Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 329/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-06-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Odpady
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 79-80
journal: Dz.U. 2010 nr 220 poz 1447
law: Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej - tekst jednolity
article: art. 138 par. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka, Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi B. B. i G. B. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Głównego Inspektora Ochrony Środowiska na rzecz skarżących B. B. i G. B. kwotę 474 (czterysta siedemdziesiąt cztery) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] grudnia 2011r. Nr [...] Główny Inspektor Ochrony Środowiska działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm. zw w dalszej części k.p.a), po rozpatrzeniu odwołania Pani B. B. i Pana G. B., prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą P. s.c. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lutego 2011 r., znak: [...] orzekł o uchyleniu decyzji organu I instancji w sprawie wymierzenia odwołującym kary pieniężnej w wysokości 30 000 zł (słownie: trzydzieści tysięcy złotych) za dokonywanie poza stacją demontażu usunięcia z pojazdów wycofanych z eksploatacji elementów lub substancji niebezpiecznych, w tym płynów, wymontowywania z pojazdów wycofanych z eksploatacji przedmiotów wyposażenia lub części nadających się do ponownego użycia, wymontowywania z pojazdów wycofanych z eksploatacji elementów nadających się do odzysku lub recyklingu - w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż w odwołaniu od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska wymierzającej Pani B. B. i Panu G. B., karę pieniężną w wysokości 30 000 zł za dokonywanie poza stacją demontażu usunięcia z pojazdów wycofanych z eksploatacji elementów lub substancji niebezpiecznych, w tym płynów wymontowywania z pojazdów wycofanych z eksploatacji przedmiotów wyposażenia lub części nadających się do ponownego użycia, wymontowywania z pojazdów wycofanych z eksploatacji elementów nadających się do odzysku lub recyklingu, odwołanie wnieśli B. B. i G. B. Zaskarżonej decyzji zarzucili:

1. naruszenie art. 79 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U z 2010 r. Nr 220, poz. 1447, z późn. zm.), zwanej dalej: u.s.d.g. - poprzez podjęcie czynności kontrolnych w dniu 16.06.2010 r. bez uprzedniego zawiadomienia kontrolowanego przedsiębiorcy o zamiarze wszczęcia kontroli, a co za tym idzie jej wszczęcie i prowadzenie z naruszeniem terminów wskazanych w art. 79 ust. 4 u.s.d.g.,

2. naruszenie art. 79a ust. 1 u.s.d.g. - poprzez podjęcie czynności kontrolnych bez uprzedniego okazania kontrolowanemu legitymacji służbowej oraz bez uprzedniego doręczenia kontrolowanemu właściwego upoważnienia do kontroli,

3. naruszenie art. 79a ust. 1 u.s.d.g. w związku z art. 79a ust. 5 i 6 u.s.d.g. - poprzez podjęcie czynności kontrolnych i ich prowadzenie w dniu 16.06. 2010 r. bez posiadania przez kontrolującego zgodnego z prawem upoważnienia, w którym to a upoważnieniu - przed złożeniem na nim podpisu osoby udzielającej upoważnienia - wprowadzone zostałoby oznaczenie przedsiębiorcy objętego kontrolą oraz miejsce wykonywania czynności kontrolnych, a ponadto poprzez prowadzenie czynności w D. (poczta R.), które to miejsce w jakikolwiek sposób nie było nigdy ujęte w upoważnieniu,

4. naruszenie art. 77 ust. 6 u.s.d.g. - poprzez zebranie w dniu 16.06.2010 r. dowodów, a następnie oparcie także na nich rozstrzygnięcia w sprawie, choć dowody te, zebrane zostały z naruszeniem prawa .

5. naruszenie art. 79b u.s.d.g. - poprzez nie poinformowanie kontrolowanego przed podjęciem jakichkolwiek czynności kontrolnych o jego prawach,

6. naruszenie art. 80 ust. 1 u.s.d.g. - poprzez prowadzenie czynności kontrolnych na działce w D. (poczta R) bez obecności kontrolowanego,

7. naruszenie art. 77 w związku z art. 7 kpa - nakazującego w sposób wyczerpujący i zgodny z prawem - zebranie i rozpatrzenie przez organ całego materiału dowodowego, celem zachowania zasady praworządności oraz prawdy obiektywnej, obowiązujących w trakcie postępowania administracyjnego, co nie miało miejsca,

8. naruszenie art. 80 kpa - poprzez złamanie zasady prawdy obiektywnej i przekroczenie swobodnej oceny dowodów, wynikających z ww. artykułu, który stanowi, że "organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona", co również nie miało miejsca,

9. naruszenie art. 75 kpa, który nakazuje i pozwała dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, ale nie jest sprzeczne z prawem - gdy tymczasem dowody zebrane w dniu 16.06.2010 r., jako zebrane w trakcie czynności dokonywanych bez upoważnienia, są dowodami sprzecznymi z prawem, zebranymi w trakcie czynności sprzecznych z prawem,

10. naruszenie art. 71 kpa - zakazującego dokonywanie poprawek w protokole po jego podpisaniu, co miało miejsce niniejszej sprawie,

11. naruszenie przepisów kpa zawierających tzw. zasady ogólne postępowania administracyjnego, tj.:

1. art. 6 kpa, nakazującego organom administracji publicznej działanie na podstawie przepisów prawa (zasada praworządności),

2. art. 7 kpa, nakazującego organom administracji publicznej stanie na straży praworządności i podejmowanie wszelkich działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy (zasada dochodzenia prawdy obiektywnej i zasada uwzględniania interesu publicznego i słusznego interesu obywateli),

3. art. 8 kpa, nakazującego organom administracji publicznej prowadzenie postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa (zasada pogłębiania zaufania do organów Państwa )

4. art. 9 kpa, nakazującego należyte i wyczerpujące informowanie stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, mogących mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego (zasada udzielania przez organy prowadzące postępowania informacji faktycznych i prawnych),

5. art. 10 kpa, nakazującego zapewnienie stronom czynnego udziału na każdym etapie postępowania (zasada czynnego udziału stron w postępowaniu),

6. art. 12 kpa, nakazującego wnikliwe działanie w sprawie przez organy administracji,

12. naruszenie poprzez błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie: art. 2 ust. 1 pkt 1-3, art. 3 pkt 4 i 10 oraz art. 53a ust. 1 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz. U. Nr 25, poz. 202, z późn. zm.) w związku z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. z 2010 r. Nr 185, poz. 1243, z późn. zm.) — poprzez niewłaściwe i nieuzasadnione zastosowanie art. 53a ust. 1 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji i nałożenie zaskarżoną decyzją kary na Odwołujących się, co wynikało z błędnej wykładni przepisów ww. ustaw w zakresie tego, czym jest pojazd oraz jego demontaż, czym odpad, a czym użyteczna część pojazdu, służąca do celów handlowych, czy naprawczych oraz jaki jest zakres ww. ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji.

W związku z powyższymi zarzutami Odwołujący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony

Środowiska w całości i umorzenie postępowania, ewentualnie o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Dodatkowo pismem z dnia 12.09.2011 r. Odwołujący się uzupełnili odwołanie.

Rozpoznając sprawę organ II instancji wskazał m.in, iż w dniach 16.06.2010 i 13.07.2010 r. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska przeprowadził kontrolę na terenie działki nr [...] w miejscowości D. Kontrola została przeprowadzona przy udziale funkcjonariuszy Komendy Wojewódzkiej Policji w [...], w związku z ujawnieniem przez ww. Komendę procederu nielegalnego demontażu pojazdów w obrębie działki nr [...] organy w D.

Organ podniósł, iż kontroli dokonano bez wcześniejszego zawiadomienia kontrolowanego przedsiębiorcy o zamiarze wszczęcia kontroli. Zgodnie jednak z art. 79 ust. 2 pkt 2 u.s.d.g. w przypadku, tj. gdy przeprowadzenie kontroli jest niezbędne dla przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa, nie dokonuje się zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli.

W dniu 16.06.2010 r. przeprowadzone zostały oględziny terenu działki nr [...]. W protokole z oględzin zapisano, że na terenie ww. działki znajdowały się pojazdy częściowo zdemontowane, zgodnie z fakturami zakupu pochodzące z recyklingu terenu Francji. Oprócz tego na terenie hali magazynowane były części pochodzące z demontażu pojazdów. W trakcie oględzin została sporządzona dokumentacja fotograficzna. Odnośnie magazynowanych pojazdów w dniu 16.06.20 10 r. przyjęto od Pana G. B. pisemne oświadczenie, w którym wskazał on, iż pojazdy zostały sprowadzone z terenu Francji jako towar handlowy. Niektóre z tych pojazdów okazały się tak uszkodzone, że naprawa ich nie była opłacalna. W związku z tym pojazdy takie zostały częściowo wykorzystane jako części zamienne. W trakcie czynności kontrolnych w dniu 16.06.2010 r. funkcjonariusze Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] dokonali spisania numerów VIN pojazdów znajdujących się na działce [...] w D. W piśmie Wydziału Kryminalnego Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] z dnia 17.06.2010 r., wskazano 13 pojazdów zdekompletowanych, pozbawionych elementów umożliwiających eksploatację.

G. B. przedstawił 9 francuskich faktur zakupu pojazdów oraz 7 dowodów rejestracyjnych, 1 rezerwację pojazdu C. oraz dowód rejestracyjny, 1 krajowe potwierdzenie sprzedaży pojazdu i 1 krajowe potwierdzenie sprzedaży karoserii.

W dniu 16.06.2010 r. Panu G. B. doręczono upoważnienie z dnia 16.06.2010 r. do kontroli nr [...]. Niniejsze upoważnienie zostało wystawione bez wpisania danych dotyczących nazwy kontrolowanego podmiotu. Dane te zostały uzupełnione poprzez umieszczenie w miejscu przeznaczonym na nazwę kontrolowanego podmiotu pieczęci Firmowej P. s.c.

W dniu 13.07.20 10 r. spisano protokół kontroli (na wniosek Pana G. B. termin zakończenia kontroli został przesunięty na dzień 17.07.2010 r.). Z treści niniejszego protokołu wynika, iż na działce nr [...] w D. magazynowanych było 12 pojazdów w stanie zdekompletowanym, uszkodzonym oraz 1 karoseria. Zdekompletowane pojazdy nie posiadały m.in. silników, elementów wyposażenia, elementów zawieszeń. Pojazdy te uznano za odpady o kodach 16 01 04 - zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy i 16 01 06 - zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy niezawierające cieczy i innych niebezpiecznych kontro] elementów. Budynki w obrębie działki stanowiły magazyny części używanych pochodzących z demontażu pojazdów. Na terenie działki stwierdzono ponadto magazynowanie odpadów 2 powstałych w wyniku demontażu pojazdów, tj.: odpadów metali o kodach 16 0117 i 16 0118 (silniki, skrzynie biegów, elementy zawieszenia, elementy układów wydechowych, elementy blacharskie, elementy napędowe), odpadów tworzyw sztucznych o kodzie 16 0119, odpadów szkła o kodzie 16 01 20, zużytych opon o kodzie 16 01 03 - w nieustalonych ilościach, posiada Natomiast na terenie obiektu w K. magazynowano następujące Marsza odpady: zużyte oleje, zużyte płyny chłodnicze, zużyte płyny hamulcowe - w nieustalonych ilościach. Pan G. B. nie przedstawił żadnych dokumentów potwierdzających zakup magazynowanych na terenie działki w D. używanych części samochodowych.

Odwołujący się nie posiadali odpowiedniej decyzji w zakresie gospodarowania odpadami o kodach 16 01 04 i 16 01 06. Teren, w obrębie którego magazynowane są zdemontowane pojazdy i części samochodowe nie spełnia minimalnych wymagań określonych w rozporządzeniu Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 28 lipca 2005 r. w sprawie minimalnych wymagań dla stacji demontażu oraz sposobu demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz. U. Nr 143, poz. 1206, z późn. zm.) - w

szczególności brak było utwardzonego szczelnego terenu oraz budynku z szczelną powierzchnią podłączoną do separatora substancji ropopochodnych.

W dniu 13.07.2010 r. Pan G. B. złożył kolejne pisemne oświadczenie, w którym wyjaśnił, że magazynowane przez niego pojazdy nie są odpadami i zostaną naprawione w terminach późniejszych. Zgodnie z jego oświadczeniem, działka nr [...] w D. służy wyłącznie do przechowywania pojazdów, części i zespołów samochodowych i nigdy nie odbywał się tam demontaż pojazdów oraz wymontowywanie z nich części i zespołów. Ewentualne wykonywanie jakichkolwiek czynności związanych z demontażem części czy też zespołów miało miejsce zawsze w dostosowanym do tego celu podmiotu warsztacie samochodowym w K. przy ul. [...] Pan G. B. wyjaśnił ponadto, że importując pojazdy zawsze zgłaszał je do podatku akcyzowego i nigdy nie miał zarzutów, że sprowadził odpad, gdyż pojazdy nigdy nie były uszkodzone. Importowane pojazdy były kupowane w celu ich bezpośredniej naprawy lub sprzedaży przed lub po naprawie, nigdy natomiast w celu ich demontażu na części. Kilka karoserii znajdujących się na działce w D. zakupionych zostało na terenie kraju w stanie, w jakim się znajdują obecnie.

W opinii [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska ustalenia kontroli wskazywały na prowadzenie przez odwołujących się demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji. Zgodnie z art. 40 ust. 1 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji i 16 0118 przedsiębiorca prowadzący stację demontażu obowiązany jest do posiadania pozwolenia i. elementy zintegrowanego lub innej decyzji w zakresie gospodarki odpadami wymaganej w związku z " odpadów prowadzeniem stacji demontażu. Przeprowadzona kontrola wykazała, że odwołujący się nie , posiadali stosownej decyzji. Odwołujący się nie znajdują się ponadto w prowadzonym przez Marszałka Województwa [...] na podstawie art. 42 ustawy o recyklingu ustalonych pojazdów wycofanych z eksploatacji wykazie przedsiębiorców prowadzących stacje demontażu oraz punkty zbierania pojazdów, publikowanym na stronie internetowej Biuletynu Informacji Publicznej urzędu marszałkowskiego. [...] Wojewódzki Inspektor Środowiska uznał zatem, że Odwołujący się prowadzili demontaż pojazdów poza stacją demontażu.

Pismem z dnia 13.12.2010 r. Pan G. B. przesłał wyjaśnienia odnośnie niezarejestrowanych pojazdów. Wskazał, że 2 spośród tych pojazdów zostały zarejestrowane, na c o przedstawił kopie 2 dokumentów potwierdzających

zapłatę akcyzy, z umieszczonymi na nich pieczątkami Wydziałów Komunikacji, potwierdzającymi zarejestrowanie pojazdów. Wskazał ponadto, iż nie zajmował się sprowadzaniem oraz przemieszczaniem odpadów z zagranicy, nie prowadził działalności w zakresie demontażu pojazdów, nie wytwarzał odpadów oraz nie gospodarował nimi. Biorąc pod uwagę zebrany materiał dowodowy [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z dnia [...].02.2011 r., wymierzył przez Odwołującym się karę pieniężną w wysokości 30 000 zł. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w uzasadnieniu swojej decyzji wyjaśnił, że kontrola na terenie działki nr [...] w D. i na terenie warsztatu zlokalizowanego przy ul. [...] w K., a w szczególności spoza dokumentacja fotograficzna sporządzona w dniu 16.06.2010 r., jednoznacznie wskazuje na magazynowanie pociętych, zdekompletowanych pojazdów, w sposób bezpośrednio narażający te pojazdy na wpływ czynników atmosferycznych, pozbawionych szeregu elementów nadwozia, w tym strukturalnie związanych (dachów, słupków bocznych, szyb, elementów wyposażenia wnętrza) i podwozia (elementów układu napędowego i zawieszenia) oraz znacznej ilości odpadów pochodzących z pojazdów, w tym szereg podzespołów i części Bok w wymontowanych z pojazdów, posegregowanych jako części do ponownego użycia, bądź magazynowanych jako nieprzydatne do sprzedaży elementy (tłumiki układu wydechowego, tapicerki. elementy blacharskie, elementy układu elektrycznego, elementy wyposażenia jak również magazynowanie w metalowych beczkach płynów eksploatacyjnych. Dodatkowo ze sporządzonych zdjęć wynika, że Odwołujący się na terenie w K. dysponowali profesjonalnymi narzędziami oraz warsztatem samochodowym, umożliwiającym prowadzenie demontażu pojazdów, celem pozyskania części przeznaczonych do ponownego użycia nie wykorzystywanych przy naprawach innych pojazdów. Po analizie dokumentów przesłanych przez Urząd Celny w K. i Komendę Powiatową Policji w K., [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wskazał, że pojazdy stwierdzone na posesji Odwołujących się niewątpliwie zostały sprowadzone spoza granic Polski, o czym świadczy fakt ich wcześniejszego niezarejestrowania w Polsce również do samej karoserii pojazdu stosuje się przepisy dotyczące pojazdów wycofanych z eksploatacji. Odwołujący się, zgodnie z własnymi wyjaśnieniami, wykorzystali nabyte "karoserie" lub pojazdy uszkodzone do napraw pojazdów. Ze zidentyfikowanych pojazdów demontażowi poddano niewątpliwie co

najmniej 5 pojazdów, określonych jako "elementy karoserii zakupione w Polsce i wykorzystane do naprawy innych pojazdów. Odnosząc się do ustaleń kontroli przeprowadzonej przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska i prowadzonego w jej wyniku postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia Odwołującym się kary pieniężnej, a także zarzutów podniesionych przez Odwołujących się, organ II instancji zauważył co następuje.

Zgodnie z art. 79 ust. 1 u.s.d.g organy kontroli zawiadamiają przedsiębiorcę o zamiarze wszczęcia kontroli. Od tego obowiązku organy kontroli mogą odstąpić w ściśle określonych przypadkach, określonych w art. 79 ust. 2 u.s.d.g. Przy czym organ kontroli powinien dysponować informacją o wystąpieniu jednej z przesłanek do odstąpienia od obowiązku zawiadomienia przedsiębiorcy o zamiarze wszczęcia kontroli przed wszczęciem kontroli.

W opinii organu II instancji, z materiału dowodowego zgromadzonego w rozpatrywanej sprawie nie wynika, aby [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska przed rozpoczęciem kontroli u Odwołujących się, posiadał informacje pozwalające mu na odstąpienie od zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli. Z protokołu kontroli wynika jedynie, że kontrola została przeprowadzona w związku z ujawnieniem przez Komendę Wojewódzką [...] w [...] procederu nielegalnego demontażu pojazdów w obrębie działki nr [...] w D. Należy wyjaśnić, że prowadzenie nielegalnego demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji jest wyłącznie deliktem administracyjnym, zagrożonym sankcją w postaci administracyjnej kary pieniężnej, nie jest natomiast ani wykroczeniem, ani przestępstwem. Zatem pozyskanie informacji o prowadzeniu tego rodzaju działalności samodzielnie nie może stanowić możliwości zastosowania art. 79 ust. 2 pkt 2 u.s.d.g. Podobnie informacja o prowadzeniu nielegalnego demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji, nie zawierająca wzmianki o bezpośrednim zagrożeniu środowiska naturalnego (np. o wyciekach płynów eksploatacyjnych do gruntu, karoserii spalaniu odpadów pochodzących z pojazdów wycofanych z eksploatacji), nie może stanowić podstawy do zastosowania art. 79 ust 2 pkt 5 u.s.d.g. Zgodnie z art. 77 ust. 6 u.s.d.g. dowody przeprowadzone w toku kontroli przez organ lub kontroli z naruszeniem przepisów prawa w zakresie kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy, jeżeli miały istotny wpływ na wyniki kontroli, nie mogą stanowić dowodu z karoserii w żadnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym, karnym lub karnoskarbowym Scenie O dotyczącym kontrolowanego

przedsiębiorcy.

W związku z powyższym, dla oceny możliwości wykorzystania w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego zebranego w trakcie kontroli, [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska powinien dokonać analizy, czy miał podstawy do odstąpienia od dokonania zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli. W przypadku ustalenia, że była podstawa do odstąpienia o zawiadomienia przedsiębiorcy o kontroli, fakt ten powinien być ustalony w formie adnotacji podpisanej przez właściwego pracownika a także włączony do akt postępowania.

Zgodnie z art. 79a ust. 1 u.s.d.g., czynności kontrolne mogą być wykonywane przez pracowników organów kontroli po okazaniu przedsiębiorcy albo osobie przez niego upoważnionej legitymacji służbowej upoważniającej do wykonywania takich czynności oraz po doręczeniu upoważnienia do przeprowadzenia kontroli, chyba że mamy do czynienia z przepisem szczególnym zgodnie z którymi upoważnienie doręcza się przedsiębiorcy albo osobie przez niego upoważnionej w terminie określonym w tych przepisach, lecz nie później niż trzeciego dnia od wszczęcia kontroli. Na podstawie art. 80 ust. 1 u.s.d.g., czynności kontrolnych dokonuje się w obecności kontrolowanego lub osoby przez niego upoważnionej. Art. 80 ust. 2 pkt 2 i 4 umożliwiają przeprowadzenie kontroli bez obecności kontrolowanego lub osoby przez niego upoważnionej w przypadkach, gdy przeprowadzenie kontroli jest niezbędne dla przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa lub wykroczenia, przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa wyjaśnić, że skarbowego lub wykroczenia skarbowego lub zabezpieczenia dowodów jego popełnienia lub przeprowadzenie kontroli jest uzasadnione bezpośrednim zagrożeniem życia, zdrowia lub środowiska naturalnego. Zgodnie z art. 80 ust 5 u.s.d.g. w razie nieobecności kontrolowanego lub osoby przez niego upoważnionej albo niewykonania przez kontrolowanego obowiązku wskazania osoby upoważnionej do reprezentowania go w trakcie kontroli, w trakcie jego nieobecności, czynności kontrolne mogą być wykonywane przy udziale pracownika kontrolowanego, który może być uznany za osobę, o której mowa w art. 97 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny, lub w obecności przywołanego świadka, którym powinien być funkcjonariusz publiczny, niebędący jednak pracownikiem organu przeprowadzającego kontrolę. Biorąc pod uwagę powyższe przepisy, [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska rozpatrując sprawę ponownie, powinien ustalić (podobnie jak w kwestii odstąpienia od dokonania zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli) czy miał podstawy do prowadzenia kontroli bez obecności kontrolowanego lub osoby przez niego upoważnionej (w obecności natomiast funkcjonariuszy publicznych). Zarówno z wyjaśnień Pana G. B., jak i [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska wynika, iż Pan G. B. stawił się w trakcie trwania kontroli na działce nr [...] w D. Z wyjaśnień tych wynika również, iż kontrolujący okazał Panu G. B., po jego stawieniu się na kontrolowanym terenie, legitymację służbową upoważniającą do wykonywania czynności kontrolnych. W opinii organu II instancji w sytuacji ewentualnego ustalenia, że możliwe było przeprowadzenie kontroli bez obecności kontrolowanego lub osoby przez niego upoważnionej, działanie [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w zakresie okazania legitymacji służbowej po przybyciu Pana G. B., należałoby uznać za prawidłowe.

W kwestii doręczenia upoważnienia do przeprowadzenia kontroli należy zauważyć, że skoro przepisy u.s.d.g. przewidują możliwość przeprowadzenia kontroli bez obecności kontrolowanego lub osoby przez niego upoważnionej, to należy przyjąć, że w takich sytuacjach przed rozpoczęciem czynności kontrolnych nie zostanie doręczone upoważnienie udział do przeprowadzenia kontroli. Zatem w rozpatrywanej sprawie, w sytuacji ewentualnego ustalenia, że były podstawy do prowadzenia kontroli bez obecności kontrolowanego lub osoby przez niego upoważnionej, należałoby uznać, że organ kontrolny nie miał obowiązku doręczenia upoważnienia do kontroli przed jej wszczęciem.

Z akt sprawy wynika jednakże, że upoważnienie do kontroli zostało doręczone Panu G. B. po kontroli [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska przed rozpoczęciem kontroli nie posiadał pełnej informacji o podmiocie kontroli. Upoważnienie do kontroli zostało wystawione bez wpisania nazwy kontrolowanego podmiotu. Dopiero w trakcie kontroli upoważnienie to zostało uzupełnione, poprzez wstawienie pieczęci przedsiębiorcy w miejscu, w którym powinny być podane kontrowanego podmiotu.

W opinii organu II instancji wystawienie upoważnienia w powyższy sposób było niezgodne z przepisami u.s.d.g. Jednakże w sytuacji ewentualnego ustalenia, że były do prowadzenia kontroli bez obecności kontrolowanego lub osoby przez niego upoważnionej . tj. bez obowiązku doręczenia upoważnienia do kontroli, nieprawidłowości [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w zakresie upoważnienia kontroli należałoby uznać za niemające wpływu na rozstrzygnięcie

W takiej sytuacji byłoby możliwie wykorzystanie zebranego w trakcie kontroli i postępowania dowodowego w prowadzonym następnie postępowaniu administracyjnym. Odnośnie niepoinformowania kontrolowanego przed podjęciem czynności kontrolnych tego prawach i naruszenie przez to art. 79b u.s.d.g., należy wyjaśnić co następuje.

Zgodnie z art. 79b u.s.d.g. w przypadku wszczęcia czynności kontrolnych po okazaniu legitymacji służbowej, przed podjęciem pierwszej czynności kontrolnej, osoba podejmująca kontrolę ma obowiązek poinformować kontrolowanego przedsiębiorcę lub osobę, wobec której podjęto czynności kontrolne, o jego prawach i obowiązkach w trakcie kontroli. W rozpatrywanym przypadku kontrola odbyła się bez udziału Odwołujących się, w obecności przywołanych świadków. Zatem [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony środowiska nie poinformował Odwołujących się o ich prawach i obowiązkach w trakcie kontroli. Oczywiście rozpoznania w pierwszej kolejności wymaga tutaj kwestia możliwości prowadzenia kontroli bez obecności Odwołujących się, na co wskazywano powyżej. W opinii organu II instancji, w przypadku ewentualnego ustalenia, że kontrola mogła się odbyć bez udziału Odwołujących się, poinformowanie Pana G. B. o jego prawach i obowiązkach w momencie jego przybycia na kontrolowany teren, należy uznać za prawidłowe. W zakresie prowadzenia czynności kontrolnych na działce w D. należ wyjaśnić, co następuje. Zgodnie z art. 79a ust. 6 i 7 u.s.d.g. upoważnienie do przeprowadzenia kontroli powinno zawierać m.in. oznaczenie przedsiębiorcy objętego kontrolą. W upoważnieniu do przeprowadzenia kontroli powinno być zatem wskazane oznaczenie przedsiębiorcy objętego kontrolą, tj. w zależności od formy organizacyjnoprawnej prowadzenia działalności gospodarczej, na wskazaniu imienia i nazwiska oraz adresu w przypadku przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną lub nazwy oraz siedziby, w sytuacji gdy przedsiębiorca jest osobą prawną łub jednostką organizacyjną nieposiadająca osobowości prawnej. Zgodnie z art. 80a. 1 u.s.d.g, kontrolę przeprowadza się w siedzibie kontrolowanego lub w miejscu wykonywania działalności gospodarczej oraz w godzinach pracy lub w czasie faktycznego wykonywania działalności gospodarczej przez kontrolowanego. D. nr [...] w D., mimo iż nie uwzględniona we wpisie do ewidencji działalności gospodarczej, była miejscem wykonywania działalności. Wobec powyższego, w sytuacji ewentualnego ustalenia, że były podstawy do prowadzenia kontroli bez obecności kontrolowanego lub osoby przez niego upoważnionej, prowadzenie czynności kontrolnych na terenie tej działki należałoby uznać za prawidłowe. W zakresie naruszenia art. 77 ust. 6 u.s.d.g, art. 75 oraz art. 77 w związku z art. 7 kpa poprzez niezgodne z prawem zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego należy wyjaśnić co następuje.

W opinii organu II instancji kwestia możliwości wykorzystania w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego zebranego w trakcie kontroli powinna zostać rozstrzygnięta przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska powinien w pierwszej kolejności ustalić, czy miał podstawy do rozpoczęcia kontroli bez wcześniejszego zawiadomienia Odwołujących się o zamiarze wszczęcia kontroli oraz do prowadzenia kontroli bez ich udziału. Zdaniem organu II instancji w przypadku ewentualnego ustalenia, że były podstawy do przeprowadzenia kontroli w powyższy sposób, należałoby uznać, iż zebrany materiał dowodowy może stanowić dowód w prowadzonym postępowaniu administracyjnym. Zgodnie z art. 80 kpa organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W opinii organu II instancji przepis ten został przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska naruszony. Należy zauważyć, że w rozpatrywanej sprawie zeznania Pana G. B. w zakresie prowadzenia demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji są sprzeczne i niejednoznaczne. Zebrany w sprawie materiał dowodowy, w szczególności w zakresie 13 pojazdów, również nie jest spójny (przy czym kwestia jego wykorzystania w sprawie zależy od ustalenia, czy [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska miał podstawy do przeprowadzenia kontroli bez wcześniejszego zawiadomienia oraz bez udziału Odwołujących się). Należy tutaj w szczególności wskazać zebraną dokumentację fotograficzną, której W żaden sposób nie można odnieść do spisu pojazdów dokonanego przez funkcjonariuszy policji, a tym bardziej do przedstawionych przez Pana G. B. w trakcie kontroli dokumentów pojazdów. Również w zakresie pojazdów sprowadzonych i zarejestrowanych, Pan G. B. wskazał na nieprecyzyjne ustalenia, przedkładając dokumentację dwóch pojazdów, które jednak zostały zarejestrowane. Pan G. B. przesłał ponadto oświadczenia pracowników jego firmy, w których oświadczyli oni, że nie prowadzili demontażu pojazdów ani wymontowywania z nich elementów. Należy

zauważyć, że [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska nie zweryfikował tych oświadczeń. Odnośnie nanoszenia poprawek w protokole po jego podpisaniu należy wyjaśnić, iż [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w rzeczywistości uzupełnił protokół oględzin o numer protokołu kontroli (przekreślił przy tym cyfrę 4) oraz dane osób podstawy obecnych przy oględzinach. Natomiast nie została zmieniona w żaden sposób treść zawarta w y materiał protokole oględzin. W opinii organu II instancji uzupełnione przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska dane nie mają wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Dodatkowo należy wskazać, że przywoływany przez Pana G. B. art. 71 kpa Ochrony dotyczy protokołów sporządzanych przez organ administracji publicznej z czynności prowadzonych w postępowaniach administracyjnych. Nie dotyczy natomiast protokołów w zakresie sporządzanych w trakcie kontroli.

Zgodnie z art. 138 § 2 kpa, organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W niniejszej sprawie organ II instancji nie może skorzystać z uzupełnienia materiału dowodowego na podstawie art. 136 kpa, gdyż zakres koniecznego do prowadzenia postępowania dowodowego jest znaczny i wykraczałby poza dyspozycję tego przepisu.

Skargę na powyższą decyzję wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie B. i G. B. domagając się jej uchylenia i zasądzenia na ich rzecz koszów postępowania sądowego. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie:

1. art. 138 § 2 k.p.a poprzez uznanie, iż brak było przesłanek wskazanych w tym przepisie, zgromadzony zaś w sprawi materiał dowodowy wskazywał zaś na konieczność uchylenia decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania,

2. art. 79 a ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej, poprzez jego błędną wykładnię

3. art. 71 k.p.a poprzez jego błędna i zawężoną wykładnię.

Skarżący skazali, iż GIOŚ ustalił i zawarł w zaskarżonej decyzji że cyt. "W opinii organu II instancji, z materiału dowodowego zgromadzonego w rozpatrywanej sprawie nie wynika, aby [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony środowiska

przed rozpoczęciem kontroli u odwołujących się posiadał informacje pozwalające mu na odstąpienie od zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli.

Z protokołu kontroli wynika jedynie, że kontrola została przeprowadzona w związku z ujawnieniem przez Komendę Wojewódzką Policji w [...] procederu nielegalnego demontażu pojazdów w obrębie działki nr [...] w D. Należy wyjaśnić, że prowadzenie nielegalnego demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji jest wyłącznie deliktem administracyjnym (...) nie jest natomiast ani wykroczeniem, ani przestępstwem. Zatem pozyskanie informacji o prowadzeniu tego rodzaju działalności samodzielnie nie może stanowić możliwości stosowania art. 79 ust. 2 pkt 2 u.s.d.g. Podobnie informacja o prowadzeniu nielegalnego demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji, nie zawierająca wzmianki o bezpośrednim zagrożeniu środowiska naturalnego (...) nie może stanowić podstawy do zastosowania art. 79 ust. 2 pkt 5 u.s.d.g. Zgodnie z art. 77 ust. 6 u.s.d.g. dowodowy przeprowadzone w toku kontroli przez organ kontroli z naruszeniem prawa w zakresie kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy, jeżeli miały istotny wpływ na wynik kontroli, nie mogą stanowić dowodu w żadnych postępowaniu administracyjnym, podatkowym, karnym lub skarbowym dotyczącym kontrolowanego przedsiębiorcy."

Po tych ustaleniach organ stwierdza w zaskarżonej decyzji (s.13), że w związku z powyższym organ I instancji winien dokonać analizy, czy miał podstawy do odstąpienia od dokonania zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli, w sytuacji gdy z akt sprawy (w tym ww. ustaleń Gioś, protokołu kontroli itd.) jednoznacznie wynika, że takich podstaw nie było. Niezrozumiałe jest na czym miałoby polegać ponowne ustalanie tych kwestii? Czy na "znalezieniu" nowych przesłanek dla prowadzenia kontroli bez uprzedniego zawiadomienia kontrolowanych spośród wskazanych w u.s.d.g. i uzasadniania tego nowymi (teraz tworzonymi) dowodami (np. notatkami wzgl. zeznaniami policjantów czy pracownika WOŚ p. S.).

Tego typu postępowanie, wobec jednoznacznych zapisów protokołu kontroli (i reszty akt sprawy), powodowałoby post factum całkowitą, niedopuszczalną i niezrozumiałą zmianę tych zapisów oraz dokonywanie (wiele miesięcy po kontroli) ustaleń z nimi sprzecznych. Organ II instancji zatem zdaniem skarżących miał obowiązek i podstawy do poczynienia własnych ustaleń - w oparciu o zebrany w sprawie materiał. Nie miał natomiast prawa "przerzucać" tego na organ I instancji, co uczynił uchylając decyzję i przekazując sprawę do ponownego

rozpoznania.

Ponadto wskazano, że policjanci z KW Policji w [...] wraz z pracownikiem WIOŚ Delegatura K. p. P. S., podczas pierwszego spotkania z p. G. B. nie przedstawił się, nie okazali legitymacji itd.), najpierw przyjechali do siedziby firmy skarżących w K., gdzie poprosili o udostępnienie działki nr [...] w D. - co też nastąpiło, na działkę udał się syn pp. B. M. B., który ją otworzył. Zatem - braku upoważnienia do kontroli/braku okazania legitymacji od razu, a nie w trakcie czynności/uniemożliwienia uczestnictwa w czynnościach skarżącym - nie można też tłumaczyć niewiedzą gdzie (u kogo) będą prowadzone czynność kontrolne. Ewidentne zdaniem skarżących jest też to, że funkcjonariusze musieli być najpierw w K. i rozmawiać przynajmniej z G. B. (jednym ze współwłaścicieli działki w D.), bo inaczej na działce w D. nie spotkaliby nikogo, w tym syna skarżących M., sam zaś syn skarżących nie jechał bym tam z nimi i nie dokonywał by jakichkolwiek czynności faktycznych (np. otwarcia ogrodzenia działki w D.) bez zgody i wiedzy przynajmniej jednego z jej współwłaścicieli. Równie ewidentne jest to, że skarżący G. B. - który potem, po rozmowie telefonicznej z synem, gdy dowiedział się, jak zachowują się wobec niego policjanci, natychmiast udał się na działkę w D. - od razu udałby się tam, gdyby tylko podczas pierwszego kontaktu z policjantami i p. S., który miał miejsce w K., jeszcze przed podjęciem jakichkolwiek czynności przez nich, został poinformowany że wśród policjantów jest też pracownik WIOŚ p. S. To, że G. B. udał się na działkę w D., kiedy już dokonano tam wszelkich czynności wynikało wyłącznie z faktu, że gdy panowie (jak się potem dopiero okazało nie tylko trzej policjanci, ale czwarta osoba nie będąca policjantem, ale pracownikiem WIOŚ - p. S.) pojawili się w firmie w K. nie informowali o niczym, a jedynie wskazali, że są z policji i chcą obejrzeć działkę w D. Wtedy p. S. nie ujawnił się, nie okazał legitymacji, nie wyjaśnił p. B. jego praw, nie usiłował też skontaktować z się z drugim kontrolowanym przedsiębiorcą czyli B. B. W dalszej części zaskarżonej decyzji GIOŚ zajmuje się kwestią prowadzenia czynności kontrolnych po okazaniu legitymacji służbowej osobom kontrolowanym oraz w obecności/nieobecności osób kontrolowanych. I tutaj (s.14 zaskarżonej decyzji) ponownie jak w przypadku wyżej opisanej kwestii istnienia/nieistnienia przesłanek do podjęcia czynności kontrolnych bez wcześniejszego zawiadomienia, organ II

instancji, który wcześniej wskazał, że z materiału sprawy nie wynika, aby istniały przesłanki z ustawy tj. podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia (bo demontaż aut to delikt administracyjny), ani też nie wynika, że przed podjęciem działań organ I instancji miał podstawy do uznania, że przeprowadzenie kontroli jest uzasadnione bezpośrednim zagrożeniem życia, zdrowia lub środowiska naturalnego, zamiast samodzielnie dokonać ustaleń w zakresie, że nie wolno było dokonywać jakichkolwiek czynności bez obecności kontrolowanych - wskazuje, że tego typu ustaleń winien dokonać organ I instancji. Skoro jednak przesłanki ma których oparł się i które wskazał organ I instancji nie pozwalały na prowadzenie czynności w nieobecności kontrolowanych (skarżących) to organ II instancji winien merytorycznie rozpatrzyć sprawę, a nie uchylać jedynie decyzję i przekazywać sprawę do ponownego rozpoznania. W skardze wskazuje się ponadto, iż kontrolowanym był nie tylko G. B., ale i B. B., a ona nie była obecna podczas jakichkolwiek czynności w dniu 16.06.2010r.

Podobnie niezrozumiałe i niezgodne z prawem w ocenie skarżących jest stanowisko GIOŚ (s. 14 zaskarżonej decyzji), jeśli idzie o moment okazywania legitymacji G. B. Skoro w sytuacji ustalonej przez organ II instancji -nie było przesłanek do nie okazania legitymacji przed podjęciem czynności kontrolnych (jakichkolwiek) przez p. P. S. (pracownika WIOŚ delegatura K.) to niezrozumiałym jest, dlaczego organ II instancji nie odnosi się do okoliczności, iż na działce w D. "w trakcie trwania kontroli" pojawił się G. B. co wskazuje, że musiał wiedzieć wcześniej o tym, że jacyś funkcjonariusze udają się z jego synem M. na tę działkę.

W dalszej części zaskarżonej decyzji organ II instancji przechodzi do kwestii braku upoważnienia do przeprowadzenia kontroli u B. B. i G. B. wskazując, iż w razie ustalenia (przez WIOŚ w toku ponownego postępowania), że były podstawy do prowadzenia kontroli bez obecności kontrolowanego, można było nie doręczać właściwego upoważnienia do kontroli. Skoro jednak organ II instancji uznał, że przesłanek tych nie było, to stanowisko powyżej wskazane jest nieuzasadnione i niezrozumiałe. Ponadto nawet jeśli faktycznie tak by było, to pracownik organu I instancji p. S. winien był prowadzić kontrolę w trybie interwencyjnym (bez upoważnienia), ale jednocześnie winien był - w ciągu 3 dni od jej rozpoczęcia - doręczyć upoważnienie do przeprowadzenia kontroli u B. B. i G. B., wystawione przez Kierownika Delegatury w K.

Tymczasem takiego upoważnienia nie ma i nie było. Upoważnienie wystawione przez tego Kierownika "pierwotnie" (znajdujące się w aktach) nie zawierało danych podmiotu kontrolowanego, zostały one wprowadzone (przy użyciu pieczątki firmowej) do niego przez p. S. Zatem wydając swe "upoważnienie" Kierownik Delegatury WIOŚ w K. upoważnił swego pracownika p. S. do prowadzenia kontroli gdziekolwiek i u kogokolwiek, do czego nie miał prawa, zaś p. S. wprowadzając do owego "upoważnienia" z użyciem pieczątki firmowej danych podmiotu kontrolowanego (swoją drogą wprowadzenie danych z pieczątki nie było właściwe) upoważnił sam siebie do przeprowadzenia kontroli u B. B. i G. B., do czego też nie miał prawa. Upoważnienie owo, czy przed tymi manipulacjami, czy też po ich dokonaniu - nie było i nie jest zatem upoważnieniem zgodnym z u.s.d.g. Wbrew stanowisku (sprzecznym z art. 79 a u.s.d.g. i błędnie go wykładającym) organu II instancji - nawet jeśli istniałyby przesłanki do prowadzenia kontroli bez upoważnienia, to i tak zawsze należy - w nieprzekraczalnym terminie 3 dni - doręczyć takie właściwe upoważnienie wydane we właściwy sposób i przez właściwą osobę później, co nigdy nie nastąpiło.

Stan faktyczny oraz stan prawny i w tej kwestii jest ewidentny, także więc jeśli idzie o te kwestie uchylenie i przekazanie decyzji do ponownego rozpoznania było całkowicie nieuprawnione. Organ II instancji winien był w oparciu o ww. stan faktyczny, wynikający z akt sprawy, zdyskwalifikować samodzielnie całość - w tym dowody ze zdjęć oraz oświadczenia pisemnego skarżącego B. - zebrany 16.06.2010r. (a następnie wobec ustalonego stanu faktycznego nie pozwalającego na nałożenie kary, decyzję organu l instancji uchylić a sprawę umorzyć).

Tymczasem bez owego materiału pozostają w aktach sprawy jedynie:

- notatka policyjna ze spisem 13 pojazdów, nie wiadomo w oparciu o co czyniona, albowiem zawierająca błędy o czym strony informowały i sporządzona dzień po czynnościach kontrolnych z dnia 16.06.2010r., przesłana faxem do WIOŚ, oraz

- pisma strony/stron w toku postępowania administracyjnego, które nie dają same w sobie podstaw do czynienia ustaleń niekorzystnych dla stron i pozwalających na nakładanie na strony jakichkolwiek kar (wystarczy zapoznać się z ich treścią). Strony wskazywały na błędy i niejasności w stanowisku organu I instancji (oraz w ww. notatce policyjnej z akt sprawy), żądały aby wyjaśnić i odnieść zebraną w sprawie (swoją drogą zebraną z naruszeniem prawa) dokumentację fotograficzną do zarzutów i ustaleń czynionych przez ten organ.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. Nr 270) zwanej w dalszej części p.p.s.a, sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z kolei art. 145 § 1 p.p.s.a stanowi, iż Sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie i orzeka o ich uchyleniu w sytuacji gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest kasatoryjna decyzja Główny Inspektor Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2011 r., na mocy której działając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania Pani B. B. i Pana G. B., od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lutego 20 11 r., orzekł o uchyleniu w całości decyzji organu I instancji w sprawie wymierzenia odwołującym kary pieniężnej w wysokości 30 000 zł (słownie: trzydzieści tysięcy złotych) za dokonywanie poza stacją demontażu usunięcia z pojazdów wycofanych z eksploatacji elementów lub substancji niebezpiecznych, w tym płynów, wymontowywania z pojazdów wycofanych z eksploatacji przedmiotów wyposażenia lub części nadających się do ponownego użycia, wymontowywania z pojazdów wycofanych z eksploatacji elementów nadających się do odzysku lub recyklingu i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W ocenie organu odwoławczego, decyzja organu I instancji wydana została z naruszeniem art. 80 k.p.a zaś konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy, głównie w zakresie możliwości prowadzenia kontroli bez wcześniejszego zawiadomienia oraz bez udziału skarżących będzie miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Nakazał także organowi I instancji ustalić czy istniały podstawy do odstąpienia od dokonania zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli oraz przeprowadzenia kontroli bez udziału skarżących, a tym samym czy istnieje możliwość wykorzystania materiału dowodowego zebranego w trakcie kontroli. Ponadto organ ten winien przesłuchać pracowników firmy skontrolowanej, którzy złożyli oświadczenia, funkcjonariuszy policji biorących udział w kontroli na okoliczność demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji.

Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 138 §2 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ może wydać decyzję kasacyjną, gdy decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Wyraźnie zatem kodeks wyodrębnia dwie przesłanki wydania przez organ odwoławczy decyzji, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, a mianowicie: a) stanowcze stwierdzenie przez organ odwoławczy, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, czyli przepisów kodeksu oraz/lub przepisów o postępowaniu zawartych w ustawach szczególnych, b) uznanie przez organ odwoławczy, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Użycie w tym przepisie przyłączającego spójnika "a" oznacza, że samo stwierdzenie naruszenia przepisów postępowania, aczkolwiek jest konieczną przesłanką uchylenia zaskarżonej decyzji, nie jest przesłanką wystarczającą; konieczne jest bowiem dodatkowo wykazanie, że "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie".

Tymczasem w rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy jako podstawowy powód uchylenia decyzji organu I instancji wskazał konieczność wyjaśnienia, czy istniały podstawy prawne do przeprowadzenia przez organ I instancji kontroli skarżących bez stosownego zawiadomienia. W sprawie jak wynika z akt administracyjnych, okoliczność braku takowego zawiadomienia nie jest przez organ kwestionowana.

Wskazać zatem należy, iż zgodnie z art. Art. 79 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U z 2010 r. Nr 220, poz. 1447, z późn. zm.) . w brzmieniu obowiązującym w dacie przeprowadzania kontroli u skarżących: organy kontroli zawiadamiają przedsiębiorcę o zamiarze wszczęcia kontroli. W ust. 2 tegoż przepisu wskazuje się przypadku gdy zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli nie dokonuje się, tj. wówczas gdy:

1) kontrola ma zostać przeprowadzona na podstawie bezpośrednio stosowanych przepisów powszechnie obowiązującego prawa wspólnotowego albo na podstawie ratyfikowanej umowy międzynarodowej;

2) przeprowadzenie kontroli jest niezbędne dla przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa lub wykroczenia, przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego lub zabezpieczenia dowodów jego popełnienia;

3) kontrola jakości paliw jest przeprowadzana na postawie przepisów ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw (Dz. U. Nr 169, poz. 1200, z 2008 r. Nr 157, poz. 976 oraz z 2009 r. Nr 18, poz. 97);

4) kontrola jest prowadzona w toku postępowania prowadzonego na podstawie przepisów ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331, z późn. zm.);

5) przeprowadzenie kontroli jest uzasadnione bezpośrednim zagrożeniem życia, zdrowia lub środowiska naturalnego;

6) przedsiębiorca nie ma adresu zamieszkania lub adresu siedziby lub doręczanie pism na podane adresy było bezskuteczne lub utrudnione.

Zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli nie dokonuje się także w przypadkach określonych w art. 282c ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

W ustępie 4. wskazuje się zaś , iż kontrolę wszczyna się nie wcześniej niż po upływie 7 dni i nie później niż przed upływem 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli. Jeżeli kontrola nie zostanie wszczęta w terminie 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, wszczęcie kontroli wymaga ponownego zawiadomienia.

Na wniosek przedsiębiorcy kontrola może być wszczęta przed upływem 7 dni od dnia doręczenia

Uzasadnienie przyczyny braku zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli umieszcza się w książce kontroli i protokole kontroli (ust. 7).

Jak wynika z treści protokołu kontroli Nr [...] znajdującego się w aktach sprawy, kontrolę w należącym do skarżących zakładzie w okresie od 16 czerwca 2010-13 lipca 2010 r. przeprowadzono w oparciu o art. 79 ust. 1 w/w ustawy w związku z ujawnieniem przez KW Policji w [...] procederu nielegalnego demontażu pojazdów w obrębie działki nr [...] w m. D. Dopiero w trakcie tej kontroli stwierdzono magazynowanie na terenie posesji znacznej ilości odpadów o kodzie 16 01 04 116 01 06. Wobec poczynionych ustaleń pismem z dnia 15 lipca 2010r. organ I instancji wystąpił do Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] Wydział Kryminalny zawierającym informację, iż nielegalne sprowadzanie z zagranicy odpadów wyczerpuje przesłanki określone w art. 183 § 4 Kodeksu karnego.

Powyższe w ocenie Sądu wskazuje, iż w sprawie nie budzi wątpliwości podstawa prawna w oparciu o jaką przeprowadzono kontrolę zakładu należącego do skarżących tj. art. 79 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. A zatem obowiązkiem organu było zawiadomienie kontrolowanych o planowanej kontroli.

Ponadto w ocenie Sądu słusznie strony skarżące podnoszą, iż brak powyższego zawiadomienia nie stanowi jedynego uchybienia przepisom ustawy o swobodzie działalności gospodarczej jakiego dopuszczono się w trakcie kontroli. Wskazać należy, iż zgodnie z art. Art. 79a ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, czynności kontrolne mogą być wykonywane przez pracowników organów kontroli po okazaniu przedsiębiorcy albo osobie przez niego upoważnionej legitymacji służbowej upoważniającej do wykonywania takich czynności oraz po doręczeniu upoważnienia do przeprowadzenia kontroli, chyba że przepisy szczególne przewidują możliwość podjęcia kontroli po okazaniu legitymacji. W takim przypadku upoważnienie doręcza się przedsiębiorcy albo osobie przez niego upoważnionej w terminie określonym w tych przepisach, lecz nie później niż trzeciego dnia od wszczęcia kontroli.

W rozpoznawanej sprawie jak wynika z protokołu nie było podstawy do przeprowadzenia czynności kontrolnych bez stosownego upoważnienia, które zgodnie z ust. 6 przedmiotowego przepisu winno zawierać co najmniej:

1) wskazanie podstawy prawnej;

2) oznaczenie organu kontroli;

3) datę i miejsce wystawienia;

4) imię i nazwisko pracownika organu kontroli uprawnionego do wykonania kontroli oraz numer jego legitymacji służbowej;

5) oznaczenie przedsiębiorcy objętego kontrolą;

6) określenie zakresu przedmiotowego kontroli;

7) wskazanie daty rozpoczęcia i przewidywanego terminu zakończenia kontroli;

8) podpis osoby udzielającej upoważnienia z podaniem zajmowanego stanowiska lub funkcji;

9) pouczenie o prawach i obowiązkach kontrolowanego przedsiębiorcy.

Należy mieć na uwadze, iż zgodnie z art. 79 a ust. 7 dokument, który nie spełnia wymagań, o których mowa powyżej, nie stanowi podstawy do przeprowadzenia kontroli.

W sytuacji zatem uznania przez organ II instancji stanowiska skarżących, iż upoważnienie wystawiono niezgodnie z przepisami ustawy o swobodzie działalności gospodarczej z uwagi na to, że zostało ono doręczone skarżącemu po kontroli zaś [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska przed rozpoczęciem kontroli nie posiadał pełnej informacji o podmiocie kontroli, gdyż upoważnienie do kontroli zostało wystawione bez wpisania nazwy kontrolowanego podmiotu, uzupełnienia w tym zakresie dokonano zaś w trakcie kontroli, poprzez wstawienie pieczęci przedsiębiorcy w miejscu, w którym powinny być podane dane kontrowanego podmiotu, zgodnie z art. 79 a ust 7 należało przyjąć, iż dokument ten nie mógł stanowić podstawy do przeprowadzenia kontroli.

Nie ulega także wątpliwości, iż w sprawie doszło również do naruszenia art. 79b w/w ustawy, zgodnie z którym w przypadku wszczęcia czynności kontrolnych po okazaniu legitymacji służbowej, przed podjęciem pierwszej czynności kontrolnej, osoba podejmująca kontrolę ma obowiązek poinformować kontrolowanego przedsiębiorcę lub osobę, wobec której podjęto czynności kontrolne, o jego prawach i obowiązkach w trakcie kontroli. W rozpatrywanym przypadku kontrola odbyła się bez udziału skarżących. Wprawdzie przepisy przewidują możliwość przeprowadzenia czynności kontrolnych w razie nieobecności kontrolowanego przedsiębiorcy lub osoby przez niego upoważnionej- art. 80 ust. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Czynności kontrolne mogą być wówczas wszczęte po okazaniu legitymacji służbowej pracownikowi kontrolowanego, który może być uznany za osobę, o której mowa w art. 97 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93, z późn. zm.), lub w obecności przywołanego świadka, którym powinien być funkcjonariusz publiczny, niebędący jednak pracownikiem organu przeprowadzającego kontrolę. Niemniej jednak w sprawie nie budzi wątpliwości, iż kontrolujący nie podjął żadnych czynności aby przeprowadzić kontrolę zgodnie z przepisami prawa w obecności skarżących, a tym samym przeprowadzenie kontroli bez udziału skarżących stanowi bez wątpienia naruszenie prawa. W sytuacji bowiem gdy skarżący nie wiedzieli o kontroli nie można czynić im zarzutu nieobecności w trakcie dokonywanych czynności.

Reasumując wbrew twierdzeniom organu odwoławczego zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, jak słusznie podkreślili skarżący dawał podstawy do dokonania przez organ odwoławczy oceny akt sprawy i ustalenia, czy poczynione w toku przeprowadzania czynności kontrolnych uchybienia tj. brak zawiadomienia stron skarżących o przeprowadzonej kontroli, nieprzedstawienie skarżącym upoważnienia, dokonanie kontroli bez ich udziału, miały wpływ na rozstrzygnięcie organu I instancji. W tej sytuacji organ odwoławczy winien był ocenić zgromadzony w sprawie materiał dowodowy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego i wydać stosowną decyzję w oparciu o art. 138 § 1 k.p.a , uzupełniając brakujące w jego ocenie dowody na podstawie art. 136 k.p.a.

Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 145 §1 ust.1 lit. c, art. 152 art.200 i 250 p.p.s.a orzekł jak w sentencji.