Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 73/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2005-03-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6309 Inne o symbolu podstawowym 630
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 34 par. 1
journal: Dz.U. 1966 nr 24 poz 151
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
article: art. 107-119
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art. 262, 209 par. 3, art. 3 pkt 3, art. 3 pkt 10
journal: Dz.U. 1997 nr 23 poz 117
law: Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny.
article: art. 846 par. 1
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 94
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Przepisy wprowadzające kodeks cywilny.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Dożynkiewicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Alicja Polańska Asesor WSA Nadzieja Karczmarczyk Protokolant: Gabriela Porzezińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2005 r. sprawy ze skargi W. K. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym o d d a l a skargę


UZASADNIENIE

Postanowieniem z [...] Nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego na podstawie art. 17 i art. 34 § 1 w związku z art. 33 pkt 1, pkt 4 i pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. z 1991r. Nr 36, poz. 161 ze zm./ w związku z zarzutami wniesionymi przez W. K. na prowadzone postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] działając w charakterze wierzyciela zajął stanowisko w zakresie zarzutów uznając je za nieuzasadnione.

W uzasadnieniu tego postanowienia wierzyciel wskazał, że [...] została wydana decyzja nr [...] skierowana do s.c. "J." Z. B., W. K. ul. [...] G. Decyzja ta w postępowaniu odwoławczym utrzymana została decyzją Prezesa Głównego Urzędu Ceł z [...] w mocy.

Ponieważ należności celne nie zostały uregulowane [...] wystawiono upomnienie, które doręczone zostało w trybie art. 44 kpa. [...] wystawiono tytuł wykonawczy i skierowano go do egzekucji. Zgłoszone w postępowaniu egzekucyjnym zarzuty co do nieistnienia obowiązku uiszczenia należności celnych , zaistniałego błędu co do osoby zobowiązanego oraz braku doręczenia upomnienia wierzyciel uznał za nieuzasadnione. Adresatem decyzji ostatecznej stwierdzającej powstanie długu celnego jest firma "J." s.c. Z. B. i W.K.

Upomnienie zostało doręczone stronie w trybie art. 44 kpa poprzez złożenie na okres 7 dni w Urzędzie Pocztowym i umieszczenie na drzwiach adresata zawiadomienia o jego złożeniu.

Wobec tego wierzyciel uznał wniesione zarzuty za nieuzasadnione.

W zażaleniu na to postanowienie W. K. zarzucił nieuwzględnienie tego, że spółka cywilna "J." w momencie doręczenia decyzji nie wykonywała czynności gospodarczych nie była więc zdaniem odwołującego stroną postępowania.

Do postępowania w sprawach celnych zdaniem strony ze względu na treść art. 262 Kodeksu celnego stosuje się odpowiednio przepisy działu IV ustawy z 29 sierpnia 1997r. dotyczące strony postępowania , doręczeń. Organ celny wydając decyzję w sprawie należności celnych zgodnie z art. 145 ustawy Ordynacja podatkowa powinien doręczyć ją w trybie przewidzianym w tym przepisie. Wobec tego, że doręczenie nastąpiło na adres spółki nie było ono skuteczne, tym bardziej że spółka w tym czasie nie prowadziła działalności gospodarczej.

Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Izby Celnej na podstawie art. 17 § 1 , § 1a w związku z art. 34 § 2 ustawy z 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. z 2002r. Nr 110, poz. 968 ze zm./ utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu postanowienia organ ten stwierdził, że w postępowaniu egzekucyjnym zobowiązanym jest osoba fizyczna albo osoba prawna bądź też jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej , która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym lub obowiązku o charakterze niepieniężnym. Zamieszona w tytle wykonawczym kwota długu celnego stanowi wierzytelność wobec wspólnika spółki cywilnej "J.". Spółka Cywilna nie jest osobą prawną, nie ma również zdolności prawnej. Powołując się na art. 864 kodeksu cywilnego organ ten wskazał że wspólnicy spółki cywilnej są odpowiedzialni solidarnie za jej zobowiązania. Wierzyciel może dochodzić swojej wierzytelności z całego majątku wspólników oraz całego majątku osobistego każdego ze wspólników. Odpowiedzialność wspólników trwa również w razie rozwiązania spółki. Nie zachodzi więc zdaniem tego organu błąd co do osoby zobowiązanego. Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut nieistnienia obowiązku. Decyzja dotycząca należności celnych skierowana została do J. s.c. Z. B., W. K. Decyzja ta w związku z nieuwzględnieniem odwołania strony stała się ostateczna [...]. W związku z wnioskiem W. K. o wznowienie postępowania z powołaniem się, na nie branie z własnej winy udziału w postępowaniu celnym Dyrektor Izby Celnej decyzją z [...] odmówił wznowienia postępowania. Obowiązek wynikający z decyzji dotyczącej długu celnego jest więc zdaniem tego organu wykonalny.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji zarzucił nieprawidłowe przyjęcie, że istnieje obowiązek oraz, że nie zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że w postępowaniu dotyczącym długu organ celny powiadomiony został o likwidacji Spółki Cywilnej "J.", mimo tego doręczył decyzję na adres siedziby Spółki. Nie została wydana stosownie do treści art. 110-117 ustawy Ordynacja podatkowa decyzja przenosząca odpowiedzialność na skarżącego jako byłego wspólnika spółki cywilnej za jej zobowiązania . W związku z tym zdaniem skarżącego nie ciąży na nim żadna zaległość celna. Wystawienie tytułu wykonawczego na podstawie decyzji z [...], w którym wskazano jako zobowiązanego skarżącego jest więc jego zdaniem nieuprawnione i niezgodne z obowiązującymi przepisami prawa. Dług celny dotyczący spółki cywilnej "J." organ celny powinien więc zaspokoić w pierwszej kolejności z majątku spółki, a w przypadku likwidacji Spółki, może zdaniem skarżącego dochodzić swych roszczeń z majątku byłych wspólników, jeżeli wcześniej zastosował zapisy art. 115 ustawy Ordynacja podatkowa .

Dyrektor Izby Celnej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

W postępowaniu egzekucyjnym zarzuty zgłoszone przez zobowiązanego organ egzekucyjny stosownie do treści art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. z 2002r. Nr 110, poz. 968 ze zm./ rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów.

Postępowanie egzekucyjne jest postępowaniem odrębnym od postępowania rozpoznawczego. W postępowaniu tym nie ma więc możliwości badania zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym oraz wymagalności tego obowiązku. Kwestie te są bowiem przedmiotem badania w postępowaniu rozpoznawczym. Podnoszone zatem przez skarżącego zarzuty związane z doręczeniem decyzji dotyczącej długu celnego w tym postępowaniu nie mogą być przedmiotem rozpoznania. Powinny być one podnoszone , czy to w odwołaniu od decyzji organu I instancji dotyczącej długu celnego, czy też w postępowaniu nadzwyczajnym przewidzianym dla wzruszenia decyzji ostatecznych.

W sprawie tej istotne jest ustalenie, czy rację ma skarżący, że istnieje błąd co do osoby zobowiązanego i czy w stosunku do skarżącego istnieje obowiązek. W istocie spór sprowadza się do tego, czy decyzja wystawiona na spółkę cywilną z określeniem imion i nazwisk wspólników może być podstawą skutecznie prowadzonej egzekucji wobec wspólników w sytuacji, gdy spółka ta wykreślona została z ewidencji działalności gospodarczej już w momencie wydawania decyzji przez organ I instancji.

W postępowaniu celnym wbrew zarzutom skarżącego nie mają zastosowania przepisy ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm./ dotyczące odpowiedzialności osób trzecich określone w art. 107-119 tej ustawy. Przepisy te znajdują się rozdziale 15 działu III ustawy Ordynacja podatkowa zatytułowanym "Zobowiązania podatkowe".

W sprawach celnych ze względu na treść art. 262 ustawy z 9 stycznia 1997r. Kodeks celny /Dz.U. z 2001r. nr 75, poz. 802 ze zm./ stosuje się jedynie odpowiednio do postępowania celnego przepisy działu IV ustawy Ordynacja podatkowa zatytułowanego "Postępowanie podatkowe ". Brak jest więc podstaw prawnych do stosowania w sprawach celnych przepisów dotyczących odpowiedzialności osób trzecich, a uregulowanych w ustawie Ordynacja podatkowa. Nie budzi zatem zdaniem sądu wątpliwości stanowisko organów, że przepisy art. 107-119 ustawy ordynacja podatkowa w sprawach celnych nie mają zastosowania.

Ustawa Kodeks celny w art. 209 § 3 określa kto jest dłużnikiem. Przepis art. 3 pkt 3 ustawy Kodeks celny zawierając definicję dłużnika określa, że jest to każda osoba zobowiązana do zapłacenia kwoty wynikającej z długu celnego.

W decyzji dotyczącej długu celnego jako zobowiązanego określono spółkę cywilną "J." ze wskazaniem imion i nazwisk wspólników. W art. 3 pkt 10 kodeksu celnego jest również definicja osoby. Pod tym pojęciem rozumienie się osobę fizyczną, osobą prawną oraz jednostkę organizacyjną niemającą osobowości prawnej. Spółka cywilna jest spółką osobową uregulowaną w przepisach kodeksu cywilnego w art. 860 § 1 – 875. Spółka cywilna nie ma osobowości prawej. Na zewnątrz w imieniu spółki występują wspólnicy. Działalność gospodarcza prowadzona przez Spółkę w formie przedsiębiorstwa jest działalnością samych wspólników. W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony został pogląd, że oznaczenie spółki cywilnej jako strony, powinno polegać na wskazaniu imion i nazwisk wszystkich wspólników. Postępowanie wobec Spółki jest równocześnie postępowaniem wobec wspólników /vide postanowienie SN z 3 lutego 1995r. II CRN 157/94 SNIC 1995/7-8/116/. Spółka cywilna nie ma też własnego majątku. Majątek, w spółce cywilnej stanowi współwłasność wszystkich wspólników. Za zobowiązania spółki cywilnej wspólnicy w myśl art. 846 § 1 kc odpowiedzialni są solidarnie.

Skoro decyzja będąca podstawą prowadzenia egzekucji określa wspólników spółki cywilnej z imienia i nazwiska i egzekucja prowadzona jest przeciwko wspólnikom wskazanym w tej decyzji to nie można wbrew temu co zarzuca skarżący uznać, że zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego, czy że zobowiązanie w tym przypadku nie istnieje. Nie ma bowiem większego znaczenia ze względu na powyższe wywody pominięcie w decyzji , iż decyzja dotyczy byłych wspólników spółki cywilnej, skoro niekwestionowane jest to, że zgłoszenie celne i wobec tego powstanie długu celnego miało miejsce w momencie istnienia spółki cywilnej.

Nie znajdując podstaw do uznania, że zaskarżone postanowienie narusza prawo skargę jako niezasadną należało oddalić /art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz. 1270/.