Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 671/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2007-05-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6335 Zwrot nienależnego świadczenia
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kręcichwost - Durchowska Sędziowie NSA Ewa Makosz – Frymus (spr.) WSA Maciej Dybowski Protokolant st.sekr.sąd. Teresa Zaporowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 30 maja 2007r. sprawy ze skargi W.W. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego zasiłku, I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ja decyzję Starosty C. z dnia [...] nr [...], II. uchyla decyzję Starosty C. z dnia [...] nr [...], III. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, IV. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej W.W. kwotę [...],- ([...] )zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. /-/ M. Dybowski /-/ E. Kręcichwost- Durchowska /-/ E. Makosz- Frymus


UZASADNIENIE

Starosta C. decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...], na podstawie art. 76 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ( Dz. U. nr 99, poz. 1001 ze zm.), wezwał W.W. do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia w kwocie [...] zł brutto za okres od [...] lutego 2003 r. do [...] lutego 2004 r.

W uzasadnieniu decyzji podano, że W.W. w dniu [...] lutego 2003 r. zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy w C. jako osoba bezrobotna i nabyła prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] lutego 2003 r. Zasiłek ten zainteresowana pobierała do dnia [...] lutego 2004 r. Starosta C. i decyzją z dnia [...] lutego 2004 r. w [...] orzekł o utracie przez W.W. prawa do zasiłku z powodu wpływu maksymalnego okresu jego pobierana od dnia [...] lutego 2004 r., a następnie decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...], na wniosek strony, orzekł o utracie statusu osoby bezrobotnej od dnia [...] czerwca 2005 r. W grudniu 2005 r. do Powiatowego Urzędu Pracy w C. wpłynęło pismo z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat w C. z datą [...].12.2005 r., z którego wynika, że W.W. w okresie od [...] grudnia 2002 r. do [...] marca 2003 r. pobierała zasiłek macierzyński płatny przez ZUS. Powołując się na treść tego pisma oraz na treść art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. "c" ustawy o promocji zatrudnienia Starosta stwierdził, że W.W. w dniu rejestracji, tj. [...] lutego 2003 r. nie spełniła warunków do uznania jej za osobę bezrobotną i przyznania prawa do zasiłku, a w związku z tym nienależnie pobrane świadczenie za okres od [...] lutego 2003 r. do [...] lutego 2004 r. podlega zwrotowi.

W odwołaniu od decyzji z dnia [...] kwietnia 2006 r. W.W. wniosła o ponowne rozpatrzenie jej sprawy i uchylenie wydanej decyzji. W uzasadnieniu odwołania zainteresowana podniosła, że w dniu [...] lutego 2003 r. zarejestrowała się w Urzędzie Pracy jako bezrobotna i na podstawie złożonych dokumentów nabyła prawo do zasiłku. Jednym z dokumentów było zaświadczenie z ZUS w C. stwierdzające okres pobierania zasiłku macierzyńskiego z ZUS. W dacie wydawania tego zaświadczenia nie poinformowano W.W., że należy jej się dłuższy zasiłek macierzyński. W związku z tym złożyła stosowne dokumenty w celu uzyskania zasiłku dla bezrobotnych. W czerwcu 2003 r. W.W. dowiedziała się od byłego pracodawcy, że może ubiegać o dłuższy urlop macierzyński i w związku z tym złożyła wniosek do ZUS o wypłatę należnego Jej zasiłku macierzyńskiego. Na podstawie tego wniosku ZUS we wrześniu 2003 r. wypłacił W.W. zasiłek macierzyński za okres od [...]lutego 2003 r. do [...] kwietnia 2003 r. , nie przesyłając jej żadnej " decyzji przyznającej ani wyjaśniającej". W.W. zaznaczyła w odwołaniu, że nie była świadoma tego, że otrzymując wyrównanie zasiłku macierzyńskiego działała niezgodnie z prawem bowiem w chwili składania dokumentów w PUP była osobą bezrobotną i nie przybywała na zasiłku macierzyńskim.

Wojewoda, po rozpoznaniu odwołania W.W., decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 10 ust. 2 pkt 6 i ust 4 pkt. 2, art. 76 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ( Dz. U. nr 99, poz. 1001 ze zm), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty C. z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...].

W uzasadnieniu decyzji Wojewoda, uzupełniając uzasadnienie faktyczne decyzji organu I instancji, wskazał na to, że w związku z treścią pisma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] grudnia 2005 r. Starosta C. postanowieniem z dnia [...] lutego 2006 r. wznowił z urzędu postępowanie w sprawie:

- uznania W.W. za osobę bezrobotną od dnia [...] lutego 2003 r. i przyznania prawa do zasiłku od dnia [...] lutego 2003 r. zakończonej decyzją Starosty C. z dnia [...]lutego 2003 r. nr [...];

- utraty prawa do zasiłku od dnia [...] lutego 2004 r. zakończonej decyzją Starosty C. z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...];

- utraty statusu osoby bezrobotnej z dnia [...] lutego 2005 r. zakończonej decyzją Starosty C. z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...].

W wyniku wznowienia postępowania Starosta C. decyzją z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...]uchylił swoje decyzje z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...], z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...] i z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...], a następnie decyzją z dnia [...]czerwca 2006 r. nr [...] wezwał W.W. do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia za okres od [...] lutego 2003 r. do [...] lutego 2004 r.

Powołując się na przepisy art. 76 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 oraz art. 2 ust. 1 pkt. 2 lit. "c" ustawy o promocji zatrudnienia.... Wojewoda stwierdził, że pobieranie przez W. W., w czasie posiadania statusu bezrobotnego, zasiłku macierzyńskiego spowodowało utratę statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku dla bezrobotnego. W związku z tym rejestracja W.W. w dniu [...] lutego 2003 r. w Powiatowym Urzędzie Pracy w C. stała się nieważna, a wypłacony za ten okres zasiłek należy uznać za świadczenie nienależnie pobrane. Ponadto Wojewoda zwrócił uwagę, że w dniu rejestracji w PUP W.W. zobowiązała się do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia w przypadku niespełnienia warunków wymienionych w ustawie.

Uwzględniając wszystkie okoliczności sprawy Wojewoda w pełni podzielił stanowisko zajęte przez organ I instancji i uznał zaskarżoną decyzję z dnia [...] kwietnia 2006 r. za zgodną z aktualnie obowiązującym prawem.

W skardze na decyzję Wojewody z dnia [...] czerwca 2006 r. W.W. zarzuciła organowi II instancji istotne naruszenie przepisów postępowania administracyjnego poprzez pozbawienia Skarżącej możliwości udziału we wznowionym postępowaniu, brak informowania jej o dokonanych czynnościach oraz o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Ponadto Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów ustawy o promocji zatrudnienia..... poprzez przyjęcie, że świadczenie wypłacone przez ZUS tytułem spłaty zasiłku macierzyńskiego spowodowało utratę przez nią statusu bezrobotnego, a w konsekwencji utratę prawa do zasiłku za okres jego pobierania.

W związku z podniesionymi zarzutami W.W. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W uzasadnieniu skargi W.W. przytoczyła swoje stanowisko w sprawie zaprezentowane już w odwołaniu od decyzji organu I instancji oraz umotywowała zarzuty zgłoszone do zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona w zakresie w jakim wskazano w sentencji wyroku.

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem tej kontroli jest zbadanie czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Natomiast art. 135 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nakłada na sąd obowiązek wyjścia poza granice skargi i podjęcia odpowiednich środków w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy. Określenie "we wszystkich postępowaniach" użyte w cytowanym wyżej art. 135 wskazuje, że środki prawne, o których mowa w tym przepisie, powinny być stosowne do aktów lub czynności wydanych lub podjętych w różnych, a więc odrębnych postępowaniach prowadzonych "w granicach sprawy, której dotyczy skarga".

W niniejszej sprawie organ administracji publicznej wznowił z urzędu postępowanie administracyjne z uwagi na ujawnioną okoliczność, że Skarżąca w okresie od [...] grudnia 2002 r. do [...] kwietnia 2003 r. pobierała zasiłek macierzyński płatny przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Zaistniała sytuacja spowodowała, że Starosta C. decyzją z dnia [...] lutego 2006 r. uchylił swoje decyzje o przyznaniu Skarżącej statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku od [...] lutego 2003 r., o utracie prawa do zasiłku od dnia [...] lutego 2004 r. i o utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] czerwca 2005 r, a następnie decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. wezwał Skarżącą do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia za okres od [...] lutego 2003 r. do [...] lutego 2004 r. Decyzja Starosty z dnia [...] kwietnia 2006 r. została utrzymana w mocy decyzją Wojewody z dnia [...] czerwca 2006 r.

Działania organu I i II instancji nie znajdują pełnego oparcia w prawie.

Dnia [...] lutego 2003 r. Skarżąca nie dysponowała żadnymi danymi, które mogłyby uzasadnić stwierdzenie, że nadal przysługuje jej zasiłek macierzyński. Z przedłożonego w dniu rejestracji zaświadczenia ZUS z [...] lutego 2003 r. (k. 10 akt adm.) jednoznacznie wynika, że Skarżąca pobierała zasiłek macierzyński od [...] grudnia 2002 r. do [...] lutego 2003 r. Po otrzymaniu we wrześniu 2003 r. spłaty zasiłku macierzyńskiego za okres od [...] lutego 2003 r. do [...] kwietnia 2003 r. Skarżąca, jak twierdzi, nie otrzymała "żadnej decyzji przyznającej ani wyjaśniającej" i nie była świadoma tego, że otrzymując to wyrównanie działała niezgodnie z prawem.

Starosta orzekając we wznowionym postępowaniu postąpił co do zasady trafnie, biorąc pod uwagę, że Skarżąca otrzymała spłatę zasiłku ciecierzyńskiego za okres od [...] lutego do [...] kwietnia 2003 r., to jednak wyciągnął błędne wnioski, co spowodowało naruszenie przepisów art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 71 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ( Dz. U. nr 99, poz. 1001 ze zm.). Błędnie uznał Starosta, że skoro w dniu wydania decyzji przyznającej Skarżącej status osoby bezrobotnej i prawo do zasiłku nie spełniała ona warunków do takiego uznania, to właściwe jest pozbawienie Skarżącej statusu osoby bezrobotnej za cały okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych, tj. do dnia [...] lutego 2004 r. Wniosek taki nie jest uzasadniony: Skarżąca faktycznie pobierała zasiłek macierzyński za okres, w którym wypłacono jej zasiłek dla bezrobotnych, ale miało to miejsce w kilka miesięcy po rejestracji w PUP. O ile w pełni uzasadnione jest pozbawienie Skarżącej statusu osoby bezrobotnej w odniesieniu do przedłużonego okresu pobierania zasiłku macierzyńskiego, tj. od [...] lutego 2003 r. do [...]kwietnia 2003 r. , o tyle brak podstaw do negowania tego statusu w okresie od [...] kwietnia 2003 r. i prawa do zasiłku dla bezrobotnych począwszy od [...] kwietnia 2003 r. To, że Skarżącej dopiero w późniejszym okresie przedłużono czas pobierania zasiłku macierzyńskiego musi zostać uwzględnione przy ocenie jej sytuacji w prowadzonym przez organ postępowaniu. Podkreślenia wymaga fakt, że dokumentacja zgromadzona w aktach sprawy w żadnej mierze nie wskazuje na możliwość zarzucenia Skarżącej złej wiary. Wręcz przeciwnie Skarżąca konsekwentnie twierdzi, że nie była świadoma co do powiązań między wcześniej prowadzonym postępowaniami. Właściwym rozwiązaniem w zaistniałym stanie faktycznym jest więc przesunięcie jedynie terminu początkowego przyznania Skarżącej status osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku przyjmując fikcję prawną, że do rejestracji doszło w dniu [...] kwietnia 2003 r.

Uwzględniając stan faktyczny w niniejszej sprawie Sąd stwierdza, że wprawdzie ustawa o promocji zatrudnienia przewiduje konieczność rejestracji przez osobę bezrobotną co determinuje ustalenie początkowego terminu prawa do zasiłku dla bezrobotnych to jednak zasadne jest przyjęcie, że rejestracja miała miejsce w dniu następnym po ostatnim dniu okresu wypłacenia zasiłku macierzyńskiego.

W związku z powyższym Sąd uznał za konieczne skorzystać z uprawnień przewidzianych w cyt. wyżej art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" tej ustawy uchylić decyzję Starosty C. z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] jako wydanej z naruszeniem prawa. Jest to niezbędne dla prawidłowego rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Skarżąca kwestionuje konieczność zwrotu nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych na okres od [...] lutego 2003 r. do [...] lutego 2004 r. Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały w następstwie decyzji Starosty C. z dnia [...] lutego 2006 r. Zatem decyzja czy i w jakiej wysokości Skarżąca zobowiązana będzie zwrócić nienależnie pobrane świadczenie uzależniona będzie od treści ponownej decyzji Starosty wydanej z uwzględnieniem wytycznych Sądu.

Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt I, II, IV wyroku. W pkt III wyroku, Sąd na podstawie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, określił, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

/-/ M. Dybowski /-/ E. Kręcichwost- Durchowska /-/ E. Makosz- Frymus

AT