Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 103/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2006-04-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6335 Zwrot nienależnego świadczenia
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie

SENTENCJA

Dnia 20 kwietnia 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Janusz Furmanek,, Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, Protokolant Asystent sędziego Agata Brolik - Appel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2006 roku sprawy ze skargi A. B. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania w sprawie odmowy umorzenia nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych uchyla zaskarżone postanowienie.


UZASADNIENIE

III SA/Łd 103/06

UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [..] nr [...] działając na podstawie art. 134 w związku z art. 28, art. 32, art. 33, art. 129 § l ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tj. Dz. U. z 2000r. nr 98, poz.1071 z późn. zm. ) oraz art. 10 ust. 4 pkt. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ( Dz. U. z 2004r., nr 99 póz. 1001 z późn. zm. ) Wojewoda [...] stwierdził niedopuszczalność odwołania złożonego w dniu 24 października 2005 r. przez skarżącego A. B. w sprawie odmowy umorzenia nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych za okres od dnia 22 maja 2002 r. do dnia 21 listopada 2002 r. w wysokości 3 542,10 zł decyzją Starosty Powiatu [...] z dnia [...] nr [...] W uzasadnieniu powyższego postanowienia Wojewoda [..] podniósł, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, w wyroku z dnia 28 stycznia 2005r., sygn. akt III S.A./Łd 477/04 uchylił decyzję Wojewody [..] z dnia [..] nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] nr [...] o odmowie umorzenia nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych za okres od dnia 22 maja 2002 r. do dnia 21 listopada 2002 r. w wysokości 3 542, 10 zł. Uzasadniając niniejszy wyrok, sąd uznał, iż organy zatrudnienia rozpatrując przedmiotową sprawę naruszyły przepisy prawa procesowego, co wpłynęło na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Ponadto wskazano, iż nie wyjaśniono w sposób dostateczny stanu faktycznego, gdyż organy te nie zebrały i nie rozważyły w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, naruszając tym samym przepisy postępowania administracyjnego wyrażone w art. 7, 10 § 1, 77, 80 i 81 k.p.a.

Wykonując wyrok Sądu, decyzją z dnia [...] nr [...] organ I instancji na podstawie art. 17 ustawy o z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o umorzeniu nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych za okres od dnia 22 maja 2002r. do dnia 21 listopada 2002 r. w kwocie 3 542, 10 zł.

Od powyższej decyzji A. B. złożył odwołanie do Wojewody[...]. Po przeanalizowaniu akt sprawy, organ odwoławczy decyzją z dnia [..] nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Wojewoda [...] wskazał, iż organ I instancji rozpatrując po raz kolejny przedmiotową sprawę nie zastosował się do oceny prawnej i wskazań zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 28 stycznia 2005 r., sygn. akt III S.A./Łd 477/04. Starosta [...] , po przeprowadzeniu stosownego postępowania wyjaśniającego, decyzją z dnia [...] nr [...] ponownie orzekł o odmowie umorzenia nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych za okres od dnia 22 maja 2002 r. do dnia 21 listopada 2002 r. w wysokości 3 542, 10 zł. Decyzja ta, jak wynika z akt sprawy, została doręczona H. B. - matce skarżącego w dniu 10 października 2005r. (zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach sprawy). W dniu 25 października 2005 r. wpłynęło do Powiatowego Urzędu Pracy w S. pismo będące w swej treści odwołaniem od decyzji Starosty [...] z dnia [...], nr[...]. Pismo to zostało nadane w placówce pocztowej w dniu 24 października 2005 r. (akta sprawy). Zastrzeżenia Wojewody[...], które wymagały przeprowadzenia stosownego postępowania wyjaśniającego, wzbudził fakt, iż przedmiotowe pismo zostało nie tylko sporządzone, ale i podpisane innym charakterem pisma niż pismo skarżącego. Organ II instancji pismem z dnia 12 grudnia 2005 r. Nr PS.V.9115-1103/MJ/2005 wezwał skarżącego do złożenia wyjaśnień w kwestii złożonego odwołania celem ustalenia, czy pismo zostało sporządzone i podpisane osobiście przez A. B. z uwagi na fakt znajdowania się w aktach sprawy pisma wcześniej składanego przez skarżącego, sporządzonego i podpisanego innym charakterem pisma. Organ odwoławczy stwierdził, iż zgodnie z art.32 - 33 Kpa strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga osobistego działania. Pełnomocnikiem strony może być osoba fizyczna, posiadająca zdolność do czynności prawnych. Organ podniósł również, iż pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie lub zgłoszone do protokołu. Pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. Ponadto w sprawach mniejszej wagi organ administracji publicznej może nie żądać pełnomocnictwa, jeśli pełnomocnikiem jest członek najbliższej rodziny lub domownik strony, a nie ma wątpliwości istnienia i zakresu upoważnienia do występowania w imieniu strony.

W postępowaniu wstępnym organ odwoławczy podejmuje czynności mające na celu ustalenie, czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn podmiotowych obejmuje sytuacje wniesienia odwołania przez jednostkę nie mającą legitymacji do wniesienia tego środka zaskarżenia, albo też wniesienia odwołania przez stronę nie mającą zdolności do czynności prawnych.

Organ uznał, iż w postępowaniu administracyjnym obowiązuje ogólna zasada pisemności (art. 14 § 1 kpa), w związku z czym wymaga się, ażeby pełnomocnictwo było albo sporządzone na piśmie albo zgłoszone do protokołu. W aktach sprawy zatem powinien znajdować się albo oryginał pełnomocnictwa, albo jego urzędowy odpis, np. notarialny, czy też uwiarygodniony przez organ prowadzący postępowanie.

W uzasadnieniu wydanego postanowienia organ wskazał również, iż przeprowadzone na okoliczność wniesienia odwołania postępowanie wyjaśniające jednoznacznie potwierdziło, iż A. B. odwołanie z dnia 23 października 2005 r. napisała i zarazem podpisała imieniem i nazwiskiem swego ojca A.B., nie posiadając pełnomocnictwa do reprezentowania skarżącego (treść oświadczenia z dnia 27 grudnia 2005 r. w aktach sprawy). Zastrzeżenia organu odwoławczego wzbudził fakt, iż przedmiotowe odwołanie zostało nie tylko sporządzone, ale przede wszystkim podpisane innym charakterem pisma, natomiast w aktach sprawy znajdowały się pisma, które zostały osobiście sporządzone i podpisane przez skarżącego. W oświadczeniu złożonym w Powiatowym Urzędzie Pracy w S. w dniu 27 grudnia 2005 r. A. B. potwierdził, iż odwołanie z dnia 23 grudnia 2005 r., które wpłynęło do urzędu w dniu 25 października 2005 r., zostało przez niego zredagowane i podpisane, natomiast przepisała je córka A. B. z powodu brzydkiego charakteru pisma skarżącego. Organ przytoczył art. 270 § l ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz.U z 1997r., Nr 128, poz. 840 z późn. zm), zgodnie z którym, kto w celu użycia za autentyczny, podrabia lub przerabia dokument lub takiego dokumentu jako autentycznego używa, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5 twierdząc, że ani zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, ani postępowanie wyjaśniające nie potwierdziło, by skarżący udzielił córce pisemnego pełnomocnictwa, które uprawniałoby A. B. do dokonywania w jego imieniu i na jego rzecz czynności prawnych np. składanie odwołań czy oświadczeń.

Organ uznał, iż osoba trzecia, która wniosła odwołanie w przedmiotowej sprawie nie miała w dniu złożenia odwołania legitymacji do jego wniesienia, zatem w ocenie Wojewody[...], nie mogła mieć zastosowania zasada wyrażona w art. 33 § 4 kpa, zgodnie z którą w sprawach mniejszej wagi można odstąpić od żądania pełnomocnictwa, gdy pełnomocnikiem strony jest członek najbliższej rodziny, czy też gdy nie ma wątpliwości co do istnienia i zakresu upoważnienia do występowania w imieniu strony. W ocenie organu odwoławczego złożenie odwołania od decyzji w sprawie odmowy umorzenia A. B. nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych nie było sprawą mniejszej wagi, gdyż dotyczyło sfery uprawnień przysługujących wyłącznie skarżącemu i obowiązków ściśle powiązanych z jego osobą.

Na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] nr [..] A. B. w dniu 9 lutego 2005 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi kwestionując zasadność zawartego w nim rozstrzygnięcia.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [..] wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje twierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :

Skarga jest zasadna .

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153 poz. 1269 ) - sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem.

Oznacza to, że sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron, oraz procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Decyzja zaś lub postanowienie stosownie do art. 145 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

( Dz. U. nr 153 poz. 1270 ) podlega uchyleniu jeżeli sąd stwierdzi :

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W przedmiotowej sprawie Sąd stwierdził, iż doszło do naruszenia przez organ przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Organy administracji zobowiązane są do podejmowania wszelkich kroków zmierzających do dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy- co wynika z art. 7 kpa –oraz zgodnie z art. 77 § 1 kpa - muszą w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Zgodnie z art. 134 kpa - Organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.

Z uzasadnienia postanowienia wynika, że organ uznał, iż w przedmiotowej sprawie zachodzi niedopuszczalność z przyczyn podmiotowych to znaczy, że odwołanie wniosła osoba trzecia ( córka skarżącego ) nie mająca legitymacji do wniesienia tego środka zaskarżenia. Organ wezwał skarżącego do wyjaśnienia czy sporządził i podpisał osobiście odwołanie. W odpowiedzi skarżący wyjaśnił, iż odwołanie napisał i podpisał osobiście, a przepisała je córka, gdyż skarżący ma brzydki charakter pisma.

Bezsporną okolicznością było zatem sporządzenie i podpisanie przez skarżącego odwołania. Pismo które zostało wysłane do organu było odpisem odwołania sporządzonym przez córkę skarżącego.

Nie ma żadnego znaczenia, czy odpis zostanie wykonany pismem ręcznym, na maszynie do pisania, czy na komputerze. Nie można też w takiej sytuacji zarzucać sfałszowania pisma lub podpisu skarżącego, gdyż odpis sporządziła córka skarżącego za jego zgodą i zgodnie z jego wolą. Nie zostało jedynie zaznaczone, iż jest to odpis odwołania. W takiej sytuacji, po złożonym wyjaśnieniu przez skarżącego organ powinien wezwać skarżącego do usunięcia braków (art. 64 § 2 kpa) poprzez złożenie podpisu, bądź złożenie oryginału odwołania.

Istotą i celem przewodnim postępowania administracyjnego jest zawsze załatwienie sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 kpa). Przy czym przez załatwienie sprawy należy rozumieć załatwienie sprawy co do jej istoty w całości lub części (art. 104 § 2 kpa). Załatwienie sprawy w znaczeniu procesowym, a niewątpliwie takim jest wydanie postanowienia w trybie art. 134 kpa, jest ostatecznością, kiedy nie ma prawnych możliwości podjęcia rozstrzygnięcia merytorycznego. Za przyjęciem takiego stanowiska przemawia również brzmienie przepisów art. 7, 8 i 9 kpa, w których zostały zawarte zasady ogólne postępowania administracyjnego.

( wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2001 r. sygn. akt IV SA 786/99 nie publikowany ).

Skoro organ tego nie uczynił naruszył cytowane powyżej przepisy postępowania i mogło to mieć wpływ na wynik sprawy.

Należy jednoczenie podnieść, iż akta administracyjne nie są kompletne. Nie zawierają bowiem decyzji organu I instancji z dnia [...] odwołania skarżącego od tej decyzji, oraz decyzji organu odwoławczego z dnia [...]

Mając powyższe na uwadze Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt. 1 lit.c i art.152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1270) orzekł jak w sentencji.