Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1203/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-03-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 64a ust. 5
journal: Dz.U. 2012 poz 145
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak sędzia del. WSA Piotr Korzeniowski Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Godlewski po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M.K., J.Z. i D.H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 4 grudnia 2015 r. sygn. akt II SA/Kr 780/15 w sprawie ze skargi M.K., J.Z. i D.H. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania czynności 1. oddala skargę kasacyjną, 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 4 grudnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę M.K., J.Z. i D.H. (dalej jako "skarżący") na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie z [...] maja 2015 r. w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania czynności.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że decyzją z [...] lutego 2015 r. Starosta Tarnowski nałożył na M.K., będącego właścicielem działek nr [...]/16 i [...]/15 w [...] gm. [...], obowiązek odkopania rowu melioracyjnego "A" (działka nr [...]/4) na odcinku biegnącym pomiędzy działkami nr [...]/16 i [...]/15 (tj. od granicy działki nr [...]/16 z działką nr [...]/17 do granicy działki nr [...]/16 z działką nr [...]/8) o długości 27,5 m i połączeniu go z odcinkiem tego rowu zabudowanym rurociągiem z rur betonowych o średnicy 100 cm, przy zachowaniu warunków wskazanych w decyzji. Organ wskazał, że przed przystąpieniem do prac związanych z odkopaniem rowu należy w pierwszej kolejności wytyczyć trasę przebiegu rowu i ustalić przebieg kanalizacji sanitarnej i deszczowej na podstawie widocznych pokryw studzienek kanalizacji opadowej i sanitarnej. Prace związane z odkopaniem rowu należy prowadzić w porozumieniu z właścicielami działki nr [...]/4 tj. J.Z. i M.J., a parametry odkopanego rowu należy dowiązać do istniejącego rowu otwartego powyżej zasypanego odcinka tj. na wysokości działki nr [...]/13. Organ zastrzegł także, że prace związane z odkopaniem rowu należy prowadzić w taki sposób, żeby nie uszkodzić istniejącej infrastruktury technicznej w tym rejonie (tj. kanalizacji sanitarnej i deszczowej). Jako podstawę decyzji organ powołał art. 64a ust. 5 ustawy z 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2012 r., poz.145 ze zm. – dalej jako "Prawo wodne").

W uzasadnieniu organ podał, że postępowanie zostało wszczęte w związku z wnioskiem J.K. (działającego jako pełnomocnik H.K.) o podjęcie czynności zmierzających do udrożnienia rowu melioracyjnego "A". Na podstawie zgromadzonych materiałów, tj. mapy ewidencyjnej i zasadniczej w skali 1:2000, wypisu z ewidencji gruntów, jak również przeprowadzonych kilkukrotnie wizji w terenie organ ustalił, że rów melioracyjny na wysokości działki nr [...]/13 na odcinku od wylotu przepustu pod drogą wojewódzką na długości 5,0 m jest otwarty i zabezpieczony elementami betonowymi. Na wysokości działek nr [...]/13 i [...]/17 (na wysokości terenu stacji paliw) rów melioracyjny jest otwarty, skarpy tego rowu są poobrywane w dnie widoczny jest gruz (odłamy betonowe), w obrębie rowu na wysokości granic powyższych działek zlokalizowane są studzienki kanalizacyjne, które są odkryte. W dnie widoczne były odsłonięte rury kanalizacyjne PVC. Rów melioracyjny na odcinku wzdłuż działki nr [...]/16 (tj. od granicy działki nr [...]/16 z działką nr [...]/17 do granicy działki nr [...]/16 z działką nr [...]/8) na wysokości działek nr [...]/17 i [...]/16 jest według informacji stron zabudowany płytami drogowymi. Rów jest zasypany, a wlot do rowu jest niewidoczny. Na wysokości działek nr [...]/8 i [...]/7 rów jest zabudowany rurociągiem z rur betonowych o średnicy 100 cm, wylot z zabudowanego odcinka rowu jest widoczny. Do rowu melioracyjnego "A" wprowadzane są wody z odwodnienia odcinka drogi wojewódzkiej nr 977, częściowo drogi powiatowej oraz wody prowadzone istniejącym rowem z odwodnienia pól uprawnych. Wody z tego rowu wpadają do rowu przydrożnego drogi wojewódzkiej, a następnie przepustem pod drogą wojewódzką kierowane są do przedmiotowego rowu. Rów o numerze ewidencyjnym nr [...]/4 stanowi współwłasność J.Z. i M.J.

Podczas przeprowadzonej 3 września 2012 r. wizji w terenie ustalono, że wzdłuż lewej skarpy rowu melioracyjnego przebiega kanalizacja sanitarna i deszczowa, odprowadzająca wody opadowe z terenu stacji paliw zlokalizowanej na działce nr [...]/13. Według wstępnych, orientacyjnych ustaleń w terenie trudno było jednoznaczne wyznaczyć trasę rowu melioracyjnego "A" i ustalić, czy kanalizacja deszczowa nie koliduje z trasą rowu. W trakcie przeprowadzonej 16 lipca 2014 r. wizji w terenie ustalono, że na długości 27,5 m wzdłuż działki nr [...]/16 rów jest niedrożny (zasypany). W terenie wskazano przebieg kanalizacji opadowej i sanitarnej na podstawie studzienek kanalizacyjnych, natomiast jak przebiegał rów melioracyjny na odcinku niedrożnym (zasypanym) trudno ustalić, ponieważ obecnie teren w obrębie rowu został zagospodarowany (budynek handlowy, stacja paliw, nawiezienie ziemi i gruzu).

W trakcie przeprowadzonej wizji w terenie w dniu 8 stycznia 2015 r. ustalono, że teren wokół budynku handlowego "Delikatesy [...]" do wysokości studzienki kanalizacji opadowej został utwardzony asfaltem. Stan rowu na wysokości działki nr [...]/16 jest bez zmian (niedrożny). Na podstawie map powykonawczych podano, że kanalizacja opadowa posadowiona jest na rzędnej - 228,52 m.npm. a kanalizacja sanitarna - 227,92 m.npm.

W związku z powyższym organ stwierdził, że brak drożności rowu (zasypanie) na odcinku biegnącym wzdłuż działek nr [...]/16 i [...]/17 powoduje wstrzymanie spływu wód tym rowem z terenów położonych powyżej tego odcinka, co w konsekwencji może spowodować podtopienie terenów przyległych powyżej zasypanego odcinka rowu.

Organ I instancji wskazał także, że J.K. przedłożył kopie inwentaryzacji powykonawczej przyłączy wod–kan., kanalizacji deszczowej i lokalizacji kanalizacji deszczowej i studzienek na działce nr [...]/16, wykonane w październiku i listopadzie 2009 r. Ponadto w terenie widoczne są pokrywy studzienek kanalizacyjnych (rewizyjnych), na podstawie których można ustalić przebieg kanalizacji sanitarnej i deszczowej. Natomiast na podstawie przedłożonych materiałów i przeprowadzonych wizji w terenie trudno jednoznacznie wskazać, jak przebiegała trasy rowu melioracyjnego przed zagospodarowaniem działek. Dlatego na właściciela działek przyległych do rowu (na odcinku niedrożnego - zasypanego rowu), który korzysta z tego rowu i spowodował zmianę zagospodarowania terenu w tym rejonie przez lokalizację budynku usługowego-sklepy oraz zmianę ukształtowania terenu przez jego nawiezienie i utwardzenie, nałożony został obowiązek ustalenia trasy rowu przed zasypaniem, ponieważ przez właściciela prowadzone były prace związane ze zmianą zagospodarowania tego terenu. Organ wskazał, że możliwe jest również przed przystąpieniem do prac związanych z odkopaniem rowu melioracyjnego "A" geodezyjne wyznaczenie granic działki nr [...]/4.

Ponadto organ stwierdził, że działki nr [...]/4, [...]/13, [...]/16, [...]/17 usytuowane są w naturalnym zaniżeniu, a działki przyległe od strony zachodniej o nr [...]/12, [...]/10 [...]/1, [...]/3, [...]/9, zaś od strony wschodniej o nr [...]/15, posiadają naturalne nachylenie w kierunku zasypanego rowu melioracyjnego "A". Natomiast do tego rowu na odcinku, który jest drożny, kierowane są wody z rowu przydrożnego drogi powiatowej i z odwodnienia drogi wojewódzkiej. W związku z tym brak drożności rowu melioracyjnego "A" (zasypanie) na odcinku pomiędzy rowem otwartym (wzdłuż działki nr [...]/13) a odcinkiem rowu zabudowanego rurociągiem z rur betonowych o średnicy 100 cm, spowoduje zalewanie pobliskich działek tj. [...]/13, [...]/17, [...]/16 , [...]/8 i [...]/7.

Na podstawie powyższych ustaleń organ stwierdził, że rów melioracyjny "A" zaliczany jest do urządzeń wodnych (art. 9 ust. 2 pkt 1 lit a Prawa wodnego). W tym przypadku zasypanie rowu melioracyjnego jest jego likwidacją wymagającą uzyskania pozwolenia wodnoprawnego (art. 122 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 9 ust. 2 pkt 2 Prawa wodnego). Ponadto rów melioracyjny "A" jest odbiornikiem wód z odwodnienia pól zlokalizowanych po stronie wschodniej drogi wojewódzkiej oraz z odwodnienia drogi wojewódzkiej, powiatowej i terenów przyległych do tego rowu (obręb działek [...]/13, [...]/16, [...]/17), a także rów ten dochodzi do cieku wodnego "bez nazwy", który jest dopływem potoku "Zimna Woda". Dlatego też zasypanie rowu melioracyjnego "A" na odcinku biegnącym wzdłuż działek nr [...]/16 i [...]/17 na długości 27,5 m spowodowało, że rów nie pełni swojej funkcji, powodując wstrzymanie spływu wód tym rowem z terenów położonych powyżej tego odcinka, co w konsekwencji może przyczynić się do podtopienia terenów przyległych powyżej zasypanego odcinka rowu. M.K. nie posiadał pozwolenia wodnoprawnego na likwidację urządzenia wodnego. Ponadto organ wskazał, że art. 77 Prawa wodnego nie miał zastosowania w sprawie, bowiem urządzenie melioracji szczegółowej zostało zlikwidowane. Jednocześnie stwierdził, że pozostawienie niedrożnego odcinka rowu melioracyjnego na wysokości działki nr [...]/16 (zasypanego) podczas obfitych opadów może spowodować duże szkody w infrastrukturze drogowej, terenach przyległych, na których zlokalizowana jest stacja paliw oraz obiekty użyteczności publicznej. Celem zachowania swobodnego spływu wód tym rowem oraz zapobieżenia szkodom jakie może spowodować brak drożności tego rowu konieczne jest jego udrożnienie, w możliwie krótkim terminie.

Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli skarżący.

Decyzją z 7 maja 2015 r. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję w części tj. warunku określonego w pkt I lit. "b" i w tym zakresie umorzył postępowanie I instancji, a w pozostałej części organ odwoławczy utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Organ odwoławczy wskazał między innymi, że z kopii wypisu z rejestru gruntów na dzień 8 grudnia 2011 r. wynika, że współwłaścicielami działki nr [...]/1 są M.J. i J.Z.. Natomiast z treści kopii postanowienia Sądu Rejonowego, Wydział VI Ksiąg Wieczystych w Tarnowie z 31 maja 2011 r. Nr Dz. Kw. 6136/2011, wynika, że oddalono wniosek o założenie księgi wieczystej dla działki nr [...]/4 i wpis prawa własności na rzecz M.J. w 1/2 części oraz J.Z. w 1/2 części, z uwagi na daleko idące sprzeczności w dokumentacji. Organ odwoławczy wskazał także, że M.K. jest właścicielem działek nr [...]/15 i [...]/16, położonych pomiędzy zlikwidowanym odcinkiem rowu. Na skutek zasypania rowu nastąpiło funkcjonalne połączenie tych działek. Oznacza to, że M.K. jest samoistnym posiadaczem zasypanej części rowu (art. 9 ust. 2 pkt 3 ustawy Prawo wodne). Stąd też zasadne było nałożenie obowiązku likwidacji rowu na M.K. Skarżący deklarował udrożnienie rowu już podczas oględzin z 5 marca 2012 r. oraz z 19 lipca 2012 r. Jednak pomimo tego rów nie został odkopany. Ponadto skarżący nie skorzystał z możliwości legalizacji urządzenia wodnego. W toku rozprawy administracyjnej w dniu 16 lipca 2014 r. skarżący deklarował przygotowanie dokumentacji w celu przebudowy lub odbudowy rowu i uzyskanie pozwoleń w terminie 3 miesięcy. Działania te musiałyby przybrać formę procedury legalizacyjnej, ponieważ doszło do likwidacji urządzenia bez uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. Skarżący nie podjął żadnych kroków w celu powyższej legalizacji.

Organ odwoławczy wskazał także, że warunek z pkt I lit. "b" dotyczący porozumienia z J.Z. i M.J. jest bezprzedmiotowy, z uwagi na nieustalony stan prawny działki nr [...]/4.

Skarżący wnieśli skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.

Oddalając skargę Sąd I instancji przytoczył ustalenia organów. W ocenie Sądu I instancji wynik tych ustaleń został prawidłowo oceniony przez organy obu instancji. Ustalenia dokonane przez organ I instancji zostały następnie prawidłowo ocenione przez organ odwoławczy. W związku z tym Sąd I instancji nie podzielił zarzutu skarżącego, że organy nie ustaliły, kto dokonał zasypania rowu oraz nie ustaliły kwestii jego niedrożności na odcinku pomiędzy działkami skarżącego nr [...]/15 i [...]/16. Zdaniem Sądu I instancji, nie ulega wątpliwości, że zasypanie rowu melioracyjnego, który jest urządzeniem wodnym melioracji szczegółowej wymaga pozwolenia wodnoprawnego, którego skarżący M.K. nie posiada. Zasypanie rowu stanowi jego likwidację (rozbiórkę urządzenia wodnego), a działanie takie wymaga pozwolenia wodnoprawnego. W przedmiotowej sprawie ma zatem zastosowanie art. 64 a ust. 5 Prawa wodnego.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego stanu prawnego działki [...]/4, Sąd I instancji podzielił stanowisko organu odwoławczego, zgodnie z którym brak jest możliwości ustalenia, że własność działki [...]/4 przysługuje J.Z. i M.J. W sprawie nie budzi wątpliwości, że skarżący M.K. nie jest właścicielem nr [...]/4, ale korzysta z niej jako samoistny posiadacz, ponieważ na niej zlokalizowany jest zjazd z działki nr [...]/16 stanowiący dojazd do znajdującego się na działce nr [...]/16 budynku handlowego. Powyższe ustalenia potwierdził na rozprawie pełnomocnik skarżącego.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli skarżący.

W pierwszej kolejności skarżący zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 9 ust. 1 pkt 19 lit. a, art. 9 ust. 2 pkt 2, art. 64a ust. 1, art. 64a ust. 5 Prawa wodnego przez błędną wykładnię i niezastosowanie, a także przyjęcie, że mogą istnieć "podwójne urządzenia wodne" w rozumieniu ustawy Prawo wodne, jako budowle piętrzące, spustowe, przeciwpowodziowe i regulujące, a także poldery przeciwpowodziowe, kanały i rowy. W tej sprawie istnieje rów, który miałby być odkopany, pomimo że na działce nr [...]/4 ma nastąpić odkopanie i odsypanie zasypanego rowu melioracyjnego przebiegającego pomiędzy działkami nr [...]/15 i [...]/16 na odcinku 27,5 metra. Skarżący wskazali na poważne wątpliwości odnośnie funkcji odwodnienia terenu opisanego szczegółowo w zaskarżonym wyroku, którym jest odwodnienie odcinka drogi wojewódzkiej nr 977, częściowo drogi powiatowej oraz pól uprawnych na działkach nr [...]/3 i [...]/4. Jest to już zatem zamknięty system kanalizacyjny, jakim jest kanalizacja opadowa zlokalizowana na działkach nr [...]/4 i [...]/3 z wlotem na działce nr [...]/4 i wylotem na działce nr [...]/2, a istniejący system kanalizacji opadowej przejmuje wody opadowe z terenów komunikacyjnych, drogowych, obszarów upraw połowych, a także z działek przyległych tj. działek nr [...]/12, [...]/17 i [...]/19. Na działkach tych istnieje zabudowa handlowo-usługowa i stacji paliw.

Ponadto skarżący zarzucili naruszenie art. 64 ust. 2 Konstytucji RP oraz art. 140 k.c. przez ich błędną wykładnię lub niezastosowanie, a przez to błędną ocenę skutków uchylenia decyzji o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości i stwierdzenie, że właścicielem działki nr [...]/4 jest skarżący M.K.. Skarżący wskazali, że właścicielami ujawnionymi w księgach wieczystych są J.Z. i jego siostra.

Skarżący wnieśli o zmianę zaskarżonego wyroku przez "uwzględnienie skargi kasacyjnej i zasądzenie od organu administracji kosztów postępowania przed Sądem I instancji i postępowania adwokackiego w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych", ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania wraz z orzeczeniem o kosztach postępowania kasacyjnego.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

W świetle art. 174 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 - dalej jako "p.p.s.a.") skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.

Zarzuty skargi kasacyjnej nie zasługują na uwzględnienie.

Po pierwsze, zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 19 lit. a) Prawa wodnego, ilekroć w ustawie jest mowa o urządzeniach wodnych - rozumie się przez to urządzenia służące kształtowaniu zasobów wodnych oraz korzystaniu z nich, a w szczególności budowle piętrzące, upustowe, przeciwpowodziowe i regulacyjne, a także kanały i rowy. Ponadto przepisy ustawy dotyczące wykonania urządzeń wodnych - stosuje się odpowiednio do odbudowy, rozbudowy, przebudowy, rozbiórki lub likwidacji tych urządzeń, z wyłączeniem robót związanych z utrzymywaniem urządzeń wodnych w celu zachowania ich funkcji (art. 9 ust. 2 pkt 2 Prawa wodnego). Jeżeli urządzenie wodne zostało wykonane bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo zgłoszenia, właściciel tego urządzenia może wystąpić z wnioskiem o jego legalizację, do którego dołącza dokumenty wskazane w art. 131 ust. 2 (art. 64a ust. 1 Prawa wodnego). Jeżeli natomiast właściciel urządzenia wodnego nie wystąpił z wnioskiem, o którym mowa w art. 64a ust. 1, lub nie uzyskał decyzji o legalizacji urządzenia wodnego, organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego nakłada na właściciela tego urządzenia, w drodze decyzji, obowiązek likwidacji urządzenia, ustalając warunki i termin wykonania tego obowiązku (art. 64a ust. 5 Prawa wodnego).

Powyższe przepisy ustawy Prawo wodne zostały powołane jako zarzuty kasacyjne, chociaż z uzasadnienia skargi kasacyjnej nie wynika w sposób zrozumiały, na czym miało polegać ich błędne zastosowanie lub błędna wykładnia dokonana przez Sąd I instancji. Przede wszystkim Sąd I instancji nie stosował cytowanych wyżej przepisów prawa materialnego, a jedynie w ramach swojej kognicji oceniał zgodność z prawem ich zastosowania przez właściwe w sprawie organy administracji publicznej. Ponadto niezrozumiały jest zarzut dotyczący przyjęcia przez Sąd I instancji, że mogą istnieć "podwójne" urządzenia wodne, ponieważ takie stwierdzenie w żaden sposób nie wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku. Sąd I instancji powołał się natomiast na ustawową definicję urządzeń wodnych z art. 9 ust. 1 pkt 9 lit. a) Prawa wodnego, która ma niewątpliwie zastosowanie do przedmiotowego rowu melioracyjnego. Podobnie istotne znaczenie w sprawie ma art. 9 ust. 2 pkt 2 Prawa wodnego, który nakazuje odpowiednie stosowanie przepisów dotyczących wykonania urządzeń wodnych do ich likwidacji. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w tej sprawie nastąpiła likwidacja urządzenia wodnego bez stosowanego pozwolenia wodnoprawnego, jak również, że posiadacz samoistny rowu (ani też żaden inny podmiot) nie wystąpił o legalizację tych działań. Uzasadnienie skargi kasacyjnej stanowi w istocie polemikę z ustaleniami stanu faktycznego poczynionymi przez organ i przyjętymi przez Sąd I instancji, co nie może jednak nastąpić w ramach zarzutu naruszenia prawa materialnego stanowiącego podstawę zaskarżonej decyzji, a więc art. 64a ust. 1 i 5 Prawa wodnego. Załączone do skargi kasacyjnej dokumenty podlegały ocenie w toku postępowania administracyjnego, a skarżący kasacyjnie nie podnieśli żadnych zarzutów dotyczących kontroli Sądu I instancji w zakresie przestrzegania przez organ zasad gromadzenia i oceny materiału dowodowego koniecznego do wydania decyzji. Z tych też przyczyn zarzuty naruszenia art. 9 ust. 1 pkt 19 lit. a, art. 9 ust. 2 pkt 2, art. 64a ust. 1, art. 64a ust. 5 Prawa wodnego, nie zasługiwały na uwzględnienie.

Jedynie na marginesie Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że nie można podzielić poglądu organu zaakceptowanego przez Sąd I instancji, że likwidacja spornego rowu melioracyjnego powoduje, że przestaje mieć on charakter urządzenia melioracji wodnych szczegółowych, co wyklucza zastosowanie art. 77 Prawa wodnego. Zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 19 lit. a) Prawa wodnego w związku z art. 77 tej ustawy, rowy melioracyjne są to urządzenia melioracji wodnej szczegółowej i nie tracą takiego charakteru na skutek ich likwidacji. O charakterze danego urządzenia decyduje nie jego obecny stan, lecz cel oraz sposób w jaki zostało pierwotnie urządzone. Odmienna interpretacja prowadziłaby bowiem do niedopuszczalnego wniosku, że każde "zniszczenie" urządzenia melioracji wodnej szczegółowej, z powodu którego urządzenie to mogłoby utracić swój charakter, w sposób nieuprawniony wykluczałoby zastosowanie art. 77 § 2 Prawa wodnego. Natomiast ratio legis unormowania art. 77 § 2 Prawa wodnego polega na tym, że jeżeli obowiązek utrzymania w należytym stanie danego urządzenia melioracji wodnej szczegółowej nie jest realizowany, to wyłącznie właściwy organ do wydania pozwolenia wodnoprawnego jest zobowiązany nałożyć w formie decyzji stosowne obowiązki, biorąc pod uwagę także treść pozwolenia wodnoprawnego, o ile oczywiście zostało wydane. Ponadto obowiązki te są ustalane proporcjonalnie do odnoszonych korzyści przez właścicieli gruntu z uwzględnieniem zakresu i terminu ich wykonania. Kwestia ta ma jednak drugorzędne znaczenie w tej sprawie, szczególnie uwzględniając brak zarzutów kasacyjnych w tym zakresie.

Po drugie, na uwzględnienie nie zasługiwały również zarzuty naruszenia art. 64 ust. 2 Konstytucji RP oraz art. 140 k.c. Zarzuty te nie zostały w ogóle uzasadnione w skardze kasacyjnej, poza lakonicznym uzasadnieniem w ramach podstawy kasacyjnej. Skarżący w ramach tego zarzutu stwierdzają, że Sąd I instancji błędnie uznał M.K. za właściciela działki nr [...]/4, co w tej sprawie oczywiście nie miało miejsca. Sąd I instancji stwierdził bowiem jednoznacznie, że "w sprawie nie budzi wątpliwości, że skarżący M.K. nie jest właścicielem działki nr [...]/4, ale korzysta z niej jako samoistny posiadacz, ponieważ na niej zlokalizowany jest zjazd z działki nr [...]/16 stanowiący dojazd do znajdującego się na działce nr [...]/16 budynku handlowego". Niezależnie jednak od tego, skarżący kasacyjnie ponownie kwestionują w tym przypadku ustalenia stanu faktycznego sprawy. Natomiast z art. 64 ust. 2 Konstytucji RP wynika, że własność, inne prawa majątkowe oraz prawo dziedziczenia podlegają równej dla wszystkich ochronie prawnej. Trudno zatem dopatrzeć się naruszenia tego przepisu przez ewentualne błędne ustalenia organu w zakresie prawa własności nieruchomości będących przedmiotem sporu. Dotyczy to również art. 140 k.c., zgodnie z którym w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą. Norma z art. 64 ust. 2 Konstytucji RP ustanawia konstytucyjną zasadę ochrony prawa własności, natomiast art. 140 k.c. określa treść prawa własności przez przyznanie właścicielowi podstawowych uprawnień do rzeczy. Żaden z cytowanych wyżej przepisów nie dotyczy postępowania dowodowego organu administracji i nie jest również bezpośrednim źródłem ustalenia prawa własności, które, jak już wyżej wskazano, nie było w tej sprawie powodem nałożenia na M.K. obowiązków określonych w osnowie ostatecznej decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie z [...] maja 2015 r. zaskarżonej do Sądu I instancji.

Z tych względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.

O odstąpieniu od zasądzenia kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. uznając, że w tej sprawie zachodził szczególnie uzasadniony przypadek, o którym stanowi ten przepis.