Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2322/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-02-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne: Działalność gospodarcza
Skarżony organ: Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno  Spożywczych
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 5
journal: Dz.U. 2014 poz 1722
law: Ustawa z dnia 7 listopada 2014 r. o zmianie ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych oraz ustawy o bezpieczeństwie żywności i  żywienia(1)
article: art. 45 ust. 2, art. 46 ust. 1 pkt 1, art. 48 ust. 1
journal: Dz.U. 2006 nr 171 poz 1225
law: Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Protokolant ref. staż. Anna Owczarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2016 r. sprawy ze skargi [...] Sp. j. B. S., K. S. z siedzibą w Z. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych na rzecz skarżącej [...] Sp. j. B. S., K.S. z siedzibą w Z. kwotę 1520 (tysiąc pięćset dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi S. Spółka Jawna B. S. K. S. (dalej też jako; "skarżąca", "spółka", "strona") jest decyzja Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...], który utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych nr [...] z dnia [...] maja 2014 r. o wymierzeniu spółce kary pieniężnej w wysokości 8000 zł za wprowadzenie do obrotu artykułów rolno-spożywczych zafałszowanych, tj.:

• KIEŁBASA GÓRALSKA ZE SCHABU (kiełbasa wieprzowa drobno-rozdrobniona, pieczona), wielkość partii magazynowej 78 kg, wielkość partii produkcyjnej: 1178 kg, nr partii produkcyjnej: 05/03/2014r., data produkcji: 07.02.2014 r., termin przydatności do spożycia "Należy spożyć do": 05/03/2014r.", cena zbytu brutto: 18,09 zł/kg,

• KIEŁBASA GÓRALSKA KRUCHA (kiełbasa wieprzowa drobno-rozdrobniona, pieczona), wielkość partii magazynowej 19 kg, wielkość partii produkcyjnej: 589 kg, nr partii produkcyjnej: 05/03/2014r., data produkcji: 07.02.2014 r., termin przydatności do spożycia "Należy spożyć do: 05/03/2014r.", cena zbytu brutto: 14,84 zł/kg,

• KARCZEK OD CHŁOPA (wędzonka wieprzowa niskowydajna), wielkość partii magazynowej 5,78 kg, wielkość partii produkcyjnej: 150 kg, nr partii produkcyjnej: 02/03/2014 r., data produkcji: 05.02.2014 r., termin przydatności do spożycia "Należy spożyć do: 02/03/2014 r.", cena zbytu brutto: 20,43 zł/kg.

Stan faktyczny sprawy przedstawiał się następująco:

W dniach od 10 - 13 i 18 lutego 2014 r. oraz 17 marca 2014 r., inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w Krakowie, działając na podstawie upoważnień: nr [...] z dnia 4 lutego 2014 r., nr [...] z dnia 6 lutego 2014 r. oraz nr [...] z dnia 17 marca 2014 r. wydanego przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (nr legitymacji służbowej 61/12 i 66/12), przeprowadzili kontrolę w podmiocie S. Sp. j., B. S., K. S., Z., [...] C., w zakresie jakości handlowej przetworów z mięsa czerwonego (Protokóły z kontroli: Nr [...] z dnia 13.02.2014 r., Nr [...] z dnia 18.02.2014 r. i Nr [...] z dnia 117.03.2014 r.).

W trakcie działań kontrolnych pobrano urzędowe próbki z partii produktów o nazwach:

- "KIEŁBASA GÓRALSKA ZE SCHABU (kiełbasa wieprzowa drobno-rozdrobniona, pieczona)", wielkość partii magazynowej 78 kg, wielkość partii produkcyjnej: 1178 kg, nr partii produkcyjnej: 05/03/2014., data produkcji: 07.02.2014 r., termin przydatności do spożycia "Najlepiej spożyć do: 05/03/2014 r." cena zbytu brutto: 18,09 zł/kg,

- "KIEŁBASA GÓRALSKA KRUCHA (kiełbasa wieprzowa drobno-rozdrobniona, pieczona)", wielkość partii magazynowej 19 kg, wielkość partii produkcyjnej: 589 kg, nr partii produkcyjnej: 05/03/2014., data produkcji: 07.02.2014 r., termin przydatności do spożycia "Najlepiej spożyć do: 05/03/2014 r", cena zbytu brutto: 14,84 zł/kg,

w celu przeprowadzenia badań laboratoryjnych (Protokół z pobrania próbek nr [...] z dnia 10 lutego 2014 .).

Ponadto, pobrano również urzędowe próbki w celu przeprowadzenia oceny prawidłowości oznakowania z partii produktów o nazwach:

- "Kiełbasa GÓRALSKA ZE SCHABU (kiełbasa wieprzowa drobno-rozdrobniona, pieczona)", wielkość partii magazynowej 78 kg, wielkość partii produkcyjnej: 1178 kg, nr partii produkcyjnej: 05/03/2014., data produkcji: 07.02.2014 r., termin przydatności do spożycia "Najlepiej spożyć do: 05/03/2014 r.", cena zbytu brutto: 18,09 zł/kg,

- "KIEŁBASA GÓRALSKA KRUCHA (kiełbasa wieprzowa drobno-rozdrobniona, pieczona)", wielkość partii magazynowej 19 kg, wielkość partii produkcyjnej: 589 kg, nr partii produkcyjnej: 05/03/2014., data produkcji: 07.02.2014 r., termin przydatności do spożycia "Najlepiej spożyć do: 05/03/2014 r.", cena zbytu brutto: 14,84 zł/kg,

- "KARCZEK OD CHŁOPA (wędzonka wieprzowa niskowydajna)", wielkość partii magazynowej 5,78 kg, wielkość partii produkcyjnej: 150 kg, nr partii produkcyjnej: 02/03/2014., data produkcji: 05.02.2014 r., termin przydatności do spożycia "Najlepiej spożyć do: 02/03/2014 r.", cena zbytu brutto: 20,43 zł/kg.

W wyniku przeprowadzonych badań laboratoryjnych w Laboratorium Specjalistycznym Głównego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w K. stwierdzono nieprawidłowości dotyczące parametrów jakościowych, tj.:

- w przypadku wyrobu o nazwie "KIEŁBASA GÓRALSKA ZE SCHABU (kiełbasa wieprzowa drobno-rozdrobniona, pieczona)" zawyżoną zawartość tłuszczu o 3,7 p.p. w stosunku do ilości deklarowanej przez producenta, tj.: max 13% (wynik badania 16,7%) oraz obecność azotanów i azotynów w ilości 34,6 mg/kg w przeliczeniu na NaNo2 niedeklarowanych przez producenta w oznakowaniu produktu (sprawozdanie z badań nr [...] z dnia 25.02.2014 r.),

- w przypadku wyrobu o nazwie "KIEŁBASA GÓRALSKA KRUCHA (kiełbasa wieprzowa drobno-rozdrobniona, pieczona)" zawyżoną zawartość tłuszczu o 16,60 p.p. w stosunku do ilości deklarowanej przez producenta, tj.: max 13% (wynik badania 29,60%), obecność azotanów i azotynów w ilości 54,2 mg/kg w przeliczeniu na NaNo2 niedeklarowanych przez producenta w oznakowaniu produktu oraz obecność surowca wołowego w ilości 15,8% niedeklarowanego w oznakowaniu wyrobu (sprawozdanie z badań nr 44/K/2014 z dnia 28.02.2014 r.).

W wyniku przeprowadzonej oceny oznakowania ww. partii wędlin stwierdzono:

1. nie wyszczególnienie w wykazie wszystkich składników i dozwolonych substancji dodatkowych zastosowanych podczas produkcji, w tym:

- w przypadku KIEŁBASY GÓRALSKIEJ ZE SCHABU: konserwantu E250,

- w przypadku KIEŁBASY GÓRALSKIEJ KRUCHEJ: konserwantu - E250, skrobi, laktozy, przeciwutleniaczy - E300 i E 316, wzmacniacza smaku - E635, maltodekstryny, tłuszczu drobiowego, suszonego mięsa drobiowego,

- w przypadku KARCZKU OD CHŁOPA: maltodekstryny, glukozy, przeciwutleniacza E331, ekstraktu przyprawy.

wyszczególnienie w składzie wyrobów składników i dozwolonych substancji dodatkowych, które nie zostały użyte do wyrobu produktu gotowego, w tym:

- w przypadku KIEŁBASY GÓRALSKIEJ ZE SCHABU: substancji wzmacniającej smak i zapach oraz regulatora kwasowości E260 i E330,

- w przypadku KARCZKU OD CHŁOPA: hemoglobiny, barwnika - karmel identyczny z naturalnym, białka sojowego izolatu NON GAMA, fosforanów E451, E452, E450, co jest niezgodne z art. 6 ust. 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych w zw. z art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia,

2. nie wskazanie w składzie wszystkich alergenów, tj.:

- w przypadku KIEŁBASY GÓRALSKIEJ KRUCHEJ: glutenu i jaj,

- w przypadku KARCZKU OD CHŁOPA: glutenu,

co stanowi o naruszeniu § 5 ust. 10 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie znakowania środków spożywczych,

3. podanie w oznakowaniu niezgodnej z prawdą procentowej zawartości składników charakterystycznych dla wyrobu, tj.:

- w przypadku KIEŁBASY GÓRALSKIEJ ZE SCHABU wskazano w oznakowaniu: schab b/k 70% zamiast 69%, mięso wieprzowe 15% zamiast 14% oraz tłuszcz wieprzowy 15% zamiast 14%,

- w przypadku KIEŁBASY GÓRALSKIEJ KRUCHEJ mięso wieprzowe 80% zamiast 79% oraz tłuszcz wieprzowy 20 zamiast 19%,

co narusza § 9 ust. 1, pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie znakowania środków spożywczych,

4. zastosowanie w nazwie wędlin, tj.: KIEŁBASY GÓRALSKIEJ ZE SCHABU, KIEŁBASY GÓRALSKIEJ KRUCHEJ określenia "GÓRALSKA" wskazującego, iż przedmiotowe wyroby zostały wyprodukowane na obszarze górskim, podczas gdy zostały one wyprodukowane na terenie powiatu [...], co wprowadza w błąd konsumenta co do źródeł i miejsca pochodzenia, wytworzenia i produkcji i jest niezgodne z art. 6 ust. 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych w zw. z art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia,

5. zastosowanie nazwy wyrobu "KARCZEK OD CHŁOPA" oraz zawarcie na etykietach wyrobów o nazwach: "KIEŁBASA GÓRALSKA ZE SCHABU", "KIEŁBASA GÓRALSKA KRUCHA" informacji "Smak tradycji - od 1992 r." wskazuje, iż ww. wyroby zostały wyprodukowane metodami tradycyjnymi, podczas gdy do ich produkcji zostały zastosowane dozwolone substancje dodatkowe. Poza tym wyprodukowane zostały na skalę masową, taki sposób oznakowania wprowadza konsumenta w błąd, co do metod wytwarzania lub produkcji i jest niezgodny z art. 6 ust. 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych w zw. z art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia,

6. zastosowanie w oznakowaniu przedmiotowych partii wędlin niewyraźnych, nieczytelnych i zamazanych napisów, m.in. dotyczących składu surowcowego, co jest niezgodne z art. 6 ust. 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych w zw. z art. 48 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia,

7. brak wskazania w oznakowaniu informacji o zastosowanych procesach technologicznych (pieczeniu w przypadku 2 partii kiełbas oraz wędzenie i parzenie w przypadku partii wędzonek), co jest niezgodne art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych w zw. z art. 47 ust. 4 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia,

8. brak wskazania w nazwie przedmiotowych partii wyrobów dodatkowego określenia z jakiego gatunku zwierzęcia została wyprodukowana przedmiotowa wędlina, tj.: KIEŁBASA GÓRALSKA ZE SCHABU - "wieprzowa", KIEŁBASA GÓRALSKA KRUCHA - "wieprzowo-drobiowa", KARCZEK OD CHŁOPA - "wieprzowy", co jest niezgodne art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych w zw. z art. 47 ust. 4 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia,

9. brak wskazania nazw i/lub numerów dozwolonych substancji dodatkowych, tj.: glutaminianu sodu E621 i rybonukleotydy disodowej E635 (w przypadku kiełbasy góralskiej kruchej). Producent wskazał w oznakowaniu jedynie określenie "substancje wzmacniające smak i zapach" zamiast "wzmacniacz smaku", co narusza § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie znakowania środków spożywczych.

W dniu 24 marca 2014 r., [...] Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych wszczął postępowanie administracyjne w sprawie wprowadzenia do obrotu partii artykułów rolno-spożywczego zafałszowanych o nazwie: "KIEŁBASA GÓRALSKA ZE SCHABU, "KIEŁBASA GÓRALSKA KRUCHA (kiełbasa wieprzowa drobno-rozdrobniona, pieczona)", "KARCZEK OD CHŁOPA (wędzonka wieprzowa niskowydajna)".

Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego [...] Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, wydał decyzję z dnia [...] maja 2014 r., nr [...], wymierzającą spółce S. Sp. j., B. S., K. S., Z., [...] C. karę 8000 zł, za wprowadzenie do obrotu artykułów rolno-spożywczych zafałszowanych, tj.:

-"KIEŁBASA GÓRALSKA ZE SCHABU (kiełbasa wieprzowa drobno-rozdrobniona, pieczona)", wielkość partii magazynowej 78 kg, wielkość partii produkcyjnej: 1178 kg, nr partii produkcyjnej: 05/03/2014., data produkcji: 07.02.2014 r., termin przydatności do spożycia "Najlepiej spożyć do: 05/03/2014 r.", cena zbytu brutto: 18,09 zł/kg,

- "KIEŁBASA GÓRALSKA KRUCHA (kiełbasa wieprzowa drobno-rozdrobniona, pieczona)", wielkość partii magazynowej 19 kg, wielkość partii produkcyjnej: 589 kg, nr partii produkcyjnej: 05/03/2014., data produkcji: 07.02.2014 r., termin przydatności do spożycia "Najlepiej spożyć do: 05/03/2014 r.", cena zbytu brutto: 14,84 zł/kg,

- "KARCZEK OD CHŁOPA (wędzonka wieprzowa niskowydajna)", wielkość partii magazynowej 5,78 kg, wielkość partii produkcyjnej: 150 kg, nr partii produkcyjnej: 02/03/2014., data produkcji: 05.02.2014 r., termin przydatności do spożycia "Najlepiej spożyć do: 02/03/2014 r.", cena zbytu brutto: 20,43 zł/kg.

Ustalając wysokość kary, organ I instancji zgodnie z art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, uwzględnił stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku artykułów rolno-spożywczych i wielkość jego obrotów.

Strona odwołała się od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] maja 2014 roku, znak: [...]. W odwołaniu zarzuciła naruszenie:

1. prawa materialnego w szczególności:

- art. 31 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1151/2012 z dnia 21 listopada 2012 r. w sprawie systemów jakości produktów rolnych i środków spożywczych (Dz. U. UE. L 2012.343.1),

- art. 3 ust. 3 pkt 60, art. 47 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia,

- art. 40a ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno- spożywczych,

- § 5 ust. 2 i 3, § 6, § 9 ust. 1 i 2 oraz § 16 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie znakowania środków spożywczych,

poprzez ich nie zastosowanie lub zastosowanie z przyjęciem błędnej interpretacji,

2. prawa procesowego mającego wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, w szczególności art. 6 i 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., tj. uchybienie zasadzie praworządności w skutek naruszenia zasady prawdy obiektywnej poprzez niedopełnienie obowiązku zgromadzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i rozpatrzenia jego całokształtu.

Zarzuciła, że wymierzona przez organ I instancji kara pieniężna jest nieadekwatna do oceny stopnia zawinienia oraz zakresu naruszenia. Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy w zakresie wysokości kary pieniężnej, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych decyzją z [...] lipca 2015 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wskazując na podstawę prawną rozstrzygnięcia organu I instancji stwierdził, że konsument ma prawo oczekiwać, iż nabywany przez niego produkt spełniał wymagania jakościowe, o których zostaje poinformowany przez przedsiębiorcę w oznakowaniu produktu, oraz w specyfikacji produktu.

Uwzględnił fakt, że z dniem 9 stycznia 2015 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 stycznia 2015 r. w sprawie znakowania poszczególnych rodzajów środków spożywczych (Dz. U. z 2015 r., poz. 29), które zostało wydane w związku z rozporządzeniem (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/200 (Dz. Urz. UE L 304 z 22.11.2011, str. 18, z późn. zm. Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spożywczych (Dz. U. Nr 137, poz. 966, z późn. zm.), z dniem 9 stycznia 2015 r. zostało uchylone.

Uwzględnił, że w czasie kontroli, jak i w momencie wydania decyzji organu I instancji obowiązywały przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spożywczych, wskazując, że oznakowanie przedmiotowych produktów powinno być oceniane według wymagań tego rozporządzenia.

Wskazał, iż rozporządzenie (UE) nr 1169/2011 przewiduje środki przejściowe (art. 54 ust. 1), zgodnie z którymi środki spożywcze wprowadzone na rynek lub opatrzone etykietą przed dniem 13 grudnia 2014 r., które nie spełniają wymogów niniejszego rozporządzenia, mogą pozostawać w obrocie do czasu wyczerpania zapasów tych środków. Z dniem 13 grudnia 2014 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 listopada 2014 r. o zmianie ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych oraz ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. 2014 poz. 1722), która uchyliła m.in. przepisy art. 6 ust. 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych oraz 45 ust. 1 i 2, art. 46, art. 47 i art. 48 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Niemniej jednak należy zaznaczyć, że uchylone przepisy miały zastosowanie w czasie przeprowadzonej przez organ I instancji urzędowej kontroli w podmiocie S. Sp. j., B. S., K. S., Z., [...] C. oraz w chwili wydania zaskarżonej decyzji.

Zdaniem organu, w sytuacji, kiedy ustawodawca nie wypowiada się wyraźnie w kwestii przepisów przejściowych, należy przyjąć, że nowa ustawa ma zastosowanie do zdarzeń prawnych powstałych po jej wejściu w życie. Przyjęcie stanowiska, że w niniejszej sprawie mają zastosowanie nowe przepisy krajowe i wspólnotowe, prowadziłoby do naruszenia zasady niedziałania prawa wstecz.

Uznał zatem, że w niniejszej sprawie ma zastosowanie uchylony z dniem 13 grudnia 2014 r. przepis art. 6 ust. 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych oraz art. 45 ust. 2, art. 46 ust. 1 pkt 1 i art. 48 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia jak również § 2 ust. 1 pkt 2 oraz § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spożywczych. Zaznaczył, że uregulowania zawarte w ww. przepisach prawa są tożsame z uregulowaniami przedmiotowych kwestii zawartymi w rozporządzeniu w (UE) nr 1169/2011.

Powołał zatem w podstawie rozstrzygnięcia art. 6 ust. 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych wskazujący, że do znakowania artykułów rolno-spożywczych stosuje się odpowiednio wymagania określone w art. 45 ust. 2, art. 46 ust. 1 pkt 1 i art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia – powołując brzmienie tych norm.

Wynika z nich, że oznakowaniem są wszelkie informacje w postaci wyrazów, opisu, znaku towarowego, firmy, elementów graficznych lub symboli. Znakowanie musi być wykonane w języku polskim, a także w sposób czytelny, zrozumiały i widoczny. Ponadto oznakowanie artykułu rolno-spożywczego nie może m.in. wprowadzać w błąd konsumenta, co do tożsamości tego artykułu, w tym jego rodzaju, właściwości, składu, ilości, trwałości, pochodzenia oraz sposobu produkcji.

W przedmiotowej sprawie, producent deklarował jakość kontrolowanych wyrobów zgodną z informacjami zawartymi na etykietach oraz opisami produktów. W kartach produktów o nazwach: "KIEŁBASA GÓRALSKA ZE SCHABU (kiełbasa wieprzowa drobno-rozdrobniona, pieczona)" edycja 2 strona 5/10, "KIEŁBASA GÓRALSKA KRUCHA (kiełbasa wieprzowa drobno-rozdrobniona, pieczona) edycja 2 strona 6/10 producent zadeklarował następujące wymogi chemiczne:

- "KIEŁBASA GÓRALSKA ZE SCHABU (kiełbasa wieprzowa drobno-rozdrobniona, pieczona)": białko 12,50%, tłuszcz 13,00%, sól 4,0% i woda 85%,

- "KIEŁBASA GÓRALSKA KRUCHA (kiełbasa wieprzowa drobno-rozdrobniona, tłuszcz 13,00%, sól 4,0% i woda 85%.

Natomiast przeprowadzone badania tych partii wyrobów, przeprowadzone w Laboratorium Specjalistycznym GIJHARS w K., wykazały nieprawidłowości dotycząc parametrów jakościowych, tj.:

- w przypadku wyrobu o nazwie "KIEŁBASA GÓRALSKA ZE SCHABU (kiełbasa wieprzowa drobno-rozdrobniona, pieczona)" zawyżoną zawartość tłuszczu o 3,7 p.p. w stosunku do ilości deklarowanej przez producenta (w karcie produktu - edycja 2), tj.: max 13% (wynik badania 16,7%) oraz obecność azotanów i azotynów w ilości 34,6 mg/kg w przeliczeniu na NaNo2 niedeklarowanych przez producenta w oznakowaniu produktu (sprawozdanie z badań nr [...] z dnia [...].02.2014 r.),

- w przypadku wyrobu o nazwie "KIEŁBASA GÓRALSKA KRUCHA (kiełbasa wieprzowa drobno-rozdrobniona, pieczona)" zawyżoną zawartość tłuszczu o 16,60 p.p. w stosunku do ilości deklarowanej przez producenta (w karcie produktu - edycja 2), tj.: max 13% (wynik badania 29,60%), obecność azotanów i azotynów w ilości 54,2 mg/kg w przeliczeniu na NaNo2 niedeklarowanych przez producenta w oznakowaniu produktu oraz obecność surowca wołowego w ilości 15,8 % niedeklarowanego w oznakowaniu wyrobu (sprawozdanie z badań nr [...] z dnia [...].02.2014 r.).

Wskazał, że na etykietach poszczególnych wyrobów producent zadeklarował następujący skład:

- "KIEŁBASA GÓRALSKA ZE SCHABU (kiełbasa wieprzowa drobno-rozdrobniona, pieczona)": schab wp. b/k (70), mięso wieprzowe (15%), tłuszcz wieprzowy (15%), woda, sól, cukier, pieprz czarny, czosnek suszony lub/i świeży, kminek, warzywa suszone, przyprawy, substancje wzmacniające smak i zapach, regulator kwasowości (E260, E330).

- "KIEŁBASA GÓRALSKA KRUCHA (kiełbasa wieprzowa drobno-rozdrobniona, pieczona)": mięso wieprzowe (80%), tłuszcz wieprzowy (20%), woda, sól, cukier, pieprz czarny, czosnek suszony lub/i świeży, kminek, warzywa suszone, przyprawy, substancje wzmacniające smak i aromat, regulatory kwasowości (E260, E330).

- KARCZEK OD CHŁOPA (wędzonka niskowydajna): karczek b/k wp. (96%), sól, sól azotynowa E250, cukier, woda, hydrolizat białka roślinnego, substancja wzmacniająca smak i zapach, E621), barwnik identyczny z naturalnym - karmel, regulatory kwasowości (E330, E330), izolat białka sojowego NON GMO, fosforany (E451i, 452i, 450i), przeciwutleniacz (E316), octan sodu (E262), aromat, hemoglobina, dekstroza.

Organ odwoławczy ustalił, że producent:

1. nie wyszczególnił w wykazie wszystkich składników i dozwolonych substancji dodatkowych zastosowanych podczas produkcji, w tym:

- w przypadku KIEŁBASY-GÓRALSKIEJ ZE SCHABU: konserwantu E250

- w przypadku KIEŁBASY GÓRALSKIEJ KRUCHEJ: konserwantu - E250, skrobi, laktozy, przeciwutleniaczy - E300 i E316, wzmacniacza smaku - E635, maltodekstryny, tłuszczu drobiowego, suszonego mięsa drobiowego,

- w przypadku KARCZKU OD CHŁOPA: maltodekstryny, glukozy, przeciwutleniacza E331, ekstraktu przyprawy.

2. wyszczególnił w składzie wyrobów składniki i dozwolone substancje dodatkowe, które nie zostały użyte do wyrobu produktu gotowego, w tym:

- w przypadku KIEŁBASY GÓRALSKIEJ ZE SCHABU: cukru, substancji wzmacniającej smak i zapach oraz regulatora kwasowości E260 i E330,

- w przypadku KARCZKA OD CHŁOPA: hemoglobiny, barwnika - karmel identyczny z naturalnym, białka sojowego izolatu NON GAMA, fosforanów E451, E452, E450.

Ocenił, że producent wprowadził do obrotu artykuły rolno-spożywcze niezgodne z jego dobrowolną deklaracją, a tym samym niespełniające wymogów jakości handlowej, § 2 ust. 1 pkt 2 oraz § 5 ust. 1 rozporządzenia MR i RW.

Wskazał, że producent jest zobowiązany do umieszczenia w oznakowaniu informacji na temat składników produktu w sposób pełny oraz rzetelny, by umożliwić konsumentowi dokonanie świadomego wyboru artykułu rolno-spożywczego o poszukiwanych przez niego cechach oraz właściwościach. W przypadku, gdy producent deklaruje jakość produktu zgodnie z jego dobrowolną deklaracją jest on zobowiązany zachować deklarowane parametry jakościowe. Poprzez zawyżenie tłuszczu jak również obecność składników niedeklarowanych w oznakowaniu produktu producent nie spełnia własnej deklaracji, a tym samym wymogów jakości handlowej. Zawartość surowca wołowego, jak również azotanów i azotynów - będących substancjami konserwującymi, jest bardzo istotna z punktu widzenia konsumenta i determinuje jego wybór. Tym bardziej, że konsumenci coraz częściej sięgają po wyroby niezawierające w składzie substancji konserwujących. Producent deklarując konkretną zawartość tłuszczu jest zobowiązany do zapewnienia jakości wyrobu zgodnie z własną deklaracją. Wszelka rozbieżność pomiędzy rzeczywistą jakością wyrobu, a deklarowaną przez producenta narusza interes konsumenta w sposób istotny. Według organu, producent miał obowiązek w oznakowaniu wymienić składniki składników złożonych jakimi są mieszanki smakowe o nazwach: "Smakolina" i "Kiełbaski Podhalańskie" określone przez stronę "przyprawami". Z uwagi na skład ww. mieszanek smakowych w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania z § 5 ust. 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie znakowania środków spożywczych. Zamieszczona w oznakowaniu informacja o składzie wyrobu winna być zgodna ze stanem faktycznym. Producent w oznakowaniu wyrobu nie może wskazywać składników, które nie zostały użyte do wyrobu produktu.

Organ zarzucił, że w przypadku oznakowania 2 partii wyrobów producent nie wskazał w składzie wszystkich alergenów, tj.:

- w przypadku KIEŁBASY GÓRALSKIEJ KRUCHEJ: glutenu i jaj,

- w przypadku KARCZKA OD CHŁOPA: glutenu.

Organ odwoławczy zarzucił, podobnie jak organ I instancji, że producent nie wskazał w wykazie składników 2 ww. partii wyrobów składników alergennych występujących w składzie wyrobów i tym samym naruszył § 5 ust. 10 rozporządzenia Ministra Rozwoju i Rozwoju Wsi w sprawie oznakowania środków spożywczych. W przedmiotowej sprawie producent w oznakowaniu 2 partii wyrobów wskazał procentową zawartości składnika charakterystycznego dla wyrobu, niezgodną z kartą produktu (załącznik nr 13 do protokołu kontroli) tj.:

- w przypadku KIEŁBASY GÓRALSKIEJ ZE SCHABU wskazano w oznakowaniu: schab b/k 70% podczas gdy zgodnie z kartą produktu schab b/k stanowi 69% składu wyrobu,

- w przypadku KIEŁBASY GÓRALSKIEJ KRUCHEJ wskazano w oznakowaniu: mięso wieprzowe 80%, podczas gdy zgodnie z kartą produktu mięso wieprzowe stanowi 79% składu wyrobu.

Na podstawie § 9 ust. 1 ww. rozporządzenia istnieje obowiązek wskazania w oznakowaniu wyrobu ilościową zawartość składnika, który został podkreślony w nazwie wyrobu, przy czym wskazana ilość składnika musi być zgodna z ilością użytą do wytworzenia danego wyrobu. Producent w przypadku ww. wyrobów w ich oznakowaniu (na etykiecie) wskazał również ilość mięsa wieprzowego i ilość tłuszczu wieprzowego niezgodną z ilością określoną w kartach produktu, tj.:

- w przypadku KIEŁBASY GÓRALSKIEJ ZE SCHABU wskazano w oznakowaniu: mięso wieprzowe 15% zamiast 14% oraz tłuszcz wieprzowy 15% zamiast 14%),

- w przypadku KIEŁBASY GÓRALSKIEJ KRUCHEJ wskazano w oznakowaniu: tłuszcz wieprzowy 20% zamiast 19%.

Zdaniem organu, zastosowana przez producenta nazwa "KARCZEK OD CHŁOPA", wprowadza konsumenta w błąd, co do charakteru produktu, sugerując, że jest to wyrób wiejski, do którego produkcji zastosowano wszystkie surowce pochodzenia naturalnego, zaś w rzeczywistości przedmiotowa wędzonka zawiera w swoim składzie dozwolone substancje dodatkowe. Podkreślił bowiem, że w wiejskiej produkcji przetworów mięsnych stosowano jedynie saletrę lub sól peklującą (tj. substancje zawierające azotany lub azotyny), wykorzystywano naturalnie pozyskane składniki i przyprawy. Uznał zatem, że w świadomości przeciętnego konsumenta ugruntowany jest pogląd, iż produkty "wiejskie" "chłopskie" wolne są od substancji dodatkowych innych niż saletra lub sól peklująca, w tym substancji zagęszczających, emulgatorów, wzmacniających smak, aromatów itp., a ich produkcja odbywa się na drodze naturalnych procesów.

Główny Inspektor podzielił opinię organu I instancji, iż kwestionowana partia wędzonki o nazwie "KARCZEK OD CHŁOPA" nie spełnia wymagań prawa żywnościowego, z uwagi na nazwę wprowadzającą w błąd przeciętnego konsumenta. Według niego, ze stanu faktycznego wynika, że do produkcji wyrobu o nawie "KARCZEK OD CHŁOPA" obok składników naturalnych użyto licznych substancji dodatkowych takich, jak: hydrolizat białka roślinnego, substancja wzmacniająca smak i zapach, E621), barwnik identyczny z naturalnym - karmel, regulatory kwasowości (E330, E330), izolat białka sojowego NON GMO, fosforany (E451i, 452i, 450i), przeciwutleniacz (E316), octan sodu (E262), aromat, hemoglobina, dekstroza. Zwrócił uwagę, że stosowane w nazewnictwie przetworów mięsnych określenie "chłopska" oraz "od chłopa" wyklucza dodatek jakichkolwiek substancji dodatkowych (za wyjątkiem związków azotu). Ocenił, że konsument widząc w nazwie wyrobu określenie "od chłopa" jest narażony na kupno produktu niezgodnego z jego preferencjami i oczekiwaniami. Także zastosowanie w nazwach wędlin, tj.: KIEŁBASY GÓRALSKIEJ ZE SCHABU i "KIEŁBASY GÓRALSKIEJ KRUCHEJ" określenia "góralska" może sugerować konsumentowi, iż przedmiotowe wyroby zostały wyprodukowane na obszarze górskim, co wprowadza w błąd konsumenta, co do źródeł i miejsca pochodzenia, wytworzenia i produkcji. Określenia "góralska", "góralskie" zastosowane do oznakowania artykułów rolno-spożywczych są utożsamiane przez konsumentów ze źródłem i miejscem pochodzenia, tj. z obszarem górskim. Ponadto produkty wytwarzane przez górali mogą być kojarzone przez konsumentów z produktami o specjalnych walorach smakowych, charakterystycznych dla wyrobów produkowanych na obszarach górskich. Konsument może oczekiwać, iż takie produkty wolne są od substancji dodatkowych, w tym substancji zagęszczających, emulgatorów, wzmacniających smak, aromatów itp., a ich produkcja odbywa się na drodze naturalnych procesów. Tym samym określenie to wprowadza konsumentów w błąd co do miejsca pochodzenia wyrobu, jak też jego jakości.

W ocenie Głównego Inspektora zarzut, że organ I instancji w zaskarżonej decyzji naruszył art. 31 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1151/2012 z dnia 21 listopada 2012 r. w sprawie systemów jakości produktów rolnych i środków spożywczych jest niezasadny. W przedmiotowej sprawie przepis ten nie ma zastosowania. Organ I instancji prawidłowo w wydanej decyzji nie odnosił się do przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1151/2012 z dnia 21 listopada 2012 r. w sprawie systemów jakości produktów rolnych i środków spożywczych. Wskazał, że ustawodawca w art. 47 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, nakazuje, niezależnie od wykazu składników zastosować prawidłową nazwę produktu. Fakt, iż konsument może powziąć informacje o faktycznym składzie produktu z innych źródeł nie zwalnia producenta z obowiązku podania prawidłowej nazwy. Celem umieszczenia określonych informacji w nazwie produktu jest zwrócenie na nie szczególnej uwagi konsumenta. Określenia "od chłopa", "góralska" wyróżnia przedmiotowe roby pośród innych produktów tego typu oferowanych przez innych producentów. Podkreślił, że zarówno w "góralskiej" jak też w "chłopskiej" produkcji żywności nie stosuje się chemicznych dodatków do żywności, w tym substancji wzmacniających smak i zapach. Nazwa produktu jest pierwszą informacją, która trafia do wiadomości konsumenta podczas procesu decyzyjnego. Zastosowana w/w nazwa buduje mylne wyobrażenie o produkcie, tym samym ogranicza możliwość swobodnej oceny produktu i może spowodować podjęcie przez konsumenta decyzji o kupnie, której inaczej by nie podjął.

W ocenie Głównego Inspektora organ I instancji prawidłowo zakwestionował zamieszczenie przez producenta w oznakowaniu przedmiotowych partii wyrobów określenia "Smak tradycji – od 1992 r.", które wskazuje, iż ww. wyroby zostały wyprodukowane metodami tradycyjnymi, podczas gdy do ich produkcji zostały zastosowane dozwolone substancje dodatkowe, które nie były tradycyjnie wykorzystywane przy produkcji wędlin i wyprodukowane zostały na skalę masową. Taki sposób oznakowania wprowadza konsumenta w błąd, co do metod wytwarzania lub produkcji i jest niezgodny z art. 6 ust. 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych w zw. z art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia.

Przyznał, że słusznie strona podniosła w odwołaniu, iż zgodnie z art. 3 pkt 8 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1151/2012 z dnia 21 listopada 2012 r. w sprawie systemów jakości produktów rolnych i środków spożywczych, "tradycyjny" oznacza udokumentowany jako będący w użyciu na rynku krajowym przez okres umożliwiający przekaz z pokolenia na pokolenie: okres ten ma wynosić co najmniej 30 lat. W przedmiotowej sprawie wprowadzone, do obrotu produkty z zastosowanym określeniem "smak tradycji" nie istnieją na rynku 30 lat, jak też receptura ich wytwarzania nie była przekazywana z pokolenia na pokolenie.

Ponadto jednoznacznie stwierdził, iż nie istnieje w Polsce zwyczaj, w którym do wyrobu o nazwach KIEŁBASA GÓRALSKA ZE SCHABU" i "KIEŁBASA GÓRALSKA KRUCHA" z dodatkowym określeniem "Smak tradycji" dodawane są substancje dodatkowe, w tym: substancje wzmacniające smak i zapach, aromat, regulator kwasowości (E260/E330). Zastosowanie określenia "Smak tradycji" w odniesieniu do wyrobu, który nie jest wytworzony tradycyjnymi metodami, jak też nie posiada składu, który został utrwalony zwyczajowo w świadomości konsumentów, uznał za nieuprawnione. Podkreślił, że zgodnie z art. 46 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia, oznakowanie środka spożywczego nie może wprowadzać konsumenta w błąd, a w szczególności przez sugerowanie, że środek spożywczy posiada takie właściwości, jeżeli wszystkie podobne środki spożywcze posiadają takie właściwości. Ocenił na tej podstawie, że zastosowane oznakowanie w sposób oczywisty wprowadza konsumenta w błąd, sugerując mu, że znajdujący się w obrocie środek spożywczy posiada specjalne właściwości, gdyż jest wytwarzany w oparciu o tradycyjną recepturę, a tak nie jest w rzeczywistości, zastosowanie znajdują przepisy ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych.

Odnosząc się do twierdzenia strony, że umieszczone na produktach określenie "Smak tradycji - od 1992 r." jest częścią znaku towarowego wskazał, że zgodnie z wymienionym już art. 45 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia oznakowanie środka spożywczego obejmuje wszelkie informacje w postaci napisów i innych oznaczeń, w tym znaki towarowe, nazwy handlowe, elementy graficzne i symbole, dotyczące środka spożywczego i umieszczone na opakowaniu, etykiecie, obwolucie, ulotce, zawieszce oraz w dokumentach, które są dołączone do tego środka spożywczego lub odnoszą się do niego. Oznacza to, że nie można twierdzić, iż znak towarowy nie odnosi się do danego środka spożywczego. Informacja zawarta w znaku towarowym zamieszczonym w oznakowaniu środka spożywczego powinna charakteryzować produkt zgodnie z jego prawdziwymi właściwościami. Natomiast posiadanie przez podmiot zarejestrowanego znaku towarowego nie zwalnia producenta z obowiązku umieszczania w oznakowaniu wyrobów prawdziwych informacji dotyczących ich cech jakościowych. W przypadku, gdy nazwa produktu nie nawiązuje do nazw zarejestrowanych na podstawie przepisów wspólnotowych, a producent używa określenia "według tradycyjnej receptury", "tradycyjny smak" itp., przedsiębiorca winien wykazać, że wyprodukowane przez niego produkty, wytworzone są według receptur funkcjonujących od wielu lat i utrwalonych w świadomości konsumentów.

Organ stwierdził, że przyjmując nawet, że działanie producenta było niezamierzone, to produkt, którego nazwa i skład nie odpowiada deklaracji producenta, jest produktem zafałszowanym. Za prawidłowe uznał także ustalenia i ocenę nieprawidłowości świadczące o niewłaściwej jakości handlowej. Producent w oznakowaniu nie wskazał informacji o zastosowanych procesach technologicznych (tj.: pieczeniu w przypadku 2 partii kiełbas oraz wędzeniu i parzeniu w przypadku partii wędzonek) i tym samym naruszył powołany art. 7 ust. 2 pkt 1 oraz art. 47 ust. 4 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych.

Ocenił, że zakwestionowany sposób oznakowania może wprowadzać konsumenta w błąd, co do metod wytwarzania lub produkcji. Producent nie wskazał także w nazwie przedmiotowych partii wyrobów dodatkowego określenia, z jakiego gatunku zwierzęcia została wyprodukowana przedmiotowa wędlina, tj.: KIEŁBASA GÓRALSKA ZE SCHABU - "wieprzowa", KIEŁBASA GÓRALSKA KRUCHA - "wieprzowo-drobiowa", KARCZEK OD CHŁOPA - "wieprzowy", i tym samym naruszył ww. przepis prawa. W przypadku KIEŁBASY GÓRALSKIEJ KRUCHEJ producent nie wskazał nazw i/lub numerów dozwolonych substancji dodatkowych, tj.: glutaminianu sodu E621 i rybonukleotydy disodowej E635, wskazując w oznakowaniu jedynie określenie "substancje wzmacniające smak i zapach" zamiast "wzmacniacz smaku", czym naruszył § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie znakowania środków spożywczych.

Główny Inspektor nie podzielił stanowiska organu I instancji wskazującego, iż niewyraźne i mało czytelne oznakowania świadczy o zafałszowaniu artykułów rolno-spożywczych. Nieprawidłowość tę należy zakwalifikować jako niewłaściwą jakość handlową. Z uwagi na ilość stwierdzonych nieprawidłowości świadczących o zafałszowaniu przedmiotowych partii produktów nieprawidłowość dot. czytelności oznakowania nie wpływa na wysokość wymierzonej kary.

Organ odwoławczy podkreślił, że o ile producent dobrowolnie zadeklarował jakość poszczególnych produktów, to winna być zgodna z informacjami zawartymi na etykiecie i opisie produktu – zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych. Zwrócił uwagę, że w punkcie 15 protokołu z pobrania próbek z dnia 10.02.2014 r. oraz w punkcie 13 protokołu z pobrania próbek w celu sprawdzenia oznakowania z dnia 12.02.2014 r. producent zadeklarował jakość kontrolowanych wędlin zgodną z informacjami zawartymi: na etykietach oraz w opisach produktów. W związku z tym produkty te powinny być zgodne z deklaracją producenta. O ile jakość wyrobu jest niezgodna z deklaracją producenta wyrób ten nie spełnia wymagań jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych. Wskazując na zasady określone w art. 8 ust. 1 i art. 16 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002, sprzeciwiają się każdej praktyce, m.in. dotyczącej znakowania artykułów rolno-spożywczych, mogącej w jakikolwiek sposób wprowadzić w błąd konsumenta.

W ocenie Głównego Inspektora przedmiotowe produkty są artykułami rolno-spożywczymi zafałszowanymi, w rozumieniu art. 3 pkt 10 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, gdyż:

- producent umieścił w oznakowaniu wyrobów dane niezgodne z prawdą w zakresie ich składu,

- zmiany te ukryły rzeczywisty skład produktów,

- zostały naruszone istotne interesy konsumentów.

Odpowiedzialność za zafałszowanie produktu ustanowiona w art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych jest odpowiedzialnością obiektywną niezależną od winy, a uzależnioną jedynie od wprowadzenia bądź nie danego produktu do obrotu. Natomiast "wprowadzenie na rynek" zgodnie z art. 3 ust. 8 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 oznacza posiadanie żywności lub pasz w celu sprzedaży, z uwzględnieniem oferowania do sprzedaż lub innej formy dysponowania, bezpłatnego lub nie oraz sprzedaż, dystrybucja i inne – formy dysponowania.

Uznał za bezsporne ustalenia, iż Spółka "S. Sp. j., B. S., K. S., posiadała zakwestionowane artykuły rolno-spożywcze. Przedmiotowe artykuły były przez stronę posiadane w celu oferowania do sprzedaży. Tym samym zostały wypełnione przesłanki do uznania, iż strona wprowadziła przedmiotowe produkty do obrotu. Uzasadnia to zastosowanie, zdaniem organu II instancji, art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych. Została przeprowadzona kontrola, w trakcie której stwierdzono, że skarżący wprowadził do obrotu artykuły zafałszowane, zatem wojewódzki inspektor JHARS ma obowiązek wymierzyć mu karę pieniężną, która nie może być niższa niż 1 000 zł i nie może być wyższa niż 10 % przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary, co prawidłowo uczynił [...] Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych.

Ponownie oceniając stopień szkodliwości czynu i zakres naruszenia, organ II instancji wskazał, że wielkość zakwestionowanych partii produkcyjnych artykułów rolno-spożywczych wynosiła 1.917,00 kg. Dokonując sprzedaży przedmiotowych produktów przedsiębiorca naruszył interes ekonomiczny wielu konsumentów nabywających przedmiotowe wyroby. Organ odwoławczy stwierdził, że przy ocenie szkodliwości czynu organ I instancji prawidłowo uwzględnił rodzaj i charakter naruszonego dobra, tj. interes konsumenta, jego prawo do rzetelnej informacji o produkcie, wagę naruszonych obowiązków, rozmiar wyrządzonej lub grożącej szkody, motywację przedsiębiorcy, sposób i okoliczności popełnienia czynu. W przedmiotowej sprawie konsument został narażony na nabycie produktu zafałszowanego. Z punktu widzenia konsumenta informacja o obecności dozwolonych substancji dodatkowych, alergennych, a szczególnie substancji konserwujących, w tym zastosowanych azotanów i azotynów w wyrobach jest istotną informacją na podstawie której konsument ocenia jakość i decyduje o zakupie tego rodzaju produktu. Brak informacji o obecności substancji konserwujących, pomimo ich obecności w składzie wyrobu, narusza zatem interes konsumenta w sposób istotny. Konsument jest słabszym uczestnikiem obrotu handlowego i nie ma możliwości weryfikacji informacji zawartych w oznakowaniu wyrobu. Zaniżona i zawyżona zawartość tłuszczu również narusza w sposób istotny interes konsumenta, który wybierając produkt oczekuje, że parametr ten będzie zgodny z deklaracją producenta. Przekroczenie deklarowanej zawartości tłuszczu wpływa znacząco na jakość produktu, a także ma odzwierciedlenie w jego cechach organoleptycznych, podobnie jak użycie mięsa wołowego do produkcji wędliny wieprzowej.

Umieszczenie na etykiecie produktu składu niezgodnego z prawdą eliminuje całkowicie możliwość dokonania przez konsumenta świadomego wyboru. Uznał, że organ I instancji prawidłowo ocenił stopień szkodliwości przedmiotowego czynu jako średni. Niezachowanie przez producenta jakości (składu) określonej w deklaracji jakościowej wprowadzonych do obrotu produktów wprowadza konsumenta w błąd, co do jego jakości. Z uwagi na niewłaściwy skład i niewłaściwe oznakowanie przedmiotowej partii wyrobu strona naruszyła liczne przepisy prawa żywnościowego, w tym: ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie znakowania środków spożywczych oraz przepisów unijnych.

Organ II instancji określił jako znaczny stopień naruszenia ww. norm. Mimo oceny stopnia zawinienia przez organ I instancji, że strona nie działała umyślnie – stwierdził, że jako podmiot wprowadzający na rynek artykuły rolno-spożywcze szerokiemu gronu konsumentów powinna była dochować należytej staranności w celu zapewnienia właściwej jakości handlowej swoich wyrobów co do oznakowania i deklaracji fizykochemicznej. Organ I instancji określił stopień zawinienia strony jako średni. Organ odwoławczy jednakże podkreślił, iż producent artykułów rolno-spożywczych, jako profesjonalista w swej dziedzinie, jest zobowiązany w taki sposób zorganizować proces produkcji, w tym kontrolę jakości, aby wprowadzić na rynek wyroby posiadające jakość zgodną z jego deklaracją. Złożone przez stronę wyjaśnienia, zdaniem organu II instancji, nie zwalniają z tych obowiązków, jak też nie mogą być przesłanką do wymierzenia jej kary pieniężnej w minimalnej wysokości. Z tego względu ocenił stopień zawinienia za wysoki.

Organ odwoławczy odnosząc się do zarzutów strony w zakresie wysokości wymierzonej przez organ I instancji kary pieniężnej jako rażąco wygórowanej stwierdził, że wagę zafałszowania artykułu rolno-spożywczego należy ocenić poprzez pryzmat jej istotności. Powołał się na to, że ustawodawca nie określił precyzyjnie kategorii zafałszowań artykułu rolno-spożywczego oraz wysokości kar przypisanych tym kategoriom. Organy Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych dokonują indywidualnej oceny wagi zafałszowania artykułu rolno-spożywczego.

Wysokość kary powinna spełniać swoją funkcję prewencyjną - winna być wyraźnym ostrzeżeniem na przyszłość, zapobiegającym powstawaniu nagannych praktyk rynkowych, oraz funkcję represyjną - stanowić poważną dolegliwość dla przedsiębiorcy nie niosąc za sobą jednocześnie ryzyka wyeliminowania go z obrotu gospodarczego (przy czym wielkość przychodów strony w 2014 r., to 73.263.765,26 zł - zgodnie z oświadczeniem strony z dnia 9 kwietnia 2015 r.). Dlatego uznał, że kary wymierzane w tego rodzaju sprawach, uwzględniając kryteria ich wymierzenia przewidziane w art. 40a ust. 1 pkt 4 powołanej ustawy, nie mogą mieć symbolicznego charakteru. Zgodnie z art. 17 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 178/2002, kary mające zastosowanie w przypadku naruszenia prawa żywnościowego i paszowego powinny być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające.

Główny Inspektor, powołał się na to, że uwzględnił nieprawidłowości stwierdzone w toku działań kontrolnych [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, świadczące o zafałszowaniu przedmiotowych partii wyrobów, ich wartość (tj.: 33.115,28 zł) oraz przychód przedsiębiorcy świadczący o skali obrotów osiągnięty w 2014 r. (tj.: 73.263.765,26 zł.). Stwierdził, iż wymierzona stronie kara pieniężna jest adekwatna do stopnia zawinienia, zakresu naruszenia oraz stopnia szkodliwości czynu. Kara pieniężna we wskazanej wysokości, tj. 8.000,00 zł stanowi 0,01% łącznego przychodu firmy oraz 0,11% kary maksymalnej przewidzianej w art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych. Jest zatem odczuwalną dolegliwością dla producenta, pozostając jednocześnie w jego możliwościach finansowych.

W skardze złożonej do tut. Sądu skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie prawa procesowego mające wpływ na wynik sprawy a to w szczególności:

- art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm., dalej jako "k.p.a.") w zw. z zmianą stanu prawnego określonego:

a. Rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spożywczych w związku z wejściem w życie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 stycznia 2015 r. w sprawie znakowania poszczególnych rodzajów środków spożywczych (Dz. U. z 2015 r., poz. 29),

b. Ustawą z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno- spożywczych (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 678),

c. Ustawą z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (tj. Dz. U. z 2015 r. poz. 594),

- poprzez nieuwzględnienie zmian stanu prawnego zaistniałych w trakcie toczącego się postępowania.

2. art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm., dalej jako "k.p.a.") w zw. z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004 (Dz.Urz.UE.L Nr 304, str. 18) poprzez nieuwzględnienie w prowadzonym postępowaniu zasady prymatu prawa Unii Europejskiej, w tym w szczególności zasady bezpośredniej skuteczności rozporządzeń.

Z ostrożności procesowej zaś wskazał również na naruszenie prawa materialnego, a to w szczególności:

1. art. 31 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1151/2012 z dnia 21 listopada 2012 r. w sprawie systemów jakości produktów rolnych i środków spożywczych (Dz.U.UE.L.2012.343.1) - poprzez jego niezastosowanie,

2. art. 3 ust. 3 pkt 60, art. 47 ust. 1 - ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2010 r. Nr 136, poz. 914 z późn. zm.) - poprzez jego niezastosowanie,

3. art. 40 a ust. 1 pkt 4 - ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. 2014, poz. 669 z późn. zm. ) - poprzez jego zastosowanie,

4. art. 40 a ust. 1 pkt 3 - ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. 2014, poz. 669 z późn. zm. ) - poprzez jego niezastosowanie,

5. § 5 ust. 2 i 3, § 6, § 8, § 9 ust. 1 i 2, § 16 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spożywczych (Dz.U.2007.137.966, z późn. zm.).

Wskazując na powyższe skarżaca wniosła o uchyleniu decyzji w całości lub części i zasądzeniu kosztów postępowania według norm.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie poddaje się kontroli sądu w zakresie subsumpcji stanu faktycznego sprawy do określonych przepisów prawnych.

Na wstępie należy podkreślić, że przepisy rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 w art. 8 wyraźnie stanowią, że prawo żywnościowe ma na celu ochronę interesów konsumentów i powinno stanowić podstawę dokonywania przez konsumentów świadomego wyboru związanego ze spożywaną przez nich żywnością. Według tego przepisu prawo żywnościowe ma na celu zapobieganie: a) oszukańczym lub podstępnym praktykom, b) fałszowaniu żywności oraz c) wszelkim innym praktykom mogącym wprowadzić konsumenta w błąd.

W pierwszej kolejności rozważenia wymagały zarzuty skargi skierowane pod adresem przepisów prawa zastosowanych przez organ.

Należy wskazać, że z dniem 13 grudnia 2014 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 listopada 2014 r. o zmianie ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych oraz ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2014 r., poz. 1722 dalej ustawa zmieniająca), która uchyliła m.in. przepisy art. 6 ust. 2 ustawy o jakości oraz przepisy art. 45 ust. 1 i 2, art. 46 , art. 47 i art. 48 ust. 1 ubżż. Zgodnie z art. 5 ustawy zmieniającej dokonane zmiany weszły w życie z dniem 13 grudnia 2014 r.

Przede wszystkim należy zauważyć, że ustawodawca wprowadzając zmianę przepisów nie uregulował kwestii intertemporalnych.

Sytuacja w niniejszej sprawie przedstawia się w sposób następujący:

Zarówno kontrola jak i decyzja organu I instancji zostały wydane przed 13 grudnia 2014 r., a więc miały niewątpliwie do nich zastosowanie przepisy w tym art. 6 ust. 2 ustawy o jakości oraz art. 46 ust. 1 pkt 1 ubżż, które zostały uchylone ustawą zmieniającą z dnia 7 listopada 2014 r.

Rozpatrując odwołanie od decyzji organu I instancji Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych wskazał na zaistniałą zmianę przepisów i wyjaśnił, że w jego ocenie w sytuacji kiedy ustawodawca nie wypowiada się wyraźnie w kwestii przepisów przejściowych, należy przyjąć, że nowa ustawa ma zastosowanie do zdarzeń prawnych powstałych po jej wejściu w życie. Przyjęcie stanowiska, że w niniejszej sprawie mają zastosowanie przepisy krajowe i wspólnotowe, prowadziłoby do naruszenia zasady niedziałania prawa wstecz. Na poparcie swoich twierdzeń organ przytoczył wyrok NSA. Szerzej powyższą kwestię organ omówił w odpowiedzi na skargę. W tym miejscu Sąd zauważa, że odpowiedź na skargę nie jest ani suplementem decyzji, ani jej uzupełnieniem i jako taka nie jest brana pod uwagę przy ocenie zaskarżonej decyzji. Wobec czego argumenty ponoszone przez organ w odpowiedzi na skargę, a przemawiające za zastosowaniem starych przepisów nie mogą być ocenione przez Sąd, gdyż nie są zawarte w zaskarżonej decyzji, a co za tym idzie argumentacja organu w tym zakresie jest co najmniej niewystarczająca.

Sąd podziela stanowisko organu, że ustawa z dnia 7 listopada 2014 r. o zmianie ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych oraz ustawy o bezpieczeństwie żywności, która to ustawa uchyliła art. 6 ust. 2 ustawy o jakości oraz art. 45 ust. 1 i 2, art. 46 i art. 47 oraz 48 ust. 1 ubżż nie zawiera przepisów przejściowych. W ocenie Sądu nie oznacza to jednak, że organ winien stosować przepisy dotychczasowe.

Sam brak przepisów przejściowych nie przesądza samo przez się o luce w zakresie przepisów intertemporalnych. W kulturze prawnej zostały wykształcone reguły międzyczasowe, które znajdują zastosowanie w procesie stosowania prawa. Jeżeli brak jest wyraźnie wyrażonej w tej mierze woli ustawodawcy, sąd i inne organy stosujące prawo muszą kwestię intertemporalną rozstrzygnąć na podstawie tych właśnie reguł, mając wybór między zasadą działania ustawy dawnej i zasady bezpośredniego skutku ustawy nowej. W ocenie Sądu "milczenie ustawodawcy" należy uznać za przejaw jego woli bezpośredniego działania nowego prawa.

W postanowieniu z dnia 13 czerwca 2011 r., sygn. akt SK 26/09 Trybunał Konstytucyjny powołując się na stanowisko wyrażone w wyroku z 8 grudnia 2009 r., sygn. SK 34/08 wskazał, że w braku regulacji intertemporalnej należy przyjąć, że ustawodawca opowiedział się za bezpośrednim działaniem nowego prawa od momentu jego wejścia w życie do stosunków nowo powstających i tych, które trwając w momencie wejścia w życie ustawy nawiązały się wcześniej.

W wyroku z dnia 7 marca 2012 r., sygn. akt K 3/10 Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że milczenie ustawodawcy co do reguły intertemporalnej należy uznać za przejaw jego woli bezpośredniego działania nowego prawa, chyba że przeciw zastosowaniu go przemawiają ważne racje systemowe lub aksjologiczne.

Według ogólnej zasady prawa intertemporalnego, w razie wątpliwości, czy należy stosować ustawę dawną czy nową, pierwszeństwo ma ustawa nowa. Zasadę taką tłumaczy się domniemaniem, że ustawa nowa powinna być lepszym odbiciem aktualnych stosunków normatywnych, bardziej dostosowanym do aktualnego stanu prawnego. Z całą pewnością jest ona wyrazem woli ustawodawcy, która została powzięta później aniżeli wola ustawodawcy, której wyrazem był wcześniejszy akt normatywny.

W wyroku z dnia 31 stycznia 2005 r. sygn. akt P 9/04 TK stwierdził, że zasada natychmiastowego (bezpośredniego) działania nowych przepisów do sytuacji istniejących w momencie ich wejścia w życie jest uznawana za podstawową regułę międzyczasową zarówno we współczesnej doktrynie, w prawie państw członkowskich, jak i w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. TSUE nadał zasadzie działania natychmiastowego charakter ogólnej zasady intertemporalnej. Nowe przepisy mają wtedy natychmiastowe zastosowanie do przyszłych skutków sytuacji, które powstały na podstawie dawnych przepisów.

Sąd wskazuje ponadto, że przepis art. 54 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004 wskazuje, że środki spożywcze wprowadzone na rynek i opatrzone etykietą przed dniem 13 grudnia 2014 r., które nie spełniają wymogów niniejszego rozporządzenia, mogą pozostać w obrocie do czasu wyczerpania zapasów tych środków.

Tak więc nie jest słuszny argument organu zawarty w zaskarżonej decyzji i w odpowiedzi na skargę, że w nowych przepisach - art. 7 ust. 1 ww. rozporządzenia Parlamentu Europejskiego, zostały uregulowane te same kwestie, co w uchylonym art. 6 ust. 2 ustawy o jakości i art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Uregulowania te są co prawda te same jednak zgodnie z art. 54 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego art. 7 ust. 1 tego rozporządzenia nie ma zastosowania do środków spożywczych wprowadzonych na rynek i opatrzonych etykietą przed 13 grudnia 2014 r.

Wobec powyższego w ocenie Sądu należy uznać, że w chwili orzekania przez organ II instancji brak było wzorca normatywnego do którego można by przyrównać stan prawny powstały w dacie kontroli, ponieważ stare przepisy tj. art. 6 ust. 2 ustawy o jakości oraz art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia zostały uchylone a przepisy nowe z uwagi na treść art. 54 ust. 1 rozporządzenia nie mają w sprawie zastosowania.

Mając na uwadze powyższe rozważania dotyczące przepisów intertemporalnych, organ orzekając ponownie rozpoznając sprawę oceni kwestie związane z zastosowaniem odpowiednich przepisów, a ocenę swą uzasadni w sposób umożliwiający jej kontrolę, mając na względzie treść art. 15 k.p.a. tj. to, że organ odwoławczy rozpoznaje sprawę w całości oraz fakt, że niewątpliwie obecne przepisy zastosowane do sprawy w toku są korzystniejsze dla skarżącego.

Biorąc powyższe pod rozwagę na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 p.p.s.a.