Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 879/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-02-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 37 ust. 1, art. 28 ust. 5
journal: Dz.U. 2016 poz 198
law: Ustawa z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska - Urbaniak, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Sędzia NSA - Piotr Piszczek (spr.), Protokolant specjalista - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2018 r. sprawy ze skargi G. M. na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów (obecnie Minister Finansów) z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2012 rok; oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi, wniesionej przez Gminę Miasto M. (dalej jako: Skarżący) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, jest decyzja Ministra Rozwoju i Finansów z [...] lutego 2017 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Ministra Finansów z [...] września 2016 r. nr [...], w sprawie zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2012 w wysokości 337.240,00 zł.

Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:

Urząd Kontroli Skarbowej w W. przeprowadził w Mieście M. kontrolę w zakresie prawidłowości gospodarowania środkami publicznymi obejmującymi część oświatową subwencji ogólnej, w tym wykonywania obowiązków związanych z gromadzeniem danych stanowiących podstawę do jej naliczenia na 2012 r., zakończoną wynikiem kontroli z [...] marca 2016 r. W wyniku kontroli stwierdzono, że na skutek nieprawidłowości w szkołach i placówkach w zakresie danych o liczbie uczniów Miasto otrzymało w 2012 r. kwotę części oświatowej subwencji ogólnej wyższą od należnej o 336.846,63 zł.

Nawiązując do ww. wyniku kontroli Ministerstwo Edukacji Narodowej - pismem z [...] lipca 2016 r. - poinformowało Ministra Finansów, że wskutek wykazania w systemie informacji oświatowej - według stanu na dzień 30 września 2011 r. doszło do zawyżenia o 68,2337 liczby uczniów przeliczeniowych. W związku z tym, kwota zawyżenia otrzymanej przez Miasto M. części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2012 wynosi 337.240,00 zł.

Minister Finansów zawiadomił Miasto M. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2012, jednocześnie zwracając się z prośbą o zajęcie stanowiska w sprawie.

W odpowiedzi, Strona - w piśmie z 8 sierpnia 2016 r. - przedstawiła obszerny wywód na temat braku podstawy prawnej do żądania zwrotu nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej m.in. wskazując, że tylko dane zgromadzone w SIO na dzień 30 września 2012 r. mogą stanowić podstawę do wyliczenia subwencji stosownie do zapisów ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej. Ponadto Strona zaznaczyła, że otrzymana część oświatowa subwencji ogólnej została wykorzystana zgodnie z jej celem, a z pisma Ministra Finansów nie wynika dlaczego wskazana w ww. piśmie wstępnie szacowana kwota do zwrotu w wysokości 337.240,00 zł jest wyższa od kwoty określonej w wyniku kontroli Urzędu Kontroli Skarbowej w Warszawie, tj. 336.846,63 zł.

W piśmie z 5 września 2016 r. Strona powtórzyła swoje stanowisko w sprawie, które zostało zaprezentowane w piśmie z 8 sierpnia 2016 r.

W wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego, Minister Finansów - decyzją z [...] września 2016 r. nr [...] - zobowiązał Miasto M. do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2012 r. w wysokości 337.240,00 zł.

W związku z tą decyzją do Ministra Finansów wpłynął wniosek Miasta M. o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Minister Rozwoju i Finansów, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z [...] lutego 2017 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z [...] września 2016 r.

W uzasadnieniu organ wskazał, że stosownie do art. 28 ust. 5 ustawy z 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz.U. 2016 r. poz. 198 ze zm. dalej jako u.d.j.s.t.), podział części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2012 między poszczególne jednostki samorządu terytorialnego został dokonany przez Ministra Edukacji Narodowej - w myśl § 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 20 grudnia 2011 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2012 (Dz.U. Nr 288, poz. 1693, z późn. zm.) - według algorytmu określonego w załączniku do tego rozporządzenia. Zgodnie z § 1 ust. 1 powołanego rozporządzenia, część oświatowa subwencji ogólnej na rok 2012 została podzielona między poszczególne jednostki samorządu terytorialnego, z uwzględnieniem zakresu realizowanych przez te jednostki zadań oświatowych, określonych w ustawie z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (obecnie: Dz.U. z 2016 r. poz. 1943, z późn. zm. dalej jako u.s.o.).

Zakres zadań oświatowych realizowanych przez poszczególne jednostki samorządu terytorialnego, stanowiący podstawę do naliczenia części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2012, został określony m.in. na podstawie danych o liczbie uczniów/wychowanków wykazanych przez szkoły i placówki oświatowe w systemie informacji oświatowej - według stanu na dzień 30 września 2011 r., zweryfikowanych i potwierdzonych przez organy prowadzące/dotujące szkoły i placówki oświatowe.

Wskazano przy tym, że wskutek wykazania w systemie informacji oświatowej - według stanu na dzień 30 września 2011 r. - błędnych danych, w:

1) Zespole Szkół Gminnych nr [...] w M. - Szkoła Podstawowa nr [...]:

- zawyżono o 3 uczniów liczbę uczniów statystycznych,

- zawyżono o 3 uczniów liczbę uczniów przeliczonych wagą P39;

2) Zespole Szkół Gminnych nr [...] w M. - Gimnazjum nr [...]:

- zawyżono o 2 uczniów liczbę uczniów statystycznych,

- zawyżono o 2 uczniów liczbę uczniów przeliczanych wagą P26,

- zawyżono o 2 uczniów liczbę uczniów przeliczanych wagą P39;

3) Przedszkolu nr [...] w M.:

- zawyżono o 1 liczbę wychowanków przeliczanych wagą P36;

4) T. [...] ([...]) w M. - Integracyjna Społeczna Szkoła Podstawowa nr [...]:

- zawyżono o 2 uczniów liczbę uczniów przeliczanych wagą P2,

- zawyżono o 3 uczniów liczbę uczniów przeliczanych wagą P5,

- zawyżono o 5 uczniów liczbę uczniów przeliczanych wagą P6,

- zawyżono o 2 wychowanków liczbę wychowanków przeliczanych wagą P36;

5) Przedszkolu Społecznym w M.:

- zawyżono o 1 wychowanka liczbę wychowanków przeliczanych wagą P28,

co spowodowało zawyżenie liczby uczniów przeliczeniowych łącznie o 68,2337 a w konsekwencji zawyżenie uzyskanej przez Miasto M. w 2012 r. części oświatowej subwencji ogólnej o kwotę 337.240,00 zł.

Minister podkreślił, że przyczyną wystąpienia powyższych nieprawidłowości w zakresie wykazania danych w systemie informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2011 r., to:

- wykazanie większej niż rzeczywista liczby uczniów ogółem,

- brak aktualnych na dzień 30 września 2011 r. orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego, o których mowa w cytowanych wyżej przepisach, stanowiących podstawę wykazywania uczniów w odpowiednich tabelach systemu,

- wykazanie uczniów/wychowanków w niewłaściwych tabelach systemu - nieodpowiadających treści posiadanych orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego lub opinii.

Podkreślił ponadto, że podstawą objęcia dziecka kształceniem specjalnym, jest posiadanie aktualnego orzeczenia, wydanego przez zespół orzekający, działający w publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej, o której mowa w art. 71b ust. 3 ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty. Kształcenie specjalne dzieci i młodzieży niepełnosprawnych organizowane było i jest wyłącznie na podstawie orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, wydanego przez zespół orzekający działający w publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, z uwagi na niepełnosprawność dziecka/ucznia wskazaną w orzeczeniu. Dlatego też, działania szkoły lub placówki w zakresie organizacji kształcenia specjalnego, mogą rozpocząć się dopiero po dostarczeniu przez rodzica (opiekuna prawnego) lub pełnoletniego ucznia, orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego. Wykazanie uczniów w systemie informacji oświatowej może nastąpić wyłącznie w sytuacji, gdy na dzień sprawozdania, tj. 30 września, szkoła lub placówka posiada ww. dokument, wydany zgodnie z obowiązującymi w tym czasie przepisami. W związku z powyższym, w ocenie Ministra orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wydane w terminie późniejszym, tj. po 30 września 2011 r., nie stanowiły podstawy do wykazania w systemie informacji oświatowej wg stanu na 30 września 2011 r.

Ponadto, jak podał organ odwoławczy uczniowie posiadający orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wydane z uwagi na niedostosowanie społeczne czy zaburzenie zachowania nie są uczniami niepełnosprawnymi. Przepisy ww. ustawy o systemie informacji oświatowej oraz ww. rozporządzenia z 16 grudnia 2004 r. stanowiły podstawę do opracowania przez Ministerstwo Edukacji Narodowej "Instrukcji wprowadzania i przekazywania danych w systemie informacji oświatowej przy użyciu programu SIO wersja 3.11 (30 września 2011 r.) ". Tak więc dane dotyczące uczniów i dzieci o specjalnych potrzebach edukacyjnych (w szkole i przedszkolu) winny być wprowadzane do systemu informacji oświatowej zgodnie z ww. przepisami i instrukcją.

Z uwagi na powyższe podstawę do ujęcia w SIO uczniów i dzieci o specjalnych potrzebach edukacyjnych, stanowić mogą tylko opinie lub orzeczenia, o których mowa w art.71b ust. 3 - 3b ustawy o systemie oświaty. Stosownie do przepisu art. 71 b ust. 3 ustawy o systemie oświaty - opinie o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka oraz orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wydają zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych. Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego określa formy kształcenia specjalnego, z uwzględnieniem rodzaju niepełnosprawności, w tym stopnia upośledzenia umysłowego.

Organ odwoławczy zaznaczył, że podstawą do objęcia dziecka kształceniem specjalnym nie może stanowić orzeczenie o niepełnosprawności, wydawane przez zespoły ds. orzekania o niepełnosprawności na postawie przepisów ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721, z późn. zm.).

Odpowiadając na zarzuty odwołania Minister wyjaśnił, że obowiązkiem szkoły/placówki jest systematyczne weryfikowanie liczby uczniów posiadających orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego oraz liczby uczniów/wychowanków ogółem w szkołach/placówkach oświatowych. Stosownie do postanowień art. 8 ust. 1 ww. ustawy o systemie informacji oświatowej, dane w bazach danych oświatowych są aktualizowane i przekazywane według stanu na dzień 31 marca i dzień 30 września każdego roku.

Przy tym nie zgodził się z zarzutem naruszenia przepisów postępowania art. 9 w związku z art. 10 § 1 k.p.a. oraz art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i nieudzielenie w toku postępowania informacji w sprawie rozbieżności szacowanych kwot zwrotu wskazanych w wynikach kontroli Urzędu Kontroli Skarbowej w Warszawie, gdyż różnica między kwotą zawyżenia wyliczoną przez Ministerstwo Edukacji Narodowej (tj. 337.240,00 zł) i Urząd Kontroli Skarbowej w W. (tj. 336 847,00 zł) wynika z nieuwzględnienia przez Urząd Kontroli Skarbowej w W. wagi P39 (zadania pozaszkolne) oraz wagi P20 (uczniowie gimnazjów) przy Zespole Szkół Gminnych nr [...] w M. zgodnie z algorytmem podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego na rok 2012.

Minister podkreślił, że decyzja zobowiązująca jednostkę samorządu terytorialnego do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za lata poprzedzające rok budżetowy nie ma charakteru uznaniowego, bowiem gdy zostanie spełniona ustawowa przesłanka, tj. otrzymanie przez jednostkę samorządu terytorialnego kwoty części oświatowej subwencji ogólnej w kwocie wyższej od należnej, minister właściwy do spraw finansów publicznych z mocy prawa jest zobligowany do wydania takiej decyzji.

Na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów [...] lutego 2017 r., Miasto M. reprezentowane przez pełnomocnika złożyło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego:

1) art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. w z w. z art. 127 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a., mające wpływ na treść decyzji, poprzez niezbadanie i brak odniesienia się do istoty wszystkich zarzutów podniesionych przez stronę skarżącą we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy oraz brak należytego wyjaśnienia w tym zakresie, podczas gdy organ miał obowiązek dokładnego wyjaśnienia sprawy i zbadania wszystkich zarzutów podniesionych przez stronę skarżącą;

2) art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a., mające wpływ na treść decyzji, poprzez zebranie oraz rozpatrzenie materiału dowodowego w sprawie w sposób niewyczerpujący, podczas gdy okoliczności niniejszej sprawy wymagały zebrania materiału dowodowego i jego oceny w zakresie badania rzeczywistego wydatkowania otrzymanej subwencji, analizy okoliczności leżących u podstaw zakwalifikowania danych uczniów do poszczególnych wag oraz analizy zakresu kontroli, czego organ nie uczynił;

3) art. 9 w zw. z 10 § 1 k.p.a. oraz art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a., mające wpływ na treść decyzji, poprzez ich niezastosowanie i nieudzielenie w toku postępowania informacji w sprawie rozbieżności szacowanych kwot zwrotu wskazanych w wynikach kontroli Urzędu Kontroli Skarbowej w W. oraz w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania, tym samym pozbawiając stronę czynnego udziału w postępowaniu, podczas gdy organ miał obowiązek należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które miały wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego od samego jego wszczęcia do wydania decyzji w sprawie;

4) art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, mające wpływ na treść decyzji, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i zobowiązanie Miasta [...] do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2012 r. w wysokości 337 240,00 zł, podczas gdy nie zostały naruszone standardy celowości i zgodności z prawem pobrania i wykorzystania określonej na rok 2012 subwencji oświatowej, tym samym nie istniały żadne podstawy do zwrotu nawet części subwencji oświatowej przyznanej na rok 2012 Gminie [...];

5) art. 138 § 1 pkt 1, poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji i jednoczesne dokonanie jej konwalidacji, podczas gdy organ w rzeczywistości uznał, że w zakresie powołania się na nieobowiązującą ustawę organ I instancji naruszył prawo, przez co nie mógł wydać decyzji utrzymującej w mocy zaskarżonej decyzji, która narusza prawo.

Rozwijając zarzuty skargi jej autor wskazał, że organ nie odniósł się do wyjaśnień dyrektorów poszczególnych placówek, które zawarte były w pismach z 8 sierpnia i 5 września 2016 r. a przedstawiały okoliczności dotyczących ustalenia danych w poszczególnych placówkach.

Zwrócił także uwagę na fakt, że organ w zaskarżonej decyzji przyjął, że podstawę do naliczenia ostatecznej wysokości części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2012 dla jednostek samorządu terytorialnego, w tym dla Miasta [...], stanowiły zweryfikowane przez jednostki samorządu terytorialnego dane zgromadzone w bazie danych oświatowych, o których mowa w ustawie z 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej, tj. dane o liczbie uczniów/wychowanków wykazywanych w systemie informacji oświatowej na dzień 30 września 2011 r. Zatem pod uwagę miały być brane dane wykazane w systemie informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2011 r. Tymczasem w dniu sporządzenia danych na dzień 30 września 2011 r. powołana w zaskarżonej decyzji ustawa z 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej jeszcze nie obowiązywała. Zgodnie bowiem z art. 134 tej ustawy, ustawa weszła w życie dopiero z dniem 30 kwietnia 2012 r. W konsekwencji w ocenie pełnomocnika strony skarżącej organ dopuścił się błędu, wskazując za podstawę naliczenia wysokości części oświatowej subwencji ogólnej na 2012 r., przepisów, które jeszcze nie obowiązywały.

Jak podał wspomniana ustawa o systemie informacji oświatowej dokonała również zmiany art. 28 ust. 5 u.d.j.s.t., dodając w tym przepisie zdanie drugie w brzmieniu: "Do podziału części oświatowej subwencji ogólnej przyjmuje się dane zgromadzone w bazie danych systemu informacji oświatowej, o którym mowa w ustawie z 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej (Dz.U. Nr 139, poz. 814)". Zmiana ta weszła w życie z dniem 30 kwietnia 2012 r. Zatem podział części oświatowej subwencji ogólnej na podstawie art. 28 ust. 5 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w oparciu o dane zgromadzone w bazie SIO mógł być prowadzony dopiero od 30 kwietnia 2012 r. W konsekwencji ustawodawca uzależnił podział części oświatowej subwencji ogólnej od danych zgromadzonych w SIO, o którym mowa w ustawie z dnia 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej dopiero od 30 kwietnia 2012 r.

Tym samym wnoszący skargę jest przekonany, że nieadekwatne jest powoływanie się na ten wymóg w niniejszej sprawie, podobnie jak niezrozumiałym jest powoływanie się przez organ w zaskarżonej decyzji na przepis art. 105 ustawy z 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej. Przepis w sposób jasny odnosi się do okresu od dnia wejścia w życie ustawy, czyli od dnia 30 kwietnia 2012 r. do dnia 1 marca 2017 r. Ponadto art. 112 wspomnianej ustawy stanowi, że dane w bazach danych oświatowych są aktualizowane i przekazywane według stanu na dzień 30 września 2012 r. oraz na dzień 31 marca i 30 września w latach 2013-2016. Zatem żaden z tych przepisów nie odnosi się do danych według stanu na dzień 30 września 2011 r., którego dotyczy niniejsza sprawa. Reasumując, organ oparł się na przepisach nieobowiązujących w czasie, w którym dokonywano podziału części oświatowej subwencji ogólnej na 2012 r.

Przy tym pełnomocnik stoi na stanowisku, że "konwalidacja" decyzji organu I instancji, której dokonał Minister, rozpoznając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, nie jest prawidłowa, gdyż takie działanie narusza art. 138 § 1 k.p.a. Zatem choć formalnie organ utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, to pod pojęciem "konwalidacji", w rzeczywistości, w części zmienił zaskarżoną decyzję, do czego nie był uprawniony.

W oparciu o powyższe Skarżący domaga się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz ją poprzedzającej i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi, a także zasądzenia kosztów postępowania w sprawie.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty wyrażone w swojej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., zwana dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 p.p.s.a.).

Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów należy uznać, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd, w składzie orzekającym w rozpoznawanej sprawie, nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Nie dopatrzył się też naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub wystąpienia przesłanek pozwalających na stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji.

Przedmiotem kontrolowanej decyzji jest zobowiązanie Miasta [...] do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2012 r. Podstawę materialnoprawną rozpoznawanej sprawy stanowi art. 37 ust. 1 u.d.j.s.t., z którego wynika, że w przypadku, gdy ustalona dla jednostki samorządu terytorialnego część oświatowa subwencji ogólnej jest wyższa od należnej, minister właściwy do spraw finansów publicznych, w drodze decyzji:

1) zmniejsza o odpowiednią kwotę część oświatową subwencji ogólnej w zakresie subwencji na rok budżetowy oraz potrąca z kolejnej raty nienależnie otrzymaną kwotę, wynikającą ze zmniejszenia tej części subwencji, a jeżeli nienależnie otrzymana kwota jest wyższa od jednej raty - wstrzymuje przekazywanie rat, bądź gdy nienależnie otrzymana kwota jest wyższa od kwoty pozostałej do przekazania do końca roku budżetowego - wstrzymuje przekazywanie rat i zobowiązuje do zwrotu pozostałej części nienależnej kwoty części subwencji;

2) zobowiązuje do zwrotu nienależnej kwoty tej części subwencji, chyba że jednostka ta dokonała wcześniej zwrotu nienależnie otrzymanych kwot - w zakresie subwencji za lata poprzedzające rok budżetowy.

Minister Finansów orzekł na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy o zwrocie nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2012 r. w związku z tym, że nastąpiło jej naliczenie na skutek zawyżenia liczby uczniów, którzy nie posiadali aktualnego orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego lub opinii, a także nieprawidłowego zastosowania poszczególnych wag, zamiast właściwych. Przepis art. 37 ust. 1 pkt 2 u.d.j.s.t. stanowi samoistną podstawę do żądania zwrotu nienależnie otrzymanej części subwencji.

Sąd w pełni podziela ustalenia dokonane w tym zakresie przez Ministra, uznając je za własne.

Stosownie do art. 28 ust. 5 u.d.j.s.t., Minister Edukacji Narodowej, biorąc pod uwagę zakres zadań oświatowych realizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego, dokonał podziału części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2012 między poszczególne jednostki samorządu terytorialnego według algorytmu określonego w cytowanym wyżej załączniku do rozporządzenia MEN.

W okresie, którego dotyczy rozpoznawana sprawa, obowiązywała ustawa z 19 lutego 2004 r. o systemie informacji oświatowej (Dz.U nr 49, poz. 463 ze zm. dalej jako u.s.i.o.). Jednakże mając na uwadze, że Skarżący podnosi zarzut naruszenia powołania się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na ustawę z 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej, nieobowiązującą w dniu 30 września 2011 r. należy wyjaśnić, że dla przedmiotu prowadzonego postępowania właściwe są przepisy ustawy z 19 lutego 2004 r. o systemie informacji oświatowej. Jednak przywołanie przez organ ustawy z 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej, nie wpływa zarówno na ustalenia faktyczne przedmiotowej sprawy jak i na wysokość określonej do zwrotu nienależnej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej.

W skardze jej autor wskazuje na swoistą "konwalidację" nieścisłości zawartych we wcześniejszej decyzji, jednak wskazać należy, że zaskarżoną decyzją "konwalidowano" jedynie uzasadnienie decyzji Ministra Finansów z [...] września 2016 r., w zakresie przywołania ustawy z 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej, która nie znajduje zastosowania w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy, zamiast ustawy z 19 lutego 2004 r. o systemie informacji oświatowej.

Zdaniem Sadu niezależnie od tej nieprawidłowości, rozstrzygnięcie podjęte tą decyzją jest prawidłowe, zapisy tej ustawy regulują jedynie organizację i zasady działania systemu informacji oświatowej, a nie np. zasady naliczania części oświatowej subwencji ogólnej. Tak więc nie wpływają na ustalenie wysokości nienależnie otrzymanej przez Miasto [...] kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2012. A zatem podniesiony zarzut nie może zmienić oceny Sądu.

Nadto nie jest uzasadniony zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji i jednoczesne dokonanie jej "konwalidacji", gdyż – jak wyżej wskazano - nie wpływa to w żaden sposób na prawidłowość rozstrzygnięcia.

Stosownie do art. 4 ust. 1 tej ustawy, szkoły i placówki oświatowe prowadziły bazy danych oświatowych obejmujące zbiory danych określone w ustawie, między innymi zbiór danych o uczniach, słuchaczach, wychowankach i absolwentach. Zbiór ten, stosownie do art. 3 ust. 3 pkt 1 lit. h) u.s.i.o., powinien obejmować między innymi zbiory danych o liczbie uczniów, słuchaczy, wychowanków oraz absolwentów z poprzedniego roku szkolnego, w tym niebędących obywatelami polskimi, według specjalnych potrzeb edukacyjnych wynikających z opinii lub orzeczeń, o których mowa w art. 71b ust. 3-3b u.s.o., albo posiadania zezwolenia na indywidualny program lub tok nauki. Dane, o których mowa w art. 3 ust. 3 pkt 1, są aktualizowane i przekazywane według stanu na dzień 30 marca i 30 września każdego roku (art. 8 ust. 1 u.s.i.o.). zastrzeżeniem ust. 2-4. Stosownie zaś do art. 8 ust. 3 cyt. ustawy, dane, o których mowa w art. 3 ust. 3 pkt 3, tj. zbiory danych o liczbie uczniów słuchaczy i wychowanków w dniu zakończenia poprzedniego roku szkolnego, z wyłączeniem wychowanków przedszkoli, są aktualizowane i przekazywane według stanu na dzień 30 września.

Z uwagi na powyższe podstawę do ujęcia w SIO uczniów i dzieci o specjalnych potrzebach edukacyjnych, stanowić mogą tylko opinie lub orzeczenia, o których mowa w art.71b ust. 3 - 3b ustawy o systemie oświaty.

Stosownie do przepisu art. 71 b ust. 3 ustawy o systemie oświaty - opinie o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka oraz orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego albo indywidualnego obowiązkowego rocznego przygotowania przedszkolnego i indywidualnego nauczania, a także o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych organizowanych zgodnie z odrębnymi przepisami wydają zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno- pedagogicznych, w tym w poradniach specjalistycznych; orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego określa zalecane formy kształcenia specjalnego, z uwzględnieniem rodzaju niepełnosprawności, w tym stopnia upośledzenia umysłowego. Stosownie zaś do art. 71 b ust. 1 ustawy o systemie oświaty, kształceniem specjalnym obejmuje się dzieci i młodzież, o których mowa w art. 1 pkt 5 i 5a tej ustawy, tj. niepełnosprawną oraz niedostosowaną społecznie, wymagające stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy; kształcenie to może być prowadzone w szkołach ogólnodostępnych, szkołach lub oddziałach integracyjnych, szkołach lub oddziałach specjalnych i ośrodkach, o których mowa w art. 2 pkt 5 cyt. ustawy.

Uwzględnienie konkretnych uczniów/wychowanków w określonych wagach powinno następować zgodnie z wymogami wskazanymi w opisach poszczególnych wag. Nieprawidłowości w zastosowaniu odpowiednich wag przy naliczaniu należnej jednostce samorządu terytorialnego na dany rok budżetowy części oświatowej subwencji ogólnej, są skutkiem błędów w danych wykazanych w odpowiednich tabelach systemu informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września roku poprzedzającego rok budżetowy - tu: według stanu na dzień 30 września 2011 r. Konkretni uczniowie/wychowankowie mogli być uwzględnieni w określonych wagach, tylko na podstawie posiadanych przez tych uczniów/wychowanków aktualnych na ' dzień 30 września 2011 r. orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego, o których mowa w powołanym wyżej art. 71b ust. 3 ustawy o systemie oświaty, i których treść odpowiadała wymogom wskazanym w opisach poszczególnych wag. Wyjątek od tej zasady stanowi waga P2, która jest dedykowana także dla uczniów szkół podstawowych specjalnych, gimnazjów specjalnych i szkół ponadgimnazjalnych specjalnych w młodzieżowych ośrodkach wychowawczych i młodzieżowych ośrodkach socjoterapii — wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy, nieposiadających orzeczeń, o których mowa w art. 71b ust. 3 ustawy o systemie oświaty. Objęcie - przy kalkulacji części oświatowej subwencji ogólnej - ww. wagami uczniów nieposiadających aktualnych na dzień 30 września 2011 r. orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego o treści odpowiadającej opisom tych wag, z zastrzeżeniem dotyczącym wagi P2, jest nieprawidłowe w świetle obowiązujących przepisów prawa.

Uczniowie/wychowankowie posiadający orzeczenia lub opinie, o których mowa w cyt. wyżej art. 71b ust. 3 i 3a ustawy o systemie oświaty, powinni być uwzględniani w takich wagach, których wymogom - zgodnie z ich opisami - odpowiada treść posiadanych orzeczeń. Objęcie uczniów/wychowanków wagami nieadekwatnymi do treści posiadanych przez nich orzeczeń lub opinii jest nieprawidłowe w świetle obowiązujących przepisów prawa. Oczywiście nieprawidłowe jest także uwzględnianie w dodatkowych wagach - których zastosowanie jest uwarunkowane posiadaniem przez ucznia/wychowanka orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego lub innego wskazanego w opisie danej wagi dokumentu - uczniów/wychowanków nieposiadających aktualnych na dzień 30 września roku poprzedzającego rok budżetowy orzeczeń lub innych wskazanych w opisie danej wagi dokumentów.

Jeśli więc kontrolowane placówki oświatowe na dzień 30 września 2011 r. zawyżyły liczbę osób posiadających orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wydane na dany etap edukacyjny, a faktycznie ich uczniowie lub wychowankowie na ww. datę nie posiadali wymaganych orzeczeń, to zasadnie organ to zweryfikował, co w konsekwencji odbiło się na kwocie należnej powiatowi subwencji ogólnej na rok 2012.

Powyższe stanowisko przyjęte przez Ministra jest jednolite w orzecznictwie sądowoadministracyjnym i niekwestionowane (por. np. wyroki WSA w Warszawie: z 15 października 2015 r, sygn. akt V SA/Wa 2975/15, z 10 stycznia 2013 r., sygn. akt V SA/Wa 1708/12, z 16 września 2016 r., sygn. akt V SA/Wa 3834/15, z 7 czerwca 2016 r., sygn. akt V SA/Wa 3331/15, z 25 maja 2016 r., V SA/Wa 3795/15, z 3 czerwca 2015 r., sygn. akt V SA/Wa 12/15, z 14 listopada 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 1142/14, z 10 stycznia 2013 r., sygn. akt V SA/Wa 1708/12, wszystkie publ. cbosa).

Organ zasadnie również przyjął, że orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wydane w terminie późniejszym, tj. po 30 września 2011 r., nie stanowiły podstawy do wykazania w systemie informacji oświatowej wg stanu na 30 września 2011 r. A podstawy do objęcia dziecka kształceniem specjalnym nie mogą stanowić orzeczenia o niepełnosprawności, wydawane przez zespoły ds. orzekania o niepełnosprawności na postawie przepisów ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych.

W świetle przedstawionych wyżej wyjaśnień całkowicie bezpodstawny jest zarzut naruszenia cyt. wyżej art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, gdyż w sytuacji ustalenia, że Skarżący otrzymał część oświatową subwencji ogólnej w kwocie wyższej od należnej - a to miało miejsce w przedmiotowej sprawie, minister jest zobligowany do wydania decyzji zobowiązującej tę jednostkę do zwrotu kwoty nienależnie otrzymanej. Na jednostce samorządu terytorialnego ciąży zaś obowiązek zwrotu tej kwoty do budżetu państwa.

Przy czym zarzuty Skarżącego w zakresie niewyjaśnienia różnic w kalkulacji są nieuzasadnione, gdyż jak wyjaśnił organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji różnica między kwotą wyliczoną przez Ministerstwo Edukacji Narodowej i Urząd Kontroli Skarbowej w W. wynikała z nieuwzględnienia przez kontrolujących wagi P39 (zadania pozaszkolne) oraz wagi P26 (uczniowie gimnazjów) przy Zespole Szkół Gminnych nr [...] w M. zgodnie z algorytmem podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego na rok 2012 stanowiącym – wyżej cytowany - załącznik do rozporządzenia MEN.

Również w przeciwieństwie do zarzutów skargi, Sąd przyjął, że organ w zaskarżonej decyzji nie naruszył przepisów postępowania, gdyż podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Organ przeprowadził postępowanie dowodowo-wyjaśniające oraz - przed wydaniem decyzji - umożliwił Stronie zapoznanie się z aktami sprawy i wypowiedzenie się, co do zebranego materiału dowodowego, z których to uprawnień Skarżący skorzystał odpowiednio w dniach 31 sierpnia 2016 r. (k. 123) i 3 lutego 2017 r. (k. 147). Organ w ocenie Sądu w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy w zakresie przedmiotowym niniejszej sprawy. Poddał także analizie wyjaśnienia dyrektorów placówek oświatowych zawarte w pismach z 8 sierpnia 2016 r. i z 5 września 2016 r.

W tym miejscu należy wskazać, że decyzja została prawidłowo skonstruowana - zawiera wszystkie elementy wskazane w art. 107 § 1 k.p.a., zaś uzasadnienie faktyczne i prawne odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przedstawiono ustalony stan faktyczny, a w szczególności ustalenia dotyczące nieprawidłowości w zakresie wykazania danych w systemie informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2011 r., które skutkowały obowiązkiem wydania decyzji w sprawie zwrotu nienależnie otrzymanej przez Miasto [...] kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2012 oraz wyjaśniono podstawy prawne wydania tej decyzji, z przytoczeniem stosownych przepisów prawa.

W świetle powyższego zarzuty skargi stanowią jedynie polemikę z prawidłowymi ustaleniami organu, dlatego Sąd uznał, że są one niezasadne i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.