Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 844/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2014-11-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 63, 64a
journal: Dz.U. 2012 poz 145
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2014 r. sprawy ze skargi G.R. i A.R. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w G. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie legalizacji urządzenia wodnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] r. nr [...], 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w G. na rzecz skarżących solidarnie kwotę 574 (pięćset siedemdziesiąt cztery) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

G. i A. R. wystąpili do Starosty [...] z wnioskiem z dnia [...]r. o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na przebudowę urządzenia wodnego polegającą na zabudowaniu w miejscu istniejącego przepustu gospodarczego o średnicy 500 mm i odcinka cieku otwartego, rurociągu o średnicy 1000 mm położonego na nieruchomości numer geodezyjny "1" w O.

Żądanie powyższe zostało następnie przez wnioskodawców skorygowane. Przesłanką do zmiany zakresu wnioskowanego pozwolenia był fakt, iż w zakresie rurociągu o średnicy 1000 mm położonego na ww. nieruchomości toczyło się postępowanie dotyczące kontroli gospodarowania wodami prowadzone przez Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w G. zakończone wydaniem zarządzenia pokontrolnego Nr [...] z dnia [...]r. w którym ustalono, iż G. i A. R. są zobowiązani do wystąpienia z wnioskiem do Starosty [...] o legalizację nowego zarurowania w związku z przebudowaniem bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego przepustu o średnicy 500 mm na 1000 mm, na odcinku od istniejącej studzienki do starego przepustu (około 21 mb).

W konsekwencji pismem z dnia [...]r., korygującym wcześniejszy wniosek, G. i A. R. zwrócili się do organu z prośbą o legalizację wykonanej zabudowy odcinka cieku naturalnego o nazwie [...] rurociągiem z rur PVC średnicy 1000 mm, długości 21 mb w miejscu przepustu gospodarczego i odcinka koryta otwartego, składając równocześnie wyjaśnienia i uzupełnienia w sprawie. w tym skorygowany operat wodnoprawny sporządzony przez inż. A. K. posiadającego uprawnienia m.in. w zakresie melioracji wodnych.

Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego decyzją z dnia [...]r. nr [...] Starosta [...], działając na podstawie art. 63 ust. 1, art. 64a ust. 2 i 5, art. 140 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (t.j.: Dz. U. 2012, poz. 145) odmówił wydania decyzji o legalizacji ww. urządzenia wodnego i nałożył na wnioskodawców obowiązek likwidacji wykonanej zabudowy odcinka cieku naturalnego o nazwie [...] rurociągiem z rur PVC średnicy 1000 mm, długości 21 mb na działce numer "1". Jednocześnie wskazał, że likwidacji należy dokonać pod nadzorem [...] Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w K., w miejscu zlikwidowanego przepustu średnicy Ø1000 mm należy odtworzyć naturalny bieg cieku, o terminie rozpoczęcia i zakończenia likwidacji wykonanej zabudowy powiadomić na piśmie ww. Zarząd, a o terminie zakończenia likwidacji wykonanej zabudowy powiadomić na piśmie Starostę [...]. Organ wskazał nadto, że ww. likwidacji należy dokonać w ciągu dwóch miesięcy od daty uprawomocnienia się decyzji.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż zgodnie z art. 11 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo wodne, prawa właścicielskie w stosunku do wód publicznych stanowiących własność Skarbu Państwa wykonuje Marszałek Województwa [...] jako zadanie z zakresu administracji rządowej wykonywane przez samorząd województwa w stosunku do wód istotnych dla regulacji stosunków wodnych na potrzeby rolnictwa, służących polepszeniu zdolności produkcyjnej gleby i ułatwieniu jej uprawy oraz w stosunku do pozostałych wód niewymienionych w pkt 1-3 tej ustawy. Zadania z zakresu gospodarki wodnej w stosunku do pozostałych wód, a takimi wodami są wody [...], w imieniu Marszałka Województwa [...] wykonuje [...] Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w K. Opisując z kolei czynności, które przeprowadził oraz zebraną dokumentację organ wskazał m.in., że pismem z dnia [...]r. Burmistrz Miasta O. podał, iż lokalizacja urządzenia wodnego nie narusza ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta O. zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w O. z dnia [...]r. (Dz. Urz. Woj. Śląskiego nr 154, poz. 2520 z dnia 16 sierpnia 2010 r.). Natomiast w dniu [...]r. w przedmiotowej sprawie do organu wpłynęło pismo pełnomocnika M. B., właściciela sąsiedniej działki, w którym wniósł o odmowę wnioskowanej legalizacji. Pełnomocnik swoje stanowisko w sprawie uzasadnił nieprawidłowym, jego zdaniem, wykonaniem zabudowy odcinka cieku naturalnego co powoduje, jak twierdzi, nieustanne szkody na terenie działki M. B. w postaci podtopienia posesji.

W dniu [...]r. do organu I instancji wpłynęło nadto pismo "A" w K., w którym to Dyrektor "A" nie wyraził zgody na legalizację zarurowania cieku naturalnego [...] argumentując, iż wszelkie prace zmieniające charakter cieku naturalnego w sztuczną budowlę są sprzeczne z Ramową Dyrektywą Wodną oraz celami ochrony przyrody.

Następnie organ I instancji przywołał wyliczenia zawarte w dołączonym do wniosku operacie stwierdzając, że rozpatrzenie ww. wniosku należy oceniać w aspekcie całości istniejącego zarurowania na działce numer "1". Wprowadzenie wód powodziowych o prawdopodobieństwie wystąpienia powodzi raz na 100 lat tj. Q1% ujętych w rurociąg Ø1000 mm nie powinno zakłócić przepływu, jednakże wprowadzenie wód powodziowych o prawdopodobieństwie wystąpienia powodzi raz na 100 lat tj. Q1% w ilości 4,2503 m3/s w rurociąg Ø1000 mm PVC, a następnie w rurociąg Ø800 mm betonowy może spowodować zdławienie przepływu przy wlocie w rurociąg Ø800 mm, a co za tym idzie cofkę przepływu wody. Przyjęte rozwiązanie techniczne z zakresu wprowadzania rury większej w mniejszą stanowić może zakłócenie ciągłości hydraulicznej odbiornika.

W konsekwencji organ I instancji, kierując się zasadą zrównoważonego rozwoju oraz dążeniem do zachowania dobrego stanu wód i charakterystycznych dla nich biocenoz, orzekł jak w osnowie decyzji.

Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli G. i A. R. zarzucając, iż organ niewłaściwie ocenił zgromadzony materiał dowodowy. Wskazali, że nowe zarurowanie cieku rurociągiem z rur PVC Ø1000 mm długości 21 mb wykonali [...]r. w trybie awaryjnym, w porozumieniu z lokalną władzą samorządową. Rurociąg zastąpił istniejący od lat przepust gospodarczy o średnicy 500 mm. Od tego czasu żadnego spiętrzenia wód przed rurociągiem nie było, toteż stwierdzenia sąsiada o podtopieniach w [...]r. nie mają pokrycia w rzeczywistości. Potwierdzają to również dane o symbolicznych opadach w tym okresie, przekazane przez IMGW. Stan techniczny cieku przed wystąpieniem opadów w [...]r. był bardzo zły. Zarośnięcie, zamulenie dna oraz przepusty o małych średnicach skutecznie ograniczały spływ wód. Obecnie, po wykonaniu bieżącej konserwacji przez Miasto O. stan cieku również nie jest zadawalający, ponieważ z uwagi na istniejące nachylenie skarp przekrój poprzeczny koryta jest niewielki - mniejszy od przekroju poprzecznego rurociągu o 1000 mm. Odwołujący dodali, że na zarurowanie dalszego fragmentu cieku rurociągiem średnicy 800 mm uzyskali prawomocną decyzję Starosty [...] nr [...] z dnia [...]r. Poinformowali nadto, że na przedmiotowym cieku, ok. 370 mb poniżej ich rurociągu (przy zdecydowanie większej zlewni), w ciągu drogi wojewódzkiej nr [...] (ul. [...]), w ostatnim czasie zbudowano nowy przepust o średnicy 800 mm.

Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w G. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ odwoławczy w uzasadnieniu swej decyzji zrelacjonował przebieg postępowania administracyjnego przytoczył stosowne przepisy prawa wodnego, stwierdzając następnie, iż podziela ustalenia przyjęte przez organ I instancji w zakresie wystąpienia w sprawie przesłanek z art. 63 ust. 1 Prawa wodnego, uniemożliwiających organowi I instancji wydania wnioskowanej decyzji o legalizacji urządzenia wodnego. Zgodnie bowiem z art. 64a ust. 1 Prawa wodnego, organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego może wydać decyzję o legalizacji urządzenia wodnego, m.in. jeżeli lokalizacja tego urządzenia nie narusza art. 63, który w ust. 1 stanowi m.in., że przy projektowaniu i wykonywaniu urządzeń wodnych należy kierować się zasadą zrównoważonego rozwoju, a w szczególności zachowaniem dobrego stanu wód i charakterystycznych dla nich biocenoz, potrzebą zachowania istniejącej rzeźby terenu oraz biologicznych stosunków w środowisku wodnym i na terenach podmokłych. Wytyczne zamieszczone w art. 63 ust. 1 sformułowane są bardzo kategorycznie, co oznacza, że działalność polegająca na wykonywaniu urządzeń wodnych w sposób, który zagraża dobremu stanowi ekologicznemu, powoduje zmianę istniejącej rzeźby terenu oraz biologicznych stosunków w środowisku wodnym i na obszarach zalewowych powinna zostać zaniechana. W związku z powyższym organ odwoławczy stwierdza, że wykonane bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego urządzenie wodne, tj. zabudowa odcinka cieku naturalnego o nazwie [...] rurociągiem z rur PVC średnicy 1000 mm na długości 21 mb narusza wymogi, o których mowa w art. 63, tj. zasadę zrównoważonego rozwoju, a w szczególności zasadę zachowania dobrego stanu wód i charakterystycznych dla nich biocenoz, potrzebę zachowania istniejącej rzeźby terenu oraz biologicznych stosunków w środowisku wodnym i na terenach podmokłych. Koniecznym było zatem wydanie decyzji odmawiającej legalizacji urządzenia wodnego, wykonanego bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego.Zgodnie bowiem z art. 64a ust. 5 Prawa wodnego, jeżeli właściciel urządzenia wodnego, które zostało wykonane bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, nie uzyskał decyzji o jego legalizacji, organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego nakłada na właściciela tego urządzenia wodnego, w drodze decyzji, obowiązek likwidacji urządzenia, ustalając warunki i termin wykonania tego obowiązku.

Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji przeprowadził postępowanie administracyjne zgodnie z przepisami Prawa wodnego oraz Kodeksu postępowania administracyjnego, a zaskarżona decyzja spełnia wymagania przepisów art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. Następnie organ II instancji odniósł się do argumentów odwołania. Podkreślił, że każde wykonanie urządzenia wodnego, zgodnie z art. 122 ust. 1 pkt 3 Prawa wodnego, wymaga wcześniejszego uzyskania stosownego pozwolenia wodnoprawnego. Pomimo stwierdzenia odwołujących się, że wykonanie nowego zarurowania cieku nastąpiło w trybie awaryjnym w sprawie nie znajdują zastosowania przepisy ustawy z dnia 11 sierpnia 2001 r. o szczególnych zasadach odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku działania żywiołu (Dz. U. Nr 84 poz. 906 z późn. zm.) Organ odwoławczy zauważył także, że sprawa uzyskania prawomocnej decyzji z dnia [...]r. na zarurowanie fragmentu cieku na nieruchomości odwołujących się rurociągiem o średnicy 800 mm nie może stanowić argumentu w niniejszym postępowaniu, gdyż każda sprawa ma charakter indywidualny.

Pismem z dnia [...]r. reprezentowani przez adw. K. S. G. i A. R. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję organu II instancji, domagając się jej uchylenia, jak również uchylenia poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstancyjnej. Zaskarżonej decyzji zarzucili, zarzuty te szerzej motywując w uzasadnieniu:

1) naruszenie przepisu postępowania, a mianowicie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie pomimo braku podstaw do utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji Starosty [...] z dnia [...]r.;

2) naruszenie przepisu prawa materialnego, a mianowicie art. 64a ust. 2 w zw. z art. 63 ustawy Prawo wodne poprzez utrzymanie w mocy decyzji Starosty [...] z dnia [...]r. o odmowie legalizacji urządzenia wodnego, wydanej pomimo istnienia przesłanek do legalizacji urządzenia, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy;

3) naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 77 § 1 k.p.a. art. 80 k.p.a. i art. 7 k.p.a., mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez brak rozpatrzenia całego materiału dowodowego i wszechstronnego wyjaśnienia, czy biorąc pod uwagę istniejącą już zabudowę cieku na działce nr "1" rurą betonową o średnicy 800 mm na długości 27,5 mb dokonaną na podstawie decyzji Starosty [...] z dnia [...]r. ([...]) dodatkowe zarurowanie cieku zgodnie z wnioskiem skarżących tj. rurą o średnicy 1000 mm na długości 21 mb wpływa negatywnie na zachowanie dobrego stanu wód i charakterystycznych dla nich biocenoz, potrzebę zachowania istniejącej rzeźby terenu oraz biologiczne stosunki w środowisku wodnym i na terenach podmokłych;

4) naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 77 § 1 k.p.a. art. 80 k.p.a. i art. 7 k.p.a., mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez brak rozpatrzenia całego materiału dowodowego i wszechstronnego wyjaśnienia, czy biorąc pod uwagę, iż będąca przedmiotem postępowanie zabudowa cieku była w istocie przebudową istniejącego już uprzednio przepustu gospodarczego o średnicy 500 mm, zastanego już przez skarżących na nieruchomości w chwili jej nabycia, wpływa ona negatywnie na zachowanie dobrego stanu wód i charakterystycznych dla nich biocenoz, potrzebę zachowania istniejącej rzeźby terenu oraz biologiczne stosunki w środowisku wodnym i na terenach podmokłych;

5) naruszenie przepisu prawa materialnego, a mianowicie art. 64a ust. 5 Prawa wodnego poprzez utrzymanie w mocy decyzji Starosty [...] z dnia [...]r. o odmowie legalizacji urządzenia wodnego i obowiązku likwidacji, pomimo iż w zakresie dotyczącym obowiązku likwidacji zabudowy organ nakłada na skarżących obowiązek odtworzenia cieku naturalnego w sposób i na zasadzie ustalonym ze [...] Zarządem Melioracji i Urządzeń Wodnych w K. podczas gdy wskazany sposób likwidacji nie jest możliwy do przeprowadzenia i nie będzie prowadził do stanu jaki istniał przed dokonaniem zabudowy, a wskazany [...] Zarząd Melioracji i Urządzeń nie jest administratorem zabudowanego cieku.

Do skargi strony dołączyły sporządzoną w dniu [...]r. opinię techniczną rzeczoznawcy (autora operatu) jednoznacznie wskazującą, iż jego zdaniem przedmiotowy rurociąg spełnia wszystkie wymogi prawa, nie oddziaływuje na grunty osób trzecich, a w konsekwencji rzeczoznawca wnioskuje o jego legalizację.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty, które zawarł był w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez m.in. kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. 2012, poz. 270 z późn. zm., zwanej dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a także rozstrzygnięcia decyzję tę poprzedzającego wykazało, że są one dotknięte uchybieniami uzasadniającymi ich wzruszenie, a tym samym przedmiotowa skarga, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, musiała zostać uwzględniona. Zdaniem tut. Sądu obydwie decyzje wydane zostały bowiem z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), której realizacja wymaga by organy administracji publicznej podejmowały wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Jako dowolne należy traktować zatem ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności zostaje wykluczony dopiero ustaleniami dokonanymi w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako niezbędnego warunku wydania rozstrzygnięcia o przekonującej treści – por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lipca 2001 r., sygn. akt I SA 1768/99. W odniesieniu do postępowania przed organem odwoławczym należy też podkreślić, iż zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ ten obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozpatrzyć sprawę rozstrzygniętą decyzją lub postanowieniem organu I instancji, a stan faktyczny winien ustalić nie tylko w oparciu o materiał dowodowy zebrany w postępowaniu I instancji lecz także rozszerzając granice postępowania dowodowego na istotne dla sprawy okoliczności faktyczne pominięte przez organ pierwszoinstancyjny. W konsekwencji, w myśl art. 136 k.p.a., organ odwoławczy może przeprowadzić nie tylko na żądanie strony lecz także z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który w I instancji wydał decyzję lub postanowienie.

Zdaniem Sądu wymogów powyższych orzekające w sprawie organy nie dochowały w sposób wystarczający do ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy, a ujawniające się na podstawie analizy akt sprawy wątpliwości i luki uniemożliwiają kontrolę prawidłowości dokonanej przez organy oceny i w konsekwencji prawidłowości wydanych przez organy te decyzji.

Obie decyzje naruszają także art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Przypomnieć bowiem w tym miejscu trzeba, że stosownie do przywołanej normy obligatoryjną częścią składową każdej decyzji administracyjnej (poza przypadkiem określonym w § 4 i 5 cytowanego artykułu) winno być m.in. uzasadnienie składające się z części faktycznej i prawnej. Uzasadnienie faktyczne decyzji administracyjnej powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

W konsekwencji uzasadnienie winno jasno i jednoznacznie wskazywać stanowisko organu i przyczyny, dla których wydał sformułowane w osnowie rozstrzygnięcie. Szczególnej w tej mierze pieczołowitości wymaga decyzja odmawiająca wnioskowanego przez stronę rozstrzygnięcia i to zwłaszcza w przypadku gdy uprawniające do odmowy ustawowe kryteria są nieostre bądź ocenne, a nadto zwłaszcza gdy, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, tezy sporządzonego w sprawie operatu formułują wnioski przeciwne. Organ musi zatem wskazać dlaczego nie daje im wiary.

Uzasadnienia obu wydanych w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym decyzji wymogów tych ewidentnie nie spełniają. Pomimo ich obszerności, ograniczającej się jednak głównie do szerokiego zrelacjonowania przebiegu postępowania administracyjnego, oba rozstrzygnięcia nie wskazują dlaczego w istocie zdaniem organów urządzenie wodne narusza art. 63 ustawy Prawo wodne, a w konsekwencji dlaczego ich zdaniem konieczna jest odmowa dokonania legalizacji.

Przystępując do szczegółowych rozważań należy zatem w pierwszej kolejności wskazać, iż w myśl przywoływanego przez organy art. 63 ust. 1 cytowanej już powyżej ustawy Prawo wodne "Przy projektowaniu, wykonywaniu oraz utrzymywaniu urządzeń wodnych należy kierować się zasadą zrównoważonego rozwoju, a w szczególności zachowaniem dobrego stanu wód i charakterystycznych dla nich biocenoz, potrzebą zachowania istniejącej rzeźby terenu oraz biologicznych stosunków w środowisku wodnym i na terenach podmokłych". Z kolei stosownie do art. 64a ust. 1 i 2 "Jeżeli urządzenie wodne zostało wykonane bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, właściciel tego urządzenia może wystąpić z wnioskiem o jego legalizację, do którego dołącza dokumenty wskazane w art. 131 ust. 2" "Organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego może wydać decyzję o legalizacji urządzenia wodnego, jeżeli lokalizacja tego urządzenia nie narusza przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przepisów art. 63, ustalając jednocześnie, w drodze postanowienia, wysokość opłaty legalizacyjnej, wynoszącą 10-krotność opłaty skarbowej za wydanie pozwolenia wodnoprawnego". Wreszcie stosownie do ust. 5 przywołanego artykułu "Jeżeli właściciel urządzenia wodnego nie wystąpił z wnioskiem, o którym mowa w ust. 1, lub nie uzyskał decyzji o legalizacji urządzenia wodnego, organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego nakłada na właściciela tego urządzenia, w drodze decyzji, obowiązek likwidacji urządzenia, ustalając warunki i termin wykonania tego obowiązku".

W konsekwencji stwierdzić należy, że organ ma prawo i obowiązek odmówić legalizacji urządzenia w przypadku gdy wykonane bez pozwolenia urządzenie narusza albo przepisy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym albo wymogi określone w art. 63 ustawy. Okoliczności te, nie zezwalające organowi na legalizację urządzenia, winny jednak być w sposób nie pozostawiający wątpliwości ustalone, a następnie wykazane w uzasadnieniu decyzji.

W uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej organ obszernie, szczegółowo i poprawnie opisał przebieg postępowania administracyjnego, w tym zebraną w sprawie dokumentacje i złożone oświadczenia. Wyjaśnieniu dlaczego zdaniem organu należało odmówić legalizacji urządzenia poświęcony jest natomiast jedynie końcowy passus, w którym organ stwierdził iż cyt. "Organ analizując przedmiotową sytuację tj. dodatkowe zarurowanie cieku [...] rurą Ø1000 mm o długości 21 mb spadkiem i=23%o z materiału PCV połączoną studnią rewizyjną z istniejącym rurociągiem betonowym Ø800 mm długości 27,5 mb spadkiem i=12%o, co daje łączne zarurowanie cieku na długości 47,5 mb przychyla się do tezy o możliwości zdławienia przepływu przy wlocie do istniejącego rurociągu betonowego Ø800 mm. Organ prowadzący postępowanie kierując się zasadą zrównoważonego rozwoju oraz dążeniem do zachowania dobrego stanu wód i charakterystycznych dla nich biocenoz, na podstawie zgromadzonych materiałów w postępowaniu rozstrzyga przedmiotową sprawę zgodnie z sentencją niniejszej decyzji". Uzasadnienie podjętego na podstawie m.in. art. 63 ust. 1 Prawa wodnego rozstrzygnięcia, posługując się zawartymi w przepisie tym nieostrymi, ocennymi sformułowaniami, nie wskazuje zatem ani dlaczego zdaniem organu przedmiotowe urządzenie wodne nie pozostaje w zgodzie z zasadą zrównoważonego rozwoju, ani dlaczego wpłynie wadliwie na stan wód oraz biocenozy, nie odnosi się także do innych przewidzianych w przepisie tym uwarunkowań.

Z kolei organ II instancji wskazuje, iż podziela wnioski organu I instancji a następnie, bez odniesienia do okoliczności sprawy, szeroko omawia, cytując komentarze, pojęcie zrównoważonego rozwoju, biocenozy, rzeźby terenu wskazując następnie, iż "W związku z powyższym organ odwoławczy stwierdza, że wykonane bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego urządzenie wodne, tj. zabudowa odcinka cieku naturalnego o nazwie [...] rurociągiem z rur PVC średnicy 1000 mm na długości 21 mb (na działce nr "1" w tym nr "2") narusza przepisy. o których mowa w art. 63, tj. zasadę zrównoważonego rozwoju, a w szczególności zasadę zachowania dobrego stanu wód i charakterystycznych dla nich biocenoz, potrzebę zachowania istniejącej rzeźby terenu oraz biologicznych stosunków w środowisku wodnym i na terenach podmokłych /.../ zmienia ukształtowanie terenu i naturalny stan wód cieku, poprzez zastąpienie naturalnego koryta cieku sztuczną budowlą, tj. rurociągiem z PCV, naruszając utworzone lokalne biocenozy oraz biologiczne stosunki w środowisku wodnym".

Ogólne, enigmatyczne stwierdzenia przywołujące bez jakichkolwiek odnoszących się do sprawy wyjaśnień zasadę zrównoważonego rozwoju, nieznane "lokalne biocenozy" i "biologiczne stosunki wodne", nie poparte konkretnymi ustaleniami i zarzutami, pomimo że organ odwoławczy przed wydaniem decyzji obowiązany jest samodzielnie ocenić wszystkie okoliczności sprawy, nie spełniają wymogów prawidłowego formułowania uzasadnień i nie pozwalają na ocenę czy utrzymując w mocy decyzję odmawiającą legalizacji urządzenia wodnego organ w zakresie meritum sprawy orzekł w zgodzie z przepisami.

Obie decyzje pomijają nadto wnioski sformułowane w dołączonym do wniosku operacie sporządzonym przez rzeczoznawcę inż. A. K., którego zdaniem urządzenie odpowiada wymogom i może zostać zalegalizowane. W uzasadnieniach wydanych w sprawie decyzji brak bowiem oceny operatu jako środka dowodowego i wskazania dlaczego, o ile takie jest przekonanie organów, nie akceptują sformułowanych w nim wniosków. Na marginesie można w tym miejscu wskazać, że do skargi dołączono kolejną opinię autora operatu, podtrzymującą sformułowane uprzednio tezy o możliwości legalizacji.

Obie decyzje nie wyjaśniają wreszcie czy wskutek wykonania nałożonego na skarżących obowiązku usunięcia przedmiotowej zabudowy istotnie możliwym jest odtworzenie naturalnego cieku wodnego wobec faktu, iż jak twierdzą skarżący a organy okoliczności tej nie zanegowały, poprzednio w miejscu tym istniał przepust gospodarczy o średnicy 500 mm, a nadto w dalszej części istnieje rurociąg o średnicy 800 mm.

Prowadząc ponownie postępowanie organ powtórnie dokona oceny stanu faktycznego, po uprzednim uzupełnieniu w niezbędnym zakresie materiału dowodowego sprawy, a następnie wyda zgodne z prawem, należycie uzasadnione rozstrzygnięcie. Kwestii sposobu zgodnego ze stanem faktycznym i prawnym zakończenia postępowania Sąd przesądzić nie może. Z uwagi na niejasności i braki, o których mowa powyżej, uniemożliwiające dokonanie przez Sąd prawidłowej kontroli zaskarżonej decyzji, jakiekolwiek w tej mierze jednoznaczne stwierdzenia byłyby bowiem, zdaniem Sądu, na obecnym etapie przedwczesne i nieuprawnione. Zbadania okoliczności faktycznych sprawy i ich oceny Sąd nie może zaś dokonać samodzielnie albowiem w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego zadaniem Sądu jest ocena zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia, nie zaś samodzielne badanie i wyjaśnianie kluczowych dla postępowania administracyjnego kwestii, pominiętych przez organ.

W świetle przedstawionych wyżej wywodów należało uwzględnić skargę i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzec jak w sentencji. Nadto w myśl art. 152 cytowanej ustawy określono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. O kosztach postępowania obejmujących wpis od skargi w kwocie 300,00 zł wynagrodzenie pełnomocnika – 240,00 zł oraz opłaty skarbowe od udzielonego przez każdego ze skarżących pełnomocnictwa – 34,00 zł orzeczono na wniosek strony skarżącej na podstawie art. 200, 205 i 209 p.p.s.a., a także § 18 w zw. z § 6 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jednolity: Dz. U. 2013, Nr 461).

.