Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 431/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-07-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6336 Pożyczki   na   sfinansowanie kosztów szkolenia, zorganizowanie   dodatkowych   miejsc  pracy oraz   podjęcie   działaln
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: stwierdzono bezskuteczność zaskarżonej czynności
Powołane przepisy: article: art. 146 par 1
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 46 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2004 nr 99 poz 1001
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
article: par 7
journal: Dz.U. 2015 poz 1041
law: Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 23 kwietnia 2012 r. w sprawie dokonywania z Funduszu Pracy refundacji kosztów  wyposażenia lub doposażenia stanowiska pracy dla skierowanego bezrobotnego oraz przyznawania środków na podjęcie działalności  gospodarczej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Kasprzycki (spr.) Sędziowie WSA Hanna Knysiak-Sudyka WSA Ewa Michna Protokolant Małgorzata Krasowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2017 r. sprawy ze skargi N. Z. na czynność Starosty L z dnia 16 lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania jednorazowych środków na uruchomienie działalności gospodarczej dla osoby bezrobotnej stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności.


UZASADNIENIE

N. Z. (dalej skarżąca), zwróciła się wnioskiem z dnia 12 stycznia 2017 r. do Starosty o przyznanie jednorazowych środków z Funduszu Pracy na podjęcie działalności gospodarczej (w postaci kancelarii komornika sądowego) w wysokości [...] zł.

Starosta w piśmie z dnia 16 lutego 2017 r., doręczonym skarżącej w dniu 20 lutego 2017 r., wskazał, że odmawia przyznania wnioskowanych środków pieniężnych z uwagi na okoliczność, iż komornik sądowy nie jest przedsiębiorcą w rozumieniu przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej i nie może posiadać wpisu do CEIDG sugerującego "działalność komornika sądowego". Organ powołał się w tej mierze na wyjaśnienia Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, zawarte w piśmie z dnia 14 lutego 2017 r.

W dniu 24 lutego 2017 r. skarżąca wezwała zatem organ do usunięcia naruszenia prawa polegającego na odmowie przyznania jej środków pieniężnych, podnosząc, że wniosek oceniono na 100 punktów, a na dzień 16 lutego 2017 r., organ dysponował środkami na jego sfinansowanie.

W odpowiedzi na wezwanie w piśmie z dnia 14 marca 2017 r., doręczonym skarżącej w dniu 15 marca 2017 r., Starosta podtrzymał swoje stanowisko.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na czynność Starosty z dnia 16 lutego 2017 r. skarżąca zarzuciła Staroście naruszenie:

- art. 46 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2016 r., poz. 645 ze zm.) oraz § 1.1.2. w zw. z § 6 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 23 kwietnia 2012 r. w sprawie dokonywania z Funduszu Pracy refundacji koszów wyposażenia lub doposażenia stanowiska pracy dla skierowanego bezrobotnego oraz przyznawania środków na podjęcie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2012 r., poz. 457 ze zm.) poprzez przyjęcie, iż przyznanie jednorazowych środków na podjęcie działalności gospodarczej uzależnione jest od posiadania statusu przedsiębiorcy w rozumieniu art. 4 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2004 r., Nr 173, poz. 1807 ze zm., dalej zwanej ustawą o swobodzie działalności gospodarczej) w sytuacji, gdy prawidłowa wykładnia prowadzi do wniosku, że przyznanie jednorazowych środków na podjęcie działalności gospodarczej uzależnione jest od prowadzenia działalności gospodarczej przez okres co najmniej 12 miesięcy,

- art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej poprzez przyjęcie, że komornik sądowy nie prowadzi działalności gospodarczej w rozumieniu tego przepisu, podczas gdy prawidłowa wykładnia prowadzi do wniosku, że komornik nie wykonuje działalności w formie podmiotu prawa publicznego, ponieważ nie jest częścią administracji publicznej a prowadzona przez niego działalność ma wszelkie cechy działalności gospodarczej w rozumieniu ww. ustawy.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że ww. cytowane akty prawne nie wskazują, iż przedmiotowe środki mogą być przyznane jedynie przedsiębiorcy w rozumieniu ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Warunkiem jest prowadzenie działalności gospodarczej przez okres 12 kolejnych miesięcy. Mimo stopnia skomplikowania statusu prawnego komornika uznaje się, że prowadzi on działalność gospodarczą (wykonuje czynności na własny rachunek), mimo, iż wykonuje czynności w imieniu Państwa. Komornicy podlegają wpisowi do CEIDG, w której działalność komorników została sklasyfikowana jako podmiot świadczący usługi prawnicze (dział 69 "Działalność prawnicza, rachunkowo – księgowa i doradztwo podatkowe, podklasa 69.10.Z "Działalność prawnicza").

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 sierpnia 2010 r., sygn. akt II FSK 623/09, uznał, że komornik sądowy prowadzi działalność gospodarczą w rozumieniu zarówno ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, jak i ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. W uchwale z dnia 6 marca 2017 r. ten sam Sąd wskazał, że komornik sądowy wykonuje działalność nie w formie podmiotu prawa publicznego, ale w formie samodzielnej działalności gospodarczej wykonywanej w ramach wolnego zawodu.

Wniosek skarżącej spełniał wymogi ww. rozporządzenia, w szczególności zgodnie z § 6 ust. 3 i 4 był kompletny i prawidłowo wypełniony.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, dodając, że skarżąca z dniem 1 kwietnia 2017 r. uruchomiła działalność gospodarczą i dokonała wpisu do CEIDG.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn., Dz. U. z 2016 r., poz. 1066.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. kontrola sądu obejmuje także orzekanie w sprawach skarg, m.in. na inne niż decyzje i postanowienia akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność aktu lub czynności z przepisami prawa.

Skarga była dopuszczalna i zasługiwała na uwzględnienie.

W rozpatrywanej sprawie przedmiotem kontroli jest pismo Starosty z dnia 16 lutego 2017 r., o odmowie przyznania skarżącej jednorazowych środków pieniężnych z Funduszu Pracy na podjęcie działalności gospodarczej w postaci kancelarii komornika sądowego.

W ocenie Sądu stanowisko wyrażone przez Starostę w ww. piśmie uznać należało za czynność z zakresu administracji publicznej, o której mowa art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.

Analiza treści art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. prowadzi do wniosku, że o akcie lub czynności w rozumieniu tego przepisu, na który może być wniesiona skarga do sądu administracyjnego, można mówić wówczas, gdy akt (czynność) ma charakter publicznoprawny, podjęty jest w sprawie indywidualnej, skierowany jest do oznaczonego podmiotu administrowanego, dotyczy uprawnienia lub obowiązku tego podmiotu, zaś samo uprawnienie lub obowiązek, którego akt (czynność) dotyczy, są określone w przepisie prawa powszechnie obowiązującego (zob. w tej materii: J. Drachal, J. Jagielski, R. Stankiewicz, Inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej (w:) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Warszawa 2017, s. 66 - 68).

W rozpatrywanej sprawie nie budzi wątpliwości, że kwestia przyznania lub odmowy bezrobotnemu środków na podjęcie działalności gospodarczej wynika z przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Podstawą prawną do przyznania takiego dofinansowania jest art. 46 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t. jedn., Dz. U. z 2017 r., poz. 1065 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia z 23 kwietnia 2012 r. Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie dokonywania z Funduszu Pracy refundacji kosztów wyposażenia lub doposażenia stanowiska pracy dla skierowanego bezrobotnego oraz przyznawania środków na podjęcie działalności gospodarczej (t. jedn., Dz. U. z 2015 r., poz. 1041, które z dniem 1 lipca 2017 r. utraciło swoją moc obowiązującą, obecnie obowiązuje rozporządzenie z 14 lipca 2017 r. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie dokonywania z Funduszu Pracy refundacji kosztów wyposażenia lub doposażenia stanowiska pracy oraz przyznawania środków na podjęcie działalności gospodarczej; Dz. U. z 2017 r., poz. 1380). Rozstrzygnięcie w tym zakresie dotyczy więc uprawnienia polegającego na przyznaniu środków finansowych bezrobotnemu zamierzającemu podjąć działalność gospodarczą, w tym na pokrycie kosztów pomocy prawnej oraz konsultacji i doradztwa związanych z podjęciem tej działalności. Pomoc tego rodzaju ma charakter publiczny, ponieważ – jako jeden z instrumentów rynku pracy wspierających podstawowe usługi tegoż rynku - jest przyznawana przez organ administracji publicznej w sprawie skierowanej do podmiotu niebędącego organem administracji publicznej. Rozstrzygnięcie podejmowane jest natomiast w sprawie indywidualnej, gdyż przyznanie lub odmowa przyznania jednorazowego dofinansowania dotyczy konkretnego bezrobotnego, który na podstawie § 6 ust. 1 ww. rozporządzenia z 23 kwietnia 2012 r. złożył stosowny wniosek.

Należy jednocześnie podkreślić, że sprawy dotyczące dofinansowania podjęcia przez bezrobotnego działalności gospodarczej ze środków Funduszu Pracy nie są załatwiane w trybie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz. U. z 2017 r., poz. 1257), a zatem ich konkretyzacja nie wymaga formy decyzji administracyjnej. Wskazują na to przede wszystkim przepisy rozporządzenia z dnia 23 kwietnia 2012 r., które statuują odrębną procedurę przyznawania i odmowy przyznawania środków z Funduszu Pracy. Bezrobotny składa bowiem wniosek o ustalonej treści wraz z oświadczeniami. Wniosek taki podlega ocenie i jest podstawą do zawarcia w umowy cywilnoprawnej. Podstawą przyznania dofinansowania jest zawarta umowa. W § 7 ust. 3 rozporządzenia z dnia 23 kwietnia 2012 r. wyraźnie wskazano, że o odmowie lub uwzględnieniu wniosku starosta powiadamia bezrobotnego w formie pisemnej, w terminie 30 dni od dnia złożenia kompletnego wniosku. Przepis ten wskazuje również na dodatkowy element, jaki powinno zawierać powiadomienie o odmowie uwzględnienia wniosku - jest nim podanie przyczyny odmowy. Prawodawca nie przewidział zatem formy decyzji administracyjnej, jako sposobu zakończenia sprawy o odmowie przyznania dofinansowania, ale określił, że wnioskodawca otrzymuje jedynie pisemne powiadomienie o odmowie, w którym podaje się przyczyny odmowy. Stanowisko powyższe ma także oparcie w treści art. 9 ust. 1 pkt 14 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Przepis ten określa, w jakich sprawach z zakresu opisanego przez ww. ustawę starosta wydaje decyzje administracyjne nie zaliczając jednakże do tej kategorii sprawy dotyczącej odmowy przyznania dofinansowania kosztów rozpoczęcia działalności gospodarczej.

Powyższe stanowisko znalazło potwierdzenie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 1736/11; LEX nr 1107871, wskazał: "Rozstrzygnięcie w zakresie odmowy refundacji kosztów wyposażenia lub doposażenia dwóch stanowisk pracy dla skierowanych dwóch bezrobotnych ze środków funduszu pracy na podstawie przepisów rozporządzenia z dnia 17 kwietnia 2009 r. w sprawie dokonywania refundacji kosztów wyposażenia lub doposażenia stanowiska pracy dla skierowanego bezrobotnego oraz przyznawania bezrobotnemu środków na podjęcie działalności gospodarczej oraz form zabezpieczenia zwrotu otrzymanych środków (Dz. U. Nr 62, poz. 512 ze zm.) nie dokonuje się w formie decyzji administracyjnej, ale czynności z zakresu administracji publicznej."

Skarga została złożona w terminie i w sposób przewidziany art. 52 § 3 i 53 § 2 P.p.s.a. Skoro na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa organ udzielił odpowiedzi, która została doręczona skarżącej w dniu 15 marca 2017 r., to nie ulega wątpliwości, że wnosząc skargę do organu w dniu 11 kwietnia 2017 r. skarżąca spełniła wszelkie wymogi wynikające z wyżej wskazanych przepisów. Skarga ta podlegała zatem rozpoznaniu.

Oceniając pod względem zgodności z prawem kwestionowaną skargą czynność Starosty 16 lutego 2017 r. Sąd stwierdził, że narusza ona prawo.

Błędne jest wyrażone w niej stanowisko Starosty uzasadniające odmowę przyznania skarżącej jednorazowych środków pieniężnych z Funduszu Pracy na podjęcie działalności gospodarczej w postaci kancelarii komorniczej, że komornik sądowy nie jest przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t. jedn., Dz. U. z 2016 r., poz. 1829), nie może posiadać wpisu CEIDG, a w konsekwencji na tego rodzaju działalność nie można przyznać tych środków.

Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale 7 sędziów z dnia 6 marca 2017 r., sygn. akt I FPS 8/16 wyraźnie wskazał, że "...status komornika reguluje ustawa z 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 1138 z późn. zm.) oraz Kodeks postępowania cywilnego. Z art. 1 ustawy o komornikach sądowych wynika expressis verbis, że komornik jest funkcjonariuszem publicznym działającym przy sądzie rejonowym, zaś Kodeks postępowania cywilnego traktuje go jako organ egzekucyjny. Z kolei na gruncie art. 77 ust. 1 Konstytucji RP uznać należy, że komornik jest organem władzy publicznej (por. E. Bagińska, (w:) E. Bagińska, J. Parchomiuk, Odpowiedzialność odszkodowawcza w administracji, System Prawa Administracyjnego, Warszawa 2010, t. 12, s. 366). Konstatacje takie zostały zawarte również w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 20 stycznia 2004 r., w którym stwierdzono, że "funkcje wykonywane przez komornika są funkcjami władczymi, a on sam - funkcjonariuszem publicznym, ponieważ tak określa go ustawa o komornikach. Komornik nie jest ani organem wymiaru sprawiedliwości, ani elementem struktury którejkolwiek z władz konstytucyjnych. O tym, czy w tej sytuacji komornika można uznać go za »władzę publiczną« - w rozumieniu art. 77 ust. 1 Konstytucji RP, powinna przesądzać wykładnia tego właśnie przepisu Konstytucji" (SK 26/03, OTK ZU 2004, Nr 1, poz. 3). Oznacza to zatem, że określenie statusu komornika sądowego jako organu władzy publicznej formułowane jest wyłącznie w kontekście odpowiedzialności odszkodowawczej państwa za niezgodne z prawem działania organów władzy publicznej. Zaznaczyć w tym miejscu należy, że pojęcie organ władzy publicznej oznacza instytucję, strukturę organizacyjną, jednostkę władzy publicznej, z której działalnością wiąże się wyrządzenie szkody (por. E. Bagińska, Odpowiedzialność odszkodowawcza za wykonywanie władzy publicznej, Warszawa 2006, s. 204)." Status komornika w świetle regulacji konstytucyjnych stanowił też przedmiot wielu orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego (w tym w szczególności zob. wyrok TK z 20 stycznia 2004 r., sygn. SK 26/03, OTK ZU nr 1/A/2004 poz. 3, a także wyroki TK z: 24 lutego 2003 r., sygn. K 28/02, OTK ZU nr 2/A/2003, poz. 13; 3 grudnia 2003 r., sygn. K 5/02, OTK ZU nr 9/A/2003, poz. 98; 17 maja 2005 r., sygn. P 6/04, OTK ZU nr 5/A/2005, poz. 50; 8 maja 2006 r., sygn. P 18/05, OTK ZU nr 5/A/2006, poz. 53; 9 stycznia 2007 r., sygn. P 5/05, OTK ZU nr 1/A/2007, poz. 1; 27 lutego 2007 r., sygn. P 22/06, OTK ZU nr 2/A/2007, poz. 12; 24 lutego 2009 r., sygn. SK 34/07, OTK ZU nr 2/A/2009, poz. 10 i 14 maja 2009 r., sygn. K 21/08, OTK ZU nr 5/A/2009, poz. 67).

NSA wskazał dalej, że: "Trybunał zwracał (podtrzymał to stanowisko w wyroku z 12 kwietnia 2012 r., SK 21/11) w nich przede wszystkim uwagę, że komornik jest funkcjonariuszem publicznym (art. 1 ustawy o komornikach), który został wyposażony przez państwo w kompetencje władcze zarówno w stosunku do osób (art. 761 i art. 764 k.p.c.), jak i wobec instytucji publicznych (art. 761 i art. 765 k.p.c.). Przysługuje mu upoważnienie do nakładania kar. Takie ukształtowanie jego kompetencji przesądza o tym, że komornik jest swoiście rozumianym reprezentantem władzy publicznej, czego symboliczny wyraz stanowi prawo używania pieczęci urzędowej z godłem państwa. Komornicy są powoływani przez organ państwa, to jest Ministra Sprawiedliwości i działają przy sądach rejonowych, nie wchodząc jednak w ich strukturę. Uwzględniając organizacyjne i funkcjonalne powiązanie komornika z władzą sądowniczą, Trybunał podkreślał, że komornik nie sprawuje mimo to wymiaru sprawiedliwości w rozumieniu art. 175 ust. 1 Konstytucji i nie jest organem sądowym (por. wyrok w sprawie o sygn. K 5/02). Czynności egzekucyjne komornika pozostają jednak w związku z działalnością organów wymiaru sprawiedliwości, dlatego też w nauce prawa określa się komornika jako pomocniczy organ wymiaru sprawiedliwości (por. A. Marciniak, uwaga 3 do art. 1 ustawy o komornikach, (w:) Ustawa o komornikach sądowych i egzekucji. Komentarz, Warszawa 2010). Komornik podlega nadzorowi administracyjnemu sprawowanemu przez prezesa sądu rejonowego, przy którym działa (art. 3 ustawy o komornikach, por. szerzej A. Marciniak, uwaga 1 do art. 3 ustawy o komornikach, op.cit. oraz wyrok TK z 14 maja 2009 r., sygn. K 21/08, OTK ZU nr 5/A/2009, poz. 67). Nadzór zwierzchni nad działalnością komorników i samorządu komorniczego sprawuje ponadto - m.in. przez prezesów sądów okręgowych i sędziów wizytatorów - Minister Sprawiedliwości (art. 64 ustawy o komornikach), a także Krajowa Rada Komornicza (art. 65 ustawy o komornikach)."

"Innymi słowy, komornicy są strukturą wyodrębnioną, wyposażoną we władztwo, o własnych kompetencjach, którzy w celu wykonywania powierzonych im zadań dysponują zespołem środków osobowych i rzeczowych w postaci kancelarii. Trybunał Konstytucyjny w cytowanym wyroku z 20 stycznia 2004 r. zaznaczył, że od pozycji prawnej komornika jako organu państwa należy odróżnić kwestie osobistego i majątkowego statusu komornika jako określonej osoby, tzw. piastuna organu. Trybunał zwrócił bowiem uwagę, że prowadzenie działalności zawodowej na własny rachunek nie jest atrybutem organu władzy publicznej. Wynika stąd wniosek, że nie można uznać komornika za organ władzy publicznej w sensie podmiotowym (por. E. Bagińska, (w:) E. Bagińska, J. Parchomiuk, Odpowiedzialność odszkodowawcza w administracji, System Prawa Administracyjnego, Warszawa 2010, t. 12, s. 366). Samodzielność finansowa świadczy, zdaniem Sądu Najwyższego, o tym, że komornik nie jest instytucją państwową ani jednostką budżetową Skarbu Państwa (uchwała z dnia 24 lutego 2004 r., III CZP 119/03 oraz uchwała z dnia 11 października 2001 r., III CZP 49/01, OSNC). W ocenie Sądu Najwyższego "sam rodzaj wykonywanych zadań, realizowanych w charakterze funkcjonariusza publicznego, nie stwarza podstaw do formułowania uogólnionej tezy o zwolnieniu komornika od ponoszenia opłat związanych w czynnościami podejmowanymi w ramach prowadzonej egzekucji". Ujmując to inaczej, status komornika zbliża się do statusu innych tzw. wolnych zawodów (por. K. Lubiński, Stanowisko i podstawy odpowiedzialności prawnej komornika sądowego w prawie polskim, Sopot 1996, s. 10-12)."

NSA podkreślił, że w uchwale z dnia 23 marca 2016 r. (III CZP 4/16) Sąd Najwyższy, analizował pozycję i status notariusza. "W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższe uwagi dotyczące notariuszy są adekwatne do sytuacji komorników. Warto zauważyć, że art. 3a ustawy o komornikach sądowych podkreśla samodzielność komornika, który dokonuje czynności, o których mowa w art. 2 na własny rachunek, prowadząc tym samym działalność zarobkową. Dodatkowo, jak za własne, komornik odpowiada również za cudze czyny (asesorów, aplikantów, personel kancelarii czy inne osoby zatrudnione do ochrony i pomocy w czynnościach w terenie - art. 36 ust. 3 ustawy o komornikach sądowych). Komornicy nie otrzymują wynagrodzenia z budżetu państwa, wykonując będące w ich kompetencji czynności na własnych rachunek i uzyskując dochody z opłat egzekucyjnych. Należy tutaj wyraźnie podkreślić, że podobnie jak w odniesieniu do adwokatów, radców prawnych i notariuszy wysokość pobieranych przez nich opłat egzekucyjnych jest reglamentowana prawnie."

"Działalność komornika odbywa się w sposób zorganizowany i ciągły, na co wskazuje chociażby powtarzalność czynności oraz organizacja jego pracy w ramach wyspecjalizowanej kancelarii. Komornik doznaje wprawdzie pewnych ograniczeń w zakresie prowadzonej działalności, co jednak samo przez się nie wyklucza jeszcze możności rozpatrywania jego działalności jako działalności gospodarczej. Trudno bowiem wykluczyć, że komornik prowadzący swoją kancelarię nie będzie kierował się względami opłacalności (np. w odniesieniu do ilości osób, które będzie zatrudniał albo rozmiarów lokalu zajętego dla celów kancelaryjnych) oraz racjonalnością gospodarowania, a niekiedy nawet zysku, które to cechy są charakterystyczne dla prowadzenia działalności gospodarczej. Innymi słowy, można uznać, że komornik posiada liczne cechy profesjonalisty, a jego działalność ma charakter działalności gospodarczej (por. M. Kostwiński, Kilka uwag o statusie prawnym komornika sądowego, Przegląd Prawa Egzekucyjnego 2015, nr 3, s. 30)."

"Dodatkowo nie ulega wątpliwości, że komornicy sądowi nie są podmiotami prawa publicznego, ponieważ nie stanowią ani administracji publicznej, ani wymiaru sprawiedliwości...", co wyraźnie podkreślił Trybunał Konstytucyjny w cytowanym wyroku z 20 stycznia 2004 r. (SK 26/03, OTK ZU 2004, Nr 1, poz. 3). "Trybunał podkreślił również, że od pozycji prawnej komornika jako funkcjonariusza publicznego należy odróżnić kwestie osobistego i majątkowego statusu komornika jako określonej osoby, tzw. piastuna organu i co dalej oznacza, że nie może być on uznany za organ władzy publicznej w znaczeniu podmiotowym (teza ta została szczegółowo uzasadniona powyżej). Dlatego też usprawiedliwione jest stanowisko, zgodnie z którym wykonują oni swoje czynności w formie niezależnej działalności gospodarczej prowadzonej w ramach wolnego zawodu. Trybunał Konstytucyjny zwrócił bowiem uwagę, że prowadzenie działalności zawodowej na własny rachunek nie jest atrybutem organu władzy publicznej. Tutaj należy wskazać na cechy wolnego zawodu, które wskazane zostały jako charakterystyczne w systemie polskim w cytowanej uchwale Sądu Najwyższego z dnia 23 marca 2016 r. (III CZP 4/16). Wskazano tutaj na następujące cechy, które są również adekwatne w odniesieniu do działalności komorników sądowych: samodzielne finansowanie i prowadzenie działalności, przy wykorzystaniu osobistych zdolności i kwalifikacji, prowadzenie działalności na własne ryzyko, działalność komornika spełnia wymaganie ciągłości, profesjonalizmu oraz zorganizowania, nie można z niej także wyeliminować motywu zysku (kierowanie się kalkulacją zysku i straty). Podobnie jak omawiana w cytowanej uchwale instytucja notariusza, komornik musi naturalnie uwzględniać nieuniknione ograniczenia ustawowe wynikające ze specyfiki prowadzonej działalności, ale pomimo tego w sposób oczywisty dąży do uzyskania dochodu pozwalającego mu nie tylko na zaspokojenie życiowych - osobistych i rodzinnych - potrzeb, ale także na rozwój kancelarii, poprawę warunków pracy, podwyższenie pensji pracowników, komfort klientów oraz jakość świadczonych usług (czynności). W konsekwencji spełnione zostały w odniesieniu do wymogów wynikających z art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług warunki, zgodnie z którymi działalność gospodarcza komorników sądowych obejmuje profesjonalny obrót gospodarczy działalności usługodawców realizowany w sposób zorganizowany, a co za tym idzie ciągły."

NSA podniósł zatem we wskazanej uchwale, że: "Reasumując, stwierdzić należy, że do komornika sądowego, którego status wynika z ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. z 2015 r. poz. 790 z późn. zm.), ma zastosowanie art. 15 ust. 1 w zw. z ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2016 r. poz. 710 z późn. zm.), ponieważ wykonuje on działalność nie w formie podmiotu prawa publicznego, lecz w formie samodzielnej działalności gospodarczej, wykonywanej w ramach wolnego zawodu, a w związku z tym nie przysługuje mu wyłączenie przewidziane w art. 15 ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług oraz art. 13 ust. 1 dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE.L 347 z dnia 11 grudnia 2006 r., s. 1, z późn. zm.)."

Mając powyższe na uwadze, a także, że przepis artykułu 269 § 1 P.p.s.a. nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale i przyjmować wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 8 lipca 2014 r., II GSK 1518/14; wyrok NSA z dnia 26 listopada 2014 r., II FSK 1474/14). Jeżeli skład sądzący w sprawie nie stwierdzi zasadności uruchomienia trybu przewidzianego w art. 269 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – a taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie - to obowiązany jest respektować stanowisko wyrażone w uchwale składu poszerzonego Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 4 lutego 2015 r., II OSK 1632/13).

Wobec tego Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie stwierdził, podzielając w pełni stanowisko NSA, że zaprezentowana wykładnia przepisów mających zastosowanie w tej sprawie jest nieprawidłowa, nieznajdująca żadnego swego uzasadnienia.

Ponadto nadmienić należy, że konkretyzację 46 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy stanowił § 7 rozporządzenia z dnia 23 kwietnia 2012 r. 2012 r., zgodnie z którym:

1. wniosek o dofinansowanie może być przez starostę uwzględniony w przypadku, gdy bezrobotny:

1) spełnia łącznie warunki, o których mowa w § 6 ust. 3 i 4, złożył kompletny i prawidłowo sporządzony wniosek, a starosta dysponuje środkami na jego sfinansowanie;

2) w okresie 12 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień złożenia wniosku:

a) nie odmówił bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy określonej w ustawie oraz udziału w działaniach w ramach Programu Aktywizacja i Integracja, o którym mowa w art. 62a ustawy,

b) nie przerwał z własnej winy szkolenia, stażu, realizacji indywidualnego planu działania, udziału w działaniach w ramach Programu Aktywizacja i Integracja, o którym mowa w art. 62a ustawy, wykonywania prac społecznie użytecznych lub innej formy pomocy określonej w ustawie,

c) po skierowaniu podjął szkolenie, przygotowanie zawodowe dorosłych, staż, prace społecznie użyteczne lub inną formę pomocy określoną w ustawie.

Do tych jednakże kwestii w ogóle nie odniósł się w swym negatywnym stanowisku Starosta.

Mając powyższe na uwadze, zdaniem Sądu, zaskarżona czynność narusza więc obowiązujące w tym zakresie regulacje prawne, a w związku z tym jest bezskuteczna.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2017 r., poz. 1369), orzekł jak w sentencji wyroku.