Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 921/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-05-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 41 ust. 2 pkt 5
journal: Dz.U. 2011 nr 287 poz 1687
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędzia del. WSA Mirosław Wincenciak Protokolant: starszy asystent sędziego Łukasz Mazur po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 stycznia 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 822/15 w sprawie ze skargi M.M. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia 19 marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji 1) oddala skargę kasacyjną; 2) zasądza od M.M. na rzecz Komendanta Głównego Policji kwotę 180 (słownie: sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 stycznia 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 822/15 oddalił skargę M.M. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia 19 marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji.

Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Komendant Powiatowy Policji w [...] w dniu 29 października 2014 r. skierował do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] wniosek o zwolnienie [...] M.M. – [...] Komendy Powiatowej Policji w [...] ze służby w Policji, na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j.: Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.). W uzasadnieniu wniosku podał, że wyżej wymieniony policjant w okresie trzech lat służby przebywał na zwolnieniach lekarskich przez 675 dni. Ponadto wskazał, w dniu 2 maja 2014 r. do KPP w [...] wpłynęła informacja o wydaniu wobec M.M. postanowienia o przedstawieniu zarzutów z art. 231 § 1 w zw. z art. 12 Kodeksu karnego, w związku z czym od tej daty pozostaje on zawieszony w czynnościach służbowych. Z kolei w dniu 30 czerwca 2014 r. do KPP w [...] wpłynęło zawiadomienie o zakończeniu śledztwa prowadzonego przeciwko wyżej wymienionemu policjantowi i skierowaniu w dniu 16 kwietnia 2014 r. do Sądu Rejonowego w [...] przeciwko niemu aktu oskarżenia o przestępstwo z art. 238 K.k.

[...] Komendant Wojewódzki Policji w [...], po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, rozkazem personalnym z dnia 21 stycznia 2015 r. nr [...], na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 w związku z art. 45 ust. 1 ustawy o Policji, zwolnił [...] M.M. ze służby w Policji z dniem 20 lutego 2015 r. W uzasadnieniu rozkazu przedstawił okoliczności podane w powyższym wniosku Komendanta Powiatowego Policji w [...] oraz stwierdził, że postawa wyżej wymienionego policjanta uniemożliwia kontynuowanie przez niego służby bez uszczerbku dla jej ważnych interesów, rozumianych również jako dobre imię i wiarygodność. Na podstawie art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej w skrócie "K.p.a."), rozkazowi personalnemu nadano rygor natychmiastowej wykonalności, z uwagi na ważny interes służby, tożsamy z interesem społecznym.

Od powyższego rozkazu personalnego M.M. wniósł odwołanie do Komendanta Głównego Policji, wnosząc o jego uchylenie. W ocenie odwołującego, organ pierwszej instancji naruszył art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, gdyż zwolnił go ze służby, pomimo że nie wymaga tego jej ważny interes. Wskazał, że dotychczas cieszył się nieposzlakowaną opinią, a jego nieobecności w pracy były spowodowane problemami zdrowotnymi, wynikającymi m.in. z trudnej sytuacji osobistej w jakiej się znalazł (rozwód i spory o dziecko). Odnosząc się do prowadzonych spraw karnych wyjaśnił, że toczą się one na skutek zawiadomienia jego żony, z którą pozostaje w konflikcie, przy czym obie sprawy znajdują się obecnie na etapie postępowania dowodowego i nasuwają wątpliwości co do zasadności skierowania aktów oskarżenia.

Komendant Główny Policji, po rozpatrzeniu odwołania, rozkazem personalnym z dnia 19 marca 2015 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., zaskarżony rozkaz personalny utrzymał w mocy. W uzasadnieniu rozkazu personalnego podał, że podstawę materialnoprawną zwolnienia M.M. ze służby w Policji stanowi art. 41 ust 2 pkt 5 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjanta można zwolnić ze służby gdy wymaga tego ważny interes służby. Wyjaśnił, że pojęcie "ważnego interesu służby" nie zostało w tej ustawie bliżej określone, ale w praktyce, w oparciu o ten przepis dokonuje się zwolnień policjantów, którzy w ocenie przełożonych, z przyczyn pozamerytorycznych nie powinni nadal pełnić służby w Policji.

Organ odwoławczy podał również, iż w sprawie jest niesporne, że w dniu 16 kwietnia 2014 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej [...] sporządził akt oskarżenia przeciwko M.M. o to, że w dniu [...] listopada 2013 r. w Komendzie Powiatowej Policji w [...] zawiadomił o niepopełnionym przestępstwie uprowadzenia małoletniego T. M. za granicę, tj. o przestępstwo z art. 238 K.k., a także, że w dniu [...] listopada 2013 r. w Komendzie Powiatowej Policji w [...] zawiadomił o niepopełnionym przestępstwie uprowadzenia małoletniego T. M. za granicę, tj. o przestępstwo z art. 238 K.k. Ponadto w dniu 25 czerwca 2014 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej w [...] sporządził akt oskarżenia przeciwko wyżej wymienionemu policjantowi o to, że w okresie od dnia [...] do dnia [...] września 2013 r. w [...], działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, będąc funkcjonariuszem publicznym – policjantem Komendy Powiatowej Policji w [...], przekroczył swoje uprawnienia wynikające z przepisów ustawy o Policji, w szczególności art. 20c, w ten sposób, że w dniach [...] i [...] września 2013 r. w ramach czynności operacyjnych w sprawie [...] o kryptonimie "[...]", sporządził dwa wnioski o uzyskanie danych bilingowych łączeń z masztami BTS, przez które łączyły się wskazane we wniosku numery telefonów za okres od dnia 29 lipca 2013 r. do dnia 25 sierpnia 2013 r. i od dnia 26 sierpnia 2013 r. do dnia 21 września 2013 r., w których to wnioskach, wśród podanych numerów telefonów, wskazał numer telefonu użytkowany przez M. W. niemający żadnego związku ze sprawą o kryptonimie "[...]", uzyskując w ten sposób żądane dane telekomunikacyjne, a ponadto w dniu [...] września 2013 r. w trybie alarmowym – telefonicznie, zlecił Wydziałowi Techniki Operacyjnej KWP w [...] objęcie nawigacją telefonu komórkowego o wymienionym numerze w okresie od dnia 24 września 2013 r. do dnia 20 października 2013 r., czym działał na szkodę M. W., tj. o przestępstwo z art. 231 § 1 w zw. z art. 12 K.k.

Zdaniem Komendanta Głównego Policji, pozostawanie pod zarzutem m.in. zawiadomienia o niepopełnionym przestępstwie oraz przekroczenia uprawnień w związku z wykonywanymi czynnościami służbowymi jest zachowaniem nagannym w odbiorze społecznym i nie licuje z honorem, godnością i dobrym imieniem służby. Policjantów obowiązują szczególnie rygorystyczne wymagania w zakresie przestrzegania prawa i w świetle podstawowych zasad, na których opiera się działanie tej formacji. Z tego względu już sam fakt podejrzenia naruszenia obowiązującego porządku prawnego, bez względu na to, jaki charakter ma owo naruszenie, może być uznany za sprzeniewierzenie się obowiązkom policjanta.

Organ odwoławczy, odnosząc się do faktu znacznej absencji chorobowej M.M. stwierdził, że wprawdzie nie kwestionuje przyczyn przebywania przez niego na zwolnieniach lekarskich, ani też ich zasadności, to jednak uznał, że brak dyspozycyjności policjanta w takim wymiarze czasowym (675 dni w ciągu 3 lat służby), niezależnie od jego przyczyny, jest sprzeczny z interesem służby.

Powyższy rozkaz personalny stał się przedmiotem skargi M.M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której organom Policji zarzucił błędne ustalenie, że pozostawanie przez niego w służbie narusza jej ważny interes, a jego zachowanie, w szczególności fakt, że toczą się w stosunku do niego postępowania karne, nie licuje z honorem, godnością, dobrym imieniem służby i wpływa demoralizująco na innych policjantów. Zarzucił również naruszenie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, poprzez zwolnienie go ze służby w Policji, pomimo iż nie wymaga tego ważny interes służby. Dotychczas cieszył się nieposzlakowaną opinią, a jego nieobecności w służbie były spowodowane problemami zdrowotnymi wynikającymi z trudnej sytuacji osobistej w jakiej się znalazł, zaś toczące się przeciwko niemu postępowania karne nie zostały ukończone. Ponadto zauważył, że został zawieszony w czynnościach służbowych do czasu ukończenia postępowania karnego. Wskazując na powyższe, wniósł o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu wyroku podał, że użyte w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji określenie "może zwolnić" wskazuje, iż w tym zakresie organ podejmuje decyzję uznaniową, a samo zwolnienie ze służby ma charakter fakultatywny. Oznacza to, że decyzja w tym przedmiocie pozostaje pod kontrolą Sądu, jednak zakres tej kontroli jest ograniczony, gdyż Sąd bada wyłącznie zgodność z prawem podjętego rozstrzygnięcia, nie wnikając w jego celowość. Z tego względu kontrola sądowa tego rodzaju decyzji zmierza do ustalenia, czy na podstawie obowiązujących przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, w taki sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności. Badaniu podlega zatem, czy przy podjęciu decyzji spełniona została zawarta w art. 7 K.p.a. powinność uwzględnienia słusznego interesu społecznego i słusznego interesu strony oraz czy respektowana była konstytucyjna zasada równości wobec prawa. Ponadto, zaakceptowanie zakresu, w jakim organ uczynił użytek z przyznanego mu uprawnienia, zależy od ustalenia, czy stan faktyczny sprawy został wszechstronnie wyjaśniony w świetle wszystkich przepisów prawa materialnego, mających zastosowanie w sprawie. Sam wybór rozstrzygnięcia, dokonywany przez organ na podstawie kryteriów słuszności i celowości, pozostaje już jednak poza granicami kontroli sądowej. Sądy administracyjne nie są bowiem uprawnione do dokonywania oceny tego, w jaki sposób organy administracji wypełniają treści pozasystemowych kryteriów słusznościowych czy celowościowych (por. wyrok NSA z 19 maja 2011 r., I OSK 301/11, wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 września 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 2340/14, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl).

Sąd pierwszej instancji wskazał, że choć prawodawca w ustawie o Policji nie określił, co należy rozumieć przez pojęcie "ważnego interesu służby", to jednak nie powinno budzić wątpliwości, że chodzi tu o dobro interesu służby, rozumianego jako interes społeczny. Z uwagi na nieporównywalność sytuacji faktycznych, jakie mogą zaistnieć, użycie przez ustawodawcę zwrotu niedookreślonego "ważny interes służby" jest w pełni uzasadnione. Prawodawca, używając takiego sformułowania, pozwala organom Policji na odpowiednią ocenę stanu faktycznego i zdecydowanie o celowości dalszego trwania stosunku służbowego. Ustawodawca zatem dostrzega potrzebę ochrony interesu służby (interesu społecznego) jako interesu nadrzędnego, dając jednocześnie właściwym organom możliwość oceny każdego indywidualnego przypadku. W orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że konieczność zwolnienia policjanta ze służby w omawianym trybie może wynikać z różnych okoliczności i zdarzeń świadczących o tym, że dalsze pozostawienie policjanta w służbie nie jest możliwe. Stwierdzenie nieprzydatności do służby nie musi ograniczać się do przypadków naruszenia przez policjanta obowiązków służbowych ani innych zachowań zawinionych lub niezgodnych z prawem. Może ono wynikać również z innych działań policjanta w służbie lub poza nią, jeżeli kolidują one z dobrem macierzystej formacji i tym samym uniemożliwiają kontynuowanie służby z uwagi na ważny interes Policji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podał, iż w rozpoznawanej sprawie jest niesporne, że przeciwko skarżącemu sporządzono dwa akty oskarżenia – jeden o to, że dwa razy zawiadomił o niepopełnionym przestępstwie uprowadzenia małoletniego syna za granicę, tj. o przestępstwo z art. 238 K.k., zaś drugi o to, że przekroczył uprawnienia w związku z wykonywanymi czynnościami służbowymi, tj. o przestępstwo z art. 231 § 1 w zw. z art. 12 K.k. Nie jest także kwestionowana okoliczność, że skarżący przez okres trzech lat służby przebywał na zwolnieniach lekarskich przez 675 dni.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji, organ prawidłowo przyjął, że powyższe zachowanie policjanta oraz związane z tym okoliczności złożyły się na całość oceny zaistnienia przesłanki ważnego interesu służby przemawiającego za zwolnieniem skarżącego ze służby. Jak wyżej wyjaśniono – przesłanka ta nie jest zdefiniowana i w każdym przypadku winna być oceniana indywidualnie. Wbrew twierdzeniu M.M., w sprawie nie jest istotne, że postępowania karne zainicjowane w/w aktami oskarżenia jeszcze się nie zakończyły, gdyż już sam fakt toczącego się postępowania karnego nasuwa wątpliwość, co do spełniania przez niego wszystkich niezbędnych, wymienionych w art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, cech, którymi powinien legitymować się policjant. Zwolnienie skarżącego ze służby w oparciu o art. 41 ust. 2 pkt 5 cyt. ustawy pozostaje bez związku z prowadzonym przeciwko niemu postępowaniem karnym. Oznacza to, że zwolnienie może nastąpić przed zakończeniem postępowania karnego, a rozstrzygnięcie sprawy karnej pozostaje bez wpływu na decyzję w przedmiocie zwolnienia ze służby. W niniejszej sprawie okoliczność prowadzenia przeciwko skarżącemu postępowania karnego jest wskazana przez organ jako fakt, który nie może pozostać niezauważony. Bez względu na jego wynik, już teraz, negatywny wydźwięk społeczny tej sprawy, podważa interes służby i godzi w dobre imię formacji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, odnosząc się do faktu pozostawania skarżącego na długotrwałych zwolnieniach lekarskich stwierdził, że w żaden sposób nie kwestionuje ważności wystawianych zaświadczeń lekarskich, ani też nie przeczy potrzebie ich wystawienia (nie ocenia stanu zdrowia skarżącego i potrzeby wystawienia przedmiotowych zaświadczeń), to jednak wskazał, że okres pozostawania skarżącego na zwolnieniach lekarskich jest znaczny i niewątpliwie wpływa nie tylko na sposób pełnienia przez niego służby, ale również, co wykazał organ, miał dezorganizujący wpływ na pracę Komendy Powiatowej Policji w [...]. Długotrwała nieobecność skarżącego wiąże się bowiem z koniecznością obciążania innych policjantów pracą, którą miałby wykonywać skarżący, przez co dochodzi do kumulacji zadań wykonywanych przez jedną osobę. Skarżący, z uwagi na stan zdrowia, czy też inne przyczyny losowe, wykazał brak dyspozycyjności, który jest w oczywisty sposób sprzeczny z interesem służby.

W ocenie Sądu pierwszej instancji, organy Policji nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, dokonały wyczerpujących ustaleń i prawidłowo uznały, czemu dały wyraz w uzasadnieniach rozkazów personalnych , że w stosunku do M.M. zachodzi przesłanka z art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, stąd też wydane rozstrzygnięcia odpowiadają prawu.

Nie można natomiast podzielić stanowiska skarżącego, iż niewzięcie pod uwagę jego osobistych problemów związanych z rozwodem i walką o dziecko oraz uzasadnionych – jego zdaniem – wątpliwości co do tego, czy faktycznie popełnił zarzucane mu w postępowaniach karnych czyny, pozwala na uznanie, że dokonana przez organ ocena zaistniałego stanu faktycznego jest dowolna, a rozstrzygnięcie błędne. Jak wyżej wskazano, w tej sprawie organ brał pod uwagę jedynie fakt, że skarżący utracił przymiot nieposzlakowanej opinii, a ponadto stał się niedyspozycyjny, co dezorganizująco wpływa na jego jednostkę.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej w skrócie "P.p.s.a."), skargę oddalił.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł M.M., reprezentowany przez adwokata i zaskarżając wyrok w całości, na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. zarzucił naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., poprzez oddalenie skargi pomimo tego, że:

1) zwolnienie skarżącego ze służby w Policji odbyło się z naruszeniem przepisów art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j.: Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.), albowiem nie wymagał tego ważny interes służby, gdyż cieszył się on dotychczas nieposzlakowaną opinią, jego nieobecność w pracy była spowodowana problemami zdrowotnymi wynikającymi z trudnej sytuacji osobistej, o czym wiedzieli jego przełożeni i to akceptowali, a skierowane przeciwko niemu akty oskarżenia oparte były na wątłych podstawach, czemu dał wyraz Sąd Okręgowy w [...] – stwierdzając w uzasadnieniu wyroku z dnia 21 stycznia 2016 r., sygn. akt [...], uniewinniającym M.M. od zarzucanych mu przestępstw z art. 238 K.k., że akt oskarżenia w sprawie [...] oparty był na nieistniejących podstawach faktycznych i prawnych;

2) błędnie ustalono, że pozostawanie skarżącego w służbie Policji narusza jej ważny interes, a jego zachowanie, w szczególności fakt, że toczą się w stosunku do niego postępowania karne, nie licuje z honorem, godnością, dobrym imieniem służby i wpływa demoralizująco na innych policjantów.

Wskazując na powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w (błędnie) [...] (winno być) Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Ponadto wniósł o przeprowadzenie dowodu z akt sprawy Sądu Rejonowego w [...] o sygn. akt [...], w szczególności wyroku i uzasadnienia Sądu Okręgowego w [...] z dnia 21 stycznia 2016 r., sygn. akt [...].

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podał m.in., że jedna ze spraw karnych, która toczyła się przeciwko niemu została zakończona prawomocnym wyrokiem uniewinniającym od popełnienia zarzucanych mu czynów – dwóch przestępstw z art. 238 K.k. Zdaniem autora skargi kasacyjnej, powyższe jednoznacznie wykazuje, iż zachowanie M.M., objęte skierowanym do Sądu aktem oskarżenia, nie było sprzeczne z prawem, w związku z czym formułowanie wniosków, że naraża on dobre imię służby, a jego zachowanie jest naganne, nielicujące z honorem, godnością i dobrym imieniem, było zdecydowanie przedwczesne. Co prawda sprawa w Sądzie Rejonowym w [...] (sygn. akt [...]) jeszcze nie zakończyła się nawet nieprawomocnie, to jednak nie można wykluczyć, że będzie miała ona podobny finał jak ta, która toczyła się w [...]. Przy czym w/w postępowanie karne, dotyczące zarzutu przekroczenia przez niego uprawnień, zostało zainicjowane nie przez Naczelnika Wydziału [...] KPP w [...], ale przez jego żonę – I.M., z którą pozostaje w głębokim konflikcie. Ponadto skarżący kasacyjnie zauważył, że od końca lipca 2014r. został zawieszony w czynnościach służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego.

Autor skargi kasacyjnej przyznał, że M.M. przebywał na zwolnieniach lekarskich i przez dłuższy okres nie było go w służbie, to jednak jego nieobecność była usprawiedliwiona nie tylko zwolnieniami lekarskimi, ale też okolicznościami życiowymi, w jakich się znalazł. Sąd pierwszej instancji nie wziął pod uwagę tego, że o sytuacji osobistej M.M. byli poinformowani jego przełożeni, którzy mieli świadomość tego, że znajduje się on w złej kondycji psychicznej, z uwagi na silnie konfliktowy charakter stosunków z żoną, z którą był i jest do chwili obecnej w trakcie rozwodu oraz nieustannych sporów o dziecko. Kondycja psychiczna M.M. w tamtym okresie, nieustanne zmęczenie spowodowane brakiem snu, stres, pojawiające się problemy ze zdrowiem fizycznym, a w końcu załamanie nerwowe wymagały interwencji lekarskiej i skorzystania z fachowej pomocy. Ponadto skarżący kasacyjnie do momentu wszczęcia przeciwko niemu postępowań karnych, cieszył się dobrą opinią.

Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych wskazując, iż zaskarżony wyrok odpowiada prawu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej w skrócie "P.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna wprawdzie została oparta na podstawie określonej w art. 174 pkt 2 P.p.s.a., to jednak istota postawionych w niej zarzutów sprowadza się do zakwestionowania stwierdzenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uznał, że organy Policji w sposób dostateczny wykazały, iż zwolnienie M.M. ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji było niezbędne z uwagi na "ważny interes służby". W przedmiotowej sprawie należało zatem ocenić, czy nieobecność wyżej wymienionego policjanta w służbie w okresie trzech lat przez okres 675 dni, która wpływała negatywnie na organizację pracy w jednostce w której pełnił on służbę, gdyż niewykonywane przez niego zadania wykonywali dodatkowo obciążeni inni policjanci oraz fakt sporządzenia przeciwko niemu dwóch aktów oskarżenia, pozwalały na przyjęcie, że dalsze pozostawanie przez niego w służbie nie jest możliwe i uzasadnia zwolnienie go ze służby w Policji na podstawie powołanego wyżej przepisu.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o Policji, jest ona umundurowaną i uzbrojoną formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Realizacja takich zadań wymaga określonych kwalifikacji oraz odpowiednich predyspozycji psychicznych i zdrowotnych, a ponadto znacznego zaangażowania się i dyspozycyjności wszystkich policjantów. Osoby, które decydują się na dobrowolne podjęcie służby w Policji muszą mieć tego świadomość oraz zdawać sobie sprawę z tego, że ich status będzie kształtować się odmiennie niż pracowników umownych. Ze służbą publiczną w formacjach mundurowych łączą się nie tylko przywileje, ale również pewne ograniczenia wolności osobistej oraz zwiększone obowiązki. Policjantowi przysługuje zwiększona ochrona trwałości stosunku służbowego, ale ochrona ta nie ma charakteru bezwzględnego. Ustawodawca w interesie policjantów reglamentuje przyczyny zwolnienia ich ze służby, ale jednocześnie dostrzega konieczność prowadzenia przez organy Policji racjonalnej polityki kadrowej w celu ochrony ważnego interesu formacji. W ustawie o Policji dopuszczono możliwość zwolnienia ze służby nawet w przypadkach niezawinionych przez policjanta, gdy takie są potrzeby formacji.

Między innymi w powyższym celu została wprowadzona w ustawie o Policji regulacja zawarta w art. 41 ust. 2 pkt 5 – możliwość zwolnienia policjanta ze służby, gdy wymaga tego ważny interes służby. Może być ona wykorzystywana również w celu likwidowania dotychczasowych i zapobiegania dalszym negatywnym skutkom, jakie łączą się z licznymi nieobecnościami policjanta w służbie. Zauważyć bowiem należy, iż nie tyle sama długotrwała nieobecność policjanta w służbie, lecz negatywne skutki długotrwałych i stale powtarzających się absencji chorobowych i nieobecności, mogą uzasadniać rozwiązanie z policjantem stosunku służbowego na podstawie powołanego przepisu.

Autor skargi kasacyjnej przyznał, iż w sprawie jest niesporne, że M.M. w latach 2011 – 2014 nie realizował obowiązków służbowych z powodu długotrwałej absencji chorobowej, a od końca czerwca 2014 r. był zawieszony w czynnościach służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zasadnie przyjął, że organy Policji nie wykroczyły poza dopuszczalny prawem zakres kompetencji i nie naruszyły przyznanych im przez ustawodawcę granic swobody oceny co do wyboru skutku prawnego w postaci zwolnienia skarżącego kasacyjnie ze służby w Policji z uwagi na ważny interes służby. Niewątpliwie liczne i stale powtarzające się nieobecności M.M. w służbie dezorganizowały pracę w Wydziale [...] w Komendzie Powiatowej Policji w [...], w której pełnił on służbę. Trudno uznać, że możliwe jest prawidłowe funkcjonowania jednostki organizacyjnej Policji w sytuacji, gdy policjant przedstawia kolejne zwolnienia lekarskie oraz gdy przełożony nie ma pewności czy i ewentualnie kiedy oraz na jaki okres jego podwładny wróci do służby. Uwzględnić należy fakt, że wszystkie zadania przypisane do poszczególnych struktur Policji muszą być realizowane na bieżąco. Oczywistym jest, iż zadania związane ze stanowiskiem zajmowanym przez M.M. musiały być powierzane innym policjantom, którzy wykonywali je albo dodatkowo albo w wydłużonym czasie służby. Nie bez znaczenia są również powszechnie znane trudności kadrowe w Policji i związana z nimi konieczność jak najbardziej efektywnego wykorzystania każdego posiadanego przez tę formację etatu. Trudno mówić o możliwości podejmowania w tym zakresie racjonalnych działań, gdy jeden z etatów jest zajmowany przez policjanta, który w tak długim okresie jak w przypadku skarżącego kasacyjnie, z powodu przebywania na zwolnieniach lekarskich faktycznie tej służby nie pełni. Tego rodzaju stan nie może trwać w nieskończoność. Ustawa o Policji nie zapewnia bowiem policjantom stałości stosunku służbowego i nie gwarantuje im bezwzględnej ochrony przed zwolnieniem ze służby niezależnie od długości ich absencji chorobowej oraz skutków częstych i długotrwałych nieobecności w służbie. Wbrew twierdzeniu autora skargi kasacyjnej, przyczyny tych nieobecności oraz świadomość przełożonych o trudnej sytuacji życiowej M.M. nie miały znaczenia w kontekście oceny przesłanki określonej w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Długotrwały i nierokujący zmian brak dyspozycyjności policjanta, niezależnie od jego przyczyny, jest bowiem sprzeczny z interesem służby.

Ponadto, Sąd pierwszej instancji prawidłowo podzielił stanowisko organów Policji, które stwierdziły, że już samo postawienie skarżącemu szczegółowo opisanych zarzutów w postępowaniu karnym mogło mieć niekorzystny wpływ na wizerunek i dobre imię Policji oraz nie sprzyjało budowaniu autorytetu tej formacji. Sprawne działanie Policji opiera się bowiem na zaufaniu społecznym. W odbiorze społecznym Policja musi być postrzegana jako instytucja zdolna organizacyjnie i osobowo do ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Społeczeństwo musi mieć przekonanie, że służbę w tej formacji pełnią i pełnić będą wyłącznie osoby niekarane oraz pozostające poza sferą jakichkolwiek podejrzeń o naruszenie przepisów prawa. Zdolność do natychmiastowej reakcji na takie zjawiska jest przy tym niezbędna nie tylko do umacniania autorytetu Policji i państwa, w imieniu którego formacja ta realizuje powierzone jej zadania. Jest ona także niezbędna do umacniania dyscypliny i zapewnienia odpowiedniego poziomu etycznego wszystkich policjantów. Jednocześnie policjanci muszą mieć świadomość tego, że w formacji w której pełnią służbę podejrzenia o działania niezgodne z prawem powinny być przez właściwych przełożonych surowo sankcjonowane.

W konsekwencji oznacza to, że już samo podejrzenie skarżącego o popełnienie przestępstw umyślnych ściganych z oskarżenia publicznego mogło uzasadniać stanowisko organów o utracie przez niego przymiotu nieposzlakowanej opinii. "Poszlaka" w języku polskim oznacza podejrzenie, natomiast "nieposzlakowany" to ten, któremu nie można nic zarzucić, przypisać, nieskazitelny (por. Słownik języka polskiego PWN). Powyższe pojęcie odnosi się zarówno do sfery życia prywatnego, jak i zawodowego. Utratą przymiotu "nieposzlakowanej opinii" nie skutkuje tylko i wyłącznie karalność danej osoby. Może ją także spowodować – w konkretnych okolicznościach – znalezienie się tej osoby w kręgu podejrzeń bądź insynuacji.

Zauważyć należy, iż powoływany przez autora skargi kasacyjnej wyrok Sądu Okręgowego w [...] z dnia 21 stycznia 2016 r., sygn. akt [...], uniewinniający M.M. od zarzucanych mu przestępstw z art. 238 K.k., zapadł po wydaniu przez organy Policji rozstrzygnięć w niniejszej sprawie, jak również po wydaniu zaskarżonego wyroku przez Sąd pierwszej instancji. Okoliczność ta nie miała wpływu na wynik sprawy. Natomiast postępowanie karne prowadzone przed Sądem Rejonowym w [...] w sprawie popełnienia przez M.M. przestępstwa z art. 231 § 1 w zw. z art. 12 K.k. (sygn. akt [...]) nie zostało jeszcze zakończone.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zasadnie stwierdził brak podstaw do podważenia stanowiska organów Policji, że ustalony przez nie stan faktyczny i jego ocena mieści się w kategorii ważnego interesu służby, o którym mowa w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, który uzasadniał zwolnienie M.M. ze służby w Policji na podstawie tego przepisu.

Z tych względów zarzut naruszenia art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji okazał się nietrafny.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i w oparciu o art. 184 P.p.s.a. podlega oddaleniu.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 209 P.p.s.a. oraz art. 205 § 2 P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 490), z uwzględnieniem stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonego w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 19 listopada 2012 r. sygn. akt II FPS 4/12 (publ. LEX nr 1226661).