Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 522/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2006-01-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik, Sędziowie NSA Zofia Borowicz (spr.), NSA Adam Mikusiński, Protokolant starszy referent Arkadiusz Kmiotek, po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi C. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odpłatności za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Kierownika Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Ż. z dnia [...] r. numer: [...] wydaną z upoważnienia Starosty Ż., 2) określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną z upoważnienia Starosty Ż. przez Kierownika Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Ż. na podstawie art. 33j ust. 1 w zw. z art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (tj. z 1998 r. Dz. U. Nr 64, poz. 414 ze zm.) ustalona została miesięczna odpłatność z tytułu przebywania dziecka A. K. w rodzinie zastępczej za okres od dnia [...] 2004 r. do [...] 2004 r. w kwocie [...] zł miesięcznie. Decyzją tą C. K. został zobowiązany do uiszczenia zaległej odpłatności z tytułu przebywania dziecka w rodzinie zastępczej za okres od [...] 2004 r. do [...] 2004 r. o łącznej kwocie [...] zł płatnej do dnia [...] 2004 r. W decyzji organ orzekł też, że opłatę należy uiszczać do 15-go dnia każdego miesiąca w [...] o/Ż. na rachunek [...] Nr [...].

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że na podstawie decyzji Nr [...] z dnia [...] r. rodzina zastępcza otrzymuje miesięczną pomoc na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka A. K..

Na mocy art. 33j ust. 1 cyt. ustawy o pomocy społecznej rodzice, których dzieci przebywają w rodzinach zastępczych są obowiązani do ponoszenia odpłatności z tego tytułu. O wysokości tej odpłatności orzeka decyzją starosta.

Wysokość tej odpłatności określa § 21 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 września 2001 r. w sprawie rodzin zastępczych (Dz. U. Nr 120, poz. 1284), zgodnie z którym gdy jedno z rodziców nie żyje i dziecko otrzymuje z tego tytułu rentę rodzinną, drugie z rodziców ponosi odpłatność do wysokości udzielonej na dziecko miesięcznej pomocy pieniężnej.

Organ powołując się na ustalenia wynikające z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego z dnia [...].2004 r. uznał, że sytuacja dochodowa C. K. pozwala na ustalenie bieżącej odpłatności za pobyt dziecka A. K. w rodzinie zastępczej w pełnej wysokości. Podkreślił organ, że miesięczne dochody netto C. K. znacznie przewyższają ustalone zgodnie z art. 4 cyt. ustawy kryterium dochodowe w wysokości 461 zł.

Organ wskazał, że ponoszone przez C. K. wydatki z tytułu opłaty czynszu, telefonu, abonamentu telewizyjnego, wywozu śmieci, energii elektrycznej, wody, podatku rolnego, ubezpieczenia budynku, korzystania z butli gazowej, opłat OC za samochód nie mogą mieć wpływu na ustalenie wysokości odpłatności dla C. K. za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej, gdyż zgodnie z art.20 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy przytoczonych przez zainteresowanego wydatków nie odlicza się od dochodu miesięcznego rodziny. Od dochodu tego odliczono kwotę alimentów ponoszonych przez C. K. na drugą córkę. Organ uznał, że sytuacji materialnej, rodzinnej, dochodowej oraz zdrowotnej C. K. nie można uznać za wyjątkową, stanowiącą podstawę do nie ustalenia odpłatności za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej.

W odwołaniu od tej decyzji C. K. wniósł o jej uchylenie. Zarzucił naruszenie art. 2 Konstytucji RP oraz nieuwzględnienie art. 128 krio tj. ustawowego obowiązku dostarczania środków utrzymania na pozostałe dzieci, a w szczególności syna A. – studenta, obecnie chorego, przebywającego od [...] r. w szpitalu [...].

Podkreślił, że decyzja narusza art. 32 Konstytucji RP poprzez zastosowanie przez organy § 16 ust. 3 cyt. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26.09.2000 r. i nieuwzględnienie faktu, że gdyby córka nie otrzymywała renty rodzinnej to zwracałby tylko połowę przekazywanej pomocy. Zarzucił, że płacony przez niego podatek dochodowy w rozliczeniu rocznym nie jest uwzględniany w wyliczeniu odpłatności za pobyt córki A. w rodzinie zastępczej. Wobec faktu pobytu córki w rodzinie zastępczej nie może on skorzystać z tzw. wspólnego opodatkowania, nie uzyskuje zasiłku rodzinnego. Taka sytuacja narusza prawa socjalne dziecka. Nadto w ocenie odwołującego organ I instancji zaniechał czynności wskazanych w § 6 cyt. rozporządzenia i nie podjął kroków umożliwiających mu kontakt z dzieckiem. Natomiast rodzina zastępcza negatywnie ustosunkuje córkę do jego osoby.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzją wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 33j ust. 1 cyt. ustawy i § 21 ust. 1 i 3 cyt. rozporządzenia utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium przywołując treść art. 33j ust. 1 cyt. ustawy wskazało, że organ I instancji ustalając odpłatność za pobyt córki A. w rodzinie zastępczej w wysokości [...] zł za okres od [...] 2004 r. do [...] 2004 r. uwzględnił postanowienia § 21 i 15 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29.09.2001 r. w sprawie rodzin zastępczych. Następnie Kolegium wywiodło, iż starosta może odstąpić od ustalenia w/w odpłatności na wniosek rodziców lub z urzędu ze względu na trudną sytuację materialną. W przypadku odwołującego – w ocenie Kolegium – powyższe okoliczności nie zachodzą. Jego dochód netto wynosi [...] zł i przekracza kryterium dochodowe wynikające z art. 4 ustawy o pomocy społecznej tj. kwotę 461 zł. Z akt wynika, że prowadzi samodzielne życie płaci tylko na jedno dziecko alimenty, a syn przebywa w szpitalu [...]. Kwota alimentów została odliczona od dochodu zgodnie z art. 2a ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy. Kolegium podkreśliło, że odwołujący jako ojciec dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej jest zobligowany spełnić swój obowiązek rodzicielski chociaż w formie ponoszenia częściowej odpłatności na swoje dziecko.

Wobec pozostałych zarzutów odwołującego Kolegium stwierdziło, że z wyjaśnień organu I instancji wynika, iż rodzina zastępcza wykonuje prawidłowo swoje obowiązki, a ojciec dziecka do chwili obecnej nie wystąpił do właściwego organu z wnioskiem dotyczącym umożliwienia mu kontaktów z córką.

W skardze C. K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu zarzucał niekonstytucyjność § 21 ust. 3 cyt. rozporządzenia, który to przepis uchybia zasadzie równości poprzez zróżnicowanie traktowania dzieci będących w rodzinie zastępczej i nie umieszczonych tamże, a pozostających z rodzicami oraz zróżnicowanie sytuacji tych pierwszych i ich rodzica w zależności od prawa dziecka do renty rodzinnej. Nadto podniósł błędne wyliczenie dochodu rodziny z pominięciem syna A. i przez to naruszenie dobra rodziny określonego w Konstytucji a także naruszenie zasady zawartej w art. 2 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej. Zarzucił też, iż naliczenie odpłatności wstecz czyni go dłużnikiem i pogarsza sytuację rodzinną, w tym zdrowotną syna A.

Kolegium w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie prezentując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Skarżący w piśmie procesowym z dnia [...].2004 r. podtrzymał zarzuty skargi, dodatkowo przedstawiając argumentację zawartą uprzednio w odwołaniu. Nadto zakwestionował trafność zaskarżonego rozstrzygnięcia powołując się przy tym na regulacje zawarte w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę zgodności z prawem wykonywania działań administracji publicznej, do których należy również wydawane indywidualnych aktów prawa, jakim jest zaskarżona decyzja. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) zwanej dalej p.p.s.a., sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonych aktów badając czy kwestionowany akt nie uchybia przepisom prawa materialnego lub procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy albo dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nadto sądy te badają czy organ administracji nie dopuścił się uchybień skutkujących nieważnością wydanego rozstrzygnięcia. Z tym, że w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, a zatem ocenia legalność decyzji również z urzędu.

Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że skarga jest zasadna, aczkolwiek nie wszystkie zarzuty są trafne.

Stosownie do art. 33j ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (tj. z 1998 r. Dz. U. Nr 64, poz. 414 ze zm.) – w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej decyzji – rodzice, których dzieci przebywają w rodzinach zastępczych, są obowiązani do ponoszenia odpłatności z tego tytułu. Starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem w rodzinie zastępczej wydaje decyzję o wysokości tej odpłatności. Z kolei w myśl § 21 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 września 2001 r. w sprawie rodzin zastępczych (Dz. U. Nr 120, poz. 1284) – obowiązującego także w dacie wydania zaskarżonej decyzji – rodzice dziecka przebywającego w rodzinie zastępczej ponoszą odpłatność za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej do wysokości miesięcznej pomocy pieniężnej, o której mowa w § 15 oraz art. 33g ust. 1 ustawy, udzielonej na dziecko, z zastrzeżeniem ust. 2-4.

Zgodnie z § 21 ust. 3 cyt. rozporządzenia w przypadku gdy jedno z rodziców nie żyje i dziecko otrzymuje z tego tytułu rentę rodzinną, drugie z rodziców ponosi odpłatność do wysokości udzielonej na dziecko miesięcznej pomocy pieniężnej, o której mowa w ust. 1.

W myśl § 22 tegoż rozporządzenia starosta, ustalając wysokość odpłatności rodziców dziecka przebywającego w rodzinie zastępczej, uwzględnia ich sytuację rodzinną, zdrowotną, dochodową i majątkową.

Dodać należy, że zgodnie z art. 33j ust. 3 ustawy o pomocy społecznej z 1990 r. w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej decyzji – starosta może odstąpić od ustalenia odpłatności, o której mowa w ust. 1, na wniosek rodziców dziecka lub z urzędu ze względu na trudną sytuację materialną.

Przywołane wyżej przepisy prawa materialnego określają zasady ponoszenia przez rodziców naturalnych kosztów pobytu ich dziecka w rodzinie zastępczej.

Z regulacji tej wynika, iż ponoszenie opłat przez rodziców naturalnych jest ich obowiązkiem wynikającym bezpośrednio z ustawy, a decyzja starosty jedynie konkretyzuje ten obowiązek w zależności od ich sytuacji materialnej. Z zasad tych wynika, że kwota odpłatności o jakiej mowa w art. 33j ust. 1 cyt. ustawy nie może być wyższa niż kwota pomocy jaką otrzymuje rodzina zastępcza od starosty w trybie określonym w art. 33g ust. 1 i 4 cyt. ustawy.

Przy ustalaniu pomocy pieniężnej rodzinie zastępczej na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka uwzględniane są dochody dziecka z tytułu renty rodzinnej. Wysokość tej pomocy jest pomniejszona o kwotę odpowiadającą 50 % dochodów dziecka (np. renty rodzinnej). Z tych też przyczyn gdy jedno z rodziców nie żyje i dziecko otrzymuje z tego tytułu rentę rodzinną drugie z rodziców ponosi odpłatność do wysokości pomocy udzielonej na dziecko rodzinie zastępczej.

Skoro matka A. K. nie żyje i dziecko z tego tytułu otrzymuje rentę rodzinną, to organy orzekające co do zasady wyraziły trafny pogląd, iż w stosunku do skarżącego mają zastosowanie zasady określone w § 21 ust. 3 cyt. rozporządzenia. Wbrew zarzutom skarżącego regulacja zawarta w powołanym ostatnio przepisie nie narusza zasady równości zawartej w art. 32 Konstytucji RP przy uwzględnieniu § 21 ust. 4 cyt. rozporządzenia. Z treści tego ostatnio powołanego przepisu wynika bowiem, że w sytuacji gdy jedno z rodziców nie żyje, a dziecko z tego tytułu nie otrzymuje renty rodzinnej, drugie z rodziców ponosi odpłatność do wysokości odpowiadającej połowie wysokości udzielonej na dziecko pomocy pieniężnej. Związane to jest z faktem, że wysokość tej pomocy ustalona w oparciu o art. 33g ust. 1 cyt. ustawy o pomocy społecznej nie jest w takiej sytuacji pomniejszona o 50 % dochodu dziecka z tytułu renty rodzinnej, a zatem wysokość tej odpłatności jest w rzeczywistości wyższa. Dlatego też inaczej jest ukształtowany obowiązek ponoszenia tej odpłatności przez rodzica dziecka będącego w takiej sytuacji faktycznej.

Podobna regulacja jak w § 21 ust. 3 jest zawarta w § 21 ust. 2, a odnosi się do sytuacji, gdy tylko jedno z rodziców płaci alimenty na dziecko umieszczone w rodzinie zastępczej.

W tej sytuacji Sąd rozpoznając niniejszą sprawę nie dopatrzył się niekonstytucyjności w/w przepisów stanowiących podstawę prawną zaskarżonej decyzji, ani też wątpliwości w tej materii uzasadniających nadanie im odpowiedniego trybu. Omawiane rozporządzenie ma oparcie ustawowe, zostało wydane przez właściwy organ i nie wykracza poza upoważnienie ustawowe (art. 33g ust. 8 cyt. ustawy).

Zasada równości podnoszona przez skarżącego w tym zakresie nie została naruszona, gdyż oznacza ona równe traktowanie osób będących w jednakowej sytuacji faktycznej i prawnej. Ustawowy obowiązek przyczyniania się rodziców do utrzymywania swych dzieci nie oznacza, że każdy z rodziców musi być obciążony tym obowiązkiem w równej wysokości pod względem matematycznego rozliczenia, co wyraźnie wynika z zasad określonych w art. 135 krio.

W powyższym zakresie formułowane zarzuty skargi nie mogły być uznane za trafne. Skarżący jednakże kwestionował zaskarżone rozstrzygnięcie i w tym kontekście, że przy ustalaniu odpłatności za pobyt córki w rodzinie zastępczej nie uwzględniono jego rzeczywistej sytuacji rodzinnej i dochodowej.

Zatem w tym miejscu należy ponownie podkreślić, że decyzja starosty określająca wysokość odpłatności ponoszonej przez rodziców naturalnych konkretyzuje ten obowiązek w zależności od ich sytuacji materialnej.

Przepis art. 33j ust. 3 cyt. ustawy o pomocy społecznej wyraźnie stanowi bowiem, że starosta może odstąpić od ustalenia odpłatności, na wniosek rodziców dziecka lub z urzędu ze względu na trudną sytuacją materialną. Decyzja wydana w oparciu o przywołany ostatnio przepis ma charakter uznaniowy. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji jak i decyzji organu I instancji wynika, że organy orzekające miały na uwadze przepis art. 33j ust. 3 cyt. ustawy. Jednakże ani z akt administracyjnych ani też z uzasadnienia zaskarżonych rozstrzygnięć nie wynika, aby postępowanie poprzedzające ich wydanie było prowadzone w powyższym zakresie w sposób prawidłowy.

Kontrola uznania administracyjnego prowadzona przez sąd administracyjny polega nie tylko na badaniu zachowania granic uznania, ale także na szczególnie dokładnej analizie postępowania dowodowego poprzedzającego decyzję i realizację zasad ogólnych postępowania administracyjnego. Pełnej kontroli podlega także sposób interpretowania przez organ występujących w kontekście normatywnych pojęć nieostrych (por. J. Zimmermann "Glosa do orzeczenia TK z dnia 29 września 1993 r., K 17/92", Państwo i Prawo 1994/4/109 t. 5).

Dokonując zatem kontroli zaskarżonej decyzji przy uwzględnieniu powyższych zasad stwierdzić należy, że została ona wydana z naruszeniem art. 7, 9 i 11 kpa, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia wymogów z art. 107 § 3 kpa.

Na wstępie trzeba podkreślić, że przez pojęcie "sytuacja materialna", o której stanowi art. 33j ust. 3 cyt. ustawy należy rozumieć nie tylko sytuację dochodową. Sytuacja materialna to ogólne pojęcie odnoszące się do dóbr ekonomicznych, majątkowych, finansowych, inaczej to ogół dóbr materialnych oraz środków i umiejętności (por. "Słownik j. polskiego" pod red. prof. St. Jodłowskiego, Wyd. PWN, W-wa 1982, t. II str. 124).

Dlatego w § 22 cyt. rozporządzenia stwierdzone zostało, że starosta ustalając wysokość odpłatności rodziców dziecka przebywającego w rodzinie zastępczej, uwzględnia ich sytuację rodzinną, zdrowotną, dochodową i majątkową. Oznacza to, że zwrot "sytuacja materialna" użyty w art. 33j ust. 3 cyt. ustawy został niejako skonkretyzowany w § 22 cyt. rozporządzenia. W tej sytuacji przy ustalaniu odpłatności, o której mowa w art. 33j ust. 1 ustawy organ winien mieć na uwadze wszystkie okoliczności związane z sytuacją rodzinną, zdrowotną, dochodową i majątkową zobowiązanego. Wydaje się to być oczywistym, jeśli się zważy, że wydanie stosownej decyzji powinno zostać poprzedzone wywiadem środowiskowym (art. 43 ust. 3a cyt. ustawy). Z uwagi na fakt, że decyzja o jakiej mowa w art. 33j ust. 3 cyt. ustawy może być wydana zarówno z urzędu jak i na wniosek zobowiązanego, organ prowadzący postępowanie powinien - mając na uwadze treść art. 9 kpa - pouczyć stronę o przysługujących jej w tym względzie uprawnieniach.

W aktach administracyjnych sprawy znajduje się jedynie zawiadomienie organu I instancji wydane w trybie art. 36 § 1 kpa. Jego treść wskazywałaby (karta [...] akt adm.), że postępowanie to zostało wszczęte z urzędu. Brak natomiast w aktach dowodów, które wskazywałyby, że organ prowadzący postępowanie pouczył skarżącego o możliwości złożenia wniosku o jakim mowa w art. 33j ust. 3 cyt. ustawy.

Natomiast zgromadzony w sprawie materiał dowodowy zobowiązał organ prowadzący postępowanie do wnikliwego i wszechstronnego wyjaśnienia czy sytuacja materialna skarżącego zezwala na pełne obciążenie go odpłatnością otrzymywaną przez rodzinę zastępczą, w której przebywa jego córka A.. W aktach tych m.in. znajduje się decyzja ZUS Oddziału w T.. z dnia [...] r. o wstrzymaniu renty rodzinnej dla A. K. syna skarżącego, a także decyzja tego organu z [...] r. o odmowie przyznania A. K. renty socjalnej. Z akt tych wynika, że syn skarżącego choruje na [...]. Aczkolwiek okoliczności sprawy wskazywały, że skarżący zamieszkiwał sam i nie prowadził wspólnego gospodarstwa z synem A. w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej (wywiad środowiskowy z [...] r. i [...] r. adresował wnioski do sądu – k. [...] akt adm.), to jednak nie oznacza to, że okoliczności związane z chorobą syna, który pozostaje bez środków do życia nie wpływają na sytuację rodzinną i materialną skarżącego. Organy nie ustaliły, aby syn skarżącego posiadał własne środki utrzymania.

Skarżącego jako ojca z mocy art. 128 i 133 § 2 krio obciąża obowiązek alimentacyjny wobec dziecka, które pozostaje w niedostatku. W tym zakresie sprawa nie była należycie wyjaśniona, a okoliczności te skarżący w toku postępowania podnosił. Fakt, że syn skarżącego przebywał w szpitalu [...] nie oznacza, że skarżący w tej sytuacji nie ponosi żadnych wydatków.

Wśród zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów znajdują się też dowody odnoszące się do sytuacji zdrowotnej samego skarżącego. Nadto dotyczące ponoszonych przez niego różnego rodzaju wydatków, a także sytuacji związanej z zatrudnieniem (zaświadczenie z zakładu pracy z dnia [...] 2004 r. o likwidacji stanowiska pracy).

Pismo Centrali Farmaceutycznej "[...]" SA z dnia [...] .2004 r. określało z kolei wysokość zadłużenia skarżącego. Oczywiście wszystkie te okoliczności nie miały wpływu na ustalenie tzw. sytuacji dochodowej skarżącego, gdyż tutaj trafnie uznały organy orzekające, że przez sytuację dochodową o jakiej mowa w § 22 cyt. rozporządzenia należy rozumieć pojęcie dochodu rodziny w rozumieniu art. 2a ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej. Jednakże okoliczności te mają istotne znaczenie dla ustalenia sytuacji materialnej skarżącego, która kształtowana jest nie tylko przez jego dochód, ale i sytuację rodzinną, zdrowotną i majątkową.

W wywiadzie środowiskowym przeprowadzonym w dniu [...].2004 r. stwierdzono, że skarżący utrzymuje i finansuje leczenie syna A., wskazano na jego trudną sytuację zawodową i materialną. W aktach sprawy znajduje się też kserokopia wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu [...].2003 r., w którym z uwagi na trudną sytuację materialną i zdrowotną wnioskowano "o odstąpienie od roszczeń".

Z pisma p.o. Kierownika Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Ż. z dnia [...] 2004 r. wynikałoby, że w okresie od [...].2002 r. do [...].2003 r. odstępowano od ustalania skarżącemu odpłatności za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej. Okoliczności te potwierdzają złożone przez skarżącego do akt sądowych decyzje administracyjne (karta [...] akt sąd.).

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji jak i uzasadnienia decyzji organu I instancji nie wynika natomiast w oparciu o jakie przesłanki organy uznały, że obecnie sytuacja materialna skarżącego uległa zmianie w porównaniu do okresów od [...].2002 r. do [...].2003 r., która to zmiana uzasadniała obciążenie go odpłatnością za pobyt córki w rodzinie zastępczej w ustalonej wysokości. Identyczny stan faktyczny i prawny sprawy nie może bowiem odmiennie kształtować sytuacji prawnej obywatela, gdyż narusza zasady równości konstytucyjnej i porządku prawnego.

Powyższe oznacza zatem, że z uwagi na treść art. 33j ust. 1 i ust. 3 cyt. ustawy o pomocy społecznej oraz § 22 cyt. rozporządzenia rozpoznając sprawę organ każdorazowo powinien był po wyczerpującym zgromadzeniu materiału dowodowego i jego ocenie zgodnie z art. 80 kpa, odnieść się do okoliczności sprawy i rozważyć czy w tej konkretnej sytuacji zachodzą przesłanki uniemożliwiające ponoszenie przez skarżącego odpłatności za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej. Uzasadnienie decyzji musi zaś odpowiadać wymogom określonym w art. 107 § 3 kpa.

Odnosząc się natomiast do pozostałych zarzutów skargi należy podkreślić, że sąd administracyjny z mocy art. 1 p.p.s.a. jedynie kontroluje zaskarżone akty tylko w zakresie ich zgodności z prawem, co oznacza przede wszystkim zgodność z prawem materialnym obowiązującym w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zatem skoro w dniu wydania zaskarżonej decyzji obowiązywała ustawa z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze zm.) oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29.09.2001 r. w sprawie rodzin zastępczych (Dz. U. Nr 120, poz. 1284) to obowiązkiem sądu administracyjnego było zbadanie czy zaskarżona decyzja narusza czy też nie w/w przepisy prawa, które stanowiły podstawę prawną rozstrzygnięć wydanych przez organy administracji publicznej. Należy też dodać, że przedmiotem kontroli Sądu nie mogły być działania lub bezczynność właściwych organów pomocy społecznej, sprawujących kontrolę co do prawidłowości funkcjonowania rodziny zastępczej, w której jest umieszczona córka skarżącego, gdyż skarga w niniejszej sprawie dotyczyła skonkretyzowanego aktu wydanego przez właściwy organ nie obejmującego co do meritum tego rodzaju rozstrzygnięć.

Z tych przyczyn sprawa niniejsza nie mogła być rozpoznawana pod względem zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami ustawy z dnia 12 marca

2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) oraz rozporządzenia z dnia 1`8.10.2004 r. w sprawie rodzin zastępczych (Dz. U. Nr 233, poz. 2344), bowiem nie obowiązywały te akty prawne w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Powołana ostatnio ustawa o pomocy społecznej weszła w życie dopiero w dniu 1 maja 2004 r. (art. 161 tej ustawy). Przepis art. 150 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy stanowiący, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy niniejszej ustawy nie oznacza, że Sąd rozpoznając skargę zobligowany był stosować przepisy właśnie tej ustawy. Jak już wyżej Sąd wskazał, obowiązkiem Sądu jest prowadzenie postępowania sprowadzającego w kontekście prawidłowości zastosowania przez orzekające organy przepisów prawa materialnego obowiązujących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Z tych też przyczyn nawet przy uwzględnieniu treści art. 149 ustawy o pomocy społecznej

z 2004 r. Sąd był zobowiązany do prowadzenia postępowania sprowadzającego w powyższym zakresie, na co zwrócił uwagę Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 8 marca 2005 r. (sygn. akt T 15/04, OTK-A 2005/3/21). Przepis art. 150 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej natomiast w ocenie sądu orzekającego niniejszą sprawę oznacza, że sprawa niezakończona w rozumieniu tego przepisu to taka, w której decyzja wydana przed dniem 1 maja

2004 r. została po dniu 30 kwietnia 2004 r. uchylona przez sąd administracyjny. W konsekwencji do takich spraw stosuje się przepisy ustawy o pomocy społecznej z 2004 r.

Zatem organ orzekający ponownie rozpoznając sprawę zobligowany jest stosować przepisy prawa aktualnie obowiązujące, a to w szczególności ustawę z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) i rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 18 października 2004 r. w sprawie rodzin zastępczych (Dz. U. Nr 233, poz. 2344).

Zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z istotnym naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7, 9, 77 § 1 oraz 107 § 3 kpa, które to naruszenie w konsekwencji doprowadziło do niewłaściwego zastosowania powołanych wyżej przepisów ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej oraz § 22 cyt. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 września 2001 r. w sprawie rodzin zastępczych. Dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

W oparciu o art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z powyższych rozważań.