Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 31/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-03-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Nasierowska, Sędziowie Asesor WSA Artur Kot, Asesor WSA Hieronim Sęk (spr.), Protokolant Robert Powojski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 marca 2006 r. sprawy ze skargi T. W. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 27 października 2004 r. T.W. , zwana dalej "Skarżącą", zwróciła się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, zwanego dalej "Zakładem", o umorzenie należności z tytułu składek wraz z odsetkami za zwłokę. W uzasadnieniu wniosku wskazała, iż powstanie zaległości spowodowane było bardzo trudną sytuacją finansową oraz zdrowotną wnioskodawczyni i jej męża. Z kolei obecna sytuacja materialna Skarżącej i jej rodziny nie pozwala na spłatę zadłużenia.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r., nr [...] Zakład odmówił umorzenia należności w łącznej kwocie 16.641,92 zł z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz Fundusz Pracy za okres od lipca 2001 r. do grudnia 2003 r. oraz na ubezpieczenie zdrowotne za okres od maja 2001 r. do grudnia 2003 r., w oparciu o art. 83 ust.1 pkt 3, art. 28 ust. 1 - 3a oraz art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.), powoływanej dalej jako "u.s.u.s.". W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione przesłanki do umorzenia należności. W stosunku do zobowiązanej prowadzone jest postępowanie egzekucyjne, w związku z czym nie zachodzi całkowita nieściągalność w rozumieniu art. 28 ust. 3 u.s.u.s. Ponadto przedstawione dowody i zebrane informacje nie dają podstaw do umorzenia należności z uwagi na ważny interes, gdyż nie zachodzi żadna z okoliczności określonych w art. 28 ust. 3a u.s.u.s.

Pismem z dnia 21 stycznia 2005 r. Skarżąca ponownie zwróciła się o umorzenie należności z tytułu składek, powołując się na bardzo trudną sytuację finansową swojej rodziny.

Decyzją z dnia [...] lutego 2005 r., nr [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, zwany dalej "Prezesem Zakładu" na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), powoływanej dalej jako "k.p.a.", utrzymał w mocy decyzję Zakładu z dnia [...] grudnia 2004 r.

Decyzję Prezesa Zakładu Skarżąca zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 29 sierpnia 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 1063/05 stwierdził nieważność tej decyzji. Jako powód takiego rozstrzygnięcia Sąd wskazał naruszenie przepisów o właściwości, stwierdzając, iż w dacie wydania zaskarżonej decyzji organem odwoławczym od decyzji Zakładu wydanej w przedmiocie umorzenia należności był Minister Polityki Społecznej.

Pismem z dnia 7 października 2005 r. Skarżąca ponownie złożyła "odwołanie" od decyzji Zakładu, skierowane do Ministra Polityki Społecznej. Domagając się umorzenia należności wskazywała na trudną sytuację rodzinną, materialną i zdrowotną, która - w jej ocenie - wyczerpuje przesłanki wymienione w § 3 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 41, poz. 1365), powoływanego dalej jako "rozporządzenie z dnia 31 lipca 2003 r.".

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2005 r., nr [...] Minister Polityki Społecznej przekazał wniosek Skarżącej do Prezesa Zakładu, jako organu właściwego. W uzasadnieniu organ przekazujący wyjaśnił, iż od dnia 24 sierpnia 2005 r. zmianie uległa treść art. 83 ust. 4 u.s.u.s. w taki sposób, że organem rozpatrującym wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji Zakładu wydanej w przedmiocie umorzenia należności jest Prezes Zakładu.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r., nr [...] Prezes Zakładu po rozpatrzeniu wniosku z dnia 7 października 2005 r. utrzymał w mocy decyzję Zakładu z dnia [...] grudnia 2004 r. W uzasadnieniu decyzji Prezes Zakładu stwierdził, iż organ pierwszej instancji dokonał oceny zebranego w sprawie materiału w sposób trafny i zgodny z obowiązującymi w tym względzie przepisami. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, iż we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Skarżąca nie zawarła żadnych nowych okoliczności mających wpływ na zmianę wcześniej wydanego rozstrzygnięcia. Przytaczając treść art. 28 ust. 1 - 3a i § 3 ust. 1 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r. Prezes Zakładu wskazał, że w niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek wymienionych w cytowanych przepisach. Jego zdaniem brak możliwości zapłaty nie przesądza o trwałej nieściągalności, a z dokumentów przedłożonych przez Skarżącą nie wynika, aby w sprawie wystąpiły sytuacje nadzwyczajne - skutkujące umorzeniem należności. Organ wskazał również, że przy podejmowaniu decyzji musi uwzględniać "usprawiedliwione interesy wszystkich ubezpieczonych", a także dziesięcioletni okres przedawnienia należności.

Na decyzję Prezesa Zakładu Skarżąca złożyła skargę z dnia 19 grudnia 2005 r., powołując się na szereg okoliczności, które w jej ocenie winny przemawiać za umorzeniem przedmiotowych należności. Nawiązała do sytuacji rodzinnej, niskich dochodów, złego stanu zdrowia własnego i męża, wydatków związanych z utrzymywaniem domu oraz przyczyn, które doprowadziły do powstania zadłużenia. Jednocześnie w stosunku do decyzji Prezesa Zakładu postawiła zarzut braku pełnego jej uzasadnienia. Podniosła, iż prośba o umorzenie nie została wnikliwie i szczegółowo rozpatrzona, zwłaszcza pod kątem zastosowania art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w związku z § 3 ust. 1 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r.

W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu wniósł o oddalenie skargi, argumentując w sposób zbieżny z uzasadnieniem zaskarżonej decyzji.

Pismem procesowym z dnia 16 lutego 2006 r. Skarżąca uzupełniła swoje stanowisko, powołując się dodatkowo na okoliczności związane z umorzeniem wobec niej postępowania egzekucyjnego dotyczącego niezapłaconych składek ZUS (postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] października 2005 r.), wpisaniem jej do Rejestru Dłużników Niewypłacalnych (postanowienie Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] stycznia 2006 r. i zaświadczenie o dokonaniu wpisu z dnia 2 lutego 2006 r.) oraz wyrejestrowaniem Skarżącej jako płatnika składek.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zarzuty podniesione wobec zaskarżonej decyzji są trafne.

Na wstępie należało się jednak odnieść do wniosku skargi dotyczącego umorzenia przez Sąd wskazanych wyżej należności - tak Sąd odczytał prośbę o rozpatrzenie sprawy w kontekście przedstawionych przez Skarżącą okoliczności związanych z sytuacją rodzinną i majątkową. W tym zakresie trzeba podkreślić, iż kognicja sądów administracyjnych w odniesieniu do spraw w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, składek na ubezpieczenie zdrowotne oraz składek na określone fundusze (Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych) została ustanowiona ustawą z dnia 10 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 121, poz. 1264). Artykuł 10 pkt 26a tej ustawy zmienił - z dniem 1 lipca 2004 r. - brzmienie art. 83 ust. 4 u.s.u.s. w ten sposób, że wyłączył tą kategorię spraw z zakresu właściwości sądów powszechnych - sądów pracy i ubezpieczeń społecznych i przeniósł do właściwości sądów administracyjnych. Jak wynika z uzasadnienia projektu tej ustawy (dostępny na stronach internetowych www.sejm.gov.pl) wolą ustawodawcy było wyłączenie możliwości umarzania wskazanych wyżej należności przez sądy powszechne, które były władne zmienić decyzję organu i umorzyć określoną kwotę należności (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 30 czerwca 2000 r., sygn. akt III ZP 15/00, OSNAPU 2000, nr 23, poz. 864).

Zmiana ustawodawcza, o której mowa wyżej, ma charakter fundamentalny w odniesieniu do tego typu spraw. Pamiętać bowiem należy, że o ile sądy powszechne przejmowały wcześniej załatwioną przez Zakład sprawę do dalszego załatwienia, o tyle sąd administracyjny na skutek zaskarżenia decyzji Prezesa Zakładu nie przejmuje sprawy administracyjnej jako takiej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie skontrolować (ocenić) działalność tego organu pod względem zgodności z prawem. Orzeczenia sądu administracyjnego w razie uwzględnienia skargi, rozstrzygają o uchyleniu lub stwierdzeniu nieważności zaskarżonego aktu oraz zobowiązują organ administracji publicznej do określonego zachowania się w toku dalszego załatwiania sprawy. Przejęcie przez sądy administracyjne kompetencji organu administracji publicznej do końcowego załatwienia sprawy stanowiłoby wyjście poza konstytucyjnie określone granice kontroli działalności administracji publicznej (R. Hauser, [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, praca zbiorowa, Warszawa 2003, str. 6 i 7).

W związku z powyższym wniosek Skarżącej o umorzenie zadłużenia z tytułu niezapłaconych składek i należnych od nich odsetek nie może być - z uwagi na przedstawione wyżej uwarunkowania konstytucyjne i ustawowe - przez Sąd uwzględniony. Jak już wskazano, celem ustawodawcy było, aby poprzez zmianę właściwości sądów - wykluczyć możliwość umarzania należności na etapie postępowania sądowego, co ma się przyczynić do realizacji przez Zakład obowiązku dbałości o stan finansów ubezpieczeń społecznych (zob. uzasadnienie projektu ustawy z dnia 10 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw - dostępne na stronach internetowych www.sejm.gov.pl).

Przechodząc z kolei do oceny legalności zaskarżonej decyzji, wydanej we wskazanym wyżej przedmiocie, Sąd stwierdził naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czyli skutkujące uchyleniem decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.". Stan prawny, mający znaczenie dla dokonania takiej właśnie oceny, oraz wnioski z niego wynikające przedstawiają się następująco.

Zgodnie z art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s. należności z tytułu składek, pod którym to pojęciem należy rozumieć składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę (art. 24 ust. 2 u.s.u.s.), mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach enumeratywnie wyliczonych w ust. 3 tego artykułu. W art. 28 ust. 3a u.s.u.s. przewidziano natomiast możliwość umorzenia należności w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Dotyczy to jednakże wyłącznie należności ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek (definicję ustawową płatnika składek zawiera art. 4 pkt 2 u.s.u.s.). Przesłanki umorzenia należności w oparciu o przepis art. 28 ust. 3a u.s.u.s. określone zostały w § 3 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r. Przepisy o umarzaniu należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, stosuje się odpowiednio do składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, a także składek na ubezpieczenie zdrowotne (art. 32 u.s.u.s.).

Postępowanie poprzedzające wydanie przez Zakład decyzji w przedmiocie umorzenia należności prowadzone jest w oparciu o przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, o czym stanowi art. 180 § 1 tegoż kodeksu. Dotyczy to również postępowania odwoławczego od tych decyzji, prowadzonego przez Prezesa Zakładu. Zgodnie bowiem z art. 83 ust. 4 u.s.u.s. do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wnoszonego od decyzji Zakładu do Prezesa Zakładu, stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w kodeksie podstępowania administracyjnego.

Podkreślenia wymaga, iż decyzje w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek, rozumianych jak wyżej, podejmowane przez Zakład na podstawie art. 28 u.s.u.s oraz § 3 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r. oparte są na tzw. uznaniu administracyjnym. Prawo wyboru rozstrzygnięcia przysługuje Zakładowi, jednakże nie może to być rozstrzygnięcie dowolne.

Sądowa kontrola legalności decyzji wydanych w ramach uznania administracyjnego jest ograniczona w tym znaczeniu, że Sąd nie może nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia. Kontrola ta obejmuje zatem zbadanie, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, tzn. czy organ w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy i rozważył wszystkie okoliczności mogące mieć wpływ na wybór rozstrzygnięcia o umorzeniu lub odmowie umorzenia należności.

Prowadzenie postępowania w przedmiocie umorzenia należności odbywa się w ramach przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Oznacza to, że organ wydający decyzję na skutek prawidłowo złożonego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a więc wydający decyzję o charakterze odwoławczym, obowiązany jest ponownie rozpatrzeć i rozstrzygnąć sprawę, która już raz została rozstrzygnięta przez organ pierwszej instancji - Zakład.

Warunkiem wydania poprawnej decyzji jest poprzedzenie jej prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem. Wymóg taki wynika wprost z art. 6 k.p.a. który stanowi, że organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Taki stan oznacza konieczność prawidłowego zastosowanie przy rozpatrywaniu i rozstrzygnięciu sprawy przez każdy organ prowadzący postępowanie administracyjne, przepisów nie tylko prawa materialnego, ale i procesowego.

W pierwszej kolejności, jak słusznie wskazała Skarżąca, zwrócenia uwagi wymaga uzasadnienie tej decyzji, które jest jednym z podanych w art. 107 k.p.a. integralnych elementów decyzji administracyjnej.

Prezes Zakładu w uzasadnieniu decyzji skonstatował, iż analizując ponownie całość zgromadzonego materiału nie znalazł podstaw do zmiany wcześniej wydanej decyzji. Swojego stanowiska jednakże nie uzasadnił we właściwy sposób. W tym zakresie poprzestał na bardzo ogólnikowych stwierdzeniach, między innymi że "w sprawie nie zaszła żadna z przesłanek umorzenia", "nie wystąpiły sytuacje nadzwyczajne", a "brak możliwości zapłaty nie przesądza o całkowitej nieściągalności". Słusznie zatem Skarżąca podnosi w skardze, iż organ nie rozpatrzył wnikliwie i wszechstronnie tej sprawy, skoro nie dał temu wyrazu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na uzasadnienie decyzji składać się powinno uzasadnienie faktyczne i prawne, co wynika wprost z art. 107 § 1 k.p.a. Rozwinięcie tych pojęć ustawodawca zawarł w § 3 tego artykułu, zgodnie z którym uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Uzasadnienie zaskarżonej decyzji realizuje wymóg uzasadnienia prawnego, ale tylko częściowo - poprzestaje bowiem wyłącznie na przytoczeniu przepisów prawa. Natomiast w sposób jaskrawy nie spełnia wymogów określonych w powyższym przepisie w zakresie uzasadnienia faktycznego.

W przypadku decyzji podejmowanych w ramach uznania administracyjnego, do jakich należą decyzje dotyczące umarzania należności z tytułu składek, uzasadnienie spełnia szczególnie istotną rolę. Pozwala ono na dokonanie oceny, czy decyzja nie została wydana z takim naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności czy organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, czy nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy materiałów dowodowych lub czy nie dokonał oceny tych materiałów wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego.

Prawidłowość uzasadnienia decyzji należy oceniać również w kontekście wyrażonej w art. 11 k.p.a. zasady przekonywania, wedle której organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu. Elementem decydującym o przekonaniu strony, co do trafności rozstrzygnięcia jest zatem uzasadnienie decyzji. Zasada przekonywania nie zostanie więc zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia strony lub nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy.

Nie może być uznane za spełniające powyższe wymogi uzasadnienie, które zupełnie pomija przedstawienie sytuacji rodzinnej i majątkowej Skarżącej. Skarżąca w toku postępowania przedłożyła szereg istotnych jej zdaniem dowodów i podniosła określone okoliczności. Prezes Zakładu nie odniósł się jednak w żaden sposób do indywidualnej sytuacji Skarżącej, opisanej przez nią w składanych wnioskach i dokumentach, choćby takich jak problemy zdrowotne, czy źródła aktualnego utrzymania. Za zdecydowanie niewystarczające w tym zakresie należy uznać formułowanie jedynie ogólnikowych stwierdzeń, bez jednoczesnego wskazania na dowodowe ich uzasadnienie. W takiej sytuacji wydane rozstrzygnięcie niesie w sobie cechę dowolności działania, nie zaś dopuszczalnego prawem działania w ramach tzw. uznania administracyjnego.

Poza tym, mając na względzie argument organu, iż we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie zostały wskazane nowe okoliczności uzasadniające zmianę decyzji, Sąd zwraca uwagę, że twierdzenie to mija się z zawartością akt administracyjnych. Do pisma z dnia 7 października 2005 r. Skarżąca dołączyła zaświadczenia lekarskie opatrzone datami (wrzesień i październik 2005 r.) dużo późniejszymi niż data decyzji organu pierwszej instancji (grudzień 2004 r.), jak również przedstawiła zeznanie podatkowe za rok 2004 r., które też było późniejsze niż wskazana decyzja. Nie sposób więc twierdzić, iż na tym etapie postępowania Skarżąca nic nowego nie powołała.

Wspomnieć przy tym należy, że po stwierdzeniu nieważności decyzji z dnia [...] lutego 2005 r. wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, który należało rozpatrzyć jako środek zaskarżenia od decyzji Zakładu z dnia [...] grudnia 2004 r., był wniosek z dnia 21 stycznia 2005 r. Natomiast pismo Skarżącej z dnia 7 października 2005 r. nazwane "odwołaniem" i przekazane zgodnie z właściwością do Prezesa Zakładu, w istocie należało potraktować jako uzupełnienie wcześniejszego wniosku. W tym zakresie błędnie zatem wskazano w zaskarżonej decyzji z dnia [...] grudnia 2005 r., iż organ rozpatrzył ten ostatni wniosek.

Niezależnie jednak od powyższych faktów, Sąd wyjaśnia, iż nawet gdyby Skarżąca nie nawiązała w toku postępowania odwoławczego do nowych okoliczności, czy też nie przedstawiła nowych dowodów (co w niniejszej sprawie nie miało miejsca), to i tak stan taki nie może być postrzegany jako uniemożliwiający wydanie odmiennego niż poprzednio rozstrzygnięcia. W żadnym razie nie zwalnia też organu odwoławczego z obowiązku ponownego rozpatrzenia sprawy i oceny prawidłowości decyzji organu pierwszej instancji, wydanej w konkretnym stanie faktycznym i przy uwzględnieniu zmian, jakie w międzyczasie nastąpiły. Organ odwoławczy musi zatem ocenić nie tylko czy w znanym stanie faktycznym właściwe jest rozstrzygnięcie organ pierwszej instancji, ale również musi zająć własne stanowisko, dokonując swojej oceny materiału dowodowego. Prezes Zakładu może przy tym prowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe, jeżeli uzna to za konieczne lub jeśli strona na taką potrzebę wskazuje.

Reasumując, zdaniem Sądu niewłaściwe i sprzeczne z wyżej wskazanymi zasadami rządzącymi postępowaniem odwoławczym (z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) jest zawężanie zakresu takiego postępowania, toczącego się w przedmiocie umorzenia należności do stwierdzenia, czy po wydaniu decyzji w pierwszej instancji wnioskodawca przedstawił nowe dowody, bądź czy powołał się na nowe okoliczności. Organ orzekający, kierując się regułami postępowania wskazanymi w art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., ma bowiem obowiązek ponownie rozpatrzyć i ocenić całokształt zebranego materiału dowodowego, bez względu nawet na to, czy zakres tego materiału uległ zmianie na etapie postępowania toczącego się po wydaniu decyzji w pierwszej instancji, czy też w tym względzie pozostał bez zmian.

Sąd zważył również, iż organy obu instancji przed wydaniem decyzji nie umożliwiły Skarżącej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, przez co nie wywiązały się z obowiązku nałożonego nań art. 10 § 1 k.p.a.

W myśl art. 10 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Przesłanki odstąpienia od tego obowiązku określone zostały w art. 10 § 2 k.p.a. Żadna z nich nie wystąpiła w niniejszej sprawie.

Obowiązek ten ciąży na każdym organie administracji - także na organie odwoławczym. W niniejszej sprawie nie został on dopełniony. Oznacza to, że Skarżąca nie tylko nie miała możliwości dokonania i przedstawienia swojej oceny kompletności zebranego materiału dowodowego, ale i zapoznania się z dowodami zgromadzonymi w postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji. Wypowiedzenie się w kwestii materiału dowodowego wymaga bowiem uprzedniego zapoznania się z nim. W tej sytuacji Skarżąca nie mogła też wskazać na dowody, którymi dysponowała przed wydaniem decyzji (np. postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] października 2005 r., powołane w piśmie procesowym z dnia 16 lutego 2006 r.).

W ocenie Sądu, jeżeli nawet organ prowadzący postępowanie może przypuszczać, że okoliczności, stanowiące podstawę rozstrzygnięcia, a ustalone w toku postępowania dowodowego, znane są stronie, to nie jest to równoznaczne z jej świadomością, iż będą one uwzględniane przy podejmowaniu decyzji. Także z tego względu istotne jest umożliwienie jej zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym.

Sąd wskazuje, iż w ponownie przeprowadzonym postępowaniu należy zebrać kompletny materiał dowodowy, zagwarantować Skarżącej możliwość wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji, zgodnie z treścią art. 10 § 1 k.p.a. oraz ocenić zebrane w sprawie dowody stosownie do dyspozycji art. 80 k.p.a. Uzasadnienie decyzji winno odpowiadać rygorom określonym w art. 107 § 3 k.p.a., dając jasny obraz motywów rozstrzygnięcia. Wziąć pod uwagę należy również te dowody, na które wskazywała Skarżąca w toku postępowania sądowego.

Sąd zwraca uwagę, iż ustawodawca w art. 28 u.s.u.s. przewidział również częściowe umarzanie należności, zarówno co do poszczególnych składek, jak i samych odsetek. Zatem ponownie podejmując decyzję w sprawie należy także i taką ewentualność rozważyć, szczegółowo ją uzasadniając.

Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż stwierdzone naruszenia przepisów postępowania mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy i dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

W razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane, a rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku, o czym stanowi art. 152 p.p.s.a. Stosownie zatem do tego przepisu Sąd stwierdził, iż uchylona decyzja nie może być wykonana w całości.

Skarżąca z mocy prawa była zwolniona z kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. e p.p.s.a.