Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 201/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2008-07-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 34  ust. 1 pkt 2,  art. 136 par. 3,  art. 216
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść (spr.) Sędzia WSA Felicja Kajut Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Diana Wojtowicz po rozpoznaniu w dniu 24 lipca 2008 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. J., K. L., K. D., L. R., M. J.-W., S. D., H. M., A. J., G. R., J. W. i J. A. na decyzję Wojewody z dnia 31 grudnia 2007 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 16 października 2007 r. Starosta, na podstawie art. 142 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) po rozpatrzeniu wniosku A. J. H. M., A. J., K. L., K. D., L. R., S. D., I. A., G. R., E. W. oraz M. J.-W. odmówił zwrotu nieruchomości rolnej oznaczonej nr ewid. [...] o powierzchni 4,2900 ha położonej w obrębie O. gmina W., dla której Sąd Rejonowy w W. Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą KW Nr [...].

W uzasadnieniu wskazano, że wnioskiem z dnia 4 czerwca 2007 r. A. J., działając w imieniu własnym oraz spadkobierców po A. J., tj. H. M., M. J. – W., A. J., K. L., K. D., S. D., G. R., L. R., J. W. i J. A., wystąpił do Starosty o zwrot nieruchomości położonej w obrębie O., oznaczonej ewidencyjnie jako działka nr [...]. Wnioskodawcy wskazali, iż powołana nieruchomość została przejęta przez Gminę ostateczną decyzją Wojewody z dnia 11 grudnia 1991 r. Nr [...] jako mienie ogólnonarodowe podlegające komunalizacji. Jako podstawę prawną wniosku powołano art. 136 i 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Organ I instancji ustalił, iż nieruchomość nr [...] o powierzchni 4,2900 ha położona w obrębie O. gmina W. została ujawniona w księdze wieczystej KW Nr [...] po uprzednim odłączeniu z księgi wieczystej KW Nr O. tom I karta 6. W księdze wieczystej KW Nr O. tom I karta 6 jako właściciel przedmiotowej nieruchomości widniał A. J. rolnik w O., w którego miejsce wpisano Skarb Państwa Polskiego na podstawie zaświadczenia i wniosku Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego z dnia 30 lipca 1946 r. Dodatkowo w dziale III tej księgi widnieje zapis, według którego wszystkie obciążenia nieruchomości wykreślono na podstawie art. 1 ust. 2 dekretu z dnia 8 sierpnia 1946 r. o wpisywaniu w księgach hipotecznych (gruntowych) prawa własności nieruchomości przejętych na cele reformy rolnej (Dz. U. R.P. Nr 39, poz. 233 ze zm). Art. 1 ust. 1 tego dekretu wskazuje, iż tytułem do wpisania na rzecz Skarbu Państwa w księdze hipotecznej prawa własności nieruchomości ziemskich jest zaświadczenie starosty, stwierdzające, że nieruchomość ziemska jest przeznaczona na cele reformy rolnej według przepisów wymienionych w dekrecie o przeprowadzeniu reformy rolnej, jest bezpośrednio powiązany z dekretem Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (t. j. Dz. U. Nr 3 z 1945 r., poz. 13 ze zm.). Powyższe wpisy świadczą o tym, że nieruchomość nr [...] została przejęta na rzecz Skarbu Państwa na podstawie dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej, czego potwierdzeniem jest wydanie przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzji nr [...] z dnia 23 października 2000 r. orzekającej o utrzymaniu w mocy decyzji Wojewody nr [...] z dnia 15 marca 2000 r. stwierdzającej, iż nieruchomość rolna zapisana w księdze wieczystej KW Nr O. tom I karta 6 powadzonej przez Sąd Rejonowy Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych podpadała pod działanie dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej. Organ wyjaśnił, że powoływana przez wnioskodawcę decyzja Wojewody nr [...] z dnia 11 grudnia 1991 r. stanowi tzw. decyzję komunalizacyjną, na podstawie której mienie ogólnonarodowe należące do Skarbu Państwa stało się własnością Gminy, nie jest natomiast decyzją wywłaszczeniową. Organ ustalił, iż wnioskodawcy są spadkobiercami A. J., przy czym wniosek nie został złożony przez wszystkich spadkobierców i brak ten nie został uzupełniony, co także uniemożliwiało uwzględnienie zgłoszonego żądania.

A. J. wniósł odwołanie od powyższej decyzji, wskazując, iż nieruchomość nie została wykorzystana na cele komunalizacyjne mimo upływu 16 lat od jej przejęcia przez Gminę. Nadto zarzucił on, iż powołane zaświadczenie Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego, które było decyzją administracyjną pozbawiającą właściciela prawa własności nieruchomości zostało oparte na nieistniejącym dzienniku ustaw. Powołując się na art. 136, 216 , 34 i 216 a ustawy o gospodarce nieruchomościami, skarżący zarzucił niekonstytucyjność uregulowania wyłączającego zwrot nieruchomości przejętej przez Skarb państwa w trybie dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.

Decyzją z dnia 31 grudnia 2007 r. Wojewoda, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, jako wydaną zgodnie z zasadami i trybem przewidzianym w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Organ odwoławczy wskazał, że zwrot wywłaszczonych nieruchomości regulowany jest w art. 136-142 tej ustawy. Przepis art. 136 ust. 3 ustawy stanowi o uprawnieniu poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercy do żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości, a przepisy regulujące zwrot wywłaszczonych nieruchomości stosuje się odpowiednio do nieruchomości przejętych lub nabytych przez Skarb Państwa na podstawie aktów prawnych wymienionych enumeratywne w art. 216 tej ustawy. Organ ustalił, iż nieruchomość nr [...], objęta wnioskiem o zwrot, została przejęta na rzecz Skarbu Państwa w trybie dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r. Nr 3, póz. 13). Powyższy akt prawny nie został wymieniony w art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w związku z tym do nieruchomości przejętych w drodze reformy rolnej nie stosuje się przepisów dotyczących zwrotu wywłaszczonych nieruchomości. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 24 października 2001 r. sygn. akt [...] (Dz.U. Nr 129, poz. 1447) stwierdził, iż wyłączenie w art. 216 uprawnień do zwrotu nieruchomości przejętych na podstawie dekretu z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej jest zgodne z art. 32 i 64 ust. 2 w związku z art. 2 Konstytucji RP. Trybunał wskazał, iż art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi wyliczenie o charakterze enumeratywnym, co wyklucza możliwość rozszerzającej wykładni tego przepisu i odnoszenie zasady zwrotu do innych sytuacji, w których doszło do odjęcia własności, a nieruchomość nie została wykorzystana na cel określony w przepisie lub akcie, który był podstawą tego odjęcia.

Wnioskodawcy w skardze na powyższą decyzję, zarzucili, iż nie jest ona decyzją merytoryczną a polityczną i narusza przepisy art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Skarżący wskazali, że nieruchomość A. J. została nabyta na własność Skarbu Państwa Polskiego na podstawie błędnego zaświadczenia Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego, które opiera się na pozycji dziennika ustaw (nr 15), której nie ma w przywołanym dzienniku (Dz.U. R. P. Nr 3 z 1945 r.).W związku z tym przejęcie nieruchomości nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa i wyrządziło niepowetowaną szkodę właścicielowi gospodarstwa oraz jego rodzinie. W skardze podniesiono, że przez ponad 60 lat po wywłaszczeniu nieruchomości, zarówno Skarb Państwa jak i Gmina nie potrafili zagospodarować nieruchomości zgodnie z przeznaczeniem, co oznacza, że interes publiczny nie wymaga korzystania z tej nieruchomości. Nadto skarżący zarzucili, iż w przywołanym wyroku Trybunału Konstytucyjnego nie dokonano analizy art. 216 a ustawy o gospodarce nieruchomościami, który jest integralną częścią art. 216 tej ustawy.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Z decyzji Ministra Rozwoju Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 października 2000 r. Nr [...], utrzymującej w mocy decyzję Wojewody z dnia 15 marca 2000 r. Nr [...] wynika, iż nieruchomość, której dotyczy wniosek została przejęta na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13 ze zm.), stanowiącego, iż przejęciu na własność Skarbu Państwa podlegały nieruchomości ziemskie stanowiące własność lub współwłasność osób fizycznych i prawnych o obszarze przekraczającym 100 ha powierzchni ogólnej bądź 50 ha użytków rolnych, a na terenie województw poznańskiego, pomorskiego i śląskiego, jeżeli ich obszar przekraczał 100 ha powierzchni ogólnej, niezależnie od wielkości użytków rolnych. Przedmiotowa decyzja została wydana w trybie § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. Nr 10, poz. 51 ze zm.).

Skarżący złożyli wniosek o zwrot nieruchomości na podstawie art. 136 § 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. Nr 261 z 2004 r. poz. 2603 ze zm.) zwanej dalej ustawą. Przepis ten stanowi, iż poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stosownie do art. 137 stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Unormowanie to dotyczy nieruchomości wywłaszczonych na podstawie przepisów art. 112 ustawy. Z mocy art. 216 ustawy, przepisy rozdziału 6 działu III ustawy, dotyczące zwrotu wywłaszczonych nieruchomości, znajdują odpowiednie zastosowanie do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie szeregu innych wymienionych w nim aktów prawnych. Przepis ten stanowi, iż

1. Przepisy rozdziału 6 działu III niniejszej ustawy stosuje się odpowiednio do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 i z 1982 r. Nr 11, poz. 79), ustawy z dnia 22 maja 1958 r. o terenach dla budownictwa domów jednorodzinnych w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 31, poz. 138, z 1961 r. Nr 7, poz. 47 i Nr 32, poz. 159 oraz z 1972 r. Nr 27, poz. 192), ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o terenach budowlanych na obszarach wsi (Dz. U. z 1969 r. Nr 27, poz. 216, z 1972 r. Nr 49, poz. 312 i z 1985 r. Nr 22, poz. 99), art. 22 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. z 1969 r. Nr 22, poz. 159, z 1972 r. Nr 27, poz. 193 oraz z 1974 r. Nr 14, poz. 84), ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 27, poz. 192, z 1973 r. Nr 48, poz. 282 i z 1985 r. Nr 22, poz. 99) oraz do nieruchomości wywłaszczonych na rzecz państwowych i spółdzielczych przedsiębiorstw gospodarki rolnej, jak również do gruntów wywłaszczonych na podstawie odrębnych przepisów w związku z potrzebami Tatrzańskiego Parku Narodowego.

2. Przepisy rozdziału 6 działu III stosuje się odpowiednio do nieruchomości nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie:

1) art. 5 i art. 13 ustawy z dnia 25 czerwca 1948 r. o podziale nieruchomości na obszarach miast i niektórych osiedli (Dz. U. Nr 35, poz. 240 oraz z 1957 r. Nr 39, poz. 172);

2) art. 9 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. z 1952 r. Nr 4, poz. 31);

3) ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127, z późn. zm.5)).

Zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie przyjmuje się, iż wyliczenie przewidziane w art. 216 ustawy ma charakter enumeratywny, co wyklucza możliwość rozszerzającej wykładni tego przepisu, bądź stosowania analogii i odnoszenia zasady zwrotu na jego podstawie, do innych sytuacji, w których doszło do odjęcia własności, gdy nieruchomość nie została wykorzystana na cel określony w przepisie lub akcie, który był podstawą tego odjęcia.

Nieruchomość, której zwrotu dotyczył wniosek, nie została wywłaszczona na podstawie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami ani aktów prawnych wymienionych w art. 216 ustawy. Wbrew stanowisku skarżących, przewidziany w tej ustawie tryb zwrotu nieruchomości, nie znajduje zatem zastosowania do tej nieruchomości.

Zarzuty skargi odnośnie sprzeczności uregulowania art. 216 ustawy z Konstytucją, przez pominięcie prawa żądania zwrotu nieruchomości przejętych w trybie dekretu nie są uzasadnione. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 24 października 2001 r. sygn. [...] orzekł, iż art. 216 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, w zakresie, w jakim wyklucza odpowiednie stosowanie przepisów rozdziału 6 działu III tejże ustawy do nieruchomości przejętych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, jest zgodny z art. 32 i art. 64 ust. 2 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Trybunał wskazał, iż brak jest przesłanki "podobieństwa" sytuacji unormowanych dekretem z 1944 r. i sytuacji, unormowanych ustawami wymienionymi w art. 216 ustawy z 1997 r., a zatem wykluczenie przez art. 216 ustawy z 1997 r. - odpowiedniego stosowania zasady zwrotu niewykorzystanej nieruchomości do nieruchomości przejętych na podstawie dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej, nie stanowi naruszenia konstytucyjnej zasady równości. Są to bowiem regulacje odmienne w swym charakterze, funkcji i zakresie normowania, a wobec tego ustawodawca nie miał obowiązku jednolitego ich potraktowania przy określaniu zasad gospodarowania nieruchomościami i procedury wywłaszczeniowej.

Argument skarżących, iż w wyrok Trybunału Konstytucyjnego zapadł na tle innego stanu faktycznego i nie rozważono w nim treści art. 216 a ustawy o gospodarce nieruchomościami, jest bezzasadny. Przepis ten nie dotyczy sytuacji określonych w art. 216 i nie jest z nim w żaden sposób powiązany, poza numeracją, wynikającą ze zmiany ustawy i usytuowania nowego przepisu po przepisie art. 216. Art. 216 a ustawy stanowi, iż przepisu art. 34 ust. 1 pkt 2 nie stosuje się do nieruchomości, o których mowa w:

1) art. 2 ust. 1 lit. b dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13, z 1946 r. Nr 49, poz. 279, z 1957 r. Nr 39, poz. 172 oraz z 1968 r. Nr 3, poz. 6);

2) ustawie z dnia 6 maja 1945 r. o wyłączeniu ze społeczeństwa polskiego wrogich elementów (Dz. U. Nr 17, poz. 96, Nr 34, poz. 203 i Nr 55, poz. 307 oraz z 1946 r. Nr 11, poz. 73);

3) art. 38 w związku z art. 2 ustawy z dnia 6 maja 1945 r. o majątkach opuszczonych i porzuconych (Dz. U. Nr 17, poz. 97, Nr 24, poz. 144 i Nr 30, poz. 179);

4) art. 2 ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz. U. Nr 3, poz. 17, Nr 71, poz. 389 i Nr 72, poz. 394, z 1947 r. Nr 2, poz. 7, z 1956 r. Nr 58, poz. 270, z 1958 r. Nr 45, poz. 224 oraz z 1969 r. Nr 13, poz. 95);

5) art. 2 dekretu z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich (Dz. U. Nr 13, poz. 87, Nr 49, poz. 279, Nr 71, poz. 389 i Nr 72, poz. 395, z 1947 r. Nr 19, poz. 77 i Nr 66, poz. 402, z 1948 r. Nr 57, poz. 454 oraz z 1969 r. Nr 13, poz. 95);

6) art. 1 dekretu z dnia 5 września 1947 r. o przejęciu na własność Państwa mienia pozostałego po osobach przesiedlonych do ZSRR (Dz. U. Nr 59, poz. 318, z 1949 r. Nr 53, poz. 404 i z 1969 r. Nr 13, poz. 95);

7) art. 38 ust. 3 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. z 1969 r. Nr 22, poz. 159, z 1972 r. Nr 27, poz. 193 oraz z 1974 r.

Przepis ten wyłącza, w przypadkach w nim wskazanych, zastosowanie art. 34 ust. 1 pkt 2 ustawy, przewidującego prawo pierwokupu właścicielom pozbawionym prawa własności nieruchomości przed dniem 5 grudnia 1990 r. albo ich spadkobiercom. Przewiduje on wyłączenie prawa pierwokupu nieruchomości, o których jest mowa w art. 2 ust. 1 lit. b dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, a więc nieruchomości będących własnością obywateli Rzeszy Niemieckiej, nie-Polaków i obywateli polskich narodowości niemieckiej. Brak wyłączenia prawa pierwokupu w przypadku nieruchomości znacjonalizowanych w trybie 2 ust. 1 lit. e tego dekretu nie stanowi argumentu przemawiającego za prawem zwrotu takich nieruchomości w trybie art. 136 § 3 ustawy. Oba unormowania dotyczą bowiem zupełnie innych instytucji. Przedmiotem unormowania art. 34 ust. 1 pkt 2 ustawy nie jest zwrot nieruchomości, na której nie zrealizowano celu wywłaszczenia, lecz umożliwienie jej zakupienia przez poprzednich właścicieli lub następców prawnych w przypadku jej sprzedaży przez Skarb Państwa.

Zarzuty skargi dotyczące ewentualnej wadliwości przebiegu postępowania nacjonalizacyjnego bądź wydanego zaświadczenia, nie mają znaczenia dla rozpatrzenia sprawy, z uwagi na wiążącą treść ostatecznej decyzji administracyjnej, przesądzającej przejście własności nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa.

Stosownie do art. 2 ust. 1 cytowanego dekretu, wszystkie nieruchomości ziemskie przeznaczone na cele reformy rolnej, o których mowa jest w art. 2 ust. 1 lit. b-e dekretu, przechodziły na rzecz Skarbu Państwa bezzwłocznie (ex lege) i bez żadnego wynagrodzenia w całości, z przeznaczeniem na cele wskazane w art. 1 tego dekretu. § 12 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. Nr 10, poz. 51 ze zm.) stanowił, iż wpis prawa własności na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości ziemskich wymienionych w art. 2 ust. 1 dekretu następował na wniosek właściwego wojewódzkiego urzędu ziemskiego, przy czym tytułem do wpisania na rzecz Skarbu Państwa w księdze hipotecznej (gruntowej) prawa własności nieruchomości ziemskich, wymienionych w art. 2 ust. 1 lit. b), c), d) i e) dekretu z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13) było zaświadczenie wojewódzkiego urzędu ziemskiego, stwierdzające, że nieruchomość ziemska jest przeznaczona na cele reformy rolnej według powołanych przepisów (art. 1 ust. 1 dekretu z dnia 8 sierpnia 1946 r. o wpisywaniu w księgach hipotecznych (gruntowych) prawa własności nieruchomości przejętych na cele reformy rolnej - Dz. U. Nr 39, poz. 233 ze zm.) Zaświadczenie wojewódzkiego urzędu ziemskiego stwierdzające, że nieruchomość jest przeznaczona na cele reformy rolnej, stosownie do art. 2 ust. 1 lit. e dekretu o reformie rolnej, nie miało charakteru decyzji administracyjnej. (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 marca 1999 r. sygn. III RN 165/98 OSNP 2000/3/90). Ustawodawca, licząc się z możliwością powstania w praktyce wątpliwości co do tego, czy dana nieruchomość przeszła na własność Skarbu Państwa na podstawie powołanego przepisu, w § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej przewidział, że orzekanie w sprawach, czy dana nieruchomość podpada pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu o reformie rolnej należy w pierwszej instancji do kompetencji wojewódzkich urzędów ziemskich, które orzekają o tym w formie decyzji, od której służy stronom prawo odwołania do Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych. Kompetencje wojewódzkich urzędów ziemskich należą obecnie do wojewody. (vide: uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2006 r., I OPS 2/06 ONSAiWSA 2006/5/123, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 30 stycznia 2007 r. sygn. IV CSK 350/06 Lex Nr 356044) Wydana ostateczna decyzja wojewody przesądza zatem fakt przejścia własności nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa w trybie przepisów dekretu. Na marginesie wskazać należy, iż kwestie prawa własności nieruchomości jako dotyczące instytucji prawa cywilnego podlegają co do zasady kompetencji sądów cywilnych. Właściwość organów administracji w takich sprawach wynikać musi z wyraźnego przepisu ustawy. Regulacja art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami, na którą powołuje się strona nie mogłaby stanowić podstawy zwrotu nieruchomości w postępowaniu administracyjnym także w przypadku braku podstaw do znacjonalizowania nieruchomości w trybie przepisów dekretu.

Wskazać nadto należy, iż wydanie przez Wojewodę decyzji nr [...] z dnia 11 grudnia 1991 r. nie ma znacznie dla rozstrzygnięcia sprawy. Decyzja ta została wydana na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r.- przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32 poz. 191 ze zm.). Stanowi ona tzw. decyzję komunalizacyjną, na podstawie której mienie należące do Skarbu Państwa stało się własnością Gminy, nie jest natomiast decyzją wywłaszczeniową.

Za wadliwe uznać należy stanowisko skarżących, iż zwrot nieruchomości w trybie art. 136 § 3 ustawy mógłby nastąpić na rzecz części osób uprawnionych. (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 stycznia 2001 r. sygn. IV S.A. 2217/98 Lex Nr 53398 i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 września 2005 r. sygn. I S.A./Wa 1371/04 Lex Nr 192900) Jeżeli wywłaszczona nieruchomość należała poprzednio do kilku współwłaścicieli, względnie gdy po poprzednim właścicielu pozostało kilku spadkobierców, zwrot nieruchomości wywłaszczonej może nastąpić jedynie na rzecz wszystkich współwłaścicieli. Złożenie wniosku przez część uprawnionych i jego nieuzupełnienie skutkować zatem winno oddaleniem wniosku z uwagi na brak legitymacji wnioskodawców do nabycia prawa.

Zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Sąd na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę jako bezzasadną.