Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 973/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2020-07-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 254
journal: Dz.U. 2019 poz 900
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Semiczek Sędziowie Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska (sprawozdawca) Sędzia WSA Katarzyna Radom Protokolant: specjalista Aleksandra Połaczewska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 lipca 2020 r. sprawy ze skargi M. B. przy udziale uczestnika postępowania D. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] września 2019 r., nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji ustalającej wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za 2019 r. oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] września 2019 r., nr [...], którą po rozpatrzeniu odwołania M. B. (dalej: strona, podatnik, skarżący) od decyzji Burmistrza S. z dnia [...] sierpnia 2019 r., [...] w sprawie zmiany decyzji ostatecznej Burmistrza S. z dnia [...] stycznia 2019 r., [...] ustalającej wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2019 w kwocie 3 808 zł poprzez ustalenie M. B. nowej kwoty zobowiązania za rok 2019 w wysokości 3.404 zł, na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) ustawy z dnia 29 sierpnia-1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm., dalej: O.p.), uchylono decyzję organu pierwszej instancji i umorzono postępowanie w sprawie.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r., nr [...] Burmistrz S. ustalił M. B. wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2019 w kwocie 3.808 zł. Opodatkowane zostały nieruchomości należące do współwłaścicieli – M. B. i D. B. położne w [...] przy ul [...]. Od tej decyzji M. B. odwołał się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W., które decyzją z dnia [...] marca 2019 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W dniach [...] marca 2019 r. i [...] maja 2019 r. D. B. złożyła korekty informacji podatkowych z uwagi na zmiany powierzchni budynków i gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r. Burmistrz S. działając na podstawie przepisu art. 254 § 1 O.p. zmienił wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2019 zmniejszając wysokość podatku do kwoty 3.404 zł. Organ I instancji uznał, że zostały spełnione przesłanki określona w art. 254 § 1 O.p. w postaci zmiany powierzchni części budynków (należących do Podatników) związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, która nastąpiła po wymiarze podatku za rok 2019. Ta nowa okoliczność miała wpływ na wysokość obciążenia podatkowego za ten rok.

W odwołaniu od powyższej decyzji Skarżący zarzucił, iż nie może on odpowiadać za działania współwłaściciela nieruchomości, w sytuacji gdy nie wyraża zgody na wynajem nieruchomości ze względu na to, że drugi współwłaściciel czerpie dochody z najmu nieruchomości na cele prowadzenia w niej działalności gospodarczej i nie dzieli się z nim dochodami. Podatnik akceptuje poniesienie ciężaru podatkowego w 50 % ale bez uwzględnienia skutków podatkowych najmu na cele prowadzonej działalności gospodarczej. Zaznaczył, iż nie pozostaje już związku małżeńskim z D. B., nie mieszka w opodatkowanym domu mieszkalnym i nie rozumie dlaczego akurat on ma dozgonnie płacić podatek od tej nieruchomości oraz ma być z niego ściągany podatek, także w trybie egzekucji, co akurat ma miejsce - Podatnik ma zajętą emeryturę przez organ egzekucyjny do kwoty 1200 zł i zostaje mu 500 zł miesięcznie wysokości. Tymczasem D. B. osiąga przychody rzędu 4500 zł miesięcznie. W konkluzji wniósł o korekty decyzji uwzględniające te osoby które podejmują decyzje wpływające na wysokość podatku.

Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło wydaną w sprawie decyzję Burmistrza S. i umorzyło postępowanie w sprawie.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia SKO wyjaśniło charakter i przesłanki wydania decyzji na podstawie art. 254 § 1 i 2 O.p. Podkreśliło, że wskazany przepis znajduje zastosowanie do decyzji ostatecznych, za które, zgodnie z przepisem art. 128 O.p., uważa się decyzje, od których nie służy odwołanie w postępowaniu podatkowym.

Zauważył organ odwoławczy, że decyzja Burmistrza S. z dnia [...] stycznia 2019 r., [...] nie jest decyzją ostateczną. Strona wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W., które decyzją z dnia [...] marca 2019 r., [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Tak więc to decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego ma charakter ostateczny w sprawie. Oznacza to, ze organem właściwym do zmiany wymiaru podatku w trybie określonym w art. 254 O.p. jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. Powyższe oznacza, że kwestionowaną decyzję wydał organ niewłaściwy, co skutkuje koniecznością jej uchylenia i umorzenia postępowania w sprawie.

Organ II instancji wskazał również na kwestie związane z brakami formalnymi w postaci braku podpisu drugiego współwłaściciela na korektach złożonych w dniach [...] marca 2019 r. i [...] maja 2019 r. oraz na prawa Strony w postępowaniu podatkowym.

Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego W. z dnia [...] września 2019 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył M. B. wnosząc W skardze zażądał ; wyłączenia kwoty za wynajem, pod działalność gospodarczą i obciążenia tą kwotą osobę, która zarządza i wynajmuje nieruchomość. Zarzucił, że Kolegium pominęło jego główny zarzut, podnoszony także we wcześniejszych pismach, a; mianowicie, że jest obciążany skutkami działalności drugiego współwłaściciela nieruchomości, który wynajmuje nieruchomość, czerpie z tego korzyści i cały dochód, od 2001 r., przywłaszcza sobie. Tymczasem wymiar podatku jest kierowany do Skarżącego, Skarżący nie zgadza się z takim działaniem Burmistrza S., który mimo powiadomienia go o opisanej sytuacji dochodzi podatek od Skarżącego,. Dalej Skarżący oświadczył, że nie zgadza się na wynajem nieruchomości przez drugiego współwłaściciela, D. B., która zaniża dochód z umowy najmu. Kolegium zarzucił, że nie odniosło się do głównego zarzutu, lecz wyłączenie zweryfikowało kwotę obciążenia za 2019 r., "po korekcie metrów jakie posiadają wszystkie nieruchomości". Skarżący przypominał, że mimo, iż nie mieszka w opodatkowanej nieruchomości od 2001 r. roku, jest z tytułu jej posiadania opodatkowany, mimo że nieruchomością zarządza była żona, która nie reguluje swoich zobowiązań. Następnie wskazał na swoją sytuację życiową informując, że jest wobec niego prowadzone postępowanie egzekucyjne, oraz zarzucił, że "nikt z urzędników nie widzi sprzeczności powołują się na przepisy Kodeksu Cywilnego jednakże nie biorą pod uwagę strony społecznej". W związku z tym domaga się obniżenia podatku o 50%. Na koniec wniósł aby Kolegium zainteresowało się umowami najmu zawieranymi przez D. B., z zaniżoną kwotą czynszu.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Uczestnik postępowania D. B. w piśmie z dnia 18 grudnia 2019 r. (data wpływu 30.12.2019 r.) odniosła się do treści skargi i odpowiedzi na skargę (k;19-21 akt sprawy sądowej).

Pełnomocnik skarżącego pismem z dnia 9 lipca 2020 r. (data wpływu 14.07.2020 r.) wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych (k:53-54 akt sprawy sądowej).

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola działalności organów administracyjnych, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co oznacza, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Zgodnie z art. 254 O.p., decyzja ostateczna, ustalająca lub określająca wysokość zobowiązania podatkowego na dany okres, może być zmieniona przez organ podatkowy, który ją wydał, jeżeli po jej doręczeniu nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych mających wpływ na ustalenie lub określenie wysokości zobowiązania, a skutki wystąpienia tych okoliczności zostały uregulowane w przepisach prawa podatkowego obowiązujących w dniu wydania decyzji (§ 1). Zmiana decyzji ostatecznej może dotyczyć tylko okresu, za który ustalono lub określono wysokość zobowiązania podatkowego (§ 2).

Użyty w treści art. 254 § 1 O.p. termin "decyzja ostateczna" należy rozumieć zgodnie z art. 128 O.p.. Z brzmienia tego przepisu wynika zaś, że chodzi o decyzję, od której nie przysługuje odwołanie. Taką decyzją nie może być natomiast decyzja organu pierwszej instancji, od której wniesiono odwołanie. Skoro bowiem w wyniku wniesionego odwołania organ drugiej instancji ponownie rozpatrzy merytorycznie sprawę rozstrzygniętą decyzją wydaną przez organ pierwszej instancji, to wówczas decyzją ostateczną rozstrzygającą sprawę podatkową będzie decyzja organu odwoławczego. Stanowisko powyższe należy uznać za utrwalone tak w nauce prawa jak i w judykaturze (por. Ordynacja podatkowa - Komentarz t. II; B. Brzeziński, M. Kalinowski, A. Olesińska, M. Masternak, J. Orłowski, Toruń 2007, str. 39-40 oraz NSA w wyroku z dnia 5 grudnia 2006 r., II FSK 1517/2005, niepubl.).

Art. 254 § 1 O.p. przyjmuje, że organem właściwym do zmiany ostatecznej decyzji określającej lub ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego jest organ, który ją wydał. Z brzmienia tego przepisu wynika, że przyjęto w nim zasadę odwołalności własnej decyzji i wykluczone jest wkroczenie w sprawę w trybie nadzoru przez organ wyższego stopnia. Jeżeli zatem w sprawie zapadła ostateczna decyzja podatkowa w drugiej instancji, to kompetentnym do jej zmiany jest organ odwoławczy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 marca 2008 r., sygn. akt I FSK 376/07, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 lipca 2015 r., sygn. akt I SA/Gl 1266/14, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl.)

Z akt niniejszej sprawy wynika, że będąca przedmiotem zmiany w trybie art. 254 O.p. decyzja Burmistrza S. z dnia [...] stycznia 2019 r., [...] w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2019,wskutek wniesionego odwołania, została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2019 r., [...].

W tych okolicznościach, organem I instancji uprawnionym do jej zmiany w trybie art. 254 O.p. było Samorządowe Kolegium Odwoławcze, a nie Burmistrz S.

Wydanie decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości w przypadku decyzji ostatecznej stanowi kwalifikowaną wadę określoną w art. 247 § 1 pkt 1 O.p., dającą podstawę do stwierdzenia jej nieważności. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych przepisy o właściwości mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a organy z urzędu muszą przestrzegać swej właściwości w każdym stadium postępowania, co wynika z art. 15 § 1 O.p.

Organ niewłaściwy, to taki organ, któremu przepisy prawa nie zezwalają na prowadzenie danego postępowania. Naruszenie każdego rodzaju właściwości przez organ administracji przy wydawaniu decyzji administracyjnej powoduje nieważność decyzji, bez względu na trafność merytorycznego rozstrzygnięcia.

Organ drugiej instancji, rozpatrując sprawę na skutek wniesionego odwołania winien jest zbadać dokładnie kwestię właściwości organu. W rozpatrywanej sprawie organ drugiej instancji wywiązał się z tej powinności. Przepisy prawa nie pozwalały organowi drugiej instancji na pozostawienie w obrocie prawnym decyzji wydanej z naruszeniem przepisów o właściwości. Celem rozstrzygnięcia wydanego przez organ odwoławczy nie było pozostawienie złożonego wniosku bez rozpoznania, który jak wskazano w zaskarżonej decyzji musi zostać rozpoznany przez organ właściwy z poszanowaniem praw Skarżącego jako Strony postępowania, a wydana decyzja nie narusza żadnych uprawnień Skarżącego.

Biorąc pod uwagę powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako niezasadną.