Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 155/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2019-07-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 4, art. 32 ust. 4 pkt 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1202
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.

SENTENCJA

Dnia 18 lipca 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Agnieszka Grosińska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Paweł Janicki, Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, , Protokolant Pomocnik sekretarza Aleksandra Banasiak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lipca 2019 roku sprawy ze skargi A. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...], nr [...], znak: [...]; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz A. P. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. B.A.


UZASADNIENIE

II SA/Łd 155/19

U Z A S A D N I E N I E

Decyzją nr [...] z dnia [...] Wojewoda [...] uchylił w całości decyzję Starosty [...] nr [...] z dnia [...] wraz z poprzedzającym ją postanowieniem z dnia [...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą inwestorce K. R. pozwolenia na rozbudowę i przebudowę budynku mieszkalnego o pow. 12,24 m2 na działce o nr ewid. 582/3 położonej w B. przy al. A 37, gmina N. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji, wskazując na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego odnoszącego się do spełnienia wymagań ochrony przeciwpożarowej, ponownej analizy obszaru oddziaływania i przeprowadzenie ponownego postępowania.

Wykonując zalecenia zawarte w decyzji Wojewody [...], przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, Starosta [...] postanowieniem z dnia [...], nałożył na inwestorkę obowiązek przedłożenia, w wyznaczonym terminie 4 egzemplarzy projektu budowlanego opracowanego zgodnie z § 11 ust. 2 pkt 13 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego oraz zgodnie z § 271-273 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

W wykonaniu powyższego, w wyznaczonym terminie inwestorka przedłożyła 4 egzemplarze projektu budowlanego rozbudowy i przebudowy budynku mieszkalnego, opracowanego zgodnie z wytycznymi zawartymi w postanowieniu Starosty [...].

Zawiadomieniem z dnia 17 lipca 2018 roku Starosta [...] zawiadomił strony o zebranym materiale dowodowym oraz o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia co do zebranych dowodów.

Pismem z dnia [...], A. P., współwłaściciel działki 582/3, zwrócił się z prośbą o kserokopię projektu zagospodarowania działki ww. inwestycji. Następnie w dniu [...] złożył pismo, w którym przedstawił swoje uwagi i zastrzeżenia do złożonego przez inwestorkę oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i wniósł o wyeliminowanie braku określenia tytułu prawnego do nieruchomości objętej wnioskiem o pozwolenie na budowę.

Jak wynika z notatki służbowej z dnia 1 sierpnia 2018 r., znajdującej się w aktach sprawy pracownik organu I instancji wezwał K. R. do stawienia się w Wydziale Architektoniczno-Budowlanym Starostwa Powiatowego w Ł. celem uzupełnienia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Z kolejnej notatki służbowej z dnia 1 sierpnia 2018 r., wynika, iż inspektor prowadząca sprawę poinformowała projektanta o konieczności uzupełnienia na projekcie zagospodarowania terenu wymiarów zewnętrznych ww. rozbudowy. W dniu 2 sierpnia 2018 r., w organie I instancji stawiła się inwestorka i uzupełniła oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a także stawiła się projektant M. M. i uzupełniła wymiary zewnętrzne ww. rozbudowy.

Przed wydaniem decyzji organ I instancji zawiadomił strony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia co do zebranych dowodów. Z przysługującego prawa skorzystał A. P., który pismem z dnia [...], złożył swoje zastrzeżenia i uwagi co do znajdującego się w aktach sprawy projektu budowlanego i oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Starosta [...] po przeprowadzeniu postępowania decyzją nr [...] z dnia [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił K. R. pozwolenia na budowę w ww. zakresie na działce nr ewid. 582/3, położonej przy al. A 37, gm. N.

Od decyzji tej w ustawowym terminie odwołanie wniósł A. P. Skarżący podniósł, iż zaplanowana przebudowa jest niezgodna ze szkicem, który jest załącznikiem do postanowienia wstępnego Sądu Rejonowego w Ł. z dnia [...], sygn. akt [...]. Ponadto skarżący zarzucił organowi I instancji naruszenie przepisów k.p.a. i art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego, a także podnosi, iż ww. rozbudowa nie jest zgodna z przepisami techniczno- budowlanymi i stan faktyczny sprawy nie został wystarczająco ustalony.

Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda [...], decyzją z dnia [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że podstawową zasadą postępowania odwoławczego jest to, iż organ II instancji nie ogranicza się jedynie do oceny zarzutów zawartych w odwołaniu, lecz rozpoznaje sprawę co do istoty. Organ wskazał, że organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, o czym mowa w art. 7 k.p.a. Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, o czym stanowi art. 77 § 1 k.p.a. Z kolei art. 80 k.p.a. stanowi iż, organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

Zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 ustawy - Prawo budowlane, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi; a także kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1 b, zaświadczenia o którym mowa w art. 12 ust. 7.

Z akt przedmiotowej sprawy wynika, iż projektowana jest rozbudowa budynku mieszkalnego od strony północnej o klatkę schodową o powierzchni 12,24 m2 na działce o nr ewid. 582/3 położonej w B. przy al. A 37, gm. N. Klatka schodowa będzie prowadzić do piwnicy, na parter i poddasze nieużytkowe K. R.. Budynek również będzie podzielony poprzez podział piwnicy, parteru i poddasza nieużytkowego. Planowana rozbudowa i przebudowa budynku mieszkalnego, w ocenie tutejszego organu, jest zgodna z postanowieniem wstępnym Sądu Rejonowego w Ł. z dnia [...], które uprawomocniło się z dniem [...] i dotyczy zniesienia współwłasności przez ustanowienie odrębnej własności lokali w budynku mieszkalnym zlokalizowanym na ww. nieruchomości z drugim ze współwłaścicieli A. P..

Projektowana klatka schodowa ma zostać usytuowana w odległości od 3 m do 4,20 m od granicy z działką o nr ewid. 498/6, na której znajduje się budynek A częściowo zlokalizowany w granicy z działką inwestorki.

Organ I instancji nakładając na inwestorkę obowiązek doprowadzenia projektu budowlanego do zgodności z § 271-273 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, wykonał wytyczne zawarte w decyzji Wojewody [...], dzięki czemu zostały spełnione wymagania bezpieczeństwa pożarowego. W tym miejscu należy zauważyć, iż w części rysunkowej projektu budowlanego wskazano, iż projektowane ściany klatki schodowej posiadają klasę odporności ogniowej REI 60, tj. ściany oddzielenia przeciwpożarowego, ponadto rzeczoznawca do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych stwierdził zgodność projektu z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej bez uwag (patrz: projekt zagospodarowania terenu oraz rzut parteru inwentaryzacja+ projektowane rys. nr 3).

Odwołując się do podnoszonych przez skarżącego naruszeń przepisów techniczno- budowlanych w zakresie przepisu § 13 ww. rozporządzenia, tj. naturalnego oświetlenia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, organ odwoławczy uznał, iż zarzut ten jest bezzasadny z uwagi na to, iż w projekcie budowlanym znajduje się analiza zacienienia (patrz: rys. nr 4 - Rzut I piętra inwentaryzacja + projektowane), zgodnie z którą między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający, o którym mowa w § 13 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Z powyższego wynika, iż planowana rozbudowa budynku nie spowoduje zacienienia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi na działce, której obecnie współwłaścicielem jest skarżący, a także w żaden sposób nie ograniczy zagospodarowania terenu tejże działki.

Zarzut skarżącego, dotyczący naruszenia przepisu § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w zakresie dostępu do urządzeń z budynkiem tj. szamba oraz kotłowni jest niesłuszny. Projekt rozbudowy budynku, zatwierdzony przez Starostę [...], umożliwia dostęp zgodnie z wymaganą odległością ww. rozporządzenia, tj. 3 m do granicy działki o nr ewid. 498/6. Zauważyć należy ponad to, że organ I instancji nie ma możliwości i uprawnień do sprawdzenia i konfrontacji w terenie, przyjętych rozwiązań projektowych gdyż zobligowany jest sprawdzić przedłożony do zatwierdzenia projekt budowlany tylko w zakresie określonym w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego. Za sporządzenie projektu budowlanego zgodnie z przepisami prawa i zasadami wiedzy technicznej odpowiada projektant, co potwierdza w składanych odpowiednio oświadczeniach. W ocenie Wojewody [...], słuszne jest stanowisko Starosty w zakresie braku uprawnień do przeprowadzenia kontroli oraz w zakresie odpowiedzialności projektanta za przyjęte rozwiązanie.

W zakresie zarzutu A. P., co do oświadczenia inwestorki o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, zostało ono uzupełnione przez K. R. w dniu 2 sierpnia 2018 r. Inwestorka wpisała "współwłasność" jako tytuł, z którego wynika prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a organ I instancji potwierdził powyższe na podstawie aktualnego wypisu z rejestru gruntów. Ponadto tytuł ten jest zgodny z zapisem w księdze wieczystej nr [...] prowadzonej dla nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr 582/3 (stary nr 581/2 i 582/2).

Organ odwoławczy zauważył, iż załącznik graficzny przywołany w postanowieniu Sądu Rejonowego w Ł.z dnia [...], sygn. akt [...], sporządzony przez A. S. jest szkicem planu rozbudowy, stanowiącym załącznik do opinii uzupełniającej, na okoliczność szczegółowego wykazu robót adaptacyjnych niezbędnych do wyodrębnienia lokali mieszkalnych (z pomieszczeniami przynależnymi) w budynku mieszkalnym. Nie odpowiada on wymaganiom przewidzianym dla projektów budowlanych, tj. przede wszystkim nie został sporządzony na mapie do celów projektowych. Upoważnienie przez Sąd Rejonowy w Ł. K. R. do wykonania prac adaptacyjnych "zgodnie ze szkicem (...)" nie zwalnia inwestorki oraz projektanta do realizacji inwestycji zgodnie z przepisami Prawa budowlanego i warunkami technicznymi. Organ odwoławczy stwierdza iż różnice w wymiarach projektowanej klatki schodowej określonych w szkicu (2,78 m x 4,82 m) oraz w projekcie budowlanym (2,40 m x 5,10 m) wynoszą odpowiednio 0,38 m (mniejsza szerokość ganku) oraz 0,28 m (dłuższy ganek). Powyższe wynika z konieczności dostosowania planowanej rozbudowy do warunków istniejących w terenie oraz obowiązujących warunków techniczno- budowlanych, w tym m.in. na konieczność spełnienia warunków dotyczących odległości rozbudowy w stosunku do granicy działki. Z uwagi na powyższe nie można uznać, iż projektowana rozbudowa jest niezgodna z postanowieniem Sądu Rejonowego w Ł., a także w świetle powyższego brak jest przesłanek do podważania prawidłowości złożonego przez inwestorkę oświadczenia do dysponowania nieruchomością na celu budowlane.

Projekt rozbudowy i przebudowy budynku mieszkalnego jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy N. zatwierdzonymi Uchwałami nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] Rady Gminy w N. w zakresie rodzaju zabudowy, linii zabudowy, udziału powierzchni terenu biologicznie czynnej i wysokości budynku.

Wobec powyższego stwierdzić należy, że Starosta [...] wypełnił zalecenia zawarte w decyzji Wojewody [...] z dnia [...], którą sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi A. P. podniósł zarzut naruszenia:

1. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie istotnych w sprawie okoliczności stanu faktycznego, polegającego na niewyczerpującym I błędnym rozpatrzeniu całości materiału dowodowego i poprzez niewykazanie przez organy w uzasadnieniu decyzji, dlaczego jednym dowodom przyznano wiarygodność, innym zaś odmówiono;

2. art. 8 k.p.a. poprzez nieprzyczynienie się przez organy do starannego i zgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowania dla zagwarantowania równości wobec prawa, czym podważyły zasadę ogólnego pogłębiania zaufania do organów państwa;

3. art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane poprzez wydanie decyzji zgodnej z wnioskiem inwestora dotyczącym pozwolenia na budowę pomimo braku zgody drugiego współwłaściciela.

W uzasadnieniu skargi skarżący podważył legalność złożonego przez inwestorkę oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz zgodność zatwierdzonego projektu budowlanego z postanowieniem sądu rejonowego z dnia [...]. Skarżący zwrócił uwagę, że zmianie w stosunku do szkicu uległy parametry projektowanego ganku, ściana uległa przesunięciu o 30 cm, a schody wydłużone o 30 cm, co powoduje, że zostały przekroczone granice, które wyznaczył sąd rejonowy. Organy nie podjęły żadnych czynności wyjaśniających w zakresie: 1) prawidłowości wskazania odległości projektowanego ganku od granicy działki 496/6, gdyż zdaniem skarżącego odległość jest mniejsza niż 3 metry, 2) prawidłowości ustalenia stanu urządzenia i szerokości pasa pomiędzy planowanym gankiem a granicą działki nr 498/6, w szczególności budynkiem A znajdującym się w granicy działki i posiadającym wystający poza granicę dach na odległość 25-30 cm, 3) pokrycia dachu A materiałami łatwopalnymi, tj. deską i papą. Skarżący wskazał również, że nie została wyjaśniona kwestia zacienienia parteru budynku.

Powołując takie argumenty skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. – dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono zasad postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.

Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co do zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] udzielającą K. R. pozwolenia na budowę i zatwierdzającą projekt budowlany obejmujący rozbudowę i przebudowę budynku mieszkalnego o powierzchni 12,24 mkw., powierzchni użytkowej 25,80 mkw. i kubaturze 83,58 m3.

Zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, którego ramy określone zostały w art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, a zgodnie z którym przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza:

1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;

2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;

3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7;

4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7;

5) spełnienie wymagań określonych w art. 60 ust. 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. o Krajowym Zasobie Nieruchomości (Dz. U. poz. 1529 i 2161 oraz z 2018 r. poz. 756) - w przypadku inwestycji na nieruchomości wchodzącej w skład Zasobu Nieruchomości, o którym mowa w tej ustawie, oddanej w użytkowanie wieczyste lub sprzedanej w trybie określonym w art. 53 ust. 1 lub 2 tej ustawy, przeznaczonej na wynajem o czynszu najmu określonym zgodnie z przepisami rozdziału 7 tej ustawy.

Jednocześnie należy mieć na uwadze treść art. 32 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto:

1) złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym;

1a) złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności pozwoleń, o których mowa w art. 23 ust. 1 i art. 26 ust. 1, oraz decyzji, o której mowa w art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej (Dz. U. z 2018 r. poz. 2214 oraz z 2019 r. poz. 125 i 730), jeżeli są one wymagane;

2) złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Z treści przywołanych przepisów wynika zakres obowiązków organu, których celem jest wydanie pozwolenia na budowę osobie uprawnionej i zatwierdzenie projektu budowlanego odpowiadającego przepisom.

Na gruncie rozpoznawanej sprawy podstawową kwestią sporną jest przysługujące inwestorce – K. R. prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Poza sporem pozostaje jedynie, że działka nr 582/3 położona w B. przy al. A 37, gm. N. stanowi przedmiot współwłasności w równych częściach K. R. i A. P.

Nie ulega również wątpliwości, że dysponowanie nieruchomością na cele budowlane stanowi co do zasady czynność przekraczającą zakres zwykłego zarządu, a zatem w odniesieniu do nieruchomości, która - tak jak w rozpoznawanej sprawie - objęta jest współwłasnością, wylegitymowanie się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oznacza konieczność przedstawienia przez inwestora zgody drugiego ze współwłaścicieli nieruchomości.

Jak wynika z akt sprawy w oświadczeniu, złożonym w dniu 11 maja 2017 r., o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane K. R. wskazała jako tytuł, z którego wywodzi prawo do dysponowania nieruchomością cele budowlane prawo współwłasności. Oświadczenie to zostało uzupełnione dopiero w dniu 2 sierpnia 2018 r. wzmianką o "postanowieniu wstępnym z dnia [...], sygn.. akt [...]".

W tym miejscu wyjaśnienia wymaga, że w aktach sprawy znajduje się postanowienie wstępne Sądu Rejonowego w Ł. Wydział I Cywilny z dnia [...], [...], wydane w sprawie z wniosku K. R. z udziałem A. P. o zniesienie współwłasności, w którym Sąd – w celu dokonania zniesienia współwłasności przez ustanowienie odrębnej własności lokali w budynku mieszkalnym zlokalizowanym na działce nr 582/3 zgodnie z punktem 1 postanowienia wstępnego z dnia [...] oraz opinią biegłego sądowego z zakresu budownictwa z listy Sądu Okręgowego w Ł. A. S. z dnia 4 czerwca 2011 r. i 24 sierpnia 2013 r., upoważnił K. R. do wykonania tymczasowo na jej koszt w terminie do 30 czerwca 2016 r. niezbędnych prac adaptacyjnych w postaci:

1. Wykonania ganku z klatką schodową na strych od północnej strony budynku z wykonaniem otworów wejściowych do pomieszczenia nr 07 w piwnicy, nr 4 na parterze oraz na strych zgodnie ze szkicem graficznym stanowiącym załącznik do opinii uzupełniającej biegłego A. S. z dnia [...]

2. Wykonania ściany działowej w pomieszczeniu nr 07 piwnicy oraz w korytarzu w piwnicy z wykonaniem otworu drzwiowego, otworu wentylacyjnego, instalacji wodno-kanalizacyjnej i elektrycznej, demontażu drzwi i zamurowaniu otworów pomiędzy pomieszczeniami 06-09 w piwnicy oraz 7-8 na parterze,

3. Wykonania ściany działowej na strychu, wyłazu na dach.

Postanowienie to zostało zaskarżone do sądu wyższej instancji, jednak postanowieniem z dnia [...] Sąd Okręgowy w Ł. III Wydział Cywilny Odwoławczy apelację oddalił.

Postanowienie Sądu Rejonowego jest jednoznaczne z przyznaniem inwestorowi K. R. prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w zakresie opisanych w nim prac.

Postanowienie to zostało wydane na podstawie art. 11 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali. W świetle przepisów art. 11 ustawy przepisy o ustanowieniu odrębnej własności lokali w drodze umowy stosuje się również odpowiednio do wyodrębnienia własności lokalu z mocy orzeczenia sądu znoszącego współwłasność nieruchomości. Z kolei w myśl ust. 2 jeżeli uczynienie zadość przesłance samodzielności lokali wymaga wykonania robót adaptacyjnych, sąd może w postanowieniu wstępnym, uznającym żądanie ustanowienia odrębnej własności lokali w zasadzie za usprawiedliwione, upoważnić zainteresowanego uczestnika postępowania do ich wykonania - tymczasowo na jego koszt. W razie przeszkód stawianych przez innych uczestników, sąd - w postanowieniu wstępnym lub w postanowieniu oddzielnym - może wydać stosowne nakazy lub zakazy.

Podkreślenia w konsekwencji wymaga, że w postępowaniu w sprawie o wydanie pozwolenia na budowę orzeczenie sądowe zastępuje zgodę drugiego ze współwłaścicieli. Powołanie się na postanowienie wstępne co do zasady należy uznać za prawidłowe, jednakże nie można tracić z pola widzenia tego, że uprawnia ono inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane tylko w zakresie wskazanym w postanowieniu i w wyznaczonym terminie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny powziął wątpliwości, czy w dacie występowania z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na budowę, jak również w dacie jego uzyskania upoważnienie wynikające z orzeczenia sądowego było aktualne.

Otóż, w postanowieniu Sądu Rejonowego wyraźnie zakreślony został termin na wykonanie prac adaptacyjnych – do dnia 30 czerwca 2016 r. Tymczasem wniosek K. R. o pozwolenie na budowę datowany jest na dzień [...]. Zarówno z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, jak i z akt administracyjnych nie wynika, aby organ administracji podjął działania zmierzające do ustalenia, czy termin wskazany w postanowieniu wstępnym z dnia [...] został przedłużony.

Tymczasem nieprzedłożenie stosownego orzeczenia sądu co do przedłużenia terminu wynikającego z postanowienia wstępnego z dnia [...] daje podstawę do przyjęcia, że na chwilę złożenia wniosku, a następnie wydania decyzji brak było upoważnienia sądu zastępującego zgodę drugiego ze współwłaścicieli na czynność przekraczającą zakres zwykłego zarządu. Organy orzekające w sprawie nie wezwały inwestorki do przedstawienia żadnego oświadczenia odnośnie do jakichkolwiek kroków podjętych w celu uzyskania innej treści postanowienia.

Tym samym należy uznać, że z uwagi na wskazany w postanowieniu wstępnym z dnia [...] termin wykonania prac adaptacyjnych (30 czerwca 2016 r.), postanowienie to nie stanowiło dla inwestora tytułu, z którego w dniu składania wniosku ([...]), jak i uzupełniania oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (2 sierpnia 2018 r.) inwestorka mogła wywodzić prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

W ocenie Sądu, organy administracji udzielając K. R. pozwolenia na budowę bez wyjaśnienia kwestii aktualności upoważnienia wynikającego z orzeczenia sadowego, dopuściły się naruszenia art. 7 k.p.a. i 77 § 1 k.p.a. oraz art. 4 oraz art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane.

Odnosząc się natomiast do podnoszonych w skardze zarzutów dotyczących niezgodności zatwierdzonego projektu budowlanego ze szkicem graficznym stanowiącym załącznik do opinii uzupełniającej biegłego A. S. z dnia [...], należy podkreślić, że postanowienie wstępne wydane w sprawie z wniosku o zniesienie współwłasności ma na celu umożliwienie wyodrębnienia samodzielnych lokali poprzez wykonanie prac adaptacyjnych. Celem wskazanych w postanowieniu wstępnym robót adaptacyjnych jest doprowadzenie do ziszczenia się przesłanki samodzielności lokalu. Konieczność uzyskania pozwolenia na budowę i zatwierdzenia projektu budowlanego w postępowaniu administracyjnym nie oznacza, że zatwierdzeniu podlega przedsięwzięcie w postaci wynikającej ze szkicu sporządzonego na potrzeby postępowania toczącego się przed sądem powszechnym. Określone "odstępstwa" od szkicu co do parametrów czy też ujęcie w projekcie budowlanym dodatkowych robót budowlanych, pomimo, że nie zostały one wprost wskazane w postanowieniu Sądu Rejonowego należy uznać za dopuszczalne, skoro działania takie mieszczą się w zakresie koniecznych robót adaptacyjnych warunkujących spełnienie przesłanki samodzielności lokali. W ocenie Sądu doprecyzowanie zakresu koniecznych do usamodzielnienia lokali robót budowlanych może nastąpić dopiero na etapie pozwolenia na budowę. Podzielić należy stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który w wyroku z dnia 2 września 2014 r., II SA/Kr 775/14 stwierdził, że "sąd powszechny, orzekając w przedmiocie zniesienia współwłasności może przeoczyć pewne elementy, które ujawnią się dopiero na etapie sporządzania projektu budowlanego. Uszczegółowienie tych elementów należy do kompetencji organu administracji architektoniczno-budowlanej i nie stanowi przekroczenia granic upoważnienia inwestora dokonanego przez sąd powszechny do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (...). Dopóki zakres planowanych i objętych wnioskiem o pozwolenie na budowę robót mieści się w zakresie uczynienia nowopowstającego lokalu samodzielnym, dopóty nie może być mowy o przekroczeniu granic postanowienia sądu cywilnego". Dlatego też pewne różnice między projektem budowlanym a szkicem, jakie zgłasza skarżący, nie stanowią o naruszeniu upoważnienia sądowego.

Skarżący podnosi w skardze, że organy administracji nie ustaliły odległości, w jakiej została zlokalizowana klatka schodowa od granicy z działką nr 498/6. W ocenie Sądu materiał zgromadzony w sprawie daje podstawy do przyjęcia, że odległość planowanego przedsięwzięcia wynosi od 3 do 4,20 m od granicy z działką o nr ewid. 498/6, na której znajduje się budynek A częściowo zlokalizowany w granicy z działką inwestorki. Samo tylko twierdzenie skarżącego, że "moim zdaniem odległość jest mniejsza niż 3 metry" nie może skutecznie podważyć ustaleń stanu faktycznego.

Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że kwestia potencjalnych problemów z dojazdem wozów asenizacyjnych, jak wskazuje sam skarżący, może być związana z faktem wkroczenia zabudowy właściciela działki sąsiedniej (wystawanie dachu budynku A poza granice działki nr 498/6), co nie ma wpływu na ocenę legalności rozwiązań zastosowanych w zatwierdzonym projekcie budowlanym.

Jeśli zaś chodzi o kwestie bezpieczeństwa pożarowego należy zwrócić uwagę, że projektowane ściany klatki schodowej posiadają klasę odporności ogniowej REI60, tj. ściany oddzielenia przeciwpożarowego, co oznacza, że zostały spełnione wymogi przewidziane w przepisach § 271-273 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim muszą odpowiadać budynki i ich usytuowanie, co znajduje potwierdzenie w opinii rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych. Oceny tej, z uwagi na brzmienie przepisów § 271 rozporządzenia, nie zmienia fakt, że ściany budynku usytuowanego na sąsiedniej działce są ścianami rozprzestrzeniającymi ogień.

Uzasadnione wątpliwości w kontekście art. 107 § 3 w zw. z art. 8 k.p.a. może natomiast budzić u skarżącego prawidłowość przeprowadzenia analizy nasłonecznienia. Wyjaśnienia przez organ bowiem wymaga w odniesieniu do przepisów § 57-60 (w szczególności § 60 ust. 2) rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim muszą odpowiadać budynki i ich usytuowanie, czy analiza ta została sporządzona z uwzględnieniem piętra, jak i parteru.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 145 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji.

O kosztach postępowania orzeczono jak w pkt 2 wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a., uwzględniając kwotę wpisu sądowego od skargi (500 zł).

Ponownie prowadząc postępowanie organ uwzględni wskazania wynikające z niniejszego uzasadnienia, a przede wszystkim podejmie działania zmierzające do ustalenia prawa do dysponowania przez inwestorkę nieruchomością na cele budowlane, które jest warunkiem uzyskania pozwolenia na budowę.

a.tp.