Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 566/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2011-02-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 92ust. 1, 2,4,  art. 93 ust. 1, art. 92 a ust. 4, art. 93 ust. 7,
journal: Dz.U. 2001 nr 125 poz 1371
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym.
article: art. 78 par. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 7
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski, Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca), Sędzia WSA Małgorzata Fita, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Wiesława Dudek, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 17 lutego 2011 r. sprawy ze skargi "E." spółka z o.o. z siedzibą w R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie obowiązków przewozu drogowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2010 r. Dyrektor Izby Celnej w B. rozpatrzył odwołanie Spółki E. i utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w B. nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r. w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie obowiązków w zakresie przewozu drogowego.

W uzasadnieniu Dyrektor Izby Celnej argumentował, że w dniu [...] maja 2010 r. funkcjonariusze Izby Celnej w B. na drodze krajowej nr [...] w Oddziale Celnym w K. dokonali kontroli pojazdu o numerach rejestracyjnych [...]. W wyniku kontroli stwierdzono zmianę wskazań tachografu ma skutek podłączenia do systemu niedozwolonego urządzenia w postaci magnesu. Z przeprowadzonych czynności kontrolnych sporządzono protokół, w którym wskazano wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące, do którego podłączone zostały niedozwolone urządzenia dodatkowe oraz samowolną ingerencję w pracę urządzenia rejestrującego zainstalowanego w pojeździe, wskutek której nastąpiła zmiana wskazań urządzenia w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy lub przebytej drogi, to jest naruszenia określone w pkt 11.1.2a i pkt 11.1.2c załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (dalej zwaną: u.t.d.) Z uwagi na powyższe Naczelnik Urzędu Celnego w B. wszczął wobec przewoźnika, Spółki E. postępowanie administracyjne w sprawie nałożenia kary pieniężnej. Jednocześnie sporządzono kopie akt sprawy, które wyłączono do odrębnego postępowania w sprawie ukarania kierowcy pojazdu, grzywną wymierzaną na podstawie Kodeksu wykroczeń. Pismem nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. Naczelnik Urzędu Celnego w B. zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego i pouczył o prawie wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie materiałów dowodowych.

W odpowiedzi Prezes Zarządu Spółki E., wyjaśniła, że A. L. zatrudniony w Spółce jako kierowca samochodu ciężarowego w transporcie międzynarodowym posiada wszystkie wymagane od kierowcy przepisami prawa dokumenty. W momencie rozpoczęcia pracy w 2008 r. zapoznał się z regulaminem pracy, podpisał oświadczenie, w którym zobowiązał się do przestrzegania czasu pracy kierowców i niestosowania niedozwolonych urządzeń typu magnes w tachografie.

Prezes Spółki oświadczyła ponadto, że pojazd którym wykonywany był kurs na trasie B. – K. posiadał aktualne dokumenty uprawniające do wykonywania nim transportu a trasa przejazdu została tak zaplanowana by umożliwić kierowcy wykonanie w miejscu zamieszkania na B. 48 godzinnego odpoczynku. Na pokonanie ok. 4000 km od chwili otwarcia karnetu TIR w B. w dniu [...] maja 2010 r. kierowca dysponował minimum 12 dniami. Prezes Spółki E. zapewnia, że zaistniałe zdarzenie pociągnie za sobą ukaranie kierowcy zgodnie z obowiązującym w firmie regulaminem oraz wniosła o umorzenie prowadzonego wobec niej postępowania. Do oświadczeń E.C. zostały załączone kserokopie: świadectwa kierowcy [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. oświadczenia z dnia [...] października 2008 r., zaświadczenie nr [...] z dnia [...] października 2008r. o ukończeniu kursu doszkalającego kierowców przewożących rzeczy, oświadczenie o odpowiedzialności materialnej z dnia [...] września 2008 r. CMR Nr [...] z dnia [...] maja 2010 r. oraz zlecenia transportowego nr [...] z dnia [...] maja 2010r.

Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że w powyższej sprawie Naczelnik Urzędu Celnego w B. decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r. nałożył na Spółkę E. karę pieniężną w łącznej kwocie [...] zł za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w cyfrowe urządzenie rejestrujące, do którego podłączone zostały niedozwolone urządzenia dodatkowe wpływające na jego niewłaściwe funkcjonowanie oraz za samowolną ingerencję w funkcjonowanie cyfrowego urządzenia rejestrującego zainstalowanego w pojeździe, to jest za naruszenia określone w pkt 12.5 i pkt 12.15 załącznika do u.t.d.

Spółka E. odwołała się od powyższej decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w B.. Zarzuciła, że decyzję wydano z naruszeniem art. 2 Konstytucji RP oraz nałożono karę niewspółmierną do popełnionego wykroczenia. W uzasadnieniu Spółka wskazała, że jako pracodawca wywiązała się z wynikającego z art. 13 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym obowiązku zapewnienia poprawnego działania i odpowiedniego stosowania urządzeń rejestrujących, co udowodniła w swoim pisemnym wyjaśnieniu z dnia [...] czerwca 2010 r. Kierowca pojazdu posiadał niezbędne dokumenty i kwalifikacje do wykonywania zawodu kierowcy w transporcie międzynarodowym rzeczy, ukończył kurs doszkalający kierowców w zakresie czasu pracy a ponadto w momencie rozpoczęcia pracy zapoznał się z regulaminem pracy i podpisał oświadczenie o przestrzeganiu czasu pracy i odpoczynku kierowcy a także zobowiązał się do niestosowania niedozwolonych urządzeń (magnes i tym podobne) w urządzeniach rejestrujących pracę samochodu ciężarowego i kierowcy. W momencie wyjazdu pojazdu z bazy tachograf był w pełni sprawny i posiadał ważne świadectwo legalizacji i kalibracji bez śladów ingerencji pracodawcy w to urządzenie co świadczy, że jako pracodawca uczynił wszystko by nie dopuścić do naruszenia przepisów. Przedstawiając pogląd wyrażony w orzeczeniach Trybunału Konstytucyjnego, zgodnie z którym przyjęcie, że obiektywna koncepcja odpowiedzialności administracyjnej ma charakter absolutny jest sprzeczne z podstawowymi zasadami konstytucyjnymi wywodzonymi z klauzuli demokratycznego państwa prawa, Spółka podnosiła potrzebę udowodnienia winy przez organ przed wydaniem decyzji. W kwestii nałożonej kary, którą uważa za bardzo wysoką, błędnie wyliczoną nie uwzględniającą, że wykroczenie było po raz pierwszy Spółka wskazuje, że to kierowca bez wiedzy pracodawcy zakłócił pracę tachografu, kładąc na skrzyni biegów magnes, nie było to urządzenie trwale podłączone do urządzeń rejestrujących albo przekładniowych. Do cyfrowego urządzenia rejestrującego, które znajduje się w górnej części kabiny kierowcy nic nie zostało podłączone, bowiem zakłócający pracę tachografu magnes został umieszczony na skrzyni biegów. Powyższe świadczy, że kara należy się kierowcy za samowolną ingerencję w funkcjonowanie cyfrowego urządzenia rejestrującego zainstalowanego w pojeździe, natomiast nie powinno być kary za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w cyfrowe urządzenie rejestrujące, do którego podłączone zostały niedozwolone urządzenia dodatkowe wpływające na jego niewłaściwe funkcjonowanie.

Rozpatrując przedmiotową sprawę Dyrektor Izby Celnej w B. stwierdził, że art. 15 k.p.a. stanowi, że postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Zasada dwuinstancyjności to prawo do dwukrotnego rozpoznania i rozstrzygnięcia tożsamej pod względem przedmiotowym i podmiotowym sprawy administracyjnej. Granice rozpoznania i rozstrzygnięcia w drugiej instancji wyznacza rozstrzygniecie decyzji pierwszej instancji. Organ odwoławczy obowiązany jest do merytorycznego rozpatrzenia sprawy i skontrolowania postępowania oraz decyzji organu I instancji zarówno z punktu widzenia legalności, jak i celowości (por. wyrok NSA III SA 1379/97 z 24.06.1998 r.). Istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy, nie zaś na kontroli zasadności argumentów podniesionych w stosunku do orzeczenia organu I instancji (por. wyrok NSA SA/Wr 1996/95 z dnia 22.03.1996 r.).

Mając na uwadze powyższe Dyrektor Izby Celnej w B. wyjaśnił, że na mocy art. 89 ust. 1 pkt 3 u.t.d., funkcjonariusze organów celnych zostali uprawnieni do kontroli dokumentów, jakie powinien mieć przy sobie kierowca pojazdu samochodowego podczas przewozu drogowego oraz warunków w nich określonych. Funkcjonariusze organów celnych, obok kontroli dokumentów, uprawnieni zostali również do sprawdzania stanu technicznego, wyposażenia, ładunku, wymiarów, masy lub nacisku osi pojazdu znajdującego się na drodze, w ramach kontroli ruchu drogowego (por. art. 129 ust. 4a w związku z art. 129 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym.

Jak wynika z akt sprawy, w dniu [...] maja 2010 r. funkcjonariusze Izby Celnej w B. na drodze krajowej nr [...] na terenie Terminala Samochodowego w K. przeprowadzili kontrolę dokumentów, o których mowa w art. 87 u.t.d. posiadanych przez A. L., kierowcę pojazdu samochodowego marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] z przyczepą marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] użytkowanego przez E. Spółkę oraz kontrolę drogową stanu technicznego tego pojazdu.

W wyniku kontroli stwierdzono naruszenia wyszczególnione w pkt 11.1.2a i pkt 11.1.2c załącznika do u.t.d., za które wysokość kary wynosi łącznie [...] zł. Kontrolujący bezpośrednio po zjechaniu pojazdu z drogi publicznej dokonali sprawdzenia i wydruku dziennego czynności kierowcy w dniu [...] maja 2010 r. z karty kierowcy o nr [...], na której odnotowany był jedynie odpoczynek kierującego. Fałszywe zapisy o aktywności kierowcy doprowadziły następnie do ujawnienia, magnesu na przetworniku indukcyjnym znajdującym się na skrzyni biegów pojazdu, który został uznany za dowód w sprawie i zatrzymany do postępowania według pokwitowania nr [...].

Na okoliczność kontroli wykonano kserokopie okazanych dokumentów, sporządzono dokumentację fotograficzną, wydrukowano z aplikacji TachoScan Control analizę czasu pracy i odpoczynku w dniu [...] maja 2010 r. dokonaną na podstawie danych pobranych z karty kierowcy, przesłuchano kierowcę w charakterze świadka oraz sporządzono protokół nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. Podpisując powyższy dokument A. L. nie zgłosił żadnych uwag.

W aktach sprawy brak jest kopii sprawozdania z przeprowadzonej kontroli drogowej, o którym mowa w § 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 lipca 2008 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego (Dz. U. Nr 132 poz. 841 ze zm.). Powołane w pokwitowaniu przepisy art. 95 ust 1 i art. 89 ust. 1 pkt 3 u.t.d., nie stanowią podstawy prawnej zatrzymania przedmiotów, które ewentualnie mogą tylko dodatkowo stanowić dowody w toku późniejszego prowadzonego w formie pisemnej postępowania administracyjnego. Odnośnie zastosowanej formy (tj. pokwitowania) należy wyjaśnić, że przepis art. 77 §2 k.p.a. przewiduje jako formę właściwą w kwestiach dowodowych, orzekanie w drodze niezaskarżalnego postanowienia.

Wątpliwości budzi wskazanie w protokole, okresu kontroli pracy kierowcy obejmującego dni od [...] do [...] maja 2010 r., w kontekście udokumentowania faktu kontroli w aktach sprawy jednym wydrukiem dziennym czynności kierowcy za dzień [...] maja 2010 r.

Dyrektor Izby Celnej w B. wskazując powyższe uchybienia zauważył, że nie mają one istotnego znaczenia w niniejszej sprawie z uwagi na jej niewątpliwy i niesporny stan faktyczny udokumentowany protokołem kontroli spełniającym wymagania określone art. 68 k.p.a., dokumentacją fotograficzną, zeznaniami kierowcy, wydrukiem dziennym czynności kierowcy z karty kierowcy oraz wydrukiem analizy czasu pracy i odpoczynku kierowcy za dzień [...] maja 2010 r. uzyskanym z aplikacji TachoScan Control, do której wcześniej przy pomocy urządzenia TachoReader Combo wprowadzono dane cyfrowe z karty kierowcy pobrane zgodnie z § 13 w zw. z § 10 w/w rozporządzenia w sprawie kontroli ruchu drogowego.

Powyższe materiały zostały przekazane organowi celnemu właściwemu ze względu na miejsce przeprowadzonej kontroli. Na ich podstawie, mając na uwadze stwierdzony stan faktyczny Naczelnik Urzędu Celnego w B. orzekł decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r., którą prawidłowo nałożył na Spółkę karę pieniężną za inne, niż wskazane w protokole kontroli naruszenia, w łącznej kwocie [...] zł.

Dyrektor Izby Celnej w B. wyjaśnił, że stosownie do postanowień art. 1 u.t.d., ustawa ta określa min. odpowiedzialność za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego:

a) przedsiębiorców i innych podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z przewozem,

b) kierowców.

Przewóz drogowy oznacza transport drogowy lub niezarobkowy przewóz drogowy, a także inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (zwanym dalej: rozporządzeniem nr 561/2006) (Dz. Urz. UE L 102 z 15.03.2006, str. 1, ze zm.).

Aktami, w których zawarte zostały obowiązki lub warunki wykonywania przewozu drogowego w zakresie przepisów socjalnych, są między innymi :

- rozporządzenie nr 56112006, ustanawiające przepisy dotyczące czasu, prowadzenia pojazdu, przerw i okresów odpoczynku kierowców wykonujących przewóz drogowy rzeczy i osób w celu ujednolicenia warunków konkurencji oraz poprawy warunków pracy i bezpieczeństwa drogowego,

- rozporządzenie Rady (WE) nr 2135/98 z dnia 24 września 1998 r. zmieniające rozporządzenie (EWG) nr 3821185 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz dyrektywę 88/599/EWG dotyczącą stosowania rozporządzeń (EWG) nr 3820/85 i (EWG) nr 3821185 (zwanym dalej: rozporządzeniem nr 2135/98) (Dz. Urz UE L 1998.274.1),

- powołane wyżej rozporządzenie nr 3821185,

- Umowa europejska dotycząca pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzona w Genewie dnia 1 lipca 1970 r., (zwanej dalej: Umową AETR) (Dz. U. z 1999 r. Nr 94 poz. 1087 ze zm.).

- ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 92 poz. 879 ze zm.).

Artykuł 10 rozporządzenia 56112006 stanowi, że przedsiębiorstwo transportowe organizuje pracę kierowców, o których mowa w ust. 1 w taki sposób, aby kierowcy ci mogli przestrzegać przepisów rozporządzenia nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II niniejszego rozporządzenia, które dotyczą załogi, czasów prowadzenia pojazdu, przerw i okresów odpoczynku. Przedsiębiorstwo transportowe wydaje odpowiednie polecenia kierowcy i przeprowadza regularne kontrole przestrzegania przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821185 oraz przepisów rozdziału II niniejszego rozporządzenia.

Rozporządzenie nr 56112006 ma zastosowanie do przewozów drogowych wykonywanych wyłącznie na terytorium Wspólnoty, albo pomiędzy Wspólnotą, Szwajcarią i państwami będącymi stronami umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym.

Jak wskazuje międzynarodowy samochodowy list przewozowy CMR nr [...] z dnia [...] maja 2010 r. w przedmiotowej sprawie wykonywany był międzynarodowy transport drogowy z Polski do Kazachstanu. W niniejszym przypadku zastosowanie znajdują postanowienia Umowy AETR. Zgodnie z jej art. 11, przedsiębiorstwo powinno organizować przewozy drogowe w taki sposób, aby członkowie załogi mogli przestrzegać postanowień niniejszej umowy. Przedsiębiorstwo powinno regularnie kontrolować okresy prowadzenia pojazdu, czas trwania innej pracy oraz okresy odpoczynku, posługując się wszystkimi dokumentami, będącymi w jego dyspozycji, takimi jak indywidualna książeczka kontrolna. W przypadku stwierdzenia naruszeń postanowień niniejszej umowy przedsiębiorstwo powinno bezzwłocznie je usunąć oraz podjąć kroki w celu wyeliminowania ich w przyszłości, na przykład w drodze zmiany godzin pracy oraz tras przejazdu.

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców określa między innymi obowiązki pracodawców w zakresie wykonywania przewozów drogowych oraz

zasady stosowania norm dotyczących okresów prowadzenia pojazdów, obowiązkowych przerw w prowadzeniu i gwarantowanych okresów odpoczynku, określonych rozporządzeniem nr 56112006, oraz Umową AETR. Zgodnie z przepisami rozdziału trzeciego ustawy, przedsiębiorca obowiązany jest poinformować kierowców o obowiązujących ich przepisach z zakresu czasu pracy, uzyskać od kierowcy oświadczenie na piśmie o wymiarze zatrudnienia albo o niepozostawaniu w zatrudnieniu u innego pracodawcy, musi też prowadzić i przechowywać ewidencję czasu pracy kierowców. Ponadto warunki wynagradzania kierowców nie mogą przewidywać składników wynagrodzenia, których wysokość jest uzależniona od liczby przejechanych kilometrów lub ilości przewiezionego ładunku, jeżeli ich stosowanie mogłoby zagrażać bezpieczeństwu na drogach lub zachęcać do naruszania przepisów rozporządzenia nr 561/2006.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 lit a rozporządzenia nr 2135/98, od dnia 1 maja 2006 roku pojazdy dopuszczone do ruchu po raz pierwszy będą wyposażane w urządzenie rejestrujące zgodnie z wymaganiami załącznika IB do rozporządzenia nr 3821/85.

Jak wynika z kopii dowodu rejestracyjnego serii [...] datą pierwszej rejestracji kontrolowanego ciągnika samochodowego jest dzień [...] luty 2008r.

Przepisy Umowy AETR, które przewidywały w zakresie przyrządu kontrolnego możliwość posługiwania się jedynie tachografami rejestrującymi dane na wykresówkach (tachografami analogowymi) zostały zmienione. Z dniem 16 czerwca 2006 r. weszły w życie zmiany dotyczące pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe, wprowadzające obowiązek wdrożenia tachografów cyfrowych w państwach Stronach tej Umowy, oraz wprowadzające okres przejściowy, w którym służby kontrolne tych państw mają obowiązek akceptować na swoim terytorium pojazdy z tachografami cyfrowymi i dokonywać kontroli przestrzegania przez kierowców przepisów o czasie prowadzenia, przerw i odpoczynku na podstawie wydruków z tachografu cyfrowego. Z drugiej strony służby kontrolne Unii nie mogą karać kierowców/przedsiębiorców z państw Stron Umowy za użytkowanie w międzynarodowych przewozach drogowych pojazdów, które zostały zarejestrowane po raz pierwszy po 1 maja 2006 r. i wyposażone są w tachografy analogowe.

Powyższe związane jest z rozporządzeniem nr 561/2006, które weszło w życie w dniu 11 kwietnia 2007 r., z wyłączeniem przepisów dotyczących tachografów cyfrowych (art. 10 ust. 5, art. 26 ust. 3 i 4 oraz art. 27), które zaczęły obowiązywać od dnia 1 maja 2006 r. Przepisy tego rozporządzenia wprowadziły zmiany w zakresie tachografów cyfrowych w rozporządzeniu nr 2135/98 oraz w rozporządzeniu nr 3821/85, w celu jasnego określenia szczególnych obowiązków przedsiębiorstw transportowych i kierowców, a także w celu umocnienia pewności prawnej i ułatwienia egzekwowania przestrzegania maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu i okresu odpoczynku w trakcie kontroli drogowych.

Zgodnie z intencją prawodawcy unijnego wyrażoną w preambule do rozporządzenia nr 561/2006, stosowanie przepisów prawnych dotyczących tachografów cyfrowych powinno być zgodne z tym rozporządzeniem, w celu osiągnięcia optymalnej skuteczności nadzorowania i egzekwowania niektórych przepisów socjalnych w transporcie drogowym.

Zgodnie z art. 13 rozporządzenia nr 3821/85, pracodawca oraz kierowcy zapewnią poprawne działanie i odpowiednie stosowanie, z jednej strony, urządzeń rejestrujących, a z drugiej strony, karty kierowcy, w przypadku, gdy kierowca obowiązany jest prowadzić pojazd wyposażony w urządzenie rejestrujące, zgodnie z załącznikiem IB.

Ponadto art. 15 ust. 8 powyższego rozporządzenia, zabrania się fałszowania, likwidowania i niszczenia danych zarejestrowanych na wykresówkach, przechowywanych przez urządzenie rejestrujące lub kartę kierowcy albo zarejestrowanych na wydrukach z urządzenia rejestrującego jak określono w załączniku IB. To samo stosuje się do jakiegokolwiek manipulowania urządzeniem rejestrującym, wykresówką lub kartą kierowcy, które mogłoby spowodować sfałszowanie, zlikwidowanie lub zniszczenie danych oraz informacji wydrukowanych. W pojeździe nie może znajdować się żaden sprzęt, który mógłby zostać użyty w powyższych celach.

Rozporządzenie nr 561/2006 wywołało także zmiany w polskim systemie prawnym wynikające m.in. z art. 19, którego przepisy wymagały by Państwa Członkowskie ustanowiły przepisy dotyczące nakładania kar w przypadku naruszeń tego rozporządzenia i rozporządzenia nr 3821/85 oraz podjęcia wszelkich środków niezbędnych do zapewnienia ich stosowania. Kary te musiały być skuteczne, proporcjonalne, odstraszające oraz niedyskryminujące. Państwo Członkowskie winno upoważnić właściwe organy do nakładania kar na przedsiębiorstwo i/lub kierowcę za naruszenie niniejszego rozporządzenia ujawnione na jego terytorium, które nie zostało jeszcze ukarane, nawet gdy naruszenie takie miało miejsce na terytorium innego Państwa Członkowskiego lub nawet państwa trzeciego. Dodatkowo Państwa Członkowskie winny zapewnić funkcjonowanie systemu proporcjonalnych kar, które mogą obejmować kary pieniężne nakładane za naruszenia tego rozporządzenia lub rozporządzenia nr 3821/85, na przedsiębiorstwa lub związanych z nimi spedytorów, nadawców ładunku, organizatorów wycieczek, głównych wykonawców, podwykonawców oraz agencje zatrudnienia kierowców.

Wypełnienie obowiązków Państwa Członkowskiego określonych wprost oraz uregulowanie kwestii, pozostawionych do jego uznania, wynikających z rozporządzenia nr 561/2006 stanowią w polskim systemie prawa przepisy ustawy z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zmianie ustawy o czasie pracy kierowców oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 99 poz. 661), która wprowadziła do u.t.d. między innymi przepisy art. 92a ust. 4 i 5, art. 93 ust. 7-10 oraz pkt 12 do załącznika.

Zgodnie z art. 87 ust. 1 utd, podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, ( ... ), jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartęę opłaty drogowej, kartę kierowcy, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku oraz zaświadczenie albo oświadczenie, o których mowa wart. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców.

Zgodnie z art. 92 ust. 1 pkt 2, pkt 7 i pkt 8 powyższej ustawy, kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów o czasie pracy kierowców lub wiążących Polskę umów międzynarodowych lub przepisów wspólnotowych dotyczących przewozów drogowych podlega karze pieniężnej, której wysokość określa załącznik do ustawy.

W niniejszej sprawie pojazd wyposażony był w tachograf cyfrowy, urządzenie pozwalające na szybszą i dokładniejszą kontrolę drogową niż w przypadku tachografów analogowych, organ celny I instancji prawidłowo w zaskarżonej decyzji nałożył karę w wysokości [...] zł określonej w pkt 12.5 i pkt 12.15 załącznika do u.t.d.

Zasadnie też przyjął, że w sprawie nie zachodzą podstawy do zastosowania art. 92a ust. 4 u.t.d., czyli nie wszczynania postępowania, jeżeli okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że podmiot wykonujący przewóz nie miał wpływu na powstanie naruszenia. Zgodnie z ust. 5 niniejszego artykułu przepisu ust. 4 nie stosuje się, jeżeli naruszenie, o którym mowa w ust. 1, ma charakter rażący, a w szczególności:

- zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego;

- zostało popełnione wielokrotnie.

Bezspornym jest, iż w dniu kontroli odwołujący wykonywał przewóz drogowy pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące, którego wskazania w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi były zmieniane. W skazania fałszowało niedozwolone urządzenie dodatkowe w postaci magnesu czego nie negowano w odwołaniu.

Przepisy określające okresy czasu prowadzenia pojazdu, okresy odpoczynku oraz czasy przerw uniemożliwiają kierowcom prowadzenie pojazdu przez zbyt długi czas bez przerwy, gdyż prowadzi to do obniżenia poziomu bezpieczeństwa na drogach, mają więc one na celu poza poprawą warunków socjalnych kierowców także ogólną poprawę bezpieczeństwa drogowego. W przedmiotowej sprawie w dniu kontroli kierowca z pojazdem przebywał na terenie Oddziału Celnego w B. gdzie przewożony towar zgłosił do procedury tranzytu, następnie pojechał do Oddziału Celnego w K. Wydruk z karty kierowcy nie obrazuje powyższych czynności wskazując fałszywą informację o odpoczynku kierowcy zapisaną na karcie przez urządzenie rejestrujące. Fałszowanie czasu pracy kierowcy obniża poziom bezpieczeństwa na drogach.

Nielegalne podłączenie urządzenia do tachografu, wyłączającego działanie tego urządzenia kontrolnego, fałszuje dokumenty określające czas pracy kierowcy. W konsekwencji kierowca może przekraczać dozwolony czas pracy, a to ma bezpośredni wpływ na jego możliwości prawidłowego prowadzenia pojazdu, co niewątpliwie zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego (por. wyrok WSA VI SA/Wa 1257/2008 z dnia 11.09.2008 r.).

W sprawie nie ma też zastosowania art. 93 ust. 7 u.t.d., pozwalający umorzyć postępowanie w przypadku stwierdzenia, że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć.

W odwołaniu wskazano, że przeszkolony kierowca samowolnie i bez wiedzy pracodawcy zakłócił pracę tachografu, kładąc na skrzyni biegów mały magnes. Powyższe może świadczyć, że ujawnione podczas kontroli niedozwolone urządzenie dodatkowe zostało zamontowane bez wiedzy i akceptacji pracodawcy, co jednak nie stanowi zdarzenia lub okoliczności, której odwołujący nie mógł przewidzieć. Zgodnie z informacjami dostępnymi na internetowej stronie Głównego Urzędu Statystycznego podstawowym rodzajem działalności Spółki E. jest wykonywanie transportu drogowego towarów. Zatem to w gestii odwołującego leży taka organizacja pracy, która umożliwi należyte wywiązywanie się z przyjętych na spółkę zobowiązań handlowych, a to z kolei wymaga analizy czasu pracy kierowców wykonujących przewozy w imieniu spółki, i to zarówno pod względem dbałości o przestrzeganie przepisów z zakresu transportu drogowego i czasu pracy kierowców, jak i opłacalności podejmowanych przedsięwzięć.

Organ odwoławczy stwierdził, że odwołujący się miał świadomości istnienia przedmiotowego urządzenia i możliwości jego używania w pojazdach. O wiedzy odwołującego w tym zakresie świadczy to, że już w momencie zatrudnienia A. L. w 2008 r., wymagał podpisania oświadczenia, w którym kierowca zobowiązuje się do niestosowania magnesów (i innych urządzeń zakłócających) w urządzeniach rejestrujących pracę kierowcy i pojazdu.

Mimo różnic redakcyjnych, kryteria uwolnienia się odpowiedzialności przez przedsiębiorcę w art. 92 ust. 4 i art. 93 ust. 7 u.t.d. są równoważne. Na zachowanie kierowcy naruszającego prawo przedsiębiorca miał wpływ, jeżeli mógł to przewidzieć, a nie zapobiegł temu. I odwrotnie, jeżeli przewoźnik mógł przewidzieć naruszające prawo zachowanie kierowcy, którym posługiwał się przy wykonywaniu transportu drogowego, to z pewnością miał wpływ na to wykroczenie, jeżeli nie podjął działań zapobiegających takim naruszeniom ( por. wyrok NSA z 2 czerwca 2009 r., sygn. akt II GSK 989/08).

Odnosząc się do podniesionej w odwołaniu kwestii kary, Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, że kary pieniężne wymierzane w postępowaniu administracyjnym na podstawie u.t.d. nie uzależniają nałożenia kary od winy, wystarczające jest stwierdzenie samego faktu nieprzestrzegania nałożonych obowiązków. Za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy odpowiedzialność ponosi przedsiębiorca. Odpowiedzialność tę ponosi także za skutki działań osób, którymi przy wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje. Do podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności z nim związane nie zalicza się kierowców, którzy dokonują fizycznej czynności kierowania pojazdem, co wynika z definicji przewozu drogowego zawartego w art. 4 pkt 6a u.t.d.

Zagadnienie odpowiedzialności przedsiębiorcy na podstawie przepisów u.t.d. stanowiło przedmiot rozważań Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z dnia 31 marca 2008 r. SK 75/06 wskazał, że sankcje administracyjne stosowane niejako automatycznie, z mocy samej ustawy, mają znaczenie przede wszystkim prewencyjne. Trybunał Konstytucyjny stwierdził również, że istotą kary administracyjnej jest przymuszenie respektowania nakazów i zakazów. Proces wymierzania kar pieniężnych należy zatem postrzegać w kontekście stosowania instrumentów władztwa administracyjnego. Kara ta nie jest konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz skutkiem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem.

Działalność gospodarcza polegająca na świadczeniu usług transportowych podlega ustawowej limitacji i poddana jest surowym rygorom, na co wskazuje art. 5 ust. 1 u.t.d. Dlatego też sprawą przedsiębiorcy (przewoźnika) jest zawarcie takich umów i obmyślenie takich organizacyjnych rozwiązań, które dyscyplinować będą osoby wykonujące na jego rzecz usługi kierowania pojazdem czy to na zasadzie stosunku pracy, czy umowy usługi, zlecenia. Taka też jest idea i prewencyjny cel sankcji zawartych w powołanych w zaskarżonej decyzji przepisach. Akceptacja poglądu przeciwnego prowadziłaby do przerzucania odpowiedzialności za prowadzenie działalności gospodarczej w jej najbardziej ryzykownym wymiarze z przedsiębiorcy na jego kierowców, lub nawet unikniecie odpowiedzialności, gdyby przyjąć, że za działania kierowcy przedsiębiorca nie odpowiada.

Stosownie do postanowień art. 11 Umowy AETR, przedsiębiorstwo powinno organizować przewozy drogowe w taki sposób, aby członkowie załogi mogli przestrzegać postanowień niniejszej umowy. Przedsiębiorstwo powinno regularnie kontrolować okresy prowadzenia pojazdu, czas trwania innej pracy oraz okresy odpoczynku, posługując się wszystkimi dokumentami, będącymi w jego dyspozycji, takimi jak indywidualna książeczka kontrolna. W przypadku stwierdzenia naruszeń postanowień niniejszej umowy przedsiębiorstwo powinno bezzwłocznie je usunąć oraz podjąć kroki w celu wyeliminowania ich w przyszłości, na przykład w drodze zmiany godzin pracy oraz tras przejazdu. Ponadto wynagradzanie kierowców za przebytą długość drogi i/lub ilość przewiezionych towarów, nawet w formie premii lub dodatku do wynagrodzenia, jest zabronione, chyba że wypłaty tego rodzaju nie pogorszą bezpieczeństwa na drogach.

W myśl art. 10 rozporządzenia nr 561/2006 przedsiębiorstwo transportowe organizuje pracę kierowców, o których mowa w ust. 1 w taki sposób, aby kierowcy ci mogli przestrzegać przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II niniejszego rozporządzenia. Przedsiębiorstwo transportowe wydaje odpowiednie polecenia kierowcy i przeprowadza regularne kontrole przestrzegania przepisów rozporządzenia nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II niniejszego rozporządzenia. Przedsiębiorstwo transportowe odpowiada za naruszenia przepisów, których dopuszczają się kierowcy tego przedsiębiorstwa, nawet jeśli naruszenie takie miało miejsce na terytorium innego Państwa Członkowskiego lub w państwie trzecim.

Zgodnie z cytowanym już art. 13 rozporządzenia nr 3821/85, pracodawca oraz kierowcy zapewnią poprawne działanie i odpowiednie stosowanie, z jednej strony, urządzeń rejestrujących, a z drugiej strony, karty kierowcy, w przypadku, gdy kierowca obowiązany jest prowadzić pojazd wyposażony w urządzenie rejestrujące, zgodnie z załącznikiem IB.

Powołane wyżej przepisy nakładają na przedsiębiorcę bezwzględny obowiązek kontroli i właściwej organizacji pracy kierowców, aby nie dochodziło do naruszeń, w zakresie prowadzonej działalności. Braku wiedzy o podłączeniu niedozwolonego urządzenia dodatkowego i ingerowaniu w pracę urządzenia rejestrującego zainstalowanego w pojeździe nie można kwalifikować ani w kategoriach "braku wpływu", ani okoliczności "których nie można przewidzieć", bowiem przedsiębiorca ma obowiązek nadzorowania kierowców w taki sposób, aby nie dochodziło do naruszeń w tym zakresie. Brak stosowania przez przedsiębiorcę właściwych rozwiązań obciąża pracodawcę, który powinien wykazać się dbałością o osiągnięcie zamierzonego celu prowadzonej działalności.

Tylko przeprowadzając regularnie kontrole okresów prowadzenia pojazdu, czasu trwania innej pracy oraz okresów odpoczynku, przy posłużeniu się dokumentami, będącymi w dyspozycji przewoźnika może on wykrywać naruszenia popełniane przez kierowców i podejmować odpowiednie kroki do ich wyeliminowania w przyszłości.

Jak wynika z zapisów w historii operacji tranzytowej według MRN [...] z dnia [...] maja 2010r. A. L. złożył zgłoszenie do procedury tranzytu w Oddziale Celnym w B. o godzinie [...], funkcjonariusz przyjął zgłoszenie i zwolnił towar do procedury o godzinie [...], po czym pojazd z przesyłką dojechał do Oddziału Celnego w Ko. o godzinie [...].

Nie jest możliwe przedstawienie w powyższych godzinach pojazdu i towaru wraz ze zgłoszeniem celnym w postaci karnetu TIR [...], którego odpowiednikiem zapisów w systemie NCTS jest w/w MRN, w urzędzie wyjścia i następnie w urzędzie przeznaczenia z jednoczesnym wykonywaniem w tym dniu odpoczynku, w godzinach od 2.00 do 20.21.

Z zeznań złożonych przez kierowcę przesłuchanego w charakterze świadka wynika, że rankiem w dniu kontroli osobiście założył magnes do linki przy skrzyni biegów pojazdu po to, by na karcie kierowcy zaznaczony został odpoczynek.

Fakt założenia magnesu w dniu dokonywania odpraw celnych świadczy, iż kierowca uczynił to świadomie wiedząc, iż jest to niezgodne z prawem i zabronione przez przedsiębiorcę. Powyższe może wskazywać, iż przedsiębiorca poza przyjęciem oświadczenia przy nawiązaniu stosunku pracy nie podejmuje działań, które wskazywałyby na brak przyzwolenia dla takich zachowań kierowców.

W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 czerwca 2009 r. (sygn. akt II GSK 989/08) stwierdzono, iż "okoliczności objęte hipotezą przepisów mi. 92a ust. 4 i 93 ust. 7 u.t.d. powinien udowodnić przedsiębiorca, gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z tych przepisów, które zwalniają go od odpowiedzialności za wykroczenie kierowcy pojazdu. Skarżący powinien więc przedłożyć dowody na okoliczności objęte hipotezami omawianych wyżej przepisów, a mianowicie, że nie miał wpływu na powstanie naruszenia prawa przez kierowcę pojazdu lub że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń bądź okoliczności, których skarżący nie mógł przewidzieć.

W tych warunkach Dyrektor Izby Celnej w B. wyjaśnił, że przedstawione przez odwołującego się w toku postępowania dowody nie zwalniają go z odpowiedzialności w przedmiotowej sprawie.

Odnosząc się do kwestii umieszczenia magnesu na impulsatorze umiejscowionym na skrzyni biegów w kontekście kary za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w cyfrowe urządzenie rejestrujące, do którego podłączone zostały niedozwolone urządzenia dodatkowe wpływające na jego niewłaściwe funkcjonowanie należy zauważyć, że wszystkie tachografy cyfrowe wyposażone są w przetworniki indukcyjne. Przykładając magnes do przetwornika zakłóca się jego pracę przez zatrzymanie przesyłania impulsów do urządzenia rejestrującego.

Zgodnie z definicją legalną zawartą w pkt ee) załącznika IB do rozporządzenia nr 3821/85, w którym określono wymagania dotyczące budowy, badań, instalacji i kontroli, urządzenie rejestrujące oznacza całość urządzeń zamierzonych do instalowania w pojazdach drogowych w celu automatycznego lub półautomatycznego pokazywania, rejestrowania i zapamiętywania szczegółowych danych o ruchu takich pojazdów i o pewnych okresach pracy osób kierujących tymi pojazdami. Oznacza to, że w skład urządzenia rejestrującego wchodzi przyrząd rejestrujący znajdujący się w kabinie pojazdu jak i czujnik ruchu dostarczający sygnał przedstawiający prędkość pojazdu i/lub przebytą drogę.

Zgodnie z cytowanym wyżej przepisem art. 15 ust. 8 rozporządzenia nr 3821/85 zabrania się fałszowania danych przechowywanych przez urządzenie rejestrujące. To samo stosuje się do jakiegokolwiek manipulowania urządzeniem rejestrującym, które mogłoby spowodować sfałszowanie, zlikwidowanie lub zniszczenie danych. W pojeździe nie może znajdować się żaden sprzęt, który mógłby zostać użyty w powyższych celach.

Dokonywanie w/w zabronionych działań sankcjonowane jest karą określoną w pkt 12.5 załącznika u.t.d. Do takiego dostosowania przepisów krajowych zobowiązywały przepisy rozporządzenia nr 561/2006, a ponadto nie sposób zgodzić się, że zamiarem racjonalnego ustawodawcy było pozostawienie bez sankcji w krajowym porządku prawnym naruszenia stwierdzonego w niniejszej sprawie. Wymiar kary pieniężnej ma charakter obligatoryjny, a zatem w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów, organ celny ma obowiązek nałożenia kary w ściśle określonej wysokości. W niniejszej sprawie organ celny I instancji nałożył karę pieniężną w prawidłowej wysokości.

W skardze sądowej Spółka E. podniosła, że zgodnie z art. 13 rozporządzenia Rady nr 3821/85 (EWG) z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, pracodawca oraz kierowcy zapewniają poprawne działanie i odpowiednie stosowanie urządzeń rejestrujących. Spółka udowodniła w swoim pisemnym wyjaśnieniu z dnia [...] czerwca 2010 r., że wywiązała się z tego obowiązku. Kierowca pojazdu posiadał niezbędne dokumenty i kwalifikacje do wykonywania zawodu kierowcy w transporcie międzynarodowym rzeczy, ukończył kurs doszkalający kierowców w zakresie czasu pracy a ponadto w momencie rozpoczęcia pracy zapoznał się z regulaminem pracy i podpisał oświadczenie o przestrzeganiu czasu pracy i odpoczynku kierowcy a także zobowiązał się do niestosowania niedozwolonych urządzeń (magnes i tym podobne) w urządzeniach rejestrujących pracę samochodu ciężarowego i kierowcy. Jego trasa została tak zaplanowana, że mógł ją pokonać stosując czas pracy i odpoczynku zgodnie z Umową AETR. Urządzenie rejestrujące (tachograf) w momencie wyjazdu samochodu z bazy było w pełni sprawne i posiadało ważne świadectwo legalizacji i kalibracji. Spółka jako przedsiębiorca uczyniła wszystko, aby do naruszenia przepisów nie dopuścić. Z oświadczenia kierowcy wynika, że samowolnie bez wiedzy pracodawcy zakłócił prace tachografu kładąc na skrzyni biegów mały magnes. Nie było to urządzenie trwale podłączone do urządzeń rejestrujących albo przekładniowych. Według orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, obiektywna koncepcja odpowiedzialności administracyjnej nie jest odpowiedzialnością absolutną, to znaczy, że naruszający przepisy może się uwolnić od tej odpowiedzialności, jeśli wykaże, że uczynił wszystko, czego od niego można wymagać, aby do naruszenia przepisów nie doszło. Odrzucenie tego poglądu byłoby sprzeczne z zasadą demokratycznego państwa prawnego (art. 2 konstytucji RP).

Spółka zarzuciła, że rażącym błędem ze strony organu jest nie przesłuchanie kierowcy pojazdu w toku wszczętego w dniu [...] czerwca 2010 r. postępowania administracyjnego. Przesłuchanie kierowcy mogłoby wyjaśnić, czy przedsiębiorca miał wpływ na dokonanie naruszenia prawa przez kierowcę, czy nie. O konieczności przesłuchania kierowcy sygnalizowano w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Wyjaśnienie tej kwestii pozwoliłoby na umorzenie wobec przedsiębiorcy postępowanie w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w B. wnosił o jej oddalenie.

Sąd zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna. Tytułem wstępu należy przypomnieć, że problematyka nakładania kar pieniężnych za naruszenie obowiązków w zakresie przewozu drogowego regulowana jest przepisami ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (dalej - u.t.d.). Zgodnie z jej art. 92 ust. 1, przesłankami nakładania tych kar są naruszenia obowiązków lub warunków wynikających z przepisów tej ustawy oraz innych wymienionych przepisów. Suma kar pieniężnych nałożonych podczas jednej kontroli nie może przekroczyć kwoty [...] zł – w odniesieniu do kontroli drogowej i [...] zł - w odniesieniu do kontroli w przedsiębiorstwie (art. 92 ust. 2 u.t.d.). Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy (art. 92 ust. 4 u.t.d.).

Jak wynika z akt sprawy przedmiotem sporu jest nałożenie na skarżącą Spółkę kary pieniężnej w kwocie [...] zł za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w cyfrowe urządzenie rejestrujące, do którego podłączono niedozwolone urządzenia dodatkowe wpływające na jego niewłaściwe funkcjonowanie (Lp.12.5 załącznika do u.t.d.) oraz kary pieniężnej w kwocie [...] zł za samowolną ingerencję w funkcjonowanie cyfrowego urządzenia rejestrującego zainstalowanego w pojeździe (Lp. 12. 15 w/w załącznika). Według orzekających organów, zamontowany przez kierowcę magnes, zmieniający wskazania urządzenia pomiarowo – kontrolnego (tachografu), jest niedozwolonym urządzeniem wpływającym na niewłaściwe funkcjonowanie tachografu. Zamocowanie magnesu jest również samowolną ingerencją w funkcjonowanie cyfrowego rejestrującego zainstalowanego w pojeździe. Podstawę ustaleń organów stanowi protokół z kontroli z dnia [...] maja 2010 r., dołączona do niego dokumentacja fotograficzna oraz oświadczenie kierowcy pojazdu.

W ocenie Sądu, decyzja o nałożeniu na skarżącą Spółkę kary pieniężnej w łącznej wysokości [...] zł jest rozstrzygnięciem prawidłowym. Kara pieniężna nakładana jest na przedsiębiorcę, jako osobę wykonującą przewóz drogowy (art. 93 ust. 1 u.t.d.). Jak słusznie wyjaśnia Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 października 2010 r. sygn. akt II GSK 838/09, kary pieniężne, o jakich mowa w art. 92 ust. 1 u.t.d. mają zagwarantować należyte wykonywanie działalności gospodarczej i przedsiębiorca ponosi ryzyko związane z jej prowadzeniem.

W orzecznictwie sądów administracyjnych sygnalizuje się, że art. 92 ust. 1 wyraża zasadę, według której podlega karze pieniężnej wykonujący przewóz drogowy w razie naruszenia obowiązków lub warunków wynikających z przepisów ustawy lub przepisów w nim wymienionych i w/w przepis przewiduje po stronie organów administracyjnych bezwzględny obowiązek nałożenia takiej kary (zob. wyrok NSA z dnia 4 grudnia 2008 r. sygn. akt II GSK 540/08).

Zgodnie ze stanowiskiem Trybunału Konstytucyjnego, celem kary pieniężnej, o której mowa w komentowanym art. 92 ust. 1, nie jest represja, ale zagwarantowanie należytego i zgodnego z prawem prowadzenia działalności gospodarczej (wyrok TK z dnia 31 marca 2008 r. sygn. akt SK 75/06 , OTK – A 2008/2/30).

Odnosząc się do zarzutów i wniosków skargi, że skarżąca Spółka nie ma wpływu na powstanie naruszenia prawa przez kierowcę, bowiem to on samowolnie bez wiedzy pracodawcy zakłócił funkcjonowanie tachografu "kładąc na skrzyni biegów mały (...) magnes", nie udowodniono winy Spółce w sytuacji, kiedy uczyniła ona wszystko, aby nie doszło do naruszenia prawa (kierowca posiadał niezbędne dokumenty oraz kwalifikacje do wykonywania zawodu kierowcy, znał regulamin pracy i zobowiązał się do niestosowania niedozwolonych urządzeń – magnes i tym podobne), należy stwierdzić, iż stosownie do art. 92 a ust. 4 u.t.d. postępowania administracyjnego wobec przedsiębiorcy nie wszczyna się, jeżeli okoliczności i dowody jednoznacznie wskazują, że podmiot wykonujący przewóz nie miał wpływu na powstanie naruszenia. Okoliczności, na które powołuje się Spółka, nie są okolicznościami szczególnymi i nie zwalniają jej z odpowiedzialności. Do takiego wniosku prowadzi redakcja przepisu art. 93 ust. 7 u.t.d. Wprowadza on instytucję umorzenia postępowania w drodze decyzji, w przypadku, gdy naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć. Spółka dysponuje oświadczeniem kierowcy, że ten zobowiązuje się do niestosowania urządzeń zakłócających pracę tachografu. Oznacza to, że Spółka nie wyklucza ewentualnych działań kierowcy, polegających stosowaniu magnesu. Zatem jego zamocowanie przez kierowcę nie jest zdarzeniem, którego podmiot realizujący przewozy nie mógł obiektywnie przewidzieć.

Wbrew stanowisku Spółki, faktu nieprzesłuchania kierowcy w toku wszczętego postępowania administracyjnego (po wystosowaniu do Spółki zawiadomienia z dnia [...] czerwca 2010 r. o wszczęciu postępowania), nie można utożsamiać z rażącym błędem natury dowodowej, ponieważ istotne okoliczności dotyczące stanu faktycznego poczynione zostały już w dniu [...] maja 2010 r., to jest w dniu przeprowadzenia kontroli drogowej. Od tego dnia organ dysponuje protokołem z kontroli, dokumentacją fotograficzną oraz wyjaśnieniami kierowcy, który wprost przyznaje się do założenia magnesu do linki przy skrzyni biegów (k. 14 akt adm.) i nie składa zastrzeżeń do protokołu z kontroli i podpisuje go (k. 17 akt adm.). Organ administracji publicznej może nie uwzględnić żądania przeprowadzenia dowodu, jeżeli żądanie dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami (art. 78 § 2 k.p.a.). Ponowne przesłuchanie kierowcy, o co Spółka wnosi w odwołaniu od decyzji organu I instancji, nie było czynnością konieczną, skoro w trakcie przesłuchania w dniu [...] maja 2010 r. świadek A. L. (kierowca) podaje okoliczności "korzystne" dla Spółki.

W rezultacie Spółka niesłusznie wywodzi, że przesłuchanie kierowcy po oficjalnym wszczęciu postępowania administracyjnego mogłoby wyjaśnić, czy przedsiębiorca miał wpływ na naruszenie prawa przez kierowcę. Podstawowe znaczenie mają ustalenia dotyczące stanu faktycznego, stwierdzone w toku kontroli. Zasadniczo jedynie na tym etapie postępowania strona ma możliwość wpływu na ocenę, czy nastąpiło określone naruszenie przepisów u.t.d. oraz na kwalifikację tego przekroczenia (tak WSA w Warszawie w wyroku z dnia 13 stycznia 2009 r. sygn. akt VI SA/Wa 2208/08; LEX 531070).

W tym stanie rzeczy nieusprawiedliwiony jest zarzut o braku przesłanek prawnych do nałożenia na Spółkę kary pieniężnej. Organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji RP). Jak wyżej wykazano Dyrektor Izby Celnej w B. działał zgodnie z przepisami u.t.d. Z tego względu odpada zarzut o naruszeniu zasady ogólnej demokratycznego państwa prawnego, ujętej w art. 2 Konstytucji RP.

Mając powyższe na uwadze skarga podlegała oddaleniu na mocy art. 151 p.p.s.a.