Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1634/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-02-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 156  par. 1  pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 5  ust. 2,  art. 10  ust. 1
journal: Dz.U. 1972 nr 27 poz 192
law: Ustawa z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Miernik Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Boniecka - Płaczkowska Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2010 r. sprawy ze skargi J.S. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz J.S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Minister Infrastruktury, decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania J. S., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2009 r., nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w G. z dnia [...] sierpnia 1979 r., nr [...] przyznającej odszkodowanie za przejętą nieruchomość położoną w mieście G., działka nr [...] o pow. [...] ha, dla której Państwowe Biuro Notarialne w O. prowadziło księgę wieczystą wykaz [...], stanowiącą uprzednio własność J. S. i H. S.

W uzasadnieniu decyzji Minister Infrastruktury wskazał, że decyzją z dnia [...] sierpnia 1979 r. Naczelnik Miasta i Gminy w G. orzekł o przyznaniu odszkodowania za opisaną wyżej nieruchomość położoną w mieście G.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r., po rozpoznaniu wniosku J. S., odmówił stwierdzenia nieważności wskazanej decyzji z dnia [...] sierpnia 1979 r.

W odwołaniu od powyższej decyzji J. S. (następca prawny J. S.) zarzucił, że decyzja z dnia [...] sierpnia 1979 r. wydana została bez podstawy prawnej oraz z rażącym naruszeniem prawa, poprzez pominięcie przy obliczaniu odszkodowania przepisów zawartych w art. 8 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r., Nr 10, poz. 64).

Minister Infrastruktury rozpoznając sprawę uznał, że stanowisko organu pierwszej instancji jest prawidłowe.

Organ drugiej instancji zaznaczył, że decyzja Naczelnika Miasta i Gminy w G. z dnia [...] sierpnia 1979 r. wydana została na podstawie art. 8, art. 10 i art. 12 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r., Nr 10, poz. 64) oraz art. 5 ust. 2 i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 27, poz. 192).

Minister Infrastruktury przytoczył treść stosownych przepisów ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. oraz ustawy z dnia 12 marca 1958 r., które określały zasady ustalania odszkodowania i podkreślił, że wysokość odszkodowania w sprawie ustalona została prawidłowo, na podstawie właściwych przepisów.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego wydania decyzji z dnia [...] sierpnia 1979 r. bez podstawy prawnej organ odwoławczy zaznaczył, że obowiązujący w dacie jej wydania kodeks postępowania administracyjnego stanowił, iż organ administracji państwowej załatwia sprawę przez wydanie decyzji (art. 97). Ponadto art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. stanowił, że wypłacenie odszkodowania za przejętą nieruchomość następuje zgodnie z przepisami ustawy o wywłaszczeniu. W myśl zaś art. 23 ustawy wywłaszczeniowej z dnia 12 marca 1958 r. odszkodowanie za wywłaszczony grunt ustalano w drodze decyzji. Tym samym Minister Infrastruktury uznał, że zarzut skarżącego jest bezpodstawny.

Organ drugiej instancji podkreślił jednocześnie, że wysokość odszkodowania ustalono na podstawie zarządzenia Ministra Rolnictwa z dnia 22 stycznia 1974 r. w sprawie ceny, warunków i trybu sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych (M.P. Nr 7, poz. 54) i zarządzenia Nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] marca 1977 r., obowiązujących w dniu wydania decyzji. Skoro zatem wysokość odszkodowania wynikała z obowiązujących przepisów i tabel to – zdaniem organu - nie można uznać, aby dopuszczono się rażącego naruszenia prawa w stopniu uzasadniającym stwierdzenie nieważności decyzji.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł J. S. podnosząc że stanowisko Ministra Infrastruktury jest wadliwe. Skarżący zarzucił, że w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji wskazywał, iż decyzja z dnia [...] sierpnia 1979 r. powinna zostać uchylona z dwóch powodów, tj. rażącego naruszenia prawa przy wyliczaniu odszkodowania za przejęty w całości grunt, przez pominięcie art. 8 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości oraz wydania decyzji bez podstawy prawnej.

J.S. zaznaczył, że na poparcie podnoszonych twierdzeń przytoczył stosowne orzecznictwo sądowoadministracyjne. Organ drugiej instancji nie uwzględnił jednakże podnoszonych zarzutów i podtrzymał stanowisko Wojewody [...], nie przedstawiając przy tym żadnych nowych, przekonywujących argumentów. Tym samym – zdaniem skarżącego – zaskarżona decyzja powinna zostać uchylona.

W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Skarga jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2009 r. oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji odmówiły stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w G. z dnia [...] sierpnia 1979 r., mocą której przyznano odszkodowanie za przejętą nieruchomość położoną w mieście G., działka nr [...] o pow. [...] ha, uznając, że wskazana decyzja nie jest dotknięta żadną z kwalifikowanych wad, określonych w art. 156 § 1 kpa.

W ocenie Sądu rozstrzygnięcia organów obu instancji są wadliwe.

Ze zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie materiału dowodowego wynika, iż nieruchomość położona w mieście G., oznaczona jako działka nr [...] o pow. [...] ha objęta została zarządzeniem Naczelnika Miasta i Gminy G. z dnia [...] października 1977 r., nr [...] o ustaleniu terenu budowlanego w mieście G. i jego podziale na normatywne działki budowlane (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. Nr [...], poz. [...] z dnia [...] kwietnia 1978 r.). Zgodnie z art. 5 ust. 2 obowiązującej wówczas ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 27, poz. 192 ze zm.), w terminie dwóch miesięcy od dnia wejścia w życie wskazanego zarządzenia z dnia [...] października 1977 r., czyli w terminie dwóch miesięcy od daty jego opublikowania, nieruchomość przeszła z mocy prawa na własność Państwa. Podstawą prawną decyzji z dnia [...] sierpnia 1979 r. przyznającą odszkodowanie za nieruchomość przejętą w opisanym wyżej trybie, był art. 10 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach oraz art. 8, art. 10 i art. 12 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r., Nr 10, poz. 64 ze zm.).

Zauważyć należy, że wskazany wyżej art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. został znowelizowany przez art. 4 ustawy z dnia 22 listopada 1973 r. o zmianie ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. Nr 48, poz. 282) w ten sposób, że skreślono art. 10 ust. 2 i ust. 3, zaś art. 10 ust. 1 otrzymał nowe brzmienie. Przepis ten w dacie wydania kwestionowanej decyzji stanowił, że za nieruchomości, które przeszły na własność Państwa na podstawie art. 5 ust. 2, wypłaca się odszkodowanie na podstawie przepisów o wywłaszczaniu nieruchomości. A więc nie tylko w sprawach nieunormowanych, jak stanowił dotychczas art. 10 ust. 3 powołanej ustawy. Jednocześnie wspomniana wyżej nowelizacja wprowadziła do art. 8 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości ust. 8 i ust. 9, stanowiące, że wysokość stawki odszkodowania za grunty miejskie ustala naczelnik powiatu na podstawie wytycznych wojewody. Podkreślić należy, że z przepisów tych, tj. art. 8 ust. 8 i ust. 9 ustawy z dnia 12 marca 1958 r., w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania kwestionowanej decyzji wynika, że właściciele nieruchomości otrzymywali odszkodowanie obliczane w drodze przemnożenia stawki odszkodowania za 1 m², ustalanej uchwałą (zarządzeniem) właściwego organu, przez liczbę metrów kwadratowych przejmowanej przez Państwo nieruchomości. Zatem odszkodowania za grunty przejmowane przez Państwo na podstawie ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. wypłacane były na podstawie "wykazów odszkodowań za grunty przejęte", nie zaś na podstawie decyzji o odszkodowaniu. Brak było bowiem podstaw prawnych do wydania decyzji administracyjnej o odszkodowaniu.

Zaznaczyć trzeba, że podobne stanowisko wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 czerwca 2007 r., sygn. akt I OSK 1158/06 (niepublikowane), w którym stwierdzono, że przy przejmowaniu nieruchomości w trybie ustawy z 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach, nie wydawano decyzji administracyjnych ani w przedmiocie wywłaszczenia ani w przedmiocie odszkodowania. Sąd w obecnym składzie w pełni podziela pogląd wyrażony w powyższym orzeczeniu.

W świetle powyższego stwierdzić należy, że postępowanie nadzorcze w niniejszej sprawie przeprowadzone zostało wadliwie. Nie ulega bowiem wątpliwości, że decyzja Naczelnika Miasta i Gminy w G. z dnia [...] sierpnia 1979 r., przyznająca odszkodowanie za przejętą nieruchomość położoną w mieście G., działka nr [...] o pow. [...] ha, wydana została bez podstawy prawnej, a więc dotknięta jest wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Oznacza to, że nadzorcze decyzje organów obu instancji, odmawiające stwierdzenia nieważności tej decyzji, wydane zostały z naruszeniem prawa, co uzasadnia ich uchylenie. Mając zaś na uwadze, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji podlegają uchyleniu ze wskazanych wyżej przyczyny, Sąd nie dokonywał oceny pozostałych zarzutów zawartych w złożonej skardze.

Mając powyższe pod uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na mocy art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.