Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 40/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2013-04-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 116
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.
article: art. 11
journal: Dz.U. 2003 nr 60 poz 535
law: Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Kowalski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Cisowska - Sakrajda Sędzia WSA Bożena Kasprzak Protokolant: Dominika Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi J. H. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności jako członka zarządu spółki z o.o. za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...]. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Ł. Urzędu Skarbowego w Ł. z [...]., którą orzeczono o solidarnej odpowiedzialności J. H.K., jako członka zarządu A sp. z o.o. za zaległości tej spółki w podatku od towarów i usług wraz z odsetkami za luty i marzec 2007 r.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że spółka A złożyła w Ł. Urzędzie Skarbowym w Ł. deklaracje dla podatku od towarów i usług, w których wykazała zobowiązanie podatkowe podlegające wpłacie do urzędu skarbowego: za luty 2007 r. - 35.676 zł i za marzec 2007 r. - 20.498 zł.

Z uwagi na nieuregulowanie ww. zobowiązań w terminie Naczelnik Urzędu Skarbowego wystawił dwa tytuły wykonawcze: za luty 2007 r. o nr [...] i za marzec 2007 r. o nr [...].

Na zaległość za luty 2007 r. przeksięgowano w dniu [...]. kwotę 12.239,90 zł z tytułu nadpłaty z zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych (CIT-8) za 2006 r. Następnie z zajęcia prawa majątkowego u dłużnika zajętej wierzytelności "B" sp. z o.o. wpłynęły w dwóch transzach środki pieniężne - 20.870,20 zł oraz w wysokości 2.549,20 zł. Powyższe spowodowało, iż zaległość za luty 2007 r. wyniosła 16,70 zł. Natomiast na poczet zaległości za marzec 2007 r. nie wyegzekwowano żadnej należności.

Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego po przeprowadzeniu postępowania egzekucyjnego, polegającego na blokadach rachunków bankowych i zajęciu, a następnie sprzedaży wszystkich ruchomości należących do spółki A, w wyniku czego pokryto tylko część zaległości, postanowieniem z [...]. umorzył postępowanie egzekucyjne z uwagi na jego bezskuteczność.

Następnie organ I instancji ustalił, że obowiązek obliczenia i wpłacenia podatku od towarów i usług za ww. okres upływał w czasie kiedy J. H.K. był członkiem zarządu spółki z o.o. A. W związku z powyższym zostało wszczęte z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności J. H.K. za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za luty i marzec 2007 r., zakończone decyzją z [...].

Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. uchylił zaskarżoną decyzję w dniu [...]. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia z uwagi na konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części.

Wskazaną na wstępie decyzją z [...]. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w Ł. ponownie orzekł o solidarnej odpowiedzialności J. H. K., za zaległości spółki w VAT za luty i marzec 2007 r.

W odwołaniu pełnomocnik strony zarzucił naruszenie: art. 116, art. 120, art. 121, art. 122, art. 123, art. 125 i art. 190 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.; dalej "O.p.") poprzez "niską wnikliwość działania" oraz art. 21 ust. 1 w zw. z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. Nr 60, poz. 535; dalej "pr.u.n.") poprzez nadinterpretację prawa. Pełnomocnik strony podniósł, że organ I instancji przesłuchał w charakterze świadka D. D. O przeprowadzeniu tego dowodu pełnomocnik nie został powiadomiony, co stanowiło naruszenie art. 190 § 2 w zw. 123 § 1 O.p. Dalej argumentował, że [...]. zarząd A zwołał Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników i podjął uchwałę o odwołaniu J. H. K. z funkcji prezesa zarządu spółki, zaś D. D. nabył w całości wszystkie udziały spółki i został nowym prezesem zarządu, a siedzibą spółki stała się W. Strona podniosła też, że opóźnienie w zaspokajaniu wierzytelności nie może być utożsamiane z zaprzestaniem regulowania zobowiązań. Zdaniem strony, to nowy zarząd spółki, który zaprzestał regulowania zobowiązań miał obowiązek zgłoszenia upadłości. Ponadto organ podatkowy nie podjął działań mających na celu pełną egzekucję z majątku spółki, przede wszystkim nie określono faktycznego majątku spółki, choćby żądając wydania wykazu środków trwałych i wyposażenia będącego w posiadaniu spółki na dzień zbycia przedsiębiorstwa. Posiadany majątek ruchomy mimo, iż w znacznym stopniu zamortyzowany stanowił pokaźną wartość rynkową. Działania egzekucyjne ograniczono do dawnej siedziby, nie podejmując żadnych czynności dotarcia do nowej siedziby, ustalenia stanu majątku przeniesionego w okresie od zmiany siedziby do wszczęcia postępowania zmierzającego do wydania zaskarżonej decyzji. Zdaniem strony powyższe skutkuje bezzasadnością podjęcia decyzji o umorzeniu postępowania egzekucyjnego.

Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektor Izby Skarbowej powołał art. 116 § 1 O.p., zgodnie z którym za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:

1) nie wykazał, że:

a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo

b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy;

2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

W myśl § 2 odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu.

Organ podkreślił, że w myśl art. 107 § 1 O.p. osoby trzecie odpowiadają za zaległości podatkowe podatnika całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem.

Analizując poszczególne przesłanki odpowiedzialności z art. 116 O.p. organ odwoławczy wyjaśnił, że aktem notarialnym z [...] została założona "C" sp. z o.o., która od [...]. zmieniła nazwę na "A" sp. z o.o. Zgodnie z aktem założycielskim J. H. K. został powołany w skład pierwszego jednoosobowego zarządu. Skład zarządu uległ zmianie dopiero [...], kiedy to została podjęta uchwała dotycząca sprzedaży udziałów przez wspólników spółki (J. H. K. i K. J. W.) D. D. oraz odwołania J. H. K. z funkcji prezesa zarządu i powołania na to stanowisko D. D.

W ocenie organu, w świetle powyższych ustaleń J. H. K. nie mógł ponosić odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe, których termin płatności upływał po [...]r. Wskazał, że do tej daty istniały nieuregulowane zaległości spółki w VAT za luty 2007 r. (termin płatności 26 marca 2007 r.) i za marzec 2007 r. (termin płatności 25 kwietnia 2007 r.).

Organ podkreślił, że w aktach sprawy znajduje się sprawozdanie finansowe A spółki z o.o. za 2005 r., które obejmuje bilans, rachunek zysków i strat oraz informację dodatkową. Wg ustaleń Dyrektora Izby Skarbowej, spółka złożyła ostatnie zeznanie CIT-8 o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych za 2006 r. w dniu 2 kwietnia 2007 r., ostatnią deklarację CIT-2 w podatku dochodowym od osób prawnych za okres od 1 stycznia do 30 listopada 2006 r. w dniu 20 grudnia 2006 r. oraz ostatnią deklarację PIT-4 w podatku dochodowym od osób fizycznych (płatnik) za grudzień 2006 r. w dniu 19 stycznia 2007 r. Z kolei według informacji zawartych w Krajowym Rejestrze Sądowym, w dniu [...] po raz ostatni zostało złożone sprawozdanie finansowe i dotyczyło ono 2005 r.

Następnie organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 10 pr.u.n. upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. Art. 11 tej ustawy definiuje "niewypłacalność" stanowiąc, że dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań, natomiast dłużnika będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje. Członek zarządu ma dwa tygodnie na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki w przypadku stwierdzenia zaistnienia ku temu podstaw.

W ocenie organu przesłanki do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości wystąpiły na koniec 2005 r., kiedy to wartość zobowiązań przekroczyła wartość majątku. Wyjaśnił, że stosunek wartości zobowiązań do majątku spółki na 31 grudnia 2005 r. przedstawiał się następująco: zobowiązania i rezerwy na zobowiązania 4.132.372,68 zł; rezerwy na zobowiązania 0,00 zł; krótkoterminowe rozliczenie międzyokresowe 3.617,12 zł; zobowiązania 4.128 755,56 zł; wartość majątku 1.572.973,44 zł. Z kolei w bilansie spółki sporządzonym na dzień 16 maja 2007 r. wskazano, że:

- stosunek wartości zobowiązań do majątku spółki na koniec okresu tzw. "poprzedniego" wynosił: zobowiązania i rezerwy na zobowiązania 8.101.368,73 zł; rezerwy na zobowiązania 0,00 zł; krótkoterminowe rozliczenie międzyokresowe 86.322,79 zł; zobowiązania 8.015.045,94 zł, wartość majątku 6.720 601,33 zł,

- stosunek ww. wartości na koniec okresu tzw. "bieżącego (sprawozdawczego)" wynosił: zobowiązania i rezerwy na zobowiązania 8.771.624,23 zł, rezerwy na zobowiązania 0,00 zł, krótkoterminowe rozliczenie międzyokresowe 0,00 zł, zobowiązania 8.771.624,23 zł, wartość majątku 7.645.217,77 zł.

Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że organ podatkowy nie był jedynym wierzycielem spółki, bowiem egzekucją objęte były także należności Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Organ odwoławczy dokonał analizy zdolności do terminowego regulowania przez spółkę bieżących zobowiązań w oparciu o obliczone wskaźniki płynności i stwierdził, że na koniec 2005 r. płynność finansowa została przez spółkę utracona i wartość zobowiązań przekroczyła wartość majątku. Sytuacja taka trwała także 17 maja 2007 r. tj. w dniu odwołania strony ze stanowiska prezesa zarządu.

W tej sytuacji niezgłoszenie przez J. H.K. wniosku o ogłoszenie upadłości spółki należało zdaniem organu ocenić jako zawinione zaniechanie. Podkreślił, że strona nie przedstawiła żadnego dowodu wskazującego na brak winy w niezgłoszeniu takiego wniosku.

W ocenie organu, biorąc pod uwagę fakt przekroczenia wartości zobowiązań spółki w stosunku do jej majątku, zaległości wobec innych podmiotów oraz wskaźniki płynności, po sporządzeniu sprawozdania za 2005 r., do 31 marca 2006 r. (w terminie do złożenia zeznania rocznego CIT-8), bądź najdalej do 30 czerwca 2006 r. (w terminie, w jakim sprawozdanie finansowe roczne jednostki podlega zatwierdzeniu przez organ zatwierdzający) winien być złożony wniosek o upadłość spółki.

Odnosząc się do przesłanki bezskuteczności egzekucji Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że w ramach postępowania egzekucyjnego dokonano przeksięgowania kwoty 12.239,90 zł z tytułu nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za 2006 r. oraz zajęto prawa majątkowe u dłużnika zajętej wierzytelności "B" sp. z o.o., co spowodowało zmniejszenie zaległość za luty 2007 r. do kwoty 16,70 zł. Natomiast na poczet zaległości za marzec 2007 r. nie wyegzekwowano żadnej należności. Zaznaczył, że [...]. dokonano zajęcia egzekucyjnego wszystkich ruchomości na terenie D należących do zobowiązanego, które następnie zostały sprzedane, a środki uzyskane w ten sposób zostały przekazane wierzycielowi na pokrycie należności.

Podniósł, że organ egzekucyjny w postanowieniu o umorzeniu postępowania egzekucyjnego jednoznacznie wskazał, że nie zostaną uzyskane żadne środki pieniężne pozwalające na zaspokojenie wierzyciela. Dyrektor Izby Skarbowej argumentował, że spółka zaprzestała działalności gospodarczej i nie posiada żadnego majątku. Dodatkowe działania nie doprowadziły do ujawnienia jakiegokolwiek majątku spółki, wręcz przeciwnie, ustalono, że inny organ - Zakład Ubezpieczeń Społecznych również prowadził wobec spółki postępowanie egzekucyjne.

W kwestii siedziby spółki i właściwości organu Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, że zgodnie z umową sprzedaży udziałów spółki określono, że siedzibą spółki jest W. Zmiana siedziby, będąca zmianą umowy spółki, pociąga za sobą konieczność ujawnienia w KRS. Wypełnienie odpowiedniego wniosku powoduje, że informacje w nim zawarte są przekazywane m.in. do Urzędu Skarbowego, co skutkuje zmianą właściwości miejscowej organów podatkowych. Wg stanu na dzień wydania decyzji, w KRS widniał zapis, iż siedzibą spółki jest miasto Ł., a zatem organem właściwym dla spółki był Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego.

W kwestii zarzutu braku poinformowania pełnomocnika strony o terminie przesłuchania świadka, organ wskazał, że 28 czerwca 2012 r. pełnomocnik strony został powiadomiony stosownie do art. 200 § 1 O.p. o możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego z jednoczesną informacja, że w aktach sprawy znajduje się kserokopia protokołu z zeznań D. D. Strona z tego prawa nie skorzystała. Zdaniem organu odwoławczego strona nie wskazała jaki wpływ na wynik sprawy miał brak udziału pełnomocnika w przeprowadzeniu dowodu.

W skardze na powyższą decyzję pełnomocnik J. H. K. podniósł zarzuty i argumenty zbieżne z tymi prezentowanymi w toku postępowania przed organami podatkowymi, wnosząc o uchylenie rozstrzygnięcia Dyrektora Izby Skarbowej i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności odnieść się należy do stawianego w skardze, ale także podnoszonego w odwołaniu, zarzutu naruszenia art. 190 w związku z art. 123 § 1 O.p. polegającego na przesłuchaniu w postępowaniu przed organem I instancji, w trybie pomocy prawnej, świadka D. D. bez uprzedniego zawiadomienia pełnomocnika strony o zamiarze przeprowadzenia tego dowodu. Zarzut ten choć zasadny, to jednak nie może wywrzeć zamierzonego przez stronę skutku. Organ nie neguje tego, że o terminie przesłuchania świadka wyznaczonym na 31 maja 2012 r. pełnomocnik strony nie został poinformowany, mimo odmiennego zapisu w protokole (k.... akt administracyjnych). Zgodnie z art. 190 § 1 O.p. strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków, opinii biegłych lub oględzin przynajmniej na 7 dni przed terminem. W myśl zaś § 2 strona ma prawo brać udział w przeprowadzaniu dowodu, może zadawać pytania świadkom i biegłym oraz składać wyjaśnienia. Art. 123 § 1 O.p. stanowi z kolei, że organy podatkowe obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Pamiętać jednak należy, że sąd administracyjny stwierdzając naruszenie przez organ przepisów postępowania uchyla zaskarżoną decyzję tylko w takim wypadku, gdy stwierdzone uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. z 13 marca 2012 r. poz. 270 ze zmianami; dalej "P.p.s.a."/). W analizowanym przypadku warunkiem uchylenia decyzji, z uwagi na naruszenie art. 190 w związku z art. 123 § 1 O.p., było wykazanie przez stronę skarżącą, że jej czynny udział w przesłuchaniu świadka mógł mieć wpływ na kierunek rozstrzygnięcia sprawy. Samo wyrażenie chęci udziału w przesłuchaniu i zadawania pytań to za mało by ocenić istotność naruszenia. Ocena taka byłaby możliwa do przeprowadzenia gdyby strona wyjaśniła jakie konkretnie okoliczności faktyczne zamierzała udowodnić biorąc udział w przesłuchaniu i zadając pytania świadkowi. Dopiero wówczas sąd mógłby stwierdzić, czy okoliczności te były istotne dla sprawy, a w konsekwencji czy naruszenie art. 190 w związku z art. 123 § 1 O.p. uzasadniało uchylenie zaskarżonej decyzji i nakazanie organowi ponowienia dowodu z zapewnieniem stronie możliwości udziału w jego przeprowadzeniu. Znaczenia powyższego naruszenia dla wyniku sprawy strona nie wyjaśniła, a wyrażone w skardze ogólne stwierdzenia o "pozbawieniu możliwości zadawania pytań i wykazania, iż nie ponosi winy w zakresie zarzucanych czynów" nie dają podstaw do uwzględnienia skargi, pomimo stwierdzonego uchybienia przepisom postępowania.

Protokół z przesłuchania D. D. znajduje się w aktach administracyjnych, strona skarżąca i jej pełnomocnik mieli szansę zaznajomienia się z tym dokumentem (postanowieniem z [...] organ I instancji zawiadomił o możliwości zapoznania i wypowiedzenia się w sprawie materiału dowodowego) i mogli wnioskować o ponowne przesłuchanie świadka w obecności pełnomocnika strony, wskazując jakie okoliczności faktyczne miałyby zostać wyjaśnione przy pomocy tego środka dowodowego. Wniosku takiego strona skarżąca nie składała, uczyniła zaś z naruszenia art. 190 w związku z art. 123 § 1 O.p. zarzut zarówno w odwołaniu jak i skardze, z tym że w przyczyn wyłożono wyżej – nieskuteczny.

Nie są zasadne pozostałe zarzuty, w tym naruszenia art. 116 O.p. oraz art. 21 ust. 1 w zw. z art. 11 ust. 1 pr.u.n.

Podstawową kwestią przy obciążeniu osoby trzeciej odpowiedzialnością za zaległości podatkowe spółki, na podstawie art. 116 § 1 i § 2 O.p. jest jednoznaczne ustalenie, czy w danym okresie osoba ta pełniła funkcję członka zarządu oraz czy egzekucja wobec spółki okazała się bezskuteczna. Organ podatkowy zobowiązany jest wskazać jedynie okoliczności pełnienia obowiązków członka zarządu w czasie powstania zobowiązania podatkowego, które przerodziło się w dochodzoną zaległość podatkową spółki oraz bezskuteczność egzekucji przeciwko spółce. Zdaniem Sądu, w przedmiotowej sprawie wykazana została zarówno pierwsza, jak i druga z powyższych przesłanek. Poza sporem pozostaje fakt, że w okresie powstania zaległości podatkowych w VAT za luty i marzec 2007 r., tj. w marcu i kwietniu 2007 r. J. H. K. pełnił funkcję prezesa zarządu spółki A. Uchwała w sprawie sprzedaży udziałów spółki oraz odwołania strony ze stanowiska prezesa zarządu zapadła 17 maja 2007 r.

W ramach czynności egzekucyjnych zmierzających do uzyskania środków na pokrycie zaległości w VAT organ egzekucyjny dokonał zajęcia przysługującej spółce A wierzytelności wobec "B" sp. z o.o. uzyskując w ten sposób 23.419,40 zł. Organ egzekucyjny dokonał też zajęcia i sprzedaży wszystkich ruchomości spółki na terenie jej siedziby w dniu [...]. (protokół zajęcia k. [..], zestawienie i wycena ruchomości k. [...], załącznik do protokołu ze sprzedaży – k. [...]). Po zaliczeniu nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za 2006 r., zaległość za luty 2007 r. wyniosła 16,70 zł, zaś na zaległość za marzec 2007 r. nie udało się wyegzekwować żadnej kwoty. Z uzasadnienia postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego wynika, że nie udało się też ustalić innych składników majątku spółki. W tej sytuacji zasadnie organ podatkowy przyjął, iż postępowanie egzekucyjne mające na celu ściągnięcie zaległości podatkowych, okazało się bezskuteczne.

Skarżący w toku postępowania podnosił, że spółka dysponowała znacznie większym majątkiem ruchomym niż ten, który został zajęty i sprzedany. Twierdzenia te pozostają jednak gołosłowne, strona nie wskazuje bowiem jakie jeszcze ruchomości, inne od zajętych przez organ egzekucyjny, stanowiły własność spółki i mogły być przedmiotem egzekucji.

W postępowaniu dotyczącym odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki występują szczególne zasady rozkładu ciężaru dowodowego. Jak zaznaczono wyżej organ obowiązany jest wykazać okoliczność pełnienia obowiązków członka zarządu w czasie powstania zobowiązania podatkowego, które stało się zaległością podatkową spółki oraz bezskuteczność egzekucji przeciwko spółce. Na osobie trzeciej spoczywa natomiast ciężar udowodnienia istnienia którejkolwiek z przesłanek uwalniających od odpowiedzialności.

Jak już wyżej wskazano skarżący podnosił, że spółka posiadała poza sprzedanymi ruchomościami także inne, o znacznej wartości. Z przyczyn już wyjaśnianych nie można uznać, że strona uczyniła zadość, wymaganiom z art. 116 § 1 O.p., tj. wskazała mienie spółki, z którego możliwa była egzekucja. Podkreślić należy, iż możliwość uwolnienia się członka zarządu od solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki poprzez wskazanie mienia, z którego egzekucja jest możliwa, uzależniona jest od wskazania przez niego takiego majątku spółki, z którego istnieje faktyczna możliwość zaspokojenia zaległości podatkowych. Skarżący nie wskazał żadnych konkretnych składników, których spieniężenie umożliwiałoby pokrycie zaległości podatkowej choćby w części.

Nie została także wykazana przez skarżącego przesłanka egzoneracyjna w postaci braku winy w niezgłoszeniu we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęciu postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości. Organ trafnie przyjął, że już w 2005 r. sytuacja finansowa spółki uzasadniała zgłoszenie takiego wniosku, który powinien być złożony najpóźniej do 30 czerwca 2006 r., a więc w terminie w jakim powinno być zatwierdzone roczne sprawozdanie finansowe. Ze sprawozdania finansowego sporządzonego za 2005 r. jednoznacznie wynikało, że na koniec tego roku kwota zobowiązań spółki przekraczała wartość jej majątku (4.128.755,56 zł - zobowiązania i 1.572.973,44 zł – wartość majątku) – k. 135-136. Sytuacja ta nie uległa poprawie w 2006 r., o czym świadczyły zapisy w bilansie sporządzonym na dzień [...]. (k. [...] akt administracyjnych).

Należy podkreślić, że nie jest tak jak wywodzi pełnomocnik skarżącego, że jedynie zaprzestanie płacenia wymagalnych zobowiązań stanowi podstawę do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Powołany w decyzji art. 11 ust. 2 pr.u.n. jasno wskazuje, że dłużnika będącego osobą prawną uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco zobowiązania wykonuje. W związku z powyższym fakt, że spółka osiągała w latach 2004-2006 dochody (co wynika ze składanych zeznań podatkowych w podatku dochodowym od osób prawnych – zestawienie dochodów z deklaracji CIT-8 – k. 203) i choć z opóźnieniem, to realizowała zobowiązania podatkowe, nie oznaczał, że zarząd nie był zobowiązany do podjęcia działań zmierzających do ogłoszenia upadłości spółki bądź działań inicjujących postępowanie układowe. Postępowanie regulowane przepisami ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze służy zasadniczo ochronie wierzycieli przed skutkami niewypłacalności dłużnika. Potwierdzeniem tej tezy jest chociażby treść art. 2 ustawy. Przepis ten stanowi, że postępowanie uregulowane ustawą należy prowadzić tak, aby roszczenia wierzycieli mogły zostać zaspokojone w jak najwyższym stopniu, a jeśli racjonalne względy na to pozwolą - dotychczasowe przedsiębiorstwo dłużnika zostało zachowane. Stąd przyjęte rozwiązanie prawne, że przesłanką złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości bądź o wszczęcie postępowania układowego jest nie tylko zaprzestanie wykonywania przez dłużnika wymagalnych zobowiązań (art. 11 ust. 1), ale także wystąpienie sytuacji, w której zobowiązania dłużnika przekroczą wartość jego majątku, choćby na bieżąco zobowiązania te wykonywał (art. 11 ust. 2). Ostatnia z opisanych sytuacji miała miejsce w rozpatrywanej sprawie. Jest okolicznością bezsporną, że skarżący jako członek jednoosobowego zarządu spółki nie podjął żadnych starań zmierzających do wdrożenia procedury upadłościowej bądź naprawczej. Ryzyko związane z dalszym prowadzeniem działalności gospodarczej przez spółkę, mimo pojawienia się okoliczności kwalifikujących ją do podmiotów niewypłacalnych, obciążało osobę zarządzającą spółką, czyli skarżącego. Skoro skarżący podjął takie ryzyko musiał liczyć się z tym, że w razie pogorszenia się sytuacji finansowej spółki i bezskuteczności egzekucji z jej majątku, będzie ponosił odpowiedzialność za długi powstałe w czasie, gdy był członkiem jej zarządu. Fakt zbycia udziałów spółki innej osobie i zmiana składu osobowego zarządu nie uwalnia skarżącego od tej odpowiedzialności.

Mając na uwadze powołane wyżej argumenty, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.

dc