Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 3078/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-08-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne: Komunalizacja mienia
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 7, art. 77 § 1, art. 156 § 1 pkt 2 i § 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Monika Nowicka Sędziowie sędzia NSA Iwona Bogucka (spr.) sędzia NSA Małgorzata Borowiec po rozpoznaniu w dniu 10 sierpnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Gminy Miejskiej K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 czerwca 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 1861/18 w sprawie ze skargi Gminy Miejskiej K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 13 czerwca 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 1861/18, oddalił skargę Gminy Miejskiej K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym przyjętym przez Sąd I instancji:

Decyzją z [...] sierpnia 2018 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej jako: "Minister"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, ze zm.; dalej jako: "k.p.a."), po rozpatrzeniu wniosku Prezydenta Miasta K. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] stycznia 2018 r., znak [...], w której stwierdzono nieważność decyzji Wojewody M. (dalej jako: "Wojewoda") z [...] kwietnia 2010 r., znak [...], stwierdzającej, że 27 maja 1990 r. Gmina K. nabyła z mocy prawa nieodpłatnie prawo własności nieruchomości zabudowanej położonej w jedn. ewid. K. P., obręb [...], ozn. w ewid. gruntów jako działka nr [...] o pow. 0,0574 ha.

W uzasadnieniu Minister wskazał, że działka nr [...] o pow. 0,0574 ha odpowiada dawnym parcelom [...] o pow. 0,0356 ha i [...] o pow. 0,0206, których stan prawny został uregulowany w księdze wieczystej nr [...]. Prawo własności ww. nieruchomości wpisano w księdze wieczystej na rzecz Skarbu Państwa na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Olkuszu Wydział I Cywilny z 4 listopada 2005 r., sygn. akt I Ns 597/05 o stwierdzeniu nabycia spadku z dniem 21 października 1979 r. Punkt pierwszy tego postanowienia stanowił, że spadek po F. C. nabyła w całości jego żona M. C., a punkt drugi, że spadek po M. C. nabył w całości Skarb Państwa. Minister wskazał, że orzeczenie w przedmiocie nabycia spadku ma charakter deklaratoryjny o znaczeniu legitymacyjnym, co oznacza, że spadkobiercy wchodzą w ogół praw i obowiązków należących do spadku z chwilą śmierci spadkodawcy. W przedmiotowej sprawie był to dzień 21 października 1979 r. Wobec powyższego Wojewoda stwierdził, że w dniu 27 maja 1990 r. prawo własności spornej nieruchomości przysługiwało Skarbowi Państwa, a przedmiotowa nieruchomość spełniała przesłanki określone w art. 5 ust 1 pkt 1 ustawy z 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. nr 32, poz. 191 z późn. zm.; dalej jako: "ustawa"). Minister podał również, że powyższe postanowienie Sądu Rejonowego w Olkuszu zostało w punkcie drugim zmienione prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w Olkuszu I Wydziału Cywilnego z 21 sierpnia 2013 r., sygn. akt I Ns 524/12, w ten sposób, że sąd stwierdził, że spadek po M. C., zmarłej w dniu 21 października 1979 r. w O., na podstawie ustawy nabyło rodzeństwo: A. M., Z. K., B. Ś., W. D., S. Ś. po 2/14, siostrzeńcy: I. K., B. K. po 1/14, bratankowie T. Ś., J. Ś. po 1/14. W ocenie Ministra, wydanie przez Sąd Rejonowy w Olkuszu opisanego postanowienia z 21 sierpnia 2013 r. wywołało ten skutek, że według stanu na dzień 27 maja 1990 r. sporna nieruchomość nie była własnością Skarbu Państwa, ale własnością spadkobierców M. C. W konsekwencji sporny grunt nie podlegał komunalizacji, a decyzja Wojewody stwierdzająca, że 27 maja 1990 r. Gmina K. nabyła z mocy prawa nieodpłatnie prawo własności nieruchomości zabudowanej położonej w jedn. ewid. K. P. w obrębie nr [...], została wydana z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy. W ocenie Ministra, w niniejszej sprawie doszło do naruszenia prawa o charakterze oczywistym, przy czym zarówno jednoznaczny charakter przepisu jak i względy gospodarczo-ekonomiczne nakazują uznanie wypełnienia przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Brak świadomości organu orzekającego w przedmiocie komunalizacji w momencie wydawania decyzji, że nieruchomość stanowi własność prywatną, nie zmienia faktu, że w rozpoznawanej sprawie zaistniały okoliczności uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody. Minister podał także, że w odniesieniu do zaskarżonego rozstrzygnięcia Wojewody nie stwierdzono wystąpienia nieodwracalnych skutków prawnych, w rozumieniu art. 156 § 2 k.p.a., a zatem nie zachodzi negatywna przesłanka do stwierdzenia nieważności tej decyzji w przedmiotowej sprawie. Odnosząc się do zarzutu podniesionego we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, że Minister nie zbadał czy ww. nieruchomość nie jest obciążona prawem najmu, organ wyjaśnił, że postępowanie komunalizacyjne nie dotyczy interesu prawnego użytkownika, najemcy, użytkownika wieczystego przedmiotu objętego komunalizacją lub innego podmiotu posiadającego to mienie bez tytułu prawnego. Komunalizacja nie ma bowiem wpływu na zakres uprawnień tych osób. Wszystkie zobowiązania związane z komunalizowanym mieniem przejmuje od Skarbu Państwa gmina. Zgodnie z art. 19 ustawy "roszczenia cywilnoprawne związane z nabyciem mienia komunalnego mogą być dochodzone przed sądem powszechnym". Zatem organy orzekające w sprawach komunalizacji nie są powołane do rozstrzygania sporów, wynikających na tle stosunków cywilnoprawnych pomiędzy osobami fizycznymi a Skarbem Państwa bądź gminą. Do rozpoznania takich spraw, z mocy art. 2 § 1 i 3 k.p.c. powołane są sądy powszechne.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Gmina Miejska K. (dalej jako: "skarżąca") zarzuciła

I. naruszenie przepisów postępowania, tj.:

1. art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. przez naruszenie zasady prawdy obiektywnej i przez zaniechanie wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy prowadzące w konsekwencji do niewyczerpującego i niedostatecznego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie, w szczególności zaś poprzez niepodjęcie wszelkich czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego;

2. art. 80 k.p.a. przez jego niezastosowanie i w konsekwencji brak oceny poszczególnych okoliczności na podstawie całego materiału dowodowego;

3. art. 156 § 2 k.p.a. przez jego niezastosowanie;

4. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przez błędną wykładnię i zastosowanie;

II. naruszenie przepisów prawa materialnego – art. 5 ust 1 pkt 1 ustawy przez jego błędną wykładnię.

W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie.

Uzasadniając oddalenie skargi Sąd I Instancji wskazał, że zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy, mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do rad narodowych i terenowych organów administracji stopnia podstawowego, przedsiębiorstw państwowych dla których rady narodowe i terenowe organy administracji państwowej stopnia podstawowego pełnią funkcję organów założycielskich, zakładów lub innych jednostek organizacyjnych podporządkowanych powołanym wyżej organom staje się w dniu wejścia w życie ustawy z mocy prawa mieniem właściwych gmin. Organ orzekający ma zatem obowiązek zbadać, czy mienie, które podlegać ma komunalizacji stanowiło własność Skarbu Państwa oraz czy należało w tamtym czasie do rady narodowej lub terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego. Decyzja w przedmiocie komunalizacji ma zaś charakter deklaratoryjny, co oznacza, że stwierdza ona fakt prawny, jaki zaistniał w dniu 27 maja 1990 r., tj. w dniu wejścia w życie ustawy.

Zdaniem Sądu I instancji dokonana przez organy orzekające ocena, że przedmiotowa działka w dniu wejścia w życie ustawy nie stanowiła ostatecznie mienia państwowego należącego do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego i nie podlegała komunalizacji z mocy prawa na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 jest w stanie faktycznym niniejszej sprawy prawidłowa.

Sąd I instancji wskazał, że jak wynika z akt Skarb Państwa w dacie wydania decyzji komunalizacyjnej legitymował się prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w Olkuszu I Wydziału Cywilnego z 4 listopada 2005 r., wydanego w sprawie o sygn. akt I Ns 597/05, o stwierdzeniu nabycia spadku i na jego podstawie był ujawniony w księdze wieczystej. Postanowienie to korzystało z domniemania wynikającego z przepisu art. 1025 § 2 k.c., zgodnie z którym osoba, która uzyskała stwierdzenie nabycia spadku albo poświadczenie dziedziczenia jest spadkobiercą. Na jego podstawie Skarb Państwa wszedł w ogół praw i obowiązków należących do spadku z chwilą śmierci spadkodawcy, tj. jest z dniem 21 października 1979 r. Dlatego też Wojewoda stwierdził, że 27 maja 1990 r. Gmina K. nabyła z mocy prawa nieodpłatnie prawo własności spornej zabudowanej nieruchomości, gdyż w tej dacie, z uwagi na treść omawianego postanowienia, nieruchomość ta stanowiła własność Skarbu Państwa i należała do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego, do którego należały uprawnienia władcze wynikające z przepisów obowiązującej wówczas ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.

Sąd I instancji podkreślił również, że wydanie przez Sąd Rejonowy w Olkuszu postanowienia z 21 sierpnia 2013 r. wywołało ten skutek, że według stanu na dzień 27 maja 1990 r. sporna nieruchomość nie była już własnością Skarbu Państwa, gdyż w ogół praw i obowiązków należących do spadku z dniem 21 października 1979 r. weszli wymienieni w nim spadkobiercy. Z chwilą uprawomocnienia się tego postanowienia upadło domniemanie wynikające z art. 1025 k.c. wobec postanowienia z 4 listopada 2005 r. (zgodnie z którym to Skarb Państwa był spadkobiercą przedmiotowej nieruchomości), a z domniemania tego do czasu jego prawomocnego wzruszenia korzysta postanowienie Sądu Rejonowego z 21 sierpnia 2013 r. (zgodnie z którym to osoby fizyczne nabyły spadek). Tym samym przedmiotowa nieruchomość zabudowana w dacie 27 maja 1990 r. stanowiła własność wymienionych osób fizycznych, a nie Skarbu Państwa. Skoro grunt ten nie stanowił własności Skarbu Państwa na dzień 27 maja 1990 r., to nie mógł być przedmiotem komunalizacji. W postępowaniu spadkowym zostało jednocześnie obalone domniemanie z art. 3 ust 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, albowiem spadkobiercy dysponują prawomocnym postanowieniem pochodzącym od sądu powszechnego, które podważa prawidłowość wpisu dokonanego w księdze wieczystej na rzecz Skarbu Państwa na podstawie postanowienia, które zostało prawomocnie zmienione.

W ocenie Sądu I instancji w niniejszej sprawie ujawnione zostały zatem okoliczności, które wskazują, że Skarbowi Państwa na dzień komunalizacji nieruchomości nie przysługiwał tytuł własności do nieruchomości, a co za tym idzie Gmina Miasto K. nie mogła nabyć z mocy prawa nieodpłatnie prawa własności przedmiotowej nieruchomości, gdyż właścicielami tej nieruchomości były osoby fizyczne, a nie Skarb Państwa. Tym samym decyzja stwierdzająca nabycie z mocy prawa nieodpłatnie przez Gminę przedmiotowej nieruchomości została wydana z rażącym naruszeniem prawa, tj. przepisu art. 5 ust. 1 ustawy i to naruszenie ma charakter oczywisty.

Sąd I instancji zgodził się także ze stanowiskiem, że decyzja objęta postępowaniem nadzwyczajnym nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych w rozumieniu art. 156 § 2 k.p.a., a zatem nie zachodzi negatywna przesłanka do stwierdzenia jej nieważności. Postępowanie komunalizacyjne nie dotyczy interesu prawnego użytkownika, najemcy, użytkownika wieczystego przedmiotu objętego komunalizacją lub innego podmiotu posiadającego to mienie bez tytułu prawnego. Ochrona stosunku najmu zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego i ustawy z 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego odbywa się na gruncie postępowania cywilnego. Przepisy prawa cywilnego i powołanej ustawy dają najemcom ochronę i stosowne do jej urzeczywistnienia środki prawne. Tym samym podnoszona w skardze argumentacja dotycząca ochrony najmu pozostaje poza zakresem niniejszej sprawy. Nieodwracalność skutków prawnych, w rozumieniu art. 156 § 2 k.p.a. polega na tym, że organ administracji w ramach swoich kompetencji nie ma możliwości zmienić skutku, który nastąpił po wydaniu decyzji. W konstrukcji przesłanki negatywnej przyjętej w art. 156 § 2 k.p.a. nie chodzi o nieodwracalność skutków prawnych w ogóle, ale o odwracalność skutków wywołanych przez decyzję dotkniętą wadą nieważności, która jest przedmiotem postępowania o stwierdzenie nieważności.

W skardze kasacyjnej Gmina zaskarżyła wyrok Sądu I instancji w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżąca kasacyjnie zrzekła się przy tym przeprowadzenia rozprawy.

Sądowi I instancji zarzucono naruszenie:

I. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. wobec braku uchylenia zaskarżonej decyzji mimo wykazania przez skarżącą naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 5 ust. 1 ustawy przez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji uznanie, że Skarbowi Państwa na dzień komunalizacji nieruchomości nie przysługiwał tytuł własności do przedmiotowej nieruchomości;

II. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. wobec braku uchylenia zaskarżonej decyzji mimo wykazania przez skarżącą naruszenia przez organ, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, takich przepisów prawa procesowego jak:

1. art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. przez naruszenie zasady prawdy obiektywnej art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. przez zaniechanie wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy prowadzące w konsekwencji do niewyczerpującego i niedostatecznego zebrania oraz rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie, w szczególności zaś przez niepodjęcie wszelkich czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, co wprost implikuje brak szczegółowego wyjaśnienia, kto w dniu 27 maja 1990 r. był właścicielem przedmiotowej nieruchomości;

2. art. 80 k.p.a. przez jego niezastosowanie i w konsekwencji brak oceny poszczególnych okoliczności na podstawie całego materiału dowodowego;

3. art. 156 § 2 k.p.a. przez jego niezastosowanie;

4. art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 156 § 2 k.p.a. przez błędną wykładnię i zastosowanie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że wprawdzie nabycie spadku następuje z chwilą otwarcia spadku, czyli śmierci spadkodawcy, jednakże dopiero stwierdzenie nabycia spadku stanowi dokument, na podstawie którego spadkobierca może wykazać swoje prawa do spadku. Istnieje bowiem szereg sytuacji, w których krąg spadkowy ulega zmianie w wyniku czego osoby wchodzące w ten krąg de facto nie nabywają spadku.

Zatem zdaniem skarżącej kasacyjnie nie można przy ocenie aspektów niniejszej sprawy pomijać treści art. 1027 k.c., z którego jednoznacznie wynika, że "względem osoby trzeciej, która nie rości sobie praw do spadku z tytułu dziedziczenia, spadkobierca może udowodnić swoje prawa wynikające z dziedziczenia tylko stwierdzeniem nabycia spadku albo zarejestrowanym aktem poświadczenia dziedziczenia". Do czasu zatem zmiany lub uchylenia postanowienia o stwierdzenie nabycia spadku to osoba nim się legitymująca jest uznawana przez wszystkie podmioty za spadkobiercę. Ponadto, zmiana lub uchylenie postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku ma skutek prawny wobec podmiotów trzecich od momentu dokonania zmiany bądź uchylenia, o czym świadczy art. 1028 k.c., z którego wynika, że ten, kto uzyskał stwierdzenie nabycia spadku albo poświadczenie dziedziczenia, lecz spadkobiercą nie jest, rozporządza prawem należącym do spadku na rzecz osoby trzeciej, osoba, na której rzecz rozporządzenie następuje, nabywa prawo lub zostaje zwolniona od obowiązku, chyba że działa w złej wierze".

W ocenie skarżącej kasacyjnie Wojewoda przeprowadził postępowanie prawidłowo i nie dopuścił się rażącego naruszenia prawa. Ustalając stan faktyczny i prawny oparł się na pozostającym w obrocie prawnym prawomocnym postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku, z którego jednoznacznie wynikało, że spadek nabył Skarb Państwa. Tym samym był on właścicielem nieruchomości w dniu 27 maja 1990 r., co oznaczało, że został spełniony warunek, o którym mowa w ustawie.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestniczka postępowania T. M.-B. wniosła o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej. Stosownie do art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna zawierać zarówno przytoczenie podstaw kasacyjnych, jak i ich uzasadnienie. Przytoczenie podstaw kasacyjnych oznacza konieczność konkretnego wskazania tych przepisów, które zostały naruszone w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, co ma istotne znaczenie ze względu na zasadę związania Sądu II instancji granicami skargi kasacyjnej.

Rozpoznana w tych granicach skarga kasacyjna nie podlega uwzględnieniu.

Nie mógł odnieść skutku zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 77 § 1 i art. 7 k.p.a. odnoszący się do ustaleń dotyczących stanu prawnego nieruchomości w dniu 27 maja 1990 r. Zarzucając niedostateczne zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego i zaniechanie czynności niezbędnych dla wyjaśnienia stanu faktycznego, nie określono o jakie czynności chodzi i jakie dowody pominięto. Postawienie zarzutu kasacyjnego nie może ograniczyć się do przytoczenia brzemienia przepisu, nominalnego wskazania jednej z zasad procesowych czy zanegowania prawidłowości działania organu, bez wskazania na konkretne naruszenia. Tak ogólnikowo postawione zarzuty nie poddają się ocenie i weryfikacji. Naczelny Sąd Administracyjny orzeka w granicach zarzutów, którymi jest związany, nie może zatem we własnym zakresie zarzutów skargi kasacyjnej konkretyzować. Takie działanie naruszałoby zarówno art. 183 § 1 p.p.s.a., jak i obowiązek zachowania przez sąd bezstronności i równego traktowania stron postępowania. Przepis art. 7 k.p.a. zobowiązuje organ do podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Formułuje w ten sposób ogólną zasadę, nie precyzując jednak, o jakie konkretnie czynności chodzi. Ich zakres każdorazowo zależy od rodzaju sprawy, przesłanek wynikających z prawa materialnego, wyznaczających zakres postępowania wyjaśniającego. Formułując zarzut naruszenia tej zasady należy zatem wskazać jakie okoliczności wymagały w sprawie ustalenia i określić zaniechania, które spowodowały niedostateczne ustalenie stanu faktycznego. Takich treści skarga kasacyjna nie zawiera. Podobnie art. 77 § 1 k.p.a. zobowiązuje organ do wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i jego rozpatrzenia. Nie określono w skardze kasacyjnej jaki materiał pominięto czy rozpoznano w niedostatecznym zakresie. W skardze kasacyjnej postawiono tezę, że efektem naruszeń dowodowych jest niedokładne ustalenie właściciela nieruchomości w dniu 27 maja 1990 r. Należy w tym zakresie stwierdzić, że prawo Skarbu Państwa było ujawnione w księdze wieczystej w dacie orzekania przez Wojewodę, w sprawie ustalono zatem zarówno stan wynikający z obu wydanych postanowień spadkowych, jak i odnotowano stan ujawniony w księdze wieczystej. Sąd I instancji przyjął jednak, że zmiana postanowienia spadkowego wywołała skutek w postaci wzruszenia domniemania z art. 3 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, albowiem w obrocie prawnym znalazło się postanowienie sądu powszechnego obalające prawidłowość wpisu w księdze wieczystej. Wobec tej argumentacji nie sformułowano zarzutu kasacyjnego, nie zarzucono w szczególności naruszenia art. 3 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece. W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny nie ma podstaw do kontrolowania prawidłowości stanowiska Sądu I instancji w kwestii skutków zmiany postanowienia spadkowego dla domniemania zgodności stanu ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Nie jest to przy tym kwestia czynienia ustaleń faktycznych przez organ administracji w postępowaniu nadzorczym lecz oceny prawnych skutków orzeczeń sądu powszechnego przez Sąd I instancji. Jednocześnie należy zaznaczyć, że tytuł Skarbu Państwa do nieruchomości w postępowaniu przed Wojewodą nie był ustalany w oparciu o postanowienie spadkowe z 4 listopada 2005 r., lecz w oparciu o wpis prawa własności w księdze wieczystej, co wyraźnie stwierdzono w decyzji komunalizacyjnej. Z tego względu nie miały znaczenia argumenty uzasadnienia skargi kasacyjnej odwołujące się do art. 1027 k.c., potwierdzenie praw do spadku przez osobę legitymującą się postanowieniem o nabyciu spadku nie jest wystarczające do potwierdzenia prawa rzeczowego do konkretnej nieruchomości. Sąd I instancji nie zaprzeczył, że Skarb Państwa legitymował się postanowieniem o nabyciu spadku, przyjął jednak, że jego zmiana wzruszyła domniemanie wynikające z ujawnienia prawa rzeczowego w księdze wieczystej, w konsekwencji Skarbowi Państwa na dzień komunalizacji prawo własności nieruchomości nie przysługiwało. Natomiast przepis art. 1028 k.c. w sprawie nie mógł mieć znaczenia, albowiem nie miało w niej miejsca rozporządzenie prawem należącym do spadku, skutek komunalizacji nastąpił z mocy prawa.

Nie mogą również stanowić podstawy do uchylenia wyroku zarzuty naruszenia art. 80, 156 § 2 i 156 § 1 pkt 2 k.p.a., są one bowiem pozbawione zarówno precyzji jak i uzasadnienia. Zgodnie z art. 80 k.p.a., organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Skarga kasacyjna nie wskazuje, jaka okoliczność faktyczna nie została prawidłowo udowodniona i jakie dowody pominięto. Nie jest też trafny zarzut naruszenia art. 156 § 2 k.p.a. "przez niezastosowanie". Sąd I instancji odniósł się do kwestii nieodwracalnych skutków prawnych i braku podstaw do zastosowania w sprawie art. 156 § 2 k.p.a. Brak akceptacji dla stanowiska Sądu I instancji wymaga przedstawienia kontrargumentów przemawiających za zastosowaniem przepisu, czego w skardze kasacyjnej nie uczyniono. Nie określono także, na czym miało polegać naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przez jego błędną wykładnię, ta forma naruszenia wymaga określenia naruszonych w procesie wykładni dyrektyw interpretacyjnych i wskazania prawidłowego rozumienia przepisu, takich argumentów skarga kasacyjna nie zawiera. Dla wykazania niewłaściwego zastosowania przepisu nie jest natomiast wystarczające przytoczenie fragmentów wyroków wydanych w innych sprawach. Prawidłowość zastosowania przepisu zależy od okoliczności sprawy, rozstrzygnięcia sądów mają charakter indywidualny i konkretny, nie tworzą norm generalnych, warunkiem posłużenia się orzeczeniem wydanym w innej sprawie jako argumentem jest jednoczesne wykazanie tożsamości stanów faktycznych obu spraw, w przypadku zacytowanych w skardze kasacyjnej wyroków takiego podobieństwa nie wskazano. W konsekwencji, skoro nie wykazano w sprawie naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to nie ma podstaw do przyjęcia, że Sąd I instancji powinien był zastosować art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.

Nie uzasadnia uwzględnienia skargi kasacyjnej także zarzut naruszenia prawa materialnego, dotyczący błędnej wykładni art. 5 ust. 1 ustawy. W zakresie dotyczącym błędnej wykładni zarzut pozbawiony jest jakiegokolwiek uzasadnienia i nie poddaje się weryfikacji, nie jest bowiem Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu wiadome, na czym miałaby polegać wadliwa interpretacja tego przepisu przez Sąd I instancji. Nie może być także efektem wykładni tego przepisu ustalenie, czy Skarbowi Państwa przysługiwało prawo własności nieruchomości na dzień komunalizacji. Przepis ten nie reguluje w żadnym zakresie tytułu Skarbu Państwa do nieruchomości podlegających komunalizacji i nie na jego podstawie tytuł ten był ustalany, nie był też jego źródłem.

Mając na uwadze podane argumenty, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji o oddaleniu skargi kasacyjnej. Podstawą do rozpoznania skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym był przepis art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a.