Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 228/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-04-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Oddalono wniosek o wyznaczenie organu właściwego do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 50 a ust. 1 i art. 130 a ust. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Jaśkowska, Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk (spr.), Sędzia del. NSA Roman Ciąglewicz, Protokolant starszy sekretarz sądowy Magdalena Błaszczyk, po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Naczelnika Urzędu Skarbowego w Wodzisławiu Śląskim o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w Wodzisławiu Śląskim a Prezydentem Miasta Wodzisławia Śląskiego w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku [...] Sp. z o.o. w W. w sprawie przejęcia depozytu w postaci samochodu i uregulowania kosztów i wynagrodzenia związanych z jego przechowywaniem postanawia: oddalić wniosek


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 28 listopada 2014 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Wodzisławiu Śląskim (dalej też jako Naczelnik) na podstawie art. 22 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 poz. 270 z późn. zm., dalej p.p.s.a.) wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy nim a Prezydentem Miasta Wodzisław Śląski w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. o przejęcie depozytu w postaci samochodu marki Opel Corsa i uregulowanie kosztów i wynagrodzenia związanych z jego przechowaniem.

W uzasadnieniu powyższego wniosku Naczelnik wskazał, że w dniu 6 czerwca 2014r. wpłynął do Urzędu Skarbowego w Wodzisławiu Śląskim wniosek [...] sp. z o.o. o uregulowanie kosztów i wynagrodzenia w kwocie 11.059,60 zł za przechowywanie w okresie od 9 lipca 2009 r. do 9 lipca 2012 r. depozytu w postaci samochodu Opel Corsa, który to depozyt w ocenie wnioskodawcy ulega likwidacji zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o likwidacji niepodjętych depozytów, a to w związku z jego niepodjęciem przez uprawnionego. Wnioskodawca wskazał także na przepis art. 10 tej ustawy, z którego wynika, że przechowujący depozyt, który przeszedł na własność Skarbu Państwa przekazuje depozyt naczelnikowi właściwego urzędu skarbowego. Do wniosku dołączono również: zlecenie, protokół zdawczo - odbiorczy z dnia 25 maja 2009, zawiadomienie o zmianie dysponenta pojazdu z dnia 18 czerwca 2009 r., zezwolenie nr [...] z dnia 6 lipca 2009 r., zawiadomienie z dnia 8 lipca 2009 r.

Naczelnik wskazał, że w dniu 27 czerwca 2014 r. przekazał sprawę do załatwienia Prezydentowi Miasta Wodzisław Śląski. W piśmie przekazującym podał, że w złożonym przez firmę [...] wniosku wskazano, że przedmiotowy pojazd jest bez tablic rejestracyjnych i nie został odebrany przez uprawnionego J.K. w ciągu 3 lat od doręczenia wezwania do odbioru. Natomiast zgodnie z art. 50a pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 z późn. zm.) pojazd pozostawiony bez tablic rejestracyjnych lub pojazd usunięty z drogi przez straż gminną lub Policję nieodebrany w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia uznaje się za porzucony z zamiarem pozbycia się. Pojazd ten przechodzi na własność gminy z mocy ustawy. Prezydent Miasta Wodzisław Śląski zwrócił pismo wnioskodawcy informując, że pojazd nie stał się własnością gminy, gdyż nie został usunięty na podstawie art. 50a ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, o czym świadczą dołączone do wniosku dokumenty a także brak dokumentów wymaganych przepisami.

Wnioskodawca w dniu 18 sierpnia 2014 r. ponownie wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Wodzisławiu Śląskim z wnioskiem wyrażającym żądanie przejęcia depozytu oraz zapłaty kosztów i wynagrodzenia.

Naczelnik nie zgodził się z interpretacją przepisów dokonaną przez Prezydenta Miasta, na którą też powołał się wnioskodawca i ponownie w dniu 18 września 2014 r. przekazał sprawę do rozstrzygnięcia Prezydentowi, powołując się na przepis art. 50a ustawy Prawo o ruchu drogowym.

W odpowiedzi na powyższe Prezydent Miasta w dniu 29 października 2014 r. przekazał sprawę do załatwienia według właściwości Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w Wodzisławiu Śląskim.

Zdaniem Naczelnika stosownie do przepisu art. 50a ust. 1 ustawy prawo o ruchu drogowym: pojazd pozostawiony bez tablic rejestracyjnych lub pojazd, którego stan wskazuje na to, że nie jest używany, może zostać usunięty z drogi przez straż gminną lub Policję na koszt właściciela lub posiadacza oraz ust. 2: pojazd usunięty w trybie określonym w ust. 1, nieodebrany na wezwanie gminy przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia, uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się. Pojazd ten przechodzi na własność gminy z mocy ustawy. Jak wynika z dołączonego przez wnioskodawcę mało czytelnego protokołu zdawczo-odbiorczego pojazd nie miał tablic rejestracyjnych (wpis "numer rejestracyjny: brak"). Powyższe wynika także z zawiadomienia o zmianie dysponenta pojazdu z dnia 18 czerwca 2009 r. (zapis "numer rejestracyjny bez tablic rejestracyjnych"). Z mało czytelnego protokołu zdawczo-odbiorczego wynika także, iż pojazd został porzucony (pkt 7 Uwagi: porzucony). Powyższe oznacza, iż w sprawie niniejszej zastosowanie winien znaleźć wskazany wyżej przepis, pomimo że nie został on przywołany w dokumentach przedłożonych przez wnioskodawcę. Pojazd powinien więc, stosownie do wskazanego wyżej przepisu przejść na własność gminy.

Ponadto Naczelnik Urzędu Skarbowego wskazał, że nie może znaleźć zastosowania powołany przez wnioskodawcę art. 10 ustawy o likwidacji niepodjętych depozytów. Bowiem stosownie do przepisu art. 9 ust. 1 tej ustawy ,,Likwidację niepodjętego depozytu stwierdza sąd na wniosek przechowującego depozyt". Ponadto zaś sama ustawa, jak wynika z art. 1 reguluje zasady i tryb likwidacji niepodjętych depozytów znajdujących się w dyspozycji jednostek sektora finansów publicznych. Naczelnik zauważył, że również art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym reguluje m.in. kwestie usuwania pojazdów z drogi i określania kosztów ich przechowywania, ustanawiając w tym zakresie właściwość powiatu.

Dlatego w ocenie Naczelnika Urzędu Skarbowego, mając na uwadze dołączone do wniosku dokumenty, w szczególności zaś protokół zdawczo-odbiorczy, zasadnym jest uznanie jako właściwego do rozpoznania sprawy, stosownie do art. 50a ustawy Prawo o ruchu drogowym, Prezydenta Miasta Wodzisław Śląski.

W odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego Prezydent Miasta Wodzisław Śląski wskazał Naczelnika Urzędu Skarbowego w Wodzisławiu Śląskim jako organ właściwy do rozpoznania wniosku [...] sp. z o.o. W uzasadnieniu wskazał na treść art. 50a ust. 1 (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 z późn. zm.) i podał, że analizując załączone dokumenty w przedmiotowej sprawie stwierdzić można, że samochód marki Opel nie został usunięty przez Policję w trybie art. 50a ust. 1 ww. ustawy o czym świadczy Zlecenie - Protokół Zdawczo Odbiorczy (numer nieczytelny) z dnia 29 maja 2009 r. informujący, że pojazd został zabezpieczony do sprawy nr L.dz. 1283, a nie usunięty na podstawie ww. artykułu 50a ust. 1. W aktach sprawy brak jest wymaganych przy stosowaniu art. 50a ust. 1 dokumentów takich jak dyspozycja usunięcia pojazdu zgodna ze wzorem określonym w Rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 22 czerwca 2011 r. w sprawie usuwania pojazdów pozostawionych bez tablic rejestracyjnych lub których stan wskazuje na to, że nie są używane (Dz. U. z 2011 r. poz. 143, Nr 845 z późn. zm.) oraz potwierdzenie powiadomienia właściwego miejscowo organu gminy o usunięciu pojazdu

Prezydent podał ponadto, że w aktach sprawy znajduje się zawiadomienie Komendy Miejskiej Policji w Jastrzębiu Zdroju L.dz.Kr-4140/09 kierowane do J.K. zam. ul. A. w J. jako właściciela pojazdu marki Opel Corsa bez tablic rejestracyjnych o zabezpieczeniu samochodu do sprawy [...] oraz o przechowywaniu wymienionego pojazdu na parkingu strzeżonym w Wodzisławiu Śląskim przy ul. M., a także zezwolenie nr [...] na wydanie pojazdu na rzecz J.K. jako właściciela samochodu z parkingu strzeżonego w Wodzisławiu Śląskim, które J.K. potwierdził dnia 8 lipca 2009r. i w związku z czym nie ma zastosowania art. 50 a ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, który mówi: przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio, gdy w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu nie została ustalona osoba uprawniona do jego odbioru. Został zatem ustalony właściciel pojazdu Opel Corsa – J.K., który jednocześnie został prawidłowo powiadomiony o zabezpieczeniu i przechowywaniu pojazdu na parkingu strzeżonym w Wodzisławiu Śląskim oraz o kosztach z tytułu jego przechowywania. W związku z czym Gmina Miasto Wodzisław Śląski nie stała się właścicielem pojazdu marki Opel Corsa bez tablic rejestracyjnych na podstawie art. 50 a ustawy Prawo o ruchu drogowym.

W konsekwencji Prezydent uznał, że Spółka z o.o. [...] w W.prawidłowo wystąpiła do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Wodzisławiu Śląskim z wnioskiem o uregulowanie kosztów i wynagrodzenia za przechowywanie depozytu w postaci samochodu Opel Corsa.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 4 p.p.s.a., z zastrzeżeniem art. 22 § 1 k.p.a., sądy administracyjne rozpoznają spory o właściwość powstałe pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Sporem kompetencyjnym jest sytuacja prawna, w której co do zakresu działania organów państwowych zachodzi rozbieżność poglądów, która powinna być usunięta na skutek podjętych w tym kierunku środków prawnych. Spór kompetencyjny ma miejsce wtedy, gdy rozbieżność poglądów, co do zakresu działania organów państwowych zachodzi w odniesieniu do rozpatrywania i rozstrzygania tej samej sprawy, czyli gdy mamy do czynienia z tożsamością sprawy, którą zajmują się, co najmniej dwa organy. A zatem wtedy, gdy w postępowaniu przed organami chodzi o rozstrzygnięcie sprawy pomiędzy tymi samymi stronami, dotyczącej tego samego podmiotu, przy zastosowaniu tej samej podstawy prawnej. Spór kompetencyjny może powstać tylko w ramach konkretnej sprawy administracyjnej, która jest przedmiotem prowadzonego postępowania, albo co do której odmówiono nadania biegu postępowaniu.

Przedmiotem sporu kompetencyjnego nie może być zatem ustalenie rodzaju sprawy i podstawy materialnoprawnej, na mocy której podlega rozpoznaniu i rozstrzygnięciu ( tak też NSA w postanowieniu z dnia 3 lipca 2007 r. sygn. akt I OW 23/07).

Spółka [...] w W. wystąpiła o uregulowanie kosztów i wynagrodzenia związanych z przechowywaniem samochodu Opel Corsa powołując się na przepisy art. 4 i 10 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o likwidacji niepodjętych depozytów ( Dz. U. z 2006r. Nr 208, poz. 1537 ze zm.) twierdząc, że z tych uregulowań wynika, że przedmiotowy samochód przeszedł na własność Skarbu Państwa. Z wniosku o rozstrzygnięcie sporu i odpowiedzi na niego wynika, że między organami jest sporne w jakim trybie pojazd został zabezpieczony, czyją własnością jest obecnie pojazd ewentualnie na czyj wniosek i kto ma orzec komu obecnie przysługuje własność tego pojazdu a w konsekwencji kto ma orzec o kosztach i wynagrodzeniu związanych z przechowywaniem tego pojazdu. Przy czym poza regulacją przytoczoną przez Spółkę przechowującą pojazd, organy powołują się na art. 50a ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, który stanowi, że "Pojazd pozostawiony bez tablic rejestracyjnych lub pojazd, którego stan wskazuje na to, że nie jest używany, może zostać usunięty z drogi przez straż gminną lub Policję na koszt właściciela lub posiadacza (ust. 1). Pojazd usunięty w trybie określonym w ust. 1, nieodebrany na wezwanie gminy przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia, uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się. Pojazd ten przechodzi na własność gminy z mocy ustawy". Przywołano także art. 130a ust. 1 powołanej ustawy - Prawo o ruchu drogowym, zgodnie z którym pojazd jest usuwany z drogi na koszt właściciela m.in. w przypadku: pozostawienia pojazdu, gdy jest to zabronione i utrudnia ruch lub w inny sposób zagraża bezpieczeństwu oraz art. 130a ust. 10h tej ustawy stanowiący, iż koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania, ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu. Decyzje o zapłacie tych kosztów wydaje starosta. Natomiast art. 130 a ust. 10 Prawa o ruchu drogowym stanowi, że Starosta w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi, w przypadkach określonych w ust. 1 lub 2, występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu, jeżeli prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odebrała pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia.

Podstawą rozstrzygnięcia sporu kompetencyjnego jest zatem ustalenie czy samochód Opel Corsa został usunięty na podstawie art. 50a ust. 1 powołanej ustawy - Prawo o ruchu drogowym, czy na podstawie art. 130a ust. 1 tej ustawy, czy też zabezpieczony w innym trybie w szczególności na potrzeby postępowania karnego. Od ustalenia tej okoliczności zależy który organ będzie właściwy do rozstrzygnięcia wniosku spółki. Sporne stanowiska organów co do tej okoliczności oparte są na nieczytelnym protokole zdawczo-odbiorczym pojazdu sporządzonym przez Komendę Miejską Policji w Wodzisławiu Śląskim. Pomimo wątpliwości co do tej okoliczności Naczelnik Urzędu Skarbowego nie podjął działań mających na celu jej wyjaśnienie, choćby zwracając się o to do Komendy Miejskiej Policji w Wodzisławiu. Z przedstawionej Naczelnemu Sądowi Administracji dokumentacji w szczególności z rzeczonego protokołu nie sposób stanowczo ustalić okoliczności i podstawy usunięcia i oddania na przechowywanie pojazdu Spółce a tym samym ustalić organu właściwego do rozstrzygnięcia wniosku Spółki.

Naczelny Sąd Administracyjny, rozstrzygając spór kompetencyjny, wskazuje organ właściwy do rozstrzygnięcia konkretnej sprawy administracyjnej. Rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego nie może polegać na wyszukiwaniu właściwej podstawy materialnoprawnej do rozpoznania i rozstrzygnięcia danego zdarzenia prawnego. To organ administracji publicznej właściwy jest do ustalenia rodzaju sprawy a tym samym podstawy materialnoprawnej. Należy dodatkowo wskazać, że sporem kompetencyjnym nie jest ustalenie podmiotu legitymowanego do złożenia wniosku do sądu o orzeczenie przepadku pojazdu. Nie jest to bowiem rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy w formie władczego działania na drodze administracyjnej przez organy administracji publicznej (tak też NSA w postanowieniu z dnia 5 lutego 2013 r. sygn. akt I OW 213/12).

W sprawie z wniosku Naczelnika Urzędu Skarbowego w Wodzisławiu Śląskim nie została zatem ustalona sprawa, co do której powstał spór kompetencyjny. Nie ustalono co było podstawą usunięcia pojazdu z drogi, a mianowicie czy podstawą tą był art. 50a ust. 1 czy też art. 130a ust. 1 powołanej ustawy - Prawo o ruchu drogowym czy zabezpieczenie pojazdu dla potrzeb postępowania karnego.

W tym stanie rzeczy, skoro spór kompetencyjny nie powstał w zakresie rozpoznania i rozstrzygnięcia tożsamej sprawy, co wynika z przywołanych trzech materialnoprawnych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 15 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił wniosek.