Wyrok NSA oz. w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 243/99
NSA oz. w Łodzi
Data orzeczenia: 1999-06-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 603  Utrzymanie i ochrona dróg publicznych i innych dróg ogólnodostępnych, ruch na tych drogach, koleje, lotnictwo cywilne, p
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 67 pkt 2
journal: Dz.U. 1992 nr 11 poz. 41
law: Obwieszczenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 31 grudnia 1991 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 1 lutego 1983 r. - Prawo o ruchu drogowym.
journal: M.P. 1995 nr 6 poz. 3 poz. 695
article: art. 87 ust. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz. 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu 25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Teza: Instrukcja Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 1995 r. w sprawie nadawania i wybijania numerów na podwoziach i silnikach wykracza poza granice upoważnienia ustawowego. Organ administracji nie może na jej podstawie działać wbrew słusznemu interesowi obywatela.

TEZY

Instrukcja Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 1995 r. w sprawie nadawania i wybijania numerów na podwoziach i silnikach wykracza poza granice upoważnienia ustawowego. Organ administracji nie może na jej podstawie działać wbrew słusznemu interesowi obywatela.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu na rozprawie sprawy ze skargi Andrzeja B. na decyzję Wojewody Ł. z dnia 22 grudnia 1998 r. (...) w przedmiocie wyrażenia zgody na nadanie i wybicie numerów identyfikacyjnych podwozia w samochodzie marki Gaz 69M - stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia 4 listopada 1998 r. (...); (...).


UZASADNIENIE

Andrzej B. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego decyzję Wojewody Ł. z dnia 22 grudnia 1998 r. (...), na mocy, której utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia 4 listopada 1998 r. (...) w sprawie odmowy wyrażenia zgody na nadanie i wybicie numerów znamionowych na podwoziu w samochodzie marki Gaz 69M o /poprzednim/ numerze rejestracyjnym (...) "na wniosek i nazwisko" Andrzeja B.

W uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego podano, że obowiązujące przepisy nie dają podstaw do wyrażenia zgody na wydanie nowych numerów podwozia. Organ drugiej instancji podniósł, że pierwotny właściciel pojazdu wyjaśniłby okoliczność braku numeru identyfikacyjnego na podwoziu, gdyby taka sytuacja miała miejsce, a w rachunku wystawionym na rzecz zbywcy samochodu podano zarówno numer silnika, jak i podwozia. Także diagnosta, który dokonał oględzin tego pojazdu w dniu 15 lipca 1997 r., nie odnotował braku numeru na podwoziu. Przypuszczenie wyrażone przez rzeczoznawcę, co do braku oznaczeń identyfikacyjnych podwozia w tego typu pojazdach, nie zostało poparte przez stronę skarżącą "żadnym formalnym dowodem", natomiast w ocenie organu orzekającego, zapis na tabliczce identyfikującej pojazd ma charakter wtórny i odzwierciedla istniejące dane pojazdu.

Strona skarżąca wniosła o uchylenie przez Sąd administracyjny zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji z uwagi na rażące naruszenie zastosowanych przepisów prawa materialnego poprzez błędną ich interpretację oraz z powodu rażącego naruszenia przepisu art. 75, art. 77 oraz art. 80 Kpa, polegające na niepoparciu rozstrzygnięcia materiałem dowodowym, przy pominięciu materiału dowodowego zebranego w sprawie. Uzasadniając wniesioną skargę, wskazano, że w trakcie badań technicznych przedmiotowego pojazdu przed przerejestrowaniem samochodu na skarżącego, stwierdzono brak na ramie pojazdu numerów podwozia, które to numery figurowały wyłącznie na tabliczce znamionowej pojazdu. Spowodowało to zasugerowanie stronie skarżącej wystąpienie do organu właściwego z wnioskiem o wyrażenie zgody na nabicie numerów. Do tego wniosku skarżący /między innymi/ dołączył opinię biegłego wykluczającą możliwość dokonywania na ramie jakichkolwiek zmian poprzez usuwanie numeru oraz potwierdzającą fakt, że fabrycznie ich nie nabijano.

W ocenie strony skarżącej, odmowa wyrażenia zgody na nadanie i wybicie numerów znamionowych została oparta na założeniu, że obecny właściciel pojazdu dokonał zmiany nadwozia, mimo iż nie znajdowało to uzasadnienia w zebranym materiale dowodowym.

Strona skarżąca podała, że z zebranego materiału dowodowego nie wynika w żadnej mierze, że w trakcie poprzedniego badania technicznego numer został faktycznie spisany z ramy, a nie z tabliczki znamionowej, w sytuacji, gdy tego typu pojazdy nie miały w ogóle numerów nabijanych na ramie, co potwierdza treść ekspertyzy biegłego z dnia 18 września 1998 r. Ten dowód, zdaniem skarżącego, został pominięty całkowicie oraz określony jako "przypuszczenie rzeczoznawcy", a nie dowód w sprawie, co narusza przepisy art. 75, art. 77 i art. 80 Kpa. W ocenie skarżącego, jeśli ustawodawca nie przewidział sytuacji braku numerów nabitych fabrycznie, poza tabliczką znamionową, to zadaniem organu administracyjnego jest rozwiązanie tego problemu w interesie obywatela, choćby w drodze wykładni logicznej czy też funkcjonalnej, a nie uniemożliwianie przerejestrowania pojazdu.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł ojej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Ponadto organ orzekający przedstawił przebieg postępowania wyjaśniającego w tej sprawie i zwrócił uwagą na oświadczenie poprzedniego właściciela przedmiotowego pojazdu, który wyjaśnił, że przed sprzedaniem samochodu skarżącemu, wykonywał przy tym samochodzie prace remontowe, w wyniku czego istniejący na ramie numer mógł zostać nieświadomie zatarty. Wykazanie zaś tej okoliczności /zniszczenia numerów w czasie naprawy/ nie wykazała strona skarżąca, mimo iż z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Po myśli art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U nr 74 poz. 368 ze zm./, Sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kpa lub w innych przepisach.

Zgodnie natomiast z treścią art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa organ administracji państwowej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.

Powołane w podstawie prawnej decyzji organów obu instancji zarządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 12 października 1995 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów stosowanych przy tym dokumentów /M.P. nr 63 poz. 695/, wydane zostało na podstawie art. 67 pkt 2 ustawy z dnia 1 lutego 1983 r. - Prawo o ruchu drogowym /Dz.U. 1992 nr 11 poz. 41 ze zm./. Przepis ten stanowi, iż Minister Transportu i Gospodarki Morskiej określa zakres badań technicznych pojazdów, sposób ich przeprowadzania i wzory dokumentów. Unormowanie regulujące inne kwestie wykraczają poza granice delegacji ustawowej.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego treść par. 2 ust. 1 instrukcji w sprawie nadawania i wybijania numerów na podwoziach /nadwoziach/ i silnikach oraz wykonywania tabliczek zastępczych, będącej załącznikiem nr 7 do cytowanego wyżej zarządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 12 października 1995 r. wykracza poza granice upoważnienia ustawowego, bowiem określa wypadki, w jakich można nadać i wybić numery na podwoziach /nadwoziach/ i silnikach.

Do dokonywania takiej regulacji nie został Minister Transportu i Gospodarki Morskiej upoważniony treścią art. 67 pkt 2 - Prawo o ruchu drogowym. Powyższe oznacza, iż powołane w podstawie prawnej rozstrzygnięć organów obu instancji zarządzenie, w tej części nie może mieć zastosowania, a to z kolei powoduje konieczność uznania, iż decyzje wydane zostały bez podstawy prawnej.

Podobnie rozstrzygnął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 kwietnia 1997 r., II SA/Łd 434/96 oraz w wyroku z dnia 10 grudnia 1998 r., II SA/Łd 539/96.

Należy też stwierdzić, że zakres upoważnienia, udzielonego Ministrowi Transportu i Gospodarki Morskiej na podstawie przepisu art. 81 ust. 10 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym /Dz.U nr 98 poz. 602 ze zm./ obejmuje również określenie, w drodze rozporządzenia zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych oraz wzorów dokumentów przy tym stosowanych. Zgodnie natomiast z art. 151 ust. 2 tej ustawy, do czasu wydania przepisów wykonawczych przewidzianych w powołanej ustawie, nie dłużej jednak niż przez okres 1 roku od dnia wejścia jej w życie, zachowują moc przepisy wydane na podstawie cyt. ustawy - Prawo o ruchu drogowym z 1983 r., "jeżeli nie są sprzeczne z niniejszą ustawą".

Dodatkowo trzeba wskazać, że w świetle art. 87 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia.

Z tych wszystkich względów na podstawie art. 22 ust. 3 i art. 55 ust. 1 powołanej już wcześniej ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, orzeczono jak w sentencji.