Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 642/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2016-01-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art. 2  ust. 1 i 2, art. 7  ust. 3
journal: Dz.U. 2014 poz 1204
law: Ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych - tekst jednolity.
article: ppkt 5 ust. 2
journal: Dz.U. 2007 nr 187 poz 1342
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA TRANSPORTU z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i  telewizyjnych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Madej (spr.), Sędziowie WSA Teresa Randak, Bożena Suleja-Klimczyk, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi K. P. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. K. P. wniósł skargę na postanowienie z dnia [...] nr [...], którym Poczta Polska S.A. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej w K., działając na podstawie art. 34 § 2, art. 17 § 1a i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm. - dalej u.p.e.a.) w związku z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005r. o opłatach abonamentowych (t. j. Dz. U. z 2014 r. poz. 1204) oraz art. 138 § 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm. - dalej K.p.a.) utrzymał w mocy postanowienie Poczty Polskiej S.A. z dnia [...] o nieuwzględnieniu zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne.

2. Zaskarżone postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

2.1. Poczta Polska S.A. wystawiła tytuły wykonawcze o numerach od [...] do [...], obejmujące należności z tytułu nieuiszczonych przez skarżącego opłat abonamentowych RTV za okres od stycznia 2009 r. do stycznia 2014 r. w wysokości [...]zł oraz odsetki w wysokości [...]zł i przekazała je do realizacji do Naczelnika Urzędu Skarbowego w O.

Zobowiązany, pismami z dniu 28 marca 2014 r. złożył zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego w oparciu o poszczególne, wskazane wyżej, tytuły wykonawcze. W każdym z tych pism zarzucił naruszenie art. 33 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm., dalej: u.p.e.a.) poprzez prowadzenie egzekucji pomimo iż "obowiązek wskazany w tytule wykonawczym nie istnieje i nigdy nie powstał". W jednobrzmiących uzasadnieniach podniósł, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych wierzyciel w postaci Poczty Polskiej S.A. miał obowiązek w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia, nadać indywidualny numer identyfikacyjny na każdy odbiornik. Obowiązku tego nie wykonano i nigdy nie nadano takiego numeru odbiornikowi telewizyjnemu zobowiązanego. Dalej wskazał, że jeżeli wierzyciel powyższe twierdzenie kwestionuje, to musi przedłożyć stosowne zawiadomienie wraz z potwierdzeniem odbioru, gdyż to po stronie wierzyciela ciąży obowiązek wykazania istnienia wierzytelności wobec zobowiązanego.

2.2. Postanowieniem z dnia [...] wierzyciel uznał zarzut nieistnienia obowiązku za nieuzasadniony.

Podniósł, że zobowiązany zgłosił rejestrację odbiorników TV na swoje imię i nazwisko pod adresem zamieszkania. W oparciu o powyższe zgłoszenie została wydana zobowiązanemu książeczka opłat TV o nr [...], a następnie kolejne książeczki o nr [...] i [...]. Następnie wierzyciel wskazał, że rozporządzeniem z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiowych i telewizyjnych (Dz. U. nr 187, poz. 1342) Poczta Polska została zobowiązana do nadania z urzędu posiadaczom imiennych książeczek radiofonicznych (w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie tego rozporządzenia) indywidualnych numerów identyfikacyjnych i powiadomienia użytkowników o wprowadzonej zmianie, przy czym prawodawca nie posłużył się pojęciem "doręczenia" a jedynie "zawiadomienia". Tym samym poprzez przesłanie zawiadomień przez Pocztę Polską obowiązek ten należało uznać za wypełniony. Wierzyciel podniósł, że zawiadomienie o nadaniu zobowiązanemu indywidualnego numeru identyfikacyjnego abonenta o nr [...] wraz ze spersonalizowanymi blankietami wpłat zostało wysłane w dniu 10 września 2008 r. i nie odnotowano zwrotu wysłanej korespondencji. Ponadto wierzyciel wskazał, że z przepisów wykonawczych do ustawy o radiofonii i telewizji oraz z wcześniejszych uregulowań prawnych wnika, że osoby, które dokonały rejestracji odbiorników pozostały abonamentami zobowiązanymi do uiszczania opłat, o ile nie wyrejestrowały odbiorników lub są osobami zwolnionymi. Jednocześnie na podstawie obowiązujących przepisów nie anulowano wniosków rejestracyjnych, a wyłącznie imienne książeczki opłat zastąpiono indywidualnymi numerami identyfikacyjnymi. Wierzyciel wskazał także, że do zobowiązanego były wysłane dwa zawiadomienia o powstałej zaległości (21 listopada 2008 r. i 11 maja 2009 r.) z wezwaniem do dobrowolnego uregulowania należności. Nieuiszczenie tych kwot stanowiło podstawę wystawienia tytułów wykonawczych.

2.3. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący ponowił zarzut nieudokumentowania przez Pocztę Polską doręczenia mu zawiadomienia o nadaniu indywidulanego numeru identyfikacyjnego.

2.4. Utrzymując w mocy postanowienie wierzyciela organ nadzoru wskazał, iż zarzuty są niezasadne. Organ nadzoru stwierdził, że z dokumentacji Poczty Polskiej wynika obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej. Zobowiązany dokonał rejestracji odbiorników TV, a rejestracja ta jest prawnie skuteczna, czemu skarżący nie zaprzeczył. Odnosząc się do twierdzenia zobowiązanego o niedoręczeniu mu zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numery identyfikacyjnego wskazał, że zobowiązany został powiadomiony o jego nadaniu, bowiem zawiadomienie zostało do niego wysłane w dniu 10 września 2008 r. Jednocześnie ustalono, że przesyłka zawierająca zawiadomienie nie została zwrócona Poczcie Polskiej jako niedoręczona, a tym samym należało uznać zawiadomienie za skutecznie przesłane zobowiązanemu.

Następnie organ ponownie przywołał rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r., które weszło w życie z dniem 13 grudnia 2007 r. Rozporządzenie to zmieniło zasady rejestracji odbiorników, a nadto Poczta Polska została zobowiązana w terminie dwunastu miesięcy od dnia jego wejścia w życie do nadania posiadaczom imiennych książeczek, indywidualnych numerów identyfikacyjnych i powiadomienia o tym użytkowników odbiorników RTV. Zobowiązany otrzymał takie powiadomienie, które wydane zostało w wymaganym terminie, a w konsekwencji zobowiązany jest do uiszczania opłat abonamentowych. Dowodem (jedynym i wyłącznym) zarejestrowania odbiornika przez zobowiązanego jest zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, którego nadanie następowało przy pomocy programów informatycznych, tj. w sposób zautomatyzowany, wyłącznie techniczny, oparty o wcześniejsze rejestracje odbiorników RTV. Wierzyciel posiada zarchiwizowane w systemie informatycznym kopie wszystkich wygenerowanych zawiadomień abonentów o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, w tym również dotyczące zobowiązanego. Organ podkreślił przy tym, że nadawanie numerów identyfikacyjnych odbywało się w szczególnym trybie, bez wydawania decyzji administracyjnej i jej doręczania, a na Pocztę Polską nałożony został jedynie obowiązek zawiadomienia abonenta o nadaniu tego numeru. Nadmienił przy tym, że abonent, który zgubił lub z nieznanych przyczyn nie otrzymał zawiadomienia o nadaniu numeru identyfikacyjnego, nie był zwolniony z obowiązku uiszczenia należności, a pracownik poczty miał obowiązek ustalić jego numer bankowy (odpowiadający numerowi identyfikacyjnemu) i przyjąć wpłatę na standardowym blankiecie polecenia przelewu/wpłaty gotówki. Także w drodze elektronicznej abonent miał możliwość ustalenia tego konta dla dokonywania opłaty abonamentu.

Tym samym organ nadzoru nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia i uznania zarzutów za uzasadnione.

3. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący zarzucił postanowieniu organu nadzoru naruszenie § 5 ust. 2 rozporządzenia z dnia 25 września 2007 r. poprzez wadliwą jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że skutecznym dla powiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego jest wysłanie listu zwykłego, podczas gdy powiadomienie winno zostać dokonane co najmniej listem poleconym oraz wadliwe ustalenie, że skarżący został powiadomiony o nadaniu tego numeru, podczas gdy okoliczności tej nie potwierdza żaden dowód.

W oparciu o powyższe zarzuty wniósł o uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Uzasadnienie skargi sprowadza się do ponowienia wywodów o konieczności udokumentowania przez wierzyciela, że zawiadomienie o nadaniu skarżącemu indywidulanego numeru rejestracyjnego zostało mu doręczone.

4. W odpowiedzi na skargę organ nadzoru wniósł o jej oddalenie. W obszernym jej uzasadnieniu przedstawił stan faktyczny sprawy oraz odwołał się do ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych tj. przepisu art. 2 ust. 1 i 2 i art. 7 ust. 3, omawiając ich treść. Odnosząc się do zarzutu dochodzenia przez Pocztę Polską roszczeń w oparciu o gołosłowne twierdzenia organ wskazał, że bezspornym jest fakt rejestracji odbiornika telewizyjnego w oparciu o wniosek skarżącego, co nastąpiło w książeczce o nr [...] i było kontynuowane w kolejno wydanych książeczkach, w tym ostatniej o nr. [...], która stanowiła podstawę nadania abonentowi indywidualnego numeru rejestracyjnego. Fakt ten, jak również obowiązujący stan prawny powodują, że po stronie skarżącego ciąży obowiązek ponoszenia opłat za używanie odbiorników RTV.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia § 5 rozporządzenia z dnia 25 września 2007 r. organ stwierdził, że zdaniem wierzyciela skarżący w dniu 10 września 2008 r. został powiadomiony o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Organ przyznał rację skarżącemu, że imienne książeczki opłaty abonamentowej stanowiły dowód zarejestrowania odbiornika nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie tego rozporządzenia. Jednakże w ocenie organu, nie oznacza to, że nie ma dowodu zarejestrowania odbiornika przez skarżącego. Dowodem takim jest zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiornika, który w dniu wejścia w życie rozporządzenia, jak skarżący, był zarejestrowany jako użytkownik. Duplikat zawiadomienia skarżącego o nadaniu powyższego numeru znajduje się w aktach sprawy. Wierzyciel wykonał zatem obowiązek wynikający z § 5 ust. 2 zdanie drugie powyższego rozporządzenia. Organ przywołał przy tym uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 14 listopada 2014 r. sygn. akt I SA/GL 518/14, w którym to uzasadnieniu Sąd stwierdził, że "dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia. Prawodawca nakazał bowiem operatorowi przesłanie, a nie doręczenie stronie powiadomienia". Organ ponownie podkreślił, że wierzyciel nie odnotował zwrotu przesyłki listowej zawierającej zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego skarżącemu zaznaczając jednocześnie, że wobec treści art. 26 ust. 2 ustawy – Prawo pocztowe, obowiązującej w dacie wysłania skarżącemu przesyłką zwykłą, tj. bez potwierdzenia odbioru, zawiadomienia przesyłka taka mogła być pozostawiona w oddawczej skrzynce adresata ze skutkiem jej doręczenia.

Po rozpoznaniu sprawy w trybie uproszczonym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

5. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie gdyż objęte nią postanowienie nie zawiera uchybień, które mogłyby uzasadniać wyeliminowanie go z obrotu prawnego.

5.1. Obowiązek uiszczania opłat abonamentowych wynika wprost z przepisu prawa - z art. 2 ust. 1 i 3 ustawy abonamentowej - powstaje on od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego i trwa do czasu ich wyrejestrowania lub dopełnienia w placówce pocztowej Poczty Polskiej S.A. formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych.

Z ustawy abonamentowej wynika zarówno wysokość należności z tytułu abonamentu, jak i termin płatności. Stwierdzenie zatem, że użytkownik zarejestrowanego odbiornika zalega z zapłatą abonamentu, pozwala na ustalenie kwoty zaległości i naliczenie stosownych odsetek za zwłokę.

Kwestia opłat z tytułu abonamentu RTV była przedmiotem rozważań Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/08 (LEX nr 564548) orzekając o zgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej art. 7 ust. 1, 3, 5 i 6 ustawy o opłatach abonamentowych wskazał, że "zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy abonamentowej na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika ciąży ex lege obowiązek uiszczenia abonamentu, powstający z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika".

Przepis art. 7 ustawy abonamentowej zawiera postanowienia, których celem jest umożliwienie kontroli wywiązywania się z obowiązku rejestracji odbiorników i uiszczania abonamentu. Kontrolę tę sprawuje Poczta Polska, a nadzór nad jej działaniami sprawuje minister właściwy do spraw łączności (ust. 1 i 2). Nieuiszczone opłaty abonamentowe oraz opłaty karne mają być egzekwowane w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym (art. 7 ust. 3 ustawy abonamentowej). Ustawodawca przesądził też, że w razie opóźnień w uiszczaniu abonamentu naliczane będą odsetki w wysokości jak dla zaległości podatkowych w rozumieniu Ordynacji podatkowej (art. 7 ust. 4 ustawy abonamentowej).

5.2. Odnosząc się do oceny zasadności zarzutu zgłoszonego na postępowanie egzekucyjne, a sformułowanego jako nieistnienie obowiązku objętego tytułami wykonawczymi wystawionymi w stosunku do skarżącego, a więc zarzutu z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Sąd stwierdził, że wierzyciel oraz organ nadzoru prawidłowo uznali, że brak jest podstaw do jego uwzględnienia.

Należy podkreślić, że Poczta Polska nie anulowała zgłoszonych przez użytkowników wcześniejszych wniosków rejestracyjnych, ani też nie dokonała z urzędu ponownej rejestracji posiadanych przez użytkowników odbiorników RTV, a jedynie, zgodnie z obowiązkiem nałożonym na mocy § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, zastąpiła imienną książeczkę opłat indywidualnym numerem identyfikacyjnym. Trzeba również wskazać, iż zgodnie z § 5 ust. 2 zdanie drugie powyższego rozporządzenia Poczta Polska była zobowiązana wyłącznie do powiadomienia użytkowników o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, poprzez przesłanie zawiadomienia w formie wzoru, stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia. Przywołany przepis mówi zatem o "powiadomieniu" użytkowników, a więc przesłanie przez Pocztę Polską zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej (bez potwierdzenia odbioru),na prawidłowy adres abonenta czyniło zadość wymogom określonym we wskazanym wyżej przepisie rozporządzenia.

Skarżący, będąc użytkownikiem zarejestrowanych odbiorników RTV został powiadomiony o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego pismem z dnia 10 września 2008 r. Poczta Polska nie odnotowała zwrotu przesyłki listowej zawierającej zawiadomienie, co pozwoliło na przyjęcie, że zostało ono skutecznie przesłane skarżącemu. Sąd nie znajduje podstaw do zmiany poglądu wyrażony już w wyroku tut. Sądu z dnia 15 października 2014 r. sygn. akt I SA/GI 518/14, że: "dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia. Prawodawca nakazał bowiem operatorowi przesłanie, a nie doręczenie stronie powiadomienia."

Skarżący nie zaprzeczył, że był i jest użytkownikiem odbiorników RTV. Oznacza to, że ciążył na nim ustawowy obowiązek uiszczania opłat abonamentowych. Obowiązek ten wynika z faktu zarejestrowania odbiorników RTV i trwa do czasu ich wyrejestrowania lub dopełnienia w placówce pocztowej Poczty Polskiej S.A. formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych.

Sąd podzielił ustalenia Poczty Polskiej w zakresie zawiadomienia skarżącego w dniu 10 września 2008 r. o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacji. W dokumentach przekazanych Sądowi (karta nr 1) znajduje się potwierdzona za zgodność z oryginałem kopia tego zawiadomienia, w którym Poczta Polska zawarła dotychczasowy numer książeczki [...]) oraz indywidualny numer identyfikacji ([...]). Dokument ten został wystawiony w dniu 10 września 2008 r. i skierowany na adres skarżącego. Fakt, że przesyłka nie została wysłana listem poleconym lub "za potwierdzeniem odbioru" nie oznacza, że nie dotarła do adresata. Zgodzić należy się z wyjaśnieniem Poczty Polskiej, że jako operator, doręczający własną korespondencję, niedoręczenie przesyłki miałaby odnotowane. Wypada przy tym ponownie zaakcentować, że zgodnie § 5 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego Poczta Polska była zobowiązana wyłącznie do powiadomienia użytkowników o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, poprzez przesłanie zawiadomienia w formie wzoru, stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia. Przywołany przepis mówi zatem o "powiadomieniu" użytkowników, a więc przesłanie przez Pocztę Polską zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej (bez potwierdzenia odbioru), na prawidłowy adres abonenta czyniło zadość wymogom określonym we wskazanym wyżej przepisie rozporządzenia.

6. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa i orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).