Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1347/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-02-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 48 ust. 2, art. 129 ust. 1
journal: Dz.U. 2009 nr 201 poz 1540
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.
article: art. 258 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędziowie NSA Gabriela Jyż Andrzej Skoczylas (spr.) Protokolant Tomasz Haintze po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. Spółki z o.o. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 lutego 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 2457/13 w sprawie ze skargi M. Spółki z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] lipca [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz M. Spółki z o.o. w Krakowie 380 (trzysta osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 12 lutego 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 2457/13 (dalej wyrok z 12 lutego 2014 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. (dalej WSA albo sąd I instancji) oddalił skargę M. Sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie (dalej Skarżąca albo Spółka) na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. (dalej DIC) z [...] lipca 2013 r., nr [...] (dalej decyzja z [...] lipca 2013 r.) utrzymującą w mocy decyzję własną z [...] października 2012 r., nr [...] (dalej decyzja z [...] października 2012 r.) zapadłą w przedmiocie wygaśnięcia w części zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych.

Wyrok z [...] lutego 2014 r. zapadł w następujących okolicznościach stanu faktycznego i prawnego:

Decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...] (dalej decyzja z [...] czerwca 2008 r.) Dyrektor Izby Skarbowej w W. udzielił skarżącej zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych w [...] punktach na terenie województwa mazowieckiego. W pkt IV zezwolenia ustalony został nieprzekraczalny termin rozpoczęcia działalności – 31 maja 2009 r.

W dniu [...] stycznia 2012 r. Naczelnik Urzędu Celnego I w W. poinformował Dyrektora Izby Celnej w W., że skarżąca nie podjęła działalności objętej zezwoleniem w punkcie znajdującym się w W. K. przy ul. N. [...]. W związku z powyższym, DIC z urzędu wszczął wobec skarżącej postępowanie w sprawie wygaśnięcia zezwolenia w części dotyczącej wskazanego punktu gier. Po przeprowadzeniu postępowania, w dniu [...] października 2012 r., DIC stwierdził wygaśnięcie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych udzielonego skarżącej, w części dotyczącej punktu gry na automatach o niskich wygranych mieszczącego się w W. K. przy ul. N. [...] lok. [...], stwierdzając, że skarżąca nie rozpoczęła wykonywania działalności objętej zezwoleniem w ww. punkcie. Podniósł, że niewykonywanie owej działalności nie było następstwem działania siły wyższej. Zdaniem organu, w przedmiotowej sprawie zaistniała przesłanka określona w art. 48 ust. 2 ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. 2009 r., nr 201, poz. 1540 ze zm., dalej u.g.h.), skutkująca cofnięciem zezwolenia w części dotyczącej ww. punktu.

Decyzja z [...] października 2012 r. została utrzymana w mocy przez DIC rozstrzygnięciem z [...] lipca 2013 r., na skutek złożonego przez Spółkę wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Dyrektor Izby Celnej utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję stwierdził, że zgodnie z art. 8 u.g.h. obowiązującej od dnia 1 stycznia 2010 r., do postępowań w sprawach określonych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej o.p.), chyba że stanowi ona inaczej.

Zdaniem organu, w niniejszej sprawie bezsporna była okoliczność, że we wskazanym punkcie skarżąca nie rozpoczęła działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych do dnia 31 maja 2009 r., czyli w nieprzekraczalnym terminie rozpoczęcia działalności. Powyższe dla organu oznaczało, iż w przedmiotowej sprawie zaistniały przesłanki określone art. 258 § 1 pkt 2 o.p. Organ podniósł, że stosowania przepisu art. 258 § 1 pkt 2 o.p. na gruncie u.g.h. nie wyłączył sam ustawodawca, więc w jego ocenie przepis ten ma zastosowanie w niniejszej sprawie, gdyż niezaprzeczalnie skarżąca nie rozpoczęła działalności w punkcie gier na automatach o niskich wygranych w W. K. przy ul. N. [...] lok. [...]. Takie stanowisko wynika, jego zdaniem, z faktu, że przesłanką do zastosowania art. 258 § 1 pkt 2 o.p. jest samo stwierdzenie stanu faktycznego, a nie ustalenie powodów jego zastosowania, a zatem zarzuty odwołania uznał za nieuzasadnione.

Na powyższą decyzję skarżąca w terminie złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. skargę, w której zarzuciła:

1. art. 48 ust. 2 oraz art. 129 ust. 1 i art. 121 u.g.h. w zw. z art. 36 ust. 5 ustawy z 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (t.j. Dz.U. 2004 r., nr 4, poz. 27 ze zm., dalej ustawa o grach), wskutek błędnego przyjęcia, że w stosunku do pomiotów prowadzących działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych można stwierdzić wygaśnięcie zezwolenia w części (na podstawie art. 48 ust. 2 u.g.h. lub na podstawie art. 258 § 1 pkt 2 o.p.), w sytuacji gdy z treści wymienionych przepisów wynika, że może to nastąpić wyłącznie w całości (na podstawie art. 121 u.g.h. w zw. z art. 36 ust. 5 ustawy o grach) przy czym ta ostatnia możliwość jest wykluczona w realiach niniejszej sprawy;

2. art. 129 ust. 1 i art. 121 u.g.h. w zw. z art. 36 ust. 5 ustawy o grach, wskutek błędnego przyjęcia, że w stosunku do pomiotów prowadzących działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych można stwierdzić wygaśnięcie zezwolenia w sytuacji, gdy podmiot taki (tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie) rozpoczął działalność choćby w jednym punkcie gier na automatach o niskich wygranych;

3. art. 258 § 1 pkt 2 o.p. w zw. z art. 8 u.g.h. w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 7 ustawy o grach, wskutek błędnego przyjęcia, że skarżąca w realiach sprawy nie dopełniła przewidzianego w udzielonym jej zezwoleniu na urządzanie prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych warunku w zakresie terminu rozpoczęcia działalności, w sytuacji, gdy w niniejszej sprawie należy odróżnić niedopełnienie przez stronę warunku oraz naruszenie terminu, gdyż są to dwie zupełnie odrębne i niezależne kwestie.

W odpowiedzi na skargę DIC wnosząc o oddalenie skargi, podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Motywując zapadły wyrok sąd I instancji zauważył, że istota powstałego w niniejszej sprawie problemu sprowadzała się do rozstrzygnięcia czy, a jeżeli tak, to na jakich zasadach, dopuszczalne jest stwierdzenie wygaśnięcia w części zezwolenia na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych, udzielonego na podstawie ustawy o grach i zakładach wzajemnych, w sytuacji, gdy podmiot nim dysponujący nie uruchomił w terminie wskazanym w zezwoleniu, działalności we wszystkich punktach wskazanych w tymże pozwoleniu.

Bezsporna w sprawie była okoliczność, że przedmiotowe zezwolenie zostało wydane pod rządami przepisów wcześniejszych, czyli ustawy o grach i zakładach wzajemnych i zakreślało skarżącej nieprzekraczalny termin rozpoczęcia działalności na dzień 31 maja 2009 r. Z akt sprawy wynika, że w tym terminie, w opisanym powyżej punkcie objętym zezwoleniem, taka działalność nie została rozpoczęta, czego sama skarżąca nie zakwestionowała.

Wbrew stanowisku skarżącej, zdaniem Sądu, przepis art. 121 u.g.h. w zw. z art. 36 ust. 5 ustawy o grach nie mógł znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie.

W ocenie Sądu, art. 121 u.g.h. w zw. z art. 36 ust. 5 ustawy o grach miałby zastosowanie wówczas, gdy nie uruchomiono żadnego punktu gier objętego zezwoleniem, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca i dawałby podstawę do wygaśnięcia zezwolenia w całości, nie zaś, jak w niniejszej sprawie, w części. Bezspornym jest bowiem, że skarżąca nie uruchomiła punktu gier na automatach o niskich wygranych w W. K., przy ul. N. [...] lok. [...] do dnia [...] maja 2009 r., przy czym zezwolenie opiewało na [...] punktów na terenie województwa mazowieckiego.

Sąd I instancji zgodził się z DIC, że w sprawie ma zastosowanie przepis art. 258 § 1 pkt 2 o.p. w zw. z art. 8 u.g.h., albowiem postępowanie administracyjne zostało wszczęte w dniu [...] sierpnia 2012 r., czyli po wejściu w życie u.g.h. i zaistniały przesłanki do zastosowania tego przepisu.

Wobec stwierdzenia, że spółka w konkretnym punkcie gier na automatach o niskich wygranych – Wólka Kosowska ul. Nadrzeczna 18 lok. C - nie rozpoczęła działalności, zasadnym stało się stwierdzenie o wygaśnięciu zezwolenia wydanego spółce w części dotyczącej tego punku. Należy zauważyć, że przepis art. 258 § 1 pkt 2 o.p, który jest przepisem materialnym stanowi, że organ zezwalający, który wydał decyzję w I instancji, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli została wydana z zastrzeżeniem dopełnienia przez stronę określonego warunku, a strona nie dopełniła tego warunku. Ustawodawca nie wyłączył jego stosowania na gruncie ustawy o grach hazardowych, co oznacza, że ma on zastosowanie w sprawie niniejszej.

W skardze kasacyjnej z [...] kwietnia 2014 r. Spółka reprezentowana przez adwokata zaskarżyła wyrok z [...] lutego 2014 r. w całości zarzucając:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 174 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t.j. Dz.U. 2012, poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.), tj. art. 35 ust. 1 pkt 7 ustawy o grach w zw. z art. 129 ust. 1 w zw. z art. 8 u.g.h. w zw. z art. 258 §1 pkt 2 o.p. przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że element zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych o którym mowa w art. 35 ust. 1 pkt 7 ustawy o grach to warunek, w sytuacji, gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że jest to termin,

2) naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), tj. art. 258 §1 pkt 2 o.p. w zw. z art. 129 ust. 1 w zw. z art. 8 u.h.g. w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 7 ustawy o grach przez niewłaściwe zastosowanie polegające na zastosowaniu art. 258 §1 pkt 2 o.p. do stanu faktycznego sprawy, w sytuacji, gdy nie powinien on być stosowany,

3) z ostrożności – naruszenie przepisów postępowania, które mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), tj. art. 3 §2 pkt 1 w zw. z art. 145 §1 pkt 1 lit. a, b i c w zw. z art. 134 §1 w zw. z art. 141 §4 p.p.s.a. w zw. z art. 1 §1 i §2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2002 r., nr 153, poz. 1269 ze zm., dalej p.u.s.a.) w zw. z art. 258 §1 pkt 2 o.p. w zw. z art. 129 ust. 1 w zw. z art. 8 u.g.h. w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 7 ustawy o grach wskutek niedostrzeżenia przez WSA w niniejszej sprawie, że organ nieprawidłowo zastosował art. 258 §1 pkt 2 o.p. do stanu faktycznego sprawy, gdyż nie powinien on być w niej stosowany,

4) z ostrożności – naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), tj. art. 36 ust. 5 ustawy o grach w zw. z art. 129 ust. 1 w zw. z art. 121 w zw. z art. 48 ust. 2 u.g.h. w zw. z art. 258 §1 pkt 2 o.p. przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że art. 36 ust. 5 ustawy o grach w zw. z art. 129 ust. 1 w zw. z art. 121 u.g.h. nie wyłącza stosowania art. 48 ust. 2 u.g.h. oraz art. 258 §1 pkt 2 o.p., podczas gdy prawidłowa wykładnia prowadzi do wniosku przeciwnego; poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że w stosunku do podmiotów prowadzących działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych można stwierdzić wygaśnięcie zezwolenia w części (na podstawie art. 48 ust. 2 u.g.h. lub na podstawie art. 258 §1 pkt 2 o.p.) w sytuacji, gdy prawidłowa wykładnia powołanych przepisów prowadzi do wniosku, że z treści wymienionych przepisów wynika, że może to nastąpić wyłącznie w całości (na podstawie art. 121 u.g.h. w zw. z art. 36 ust. 5 ustawy o grach) przy czym ta ostatnia możliwość jest wykluczona w realiach niniejszej sprawy.

Skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie od DIC zwrotu kosztów postępowania sądowo administracyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Ze wskazanych przepisów wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Wychodząc z tego założenia, należy na wstępie zaznaczyć, że wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny zagadnienia prawidłowości dokonanej przez sąd I instancji wykładni wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa.

Uwzględniając istotę sporu prawnego rozpatrywanej sprawy, komplementarny charakter zarzutów kasacyjnych uzasadnia, aby rozpatrzeć je łącznie. W skardze kasacyjne sformułowano zarzuty naruszenia prawa materialnego, jak i procesowego, które sprowadzają się do błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania art. 258 §1 pkt 2 o.p. w powiązaniu z art. 35 ust. 1 pkt 7 ustawy o grach w zw. z art. 129 ust. 1 w zw. z art. 8 u.g.h. oraz art. 48 ust. 2 u.g.h. Podstawowym zagadnieniem prawnym, które znalazło się u podstaw wszystkich zarzutów kasacyjnych z zakresu prawa materialnego, było kwestionowanie prawidłowości przyjęcia, że w stosunku do podmiotów prowadzących działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych można stwierdzić wygaśnięcie zezwolenia w części (na podstawie art. 48 ust. 2 u.g.h. lub na podstawie art. 258 §1 pkt 2 o.p.) w sytuacji, gdy prawidłowa wykładnia powołanych przepisów prowadzi do wniosku, że z treści wymienionych przepisów wynika, że może to nastąpić wyłącznie w całości (na podstawie art. 121 u.g.h. w zw. z art. 36 ust. 5 ustawy o grach).

Odnosząc się do tej kwestii należy podkreślić, że w rozdziale 12 u.g.h. - "Przepisy przejściowe i dostosowujące" - zamieszczono normy, których zadaniem było uregulowanie wpływu tej ustawy na stosunki prawne powstałe w czasie obowiązywania ustawy o grach i zakładach wzajemnych, które same lub których skutki trwają nadal, w czasie obowiązywania u.g.h. Z analizy przepisów przejściowych wynika, że ustawodawca odrębnie uregulował kwestię prowadzenia działalności w oparciu o zezwolenia udzielone przed wejściem w życie ustawy, jak i wygaśnięcia tych zezwoleń w związku z nierozpoczęciem działalności. W art. 129 ust. 1 u.g.h. ustanowiono zasadę, że działalność na automatach o niskich wygranych na podstawie zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie ustawy, jest prowadzona na zasadach dotychczasowych, do czasu wygaśnięcia tych zezwoleń, o ile ustawa nie stanowi inaczej. Regułą zatem jest, że działalność prowadzona jest na zasadach określonych w ustawie o grach i zakładach wzajemnych, zaś zezwolenie, o ile nie zachodzą inne przesłanki wymienione w ustawie, wygaśnie wraz z upływem czasu na jaki zostało udzielone. Przepis art. 121 u.g.h. wprowadza szczególną regulację w przedmiocie wygaśnięcia zezwolenia udzielonego przed wejściem w życie nowej ustawy - w przypadku nierozpoczęcia działalności nakazuje stosować przepis art. 36 ust. 5 ustawy o grach i zakładach wzajemnych. Zgodnie z przepisem art. 36 ust. 5 tej ustawy zezwolenia wygasają, jeżeli w terminie jednego roku od ich udzielenia nie podjęto działalności objętej zezwoleniem. Z powyższego unormowania wynika, że wygaśnięcie zezwolenia mogło nastąpić wyłącznie w przypadku niepodjęcia w terminie roku od jego udzielenia działalności, rozumianej jako sytuacja, w której podmiot uprawniony w ogóle nie zaczął prowadzić działalności, nawet w jednym punkcie. Rozpoczęcie działalności w niektórych punktach nie odpowiada stanowi "niepodjęcia działalności" i nie skutkuje wygaśnięciem zezwolenia (por. wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2009 r., sygn. akt II GSK 480/08, LEX 505806). Ustawa o grach i zakładach wzajemnych nie przewidywała zatem wygaśnięcia zezwolenia w części, w jakiej działalność nie została podjęta. Odmienna regulacja została przewidziana w u.g.h. Przepis art. 48 ust. 2 u.g.h. stanowi, że w przypadku nierozpoczęcia działalności w terminie określonym w koncesji lub zezwoleniu, koncesja lub zezwolenie wygasają w całości lub w tej części w której nie podjęto działalności.

Sąd I- instancji trafnie zatem uznał, że z faktu, iż poprzednia ustawa nie przewidywała - w razie niepodjęcia działalności we wszystkich punktach - możliwości wygaśnięcia zezwolenia w części, nie można, wyprowadzać uprawnienia organu do stosowania art. 48 ust. 2 u.g.h. Niezrozumiały jest zatem zarzut kasatora naruszenia tego przepisu.

Analiza regulacji zawartej w art. 36 ust. 5 ustawy o grach pozwala również uznać, iż mamy tu do czynienia z przepisem o charakterze szczególnym, który w sposób całościowy reguluje kwestię wygaśnięcie zezwolenia z powodu niepodjęcia działalności. Jak już zaznaczano mogło ono nastąpić wyłącznie w przypadku niepodjęcia w terminie roku od jego udzielenia działalności, rozumianej jako sytuacja, w której podmiot uprawniony w ogóle nie zaczął prowadzić działalności, nawet w jednym punkcie. Przed wejściem w życie ustawy o grach hazardowych nie było wątpliwości, że w omawianym zakresie nie miał zastosowania art. 162 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej k.p.a.), będący procesowym odpowiednikiem art. 258 §1 pkt 2 o.p. W tym miejscu należy podkreślić, że w nowej ustawie o grach hazardowych wprowadzono regułę, że do postępowań w sprawach określonych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Ordynacji podatkowej, chyba że ustawa stanowi inaczej (zob. art. 8), jednak do postępowań prowadzonych w oparciu o przepisy o grach i zakładach wzajemnych stosowano reguły określone w k.p.a.

Podstawy do zastosowania tego przepisu nie można także wywieść z zawartego w art. 129 ust. 1 nowej ustawy zastrzeżenia "o ile ustawa nie stanowi inaczej". Skoro ustawodawca w art. 129 ust. 1 u.g.h. uregulował kwestię "prowadzenia działalności" na podstawie zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie u.g.h. przyjmując, że działalność jest prowadzona według przepisów ustawy o grach i zakładach wzajemnych, to przewidziane w tym przepisie odstępstwo od zasady odnieść należy także do samego prowadzenia działalności. Kwestia wygaśnięcia zezwoleń udzielonych przed 1 stycznia 2010 r., uregulowana została w przepisach przejściowych - w art. 121 u.g.h., który nakazuje wprost do ich wygaszenia stosowanie art. 36 ust. 5 ustawy o grach i zakładach wzajemnych. Oznacza to, że tylko w sytuacji spełnienia przesłanek z art. 36 ust. 5 ustawy o grach i zakładach wzajemnych, czyli niepodjęcia działalności w żadnym z punktów, w terminie jednego roku od dnia udzielenia zezwolenia, istnieje podstawa do wygaśnięcia zezwolenia. Kierując się założeniem racjonalności ustawodawcy należy wnioskować, że gdyby jego wolą było wprowadzenie możliwości częściowego wygaszenia zezwoleń wydanych przed dniem 1 stycznia 2010 r., nie nakazywałby stosowania przepisu art. 36 ust. 5 ustawy o grach i zakładach wzajemnych, ale wprost wskazałby, że do spraw związanych z wygaszeniem takich zezwoleń mają zastosowanie w całości nowe przepisy, a więc art. 48 ust. 2 obecnie obowiązującej ustawy, który podobnie jak art. 36 ust. 5 ustawy o grach i zakładach wzajemnych daje, obok wygaszenia w części, także możliwość wygaszenia zezwolenia w całości. Tym bardziej więc założenie racjonalności prawodawcy nie pozwala uznać, że poprzez odesłanie do przepisów o.p. zawarte w art. 8 u.g.h. ustawodawca przewidywałby możliwość wprowadzenia szczególnego trybu wygaśnięcia zezwolenia na podstawie art. 258 §1 pkt 2 o.p. Skoro w świetle art. 8 u.g.h. do postępowań w sprawach określonych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Ordynacji podatkowej, chyba że ustawa stanowi inaczej to odmienne unormowanie zawarte w art. 121 u.g.h. wyklucza możliwość zastosowania w tym przypadku art. 258 §1 pkt 2 o.p.

Przyjęcie odmiennego stanowiska organu pozbawiałoby ratio legis przepisu art. 121 u.g.h., skoro ten sam zabieg legislacyjny ustawodawca osiągnąłby w przypadku niezamieszczenia w treści u.g.h. odesłania do przepisu art. 36 ust. 5 ustawy o grach i zakładach wzajemnych.

Dodatkowo należy zauważyć, że Spółka zezwolenie będące przedmiotem sprawy uzyskała decyzją z dnia 24 czerwca 2008 r. W pkt IV zezwolenia ustalony został nieprzekraczalny termin rozpoczęcia działalności – 31 maja 2009 r., czyli przed wejściem w życie u.g.h. Okoliczność, iż spółka przed dniem 31 maja 2009 r. rozpoczęła działalność tylko w niektórych punktach gier, wbrew twierdzeniu organu administracji - z przyczyn podanych wyżej – powoduje, iż nieuruchomienie działalności w części punktów objętych zezwoleniem nie daje uprawnienia do zastosowania ani art. 48 ust. 2 u.g.h. w związku z art. 129 ust. 1 u.g.h., ani art. 258 §1 pkt 2 o.p. w zw. z art. 129 ust. 1 w zw. z art. 8 u.h.g. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w rozpoznawanej sprawie podziela w pełni pogląd prawny wyrażony w wyroku NSA z dnia 30 września 2014 r. sygn. akt II GSK 370/13 (dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Na gruncie omawianej sprawy mamy bowiem do czynienia ze zdarzeniem prawnym, które zaistniało jako zdarzenie zamknięte i zakończone pod rządami dawnego prawa, a zatem skutki tego zdarzenia muszą być oceniane zgodnie z prawem obowiązującym w dacie jego zaistnienia (zob. wyrok NSA z 21 listopada 2013 r., II GSK 1186/12, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wykładnia dopuszczająca możliwość stosowania w niniejszej sprawie art. 48 ust. 2 u.g.h. w związku z art. 129 ust. 1 u.g.h., ani art. 258 §1 pkt 2 o.p. w zw. z art. 129 ust. 1 w zw. z art. 8 u.h.g. stoi w sprzeczności z konstytucyjną zasadą niedziałania prawa wstecz. Oznacza bowiem, że do zdarzenia prawnego zamkniętego czasowo" w dniu 31 maja 2009 r. zastosowano nową, mniej korzystną dla skarżącego ustawę (zob. J. Mikołajewicz - red. naukowa, Problematyka intertemporalna w prawie. Zagadnienia podstawowe. Rozstrzygnięcia intertemporalne. Geneza, funkcje, aksjologia, Warszawa 2015, s. 214-300; por. też wyrok WSA w Łodzi z 22 listopada 2013 r., III SA/Łd 703/13, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Podsumowując, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza zatem, że dokonana przez Sąd I instancji wykładnia art. 258 §1 pkt 2 o.p. w zw. z art. 129 ust. 1 w zw. z art. 8 u.h.g. nie była prawidłowa. Sąd prawidłowo jednak zakwestionował stanowisko organu, że do ustalonego stanu faktycznego ma zastosowanie art. 48 ust. 2 w zw. z art. 129 ust. 1 u.g.h. zasadnie wskazując, że winien mieć zastosowanie przepis art. 36 ust. 5 ustawy o grach i zakładach wzajemnych w zw. z art. 121 u.g.h.

Odnosząc się natomiast do zarzutów naruszenia prawa procesowego należy podkreślić, że nie znajdują usprawiedliwienia. Zarzuty dotyczą naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 3 §2 pkt 1 w zw. z art. 145 §1 pkt 1 lit. a, b i c w zw. z art. 134 §1 w zw. z art. 1 §1 i §2 p.u.s.a. Przepisy te - jako przepisy prawa procesowego - mogą być skuteczną podstawą skargi kasacyjnej tylko w razie wykazania przez stronę, że ewentualne uchybienie temu przepisowi mogło mieć wpływ, i to istotny, na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie brak zaś argumentacji strony wnoszącej skargę kasacyjną pozwalającej stwierdzić, że brak w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wywodów co do sposobu zastosowania wskazanych przepisów mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd I instancji weźmie pod uwagę zaprezentowaną wyżej wykładnię mających zastosowanie przepisów prawa materialnego zwłaszcza art. 36 ust. 5 ustawy o grach i zakładach wzajemnych w zw. z art. 121 u.g.h.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.