Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2008/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-03-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: par. 3 pkt 19
journal: Dz.U. 2002 nr 75 poz 690
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
article: art. 35 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2015 poz 489
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o gwarantowanych przez Skarb Państwa ubezpieczeniach eksportowych

SENTENCJA

Dnia 23 marca 2021 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon Sędziowie: sędzia NSA Robert Sawuła (spr.) sędzia del. WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2021 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D. P. i M. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 19 lutego 2019 r., sygn. akt II SA/Wr 705/18 w sprawie ze skargi K. M., A. D.-C. i I.K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 19 lutego 2019 r., II SA/Wr 705/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny (powoływany dalej jako: WSA) we Wrocławiu w sprawie ze skargi K. M., A. D.-C., I. K. na decyzję Wojewody [...] z [...] sierpnia 2018 r., nr [...], w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, w pkt 1. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, w pkt 2. zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Jak wynika z ustaleń sądu wojewódzkiego, Prezydent [...] decyzją z [...] marca 2018 r., nr [...], działając na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2017, poz. 1322, uPb) oraz art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2017, poz. 1257, K.p.a.) zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę M. P. prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmą "[...]" (inwestor), które obejmowało budowę pięciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych, dwulokalowych w zabudowie szeregowej przy ul. [...] we W. (obręb [...], AM-20, działka nr [...]).

Organ I instancji stwierdził, że wniosek inwestora jest prawidłowy i zawiera wymagane przepisami prawa niezbędne dokumenty, zaś przedłożony projekt budowlany spełnia wymogi rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, jest kompletny i posiada wymagane opinie i uzgodnienia, m. in.: decyzję [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków we W. (DWKZ) nr [...] z [...] listopada 2016 r. udzielającą pozwolenia na przeprowadzenie badań archeologicznych, ostateczną decyzję Prezydenta [...] z [...] listopada 2016 r. umarzającą jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie wydania decyzji zezwalającej na wyłączenie z produkcji użytków rolnych zaliczanych do klasy bonitacyjnej RIVa o pow. [...] ha położonych na działce nr [...] AM-20, obręb [...]. Do wniosku o pozwolenie dołączono również oświadczenie inwestora o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 2 uPb. Oceniono, że wniosek inwestora wraz z załącznikami spełnia wymagania art. 35 ust. 1 oraz art. 32 ust. 4 uPb.

Kolejno wskazano, że wyżej opisaną decyzję odwołaniem zaskarżyli G. S., I. K., A. D.-C. oraz K. M., we wniesionych odwołaniach wnosząc o jej uchylenie, względnie o niewydawanie decyzji zezwalającej na budowę tej inwestycji do czasu zmiany projektu uwzględniającego przepisy prawa i umożliwienia wszystkim stronom na zapoznanie się z projektem i możliwością wniesienia stosownych uwag. Odwołujący się wskazywali na naruszenie przepisów w zakresie proponowanych w projekcie rozwiązań dotyczących rozprowadzenia wód opadowych. K. M. oznajmił, że z posiadanych przez niego badań geologicznych wynika, że grunty działki [...] są trudno przepuszczalne. G. S., I.K., A. D.-C. wskazali, że inwestor nie zapewnił dostępu do drogi publicznej zgodnie z przepisami uPb, w odniesieniu do uchwały Rady Miejskiej Wrocławia z 24 września 2009 r. nr XXXVIII/1227/09 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w rejonie północnych części zespołów urbanistycznych Klecina i Klin Kleciński we Wrocławiu (MPZP). Odwołujący wskazali również, że w przedłożonym projekcie zostały przedstawione stare warunki przyłączenia do sieci MPWIK, pomimo że są dostępne nowsze i te zostały przedłożone w poprzednim projekcie. Inwestor nie spełnił również warunków przyłączenia do sieci operatora gazowego (wedle zapewnień odwołujących inwestor nie uzyskał i nie uzyska zgody współwłaścicieli działki [...] koniecznej na rozpoczęcie prac związanych z przyłączem gazowym). Ponadto przedmiotowy projekt jest sprzeczny z MPZP w zakresie ilości dopuszczanych kondygnacji oraz zapewnienia obligatoryjnych i odpowiednio zwymiarowanych miejsc parkingowych dla każdego lokalu przewidywanego projektem. Kolejno odwołujący zarzucili brak zgody właścicieli działki [...] na ingerencje budowlane dotyczących przyłączy energetycznych. Wskazali również na zakres proponowanych w projekcie rozwiązań dotyczących zaprojektowania zgodnie z przepisami osłony śmietnikowej na odpady oraz naruszenie minimalnych wymiarów biegów schodowych i spocznika klatki schodowej.

Następnie sąd pierwszej instancji wskazał, że powołaną na wstępie decyzją z [...] sierpnia 2018 r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...].

Organ II instancji zaznaczył, że mając na uwadze treść art. 35 ust. 4 w zw. z art. 32 ust. 4 uPb w aspekcie zgodności projektu budowlanego z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, kwestia rozwiązań wewnątrz budynków, jest poza zakresami niniejszego postępowania i nie podlega jego ocenie. Wojewoda [...] wyjaśnił, że przypuszczenia odwołujących dotyczące wód opadowych nie są poparte jakimkolwiek wiarygodnymi analizami, które skutecznie podważałyby ustalenia autorów ekspertyzy. Zdaniem tego organu odległość planowanych miejsc na pojemniki jest zgodna z § 23 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm., rozp. MI 2002).

Odnosząc się do zarzutów odwołań dotyczących zgodności zamierzenia z ustaleniami MPZP w zakresie liczby kondygnacji i charakteru antresoli organ wyjaśnił, że trzeci poziom mieszkalny projektowanych budynków mieści się w definicji antresoli, bowiem stanowi górną część drugiej kondygnacji nadziemnej. W kwestii zarzutu naruszenia zasady czynnego udziału stron w postępowaniu, organ II instancji wskazał, że wskazany w zawiadomieniu odnośnie wypowiedzenia się termin ma charakter instrukcyjny, uchybienie w tym zakresie naprawiono na etapie postępowania odwoławczego, bowiem stronom zapewniono możliwość rzeczywistego skorzystania z przysługujących im praw.

Na decyzję Wojewody [...] K. M., A. D.-C. i I. K. wnieśli skargę, w której zarzucili:

I. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

1) art. 7, 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego oraz dowolną ocenę wyrażającą się w zastosowaniu błędnej wykładni pojęcia "antresola";

2) art. 9 i 11 K.p.a. oraz art. 107 K.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie w podstaw i przesłanek podjętego rozstrzygnięcia; organ II instancji nie odniósł się bowiem do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu, w tym w szczególności do zarzutów niezapewnienia przez inwestora dostępu do drogi publicznej oraz odpowiednio zwymiarowanych miejsc postojowych;

3) art. 8 K.p.a. poprzez brak pogłębienia zaufania obywateli do organów administracji publicznej przez wydanie błędnej decyzji, nieuwzględniającej dotychczasowej linii orzeczniczej sądów administracyjnych w sprawach tożsamych do decyzji zaskarżonej, w szczególności w zakresie wykładni pojęcia "antresola";

4) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwego postanowienia organu I instancji;

II. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

1) § 3 pkt 19 rozp. MI 2002, poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż kondygnacja, którą inwestor oznacza jako "antresola" jest "antresolą" , a nie dodatkową kondygnacją (piętrem), a tym samym naruszenie § 5 pkt 4 MPZP poprzez budowę 3 kondygnacji z dachem płaskim;

2) § 21 pkt 1 rozp. MI 2002, poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż samochody parkujące w garażu podziemnym nie muszą spełniać wymagania jak dla wariantu "wzdłuż jezdni", przez co ograniczone jest dojście i przejście możliwości ewakuacji użytkowników obiektu;

3) art. 35 ust. 1 pkt 1 uPb poprzez przyjęcie, że projekt budowlany jest zgodny z ustaleniami MPZP i innymi aktami prawa miejscowego

Skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności decyzji organu II instancji w całości, a na wypadek uznania przez sąd, że nie ma podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji, wnieśli o jej uchylenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania w sprawie, solidarnie, na rzecz skarżących.

W uzasadnieniu skargi podkreślono m.in., że Wojewoda [...] ograniczył się do ogólnikowego stwierdzenia, że projektowana inwestycja jest zgodna z MPZP, aczkolwiek w zakresie "przeznaczenia terenu". Ponadto organ ten dokonał błędnej interpretacji zgodności zamierzenia inwestora z ustaleniami MPZP w zakresie liczby możliwych do wniesienia kondygnacji – błędnie przyjmując, że trzeci poziom mieszkalny projektowanych budynków mieści się w definicji antresoli, podczas gdy w rzeczywistości stanowi on odrębną kondygnację.

W odpowiedzi na skargę wojewoda wniósł o jej oddalenie.

Opisanym na wstępie wyrokiem WSA we Wrocławiu uwzględnił skargę, uchylając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, a także zasądził koszty postepowania na rzecz skarżących.

W motywach tego orzeczenia sąd wojewódzki stwierdził, że z załączonego projektu budowlanego nie wynika, że mamy do czynienia z antresolą pomieszczenia ani tym bardziej, że mamy do czynienia z antresolą kondygnacji.

W ocenie tegoż sądu, jak wynika z projektu budowlanego pomieszczenie nazwane "antresolą" nie zostało wydzielone z przestrzeni żadnego pomieszczenia znajdującego się na 1-szym piętrze, zaś sam fakt otwartej komunikacji pomiędzy pokojem dziennym z aneksem a pomieszczeniem nad stropem 1-go piętra, nie wypełnia przesłanek niezbędnych do uznania tego pomieszczenia za antresolę pomieszczenia. Wskazuje się w wyroku, że sam projektant miał trudności z jednoznacznym wskazaniem w części tekstowej, czy zaprojektowane pomieszczenie (o nadanej mu nazwie "antresola") jest antresolą kondygnacji, czy też antresolą pomieszczenia, gdyż stosując zabiegi słowne raz wskazuje, że jest to antresola nad mieszkaniem (nie ma w przepisach takiej kwalifikacji prawnej, a ponadto usytuowane jest "nad" a nie "w przestrzeni" tego pomieszczenia), raz że jest to antresola nad pokojem dziennym (nie zaś w przestrzeni tego pokoju), a w innym miejscu określa, że antresola mieści się w przestrzeni mieszkania (brak takiej kwalifikacji prawnej). Zwrócono dalej uwagę, że również Wojewoda [...] nie mógł się zdecydować czy mamy do czynienia z antresolą pomieszczenia pisząc, że "górna część pomieszczenia znajduje się nad przedzielającym je stropem pośrednim", czy też jak dalej stwierdza, że trzeci poziom mieszkalny projektowanych budynków (antresola), stanowi górną część drugiej kondygnacji nadziemnej (s. 9 akapit trzeci zaskarżonej decyzji). Zdaniem sądu wojewódzkiego zasadny okazał się również zarzut dotyczący nieodniesienia się przez organ odwoławczy w decyzji do wszystkich zgłoszonych zarzutów odwołania.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiedli D. P. i M. P., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając to orzeczenie w całości.

Na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (w dacie wniesienia skargi kasacyjnej: Dz. U. 2018, poz. 1302 ze zm., Ppsa) zaskarżonemu wyrokowi zarzuca się naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a Ppsa w zw. z § 3 pkt 19 rozp. MI 2002 w zw. z § 5 pkt 4 i 5 MPZP w zw. z "art. 35 ust. 1 pkt 1" poprzez ich błędną wykładnię prowadzącą do uznania, że ujęta w projekcie budowlanym jako rozwiązanie projektowe antresola jest dodatkową kondygnacją, przez co sąd w sposób prawidłowy uznał, że sporządzony projekt budowlany nie jest zgodny z ustaleniami właściwego planu zagospodarowania przestrzennego, a tym samym nie spełnia wymogów określonych w art. 35 ust. 1 pkt 1 "u.p.b." wobec czego decyzje organów architektoniczno-budowlanych powinny podlegać uchyleniu w całości.

Skarżący kasacyjnie, na podstawie art. 176 § 1 pkt 3 w zw. z art. 188 Ppsa i art. 106 § 3 w zw. z art. 193 Ppsa oraz art. 203 pkt 2 Ppsa, wnoszą o:

1. uchylenie zaskarżonego orzeczenia i rozpoznanie skargi co do istoty sprawy,

2. dopuszczenie i przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentu, tj. opracowania graficznego dotyczącego sytuowania antresoli, na okoliczność obrazowania braku różnic w zaprojektowaniu antresoli kondygnacji w obiekcie o dachu płaskim i mansardowym, jednocześnie wyjaśnia się, że opracowanie jest pomocne dla zrozumienia istoty definicji pojęcia "antresola", a przeprowadzenie dowodu nie spowoduje przedłużenia postępowania,

3. zasądzenie od skarżących na rzecz skarżących kasacyjnie niezbędnych kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego wg norm przepisanych, w tym opłaty od pełnomocnictwa.

Na podstawie art. 176 § 2 Ppsa skarżący kasacyjnie oświadczyli, że wnoszą o rozpoznanie sprawy na rozprawie.

W uzasadnieniu środka odwoławczego rozwinięto sformułowaną podstawę kasacyjną. W ocenie skarżących kasacyjnie brak jest podstaw, na których można byłoby opierać twierdzenie, że gdy kondygnacja jest podzielona przegrodami budowlanymi, to nie jest już możliwe wybudowanie antresoli kondygnacji. Ich zdaniem, jedyny wymóg wynikający z treści przepisu § 3 pkt 19 rozp. MI 2002 dotyczy tego, aby antresola kondygnacji miała powierzchnię mniejszą niż kondygnacja, z której została wydzielona i wymóg ten również został w przedmiotowym przypadku spełniony.

W jednobrzmiących odpowiedziach K. M., A. C. oraz I. K. na skargę kasacyjną wniesiono o:

1. oddalenie skargi kasacyjnej,

2. oddalenie uzupełniającego dowodu z dokumentu na okoliczność wskazaną w skardze kasacyjnej – jako spóźnionego, przedłużającego postępowanie i nie wnoszącego nic do sprawy,

3. zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania kasacyjnego wg norm przepisanych.

Skarżący podkreślają, że charakterystyka zaprojektowanych obiektów ma bardzo istotny i rzeczywiście uciążliwy, jak również negatywny wpływ na nieruchomości sąsiednie.

Zarządzeniem z 18 stycznia 2021 r. na podstawie art. 15zzs⁴ ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.) skierowano sprawę na posiedzenie niejawne z uwagi na intensyfikację rozwoju pandemii, o czym poinformowano strony postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy stwierdzić, że złożony przez skarżących kasacyjnie wniosek o przeprowadzenie, na podstawie art. 106 § 3 Ppsa (aktualnie: Dz. U. 2019, poz. 2325 ze zm.), dowodu uzupełniającego z dokumentu w postaci: opracowania graficznego dotyczącego sytuowania antresoli, na okoliczność obrazowania braku różnic w zaprojektowaniu antresoli kondygnacji w obiekcie o dachu płaskim i mansardowym nie mógł być uwzględniony.

Możliwość przeprowadzenia dowodów uzupełniających z dokumentów dotyczy co do reguły postępowania przed sądem pierwszej instancji. Wniosek taki wynika już z samej systematyki Ppsa. Regulujący omawianą kwestię art. 106 § 3 Ppsa znajduje się w Dziale III cyt. ustawy, zatytułowanym "Postępowanie przed wojewódzkim sądem administracyjnym". Zgodnie z powołanym przepisem, sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W postępowaniu kasacyjnym zakres badania legalności orzeczenia sądu pierwszej instancji, poza braną z urzędu pod rozwagę nieważnością postępowania, wyznacza, wynikająca z art. 183 § 1 Ppsa, zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej. Zgodnie z art. 193 Ppsa "Jeżeli nie ma szczególnych przepisów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, do postępowania tego stosuje się odpowiednio przepisy postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, z tym że Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wyroki i postanowienia w terminie trzydziestu dni. Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej.". Oferowany przez skarżących kasacyjnie dowód z opracowania graficznego, to dowód z dokumentu prywatnego, przy tym – jak wynika to z argumentacji zawartej w skardze kasacyjnej – odnoszący się do oznaczonego rozumienia treści § 3 pkt 19 rozp. MI 2002, a jako taki musi zostać uznany za niedopuszczalny, dowodzeniu podlegają wszak fakty, a nie prawo. Ponadto, kwestia ta była już podnoszona przez skarżących kasacyjnie w związku z ich udziałem w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji.

Przystępując do oceny zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej należy zauważyć, że zgodnie z art. 183 § 1 Ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W myśl art. 174 Ppsa, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Nie dopatrzywszy się w niniejszej sprawie żadnej z wyliczonych w art. 183 § 2 Ppsa przesłanek nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, będąc związany granicami skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do rozpatrzenia jej zarzutów. Przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które – zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną – zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 Ppsa, obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych (por. uchwała NSA z 26 października 2009 r., I OPS 10/09, opubl. ONSAiwsa z 2010 r., nr 1, poz. 1).

W ocenie Sądu skarga kasacyjna nie posiada usprawiedliwionych podstaw.

Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów kasacyjnych.

W skardze kasacyjnej powołany został tylko jeden zarzut (na podstawie art. 174 pkt 1 Ppsa), tj. zarzut naruszenia przez sąd pierwszej instancji przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a Ppsa w zw. z § 3 pkt 19 rozp. MI 2002 w zw. z § 5 pkt 4 i 5 MPZP w zw. z "art. 35 ust. 1 pkt 1" poprzez ich błędną wykładnię prowadzącą do uznania, że ujęta w projekcie budowlanym jako rozwiązanie projektowe antresola jest dodatkową kondygnacją, przez co sąd w sposób prawidłowy uznał, że sporządzony projekt budowlany nie jest zgodny z ustaleniami właściwego planu zagospodarowania przestrzennego, a tym samym nie spełnia wymogów określonych w art. 35 ust. 1 pkt 1 "u.p.b." wobec czego decyzje organów architektoniczno-budowlanych powinny podlegać uchyleniu w całości.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do przepisów przytoczonych w omawianym zarzucie określonych jako "art. 35 ust. 1 pkt 1 u.p.b." przede wszystkim wskazać trzeba, że autor tej skargi nie zadał sobie trudu, aby określić, co rozumie pod skrótem "u.p.b.". (przyjdzie uznać, że chodzi o odpowiedni przepis uPb, albowiem niestaranność autora skargi kasacyjnej w przywołaniu podstawy kasacyjnej, została "naprawiona" w uzasadnieniu skargi kasacyjnej – uwaga Sądu). Z uwagi na tematykę rozpatrywanej sprawy, skład orzekający uznał, że wskazane wyżej przepisy, należy odnosić do przepisów ustawy z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (uPb).

Zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 1 uPb przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza zgodność projektu budowlanego m. in. z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innego rodzaju aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu. Dla obszaru przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego obowiązują ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w rejonie północnych części zespołów urbanistycznych Klecina i Klin Kleciński we Wrocławiu, zatwierdzonego uchwałą Nr XXXVIII/1227/09 Rady Miejskiej Wrocławia z 24 września 2009 r. (Dz. Urz. Woj. Doln. 2009, Nr 192, poz. 3367 – MPZP). Sprawdzenie zgodności zamierzenia inwestycyjnego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ma takie znaczenie, że w myśl art. 35 ust. 3 uPb w razie stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w ust. 1, organ administracji architektoniczno-budowlanej nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę, z kolei stosownie do art. 35 ust. 4 uPb w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Innymi słowy, od zgodności zamierzenia inwestycyjnego m. in. z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, gdy dla obszaru inwestycyjnego taki plan obowiązuje, uzależnione jest wydanie pozwolenia na budowę.

Według § 5 pkt 4 MPZP, zamieszczonego w Rozdziale 2 tegoż planu dotyczącym ustaleń dla całego obszaru objętego planem, "liczba kondygnacji nadziemnych budynków mieszkalnych nie może być większa niż 3, z zastrzeżeniem pkt 5". Według tego ostatniego przepisu "w budynkach mieszkalnych jednorodzinnych trzecią kondygnację nadziemną dopuszcza się wyłącznie w poddaszu z dachem stromym".

Zgodnie z definicją legalną antresoli zawartą w § 3 pkt 19 rozp. MI 2002, należy przez nią rozumieć "górną część kondygnacji lub pomieszczenia znajdującego się nad przedzielającym je stropem pośrednim o pow. mniejszej od powierzchni tej kondygnacji lub pomieszczenia, nie zamkniętą przegrodami budowlanymi od strony wnętrza, z którego jest wydzielona".

Przeprowadzona przez sąd pierwszej instancji wykładnia powyższych przepisów prawa materialnego jest prawidłowa. Nie jest trafne akcentowanie w skardze kasacyjnej, że powierzchnia antresoli jest mniejsza od powierzchni niższej kondygnacji w sytuacji, gdy przestrzeń kondygnacji 1-go pietra jest podzielona przegrodami budowlanymi wydzielającymi oddzielne pomieszczenia. Podkreślić należy, że w przypadku antresoli powierzchnia jej wydzielenia w swoim obrysie nie może być większa od powierzchni pomieszczenia, z którego jest wydzielona. I to jest pierwszy warunek w definicji zawartej w § 3 pkt 19 rozp. MI 2002. Drugi z kolei sprowadza się do tego, że musi ona znajdować się nad przedzielającym je stropem pośrednim. Żaden z tych warunków w zatwierdzonym projekcie nie został spełniony, co prawidłowo wywiódł sąd pierwszej instancji. Podkreślić należy, że w definicji antresoli mowa jest o dwóch różnych antresolach, tj. antresoli kondygnacji i antresoli pomieszczenia, przy czym chodzi wyraźnie o część "tej" kondygnacji oraz część "tego" pomieszczenia. Generalnie antresola, jak powszechnie się przyjmuje, to tzw. "półpiętro". Przede wszystkim antresola, która nie stanowi osobnej kondygnacji powstaje w pomieszczeniach wysokich, wysokich kondygnacjach, gdzie jest wymagana nie tylko efektywność wykorzystania przestrzeni, ale również skorygowanie pomieszczeń, które są zbyt wysokie i wąskie. Antresola to górna część kondygnacji lub pomieszczenia mieszkalnego wydzielona z jednej przestrzeni (zob. wyroki NSA: z 15 kwietnia 2014 r., II OSK 2792/12; czy z 24 stycznia 2018 r., II OSK 671/17, CBOSA). Właśnie to ostatnie zdanie wskazujące na jednoprzestrzenność pomieszczenia lub kondygnacji z antresolą wyprowadzone z definicji zawartej w § 3 pkt 19 rozp. MI 2002 najlepiej charakteryzuje analizowane pojęcie. Skarżący kasacyjnie podnoszą, że sąd pierwszej instancji nie wziął pod uwagę, że "antresola ma powierzchnię mniejszą od kondygnacji, z której została wydzielona". Odnosząc się do powyższego należy zauważyć, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku na s. 9 sąd pierwszej instancji wyraźnie wskazał: "na całym niezbyt wysokim 1-ym piętrze o wysokości 2,88 m (rys. 8A), zaprojektowano jedno mieszkanie z wydzielonymi pomieszczeniami o różnych funkcjach użytkowych. Nad tą kondygnacją zaprojektowano na całej powierzchni strop (z wyłączeniem powierzchni schodów łącznie z 1-no metrową przestrzenią prowadzą do tzw. antresoli). Na tym stropie nad mieszkaniem 1-go pietra zaprojektowano na powierzchni 33, 23 m² pomieszczenie wydzielone trwałymi ścianami, z oknami i drzwiami na taras o powierzchni 41,57 m² i wysokości 2,70 m. Wspomniany taras jest jednocześnie stropodachem, podobnie jak dach z zachodniej części "antresoli". (...) Z projektu budowlanego wynika zatem, że skoro przestrzeń kondygnacji 1-go pietra jest podzielona przegrodami budowlanymi wydzielającymi oddzielne pomieszczenia, to nie było możliwe usytuowanie antresoli w przestrzeni kondygnacji.". Z powyższego wyprowadzić należy wniosek, że sąd pierwszej instancji miał na względzie podnoszoną następczo w skardze kasacyjnej okoliczność, to jednak prawidłowo wywiódł, że kondygnacja 1-piętra planowanego budynku nie jest jednoprzestrzenna, gdyż występują tam przegrody budowlane (ściany). Natomiast antresola kondygnacji musi mieć jednoprzestrzenny układ, niezamknięty przegrodami budowlanymi. Nie mamy więc w tej sprawie do czynienia z antresolą kondygnacji, jak chcieliby tego skarżący kasacyjnie.

Sąd wojewódzki zasadnie wywiódł także, że § 3 pkt 19 rozp. MI 2002 został naruszony również z uwagi na to, że część budynku określona jako "antresola" wykracza poza obrys pomieszczenia (w tym przypadku pokoju dziennego z aneksem), z którego została wydzielona, co powoduje, że znajduje się nad stropem pośrednim również innych pomieszczeń kondygnacji, zaś sam fakt otwartej komunikacji pomiędzy pokojem dziennym z aneksem, a pomieszczeniem nad stropem 1-go piętra nie wypełnia przesłanek niezbędnych do uznania tego pomieszczenia za antresolę pomieszczenia. To stanowisko znajdujące potwierdzenie w materiale dowodowym nie zostało podważone. Słusznie zatem sąd wojewódzki stwierdził, że z załączonego projektu budowlanego nie wynika, że mamy do czynienia z antresolą pomieszczenia ani tym bardziej z antresolą kondygnacji.

W następstwie powyższego zasadnie sąd pierwszej instancji uznał, że skoro w projekcie zaplanowano w istocie trzecią kondygnację nadziemną, to zgodnie z § 5 pkt 5 MPZP kondygnacja trzecia nadziemna powinna być poddaszem z dachem stromym, a nie płaskim jak w badanej sprawie. W tych okolicznościach subiektywne przekonanie skarżących kasacyjnie, że realizacja zaprojektowanego obiektu jest dogodniejsza "dla sąsiednich nieruchomości", a jego przekrój zawiera się w przekroju dopuszczalnego – pod względem wysokości – budynku, wedle ustaleń planistycznych, nie mogły mieć znaczenia dla oceny skuteczności skargi kasacyjnej.

Nie mogła odnieść także skutku argumentacja odwołująca się do motywów wyroku NSA z 24 października 2014 r., II OSK 929/13. Wyrok ten nie zapadł w granicach tej samej sprawy, nadto zasada swobody budowlanej wyprowadzanej z treści art. 4 uPb, nie może prowadzić do obchodzenia przepisów MPZP. W myśl cyt. art. 4 uPb "Każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami". Pod pojęciem "zgodności zamierzenia budowalnego z przepisami" należy m. in. rozumieć zgodność z przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, o ile dla danego terenu taki plan został uchwalony i obowiązuje.

W konsekwencji przedstawione w motywach tego uzasadnienia stanowisko prowadzi do wniosku, że zarzuty skargi kasacyjnej jako nieusprawiedliwione nie mogły odnieść zamierzonego skutku.

Mając na uwadze powyższe rozważania, na podstawie art. 184 Ppsa, orzeczono jak w sentencji, tj. o oddaleniu skargi kasacyjnej.

Sąd nie orzekał o kosztach postępowania na rzecz wnioskujących osób, które sporządziły odpowiedzi na skargę kasacyjną, mając na względzie uchwałę składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 listopada 2012 r., II FPS 4/12 (ONSAiwsa 2013, nr 3, poz. 38), z której wynika, że art. 204 i art. 205 § 2-4 w zw. z art. 207 § 1 Ppsa, wraz z właściwymi przepisami odrębnymi, do których odsyła art. 205 § 2 i 3 tej ustawy, stanowią podstawę do zasądzenia zwrotu kosztów za wniesienie sporządzonej przez profesjonalnego pełnomocnika odpowiedzi na skargę kasacyjną. Odpowiedzi na skargi kasacyjne nie zostały sporządzone przez profesjonalnych pełnomocników, z tych względów zastosowanie ma ogólna reguła ponoszenia kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie przez strony (art. 199 Ppsa).