Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2431/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-03-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 28 ust. 2, art. 3 pkt 2
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
article: art. 145 par 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.), Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 marca 2022 r. sprawy ze skargi (...) na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) czerwca 2021 r. znak: (...) w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi G. G. ("skarżąca") jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego ("GINB") znak: (...)z (...) czerwca 2021 r. wydana w trybie wznowienia postępowania, w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Prezydent Miasta Stołecznego (...) decyzją nr (...) z (...) lutego 2020 r. zatwierdził projekt budowanych i udzielił (...)w (...) ("inwestor") pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym zlokalizowanego na terenie nieruchomości przy ul. (...) w (...) (działka ewid. nr (...) z obrębu (...)). W wyniku rozpatrzenia odwołania Wojewoda (...) decyzją nr (...) z (...) listopada 2020 r. otrzymał w mocy ww. decyzję Prezydenta Miasta Stołecznego (...) z (...) lutego 2020 r.

Pismem z 17 lutego 2021 r. skarżąca wniosła o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Prezydent Miasta Stołecznego (...) nr (...) z (...) lutego 2020 r. Powołała się na przesłankę wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego; podała, że o wydaniu decyzji Prezydenta o pozwoleniu na budowę dowiedziała się na początku lutego 2021 r.

Wojewoda (...) postanowieniem nr (...) z (...) marca 2021 r. wznowił postępowanie z wniosku skarżącej w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wojewody (...) nr (...) z (...) listopada 2020 r. W uzasadnieniu postanowienia wyjaśnił, że w przypadku wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania (w stosunku do) decyzji organu pierwszej instancji, która została utrzymana w mocy, postępowanie o wznowieniu powinno być prowadzone względem decyzji organu drugiej instancji. Pismem z tej samej daty Wojewoda (...) wezwał skarżącą do wykazania interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym poprzez: przedłożenie dokumentu, z którego wynika jej prawo własności, użytkowania wieczystego lub zarządu nieruchomością znajdującą się w obszarze oddziaływania inwestycji oraz wskazanie przepisu prawa materialnego, na podstawie którego skarżąca wywodzi, że jej nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji.

W piśmie z 2 kwietnia 2021 r. skarżąca wyjaśniła, że jest właścicielką nieruchomości przy ul. (...), dla której Sąd Rejonowy dla (...) w (...), VI Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr (...). Wskazała również, że znajdowanie się jej nieruchomości w obszarze oddziaływania inwestycji wynika z § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 1065 ze zm. – dalej: "rozporządzenie w sprawie warunków technicznych") oraz uchwały Nr (...) Rady Miasta (...) z dnia (...) listopada 2009 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu urbanistycznego (...) (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2009 r., Nr 217, poz. 6911 – dalej "m.p.z.p.").

Wojewoda (...) decyzją nr (...) z (...) kwietnia 2021 r., wydaną na postawie art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 i 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm. – dalej: "k.p.a.") odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Wojewody (...) nr (...) z (...) listopada 2021 r.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia Wojewoda (...) wskazał, że skarżąca jako podstawę wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego podała przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i powołała się na okoliczność pozbawienia jej przymiotu strony w toczącym się postępowaniu administracyjnym w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.

Dalej Wojewoda (...) wskazał, że budynek objęty pozwoleniem na budowę znajduje się w odległości ok. 25 m od budynku przy ul. (...), przy której znajduje się działka skarżącej, przy czym wysokość projektowanego budynku wynosi w najwyższym punkcie 10,27 m. Tym samym organ uznał, że inwestycja nie niesie ze sobą ograniczeń związanych z przesłanianiem (§ 13 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych) obiektów z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi (zarówno istniejących, jak i potencjalnych) na działce skarżącej. Wysokość projektowanego obiektu, jak również odległość dzieląca go od granicy nieruchomości skarżącej (tj. odległość większa niż wysokość projektowanych obiektów "przesłaniających"), sprawia, że działka przy ul. (...), nie znajduje się w obszarze oddziaływania spornej inwestycji.

Organ stwierdził, że działka należąca do skarżącej nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji wyznaczonym zwłaszcza w oparciu § 57 (nasłonecznienie pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi), § 60 ust. 1 (m.in. nasłonecznienie pokoi mieszkalnych – w godzinach 7:00-17.00), oraz § 13 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych (przesłanianie). Powyższe potwierdzają analizy nasłonecznienia budynków sąsiednich, załączone do projektu budowlanego. Wojewoda (...) zauważył, że działka należąca do skarżącej nie znajduje się również w obszarze oddziaływania inwestycji wyznaczonym w oparciu o § 19 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych (dotyczący usytuowania miejsc postojowych), § 23 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych (odległość miejsc na pojemniki i kontenery na odpady stałe od budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na stały pobyt ludzi).

Odnosząc się do twierdzeń skarżącej Wojewoda (...) wyjaśnił, że własny punkt widzenia dotyczący przedmiotu sporu, czy też samo zainteresowanie rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej dotyczą interesu faktycznego strony, a nie jej interesu prawnego. Argument podnoszony przez skarżącą należy – zdaniem organu – rozpatrywać w kontekście interesu faktycznego wiążącego się z ewentualnymi uciążliwościami, a nie interesu prawnego. Wobec tego organ doszedł do wniosku, że skarżąca nie posiada interesu prawnego w kwestionowaniu decyzji organu pierwszej instancji. Pomimo stosownego wezwania skarżąca nie wykazała indywidualnego interesu prawnego do bycia stroną przedmiotowego postępowania. Wobec braku posiadania przez skarżącą przymiotu strony, zasadna jest więc odmowa uchylenia decyzji ostatecznej.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania skarżącej, decyzją znak: (...) z (...) czerwca 2021 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Wojewody (...) z (...) kwietnia 2021 r.

GINB stwierdził, że w sprawie zostały spełnione wymogi formalne warunkujące dopuszczalność wznowienia postępowania administracyjnego, gdyż wniosek skarżącej został wniesiony w terminie określonym w art. 148 § 2 k.p.a. Dalej organ ten podał, że poza warunkami formalnymi, w pierwszej kolejności należało ustalić, czy skarżącej przysługiwał status strony postępowania w sprawie o udzielenie pozwolenia na budowę spornej inwestycji. Jest to bowiem podstawowy warunek dla stwierdzenia, że kontrolowana decyzja dotknięta jest kwalifikowaną wadliwością, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

GINB wyjaśnił, że w myśl art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Pojęcie interesu prawnego, na którym oparta jest legitymacja procesowa strony w postępowaniu administracyjnym, należy ustalać według norm prawa materialnego, natomiast mieć interes prawny oznacza tyle, co ustalić powszechnie obowiązujący przepis prawa, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu w związku z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Interes prawny pojawia się wówczas, gdy istnieje związek między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegający na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Organ wskazał również, że od tak rozumianego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, czyli sytuację, w której dany podmiot jest co prawda bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednakże nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającymi stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji.

GINB wskazał następnie, że w postępowaniu w sprawie dotyczącej decyzji o pozwoleniu na budowę, tak rozumiany interes prawny ustala się w oparciu o art. 28 ust. 2 (obecnie: Dz. U. z 2021 r., poz. 2351, "pr.bud."),, który, jako przepis szczególny względem art. 28 k.p.a., ogranicza pojęcie strony w sprawach dotyczących pozwolenia na budowę do następujących osób: inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Przez obszar oddziaływania obiektu budowlanego należy natomiast rozumieć, stosownie do art. 3 pkt 20 pr.bud., teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu.

W wyniku powyższych rozważań organ wskazał, że skarżąca nie brała udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem kwestionowanej decyzji udzielającej pozwolenia na budowę. Ponadto skarżąca wywodzi swój interes prawny z tytułu przysługującego jej prawa własności zabudowanej nieruchomości położonej przy ul. (...) w (...). Oceniając interes prawny skarżącej organ stwierdził, że z projektu zagospodarowania terenu wynika, że działka należąca do skarżącej (nr (...)) nie graniczy bezpośrednio z działką, na której będzie realizowana inwestycja (nr (...)). Działka ewid. nr (...) jest oddzielona od nieruchomości inwestycyjnej działką drogową o nr (...) (ul. (...). Natomiast planowany budynek mieszkalny wielorodzinny o wysokości 10,27 m znajduje się w odległości ok. 22 m od granicy działki ewid. nr (...), należącej do skarżącej.

Organ drugiej instancji podkreślił, że projektowana inwestycja nie niesie ze sobą ograniczeń związanych z przesłanianiem obiektu na działce ewid. nr (...) należącej do skarżącej. Wysokość projektowanego budynku (tj. 10,27 m), oraz wskazana wyżej odległość dzieląca go od granicy nieruchomości ewid. nr (...) (tj. ok. 22 m), sprawiają, że działka skarżącej z całą pewnością nie znajdują się w obszarze oddziaływania spornej inwestycji, wyznaczonym na podstawie § 13 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. GINB wskazał również, że na działce inwestycyjnej nie planuje się budowy miejsc postojowych. Projektowane w ramach inwestycji miejsca postojowe usytuowane będą w garażu podziemnym, a zatem w najmniejszym nawet stopniu nie będą ograniczały skarżącej w możliwości korzystania z należącej doń nieruchomości.

Ponadto GINB wskazał, że nieruchomość należąca do skarżącej nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji wyznaczonym m.in. w oparciu o przepis § 12 (odległość budynków na działce budowlanej od granicy z sąsiednią działką budowlaną), jak również przepis § 57 (nasłonecznienie pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi) oraz § 60 ust. 1 (m.in. nasłonecznienie pokoi mieszkalnych - w godzinach 7:00 -17:00) rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Oprócz powyższego, dokumentacja projektowa nie przewiduje zmiany spływu wód opadowych na nieruchomość należącą do skarżącej (przepis § 29 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych) oraz nie pozbawia powyższych działek dostępu do szeroko rozumianych mediów (woda, energia elektryczna, telekomunikacja), jak również dostępu do drogi publicznej.

Wobec powyższego GINB uznał, że działka ewid. nr (...) nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji. Sporne przedsięwzięcie nie powoduje bowiem jakichkolwiek ograniczeń - które wynikałyby z obowiązujących przepisów prawa - w zakresie możliwości zagospodarowana działki (...). Innymi słowy, sporna inwestycja w najmniejszym nawet stopniu nie wpływa na zakres - wyznaczony przepisami prawa - dopuszczalnego zagospodarowania. Nie wystąpiła więc przesłanka wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.; prawidłowo zatem organ I instancji orzekł na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.

Skargę na powyższą decyzję GINB z 22 czerwca 2021 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła skarżąca, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Wojewody (...) oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania sądowego.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

-art. 28 ust. 2 pr.bud. w zw. z § 19 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych oraz m.p.z.p. poprzez przyjęcie, że skarżąca nie jest stroną postępowania o wydanie pozwolenia na budowę, podczas, gdy nieruchomość skarżącej znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji z uwagi m.in. na powierzchnię zabudowy działki, gdzie powstaje inwestycja, a także okoliczność, że realizacja inwestycji ograniczy możliwości zabudowy działki skarżącej, m.in. poprzez ograniczenia przebudowy aktualnie posadowionego na gruncie budynku i posadowienie na nieruchomości skarżącej miejsc parkingowych;

-art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt. 20 pr.bud. poprzez ich błędną wykładnię skutkującą uznaniem, że do wyznaczania obszaru oddziaływania obiektu nie stosuje się przepisów art. 140 i 144 ustaw z dnia 23 kwietnia Kodeks cywilny (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1740 ze zm. – dalej: "k.c."), gdy tymczasem przepisy takie powinny znaleźć zastosowanie.

W odpowiedzi na skargę z 30 listopada 2021 r. GINB wniósł o jej oddalenie. Organ stwierdził, że przesłanki jakimi kierował się przy podejmowaniu zaskarżonej decyzji zostały wskazanego w jej uzasadnieniu, zaś podniesione zarzuty pozostają bez wpływu na podjęte rozstrzygnięcie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie; zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Zaskarżona decyzja została wydana w trybie wznowienia postępowania administracyjnego, wszczętego z wniosku skarżącej, w którym to wskazano na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Orzekając w sprawie organy obu instancji oceniły, że wskazana przesłanka nie wystąpiła, a to uzasadniało orzeczenie w I instancji o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej. Ocena ta, zdaniem Sądu, jest prawidłowa.

Rozwijając to stanowisko Sąd przed wszystkim zauważa, że przepisy regulujące procedurę wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 – art. 152 k.p.a.) w sposób wyraźny wyodrębniają kilka jego etapów. Na każdym z nich organ ustala i rozważa właściwe dla tego etapu okoliczności sprawy oraz (wydając rozstrzygnięcia) stosuje odpowiednie na tym etapie podstawy prawne. Przed zamknięciem danego etapu postępowania lub dokonaniem związanych z nim ocen i powstaniem jego skutków procesowych, organ nie rozważa okoliczności istotnych w kolejnej fazie postępowania.

Etap wstępny omawianego postępowania obejmuje jedynie badanie formalnoprawnej dopuszczalności wznowienia (w tym zachowanie terminu z art. 148 k.p.a.), kolejny zaś -mający miejsce po wydaniu postanowienia o wznowieniu- dotyczy badania istnienia przyczyny wznowienia. Gdy organ ustali nieistnienie badanej przesłanki wznowienia, to chociażby dostrzegł inne wady prawne decyzji dotychczasowej, wydaje decyzję o odmowie jej uchylenia w oparciu o art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. Nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy (czyli decyzję merytoryczną) organ wydaje dopiero po ustaleniu czy inaczej - stwierdzeniu wystąpienia przyczyny wznowienia i po uchyleniu decyzji dotychczasowej (art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., o ile w końcowej fazie swych ustaleń nie stwierdzi, iż wystąpiły przeszkody wymienione w art. 146), stosując wówczas nowy stan prawny.

Do merytorycznej oceny sprawy w trybie wznowienia organ ma więc obowiązek przystąpić po jednoznacznym ustaleniu, że wystąpiła podstawa wznowienia. Dopiero bowiem w sytuacji stwierdzenia jej wystąpienia, organ przystępuje do dalszej, już merytorycznej oceny i bada wpływ zaistniałej podstawy wznowienia na rozstrzygnięcie sprawy.

Wskazać w końcu należy, że art. 151 k.p.a. reguluje możliwe sposoby rozstrzygnięcia w postępowaniu wznowieniowym. Przepis art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. ma zastosowanie w przypadku, gdy w toku postępowania (po wznowieniu) ustalono, że przesłanka wznowienia (w związku z którą uruchomiono to postępowania) nie wystąpiła, a tym samym nie było podstaw do ponownej merytorycznej oceny sprawy zakończonej decyzją ostateczną (a to – w granicach stwierdzonej podstawy wznowienia i w celu usunięcia stwierdzonej nieprawidłowości).

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że zasady rządzące postępowaniem wznowieniowym zostały w sprawie zachowane; prawidłowo bowiem wznowiono postępowanie z wniosku skarżącej przyjmując, że osoba ta zachowała termin miesięczny uregulowany w art. 148 § 2 k.p.a. oraz, że badanie przesłanki wznowienia wskazanej w tym wniosku może mieć miejsce tylko w toku postępowania, po jego wznowieniu.

Sąd podziela także rozważania/argumenty obu organów, które dotyczą ustalenia, że w sprawie nie wystąpiła przesłanka wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

Odnośnie tej oceny i wystąpienia w sprawie podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (a więc: pozbawienia strony udziału w postępowaniu bez jej winy), Sąd zauważa, że ważnym w tym zakresie było wyjaśnienie, czy wnioskodawczyni winna być uznana za stronę postępowania zakończonego decyzją ostateczną o pozwoleniu na budowę z 26 listopada 2020 r. Nie budzi bowiem żadnych wątpliwości, że w postępowaniu zakończonym tą decyzją wnosząca o wznowienie nie brała udziału.

Dokonując ustaleń we wskazanej kwestii należało z jednej strony uwzględnić okoliczności podnoszone przez skarżącą, z drugiej zaś: art. 28 ust. 2 pr.bud., który to stanowi lex specialis w stosunku do art. 28 k.p.a., wprowadzając ograniczenia podmiotowe przez wskazanie podmiotów uprawnionych do bycia stroną w postępowaniach w sprawach dotyczących pozwolenia na budowę (także, zgodnie z dominującym orzecznictwem, prowadzonych w trybach nadzwyczajnych), uzależniając dodatkowo ich status od tego, czy ich nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu, zdefiniowanym w art. 3 pkt 20 ww. ustawy budowlanej (co oczywiście nie wyklucza zastosowania art. 28 k.p.a., por. wyrok NSA z 28 marca 2007 r., sygn. akt II OSK 208/06). Tak też uczyniono w niniejszej sprawie biorąc pod uwagę ww. stan prawny, przedmiot kwestionowanej decyzji, rozwiązania projektowe oraz argumentację skarżącej. W konsekwencji zasadnie wywiedziono o braku wystąpienia w niniejszej sprawie wady z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Zasadnie bowiem uznano, że nieruchomość skarżącej nie znajduje się w obszarze oddziaływania zwalczanej przez nią inwestycji, a podnoszone przez nią okoliczności wskazują co najwyżej na jej interes faktyczny w tej sprawie.

I tak, zważyć należy, że w myśl ww. przepisów, postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę dotyczy interesu prawnego właściciela (użytkownika wieczystego, zarządcy) sąsiedniej nieruchomości, jeżeli nieruchomość ta znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu, który ma być wybudowany. Zgodnie z art. 3 pkt 20 pr.bud., w brzmieniu obowiązującym w dacie wpływu do organu wniosku skarżącej o wznowienie postępowania, wprowadzonym ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 471, "ustawa zmieniająca"), przez pojęcie obszaru oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. Z tego ostatniego wynika, że chodzi wyłącznie o ograniczenia w zabudowie sąsiadującego z projektowanym obiektem terenu, znajdujące oparcie w konkretnej regulacji prawnej, a więc tego rodzaju ograniczenia, które uniemożliwiają lub ograniczają wykonywanie robót budowlanych z uwagi na przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, czy inne - regulujące dodatkowe wymogi. Inne formy ograniczenia w kontekście obecnej treści art. 3 pkt 20 pr.bud., dla ustalenia obszaru oddziaływania obiektu nie mają natomiast prawnego znaczenia. Przy czym w orzecznictwie na tle tego przepisu dotychczas przyjmowano, że właściciele sąsiednich nieruchomości winni mieć prawo do wzięcia udziału w postępowaniu i możliwość ustosunkowania się do przedstawionych przez inwestora okoliczności faktycznych odnośnie zakresu wpływu inwestycji na ich nieruchomość w sytuacjach, gdy położenie obiektu wskazuje na możliwość takiego wpływu. Podtrzymując to stanowisko także obecnie, tj. po zmianie treści art. 3 pkt 20 pr.bud. (i dostrzegając, że wpływ inwestycji należy odnosić wyłącznie do zabudowy), Sąd stwierdza więc, że stronami w sprawie pozwolenia na budowę powinny być nie tylko osoby, których interes prawny zostaje naruszony określonym rozwiązaniem projektowym, ale też takie, na których nieruchomości obiekt projektowany (biorąc pod uwagę jego indywidualne cechy i sposób zagospodarowania terenu otaczającego działkę inwestora) może potencjalnie oddziaływać, nawet jeśli z projektu budowlanego wynika, że spełniono wszystkie wymagania wynikające z przepisów prawa budowlanego oraz przepisów odrębnych. Niemniej samo subiektywne odczucie określonego podmiotu, że inwestycja ogranicza w zabudowie jego nieruchomość nie jest wystarczające do uznania, że nieruchomość ta jest usytuowana w obszarze oddziaływania danego przedsięwzięcia. Nie może o tym świadczyć ograniczenie w zagospodarowaniu terenu będące następstwem wzrostu obciążeń czy uciążliwości dla otoczenia związanych z przyszłym użytkowaniem obiektu. Dlatego też nawet potencjalna możliwość oddziaływania projektowanej inwestycji, aby mogła uzasadniać występowanie interesu prawnego uprawniającego do udziału w postępowaniu, musi wiązać się z potrzebą zbadania zakresu tego odziaływania w powiązaniu z konkretnymi przepisami regulującymi dopuszczalne granice oddziaływania danej inwestycji, przy czym znaczenie prawne mają wyłącznie te dotyczące zabudowy terenu. Sąd zaznacza jednocześnie, że wobec tego, że cechą interesu prawnego jest to, że jest on nie tylko indywidualny, konkretny, sprawdzalny obiektywnie ale też aktualny, ustalając w sprawie przymiot strony skarżącej, należało uwzględnić zmienione przez usawodawcę - ww. ustawą zmienijającą - brzmienie art. 3 pkt 20 pr.bud. W przepisie tym, w brzmieniu obowiązującym od 19 września 2020 r., zawężono pojęcie obszaru oddziaływania projektowanego obiektu. Obecnie dotyczy on tylko terenu wyznaczonego w otoczeniu projektowanego obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie, a nie ograniczenia w szeroko rozumianym zagospodarowaniu tego terenu.

GINB, orzekając w sprawie uwzględnił właściwą treść art. 3 pkt 20 pr.bud. i zastosował prawidłową jego wykładnię, posiłkując się przy tym uzasadnieniem projektu ustawy zmieniającej. Zastosował bowiem obecnie obowiązującą (wąską) definicję obszaru oddziaływania obiektu; przy czym – co należy także dostrzec – uzasadniając swoje stanowisko wykazał, że projekt spornej inwestycji nie tylko nie wpływa na możliwość zabudowy, ale też na sposób zagospodarowania nieruchomości skarżącej. I tak, organ ten uwzględnił charakter inwestycji, jej usytuowanie, parametry (w tym wysokość), nadto – położenie względem nieruchomości, z którą skarżąca wiąże swój przymiot strony w sprawie. Analizując projekt zagospodarowania terenu, a także analizy czasu nasłonecznienia i przesłaniania, zasadnie uznał, że inwestycja nie ograniczy możliwości zabudowy (zabudowanej już) działki nr ewid. (...) należącej do skarżącej (Kw. Nr (...) w odniesieniu do § 12 (odległość budynków na działce budowlanej od granicy z sąsiednią działką budowlaną), jak również § 57 (nasłonecznienie pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi) oraz § 60 ust. 1 (m.in. nasłonecznienie pokoi mieszkalnych - w godzinach 7:00 -17:00) rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Słusznie w ramach tej analizy GINB zauważył, że z projektu zagospodarowania terenu wynika, że działka należąca do skarżącej nie graniczy bezpośrednio z działką, na której będzie realizowana inwestycja. Działka ewid. nr (...) jest oddzielona od nieruchomości inwestycyjnej działką drogową o nr (...) (ul. (...)). Natomiast planowany budynek mieszkalny wielorodzinny o wysokości 10,27 m znajduje się w odległości ok. 22 m od granicy działki ewid. nr (...), należącej do skarżącej. Zasadnie w efekcie stwierdził, że projektowana inwestycja nie niesie ze sobą ograniczeń związanych z przesłanianiem obiektu na działce ewid. nr (...) należącej do skarżącej. Wysokość projektowanego budynku (tj. 10,27 m), oraz wskazana wyżej odległość dzieląca go od granicy działki ewid. nr (...) (tj. ok. 22 m), sprawiają, że działka skarżącej nie znajdują się w obszarze oddziaływania spornej inwestycji, wyznaczonym na podstawie § 13 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Sąd dostrzega dodatkowo w tej kwestii, że wobec usytuowania projektowanej inwestycji względem nieruchomości skarżącej (i z uwagi na jej parametry), zawarte w projekcie budowlanym analizy czasu nasłonecznienia i przesłaniania nie obejmują jej nieruchomości i nie wykazują w tej sytuacji ograniczenia zabudowy działki nr ewid. (...), ul. (...) (v. analiza przesłaniania – stan istniejący oraz analiza przesłaniania – stan potencjalny), w tym – w zakresie podniesionym w skardze. Z uwagi na odsunięcie projektowanego budynku od ul. (...), szerokość tej drogi (która to oddziela działkę skarżącej od działki inwestycyjnej) oraz m.in. treść § 19 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, za niezasadne Sąd uznał bowiem zarzuty skargi wskazujące na pominięcie przez organy, że realizacja inwestycji ograniczy skarżącą w możliwości wykorzystania własnej działki i realizacji na niej własnych miejsc parkingowych czy przebudowy istniejącego budynku. Położenie projektowanej inwestycji względem ww. działki skarżącej nie wykazuje tego rodzaju ograniczeń, znajdujących oparcie w przepisach prawa. Co znamienne, tych skarżąca, za wyjątkiem ww. § 19, sama także nie przywołała. Ze wskazanego zaś § 19 wynika, że odległość stanowisk postojowych, w tym również zadaszonych, oraz otwartych garaży wielopoziomowych od: placu zabaw dla dzieci, boiska dla dzieci i młodzieży, okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi w budynku opieki zdrowotnej, w budynku oświaty i wychowania, w budynku mieszkalnym, w budynku zamieszkania zbiorowego, z wyjątkiem: hotelu, motelu, pensjonatu, domu wypoczynkowego, domu wycieczkowego, schroniska młodzieżowego i schroniska, nie może być mniejsza niż: dla samochodów osobowych: 7 m - w przypadku parkingu do 10 stanowisk postojowych włącznie (ust. 1 pkt 1 lit. a). Jednocześnie z kwestionowanego projektu budowlanego nie wynika, aby sporna inwestycja uniemożliwiała skarżącej zachowanie ww. odegłości w sytuacji realizacji na działce nr ewid. (...) stanowisk postojowych.

W końcu, Sąd stwierdza, że dla prawidłowego zastosowania w sprawie art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 pr.bud. i art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., i wyznaczenia strefy oddziaływania obiektu, nie mogły mieć prawnego znaczenia immisje w rozumieniu art. 144 k.c. Fakt immisji może uzasadniać powstanie po stronie osób poszkodowanych odpowiednich roszczeń o charakterze cywilnoprawnym, nie pozostaje jednak w sferze zainteresowania organów archiketoniczno-budowlanych, bo wykracza poza definicję obszaru oddziaływania obiektu, tym bardziej w brzmieniu obecnie obowiązującym i znadującym zastosowanie w sprawie, wprowadzonym ustawą zmieniającą. Sąd zauważa przy tym, że wywodzenie interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym z norm prawa materialnego cywilnego może nastąpić wyłącznie w sytuacji istniejącego powiązania uprawnień wynikających z prawa cywilnego (m.in. prawa do ochrony prawa własności) z przepisami materialnego prawa administracyjnego. Podniósł to NSA w wyroku z 28 kwietnia 2020 r. o sygn. akt II OSK 1126/19, zauważając, że "Przepis art. 144 k.c. stanowiący element cywilnoprawnego określenia treści i granic prawa własności nieruchomości nie może być wyłączną i samoistną podstawą interesu prawnego w sprawie administracyjnej dotyczącej weryfikacji udzielenia pozwolenia na budowę. Powołany przepis stanowi, iż właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. Przepis ten odnosi się do oddziaływania nieruchomości na otoczenie w postaci tzw. immisji pośrednich (np. pyły, zapachy, hałasy, gazy itp.), które są co do zasady dozwolone, o ile nie przekraczają przeciętnej miary w nim wskazanej. Jednakże (...) przymiotu strony postępowania administracyjnego w sprawie dotyczącej pozwolenia na budowę prowadzonej w trybie zwykłym lub nadzwyczajnym nie daje jakiekolwiek oddziaływanie inwestycji na nieruchomości sąsiednie, lecz jedynie oddziaływanie określone w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, a więc powodujące ograniczenia w zagospodarowaniu otoczenia wynikające z odrębnych przepisów. Z przepisu art. 144 k.c. tego rodzaju ograniczenie w kontekście Prawa budowlanego nie wynika. (...) ograniczenia takiego nie można upatrywać tylko w następstwie potencjalnych obciążeń czy uciążliwości dla otoczenia związanych z przyszłym użytkowaniem obiektu budowlanego. Okoliczność występowania tzw. immisji (pośrednich) (...) może rodzić określone roszczenia jedynie na gruncie cywilnoprawnym, lecz nie daje praw strony postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego (por. wyroki NSA z 21 listopada 2019 r., sygn. II OSK 3365/17; 8 grudnia 2015 r., II OSK 905/14; 26 lutego 2013 r., sygn. II OSK 2011/11; 28 kwietnia 2009 r., sygn. II OSK 12/08; 26 stycznia 2016 r., sygn. II OSK 1365/14; 8 grudnia 2015 r., sygn. II OSK 905/14)."

Podsumowując, Sąd nie podzielił żadnego z zarzutów skargi; uznał, że postępowanie w sprawie, w tym w zakresie kwestii formalnej – dotyczącej interesu prawnego skarżącej, zostało przeprowadzone właściwie, z uwzględnieniem również okoliczności ważnych dla samej zainteresowanej; uzasadnienie zaskarżonej decyzji przedstawia pełną analizę spornego zagadnienia, z odniesieniem się do zarzutów odwołania (spełniając wymóg z art. 107 § 3 k.p.a.), a analiza ta jest prawidłowa, także przy uwzględnieniu szerszej definicji obszaru oddziaływania obiektu, tj. w brzmieniu przed zmianą, która weszła w życie 19 wrzesnia 2020 r. To wszystko czyni w konsekwencji prawidłowym zastosowanie na etapie I instancji art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. wobec niewystąpienia wady, o której mowa w tym ostatnim.

Z tych przyczyn, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł o oddaleniu skargi.