Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 550/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2010-03-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6164 Wspólnoty gruntowe
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 8 ust. 1
journal: Dz.U. 1963 nr 28 poz 169
law: Ustawa z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. b
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Kiermaszek (spr.), po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wspólnoty gruntowej 1) uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty B. z dnia [...] r. nr [...], 2) orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz J. N. kwotę 200,00 (dwieście) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] r. skierowanym do Starosty B. M. M., J. N., S. K., K. S. i M. N.t - członkowie Spółki dla "A" w S. wnieśli o wydanie decyzji w trybie art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (Dz. U. Nr 28 poz. 169 ze zm.), zwanej dalej ustawą. Zawarte w tym piśmie żądanie dotyczyło nieruchomości zapisanych w ewidencji gruntów miasta S. na "A" w S.

Pierwszą wydaną w sprawie decyzją z dnia [...]r. nr [...], podjętą z upoważnienia Starosty B., orzeczono o umorzeniu jako bezprzedmiotowego postępowania w sprawie ustalenia, które nieruchomości stanowią wspólnotę gruntową bądź mienie gromadzkie. W uzasadnieniu organ wskazał, że w kwestii stanowiącej przedmiot rozstrzygnięcia przesądzające znaczenie ma decyzja Wojewody K. z dnia [...]r., nr [...], która utrzymana została w mocy decyzją Ministra Ochrony Środowiska Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia [...]r., nr [...]. Decyzją tą umorzone zostało postępowanie w przedmiocie ustalenia wykazu uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej, wielkości przysługujących im udziałów we wspólnocie oraz ustalenia, które nieruchomości stanowią wspólnotę gruntową. Wniesiona przez członków Spółki do "A" w S. skarga na ostatnio wymienioną decyzję Ministra Ochrony Środowiska Zasobów Naturalnych i Leśnictwa została oddalona prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 października 1999 r., sygn. akt II SA 557/99 i 736-777/99. W wyroku tym NSA potwierdził stanowisko organów orzekających, że objęte postępowaniem grunty nie spełniają określonych w art. 1 ustawy warunków do uznania ich za wspólnotę gruntową. Kierując się tymi orzeczeniami organ I instancji uznał, że sprawa ustalenia, które nieruchomości na terenie miasta S. stanowią wspólnotę gruntową, a do tego zmierzało oparte na treści art. 8 ust. 1 ustawy żądanie wnioskodawców, została już ostatecznie rozstrzygnięta, stąd wszczęte postępowanie należało umorzyć.

Odwołanie od tej decyzji wnieśli M. M., J. N., K. S., M. N. i S. K. oraz "A" domagając się jej uchylenia jako nieważnej z uwagi na szereg wad, w tym wydania jej w warunkach wskazanych w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. W piśmie z dnia [...]r. odwołujący się dodatkowo podnieśli, że w postępowaniu przed organem I instancji nie była należycie reprezentowana Spółka dla "A" w S.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. po rozpoznaniu tego odwołania decyzją z dnia [...]r. nr [...] na podstawie art. 17 pkt 1, art. 127 § 2 i art. 138 § 2 w związku z art. 28 i art. 31 k.p.a. oraz art. 1, art. 6, art. 8 ust. 7 i art. 14 ust. 1 ustawy w związku z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32 poz. 191 ze zm.) uchyliło decyzję Starosty B. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi.

Uzasadniając to orzeczenie organ odwoławczy stwierdził, że decyzja organu I instancji nie mogła się ostać. Nie wynikało to jednak z uwzględnienia zarzutów odwołania lecz z innych względów. Zdaniem Kolegium w dotychczasowym postępowaniu przed organem I instancji nie został ustalony status prawny odwołującego się stowarzyszenia zwykłego "A", gdyż nie zostało w tej sprawie wydane postanowienie o dopuszczeniu tego Stowarzyszenia do udziału w sprawie w oparciu o art. 31 § 2 k.p.a. W wyniku tego decyzja organu I instancji została skierowana do podmiotu nie będącego stroną postępowania, a tym samym obarczona jest wadą, o jakiej mowa w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Organ odwoławczy uznał również za niedopuszczalne wydanie takiego postanowienia w postępowaniu odwoławczym, bowiem naruszałoby to określoną w art. 15 k.p.a. zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Kolegium zwróciło też uwagę, że w dotychczasowym postępowaniu nie została wyjaśniona sprawa upoważnienia do wydania decyzji w imieniu Starosty B. dla Naczelnika Wydziału Mienia Starostwa B., bowiem brak jest w aktach odpowiedniego upoważnienia. W kwestii zarzutu dotyczącego reprezentacji w postępowaniu przed Starostą Spółki do "A" w S. Kolegium uznało, że była ona należycie reprezentowana, bowiem w postępowaniu administracyjnym reprezentował ją kurator, w osobie A. K., ustanowiony w trybie art. 42 k.c. postanowieniem Sądu Okręgowego w K. z dnia [...] r., sygn. akt [...], który został umocowany do reprezentowania Spółki.

W skardze na powyższą decyzję Stowarzyszenie "A" w S. oraz M. M., J. N., S. K., K. S. i M. N. wnieśli o jej uchylenie celem merytorycznego rozpoznania odwołania przez organ II instancji. Zdaniem skarżących, wbrew stanowisku Kolegium, Stowarzyszenie miało przymiot strony postępowania, jakkolwiek nie zostało formalnie wydane oparte na treści art. 31 § 2 k.p.a. postanowienie o dopuszczeniu go do udziału w postępowaniu. Do dopuszczenia tego doszło bowiem przez czynności faktyczne szczegółowo opisane w skardze oraz skierowanie do Stowarzyszenia decyzji organów obu instancji. Zdaniem skarżących nie było także przeszkód do wydania postanowienia w trybie art. 31 § 2 k.p.a. przez organ odwoławczy. Wątpliwości co do upoważnienia posiadanego przez pracownika Starosty B. Kolegium powinno wyjaśnić poprzez przeprowadzenie w tym przedmiocie odpowiedniego postępowania wyjaśniającego. Ponownie postawiony został zarzut niewłaściwej reprezentacji w postępowaniu administracyjnym Spółki dla "A" w S. Skarżący zwrócili też uwagę na wątpliwości dotyczące sposobu doręczenia wydanych w sprawie decyzji w związku z treścią art. 8 ust. 6 ustawy. Zakwestionowali również upoważnienie do reprezentowania Gminy S. udzielone pracownikowi Urzędu Gminy R. S. Wreszcie podtrzymali zawarte w odwołaniu stanowisko, że zasadnie organ I instancji umorzył postępowanie administracyjne w związku z wydaniem przez Wojewodę [...] decyzji z dnia [...] r. niezależnie od kwestionowania przez nich legalności tego orzeczenia, nie zgodzili się jednak z uzasadnieniem rozstrzygnięcia Starosty .

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumentację.

Wyrokiem z dnia 12 czerwca 2006 r., sygn. akt II SA/Gl 533/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę M. N., M. M., S. K., K. S. i J.N., natomiast ze skargi Stowarzyszenia "B" w S. uchylił zaskarżoną decyzję SKO w K.

Oddalając skargę członków [...] w S. Sąd w składzie rozpoznającym sprawę przyjął, że nie posiadają oni legitymacji czynnej do wniesienia skargi w rozumieniu art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., bowiem swój interes prawny wywodzili oni jedynie z przysługujących im uprawnień do udziału w tej wspólnocie. Uwzględniając natomiast skargę Stowarzyszenia "B" Sąd stwierdził, że była ona zasadna z uwagi na naruszenie zaskarżoną decyzją przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stowarzyszenie to, jako wpisane do ewidencji stowarzyszeń Starostwa Powiatowego w B., jest organizacją społeczną w rozumieniu art. 5

§ 2 pkt 5 k.p.a. i art. 31 tej ustawy. Postępowanie administracyjne zostało zaś wszczęte z urzędu w wyniku uwzględnienia żądania tego Stowarzyszenia, co skutkowało uzyskaniem przymiotu strony w rozumieniu art. 31 § 3 k.p.a. Ustalenia tego, zdaniem Sądu, nie mogła podważyć okoliczność, że w sprawie nie doszło do formalnego wydania postanowienia o wszczęciu postępowania, skoro nie tylko wszczęte zostało ono na żądanie tego Stowarzyszenia, ale i zostało z jego udziałem przeprowadzone.

Skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego od powyższego wyroku w części uchylającej zaskarżoną decyzję wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. Z kolei J. N. i M. M. wnieśli skargę kasacyjną od tej części wyroku, którą oddalono skargę pozostałych skarżących.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...] r., sygn. akt II OSK [...] uchylił zaskarżone orzeczenie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach. Uzasadniając swoje orzeczenie NSA wskazał, że w sprawie wystąpiła jedna z przyczyn nieważności postępowania, którą zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. był obowiązany uwzględnić z urzędu. W postępowaniu przed Sądem I instancji na skutek naruszenia przez ten sąd przepisów pozbawiona została możności obrony swych praw Spółka dla "A" w S., co wyczerpuje przesłankę przewidzianą w art. 183 § 2 pkt 5 P.p.s.a. Spółka ta nie ma bowiem organów statutowych uprawnionych do jej reprezentacji, a działania kuratora ustanowionego przez sąd powszechny w trybie art. 42 § 1 k.c. nie doprowadziły do powołania organów upoważnionych do jej reprezentacji, nie doszło także do likwidacji tej osoby prawnej. Powołując się na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 maja 2004 r., sygn. akt III CK 249/200 (OSNC z 2005 r. nr 5, poz.87) NSA wskazał, że przepis art. 42 § 2 k.c. zakreśla kompetencje kuratora do czynności w nim wskazanych, a zatem nie mógł on reprezentować Spółki w niewymienionych w tym przepisie czynnościach w zastępstwie jej statutowych organów. NSA nie podzielił zatem stanowiska zajętego przez Sąd I instancji w przywołanym wyroku, że kurator ustanowiony na podstawie art. 42 § 1 k.c. mógł reprezentować Spółkę do "A" w S. w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

W następstwie tego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia [...] r., sygn. akt II SA/Gl 526/08, zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne w oparciu o przepis art. 124 § 1 pkt 1 P.p.s.a. do czasu powołania organów Spółki do "A" w S. W wyniku rozpoznania zażalenia M.M., J. N., S. K., K. S. i M. N. oraz Stowarzyszenia "A" w S Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 23 grudnia 2008 r., sygn. akt II OZ 1125/08 uchylił to postanowienie z tego powodu, że w dniu [...] r. Ogólne Zebranie Członków Spółki dla "A" w Siewierzu powołało jej władze statutowe (Zarząd oraz Komisję Rewizyjną), a tym samym skoro zostały powołane statutowe organy Spółki brak jest podstaw do zawieszenia postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny po ponownym rozpoznaniu sprawy wyrokiem z dnia 1 czerwca 2009 r., sygn. akt II SA/Gl 526/08 uchylił zaskarżoną decyzję SKO w K. z dnia [...] r. i poprzedzającą ją decyzję Starosty B. z dnia [...] r.

W uzasadnieniu tego wyroku Sąd stwierdził, że bezsporne jest w sprawie, że w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym toczącym się przed organami obu instancji Spółka dla "A" w S. była reprezentowana przez kuratora powołanego postanowieniem Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] r., sygn. akt [...], które zostało zmienione postanowieniem Sądu Okręgowego w K. z dnia [...] r., sygn. akt [...]. Tymczasem kurator ustanowiony w trybie art. 42 § 1 k.c. nie mógł reprezentować w postępowaniu sądowoadministracyjnym osoby, dla której został ustanowiony, nie był on bowiem uprawniony do jej reprezentowania w sprawach wykraczających poza kompetencje wskazane w art. 42 § 2 k.c. Dokonana w powyższym wyroku przez NSA wykładnia przepisów k.c. nakazuje przyjąć, że Spółka dla "A" w S. nie była także należycie reprezentowana w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym. Tym samym należało stwierdzić , że wskazana Spółka bez własnej winy nie brała udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym, co wypełnia przesłankę wznowienia postępowania przewidzianą w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i już z tej przyczyny musiało to skutkować uchyleniem kontrolowanych decyzji.

Zdaniem Sądu należało podzielić również argumentację skarżących uznających za błędne stanowisko SKO w K. kwestionujące występowanie Stowarzyszenia "B" w S. na prawach strony postępowania przed organem I instancji. Przepis art. 31 § 1 k.p.a. w tej kwestii dopuszcza kilka rodzajów uczestnictwa organizacji społecznej w sprawie dotyczącej innej osoby. Przesłankami dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu, które muszą zostać spełnione łącznie, jest zgodność zgłoszonych przez tę organizację żądań z jej celami statutowymi, a także względy interesu społecznego. Spełnienie wskazanych wyżej przesłanek warunkuje także uwzględnienie żądania organizacji społecznej dotyczące wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie dotyczącej innej osoby. W tym ostatnim przypadku spełniona winna zostać jednak jeszcze dodatkowa przesłanka, a mianowicie żądanie wszczęcia postępowania może zostać skutecznie zgłoszone tylko w postępowaniu, które może zostać wszczęte z urzędu. Z przepisu art. 8 ust. 1 ustawy wynika, że postępowanie dotyczące ustalenia nieruchomości stanowiących wspólnotę gruntową bądź mienie gromadzkie jest wszczynane z urzędu. Z akt sprawy wynika jednocześnie, że postępowanie to zostało wszczęte na żądanie Stowarzyszenia "B" w S. mimo iż organ I instancji nie wydał wymaganego przepisem art. 31 § 2 k.p.a. postanowienia o wszczęciu postępowania. W aktach sprawy brak także postanowienia o dopuszczeniu Stowarzyszenia do udziału w tym postępowaniu. Jednakże Starosta B. poprzez czynności faktyczne dopuścił jednak Stowarzyszenie "B" w S. do udziału w postępowaniu na prawach strony. Świadczą o tym liczne pisma kierowane przez ten organ do Stowarzyszenia, w tym zawiadomienia dotyczące przeprowadzania szeregu czynności procesowych. Organ zapewnił także tej organizacji udział w rozprawie administracyjnej w charakterze strony postępowania i wreszcie doręczył jej decyzję administracyjną kończącą postępowanie w I instancji. Mimo iż w sprawie doszło do naruszenia regulacji zamieszczonych w art. 31 k.p.a. Stowarzyszenie "B" w S. brało jednak udział na prawach strony w postępowaniu toczącym się przed Starostą B. Sąd nie zgodził się ze stanowiskiem Kolegium, że wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu nie mógł być uwzględniony na etapie postępowania przed organem II instancji. Możliwość taka nie jest przy tym kwestionowana ani w doktrynie ani w orzecznictwie. Błędnym okazał się więc pogląd, że dla rozstrzygnięcia statusu Stowarzyszenia jako strony postępowania konieczne było wydanie orzeczenia opartego na przepisie art. 138 § 2 k.p.a.

Sąd uznał również, że skarżący M. N., M. M., S. K. i K. S. byli legitymowani do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 50 § 1 ustawy P.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest m.in. każdy kto ma w tym interes prawny. Tym samym skoro przedmiotem postępowania administracyjnego, w którym zapadła zaskarżona decyzja, było ustalenie w trybie art. 8 ust. 1 ustawy, które z nieruchomości gruntowych zapisanych w ewidencji gruntów na [...] w S. stanowią mienie tej wspólnoty bądź mienie gromadzkie, to stronami w takim postępowaniu w myśl art. 6 ustawy są wszyscy uprawnieni do udziału we wspólnocie gruntowej ( tak również przyjęto w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 26 listopada 2007 r., sygn. akt II SA/Gl 355/06 niepubl.).

Zdaniem Sądu podstawą uchylenia decyzji organu nie mogła być także okoliczność związana z wątpliwościami dotyczącymi posiadania upoważnienia Starosty B. przez osobę podpisującą decyzję w imieniu tego organu. Podstawę taką mogło stanowić jedynie ustalenie, że istotnie osoba podpisana pod decyzją upoważnienia takiego nie posiadała, względnie nieprzedłożyła ona na żądanie organu odwoławczego przedmiotowego upoważnienia, przesłanki te w dacie wydania zaskarżonej decyzji jednak nie wystąpiły.

W ocenie Sądu niezasadny okazał się zarzut naruszenia przez organy orzekające treści art. 8 ust. 6 ustawy polegający na zaniechaniu podania zapadłej w sprawie decyzji do wiadomości osób uprawnionych do udziału we wspólnocie w sposób przyjęty w danej miejscowości oraz ogłoszenie jej poprzez wywieszenie w urzędzie gminy na okres 14 dni. W kontrolowanej sprawie organ I instancji wydał bowiem decyzję umarzającą postępowanie, a zatem nie doszło w niej do ustalenia, które nieruchomości stanowią wspólnotę gruntową bądź mienie gromadzkie.

W konkluzji Sąd stwierdził, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy Starosta B. zapewni prawidłową reprezentację w postępowaniu Spółki dla "A" w S. Organ ten zwróci się w trybie art. 64 § 2 k.p.a. do Stowarzyszenia "B w S. o wskazanie, czy kierowane do niego pisma należy traktować jako wniosek o dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu, a w razie uzyskania potwierdzenia tej okoliczności Starosta po zanalizowaniu celów statutowych tej organizacji oraz rozważeniu, czy za dopuszczeniem jej do postępowania przemawia interes społeczny, wyda postanowienie w trybie art. 31 § 2 k.p.a. Z uwagi na okoliczność, że kontrolowana decyzja ograniczała się do kwestii dotyczących spełnienia wymogów formalnych w postępowaniu przed organem I instancji, Sąd wyraził zapatrywanie, że nie jest uprawniony do wskazania sposobu rozstrzygnięcia w tym postępowaniu kwestii merytorycznych. Zamieszczenie w wyroku zapadłym w tego rodzaju sprawie wskazań dotyczących sposobu merytorycznego załatwienia sprawy spowodowałoby bowiem wejście Sądu w kompetencje organów administracji, a tym samym stałoby w sprzeczności z funkcją kontrolną sprawowaną przez sądy administracyjne stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.).

Przed wydaniem powyższego wyroku, który uprawomocnił się z dniem [...] r., na drodze administracyjnej kontynuowane było przedmiotowe postępowanie. I tak, postanowieniem z dnia [...] r. Starosta B. orzekł o odmowie zawieszenia postępowania, a postanowienie to utrzymane zostało w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem wydanym w dniu [...] r. ( skarga na to orzeczenie wniesiona przez M. M. została uwzględniona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, który wyrokiem z dnia 26 listopada 2007 r., sygn. akt II SA/Gl 355/06 uchylił postanowienia organów obu instancji).

Decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną z upoważnienia Starosty B., ponownie orzeczono o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia nieruchomości stanowiących wspólnotę gruntową bądź mienie gromadzkie.

Odwołanie od tej decyzji wnieśli M.M., J. N., Z. K., K. S. i M. N. oraz Stowarzyszenie "B" w S., a nadto H.B., J.K., A.K., H. K., K. Ł., T. B., M. M., H.N., K. N., W. M., T. B., K. D., T.S. i J. K..

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. odwołanie to rozpoznało po wydaniu wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie II OSK 59/07, a przed podjęciem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozstrzygnięcia w sprawie II SA/Gl 526/08. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. decyzją z dnia [...] r. nr [...] na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchyliło zaskarżoną decyzję Starosty B. i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia.

W pisemnych motywach tej decyzji Kolegium odwołało się do oceny prawnej zawartej w prawomocnym wyroku WSA w Gliwicach z dnia 26 listopada 2007 r., sygn. akt II SA/Gl 356/06, co tym samym uniemożliwia pozostawienie w obrocie prawnym decyzji organu I instancji. Brak właściwej reprezentacji Spółki w postępowaniu powoduje zaistnienie przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Próba sanowania owej wadliwości w postępowaniu odwoławczym naruszałaby zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Dodatkowo Kolegium zauważyło, że aby organ pierwszej instancji mógł wykonać wyrok WSA w Gliwicach z dnia 26 listopada 2007 r. musi prowadzić postępowanie, a to jest możliwe jedynie wówczas, gdy z wniesionych odwołań zostanie uchylona decyzja organu pierwszej instancji wraz z przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Od ostatnio wymienionej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. skargę wnieśli M. M., J. N., S. K. oraz Stowarzyszenie "B" w S wnosząc o jej uchylenie.

W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, że skoro przesądzone zostało, iż stronami postępowania w sprawie ustalenia, które nieruchomości stanowią wspólnotę gruntową bądź mienie gromadzkie są wszyscy uprawnieni do udziału we wspólnocie, stąd stosownie do art. 8 ust. 6 ustawy każdej z tych osób podać należy do wiadomości wydaną w sprawie decyzję. Organ odwoławczy nie dopełnił tego obowiązku generując po raz kolejny wadę wznowieniową. W ocenie skarżących zachodzi podstawa do zniesienie dotychczasowego postępowania administracyjnego. Za pozbawione skutków procesowych należy bowiem uznać czynności organu podejmowane wobec strony pozbawionej zdolności do czynności prawnej.

W odpowiedzi na skargę Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dotychczasową argumentacją wniosło o oddalenie skargi. Kolegium zauważyło, że przedmiotem zaskarżenia jest decyzja kasacyjna organu odwoławczego z przekazaniem sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.

Postanowieniem z dnia 7 sierpnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę M. M., S. K. i Stowarzyszenia "B" w S.

Rozpoznając zaś skargę J. N. Sąd zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie i to niezależnie od zarzutów w niej podniesionych, a z powodu, który sąd administracyjny dokonując kontroli legalności zaskarżonego aktu zobowiązany był wziąć pod rozwagę z urzędu, do czego uprawnia i obliguje przepis art. 134 § 1 P.p.s.a.

Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., którą uchylono decyzję Starosty B. z dnia [...] r. z przekazaniem sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Przedmiot sprawy stanowiło zaś ustalenie, które nieruchomości stanowią mienie wspólnoty lub mienie gromadzkie. Obie te decyzje wydane zostały w oparciu o wcześniejszą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. Jednakże, zgodnie z tym na co wskazano w części wstępnej, ostatnio powołana decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. została zaskarżona do sądu administracyjnego. Sam fakt zaskarżenia tej decyzji nie stanowił formalnej przeszkody w kontynuowaniu postępowania przez organ pierwszej instancji, skoro w toku postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach w sprawie II SA/Gl 533/05 nie zostało wstrzymane jej wykonanie. Częściowo dostrzegło to Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wstrzymując się z rozpoznaniem sprawy w postępowaniu odwoławczym na skutek odwołania wniesionego od decyzji Starosty B. z dnia [...] r. Kolegium miało w polu widzenia, że zaskarżona decyzja z dnia [...] r. została uchylona przez WSA w Gliwicach ( wyrok z dnia 12 czerwca 2006 r., sygn. akt II SA/Gl 533/06), a to orzeczenie z kolei uchylone zostało przez Naczelny Sąd Administracyjny ( wyrok z dnia 10 marca 2008 r., sygn. akt II OSK 59/07). Jednakże Kolegium w swych działaniach wykazało się niekonsekwencją, nie uwzględniło bowiem, że na skutek kasacyjnego orzeczenia NSA, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zobowiązany będzie ponownie rozpoznać sprawę. Wyrokiem z dnia [...] r., sygn. akt II SA/Gl 526/08 Sąd ten uchylił zaś zarówno zaskarżoną decyzję Kolegium z dnia [...] r., jak i poprzedzającą ją decyzję Starosty B. z dnia [...] r.

Tymczasem zaskarżona w niniejszym postępowaniu decyzja Kolegium z dnia [...] r. wydana została jeszcze przed uprawomocnieniem się powyższego wyroku, tj. przed dniem [...] r. Wydanie tego orzeczenia sądowego doprowadziło do stanu, że organy administracyjne zobowiązane są ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę, kierując się oceną prawną zawartą w tym orzeczeniu. Zwrócić należy uwagę, że wynikające z uzasadnienia zaskarżonej decyzji Kolegium okoliczności, jakie winien wziąć pod uwagę organ I instancji, stosownie do wymogu z art. 138 § 2 k.p.a., nie w pełni odpowiadają ocenie prawnej wyrażonej przez sąd administracyjny. Zgodnie zaś z art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie nie tylko sąd, ale również organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Mając to na względzie wyłączona jest możliwość umorzenia niniejszego postępowania sądowego, gdyż postępowanie pomimo kasacyjnego rozstrzygnięcia Kolegium z przekazaniem sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia nie stało się bezprzedmiotowe.

Dotychczasowe rozważania prowadzą do konkluzji, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, które wydane zostały w oparciu o wcześniejszą decyzję SKO w K. z dnia [...] r., a która została uchylona prawomocnym orzeczeniem sądu administracyjnego, naruszają prawo. Okoliczność ta stanowi bowiem podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego ( art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a.). Stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa obliguje Wojewódzki Sąd Administracyjny do uchylenia kontrolowanych decyzji. Stosownie bowiem do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. stwierdzenie naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bez względu na to czy naruszenie to miało lub mogło mieć wpływ na wynik sprawy, powoduje potrzebę uchylenia zaskarżonych aktów administracyjnych.

Z tych więc powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. uchylił zarówno zaskarżoną decyzję, jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, a nadto orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. To ostatnie rozstrzygnięcie utraci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku ( art. 152 P.p.s.a.) O kosztach postępowania sądowego orzeczono z urzędu na podstawie art. 210 § 2 P.p.s.a., koszty te sprowadzają się do wpisu od skargi. Strona skarżąca nie wykazała, by poniosła dalsze koszty postępowania prowadzonego osobiście.

Wobec stwierdzenia, że kontrolowane decyzje wydane zostały z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym ( art. 119 pkt 1 i art. 120 P.p.s.a.).

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy na drodze administracyjnej uwzględnią organy ocenę prawną i wynikające z niej wskazania co do dalszego postępowania zawarte w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 1 czerwca 2009 r., sygn. akt II SA/Gl 526/08. Analizie prawnej w zakresie wpływu na wynik niniejszej sprawy poddana zostanie prawomocna decyzja Wojewody K. z dnia [...] r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ustalenia wykazu uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej, wielkości udziałów oraz ustalenia, które nieruchomości stanowiły wspólnotę gruntową lub mienie gromadzkie.