Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 3043/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3, art. 6, art. 7,
journal: Dz.U. 2000 nr 88 poz 983
law: Ustawa z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw.
article: art.10 ust. 1, art. 21 ust. 1 pk t 1 i 2, art.1 pkt 1
journal: Dz.U. 2016 poz 1387
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 - tekst jedn.
journal: Dz.U.UE.L 2005 nr 277 poz 1 art.20  pkt d) ppkt (ii), art.35 ust. 1 i 2,
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz  Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW).
journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 25 poz 8 art. 4 ust. 8
law: Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr  1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju  obszarów wiejskich.
article: § 3, § 6, § 7
journal: Dz.U. 2007 nr 81 poz 550
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
article: art. 7, art. 77 § 1, art.11, art.107 § 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jadwiga Smołucha, Sędzia WSA - Marek Krawczak, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak (spr.), Protokolant specjalista - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi G. Sp. z o.o. w U. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania środków z tytułu pomocy finansowej w ramach działania "Grupy Producentów Rolnych"; oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi G. sp. z o.o. w U. (dalej: skarżąca, strona lub Grupa) jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Prezes ARiMR, organ odwoławczy lub II instancji) z ... września 2016r., nr ... utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora ... Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. (dalej: Dyrektor ARiMR lub organ I instancji) z ... kwietnia 2016r., nr ... odmawiającą przyznania środków finansowych w ramach działania "Grupy Producentów Rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 za okres od dnia 17 grudnia 2013 r. do dnia 16 grudnia 2014 r. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.

Decyzją z ... grudnia 2013r. Marszałek Województwa ... wpisał skarżącą do rejestru grup producentów rolnych w grupie: "ziarno zbóż i nasiona roślin oleistych", a następnie Dyrektor ARiMR decyzją z ... czerwca 2014r. przyznał stronie pomoc finansową w ramach działania "Grupy producentów rolnych" w okresie od 17 grudnia 2013 r. do 16 grudnia 2018r.

Wnioskiem z 14 stycznia 2015 r. Grupa zwróciła się o przyznanie płatność w ramach działania "Grupy Producentów Rolnych" za okres od dnia 17 grudnia 2013 r. do dnia 16 grudnia 2014 r., tj. za pierwszy rok korzystania z pomocy. Powyższy wniosek został zmodyfikowany w dniu 24 marca 2015r.

W dniach 24-26 marca 2015r. przeprowadzono kontrolę na miejscu w siedzibie Grupy, jak również w siedzibach członków grupy.

Decyzją z ... lipca 2015 r., nr ... Dyrektor ARiMR odmówił przyznania płatności z tytułu pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" w okresie od 17 grudnia 2013 r. do 16 grudnia 2014r.

W wyniku rozpoznania odwołania Prezes ARiMR decyzją z ... października 2015r., nr ... uchylił decyzję Dyrektora ARiMR z ... lipca 2015 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ II instancji. W ww. decyzji Prezes ARiMR nakazał ponownie przeprowadzić postępowanie administracyjne, wskazując jednocześnie, że organ I instancji nie dokonał jednoznacznych ustaleń, w zakresie stworzenia przez Grupę sztucznych warunków celem uzyskania płatności w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętego PROW na lata 2007-2013.

Pismem z 1 grudnia 2015 r. organ I instancji wezwał stronę do złożenia wyjaśnień dotyczących: 1) przedłożenia Planu Działania utworzonego dla Grupy, a także wskazania w jaki sposób przez poszczególnych członków są i mają być realizowane zasady produkcji, w tym dotyczące jakości i ilości produktów lub grup produktów oraz sposoby przygotowania produktów do sprzedaży; 2) wskazania przyczyn wystąpienia R. sp. z o.o. oraz H. sp. z o.o. z Grupy Producentów R. sp. z o. o. oraz Grupy Producentów ... sp. z o.o. po uzyskaniu już wszystkich płatności oraz celu utworzenia nowej Grupy G.sp. z o. o.; 3) wskazania w jakim okresie członkowie Grupy: K. sp. z o.o., K.K. oraz E. H. zaczęli prowadzić swe gospodarstwa rolne, wskazania jakiego rodzaju uprawy ono obejmowało, na jakich gruntach i sposobu zagospodarowania plonu (jeżeli nastąpiła sprzedaż, to podanie odbiorcy) oraz sposób prowadzenia tego gospodarstwa (własne zaplecze techniczne czy też umowy na świadczenie usług, jeżeli tak to wskazanie kontrahenta).

W odpowiedzi na wezwanie pismem z 10 grudnia 2015r. strona złożyła stosowne wyjaśnienia oraz załączyła Plan działania G.sp. z o.o., prognozy plonów na 2014 i 2015, kopię certyfikatu procesu GMP+B3 z 25 września 2014 r., kopię certyfikatu REDcert z 9 lipca 2015 r., oraz pisma dotyczące kontraktowych uzgodnień dotyczących jakości.

Decyzją z ... kwietnia 2016 r. Dyrektor ARiMR odmówił przyznania płatności z tytułu pomocy finansowej w ramach działania "Grupy Producentów Rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 za okres od dnia 17 grudnia 2013 r. do dnia 16 grudnia 2014 r., tj. za pierwszy rok działalności.

W wyniku rozpoznania odwołania Grupy Prezes ARiMR zaskarżoną decyzją z ... września 2016r., o wskazanym wyżej numerze utrzymał w mocy decyzję Dyrektora ARiMR z ... kwietnia 2016r.

Organ odwoławczy przytoczył podstawy prawne mające zastosowanie w sprawie oraz wyjaśnił, że Grupę tworzy pięciu członków, tj.: 1) H. sp. z o.o., której jedynym wspólnikiem jest H. H., a w skład zarządu spółki wchodzą H. H.(prezes) i E.H.; 2) K.sp. z o.o., której wspólnikami są H. H. (47,5% udziałów) i R. sp. z o.o. (52,5%), a w skład zarządu spółki wchodzą K. K. (prezes) i H. H.; 3) R. sp. z o.o., której wspólnikami są H. H. (49,2% udziałów) i E. H. (50,8%), a w skład zarządu spółki wchodzą H. H. i E. H.; 4) E. H.; 5) K. K..

Organ II instancji zauważył, że prezesem zarządu strony jest H. H., a członkiem E. H..

Zauważył również, że dwóch powyżej wymienionych członków Grupy (R. sp. z o.o., H. sp. z o.o.) przed przystąpieniem do przedmiotowej grupy w dniu 15 listopada 2013r., było członkami Grupy Producentów . z o.o. (spółki te przystąpiły 27 kwietnia 2007r. i zostały wykreślone 14 listopada 2013r.) oraz Grupy Producentów ... sp. z o.o. (spółki te przystąpiły 27 kwietnia 2007r. i zostały wykreślone 12 lipca 2013r.). Organ odwoławczy wyjaśnił, że obie Grupy otrzymały pomoc finansową w ramach działania "Grupy producentów rolnych" w całym pięcioletnim okresie poprzedzającym wstąpienie ww. spółek do Grupy. Powodem wystąpienia ww. podmiotów z Grupy Producentów ... sp. z o.o. oraz Grupy Producentów ... sp. z o.o., zdaniem strony, był brak możliwości funkcjonowania w tych grupach w ówczesnym składzie podmiotowym. Brak możliwości porozumienia co do bieżącego funkcjonowania grup uniemożliwiał i blokował ich funkcjonowanie. Ponadto, wyjaśniono, że tym co skłoniło przyszłych członków Grupy do wystąpienia z Grupy Producentów ... sp. z o.o. oraz Grupy Producentów ...sp. z o.o. były koszty utrzymania dwóch niezależnych od siebie spółek handlowych. Wysokie koszty związane z członkostwem w dwóch grupach producentów rolnych skłoniły te podmioty do zawiązania z innymi podmiotami jednej spółki, która jako grupa producentów rolnych będzie skupowała i zajmowała się wprowadzeniem do obrotu zarówno zbóż, jak i rzepaku.

Prezes ARiMR zauważył, że w Grupie Producentów ... sp. z o.o., w okresie otrzymywania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych", jednym z członków był podmiot działający pod firmą H. sp. z o.o. w którym jedynym udziałowcem jest E. H., a w skład zarządu spółki wchodzą: H. H. (prezes) oraz E. H.. Zauważono także, że obecnie jedynym udziałowcem Grupy Producentów ... sp. z o.o., jest H. sp. z o.o., a w skład zarządu Grupy Producentów ... sp. z o.o. wchodzą H. H. i E. H.. Każdy z członków Zarządu tej spółki, jak i spółek wyżej wymienionych uprawniony jest do jednoosobowej reprezentacji.

Organ odwoławczy wskazał, że z wyjaśnień składanych przez stronę wynika, iż nowa Grupa umożliwi jej członkom lepszy rozwój, o czym świadczyć mają kopie certyfikatu procesu GMP+B3 z 25 września 2014 r. i certyfikatu REDcert z 9 lipca 2015 r. Jednakże wskazał, że certyfikaty te jedynie wskazują na to, że odbiorcą produktów sprzedawanych przez Grupę są podmioty, które wymagają potwierdzenia określonych standardów produkcji, przy czym certyfikacja w zakresie produkcji i handlu produktów rolnych jest już praktyką powszechną, nie zaś wyjątkową. Dodatkowo podkreślił, że poprzednie grupy producentów rolnych posiadały certyfikat REDcert, a Grupa Producentów ... sp. z o.o. również certyfikat GMP+B3. Zatem fakt posiadania przez Grupę ww. certyfikatów, nie jest wystarczającym uzasadnieniem utworzenia nowej Grupy, a nie kontynuowania współpracy w grupach, które już istniały na rynku i były znane wśród potencjalnych odbiorców.

Zauważył, że siedziba i adres podmiotów będących członkami Grupy (z wyłączeniem K.a K.), jak również Grupy ... sp. z o.o. oraz H. sp. z o.o. jest tożsamy, mianowicie: ... Zwrócił także uwagę na fakt, że E. H. oraz H. H. pozostają w związku małżeńskim i posiadają wspólność majątkową z mocy ustawy.

Wobec powyższego organ odwoławczy stwierdził, że E. H. jest członkiem Grupy jako osoba fizyczna, natomiast w trzech podmiotach (również będących członkami Grupy) jest członkiem zarządu z uprawnieniami do samodzielnego reprezentowania tych podmiotów, a w dwóch występuje bezpośrednio lub pośrednio jako udziałowiec. Jednocześnie jej mąż H. H. jest jedynym udziałowcem jednego z członków Grupy (H.- sp. z o.o.) i współudziałowcem dwóch spółek (R. sp. z o.o., K. sp. z o.o.). Zdaniem Prezesa ARiMR struktura organizacyjna Grupy, jak i poszczególnych członków Grupy oraz ewidentne powiązania osobowo-kapitałowe ułatwiły członkom Grupy porozumienie się w zakresie obejścia przepisów prawa. Chronologia zdarzeń poprzedzająca utworzenie Grapy wykazuje, że zamiarem członków Grupy było jedynie otrzymanie pomocy w ramach działania "Grupy producentów rolnych", a zatem obejście przepisów prawa w zakresie limitu pomocy.

Organ odwoławczy podkreślił, że pomoc jest udzielana grupie producentów rolnych, jednakże pośrednio pomoc ta jest udzielana jej członkom. Udzielenie pomocy finansowej grupie, która została utworzona z byłych członków grupy producentów rolnych, która już skorzystała z pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" doprowadziłoby do obejścia limitu pomocy. Ograniczenia dotyczące limitu pomocy wynikające z przepisów wykonawczych dot. przedmiotowego działania zostały wprowadzone po to aby wesprzeć możliwie dużą liczbę podmiotów i producentów w ramach środków przeznaczonych na ten cel. Podkreślił, że pomoc przyznaje się na 5 lat i oblicza się na podstawie rocznej produkcji grupy skierowanej na rynek do pułapu określonego w załączniku I do wniosku o płatność, ale pomoc ta nie może przekroczyć odpowiednio w pierwszym roku działalności 100.000 Euro, w drugim roku 100.000 Euro, w trzecim roku 80.000 Euro, w czwartym roku 60.000 Euro oraz w piątym roku 50.000 Euro.

Ponadto, Prezes ARiMR nie dał wiary wyjaśnieniom strony w zakresie przyczyn wystąpienia z grup producentów rolnych, które uzyskały już pomoc finansową w ramach działania "Grupy producentów rolnych". Strona bowiem wskazała, że wysokie koszty związane z byciem wspólnikiem w dwóch spółkach handlowych i grup producentów rolnych skłoniły R. sp. o.o. i H.- sp. z o.o. do znalezienia innego rozwiązania, tj. zawiązania nowej grupy z innymi podmiotami. Organ II instancji podkreślił, że udziałowcem R. sp. z o.o. jest E. H., która jest również członkiem Grupy jako osoba fizyczna, a ponadto jest jedynym udziałowcem H. sp. z o.o., która nadal jest udziałowcem Grupy ... sp. z o.o. Tym samym osoba ta nadal ponosi koszty wynikające z bycia wspólnikiem w kilku spółkach prawa handlowego.

Dodatkowo organ odwoławczy zauważył, że w okresie objętym wnioskiem strona sprzedawała całość swojej produkcji Grupie ... sp. z o.o., której jedynym udziałowcem jest H. sp. z o.o. Natomiast, jedynym udziałowcem H. sp. z o.o. jest E. H.. Tym samym pośrednio E. H. jest jedynym odbiorcą produktów od Grupy, w której jest członkiem jako osoba fizyczna i pośrednio też poprzez spółki z o.o. W tym zakresie przywołał art. 4 § 1 pkt 4 lit. d ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz. U. 2013, poz. 1030, ze zm., dalej: k.s.h), który definiuje spółkę dominującą. Tym samym w jego ocenie ta sama grupa osób zarządza ww. podmiotami, a tym samym produktem, gdyż osoby te mają bezpośredni wpływ na jego dystrybucję. Fakt powiązań osobowych między Grupą ... sp. z o.o., a stroną, powoduje, że Grupa dokonuje transakcji, które nie skutkują wprowadzeniem produktów do obrotu (na rynek). Grupa dokonuje sprzedaży jedynie pomiędzy wzajemnie powiązanymi podmiotami. Sprzedaż całości produkcji do Grupy ..." sp. z o.o., nie może stanowić podstawy wyliczenia pomocy dla Grupy. Fakt, że E. H. występuje pośrednio w roli zarówno sprzedającego, jak i kupującego produkty wytworzone przez Grupę może powodować, iż sztucznie będą ustalane ceny skupu produktu (poprzez wpływ na decyzję). Prezes ARiMR stwierdził, że E. H. ma możliwość wywierania decydującego wpływu na działalność Grupy, trzech spółek prawa handlowego, będących członkami Grupy, spółkę będącą jedynym odbiorcą produktu od Grupy, jak również na prowadzoną przez siebie działalność. Mogła ona zatem osiągnąć cele, tj. dostosowanie do wymogów rynkowych procesu produkcyjnego i produkcji, czy ustanowienie wspólnych zasad dotyczących informacji o produkcji, ze szczególnym uwzględnieniem zbiorów i dostępności bez konieczności utworzenia grupy producentów rolnych. W konsekwencji, mimo spełnienia formalnych warunków niezbędnych do utworzenia grupy producentów rolnych na gruncie prawa polskiego, Grupa w sposób sztuczny stworzyła warunki do przyznania pomocy, a udzielenie, w takiej sytuacji, stronie pomocy finansowej oznaczałoby uzyskanie przez nią korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia.

Ponadto organ II instancji wskazał, że pomiędzy członkami Grupy zachodzą bardzo duże dysproporcje w zakresie prowadzonych przez nich produkcji rolnych. Z analizy załącznika nr 2 do wniosku o płatność wynika, że Grupa została utworzona przede wszystkim (ze względu na potencjał produkcyjny) przez trzech jej członków wytwarzających blisko 100% produktów Grupy. Zauważył, że dwóch członków Grupy sprzedaje do niej produkcję będąca na poziomie niecałego 1% całej wytworzonej w gospodarstwach członków produkcji (E. H. – 0,29% i K. K. – 0,24 %). Tym samym pozwala to stwierdzić, że osoby fizyczne będące członkami Grupy weszły do Grupy jedynie w celu spełnienia wymagania minimalnego limitu członków określonego w rozporządzeniu w sprawie wykazu produktów. Powyższe samo w sobie nie jest sprzeczne z przepisami obowiązującymi dla działania "Grupy producentów rolny", jednakże ma znaczenie w kontekście tworzenia przez stronę sztucznych warunków w celu uzyskania nienależnej pomocy.

Zauważył również, że przedstawiony przez stronę Plan działania Grupy wykazuje, że skarżąca przewiduje jedynie minimalny wzrost produkcji, a przewidywane przychody ze sprzedaży w roku 2018 mają być niższe niż w pierwszym roku działalności. Jedynym źródłem poprawy kondycji finansowej ma być dotacja otrzymywana corocznie od ARiMR, nie zaś zwiększanie potencjału produkcyjnego czy poprawy jakości produktów wytwarzanych w gospodarstwach członków Grupy. Z dokumentu tego wynika również, że głównymi odbiorcami zbóż i rzepaku będą firmy, z którymi członkowie współpracują od lat. Fakt ten wskazuje, iż utworzenie Grupy nie wniosło żadnych zmian w funkcjonowaniu gospodarstw jej członków, a zatem Grupa stanowi jedynie sztuczną jednostkę w cyklu produkcyjno-sprzedażowym, nieprzynoszącą wartości dodanej dla produkcji członków Grupy. Jest to ogniwo nieuzasadnione procesem gospodarczym i realiami rynkowymi, utworzone w celu uzyskania korzyści finansowej.

Podkreślono również, że w miesiącach poprzedzających założenie Grupy, tj. w miesiącu sierpniu oraz wrześniu 2013 r. E. H. prowadziła produkcję w zakresie rzepaku oraz pszenicy na gruntach własnych o powierzchni 21,15 ha, a K. K. na powierzchni 11,5 ha (pszenica). Co więcej K. sp. z o.o., E. H. oraz K. K. nie sprzedawali produktów wytworzonych w swoich gospodarstwach przed utworzeniem Grupy. Tym samym zdaniem Prezesa ARiMR skoro podmioty te nie sprzedawały swojej produkcji, to była to produkcja na potrzeby własne, a zatem nie można uznać, iż byli producentami w zakresie produktu w ramach, którego grupa została utworzona. Jak wynika z ogólnej definicji producenta, producentem jest podmiot produkujący towary w celu ich sprzedaży na rynku. Celem producenta jest zwykle maksymalizacja udziału jego produktów w rynku, a co za tym idzie maksymalizacja zysków. W przedmiotowym przypadku nie następowała sprzedaż, a zatem nie można mówić, że ww. podmioty były producentami. Organ odwoławczy powołał się na art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. Nr 88, poz. 983, ze zm., dalej: ustawa o grupach) i wskazał, że członkowie Grupy muszą być producentami jednego produktu rolnego lub grupy produktów. Nie można mówić, że ktoś jest producentem produktu lub grupy produktów ze względu, na które Grupa została utworzona, skoro nie wprowadza produktów na rynek.

Prezes ARiMR także zauważył, że jeden z członków Grupy R. sp. z o.o. ma podpisane z pozostałymi członkami Grupy umowy współpracy w zakresie upraw rolnych. Zgodnie z umowami spółka ta - przy wykorzystaniu własnych pracowników, maszyn i urządzeń oraz innych środków w szczególności materiału siewnego oraz środków ochrony roślin - będzie wykonywała kompleksowe prowadzenie upraw na nieruchomościach zlecającego, w tym: uprawa ziemi (w szczególności orka, siew, i inne), zabiegi ochrony roślin, nawożenie oraz prace żniwne. Powyższe wskazuje, iż tylko jeden z członków Grupy dysponuje parkiem maszynowym, materiałem siewnym oraz środkami ochrony roślin, które umożliwiają produkcję. Brak samodzielności w prowadzeniu działalności ze względu na produkty, na które Grupa została utworzona wskazuje, że celem Grupy było wyłącznie spełnienie wymogów formalnych dotyczących centralizacji sprzedaży i uzyskania pomocy finansowej w ramach systemu wsparcia.

W ocenie organu odwoławczego w sprawie, Grupa, wypełniła zarówno obiektywny warunek do uznania, że stworzyła sztuczne warunki, tj. poprzez utworzenie Grupy niezgodnie z celem wskazanym w art. 35 ust. 1 lit. b) rozporządzenia 1698/2005 oraz subiektywny warunek poprzez wykazanie, że cały ciąg zdarzeń, jest zaplanowanym działaniem, które miało na celu ominięcie warunków zawartych w art. 35 ust. 1 lit. b) rozporządzenia 1698/2005 wspólnego wprowadzania towarów do obrotu, a w dalszej kolejności powodowałoby uzyskanie płatności sprzecznej z celami danego systemu wsparcia.

Odnosząc się do zarzutów przedstawionych przez stronę w odwołaniu od decyzji, organ II instancji uznał je za niezasadne.

Pismem z 10 października 2016r. skarżąca złożyła skargę na ww. decyzję Prezesa ARiMR z ... września 2016r. wnosząc o uchylenie decyzji organów obydwu instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

A. przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik postępowania:

1) art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2017r., poz. 1257 ze zm., dalej: k.p.a.) poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie, polegające na zarzuceniu spółce tworzenia sztucznych warunków do otrzymania płatności w sytuacji, gdy wcześniejsza ocena struktury spółki dokonana przez organy administracji podczas weryfikacji wniosku o przyznanie płatności na okres pięciu lat, nie budziła ich żadnych zastrzeżeń, a działania decyzje podejmowane przez organy administracji utwierdzały spółkę w przekonaniu, że otrzyma ona płatność za poszczególne lata działalności jako grupa producentów rolnych, a sposób jej organizacji jest zgodny z przepisami prawa;

2) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz art. 21 ust. 2 pkt 2) i ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. z 2016r., poz. 1387 ze zm., dalej: ustawa o wspieraniu rozwoju) poprzez ich niezastosowanie w sprawie, polegające na rozstrzygnięciu sprawy bez jej dostatecznego wyjaśnienia i bez wyczerpującego rozpatrzenia i zebrania całego materiału dowodowego, poprzez przyjęcie założenia, że Grupa stworzyła sztuczne warunki i nie realizuje celów przewidzianych w przepisach prawa dla grup producentów rolnych, a w szczególności bez wyjaśnienia i rozpatrzenia przyczyn funkcjonowania spółki w takiej, a nie innej strukturze organizacyjnej, co doprowadziło do wydania decyzji jedynie w oparciu o arbitralne założenie organu II instancji, iż struktura organizacyjna i sposób funkcjonowania Grupy same w sobie świadczą o stworzeniu sztucznych warunków do otrzymania płatności, nie zaś w oparciu o zebrany i rozpatrzony materiał dowodowy;

3) art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 11 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie w sprawie, polegające na niedostatecznym wyjaśnieniu przyczyn, dla których organ II instancji utrzymał w mocy decyzję odmawiającą przyznania spółce środków finansowych za pierwszy rok działalności jako grupa producentów rolnych, przejawiające się w szczególności w tym, iż organ II instancji nie odniósł się w żaden sposób do twierdzeń, wyjaśnień i dowodów spółki składanych w toku postępowania administracyjnego, nie wyjaśnił dostatecznie przyczyn i nie podał w sposób jasny, precyzyjny i klarowny powodów, dla których uznał, iż spółka nie realizuje celów przewidzianych dla grup producentów rolnych i że stworzyła sztuczne warunki do otrzymania płatności, ograniczając się jedynie do podania lakonicznych, ogólnikowych twierdzeń i subiektywnych ocen, nie popartych zgromadzonymi w sprawie dowodami;

4) art. 110 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sprawie i utrzymanie w mocy przez organ II instancji decyzji odmawiającej przyznania spółce środków finansowych za pierwszy rok działalności jako grupa producentów rolnych z uwagi na rzekome stworzenie przez stronę sztucznych warunków do otrzymania płatności, w sytuacji, gdy organ wydał wcześniej decyzję z ... czerwca 2014 r. o przyznaniu spółce pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" w okresie od 17 grudnia 2013 r. do 16 grudnia 2018 r. (decyzja ta stała się ostateczna), a więc był on związany tą decyzją i nie mógł od nowa badać struktury organizacyjnej spółki w celu zarzucenia jej stworzenia sztucznych warunków do otrzymania płatności - zwłaszcza, że struktura ta nie uległa zmianie, a organ wydając decyzję z ... czerwca 2014 r. był w posiadaniu wszystkich danych dotyczących struktury organizacyjnej Grupy oraz jej członków;

B. przepisów prawa materialnego:

1) art. 4 pkt 8 rozporządzenie komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania Rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do procedur kontroli oraz zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L z 2011r., nr 25, s. 8, ze zm. dalej: rozporządzenie 65/2011) poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że działalność skarżącej wskazuje na pozorny i sztuczny charakter stworzonych przez Grupę warunków przyznania pomocy z uwagi na brak realizacji celów określonych dla grup producentów rolnych, podczas gdy w niniejszej sprawie nie zostało udowodnione, aby grupa w sposób sztuczny stworzyła warunki do uzyskania płatności, ani to, że grupa działała w celu osiągnięcia korzyści sprzecznych z celami wsparcia, zaś działalność Grupy ma charakter rzeczywisty, zgodny z celami stawianymi przez ustawodawcę grupom producentów rolnych, jest faktycznie prowadzona i nie nosi znamion sztuczności, w konsekwencji czego powyższy przepis nie powinien znaleźć zastosowania w stanie faktycznym niniejszej sprawy;

2) art. 35 ust. 1 lit b) rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. Urz. WE L z 2005r., nr 277, s. 1 ze zm., dalej: rozporządzenie 1698/2005) w zw. z art. 2 ustawy o grupach poprzez dokonanie błędnej wykładni i przyjęcie, iż działania podjęte przez skarżącą nie korespondują z celami określonymi w powołanych przepisach, w szczególności poprzez brak wprowadzenia towarów do obrotu i na rynek;

3) art. 35 ust. 2 rozporządzenia 1698/2005, art. 20 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 10) ustawy o wspieraniu rozwoju oraz w zw. z § 6 ust. 1, § 6 ust. 3 pkt 1) oraz § 8 ust. 1-3 rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 81, poz. 550, ze zm., dalej: rozporządzenie wykonawcze) poprzez niezastosowanie i nieprzyznanie spółce środków z tytułu pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych za pierwszy rok działalności, mimo że spółka spełniła wszelkie warunki do uzyskania środków z tytułu pomocy finansowej.

W uzasadnieniu skargi stroną rozwinęła powyższe zarzuty.

W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienie wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2016r., poz. 1066) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sprowadza się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego. Wskazać również należy, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Rozpoznając skargę we wskazanym wyżej zakresie Sąd uznał, że jest ona niezasadna.

Zasady organizowania się producentów rolnych w grupy producentów oraz zasady i warunki udzielania ze środków publicznych pomocy finansowej związanej z ich organizowaniem i funkcjonowaniem określa ustawa z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o grupach osoby fizyczne, jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz osoby prawne prowadzące gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym lub prowadzące działalność rolniczą w zakresie działów specjalnych produkcji rolnej mogą organizować się w grupy producentów rolnych w celu dostosowania produkcji rolnej do warunków rynkowych, poprawy efektywności gospodarowania, planowania produkcji ze szczególnym uwzględnieniem jej ilości i jakości, koncentracji podaży oraz organizowania sprzedaży produktów rolnych, a także ochrony środowiska naturalnego.

Art. 3 ustawy o grupach określa szereg warunków, które muszą zostać spełnione dla prowadzenia działalności przez grupę producentów rolnych, m.in. zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy grupa musi zostać utworzona przez producentów jednego produktu lub grupy produktów. W ustawie określone zostały również wymagania jakie musi spełniać statut lub umowa, na podstawie których działa grupa (art. 4 ustawy o grupach).

Na podstawie art. 6 ustawy o grupach Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w załączniku do rozporządzenia z 9 kwietnia 2008r. w sprawie wykazu produktów i grup produktów, dla których mogą być tworzone grupy producentów rolnych, minimalnej rocznej wielkości produkcji towarowej oraz minimalnej liczby członków grupy producentów rolnych (t.j. Dz. U. z. 2013 r., poz. 642, ze zm., dalej: "rozporządzenie w sprawie wykazu produktów) określił, że minimalna liczba członków grupy producentów rolnych w grupie produktów "ziarno zbóż i nasiona roślin oleistych", wynosi 5 członków.

Na podstawie art. 7 ustawy o grupach, spełnienie przez grupę warunków określonych w ustawie o grupach producentów stwierdza w drodze decyzji administracyjnej marszałek województwa właściwy ze względu na siedzibę grupy, który dokonuje również wpisu grupy do prowadzonego przez siebie rejestru grup. Nadzór nad działalnością grupy sprawuje marszałek województwa (art. 12 ustawy o grupach).

Program wspierania rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich obejmuje między innymi działanie pod nazwą "grupy producentów rolnych". W ramach tego programu grupom producentów rolnych przyznawana jest pomoc finansowa. Realizowanie programu w zakresie działania "Grupy producentów rolnych", na terytorium RP reguluje ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (art. 5 ust. 1 pkt 10).

W art. 10 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju przewidziano, że pomoc jest przyznawana na wniosek i jeżeli wnioskodawca spełnia warunki przyznania pomocy określone w przepisach rozporządzenia 1698/2005 oraz w przepisach Unii Europejskiej wydanych w trybie tego rozporządzenia, a także w przepisach wydanych na podstawie art. 29 ustawy, czyli w rozporządzeniu z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.

W myśl § 3 rozporządzenia wykonawczego pomoc jest udzielana grupie producentów, która: prowadzi działalność na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i jest wpisana do rejestru grup producentów rolnych zgodnie z ww. ustawą czyli do rejestru prowadzonego przez właściwego marszałka województwa; została utworzona ze względu na produkty określone w załączniku do rozporządzenia; został jej nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów.

Z kolei § 6 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego stanowi, że pomoc jest wypłacana w formie rocznych płatności i obejmuje okresy kolejnych 12 miesięcy prowadzenia działalności przez grupę, liczonych od dnia decyzji o wpisie grupy do rejestru.

Zgodnie z art. 20 pkt d) ppkt (ii) rozporządzenia nr 1698/2005 wsparcie ukierunkowane na konkurencyjność sektora rolnego i leśnego dotyczy: środki przejściowe dotyczące wspierania tworzenia grup producentów (dla Bułgarii, Republiki Czeskiej, Cypru, Estonii, Litwy, Łotwy, Malty, Polski, Rumunii, Słowenii, Słowacji i Węgier).

O tymczasowym charakterze powyższego środka stanowi również motyw 30 rozporządzenia nr 1698/2005, który stanowi, że istnieje potrzeba zapewnienia łagodnego przejścia szeregu indywidualnych środków wprowadzonych na mocy Aktu Przystąpienia z 2003 r., (Akt dotyczący warunków przystąpienia Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej oraz dostosowań w Traktatach stanowiących podstawę Unii Europejskiej - Dz.U.UE L z dnia 23 września 2003 r., nr 236, s. 33) a mianowicie środka dotyczącego rolnictwa niskotowarowego oraz środka dotyczącego grup producentów.

W związku z powyższym pomoc w zakresie wspierania tworzenia grup producentów została ograniczona czasowo (do pierwszych 5 lat), a także do podmiotów, które zostały oficjalnie uznane najpóźniej w dniu 31 grudnia 2013r. Zgodnie bowiem z art. 35 ust. 2 rozporządzenia nr 1698/2005 wsparcia udziela się w postaci zryczałtowanej pomocy w formie rocznych rat przez okres pierwszych 5 lat przypadających po dacie, w której grupa producentów została uznana. Oblicza się je na podstawie rocznej produkcji grupy skierowanej na rynek do pułapu określonego w załączniku I. Wsparcia udziela się grupom producentów, które zostały oficjalnie uznane przez właściwy organ Państwa Członkowskiego najpóźniej w dniu 31 grudnia 2013 r. (art. 35 ust. 3).

Zgodnie z załącznikiem I do rozporządzenia 1698/2005 wskazującym na kwoty i stawki wsparcia dla Grupy producentów: górna granica jako odsetek produkcji wprowadzonej do obrotu podczas pierwszych pięciu lat po uznaniu grupy za grupę producentów wynosi: 5 %, 5 %, 4 %, 3 % oraz 2 % przez odpowiednio pierwszy, drugi, trzeci, czwarty i piąty rok dla produkcji wprowadzonej do obrotu do wartości 1.000.000 EUR; 2,5 %, 2,5 %, 2,0 %, 1,5 % oraz 1,5 % przez odpowiednio pierwszy, drugi, trzeci, czwarty i piąty rok dla produkcji skierowanej na rynek przekraczającej 1.000.000 EUR ale w odniesieniu do każdego z pierwszych pięciu lat nieprzekraczająca kwoty 100.000 euro przez pierwszy rok, 100.000 euro przez drugi rok, 80.000 euro przez trzeci rok, 60.000 euro przez czwarty rok, 50.000 euro przez piąty rok.

Przytoczone wyżej przepisy krajowe nie przewidują kontrolowania przez organy ARiMR założenia i funkcjonowania grupy producentów rolnych pod kątem spełnienia wymogów formalnych. W tym zakresie organy ARiMR są związane decyzją i wpisem do rejestru dokonanymi przez właściwego marszałka województwa.

Wobec uzyskania przez Grupę w dniu 17 grudnia 2013 r. wpisu do prowadzonego przez Marszałka Województwa ... rejestru grup producentów rolnych Nr ..., Prezes ARiMR zobowiązany był uznać, że grupa spełnia wymogi formalne bycia grupą producentów rolnych. Zgodnie z § 6 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego wypłata pomocy za dany okres jest dokonywana na podstawie decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, która jest wydawana w oparciu o złożony wniosek o płatność, spełniający warunki określone w § 7 ust. 1, do którego dołączane są dokumenty wskazane w ust. 2 tego przepisu.

Organy ARiMR wydając decyzje o płatności są zobowiązane sprawdzić, czy wnioskodawca został wpisany do rejestru grup producentów rolnych, ale także sprawdzić, czy wnioskodawca spełnia kryteria przyznania pomocy określone w przepisach wspólnotowych oraz, czy nie zachodzą określone w przepisach wspólnotowych przesłanki do odmowy wypłaty. Wydanie decyzji przez ARiMR o przyznaniu pomocy finansowej, jest wynikiem spełnienia wymogów określonych treścią art. 3 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego. Tymczasem badanie zasadności wypłaty pomocy za konkretny okres obejmuje ustalenie prawidłowości złożonego wniosku jak również tego, czy spełnione są cele działania Grupy określone przepisami nie tylko krajowymi, ale i unijnymi.

Tak więc przed wydaniem decyzji w sprawie przyznania środków finansowych organy orzekające sprawdzają, czy przyznanie pomocy wnioskodawcy wpisanemu do rejestru będzie zgodne z przepisami rozporządzenia nr 1698/2005 i rozporządzenia nr 65/2011.

Przechodząc do oceny zawartych w skardze zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego przypomnieć należy, że na gruncie prawa wspólnotowego cele pomocy finansowej przyznawanej grupom producentów określa przepis art. 35 rozporządzenia nr 1698/2005, który w ust. 1 stanowi, że wsparcia ze środków dotyczących wspierania tworzenia grup producentów udziela się w celu ułatwienia tworzenia i działalności administracyjnej grup producentów do celów:

a) dostosowania do wymogów rynkowych procesu produkcyjnego i produkcji producentów, którzy są członkami takich grup;

b) wspólnego wprowadzania towarów do obrotu, w tym przygotowania do sprzedaży, centralizacji sprzedaży i dostawy do odbiorców hurtowych;

c) ustanowienia wspólnych zasad dotyczących informacji o produkcji, ze szczególnym uwzględnieniem zbiorów i dostępności.

Na mocy art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011, nie naruszając przepisów szczegółowych, nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia.

Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie zostały wypełnione przesłanki wskazane w cytowanym wyżej art. 4 ust. 8 rozporządzenia 65/2011.

Zgodnie z poglądem zawartym w uzasadnieniu wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12, organy analizując całokształt zgromadzonego materiału dowodowego, zasadnie uznały, że w sprawie wystąpiły zarówno elementy obiektywne w postaci naruszenia celów systemu jak elementy subiektywne w postaci zamiaru stworzenia sztucznych warunków wymaganych do otrzymania płatności z systemu wsparcia EFRROW w celu uzyskania wyłącznie korzyści sprzecznej z celami tego systemu, warunkujące zastosowanie art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011.

Organy orzekające nie kwestionowały, że grupa spełniła formalne warunki konieczne do uzyskania statusu grupy producentów rolnych. Organy jednakże zasadnie zakwestionowały faktyczny powód powstania skarżącej grupy.

Zgodzić się należy ze stroną, że brak jest przepisu powszechnie obowiązującego prawa, który wprost zabraniałby zakładania przez producentów uczestniczących wcześniej w grupie producentów rolnych, kolejnej grupy. Jednakże tam, gdzie prawo ustala pewne ograniczenia (ilość członków grupy, limity pomocy, limity czasowe) lub cele, dla których ta pomoc jest przyznawana, organ ma prawo i obowiązek badać i oceniać m.in. przyczyny powstania grupy jak i sposób jej funkcjonowania.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 18 maja 2016 r., sygn. akt II GSK 344/15 (dostępny w CBOSA: www.orzeczenia.nsa.gov.pl) zasadnie zauważył, że cyt. "z punktu widzenia istoty spornego w sprawie zagadnienia nie sposób nie zwrócić uwagę i na ten jego aspekt, który w kontekście odnoszącym się do odzwierciedlanej w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz Trybunału Konstytucyjnego tożsamości podstaw aksjologicznych obowiązywania systemu prawa krajowego oraz systemu prawa unijnego nakazuje uwzględniać tę jego konsekwencję, że prawo unijne - a więc tak samo, jak i prawo krajowe - sprzeciwia się powoływaniu się na wprost wynikające z jego uregulowań, czy też wyinterpretowane z nich przez Trybunał Sprawiedliwości uprawnienia, w sytuacji gdy, polegać miałoby to wyłącznie na tworzeniu stanów faktycznych (stanów rzeczy) pozornie tylko odpowiadających tym uprawnieniom w celu skorzystania z nich i powoływania się na nie, przy jednoczesnym braku istnienia ku temu usprawiedliwionych oczekiwań i podstaw. To jest takich, które znajdowałyby uzasadnienie w prawnie chronionych wartościach. Znajduje to swoje potwierdzenie w tym stanowisku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, z którego wynika, że nikt nie może powoływać się na normy prawa unijnego w celach nieuczciwych lub stanowiących nadużycie (por. np. wyrok z 18 grudnia 2014 r., w połączonych sprawy C - 131/13, C - 163/13 i C-164/13). Ze stanowiskiem tym, koresponduje również orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości, na które w uzasadnieniu skargi kasacyjnej powołuje się strona skarżąca. Z orzeczenia tego, w którym sąd europejski odwołał się również do wyroku w sprawie C – 515/03 (pkt 29) wyraźnie wynika, że dowód w zakresie praktyki stanowiącej nadużycie wymaga, z jednej strony, zaistnienia ogółu obiektywnych okoliczności, z których wynika, że pomimo formalnego poszanowania przesłanek przewidzianych w uregulowaniach wspólnotowych cel realizowany przez te uregulowania nie został osiągnięty, a z drugiej strony, wystąpienia subiektywnego elementu woli uzyskania korzyści wynikającej z uregulowań wspólnotowych poprzez sztuczne stworzenie wymaganych dla jej uzyskania przesłanek".

W sprawie w szczególności należy zauważyć, że G. sp. z o.o. nie musiała zostać stworzona, gdyż zasadnicza (w znaczeniu zdolności produkcyjnych) część obecnych członków grupy producentów rolnych G. sp. z o.o. (H. sp. z o.o. i R. sp. z o.o.) tworzyła wcześniej wraz z dodatkowymi podmiotami Grupę ... sp. z o.o. oraz Grupę ...sp. z o.o. Grupa ..." sp. z o.o. oraz Grupa ..." sp. z o.o. zajmowała się tożsamą produkcją co skarżąca. Obie Grupy ... co nie jest kwestionowane przez żadną ze stron, otrzymały pomoc finansową w ramach działania "Grupy producentów rolnych" w całym pięcioletnim okresie poprzedzającym wstąpienie ww. spółek do Grupy.

Oprócz ww. spółek obecnie skarżącą Grupę tworzą: K. sp. z o.o., E. H. oraz K. K.. Prezesem zarządu strony jest H. H., a członkiem E. H..

W tym miejscu trzeba wskazać, że E. H. będąca członkiem grupy jako osoba fizyczna, jest także udziałowcem (50,8% udziałów) wraz ze swoim mężem H. H. (49,2% udziałów) innego członka grupy, tj. R. sp. z o.o. Osoba ta wchodzi również w skład zarządu tej spółki (drugim członkiem jest H. H.). Warto także wskazać, że E. H. jest członkiem zarządu także H.-... sp. z o.o., w której jedynym wspólnikiem jest jej mąż H. H., będący także prezesem zarządu tej spółki. Natomiast wspólnikami K. sp. z o.o., są H. H. (47,5% udziałów) i R. sp. z o.o. (52,5%), a w skład zarządu spółki wchodzą K. K. (prezes) i H. H..

Tym samym E. H., jako osoba fizyczna jest bezpośrednio członkiem grupy oraz jest członkiem grupy pośrednio jako: wspólnik drugiego członka grupy, tj. spółki R. sp. z o.o. i poprzez tę spółkę jest udziałowcem trzeciego członka grupy, tj. K. sp. z o.o. Jest także podmiotem, który zarządza trzema spółkami (posiada prawo do samodzielnej reprezentacji spółek) w tym Grupy oraz spółkami: R. sp. z o.o. i czwartego członka grupy, tj. H.-... sp. z o.o. Natomiast mąż skarżące, z którym posiada wspólność majątkową z mocy ustawy, jest jedynym właścicielem H.-... sp. z o.o. oraz udziałowcem R. sp. z o.o. i K. sp. z o.o., a także jest członkiem zarządu uprawionym do samodzielnej reprezentacji Grupy oraz spółek z o.o.: R., H.-... i K.. A wiec osoby te bezpośrednio lub pośrednio tworzą czterech członków grupy.

Co więcej, jak prawidłowo ustaliły organy orzekające w Grupie ... sp. z o.o., w okresie otrzymywania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych", jednym z członków był podmiot działający pod firmą H. sp. z o.o. w którym jedynym udziałowcem jest E. H., a w skład zarządu spółki wchodzą: H. H. (prezes) oraz E. H.. H. sp. z o.o. Obecnie jest jedynym udziałowcem .. sp. z o.o. Podmiot ten, o czym będzie jeszcze mowa, był w zasadzie jedynym odbiorcą produktów wytworzonych przez członków grupy. Podkreślić także trzeba, że siedziba i adres podmiotów będących członkami Grupy (z wyłączeniem K.a K.), jak również Grupy .." sp. z o.o. oraz H. sp. z o.o. jest tożsamy, mianowicie: ...

Tym samym E. H. i jej mąż stworzyli określoną siatkę powiązań, która po dokooptowaniu K.a K.a spowodowała formalne spełnienie warunku posiadania 5 członków Grupy. Powyższe zupełnie jest niezgodne z celami wsparcia, których celem nie jest otrzymywanie środków pomocy, środki te bowiem stanowią jedynie pomoc w realizacji celów.

Także prawidłowo organy wskazały, że powody wystąpienia tych dwóch spółek z poprzednich grup są co najmniej wątpliwe. Jak wynika z akt sprawy (patrz protokół z rozprawy, a także uzasadnienia wyroków WSA w Warszawie z 28 czerwca 2017r., V SA/Wa 2004/16 i 19 lipca 2017r., V SA/Wa 2014/16 dostępne na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl - znane pełnomocnikowi skarżącej i organowi z istoty sprawy), a także dostępnych na stronie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości odpisów KRSu, powyższe dwie spółki ... nadal istnieją, Grupa ..., znalazła się w rękach E. H. poprzez spółkę H. sp. z o.o. (obecnie nie jest już Grupą producentów, gdyż została wykreślona z rejestru), natomiast Grupa ... sp. z o.o., nadal funkcjonuje w zmienionym składzie osobowym (bez udziału E. i H.a H. zarówno pośredniego, jak i bezpośredniego). Tym samym wbrew twierdzeniom skarżącej nic nie stało na przeszkodzie, aby po wystąpieniu z Grupa ..sp. z o.o.: P. sp. z o.o. i A. sp. z o.o. udziały w Grupie ... i w samej Grupie objęły nowe podmioty np. obecnie wchodzące w skład nowej Grupy.

Tym samym w całości należy zgodzić się z argumentacją organu odwoławczego wskazującą, że struktura organizacyjna Grupy, jak i poszczególnych jej członków oraz ewidentne powiązania osobowo-kapitałowe ułatwiły członkom Grupy porozumienie się w zakresie obejścia przepisów prawa. Chronologia zdarzeń poprzedzająca utworzenie Grapy wykazuje, że zamiarem członków Grupy było jedynie otrzymanie pomocy w ramach działania "Grapy producentów rolnych", a zatem obejście przepisów prawa w zakresie limitu pomocy.

Bezsporne jest, że dwie grupy A. sp. z o.o. w okresie pięciu lat, za poszczególne 12-miesięczne okresy otrzymały już pomoc w ramach działania "Grupy producentów rolnych". A więc mając na względzie cytowany powyżej art. 35 ust. 2 rozporządzenia nr 1698/2005 podmioty te nie mógłby uzyskać już dodatkowej pomocy w ramach tego działania, gdyż środek ten ma charakter tymczasowy. W tym miejscu trzeba zauważyć, że najpierw 2 członków będących członkami skarżącej podjęło decyzję o wystąpieniu z dwóch grup A. sp. z o.o., a następnie przystąpiło do nowej grupy U. sp. z o.o. Stąd też mając na uwadze powyższą chronologię zdarzeń dwóch dotychczasowych członków grupy producentów, jako wspólników dwóch grup A., było beneficjentami pomocy finansowej a następnie po uzyskaniu pomocy finansowej za pięć kolejnych lat działalności utworzyło nową grupę producentów U. sp. z o.o. w celu dalszego uzyskiwania pomocy. W ocenie Sądu takie działanie mimo formalnej poprawności prowadzi do ominięcia przepisów ograniczających okres w którym pomoc może być udzielana. Unia Europejska dała 5 lat na realizację celów określonych w art. 35 ust. 1 rozporządzenia nr 1698/2005 i celem tego działania miało być stworzenie podmiotów, które będą wstanie konkurować na rynku. Unia Europejska założyła, że ten 5-letni okres będzie wystarczający, gdyż gdyby tak nie było, to umożliwiłaby uzyskiwanie dalszej pomocy po upływie 5 lat. Zatem powołanie nowej grupy producentów przez faktycznie dwie osoby fizyczne: małżonków H. sprawujących faktyczny nadzór nad czterema członkami grupy, w tym dwóch byłych członków grup producentów A. sp. z o.o. (zbóż i rzepaku) powoduje, że członkowie U. sp. z o.o., powołali nową grupę by uzyskać wsparcie finansowe dla celów, które z założenia powinny były osiągnąć już grupy producentów A. sp. z o.o. Wypłata pomocy finansowej takiemu podmiotowi doprowadziłaby do udzielenia po raz drugi pomocy byłym członkom grup A. sp. z o.o. na osiągnięte już cele, określone w przepisie ww. art. 35 ust. 1 lit. a – c. Powyższe byłoby sprzeczne z celami systemu wsparcia.

Nie mają przy tym znaczenia powody dla, których spółki będące udziałowcami dwóch grup A. z tych grup odeszły. Skoro przepisy unijne ograniczają możliwość uzyskiwania pomocy do 5 lat, to skuteczność stosowania prawa unijnego wymaga, aby Państwa Członkowskie uniemożliwiały tworzenie sztucznych tworów w celu ominięcia tego zakazu. Co więcej przyjmując za stroną, że gdyby nawet utworzenie nowej spółki było konieczne, to obecnie skarżąca nie może ubiegać się o pomoc finansową z tego działania, gdyż tę pomoc poprzednia spółka już otrzymała. Pomoc ta miała posłużyć do osiągnięcia celów określonych w art. 35 ust. 1 rozporządzenia nr 1698/2005. Niewątpliwie również pomoc ta przyczyniła się zarówno do realizacji wskazanych przez przepisy celów, jak i wzmocnienia pozycji konkurencyjnej na rynku Grupy.. A. sp. z o.o. i Grupy ...A. sp. z o.o., czego dowodem jest przekazana w formie płatności określona kwota przyznanej pomocy. Tym samym obecnie utworzona spółka U. nie może otrzymać pomocy finansowej w tym działaniu na realizację założonych celów, gdyż cele te winny być zrealizowane w pierwszych 5 latach i nie jest dopuszczalna dalsza pomoc finansowa w tym działaniu. Podkreślenia także wymaga, że wśród celów utworzenia grupy producentów rolnych przepisy unijne nie wymieniają uzyskiwania przez beneficjentów środków finansowych uzyskiwanych od instytucji płatniczych. Zatem uzyskiwane środki finansowe nie stanową celu samego w sobie uzyskania pomocy.

W ocenie Sądu jedynym powodem, który uzasadnia powołanie nowej grupy była chęć uzyskanie pomocy. Skoro, jak wynika z czynności faktycznych spółki związane z Państwem H. odeszły z Grupy sp. z o.o., a spółki związane z F. G.(A.sp.z o.o., A.sp. z o.o.) odeszły z Grupy ... A. sp. o.o., to możliwe było stworzenie na bazie tej ostatniej spółki podmiotu zdolnego do konkurowania na rynku. A więc powody związane z brakiem możliwości funkcjonowania w tych grupach w ówczesnym składzie podmiotowym oraz z brakiem możliwości porozumienia co do bieżącego funkcjonowania grup, który uniemożliwiał i blokował ich funkcjonowanie, jawią się tylko jako powody pozorne, skoro obecnie Grupa ... A. sp. z o.o. funkcjonuje i jest w całości zależna od E. H. i jej męża (członek zarządu), a więc jest zależna od podmiotów które obecnie tworzą w sposób bezpośredni lub pośredni obecną grupę U. sp. z o.o.

Jakkolwiek można uznać za zasadne twierdzenia wskazujące na wysokie koszty utrzymania dwóch niezależnych od siebie spółek handlowych w dwóch odrębnych Grupach A., to argumentacja ta traci na znaczeniu, w sytuacji faktycznej, w której te spółki obecnie się znalazły. Nic bowiem realnego nie stało na przeszkodzie w pozostaniu tych spółek w Grupie ... A. sp. z o.o., po wystąpieniu ich z Grupy ... A. sp. z o.o. Trzeba bowiem wskazać, że spółki R. i H.-... wystąpiły z poprzednich Grup i weszły w skład nowej grupy U.. A więc nadal podmioty te są nadal członkami grupy i ponoszą określone koszty. Także powołane przez stronę certyfikat procesu GMP+B3 z 25 września 2014 r. i certyfikat REDcert z 9 lipca 2015 r. nie mogą być uznane za realny powód zawiązania grupy. Jak zasadnie powołał Prezes ARiMR powyższe certyfikaty były także w posiadaniu np. Grupy ... "A." sp. z o.o. (Grupa ...A. posiadała tylko certyfikat REDcert). Zatem fakt posiadania przez stronę ww. certyfikatów, nie jest wystarczającym uzasadnieniem utworzenia nowej Grupy, a nie kontynuowania współpracy w grupach, które już istniały na rynku i były znane wśród potencjalnych odbiorców. Co więcej certyfikaty te jedynie wskazują na to, że odbiorcą produktów sprzedawanych przez Grupę są podmioty, które wymagają potwierdzenia określonych standardów produkcji, przy czym certyfikacja w zakresie produkcji i handlu produktów rolnych jest już praktyką powszechną, nie zaś wyjątkową.

Prawidłowo także zauważył Prezesa ARiMR, że udzielenie pomocy finansowej grupie, która została utworzona z byłych członków grupy producentów rolnych, która już skorzystała z pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" doprowadziłoby do obejścia limitu pomocy określonych w cytowanym wyżej załączniku I do rozporządzenia 1698/2005. Ograniczenia dotyczące limitu pomocy wynikające z przepisów wykonawczych dot. przedmiotowego działania zostały wprowadzone po to aby wesprzeć możliwie dużą liczbę podmiotów i producentów w ramach środków przeznaczonych na ten cel.

Mając powyższe na względzie Sąd zgadza się z Prezesem ARiMR, że nie było podstaw aby uznać, że celowe było tworzenie kolejnego podmiotu (grupy producenckiej) do prowadzenia takiej samej działalności, która była już prowadzona przez inny podmiot. W tej sytuacji oczywistym staje się wniosek, że powołanie nowej grupy producentów, tj. U. sp. z o.o., miało na celu jedynie uzyskanie dodatkowego wsparcia finansowego niezgodnego z założeniami działania "Grupy producentów rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013. Powyższe działania zostały podjęte w celu stworzenia nowego podmiotu mogącego ubiegać się o wsparcie w ramach działania "Grupy producentów rolnych" i uzyskiwania wsparcia na poziomie już niedostępnym dla U. sp. z o.o. (pięcioletni limit czasowy oraz limit pomocy zawarty w rozporządzeniu nr 1698/2005), a nie potrzebą dostosowania procesu produkcyjnego do wymogów rynkowych, wspólnego wprowadzania towarów do obrotu, centralizacją sprzedaży, ustanowienia wspólnych zasad dotyczących informacji o produkcie, co rzutuje na ocenę spełnienia celu określonego w treści art. 35 ust. 1, lit a-c rozporządzenia 1698/2005. Dodatkowo trzeba wyjaśnić, że to Grupa otrzymuje określoną pomoc finansową, jednakże nie można tracić z pola widzenia faktu, że taką pomoc otrzymują pośrednio także sami producenci rolni skupieni w grupie. Tym samym można uznać, że spółka (podobnie jak spółdzielnia) jest tylko formą prawną podmiotu, który otrzymuje pomocy. Dlatego też skoro istnieje wymóg przynależności tylko do jednej grupy w zakresie danego produktu lub grupy produktów, to nie można dopuścić do sytuacji, że ten wymóg jest obchodzony w ten sposób, że się występuje i następnie także likwiduje jedną grupę (Grupę ... A. sp. z o.o.) i zawiązuje się grupę kolejną.

Co więcej oprócz powyżej wskazanych powiązań kapitałowo-osobowych, także pozostałe ustalenia ewidentnie wskazują, że strona w sposób sztuczny stworzyła określony stan faktyczny, którego celem było uzyskanie pomocy.

W myśl § 7 ust. 2 pkt 1 lit c i § 8 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego Grupa zobowiązana jest nie tylko do wykazania przychodów netto ze sprzedaży produktów lub grupy produktów, ze względu na które Grupa została utworzona, i wytworzonych w gospodarstwach jej członków oraz sprzedanych odbiorcom niebędącym członkami Grupy, ale także, iż sprzedaż ta powodowała wprowadzenie tych produktów na rynek.

Zgodnie z Wykazem faktur VAT i rachunków (załącznik nr 3 do wniosku o płatność) w zasadzie jedynym odbiorcą produktów była Grupa ... A. sp. z o.o., której jedynym udziałowcem jest wyżej prezentowana spółka H. sp. z o.o. (w wykazie jest jedna sprzedaż do innego podmiotu, tj. do Związku Producentów Rolnych). Tym samym pośrednio E. H. jest jedynym odbiorcą produktów od Grupy, w której jest członkiem jako osoba fizyczna, jak również pośrednio poprzez spółki z o.o., w których jest udziałowcem lub członkiem zarządu.

W myśl art. 4 § 1 pkt 4 lit. d) k.s.h. za spółkę dominującą uznajmy spółkę handlową w przypadku, gdy: członkowie jej zarządu stanowią więcej niż połowę członków zarządu innej spółki kapitałowej (spółki zależnej) albo spółdzielni (spółdzielni zależnej). Skoro E. H. jest jedynym udziałowcem H. sp. z o.o. (i członkiem jej zarządu uprawnionym do samodzielnej reprezentacji), a spółka ta jest jedynym udziałowcem Grupy ... A. sp. z o.o., będącym jedynym odbiorcą produktu, to powyższe świadczy, że ta sama grupa osób zarządza ww. podmiotami, a tym samym produktem, gdyż osoby te mają bezpośredni wpływ na jego dystrybucję. Zatem zasadna była konstatacja organu wskazująca, że fakt powiązań osobowych między Grupą ... A. sp. z o.o., a Grupą, powoduje, że Grupa dokonuje transakcji, które nie skutkują wprowadzeniem produktów do obrotu (na rynek). Grupa dokonuje sprzedaży jedynie pomiędzy wzajemnie powiązanymi podmiotami. Sprzedaż całości produkcji do Grupy ... A. sp. z o.o., nie może stanowić podstawy wyliczenia pomocy dla Grupy. Zatem, przychód netto pochodzący ze sprzedaży do tego podmiotu, nie może być brany pod uwagę przy obliczaniu dla skarżącej, płatności z tytułu pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych, gdyż w ten sposób Grupa nie wprowadza produktów do obrotu (na rynek). Dopiero członek Grupy (E. H.), dysponując całością produkcji od wszystkich członków Grupy, pod szyldem innego podmiotu wprowadza produkty na rynek. Powyższe świadczy, iż nie został spełniony cel określony w art. 35 ust. 1 lit b) rozporządzenia 1698/2005, dotyczący wspólnego wprowadzania towarów do obrotu, tym samym zostały spełnione przesłanki świadczące o stworzeniu przez spółkę sztucznych warunków w celu uzyskania korzyści finansowej.

Fakt, że E. H. występuje pośrednio w roli zarówno sprzedającego, jak i kupującego produkty wytworzone przez Grupę może powodować, iż sztucznie będą ustalane ceny skupu produktu (poprzez wpływ na decyzję), a jak wynika z przepisów art. 35 ust. 2 rozporządzenia 1698/2005 wsparcia udziela się w postaci zryczałtowanej pomocy w formie rocznych rat przez okres pierwszych 5 lat przypadających po dacie, w której grupa producentów została uznana. Oblicza się je na podstawie rocznej produkcji grupy skierowanej na rynek do pułapu określonego w załączniku do ww. rozporządzenia. Zatem wartość netto sprzedanych produktów ma bezpośredni wpływ na wysokość pomocy finansowej. E. H. ma natomiast, jak prawidłowo zauważył organ, możliwość wywierania decydującego wpływu na działalność Grupy, trzech spółek prawa handlowego, będących członkami Grupy, spółkę będącą w zasadzie jedynym odbiorcą produktu od Grupy, jak również na prowadzoną przez siebie działalność. Mogła ona zatem osiągnąć cele, tj. dostosowanie do wymogów rynkowych procesu produkcyjnego i produkcji, czy ustanowienie wspólnych zasad dotyczących informacji o produkcji, ze szczególnym uwzględnieniem zbiorów i dostępności bez konieczności utworzenia grupy producentów rolnych.

Powyższe także ewidentnie potwierdza, że powodem, dla których zawiązano GPR U. sp. z o.o., była jedynie chęć uzyskania dodatkowej pomocy, która już Grupie ... A. sp. z o.o. nie przysługiwała. Co więcej podmiot ten po otrzymaniu pomocy z Unii Europejskiej posiada określoną renomę, która umożliwia funkcjonowanie na rynku, a więc był zdolny do dalszego prawidłowego funkcjonowania i nie było potrzeby zarówno wychodzenia z tego podmiotu dwóch spółek zależnych od małżonków H. i zawiązywania nowego bytu.

Prezes ARiMR zasadnie również zwrócił uwagę, że pomiędzy członkami Grupy zachodzą bardzo duże dysproporcje w zakresie prowadzonych przez nich produkcji rolnych. W uzasadnieniu decyzji w formie tabelarycznej jednoznacznie wskazał, że trzech członków wytwarza blisko 100% produktów Grupy, w tym dwóch, którzy wcześniej byli członkami grup A., tj. R. sp. z o.o. – 73,82 % całej produkcji, H.-Agro sp. z o.o. 15,50 % (trzeci to: K. sp. z o.o. – 10,14%. Tym samym dwóch członków Grupy sprzedaje do niej produkcję będąca na poziomie niecałego 1% całej wytworzonej w gospodarstwach członków produkcji (E. H. – 0,29% i K. K. – 0,24 %). Powyższe pozwala na stwierdzenie, że osoby fizyczne będące członkami Grupy weszły do Grupy jedynie w celu spełnienia wymagania minimalnego limitu członków określonego rozporządzeniu w sprawie wykazu produktów i tym samym stanowią koleiny element wskazujący na stworzenie sztucznych warunków.

Co więcej prawidłowo także organ II instancji zwrócił uwagę na Plan działania Grupy, który wykazuje, że skarżąca przewiduje jedynie minimalny wzrost produkcji, a przewidywane przychody ze sprzedaży w roku 2018 mają być niższe niż w pierwszym roku działalności. Jedynym źródłem poprawy kondycji finansowej ma być dotacja otrzymywana corocznie od ARiMR, nie zaś zwiększanie potencjału produkcyjnego czy poprawy jakości produktów wytwarzanych w gospodarstwach członków Grupy. Z dokumentu tego wynika również, że głównymi odbiorcami zbóż i rzepaku będą firmy, z którymi członkowie współpracują od lat. Fakt ten ewidentnie pokazuje, że utworzenie Grupy nie wniosło żadnych zmian w funkcjonowaniu gospodarstw jej członków, a zatem Grupa stanowi jedynie sztuczną jednostkę w cyklu produkcyjno-sprzedażowym, nieprzynoszącą wartości dodanej dla produkcji członków Grupy. Jest to ogniwo nieuzasadnione procesem gospodarczym i realiami rynkowymi, utworzone w celu uzyskania korzyści finansowej.

Dodatkowo Prezes ARiMR także prawidłowo ustalił, że R. sp. z o.o. ma podpisane z pozostałymi członkami Grupy umowy współpracy w zakresie upraw rolnych (patrz Raporty z kontroli członków grupy oraz umowy).. Zgodnie z umowami spółka ta - przy wykorzystaniu własnych pracowników, maszyn i urządzeń oraz innych środków w szczególności materiału siewnego oraz środków ochrony roślin - będzie wykonywała kompleksowe prowadzenie upraw na nieruchomościach zlecającego, w tym: uprawa ziemi (w szczególności orka, siew, i inne), zabiegi ochrony roślin, nawożenie oraz prace żniwne. Dlatego też zasadnie organ odwoławczy stwierdził, że skoro tylko jeden z członków Grupy dysponuje parkiem maszynowym, materiałem siewnym oraz środkami ochrony roślin, które umożliwiają produkcję, to inne podmioty nie posiadają samodzielności w prowadzeniu działalności ze względu na produkty, na które Grupa została utworzona wskazuje, a celem Grupy było wyłącznie spełnienie wymogów formalnych dotyczących centralizacji sprzedaży i uzyskania pomocy finansowej w ramach systemu wsparcia. Oczywiście te powyższe drobne elementy same sobie nie są niezgodne z prawem powszechnie obowiązującym. Jednakże te poszczególne elementy układają się w określoną całość, która w sposób jednoznaczny wskazują na cel takiego działania, który to cel jest nie do zaakceptowania w kontekście art. 4 ust. 8 rozporządzenia 65/2011.

Sąd natomiast nie podziela stanowiska organu w kwestii braku produkcji przez E. H., K. sp. z o.o., jak i K. K. przed zawiązaniem Grupy. Z wyjaśnień bowiem Grupy - którym organ nie zaprzecza - wynika, że całość ich produkcji za 2013 rok, a więc rok w którym grupa dopiero zawiązał się (Grupa powstała 17 grudnia 2013r.) został sprzedany U. sp. z o.o. A więc produkty wytworzone w 2013 r. (przed zawiązaniem Grupy) zostały wprowadzony na rynek (przy założeniu prawidłowej gospodarki i nie stworzeniu sztucznych warunków). Zwrócić bowiem należy uwagę, że zbiór płodów rolnych dla których grupa zawiązała się musiał odbyć się jeszcze przed zawiązaniem Grupy, tj. w miesiącach letnich. Tym samym nie można twierdzić, że ww. podmioty nie produkowały i następnie nie sprzedawały swoich produktów. Organy orzekające po otrzymaniu wyjaśnień skarżącej nie uznały za konieczne ich dodatkowej weryfikacji, czy też dodatkowego uzyskania informacji dotyczących lat poprzedzających rok 2013. Dlatego też argumentacja przedstawiona przez organ odwoławczy w tym zakresie została przedstawiona w oparciu o niepełny materiał i nie mogła stanowić podstawy do odmowy przyznania wnioskowanych środków. Powyższe jednakże, w kontekście pozostałych argumentów, nie ma żadnego znaczenia, gdyż pozostałe ustalenia jednoznacznie wskazują na sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania pomocy.

Sąd zwraca uwagę, że sztuczność stworzenia warunków do uzyskania płatności polega na tym, że pozornie takie działanie mieści się w granicach prawa, jednakże celem takiego działania jest tylko chęć uzyskania płatności. Działanie takie natomiast nie ma żadnego uzasadnienia ekonomicznego, oprócz chęci otrzymywanie pomocy. Potwierdzenie jednocześnie powyższej argumentacji jest obecne prawodawstwo, które już w sposób jednoznaczny zakazuje udzielania pomocy Grupom, w skład których wchodzą członkowie będący producentami jednego produktu lub grupy produktów, którzy byli wcześniej członkami grupy producentów rolnych (patrz § 3 ust. 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 2 sierpnia 2016 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie grup producentów i organizacji producentów" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020; Dz.U., poz. 1284). Co więcej obecnie obowiązujące przepisy także w innych aspektach są bardziej rygorystyczne (patrz np. art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy o grupach). Wobec jednak faktu, że powyższe przepisy prawne nie obejmowały strony, to zasadnie organy orzekające odmówiły przyznania płatności stosując instytucję sztucznego stworzenia warunków do uzyskania płatności.

Zgodnie z cyt. wyżej art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 nie naruszając przepisów szczegółowych, nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia. Europejski Trybunału Sprawiedliwości (szósta izba) w wyroku z 12 września 2013 r., C-434/12, wyjaśnił, że wskazany art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 należy interpretować w ten sposób, że przesłanki stosowania tego przepisu wymagają istnienia elementu obiektywnego oraz subiektywnego. W ramach pierwszego z tych elementów do organów rozstrzygających w sprawie należy rozważenie obiektywnych okoliczności danego przypadku pozwalających na stwierdzenie, że nie może zostać osiągnięty cel zamierzony przez system wsparcia Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich. W ramach drugiego elementu natomiast należy rozważenie obiektywnych dowodów pozwalających na stwierdzenie, że poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności ubiegający się o taką płatność zamierzał uzyskać korzyść sprzeczną z celami tego systemu. W tym względzie organ może oprzeć się nie tylko na elementach takich jak więź prawna, ekonomiczna lub personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w podobne projekty inwestycyjne, lecz także na wskazówkach świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami, co w niniejszej sprawie zostało uczynione.

Podkreślenia wymaga, że członkostwo w grupie producentów rolnych nie jest obowiązkiem, a wszystkie warunki i zobowiązania wynikające z tego członkostwa, prowadzące do uzyskania płatności z tytułu pomocy finansowej, członkowie grupy przyjmują dobrowolnie. Kluczowym warunkiem jednakże jest spełnianie celów określonych zarówno w prawie unijnych jak i krajowym. Sama pomoc finansowa jest udzielana wówczas, gdy grupa nie tylko jest zarejestrowana, ale także funkcjonuje zgodnie z celami, dla których została utworzona.

Zdaniem Sądu, działania podjęte przez grupę w okresie objętym wnioskiem istotnie wskazują, że skarżąca wypełniła, zarówno obiektywny warunek wskazujący na stworzenie sztucznych warunków do otrzymania pomocy, poprzez utworzenie grupy niezgodnie z celami wskazanymi w art. 35 ust. 1 lit. a –c (a w szczególności pkt b -wszystkie te bowiem cele mogła realizować w poprzedniej grupie), a w ocenie także Sądu w celu ominięcia ograniczenia wynikającego z art. 35 ust. 2 rozporządzenia 1698/2005 oraz subiektywny warunek do uznania, poprzez wykazanie, że cały ciąg zdarzeń poprzedzających utworzenie grupy był zaplanowanym działaniem, które miało za cel w konsekwencji uzyskanie płatności sprzecznej z ograniczeniami związanymi ze wsparciem oraz jego celami. Podkreślenia wymaga, że wszystkie cele wskazane w powołanym przepisie mogła realizować w poprzedniej grupie.

Sąd w tym miejscu wskazuje, że organ administracji mimo formalnego nie wskazania art. 35 ust. 2 rozporządzenia 1698/2005 jako przepisu, którego dyspozycji strona w sposób sztuczny omija, to w ocenie składu orzekającego uzasadnienie decyzji na naruszenie tego przepisu wskazuje. Zatem wada ta nie mogła doprowadzić do uwzględnienia skargi, gdyż nieprawidłowość ta nie miała wpływu na wynik sprawy.

Wszystkie wskazane wyżej okoliczności, w ocenie Sądu, potwierdzają zasadność stanowiska organu przedstawionego w zaskarżonej decyzji.

Przechodząc do analizy zawartych w skardze zarzutów naruszenia prawa procesowego, to należy wskazać, że stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo. Wbrew zarzutom skargi organy obydwu instancji prawidłowo oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy w kontekście sztucznego stworzenia przez stronę warunków wymaganych do otrzymania płatności. Zgodnie z treścią art. 21 ust. 1 i ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Organ, przed którym toczy się postępowanie stoi na straży praworządności i jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a zgodnie z ust. 3 tego przepisu strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Zatem z treści ww. przepisu wynika, że organ działa na podstawie k.p.a., z zastrzeżeniem pewnych odmienności, do których należy brak związania treścią art. 7 i 77 § 1 k.p.a., zatem zawarty w skardze zarzut dotyczący ich naruszenia nie jest zasadny. Obowiązkiem organu jest natomiast rozpatrzenie całego materiału dowodowego, co w ocenie Sądu miało miejsce w sprawie. Organy, w tym organ II instancji, odniósł się do wszystkich dokumentów i dowodów zgromadzonych w sprawie i dokonał oceny ich znaczenia dla podjętego rozstrzygnięcia.

Nie znajduje również uzasadnienia zarzut naruszenia art. 107 § 3 oraz art. 11 k.p.a. Wbrew zarzutom skarżącej organ II instancji właściwie ustalił stan faktyczny w odniesieniu do sztucznie stworzonych warunków w celu uzyskania pomocy oraz wskazał mające w sprawie zastosowanie przepisy prawa krajowego i unijnego. Dokonując ponownej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, Prezes ARiMR w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyczerpująco wyjaśnił podjęte rozstrzygnięcie opierając argumentację na zgromadzonym materiale dowodowym. Nie naruszył tym samym również art. 80 k.p.a. oraz art. 21 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy o wspieraniu rozwoju.

Za niezasadne uznać również należało zarzuty dotyczące naruszenia art. 8 oraz 110 k.p.a., a także art. 16 k.p.a. Zdaniem strony kwestia ewentualnego stworzenia sztucznych warunków do otrzymania płatności powinna i była zweryfikowana przez Dyrektora Oddziału przed wydaniem decyzji z ... czerwca 2014 r. o przyznaniu pomocy. Wówczas nie budziła żadnych wątpliwości organu. W związku z czym działania organu utwierdziły Grupę w przekonaniu, że sposób jej organizacji (skład członkowski) są zgodne z przepisami.

Wyjaśnić w tym miejscu należy, że postępowanie w sprawach przyznawania pomocy w ramach działania "Grupy producentów rolnych" jest podzielone na dwa etapy. Pierwszy to przyznanie pomocy, który zarazem jest warunkiem obligatoryjnym do przyznawania w kolejnych latach płatności, a drugi to przyznanie środków finansowych z tytułu pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych. Decyzja o przyznaniu pomocy finansowej wydawana jest po sprawdzeniu spełnienia przez Grupę określonych § 3 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego wymogów formalnych, zaś wniosek o płatność składany jest po upływie konkretnego okresu faktycznej działalności Grupy i realizacji przyjętego przez nią celu działania. Tak więc, składając wnioski o płatność ARiMR wszczyna nowe postępowanie administracyjne. Mając na uwadze powyższe, fakt przyznania pomocy finansowej w latach ubiegłych nie jest gwarancją otrzymania płatności w całym pięcioletnim okresie na który pomoc została przyznana.

Podkreślić należy, że dopiero wraz z wnioskiem o przyznanie płatności składanych jest szereg dokumentów na podstawie, których ARiMR może wywieść konkretne wnioski w zakresie stworzenia sztucznych warunków przez stronę. Ponadto, na etapie oceny wniosku o przyznanie płatności przeprowadzana jest kontrola, m.in. w siedzibie Grupy, podczas której sprawdzane są dokumenty do których organ nie miał dostępu na etapie weryfikacji wniosku o przyznanie pomocy. Tym samym, brak jest możliwości, aby przed rozpatrzeniem dostarczanych do wniosku o płatność dokumentów ARiMR mogła stwierdzić zaistnienie okoliczności świadczących o stworzeniu sztucznych warunków przez stronę.

Należy zwrócić uwagę, iż w trakcie badania mogą zostać ujawnione fakty, które dotychczas nie były brane pod uwagę przy wydawaniu decyzji, a są istotne dla rozstrzygnięcia. Art. 21 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 ustawy o wspieraniu stanowi, iż: "W postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: stoi na straży praworządności; jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy." Tym samym ARiMR zobowiązana jest rozpatrzyć ponownie całość materiału dowodowego.

Wskazać ponadto należy, iż organ dokonujący płatności (organ Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa) ma obowiązek badać, w każdym kolejnym roku czy spełnione są warunki do otrzymania kolejnej części pomocy. Sam fakt formalnego istnienia Grupy, nie może stanowić wystarczającego warunku do uzyskania płatności. W wypadku wystąpienia przesłanki wskazującej na stworzenie przez stronę sztucznych warunków brak jest podstaw do przyznania płatności (podobnie NSA w wyroku z 28 lutego 2013 r., II GSK 2138/11 – orzecznia.nsa.gov.pl). Organy ARiMR wydając decyzje o płatności zobowiązane są sprawdzić, czy wnioskodawca został wpisany do rejestru grup producentów rolnych, jak również, czy spełnia kryteria przyznania pomocy określone w przepisach wspólnotowych oraz, czy nie występują określone w przepisach wspólnotowych przesłanki do odmowy wypłaty pomocy. Badanie zasadności wypłaty pomocy za konkretny okres obejmuje ustalenie prawidłowości złożonego wniosku, jak również tego, czy spełnione są cele działania Grupy określone przepisami krajowymi i unijnymi.

Odmienną kwestią jest spełnienie formalnych warunków do uzyskania statusu grupy producentów rolnych (o czym decydował właściwy miejscowo marszałek województwa), a odmienną spełnienie przesłanek do otrzymania pomocy finansowej w ramach PROW określonych w przepisach wspólnotowych i krajowych czy też otrzymania płatności za kolejny rok. Przeciwna interpretacja prowadziłyby do sytuacji, w której rola organu sprowadzona zostałaby wyłącznie do naliczenia wysokości pomocy, gdyż sam fakt wpisania grupy do rejestru prowadzonego przez marszałka województwa oraz otrzymania decyzji o udzieleniu pomocy na 5 lat, przesądzałby o zasadności przyznania płatności. Taką interpretację wyklucza jednak cytowany powyżej art. 4 ust. 8 rozporządzenia 65/2011, który nakazuje badanie, czy przyznanie płatności nie jest konsekwencją stworzenia przez danego beneficjenta sztucznych warunków.

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie doszło zatem do naruszenia zasady wynikającej z art. 8 i 16 k.p.a. Decyzja organu II instancji o odmowie przyznania płatności za pierwszy rok działalności grupy została wydana bowiem na podstawie prawidłowo zastosowanych przepisów zarówno prawa materialnego jak i procesowego. Raz jeszcze podkreślić należy, iż postępowanie w sprawie przyznania płatności za kolejny rok działalności grupy jest odrębną sprawą administracyjną. Tym samym także Sąd nie podziela stanowiska wyrażonego w wyroku z 28 marca 2017r., II GSK 2528/15. Stanowisko to nie jest jeszcze stanowiskiem przeważającym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Zasadniczy nurt orzeczniczy w tej materii obecnie się kształtuje. Sąd natomiast stoi na stanowisku, że istnieje możliwość odmawiania płatności, mimo że w obiegu prawnym funkcjonuje decyzja przyznająca pomoc na pięcioletni okres.

W powyższym kontekście niezasadnie również strona podnosi, że organ wydając decyzję o przyznaniu pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" na pięcioletni okres związany jest jej treścią w momencie wydawania decyzji o przyznaniu płatności za poszczególne lata działalności grupy, tj. nie może badać kwestii stworzenia sztucznych warunków do otrzymania płatności. Należy w tym miejscu także wyjaśnić, że art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 wskazujący na brak podstaw do przyznania płatności w wypadku stworzenia sztucznych warunków posługuje się terminem "płatność", a nie terminem "pomoc", co wskazuje na etap weryfikacji przez organ sytuacji faktycznej sprawy, a więc etap związany z przyznaniem płatności (ustaleniem jej wysokości), a nie etap z związany z przyznaniem pomocy (formalnym spełnienie warunków przyznania pomocy).

W tym miejscu należy także zauważyć, że pomoc udzielana w ramach działania "Grupy producentów rolnych" jest pomocą publiczną, a więc taką pomocą, która co do zasady jest niedozwolona, gdyż tylko wyjątkowo prawodawca unijny dopuszcza udzielenie takiej pomocy. W sprawie zgodnie z art. 89 ust. 1 rozporządzenia 1698/2005 z zastrzeżeniem innych przepisów niniejszego tytułu, art. 87-89 Traktatu (art. 107-109 TfUE) mają zastosowanie do wsparcia udzielonego przez Państwa Członkowskie na rozwój obszarów wiejskich. Jednakże bez uszczerbku dla art. 89 niniejszego rozporządzenia art. 87, 88 i 89 Traktatu nie mają zastosowania do płatności dokonywanych przez państwa członkowskie zgodnie z niniejszym rozporządzeniem w ramach art. 36 Traktatu. Tym samym tylko pełna zgodność udzielanej pomocy z rozporządzeniem 1698/2005 umożliwiała wypłatę tej pomocy stronie. Takiej natomiast zgodności, zgodnie z tym co zostało wskazane wyżej, nie stwierdzono. A więc udzielenie płatności byłoby sprzeczne z tym rozporządzeniem i tym samym stanowiłoby niedozwoloną pomoc publiczną.

Ponadto nawet przyznając rację stronie w zakresie naruszenia przez organ art. 8 k.p.a., czego Sąd nie akceptuje, to w ocenie składu orzekającego niedopuszczalne byłoby przyznanie płatności za pierwszy rok działalności, gdyż byłoby to sprzeczne ze wskazanymi wyżej przepisami unijnymi, a uzyskana w ten sposób płatność stanowiłaby płatność nienależną stronie.

Reasumując, w ocenie Sądu, wszystkie kwestie sporne zostały przez organ wyjaśnione i uzasadnione w sposób zgodny z wykładnią prawa dokonaną również w przytoczonych orzeczeniach. Wyjaśniono zarówno dlaczego pomimo spełnienia formalnych warunków do uzyskania pomocy grupa nie realizuje celów wsparcia, zaś jej powstanie i sposób działalności miały na celu wyłącznie obejście przepisów prawa. Poprzez wykazanie chronologii zdarzeń poprzedzających powstanie grupy organ II instancji w sposób czytelny odniósł się zaś do elementu subiektywnego - zamiaru uzyskania korzyści majątkowej sprzecznej z celami wsparcia.

Sąd nie dopatrzył się ponadto naruszenia przez organ przepisów postępowania, które zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 c) p.p.s.a. powinno prowadzić do uwzględnienia skargi. W kontekście powyższych przepisów nie dają podstaw do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia podniesione przez skarżącą zarzuty. Należy bowiem podkreślić, że stosownie do treści powołanego wyżej przepisu p.p.s.a. podstawą do uwzględnienia skargi może być naruszenie przepisów postępowania tylko wtedy, gdy uchybienie to wywarło istotny wpływ na wynik sprawy.

Z tych względów, w oparciu o art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.