Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 82/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2018-04-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6; art. 7; art. 75; art. 76 § 1; art. 77 § 1; art. 80
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 1 ust. 2 pkt 2; art. 4 pkt 2, 3, 6a; 22; art. 28 ust. 1;  art. 28a ust. 2, 3; art. 92a ust. 1, 2, 6; art. 92b; art. 92c
journal: Dz.U. 2017 poz 2200
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
article: art. 4
journal: Dz.U. 2011 nr 43 poz 224
law: Ustawa z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędzia WSA Grzegorz Grymuza, Protokolant Referent stażysta Marcin Ścibor, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] listopada 2017 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika L. Urzędu Celnego-Skarbowego w B. P. z dnia [...] października 2017 r., nr [...], nakładającą na A. S. karę pieniężną w wysokości [...] zł za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego bez posiadania w pojeździe wymaganego ważnego zezwolenia.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano na następujące ustalenia stanu faktycznego sprawy.

W dniu [...] czerwca 2017 r. funkcjonariusz Oddziału Celnego w [...] przeprowadził kontrolę dokumentów kierującego pojazdem samochodowym Mercedes Benz Sprinter 315 CDI z przyczepą, o numerach rejestracyjnych [...] oraz [...] Na wymieniony środek przewozowy w miejscowości F. załadowany został towar o masie 1.600 kg i odprawiony w Urzędzie Celnym w [...] według MRN [...], celem wywozu na [...]. Odbiorcą towaru na [...] był [...] w [...].

Kierujący pojazdem A. S. okazał do kontroli między innymi następujące dokumenty: zgłoszenie celne z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...], fakturę nr [...] z dnia [...] maja 2017 r., certyfikat jakości nr [...] z dnia [...] czerwca 2017 r., listę towarową z dnia [...] czerwca 2017 r., dowody rejestracyjne samochodu i przyczepy, paszport o serii i nr [...] W wyniku kontroli ustalono, że przewozu samochodem należącym do [...] dokonywał A. S., który nie posiadał w pojeździe oraz nie okazał na żądanie funkcjonariusza ważnego zezwolenia na międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Przebieg kontroli został utrwalony w protokole kontroli nr [...], który został podpisany przez kierowcę bez uwag.

W piśmie z dnia [...] czerwca 2017 r. A. S. podał, że nie zgadza się z wnioskami i uwagami Służby Celnej, bowiem naruszają one jego prawa i wolności, przewidziane przez prawodawstwo obu krajów. Podkreślił, że zostały naruszone jego prawa moralne i materialne, zaś wszelkie informacje zostaną przekazane do odpowiednich organów sądowych i państwowych.

Naczelnik L. Urzędu Celno-Skarbowego w B. P. decyzją z dnia [...] października 2017 r. nałożył na A. S. karę pieniężną w wysokości [...] zł za naruszenie określone w pkt 3.1 załącznika nr [...] do ustawy z dnia [...] września 2001 r. o transporcie drogowym (dalej powoływanej także jako "u.t.d."), to jest wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego bez posiadania w pojeździe wymaganego ważnego zezwolenia.

Skarżący wniósł odwołanie od tej decyzji.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2017 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z treścią zgłoszenia celnego MRN [...], przyjętego przez Urząd Celny w [...] w dniu [...] czerwca 2017r. i przedstawionego w dniu [...] czerwca 2017 r. w Oddziale Celnym w [...], zespołem pojazdów o nr rej. [...] wykonywany był przewóz z [...] na [...] towaru w postaci maszyny przemysłu papierniczego - krajarki o masie brutto 1600 kg. Zdaniem organu, że skoro w świetle treści faktury i zgłoszenia celnego towar nie należał do przewoźnika, to usługa przewozu z [...] na [...] ma charakter działalności gospodarczej w transporcie międzynarodowym i nie zasługuje na podzielenie stanowisko skarżącego o braku związku przewożonego towaru z wykonywaniem transportu międzynarodowego.

Organ zauważył, że przewoźnik okazał do kontroli dokumenty potwierdzające jego siedzibę na [...], a w świetle art. 28 ust. 1 u.t.d. wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez zagraniczny podmiot niemający siedziby w państwie członkowskim Unii Europejskiej, [...] lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym wymaga zezwolenia ministra właściwego do spraw transportu, o ile umowy międzynarodowe nie stanowią inaczej.

Natomiast podczas kontroli kierowca kontrolowanego pojazdu, przewożącego ładunek z [...] na [...] przez [...], wbrew przepisom art. 28 ust. 1 u.t.d. oraz art.28a ust. 1 i 3 u.t.d. nie okazał zezwolenia na międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, co uzasadniało nałożenie kary pieniężnej stosownie do art. 92a ust. 1 u.t.d. w wysokości określonej w lp. 3.1 załącznika nr [...] do ustawy o transporcie drogowym. Organ podkreślił, że skarżący nie powoływał się na okoliczność posiadania zezwolenia i jego nieokazania w konsekwencji niezrozumienia skierowanego do niego żądania. Organ wykluczył taką możliwość, wobec okazania do kontroli wszystkich innych posiadanych dokumentów.

Na podstawie zapisów w dowodach rejestracyjnych organ ustalił, że dopuszczalna masa całkowita pojazdu z przyczepą wynosi łącznie 7.000 kg i przekracza wartość 6 ton. Po odjęciu masy własnej, także opisanej w dowodach rejestracyjnych (2.179 kg + 700 kg), ładowność wynosi 4.121 kg i przekracza wartość 3,5 tony. W konsekwencji organ uznał za niezasadne stanowisko strony, że całkowita masa wynosi 4.479 kg i nie przekracza ona wartości 6.000 kg.

Organ odwoławczy podkreślił, że na przejazd pojazdu wymagane było zezwolenie na przewóz drogowy rzeczy na terytorium RP przez zagraniczny podmiot, ponieważ nie został spełniony żaden z dwóch warunków (pojazd o ładowności do 3,5 t. lub masa całkowita do 6 t.), który na przewozy dwustronne lub w tranzycie zwalniałby z obowiązku posiadania zezwolenia w świetle postanowień Umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Ukrainy o międzynarodowych przewozach drogowych, sporządzonej w Warszawie dnia 18 maja 1992 r. (M.P. z 2002 r. Nr 6, poz. 125) oraz Protokołem posiedzenia polsko-ukraińskiej Komisji Mieszanej ds. międzynarodowych przewozów drogowych (Warszawa 17-18 października 2013 r.). Zgodnie z treścią Protokołu z wymogu zezwoleń zwolnione są przewozy wykonywane pojazdami o ładowności nie przekraczającej 3,5 ton lub dopuszczalnej masie całkowitej nie przekraczającej 6 ton we wszystkich relacjach przewozowych (dwustronnych, tranzytowych oraz do/z krajów trzecich przy tranzytowaniu kraju rejestracji pojazdu).

Odnosząc się do zgłoszonego przed organem pierwszej instancji wniosku o przesłanie pełnomocnikowi strony odpisu protokołu przesłuchania A. S. w języku ukraińskim organ wyjaśnił, że organ celny pierwszej instancji nie przeprowadzał czynności przesłuchania. W związku zaś z podniesionym w odwołaniu argumentem, iż przedmiotem żądania był protokół kontroli, który miał różnić się treścią od egzemplarza przekazanego kontrolowanemu oraz zawierać odręczne dopiski organ stwierdził, że stanowisko to nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym.

Powołując się na przepisy art. 4 i 5 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim organ uznał za nietrafny zarzut niepowołania tłumacza przy czynnościach kontrolnych. Organ podkreślił, że w świetle tych przepisów protokół z czynności kontroli, jak też wszelkie inne czynności urzędowe, w tym zawiadomienie o wszczęciu postępowania, sporządzane są języku polskim nawet w przypadku, gdy kontrolowany/strona postępowania jest obcokrajowcem. Organ kontroli nie jest zobowiązany do powoływania tłumacza podczas kontroli drogowej, natomiast podmiot zagraniczny, który nie zna języka kraju, przez którego terytorium ma realizować przewóz rzeczy, przyjmuje na siebie wynikające stąd ryzyko. Podejmując przewóz przez terytorium RP bez znajomości języka polskiego A. S. powinien przewidzieć konsekwencje związane z ewentualnymi trudnościami w trakcie załatwiania formalności związanych z wykonywanym przewozem. Ustawa o transporcie drogowym ani kodeks postępowania administracyjnego nie stawiają wymogu posługiwania się przy czynnościach kontrolnych tłumaczem. Ponadto w okolicznościach sprawy kierowca dopełniał formalności nie tylko przed polskim organem celnym, gdyż procedury celne związane z załadunkiem i odprawą towaru uruchomione zostały przed niemieckim organem celnym bez udziału tłumacza. Strona nie wykazała, by została pozbawiona możliwości udowodnienia swoich twierdzeń czy też możliwości złożenia wyjaśnień i by brak tłumacza mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Braku znajomości języka polskiego przez obywatela Ukrainy w zakresie prowadzonych czynności kontrolnych nie można wywodzić z braku odnotowania przez kontrolującego tej kwestii w protokole kontroli. Poprzez adnotację w opisanym zakresie wynik kontroli nie uległby zmianie. Nieznajomość języka polskiego nie może być uznana za okoliczność usprawiedliwiającą naruszenie prawa.

Powołując się na powyższe argumenty, organ uznał za nieuzasadnione twierdzenia odwołującego o braku wartości dowodowej protokołu kontroli drogowej, wobec podpisania przez kierowcę dokumentu sporządzonego w nieznanym mu języku polskim. Organ podkreślił, że protokół kontroli, zawierający ustalenia organu dokonane w trakcie czynności kontrolnych, jest najistotniejszym i bezpośrednim dowodem w sprawach o nałożenie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Protokół kontroli drogowej, jako dokument urzędowy, korzysta z domniemania wiarygodności zawartych w nim ustaleń z tego jeszcze względu, że sporządzony jest z udziałem przedstawiciela podmiotu kontrolowanego. Jeżeli kontrolowany nie rozumie znaczenia dokonywanej przez siebie czynności bądź nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w protokole kontroli, może odmówić jego podpisania lub składając podpis poczynić w swoim języku ojczystym adnotacje co do braku zrozumienia dokonanych ustaleń, czy też wyrazić inne zastrzeżenia do kontroli. W niniejszej sprawie kierowca nie wnosił do protokołu zastrzeżeń, iż nie włada lub nie rozumie języka polskiego, a nawet odmowa podpisania protokołu przez kierowcę nie wywołuje skutku w postaci nieważności czynności kontrolnych. Samo wyrażenie niezadowolenia z przeprowadzonej kontroli w złożonym odrębnie w dniu [...] czerwca 2017 r. piśmie nie skutkuje naruszeniem przepisów prawa. Skarżący nie konkretyzował, jakie jego prawa zostały przez organ naruszone.

Organ zaznaczył, że w niniejszej sprawie funkcjonariusz celno-skarbowy dokonał czynności sporządzenia i odczytania protokołu kontroli środka przewozowego i okazanych dokumentów, co uprawnia do stwierdzenia, iż kontrolowany rozumiał, jakie czynności wykonuje funkcjonariusz, okazania jakich dokumentów od niego żąda oraz miał świadomość, jakiej treści protokół podpisuje. Uznać zatem należy, iż rozumiał znaczenie dokonanych przez organ ustaleń i miał świadomość jakiego rodzaju dokumenty podpisuje i czego one dotyczą. Późniejsze kwestionowanie czynności kontrolnych z tego powodu, że kierowca nie znał języka polskiego, pozostaje w sprzeczności z protokołem kontroli, gdy kierowca nie dokonał żadnych adnotacji co do braku zrozumienia dokonanych ustaleń. Przeciwnie, składając odrębnie w dniu [...] czerwca 2017 r. uwagi do protokołu, skarżący potwierdził zrozumienie dokonanych ustaleń, gdyż wskazał, iż nie zgadza się z wnioskami i uwagami służby celnej.

W ocenie organu w sprawie nie znajduje zastosowania art. 92c u.t.d., gdyż przewoźnik miał wpływ na powstanie naruszenia. Dokładając należytej staranności przy organizacji międzynarodowych przewozów towarów i zaopatrując się w ważne zezwolenie, skarżący jako przewoźnik mógł nie dopuścić do powstania naruszenia przepisów prawa mających zastosowanie przy wykonywaniu tego rodzaju przewozów. Ponadto za stwierdzone naruszenie nie została nałożona na stronę kara przez inny uprawniony organ.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie A. S. wniósł o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej.

Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji:

- obrazę prawa materialnego, a w szczególności art. 1, art. 4 pkt 2, art. 28, art. 87 u.t.d., przez nieuzasadnione przyjęcie, że działanie skarżącego miało charakter działalności gospodarczej w transporcie międzynarodowym, pomimo poważnych wątpliwości co do tego;

- obrazę prawa materialnego, a w szczególności art. 92a ust. 1 i art. 93 u.t.d.;

- obrazę przepisów postępowania, a w szczególności art. 6, art. 7 w zw. z art. 75, art. 77, art. 80, art. 107 § 3, art. 7a, art. 8, art. 9 k.p.a. oraz art. 72, art. 73 i art. 74 u.t.d., poprzez niezbadanie wszystkich okoliczności sprawy i dokonywanie ustaleń faktycznych sprzecznych z zebranym materiałem dowodowym;

- obrazę prawa materialnego Unii Europejskiej, a w szczególności art. 41 i art. 42 Karty Praw Podstawowych UE, a także Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2090 ustanawiającego wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylające dyrektywę Rady 96/26/WE;

- obrazę prawa międzynarodowego, a zwłaszcza Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z dnia 10 grudnia 1948 r.

W uzasadnieniu skarżący wskazał, że przewoził na własny użytek maszynę krajalniczą zakupioną w [...]. Podniósł, że domniemanie, iż obywatel [...] podejmował i wykonywał działalność gospodarczą w zakresie przewozu nie znajduje uzasadnienia w zgromadzonym materiale dowodowym. Pomimo wątpliwości, czy skarżący przewozi maszynę krajalniczą dla siebie, czy też dla osoby trzeciej, organ nie zastosował przepisu art. 7a § 1 k.p.a. i nie ustalił czyją własność stanowi firma [...]. Pomimo takiego samego nazwiska skarżącego i właścicielki samochodu nie wyjaśnił, czyją stanowi własność. [...] jest żoną skarzącego, z którym pozostaje we wspólności ustawowej małżeńskiej. W dowodzie rejestracyjnym samochodu, w specjalnych notatkach wskazano, że A. S. ma prawo do korzystania z samochodu, a organy nie zwróciły na to uwagi.

Zdaniem skarżącego założenie przez organ, iż skarżący rozumie, co do niego mówią urzędnicy Oddziału Celnego, nie znajduje uzasadnienia. Dokumenty wymagane przez celników mają specjalistyczne nazwy w języku prawniczym, natomiast skarżący okazał dokumenty podstawowe, takie jak paszport czy faktura zakupu maszyny. Przy tym protokół kontroli podpisany przez skarżącego był sporządzony tylko po polsku, a egzemplarz otrzymany przez skarżącego, w całości wydrukowany, różnił się od egzemplarza pozostawionego przez organ, sporządzonego cyfrowo, ale z ręcznymi dopiskami. Protokół kontroli opisał jedynie część stanu faktycznego, pozostawiając poza postępowaniem kontrolnym wyjaśnienia składane przez A. S..

Skarżący podniósł, że przewożona maszyna waży 1.600 kg, a bez opakowania 1.400 kg, co wynika z umowy. Brak jest informacji, co jeszcze znajdowało się w samochodzie. Masa, której przekroczenie wymaga zezwolenia, wynosi 6.000 kg, a dopuszczalna ładowność to 3.500 kg. Natomiast masa samochodu wynosi 2.179 kg, a masa przyczepy 700 kg. Suma wielkości 1.600 kg (1400 kg), 2.179 kg i 700 kg równa jest 4.479 kg, a zatem mniej niż 6.000 kg. W opinii skarżącego, nie jest więc konieczne posiadanie zezwolenia.

Odwołując się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 czerwca 2017 r. sygn. akt P 124/15, skarżący wskazał, że został na podstawie art. 92 ustawy o transporcie drogowym ukarany mandatem karnym.

Skarżący podkreślił, że był przetrzymywany bez podania przyczyn, nie miał kontaktu z tłumaczem, adwokatem, ani Konsulem Republiki Ukrainy. Od początku wyjaśniał, że nie zna języka polskiego i nie rozumie przedstawianych mu dokumentów.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr z 2017 r. poz. 2188 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") polegają na kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości wykładni i zastosowania norm prawa materialnego. Daje temu wyraz przepis art. 145 p.p.s.a., który w § 1 stanowi między innymi, że sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.).

Po przeprowadzeniu według wskazanych reguł kontroli zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] listopada 2017 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w wysokości [...] zł za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie jest dotknięta uchybieniami, które uzasadniałyby jej uchylenie. W ocenie Sądu organy dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych i na ich podstawie właściwie zastosowały przepisy prawa materialnego.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2017 r., poz. 2200 z późn. zm.). Ustawa określa między innymi zasady odpowiedzialności za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem (art. 1 ust. 2 pkt 2 u.t.d.). Obowiązki lub warunki przewozu drogowego to - zgodnie z art. 4 pkt 22 tej ustawy - obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz przepisów innych ustaw, przepisów Unii Europejskiej i wiążących Polskę umów międzynarodowych, wymienionych w art. 4 pkt 22 litera a-y u.t.d.

Z art. 92a ust. 1 u.t.d. wynika, że podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 10.000 zł za każde naruszenie. Stosownie zaś do art. 92a ust. 2 u.t.d. suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 10.000 zł. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 6 u.t.d.). Kary pieniężne określone w załączniku nr 3 do ustawy zostały ustalone w sposób sztywny. Powyższe oznacza, że decyzja o nałożeniu kary ma charakter związany i w razie stwierdzenia w czasie kontroli drogowej naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego organ – co do zasady – zobowiązany jest do ustalenia kary pieniężnej w wysokości określonej w załączniku i nałożenia jej w wysokości nie wyższej, niż wynikająca z art. 92a ust. 2 u.t.d. Natomiast odstąpienie od nałożenia kary i zwolnienie się przez wykonującego przewóz przewoźnika z odpowiedzialności możliwe jest jedynie w sytuacji wystąpienia okoliczności przewidzianych w art. 92b i art. 92c u.t.d.

Podstawą wydania zaskarżonej decyzji była treść l.p. 3.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, który karą pieniężną w wysokości 10.000 zł sankcjonuje wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego bez posiadania w pojeździe wymaganego ważnego zezwolenia.

Obowiązek posiadania takiego zezwolenia wynika między innymi z art. 28 ust. 1 u.t.d., zgodnie z którym wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez zagraniczny podmiot niemający siedziby w państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym wymaga zezwolenia ministra właściwego do spraw transportu, o ile umowy międzynarodowe nie stanowią inaczej.

Stosownie do art. 28a ust. 1 u.t.d. zagraniczny podmiot wykonujący międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy jest obowiązany wypełnić blankiet zezwolenia, o którym mowa w art. 28 ust. 1, najpóźniej przed wjazdem na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej pojazdu samochodowego, którym przewóz ten jest wykonywany. W przypadku niewypełnienia lub nieprawidłowego wypełnienia blankietu zezwolenia, przejazd uznaje się za wykonywany bez zezwolenia (art. 28a ust. 2 u.t.d.). Z kolei przepis art. 28a ust. 3 u.t.d. stanowi, że kierujący pojazdem samochodowym wykonującym międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy jest obowiązany posiadać w pojeździe i okazywać na żądanie uprawnionych osób blankiet zezwolenia, o którym mowa w art. 28 ust. 1.

Zdaniem Sądu zasadnie stwierdzono w zaskarżonej decyzji, że skarżący był obowiązany posiadać zezwolenie, o którym mowa w art. 28 ust. 1 u.t.d. Do takich wniosków prowadzą ustalenia poczynione przez organy obu instancji. Wbrew zarzutom podniesionym w skardze uznać należy, że ustalenia te są prawidłowe, gdyż znajdują w pełni odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym, a organy podjęły wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy.

W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że zarówno rodzaj przewozu drogowego, jak i podmiot wykonujący przewóz zostały określone przez organy celne prawidłowo.

W sprawie pozostaje poza sporem, że zgodnie z zapisami w zgłoszeniu celnym MRN [...], przyjętym przez Urząd Celny w [...] w dniu [...] czerwca 2017 r. i przedstawionym w dniu [...] czerwca 2017 r. w Oddziale Celnym w [...] oraz treścią przedstawionych wraz ze zgłoszeniem dokumentów, przedmiotowym zespołem pojazdów składającym się z samochodu i przyczepy o numerach rejestracyjnych [...] przewożony był z [...] na [...] towar w postaci maszyny przemysłu papierniczego - krajarki o masie brutto 1600 kg. Wpisanym w zgłoszeniu celnym oraz pozostałych dokumentach odbiorcą towaru na [...] był [...] [...] z siedzibą w [...] przy ul. [...]. Jak ustalono w toku postępowania, przewozu samochodem należącym do [...] dokonywał A. S..

W związku z powołanymi okolicznościami sprawy wskazać należy, że pojęcie przewozu drogowego zostało zdefiniowane w art. 4 pkt 6a u.t.d. jako transport drogowy lub niezarobkowy przewóz drogowy, a także inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006, str. 1). Użyte w powołanym przepisie określenie transport drogowy obejmuje krajowy transport drogowy lub międzynarodowy transport drogowy (art. 4 pkt 3 u.t.d.). Stosownie zaś do definicji legalnej zawartej w art. 4 pkt 2 u.t.d. międzynarodowy transport drogowy oznacza podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, przy czym jazda pojazdu między miejscem początkowym i docelowym odbywa się z przekroczeniem granicy Rzeczypospolitej Polskiej.

W okolicznościach sprawy nie budzi wątpliwości, że jazda przedmiotowego pojazdu samochodowego z przyczepą między miejscem początkowym w Niemczech i docelowym na Ukrainie odbywała się z przekroczeniem granicy Rzeczypospolitej Polskiej.

Prawidłowa jest również ocena organu co do wypełnienia w stanie faktycznym sprawy drugiej przesłanki realizowania międzynarodowego transportu drogowego w postaci wykonywania przez skarżącego działalności gospodarczej w zakresie przewozu rzeczy, co na podstawie powołanych przepisów skutkowało stwierdzeniem, że A. S. był podmiotem wykonującym międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy.

Zasadnie zwrócono uwagę w zaskarżonej decyzji, że w świetle zapisów widniejących na fakturze oraz w zgłoszeniu celnym przewożony towar nie należał do przewoźnika. Zgodnie bowiem z wymienionymi dokumentami odbiorcą towaru była spółka z ograniczoną odpowiedzialnością – [...] z siedzibą w [...], a zatem podmiot odrębny od skarżącego.

Jednocześnie w podpisanym przez skarżącego załączniku do protokołu kontroli z dnia [...] czerwca 2017 r. stwierdzono, iż na podstawie oświadczenia kierowcy funkcjonariusz celny ustalił, że przewoźnikiem jest A. S.. Mając na względzie, że protokół kontroli, jako dokument urzędowy, stanowi w świetle art. 76 § 1 k.p.a. dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone, uznać należy, że w toku kontroli A. S. nie kwestionował, iż jest przewoźnikiem, ale przeciwnie, przyznał taką okoliczność wobec kontrolującego funkcjonariusza. Przyznanie tej okoliczności nie budzi przy tym wątpliwości w sytuacji, gdy odbiorcą przewożonego towaru był podmiot inny niż skarżący, a mianowicie wymieniona w fakturze i zgłoszeniu celnym spółka z ograniczoną odpowiedzialnością.

Skoro zaś przewożony towar nie należał do przewoźnika, o czym świadczy treść faktury oraz zgłoszenia celnego, to usługa przewozu z [...] na [...] została prawidłowo przez organy zakwalifikowana jako mająca charakter działalności gospodarczej polegającej na wykonywaniu transportu międzynarodowego. Jak podniesiono wyżej, fakt, iż skarżący był w okolicznościach sprawy przewoźnikiem, został dodatkowo przyznany przez stronę w toku kontroli.

Z przyczyn omówionych wyżej, prawidłowości tej oceny organu nie podważają skutecznie podniesione w skardze argumenty. Przede wszystkim wymaga podkreślenia, że organy nie miały podstaw do wyjaśniania zgodnie z zarzutem skarżącego, czyją własność stanowi firma [...], skoro wymieniona firma, jako spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, stanowi odrębny podmiot prawny. Zauważyć także należy, iż w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ ustalił, że przewóz był dokonywany samochodem należącym do [...]. Natomiast skarżący, mimo postawienia zarzutu niewyjaśnienia powyższych okoliczności, jak również akcentowania, że [...] jest jego żoną i pozostaje z nim we wspólności ustawowej małżeńskiej, a w dowodzie rejestracyjnym samochodu, w specjalnych notatkach wskazano, że A. S. ma prawo do korzystania z samochodu, nie wskazał, jakie skutki w zakresie ustaleń istotnych okoliczności sprawy należałoby wywieść z faktów powoływanych w skardze, a w szczególności w jaki sposób miałyby one negatywnie wpłynąć na prawidłowość ustalenia przez organ, iż skarżący jako przewoźnik wykonywał transport międzynarodowy.

Jeszcze raz podkreślić należy, że wobec treści podpisanego przez skarżącego protokołu kontroli, w którym zaznaczono, iż kierowca nie wnosi zastrzeżeń, oraz załącznika do tego protokołu, w zestawieniu także z treścią okazanych do kontroli dokumentów, w sprawie nie zachodziły wątpliwości, które wymagałyby dodatkowych wyjaśnień. W świetle treści protokołu brak podstaw do przyjęcia, że A. S. w toku kontroli wyjaśniał, iż maszynę krajalniczą [...] wiezie dla siebie, w żadnym razie nie przewozi jej dla kogoś lub na czyjeś zlecenie, nie czerpie też z tego tytułu żadnych korzyści, jak to zostało stwierdzone w uzasadnieniu skargi. Takich wyjaśnień protokół kontroli nie zawiera. Przeciwnie, z jego treści wynika przyznanie przez skarżącego, iż występował w roli przewoźnika, a także stwierdzenie przez skarżącego, że nie posiada zezwolenia na międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy. Co więcej, wskazania na tego rodzaju okoliczności, o jakich mowa w uzasadnieniu skargi, nie zawierają również sporządzone w dniu [...] czerwca 2017 r. przez skarżącego "Uwagi do protokołu". W wymienionym piśmie brak jakichkolwiek twierdzeń co do konkretnych okoliczności, w szczególności zaś kwestii niewykonywania przewozu. Nie można zatem uznać, by sam fakt złożenia pisma podważał skutecznie fakty wynikające z podpisanego wcześniej, bez zgłoszenia w nim zastrzeżeń, protokołu.

Trzeba też zauważyć, że w treści odwołania sporządzonego przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie adwokata wskazano jedynie w sposób zdawkowy, iż organ przyjął domniemanie, że przewożona maszyna ma jakiś związek z działalnością gospodarczą. Natomiast pełnomocnik skarżącego akcentował w pierwszym rzędzie, że A. S. był bez podania przyczyn przetrzymywany. Dopiero w skardze pełnomocnik skarżącego wprost zarzucił nieuzasadnione przyjęcie, że działanie A. S. miało charakter działalności gospodarczej w transporcie międzynarodowym i wskazał, że skarżący przewoził na własny użytek zakupioną w Niemczech maszynę krajalniczą [...]. Także jednak w treści skargi nie powołał tego rodzaju okoliczności, które by ten fakt potwierdzały, jak również nie wskazał na żadne dowody dla wykazania wywodzonego faktu, a w sformułowanych zarzutach powoływał się wyłącznie na poważne wątpliwości w omawianej kwestii. W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego brak przy tym podstaw do uznania, iż tego rodzaju wątpliwości rzeczywiście wystąpiły.

Tym samym zarzut naruszenia w kontrolowanej sprawie przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności zaś zasad wynikających z przepisów art. 6 i art. 7 w związku z art. 75, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a także zarzut naruszenia art. 7a k.p.a. należało ocenić jako niezasadny.

Odnosząc się do zarzutu, że kontrola przeprowadzona została nieprawidłowo, ponieważ kierowca nie zna języka polskiego, stwierdzić należy, że skarżący takiego zarzutu na etapie kontroli nie podnosił ani w protokole kontroli, ani w złożonym w tym samym dniu piśmie zatytułowanym "Uwagi do protokołu", natomiast własnoręcznie podpisał protokół kontroli, który jak wynika z jego treści, został wcześniej skarżącemu odczytany. Co więcej, zawarte w wymienionym wyżej piśmie stwierdzenie, iż skarżący nie zgadza się z wnioskami i uwagami służby celnej wskazuje, że skarżący musiał te wnioski i uwagi służby celnej rozumieć, co przeczy twierdzeniom powoływanym w uzasadnieniu skargi. Ponadto, jak słusznie wskazano w zaskarżonej decyzji, zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz. U. z 2011 r. Nr 43, poz. 224 z późn. zm.) język polski jest językiem urzędowym

1) konstytucyjnych organów państwa;

2) organów jednostek samorządu terytorialnego i podległych im instytucji w zakresie, w jakim wykonują zadania publiczne;

3) terenowych organów administracji publicznej;

4) instytucji powołanych do realizacji określonych zadań publicznych;

5) organów, instytucji i urzędów podległych organom wymienionym w pkt 1 i pkt 3, powołanych w celu realizacji zadań tych organów, a także organów państwowych osób prawnych w zakresie, w jakim wykonują zadania publiczne;

6) organów samorządu innego niż samorząd terytorialny oraz organów organizacji społecznych, zawodowych, spółdzielczych i innych podmiotów wykonujących zadania publiczne.

Przepis art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o języku polskim stanowi jednoznacznie, że podmioty wykonujące zadania publiczne na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dokonują wszelkich czynności urzędowych oraz składają oświadczenia woli w języku polskim, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do oświadczeń woli, podań i innych pism składanych organom, o których mowa w art. 4. Oznacza to, że wszystkie oświadczenia składane przed organami władzy publicznej muszą być składane w języku polskim, a organ dokonujący kontroli w niniejszej sprawie nie był zobowiązany do powoływania tłumacza podczas kontroli. Ponadto, jak wskazuje się w orzecznictwie w sprawach dotyczących naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym, nieznajomość języka polskiego przez osobę realizującą przewóz międzynarodowy nie może być uznana za okoliczność usprawiedliwiającą naruszenie prawa (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 maja 2016 r. II GSK 2634/14). Słusznie do takiego stanowiska odwołał się organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Z tych samych względów nie można zgodzić się z zarzutem braku przekładu na język ukraiński protokołu z kontroli. Trzeba też podkreślić, że osoba wykonująca transport międzynarodowy musi mieć pełną świadomość, jakie dokumenty należy okazać podczas kontroli drogowej. Są to standardowe procedury, ściśle związane z przedmiotem działalności gospodarczej i oczywistym jest, że okoliczność nieznajomości języka polskiego nie może stanowić przeszkody w tym względzie.

Wbrew też zarzutom skargi protokół znajdujący się w aktach postępowania administracyjnego nie zawiera żadnych ręcznych dopisków.

Z omówionych przyczyn nie można zgodzić się z zarzutem skarżącego naruszenia zaskarżoną decyzją przepisów art. 1, art. 4 pkt 2, art. 28 i art. 87 u.t.d. wskutek przyjęcia, że działanie skarżącego miało charakter działalności gospodarczej w transporcie międzynarodowym.

Ustalenia stanu faktycznego sprawy potwierdzają bowiem, że skarżący, będący zagranicznym podmiotem niemającym siedziby w państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, wykonywał międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Jak stanowi przywołany wyżej art. 28 ust. 1 u.t.d. wykonywanie w takich okolicznościach międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy wymaga zezwolenia ministra właściwego do spraw transportu, o ile umowy międzynarodowe nie stanowią inaczej.

W stanie faktycznym sprawy trafnie organ wskazał na postanowienia Umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Ukrainy o międzynarodowych przewozach drogowych, sporządzonej w Warszawie dnia 18 maja 1992 r. (M.P. z 2002 r. Nr 6, poz. 125), której postanowienia mają zastosowanie do przewozów podróżnych i ładunków między obu krajami i w tranzycie przez te terytoria wykonywanych pojazdami zarejestrowanymi na terytorium jednej z Umawiających się Stron (art. 1 ust. 1 umowy).

Zgodnie z art. 5 ust. 1 tej umowy, przewoźnicy każdej Umawiającej się Strony mogą wykonywać przewozy ładunków oraz wykonywać przejazdy w stanie próżnym:

a) między miejscem położonym na terytorium jednej Umawiającej się Strony a miejscem położonym na terytorium drugiej Umawiającej się Strony;

b) w tranzycie przez terytorium drugiej Umawiającej się Strony.

Ponadto, przewoźnicy jednej z Umawiających się Stron mają prawo zabierania ładunku powrotnego na terytorium drugiej Umawiającej się Strony (art. 5 ust. 2).

Stosownie do art. 6 ust. 1 umowy z wyjątkiem przewozów określonych w artykule 7, przewozy ładunków wymienione w artykule 5 mogą być wykonywane jedynie na podstawie zezwoleń wydanych uprzednio przez właściwą władzę państwa rejestracji pojazdu w imieniu właściwej władzy drugiej Umawiającej się Strony. Właściwe władze Umawiających się Stron przekazują sobie wzajemnie zezwolenia, wymienione w ustępie 1 niniejszego artykułu (art. 6 ust. 2).

Przepis art.13 ust. 1 umowy stanowi, że przewoźnicy jednej Umawiającej się Strony, jak również załogi pojazdów powinni przestrzegać podczas swojego pobytu na terytorium drugiej Umawiającej się Strony przepisów prawnych obowiązujących na tym terytorium, dotyczących w szczególności przewozów i ruchu drogowego.

Wskazana powinność wskazuje zatem na obowiązek przestrzegania art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a u.t.d., zgodnie z którym podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę kierowcy, wykresówki, zapisy odręczne i wydruki z tachografu oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, a ponadto wykonując przewóz drogowy rzeczy - dokumenty związane z przewożonym ładunkiem, a także odpowiednie zezwolenie wymagane w międzynarodowym transporcie drogowym.

W zakresie wymogu posiadania zezwolenia w międzynarodowym transporcie drogowym wykonywanym w okolicznościach sprawy zasadnie organ odwołał się do Protokołu posiedzenia polsko-ukraińskiej Komisji Mieszanej ds. międzynarodowych przewozów drogowych (Warszawa, 17-18 października 2013 r.). Przepis art. 28 ust. 1 u.t.d. odsyła bowiem bezpośrednio do postanowień umowy, które doprecyzowane zostały w protokołach. W myśl art. 7 ust. 2 umowy z dnia 18 maja 1992 r. Wspólna Komisja, o której mowa w art. 15, upoważniona jest do zmiany zakresu stosowanych zwolnień przewidzianych w ustępie poprzednim, to jest w art. 7 ust. 1 umowy.

Wskazany wyżej protokół zawiera zapis, zgodnie z którym Delegacje uzgodniły, że zwolnione są z wymogu zezwoleń przewozy wykonywane pojazdami o ładowności nie przekraczającej 3,5 ton lub dopuszczalnej masie całkowitej nie przekraczającej 6 ton we wszystkich relacjach przewozowych (dwustronnych, tranzytowych oraz do/z krajów trzecich przy tranzytowaniu kraju rejestracji pojazdu).

Prawidłowe są ustalenia i ocena organu, iż w okolicznościach sprawy nie zachodziły opisane w protokole przesłanki zwolnienia z wymogu uzyskania zezwolenia.

Wymaga zaznaczenia, że warunki opisane w protokole odwołują się do pojęć ładowności oraz dopuszczalnej masy całkowitej. W związku z tym i w zgodzie z danymi widniejącymi w dowodach rejestracyjnych pojazdu samochodowego oraz przyczepy, którymi wykonywany był przewóz organ ustalił, że dopuszczalna masa całkowita zespołu pojazdów wynosiła 7.000 kg (samochód – 3.500 kg, przyczepa – 3.500 kg), a masa własna bez ładunku zespołu pojazdów wynosiła 2.879 kg (samochód – 2.179 kg i przyczepa – 700 kg). Ładowność zespołu pojazdów wynosi zatem 4.121 kg.

W świetle powyższych danych prawidłowo stwierdzono, że miało miejsce zarówno przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej, która dla zwolnienia z wymogu posiadania zezwolenia nie mogła przekraczać 6 ton, jak również przekroczenie dopuszczalnej ładowności, która nie mogła przekraczać 3,5 tony.

W konsekwencji, wobec niespełnienia przesłanek zwolnienia z wymogu zezwolenia przewidzianych w Protokole posiedzenia polsko-ukraińskiej Komisji Mieszanej ds. międzynarodowych przewozów drogowych, organ w zgodzie z powołanymi przepisami uznał, że po stronie skarżącego istniał obowiązek posiadania takiego zezwolenia podczas wykonywania międzynarodowego transportu drogowego i okazania tego dokumentu w czasie kontroli przeprowadzonej w dniu [...] czerwca 2017 r.

Trzeba zauważyć, że odmienne wyliczenia przedstawione w odwołaniu oraz skardze są nieprawidłowe, gdyż nie odwołują się do wielkości, które w świetle Protokołu posiedzenia polsko-ukraińskiej Komisji Mieszanej ds. międzynarodowych przewozów drogowych są istotne dla zwolnienia z wymogu zezwolenia.

Ponieważ skarżący nie posiadał i nie okazał wymaganego zezwolenia, zachodziły podstawy do nałożenia na niego kary pieniężnej przewidzianej w art. 92a ust. 1 u.t.d. Jak już wcześniej wyjaśniono, podstawą ustalenia wysokości nałożonej kary była treść l.p. 3.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, który karą pieniężną w wysokości 10.000 zł sankcjonuje wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego bez posiadania w pojeździe wymaganego ważnego zezwolenia. Jak wynika z również przywołanego wyżej art. 92a ust. 6 u.t.d., załącznik nr 3 do ustawy o transporcie drogowym określa wykaz naruszeń przez podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1 art. 92a u.t.d., oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia.

Z kolei przepis art. 92 u.t.d. stanowi, że:

1. kierujący wykonujący przewóz drogowy z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze grzywny w wysokości do 2.000 złotych;

2. wykaz naruszeń, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości grzywien za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 1 do ustawy;

3. osoba zarządzająca przedsiębiorstwem lub osoba zarządzająca transportem w przedsiębiorstwie, o której mowa w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego albo dopuściła, chociażby nieumyślnie, do powstania takich naruszeń, podlega karze grzywny w wysokości do 2.000 złotych;

4. wykaz naruszeń, o których mowa w ust. 3, oraz wysokości grzywien za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 2 do ustawy;

5. orzekanie w sprawie nałożenia grzywny, o której mowa w ust. 1 i 3, następuje w trybie określonym w Kodeksie postępowania w sprawach o wykroczenia;

6. przepisy ust. 1 i 3 stosuje się również w przypadku ujawnienia naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego popełnionego za granicą, chyba że sprawca wykaże, iż za naruszenie została już nałożona kara.

Przepis art. 92 u.t.d. określa zatem karę grzywny, mającą charakter środka karnego, nakładanego w trybie określonym w Kodeksie postępowania w sprawach o wykroczenia na kierującego wykonującego przewóz drogowy albo na osobę zarządzającą przedsiębiorstwem lub osobę zarządzającą transportem w przedsiębiorstwie.

Natomiast art. 92a u.t.d. określa administracyjną karę pieniężną, która w określonych w tym przepisie przypadkach jest nakładana na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Przepis art. 92a u.t.d. dotyczy zatem odpowiedzialności o charakterze administracyjnym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 kwietnia 2014 r. sygn. akt II GSK 169/13).

Naruszenie warunków lub obowiązków przewozu drogowego może jednocześnie wyczerpywać znamiona wykroczenia. Mając na uwadze przeciwdziałanie podwójnemu sankcjonowaniu tego samego czynu wobec tego samego podmiotu, ustawodawca w art. 92a ust. 5 u.t.d. przewidział, że jeżeli czyn będący naruszeniem przepisów, o których mowa w ust. 1, wyczerpuje jednocześnie znamiona wykroczenia, w stosunku do podmiotu będącego osobą fizyczną stosuje się wyłącznie przepisy o odpowiedzialności administracyjnej. Oznacza to, że w razie spełnienia hipotezy art. 92a ust. 1 u.t.d. i hipotezy art. 92 ust. 1 i 3 u.t.d., podmiot będący osobą fizyczną podlega wyłącznie odpowiedzialności administracyjnej, tj. karze pieniężnej nakładanej w drodze decyzji administracyjnej (por. powołany wyżej wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie II GSK 169/13).

Z omówionych przyczyn w stosunku do skarżącego w niniejszej sprawie znajdowała zastosowanie pieniężna kara administracyjna przewidziana w art. 92a ust. 1 u.t.d., a jej wysokość została prawidłowo ustalona przez organy na kwotę [...]zł, zgodnie z l.p. 3.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, do którego odsyła art. 92a ust. 6 u.t.d.

Kontrolowane decyzje, których przedmiot stanowiło nałożenie takiej kary administracyjnej, są zatem prawidłowe.

W sprawie nie znajduje zastosowania powołany w skardze wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 czerwca 2017 r., sygn. akt P 124/15, którym Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 271 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. z 2016 r. poz. 1137, ze zm.) oraz art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2016 r. poz. 1907, 1935 i 1948 oraz z 2017 r. poz. 708) w zakresie, w jakim dopuszczają stosowanie wobec tej samej osoby fizycznej, za ten sam czyn, który stanowi naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego opisane w lp. 3.9 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, odpowiedzialności za przestępstwo oraz kary pieniężnej, są niezgodne z zasadą ne bis in idem oraz zasadą proporcjonalnej reakcji państwa na naruszenie prawa wynikającymi z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Jednocześnie prawidłowa jest ocena organu odwoławczego, że w sprawie nie wystąpiły wyjątkowe okoliczności, które w świetle art. 92c u.t.d. uzasadniałyby wyłączenie odpowiedzialności skarżącego za stwierdzone naruszenie. Zgodnie z treścią tego przepisu nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:

1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub

2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub

3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.

Z przepisu art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. wynika, że podmiot wykonujący przewóz drogowy jest zwolniony od odpowiedzialności za naruszenie prawa, jeżeli nie miał on wpływu na powstanie naruszenia lub nie mógł tego przewidzieć. Sytuacja taka ma miejsce, gdy wyłączną winę za powstanie naruszenia ponosi osoba trzecia lub gdy naruszenie prawa jest wynikiem okoliczności całkowicie niezależnych od przewoźnika.

Przy tym wykonujący przewóz musi wykazać, że dołożył należytej staranności, to jest uczynił wszystko, czego można od niego rozsądnie wymagać, organizując przewóz, a jedynie wskutek jakichś niezależnych okoliczności lub nadzwyczajnych zdarzeń doszło do naruszenia prawa. Zatem to na przewoźniku spoczywa ciężar wykazania, że dołożył należytej staranności organizując przewóz i nie miał wpływu na naruszenie prawa, przy czym brak takiego wpływu musi istnieć realnie (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 czerwca 2009 r., II GSK 989/08 oraz z dnia 17 listopada 2010 r., II GSK 976/09, LEX nr 746376).

Jako zdarzenia i okoliczności nie do przewidzenia należy rozumieć takie zjawiska, które występują rzadko, gwałtownie, niespodziewanie, a ich wystąpienie czy zaistnienie nie jest możliwe do zaplanowania i uniknięcia przy dołożeniu ze strony przedsiębiorcy należytej staranności przy prowadzeniu działalności gospodarczej. Przepis ten ma zatem charakter wyjątkowy. Ponownie należy podkreślić, że w art. 92c ust. pkt 1 u.t.d. chodzi tylko i wyłącznie o zdarzenia nieoczekiwane i nadzwyczajne.

W rozpoznawanej sprawie nie zostały przez stronę wykazane okoliczności, które w świetle powołanych przepisów wyłączałyby odpowiedzialność za stwierdzone naruszenie.

Z omówionych przyczyn Sąd uznał, że wydanie zaskarżonej decyzji nie nastąpiło z naruszeniem przepisów postępowania, a zaskarżona decyzja oparta jest na właściwie zastosowanych przepisach prawa materialnego. Podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów prawa, w tym prawa Unii Europejskiej, nie zasługują na podzielenie.

Z tych wszystkich względów, po dokonaniu kontroli zaskarżonej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznał, że skarga jest niezasadna, co skutkowało jej oddaleniem na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.