Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 33/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2004-11-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA J. Antosik (spr.), Sędziowie NSA W. Jarzębowski, Z. Kmieciak, Protokolant J. Wegner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2004 roku sprawy ze skargi H. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1996 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji; 2) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz skarżącego 340 (trzysta czterdzieści) zł z tytułu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

Skarżący H. S. w 1996 roku był przewodniczącym zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej i pobierał diety za udział w pracach zarządu, od których to diet nie odprowadzono podatku dochodowego. Za 1996 rok skarżący rozliczył się wspólnie z małżonką; w zeznaniu podatkowym PIT-31 wykazał wyłącznie dochody uzyskane z tytułu świadczeń emerytalnych. Natomiast w marcu 2000 r. Wspólnota złożyła deklarację PIT-8B i zapłaciła z własnych środków zaliczkę na podatek wraz z odsetkami od otrzymanych przez skarżącego diet.

Skarżący w dniu 2 czerwca 2003 r. na podstawie art. 75 § 1 Ordynacji podatkowej złożył wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1996 r. w kwocie 45,60 zł. Jako uzasadnienie podał, że otrzymywane przez niego diety stanowiły zwrot kosztów w związku z pełnieniem obowiązku o charakterze społecznym, jakim jest udział w pracach zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej. Powołał się na art. 21 ust 1 pkt 17 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który zwalnia od podatku dochodowego "diety oraz kwoty stanowiące zwrot kosztów, otrzymywane przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych i obywatelskich".

Urząd Skarbowy Ł.-Ś. decyzją z dnia [...] powołując się na art. 207 i 208 w związku z art. 79 § 2 pkt 1 a/ Ordynacji podatkowej umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1996 r.

W odwołaniu skarżący podniósł, że zgodnie z art. 73 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej nadpłata powstaje z chwilą pobrania przez płatnika podatku nienależnego lub w wysokości większej od należnej. Wspólnota Mieszkaniowa zapłaciła podatek w marcu 2000 roku i termin przedawnienia winien być liczony od tej daty. W odwołaniu podniesiono również zarzuty merytoryczne odnoszące się do wykładni art. 21 ust 1 pkt 17 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podał, że na podstawie art. 330 Ordynacji podatkowej zwrot nadpłat powstałych przed dniem wejścia w życie tej ustawy jest dokonywany na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 grudnia 1980 roku o zobowiązaniach podatkowych (DzU z 1993 r. nr 108, poz. 486 ze zm.). Zgodnie z art. 29 ust. 4 tejże ustawy nadpłata nie polega zwrotowi po upływie 3 lat, licząc od końca roku, w którym powstała. Natomiast za datę powstania nadpłaty na podstawie art. 29 ust 2 pkt 1 wskazanej ustawy uważa się dzień złożenia zeznania rocznego. Dyrektor Izby Skarbowej podniósł, że zaliczka na podatek dochodowy od wynagrodzenia wypłaconego skarżącemu za 1996 r. nie została pobrana od dochodu skarżącego, lecz została wypłacona ze środków własnych płatnika, czyli Wspólnoty Mieszkaniowej. Organ ten stwierdził też, że zobowiązanie podatkowe wygasło z dniem 31 grudnia 2002 roku, tj. z upływem 5 lat, licząc od końca roku, w którym upłynął termin płatności podatku. Termin płatności podatku dochodowego od osób fizycznych za 1996 r. upłynął w dniu 30 kwietnia 1997 roku. Konkludując, Dyrektor Izby Skarbowej uznał, że w niniejszej sprawie należało umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe z uwagi na upływ terminu przedawnienia.

W skardze do sądu administracyjnego H. S. zarzucił naruszenie art. 73 § 1 pkt 3 w związku z art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej i nieprawidłowe ustalenie daty powstania nadpłaty, a co za tym idzie bezpodstawne umorzenie postępowania w sprawie. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że podatek nienależnie zapłacony za 1996 r. Wspólnota Mieszkaniowa uiściła w 2000 r., więc skutki prawne tego zdarzenia należy oceniać nie na podstawie przepisów ustawy o zobowiązaniach podatkowych, która utraciła moc z dniem 1 stycznia 1998 r., lecz na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej. Ponadto skarżący przytoczył argumenty wskazane wcześniej w odwołaniu.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej oparł się na argumentacji przytoczonej w zaskarżonej decyzji, w szczególności podkreślił, że Wspólnota Mieszkaniowa zapłaciła ze środków własnych zaliczkę na podatek; nie została ona pobrana od dochodu skarżącego. Zaś zgodnie z art. 73 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej nadpłata powstaje z dniem pobrania przez płatnika podatku nienależnego lub w wysokości większej od należnej.

Sąd zważył, co następuje:

Zaskarżona decyzja podlega uchyleniu, chociaż z innych przyczyn niż podniesione w skardze.

Należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie winna zapaść decyzja merytoryczna, odnosząca się do zasadności żądania przez skarżącego stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1996 r. w sytuacji, gdy zaliczka na podatek dochodowy została zapłacona ze środków własnych płatnika (Wspólnoty Mieszkaniowej) bez pobrania jej z wynagrodzenia skarżącego. Oznacza to, że jeżeli organy podatkowe, wydając decyzje, uznają, że w niniejszej sprawie nie ma podstaw do stwierdzenia nadpłaty, to winny odmówić jej stwierdzenia, a nie umarzać postępowanie.

Decyzja merytoryczna (negatywna) powinna zapaść także w sytuacji, gdy organ podatkowy uważa, że wygasło prawo podatnika do żądania zwrotu nadpłaty z powodu upływu terminu (art. 79 § 2 Ordynacji podatkowej, przed dniem 1 stycznia 2003 r. art. 80 § 1 pkt 1 lit. a/ Ordynacji, a przed dniem 1 stycznia 1998 r. – art. 29 ust. 4 ustawy o zobowiązaniach podatkowych).

Jednakże, wobec tego, że nie zapadła decyzja merytoryczna (odmawiająca lub stwierdzająca nadpłatę) nie ma potrzeby odnoszenia się do argumentacji zaskarżonej decyzji uzasadniającej przedawnienie zwrotu nadpłaty. Należy jedynie zwrócić uwagę na brak konsekwencji ze strony podatkowego organu odwoławczego. Skoro skarżący powstanie nadpłaty wiąże z zapłaceniem zaliczki na podatek dochodowy za 1996 r. przez płatnika ze środków własnych (co miało miejsce w 2000 r.), a podatkowy organ odwoławczy powołuje się na art. 73 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej (stanowiący, że nadpłata powstaje z dniem pobrania przez płatnika podatku nienależnego lub w wysokości większej od należnej), to bezzasadne jest odwoływanie się do stanu prawnego obowiązującego w 1996 r. Stosownie do art. 330 Ordynacji podatkowej przepisy ustawy o zobowiązaniach podatkowych stosuje się do zwrotu nadpłat powstałych przed dniem wejścia w życie Ordynacji podatkowej, czyli przed dniem 1 stycznia 1998 r., a nie ulega żadnej wątpliwości, że wtedy – nawet według skarżącego – żadna nadpłata nie powstała. Wobec tego, rozpatrując wniosek skarżącego o stwierdzenie nadpłaty organy podatkowe powinny stosować wyłącznie przepisy Ordynacji podatkowej, w szczególności art. 73 § 1 pkt 2 i art. 75 § 1.

Z powyższych względów zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji podlegają uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DzU nr 153, poz. 1270) z powodu naruszenia art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej.

O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.