Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1616/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2023-01-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6013 Przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części,
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z  art. 144
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 18, art. 59 § 1 i § 2, art. 127, 129 i art. 132
journal: Dz.U. 2012 poz 1015
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki (spr.), , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Asesor WSA Elżbieta Granatowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 maja 2022 r. nr 920/2022 w przedmiocie zaliczki na poczet zastępczego wykonania obowiązku oddala skargę


UZASADNIENIE

Uzasadnienie.

Zaskarżonym postanowieniem z 30 maja 2022 r. Nr 920/2022 Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "MWINB"), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1966 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a.") oraz art. 83 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (dalej: "Pr. bud.") po rozpatrzeniu zażalenia M. sp. z o. o. reprezentowanej przez adwokata F. B. (dalej: "Spółka") na postanowienie PINB dla m.st. Warszawy (dalej: "PINB") Nr EN/66/22 z 21 lutego 2022 r. w przedmiocie zaliczki na poczet zastępczego wykonania obowiązku – utrzymał ww. postanowienie w mocy.

Uzasadniając postanowienie MWINB wyjaśnił, że w związku z niewykonaniem przez Spółkę obowiązku z decyzji PINB Nr R/55/2020 z 3 marca 2020 r., nakazującej doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego przez dokonanie demontażu nośnika reklamowego w postaci wielkoformatowej siatki z nadrukiem reklamowym wraz z konstrukcją służącą montażowi siatki i oświetleniem lampami halogenowymi (zlokalizowanymi nad i pod nośnikiem), zamontowanymi na elewacji frontowej (wschodniej, od strony ul. [...]) budynku, usytuowanego przy ul. [...] [...] w W., PINB w oparciu o przepisy ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej: "u.p.e.a.") przeprowadził postępowanie w celu wyegzekwowanie ww. obowiązku.

31 lipca 2020 r. podmiotowi zobowiązanemu zostało doręczone upomnienie Nr R/61/2020 z 23 lipca 2020 r. wzywające do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji Nr R/55/2020. 18 września 2020 r. PINB przeprowadził czynności kontrolne, podczas których stwierdzono, że obowiązek nałożony ww. decyzją nie został wykonany. 21 września 2020 r. PINB wystawił tytuł wykonawczy Nr 134/20, którego doręczenie Spółce nastąpiło 24 września 2020 r., skutkując wszczęciem postępowania egzekucyjnego.

Pismem z 29 września 2020 r. pełnomocnik Spółki wniósł zarzut w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej, powołując się na przesłankę z art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. Postanowieniem Nr EN/256/20 z 5 października 2020 r., PINB uznał zarzut za bezzasadny. Postanowieniem Nr 1884/2020 z 1 grudnia 2020 r. MWINB utrzymał w mocy to postanowienie.

Postanowieniem Nr EN/267/20 z 8 października 2020 r., PINB odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...] z 21 września 2020 r. Postanowieniem Nr 1885/2020 z 1 grudnia 2020 r. MWINB utrzymał w mocy ww. postanowienie.

15 grudnia 2020 r. PINB dokonał czynności kontrolnych przy ul. [...] [...] w Warszawie, które wykazały, że egzekwowany obowiązek nie został wykonany.

W związku z uchylaniem się przez podmiot zobowiązany od wykonania ciążącego na nim obowiązku PINB postanowieniem Nr EN/342/20 z 17 grudnia 2020 r., nałożył na Spółkę jednorazową grzywnę 50.000,00 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku. Postanowieniem Nr 219/2021 z 17 grudnia 2021 r., MWINB utrzymał w je w mocy.

10 maja 2021 r. PINB dokonał kolejnych czynności kontrolnych na nieruchomości przy ul. [...] [...] w W., podczas których nie stwierdzono wykonania egzekwowanego obowiązku.

14 maja 2021 r. PINB wystawił tytuły wykonawcze [...] celem skierowania do egzekucji o charakterze pieniężnym nieuiszczonych kwot grzywny w celu przymuszenia, opłaty egzekucyjnej związanej z jej nałożeniem i kosztów upomnienia.

Postanowieniem Nr EN/157/21 z dnia 14 maja 2021 r., PINB skierował do wykonania zastępczego na koszt i niebezpieczeństwo zobowiązanego obowiązek doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego poprzez dokonanie demontażu nośnika reklamowego w postaci wielkoformatowej siatki z nadrukiem reklamowym wraz z konstrukcją służącą montażowi siatki i oświetleniem lampami halogenowymi (zlokalizowanymi nad i pod nośnikiem), zamontowanymi na elewacji frontowej (wschodniej, od strony ul. [...]) budynku, usytuowanego przy ul. [...] [...] w W.

Postanowieniem Nr EN/174/21 z 10 czerwca 2021 r., PINB oddalił zarzuty Spółki wniesione w piśmie z 2 czerwca 2021 r. Postanowieniem Nr EN/176/21 z 10 maja 2021 r. PINBB po zapoznaniu się z wnioskiem zobowiązanej spółki odmówił umorzenia ww. grzywny w celu przymuszenia.

Postanowieniem Nr EN/182/21 z 1 lipca 2021 r., PINB dla m.st. Warszawy oddalił zarzuty wniesione przez Spółkę, odnoszące się postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego Warszawa – [...] na podstawie ww. tytułów wykonawczych [...]. Postanowieniem Nr 158/2022 z 24 stycznia 2022 r., MWINB utrzymał je w mocy.

26 października 2021 r. PINB przeprowadził kolejną kontrolę na nieruchomości przy ul. [...] [...] w W., która nie wykazała wykonania egzekwowanego obowiązku. Postanowieniem Nr EN/66/22 z 21 lutego 2022 r., PINB nałożył na Spółkę obowiązek wpłacenia zaliczki w wysokości 492,00 zł na poczet sporządzenia kosztorysu inwestorskiego w ramach wykonania zastępczego obowiązku nałożonego ww. decyzją Nr R/55/2020 z 2 marca 2020 r. Zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie złożyła Spółka.

MWINB wyjaśnił kompetencje organu zażaleniowego, uznając, że zaskarżone rozstrzygnięcie powinno zostać utrzymane w mocy jako odpowiadające przepisom prawa. Zostało wydane na podstawie art. 129 u.p.e.a., zgodnie z którym organ egzekucyjny może wydawać postanowienia w sprawie wezwania zobowiązanego do wpłacenia zaliczek na koszty wykonania zastępczego oraz w sprawie dostarczenia dokumentacji, materiałów i środków przewozowych także w toku zastępczego wykonania egzekwowanego obowiązku. Do tych postanowień stosuje się przepisy art. 128 u.p.e.a.

Z akt sprawy wynika, że obowiązek nałożony decyzją Nr R/55/2020 nie został wykonany. Wobec powyższego PINB zasadnie i zgodnie z przepisami wydał postanowienie Nr EN/66/22 w przedmiocie zobowiązania Spółki do wpłacenia zaliczki na poczet sporządzenia kosztorysu inwestorskiego w ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego, mającego na celu wyegzekwowanie nałożonego obowiązku. Kwota zaliczki jest niezbędna do sporządzenia kosztorysu inwestorskiego, na podstawie którego oszacowane zostaną koszty robót wchodzących w zakres wykonania egzekwowanego obowiązku i wyłonienia wykonawcy w ramach wykonania zastępczego.

Decyzja PINB Nr R/55/2020 jest ostateczna, wobec czego podlega wykonaniu w całości, a organy administracji publicznej są nią związane. W niniejszej sprawie nie zapadło żadne rozstrzygnięcie sądowe lub administracyjne skutkujące wycofaniem z obrotu prawnego egzekwowanej decyzji ostatecznej. Egzekwowany obowiązek nie został wykonany, nie został umorzony, nie przedawnił się i nie wygasł, jego wykonalność nie została wstrzymana przez sąd wojewódzki ani organ administracyjny, a także jest obowiązkiem istniejącym. Wobec powyższego nie nastąpiła sytuacja pozbawiająca cech wykonalności obowiązku nałożonego w/w decyzją organu powiatowego. Zatem organ powiatowy prawidłowo podjął czynności egzekucyjne celem wyegzekwowania obowiązku nałożonego ostateczną decyzją Nr R/55/2020.

Zawarta w zażaleniu argumentacja pozostaje bez wpływu na jego ocenę. Analiza dokumentacji zgromadzonej w przedmiotowej sprawie wykazała, że egzekwowany obowiązek nie został wykonany, a podjęte przez zobowiązaną spółkę działania mają jedynie na celu wprowadzenie w błąd organów nadzoru budowlanego. Czynności kontrolne przeprowadzone przez przedstawiciela organu powiatowego w dniach 10 maja i 26 października 2021 r. na nieruchomości przy ul. [...] [...] w W. nie wykazały całkowitego wykonania dyspozycji decyzji PINB Nr R/55/2020. Analiza akt zgromadzonych w przedmiotowej sprawie wykazała, że pomimo stanowiska pełnomocnika, zobowiązana spółka nie wykonała ciążącego na niej obowiązku. Zdemontowanie chwilowe i założenie ponowne sitaki reklamowej nie może zostać uznane za wykonanie dyspozycji decyzji Nr R/55/2020. W aktach PINB brak jest urzędowego poświadczenia wykonania egzekwowanego obowiązku w całości, tj. demontażu nie tylko siatki reklamowej, ale również oświetlenia, wszystkich elementów konstrukcji wsporczej oraz doprowadzenia do stanu poprzedniego elewacji budynku przy ul. [...]w W.

W ocenie MWINB organowi I instancji nie można zarzucić obrazy przepisów prawa materialnego, jak też procesowego, które mogłyby uzasadniać odmienne rozstrzygnięcie sprawy. Organ I instancji dokonał oceny zebranego materiału dowodowego zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami.

Z tym postanowieniem nie zgodziła się Spółka, wnosząc pismem swego pełnomocnika, datowanym na 6 lipca 2022 r, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżając je w całości.

Zaskarżonemu postanowieniu pełnomocnik Spółki zarzucił:

"1) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 18 pea w związku z art. 127 pea, 129 pea i art. 34a pkt 1 pea poprzez utrzymanie w mocy postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy z dnia 21 lutego 2022 roku nr EN/66/22 w sytuacji gdy skierowanie obowiązku objętego tytułem wykonawczym [...] z dnia [...] września 2020 roku do wykonania zastępczego i wezwanie M. Sp. z o.o. do zapłaty zaliczki na poczet sporządzenia kosztorysu w ramach wykonania zastępczego dotyczyło obowiązku który wygasł w wyniku jego wykonania przez zobowiązanego przed dniem 26 lutego 2021 roku i w konsekwencji postępowanie winno być umorzone,

2) naruszenie 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 18 pea i w związku z art. 59 § 1 pkt 2 pea poprzez utrzymanie w mocy postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy z dnia 21 lutego 2022 roku nr EN/66/22 w sytuacji gdy postępowanie egzekucyjne dotyczy obowiązku o charakterze niepieniężnym, który jest niewykonalny"

- wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia PINB, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania i rozpoznanie sprawy na rozprawie;

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej wyjaśnił, że obowiązek, który wynikał z ostatecznej decyzji OINB z 3 marca 2020 roku nr R/55/2020 "wygasł i nie istnieje w wyniku jego dobrowolnego wykonania przez M. Sp. z o.o.". Wobec wydania decyzji R/55/2020 M. Sp. z o.o. i spółka H. Sp. z o.o. rozwiązały 10 lutego 2021 r. umowę najmu powierzchni reklamowej (elewacji Hotelu M.) z 1 sierpnia 2019 r.

Spółka dobrowolnie wykonała obowiązek nałożony decyzją R/55/20 i po wykonaniu tego obowiązku, 26 lutego 2021 r., przekazała spółce H. Sp. z o.o. powierzchnię elewacji Hotelu M. w stanie wolnym od reklamy, konstrukcji i lamp halogenowych. O wykonaniu obowiązku nałożonego decyzją R/55/20 wierzyciel i organ egzekucyjny zostali powiadomieni pismem z 2 marca 2020 r., w którym Spółka wniosła o sprawdzenie wykonania obowiązku zgodnie z art. 84a ust 2 pkt 2 Pr. bud. Pomimo ww. wniosku nie nastąpiło sprawdzenie wykonania obowiązku. W związku z powyższym, Spółka wystąpiła o sporządzenie protokołu stanu faktycznego mającego potwierdzić wykonanie przedmiotowej decyzji w trybie art. 3 ust 4 pkt 2 Ustawy o komornikach sądowych

Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym [...] P. A. stwierdził, 31 marca 2021 r., że na ścianie wschodniej budynku Hotelu M. (od strony ul. [...]) nie ma jakichkolwiek nośników reklamowych w postaci wielkoformatowej siatki z nadrukiem reklamowym ani konstrukcji służącej montażowi siatki wraz z oświetleniem, co potwierdza sporządzony przez komornika w tym dniu protokół stanu faktycznego. Protokół ten, jako sporządzony przez uprawniony organ na podstawie art. 3 ust 4 pkt 2 i art. 4 ustawy o komornikach sądowych, ma moc dokumentu urzędowego co do faktów w nim opisanych, to jest co do demontażu nośnika reklamowego z konstrukcją i oświetleniem.

Skarżąca wykonała więc obowiązek wynikający z decyzji R/55/20 w całości i tym samym egzekwowany obowiązek wygasł i dalsze prowadzenie egzekucji, w tym skierowanie do wykonania zastępczego nieistniejącego obowiązku, oraz wezwanie do zapłaty zaliczki na poczet kosztów tego wykonania zastępczego jest niedopuszczalne.

Od czasu wykonania obowiązku Spółka nie korzysta z elewacji, nie jest jej posiadaczem, nie dokonywała montażu jakichkolwiek urządzeń reklamowych i nie ma wpływu na to w jaki sposób elewacja jest wykorzystywana. Gdyby więc nawet uznać, że obowiązek nie wygasł, to jest on trwale niewykonalny. M. Sp. z o.o. nie ma bowiem ani możliwości, ani tytułu prawnego do ingerowania w elewację Hotelu M., czy też do ingerowania w urządzenia zainstalowane przez inne podmioty niż Spółka i stanowiące własność tych podmiotów (o ile takie urządzenia istnieją).

W odpowiedzi na skargę MWINB podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że kontrolowane postanowienie było prawidłowe, a skarga nie była zasadna.

Istotą sprawy niniejszej jest to, czy organ II instancji prawidłowo zastosował art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a., utrzymując w mocy postanowienie PINB wydane na podstawie art. 129 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 479, dalej: "u.p.e.a."). Z ww. art. 129 u.p.e.a. wynika, że organ egzekucyjny może wydawać postanowienia w sprawie wezwania zobowiązanego do wpłacenia zaliczek na koszty wykonania zastępczego oraz w sprawie dostarczenia dokumentacji, materiałów i środków przewozowych także w toku zastępczego wykonania egzekwowanego obowiązku.

Wyjaśnić więc należy, że w judykaturze przyjmuje się, że w takiej sytuacji, jaka ma miejsce w niniejszej sprawie, a więc gdy podmiot, na który nałożona została grzywna w celu przymuszenia do wykonania obowiązku nałożonego decyzją administracyjną, uchyla się od wykonania nałożonego nań obowiązku (np. rozbiórki), to zasadne jest przyjęcie, że koniecznym staje się zastosowanie innego środka egzekucyjny w postaci wykonania zastępczego (art. 127 i n. u.p.e.a.) – por. np. wyrok WSA w Warszawie z 11 października 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 2528/16, CBOSA).

Wykonanie zastępcze to środek egzekucyjny zaspokajający, czyli prowadzący wprost do osiągnięcia celu egzekucji, którym jest wykonanie obowiązku. Zastosowanie tego środka następuje na koszt zobowiązanego. Z uwagi na to, że obowiązek ciążący na zobowiązanym wykonuje inny podmiot, ale na koszt zobowiązanego, dochodzi tu do powstania układu stosunków między organem egzekucyjnym, zobowiązanym i wykonawcą.

Z akt sprawy wynika wprost, że skarżąca nie wykonała przynajmniej do 26 października 2021 r. obowiązku z decyzji PINB Nr R/55/2020 z 3 marca 2020 r. - doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego przez dokonanie demontażu nośnika reklamowego w postaci wielkoformatowej siatki z nadrukiem reklamowym wraz z konstrukcją służącą montażowi siatki i oświetleniem lampami halogenowymi (zlokalizowanymi nad i pod nośnikiem), zamontowanymi na elewacji frontowej (wschodniej, od strony ul. [...]) budynku, usytuowanego przy ul. [...] [...] w W. Potwierdzeniem tego faktu jest wynik kontroli na gruncie, przeprowadzonej przez PINB w ww. dniu i stwierdzenie organu, że kontrola nie wykazała wykonania egzekwowanego obowiązku, pomimo tego, że PINB postanowieniem Nr EN/342/20 z 17 grudnia 2020 r. nałożył na Spółkę jednorazową grzywnę 50.000,00 zł w celu przymuszenia. Skarżąca grzywny nie uiściła, co stało się przyczyną wystawienia przez PINB [...] maja 2021 r. tytułów wykonawczych [...] – dla skierowania do egzekucji o charakterze pieniężnym nieuiszczonych kwot grzywny w celu przymuszenia, opłaty egzekucyjnej związanej z jej nałożeniem i kosztów upomnienia.

Dlatego właśnie – wobec nieuiszczenia grzywny (a tym samym nieskuteczności tego środka egzekucyjnego, mającego wymusić w sposób najmniej dolegliwy dla Spółki wyegzekwowanie obowiązku) - organ I instancji postanowieniem Nr EN/157/21 z 14 maja 2021 r., PINB zastosował inny środek egzekucyjny, a mianowicie wykonanie zastępcze obowiązku doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego, w sposób określony w decyzji PINB Nr R/55/2020 z 3 marca 2020 r.

Jak wynika z powyższego, przesłanką do zastosowania przez PINB tego innego niż wcześniej nałożona grzywna, środka mającego wymusić na zobowiązanej wykonanie obowiązków była nieskuteczność nałożenia grzywny. W postępowaniu wywołanym postanowieniem o wykonaniu zastępczym przepisy szczególne przewidują określone prawa zobowiązanego. Zgodnie z art. 132 § 1 i § 2 u.p.e.a. ma on prawo wglądu w czynności wykonawcy oraz zgłaszania do organu egzekucyjnego wniosków co do sposobu wykonywania tych czynności, a ponadto może w toku czynności egzekucyjnych zgłosić do organu egzekucyjnego wniosek o zaniechanie dalszego stosowania wykonania zastępczego, jeżeli wykonawca na to się godzi, a zobowiązany złożył oświadczenie, że egzekwowany obowiązek wykona w terminie przez organ egzekucyjny wskazanym. Organ egzekucyjny uwzględni wniosek, jeżeli uzna to oświadczenie za niebudzące wątpliwości. Tym bardziej więc może wnosić o zaniechanie dalszego stosowania wykonania zastępczego w wypadku wykonania obowiązku, wymuszanego tym środkiem egzekucyjnym. Na postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie wniosku o zaniechanie dalszego stosowania wykonania zastępczego służy zobowiązanemu zażalenie (art. 132 § 3 u.p.e.a.).

Podnoszone przez pełnomocnika skarżącej twierdzenia o niezasadności stosowania środka egzekucyjnego z uwagi na wykonanie przez nią zobowiązania z decyzji PINB Nr R/55/2020 z 3 marca 2020 r. były niezasadne. Po pierwsze, wierzyciel ustala stan faktyczny w zakresie wykonania obowiązku we własnym zakresie, co wynika wprost z art. 7 i 77 § 1 k.p.a., mającym w postępowaniu egzekucyjnym zastosowanie zgodnie z art. 18 u.p.e.a. W tej sprawie takim dowodem była więc dla organu kontrola, przeprowadzona 26 października 2021 r., której wynik ujęty w protokole kontrolnym nie potwierdził wykonania przez skarżącą nałożonego na nią obowiązku. Po drugie, nałożona przez PINB ostatecznym postanowieniem Nr EN/342/20 z 17 grudnia 2020 r., grzywna w celu przymuszenia do wykonania obowiązku nie tylko nie spełniła swego celu (co organ stwierdził również i wcześniej - podczas kontroli 10 maja 2021 r.), ale i nie została uiszczona (dlatego 14 maja 2021 r. PINB wystawił tytuły wykonawcze TW-1 Nr S-46/21 Nr S-49/21 i Nr-50/21 celem skierowania do egzekucji o charakterze pieniężnym nieuiszczonych kwot grzywny w celu przymuszenia, opłaty egzekucyjnej związanej z jej nałożeniem i kosztów upomnienia). Po trzecie, o stanie rzeczy odmiennym nie może w postępowaniu egzekucyjnym przesądzać stanowisko komornika sądowego, nawet wyrażone w protokole komorniczym.

Komornik sądowy nie jest ani organem egzekucyjnym w administracji, ani biegłym w sprawach administracyjnych, ani wreszcie podmiotem uprawnionym jakimkolwiek przepisem do stwierdzania stanu faktycznego w postępowaniu administracyjnym. W postępowaniu egzekucyjnym jedynym komornikiem, sprawującym jakikolwiek funkcje, jest komornik skarbowy (por. np. art. 111c u.p.e.a.). a nie komornik sądowy. Uszło to jednak w zupełności uwadze pełnomocnika skarżącego.

Zgodnie z art. 758 Kodeksu postepowania cywilnego do właściwości sądów rejonowych i działających przy tych sądach komorników należą sprawy egzekucyjne w postępowaniu cywilnym, w rozumieniu art. 759 § 1 i n. k.p.c., a nie sprawy w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym - gdyż w tych sprawach komornik sądowy nie ma żadnych ustawowo przyznanych kompetencji. Dlatego też całkowicie nietrafne jest powołanie się pełnomocnika skarżącej na art. 4 ustawy z 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych (t. jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2224), z jednoczesnym stwierdzeniem, że w tej sprawie ma on zastosowanie. Wbrew temu bowiem, przepis ten zastosowania w niniejszej sprawie żadnego nie ma. Zgodnie z art. 4 ustawy o komornikach "protokół stanu faktycznego, o którym mowa w art. 3 ust. 4 pkt 2, jest zapisem naocznych spostrzeżeń komornika poczynionych w toku osobistych oględzin", zaś ww. art. 3 ust. 4 pkt 2 dotyczy tego, że "komornik, poza zadaniami określonymi w ust. 3, sporządza protokół stanu faktycznego" – ale w sprawach cywilnych, a nie administracyjnych.

O ile więc na gruncie prawa cywilnego protokół stanu faktycznego jest tzw. dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 244 § 1 k.p.c., o tyle w postępowaniu administracyjnym waloru takiego nie posiada, a do ustalenia stanu faktycznego zobowiązany (i wyłącznie władny) jest organ administracji publicznej, prowadzący postępowanie (art. 77 § 1 k.p.a.).

Z powyższych względów wiążącym organ I instancji dla ustalenia stanu faktycznego – zwłaszcza w kontekście twierdzeń skarżącej, zawartych w piśmie z 2 marca 2020 r., w którym Spółka wniosła o sprawdzenie wykonania obowiązku zgodnie z art. 84a ust 2 pkt 2 Pr. bud. - był protokół oględzin PINB z 26 października 2021 r., a więc z daty późniejszej, niż powołane przez skarżącą pismo komornika sądowego (31 marca 2021 r.). Jeżeli więc PINB ustala, że obowiązek nałożony na skarżącą nie został wykonany, a grzywna – mająca przymusić do wykonania – nie została uiszczona, to w ocenie tut. Sadu organ miał wszelkie podstawy do zastosowania bardziej dolegliwego dla Spółki środka egzekucyjnego w postaci wykonania zastępczego.

Tym samym, organ odwoławczy utrzymując postanowienie PINB w mocy nie tylko nie naruszył, ale poprawnie zastosował art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Nie został tez naruszony art. 127 u.p.e.a., dotyczący przesłanek zastosowania środka egzekucyjnego w postaci wykonania zastępczego, gdyż egzekucja dotyczyła obowiązku wykonania czynności, którą można zlecić innej osobie do wykonania za zobowiązanego i na jego koszt. Organa obu instancji nie naruszyły również art. 129 u.p.e.a., gdyż zgodnie z tym przepisem organ egzekucyjny może wydawać postanowienia w sprawie wezwania zobowiązanego do wpłacenia zaliczek na koszty wykonania zastępczego także w toku zastępczego wykonania egzekwowanego obowiązku.

Niezasadny był tez zarzut "naruszenie 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 18 pea i w związku z art. 59 § 1 pkt 2 pea poprzez utrzymanie w mocy postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy z dnia 21 lutego 2022 roku nr EN/66/22 w sytuacji gdy postępowanie egzekucyjne dotyczy obowiązku o charakterze niepieniężnym, który jest niewykonalny". Nałożony na skarżącą w decyzji PINB Nr R/55/2020 z 3 marca 2020 r., a niewykonany, obowiązek nie stał się "niewykonalny" wobec jego rzekomego wykonania przez skarżącą – co wynikało z poprawnie ustalonego przez organ stanu faktycznego w tym zakresie. Trzeba też wyjaśnić, że – wbrew oczekiwaniom pełnomocnika skarżącej – potencjalne wykonanie przez zobowiązanego nałożonego decyzją obowiązku nie prowadzi do "niewykonalności" tego obowiązku w rozumieniu art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., ale do jego wygaśnięcia. Spełnienie obowiązku przez zobowiązanego nie jest też przesłanką umorzenia postepowania egzekucyjnego z art. 59 § 1 i § 2 tej ustawy. Jest to natomiast podstawa do zgłoszenia przez zobowiązanego zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, wymienionego w art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a., ale tego rodzaju postępowanie stanowi odrębną formalnie sprawę od postępowania, w którym kwestionuje się nałożenie środka egzekucyjnego, a zwłaszcza postępowania w sprawie wezwania zobowiązanego do wpłacenia zaliczki na koszty wykonania zastępczego.

Odnośnie zaś twierdzenia pełnomocnika skarżącej, że niewykonalność obowiązku wynikać ma i z tego, że "M. Sp. z o.o. nie ma bowiem ani możliwości, ani tytułu prawnego do ingerowania w elewację Hotelu M., czy też do ingerowania w urządzenia zainstalowane przez inne podmioty niż Spółka i stanowiące własność tych podmiotów (o ile takie urządzenia istnieją)" wyjaśnić należy, że taki tytuł do działania – jako nakaz administracyjny – wynika wprost z ostatecznej i prawomocnej decyzji PINB z Nr R/55/2020 z 3 marca 2020 r. i tytułu wykonawczego Nr [...] i wiąże Spółkę. Organ egzekucyjny nie był ponadto uprawniony do badania w postępowaniu dotyczącym środka egzekucyjnego dopuszczalności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym Nr [...], którego doręczenie Spółce nastąpiło 24 września 2020 r.

Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. Sprawa rozpoznana została w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.