dotyczy jej części. Nie ma więc podstaw, ani nie jest zasadne unieważnianie uchwały w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., nr 153 poz. 1269 ze zm. – dalej jako: P.p.s.a), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 5 oraz pkt 6 P.p.s.a.). Kontrola taka sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 2 P.p.s.a.), przy czym w myśl art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Jak stanowi natomiast art. 147 P.p.s.a., sąd – w razie uwzględnienia skargi na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 – stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że wydane zostały z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.

Wnioskiem płynącym z powyższego ustalenia jest także to, iż sąd rozpoznający sprawę ze skargi na akt prawa miejscowego oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego nie może zmienić zaskarżonej uchwały, a jedynie uwzględniając skargę może, stosownie do treści art. 147 § 1 P.p.s.a., stwierdzić jej nieważność w całości lub części albo stwierdzić, że została wydana z naruszeniem prawa, jeśli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. W przeciwnym razie skarga, zgodnie z przepisem art. 151 P.p.s.a., jako bezzasadna podlegać będzie oddaleniu.

Stosownie też do treści art. 94 ust. 1 u.s.g., nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały lub zarządzenia, albo jeżeli są one aktem prawa miejscowego. Mając na uwadze to, co zostało wskazane powyżej na temat zarówno przedmiotu, jak i charakteru zaskarżonej uchwały należy wskazać, iż brak jest ustawowych ograniczeń w możliwości stwierdzenia nieważności tejże uchwały.

Analizując powyższą kwestię na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art. 87 ust. 2 Konstytucji RP akty prawa miejscowego są źródłami powszechnie obowiązującego prawa na obszarze działania organów, które je ustanowiły. Zaliczenie aktu prawa miejscowego do źródeł prawa powszechnie obowiązującego skutkuje koniecznością odnoszenia do takiego aktu wszystkich zasad charakteryzujących tworzenie i obowiązywanie źródeł prawa powszechnie obowiązującego.

Stosownie do treści art. 3 ustawy, zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków jest zadaniem własnym gminy. Taryfy za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków są zatwierdzane w drodze uchwały przez radę gminy. Wniosek o zatwierdzenie taryfy przedstawia wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta) przedsiębiorstwo wodociągowo – kanalizacyjne. Następnie wójt (burmistrz, prezydent miasta) sprawdza czy taryfy zostały opracowane zgodnie z przepisami ustawy i weryfikuje określone koszty pod względem celowości ich ponoszenia. Po czym rada gminy podejmuje uchwalę o zatwierdzeniu taryf albo o odmowie jeżeli zastały one sporządzone niezgodnie z prawem (art. 24 ust. 1, 2 3 i 4 ustawy).

W świetle powyższych uregulowań treść zaskarżonego aktu wskazuje, iż mamy w niniejszej sprawie do czynienia ze skargą na akt prawa miejscowego. Zaskarżona uchwała zawiera bowiem normy generalne, skierowane do mieszkańców gminy korzystających z usług dostarczania wody i odprowadzania ścieków. Każdy odbiorca tych usług zobowiązany jest bowiem do uiszczania opłat ustalonych według zatwierdzonej taryfy składającej się z ceny za m3 dostarczonej wody i odprowadzonych ścieków oraz odpowiedniej stawki opłaty abonamentowej. Tym samym adresat tej uchwały został określony generalnie. Istotne jest także to, że skutkiem owej uchwały jest zobowiązanie mieszkańców do konkretnego świadczenia finansowego, a więc skutkiem jest generowanie po stronie indywidualnego podmiotu obowiązku określonego zachowania. W konsekwencji uchwała nakłada obowiązek uiszczenia opłat w określonej wysokości w związku z korzystaniem przez lokalną społeczność z określonych usług komunalnych, a zatem posiada wskazane wyżej cechy pozwalające na zaliczenie jej do aktów prawa miejscowego. Skoro zatem adresaci uchwały określeni zostali generalnie, a nie imiennie, uchwała dotyczy sytuacji powtarzalnych, a nie jednorazowych, to tym samym zaskarżona uchwała ma charakter normatywny, generalny i abstrakcyjny (vide chociażby: wyrok NSA z dnia 27 września 2007r., w sprawie II OSK 1046/07; wyrok NSA z dnia 16 lutego 2006r., w sprawie I OSK 1336/05; wyrok WSA w Lublinie z dnia 9 marca 2007r., w sprawie II SA/Lu 965/06; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 15 marca 2007r., w sprawie II SA/Wr 745/06; wyrok WSA w Krakowie z dnia 14 września 2010r., w sprawie III SA/Kr 1096/09; wyrok WSA w Krakowie z dnia 29 marca 2011r., w sprawie II SA/Kr 1378/10; wyrok WSA w Krakowie z dnia 8 maja 2014r., w sprawie II SA/Kr 407/14, http://orzeczenia.nsa.gov.pl ).

Stosownie do art. 101 ust. 1 u.s.g. każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa – zaskarżyć ją do sądu administracyjnego. Z okoliczności sprawy wynik, iż strona skarżąca wyczerpała powyższy tryb, wzywając do usunięcia naruszenia prawa wywołanego zaskarżoną uchwałą. Tym samym zachowała się zgodnie z wymaganiem określonym w art. 101 ust. 1 u.s.g., a zatem skargę w niniejszej sprawie uznać wypada za dopuszczalną i wniesioną w zakreślonym przez prawo terminie.

Ponadto nie budzi wątpliwości, że zaskarżona uchwała – nakładając na stronę skarżącą, jako na korzystającą z usług dostarczania wody i odprowadzania ścieków, obowiązek uiszczania opłat według zatwierdzonej taryfy – oddziałuje na zakres jej praw i obowiązków. Skarżąca posiada zatem interes prawny w zaskarżeniu owej uchwały do sądu administracyjnego. Spełniona zatem została przesłanka dopuszczalności skargi, o której mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g.

Przechodząc do merytorycznej oceny zasadności skargi należy generalnie wskazać, iż przesłanki nieważności aktu organu gminy określone zostały w art. 91 ust. 1 u.s.g., zgodnie z którym uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. W przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa, co wynika z treści art. 90 ust. 4 tejże ustawy. Powyższe oznacza, że jedynie istotne naruszenie prawa może być podstawą stwierdzenia nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy. Ponieważ ustawodawca nie zdefiniował bliżej, jakie naruszenie prawa może być uznane za istotne należy się odwołać do stanowiska wypracowanego w tym zakresie w doktrynie i w orzecznictwie.

Za istotne naruszenie prawa uznaje się uchybienia prowadzące do takich skutków, które nie mogą zostać zaakceptowane w demokratycznym państwie prawnym, bowiem wpływają na treść uchwały lub zarządzenia (vide: wyrok NSA z dnia 11 lutego 1998r., w sprawie II SA/Wr 1459/97; wyrok NSA z dnia 8 lutego 1996r., w sprawie SA/Gd 327/95; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 13 kwietnia 2012r., w sprawie IV SA/Wr 625/11, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Takim uchybieniem jest między innymi naruszenie: przepisów prawa wyznaczających kompetencje do wydania aktu lub podstawę prawną, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego – przez wadliwą ich wykładnię – oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał, jeżeli na skutek tego naruszenia zapadła uchwała innej treści, niż gdyby naruszenie nie nastąpiło (vide: M. Stahl, Z. Kmieciak. Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego w świetle orzecznictwa NSA i poglądów doktryny. Samorząd terytorialny 2001, z.1-2 ). W judykaturze za istotne naruszenie prawa przyjmuje się takiego rodzaju naruszenia prawa jak: podjęcie uchwały przez organ niewłaściwy, brak podstawy do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, naruszenie procedury podjęcia uchwały (vide: wyroki NSA z dnia 11 lutego 1998r., w sprawie II SA/Wr 1459/97; z dnia 8 lutego 1996r., w sprawie SA/Gd 327/95; z dnia 26 lipca 2012r., w sprawie I OSK 679/12 i I OSK 997/12, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z powyższych uwag wynika, iż stwierdzenie nieważności uchwały może więc nastąpić tylko wtedy, gdy pozostaje ona w wyraźnej sprzeczności z określonym przepisem prawnym, co jest oczywiste i bezpośrednie oraz wynika to wprost z treści tego przepisu. Nie jest zaś konieczne rażące naruszenie, warunkujące stwierdzenie nieważności decyzji czy postanowienia, o jakim mowa w przepisie art. 156 § 1 K.p.a. (vide: wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 marca 2007r., w sprawie IV SA/Wa 2296/06, Lex 320813 oraz wyrok WSA w Gliwicach z dnia 7 listopada 2007r., w sprawie IV SA/Gl 928/07, Lex 400305).

Zawarta w przepisie art. 24 ustawy podstawa prawna do zatwierdzenia taryf za dostarczanie wody i odprowadzanie odpadów doznaje uszczegółowienia w przepisach rozporządzenia, które normuje szczegółowe sposoby określania taryf, w tym kryteria różnicowania taryfowych cen i stawek opłat (§ 1 ust. 1c rozporządzenia). W § 2 pkt 11 rozporządzenia wskazuje się, iż przez stawkę opłaty abonamentowej należy rozumieć wielkość wyrażoną w jednostkach pieniężnych, w zł na odbiorcę usług za okres rozliczeniowy, którą odbiorca usług jest obowiązany zapłacić przedsiębiorstwu wodociągowo – kanalizacyjnemu za utrzymanie w gotowości do świadczenia usług urządzeń wodociągowych lub kanalizacyjnych oraz jednostkę odczytu wodomierza lub urządzenia pomiarowego i rozliczenia należności za ilość dostarczonej wody lub ilość odprowadzonych ścieków. Z brzmienia tej definicji wynika wyraźnie, że opłata abonamentowa jest opłatą stałą, niezależną od ilości pobranej wody bądź odprowadzonych ścieków. Przepis ten, podobnie jak pozostałe uregulowania owego rozporządzenia nie pozwala na różnicowanie stawek opłat wewnątrz poszczególnych grup taryfowych. W szczególności na takie różnicowanie nie pozwala § 3 rozporządzenia, który uprawnia jedynie radę gminy do zatwierdzania taryf różnicujących stawki pomiędzy taryfowymi grupami odbiorców (vide wyrok WSA w Krakowie z dnia 7 lutego 2014r., w sprawie II SA/Kr 1521/13 http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Natomiast w zaskarżonej uchwale stawka opłaty abonamentowej za utrzymanie w gotowości do świadczenia usług urządzeń kanalizacyjnych uzależniona jest od nominalnego stężenia BZT5 w ściekach określonego w umowie lub wynikającego z istniejących warunków przyłączenia, a nadto zależy od ilości ścieków: zamówionych, określonych w umowie lub wynikających z istniejących warunków. Przy czym przyjęto w uchwale, iż dobowa ilość ścieków zamówiona przez gospodarstwo domowe wynosi 0,4 m3, zaś dla pozostałych odbiorców wielkość ta zostanie określona indywidualnie w umowie. Należy także zauważyć, iż zatwierdzona taryfa przewiduje dwie grupy taryfowe, z których indywidualne gospodarstwa domowe znajdują się w I grupie taryfowej obok innych podmiotów korzystających z owych usług komunalnych.

W takiej sytuacji prawnej i faktycznej należy zgodzić się ze stroną skarżącą, że podjęta uchwała narusza przepisy prawa powszechnie obowiązującego stanowiące podstawę jej wydania, a w szczególności § 2 pkt 11 rozporządzenia, który nie pozwala różnicować stawki opłaty abonamentowej w zależności od nominalnego stężenia BZT5 wewnątrz poszczególnych grup taryfowych. Co prawda w tabeli określającej wysokość cen i stawek (pkt 5 taryfy) brak jest wskazania na różnicowanie stawek zależne od nominalnego stężenia BZT5 w ściekach, to jednak odniesienie się do tego parametru przy określaniu stawki opłaty abonamentowej uznać wypada co najmniej za mylące do odbiorcy owych usług i stanowiące pole do nadużyć prawa.

Ponadto § 2 pkt 11 rozporządzenia nie pozwala różnicować stawki opłaty abonamentowej w zależności od ilości zamówionych czy odebranych ścieków. W realiach niniejszej sprawy mamy natomiast do czynienia z sytuacją gdy określona w taryfie stawka opłaty abonamentowej za utrzymanie w gotowości do świadczenia usług urządzeń kanalizacyjnych nie jest – jak wymaga tego przepis § 2 pkt 11 rozporządzenia – wielkością wyrażoną w zł na odbiorcę usług za okres rozliczeniowy lecz jest dopiero czynnikiem służącym do ustalenia owej opłaty. Innym czynnikiem owego ilorazu jest ilość ścieków zamówiona, określona w umowie lub wynikająca z istniejących warunków, przy czym nawet owa wielkość w ramach poszczególnych grup taryfowych nie jest stała. Jest to jaskrawe naruszenie przepis § 2 pkt 11 rozporządzenia.

Konstatacja ta na gruncie przepisu art. 91 ust. 1 u.s.g nie pozwala na pozostawienie w obrocie prawnym zaskarżonej uchwały w takim zakresie, który pozostaje w sprzeczności z w/w przepisem rozporządzenia. Tym samym konieczne stało się, na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a., stwierdzenie nieważności tylko tej części uchwały, która odnosi się do opłaty abonamentowej. Brak naruszeń prawa przez pozostałe zapisy zaskarżonej uchwały czynił nieuprawnionym stwierdzenie jej nieważności w pozostałym zakresie. Zresztą strona skarżąca kontestowała uchwałę jedynie w zakresie opłaty abonamentowej.

O wykonalności zaskarżonego aktu rozstrzygnięto na podstawie art. 152 P.p.s.a.

O kosztach postępowania poniesionych przez stronę skarżącą orzeczono w oparciu o treść art. 200 P.p.s.a.

IB