Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 23/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-05-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 28, art. 50 ust. 1, art. 51 ust. 7 w zw. z art. 51 ust.1 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędzia WSA Renata Nawrot /sprawozdawca/, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2012 r. sprawy ze skargi J. Ż., S. Ż. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie zmiany konstrukcji dachu 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] maja 2011 nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego solidarnie na rzecz skarżących J. Ż., S. Ż. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją Nr [...] z [...] maja 2011 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (PINB) w G. (PINB, organ I instancji) działając na podstawie art. 104 i 105 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwana dalej Kpa), umorzył postępowanie administracyjne w sprawie zmiany konstrukcji dachu na budynku garażu zlokalizowanym na działce o nr ewidencyjnym [...] w D., gmina C. należącego do A. W. (strona, inwestor).

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż w wyniku oględzin na działce o nr ewidencyjnym [...] w D. stwierdzono, iż na garażu (sytuowanym w ciągu garaży) należącym do strony zmieniona została konstrukcja dachu, która wystawała ponad dach niższego garażu należącego do J. i S. Ż.. Powyższe ustalenia skutkowały wszczęciem w dniu [...] maja 2010 r. postępowania administracyjnego w sprawie zmiany konstrukcji dachu i wydaniem nakazu wykonania oceny stanu technicznego dachu ze szczególnym uwzględnieniem zgodności wykonanych robót z warunkami technicznymi w budownictwie. Z przedstawionej przez stronę opinii wynikało, iż roboty budowlane wykonane zostały niezgodnie z warunkami technicznymi, zatem decyzją z [...] września 2011 r. PINB nakazał usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości przez: usunięcie palnych części przekrycia tzn. deskowania z papy z obrysu ścian poprzecznych wspólnych dla dwóch garaży; wypełnienie powstałych przestrzeni betonem; wycięcie po licu ściany blachy wysuniętej ponad sąsiedni niższy budynek. Po przedstawieniu przez inwestora oświadczenia o wykonaniu nakazanych robót PINB przeprowadził oględziny przedmiotowego garażu, w wyniku czego stwierdził, iż nakazane decyzją obowiązki strona wykonała bez należytej staranności, jednak stan taki nie może stanowić podstawy do prowadzenia dalszego postępowania.

W odwołaniu wniesionym na powołaną decyzję J. i S. Ż. podnieśli, iż wynikające z decyzji Nr [...] z [...] września 2010 r. obowiązki nie zostały prawidłowo wykonane przez inwestora. Nie do końca usunięto palne części przekrycia tzw. deskowania z obrysu ścian wspólnych dla dwóch garaży. Nie wycięto blachy po licu ściany ponad sąsiedni dach. Inwestor zagospodarował całą przegrodową ścianę dla dwóch garaży, ponadto podczas wykonywania prac pomiędzy ścianą, a jego garażem powstał otwór przez który przedostaje się woda z opadów deszczowych.

Decyzją Nr [...] z [...] listopada 2011 r. [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB) w W., biorąc za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 83 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm., zwana dalej Prawo budowlane) utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu podjętej decyzji, po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania, organ odwoławczy stwierdził zasadność podjętego przez organ I instancji rozstrzygnięcia uznając, że w sprawie zachodzi bezprzedmiotowość postępowania. Wskazał, iż roboty budowlane polegające na wymianie konstrukcji

w pokryciu dachu wykonane zostały przez inwestora samowolnie, zatem właściwym w sprawie było przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w trybie art. 50 – 51 Prawa budowlanego. W wyniku wydanego postanowienia właściciel garażu przedstawił ocenę techniczną obiektu, która potwierdziła ustalenia organu I instancji oraz stwierdziła, iż w celu doprowadzenia budynku do stanu technicznego zgodnego z przepisami należy wykonać określone (w ocenie technicznej) roboty budowlane. Jak wynika z przeprowadzonej na gruncie wizji nakazane decyzją z [...] września 2010 r. obowiązki inwestor wykonał, a obiekt budowlany w aktualnym kształcie nie narusza przepisów prawa, w tym techniczno – budowlanych.

WINB wyjaśnił ponadto, iż w sprawie pomimo stwierdzenia nieważności decyzji Nr [...] z [...] września 2010 r. z powodu zastosowania błędnej podstawy prawnej samo umorzenie postępowania jest zasadne, bowiem inwestor przeprowadził roboty budowlane wskazane w ocenie stanu technicznego garażu, która to ocena sporządzona została przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane. Inwestycja odpowiada prawu, zatem organy nadzoru budowlanego nie mają podstaw do nakładania na inwestora obowiązków z zakresu nadzoru budowlanego oraz postępowania legalizacyjnego.

W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Warszawie J. i S. Ż. (skarżący) wnieśli o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji. Przedstawiając stan sprawy skarżący wskazali, iż są właścicielami działki nr ewidencyjny [...] o powierzchni [...] m2 zabudowanej boksem garażowym wykonanym jako dobudowa do istniejącego już boksu usytuowanego na działce nr ewidencyjny [...]. Wybudowany przez nich garaż zakończony był ścianą zewnętrzną wraz z murkiem przeciwogniowym i spełniał wszelkie warunki określone rozporządzeniem Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U z 1995 r. Nr 10, poz. 46). Wybudowany boks garażowy w szczególności zapewniał bezpieczeństwo pożarowe, prawidłowe odprowadzanie wód opadowych z sąsiadujących ze sobą boksów garażowych. Do wybudowanego przez skarżących garażu dobudowany został następnie na działce przyległej nr ewidencyjny [...] kolejny obiekt. Przy budowie tego boksu wykorzystano ścianę zewnętrzną ich obiektu z murkiem przeciwogniowym. Następnie właściciel sąsiedniego garażu nielegalnie - bez pozwolenia na budowę czy zgłoszenia - wykonał remont dachu garażu zmieniając jego konstrukcję. Roboty wykonane zostały bez zachowania wymogów technicznych dla tego typu budynków przy wykorzystaniu materiałów łatwopalnych, powodując jednocześnie odprowadzenie wód opadowych

z remontowanego dachu garażu na dach garażu skarżących.

Podnieśli, iż w toku postępowania prowadzonego przez organ I instancji inwestor zobowiązany został do przedstawienia oceny technicznej dachu garażu ze szczególnym uwzględnieniem zgodności wykonanych robót z warunkami technicznymi w budownictwie, wykonanej przez osobę posiadającą odpowiednie kwalifikacje zawodowe. Zdaniem skarżących w sytuacji stwierdzenia przez PINB, że w/w prace wykonane zostały bez zgody właściwego organu na zmianę konstrukcji dachu, a więc ewidentnego naruszenia art. 28 ust 1 Prawa budowlanego, obowiązany był do wdrożenia postępowania legalizacyjnego w trybie art. 50 – 51 Prawa budowlanego. Zaniechanie przeprowadzenia postępowania w tym zakresie skutkowało naruszeniem obowiązujących w tym zakresie przepisów. Wobec nieprawidłowości jakich PINB dopuścił się w trakcie postępowania polegających przede wszystkim na rezygnacji z trybu przewidzianego w art. 50-51 Prawa budowlanego organ ten sam pozbawił się możliwości prawidłowego ustalenia stanu faktycznego.

Wskazali, iż w sytuacji naruszenia art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, jedynym trybem postępowania dla zapewnienia zgodności wykonanych robót z wymogami prawa jest przywołany wyżej tryb określony w art. 50-51 Prawa budowlanego. Ustawodawca w stanie faktycznym jaki zaistniał w przedmiotowej sprawie nie dopuszcza innego sposobu postępowania organu prowadzącego postępowanie. Każda dobrowolność i nie zastosowanie się do w/w trybu musi być kwalifikowane jako rażące naruszenie obowiązującego prawa.

Skarżący zauważyli ponadto, iż wydana przez organ I instancji na podstawie art. 105 § 2 Kpa decyzja rażąco narusza prawo, umorzenie postępowania w tym trybie jest bowiem dopuszczalne jeżeli wystąpi o nie strona, na żądanie której postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz nie jest to sprzeczne z interesem społecznym.

Odnosząc się do argumentów decyzji ostatecznej skarżący za nieuprawnione uznali stanowisko WINB, który mając całkowitą pewność, że postępowanie pierwszoinstancyjne prowadzone było w sposób nieprawidłowy (czego dał wyraz stwierdzając nieważność decyzji tego organu z [...] września 2010 r.) bezzasadnie przyjął, że organ I instancji dokonał właściwej oceny stanu faktycznego i prawidłowo orzekł o umorzeniu postępowania. W konsekwencji skarżący uznali, iż utrzymując

w mocy decyzję pierwszoinstancyjną organ odwoławczy dopuścił się rażącego naruszenia prawa.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Warszawie, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270, zwanej dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

Istotnym dla rozpoznania przedmiotowej sprawy jest ustalenie, czy postępowanie organów nadzoru budowlanego, zainicjowane wnioskiem skarżącego

z [...] kwietnia 2010 r., dotyczącym nieprawidłowości prac remontowych wykonanych w związku z wymianą dachu garażu na działce nr [...], prowadzone było zgodnie

z obowiązującymi w tym zakresie przepisami Prawa budowlanego.

Zgodnie z art. 81c ust. 2 zd. 1 Prawa budowlanego (obowiązującego w dacie wydania postanowienia nr 243/2010), organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz.

Przepis ten wraz z regulacją zawartą w ust. 3 i 4 stanowi kompleksową regulację procedury nakładania na uczestników procesu budowlanego (właścicieli lub zarządców obiektów) obowiązku dostarczenia odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz, sporządzonych przez uprawnione osoby. Umiejscowienie w/w przepisów w rozdziale 8 zawierającym regulacje ustrojowe, poświęcone kompetencjom właściwych organów administracji publicznej, pozwala stwierdzić, że przepisy te mają charakter ogólny i znajdują zastosowanie w każdym przypadku, kiedy na mocy przepisu szczególnego organ architektoniczno – budowlany lub organ nadzoru budowlanego żąda dostarczenia określonych dokumentów (zob. Prawo budowlane. Komentarz pod red. prof. Z. Niewiadomskiego, wydawnictwo C.H. Beck Warszawa 2009, str. 725 i n.).

Stanowiący podstawę decyzji z [...] września 2010 r., której nieważność organ odwoławczy stwierdził decyzją z [...] listopada 2011 r., art. 66 Prawa budowlanego umieszczony jest w Rozdziale 6 Prawa budowlanego, dotyczącym utrzymania obiektów budowlanych. Nakazane w trybie tego przepisu roboty budowlane mają jedynie charakter naprawczy. Ich rodzaj oraz zasięg zależy od rodzaju stwierdzonych nieprawidłowości. Rozstrzygnięcie organu powinno uwzględniać zarówno wyniki przeprowadzonej kontroli stanu obiektu, jak i możliwość jego doprowadzenia do właściwego stanu technicznego przez usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, w sposób i w zakresie określonym w stosownej ekspertyzie technicznej oraz na podstawie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących warunków użytkowania obiektów (zob. Prawo budowlane. Komentarz pod red. prof. Z. Niewiadomskiego, wydawnictwo C.H. Beck Warszawa 2009, str. 635 i n.).

Stosownie do postanowień art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31 tej ustawy. Wskazane przepisy art. 29 zawierają wyliczenie obiektów i robót, na które nie jest wymagane pozwolenia na budowę, zaś art. 30 określa roboty i obiekty wymagające zgłoszenia (art. 31 dotyczy zwolnienia od obowiązku uzyskania pozwolenia na rozbiórkę).

W niniejszej sprawie bezspornym jest, iż prace remontowe polegające na wymianie pokrycia dachowego na budynku garażu wykonane zostały przez inwestora bez wymaganego pozwolenia na budowę, strona nie dokonała także ich zgłoszenia. Zgodnie z powołanym wyżej art. 28 Prawa budowlanego, na tego rodzaju roboty budowlane inwestor obowiązany jest uzyskać pozwolenie na budowę, zatem wykonanie tych prac bez zachowania wymaganej przepisami procedury było samowolne.

Prace samowolnie wykonane przez inwestora nie mieszczą się w kategorii budowy obiektu budowlanego (art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego), stąd ich legalizacja następuje w trybie art. 51 ust. 7 w związku z art. 50 ust. 1 ustawy. Zgodnie z tym przepisem w przypadku stwierdzenia wykonania robót budowlanych innych niż określone w art. 48 ust. 2 lub art. 49b ust. 1 ustawy (art. 50 ust. 1), bez wymaganego prawem pozwolenia lub zgłoszenia, organ nadzoru budowlanego wszczyna postępowanie naprawcze w trybie określonym w art. 51 ustawy, stosując odpowiednio art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3.

Istotą trybu naprawczego określonego w/w przepisami (art. 51 ust. 7 w związku z art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3) jest weryfikacja prawidłowości wykonania robót budowlanych i w razie potrzeby doprowadzenie ich do stanu zgodnego z prawem.

W ramach tego postępowania organ może nałożyć na inwestora określone obowiązki, w tym także związane z pełnym udokumentowaniem wykonanych prac budowlanych, w celu ich oceny i zatwierdzenia w trybie art. 51 ust. 3 pkt 1 ustawy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanym w odniesieniu do art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w brzmieniu po nowelizacji dokonanej ustawą z 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718 ze zm.) ugruntował się pogląd, że dokonując oceny inwestycji wykonanej

w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego, powstaje dla organu nadzoru budowlanego kompetencja do nałożenia na inwestora obowiązku nie tylko wykonania określonych czynności faktycznych, ale także do nałożenia obowiązku przedłożenia pełnej dokumentacji wykonanej budowy bądź robót budowlanych (por. wyrok z 17 stycznia 2007 r. sygn. akt II OSK 167/06 - publ.: ONSAiWSA z 2007 r. Nr 6, poz. 132, wyrok z 29 października 2009 r. sygn. akt II OSK 1720/08, wyrok

z 8 grudnia 2009 r. sygn. akt II OSK 1919/08, por. też: wyrok z 19 marca 2009 r. sygn. akt II OSK 393/08 - publ.: orzeczenia.nsa.gov.pl). W wyroku z 17 stycznia 2007 r. Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił w szczególności uwagę, że dokumentacja jaką powinien przedłożyć inwestor (w zakresie samowolnie wykonanych inwestycji objętych pozwoleniem na budowę), wobec braku projektu budowlanego - powinna zawierać elementy takie jak w przypadku opracowania projektowego. Wskazał też, że dopiero taka dokumentacja pozwala na ostateczną ocenę, czy roboty budowlane wykonane zostały zgodnie z przepisami prawa budowlanego, w tym zgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi. Pozytywna ocena przedłożonej dokumentacji powoduje wydanie decyzji z art. 51 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego. Wskazując na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że samo stwierdzenie przez organ, iż dane roboty budowlane zostały wykonane zgodnie z prawem, nie oznacza, że postępowanie w trybie art. 51 staje się bezprzedmiotowe. Roboty budowlane objęte postępowaniem naprawczym muszą być bowiem ocenione także w świetle stosownej dokumentacji, do przedłożenia której inwestor powinien być zobowiązany przez organ.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt tej sprawy zaznaczyć należy, że orzekające w sprawie organy nadzoru budowlanego opierając się na ustaleniu, iż stan techniczny budynku garażu jest zgodny z przepisami, w tym techniczno – budowlanymi, nieprawidłowo stwierdziły bezprzedmiotowość postępowania.

W toku prawidłowo prowadzonego postępowania, po stwierdzeniu przez organ nadzoru budowlanego samowolnie wykonanych prac budowlanych, organ w pierwszej kolejności winien ustalić czy wykonane roboty objęte były pozwoleniem na budowę, zgłoszeniem, czy też tej procedurze nie podlegały. Konsekwencją powyższych ustaleń jest w przypadku samowoli budowlanej określenie właściwego trybu legalizacji wykonanych robót budowlanych. W niniejszej sprawie powiatowy organ nadzoru budowlanego zaniechał jakichkolwiek rozważań we wskazanym wyżej zakresie, zaś organ odwoławczy pomimo ustalenia, iż wykonane przez inwestora roboty budowlane były samowolne uznał, że stan budynku garażu zgodny jest z przepisami budowlanymi i powielił rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. Organ ten nie rozważył jednak, że złożona w toku prowadzonego postępowania na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego opinia techniczna obejmuje znacznie węższy zakres, aniżeli ocena zgodności z prawem wykonywanych robót budowlanych określona art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego, nie ocenił zgodności wykonanych robót z przepisami prawa miejscowego, czy też przepisami techniczno budowlanymi.

Wskazać w tym miejscu należy, że regulacja art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego, dotyczy trzech alternatywnych przypadków prowadzenia postępowania legalizacyjnego. Pierwszy przypadek dotyczy robót budowlanych, których nie można zalegalizować. Jeżeli w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego okaże się, że nastąpiło niedające się usunąć naruszenie prawa, organ jest obowiązany wydać decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Decyzja taka kończy postępowanie naprawcze. Drugi przypadek, po wykluczeniu pierwszego, dotyczy robót budowlanych podlegających legalizacji, gdy w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego okaże się, iż jest możliwe doprowadzenie robót do stanu zgodnego z prawem, wówczas organ zobowiązany jest nałożyć obowiązek wykonania określonych czynności lub robót, określając termin ich wykonania. Trzeci przypadek, tj. sytuacja gdy w istotny sposób odstąpiono od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, nie będzie miał zastosowania w rozstrzyganej sprawie. Konsekwencją takiej procedury jest wydanie decyzji, poprzedzonej postępowaniem wyjaśniającym, wykazującej możliwość legalizacji lub jej brak w razie naruszenia obowiązujących przepisów zwłaszcza, m.in. prawa miejscowego oraz szeroko rozumianego Prawa budowlanego. Następnie, jeżeli możliwość legalizacji istnieje, organ ma obowiązek przeprowadzić postępowanie w celu usunięcia stanu samowoli poprzez legalizację robót. Celem postępowania legalizacyjnego jest doprowadzenie do sytuacji zgodnej z prawem, tak więc wykonane roboty jak i związana z nimi dokumentacja winny uzasadniać wydanie pozwolenia na budowę. Po stwierdzeniu stanu samowoli organ nadzoru powinien podjąć czynności zorientowane na zalegalizowanie robót. Nakaz rozbiórki bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego jest bowiem ostatecznością, którą stosuje się wówczas, gdy w inny sposób stan naruszenia prawa nie może zostać usunięty. Jeśli organ prowadzący postępowanie uzna, że wykonane roboty nie odpowiadają standardom prawa, w tym techniczno-budowlanym, wówczas na podstawie art. 51 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego nakłada na inwestora obowiązek wykonanie określonych czynności i robót, tak aby doprowadzić je do zgodności ze standardami, gdy natomiast ustalenia faktyczne prowadzą do wniosku, że roboty takiego dostosowania nie wymagają, odpowiadają prawu, wówczas organ kończy postępowanie w sprawie samowoli budowlanej decyzją umarzającą postępowanie. Nie można bowiem wykluczyć, że samowolne roboty będą nadawać się do zalegalizowania bez konieczności przeprowadzenia dodatkowych prac i czynności. Decyzja ta legalizuje wykonane roboty, zatem warunkiem jej wydania jest stwierdzenie, że nie naruszają one prawa.

Odnosząc się do argumentów skargi dotyczących rażącego naruszenia przez organy nadzoru przepisów postępowania Sąd stwierdza, że nie każde naruszenie prawa dyskwalifikuje decyzję w takim stopniu, aby konieczne było stwierdzenie jej nieważności. O rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze w postaci skutków, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na widocznej sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany

w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności – skutki gospodarcze lub społeczne naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (wyrok NSA z dnia 9 lutego 2005 r. sygn. akt OSK 1134/04). Oczywisty charakter naruszenia prawa jest warunkiem koniecznym, ale niewystarczającym dla uznania naruszenia prawa za rażące, ponieważ rażące naruszenie prawa od zwykłego naruszenia przepisu prawa różni się takimi cechami, jak gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których istnienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy państwowe w

praworządnym państwie. W okolicznościach rozpatrywanej sprawy w ocenie Sądu podstawy do wyeliminowania przedmiotowej decyzji w trybie nadzwyczajnym nie zaistniały.

Ponownie rozpoznając przedmiotową sprawę organ nadzoru budowlanego zobowiązany będzie do przeprowadzenia postępowania zgodnie z powołanymi wyżej wskazaniami Sądu.

W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a. orzekł jak

w pkt 1 sentencji wyroku. O wstrzymaniu wykonania decyzji orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a. O kosztach orzeczono na postawie art. 200 p.p.s.a.