Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1369/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-01-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 302 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2013 poz 1650
law: Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
article: art. 2 ust. 1 pkt 14
journal: Dz.U. 2015 poz 149
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - tekst jednolity
article: art. 184
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Miron (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Teresa Kobylecka Sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant: asystent sędziego Małgorzata Mańkowska po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej L. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 lutego 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 3171/15 w sprawie ze skargi L. M. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] 2015 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od L. M. na rzecz Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 lutego 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 3171/15 oddalił skargę L. M. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Komendant Placówki Straży Granicznej w Gdańsku z decyzją z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] orzekł o zobowiązaniu L. M. (obywatelki [...]) do powrotu oraz o zakazie jej ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres 1 roku od dnia doręczenia decyzji. W podstawie prawnej powołał art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2013 r., poz. 1650 ze zm.; dalej: ustawa o cudzoziemcach).

Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców po rozpatrzeniu odwołania cudzoziemki decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] uchylił decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej terminu dobrowolnego powrotu i wyznaczył nowy termin – 30 dni od dnia doręczenia decyzji organu drugiej instancji, a w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że skarżąca wjechała do Polski w dniu 19 lutego 2014 r. na podstawie polskiej wizy krajowej z terminem ważności od 16 lutego 2014 r. do 14 sierpnia 2014 r., uprawniającej cudzoziemkę do pobytu w celu podjęcia pracy przez okres 180 dni. Wizę skarżąca uzyskała na podstawie oświadczenia o zamiarze powierzenia jej pracy wystawionego przez firmę X. Skarżąca nie podjęła pracy w tej firmie a w firmie Y w restauracji [...] w S. Kontrola przeprowadzona w dniach 9 – 17 kwietnia 2015 r. przez funkcjonariuszy Placówki Straży Granicznej w Gdańsku wykazała, że od 1 marca 2014 r., tj. od dnia podpisania umowy o pracę, do 20 listopada 2014 r., tj. do dnia uzyskania zezwolenia na pracę, skarżąca była zatrudniona bez zezwolenia na pracę. Ponadto od 21 listopada 2014 r. do dnia rozpoczęcia kontroli, tj. 9 kwietnia 2015 r., cudzoziemka wykonywała pracę niezgodnie z warunkami płacowymi wskazanymi w zezwoleniu na pracę (w zezwoleniu wskazano na wynagrodzenie nie niższe niż 2000 zł brutto / miesiąc, natomiast skarżąca otrzymywała wynagrodzenie zgodnie z zawartą umową w wysokości 1800 zł / miesiąc). Również Y nie dopełnił obowiązku uiszczania składek na Fundusz Pracy w związku z zatrudnieniem skarżącej. Na wniosek Komendanta Placówki Straży Granicznej w Gdańsku o ukaranie skarżącej i jej pracodawcy Sąd Rejonowy w S. wyrokami z dnia [...] czerwca 2015 r. uznał Y winnym zarzucanego mu wykroczenia powierzenia skarżącej wykonywania pracy wbrew obowiązującym przepisom, a skarżącą winną zarzucanego jej wykroczenia polegającego na wykonywaniu pracy niezgodnie z obowiązującymi przepisami.

Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy stwierdził, że organ pierwszej instancji prawidłowo zastosował art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach.

Za prawidłowe Szef Urzędu uznał także ustalenia organu pierwszej instancji w zakresie wystąpienia okoliczności stanowiących negatywne przesłanki w przedmiocie zobowiązania cudzoziemca do powrotu, o których mowa w art. 303 ust. 1 w zw. z art. 348 i art. 351 ustawy o cudzoziemcach. W ocenie organu odwoławczego wykonanie zaskarżonej decyzji nie naruszy prawa cudzoziemki do poszanowania jej życia rodzinnego i prywatnego. Stwierdził, że sytuacja skarżącej nie uzasadnia udzielenia jej zgody na pobyt ze względów humanitarnych czy pobyt tolerowany.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu stwierdził, że oświadczenie zarejestrowane przez X z pewnością nie legitymizowało zatrudnienia skarżącej w firmie Y. Podniósł też, że skarżąca przed podjęciem pracy winna dopełnić należytej staranności, aby zapoznać się z przepisami obowiązującymi w naszym kraju w przedmiocie podejmowania przez cudzoziemców pracy i nie podejmować jej bez stosownego zezwolenia albo niezgodnie z warunkami w nim określonymi. Z dokumentacji sprawy nie wynika, by skarżąca została wprowadzona w błąd przez pracodawcę odnośnie do legalności jej zatrudnienia i wykonywania przez nią pracy. Dodał, że uzyskanie przez cudzoziemkę pozwolenia na pobyt czasowy i pracę po fakcie ujawnienia przedmiotowego wykroczenia (decyzja Wojewody Pomorskiego z dnia [...] kwietnia 2015 r., udzielająca skarżącej zezwolenia na pobyt czasowy i pracę z terminem ważności do 31 grudnia 2016 r.) nie stanowi podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie L. M. zarzuciła organowi naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 11, art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) polegające na:

– niedostatecznej analizie stanu faktycznego i braku ustosunkowania się do argumentacji z odwołania, że nieprawidłowości związane z zatrudnieniem skarżącej nie wynikały z jej winy, a były rezultatem zachowania pracodawcy, na które skarżąca nie miała wpływu;

– niedopełnienia przez organ obowiązku wszechstronnego i wnikliwego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy poprzez pominięcie istotnego faktu, że skarżąca dopełniła wszystkich obowiązków jakie nakładały na nią obowiązujące przepisy prawa, legitymowała się zarówno oświadczeniem o zamiarze powierzenia jej pracy jak i zezwoleniem na pracę, a jedynym uchybieniem była okoliczność, że pracodawca, a nie skarżąca, zbyt późno rozpoczął postępowanie zmierzające do uzyskania pozwolenia na pracę;

Nadto zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego:

– art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach poprzez jego zastosowanie i uznanie, że skarżąca w ogóle wykonywała pracę bez zezwolenia na pracę lub zarejestrowanego w powiatowym urzędzie pracy oświadczenia pracodawcy o zamiarze powierzeniu mu wykonywania pracy, podczas gdy skarżąca wykonywała pracę najpierw na podstawie zarejestrowanego w powiatowym urzędzie pracy oświadczenia, a następnie uzyskała wymagane zezwolenie na pracę;

– art. 87 ust. 1 pkt 12 i ust. 2 pkt 9 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy poprzez ich niezastosowanie i uznanie, że skarżąca nie była uprawniona do wykonywania pracy na terytorium RP, podczas gdy dopełniła ona obowiązków, jakie nakładały na nią przepisy, tym samym była uprawniona do wykonywania pracy na terytorium RP;

– art. 88h ust. 1 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy poprzez jego zastosowanie w stosunku do skarżącej, podczas gdy przepis nakłada obowiązek uwzględnienia w umowie z cudzoziemcem warunków zawartych w zezwoleniu na pracę na pracodawcę, a nie na pracownika.

Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.

Przywołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargę oddalił.

Sąd podkreślił, że orzekając na podstawie art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach organ nie działa w granicach uznania administracyjnego i ma obowiązek wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu w przypadku zaistnienia przesłanek określonych w tym przepisie. Odwołując się do legalnej definicji nielegalnego wykonywania pracy przez cudzoziemca zawartej w art. 2 ust. 1 pkt 14 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2015 r., poz. 149; dalej: ustawa o promocji zatrudnienia) oraz przepisów art. 87 ust. 1 pkt 12 lit. c i art. 88 pkt 1 tej ustawy wskazał, że cudzoziemiec posiadający zezwolenie na pobyt czasowy może podejmować w Polsce pracę po uprzednim uzyskaniu stosownego zezwolenia. Dopuszczając się wykroczenia, polegającego na nielegalnym wykonywaniu pracy, skarżąca wyczerpała dyspozycję art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach, toteż w ocenie Sądu wydanie zaskarżonej decyzji było zasadne.

Sąd podkreślił, że organ odwoławczy rozważył również, czy w sprawie nie znajdują zastosowania przepisy art. 303 ust. 1 w zw. z art. 348 i art. 351 ustawy o cudzoziemcach. Sąd podzielił stanowisko organu, że nie zachodzi żadna z przesłanek wskazanych w art. 303 ust. 1 ustawy, jak również brak jest podstaw do udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych i nie występują przesłanki do udzielenia zgody na tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów postępowania Sąd wskazał, że bez znaczenia dla podjętego rozstrzygnięcia jest okoliczność, czy nieprawidłowości związane z zatrudnieniem skarżącej nie wynikały z jej winy, ale były rezultatem zachowania pracodawcy, na które skarżąca nie miała żadnego wpływu. Wyjaśnił, że w art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach nie uzależniono zastosowania sankcji w postaci zobowiązania cudzoziemca do powrotu od ustaleń w zakresie nieświadomego (umyślnego czy też nieumyślnego) naruszenia przepisów o zatrudnieniu przez cudzoziemca. Sąd nie zgodził się ze skarżącą, że dopełniła ona wszystkich obowiązków wynikających z przepisów prawa, skoro podjęła zatrudnienie nie w firmie X, a w innej firmie, bez zezwolenia i bez zarejestrowanego w Powiatowym Urzędzie Pracy oświadczenia faktycznego pracodawcy skarżącej o zamiarze powierzenia jej wykonywania pracy. Podzielił stanowisko organu, że oświadczenia X nie legitymizowało zatrudnienia skarżącej w firmie Y.

Sąd nie uwzględnił również zarzutu naruszenia art. 302 ust.1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach. Stwierdził, że skarżąca wykonywała pracę u innego pracodawcy niż X, która złożyła oświadczenie o zamiarze zatrudnienia jej, a zatem pracowała bez zezwolenia na pracę. Odnośnie do naruszenia art. 88h ust. 1 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia wyjaśnił, że przepis ten nie był podstawą orzekania w sprawie, toteż nie mogło dojść do jego naruszenia.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła L. M.

Wyrok zaskarżyła w całości i zarzuciła Sądowi pierwszej instancji naruszenie prawa materialnego:

a) art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że bez znaczenia dla zastosowania jego dyspozycji jest okoliczność braku winy, a w konsekwencji jego nieuprawnione zastosowanie w przedmiotowej sprawie oraz uznanie, że skarżąca w ogóle wykonywała pracę bez wymaganego zezwolenia na pracę lub zarejestrowanego w powiatowym urzędzie pracy oświadczenia pracodawcy o zamiarze powierzenia jej wykonywania pracy;

b) art. 2 ust. 1 pkt 14 ustawy o promocji zatrudnienia polegające na ustaleniu, że praca wykonywana w warunkach określonych w art. 87 ust. 1 pkt 12 i ust. 2 pkt 9 jest wykonywaniem pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nielegalnie.

W oparciu o powyższe skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji w zakresie, w jakim utrzymała ona w mocy decyzję organu pierwszej instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Dodatkowo wniesiono o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej w zakresie pierwszego postawionego zarzutu skarżąca kasacyjnie nie zgodziła się z dokonaną przez Sąd pierwszej instancji interpretacją art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach, zgodnie z którą bez znaczenia pozostaje brak winy cudzoziemca w wykonywaniu pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W ocenie strony z literalnego brzmienia tego przepisu nic takiego nie wynika. Dodatkowo podniesiono, że § 1 pkt 20 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 kwietnia 2015 r. w sprawie przypadków, w których powierzenie wykonywania pracy cudzoziemcowi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest dopuszczalne bez konieczności uzyskania zezwolenia na pracę, kierowany jest do pracodawcy, a nie do cudzoziemca. Wskazano, że skarżąca nawet nie miała wpływu na to, co zostało wpisane w tym oświadczeniu i czy było to zgodne z rzeczywistym zamiarem przyszłego pracodawcy i ustaleniami dokonanymi przez strony. W ocenie skarżącej kasacyjnie istotne znaczenie dla oceny naruszenia art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach ma również udzielenie jej zezwolenia na pobyt czasowy i pracę na terenie Rzeczypospolitej Polskiej na mocy decyzji Wojewody Pomorskiego z dnia [...] kwietnia 2015 r.

Skarżąca kasacyjnie zakwestionowała również ustalenie, że w okresie od 21 listopada 2014 r. do 9 kwietnia 2015 r. wykonywała pracę niezgodnie z warunkami określonymi w uzyskanym zezwoleniu na pracę poprzez pobieranie niższego wynagrodzenia, niż zostało to określone w zezwoleniu. Podniosła, że ze zgromadzonego materiału nie wynika, aby dobrowolnie pobierała ona zaniżone wynagrodzenie. Wskazała, że to pracodawca, a nie ona, nie dotrzymał warunków udzielonego zezwolenia, bowiem wysokość rzeczywiście wypłacanego wynagrodzenia zależy od woli pracodawcy.

Uzasadniając zarzut naruszenia art. 2 ust. 1 pkt 14 ustawy o promocji zatrudnienia skarżąca kasacyjnie wskazała, że z materiału dowodowego sprawy nie wynika, aby przez okres od 1 marca 2014 r. do 9 kwietnia 2015 r. wykonywała ona pracę nielegalnie. W tym okresie wykonywała ona pracę odpowiednio w oparciu o oświadczenie X z dnia 29 października 2013 r. o zamiarze powierzenia wykonywania pracy skarżącej, w którym określono, że będzie ona wykonywać pracę w R. na stanowisku kucharza, od 1 grudnia 2013 r. na podstawie umowy o pracę. Zgodnie z poleceniami przełożonego skarżąca wykonywała pracę na rzecz Y, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Y w T. Skarżąca kasacyjnie zwróciła uwagę, że była ona zobowiązana wykonywać polecenia pracodawcy, co też uczyniła. Skarżąca nie była świadoma tego, jakie dane pracodawcy i miejsce pracy zostały wskazane w oświadczeniu złożonym w Urzędzie Pracy i czy pracodawca dopełnił wszelkich formalności zmierzających ewentualnie do zgłoszenia w Urzędzie Pracy warunków jej zatrudnienia. Jej podstawowym obowiązkiem jako pracownika było wykonywanie poleceń pracodawcy, a zatem wykonywanie pracy w miejscu wskazanym przez pracodawcę. Zdaniem strony powyższe okoliczności wskazują, że wykonywanie przez nią skarżącą pracy nie stanowiło pracy nielegalnej w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 14 ustawy o promocji zatrudnienia, lecz było wykonywaniem pracy w warunkach określonych w art. 87 ust. 1 pkt 12 i ust. 2 pkt 9 tej ustawy, co wyłączało zastosowanie art. 302 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 powołanej ustawy, a taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie, to Sąd rozpoznający sprawę związany jest granicami kasacji.

Rozpoznając w powyższych granicach wniesioną skargę kasacyjną należało uznać, że nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw.

Analiza zarzutów skargi kasacyjnej prowadzi do wniosku, że rozstrzygnięcie sprawy wymaga odpowiedzi na pytanie, czy niewadliwie ustalony przez organy administracji stan faktyczny, zaakceptowany przez Sąd pierwszej instancji, pozwalał na stwierdzenie, że cudzoziemka wykonywała pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nielegalnie, to jest niezgodnie z założeniami ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U z 2017 r. poz. 1065). Na tak zadanie pytanie należało udzielić odpowiedzi twierdzącej.

Należy bowiem przypomnieć, iż cudzoziemka wjechała na terytorium Polski na podstawie wizy krajowej ważnej w okresie od 16 lutego 2014 r. do 14 sierpnia 2014 r. i w tym okresie przez 180 dni uprawniona była do podjęcia pracy zgodnie z treścią oświadczenia o zamiarze powierzenia jej pracy, złożonego przez firmę X. Skarżąca nie podjęła jednak pracy u ww. pracodawcy, lecz została zatrudniona przez Y. Nie ma racji autor skargi kasacyjnej twierdząc, że takie działanie cudzoziemki nie przemawia za nielegalnością jej zatrudnienia, albowiem zobowiązana ona była do wykonywania poleceń przełożonego – pracodawcy. Skarżąca, czego nie zauważa autor skargi kasacyjnej, zawarła bowiem umowę o pracę nie z podmiotem, który złożył oświadczenie o zamiarze powierzenia cudzoziemce pracy (w tym wypadku mogłoby być uzasadnione twierdzenie o konieczności wykonywania poleceń pracodawcy), lecz z podmiotem, u którego faktycznie praca ta była wykonywana – firmą Y. Nie można zatem podzielić argumentów skarżącej kasacyjnie, że zobowiązana ona była do wykonywania poleceń pracodawcy, skoro X nie była w tym okresie jej pracodawcą.

Nie ma także racji skarżąca kasacyjnie twierdząc, iż rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 kwietnia 2015 r. w sprawie przypadków, w których powierzenie pracy cudzoziemcowi na terenie Rzeczypospolitej Polskiej jest dopuszczalne bez konieczności uzyskiwania zezwolenia na pracę (Dz.U. z 2015 r. poz. 588) jest skierowane jedynie do pracodawcy, a to zwalnia cudzoziemca od respektowania prawa w zakresie warunków zatrudnienia. Rozporządzenie to wymienia jedynie enumeratywnie sytuacje, w których powierzenie cudzoziemcowi wykonywanie pracy nie wymaga uzyskania stosownego zezwolenia. Niezależnie od powyższego wskazać należy, że rozporządzenie to nie mogło mieć zastosowanie do skarżącej kasacyjnie. § 1 pkt 20 tego aktu wskazuje, że nie wymaga się uzyskania ww. zgody w stosunku do cudzoziemców będących obywatelami (...) Republiki Gruzji, wykonujących pracę przez okres nieprzekraczający 6 miesięcy w ciągu kolejnych 12 miesięcy, niezależnie od liczby podmiotów powierzających im wykonywanie pracy, jeżeli przed podjęciem przez cudzoziemca pracy powiatowy urząd pracy, właściwy ze względu na miejsce pobytu stałego lub siedzibę podmiotu powierzającego wykonywanie pracy, zarejestrował pisemne oświadczenie tego podmiotu o zamiarze powierzenia wykonywania pracy temu cudzoziemcowi, określające nazwę zawodu, miejsce wykonywania pracy, datę rozpoczęcia i okres wykonywania pracy, rodzaj umowy stanowiącej podstawę wykonywania pracy oraz wysokość wynagrodzenia brutto za pracę, informujące o braku możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych w oparciu o lokalny rynek pracy oraz o zapoznaniu się z przepisami związanymi z pobytem i pracą cudzoziemców, a praca ta wykonywana jest na podstawie pisemnej umowy na warunkach określonych w oświadczeniu. Z akt sprawy wynika, co nie jest kwestionowane przez skarżącą kasacyjnie, że zawarła umowę o pracę dnia 23 kwietnia 2014 r. na okres od 1 marca 2014 r. do 14 sierpnia 2014 r., zaś zezwolenie na pracę jej pracodawca uzyskał dopiero 21 listopada 2014 r., a zatem po zawarciu umowy o pracę. Już tylko na marginesie wskazać należy, że przedmiotowe rozporządzenie weszło w życie 1 maja 2015 r. (§3) w sytuacji, gdy cudzoziemka wykonywała pracę bez stosownego zezwolenia w okresie 1 marca – 14 sierpnia 2014 r. Rozporządzenie to żadną miarą nie mogło zatem mieć zastosowania w niniejszej sprawie.

Nie można także zgodzić się ze skarżącą, że sankcja wynikająca z art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach może mieć zastosowanie jedynie w sytuacjach świadomego, zawinionego podjęcia pracy przez cudzoziemca bez wymaganych zezwoleń. Redakcja tego przepisu nie pozwala na ograniczenia obowiązku jego zastosowania od wiedzy cudzoziemca o obowiązku dopełnienia formalności przez niego lub przez pracodawcę co do legalności zatrudnienia. Warto także zwrócić uwagę, że omawiana przesłanka reguluje 3 niezależnie od siebie przypadki, których wystąpienie obliguje organ do wydania decyzji zobowiązującej cudzoziemca do powrotu:

– wykonywanie pracy bez zezwolenia,

– wykonywanie pracy bez zarejestrowanego oświadczenia pracodawcy o zamiarze powierzenia mu wykonywania pracy,

– ukaranie grzywną za nielegalne wykonywanie pracy.

Ustawodawca wprowadził tak daleko idącą sankcję we wszystkich przypadkach, w których cudzoziemiec wykonuje (wykonywał) pracę niezgodnie z przepisami o zatrudnieniu na terytorium Polski niezależnie od stopnia zawinienia. Art. 125 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia wskazuje, że orzekanie w sprawach o czyny, o których mowa w art. 119-123, następuje w trybie przepisów ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. – Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz. U. z 2013 r., poz. 395 ze zm.), co oznacza, że czyny określone w tych przepisach stanowią wykroczenie. Kodeks wykroczeń w art. 5 stanowi, że wykroczenie można popełnić zarówno umyślnie, jak i nieumyślnie, chyba, że ustawa przewiduje odpowiedzialność tylko za wykroczenie umyślne. Skoro ustawodawca nie określił w ustawie o promocji zatrudnienia, że ww. czyn może być popełniony jedynie w sposób kwalifikowany, to wskazuje to, że dla zastosowania omawianej sankcji stopień zawinienia cudzoziemca pozostaje bez znaczenia.

W świetle powyższego należało uznać, że nie ma racji skarżąca kasacyjnie wskazując, że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane z naruszeniem wskazanych przepisów prawa materialnego. Trafnie Sąd pierwszej instancji ocenił, że kontrolowana przez niego decyzja została wydana w zgodzie z art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach, albowiem cudzoziemka wykonywała nielegalnie pracę w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 14 ustawy o promocji zatrudnienia.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił również zarzutów skarżącej w zakresie wykonywania przez nią pracy niezgodnie z warunkami określonymi w zezwoleniu na pracę w związku z pobieraniem zaniżonego wynagrodzenia. Obowiązkiem cudzoziemca jest bowiem wykonywanie pracy zgodnie z udzielonym zezwoleniem. Natomiast na marginesie wskazać należy, że podniesione przez skarżącą kasacyjnie zarzuty żadną miarą nie mogły odnieść spodziewanego skutku, gdy weźmie się pod uwagę (czego nie zaakcentował Sąd pierwszej instancji ani organ administracji), że wyrokiem z dnia [...] czerwca 2015 r., a zatem przed wydaniem ostatecznej decyzji, Sąd Rejonowy w S. uznał skarżącą za winną popełnienia wykroczeń związanych z nielegalnym wykonywaniem pracy i skazał ją karę grzywny. Okoliczność ta sama przez się uzasadniała konieczność wydania decyzji zobowiązującej do powrotu, co wprost wynikało z treści art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach wg brzmienia obowiązującego w dacie wydawania zaskarżonej decyzji.

W tym stanie rzeczy wobec stwierdzenia, że zarzuty skargi kasacyjnej nie zasługują na uwzględnienie, skargę kasacyjną należało oddalić

Mając powyższe na uwadze, działając w oparciu o art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.