Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 3349/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-07-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Hasła tematyczne: Zawody prawnicze
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 3 § 1, art. 141 § 4
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3, art. 138 § 2, art. 80
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 78f ust. 1, art. 78e ust. 2, art. 78d ust. 1
journal: Dz.U. 2009 nr 146 poz 1188
law: Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz Sędzia NSA Krystyna Anna Stec (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Rysz Protokolant Mateusz Rogala po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej D. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 kwietnia 2015 r. sygn. akt VI SA/Wa 3794/14 w sprawie ze skargi D. S. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości w celu rozpatrzenia odwołań od wyników egzaminu adwokackiego z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od D. S. na rzecz Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości w celu rozpatrzenia odwołań od wyników egzaminu adwokackiego kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 9 kwietnia 2015 r., sygn. VI SA/Wa 3794/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę D. S. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości w celu rozpatrzenia odwołań od wyników egzaminu adwokackiego (dalej: Komisja Egzaminacyjna II stopnia) z dnia [...] sierpnia 2014 r.

Przedstawiając stan sprawy, Sąd I instancji wskazał, że uchwałą z dnia [...] kwietnia 2014 r. Komisja Egzaminacyjna Nr 1 do przeprowadzenia egzaminu adwokackiego w 2014 r. z siedzibą we W. (dalej: Komisja Egzaminacyjna) stwierdziła, że zdający D. S. uzyskał wynik negatywny z egzaminu adwokackiego. Zdający uzyskał bowiem następujące oceny z poszczególnych części egzaminu: z zadania z zakresu prawa karnego ocenę dostateczną, z zakresu prawa cywilnego ocenę dostateczną, z zakresu prawa administracyjnego ocenę dostateczną, a z zadania z zakresu prawa gospodarczego - ocenę niedostateczną, co wobec treści art. 78f ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (tekst jedn. Dz. U. z 2009 r. Nr 146, poz. 1188 ze zm.) skutkowało negatywnym wynikiem egzaminu adwokackiego, ponieważ zgodnie z tym przepisem wynik pozytywny otrzymuje zdający, który z każdej z części egzaminu uzyskał ocenę pozytywną.

W ramach casusu egzaminacyjnego skarżący sporządził pozew o zapłatę. W pozwie tym powodowie, prowadzący w formie spółki cywilnej działalność w zakresie usług transportowych - przewozów pasażerskich, zgłosili roszczenia z tytułu kolizji drogowej, której sprawcą był kierowca pojazdu ubezpieczonego od odpowiedzialności cywilnej u pozwanego. Pracę skarżącego z zakresu prawa gospodarczego oceniało dwóch egzaminatorów. Obaj egzaminatorzy ocenili, że praca w zasadzie spełnia wymogi formalne, zawiera jednak brak formalny polegający na niewskazaniu w części wstępnej adresu powodów. Obaj egzaminatorzy zgodnie wskazali, że skarżący błędnie wskazał terminy, od których należy liczyć odsetki ustawowe, co wskazuje słabą znajomość prawa. Obaj egzaminatorzy, jako podstawowy zarzut uniemożliwiający pozytywną ocenę pracy, podnieśli brak przytoczenia i uzasadnienia podstaw prawnych roszczeń.

W odwołaniu od ww. uchwały zdający zakwestionował ocenę wystawioną za rozwiązanie zadania z zakresu prawa gospodarczego.

Uchwałą z dnia [...] sierpnia 2014 r. Komisja Egzaminacyjna II stopnia utrzymała w mocy zakwestionowaną przez zdającego uchwałę Komisji Egzaminacyjnej. W uchwale przyznano rację skarżącemu, że przepisy procesu cywilnego nie nakładają - nawet na profesjonalnego pełnomocnika - obowiązku wskazywania podstawy prawnej zgłoszonych roszczeń. Jednocześnie organ przyznał rację egzaminatorom, że niewskazanie adresów zamieszkania powodów w pozwie w jego rubrum jest brakiem formalnym. Wskazał również, że w treści pozwu nieprawidłowo zostały określone daty wymagalności odsetek. Skarżący bowiem wskazał datę wymagalności odsetek od kwoty 14.408,80 zł od dnia 18 stycznia 2014 r., a prawidłowo powinno być od dnia 17 stycznia 2014 r., datę wymagalności odsetek od kwoty 3.000 zł określił na dzień 24 stycznia 2014 r., a powinien na dzień 3 marca 2014 r. i od kwoty 2.890 zł zażądał odsetek od dnia 15 grudnia 2013 r., gdy tymczasem wymagalność tych odsetek zapadała po 30 dniach od doręczenia pozwu stronie pozwanej. W tym zakresie organ przyznał w pełni rację egzaminatorom, że wskazane w pozwie nieprawidłowe terminy żądanych odsetek przekonują o braku znajomości i umiejętności interpretacji przepisów art. 481 kc oraz art. 14 ustawy z dnia 22 maja 2003 o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych. Organ podkreślił, że dokonana przez egzaminatorów ocena w tym zakresie jest trafna i oparta o nieprawidłowe uzasadnienie takiego sposobu określenia dat wymagalności odsetek zawartego w pracy skarżącego. Ponadto, zdaniem organu, o braku profesjonalizmu skarżącego miało świadczyć powoływanie się na przepis art. 20 ust.1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. w sposób prawidłowy uzasadniający właściwość miejscową wybranego sądu, do którego pozew jest kierowany i równocześnie wykazanie się całkowitą niewiedzą o zawartej w tej ustawie szczególnej regulacji odnoszącej się do wymagalności odsetek należnych od roszczeń dochodzonych od ubezpieczyciela.

Uchwała Komisji II stopnia stała się przedmiotem skargi zdającego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Sąd I instancji uzasadniając oddalenie skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: ppsa), wskazał, że w sprawie stanowisko skarżącego sprowadza się do tego, że powinien uzyskać pozytywną ocenę z egzaminu z części dotyczącej zadania z prawa gospodarczego, ponieważ wybrał prawidłowy sposób rozwiązania problemu – sporządził pozew. Pozew został wniesiony został przez niego w prawidłowym trybie i terminie. Był więc on skuteczny, a w konsekwencji interes klienta został zabezpieczony - cel zaskarżenia osiągnięto.

Przedstawiając zarzuty oceniających pracę skarżącego Sąd I instancji wskazał, że skarżący dopuścił się błędów formalnych pozwu poprzez niewskazanie - tak jak tego wymaga art. 126 § 2 kpc - adresów zamieszkania powodów będących osobami fizycznymi oraz nieprawidłowo wskazał w pozwie daty, od których mógł naliczać odsetki. Sąd wyjaśnił, że o ile egzaminatorzy uznali powyższe za istotne błędy pracy, o tyle sam skarżący ocenił te okoliczności następująco: przypadku odsetek od kwoty 14.408,80 zł naliczanych przez niego od dnia 18 stycznia 2014 r. zamiast od dnia 17 stycznia 2014 r. uznał swoją pomyłkę za mającą charakter czysto matematyczny, która nie powinna mieć większego znaczenia dla oceny całej jego pracy. Z kolei wystąpienie o odsetki od kwoty 3.000 zł od dnia 24 stycznia 2014 r. zamiast od dnia 3 marca 2014 r., a w przypadku kwoty 2.890 zł od dnia 15 grudnia 2013 r., zamiast od upływu 30-go dnia od doręczenia pozwanemu odpisu pozwu, ocenił nawet jako korzystniejsze dla powodów, których jako pełnomocnik reprezentował, gdyż wskazane przez niego terminy początkowe naliczania odsetek są wcześniejsze od tych, które wynikają z opisu istotnych zagadnień dla komisji egzaminacyjnej.

Podejście skarżącego do błędów dostrzeżonych w jego pracy Sąd I instancji zakwestionował z uwagi na cel egzaminu, w którym on uczestniczył. Zdający wykazując się wiedzą prawniczą powinien m. in. wykazać się właściwym przygotowaniem do - jak to określa art. 78d ust. 1 Prawa o adwokaturze - samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata. Wiedza w zakresie prawidłowego i zupełnego zastosowania odpowiednich przepisów prawa jest bowiem gwarantem właściwego wykonywania zawodu i na te okoliczności zwróciły uwagę obie Komisje. Skarżący zakładając pozytywny efekt procesowy przygotowanego przez siebie w ramach egzaminu adwokackiego pozwu - w przypadku popełnionych błędów formalnych - liczył na ich skorygowanie przez sąd w ramach procedury uzupełniania braków formalnych pozwu, z kolei błędnie wyliczając odsetki – jak wskazał WSA - zakładał, że sąd nie dopatrzy się, że wskazane przez niego terminy początkowe biegu odsetek nie mają uzasadnienia w materiale dowodowym sprawy, a jeśli się dopatrzy - to je skoryguje i prawidłowo oznaczy.

Komisja - uwzględniając cel, jaki ma spełniać egzamin adwokacki - oceniła stwierdzone mankamenty pracy, ich skalę oraz wagę i uznała, że zdający nie jest przygotowany do samodzielnego świadczenia pomocy prawnej w sposób przewidziany ustawą o adwokaturze. Stwierdzone uchybienia świadczą bowiem w jej przekonaniu o niewystarczającym opanowaniu przez egzaminowanego materiału prawniczego i umiejętności stosowania prawa w praktyce. Sąd I instancji uznał tę ocenę za prawidłową.

Za pozbawione podstaw Sąd uznał również powoływanie się na fakt pozytywnego oceniania przez komisje egzaminacyjne prac sporządzanych w ten sam sposób, co praca skarżącego. Zdaniem WSA każda sprawa dotycząca ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego jest sprawą indywidualną w rozumieniu art. 1 pkt 1 kpa, której indywidualizm powoduje, że nigdy dana sprawa nie jest rozpatrywana porównawczo, ponieważ uchwały komisji egzaminacyjnych konkretyzują normy prawa materialnego wyłącznie w odniesieniu do indywidualnie oznaczonego zdającego i wyłącznie w jego sprawie.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł D. S., zaskarżając to orzeczenie w całości. Wyrokowi zarzucił:

I. Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 78d ust. 1 i art. 78e ust. 2 Prawa o adwokaturze poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że zakres rozpoznania odwołania skarżącego przez Komisję Egzaminacyjną II stopnia odpowiada dyspozycji wskazanych przepisów, podczas gdy nie doszło do realnego zweryfikowania przygotowania skarżącego do wykonywania zawodu adwokata;

II. Naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 3 § 1 i art. 141 § 4 ppsa w zw. z art. 7, 77 § 1 i art. 80 kpa w zw. z art. 11 i 107 § 1 i 3 kpa i art. 140 kpa polegające na niedokonaniu realnej kontroli zgodności z prawem działania Komisji Egzaminacyjnej II stopnia w toku rozpoznania odwołania skarżącego, co skutkowało oddaleniem skargi, w szczególności poprzez:

1) brak odniesienia się przez Sąd do podniesionego w skardze zarzutu nr II dotyczącego obrazy art. 138 § 1 pkt 1 kpa, który wskazuje na bezzasadność nieprzekazania sprawy przez Komisji Egzaminacyjnej II stopnia do ponownego rozpatrzenia przez Komisję Egzaminacyjną z uwagi na przyznanie racji skarżącemu w istotnej części przez Komisję Egzaminacyjną II stopnia co do poglądu, że niewskazanie w pozwie podstaw prawnych dochodzonego roszczenia nie jest błędem, mimo wyraźnego sformułowania tego zarzutu oraz jego uzasadnienia;

2) brak odniesienia się przez Sąd do zarzutu odnośnie błędnego przytoczenia przez Komisję Egzaminacyjną przepisu art. 78f ust. 1 Prawa o adwokaturze polegającego na wskazaniu, że pozytywny wynik z egzaminu adwokackiego otrzymuje zdający, który z każdej części egzaminu adwokackiego otrzymał ocenę negatywną, podczas gdy oczywistym jest, że przepis ten stanowi, że pozytywny wynik z egzaminu adwokackiego otrzymuje zdający, który z każdej części egzaminu adwokackiego otrzymał ocenę pozytywną;

3) dowolne przyjęcie przez Sąd, że Komisja Egzaminacyjna II stopnia należycie rozpoznała odwołanie oraz szczegółowo uzasadniła swoje stanowisko w sprawie, w sytuacji gdy uzasadnienie uchwały nie zawiera przekonującej polemiki z argumentacją skarżącego, brak wywodu logicznego pozwalającego ustalić, dlaczego Komisja dokonuje akurat takiej oceny, sprowadza się do negowania zasad wykonywania zawodu adwokata, określonych w Prawie o adwokaturze;

4) brak rzetelnego, dokładnego i merytorycznego ustosunkowania się do argumentów wskazanych w skardze odnośnie każdego z podniesionych w niej zarzutów, brak analizy argumentacji podniesionej przez skarżącego, brak uzasadnienia prawnego dla przyjętych przez Sąd twierdzeń, brak wywodu logicznego pozwalającego ustalić kryteria, jakimi kierował się Sąd, rozpoznając sprawę w zakresie wniesionej skargi;

5) dowolne przyjęcie przez Sąd, że każda praca ma charakter indywidualny i nie może być rozpatrywana porównawczo z innymi pracami, podczas gdy, błąd jest kategorią obiektywną i albo coś jest błędem dyskwalifikującym daną pracę pod kątem formalnym i merytorycznym, albo takim błędem nie jest.

Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Podstawy, na których skargę kasacyjną oparto, nie usprawiedliwiają wniosku o uchylenie zaskarżonego wyroku.

W pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny rozważył zasadność podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia przepisów postępowania.

W ramach tej podstawy kasacyjnej wyrokowi Sądu I instancji zarzucono naruszenie: art. 1 § 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 3 § 1 i art. 141 § 4 ppsa w związku z wymienionymi przepisami kpa.

Odnosząc się do zarzutów sformułowanych w powyższy sposób trzeba przede wszystkim zaznaczyć, że Naczelny Sąd Administracyjny - w myśl art. 183 § 1 ppsa - rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze zaś pod rozwagę jedynie nieważność postępowania z przyczyn określonych w § 2 powołanego artykułu. Konsekwencją związania Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami kasacyjnymi jest wymóg prawidłowego ich określenia w samej skardze kasacyjnej, przez powołanie konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem skarżącego uchybił Sąd I instancji i poddającego się kontroli uzasadnienia zarzutu ich naruszenia. Skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 ppsa).

I tak, skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela wyrażany w orzecznictwie NSA pogląd, że art. 1 § 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych ma charakter przepisu ustrojowego, który sąd mógłby naruszyć odmawiając rozpoznania skargi, mimo wniesienia jej z zachowaniem przepisów prawa bądź rozpoznając ją, ale stosując przy kontroli inne kryterium niż kryterium zgodności z prawem (vide: np. wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FSK 2/08). Taka sytuacja w rozpatrywanym przypadku nie miała natomiast miejsca. Stwierdzić trzeba, że wadliwej wykładni czy też wadliwego zastosowania przez sąd przepisów prawa materialnego lub procesowego nie można utożsamiać z zarzutem zastosowania przy kontroli kryterium innego niż kryterium zgodności z prawem.

Z kolei art. 3 § 1 ppsa jest jednym z przepisów wyznaczających zakres przedmiotowy postępowania sądowoadministracyjnego. Ewentualne, zarzucane naruszenie przez sąd przy rozstrzygnięciu sprawy prawa materialnego czy procesowego nie oznacza, że sąd ten uchybił wynikającemu z ww. regulacji zakresowi kontroli działalności administracji publicznej, jak i że nie zastosował środków określonych w ustawie. Błędna ich wykładnia czy też wadliwe zastosowanie jest bowiem kwestią odrębną.

Zarzuty naruszenia powyższych przepisów nie mogły więc być uznane za skuteczne.

Wniosku o uchylenie zaskarżonego wyroku nie usprawiedliwia również zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 ppsa.

Jak bowiem wiążąco przesądził - na zasadzie określonej art. 269 ppsa - Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu 7 sędziów z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, przepis art. 141 § 4 ppsa może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną (art. 174 pkt 2 tej ustawy), jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Taki stan rzeczy w sprawie nie ma miejsca. Brak też podstaw by uznać, że uzasadnienie nie poddaje się kontroli instancyjnej ani też, że uniemożliwiło stronie wdanie się w spór.

Przechodząc dalej do omawiania zarzutu naruszenia art. 7, 77 i 107 § 1 i 3 kpa - trzeba zaznaczyć, że w myśl art. 78h ust. 12 Prawa o adwokaturze, do postępowania przed komisją odwoławczą przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się odpowiednio. Zasadne jest przy tym przyjęcie, że odpowiednie stosowanie może polegać na zastosowaniu przepisu (lub jego części) wprost, z modyfikacją lub nawet na odmowie zastosowania – w zależności od specyfiki sytuacji, do której przepisy te mają być użyte (por. uchwała SN z dnia 18 grudnia 2001 r., sygn. akt III ZP 25/01).

Zarzucając Sądowi I instancji naruszenia przepisów kpa strona wnosząca skargę kasacyjną ani w treści zarzutów ani w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie wyjaśnia, jak pojmuje odpowiednie ich zastosowanie w sprawie.

W treści uzasadnienia skargi kasacyjnej (str. 6) wskazano jedynie, że naruszenie tych przepisów przejawia się w braku odniesienia się przez Sąd do zarzutu odnośnie błędnego przytoczenia przez Komisję Egzaminacyjną przepisu art. 78f ust. 1 Prawa o adwokaturze polegającego na wskazaniu, że pozytywny wynik z egzaminu adwokackiego otrzymuje zdający, który z każdej części egzaminu adwokackiego otrzymał ocenę negatywną, podczas gdy przepis ten stanowi, że pozytywny wynik z egzaminu adwokackiego otrzymuje zdający, który z każdej części egzaminu adwokackiego otrzymał ocenę pozytywną. W zarzucie zaniechano wykazania, jaki powyższe błędne przytoczenie przepisu mogło mieć wpływ na wynik sprawy oraz w jaki sposób stanowiło o naruszeniu przez organy art. 7, 77 i 107 § 1 i 3 kpa. Konstrukcja omawianego zarzutu skargi kasacyjnej niewątpliwie jest wadliwa i ogranicza możliwość oceny jego zasadności. Uprawnione jest jednak przyjęcie, że nieodniesienie się przez Sąd I instancji do błędnego przytoczenia przez Komisję Egzaminacyjną treści przepisu w sytuacji prawidłowego w istocie jego zastosowania – co de facto nie jest kwestionowane - nie mogło mieć wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.

Na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 kpa. Zgodnie z tym przepisem, organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję. Nie budzi zatem wątpliwości, że cytowany przepis jest przepisem procesowym, wynikowym i jako taki sam w sobie nie może stanowić uzasadnionej podstawy wzruszenia rozstrzygnięcia sądu kontrolującego wydany akt.

Naczelny Sąd Administracyjny miał na uwadze, że w uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że skoro Komisja Egzaminacyjna II stopnia wyeliminowała z kategorii błędu brak wskazania podstaw prawnych dochodzonego roszczenia, który to błąd zdaniem oceniających był podstawowym błędem popełnionym przez zdającego, to niewykluczone, że inaczej organ I instancji oceniłby pracę skarżącego przy ponownym rozpoznaniu sprawy - o którym stanowi art. 138 § 2 kpa - w sytuacji stwierdzenia jedynie dwóch błędów.

W związku z powyższym twierdzeniem Sąd kasacyjny wyjaśnia, że zgodnie z przepisem art. 138 § 2 kpa, organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Niewątpliwie istota rozwiązania prawnego, określonego przytoczonym przepisem, ma na celu zagwarantowanie stronie postępowania możliwości rozpoznania sprawy w dwóch instancjach w administracyjnym toku postępowania. Jednakże wydanie decyzji kasacyjnej stanowi wyjątek od zasady merytorycznego orzekania przez organ odwoławczy (patrz: NSA w wyroku z dnia 14 października 2014 r., sygn. akt II GSK 1322/13). Stąd też, w sytuacji, gdy - jak w niniejszej sprawie - materiał dowodowy jest kompletny, natomiast komisja odwoławcza prezentuje jedynie inną jego ocenę, niż ta zawarta w rozstrzygnięciu organu pierwszej instancji, wydanie decyzji zawierającej odmienną ocenę prawną mieści się w kompetencjach organu odwoławczego i wyłącza dopuszczalność decyzji kasacyjnej.

Sąd kasacyjny podzielił również stanowisko Sądu I instancji, zgodnie z którym każda sprawa dotycząca ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego jest sprawą indywidualną w rozumieniu art. 1 ust. 1 kpa, co oznacza, że sprawa taka nigdy nie jest rozpatrywana porównawczo, ponieważ uchwała komisji egzaminacyjnej konkretyzuje normy prawa materialnego wyłącznie w odniesieniu do indywidualnie oznaczonego zdającego i w jego wyłącznie sprawie. Stąd też za nietrafny należało uznać zarzut nr II pkt 5.

Jeżeli zaś chodzi o zarzut naruszenia art. 80 kpa, to według zawartej w nim regulacji organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Przepis ustanawia zatem zasadę swobodnej oceny dowodów. Zasada ta nie oznacza jednak, że organ jest uprawniony do oceny dowodów według dowolnych kryteriów. Ocena mieści się w granicach prawem przewidzianej swobody, gdy jest dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz zachowaniem określonych reguł tej oceny. Ocena sposobu odpowiedniego stosowania art. 80 kpa w postępowaniu w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego - w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego - wymaga uwzględnienia reguł wynikających z przepisów stawy – Prawo o adwokaturze, to jest kryteriów oceny przewidzianych art. 78e ust. 2 Prawa o adwokaturze.

Zgodnie z tym przepisem oceny rozwiązania każdego z zadań z części drugiej do piątej egzaminu adwokackiego dokonują niezależnie od siebie dwaj egzaminatorzy z dziedzin prawa, których dotyczy praca pisemna, jeden spośród wskazanych przez Ministra Sprawiedliwości, drugi spośród wskazanych przez Naczelną Radę Adwokacką biorąc pod uwagę w szczególności zachowanie wymogów formalnych, właściwość zastosowanych przepisów prawa i umiejętność ich interpretacji, poprawność zaproponowanego przez zdającego sposobu rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem interesu strony, którą zgodnie z zadaniem reprezentuje. Tak więc prawidłowa ocena rozwiązania zadań, aby nie przekraczała granic prawem przewidzianej swobody, musi brać pod uwagę kwestie wskazane art. 78e ust. 2 Prawa adwokackiego.

Wbrew wywodom skargi kasacyjnej Sądowi I instancji nie można postawić skutecznie zarzutu błędnej wykładni powołanego już art. 78e ust. 2 Prawa adwokackiego ani też art. 78d ust. 1 tej ustawy - zgodnie z którym egzamin adwokacki polega na sprawdzeniu przygotowania prawniczego osoby przystępującej do egzaminu adwokackiego, do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata, w tym wiedzy z zakresu prawa i umiejętności jej praktycznego zastosowania w zakresie określonym przepisem.

Przede wszystkich prawidłowo skonstruowany zarzut błędnej wykładni wymaga wskazania w czym przejawia się wadliwe jego rozumienie oraz wywodu jak przepis powinien być prawidłowo interpretowany. Tego wymogu zarzut nie spełnia. Nie można uznać, że skarżący - kwestionując fakt przeprowadzenia realnej weryfikacji jego przygotowania do zawodu - skutecznie podważa prawidłowe rozumienie wskazanych przepisów. Zauważyć bowiem trzeba, że omawiany zarzut dotyczy wadliwego - zdaniem egzaminowanego - skoncentrowania się przez oceniających na negatywnych kwestiach pracy, a pomijanie pozytywnych strony tej pracy. Należy jednak odróżnić brak weryfikacji przygotowania do zawodu od stwierdzenia, że wynik tej weryfikacji jest negatywny. Prawidłowość dokonanych ocen jest kwestia faktu. Tak więc także omawianym zarzutem skarżący zmierza do podważenia prawidłowości ocen rozwiązania zadań.

Celowe jest zatem podkreślenie, że przy badaniu przez komisję odwoławczą czy ocena ostateczna - będąca średnią ocen cząstkowych (art. 78e ust. 4) - jest zgodna z normami prawa i czy zachowano określone reguł tej oceny, nie bez znaczenia jest fakt, że dwaj egzaminatorzy, niezależnie od siebie dostrzegli w pracy egzaminacyjnej te same uchybienia i za zadanie wystawili taką samą notę. Ani Sąd I instancji, ani - tym bardziej - Sąd kasacyjny nie stanowią zaś kolejnych instancji odwoławczych i nie są uprawnione do dokonywania oceny prac egzaminacyjnych. W świetle dotychczasowych rozważań skarżący żadnym z zarzutów nie podważył natomiast trafności oceny, że błędy w pracy (pozew) z zakresu prawa gospodarczego - takie jak brak wskazania adresu powodów oraz wadliwe określenie roszczeń odsetkowych, świadczące o nieznajomości mających zastosowanie w sprawie przepisów - uniemożliwiały pozytywną ocenę. Fakt, że w ocenie egzaminowanego błędy w postępowaniu sądowym zostałyby skorygowane, a pozew mógłby odnieść oczekiwany skutek, nie ma znaczenia przy ocenie pracy. Celem egzaminu jest bowiem sprawdzenie wiedzy egzaminowanego i jego przydatności do zawodu.

Z tych wszystkich względów skarga kasacyjna - nie mając usprawiedliwionych podstaw - podlegała oddaleniu.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ppsa orzekł jak w sentencji wyroku.

Postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania (pkt 2) wydano na podstawie art. 204 pkt 1 ppsa oraz § 14 ust. 2 pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 490).