Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 23/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2017-07-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 plt 1 lit. c, art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 104, art. 107 par. 1, par. 3
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 14 lipca 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, , Protokolant Pomocnik sekretarza Renata Tomaszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lipca 2017 roku sprawy ze skargi E.Ch. na decyzję Rektora Uniwersytetu Medycznego w Ł. z dnia [...] bez numeru w przedmiocie skreślenia z listy studentów 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Rektora Uniwersytetu Medycznego w Ł. na rzecz E. Ch. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

III SA/Łd 23/17

UZASADNIENIE

Wydaną w języku angielskim decyzją z dnia [...] nr [...]Dziekan Wydziału Wojskowo-Lekarskiego Uniwersytetu Medycznego w Ł., działając na podstawie art. 190 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 207 ust. 1 ustawy z 27 lipca 2005 r. (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 572 ze zm.), skreślił E. C. z listy studentów III roku studiów stacjonarnych prowadzonych w języku angielskim na Wydziale Wojskowo-Lekarskim z powodu niepłacenia należnego czesnego za studia.

Z uwierzytelnionego tłumaczenia ww. decyzji, dokonanego na wezwanie Sądu w dniu 14 czerwca 2017 r. przez tłumacza przysięgłego języka angielskiego, wynika iż w roku akademickim 2010/2011 E. C. rozpoczął stacjonarne studia medyczne na wydziale Wojskowo - Lekarskim, a w dniu 20 czerwca 2013 r. został usunięty z powodu niepłacenia czesnego. Ponownie został przyjęty na studia 26 sierpnia 2014 r. na podstawie umowy z dnia 29 września 2014 r. Podkreślono, iż do 5 września 2016 r. E. C.nie zapłacił wymaganych kwot za studia w wysokości: 4799,6 USD. Pismami z dnia 12 sierpnia 2016 r. i 22 sierpnia 2016 r. - wysłanymi drogą elektroniczną - informowano studenta o płatnościach i zaległej kwocie oraz wzywano do zapłaty.

Z uwagi na to, że E. C. nie zapłacił należnych kwot w wyznaczonym terminie, zgodnie z art. 190 ust. 2 pkt 3 ustawy o szkolnictwie wyższym oraz § 58 ust. 1 pkt 5 Regulaminu Studiów na UM w Ł., dokonano skreślenia skarżącego z listy studentów.

W dniu 13 września 2016 r. E. C., po korespondencji e-mail ze swoim opiekunem roku - p. M. M., wysłał na adres jej poczty elektronicznej odwołanie od otrzymanej w dniu 6 września 2016 r. decyzji o skreśleniu z listy studentów.

Z załączonego do pisma procesowego skarżącego z dnia 27 marca 2017 r. tłumaczenia korespondencji e-mail z opiekunem roku z dnia 13.09.2016 r. (k. 41-43 akt sądowych) wynika, iż M. M. poinformowała E. C., że aby kontynuować naukę musi złożyć przed 20 września odwołanie od decyzji o skreśleniu z listy studentów lub zapłacić należne czesne, a wtedy będzie mógł otrzymać zaświadczenie o tym, że jest nadal studentem. Po przesłaniu na adres e-mail opiekuna roku odwołania z 13 września 2017 r., E. C. uzyskał od M.M. zapewnienie, że wszystko jest w porządku, a w dniu następnym może odebrać zaświadczenie o tym, że jest studentem.

W dniu 14 września 2016 r. wystawione zostało przez UM w Łodzi zaświadczenie, że E. C. jest studentem III roku studiów dziennych w ramach 4 letniego programu medycznego (lekarz), prowadzonych w języku angielskim (k. 40 akt sądowych).

4 października 2016 r. (data prezentaty na piśmie) do Biura Rektora UM w Ł. wpłynęło odwołanie E. C. z dnia 29 września 2016 r. od otrzymanej w dniu 6 września 2016 r. decyzji o skreśleniu z listy studentów.

W dniu 5 października 2016 r. E. C. zwrócił się pisemnie do Prodziekana ds. Studiów w Języku Angielskim Wydziału Wojskowo-Lekarskiego UM w Ł. z prośbą o przedstawienie jego sytuacji Rektorowi P., który jest uprawniony do podjęcia decyzji w tej sprawie.

27 października 2016 r. (pismo L. Dz. [...], znak sprawy: KCSA.427.143.2016) Prodziekan ds. Studiów w Języku Angielskim Wydziału Wojskowo-Lekarskiego UM w Ł. poinformował Rektora UM w Ł., że po wnikliwej analizie zarówno zaległości w płatnościach wobec uczelni, jak i sytuacji akademickiej studenta nie ma podstaw do odwołania decyzji o skreśleniu E. C. z listy studentów Uniwersytetu Medycznego w Ł.. Prorektor ds. Organizacyjnych i Studenckich UM w Łodzi prof. dr hab. n. med. J. P. naniósł na przedmiotowym piśmie odręczną adnotację z dnia 2 listopada 2016 r. o treści: "Utrzymana decyzja o skreśleniu z listy studentów".

Powyższe pismo wraz z adnotacją Prorektora ds. Organizacyjnych i Studenckich UM w Ł. E. C. odebrał osobiście w Centrum ds. Organizacji i Obsługi Studiów w Języku Angielskim UM w Ł.w dniu 3 listopada 2016 r. (k. 2 i 31 akt sądowych).

Pismem z 18 listopada 2016 r. E. C. zwrócił się do Rektora UM w Ł.o wydane w jego sprawie decyzji w formie przewidzianej prawem, gdyż adnotacja datowana na 2.11.2016 r. o utrzymaniu w mocy decyzji o skreśleniu z listy studentów nie zawiera wszystkich przewidzianych przepisami prawa elementów. Podkreślił, iż od decyzji o skreśleniu z listy studentów wniósł odwołanie drogą elektroniczną na adres opiekuna roku w dniu 13 września 2016 r., gdyż zapewniono go, że wniesienie odwołania tą drogą będzie wystarczające do zachowania terminu. Wskazał, iż z nieznanych mu przyczyn jego odwołanie zostało wydrukowane przez opiekuna roku dopiero 29 września 2016 r. i złożone w rektoracie w dniu 4 października 2016 r., co powinno zostać przez uczelnię wyjaśnione. Z ostrożności poprosił o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji o skreśleniu z listy studentów, które przesłał drogą elektroniczną w dniu 13 września 2016 r.

W dniu 2 grudnia 2016 r. pełnomocnik E. C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Rektora UM w Ł. z dnia [...] r. znak [...], utrzymującą w mocy decyzję Dziekana Wydziału Wojskowo-Lekarskiego Uniwersytetu Medycznego w Ł. z dnia [...] w przedmiocie skreślenia E. C. z listy studentów, doręczoną skarżącemu w dniu 3 listopada 2016 r.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

1) przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

• art. 7, 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 267, ze zm. dalej: "k.p.a."), polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym niewyjaśnienie, czy skarżący korzystał z urlopu zdrowotnego w semestrze letnim roku akademickiego 2015/2016 i w związku z tym nie miał obowiązku ponoszenia opłat za zajęcia, z których nie korzystał podczas usprawiedliwionej nieobecności;

• art. 8, 9, 11 i 107 § 3 k.p.a. poprzez brak uzasadnienia decyzji Rektora, a w konsekwencji niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania decyzji Dziekana w mocy, co uniemożliwia skarżącemu poznanie motywów rozstrzygnięcia oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji przez Sąd i nie realizuje zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej;

• art. 10 § 1 k.p.a poprzez nieumożliwienie skarżącemu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów przed wydaniem decyzji przez Dziekana, jak i Rektora, co skutkowało oparciem obu decyzji wyłącznie na ustaleniach organów z pominięciem istotnych okoliczności, takich jak usprawiedliwiona nieobecność skarżącego w semestrze letnim roku akademickiego 2015/2016 i tym samym brak obowiązku skarżącego do ponoszenia opłat za zajęcia, na które nie uczęszczał;

• art. 107 § 1 k.p.a. w zw. z art. 6 i 8 k.p.a. poprzez wydanie decyzji niezawierającej wszystkich wymaganych prawem elementów, a w szczególności pouczenia co do zaskarżenia decyzji, co w konsekwencji doprowadziło do dezinformacji skarżącego i naruszenia zasady praworządności oraz zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej;

• art. 15 k.p.a. poprzez brak rozpatrzenia przez Rektora wszystkich okoliczności sprawy, jak i nieodniesienie się do zarzutów podniesionych przez stronę w odwołaniu, co doprowadziło do pozbawienia strony prawa do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy przez Rektora, jako organu II instancji,

które to uchybienia miały istotny wpływ na rozstrzygnięcie, a których konsekwencją jest błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że skarżący nie opłacił czesnego za semestr letni roku akademickiego 2015/2016, podczas gdy w semestrze tym nie uczęszczał na zajęcia z powodu usprawiedliwionej nieobecności, korzystając z udzielonego mu urlopu zdrowotnego, co stanowiło dostateczną podstawę do nieobciążania go obowiązkiem zapłaty zgodnie z treścią § 6 ust. 3 umowy w zakresie ustalenia zasad płatności za studia na Uniwersytecie Medycznym w Ł., zawartej między stronami w dniu 29.09.2014 r.

2) W razie niepodzielenia przez Sąd podniesionych zarzutów naruszenia prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, działając z ostrożności procesowej, zaskarżonej decyzji zarzucono także naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

• art. 190 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365, ze zm.) poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy w niniejszym stanie faktycznym nie było podstaw do jego zastosowania, bowiem skarżący został skreślony z 3-go roku studiów, a więc nie był objęty obowiązkiem złożenia pracy lub egzaminu dyplomowego w chwili wydania decyzji przez Dziekana, o których mowa w przywołanym przepisie, co w konsekwencji doprowadziło do częściowej sprzeczności między uzasadnieniem decyzji a przyjętą podstawą prawną.

W oparciu o podniesione zarzuty, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., E. C. wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Rektora oraz poprzedzającej ją decyzji Dziekana, jak również o wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż skarżący złożył odwołanie od decyzji Dziekana z dnia [...]. w dniu 13.09.2016 r. za pośrednictwem poczty elektronicznej, doręczając je swojemu opiekunowi p. M. M., która wielokrotnie w korespondencji e-mail i telefonicznie zapewniała go o możliwości złożenia odwołania w takiej formie, nadto uzależniła ona wydanie stronie zaświadczenia o byciu studentem, pod warunkiem otrzymania odwołania. Po przesłaniu odwołania na adres e-mail swojego opiekuna, skarżący otrzymał - również przez e-mail - dokument/zaświadczenie z dnia 14.09.2016 r. (dzień po wniesieniu odwołania od decyzji Dziekana o skreśleniu z listy studentów), podpisane przez A. S.-G. - Kierownika Jednostki Administracyjnej UM w Ł., że jest studentem 3-go roku studiów Uniwersytetu Medycznego. W odwołaniu z 13.09.2016 r. skarżący wyjaśnił, dlaczego nie dokonał płatności za semestr letni, podczas którego nie uczęszczał na zajęcia, gdyż korzystał z urlopu zdrowotnego udzielonego przez Wice Dziekana Wydziału Wojskowo Lekarskiego pismem z dnia 28.01.2016 r., znak KCSA/ 115/2016.

Skarżący podniósł, iż Prorektor ds. Organizacyjnych i Studenckich UM w Ł., działając zapewne na podstawie upoważnienia Rektora, jako organ odwoławczy podtrzymał decyzję Dziekana o skreśleniu skarżącego w listy studentów, bez przeprowadzenia analizy sprawy - opierając się jedynie na piśmie Dziekana z dnia 27.10.2016 r. W ocenie strony, decyzja wydana przez Prorektora nie spełniała warunków wymaganych przez przepisy k.p.a., a w szczególności przez art. 107 k.p.a. Skarżący zaznaczył, iż w dniu 18.11.2016 r. skierował do Rektora pismo z prośbą o wydanie decyzji w sprawie z pouczeniem o prawie do jej zaskarżenia oraz z ostrożności wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Do dnia złożenia skargi, skarżący nie otrzymał odpowiedzi na powyższe pismo.

W odpowiedzi na skargę (28 grudnia 2016 r.) pełnomocnik Rektora UM w Ł. wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie od skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przypisanych. Organ podkreślił, iż skarżący złożył odwołanie od decyzji Dziekana Wydziału Wojskowo-Lekarskiego Uniwersytetu Medycznego w Ł. z dnia [...]. o skreśleniu z listy studentów w dniu 4 października 2016 r. w Biurze Rektora UM w Ł., czyli po upływie ustawowych 14 dni, a zatem skarga winna podlegać oddaleniu z uwagi na uchybienie przez stronę terminu do wniesienia odwołania. Pełnomocnik uczelni zaznaczył, iż skarżący odebrał decyzję z dnia 30.08.2016 r. osobiście w dniu 07.09.2016 r., a zatem termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem 21.09.2016 r. Pełnomocnik organu wskazał, że wniesienie przez skarżącego odwołania w dniu 13.09.2016 r. do opiekuna roku nie może być uznane ze skuteczne, bowiem p. M. M. nie była organem właściwym do złożenia odwołania.

Do akt administracyjnych, złożonych na wezwanie sądu przez pełnomocnika organu w dniu 22 lutego 2017 r., załączone zostało sporządzone w języku angielskim postanowienie (DECISION) Prorektora ds. Organizacyjnych i Studenckich UM w Ł. prof. dr hab. n. med. J. P. z dnia [...]. w przedmiocie niewyrażenia zgody na wyznaczenie nowego terminu na przedłożenie odwołania od postanowienia Dziekana Wydziału Wojskowo-Lekarskiego Uniwersytetu Medycznego w Ł. wydanego [...]. o skreśleniu E. C. z listy studentów.

Pismem procesowym z 27 marca 2017 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał stanowisko wyrażone w skardze i podkreślił, że wniesienie odwołania przez E. C. w dniu 13 września 2016 r. drogą elektroniczną do opiekuna roku spowodowane było zapewnieniem tego opiekuna, że jest to właściwy tryb, co zostało potwierdzone wydaniem zaświadczenia z dnia 14.09.2016 r. Okoliczności te świadczyły o tym, że odwołanie skarżącego zostało przez uczelnię przyjęte. Niezrozumiałym jest dla skarżącego, dlaczego jego odwołanie zostało wydrukowane przez opiekuna dopiero 29.09.2016 r. i złożone w dziekanacie 07.10.2016 r. Strona zaznaczyła, że ani w piśmie dziekana z 27.10.2016 r., ani w decyzji prorektora z [...]. nie podniesiono, iż odwołanie wniesione zostało po terminie. Dziekan wskazał jedynie, że: "nie ma podstaw do odwołania decyzji o skreśleniu Pana E. C. z listy studentów". W piśmie tym dziekan przedstawił swoje stanowisko, jako odpowiedź na odwołanie skarżącego, co potwierdza, że organ traktował je jako wniesione w terminie.

Do pisma załączone zostało uwierzytelnione tłumaczenie korespondencji e-mail skarżącego z opiekunem roku z dnia 13.09.2016 r., zgoda uczelni na urlop zdrowotny od lutego do sierpnia 2016 r., Świadectwo statusu studenta wystawione w dniu 14.09.2016 r.

Postanowieniem z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Zarządzeniem sędziego sprawozdawcy z dnia 31 maja 2017 r. wezwano pełnomocnika organu do nadesłania uwierzytelnionych tłumaczeń na język polski dokumentów oraz pism znajdujących się w przekazanych sądowi aktach administracyjnych, które sporządzone zostały w języku angielskim.

Na rozprawie w dniu 14 lipca 2017 r. skarżący oświadczył, że do tej pory nie otrzymał postanowienia z [...] o odmowie wyrażenia zgody na wyznaczenie nowego terminu odwołania. Pełnomocnik organu oświadczył, że postanowienie Rektora z [...]. zostało doręczone skarżącemu w trybie awizo. Podkreślił, że w dniu 02.11.2016 r. nie została wydana przez Rektora UM w Ł. żadna decyzja.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn., Dz. U. z 2014 r., poz. 1647.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc sprawy merytorycznie, lecz ocenia zgodność zaskarżonej do niego decyzji z przepisami prawa.

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy stwierdzić, iż Sąd podziela stanowisko strony skarżącej, iż adnotacja z dnia 2 listopada 2016 r. dokonana przez Prorektora ds. Organizacyjnych i Studenckich Uniwersytetu Medycznego w Ł. prof. dr hab. n. med. J. P. na piśmie Prodziekana ds. Studiów w Języku Angielskim Wydziału Wojskowo-Lekarskiego UM w Ł. 27 października 2016 r. (pismo L. Dz. KCSA/219/2016, znak sprawy: KCSA,427.143.2016) o treści: "Utrzymana decyzja o skreśleniu z listy studentów" stanowi decyzję administracyjną w rozumieniu art. 104 k.p.a.

Podkreślić należy, iż zgodnie z art. 6 k.p.a., organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Stosownie natomiast do art. 104 k.p.a., organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Decyzje rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji.

W doktrynie wskazuje się, że "decyzja administracyjna to jednostronna czynność (oświadczenie woli) z zakresu prawa administracyjnego. Decyzja administracyjna jako czynność prawna jednostronna charakteryzuje się tym, że dochodzi do skutku przez złożenie oświadczenia woli przez organ administracji publicznej. Oznacza to, że jakkolwiek strona bierze udział w procesie kształtowania treści decyzji lub nawet podjęcie decyzji jest uwarunkowane zgodą (wnioskiem) strony, to ostateczne, prawnie wiążące określenie treści decyzji należy niepodzielnie do organu administracji publicznej" (Andrzej Wróbel, Komentarz aktualizowany do art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX).

Wobec powyższego stwierdzić należy, że akt Prorektora ds. Organizacyjnych i Studenckich UM w Ł. z dnia 2 listopada 2016 r. jest w istocie decyzją administracyjną, choć obarczoną istotnymi wadami.

Akt ten jest bowiem opartym na przepisach prawa jednostronnym, władczym rozstrzygnięciem o prawach i obowiązkach indywidualnie wskazanego podmiotu - utrzymuje w mocy decyzję o skreśleniu skarżącego z listy studentów UM w Ł.Przesłanki warunkujące skreślenie studenta z listy studentów określone zostały w art. 190 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. 2012 r. poz. 572, ze zm., dalej: "P.s.w.". Zgodnie z art. 190 ust. 1 ww. ustawy kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej skreśla studenta z listy studentów, w przypadku niepodjęcia studiów, rezygnacji ze studiów, niezłożenia w terminie pracy dyplomowej lub egzaminu dyplomowego, ukarania karą dyscyplinarną wydalenia z uczelni. Zgodnie natomiast z art. 190 ust. 2 P.w.s., kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej może skreślić studenta z listy studentów w przypadku: 1) stwierdzenia braku postępów w nauce, 2) nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie, 3) niewniesienia opłat związanych z odbywaniem studiów, 4) niepodpisania przez studenta przedłożonej przez uczelnię umowy o warunkach odpłatności za studia lub usługi edukacyjne. Od decyzji, o których mowa w ust. 1 i 2, przysługuje odwołanie do rektora. Decyzja rektora jest ostateczna (art. 190 ust. 3 P.w.s.).

Decyzje o skreśleniu z listy studentów są uznawane za indywidualne akty administracyjne i zgodnie z art. 207 ust. 1 ustawy należy stosować do nich, jako do decyzji o charakterze administracyjnym, przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. Przy czym, art. 207 ust. 1 ustawy nakazuje stosować powołaną procedurę administracyjną "odpowiednio". Organy wyższej uczelni nie mogą zatem w sposób dowolny stosować ogólnych przepisów regulujących postępowanie administracyjne. Odpowiednie stosowanie przepisów k.p.a. oznacza, że rozstrzygnięcia przez organy szkoły wyższej, w indywidualnych sprawach studentów, jak również postępowania w których one zapadają, muszą zachowywać chociażby minimum procedury administracyjnej, niezbędnej do załatwienia spraw i zagwarantowania ustawowych uprawnień strony, przy zachowaniu autonomii szkoły wyższej (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 listopada 2000 r., w spr. SK 19/99, publik. w OTK Nr 7, poz. 258). Podkreślić należy, że odpowiednie stosowanie przepisów k.p.a. w sprawach takich jak kontrolowana, ma zapewnić konieczne minimum procedury, niezbędne do załatwienia sprawy i zachowania uprawnień strony, przy uwzględnieniu specyfiki szkoły wyższej i przyjętych w niej zasad komunikowania o rozstrzygnięciach organów uczelni. To zaś oznacza, że analizując zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w dotyczącym studenta postępowaniu rozstrzyganym decyzją indywidualną, Sąd musi uwzględniać specyfikę szkoły wyższej.

Mając powyższe na uwadze, nie sposób uznać, aby postępowanie prowadzone w stosunku do skarżącego w przedmiocie skreślenia go z listy studentów, jak również wydawane w tym postępowaniu rozstrzygnięcia, takim minimalnym standardom procedury administracyjnej odpowiadały. Zgodnie z art. 107 § 1 k.p.a. decyzja powinna zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji lub, jeżeli decyzja wydana została w formie dokumentu elektronicznego, powinna być opatrzona bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu. Decyzja, w stosunku do której może być wniesione powództwo do sądu powszechnego lub skarga do sądu administracyjnego, powinna zawierać ponadto pouczenie o dopuszczalności wniesienia powództwa lub skargi.

W doktrynie i orzecznictwie wskazuje się, że decyzja, która nie zawiera wszystkich składników określonych w art. 107 § 1 lub w przepisach szczególnych, jest decyzją wadliwą. W orzecznictwie przyjmuje się natomiast, że zakwalifikowanie danego pisma jako decyzji administracyjnej nie wymaga, aby zawierało ono wszystkie składniki decyzji przewidziane w tym przepisie (zob. np. wyrok NSA w Warszawie z dnia 22 września 1981 r., SA 791/81, ONSA 1981, nr 2, poz. 91).

Odręczna adnotacja Prorektora ds. Organizacyjnych i Studenckich UM w Ł. z dnia 2 listopada 2016 r. zawiera oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, jednostronne i władcze rozstrzygnięcie oraz podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska osoby uprawnionej do wydawania rozstrzygnięcia w przedmiocie skreślenia z listy studentów Uniwersytetu Medycznego w Ł.. Nie zawiera natomiast oznaczenia – "decyzja", wskazania podstawy prawnej oraz szczegółowego uzasadnienia i pouczenia o trybie jej zaskarżenia.

W ocenie Sądu pismo to jest decyzją administracyjną choć obarczoną wskazanymi wadami i wobec tego wydaną z istotnym naruszeniem przepisów prawa, w szczególności art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). Brak wskazania podstawy prawnej orzeczenia Prorektora z dnia 2 listopada 2016 r. o utrzymaniu w mocy decyzji Dziekana Wydziału Wojskowo-Lekarskiego Uniwersytetu Medycznego w Ł. z dnia [...]. o skreśleniu E. C. z listy studentów, jak również brak szczegółowego uzasadnienia tej decyzji, uniemożliwia poznanie motywów rozstrzygnięcia, co w konsekwencji stanowi przeszkodę do przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji przez Sąd. Nie wiadomo bowiem, czy wydając w dniu 2 listopada 2016 r. rozstrzygnięcie o utrzymaniu w mocy decyzji o skreśleniu skarżącego z listy studentów, Prorektor ds. Organizacyjnych i Studenckich UM w Ł. uwzględnił podnoszony przez stronę w toku postępowania, jak również w odwołaniu fakt, iż E. C. w roku akademickim 2015/2016 korzystał z urlopu zdrowotnego, a w związku z tym nie miał obowiązku ponoszenia opłat za zajęcia (§ 6 ust. 3 umowy zawartej ze skarżącym w dniu 29.09.2014 r.), co oznacza, że nie zalegał z opłatami za studia. Brak jest również stanowiska organu II instancji w odniesieniu do niezgodności podstawy prawnej wskazanej w sentencji decyzji z dnia [...] r. (art. 190 ust. 1 pkt 3 P.w.s.) oraz w jej uzasadnieniu (art. 190 ust. 2 pkt 3 P.w.s.), na co zwraca uwagę strona skarżąca.

Zaznaczyć również trzeba, że przyjmując rozstrzygnięcie Prorektora ds. Organizacyjnych i Studenckich UM w Ł. za decyzję administracyjną, Sąd uznał przy tym, że E. C.wniósł w ustawowym terminie odwołanie od decyzji Dziekana Wydziału Wojskowo-Lekarskiego Uniwersytetu Medycznego w Ł. z 30.08.2016 r. Nie można bowiem zgodzić się z pełnomocnikiem organu, iż wniesienie przez skarżącego odwołania w dniu 13.09.2016 r., uznać należy za nieskuteczne z uwagi na to, że złożone zostało do organu niewłaściwego w sprawie. Przypomnieć należy, iż zgodnie z art. 65. § 1 i § 2 k.p.a., jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie. Zawiadomienie o przekazaniu powinno zawierać uzasadnienie. Podanie wniesione do organu niewłaściwego przed upływem przepisanego terminu uważa się za wniesione z zachowaniem terminu.

W rozpoznawanej sprawie, załączona korespondencja e-mail, prowadzona w dniu 13.09.2016 r. przez skarżącego z opiekunem roku p. M. M. jednoznaczne wskazuje na to, że opiekun roku utwierdzał skarżącego w przekonaniu, iż złożenie odwołania drogą elektroniczną jest wystarczające do zachowania terminu do jego wniesienia, jak również spowoduje wystawienie przez UM w Ł. zaświadczenia o posiadaniu przez stronę statusu studenta. Po przesłaniu przez E. C. w dniu 13.09.2016 r. odwołania p. M. M. odpisała skarżącemu, że: "wszystko jest w porządku. Może Pan odebrać jutro zaświadczenie o tym, że jest Pan studentem". Powyższe, w ocenie Sądu, dawało skarżącemu przeświadczenie, że złożył odwołanie w ustawowym terminie i we właściwej formie. Opiekun roku nie poinformował go bowiem, że dla zachowania terminu konieczne jest jeszcze pisemne złożenie odwołania w dziekanacie UM, a w dniu 14.09.2016 r. pocztą elektroniczną zostało skarżącemu wysłane zaświadczenie z tej samej daty, podpisane przez Kierownika Jednostki Administracyjnej UM w Ł., że jest studentem III roku studiów Uniwersytetu Medycznego w Ł.. Powyższe okoliczności niewątpliwie świadczyły o tym, że odwołanie skarżącego zostało przez uczelnię przyjęte. Sąd miał przy tym na uwadze, że z akt sprawy wynika, iż uczelnia wielokrotnie prowadziła ze skarżącym korespondencję drogą e-mail, za pośrednictwem opiekuna roku, przesyłając mu w tej formie dokumenty (zaświadczenie z dnia 14.09.2016 r.), jak również wezwania do zapłaty zaległego czesnego (z dnia 12 sierpnia 2016 r. i 22 sierpnia 2016 r.).

Zaznaczyć także należy, że ani w piśmie Prodziekana ds. Studiów w Języku Angielskim Wydziału Wojskowo-Lekarskiego UM w Ł. z 27.10.2016 r., ani w decyzji Prorektora z [...]. nie podniesiono, iż odwołanie wniesione zostało przez stronę po terminie. Prodziekan wskazał jedynie, że: "nie ma podstaw do odwołania decyzji o skreśleniu Pana E. C. z listy studentów". W piśmie tym Prodziekan przedstawił swoje stanowisko, jako odpowiedź na odwołanie skarżącego, co jednoznaczne potwierdza, że organ traktował je jako złożone w terminie. Ponadto, z akt sprawy nie wynika, aby zostało wydane przez organ postanowienie stwierdzające uchybienie przez E.C. terminu do wniesienia odwołania, o którym mowa w art. 134 k.p.a., co również potwierdza, że odwołanie strony z dnia 13.09.2016 r. winno podlegać merytorycznemu rozpatrzeniu.

Załączone przez organ do akt administracyjnych postanowienie (DECISION) Prorektora ds. Organizacyjnych i Studenckich UM w Ł. prof. dr hab. n. med. J. P. z dnia [...]. w przedmiocie niewyrażenia zgody na wyznaczenie nowego terminu na przedłożenie odwołania od postanowienia Dziekana Wydziału Wojskowo-Lekarskiego Uniwersytetu Medycznego w Ł.wydanego 30 sierpnia 2016 r. o skreśleniu E. C. z listy studentów, stanowi rozstrzygnięcie wniosku strony zawartego w piśmie z dnia 18.11.2016 r. i dotyczy odwołania z dnia 29.09.2016 r. złożonego w rektoracie w dniu 04.10.2016 r. Podkreślić należy, iż postanowienie to wydane zostało już po wniesieniu przez stronę skargi do Sądu, a zatem nie ma bezpośredniego związku z podlegającym kontroli przez Sąd rozstrzygnięciem Prorektora ds. Organizacyjnych i Studenckich UM w Ł. z dnia 2 listopada 2016 r. Ponadto, jak wynika z oświadczenia skarżącego złożonego na rozprawie, postanowienie z dnia [...]. nie zostało mu nigdy doręczone, natomiast załączone przez organ potwierdzenie odbioru przesyłki poleconej o nr (00)359007731059241893 - mające świadczyć o doręczeniu stronie przedmiotowego postanowienia w trybie awizo - nie potwierdza, zdaniem Sądu, aby zachowana została regulacja przewidziana w art. 44 k.p.a. W przypadku doręczenia w trybie art. 44 k.p.a. organ powinien mieć na uwadze fakt, że z przepisu art. 44 k.p.a. wynika, iż skuteczność tego sposobu doręczania pism uzależniona została od bezwzględnego zachowania wymogów określonych w tym przepisie. Zasady i procedury odnoszące się do stosowania instytucji doręczenia zastępczego powinny być przestrzegane ściśle. Uchybienie któremukolwiek z elementów procedury doręczenia zastępczego powoduje, iż nie można skutecznie powołać się na fikcję doręczenia. Aby organ mógł przyjąć zaistnienie materialnoprawnego skutku doręczenia pisma stronie w trybie doręczenia zastępczego, zwrotne potwierdzenie odbioru nie może budzić wątpliwości co do prawidłowości wypełnienia wszystkich warunków tej formy doręczenia.

Załączony przez organ żółty formularz dowodu doręczenia przesyłki w ogóle nie zawiera rubryki na uczynienie adnotacji o sposobie zawiadomienia adresata o pozostawieniu korespondencji w placówce pocztowej, a zatem nie stanowi okoliczności uzasadniającej przyjęcie, że doszło do skutecznego doręczenia przesyłki. Przepis art. 44 k.p.a. bezwzględnie wymaga dla przyjęcia prawidłowości doręczenia zastępczego, zamieszczenia informacji o miejscu odbioru awizowanej przesyłki. Z powyższych okoliczności faktycznych wynika, iż brak jest w rozpoznawanej sprawie jednoznacznego dowodu, iż przesyłka pocztowa zawierająca postanowienie z [...] została doręczona w trybie zastępczym zgodnie z procedurami dotyczącymi doręczeń.

Dodać także należy, iż dokumentacja przesłana Sądowi przez UM w Ł., sporządzona w znacznej części w języku angielskim, w postaci nieponumerowanych kart papieru nie spełnia wymogów stawianych aktom administracyjnym. Podkreślić należy, iż stosowanie do art. 27 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) językiem urzędowym w Polsce jest język polski. Norma ta znajduje konkretyzację w ustawie z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (tekst jedn. Dz. U. z 2011 r., Nr 43, poz. 224 ze zm.), która w art. 5 ust. 1 stanowi, że podmioty wykonujące zadania publiczne na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dokonują wszelkich czynności urzędowych oraz składają oświadczenia woli w języku polskim, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej (ust. 1). Przepis ten stosuje się odpowiednio do oświadczeń woli, podań i innych pism składanych organom, o których mowa w art. 4 (art. 5 ust. 2 ustawy o języku polskim). Niewątpliwie w świetle powołanej regulacji organy administracji publicznej są zobligowane prowadzić postępowanie w oparciu o dokumenty sporządzone w języku polskim, a w przypadku, gdy są one sporządzone w języku obcym, wymagają przetłumaczenia na język polski. Kwestia ta nie budzi wątpliwości w orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. np. wyroki NSA z dnia 12 grudnia 2016 r., II GSK 408/15 i 409/15). Ponadto, przesyłane sądowi akta postępowań toczących się przed organem I i II instancji winny zawierać dokumenty ułożone chronologicznie, złączone i ponumerowane, wyposażone w kartę przeglądową, czyli "spis treści". Akta winny zawierać oryginały wszystkich dokumentów stanowiących dowody w sprawie, pism składanych przez uczestników postępowania, notatek sporządzanych przez pracowników organu, dokumentów związanych z doręczaniem pism: pokwitowań pocztowych, kopert z pieczęciami, a w razie złożenia pisma bezpośrednio w kancelarii organu, adnotacji urzędowej, potwierdzającej datę i okoliczność osobistego złożenia pisma. Niespełnienie tych wymagań skutkuje tym, iż sąd, nie będąc w stanie wyjaśnić nasuwających się wątpliwości, nie może uznać za udowodnione okoliczności, na które powołuje się organ administracji (vide wyrok WSA w Warszawie z 21.02.2008 r. w sprawie II SA/Wa 2170/07 LEX nr 355205). Należy jednak stwierdzić, iż zastrzeżenia, co do przesłanych akt administracyjnych nie miały w niniejszej sprawie wpływu na ocenę zasadności skargi. Mając na uwadze, że organ na wezwanie Sądu, dokonał uwierzytelnionego tłumaczenia dokumentów niezbędnych do rozpoznania sprawy, Sąd uznał, że uchybienie zapisom ustawy o języku polskim potraktować należy jako pozostające bez wpływu na treść rozstrzygnięcia.

Reasumując Sąd uznał, że akt Prorektora ds. Organizacyjnych i Studenckich UM w Ł. z dnia [...] uznać należy za wadliwą decyzję administracyjną, która podlega uchyleniu z uwagi na to, że nie zawiera wszystkich wymaganych prawem elementów, które umożliwiałyby kontrolę rozstrzygnięcia wydanego przez organ odwoławczy w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji o skreśleniu skarżącego z listy studentów UM w Ł.. Z zasady dwuinstancyjności, określonej w art. 15 k.p.a., wynika bowiem obowiązek dwukrotnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy - po raz pierwszy przez organ I instancji, a następnie w II instancji. Merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy przez sąd administracyjny, w sytuacji, gdy brak jest stanowiska organu II instancji w zakresie zarzutów podniesionych przez stronę w odwołaniu, stanowiłoby ingerencję w zasadę dwuinstancyjności postępowania przez organami administracji

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy winien wydać rozstrzygnięcie odpowiadające wymogom określonym w art. 107 k.p.a., w którym w szczegółowy sposób odniesie się do zarzutów podniesionych przez stronę w odwołaniu z 13.09.2016 r. oraz w pismach składanych w toku niniejszego postępowania. Wykładnia przepisu art. 190 ust. 2 pkt 3 P.p.s. nie pozostawia bowiem wątpliwości, że decyzja o skreśleniu z listy studentów z powodu niewniesienia opłat związanych z odbywaniem studiów, jest wydawana w ramach uznania administracyjnego. Decyzje tego rodzaju muszą być poddane szczególnym rygorom w zakresie uzasadnienia, które powinno zawierać wszechstronną analizę zgromadzonego materiału dowodowego i wyczerpująco uargumentowane stanowisko organu. Z uzasadnienia decyzji uznaniowej powinno zatem wynikać, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Niedopuszczalne jest uchylanie się od oceny zarzutów podnoszonych przez stronę, natomiast organ w przypadku rozstrzygnięcia negatywnego dla strony powinien wykazać, że nie mógł inaczej orzec z uwagi na konkretne okoliczności prawne lub faktyczne. W przeciwnym wypadku organ naraża się na skuteczny zarzut naruszenia zasady prawdy obiektywnej i obowiązku wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego (art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a.) oraz wadliwie sporządzonego uzasadnienia (art. 107 § 3 k.p.a., a więc dowolności (arbitralności) rozstrzygnięcia. W utrwalonym orzecznictwie sądowoadministracyjnym i piśmiennictwie podnosi się, że w przypadku, gdy prawo materialne pozostawia rozstrzygnięcie organu uznaniu administracyjnemu, obowiązkiem organu jest załatwić sprawę po dokładnym wyważeniu interesu społecznego i słusznego interesu strony (por. wyrok SN z dnia 18 listopada 1993 r., sygn. akt III ARN 49/93, publik OSNC 1994/0/181).

Z uwagi na przedstawione wyżej przyczyny uchylenia zaskarżonej decyzji przedwczesne było odnoszenie się przez Sąd do pozostałych zarzutów skargi. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania, obejmujących wpis sądowy w kwocie 200 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika w osobie adwokata w kwocie 480 zł i opłatę skarbową od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł, czyli łącznie 697 zł, orzeczono na wniosek skarżącego zgodnie z art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 15 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800).

ms