Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt SA/Sz 8/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2005-09-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 607  Gospodarka mieniem państwowym i komunalnym, w tym gospodarka nieruchomościami nierolnymi
Hasła tematyczne: Gospodarka gruntami
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a  i c, art. 152, art. 200 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - P.p.s.a.
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski /spr./ Sędzia WSA Maria Mysiak Protokolant sekr.sąd. Małgorzata Płocharska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2005r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości I. u c h y l a zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] r. Nr [...], II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. z a s ą d z a od Wojewody na rzecz skarżącego J. M. kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Starosta decyzją z dnia [...] r. ,po rozpatrzeniu wniosków Miejskich Wodociągów i Kanalizacji Spółki w [...] z dnia [...] r. oraz z dnia [...] r. orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości stanowiącej własność J. i K. M., położonej w obrębie [...], oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha, poprzez zezwolenie Miejskim Wodociągom i Kanalizacji Spółce w [...] na przeprowadzenie prac polegających na budowie linii kablowej SN [...] kV mającej zasilać stację uzdatniania wody w [...] na trasie – [...] do [...].

Po rozpatrzeniu odwołania J. i K. M. Wojewoda decyzją z dnia [...] r. uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Staroście, zalecając stronom przeprowadzenie niezbędnych rokowań.

Decyzją z dnia [...] r. wydaną na podstawie art. 104 kpa i art. 124 ust. 1,2,3,4,7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami /Dz.U. Nr 46, poz. 543 ze zm./ ponownie orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z wyżej opisanej nieruchomości J. i K. M., poprzez zezwolenie Miejskim Wodociągom i Kanalizacji Spółce w [...] na przeprowadzenie prac polegających na budowie linii kablowej SN [...] kV mającej zasilać stację uzdatniania wody w [...] na trasie [...] - [...], wskazując jednocześnie, iż ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości może nastąpić zgodnie z decyzją Wójta Gminy o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...] r.

Nadto w decyzji tej organ zobowiązał Miejskie Wodociągi i Kanalizację Spółkę w [...] do doprowadzenia nieruchomości po przeprowadzeniu inwestycji do stanu pierwotnego, a w przypadku niemożności przywrócenia stanu pierwotnego nieruchomości – do odszkodowania za szkody powstałe wskutek wykonanych prac.

W uzasadnieniu Starosta wskazał, że Miejskie Wodociągi i Kanalizacja Spółka w [...] wystąpiły o podjęcie działań administracyjnych umożliwiających wstęp na teren będący własnością J. i K. M. celem przeprowadzenia prac polegających na budowie linii kablowej SN [...] kV mającej zasilać stację uzdatniania wody w [...], gdyż mimo przeprowadzonych, zgodnie z art. 124 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami rokowań, nie doszło do zawarcia porozumienia w tej sprawie między stronami.

Inwestor poinformował właścicieli nieruchomości o szczegółach inwestycji, jednakże nie uzyskał ich zgody na wykonanie prac na ich nieruchomości.

Od powyższej decyzji J. i K. M. w dniu [...] r., ponownie złożyli odwołanie, w którym wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji, i umorzenie postępowania administracyjnego w tej sprawie. Ich zdaniem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, ponieważ nie zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności sprawy, a skarżący nie wypowiedzieli się co do zebranych dowodów i materiałów w sprawie zgodnie z art. 10 kpa. W dokumentach nie występował wyrażony wprost brak ich zgody na przeprowadzenie inwestycji, zatem nie został spełniony warunek wydania decyzji o ograniczeniu sposobu użytkowania nieruchomości. Zarzucili inwestorowi, nierzetelność przy prowadzeniu rokowań.

Podali również, że nie jest im znana decyzja Wójta Gminy z dnia [...] r. o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu.

Decyzją z dnia [...] r. wydaną w trybie art. 138 § 1 ust. 1 kpa Wojewoda orzekł o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy, wskazując że ponowne postępowanie, mimo dwumiesięcznego terminu na przeprowadzenie negocjacji, nie doprowadziło do porozumienia między inwestorem a właścicielami nieruchomości w sprawie przeprowadzenia robót związanych z budową linii kablowej mającej zasilać stację uzdatniania wody w [...].

W odpowiedzi na zarzuty zawarte w odwołaniu Wojewoda stwierdził, że w dokumentacji nie ma wprawdzie wyrażonego wprost braku zgody właścicieli nieruchomości, ale fakt braku koniecznego porozumienia w tej kwestii oznacza brak zgody ze strony właścicieli na realizację robót na ich gruncie. Wymaga to czasowego zajęcia nieruchomości celem przeprowadzenia koniecznej wymiany kabla. Zgodnie bowiem z art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, na podstawie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, może w drodze decyzji ograniczyć sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na przeprowadzenie, między innymi przewodów energetycznych, w przypadku gdy właściciel nieruchomości nie wyraża na to zgody.

Zakres planowanych prac nie zmienił stanu prawnego nieruchomości. Przedmiotowy obszar stanowią niezagospodarowane grunty orne przeznaczony na realizację celów publicznych. Mając na względzie okoliczności sprawy zaskarżona decyzja uwzględnia interes społeczny i słuszny interes strony.

Powyższą decyzję J. M. zaskarżył skargą do Naczelnego Sądu Administracyjnego Oddziału Zamiejscowego w Szczecinie .

W uzasadnieniu skargi podniósł argumenty wcześniej przytoczone w odwołaniu.

W kolejnym piśmie z dnia [...] r. pełnomocnik skarżącego r.pr. D. P. wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji Wojewody z dnia [...] r. Zarzuciła organowi niezastosowanie zasad postępowania administracyjnego, wynikających z art. 10, art. 7 oraz art. 8 kpa.

Pełnomocnik nie zgodziła się, z twierdzeniem Wojewody, że inwestycja jest realizowana na terenie przeznaczonym na cele publiczne, gdyż wg zapisów planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dniu orzekania przez organy obu instancji przedmiotowy teren był oznaczony jako "zabudowa jednorodzinna, usługi rzemieślnicze, usługi turystyczne". W związku z tym wywodzi, że w sprawie nie został spełniony warunek konieczny do stosowania przepisów rozdziału ustawy o gospodarce nieruchomościami o wywłaszczeniu nieruchomości.

W dalszej części pisma pełnomocnik skarżącego zarzuca, że zaskarżona decyzja Starosty nie precyzuje przebiegu planowanej inwestycji, a ten obowiązek wynika z treści wyroku NSA – OZ w Krakowie z dnia 7 września 1989r. sygn. akt SA/Kr 441/89, zgodnie z którym "zezwolenie na przeprowadzenie przez nieruchomość przewodów i urządzeń, o których mowa w art. 75 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz.U. 1985r., Nr 22 poz. 99 ze zm.) powinno szczegółowo określać miejsce ich przebiegu". Warunkiem koniecznym do wydania decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości jest też dołączenie przez inwestora dokumentów z przeprowadzonych rokowań zgodnie z art. 124 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomości, do czego zresztą inwestor został zobowiązany pismem Starosty z dnia [...] r.

Miejskie Wodociągi i Kanalizacja Spółka w [...] skierowały do J. M. trzy pisma, w których podano niedokładne dane dotyczące m.in. przeprowadzenia inwestycji. Korespondencja ta jest niewystarczająca, aby stwierdzić, że rokowania zostały przeprowadzone. Na rozprawie w dniu [...] r. pełnomocnik przedłożyła dodatkowo decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzającą na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i 7 Kodeksu postępowania administracyjnego, że decyzja Wójta Gminy z [...] r. ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla wspomnianej inwestycji,wydana została z naruszeniem prawa.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w decyzji z [...] r. oraz wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny u z n a ł , co następuje:

Stosownie do art.97 § 1 w związku z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271/, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 dalej: P.p.s.a./.

Sądowa kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji doprowadziła do stwierdzenia, że skarga jest zasadna, choć nie jest słuszny wniosek o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. Przesłanki takiego rozstrzygnięcia nie zostały w skardze wykazane.

Treść wydanej przez Starostę decyzji oraz przebieg postępowania w sprawie wskazują na naruszenie treści przepisu art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami /w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji /.

Przepis ten stanowi, iż Starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

Uprawnienie organu administracyjnego jakim jest Starosta, do ograniczenia praw właściciela ma charakter wyjątkowy, winno być stosowane tylko wtedy gdy nie ma zgody właściciela na przeprowadzenie na jego gruncie niezbędnych prac związanych z przeprowadzeniem określonej w art. 124 inwestycji /położenia przewodów/ a negocjacje między inwestorem, a właścicielem nie doprowadziły do uzgodnienia warunków wejścia inwestora na daną nieruchomość. Zakres tego ograniczenia musi być więc ściśle określony, to znaczy powinien jednoznacznie wskazywać przebieg inwestycji i zakres ograniczenia władztwa tylko w zakresie niezbędnym do wykonania danej inwestycji oraz zgodnie z określonym w decyzji warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu.

W rozpoznawanej sprawie zaskarżona decyzja wprawdzie stwierdza, iż ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości następuje zgodnie z decyzją Wójta Gminy o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...] r. lecz w ogóle do treści tej decyzji nie nawiązuje i nie określa ściśle zakresu ingerencji inwestora w prawa właściciela nieruchomości. Odrębną kwestią jest zgodność tej decyzji z prawem. Z okazanej przez pełnomocnika skarżących decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. wynika, iż decyzja Wójta Gminy o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...] r. została wydana z naruszeniem prawa, a skarżącym mimo, iż obejmowała ich nieruchomość, decyzji tej nie doręczono, co mogło im uniemożliwić prowadzenie negocjacji w sprawie warunków udostępnienia nieruchomości celem przeprowadzenia inwestycji.

Z treści zaskarżonej decyzji nie wynika przebieg inwestycji kablowej i obszar którego dotyczyć ma ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości przez właściciela. Decyzja sformułowana jest tak, jakby ograniczenie dotyczyć miało całej działki nr [...] o powierzchni [...] ha, co nie jest zgodne z treścią art. 124 ustawy o gospodarce gruntowej.

Należy też zwrócić uwagą, iż art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami znajduje się w Rozdziale 4 ustawy nazwanym "wywłaszczenie nieruchomości", a z art.112 tej ustawy wynika, że przepisy niniejszego rozdziału stosuje się do nieruchomości położonych na obszarach przeznaczonych w planach miejscowych na cele publiczne. Fakt ten jest przez skarżących kwestionowany, a organy obu instancji nie odniosły się w ogóle do tego zagadnienia, i nie wykazały zasadności zastosowania w sprawie trybu określonego w art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Organ odwoławczy nie odniósł się też do zarzutów odwołania, które wskazywały, że J. M. nie wiedział o wydaniu przez Wójta Gminy decyzji z [...] r. ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie linii kablowej SN [...] KV dla stacji uzdatniania wody w [...].

Ponadto należy zwrócić uwagę na sprzeczność między rozstrzygnięciem decyzji, w której mowa jest o "budowie linii kablowej /.../ mającej zasilać stację uzdatniania wody...", a uzasadnieniem decyzji organu II instancji, w którym mowa jest o "przełożeniu kabla w tej samej trasie i na tej samej głębokości". Nie wiadomo więc, czy chodziło o położenie nowego kabla o innym przebiegu przez nieruchomość skarżącego, czy o wyminę istniejącego już kabla o znanym przebiegu.

Powyższe uchybienia organów obu instancji stanowią naruszenia przepisów art. 124 § 1 ustawy o g.g. oraz przepisów postępowania /art. 7, 8, i 9 kpa/ mające wpływ na wynik sprawy.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i c ustawy P.p.s.a. uchylił decyzje organów obu instancji. Orzeczenie w pkt II opiera się na treści art. 152 P.p.s.a, zaś o kosztach postępowania rozstrzygnięto na zasadzie art. 200 wspomnianej ustawy.