Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 570/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2006-06-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 247
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Anna Stec Sędziowie Sędzia NSA Anna Moskała (sprawozdawca) Sędzia NSA Józef Kremis Protokolant Monika Mikołajczyk po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 14 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzjami z dnia [...] (nr [...]; nr [...]; nr [...]) i decyzją z dnia [...] (nr [...]) Naczelnik Urzędu Celnego w Z. wymierzył cło przywozowe i wezwał dłużników do zapłaty długu celnego wraz z odsetkami za zwłokę. Dług celny powstał w niniejszej sprawie w związku z nieprzedstawieniem w urzędzie celnym przeznaczenia towarów objętych notami tranzytowymi T1 nr: [...], [...], [...], [...]. W powyższych decyzjach za dłużników uznano solidarnie: głównego zobowiązanego - firmę A, odbiorcę towaru -firmę B W. J. oraz przewoźnika - firmę C R. S.

Pismem z dnia 18 marca 2004 r. firma C R. S. złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności wskazanych wyżej decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w Z. W uzasadnieniu podniesiono, że wymienione decyzje zawierają wadę powodującą ich nieważność na mocy wyraźnie wskazanego przepisu prawa. Zdaniem R. S. w świetle ratyfikowanej przez Polskę międzynarodowej Konwencji o Wspólnej Procedurze Tranzytowej (dalej Konwencja o WPT) sporządzonej w Interlaken w dniu 20 maja 1987 r. (Dz. U. Nr 46, poz. 290) brak jest podstaw do przyjęcia, że dłużnikiem odpowiedzialnym solidarnie wraz z głównym zobowiązanym jest także przewoźnik. Wskazano, że z literalnego brzmienia art. 11 ust. 2 Konwencji o WPT - zgodnie z którym przewoźnik lub odbiorca towarów, który przyjmie towary i wie, że podlegają one wspólnej procedurze tranzytowej, niezależnie od obowiązków głównego zobowiązanego określonych w ust. 1, również obowiązany jest przedstawić je w niezmienionym stanie urzędowi celnemu przeznaczenia, w wyznaczonym terminie i z zachowaniem środków podjętych przez właściwe władze w celu zapewnienia tożsamości towarów - wysnuć należy wniosek, że ani przewoźnik, ani też odbiorca towarów nie są zobowiązani do uiszczenia cła i innych opłat, nawet jeżeli opłaty takie będą należne na skutek naruszeń przepisów lub nieprawidłowości w toku procedury lub w związku z tą procedurą. Strona skarżąca powołała się ponadto na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego we Wrocławiu z dnia 27 lutego 2003 r. (sygn. akt I SA/Nr 3059/01), którym uchylono decyzje organów

1

WSA/wyr.1 wyrok uzasadnienie

Sygn. akt III SA/Wr 570/04

nieważności. Podniósł, iż treść art. 4 załącznika nr I do Konwencji o WPT wskazuje, że całkowitą odpowiedzialność za obowiązki wynikające z przepisów Konwencji o WPT ponosi główny zobowiązany, gdyż jako jedyna uprawniona strona może zawnioskować o jej zastosowanie. Głównym zobowiązanym jest natomiast osoba, która zgłasza towary do wspólnej procedury tranzytowej, nawet jeżeli jest to dokonywane przez upoważnionego przedstawiciela (art. 3 lit. e Konwencji o WPT). Podniósł ponadto, że

art. 115 załącznika nr I do Konwencji o WPT wskazuje tylko w sposób pośredni inne podmioty zobowiązane do uiszczenia długu celnego i nie określa przy tym szczegółowo strony jako przewoźnika, czy też odbiorcy. Zdaniem skarżącego obowiązek uregulowania powstałej kwoty długu celnego spoczywa na głównym zobowiązanym. Ponadto skarżący powołał art. 5 Konwencji o WPT, zgodnie z którym główny zobowiązany składa gwarancję w celu zapewnienia płatności długu, natomiast stosownie do art. 21 Konwencji zgłoszenie tranzytowe musi być podpisane przez, głównego zobowiązanego, który tym samym staje się odpowiedzialny za: prawdziwość informacji zawartych w zgłoszeniu, autentyczność załączonych dokumentów oraz wypełnienie wszystkich obowiązków związanych z objęciem towarów wspólną procedurą tranzytową. Skarżący podał, że czynności tych dokonał główny zobowiązany, który tym samym stał się podmiotem praw i obowiązków wynikających z Konwencji o WPT. Zdaniem skarżącego zaskarżone decyzje zostały wydane z naruszeniem art. 247 § 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej, a więc w sposób niezgodny z prawem.

Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej we W. połączył w celu wspólnego rozstrzygnięcia sprawy związane z odwołaniem od decyzji z dnia [...] (nr [...], nr [...], nr [...], nr [...]). Decyzją z dnia [...] (nr [...]) Dyrektor Izby Celnej we W. utrzymał zaskarżone decyzje w mocy. W uzasadnieniu wskazano, że decyzje Naczelnika Urzędu celnego w Z. nie zawierały wad powodujących ich nieważność na mocy wyraźnie wskazanego przepisu prawa, a zatem nie została spełniona przesłanka z art. 247 § 1 pkt 7 ordynacji podatkowej. Organ II instancji z urzędu odniósł się w swojej decyzji do treści przepisu art. 247 § 1 pkt 5 ordynacji podatkowej, zgodnie z którym organ stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie. W ocenie organu przepis ten jednak nie mógł znaleźć zastosowania, ponieważ z uwagi na brzmienie art. 115 załącznika nr I do Konwencji o WPT, przewoźnik również może

3 WSA/wyr.1 wyrok uzasadnienie

Sygn. akt III SA/Wr 570/04

odpowiadać za dług celny. Podniesiono ponadto, że nie zasługuje na uwzględnienie poglądu, wedle którego tylko główny zobowiązany odpowiada za dług celny, który może powstać w związku z naruszeniem Konwencji o WPT, a to z tego względu, że art. 115 załącznika nr I do Konwencji o WPT wskazuje również inne, niż główny zobowiązany podmioty i przypisuje im status dłużnika.

Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem R. S. pismem z dnia 4 sierpnia 2004 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Skarżący wskazał, że bezspornie w sprawie znajdą zastosowanie przepisy Konwencji o WPT, ponieważ zgodnie z art. 2 § 2 kodeksu celnego ma ona pierwszeństwo przed przepisami prawa krajowego. Powołując się na art. 3 lit. e i art. 4 załącznika nr I do Konwencji o WPT wskazał ponadto, że całkowitą odpowiedzialność za obowiązki wynikające z zastosowania procedur dopuszczalnych przez Konwencję o WPT ponosi główny zobowiązany jako wnioskujący o jej zastosowanie. Powołany natomiast przez organy celne art. 115 załącznika nr I do Konwencji o WPT wskazuje tylko w sposób pośredni, nie określając przy tym szczegółowo, ani też nie wskazując w sposób jednoznaczny, iż przewoźnik, czy też odbiorca jest stroną zobowiązaną. Skarżący podniósł, że główny zobowiązany jest jedynym podmiotem praw i obowiązków wynikających z zastosowanej wspólnej procedury tranzytu, dlatego też na nim ciąży obowiązek uregulowania kwoty długu celnego.

W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Pismem z dnia 11 maja 2005 r. R. S. uzupełnił skargę podnosząc, że zmiany do Konwencji o WPT wprowadzone w dniu 1 lipca 2001 r., które dotyczyły w szczególności art. 114 i 115 załącznika nr I, nie zostały do chwili obecnej opublikowane w przepisach prawa krajowego i dlatego - jego zdaniem - w sposób niezgodny z prawem został uznany za stronę postępowania i dłużnika solidarnego powstałego zobowiązania Skarbu Państwa. Pismem z dnia 29 sierpnia 2005 r. skarżący ponownie wskazał, że uznanie go za dłużnika solidarnego nastąpiło z naruszeniem prawa, bowiem zastosowane przepisy kodeksu celnego naruszyły zasadę bezwzględnego pierwszeństwa w stosowaniu przed przepisami prawa krajowego ratyfikowanej Konwencji o WPT. Podniósł, że Konwencja o WPT jako źródło powszechnie obowiązującego prawa i część krajowego porządku krajowego podlega bezpośredniemu zastosowaniu, a jej postanowienia stanowią lex specialis w stosunku

4 WSA/wyr.1 wyrok uzasadnienie

Sygn. akt III SA/Wr 570/04

do unormowań zawartych w kodeksie celnym (art. 2 § 2 kodeksu celnego). Zatem w niniejszej sprawie powinny znaleźć zastosowanie przepisy Konwencji o WPT, z których wynika, że odpowiedzialnym za dług celny jest jedynie główny zobowiązany.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 3 § I ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, dalej w skrócie p.s.a.) -sądy te sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone ustawą, co oznacza, że skarga może zostać uwzględniona, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145-150 ustawy).

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

W toku postępowania administracyjnego ustalono, że towar w postaci podkoszulek, kurtek, spódnic i bluzek o masie brutto 1.001 kg został bezprawnie usunięty spod procedury tranzytu, czego zresztą strona skarżąca nie kwestionowała. Istota sporu sprowadzała się natomiast do ustalenia kręgu dłużników celnych oraz ustalenia, czy organy celne słusznie oparły rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie na art. 114 i 115 załącznika nr I do Konwencji o Wspólnej Procedurze Tranzytowej (dalej Konwencja o WPT) sporządzonej w Interlaken w dniu 20 maja 1987 r. (Dz. U. Nr 46, poz. 290) w brzmieniu uchwalonym przez Komisję Mieszaną w drodze decyzji nr 1/2000 i 1/2001, mimo że zmiany wprowadzone tymi decyzjami nie zostały opublikowane. Zmienione tymi decyzjami przepisy w sposób odmienny w stosunku do dotychczasowego brzmienia Konwencji uregulowały powstanie długu i ustalenie osoby dłużnika odpowiedzialnego za usunięcie towarów spod wspólnej procedury tranzytowej. Stosownie do art. 114 ust. 1 lit. a) załącznika nr I do Konwencji o WPT dług, czyli należności przywozowe lub wywozowe i inne opłaty, odnoszące się do towarów objętych wspólną procedurą tranzytową, powstaje w wypadku bezprawnego usunięcia towarów spod wspólnej procedury tranzytowej. Zgodnie natomiast z art. 115 załącznika nr I do Konwencji o WPT w wypadku określonym w artykule 114 ust. 1 lit. a), dłużnikiem jest:

5

WSA/wyr.1 wyrok uzasadnienie

Sygn. akt III SA/Wr 570/04

a) osoba, która usunęła towary spod wspólnej procedury tranzytowej,

b) każda osoba, która uczestniczyła w usunięciu towarów i która wiedziała lub powinna była wiedzieć, że towary zostały usunięte spod wspólnej procedury tranzytowej,

c) każda osoba, która nabyła lub posiadała towary i która wiedziała lub powinna była wiedzieć, w chwili nabycia lub otrzymania towarów, że zostały one usunięte spod wspólnej procedury tranzytowej, oraz

d) główny zobowiązany.

W świetle powyższej regulacji odpowiedzialność za powstanie długu celnego wskutek bezprawnego usunięcia towaru spod wspólnej procedury tranzytu ponosi więc nie tylko główny zobowiązany, ale także inne wskazane tu podmioty, w tym także przewoźnik.

W związku z tym, że wspólna procedura tranzytu została uregulowana zarówno w Konwencji o WPT, jak też w Kodeksie celnym (Dz. U. Nr 23, poz. 117 ze zm.) konieczne stało się porównanie odpowiedzialności przewoźnika za powstanie długu celnego w świetle tych dwóch regulacji.

Zgodnie z art. 101 Kodeksu celnego osobą uprawnioną do korzystania z procedury tranzytu jest główny zobowiązany (§ f/. Główny zobowiązany powinien przedstawić w wyznaczonym terminie i we wskazanym przez organ celny urzędzie celnym towary w nie naruszonym stanie i z zachowaniem środków zastosowanych przez organ celny w celu zapewnienia tożsamości towaru oraz powinien przestrzegać przepisów procedury tranzytu (§ 2). Niezależnie od obowiązków głównego zobowiązanego, każda osoba przewożąca towar lub przyjmująca go, jeśli wie o tym, że jest on objęty procedurą tranzytu, jest również zobowiązana do przedstawienia tego towaru w urzędzie celnym przeznaczenia, z zachowaniem wymogów, o których mowa w § 2 i § 4 (§ 3). W myśl art. 211 Kodeksu Celnego dług celny w przywozie powstaje w wypadku usunięcia spod dozoru celnego towaru podlegającego należnościom celnym przywozowym. Dług celny powstaje z chwilą usunięcia towaru spod dozoru celnego Dłużnikami są:

1) osoba, która usunęła towar spod dozoru celnego,

2) osoby, które uczestniczyły w usunięciu towaru i które wiedziały lub przy zachowaniu należytej staranności mogły się dowiedzieć, że towar został usunięty spod dozoru celnego,

6

WSA/wyr. 1 wyrok uzasadnienie

Sygn. akt III SA/Wr 570/04

3) osoby, które nabyły, posiadały lub są w posiadaniu towaru i które wiedziały lub przy zachowaniu należytej staranności mogły się dowiedzieć, że był to towar usunięty spod dozoru celnego,

4) osoby zobowiązane do wykonania obowiązków wynikających z czasowego składowania towarów lub wynikających ze stosowania procedury celnej, którą towar został objęty.

Wyżej wskazane osoby, zgodnie z art. 221 Kodeksu celnego, są solidarnie zobowiązane do zapłacenia kwoty wynikającej z długu celnego.

Stosownie natomiast do art. 2 § 2 Kodeksu celnego wprowadzenie towaru na polski obszar celny lub jego wyprowadzenie z polskiego obszaru celnego powoduje z mocy prawa powstanie obowiązków i uprawnień przewidzianych w przepisach prawa celnego, jeżeli przepisy prawa, w tym umowy międzynarodowe, nie stanowią inaczej. Porównując regulację odpowiedzialności za dług celny powstały w związku z naruszeniem procedury tranzytu w Kodeksie celnym i Konwencji o WPT stwierdzić trzeba, że kwestia ta jest uregulowana w sposób bardzo podobny w Konwencji, jak i w Kodeksie celnym. Zauważyć należy, iż w świetle obu tych regulacji odpowiedzialność za dług celny powstały w związku z naruszeniem procedury tranzytu ponosi nie tylko główny zobowiązany, ale także inne osoby - w tym przewoźnik.

W świetle art. 2 § 2 Kodeksu celnego przepisy Konwencji o WPT będą miały pierwszeństwo przed przepisami Kodeksu celnego, jako że stanowią lex specialis w stosunku do tych przepisów. W konsekwencji przy ustalaniu zasad odpowiedzialności za powstanie długu celnego przez usunięcie towaru spod procedury tranzytu należy stosować przepisy Konwencji o WPT.

Skoro zatem ustalono, iż zastosowanie w przedmiotowej sprawie powinny znaleźć przepisy Konwencji o WPT, to w dalszej kolejności konieczne stało się wyjaśnienie w jakim brzmieniu Konwencja ta obowiązuje w sferze prawa wewnętrznego i międzynarodowego - czy w brzmieniu dotychczasowym, opublikowanym w Dzienniku Ustaw z 1998 r., czy też w brzmieniu uchwalonym przez Komisję Mieszaną w drodze decyzji nr 1/2000 i 1/2001.

Obowiązywanie Konwencji o WPT należy ocenić na podstawie Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. (DZ. U. Nr 78, poz. 483). Zgodnie z art. 87 ust. 1 Konstytucji źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia.

7 WSA/wyr.1 wyrok uzasadnienie

Sygn. akt III SA/Wr 570/04

Stosownie natomiast do art. 91 ust. 1 Konstytucji ratyfikowana umowa międzynarodowa, po jej ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, stanowi część krajowego porządku prawnego i jest bezpośrednio stosowana, chyba że jej stosowanie jest uzależnione od wydania ustawy. Konwencja o WPT jest umową międzynarodową, która została ratyfikowana przez Rzeczpospolitą Polską, a następnie opublikowana w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, stając się tym samym częścią krajowego porządku prawnego. W doktrynie i orzecznictwie rozróżnia się obowiązywanie umowy międzynarodowej w wewnętrznym porządku prawnym i na gruncie prawa międzynarodowego. W przedmiotowej sprawie nie ulega wątpliwości, że na gruncie prawa międzynarodowego Polska, jako strona Konwencji o WPT jest związana wszelkimi jej postanowieniami, w tym także decyzjami zmieniającymi Konwencję w trybie przez nią określonym.

Tryb zmiany załączników do Konwencji o WPT reguluje art. 14 i 15 Konwencji. Zgodnie art. 14 ust. 1 Konwencji o WPT ustanawia się Komisję Mieszaną, w której reprezentowana jest każda Umawiająca się Strona niniejszej konwencji. Stosownie natomiast do art. 15 ust. 3 lit. a) Konwencji o WPT Komisja Mieszana uchwala w drodze decyzji zmiany załączników. Decyzje dotyczące zmiany załączników będą realizowane przez umawiające się Strony według ich własnych przepisów prawnych.

Wobec powyższego decyzje podjęte przez Komisję Mieszaną z udziałem przedstawiciela Polski, który przyjął je bez zastrzeżeń, są wiążące. Na gruncie prawa międzynarodowego Polska jest zatem związana Konwencją o WPT w brzmieniu ustalonym decyzją nr 1/2000 z dnia 20 grudnia 2000 r. Komisji Mieszanej WE/EFTA "Wspólny Tranzyt i SAD" zmieniającą załączniki nr I, II i III do Konwencji o WPT i decyzją nr 1/2001 z dnia 7 czerwca 2001 r. Komisji Mieszanej WE/EFTA "Wspólny Tranzyt i SAD" zmieniającą załączniki nr I i II do Konwencji o WPT. Powstaje natomiast pytanie czy i na jakiej podstawie zmiany te, które nie zostały opublikowane w żadnym dzienniku publikacyjnym w Polsce, obowiązują w sferze prawa wewnętrznego. Wskazać przy tym trzeba, że zgodnie z art. 2 Konstytucji Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej, co oznacza, że obywatel nie może być zaskakiwany działalnością organów państwa, zwłaszcza działalnością nakładającą na niego obowiązki. Nie mniej jednak w literaturze podkreśla się, że żaden system prawny nie jest w stanie nadążyć za zmianami dokonującymi się w sferze międzynarodowej, tak by we właściwym czasie ogłaszać te fakty w dzienniku urzędowym. Stosując tylko to, co ogłoszono w dzienniku

8 WSA/wyr.1 wyrok uzasadnienie

Sygn. akt III SA/Wr 570/04

urzędowym sądy wypaczałyby prawo międzynarodowe i naruszały art. 9 Konstytucji (por. W. Czapliński, A. Wyrozumska, Sędzia krajowy wobec prawa międzynarodowego, Warszawa 2001, s.114). Zgodnie bowiem z art. 9 Konstytucji Rzeczpospolita Polska przestrzega wiążącego ją prawa międzynarodowego. Obowiązek przestrzegania wiążącego prawa międzynarodowego spoczywa na rządzie, parlamencie, a także na sądach. Wskazać także trzeba, że fundamentalnym postanowieniem prawa traktatów jest art. 26 Konwencji Wiedeńskiej o Prawie Traktatów sporządzonej w Wiedniu w dniu 23 maja 1969 r. (Dz. U. Nr 74, poz. 439), zgodnie z którym każdy będący w mocy traktat wiąże jego strony i powinien być przez nie wykonywany w dobrej wierze (pacta sunt sen/anda). Ta fundamentalna zasada prawa międzynarodowego wymaga od państwa podjęcia wszelkich działań niezbędnych do wykonania zobowiązań międzynarodowych, w tym również działań w prawie krajowym. Strona nie może powoływać swojego prawa wewnętrznego dla usprawiedliwienia niewykonywania przez nią traktatu, a zwłaszcza usprawiedliwiać się brakiem niezbędnego dla implementacji umowy prawa wewnętrznego (por. W. Czapliński, A. Wyrozumska, Sędzia krajowy wobec prawa międzynarodowego, Warszawa 2001). Zauważyć także trzeba, że zarówno art. 9 Konstytucji, jak też art. 2 § 2 Kodeksu celnego mówią o związaniu Polski prawem międzynarodowym, umową międzynarodową, nie uzależniając przy tym ich obowiązywania od tego, czy były ratyfikowane lub też ogłoszone w odpowiednim dzienniku. W konsekwencji przyjąć należy, że decyzje zmieniające załączniki do Konwencji o WPT obowiązują w prawie wewnętrznym bez potrzeby ich ratyfikowania i ogłaszania.

Ponadto podkreślić trzeba, że Komisja Mieszana jest organem powołanym i działającym na mocy wiążącej Polskę umowy międzynarodowej. Przystępując do Konwencji o WPT Polska zaakceptowała postanowienia tej Konwencji i tym samym wyraziła zgodę na zmianę jej załączników w drodze decyzji podejmowanych przez Komisję Mieszaną i zobowiązała się realizować te decyzje według własnych przepisów prawnych. Zauważyć przy tym należy, że ani Konstytucja, ani ustawa z dnia 14 kwietnia 2000 r. o umowach międzynarodowych (Dz. U. Nr 39, poz. 443 ze zm.) nie regulują kwestii zmiany umowy międzynarodowej w drodze decyzji uchwalonej przez organ powołany na mocy tej umowy i uprawniony do dokonywania zmian, nie wskazują, jak zmiany umowy międzynarodowej dokonane w inny sposób niż przez umowę międzynarodową wchodzą w życie i kiedy zaczynają obowiązywać w prawie wewnętrznym. Skoro zatem brak jest przepisów regulujących kwestie dotyczące

9 WSA/wyr.1 wyrok uzasadnienie

Sygn. akt III SA/Wr 570/04

obowiązywania decyzji podejmowanych przez organ powołany na mocy umowy międzynarodowej i zmieniających daną umowę międzynarodową, to przyjąć trzeba, iż decyzje te obowiązują w prawie wewnętrznym bez konieczności ich publikacji. Odmienny pogląd pozostawałby w sprzeczności z art. 9 Konstytucji, a także z postanowieniami Konwencji Wiedeńskiej o Prawie Traktatów. Podkreślić jeszcze raz trzeba, że Konwencja o WPT jako źródło powszechnie obowiązującego prawa i część krajowego porządku prawnego podlega w powyższym zakresie bezpośredniemu stosowaniu. Przyjąć więc należy, że wszelkie zmiany tej Konwencji, dokonane w sposób i w trybie w niej określonym, w sytuacji braku szczegółowych wymagań, co do sposobu ich wejścia w życie, obowiązują bezpośrednio w prawie wewnętrznym.

Wskazać także trzeba, że przepisy art. 114 i 115 załącznika nr I do Konwencji o WPT mają charakter materialnoprawny. Orzekając natomiast w danej sprawie stosuje się przepisy prawa materialnego obowiązującego w chwili zdarzenia. W momencie powstania długu celnego w niniejszej sprawie obowiązywała Konwencja o WPT w zmienionej formie, nie było więc podstaw do stosowania jej przepisów w dotychczasowym brzmieniu. Dlatego, nawet gdyby przyjąć, że brak publikacji decyzji zmieniających przepisy Konwencji o WPT powoduje, że zmiany te nie obowiązują w prawie wewnętrznym, to i tak niedopuszczalnym byłoby stosowanie materialnoprawnych przepisów Konwencji o WPT w brzmieniu sprzed zmian dokonanych decyzjami nr 1/2000 i 1/2001. Zastosowanie wtedy znalazłby Kodeks celny. Podnieść przy tym trzeba, że Kodeks celny regulując kwestię odpowiedzialności za dług powstały w związku z procedurą tranzytu, podobnie jak Konwencja o WPT przewiduje odpowiedzialność przewoźnika. Zatem nawet, gdyby zastosowano w niniejszej sprawie przepisy Kodeksu celnego, to skarżący również - obok m.in. głównego zobowiązanego - byłby zobowiązany do zapłacenia kwoty wynikającej z długu celnego.

Podsumowując powyższe stwierdzić trzeba, że organy celne orzekając w przedmiotowej sprawie prawidłowo oparły się na art. 114 i 115 załącznika nr I do Konwencji o WPT w brzmieniu uchwalonym przez Komisję Mieszaną w drodze decyzji nr 1/2000 i 1/2001. Jak powyżej wykazano, zmiany Konwencji o WPT wprowadzone w drodze decyzji Komisji Mieszanej wiążą Polskę także w zakresie prawa wewnętrznego. W konsekwencji w sprawie słusznie przyjęto, iż odpowiedzialność za dług celny, który może powstać przez naruszenie Konwencji o WPT, ponosi także przewoźnik, a nie tylko

10 WSA/wyr.1 wyrok uzasadnienie

Sygn. akt III SA/Wr 570/04

główny zobowiązany. Wywody skarżącego dotyczące obowiązków głównego zobowiązanego i jego wyłącznej odpowiedzialności za dług celny powstały w związku z naruszeniem procedury tranzytu nie zasługują na uwzględnienie wobec treści art. 115 załącznika nr I do Konwencji o WPT. Wskazać przy tym trzeba, że co prawda art. 115 załącznika nr I do Konwencji o WPT nie używa terminu "przewoźnik", nie mniej jednak z jego treści wynika, że nie tylko główny zobowiązany ponosi odpowiedzialność za dług celny, ale także inne podmioty tu określone.

Podnieść ponadto należy, że organy celne prawidłowo ustaliły, iż nie zachodziła wskazana przez skarżącego podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji. Zgodnie z art. 247 § 1 pkt 7 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 8, poz. 60 ze zm.) - organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która zawiera wadę powodującą jej nieważność na mocy wyraźnie wskazanego przepisu prawa. W literaturze wskazuje się, że możliwość stwierdzenia nieważności decyzji na mocy art. 247 § 1 pkt 7 ordynacji podatkowej zachodzi w sytuacji, gdy w przepisach odrębnych wprost jest ustanowiona sankcja nieważności z powodu danej wady decyzji (por. J. Borkowski Iw.l B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki Ordynacja podatkowa. Komentarz 2006., s. 914-915). W przedmiotowej sprawie takiego przepisu, na podstawie którego można by stwierdzić nieważność decyzji, nie wskazano, natomiast decyzje obu instancji zostały wydane w sposób zgodny z prawem.

Mając powyższe na względzie, orzeczono jak w sentencji.