Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 925/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-08-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6165 Nasiennictwo i ochrona roślin uprawnych
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: ART. 145 § 1
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: ART. 24 § 1 PKT 5 KPA
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Rząsa, Sędziowie sędzia WSA Joanna Borkowska, sędzia WSA Katarzyna Golat (spr.), Protokolant st. spec. Dorota Stromecka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi P. Sp. j. J. G. i B. G. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżącego P. Sp. j. J. G. i B. G. 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, decyzją nr [...] z dnia [...] października 2016 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] z dnia [...] lutego 2010 r. na podstawie art. 157 § 1 oraz art. 158 § 1 Kodeks postępowania administracyjnego, w związku z art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, z późn. zm.), po rozparzeniu wniosku z dnia [...] lipca 2016 r. Przedsiębiorstwa "[...]" J. G. i B. G. z siedzibą w [...] o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi nr [...] z dnia [...] lutego 2010 r. umarzającej postępowanie odwoławcze od decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r., cofającej zezwolenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi Nr [...] z dnia [...] lutego 2000 r. na dopuszczenie do obrotu i stosowania środka ochrony roślin [...].

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podał, że strona skarżąca – Przedsiębiorstwo ,, [...]" sp. j. J. G. i B. G. z siedzibą w [...], złożyła w dniu [...] lipca 2016 r. wniosek do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o stwierdzenie nieważności decyzji numer [...], wydanej w dniu [...] lutego 2010 r. w sprawie [...], która rażąco narusza prawo z uwagi na umorzenie postępowania odwoławczego, prowadzonego bez merytorycznego rozstrzygnięcia i bez podstaw do umorzenia, przez co naruszone zostały prawa strony. Rażąco narusza prawo, gdyż wydana została przez osobę wyłączoną z mocy prawa od rozpoznania sprawy w toku odwoławczym. Wniosła o wstrzymanie wykonalności decyzji.

Odnosząc się do argumentów podniesionych przez pełnomocnika strony skarżącej w powyższym wniosku, organ stwierdził, iż brak przedmiotu postępowania powoduje niemożność rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty, a tym samym konieczność stwierdzenia bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego. Podał, iż minister właściwy do spraw rolnictwa nie mógł rozpatrzeć wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z uwagi na upływ terminu ważności zezwolenia, skutkujący brakiem przedmiotu postępowania, do którego czynność ta miałaby się odnosić. Wskazał, że w przedmiotowej sprawie przesłanka bezprzedmiotowości dotycząca wygaśnięcia zezwolenia nr [...] z dnia [...] lutego wystąpiła po wydaniu decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. (w trakcie rozpatrywania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej tą decyzją).

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w uzasadnieniu decyzji nr [...] z dnia [...] października 2016 r. uznał za prawidłowo wydaną decyzję nr [...] z dnia [...] lutego 2010 r. umarzającą postępowanie odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. Tym samym nie zgodził się z zarzutem zawartym we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji w kwestii naruszenia praw strony. Organ podał, że strona skarżąca nie była pozbawiona możliwości obrony swoich praw. Nadto strona skarżąca nie wywiązała się z obowiązku, o którym mowa w art. 120 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o ochronie roślin, a także określonego w wezwaniu z dnia 19 maja 2009 r. oraz z opóźnieniami przesyłała informacje odnoszące się do postępowania administracyjnego, prowadzonego w trybie ponownego rozpatrzenia sprawy, dotyczącego zmiany klasyfikacji środka ochrony roślin [...] (ostatnie uzupełnienia wpłynęły do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi w dniu [...] lutego 2010 r.), a więc już po terminie utraty ważności zezwolenia Nr [...] z dnia [...] lutego 2000 r. Organ I instancji stwierdził, iż w przypadku organów monokratycznych podpisanie decyzji wydanej w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy przez tę samą osobę w postaci podsekretarza stanu nie stanowi naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a. Nie podzielił twierdzeń strony skarżącej, że naruszenie przepisu o obowiązku wyłączenia z postępowania administracyjnego pracownika organu administracji w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji, stanowi podstawę do podjęcia działań mających na celu wyeliminowanie decyzji z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] i z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w trybie stwierdzenia jej nieważności. Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji ponadto nadmienił, że strona skarżąca była świadoma faktu obowiązywania zezwolenia Nr [...] z dnia [...] lutego 2000 r. w określonym czasie, tj. do dnia [...] lutego 2010 r. oraz obowiązków wynikających z art. 120 ustawy o ochronie roślin. Brak wypełnienia powyższych obowiązków stanowił przyczynę podjęcia działań przez ministra właściwego do spraw rolnictwa w postaci wydania decyzji cofającej przedmiotowe zezwolenie, a następnie decyzji umarzającej postępowanie odwoławcze z uwagi na upływ terminu ważności powyżej wskazanego zezwolenia.

Strona skarżąca we wniosku z dnia [...] listopada 2016 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] października 2016 r. odmawiającej stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] lutego 2010 r. przywołała zarzuty dotyczące rażącego naruszenia prawa przed decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi nr [...] z dnia [...] lutego 2010 r. Wskazała, że podpisanie decyzji kończącej postępowanie o ponowne rozpatrzenie sprawy przez tę samą osobę, która podpisała zaskarżoną decyzję jest niedopuszczalne, co za tym idzie stanowi oczywiste naruszenie art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a. Podkreśliła, że składając wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy po wydaniu decyzji z dnia [..] sierpnia 2009 r. nr [...] w toku rozpoznawania tej sprawy w trybie odwoławczym uzupełnia materiał dowodowy, zgromadzony w toku procedowania w sprawie, poprzez dołączenie szeregu dokumentów. Zatem organ, ponownie rozpoznając sprawę, winien odnieść się do dowodów, załączonych w trakcie procedowania, po złożeniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy również w oparciu o te dowody, wydając decyzję o merytorycznym charakterze. Strona skarżąca nadmieniła w ww. wniosku, iż uzupełniony materiał dowodowy jest wystarczający do wydania decyzji merytorycznej, przedłużającej prawo strony do obrotu środkami odstraszania zwierząt, tj. [...], zaś sam fakt uznania, że postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe wobec wygaśnięcia decyzji nr [...] na obrót środkiem [...] z uwagi na upływ czasu, na który została wydana, nie zwalniał organu w toku rozpoznawania sprawy w trybie art. 127 § 3 K.p.a. z merytorycznego rozstrzygnięcia, co do istoty rzeczy, tj. rozstrzygnięć w zakresie klasyfikacji ww. środka pod względem stwarzanych dla niego zagrożeń dla zdrowia człowieka, pszczół i organizmów wodnych, co stanowiłoby dla strony podstawę do dłuższego wprowadzenia do obrotu środka ochrony roślin [...].

Strona skarżąca stwierdziła, że organ I instancji rażąco naruszył prawo, tym samym interes społeczny i gospodarczy strony, co skutkuje koniecznym, ponownym rozpoznaniem sprawy, celem wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji administracyjnej, sprzecznej z prawem.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi – po rozpoznaniu powyższego środka zaskarżenia, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 oraz art. 156 § 1 K.p.a, decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Stwierdził, że w sytuacji wygaśnięcia z dniem [...] lutego 2010 r. zezwolenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi nr [...] z dnia [...] lutego 2000 r., rozstrzygnięcie co do klasyfikacji ww. środka ochrony roślin pod względem zagrożeń dla zdrowia człowieka, pszczół i organizmów wodnych (a więc zmiana warunków tego nieistniejącego już zezwolenia) - było niemożliwe. Powyższego zezwolenia, w chwili wydawania decyzji nr [...] z dnia [...] lutego 2010 r. nie było już w obrocie prawnym. Po stwierdzeniu wystąpienia przesłanki bezprzedmiotowości postępowania wskazanej w art. 105 § 1 K.p.a., organ prowadzący postępowanie odwoławcze był zwolniony z weryfikowania, czy dane przedstawione przez stronę są wystarczające do wydania rozstrzygnięcia co do klasyfikacji ww. środka ochrony roślin [...] czy nie. W ocenie organu, jedyne co mógł w tej sytuacji prawnej zrobić, to zakończyć postępowanie z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, poprzez jego umorzenie.

Organ podkreślił, iż pomimo niedopełnienia przez stronę obowiązku z art. 120 ww. ustawy o ochronie roślin - środek ochrony roślin [...], mógł pozostawać w obrocie przez rok od momentu wydania decyzji cofającej zezwolenie. Inną zaś kwestią była prawomocność tej decyzji. Zdaniem organu złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej tą decyzją wstrzymało jej wykonalność. Po wydaniu decyzji nr [...] z dnia [...] lutego 2010 r. umarzającej to postępowanie strona skarżąca nie skorzystała z możliwości zaskarżenia ww. decyzji. Decyzja ta została przez stronę doręczona w dniu [...] marca 2010 r. Po upływie terminu przewidzianego na wniesienie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zyskała ona zatem walor decyzji ostatecznej. Tym samym decyzja nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. wraz ze wszystkimi elementami jej rozstrzygnięcia (także w zakresie terminu wycofania środka ochrony roślin [...] z obrotu), weszła do porządku prawnego.

Z powyższych względów Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję nr [...] z dnia [...] października 2016 r. uznając, iż okres na wycofanie z obrotu prawnego środka ochrony roślin [...] prawidłowo został wyznaczony w decyzji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r., zaś żądanie jego zmiany nie jest zdaniem organu zasadne.

Strona skarżąca – Przedsiębiorstwo ,, [...]’’ sp.j. J. G. i B. G. z siedzibą w [...], wniosła za pośrednictwem profesjonalnego pełnomocnika pismem z dnia [...] lutego 2017 r. (data nadania w urzędzie pocztowym: [...] marca 2017 r.) skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi nr [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. oraz poprzedzającą ją decyzję nr [...] z dnia [...] października 2016 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji.

Strona skarżąca zarzuciła naruszenie:

- art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. w zw. z art. 105 K.pa z uwagi na to, że iż decyzja zaskarżona, jak również poprzedzająca ją decyzją rażąco narusza prawo ze względu na umorzenie postępowania odwoławczego, prowadzonego bez merytorycznego rozstrzygnięcia, a także bez podstaw do umorzenia, co skutkuje naruszeniem prawa strony;

- art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a. z uwagi na to, że przedmiotowa decyzją rażąco narusza prawo ponieważ decyzja nr [...] z dnia [...] lutego 2010 r. wydana została przez osobę wyłączoną z mocy prawa od rozpoznania sprawy w toku odwoławczym, naruszając porządek prawny oraz prawo strony do bezstronnego rozpoznania sprawy.

Mając powyższe na uwadze strona skarżąca wniosła o:

- uwzględnienie w całości wniesionej skargi i uchylenie zarówno zaskarżonej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi nr [...] z dnia [...] stycznia 2007 r., jak również poprzedzającej ją decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi nr [...] z dnia [...] października 2016 r, bądź

- uwzględnienie wniesionej skargi i zmianę skarżonej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, poprzez przyjęcie, iż decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi nr [...] z [...] lutego 2010 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, tym samym nakazanie organowi I instancji wydania decyzji zgodnej z porządkiem prawnym;

- obciążenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi kosztami postępowania w niniejszej sprawie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie argumenty w niej przedstawione zasługują na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066, z późn. zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z tego też powodu, w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie z art. 135 P.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Wskazać nadto należy, że w świetle art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a., pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie.

Przywołany art. 24 K.p.a. razem z art. 25 K.p.a. regulują kwestie wyłączenia pracownika organu administracji publicznej oraz wyłączenie organu od załatwienia sprawy, stwarzając przy tym warunki do bezstronnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy przez pracownika organu administracji. Uregulowanie to ma na celu uniknięcie sytuacji, w której dana osoba, działając z upoważnienia piastuna funkcji organu, dwukrotnie bierze udział w wydaniu rozstrzygnięcia. Pracownik, który raz już uczestniczył w czynnościach procesowych, ma przez to ugruntowane poglądy zarówno na stan faktyczny, jak i na sposób rozstrzygnięcia sprawy, co z kolei może budzić uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności i obiektywizmu.

Przesłanka wyłączenia pracownika wskazuje, iż niepożądaną jest sytuacja, gdy przy rozpatrywaniu sprawy – i to bez względu na to, czy chodzi o jej rozpoznanie w ramach dwóch instancji, czy też w ramach jednej instancji – zaangażowany w jej merytoryczne rozpoznanie w jej całokształcie jest pracownik, który brał już udział w wydaniu decyzji w poprzedniej fazie. Uczestniczyłby on nie tylko w dokonywaniu ponownej oceny materiału dowodowego, ale również miałby odnieść się do zarzutów stawianych poprzedniej decyzji przez stronę, w tym także zarzutów adresowanych ad personam do osoby np. najpierw prowadzącej postępowanie dowodowe, a następnie wydającej (podpisującej) decyzję. Jest oczywistym, że w tego rodzaju przypadkach może istnieć bardzo prawdopodobna obawa, że ze względu na tę bliskość pracownika do sprawy i wyrażone w uzasadnieniu poglądy, nie będzie on obiektywny przy ocenie podniesionych zarzutów. Byłby tu poza tym niejako "sędzią we własnej sprawie". Pod znakiem zapytania stałaby więc rzetelność i prawidłowość takiego procedowania, a kontrola byłaby iluzoryczna (tak R. Karczmarczyk, glosa do uchwały NSA z dnia 22 lutego 2007 r. sygn. akt II GPS 2/06, GSP Przeg. Orzecz. 2008, nr 1, s. 53).

Podobnie podkreślał W. Dawidowicz, podnosząc, że "istotą specyficznego stosunku określonego pracownika do określonej sprawy jest jego osobiste zaangażowanie i zainteresowanie w określonym sposobie załatwienia sprawy, stąd rodzi się niebezpieczeństwo, że będzie on działał w sprawie stronniczo, a więc sprzecznie z zasadniczym celem postępowania, jakim jest rozstrzygnięcie sprawy w sposób obiektywny" (tak J. Borkowski, [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Warszawa 2000, s. 147). Sąd podziela wyrażany w orzecznictwie pogląd, że przesłanka "brania udziału w wydaniu zaskarżonej decyzji", powodująca wyłączenie pracownika jednoosobowego z postępowania wszczętego wniesieniem odwołania utożsamiana jest z określeniem "udział w załatwianiu sprawy". Ustawodawca nie posługuje się określeniem "wydał zaskarżoną decyzję", a określeniem szerszym, nawiązującym do procesu wydawania decyzji jako czynności rozciągniętej w czasie, obejmującej także jej przygotowanie i podejmowanie czynności procesowych, co niewątpliwie rozszerza istotę tego określenia. W wyroku z 15 grudnia 2008 r. sygn. akt P 57/07 (OTK ZU-A 2008, nr 10, poz. 178) Trybunał Konstytucyjny stwierdził, iż "przez określenie to należy rozumieć nie tylko wydanie (podpisanie) decyzji przez pracownika (...), lecz także podejmowanie czynności procesowych mających lub mogących mieć wpływ na wynik (rozstrzygnięcie) sprawy. Ograniczenie zakresu tego pojęcia tylko do formy wydania decyzji w znaczeniu prawnym wydaje się nieuzasadnione ze względu na szczególną właściwość postępowania administracyjnego, w którym – w odróżnieniu od postępowania sądowego – poszczególne czynności o różnej doniosłości procesowej mogą być wykonywane przez różne osoby, mogące mieć mniejszy lub większy wpływ na treść rozstrzygnięcia w sprawie". Może się zdarzyć tak, że jeden upoważniony pracownik przeprowadzi w danej sprawie całe postępowanie dowodowe, a inny – także upoważniony pracownik – wyda decyzję. Może się tak stać z różnych powodów, choroby, przejścia na emeryturę, awansu itp. Zawężające rozumienie tej przesłanki przeczyłoby i niweczyło istotę oraz cele wyłączenia pracownika.

Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze wydanie zaskarżonej decyzji na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez tę samą osobę upoważnioną do działania, która brała udział w wydaniu wcześniejszej decyzji stanowi istotne naruszenie art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a. i jest to podstawa do wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 3 K.p.a. (por. m.in. wyrok NSA z dnia 23 czerwca 2010 r., sygn. akt I OSK 36/10, CBOSA), a nie do stwierdzenia nieważności.

Z powyższych względów oraz z uwagi na brak możliwości prowadzenia obu postępowań nadzwyczajnych: wznowieniowego i nieważnościowego z tych samych przyczyn (niekonkurencyjność tych postępowań), brak jest możliwości utożsamiania podstaw w postaci wyłączania pracownika z przesłanką do stwierdzenia nieważności decyzji.

Zasadne jest zatem przyjęcie, że organy nie naruszyły przepisów proceduralnych w taki sposób, iżby było to podstawą do stwierdzenia nieważności.

Podstawą do uwzględnienia skargi stała się natomiast błędna wykładnia dokonana przez organ. Sąd nie podziela bowiem argumentacji przedstawionej przez organ, że w sytuacji wygaśnięcia z dniem [...] lutego 2010 r. zezwolenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi nr [...] z dnia [...] lutego 2000 r., rozstrzygnięcie co do klasyfikacji ww. środka ochrony roślin pod względem zagrożeń dla zdrowia człowieka, pszczół i organizmów wodnych (a więc zmiana warunków tego nieistniejącego już zezwolenia) - było niemożliwe, a organ prowadzący postępowanie odwoławcze był zwolniony z weryfikowania, czy dane przedstawione przez stronę są wystarczające do wydania rozstrzygnięcia co do klasyfikacji ww. środka ochrony roślin [...] czy nie.

Okoliczność, że powyższego zezwolenia, w chwili wydawania decyzji nr [...] z dnia [...] lutego 2010 r. nie było już w obrocie prawnym, w ocenie Sądu, nie zwalniała organu z oceny decyzji organu I instancji. Decyzja ta była bowiem w obrocie prawnym, a umorzenie postępowania odwoławczego powodowało pozostawienie jej w tym obrocie bez dokonania jej kontroli. Ponadto rozumowanie organu obarczone jest błędem, bowiem w przypadku wystąpienia przesłanki bezprzedmiotowości postępowania organ powinien potraktować tę okoliczność jako wskazanie na bezprzedmiotowość całego postępowania, co implikowałoby uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania w sprawie (a nie jedynie umorzenie postępowania odwoławczego).

Kodeks postępowania administracyjnego nie określa przesłanek umorzenia postępowania odwoławczego. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że podstawę umorzenia postępowania odwoławczego stanowi przepis art. 105 § 1 K.p.a. (W. Dawidowicz, Zarys procesu, 1989, s. 162; wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 1985 r., SA/Wr 111/85, ONSA 1985, nr 1, póz. 21; OSP 1987, z. 1, poz. 23).

Zgodnie zaś z art. 105 § 1 K.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Bezprzedmiotowość oznacza brak przedmiotu postępowania administracyjnego. Postępowanie administracyjne staje się bezprzedmiotowe, gdy sprawa, która miała być załatwiona w drodze decyzji nie miała charakteru sprawy administracyjnej jeszcze przed datą wszczęcia postępowania albo utraciła charakter sprawy administracyjnej w toku postępowania administracyjnego. W pierwszym przypadku postępowanie stało się bezprzedmiotowe, bowiem przyczyna bezprzedmiotowości została wykryta w toku postępowania, w drugim natomiast dlatego, że przyczyna bezprzedmiotowości pojawiła się po wszczęciu postępowania, a przed jego zakończeniem. W razie stwierdzenia bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego organ odwoławczy uchyla zaskarżoną decyzję i umarza postępowanie pierwszej instancji.

Przesłankami bezprzedmiotowości postępowania odwoławczego są: cofnięcie odwołania (art. 137 K.p.a.) oraz ustalenie w toku postępowania odwoławczego, że skarżący nie jest stroną (art. 127 § 1 K.p.a.). Tzw. przedmiotową bezprzedmiotowość postępowania odwoławczego uzasadniać może brak przedmiotu odwołania (odwołanie od decyzji jeszcze niewydanej, czy uchylonej w innym trybie), a podmiotową bezprzedmiotowość postępowania odwoławczego np. śmierć strony, gdy sprawa ma charakter osobisty, a także brak posiadania statusu strony przez podmiot odwołujący się (por. uchwała NSA z 5 lipca 1999 r., OSP 16/98, ONSA 1999 Nr 4, poz. 119).

To jakiej mierze wskazany błąd (w postaci uznania o braku przesłanek do kontroli decyzji organu I instancji) miał wpływ na rozstrzygnięcie w przedmiocie stwierdzenia nieważności organ oceni w ponownym postępowaniu, biorąc pod uwagę przesłanki stwierdzenia nieważności w postaci: oczywistości naruszenia prawa i skutków tego naruszenia dla zasady państwa prawnego.

Mając powyższe na uwadze Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. W pkt 2 wyroku Sąd orzekł o kosztach postępowania, oparte zostało na art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. Na wysokość kosztów składa się wpis od skargi w kwocie 200 zł, zwrot równowartości opłaty skarbowej uiszczonej od czynności pełnomocnictwa w kwocie 17 zł (karta 18 akt sądowych) oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego w kwocie 480 zł 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800, ze zm.).