Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1199/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-02-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Par. 8 ust. 1 i par. 11 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1367
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych - tekst jednolity
article: Art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Halina Jakubiec Sędziowie WSA Maria Zawadzka (spr.) WSA Janusz Bociąga Protokolant Asystent Sędziego Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2016 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 3 lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej skargę oddala.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 3 lipca 2016 r. Nr [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., dalej: k.p.a.), w związku z art. 5 pkt 4a i art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011 r. Nr 212, poz. 1263 ze zm.) oraz § 8 ust. 1 i § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. z 2013 r. poz. 1367), po rozpatrzeniu odwołania M. S. (dalej: skarżąca) od decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] 2015 r. Nr [...] znak: [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej pod postacią - astmy oskrzelowej wymienionej w poz. 6 wykazu chorób zawodowych, będącego załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych - utrzymał w mocy decyzje organu pierwszej instancji.

Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie prawnym i faktycznym:

Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 lutego 2014 r. sygn. akt III SA/Kr 808/13 zostały uchylone decyzje: nr [...] Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] 2010 r. znak: [...] oraz utrzymująca ją w mocy decyzja Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] 2013 r. znak: [...]. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał liczne uchybienia w prowadzonym postępowaniu administracyjnym m.in.: brak przeprowadzenia testów prowokacyjnych, w tym z preparatem E, brak kompletności w orzeczeniach lekarskich oraz ich lakoniczność. Nadto Sąd zwrócił uwagę, że związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy rozpoznaną u skarżącej astmą oskrzelową, a pracą w narażeniu musi być wykazany bezspornie, a co najmniej z wysokim prawdopodobieństwem.

Rozpatrując sprawę ponownie organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej wzięły pod uwagę że skarżąca była zatrudniona w A Zakłady Farmaceutyczne, następnie B Zakłady Farmaceutyczne S.A. w K a, obecnie C Sp. z o.o. w K, w okresie od 2 września 1968 r. do 30 sierpnia 2008 r., na następujących stanowiskach pracy:

od 2 września 1968 r. do 16 sierpnia 1971 r. jako uczeń. Praktyka odbywała się na Wydziale Konfekcji, Wydziale Witaminy C i Wydziale Antybiotyków w kontakcie z czynnikami potencjalnie alergizującymi (pyły leków),

od 17 sierpnia 1971 r. do 10 lutego 1974 r. na stanowisku operator urządzeń dozujących, Wydział Form Suchych na Oddziale Pakowalni, gdzie wykonywała czynności związane z pakowaniem form leków w opakowania jednostkowe. Pakowanie odbywało się ręcznie oraz przy użyciu maszyn dozujących,

od 11 lutego 1974 r. do 2 września 1990 r. na stanowisku operator procesów biomasy - Laboratorium Bakteriologiczne na Wydziale Syntez, Oddział Witaminy C, gdzie przygotowywała pożywki w zbiornikach. Przedmiotowe zbiorniki posiadały dwa filtry wypełnione watą szklaną, która za każdym razem była ręcznie zakładana i po zużyciu ręcznie wyciągana. Dziennie obsługiwano około 8 zbiorników. W tym okresie zatrudnienia pobierano do pipet ustami kwas octowy i roztwór ługu sodowego. Podczas gotowania szkiełek mikroskopowych miała kontakt z oparami kwasu solnego. Pracowała także w kontakcie z oparami kwasu solnego z acetonem i metanolem.

od 3 września 1990 r. do 31 stycznia 1992 r. na stanowisku pielęgniarz zwierząt -Laboratorium Farmakologiczne, wykonując prace pielęgnacyjne ze zwierzętami laboratoryjnymi (króliki , myszy, szczury),

od 1 lutego 1992 r. do 14 listopada 2007 r. na stanowisku laborant - Laboratorium Form Leków w kontakcie z substancjami czynnymi i pomocniczymi. Praca polegała na opracowaniu nowej formy leków wg podanej receptury i wykonaniu serii preparatu na małą skalę. Rodzaje wykonywanych czynności to: ręczne mieszanie, sianie, granulowanie, suszenie, kalibracja oraz tabletkowanie bądź kapsułkowanie,

od 15 listopada 2007 r. do 30 sierpnia 2008 r. na stanowisku referent administracyjny bez kontaktu z czynnikami potencjalnie alergizującymi.

Przeprowadzona przez organy Inspekcji Sanitarnej ocena narażenia zawodowego na stanowiskach pracy skarżącej pozwala uznać z przeważającym prawdopodobieństwem, iż w czasie pracy zawodowej była eksponowana na liczne czynniki chemiczne o działaniu alergizującym.

Skarżąca była badana w Ośrodku Medycyny Pracy, który w orzeczeniu lekarskim z dnia [...] 2009 r. orzekł o braku podstaw do rozpoznania u skarżącej choroby zawodowej - astmy oskrzelowej pochodzenia zawodowego. W uzasadnieniu orzeczenia podano, że biorąc pod uwagę wywiad kliniczny i zawodowy, wyniki przeprowadzonych badań oraz wyniki z obserwacji klinicznej w Instytucie Medycyny Pracy w okresie od 8 do 13 lutego 2009 r. brak jest podstaw do przyjęcia zawodowej etiologii astmy oskrzelowej. Natomiast wyniki badań alergologicznych, (dodatnie testy skórne z alergenami środowiska naturalnego: roztocze kurzu domowego, sierść kota, obecność w surowicy swoistych przeciwciał przeciwko powszechnie występującym alergenom: pyłki traw, podwyższony poziom IgE i dodatni wynik testu nadreaktywności oskrzeli) świadczą o atopowej, pozazawodowej etiologii rozpoznanej u skarżącej astmy oskrzelowej.

Również Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego, w oparciu o wyniki przeprowadzonych badań w orzeczeniu lekarskim z dnia [...] 2009 r. orzekł o braku podstaw do rozpoznania u skarżącej astmy oskrzelowej pochodzenia zawodowego. W uzasadnieniu orzeczenia wskazał, że w trakcie hospitalizacji badaniem fizykalnym stwierdzono nad polami płucnymi miernie nasilone objawy bronchospastyczne, natomiast nie obserwowano napadów duszności typu astmatycznego. W badaniu spirometrycznym nie ujawniono zaburzenia wentylacji. Dodatni wynik próby farmakologicznej z histaminą potwierdził istnienie u badanej swoistej nadreaktywności skurczowej oskrzeli dużego stopnia. Przeprowadzona diagnostyka alergologiczna wykazała w testach skórnych jedynie słabo dodatni odczyn na Polivakcynę i alergeny grzybowe Trichophyton menthagrophytes (++), wszystkie pozostałe testy z pospolitymi alergenami wziewnymi wypadły ujemnie. Ujemne również były testy punktowe z alergenami zwierząt laboratoryjnych (myszy, szczura, królika) oraz testy kontaktowe z alergenami chemicznymi środowiska pracy. Biorąc zatem pod uwagę całokształt obserwacji klinicznej, w tym wywiad chorobowy, dane z dostępnej dokumentacji lekarskiej oraz wyników badań wykonanych w trakcie obecnej hospitalizacji, jak i w Instytucie Medycyny Pracy, a w szczególności utrzymywanie się dolegliwości pomimo zaprzestania pracy zawodowej oraz utrzymywanie się wysokiego poziomu IgE mimo ustania narażenia zawodowego, organ nie znalazł podstaw do przyjęcia zawodowej etiologii rozpoznanej skarżącej astmy oskrzelowej.

W dniu 20 października 2010 r. skarżąca dołączyła do akt sprawy pismo wraz z dokumentacją medyczną, w którym zakwestionowała wyniki przeprowadzonych w jednostkach orzeczniczych badań oraz zapadłe rozstrzygnięcie. Po dokonaniu ponownej analizy całości dokumentacji Ośrodek Medycyny Pracy w całości podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie nie znajdując podstaw do zmiany treści wcześniej wydanego orzeczenia lekarskiego.

Również Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego wydał dodatkową opinię uzupełniającą w dniu 24 lutego 2012 r. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Instytut podkreślił, że skarżąca była poddana badaniom diagnostycznym w trzech jednostkach orzeczniczych które nie potwierdziły związku chorób stwierdzanych u badanej z warunkami pracy zawodowej. Natomiast odnosząc się do zarzutów skarżącej dotyczących nie przeprowadzenia u niej testów prowokacyjnych ze wskazanymi lekami, przede wszystkim z E, jednostka orzecznicza wyjaśniła, że zgodnie z danymi farmaceutycznymi produkcja E przez Zakłady B została zakończona w 2003 r., a ostatnie wprowadzenie tego leku do obrotu miało miejsce w listopadzie 2004 r., stosowny test nie mógł być zatem przeprowadzony z uwagi na brak dostępności E oraz jego odpowiedników. Ponadto Instytut podkreślił, iż skarżąca nie mogła mieć również zawodowego kontaktu z ww. lekiem w miejscu pracy. W trakcie postępowania diagnostyczno-orzeczniczego prowadzonego w latach 2008-2009 u skarżącej nie ujawniono alergii na czynniki środowiska pracy, zarówno na alergeny wysokocząsteczkowe (sierść zwierząt laboratoryjnych) jak i niskocząsteczkowe (składniki leków), natomiast stwierdzono dodatnie testy z alergenami pozazawodowymi, pomijając tu testy skórne, które nie były powtarzalne, badania w IMP potwierdziły obecność swoistych p/ciał w klasie IgE dla pyłków traw. Ponadto atopia nie wyklucza tła zawodowego astmy oskrzelowej, jeżeli równocześnie wykazane zostanie uczulenie na alergeny zawodowe, czego jednak u skarżącej nie stwierdzono. Instytut podkreślił także, że znaczące pogorszenie przebiegu astmy mógł spowodować fakt, że skarżąca w czerwcu 2007 r. przebyła zapalenie płuc. Dodatkowo po zmianie stanowiska przez skarżącą pracy na administracyjne, tj. od listopada 2007 r. w dokumentacji odnotowano zaostrzenie schorzenia. Natomiast odczuwalna poprawa nastąpiła po całkowitym zaprzestaniu pracy, co mogło się wiązać ze zmniejszeniem udziału czynników nieswoiście nasilających objawy choroby (wysiłek, stres, czynniki drażniące), jak również z oczekiwanym skutkiem leczenia, gdyż skarżąca systematycznie pobierała leki p/astmatyczne. Głównym argumentem przemawiającym przeciwko zawodowej etiologii astmy, jest fakt, iż w trakcie pobytu w Instytucie utrzymywała się wysoka nadreaktywność oskrzeli (po prawie 2 latach od zaprzestania pracy na wydziale produkcyjnym) oraz wysoki poziom całkowitego stężenia IgE, który u osób ze schorzeniem alergologicznym może być wykładnikiem tej alergii. Okres półtrwania przeciwciał klasy IgE jest krótki - do kilku tygodni, w przypadku badanej istnienie wysokiego poziomu tych przeciwciał niewątpliwie nie może być indukowany alergią zawodową. Ponadto w przeciwieństwie do testów skórnych na stężenie IgE nie mają wpływu przyjmowane leki. Instytut dodał, że nie można tu pominąć istnienia innych schorzeń nie mających związku z pracą zawodową, a mogących znacząco wpływać na nadreaktywność skurczową oskrzeli i objawy astmy. Występujące u skarżącej przewlekłe stany nieżytowe w obrębie górnych dróg oddechowych, zwłaszcza przewlekły stan zapalny zatok szczękowych i polipy błony śluzowej nosa, przepuklina roztworu przełykowego - to stany chorobowe często współistniejące z astmą i wówczas należy je rozpatrywać łącznie jako przyczyny przewlekłego kaszlu i nadreaktywności oskrzeli.

Realizując zalecenia zawarte w wyroku Sądu, Wojewódzki Inspektor Sanitarny wskazał, że w trakcie powtórnie prowadzonego postepowania uzyskał z Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego dwie opinie uzupełniające, w których Instytut podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.

Nadto organ wystąpił do C Sp. z o.o. o udzielenie informacji dotyczącej leku E. W odpowiedzi uzyskano informację, że od 2005 r. Spółka nie produkuje leku o nazwie E i produkcja E nie została zastąpiona produkcją innego leku. Natomiast Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych udzielił organowi informacji, że produkty lecznicze o nazwach handlowych E nie posiadają ważnych pozwoleń na dopuszczenie do obrotu i nie figurują w Rejestrze Produktów Leczniczych dopuszczonych do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jak również we Wspólnotowym Rejestrze Produktów Leczniczych.

Podsumowując wyniki postępowania Wojewódzki Inspektor Sanitarny stwierdził, że choć skarżąca pracowała w narażeniu zawodowym na potencjalne alergeny środowiska pracy, to jednak biorąc pod uwagę jednoznaczną treść orzeczeń i opinii lekarskich nie ma podstaw do stwierdzenia u niej choroby zawodowej wymienionej w poz. 6 wykazu chorób zawodowych, będącego załącznikiem do aktualnie obowiązującego rozporządzenia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca domagała się uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji w całości, zarzucając naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

rażące naruszenie art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi polegające na niezastosowaniu się przez organ prowadzący postępowanie do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania zawartych w Wyroku Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 lutego 2014 r., co skutkowało brakiem usunięcia uchybień postępowania w zakresie niewyjaśnienia stanu faktycznego sprawy;

naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na niewyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy, a tym samym rozstrzygnięcie w oparciu o wadliwie (niewyczerpująco) zebrany i rozpatrzony materiał dowodowy oraz niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego;

naruszenie art. 8 k.p.a., przez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie obywateli do władzy publicznej;

niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności zmierzających do zweryfikowania zawodowej etiologii astmy oskrzelowej, w szczególności przez brak przeprowadzenia badań i obserwacji klinicznych uznanych przez Sąd za niezbędne i konieczne do wyjaśnienia stanu faktycznego;

nieznajdujące oparcia w stanie faktycznym przyjęcie, iż przeprowadzone badania i konsultacje medyczne wskazały na pozazawodową etiologię astmy;

nieuwzględnienie przedłożonej dokumentacji medycznej i zgłoszonych inicjatyw dowodowych;

brak oceny wpływu odsunięcia od czynników potencjalnie alergizujących środowiska pracy na stan zdrowia po 2009 r. (brak aktualizacji materiału dowodowego przez ok. 4 lata);

przewlekłe prowadzenie postępowania

Ponadto naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. naruszenie art. art. 235(1) i 236 Kodeksu pracy poprzez błędną ich wykładnię polegającą na pominięciu domniemania związku przyczynowego pomiędzy potwierdzoną chorobą znajdującą się na wykazie chorób zawodowych (astma oskrzelowa - poz. 6 wykazu), a istniejącym na stanowisku pracy narażeniu zawodowym (działaniu szkodliwych dla zdrowia czynników występujących w środowisku pracy).

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Sanitarny w całości podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest zatem kontrola zaskarżonych decyzji z punktu widzenia ich legalności, a więc zgodności z obowiązującym prawem. Stosownie do treści art. 134 i 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), sąd administracyjny dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji nie jest związany granicami skargi. Oznacza to, że jeżeli wydana w granicach sprawy, której dotyczy skarga decyzja administracyjna narusza prawo w sposób określony w art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podlega uchyleniu bez względu na to, czy skarga formułuje zarzuty o naruszeniu prawa.

W ocenie Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem.

Obowiązkiem organów administracji w przedmiotowym postępowaniu było ustalenie: czy rozpoznana choroba jest chorobą wymienioną w wykazie chorób zawodowych, czy u skarżącej wystąpiło przedmiotowe schorzenie albo jego następstwa oraz czy bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem można stwierdzić, ze przedmiotowa choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy.

W powyższym zakresie ustalenia stanu faktycznego poczynione muszą być zgodnie z przepisami prawa procesowego. W myśl art. 7 k.p.a., wyrażającego między innymi zasadę prawdy obiektywnej, organ orzekający powinien podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. W tym celu, stosownie do wymogów określonych przepisem art. 77 § 1 k.p.a., organ obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Ocena tak zebranego materiału powinna być dokonana w granicach prawem przewidzianej swobody. Stosownie do art. 80 k.p.a., organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona, czemu należy dać stosowny wyraz w uzasadnieniu decyzji poprzez wskazanie faktów, które uznano za udowodnione, dowodów, na których się oparto oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej (art. 107 § 3 k.p.a).

Zgodnie z art. 235¹ ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz.U. 2014.1502 ze zm.) dodanym ustawą z dnia 22 maja 2009 r. (Dz. U. Nr 99, poz. 825), która weszła w życie 3 lipca 2009 r., za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że definicja prawna choroby zawodowej składa się z dwóch elementów, z których jeden jest formalnie wskazany w określonym wykazie, a drugi dotyczy określonego związku przyczynowego objętej wykazem choroby z warunkami wykonywanej pracy.

Podkreślić należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmowany jest pogląd o związaniu organów inspekcji sanitarnej rozpoznaniem podanym w orzeczeniu lekarskim. Takie stanowisko zostało przedstawione m.in. w uchwale składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2002r. sygn. akt OPS 3/02 i zachowuje ono nadal aktualność (publ. http//orzeczenia.nsa.gov.pl). Oznacza to, że organ administracji publicznej prowadzący postępowanie w przedmiocie choroby zawodowej w istocie nie ma prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Orzeczenie lekarskie jest bowiem jedynym wiarygodnym środkiem dowodowym służącym stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Tym samym związanie organu Państwowej Inspekcji Sanitarnej orzeczeniem kompetentnej placówki medycznej nie jest tożsame z bezkrytyczną akceptacją informacji zawartych w orzeczeniu. Organ winien bowiem ocenić orzeczenie jako dowód w postępowaniu z zachowaniem kanonów wyznaczonych przepisami ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 27 lipca 2010 r., sygn. akt IV SA/GL 752/09 – publ; http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Na podstawie art. 237 Kodeksu pracy wydane zostało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. W obecnym brzmieniu wykazu stanowiącego załącznik do ww. rozporządzenia, w poz. 6 wymieniona jest astma oskrzelowa. Stosownie do § 8 ust. 1 w/w rozporządzenia, decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.

W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie organy dołożyły wszelkiej staranności celem dokładnego i kompleksowego wyjaśnienia sprawy. Skarżąca była badana w Ośrodku Medycyny Pracy oraz w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego. Obie jednostki orzecznicze zgodnie orzekły o braku podstaw do rozpoznania u skarżącej choroby zawodowej pod postacią: astmy oskrzelowej, wymienionej w poz. 6 wykazu chorób zawodowych. Faktem jest, że opinie te zostały zakwestionowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, który wyrokiem dnia 18 lutego 2014 r. uchylił decyzje Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] 2013 r. oraz poprzedzająca ją decyzję organu pierwszej instancji, jednak z uzasadnienia powyższego wyroku wynika, że jednostki orzecznicze w swoich opiniach stwierdziły, że w 90 % przypadków choroba alergiczna ma etiologię pozazawodową, a tylko w 5-10% ma etiologie zawodową. W konsekwencji Sad uznał, że jednostki nie tylko bezspornie, ale nawet z wysokim prawdopodobieństwem nie wykluczyły zawodowej etiologii astmy u skarżącej.

Prowadząc ponownie postepowanie Wojewódzki Inspektor Sanitarny zwrócił się do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego o wydanie opinii uzupełniającej. Wykonując polecenia organu Instytut w uzupełniającej opinii z dnia 29 grudnia 2014 r. oraz z dnia 17 lutego 2015 r. podtrzymał swoją dotychczasową opinię o braku podstaw do rozpoznania u skarżącej astmy oskrzelowej pochodzenia zawodowego oraz wskazał, że nie jest możliwe wykonanie u skarżącej testów prowokacji wziewnej z uwagi na nieswoiste działanie drażniące na układ oddechowy pyłów substancji wskazywanych przez skarżącą (możliwy fałszywie dodatni wynik testu), a także stan czynnościowy jej układu oddechowego, wskazujący dużą samoistną zmienność parametrów spirometrycznych (wahania wartości FEV1), co nie pozwala na obiektywną ocenę spirometryczną w czasie trwania testu prowokacyjnego i interpretację jego wyniku. Instytut podkreślił, że wniosek o przeprowadzenie po prawie 8 latach od ustania ekspozycji zawodowej aktualnej prowokacji wziewnej jest z medycznego punktu widzenia nieuzasadniony.

Nadto Instytut stwierdził, że skarżąca nie pracuje od 2007 r., zatem utrzymywanie się objawów chorobowych astmy oskrzelowej, (a zwłaszcza wysoka nieswoista nadreaktywność skurczowa oskrzeli, wysoki poziom IgE całkowitej w surowicy) pomimo zaprzestania aktywności zawodowej przemawia przeciwko zawodowej etiologii schorzenia i wskazuje na istnienie czynnika przyczynowego poza środowiskiem pracy skarżącej. Wykonywane w trakcie hospitalizacji w Instytucie testy skórne nie potwierdziły uczulenia skarżącej na potencjalne alergeny jej środowiska pracy, w tym leki i ich składniki dostarczone przez pracodawcę, a także sierści zwierząt: myszy, szczura, królika.

Instytut wskazał również że, wcześniejsze określenie w jego opinii uzupełniającej z dnia 11 lutego 2012 r. "większe prawdopodobieństwo" oznacza stan prawie graniczący z pewnością lub wysokie prawdopodobieństwo (o którym mowa w definicji choroby zawodowej zawartej w Kodeksie Pracy), że astma oskrzelowa u skarżącej nie pozostaje w związku przyczynowo-skutkowym z warunkami pracy zawodowej. Wyjaśnił też, że przytoczone w opinii dane odnośnie częstości występowania zawodowej etiologii astmy oskrzelowej w populacji generalnej mają charakter stricte statystyczny. Dane te przywołano jedynie dla podkreślenia faktu, że astma oskrzelowa w ogromnej większości przypadków ma etiologię pozazawodową. Natomiast całokształt obserwacji klinicznej, przy uwzględnieniu danych z dostępnej dokumentacji medycznej m.in. wyniki diagnostyki przeprowadzonej w IMP nie pozawala na przyjęcie zawodowej etiologii astmy oskrzelowej rozpoznanej u skarżącej.

Nadto organ ustalił, że od 2005 r. Spółka nie produkuje leku o nazwie E ani jego odpowiednika. Natomiast Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych udzielił organowi informacji, że produkty lecznicze o nazwach handlowych E nie posiadają ważnych pozwoleń na dopuszczenie do obrotu i nie figurują w Rejestrze Produktów Leczniczych dopuszczonych do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jak również we Wspólnotowym Rejestrze Produktów Leczniczych.

Oceniając opinie jednostek orzeczniczych Sąd stwierdził, że w świetle dołączonych opinii uzupełniających, nie zachodzą podstawy do kwestionowania ich poprawności. Są one jednoznaczne, spójne i wyczerpujące. Każde orzeczenie lekarskie w sprawie choroby zawodowej ma charakter opinii biegłego, bez której organ sanitarny nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby zawodowej i ustalenia, że mieści się ona w wykazie chorób zawodowych. Jakkolwiek opinie te podlegają kontroli Sądu, jednak zarówno organ prowadzący postępowanie, jak i Sąd są nimi związane w tym sensie, że nie mają prawa do odmiennego rozpoznania schorzenia. Związanie orzeczeniami diagnostycznymi oznacza, że nie dysponując przeciwdowodami, które mogłyby te orzeczenia podważyć, nie ma podstaw do przyjęcia odmiennych wyników. Ani Sąd, ani organy sanitarne nie są uprawnione do weryfikacji i kwestionowania merytorycznej treści orzeczeń lekarskich, jeżeli stanowiska jednostek orzeczniczych są jednolite i zgodne w swej ocenie.

Zdaniem Sądu przedmiotowe orzeczenia lekarskie odpowiadają warunkom opinii w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a., są zgodne z prawem, gdyż spełniają warunki formalne, zostały należycie uzasadnione, są spójne, wyczerpujące i przekonywujące. Podkreślić również należy, że Sąd nie jest uprawniony do poddawania analizie materiału dowodowego z medycznego punktu widzenia. Jednak kontrolowane decyzje oparte na orzeczeniach wydanych przez uprawnione jednostki medyczne w formie i zakresie wyżej ocenionym, są zgodne z prawem pod względem formalnym.

Odnosząc się do zarzutu skarżącej polegającego na niepodjęciu przez organ wszelkich niezbędnych czynności zmierzających do zweryfikowania etiologii astmy oskrzelowej, w szczególności nieprzeprowadzenia u skarżącej badań z E, Sąd uznał, ten zarzut za niezasadny. Przede wszystkim, jak wyjaśnił organ lek o nazwie E, ani żaden jego odpowiednik nie jest od 2005 r. produkowany w Polsce ani dopuszczony do obrotu we Wspólnotowym Rejestrze Produktów Leczniczych. Nadto Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego szczegółowo w przekonujący sposób wskazał z jakich powodów uznaje za niecelowe z medycznego punktu widzenia przeprowadzanie po prawie 8 latach od zaprzestania pracy przez skarżącą prowokacji wziewnej z tym lekiem. Nadto z opinii zarówno Ośrodku Medycyny Pracy jak i Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego jednoznacznie wynika, że nie ma podstaw do rozpoznania u skarżącej choroby zawodowej pod postacią: astmy oskrzelowej, wymienionej w poz. 6 wykazu chorób zawodowych.

Nietrafny jest również zarzut braku aktualizacji materiału dowodowego przez ok. 4 lata. Podkreślić należy, że zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym w przypadku astmy wynosi 1 rok, zatem u skarżącej, która zakończyła pracę zawodową w dniu 30 sierpnia 2008 r., choroba zawodowa mogła się ujawnić najpóźniej do dnia 30 sierpnia 2009 r. Zatem tylko za ten okres czasu dokumentacja lekarska skarżącej jest istotna w sprawie.

Konkludując stwierdzić należy, że na podstawie prawidłowej oceny zebranych w sprawie dowodów organ odwoławczy, podobnie jak i organ pierwszej instancji -zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami poczyniły prawidłowe ustalenia w sprawie i w oparciu o te ustalenia wydały trafne rozstrzygnięcia.

Z powyższych względów skarga nie mogła być uwzględniona, ponieważ wyniki oceny przeprowadzonego postępowania i stanowisko organów nie dają podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 p.p.s.a. - tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W przedmiotowej sprawie Sąd nie stwierdził takich wad i uchybień, dlatego należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.