Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2268/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-09-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6, art. 93, art. 94, art. 96
journal: Dz.U. 2016 poz 2147
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba (spr.) Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Przemysław Żmich Protokolant starszy specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2018 r. sprawy ze skargi T. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia podziału nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2017 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy, w części dotyczącej zatwierdzenia podziału działki [...] na działki [...] pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną (MN2) i [...] pod drogę gminną lokalną ([...]), decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] września 2017 r. nr [...], zatwierdzającą podział nieruchomości położonych we wsi K., oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działki nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], w ten sposób, że powstaną następujące nowe działki:

1. Położone na terenie przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną (MN2): dz. nr nr [...], [...], [...], [...], [...], [...];

2. Położone na terenie przeznaczonym pod drogę gminną lokalną [...]: dz. nr nr [...], [...], [...], [...], [...], [...]

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Postanowieniem z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy, w części dotyczącej dz. nr [...] postanowienie Wójta Gminy [...] z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] dotyczące pozytywnego zaopiniowania wstępnego projektu podziału m.in. dz. ew. nr nr [...]. Wskazano w nim, że zgodnie z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy K. S. z dnia [...] kwietnia 2011 r. (Dz. Urz. Woj. Mazowieckiego nr 76, poz. 2443 z dnia 12 maja 2011 r.), dz. nr [...] jest położona na terenach oznaczonych w planie symbolami [...] (tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej) oraz [...] (tereny drogi gminnej dojazdowej - ul. [...]).

Następnie Decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] września 2017 r. nr [...] zatwierdzono podział nieruchomości położonych we wsi K., oznaczonych jako działki nr: [...], [...], [...], [...], [...],[...] w ten sposób, że w wyniku podziału powstaną następujące nowe działki:

1. Położone na terenie przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną (MN2): dz. nr nr [...], [...], [...], [...], [...], [...];

2. Położone na terenie przeznaczonym pod drogę gminną lokalną [...]: dz. nr nr [...], [...], [...], [...], [...], [...].

Od tej decyzji odwołanie wniosła T. W., która nie wyraziła zgody na oddanie jej działek [...] (własność strony) - [...] m kw. i [...] dz. [...] (współwłasność strony) pod drogę gminną, gdyż jest to droga prywatna. Stwierdziła, że wytyczenie drogi jest krzywdzące, gdyż właściciele działek z jednej strony mają oddać nieruchomości pod drogę, a mieszkańcy z drugiej strony drogi - nie, co jest niesprawiedliwe.

Ww. decyzją z dnia [...] października 2017 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy, w części dotyczącej zatwierdzenia podziału działki [...], decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] września 2017 r. nr [...]. W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania i podniósł, że materialnoprawne i procesowe warunki podziału nieruchomości zostały określone w przepisach ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r., poz. 2147 z późn. zm.). Przywołując art. 97 tej ustawy, Kolegium wskazało, że z art. 97 ust. 3 pkt 1 wynika, iż wszczęcie postępowania podziału z urzędu polega na tym, że wszczęcie to oraz wydanie stosownego rozstrzygnięcia w sprawie nie jest uzależnione od woli właściciela lub użytkownika wieczystego dzielonej nieruchomości. Postępowanie podziałowe może być wszczęte z urzędu przede wszystkim w przypadku konieczności wydzielenia części nieruchomości niezbędnej dla realizacji celu publicznego. Granice obszaru koniecznego do wydzielenia z danej nieruchomości dla realizacji celu publicznego muszą być określone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego poprzez określenie dla tego obszaru możliwości zagospodarowania w postaci celów publicznych określonych w art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wtedy też podział nieruchomości dokonywany jest jako podział mający zachować zgodność z planem miejscowym. Kolegium wskazało ponadto, że przedmiotowy podział nie dotyczy dz. ew. nr [...] - ul. [...] (stanowiącej - jak podaje strona - jej współwłasność), natomiast dotyczy m.in. podziału dz. [...], stanowiącej własność strony. Postanowienie Wójta Gminy [...] dotyczące pozytywnego zaopiniowania wstępnego zaopiniowania projektu podziału m.in. dz. ew. nr [...], stało się w odniesieniu do tej działki ostateczne z powodu jego niezaskarżenia w tej części do organu II instancji (SKO w [...]). Zgodnie z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy K. S. z dnia [...] kwietnia 2011 r. (Dz. Urz. Woj. Mazowieckiego nr 76, poz. 2443 z dnia 12 maja 2011r.), dz. nr [...] jest położona na terenach oznaczonych w planie symbolami [...] (tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej) oraz [...] (tereny drogi gminnej dojazdowej - [...]). Zatem kwestionowanie w kontekście przedmiotowego podziału przez stronę odwołująca się granic drogi gminnej jest bezzasadne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze tym samym uznało, że niniejszy podział działki nr [...], w wyniku którego została wydzielona działka nr [...] z przeznaczeniem na drogę publiczną, jest niezbędny do realizacji celu publicznego, o którym mowa w art. 6 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2017 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Warszawie złożyła T. W. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - dalej jako p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontrolę zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Badając w świetle przedstawionych wyżej kryteriów zaskarżoną decyzję, sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa, w tym przepisów postępowania w sposób, który miałby istotny wpływ na wynik sprawy.

Kontroli sądu w niniejszej sprawie poddana została decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy [...], którą zatwierdzono projekt podziału nieruchomości położonych w K., oznaczonych jako działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], w ten sposób, że powstaną nowe działki: [...], [...], [...], [...], [...], [...] przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną oraz nr: [...], [...], [...], [...], [...] i [...] położone na terenie przeznaczonym pod drogę gminną lokalną [...].

Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r., poz. 2147 z późn. zm. dalej ugn).

Przepis jej art. 6 pkt 1 stanowi, że celem publicznym w rozumieniu ustawy jest wydzielanie gruntów pod drogi publiczne, drogi rowerowe i drogi wodne, budowa, utrzymywanie oraz wykonywanie robót budowlanych tych dróg, obiektów i urządzeń transportu publicznego, a także łączności publicznej i sygnalizacji.

W myśl art. 93 cytowanej ustawy, podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego. W razie braku tego planu stosuje się przepisy art. 94 (ust. 1). Zgodność z ustaleniami planu w myśl ust. 1 dotyczy zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu (ust. 2). Zgodność proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego, z wyjątkiem podziałów, o których mowa w art. 95, opiniuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta. Opinię, o której mowa w ust. 4, wyraża się w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie (ust. 5).

Zgodnie z art. 96 ust. 1 tej ustawy, podziału nieruchomości dokonuje się na podstawie decyzji wójta, burmistrza albo prezydenta miasta zatwierdzającej podział.

Stosownie do art. 97 ust. 3 omawianej ustawy, podziału nieruchomości można dokonać z urzędu, jeżeli:

1) jest on niezbędny do realizacji celów publicznych;

2) nieruchomość stanowi własność gminy i nie została oddana w użytkowanie wieczyste.

Przepis art. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 460 z późn. zm.) stanowi, że drogą publiczną jest droga zaliczona na podstawie niniejszej ustawy do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych.

Po myśli art. 2 ustawy o drogach publicznych, drogi publiczne ze względu na funkcje w sieci drogowej dzielą się na następujące kategorie: 1) drogi krajowe; 2) drogi wojewódzkie; 3) drogi powiatowe; 4) drogi gminne (ust. 1). Ulice leżące w ciągu dróg wymienionych w ust. 1 należą do tej samej kategorii co te drogi (ust. 2).

W świetle powyższych unormowań ustawowych zaskarżoną decyzję uznać należy za odpowiadającą prawu. Zaskarżona decyzja nie narusza zarówno przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, a w szczególności nie narusza art. 97 ust. 3 pkt 1 i pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Zauważyć przede wszystkim trzeba, że jeśli chodzi o art. 97 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, to w jego punktach 1 i 2 przewidziano dwie różne, niezależne od siebie, sytuacje, w których można dokonać podziału nieruchomości z urzędu, a więc jeżeli: 1) jest on niezbędny do realizacji celów publicznych; bądź gdy 2) nieruchomość stanowi własność gminy i nie została oddana w użytkowanie wieczyste. Jeżeli zatem dana nieruchomość stała się niezbędna na cel publiczny z uwagi na wejście w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w którym dokonano ustaleń co do przebiegu drogi publicznej (art. 97 ust. 3 pkt 1), to możliwy jest podział takiej nieruchomości w tym celu. W rozpatrywanej sprawie zachodzi pierwsza z tych dwu sytuacji, to jest określona w art. 97 ust. 3 pkt 1 wskazanej wyżej ustawy. Stwierdzenie zatem przez organ, że podział nieruchomości jest niezbędny do realizacji celów publicznych, pozwalał na dokonanie tego podziału z urzędu, bez zgody właścicieli (współwłaścicieli) tej nieruchomości.

Jak trafnie wskazał organ odwoławczy w motywach zaskarżonej decyzji, postępowanie w sprawach o podział nieruchomości jest dwuetapowe, zatem postanowienie podejmowane w trybie art. 93 ust. 4 jest częścią (etapem) postępowania o zatwierdzenie podziału nieruchomości. W przedmiotowej sprawie etap ten (postanowienie opiniujące wstępny projekt podziału nieruchomości) zakończył się w stosunku do działki nr [...] stanowiącej własność T. W., wydaniem postanowienia z dnia [...] marca 2016 r. przez Wójta Gminy [...]. Skarżąca nie składała odwołanie od tego postanowienia. Kwestia prawidłowości zatwierdzonego w tej sprawie projektu podziału nieruchomości została zatem już wcześniej rozstrzygnięta ostatecznym postanowieniem Wójta Gminy [...] z dnia [...] marca 2016 r. W powyższym postanowieniu jednoznacznie stwierdzono, że proponowany podział dotyczący m.in. działki nr [...] jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi K., S., J. i K. uchwalonego w dniu [...] kwietnia 2011 r. uchwałą Nr [...] Rady Gminy [...] (Dz. Urz. Woj. Mazowieckiego Nr 76, poz. 2443 z 12 maja 2011 r.) Zaproponowany podział nieruchomości - w razie jego dokonania - spowoduje wydzielenie części nieruchomości pod drogę publiczną gminną dojazdową ul. [...]. W pozostałej części nieruchomość położona jest na terenie oznaczonym symbolem [...] (zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna). Jak już wyjaśniono, podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego, zaś organ zatwierdzający podział nieruchomości jest związany opinią o podziale. W konsekwencji, dopóki postanowienie opiniujące nie zostanie wyeliminowane z obrotu prawnego, dopóty organ orzekający o zatwierdzeniu podziału jest nim związany w zakresie podstawowej przesłanki w postaci zgodności z postanowieniami planu miejscowego. Z akt sprawy wynika, że powyższa ocena funkcjonuje w obrocie prawnym co oznacza, że organ zatwierdzający podział nie mógł dokonywać ponownej oceny zgodności projektowanego poddziału z postanowieniami planu miejscowego, ani weryfikowania wyrażonej już w postanowieniu oceny. Jeżeli bowiem opinia jest pozytywna, tak jak ma to miejsce w rozpoznawanym przypadku, organ może dalej procedować w kierunku zatwierdzenia projektu podziału, opierając się na przesądzonej już okoliczności zgodności podziału z postanowieni planu.

Tym samym, w postępowaniu podziałowym organ zatwierdzający podział nie dokonuje samodzielnych ustaleń w zakresie przeznaczenia nieruchomości, kwestia ta należą bowiem do kompetencji organu opiniującego i została już przesądzona w postanowieniu opiniującym, zaś strona skarżąca nie zakwestionowała tych ustaleń w odwołaniu od zaskarżonej decyzji.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wielokrotnie podkreślano, że nieruchomość staje się niezbędna na cel publiczny już w chwili wejścia w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w którym dokonano ustaleń co do przebiegu drogi publicznej. O ile plan miejscowy w sposób jednoznaczny przesądza o przebiegu drogi publicznej, to podział służący wydzieleniu działek koniecznych dla realizacji tej drogi, jest niezbędny dla osiągnięcia celu publicznego jakim jest zastosowanie się do przepisów prawa miejscowego określających przebieg drogi publicznej i wydzielenie gruntów pod te drogi (por. np. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 17 stycznia 2014 r. sygn. akt II SA/Po 1122/13 - LEX nr 1417651; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 27 listopada 2012 r. sygn. akt II SA/Gd 424/12 - LEX nr 1248786).

W rozpatrywanej sprawie zostały więc spełnione przesłanki wynikające z przytoczonych wyżej przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, pozwalające na zatwierdzenie projektu podziału przedmiotowej nieruchomości.

Dla tego podziału nie ma znaczenia, w jaki sposób przebieg drogi publicznej został wytyczony i kto będzie z niej korzystał. Te okoliczności, mogłyby być ewentualnie przedmiotem rozważań w toku postępowania planistycznego, nie mogą jednak być rozważane w toku postępowania podziałowego. Organ dokonujący bowiem podziału jest związany treścią miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w tym zakresie i nie dokonuje w postępowaniu podziałowym oceny wspomnianych przesłanek.

Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji są więc w szczególności zgodne z art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonej decyzji nie ma błędu mającego wpływ na wynik sprawy.

Zarzuty zawarte w skardze należy więc uznać za niezasadne, a więc pozostają bez wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji. Ponadto należy zauważyć, że znaczna ich część jest niezrozumiała, pozamerytoryczna i oparta na przepisach, które w sprawie nie miały zastosowania.

Mając na względzie powyższe - zgodnie z art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzeczono jak w sentencji wyroku.