Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 96/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2021-06-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 217 i art. 218
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Mierzejewski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść Sędzia WSA Alina Dominiak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 10 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi P. Z. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia 15 grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie wydania zaświadczenia z przebiegu interwencji oddala skargę.


UZASADNIENIE

P. Z. (dalej jako "wnioskodawca", "strona" albo "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia 15 grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia z przebiegu interwencji funkcjonariuszy Policji w dniach 20 marca i 1 maja 2020 r..

W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne:

W dniu 14 maja 2020 r. P. Z. złożył w Komendzie Powiatowej Policji w [...] wniosek o wydanie zaświadczenia o przebiegu interwencji przy ul. [...] w [...]:

- st. post. [...] w dniu 20 marca 2020 r. w godzinach 17.00 - 18.00;

- st. sierż. [...] oraz sierż. [...] w dniu 1 maja 2020 r. w godzinach 9.00 - 10.00.

W odpowiedzi na wniosek Kierownik Rewiru Dzielnicowych Wydziału Prewencji KPP w [...] poinformował wnioskodawcę, iż w okresie od dnia 1 marca 2020 r. do 2 maja 2020 r. pod wskazanym adresem odnotowano interwencję Policji. Powołując się na przepisy o ochronie danych osobowych odmówiono wnioskodawcy udzielenia jakichkolwiek informacji wskazując przy tym, że udzielenie informacji znajdujących się w zbiorach uprawnionych do tego organów lub instytucji może nastąpić wyłącznie na podstawie poszczególnych przepisów, jak również przez uprawnione do tego organy, np. sąd lub prokuraturę. Jednocześnie wskazano, że aby otrzymać przedmiotowe zaświadczenie należy w pierwszej kolejności zwrócić się z pismem do właściwego sądu lub prokuratury z prośbą, aby organ ten wystosował stosowne pismo o udzielenie takiej informacji do KPP w [...].

Na powyższe pismo P. Z. złożył zażalenie, któremu organ administracji

nie nadał biegu. W konsekwencji do organu wyższej instancji wpłynęło ponaglenie

w związku z bezczynnością organu pierwszej instancji. Wcześniej, pismem z dnia 4 czerwca 2020 r. Zastępca Komendanta Powiatowego Policji w [...] poinformował wnioskodawcę, że wobec udzielenia odpowiedzi pisemnej w sprawie złożonego wniosku nie stosowano postępowania w sprawie wydawania zaświadczeń.

Postanowieniem z dnia 21 września 2020 r. nr [...] wydanym na podstawie art. 138 § 2 w zw. z art. 123 – 126 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "k.p.a.") Komendant Wojewódzki Policji w [...] uchylił w całości postanowienie wydane przez Zastępcę Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia 4 czerwca 2020 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi wskazując, że przedmiotowe postępowanie powinno zakończyć się wydaniem zaświadczenia bądź wydaniem postanowienia o odmowie jego wydania, co nie nastąpiło. Ponadto w sprawie nie została uiszczona opłata skarbowa, a wniosek zawierał braki formalne (brak wskazania interesu prawnego).

Pismem z dnia 30 września 2020 r. Komendant Powiatowy Policji w [...] zwrócił się pisemnie do P. Z. o uzupełnienie wniosku poprzez określenie na czym polega interes prawny do wydania zaświadczenia o żądanej treści.

W dniu 15 października 2020 r. wnioskodawca uzupełnił przesłany wniosek wskazując, że oczekuje wydania zaświadczenia o przebiegu interwencji

ww. funkcjonariuszy Policji w sprawie uniemożliwienia kontaktów z dzieckiem, bowiem w związku ze sprawą o uniemożliwienie kontaktów z dzieckiem przysługuje mu interes prawny w uzyskaniu potwierdzenia przebiegu interwencji w rozumieniu art. 217 § 1

pkt 2 k.p.a. Wnioskodawca podniósł, że w przypadku niewykonywania lub niewłaściwego wykonywania orzeczenia lub ugody przez osobę, pod której pieczą dziecko pozostaje sąd opiekuńczy może zagrozić jej nakazaniem zapłaty na rzecz osoby uprawnionej do kontaktu z dzieckiem oznaczonej sumy pieniężnej za każde naruszenie obowiązku, a w sprawie egzekucji wykonywania kontaktów z dzieckiem stosuje się art. 59815 – 59822 ustawy – Kodeks postępowania cywilnego (dalej w skrócie jako "k.p.c.). Wnioskodawca oświadczył ponadto, że podejmie stosowne działania w celu wykonania orzeczenia sądu określającego sposób wykonywania tych kontaktów. Zaświadczenia potwierdzające fakty związane z interwencjami funkcjonariuszy Policji umożliwią wnioskodawcy ochronę jego interesów na drodze postępowania w trybie unormowań Oddziału 6 Rozdziału 2 k.p.c. Analiza poświadczonego w zaświadczeniach stanu rzeczy - faktów związanych z przebiegiem interwencji - umożliwi wnioskodawcy podjęcie decyzji o wyborze najwłaściwszej drogi prawnej dla realizacji jego praw do kontaktów z dzieckiem. Zdaniem wnioskodawcy, nie ma podstaw faktycznych do odmowy wydania zaświadczenia.

Postanowieniem z dnia 22 października 2020 r. nr [...] wydanym na podstawie art. 219 w zw. z art. 217 § i 1 i § 2 k.p.a. Komendant Powiatowy Policji w [...] odmówił wydania żądanego zaświadczenia.

Uzasadniając odmowę organ wyjaśnił, że natura prawna zaświadczenia ogranicza postępowanie tylko do takich działań, które pozwolą na urzędowe stwierdzenie znanych faktów lub stanu prawnego. Na gruncie przedmiotowej sprawy sposób, w jaki został sformułowany wniosek spowodował niemożność jego pozytywnego rozpatrzenia. Istota żądania wnioskodawcy bez wątpienia wykracza poza ramy zaświadczenia. Wnioskodawca usiłował bowiem wymóc na organie wydanie zaświadczenia o treści zawierającej elementy ocenne i nieznajdującej swojego odzwierciedlenia w prowadzonym przez organ ewidencjach, rejestrach bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Organ wskazał ponadto, że wnioskodawca w celu wykazania interesu prawnego odwołuje się do zdarzeń przyszłych, ewentualnych a nie aktualnie występujących. Interes prawny powinien zaś być skonkretyzowany a nie ewentualny. Co nadto istotne, wnioskodawca był inicjatorem obydwu interwencji i jest mu znany ich przebieg.

Po rozpoznaniu zażalenia strony, zaskarżonym postanowieniem z dnia 15 grudnia 2022 r. (nr [...]) Komendant Wojewódzki Policji w [...] utrzymał

w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu wyjaśniono m.in, że interes prawny pojawia się wówczas, gdy istnieje związek między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu, przyznającą temu podmiotowi określone prawo, którego ochrony się domaga. Przy tym interes prawny powinien być skonkretyzowany, a nie ewentualny. Interes prawny winien być realny i aktualny, tzn. winien ściśle wiązać się z aktualnymi prawami bądź obowiązkami strony, związanymi z przedmiotem postępowania lub czynnościami organu, a nie z jej zamiarami na przyszłość. Wskazany zatem przez wnioskodawcę argument odnosi się do sytuacji przyszłych, które ewentualnie mogą zaistnieć. Istotą żądania wnioskodawcy jest wydanie zaświadczenia o przebiegu interwencji funkcjonariuszy Policji dla potrzeb innego postępowania, do którego ewentualnie może dojść w przyszłości. Urzędowe potwierdzenie okoliczności przydatnych w innym postępowaniu, w którym właściwy sąd będzie samodzielnie dokonywać ustaleń, świadczy o istnieniu jedynie interesu faktycznego, polegającego

na uzyskaniu stosownych informacji od organu o przebiegu interwencji Policji,

a nie interesu opartego na prawie w uzyskaniu urzędowego potwierdzenia takich informacji w formie zaświadczenia na podstawie art. 217 k.p.a.

W tej sytuacji odmowa wydania żądanego zaświadczenia nie narusza przepisów prawa. Tryb określony w przepisach art. 217-219 k.p.a. nie dotyczy bowiem udzielania informacji, ale odnosi się do interesu prawnego strony lub wymaganej przez przepis prawa potrzeby uzyskania urzędowego potwierdzenia w drodze zaświadczenia określonych faktów lub stanu prawnego.

Dodatkowo Komendant Wojewódzki Policji w [...] podkreślił, że jeśli przepis prawa nie wymaga urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego w drodze zaświadczenia właściwego organu administracji, to organ administracji publicznej jest obowiązany przyjąć od strony oświadczenie (art. 75 § 2 k.p.a.). Przedstawione przez wnioskodawcę okoliczności dotyczące uzyskania przedmiotowego zaświadczenia nie wskazują na istnienie przepisu prawa wymagającego uzyskania omawianego zaświadczenia. P. Z. był inicjatorem wymienionych interwencji Policji i jest mu znany ich przebieg.

W konsekwencji aktualny pozostaje pogląd organu pierwszej instancji, że przedmiotowy wniosek o wydanie zaświadczenia spowodował niemożność jego pozytywnego rozpatrzenia, bowiem istota żądania strony wykracza poza ramy zaświadczenia. Z uwagi na charakter zaświadczenia, który w istocie sprowadza się do przeniesienia danych ze znajdujących się w posiadaniu organu rejestrów, ewidencji

i innych zbiorów danych do treści zaświadczenia, w orzecznictwie sądowoadministracyjnym zwraca się uwagę, że jeżeli problematyka, której dotyczy zaświadczenie jest sporna, wydanie zaświadczenia zgodnie z żądaniem strony jest niemożliwe. Zaświadczenie nie może rozstrzygać bowiem czegokolwiek, żadnych kwestii spornych. To, co ma potwierdzać musi być zatem oczywiste i wynikające

w sposób bezsporny z tych dokumentów.

Na marginesie dodano, że postępowanie wyjaśniające, o którym mowa

w art. 218 § 2 k.p.a., a do którego odnosi się wnioskodawca w piśmie z dnia 9 października 2020 r., spełnia jedynie pomocniczą rolę przy ustalaniu treści zaświadczenia, a jego przedmiotem powinno być ustalenie, jakiego rodzaju ewidencje, rejestry i inne zbiory danych mogą zawierać żądane przez wnioskodawcę okoliczności i ustalenie ich dysponentów. Postępowanie to ma na celu usunięcie wątpliwości co do znanych, bo istniejących już faktów lub stanu prawnego, a nie zmierzać do ustalenie nowego stanu prawnego, czy też zmierzać do oceny danej sytuacji.

W skardze na powyższe ostanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] P. Z. wniósł o uchylenie obu wydanych w sprawie postanowień w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania według spisu kosztów lub według norm przepisanych.

Skarżący zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść zaskarżonego postanowienia, to jest art. 219

w zw. z art. 217 § 1 i § 2 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwego postanowienia opartego na błędnej (zawężającej) wykładni zawartej w przepisie art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. przesłanki uzasadniającej wydanie zaświadczenia (interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego).

W uzasadnieniu skargi zwrócono uwagę, że organ II instancji oparł się niemal

w całości na argumentacji prawnej zawartej w wyroku WSA w Gdańsku z dnia

29 stycznia 2020 r. (sygn. akt II SA/Gd 385/19). Powołując się na przytoczony judykat organ pominął jednak kluczową okoliczność, że wyrok ten dotyczył odmiennego stanu faktycznego oraz - co istotniejsze - całkowicie odmiennego stanu prawnego, w którym osoba wnioskująca o wydanie zaświadczenia dążyła do "uzyskania urzędowego potwierdzenia, że budynek przy ul. F. ma charakter budynku mieszkaniowego jednorodzinnego, oczekując, że organ w toku postępowania wyjaśniającego winien do tego rodzaju wniosków dojść i wydać zaświadczenie to odzwierciedlające".

Jak słusznie wskazano w cytowanym judykacie: "zaświadczenie nie może zatem rozstrzygać istnienia lub nieistnienia faktów lub określonego stanu prawnego w sytuacji, gdy jest on sporny. W niniejszej sprawie ujawniły się natomiast zasadnicze rozbieżności i spór pomiędzy skarżącym i organem, którego rozstrzygnięcia skarżący błędnie oczekiwał w postępowaniu prowadzonym w trybie przepisów art. 217 k.p.a.

i następnych".

Taki stan faktyczny i prawny jest istotnie odmienny od sytuacji w zawisłej sprawie, w której wniosek o wydanie zaświadczenia dotyczy stwierdzenia konkretnego

i niespornego stanu faktycznego, jakim był przebieg dwóch interwencji funkcjonariuszy Policji.

Przytaczając obszerne fragmenty orzeczenia wydanego w sprawie dotyczącej wniosku o zaświadczenie o tak odmiennym zakresie i charakterze jak w zawisłej sprawie, organ w sposób nadmierny zawęził zawarte w art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. pojęcie: "interesu prawnego w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego". Wymogi, jakie stawia w tym zakresie organ wydają się być adekwatne do pojęcia interesu prawnego, o jakim mowa przy ustalania statusu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., a nie do interesu prawnego, o jakim mowa w art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a.

Pojęcie "interesu prawnego w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego" jest w piśmiennictwie rozumiane w mniej rygorystyczny sposób,

w którym wskazuje się, że: "Kodeks przewiduje wydanie zaświadczenia w dwóch wypadkach: po pierwsze, gdy urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa, a po drugie wówczas, gdy osoba ubiega się

o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. W opinii K. Zdun-Załęskiej, wspomniany interes prawny postrzegać należy "szeroko jako postrzeganą i spodziewaną przez osobę zainteresowaną korzyść z uzyskania żądanego zaświadczenia". Obowiązkiem organu, do którego wpływa żądanie wydania zaświadczenia jest sprawdzenie,

czy ustawowa przesłanka jest spełniona".

Postulat szerokiego rozumienia pojęcia interesu prawnego pomieszczonego

w art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. wyrażany jest również w orzecznictwie, gdzie wskazuje się, że: "interes prawny w uzyskaniu zaświadczenia wystarczająco może wynikać

z postrzeganej przez osobę ubiegającą się o zaświadczenie korzyści, jaką spodziewa się to osoba odnieść po przedstawieniu zaświadczenia innemu organowi". Pojęcie "interesu prawnego" użyte w przepisie art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. należy interpretować szeroko. Obejmuje ono każdą sytuację, w której uzyskanie urzędowego potwierdzenia określonego stanu faktycznego lub prawnego może choćby hipotetycznie, wpłynąć na prawa lub obowiązki wnioskodawcy".

Wydaje się, że rozumiany w powyższy sposób interes prawny skarżącego został w toku postępowania o wydanie zaświadczenia wykazany. Uzyskanie określonego urzędowego potwierdzenia informacji bezspornie będących w posiadaniu organu

pierwszej instancji, które to informacje są wymagane w toku postępowania sądowego dotyczącego kontaktów skarżącego z dzieckiem, należy uznać za objęte interesem prawnym, o jakim mowa w art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. Skarżący decydując się bowiem na wszczęcie postępowania sądowego dotyczącego kontaktów z dzieckiem jest zgodnie

z regulującą je procedurą zobowiązany przytoczyć wszelkie twierdzenia, fakty i dowody na ich poparcie, a od 7 listopada 2019 r., w przypadku dokumentów znajdujących się

w posiadaniu innych organów lub sądów, winien te dokumenty dołączyć do pisma inicjującego postępowanie, chyba że uprawdopodobni, iż nie może ich samodzielnie uzyskać (art. 187 § 2 pkt 4 k.p.c.). Przytoczony przepis w sposób jednoznaczny wskazuje na interes prawny w uzyskaniu zaświadczenia o przebiegu interwencji funkcjonariuszy związanej z kontaktami skarżącego z dzieckiem, pod warunkiem stosowania art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. w sposób uwzględniający podstawowe zasady postępowania administracyjnego, w tym zasadę zawartą w art. 8 k.p.a., czego

w postępowaniu organu drugiej instancji zabrakło.

W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "p.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast zgodnie z art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w oparciu o wyżej wskazane kryterium Sąd uznał, że złożona skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Rozważenia w niniejszej sprawie wymagają dwie kwestie. Po pierwsze, czy występując o wydanie przedmiotowego zaświadczenia skarżący posiadał interes prawny w jego uzyskaniu. Po wtóre należało rozważyć, czy rzeczywiście jak utrzymują to organy Policji, informacje, których stwierdzenia domagał się skarżący mogły zostać potwierdzone w formie zaświadczenia.

Poddane kontroli Sądu postanowienia wydano w oparciu o regulacje zawarte

w przepisach art. 217 - 220 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 217 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Stosownie do treści art. 217 § 2 pkt 1 i 2 k.p.a., zaświadczenie wydaje się, jeżeli:

- urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa (pkt 1),

- osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego (pkt 2).

Zgodnie z art. 218 k.p.a., w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a., organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi

o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu

(§ 1). Organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające (§ 2).

Przechodząc do oceny zasadności stanowisk organów nakreślić należy specyfikę postępowania inicjowanego wnioskiem o wydanie zaświadczenia. Co do zasady

w postępowaniu tym mają wprawdzie zastosowanie ogólne zasady postępowania administracyjnego, niemniej jednak z uwagi na jego cel, ale przede wszystkim kształtujące je uregulowania, przyjmuje się powszechnie, że postępowanie te jest postępowaniem uproszczonym i w znacznym stopniu odformalizowanym. Nie znajdują w nim zatem zastosowania reguły obowiązujące w postępowaniu w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej.

Co istotne w realiach sprawy, przytoczone przepisy regulujące procedurę wydawania zaświadczeń wskazują, że zaświadczenie służy urzędowemu potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez organ administracji publicznej ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się

w jego posiadaniu, jeżeli określona osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Tak więc osoba ubiegająca się o wydanie zaświadczenia powinna wykazać swój interes prawny lub powołać przepis prawny, dający podstawę tych starań.

Jak słusznie wskazano w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 lutego 2021 r. (sygn. akt II SAB/Wa 474/20) istnienie po stronie wnioskodawcy interesu prawnego lub przepisu prawa, który wymaga uzyskania stosownego zaświadczenia, to warunki niezbędne, jakie musi spełnić zainteresowany, by móc otrzymać stosowne zaświadczenie, przy czym warunki te mają podstawowe znaczenie wówczas, gdy organ administracji publicznej w ogóle może uczynić zadość żądaniu wnioskodawcy. Innymi słowy, warunki te mają znaczenie prawne w sprawie o wydanie zaświadczenia, gdy - obiektywnie rzecz ujmując - organ administracji publicznej jest władny zaświadczyć to, o co wnosi osoba zainteresowana. W doktrynie trafnie przyjmuje się, że nie jest to zbytek formalizmu, lecz pewien środek ograniczenia żądania zaświadczeń i posługiwania się nimi. W obrocie prawnym zaświadczenia mogą bowiem wieść samodzielny żywot, niekoniecznie odpowiadając aktualnemu stanowi faktycznemu lub prawnemu po pewnym czasie i wobec tego pewna reglamentacja ich wystawiania spełnia postulat bezpieczeństwa obrotu prawnego (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz., C. H. Beck Warszawa 2006, s. 818). Oznacza to, że w sytuacji, gdy wnioskodawca nie wykaże swego interesu prawnego w uzyskaniu zaświadczenia żądanej treści, bądź gdy nie istnieje taki przepis prawa, który wymagałby uzyskania stosownego zaświadczenia, organ administracji publicznej winien wydać postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia.

Organ administracji publicznej nie może uczynić zadość żądaniu wnioskodawcy także wtedy, gdy osoba zainteresowana domaga się potwierdzenia okoliczności faktycznych lub prawnych, według treści zawartych we wniosku, które w trybie zaświadczenia w ogóle nie mogą być potwierdzone. Wówczas

- nawet bez potrzeby badania interesu prawnego lub przepisu prawa - organ administracji publicznej, w formie postanowienia, odmawia wydania zaświadczenia żądanej treści. Należy mieć bowiem na uwadze, że zaświadczenie stanowi jedynie oświadczenie wiedzy organu. Istotą zaświadczenia jest potwierdzenie niebudzących wątpliwości danych znajdujących się w ewidencji, rejestrze lub innych zbiorach organu administracji. Innymi słowy, dopuszczalne jest wydanie zaświadczenia wyłącznie

na podstawie posiadanych przez organ danych bez potrzeby ich tworzenia, kreowania czy ustalania w drodze interpretacji, analizy lub porównania i wyprowadzania określonych wniosków. Zaświadczenie przenosi tylko już istniejące dane z rejestru, zbioru lub ewidencji do treści zaświadczenia. Wydanie zaświadczenia na podstawie

art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. jest niedopuszczalne, jeśli problematyka, której żądanie strony dotyczy, jest sporna lub gdy informacje, które zaświadczenie ma potwierdzać, mają charakter interpretacyjny lub ocenny (por.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego

z dnia 14 marca 2019 r.; sygn. akt I OSK 1225/17).

Wskazać ponadto należy, że zaświadczenie powinno stwierdzać fakty podstawowe, oczywiste, wynikające wprost z posiadanych przez organ zasobów

i znane mu z urzędu, nie wymagające przy tym nadmiernego interpretowania

i przetwarzania tak posiadanych danych. Ponadto zaświadczenie nie może zastępować innych aktów, które w obowiązującym porządku prawnym mają zastrzeżoną dla siebie właściwą formę prawną.

W tym kontekście organy Policji prawidłowo zważyły, że wnioskujący o wydanie zaświadczenia skarżący nie tylko nie dysponował na moment złożenia wniosku wymaganym przez ustawę interesem prawnym, ale też żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogły zostać stwierdzone zaświadczeniem.

Rozpoczynając od spornego między stronami zakresu pojęcia interesu prawnego Sąd stwierdził, że jego wykładnia istotnie nie jest do końca jednolita. Istnieje bowiem pogląd mówiący o tym, że kategoria interesu prawnego może być ograniczona wyłącznie do interesu mającego swe oparcie w przepisach prawa materialnego.

Mniej rygorystyczne stanowisko wskazuje natomiast, że interes prawny znajduje odbicie w szeroko rozumianych przepisach prawa, a więc zarówno ze sfery prawa materialnego, jak i procesowego. W tym drugim znaczeniu interes prawny ma osoba, która chce się posłużyć zaświadczeniem w postępowaniu wyjaśniającym w innej sprawie, z uwagi na zasadę udziału strony w postępowaniu dowodowym, w tym prawo do składania wniosków dowodowych.

Pewnym jest jednak, że interes prawny powinien być przede wszystkim realny i aktualny, tzn. winien ściśle wiązać się z aktualnymi prawami bądź obowiązkami strony, związanymi z przedmiotem postępowania lub czynnościami organu, a nie z jej zamiarami na przyszłość. Należy przy tym odróżnić interes faktyczny od interesu prawnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego 11 grudnia 2020 r.; sygn. akt I OSK 2411/18).

W tym kontekście istotnego znaczenia nabiera natomiast okoliczność, że zgodnie z treścią uzupełnionego w toku sprawy wniosku skarżący dopiero rozważał podjęcie kroków prawnych z uwagi na wskazywane przez niego utrudnianie kontaktów

z dzieckiem. Powołując się na dorobek orzecznictwa, czy doktryny, skarżący podnosi

w skardze, że pojęcie interesu prawnego powinno być rozumiane "szeroko",

jako postrzeganą i spodziewaną przez osobę zainteresowaną korzyść z uzyskania żądanego zaświadczenia. W jego ocenie, interes prawny w uzyskaniu zaświadczenia wystarczająco może wynikać z postrzeganej przez osobę ubiegającą się

o zaświadczenie korzyści, jaką spodziewa się to osoba odnieść po przedstawieniu zaświadczenia innemu organowi.

Sąd stoi na stanowisku, że niezależnie od kwestii zasadności stosowania zawężającej bądź też rozszerzającej wykładni pojęcia interesu prawnego, która

w realiach sprawy schodzi na dalszy plan, zamiar nadania biegu przed sądem powszechnym sprawie dotyczącej zaistniałego sporu, nawet w niedalekiej przyszłości, nie może stanowić o wystąpieniu interesu prawnego w rozumieniu art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a., skoro postępowanie to nie zostało jeszcze wszczęte. Oznacza to ewidentnie,

że na moment rozstrzygania sprawy przez organy Policji skarżący nie legitymował się interesem prawnym, a jedynie interesem faktycznym, co skutkowało tym, iż organy nie były władne wydać wnioskowanego zaświadczenia.

Nadmienić należy, że w sytuacji, w jakiej znalazł się skarżący, odmowa wydania zaświadczania nie pozbawia go możliwości powołania się na okoliczności związane

z przebiegiem interwencji. Słusznie podniesiono w skardze, że na podstawie art. 187

§ 2 pkt 4 k.p.c., jeżeli strona nie może uzyskać dowodów znajdujących się w sądach, urzędach lub u osób trzecich, jest uprawniona do złożenia wniosku w tym przedmiocie w pozwie inicjującym sprawę. Wniosek ten będzie skuteczny jeżeli strona uprawdopodobnieni, że nie była w stanie samodzielnie ich uzyskać. Brak interesu prawnego w rozpoznawaj sprawie, wykazany za pomocą wydanych postanowień

i wyroku oddalającego skargę, może być w tej mierze dla sądu powszechnego wystarczający, gdy tylko uzna przeprowadzenie tego dowodu za zasadne. Przywołany przepis z całą pewnością nie stanowi jednak samoistnego źródła interesu prawnego.

Przechodząc do kolejnej kwestii zwrócić należy uwagę, że rozpoznany negatywnie wniosek dotyczył przebiegu interwencji funkcjonariuszy Policji w dniach

20 marca i 1 maja 2020 r., która miała miejsce przy ulicy [...] w [...].

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że sporne interwencje zostały udokumentowane przez Policję za pomocą raportów historii działania. Na okoliczność interwencji z dnia 1 maja 2020 r. utrwalono dodatkowo kopię z notatnika służbowego sierżanta [...]. Analiza wskazanych dowodów pozwala stwierdzić jedynie podstawowe okoliczności przedmiotowych czynności policyjnych, takich jak: data, czas

i miejsce ich przeprowadzenia, czy dane biorących w nich udział policjantów. Z treści tak przedstawionych dokumentów nie można jednak ustalić samego przebiegu interwencji, który miałby zostać następnie potwierdzony zaświadczeniem. Okoliczności, których zaświadczenia domaga się skarżący wymagałyby przeprowadzenia dodatkowych czynności wyjaśniających, do których organy Policji, w rozumieniu art. 218 § 1 k.p.a., nie były zobowiązane. Jak już bowiem wskazywano, w przypadku zaświadczenia chodzi jedynie o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu.

Wnioskowane okoliczności zgodnie z obowiązującym stanem prawnym nie mogły też zostać ustalone w drodze postępowania wyjaśniającego, o którym mowa w art. 218 § 2 k.p.a. Przewidziana w tym przepisie możliwość upoważnia bowiem organ jedynie do zbadania okoliczności wynikających z posiadanych ewidencji, rejestrów, czy innych danych. W orzecznictwie zwraca się uwagę, że postępowanie to ma wyłącznie charakter pomocniczy i nie podlega rygorom pełnego postępowania dowodowego.

Ma to o tyle istotne znaczenie, że tego rodzaju postępowanie ma charakter uproszczony, a organ wydaje zaświadczenie na podstawie dokumentów, które są

w jego posiadaniu, przede wszystkim ewidencji i rejestrów. Zaświadczenie jest aktem wiedzy organu, który potwierdza jedynie istnienie określonego obiektywnego stanu (faktycznego, prawnego) na podstawie posiadanych danych. Pojęcie danych znajdujących się w posiadaniu organu należy interpretować ściśle. Nie są to nowe informacje zebrane przez organ w postępowaniu, o którym mowa w art. 218 § 2 k.p.a., ani oceny oparte o orzeczenia sądowe i dokumenty innych organów, ani też,

co do zasady, dane dostarczone właściwemu organowi przez osobę ubiegającą się

o zaświadczenie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie

z dnia 12 kwietnia 2021 r.; sygn. akt I SA/Wa 1858/20). Co więcej, możliwość przeprowadzenia przed wydaniem zaświadczenia postępowania wyjaśniającego w koniecznym zakresie nie może być rozumiana jako tworzenie na etapie postępowania o wydanie zaświadczenia podstawy faktycznej lub prawnej do wystawienia zaświadczenia. W szczególności niedopuszczalne jest kompletowanie w tym postępowaniu materiału dowodowego, mającego służyć wydaniu zaświadczenia określonej treści, czego domaga się skarżący, gdyż treść zaświadczenia ma się opierać na już posiadanych przez organ ewidencjach, rejestrach i innych zbiorach danych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 marca 2021 r.; sygn. akt VII SA/Wa 1026/20).

Warto ponadto podnieść, że w ewentualnym postępowaniu sadowym, do którego przygotowuje się skarżący przebieg samych interwencji, jak i ustalone na ich podstawie okoliczności faktyczne mogą mieć istotne znaczenie dowodowe. Dokumentacja dostarczona przez Policję, jak i ewentualne zeznania funkcjonariuszy, mogą stanowić, jak każdy dowód, przedmiot oceny sądu lub też innego uprawnionego do tego organu wymiaru sprawiedliwości. Zaświadczenie natomiast stwierdza pewne okoliczności (faktyczne lub prawne). Dokument ten ma charakter wiążący, z definicji swej stwierdza bowiem będące jego przedmiotem dane kategorycznie. Przede wszystkim jednak

w postępowaniu cywilnym zaświadczenie posiada moc dokumentu urzędowego. Zgodnie z art. 244 § 1 k.p.c. dokumenty urzędowe, sporządzone

w przepisanej formie przez powołane do tego organy władzy publicznej i inne organy państwowe w zakresie ich działania, stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone. Gdyby więc organ Policji wydał zaświadczenie o żądanej treści, postępowanie dowodowe na okoliczności wynikające z przedmiotowych interwencji mogłoby doznać istotnych ograniczeń, nieuzasadnionych z punktu widzenia założeń ustalania stanu faktycznego i prawnego.

Uznawszy zatem zarzut podniesiony w skardze i argumentację na jego poparcie za niezasadne, jak i nie znajdując podstaw do stwierdzenia z urzędu, że wydane

w sprawie postanowienia naruszają prawo (zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.

Złożona w niniejszej sprawie skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).