Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 297/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2011-07-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Podatek akcyzowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 104 ust. 8 i 9
journal: Dz.U. 2009 nr 3 poz 11
law: Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Barbara Stukan-Pytlowany /spr./ Sędziowie WSA Małgorzata Niedobylska WSA Kazimierz Włoch Protokolant ref.st. Joanna Migacz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 lipca 2011r. sprawy ze skargi "A" Spółka jawna z siedzibą w M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2011r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w P. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w R. znak [...] z dnia [...] lipca 2010 r. określającą E. D. M., Ł. F. sp. j. zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki Chrysler Voyager w wysokości 3818 zł.

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) - zwanej dalej OP oraz art. 2 pkt 9, art. 100 ust. 1 pkt 2, ust. 4, art.101 ust. 2 pkt 1, art. 102 ust. 1, art. 104 ust 1 pkt 2 ust.8, ust. 9, ust. 11, art. 105 pkt 1, art. 106 ust 2 i 3 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2009 r. Nr 3, poz. 11 ze zm.).

Współwłaściciel skarżącej spółki Ł. F. złożył w dniu 26 października 2009 r. deklarację uproszczoną [...], w związku z wewnątrzwspólnotowym nabyciem samochodu osobowego marki Chrysler Voyager, wskazując jako podstawę jego opodatkowania wartość 11 748 zł. oraz uiszczając jednocześnie podatek akcyzowy w kwocie 2 185 zł. Do deklaracji załączył prywatną opinię biegłego rzeczoznawcy samochodowego o nr 5/10/2009 z dnia 15 października 2009r. określającą rynkową wartość netto przedmiotowego samochodu na kwotę 12 000 zł.

W toku czynności sprawdzających organ podatkowy stwierdził, iż różnica pomiędzy wskazaną przez podatnika podstawą opodatkowania, a średnią wartością rynkową podobnego samochodu, ustaloną przez organ na kwotę 16 241zł. jest znaczna – wyniosła bowiem 4 493 zł. – w związku z czym wezwał podatnika do zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub pisemnego wykazania przyczyn stwierdzonej różnicy. W toku postępowania ustalono również, że przedmiotowy samochód został sprzedany w dniu 28 października 2009r. za kwotę 16 500 zł.

Z uwagi na fakt, iż strona nie odpowiedziała na powyższe wezwanie, organ podatkowy wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w celu wyjaśnienia zaistniałych rozbieżności. Uznając załączoną przez stronę wycenę biegłego za niemiarodajną, organ ustalił średnią wartość rynkową brutto samochodu osobowego marki Chrysler Voyager w oparciu o elektroniczną bazę danych wydawnictwa INFO-Ekspert na kwotę 29 700 zł. a następnie, w oparciu o tą wartość pomniejszoną o należne podatki, opisaną na wstępie decyzją z dnia 5 lipca 2010r. określił podatnikowi zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym na kwotę 3 818zł. organ nie wziął przy tym pod uwagę przedłożonej przez skarżącego wyceny biegłego rzeczoznawcy, uznając ją za niemiarodajną dla oceny wartości sprowadzonego pojazdu.

W odwołaniu o powyższej decyzji, podatnik zarzucił naruszenie przepisów postępowania tj. art. 120, art. 121, art. 122, art. 123, art. 124, art. 125, art. 170, art. 210§1 pkt 1 Op oraz art. 187, art. 180, art. 191 OP poprzez bezzasadne odrzucenie załączonej przez podatnika opinii biegłego rzeczoznawcy oraz złożonych przez niego wyjaśnień oraz zarzucił naruszenie art. 104 ust.1 pkt 2 ustawy o podatku akcyzowym poprzez nadmierne opodatkowanie podatnika według średniej wartości sprowadzonego pojazdu, z pominięciem jego rzeczywistej wartości transakcyjnej.

Po rozpoznaniu argumentów odwołania Dyrektor Izby Celnej w P. podzielił wątpliwości organu I instancji odnośnie tego, że zadeklarowana kwota znacznie odbiegała od średniej wartości rynkowej. Uznał również za uzasadnione zastrzeżenia organu I instancji w odniesieniu do przyjętej w prywatnej wycenie biegłego wartości bazowej netto przedmiotowego pojazdu oraz zastosowanych przez biegłego korekt z tytułu stanu utrzymania i dbałości o pojazd, ze względu na liczbę właścicieli, z tytułu koniecznych napraw, a także korekty z tytułu importu prywatnego. Podkreślił, m.in. iż zastosowane przez rzeczoznawcę korekty dotyczyły uszkodzeń pojazdu, których istnienie nie zostało w żaden sposób wykazane w toku postępowania, a które związane były ze zwykłą eksploatacją samochodu, toteż ewentualne zmniejszenie wartości pojazdu z uwagi na opisane usterki, zostało już uwzględnione w katalogu INFO-EXPERT przy formułowaniu uśrednionej ceny pojazdu z konkretnego rocznika.

Organ odniósł się również do stwierdzonej w toku postępowania różnicy pomiędzy zadeklarowanym przez podatnika przebiegiem samochodu – 420 00 km a podanym przez nabywcę przedmiotowego auta stanem licznika wynoszącym 160 000 km. Stwierdził, iż podawana przez nabywcę samochodu wartość 160 tyś km. przebiegu, stanowi wartość zbliżoną do przyjmowanego przez firmę badającą rynek za normatywny przebiegu auta z tego rocznika, wobec czego uznał tą wartość za miarodajną dla oceny wartości sprowadzonego pojazdu.

Odnosząc się szczegółowo do podniesionych w treści odwołania zarzutów naruszenia obowiązujących zasad postępowania, Dyrektor Izby Celnej w P., stwierdził, iż prowadzone przez organ I instancji postępowanie dowodowe, zostało przeprowadzone zgodnie z wymogami Ordynacji podatkowej, a zarzucane naruszenia nie miały miejsca. Wskazał, iż przy wydawaniu decyzji organ i instancji w sposób prawidłowy wziął pod uwagę cały zgromadzony materiał dowodowy, a nie uwzględnienie wskazywanych przez podatnika uszkodzeń pojazdu, uzasadnione było faktem, iż ich rzeczywiste istnienie nie zostało w żaden sposób poparte dowodami innymi aniżeli twierdzenie samego skarżącego, bądź też nie miały one, w ocenie organu, istotnego wpływu na wartość pojazdu. Rzekome zaś obniżenie wartości pojazdu z tytułu rozlicznych uszkodzeń, sięgających zdaniem biegłego 50 % wartości bazowej pojazdu, dotyczyło zdaniem organu usterek wchodzących w zakres zwyczajowego utrzymania samochodu i zostało już uwzględnione w formułowaniu średniej wyceny konkretnego modelu pojazdu z danego rocznika.

W tej sytuacji organ odwoławczy nie znalazł podstaw do zmiany bądź uchylenia zaskarżonej decyzji.

W skardze na powyższą decyzję strona zarzuciła naruszenie art. 197 ordynacji podatkowej związku z art. 6 i art. 104 ust.11 ustawy o podatku akcyzowym, a także ponowiła zarzut naruszenia zasad postępowania ujętych w art. 121§1, art. 122, art. 181, art. 187§1 i art. 197§1 Ordynacji podatkowej.

Skarżący zarzucił dowolność ustaleń organu poczynionych w oparciu o notowania katalogu INFO EKSPERT, stwierdzając iż walor dowodowy tegoż katalogu, będącego w istocie jedynie produktem handlowym nastawionej na zysk spółki kapitałowej, nie może się równać z wagą dowodu jakim jest opinia biegłego. Zarzucił, iż katalog ten jest jednym z wielu dostępnych na rynku produktów tego typu, a spółka zajmująca się wydawaniem przedmiotowego katalogu, nie ma w zakresie swojej działalności żadnych czynności, które można by choćby przyrównać do czynności biegłego, wobec czego katalog ten nie stanowi zobiektywizowanego źródła informacji ani też dokumentu, w oparciu o który można by dokonywać wiążących dla stron postępowania administracyjnego ustaleń.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w P. wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył co następuje:

Z mocy art. 1 § § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1296) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która to kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy szczególne nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną przez skarżącego podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.).

W przedmiotowej sprawie, spór dotyczy kwestii prawidłowości określenia podstawy opodatkowania w związku z nabyciem wewnątrzwspólnotowym samochodu osobowego marki Chrysler Voyager przez E. D. M., Ł. F. spółka jawna. Organy podatkowe obu instancji zakwestionowały bowiem zadeklarowaną przez skarżących podstawę opodatkowania, stanowiącą zapłaconą przez nich kwotę za nabyty samochód stwierdzając, iż bez uzasadnionych przyczyn odbiega ona znacznie od wartości rynkowej podobnych pojazdów notowanej na rynku krajowym - art. 104 ust. 8 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2009r. Nr 3, poz. 11 - zwanej dalej u.p.a.).

Zgodnie z art. 104 ust. 1 pkt 2 u.p.a., podstawą opodatkowania w przypadku wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego, jest kwota, jaką podatnik obowiązany jest zapłacić za samochód. Co do zasady jest to zatem wartość wynikająca z faktury sprzedaży samochodu. Jednakże, jeżeli wysokość podstawy opodatkowania, bez uzasadnionej przyczyny, znacznie odbiega od średniej wartości rynkowej tego samochodu osobowego, organ podatkowy zgodnie z art. 104 ust. 8 u.p.a, wzywa podatnika do zmiany zadeklarowanej wysokości podstawy opodatkowania lub wskazania przyczyn uzasadniających podaną wartość, a w razie nieudzielania odpowiedzi na wezwanie, bądź niedokonania zmiany wysokości podstawy opodatkowania czy też niewskazania przyczyn uzasadniających podaną wartość, organ podatkowy samodzielnie określa wysokość podstawy opodatkowania (art. 104 ust. 9 u.p.a.).

Za średnią wartość rynkowa samochodu osobowego przyjmuje się – zgodnie z art. 104 ust. 11 u.p.a. - wartość ustalaną na podstawie notowanej na rynku krajowym, w dniu powstania obowiązku podatkowego, średniej ceny zarejestrowanego na terytorium kraju samochodu osobowego tej samej marki, tego samego modelu, rocznika oraz - jeżeli jest to możliwe do ustalenia - z tym samym wyposażeniem i o przybliżonym stanie technicznym, co nabyty na terytorium kraju lub nabyty wewnątrzwspólnotowo samochód osobowy.

Z powyższej regulacji wynika zatem prawo organów podatkowych do dokonania weryfikacji podanej przez podatnika w deklaracji AKC-U podstawy opodatkowania. W przypadku stwierdzenia, że odbiega ona znacznie od średniej wartości rynkowej danego samochodu osobowego, organ podatkowy uprawniony jest do żądania od podatnika bądź to wskazania przyczyn uzasadniających podanie podstawy opodatkowania w wysokości znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego na rynku krajowym, bądź też do zmiany wysokości zadeklarowanej uprzednio podstawy opodatkowania. W sytuacji bezczynności strony, organ uprawniony jest do określenia wysokości podstawy opodatkowania we własnym zakresie.

W omawianej sprawie różnica między średnią wartością rynkową samochodu osobowego ustaloną przez organy podatkowe, a wartością podstawy opodatkowania zadeklarowaną przez skarżących jest na tyle istotna że organ podatkowy był uprawniony do określenia wysokość podstawy opodatkowania zgodnie z art. 104 ust. 8 i 9 u.p.a.

Jeżeli chodzi o wybór narzędzi do określenia wartości rynkowej samochodu osobowego to pozostawiony on został organom podatkowym. Odpowiadając na zarzuty skargi należy podkreślić, iż wykorzystanie programów komputerowych takich jak "Info-Ekspert" lub "Eurotax" odpowiada wymaganiom art. 104 ust. 11 u.p.a. Informatory o rynkowych wartościach pojazdów, w tym również katalog "Info-Ekspert", prowadzone są w sposób profesjonalny, przy wykorzystaniu danych pochodzących z największych giełd samochodowych, auto-komisów, salonów sprzedaży oraz ogłoszeń prasowych z całej Polski. O wartości zawartych w nich danych może świadczyć fakt, iż są one powszechnie wykorzystywane zarówno przez rzeczoznawców samochodowych jak i firmy ubezpieczeniowe. W ocenie Sądu nie ma zatem podstaw do kwestionowania danych z zastosowanego przez organy informatora "Info-Ekspert", jako wiarygodnych notowań wartości rynkowej samochodów używanych na terytorium kraju.

Nie można wobec tego uznać za uzasadniony zarzutu strony, iż organ podatkowy skorzystał wyłącznie z danych katalogu "Info-Ekspert", zamiast przeprowadzić dowód z opinii biegłego. W ocenie Sądu, wobec braku inicjatywy dowodowej skarżącego, organ nie był zobowiązany do szerszej weryfikacji wartości przedmiotowego samochodu i wyjścia poza wycenę opartą o dane z katalogu "Info-Ekspert". Katalog ten jest wyspecjalizowanym katalogiem motoryzacyjnym i jako taki może służyć do obliczania należnych zobowiązań podatkowych, celnych czy z zakresu ubezpieczeń cywilnych. Zauważyć należy również, iż ani art. 104 ust. 9 u.p.a. ani przepisy Ordynacji podatkowej o postępowaniu dowodowym nie wymagają w tego rodzaju sprawach każdorazowego przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego. Uzyskanie tej opinii wskazane jest w celu uzyskania wiadomości specjalnych. Jeśli jednak możliwe jest poczynienie odpowiednich ustaleń w oparciu o wiadomości specjalne pozyskane z innych źródeł wiedzy specjalnej z dziedziny motoryzacji – w tym również ze specjalistycznego katalogu jakim jest "Info-Ekspert", brak przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego nie stanowi naruszenia zasad postępowania dowodowego. Nie można bowiem, jak chcą tego skarżący, a limine odrzucać danych z katalogu stanowiącego specjalistyczne źródło wiedzy.

Organ podatkowy I instancji odrzucając przedłożoną przez skarżącego opinię biegłego rzeczoznawcy, jako niemiarodajną dla ustalenia wartości sprowadzonego samochodu, szczegółowo wyjaśnił przyczyny takiej decyzji. Zastosowane bowiem przez biegłego korekty tytułu koniecznych napraw i uszkodzeń nie znalazły uzasadnienia w ustalonym przez organy stanie faktycznym. Skoro brak jakichkolwiek dowodów na okoliczność posiadanych przez pojazd uszkodzeń czy też dokumentujących poniesienie wydatków związanych z jego naprawą, nie sposób uznać korektę z tego tytułu za uzasadnioną. Słusznie też odmówiono uwzględnienia korekty z tytułu importu prywatnego, gdyż uzasadnienie tej korekty, z uwagi na brak danych odnośnie liczby właścicieli i nieznany charakter wcześniejszej eksploatacji, jest niezgodny z jej istotą, jak również korekty z tytułu stanu utrzymania i dbałości o pojazd, gdyż korekta ta zawarta została przy określaniu wartości bazowej kilkuletniego pojazdu. Zasadnie także organy zakwestionowały korekty za przebieg, bowiem przebieg wskazany przez nabywcę stanowi wartość zbliżona do przebiegu przyjmowanego za normatywny dla samochodu z tego rocznika.

W związku z powyższym należało uznać, iż organy nie naruszyły prawa materialnego, podjęły niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego, zgromadziły wystarczające dowody do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, a ich ocena mieści się w granicach dyspozycji art. 191 Ordynacji podatkowej. Zdaniem Sądu, w rozpoznawanej sprawie nie została również naruszona zasada zaufania do organów państwa. To zaś, że ocena materiału dowodowego dokonana przez organ podatkowy różni się od tej dokonanej przez podatnika, nie może stanowić podstawy do formułowania zarzutów o naruszeniu obowiązujących zasad prowadzonego postępowania podatkowego. Wyraz oceny materiału dowodowego znalazł natomiast swe odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji organów.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.