Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1966/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-05-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6461 Wynalazki
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 141 par. 4.
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 255 ust. 1 pkt 1, art. 10 ust. 1, art. 89 ust. 1, art. 33 ust. 1, art. 63 ust. 2, art. 31 ust. 1 pkt 4, art. 93[6] ust. 1.
journal: Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia NSA Gabriela Jyż (spr.) Sędzia del. WSA Urszula Wilk Protokolant Jerzy Stelmaszuk po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej R. SA w T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 listopada 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 1204/16 w sprawie ze skargi R. SA w T. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia patentu na wynalazek oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 listopada 2016 r., oddalił skargę R. S.A. w T. na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] kwietnia 2016 r., w przedmiocie wniosku o unieważnienie patentu na wynalazek.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

R. S.A. z siedzibą w T. wystąpił 5 marca 2015 r. do Urzędu Patentowego RP o unieważnienie patentu nr [...] na wynalazek pt.: "Kształtownik" udzielonego na rzecz F. P. sp. z o.o. z siedzibą w S. z pierwszeństwem od dnia 18 listopada 2005 r. Jako podstawę swojego żądania wnioskodawca wskazał przepisy art. 25, art. 26 i art. 33 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 1410, dalej: p.w.p.), podnosząc zarzut braku nowości spornego wynalazku i zarzut braku poziomu wynalazczego oraz, że opis nie przedstawia wynalazku na tyle jasno i wyczerpująco, aby znawca mógł ten wynalazek urzeczywistnić. Jako dowód na brak nowości spornego wynalazku i braku poziomu wynalazczego przedłożył wydruk jednego arkusza ze strony internetowej [...]., przedstawiającego fragment ramy roweru z datą 14 maja 2005 r. twierdząc, że materiał ten wskazuje na możliwość udostępnienia z tą datą zamawiania ram rowerowych z górną rurą o przekroju odpowiadającym zastrzeganemu w spornym patencie, a więc dowodzi powszechnego udostępnienia spornego wynalazku przed datą pierwszeństwa spornego patentu. Wnioskodawca wskazał na swój interes prawny w domaganiu się unieważnienia spornego patentu, upatrując go w fakcie konkurencji z uprawnionym na rynku narzędzi ogrodniczych. Zamierza on podjąć produkcję łopat i szpadli, w których stylisko ma być wykonane z cienkościennego kształtownika o przekroju według spornego patentu.

F. P. sp. z o.o. z siedzibą w S. zarzucił wnioskodawcy brak interesu prawnego w unieważnieniu spornego patentu, a w szczególności brak wykazania zamiaru używania spornego rozwiązania. Podniósł, że zdjęcia przedłożone jako przeciwstawienie są rozmazane, słabej jakości, nie są opatrzone datą i nie zostały przetłumaczone przez tłumacza przysięgłego.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej oddalił wniosek o unieważnienie patentu nr [...]. Organ uznał, że wnioskodawca miał interes prawny w domaganiu się unieważnienia spornego patentu, gdyż strony są bezpośrednimi konkurentami na rynku ręcznych narzędzi ogrodniczych. Organ wskazał, że zakres ochrony przedmiotowego patentu określono w zastrzeżeniu niezależnym nr 1 z odpowiednio uzależnionymi zastrzeżeniami zależnymi w ten sposób, że kształtownik, znamienny tym, że w przekroju poprzecznym jest figurą ograniczoną profilami, z których co najmniej dwa podstawowe profile są wyróżnione, a jeden z nich jest półkolem (1) zaś drugi (2) zbliżony jest do prostej bądź jest prostą. Kształtownik, według zastrz. 1, znamienny tym, że ma trzeci profil (3), łukowy. Kształtownik, według zastrz. 1 albo 2, znamienny tym, że punkt (4) przecięcia wysokości profilu pierwszego (1) z jego obwodem leży przeciwległe do punktu (5) przecięcia wysokości trzeciego profilu, łukowego (3) z jego obwodem. Kształtownik, według zastrz. 1 albo 2, znamienny tym, że promienie profili pierwszego (1) i trzeciego (3) są różne. Kształtownik, według zastrz. 1, znamienny tym, że pierwszy profil (1), półkolisty, łączy się z obu stron z profilami (2) zbliżonymi do prostej, bądź będącymi prostymi.

Kolegium uznało za bezzasadny zarzut, że opis nie przedstawiał wynalazku na tyle jasno i wyczerpująco, aby znawca mógł ten wynalazek urzeczywistnić. Jego zdaniem, nie wskazane zostały żadne przyczyny, dla których nie można urzeczywistnić kształtownika, który w przekroju poprzecznym jest figurą ograniczoną profilami, z których co najmniej dwa podstawowe profile są wyróżnione, a jeden z nich jest półkolem zaś drugi zbliżony jest do prostej bądź jest prostą - na przykład takiego, jaki uwidoczniono na rysunku. Uznało, że materiał przedłożony przez wnioskodawcę nie świadczy o braku nowości, czyli o podaniu go do publicznej wiadomości przed datą jego zgłoszenia do ochrony, ani o braku poziomu wynalazczego spornego wynalazku. Odnosząc się do przedłożony wydruk jednego arkusza ze strony internetowej [...]., przedstawiający fragment ramy roweru z datą 05/14/2005, organ uznał, że nie ujawnia żadnego przekroju kształtownika, a tym bardziej przekroju kształtownika zastrzeganego w ww. zastrzeżeniach patentowych spornego patentu. Materiał ten – ewentualnie, niezależnie od jego słabej jakości - wskazuje jedynie na udostępnienie z datą 14 maja 2005 r. możliwości zamawiania ram rowerowych z górną rurą o nieznanym przekroju, a więc nie dowodzi powszechnego udostępnienia spornego wynalazku przed jego datą pierwszeństwa.

Sąd I instancji oddalając skargę na tą decyzję uznał, że organ prawidłowo ocenił, iż w okolicznościach sprawy istniał po stronie wnioskodawcy interes prawny w dochodzeniu unieważnienia spornego patentu z tej przyczyny, że wnioskodawca, jako konkurent uprawnionego w branży narzędzi ogrodniczych i rolniczych wskazał na zamiar korzystania z ww. wynalazku – w jego ocenie niespełniającego ustawowych warunków udzielenia patentu.

Zdaniem Sądu, organ ocenił wskazane, w art. 24 p.w.p., ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu prawidłowo, w sposób odpowiadający w istocie normie obowiązującej w dniu zgłoszenia wynalazku w Urzędzie Patentowym RP. Prawidłowo również organ powołał art. 25 ust. 1 i art. 26 ust. 1 p.w.p.

Wskazując na stan faktyczny sprawy - zakres ochrony spornego patentu określonego w opisie, przykładowym wykonaniem spornego wynalazku przedstawionym na rysunku oraz zastrzeżeniu niezależnym nr 1 z odpowiednio uzależnionymi zastrzeżeniami zależnymi, w ocenie Sądu, organ prawidłowo uznało za bezzasadny zarzut, by opis wynalazku nie przedstawiał go na tyle jasno i wyczerpująco, aby znawca mógł ten wynalazek urzeczywistnić. Urząd Patentowy prawidłowo uznał, że wnioskodawca nie wskazał na żadne przyczyny, dla których nie można urzeczywistnić kształtownika, który w przekroju poprzecznym jest figurą ograniczoną profilami, z których co najmniej dwa podstawowe profile są wyróżnione, a jeden z nich jest półkolem zaś drugi zbliżony jest do prostej bądź jest prostą. Sąd zauważył, że dokumentacja zgłoszonego wynalazku zawierała także opis "kształtownika", w którym określono jego przedmiot i przeznaczenie ("zwłaszcza do wytwarzania trzonków do mocowania narzędzi ogrodniczych i rolniczych"), określono znany stan techniki ("kształtowniki, których przekrojem jest rura kołowa"). W opisie zostało określone na czym polega istota wynalazku.

W ocenie Sądu I instancji, zgłoszenie i wydanie decyzji o udzieleniu patentu na sporny wynalazek nastąpiło po dokonaniu sprawdzenia przez Urząd Patentowy, w ustalonym zakresie, czy są spełnione warunki wymagane do jego uzyskania. Organ prawidłowo uznał, że sporny wynalazek został przedstawiony w zastrzeżeniach, na rysunku oraz w opisie przykładu jego wykonania. Rysunek ten przedstawiał wyraźnie zastrzegany, przykładowy przekrój kształtownika.

Sąd I instancji uznał również, że nie doszło, po stronie organu, do naruszenia art. 33 p.w.p.

Kolegium Orzekające, w ocenie Sądu, prawidłowo oceniło, że materiał przedłożony przez wnioskodawcę nie świadczył o braku nowości, ani o braku poziomu wynalazczego spornego wynalazku, tj. o podaniu go do publicznej wiadomości przed datą jego zgłoszenia do ochrony. Nie budziła zastrzeżeń Sądu ocena organu, że przedłożony wydruk jednego arkusza ze strony internetowej [...], przedstawiającego fragment ramy roweru, z datą "05/14/2005", nie ujawniał żadnego przekroju kształtownika, a tym bardziej przekroju kształtownika zastrzeganego w ww. zastrzeżeniach patentowych spornego patentu. Niezależnie od jego słabej jakości, materiał ten ewentualnie wskazywał na udostępnienie z datą 14 maja 2005 r. możliwości zamawiania ram rowerowych z górną rurą o nieznanym przekroju. Nie dowodzi natomiast powszechnego udostępnienia spornego wynalazku przed datą jego pierwszeństwa.

W podstawie prawnej wyroku Sąd I instancji podał art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.).

R. S.A. w T., skargą kasacyjną zaskarżyła w całości wyrok Sądu I instancji zarzucając mu:

I. Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:

w postaci art. 141 § 4 ppsa poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia w sprawie i przyjęcie, że Skarżąca w toku postępowania nie wskazała na żadne przyczyny, dla których nie można urzeczywistnić przedmiotowego wynalazku, gdy tymczasem Skarżąca obszernie, trzykrotnie, tj. we wniosku o stwierdzenie nieważności patentu z dn. 20 lutego 2015 r. (str. 2-3), w odpowiedzi na postanowienie z dn. 13 stycznia 2016 r. (str. 5-6) oraz w skardze do WSA (str. 4-6) wyjaśniła powody dla których sporne rozwiązanie nie zostało w opisie na tyle jasno i wyczerpująco przedstawione, aby znawca mógł ten wynalazek urzeczywistnić.

w postaci art. 141 § 4 ppsa poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia w sprawie i przyjęcie, że przedmiotowy wynalazek został dostatecznie ujawniony w spornym opisie patentowym ("dokumentacja spornego wynalazku ujawnia jego istotę, skoro przedstawia wszystkie potrzebne dane, które pozwalają znawcy sporne rozwiązanie zastosować"), gdy tymczasem sporny opis patentowy, a w szczególności zastrzeżenia patentowe są na tyle ogólnikowe, nieprecyzyjne i niejednoznaczne, że znawca nie jest w stanie urzeczywistnić istoty wynalazku.

w postaci art. 141 § 4 ppsa poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia w sprawie i przyjęcie, że wydruk ze strony internetowej [...] z datą 14 maja 2005 r. nie ujawnia żadnego przekroju kształtownika zastrzeganego w zastrzeżeniach patentowych spornego patentu, gdy tymczasem powyższy wydruk ze strony internetowej przedstawia rozwiązanie odpowiadające zastrzeżeniu niezależnemu 1 spornego patentu, czym podważa jego nowość.

w postaci art. 141 § 4 ppsa poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia w sprawie i przyjęcie, że wydruk ze strony internetowej [...] z datą 14 maja 2005 r. nie wskazuje na brak posiadania przez przedmiotowe rozwiązanie poziomu wynalazczego, gdy tymczasem uwidoczniona część ramy roweru odpowiada zastrzeżeniu 1 (niezależnemu) spornego patentu, a w konsekwencji podważa jego poziom wynalazczy.

w postaci art. 151 ppsa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi, gdy tymczasem istniały podstawy do jej uwzględnienia.

Naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie:

w postaci art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 200 r, - Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2013 poz. 1410 ze zm., dalej pwp) oraz art. 33 ust. 3 pwp i na tej podstawie błędne przyjęcie, że opis patentowy o nr [...] na Wynalazek pt. "Kształtownik" przedstawia tenże wynalazek na tyle jasno i wyczerpująco, aby znawca mógł ten wynalazek urzeczywistnić (art. 33 ust. 1 pwp ) oraz że zastrzeżenia określają w sposób jednoznaczny, z podaniem cech technicznych, wynalazek oraz zakres żądanej ochrony patentowej (art. 33 ust. 3 pwp), gdy tymczasem sporny opis patentowy, a w szczególności zastrzeżenia patentowe są na tyle ogólnikowe, nieprecyzyjne i niejednoznaczne, że znawca nie jest w stanie urzeczywistnić istoty wynalazku, a zatem nie czynią one zadość wymaganiom z tego artykułu.

w postaci art. 33 ust. 6 pwp poprzez błędne przyjęcie, że "warunki tej normy zostały spełnione", podczas gdy rysunek w spornym opisie patentowym zawiera dodatkową cechę techniczną w postaci "domknięcia" kształtownika, która to cecha nie wynika z żadnego zastrzeżenia patentowego w spornym opisie patentowym i tym samym nie jest objęta zakresem patentu. Jednocześnie przedmiotowy rysunek nie może stanowić podstawy do twierdzenia o dostatecznym ujawnieniu wynalazku w opisie patentowym, skoro wykracza poza zakres zastrzeżeń patentowych, a ponadto w opisie tego przykładu znajduje się alternatywnie określony parametr "zbliżony do prostej lub jest prostą", który powoduje, że przedmiotowy "przykład" w ogóle nie jest przykładem wykonania (czyli konkretnym, jednostkowym urzeczywistnieniem zastrzeganego rozwiązania).

w postaci art. 10 ust. 1 pwp poprzez jego błędne zastosowanie w niniejszej sprawie, gdy tymczasem postępowanie przed Urzędem Patentowym RP które podlegało weryfikacji w postępowaniu przed WSA w Warszawie nie dotyczyło postępowania zgłoszeniowego do którego odnosi się art. 10 ust. 1 pwp, lecz postępowania spornego o unieważnienie patentu, tj. postępowania opartego na podstawach prawnych z art. 89 ust. 1 pwp oraz art. 255 ust 1 pkt 1 pwp.

w postaci art. 89 ust. 1 pwp oraz art. 255 ust 1 pkt 1 pwp oraz art. 255 ust. 4 pwp poprzez błędne odniesienie się WSA w Warszawie do art. 10 pwp, a zatem przeprowadzonego przez Urząd Patentowy RP badania zdolności patentowej spornego wynalazku w postępowaniu zgłoszeniowym, gdy tymczasem przedmiotowa sprawa dotyczy postępowania spornego o unieważnienia patentu, w której dokonuje się weryfikacji prawidłowości decyzji podjętej przez Urząd Patentowy RP w postępowaniu zgłoszeniowym w oparciu o zasadę kontradyktoryjności.

w postaci art. 24 w zw. z art. 27 pwp i na tej podstawie błędnym przyjęciu, że sporne rozwiązanie nadaje się do przemysłowego stosowania, podczas gdy rozwiązanie to ze względu na niejasność i niedookreśloność opisu patentowego, a w szczególności zastrzeżeń patentowych, nie pozwala urzeczywistnić przedmiotowego rozwiązania, a więc nie nadaje się do przemysłowego stosowania.

w postaci art. 24 w zw. z art. 25 ust. 1 i 2 pwp i na tej podstawie błędnym przyjęciu, źe sporne rozwiązanie w dniu pierwszeństwa spełniało wymaganie nowości, gdy tymczasem nie było ono nowe, a więc nie czyniło zadość wymaganiom wynikającym z ww. przepisów.

w postaci art. 24 w zw. z art. 26 ust. 1 pwp poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w okolicznościach przedmiotowej sprawy polegające na przyjęciu, że sporne rozwiązanie w dniu pierwszeństwa posiadało wymagany poziom wynalazczy, gdy tymczasem ujawnienie rozwiązania w opisie patentowym nie dawało podstaw do skonstruowania analizy dotyczącej poziomu wynalazczego metodą "problem - rozwiązanie", a więc nie czyniło zadość wymaganiu wynikającemu z ww. przepisów.

Podnosząc te zarzuty skarżąca kasacyjnie spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponowengo rozpoznania WSA w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnik F. P. Sp. z o.o. w S. wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie kosztów według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie ma usprawiedliwionych podstaw.

W postępowaniu kasacyjnym obowiązuje wynikająca z art. 183 § 1 p.p.s.a. zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami i granicami zaskarżenia, wskazanymi w skardze kasacyjnej. Przytoczone w tym środku prawnym przyczyny wadliwości kwestionowanego orzeczenia determinują zakres jego kontroli przez Sąd drugiej instancji. Do podjęcia działań z urzędu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie w sytuacjach określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a., które w tej sprawie nie występują.

Jak słusznie akcentuje się w orzeczeniach sądów administracyjnych w sytuacji gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie prawa materialnego jak i naruszenie przepisów postępowania – jak ma to miejsce w niniejszej sprawie - w pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje zarzut naruszenia przepisów postępowania.

Chybiony jest wskazany w pkt I ppkt 1-4 petitum skargi kasacyjnej zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez "błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy" przez Sąd I instancji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w rozpoznawanej sprawie brak podstaw aby uznać, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia wymogów określonych przepisem art. 141 § 4 p.p.s.a. Przypomnieć należy, że ustawodawca w art. 141 § 4 p.p.s.a. określił niezbędne elementy uzasadnienia, tj. zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną w dwóch przypadkach: po pierwsze, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, ONSAiWSA 2010, nr 3, poz. 39), po drugie, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób uniemożliwiający przeprowadzenie jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny. W rozpoznawanej sprawie nie występuje żaden z wymienionych przypadków. Uzasadnienie zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne przewidziane w tym przepisie. W uzasadnieniu Sąd I instancji przedstawił bowiem opis tego, co działo się w sprawie w postępowaniu przed organami administracji publicznej oraz przedstawił stan faktyczny przyjęty za podstawę wyroku, wskazując z jakich przyczyn skarga nie zasługuje na uwzględnienie, co umożliwia przeprowadzenie kontroli instancyjnej ustaleń Sądu I instancji w kwestionowanym zakresie. To natomiast, że autor skargi kasacyjnej nie podziela stanowiska Sądu, czy też jego ocena, iż uzasadnienie wyroku jest dla niego nieprzekonywujące, nie stanowi skutecznej przesłanki uwzględnienia tego zarzutu (por. wyrok NSA z dnia 29 kwietnia 2015 r., sygn. akt II GSK 470/14). Zaakcentować należy, iż Sąd I instancji nie ustala stanu faktycznego w sprawie. Jego zadaniem jest natomiast ocena czy stan faktyczny w sprawie został ustalony zgodnie z prawem przez organ administracji i czy został prawidłowo oceniony. Te zadania zaś, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w niniejszym postępowaniu zostały przez Sąd I instancji prawidłowo wypełnione.

Należy wskazać, iż w niniejszej sprawie, która dotyczy unieważnienia patentu na wynalazek mamy do czynienia z szczególnym postępowaniem administracyjnym, które odbiega od reguł (zasad) charakterystycznych dla typowego, klasycznego i ogólnego postępowania administracyjnego. Stosownie do treści art. 255 ust. 1 pkt 1 p.w.p. sprawy o unieważnienie patentu organ patentowy (UP RP) rozpatruje w trybie postępowania spornego, a ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu ocenia się według przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia wynalazku w UP RP. Z uwagi na specyficzny charakter postępowania spornego przed Urzędem Patentowym RP przepisy zawarte w kodeksie postępowania administracyjnego mogą być do niego stosowane wyłącznie odpowiednio, a także z pewnymi, wyraźnymi wyłączeniami. Jak podnosi się w literaturze przedmiotu i w orzecznictwie sądowym ustawodawca, uwzględniając ograniczone możliwości badania przez Urząd Patentowy spełnienia ustawowych warunków wymaganych do uzyskania patentów, praw ochronnych i praw z rejestracji, przyjął założenie, że podstawę wniosków kierowanych do postępowania spornego określa sam wnioskodawca, a organ orzekający rozstrzyga wyłącznie w granicach wniosku i podstawy prawnej wskazanej przez wnioskodawcę (art. 255 ust. 4 p.w.p.). Według judykatury, rygor procedury administracyjnej obowiązującej w postępowaniu spornym oznacza, iż organ ten, orzekając w sprawie, jest związany żądaniem wnioskodawcy, na którym spoczywa ciężar dowodu w zakresie wykazania przesłanek stanowiących w świetle powołanych przepisów podstawę do unieważnienia prawa z patentu. Postępowanie ma charakter sporny, a więc cechuje się kontradyktoryjnością. Zatem spór toczy się między stronami i do nich należy zgłaszanie argumentów na poparcie swego stanowiska, a Urząd Patentowy RP jest związany zakresem żądania wnioskodawcy (por.: wyrok NSA z dnia 7 września 2011 r., II GSK 838/10, ONSA WSA 2013, nr 3, poz. 44; wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2007 r., II GSK 350/06, LEX nr 322819; wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2006 r., II GSK 320/05, LEX nr 193382). Przy tym sformułowanie "granice wniosku o unieważnienie i podstawa prawna wskazana przez wnioskodawcę", zdaniem judykatury, należy rozumieć w ten sposób, że chodzi tu o ścisły związek między wskazanymi podstawami faktycznymi żądania unieważnienia prawa ochronnego a podstawami prawnymi tego żądania, tj. że wskazane podstawy prawne muszą wynikać z podstaw faktycznych żądania. Nie ma zatem związania wskazaną podstawą prawną, jeżeli nie pozostaje ona w bezpośrednim związku z okolicznościami faktycznymi żądania. Prawidłowa podstawa prawna żądania strony wynika z przedstawionej przez nią podstawy faktycznej żądania, co oznacza, że błędne zakwalifikowanie sprawy pod względem prawnym przez stronę poprzez wskazanie nieprawidłowej podstawy prawnej żądania nie jest wiążące dla organu administracji. Organ administracji związany jest bowiem granicami danej sprawy, które wynikają z okoliczności faktycznych sprawy przedstawionych przez wnioskodawcę (sprzeciwiającego).

Przechodząc do zarzutów dot. naruszenia przez Sąd I instancji prawa materialnego przypomnieć należy, iż w niniejszej sprawie jako podstawę swojego żądania wnioskodawca wskazał przepisy art. 25, art. 26 i art. 33 p.w.p., podnosząc zarzut braku nowości spornego wynalazku i zarzut braku poziomu wynalazczego oraz to, że opis nie przedstawia wynalazku na tyle jasno i wyczerpująco, aby znawca mógł ten wynalazek urzeczywistnić. Jako jedyny dowód na brak nowości i poziomu wynalazczego spornego wynalazku wnioskodawca przedłożył wydruk jednego arkusza ze strony internetowej [...], przedstawiający fragment ramy roweru, z datą 05/14/2005, twierdząc, że materiał ten wskazuje na możliwość udostępnienia z data 14 maja 2005 r. zamawiania ram rowerowych z górna rurą o przekroju odpowiadającym zastrzeganemu w spornym patencie, a więc dowodzi powszechnego udostępnienia spornego wynalazku przed datą pierwszeństwa spornego patentu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zasadnie Sąd I instancji podzielił stanowisko organu patentowego, iż wskazany wyżej materiał dowodowy przedłożony przez wnioskodawcę nie świadczy o braku nowości, ani o braku poziomu wynalazczego spornego wynalazku, tj. o podaniu go do publicznej wiadomości przed datą jego zgłoszenia do ochrony. "Przedłożony wydruk jednego arkusza ze strony internetowej [...] (k.5, akt SP. 132.2015), przedstawiającego fragment ramy roweru, z datą 05/14/2005, nie ujawnia bowiem żadnego przekroju kształtownika, a tym bardziej przekroju kształtownika zastrzeganego w ww. zastrzeżeniach patentowych spornego patentu. Materiał ten ewentualnie (niezależnie od jego słabej jakości) wskazuje jedynie na udostępnienie z datą14 maja 2005 r. możliwości zamawiania ram rowerowych z górną rurą o nieznanym przekroju, a więc nie dowodzi powszechnego udostępnienia spornego wynalazku przed datą pierwszeństwa spornego patentu." (s. 7 uzasadnienia zaskarżonej do WSA decyzji UP RP). Wnioskodawca nie przedstawił żadnych dowodów, które określałyby stan techniki w zakresie uzasadniającym stwierdzenie, ze realizacja lub stosowanie wynalazku wynika bezpośrednio z tego stanu, przy uwzględnieniu przeciętnej wiedzy właściwej dla znawcy danej dziedziny techniki. Dla unieważnienia patentu wystarczy, by jedna publikacja ujawniła wszystkie cechy rozwiązania. Warunek nowości nie jest spełniony, jeżeli wcześniejszy dokument, który jest dowodem istniejącego stanu techniki, w sposób jasny i bezpośredni ujawnia istotę wynalazku, a w szczególności jego zastrzegane cechy. Jak już podkreślono materiał w postaci wspomnianego wydruku nie pozwala na ocenę, że na stronie [...] uwidoczniono górna ramę roweru "ucieleśniającą" sporne rozwiązanie. Jak zasadnie podkreśla Sąd I instancji i organ patentowy nie uwidoczniono, a tym bardziej nie jest to "ucieleśnienie" rozwiązania z patentu [...] "Kształtownik".

Odnosząc się do zarzutów 8 i 9 petitum skargi kasacyjnej sprowadzających się do zarzutu błędnego zastosowania przez Sąd I instancji art. 10 ust. 1 p.w.p. "gdy tymczasem postępowanie przed Urzędem Patentowym RP które podlegało weryfikacji w postępowaniu przed WSA w Warszawie nie dotyczyło postępowania zgłoszeniowego do którego odnosi się art. 10 ust. 1 pwp, lecz postępowania spornego o unieważnienie patentu, tj. postępowania opartego na podstawach prawnych z art. 89 ust. 1 pwp oraz art. 255 ust 1 pkt 1 pwp", stwierdzić trzeba, iż nie są one zasadne, a nawet są niezrozumiałe. Jak słusznie podkreślił Sąd I instancji co do zasady, unieważnienie prawa wyłącznego, w tym patentu, udzielonego stronie postępowania zgłoszeniowego, służy skorygowaniu błędu popełnionego przy jego udzieleniu, polegającego na przyznaniu tego prawa, mimo braku ustawowych warunków jego udzielenia. Jednakże, uwzględniając niewątpliwie zasadę trwałości decyzji administracyjnych, ustawodawca zastrzegł w art. 89 ust. 1 p.w.p., kiedy patent może być unieważniony w całości lub w części. Organ poprawnie wskazał, że ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu ocenia się według przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia wynalazku w Urzędzie Patentowym RP (art. 255 ust. 1 pkt 1 p.w.p.). Z akt administracyjnych niniejszej sprawy wynika, że wynalazek został zgłoszony 18 listopada 2005 r., a obowiązujące wówczas organ podstawy prawne udzielenia patentu to: art. art. 24, 25, 26 i 33 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz.U z 2003 r., Nr119, poz.1117 ze zm.). Kluczową kwestią zatem jest zbadanie, czy Urząd Patentowy RP dokonał prawidłowych ustaleń i oceny w zakresie zarzutów objętych wnioskiem o unieważnienie spornego patentu, czy normy regulujące ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu zostały prawidłowo zastosowane poprzez odniesione do stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie zgłoszenia, tj. 18 listopada 2005 r. We wskazanym wyżej zakresie Sąd I instancji badał zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, wbrew twierdzeniom autorki skargi kasacyjnej, nie tracąc z pola widzenia, iż niniejsze postępowanie toczy się w ramach postępowania spornego (charakteryzującego się kontradyktoryjnością) o unieważnienie patentu, tj. w oparciu o art. 89 ust. 1 p.w.p. w zw. z art. 255 ust. 1 pkt 1 p.w.p.

Niezasadne w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego są zarzuty pomieszczone w punkach 6 i 7 petitum skargi kasacyjnej, a dotyczące naruszenia przez Sąd I instancji art. 33 ust. 1 p.w.p. oraz art. 33 ust. 3 i art. 33 ust. 6 p.w.p., które zmierzają do wykazania, iż opis patentowy o nr [...] na wynalazek pt. "Kształtownik", zastrzeżenia i rysunek w spornym opisie patentowym nie są prawidłowo wykonane. Zarzuty te nie zostały poparte przez stronę skarżącą żadnymi dowodami w postaci np. opinii specjalistów z danej dziedziny, a sprowadzają się jedynie do własnego przekonania strony, nie popartego innymi obiektywnymi dowodami. Jak zasadnie stwierdzono w uzasadnieniu zaskarżonego tu wyroku WSA organ nie naruszył art. 33 p.w.p. Zgodne z unormowaniami zawartymi w art. 33 ust. 1 p.w.p., opis wynalazku powinien przedstawiać wynalazek na tyle jasno i wyczerpująco, aby znawca mógł ten wynalazek urzeczywistnić. Opis powinien m.in. przedstawiać w sposób szczegółowy przedmiot rozwiązania, a także przykład lub przykłady realizacji bądź stosowania danego wynalazku. Ponadto, zastrzeżenia patentowe powinny być w całości poparte opisem wynalazku i określać w sposób zwięzły, lecz jednoznaczny, przez podanie cech technicznych rozwiązania, zastrzegany wynalazek oraz zakres żądanej ochrony patentowej (art. 33 ust. 3 p.w.p.). Z treści art. 63 ust. 2 p.w.p. wynika, że zakres przedmiotowy patentu określają zastrzeżenia patentowe, zawarte w opisie patentowym. Opis wynalazku i rysunki mogą służyć do wykładni zastrzeżeń patentowych. Ust. 31 art. 33 p.w.p. stanowi, że każde zastrzeżenie powinno być ujęte jasno, w jednym zdaniu lub równoważniku zdania. Ust. 4 art.33 p.w.p. przewiduje, że oprócz zastrzeżenia niezależnego lub zastrzeżeń niezależnych, które powinny przedstawiać ogół cech zgłaszanego wynalazku bądź kilku wynalazków, ujętych zgodnie z art. 34 w jednym zgłoszeniu, w zgłoszeniu może występować odpowiednia liczba zastrzeżeń zależnych dla przedstawienia wariantów wynalazku lub sprecyzowania cech wymienionych w części znamiennej zastrzeżenia niezależnego lub innego zastrzeżenia zależnego. Ust. 41 tegoż przepisu reguluje, że wzajemne powiązanie w układzie zastrzeżenia niezależnego i zastrzeżeń zależnych powinno być wyraźnie przedstawione w zgłoszeniu. Ust. 5 stanowi, że skrót opisu, o którym mowa w art. 31 ust. 1 pkt 4 p.w.p., powinien zawierać zwięzłą i jasną informację określającą przedmiot i charakterystyczne cechy techniczne wynalazku oraz wskazanie jego przeznaczenia, jeżeli nie wynika to z określenia samego przedmiotu. Przepis art. 936 ust. 1 p.w.p. stosuje się odpowiednio. Ust. 6 art. 33 p.w.p. stanowi, że rysunki, o których mowa w art. 31 ust. 2, powinny w sposób czytelny, w połączeniu z opisem i zastrzeżeniami patentowymi, odtwarzać przedmiot wynalazku w ujęciu schematycznym, bez tekstu, z wyjątkiem pojedynczych wyrazów, gdy są one konieczne. Zgłoszenie może zawierać kilka arkuszy rysunków. Na jednym arkuszu może znajdować się więcej niż jedna figura, lecz wyraźnie oddzielona jedna od drugiej. Słusznie zaakcentował uczestnik postępowania, w odpowiedzi na skargę kasacyjną, iż przy tworzeniu opis patentowego jest zalecane, a nie obowiązkowe, odniesienie się do wynalazków i wzorów użytkowych i nie jest konieczne (choć jest możliwe) podawanie proporcji. Jeśli skarżąca twierdzi, iż w tym przypadku bez znajomości proporcji nie można odtworzyć wynalazku, powinna to wykazać, czego nie uczyniła. Podobnie skarżąca nie przedstawiła w toku postępowania przed organem i Sądem I instancji dowodów na poparcie swoich twierdzeń, dotyczących zastrzeżeń patentowych, w szczególności tego, że przekrój jest popularną nazwą kształtownika. Podkreślić należy, iż opis patentowy przedmiotowego (spornego) wynalazku obejmuje dodatkowo rysunek, który w połączeniu z zastrzeżeniami patentowymi pozwala na określenie jego przedmiotu. Co do zasady zastrzeżenia patentowe nie muszą w sposób bardzo szczegółowy przedstawiać wynalazku, a jedynie go w sposób zwięzły określać. Zgodnie ze stanowiskiem doktryny i judykatury to opis wynalazku ma ujawniać jego istotę, a więc w toku badania merytorycznego następuje sprawdzenie, czy złożony opis spełnia m. in. warunek dostatecznego ujawnienia wynalazku, a część wyglądająca zewnętrznie na zastrzeżenia patentowe odpowiada rzeczywistej funkcji przewidzianej dla zastrzeżeń. Treść zastrzeżeń patentowych nie może wykraczać poza rozwiązanie ujawnione w opisie. W opisie natomiast mogą pojawić się dodatkowe cechy techniczne, które jednak pozostają poza ochroną. Rację ma uczestnik postępowania twierdząc, iż: "W przedmiotowym postępowaniu mamy do czynienia z unieważnieniem patentu, a nie postępowaniem o naruszenie. Podkreślić należy stanowczo, że argumentacja przedstawiona przez Skarżącą dotycząca tego na jakiej podstawie powinna zostać ustalona istota wynalazku nie ma żadnego związku z niniejszą sprawą i nie wpływa w żaden sposób na ocenę zdolności ochronnej wynalazku. Nieuzasadnione są twierdzenia, iż przykłady wykonania i rysunki nie mają znaczenia przy ocenie co weszło do domeny publicznej. Wynalazek musi zawierać wskazówki umożliwiające jego zastosowanie przeciętnemu fachowcowi z danej dziedziny techniki po przeprowadzeniu zwykłych zabiegów adaptacyjnych." (s. 6 odpowiedzi uczestnika na skargę kasacyjną).

Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej pomieszczonych w punktach 10, 11 i 12 petitum skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny ich nie podzielił. Zasadnie zarówno organ patentowy, jak i WSA uznały, iż skarżąca Spółka nie przedstawiła w toku postępowania żadnego dowodu – w postaci choć jednej wcześniejszej publikacji – który ujawnia wszystkie cechy spornego rozwiązania. Nie przedstawiła wcześniejszego dokumentu, który jest dowodem istniejącego stanu techniki, który w sposób jasny i bezpośredni ujawnia istotę rozwiązania, a w szczególności jego zastrzegane cechy. Jak już podkreślono wyżej i ze wskazanych tam powodów, za taki dowód nie można uznać przedmiotowego wydruku jednego arkusza ze strony [...]. Zatem zarzuty dotyczące braku nowości i poziomu wynalazczego spornego wynalazku oraz braku nadawania się do przemysłowego stosowania, są niezasadne, a co najmniej przedwczesne. Słusznie przyjął Sąd I instancji, iż organ patentowy w niniejszej sprawie ocenił prawidłowo wskazane w art. 24, art. 25, art. 26 i art. 27 p.w.p. ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu, "w sposób odpowiadający w istocie normie obowiązującej w dniu zgłoszenia wynalazku w Urzędzie Patentowym RP)." (s. 14 uzasadnienia zaskarżonego wyroku WSA).

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o treść art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.