Wyrok NSA, sygn. akt III SA 249-250/97
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1998-08-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Opłata skarbowa
Podatek od towarów i usług
Koncesje
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1 pkt 5 lit. a
journal: Dz.U. 1989 nr 4 poz. 23
law: Ustawa z dnia 31 stycznia 1989 r. o opłacie skarbowej.
article: art. 4 pkt 2, art. Zał. Nr 2 poz. 13
journal: Dz.U. 1993 nr 11 poz. 50
law: Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
article: art. 18-21
journal: Dz.U. 1994 nr 58 poz. 239
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 28 marca 1994 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi i funduszach powierniczych.
article: par. 63 pkt 13
journal: Dz.U. 1992 nr 53 poz. 253
law: Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 26 czerwca 1992 r. w sprawie opłaty skarbowej.
Teza: Skoro Spółka nie posiadała stosownego zezwolenia Komisji Papierów Wartościowych, a więc nie była "przedsiębiorstwem maklerskim" w rozumieniu ustawy z dnia 22 marca 1991 r. - Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi i funduszach powierniczych /Dz.U. 1994 nr 58 poz. 239 ze zm./, tym samym zawierane przez nią umowy kupna papierów wartościowych nie były zwolnione od opłaty skarbowej na podstawie par. 63 pkt 13 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 czerwca 1992 r. w sprawie opłaty skarbowej /Dz.U. nr 53 poz. 253 ze zm./.

TEZY

Skoro Spółka nie posiadała stosownego zezwolenia Komisji Papierów Wartościowych, a więc nie była "przedsiębiorstwem maklerskim" w rozumieniu ustawy z dnia 22 marca 1991 r. - Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi i funduszach powierniczych /Dz.U. 1994 nr 58 poz. 239 ze zm./, tym samym zawierane przez nią umowy kupna papierów wartościowych nie były zwolnione od opłaty skarbowej na podstawie par. 63 pkt 13 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 czerwca 1992 r. w sprawie opłaty skarbowej /Dz.U. nr 53 poz. 253 ze zm./.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skarg (...) Towarzystwa Finansowego "S." Sp. z o.o. w W. na decyzje Izby Skarbowej w W. z dnia 13 stycznia 1997 r. (...) w przedmiocie wymiaru opłaty skarbowej od umów sprzedaży obligacji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Izba Skarbowa w W. trzema decyzjami z dnia 13 stycznia 1997 r. (...) utrzymała w mocy decyzje Urzędu Skarbowego W.-P. z dnia 18 października 1996 r. w przedmiocie wymiaru opłaty skarbowej od umów sprzedaży obligacji.

W uzasadnieniu podano, że Przedsiębiorstwo Stalowych Konstrukcji Elektroenergetycznych "E." w K. w dniach 31 stycznia, 28 maja i 29 września 1994 r. sprzedało (...) Towarzystwu Finansowemu "S." Sp. z o.o. w W. obligacji Skarbu Państwa na kwotę odpowiednio 361.240, 300.630 i 240.480 PLN nie przedkładając tych umów do wymiaru opłaty skarbowej.

W związku z powyższym Urząd Skarbowy działając na podstawie art. 104 Kpa, art. 1 ust. 1 pkt 2 lit. "a" ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o opłacie skarbowej /Dz.U. nr 4 poz. 23 e zm./ i par. 58 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 czerwca 1992 r. w sprawie opłaty skarbowej /Dz.U. nr 53 poz. 253 ze zm./ wymierzył opłatę skarbową o odpowiedniej wysokości 7.224,80, 6.012,60 i 4.809.60 PLN, podając w uzasadnieniu, że zwolnienie z art. 3 ust. 1 pkt 5 lit. "a" ustawy o opłacie skarbowej nie miało w sprawie zastosowania, gdyż prawa przysługujące posiadaczom obligacji nie są towarami w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./. Podano także, że w sprawie nie miał zastosowania par. 63 pkt 13 rozporządzenia w sprawie opłaty skarbowej, gdyż zwolnienie przewidziane w tym przepisie dotyczyło jedynie podmiotów prowadzących. przedsiębiorstwa maklerskie, na podstawie zezwolenia Komisji Papierów Wartościowych, którego kupujący nie przedstawił.

W odwołaniach zamieszczono polemikę ze stanowiskiem organu podatkowego zarzucając naruszenie par. 63 pkt 13 rozporządzenia w sprawie opłaty skarbowej, art. 3 ust. 1 pkt 5 lit. "a" ustawy o opłacie skarbowej i art. 4 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług przez niewłaściwe zastosowanie.

W uzasadnieniach m.in. wyrażono pogląd, iż o tym czy dany podmiot prowadzi przedsiębiorstwo maklerskie decyduje przedmiot prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, a nie czy działa on w publicznym, czy też nie publicznym obrocie papierami wartościowymi, oraz że redakcja par. 63 pkt 13 rozporządzenia w sprawie opłaty skarbowej wskazuje, że zwolnienie z tego przepisu dotyczy wszystkich podmiotów prowadzących przedsiębiorstwa maklerskie zarówno w obrocie publicznym, jak i nie publicznym.

W konkluzji wyrażono pogląd, iż opodatkowanie opłatą skarbową umów sprzedaży papierów wartościowych zależy od tego kiedy zostały zawarte oraz czy były przedmiotem działalności gospodarczej, co najmniej jednej ze stron zawierających umowę.

Jeżeli zaś chodzi o zwolnienie z art. 3 ust. 2 pkt 5 lit. "a" ustawy o opłacie skarbowej, to wyrażono pogląd, iż nie ma znaczenia co stanowi przedmiot umowy sprzedaży - ważny jest status strony.

Izba Skarbowa w W. ustosunkowywując się do zarzutów odwołania powołała się na stanowisko wyrażone przez Sąd administracyjny w sprawach oznaczonych III SA 1701/95, III SA 140/96 i III SA 182/96, iż ze zwolnienia z par. 63 pkt 13 rozporządzenia w sprawie opłaty skarbowej korzystała jedynie sprzedaż papierów wartościowych podmiotom posiadającym stosowne zezwolenie Komisji Papierów Wartościowych na prowadzenie przedsiębiorstwa maklerskiego.

Jeżeli chodzi o pozostałe zarzuty to podano, że prawa majątkowe, w tym obligacje nie są towarem w rozumieniu ustawy o VAT i sprzedaż ich nie podlega opodatkowaniu tym podatkiem, a zatem podlega opłacie skarbowej.

W skargach na te decyzje wniesionych do Naczelnego Sądu Administracyjnego PTF "S." Sp. z o.o. w W. wnosiła o ich uchylenie jako wydanych z naruszeniem par. 63 pkt 13 rozporządzenia w sprawie opłaty skarbowej, art. 3 ust. 1 pkt 5 lit. "a" ustawy o opłacie skarbowej w brzmieniu ustalonym nowelą z dnia 15 lutego 1992 r. /Dz.U. nr 21 poz. 86 - art. 33 pkt 1 tej ustawy/ i art. 173 par. 2 Kpa.

W uzasadnieniu w skróconej formie, ponowiono zarzuty z odwołania dotyczące naruszenia par. 63 pkt 13 rozporządzenia w sprawie opłaty skarbowej, wskazano, że powołane przez Izbę Skarbową wyroki mają moc wiążącą jedynie w konkretnych sprawach i zamieszczono wywód, że skoro przedmiotowe umowy zostały zawarte przed wejściem w życie art. 42 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o VAT, to w związku z tym, że były zawierane w wykonaniu działalności gospodarczej, to powinny być uznane za nie podlegające opłacie skarbowej.

W odpowiedziach na skargi wniesiono o ich oddalenie ponawiając w zasadzie argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo podano, że art. 3 ust. 1 pkt 5 lit. "a" ustawy o opłacie skarbowej w brzmieniu nadanym nowelą z dnia 15 lutego 1992 r. nie miał w sprawie zastosowania wobec zawarcia umowy w 1994 r. tj. po dokonaniu kolejnej nowelizacji powołanego przepisu, tym razem przez ustawę o VAT. Podano także, że zarzut naruszenia art. 173 par. 2 Kpa jest co najmniej nietrafny, wobec wydania decyzji w dniu 13 stycznia 1997 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna. Zarzut naruszenia art. 3 ust. 1 pkt 5 lit. "a" ustawy o opłacie skarbowej w brzmieniu nadanym nowel z dnia 15 lutego 1992 r. /Dz.U. nr 21 poz. 86/ jest oczywiście bezzasadny wobec faktu, iż w 1994 r. kiedy to zostały zawarte przedmiotowe umowy kupna sprzedaży obligacji obowiązywał powołany przepis w brzmieniu nadanym przez art. 42 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50/. Nawiasem mówiąc zwolnienie przewidziane w znowelizowanym w 1993 r. art. 3 ust. 1 pkt 5 lit "a" ustawy o opłacie skarbowej stronie skarżącej, jak trafnie to podano w zaskarżonej decyzji, nie przysługiwało gdyż ze, zwolnienia, tego korzystały tylko te czynności cywilnoprawne zawierane przez podatników podatku od towarów i usług - VAT, które zostały wymienione w powołanym przepisie - por. wyrok z dnia 20 października 1994 r. SA/Kr 1314/94 - POP 1996 nr 3 poz. 99 str. 274. Z kolei zarzut naruszenia art. 173 par. 2 Kpa nie został uzasadniony.

Z akt sprawy natomiast nie wynika aby art. 172 Kpa został naruszony odwołanie zostało przesłane do Izby Skarbowej w W. przy piśmie z dnia 29 listopada 1996 r. Nie jest także zasadny zarzut a naruszenia par. 63 pkt 13 rozporządzenia w sprawie opłaty skarbowej.

Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony w wyrokach z dnia 26 czerwca 1996 r. III SA 1702/95 i III SA 1766/95 - ONSA 1997 Nr 2 poz. 99, iż w par. 63 pkt 13 rozporządzenia w sprawie opłaty skarbowej została zwolniona od opłaty skarbowej wyłącznie sprzedaż papierów wartościowych podmiotom prowadzącym przedsiębiorstwa maklerskie w rozumieniu art. 18-21 ustawy z dnia 22 marca 1991 - Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi i funduszach powierniczych /t.j. Dz.U. 1994 nr 50 poz. 239/.

W uzasadnieniu tego wyroku m.in. wskazano, że zasadniczy problem w sprawie nie polegał na tym czy niepubliczny obrót papierami wartościowymi jest regulowany przepisami - prawa o publicznym obrocie papierami wartościowymi, czy też prawa cywilnego, kodeksu handlowego albo ustawy o obligacjach lecz czy przepisy podatkowe /rozporządzenie w sprawie opłaty skarbowej/ przewiduje zwolnienie od tej opłaty jednostek prowadzących działalność w zakresie obrotu papierami wartościowymi nie dopuszczonymi do publicznego obrotu i nie będącymi "przedsiębiorstwami maklerskimi" w rozumieniu ustawy z dnia 22 marca 1991 r.

A na tak postawione pytanie musiała być udzielona odpowiedź negatywna. Skoro więc Spółka "S." nie posiadała stosownego zezwolenia Komisji Papierów Wartościowych, a więc nie była "Przedsiębiorstwem maklerskim" w rozumieniu powołanej ustawy - Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi i funduszach powierniczych, a więc zawierane przez nią umowy kupna papierów wartościowych nie były zwolnione od opłaty skarbowej na podstawie par. 63 pkt 13 rozporządzenia w sprawie opłaty skarbowej.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzeczono, jak w sentencji.