Postanowienie NSA, sygn. akt II GZ 486/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-08-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Koszty sądowe
Prawo pomocy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 246 § 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Henryk Wach po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 23 czerwca 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 228/14 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym postanawia: oddalić zażalenie


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 23 czerwca 2014 r., sygn. akt VI SA/WA 228/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odmówił B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: skarżąca) przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi ww. spółki na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2013 r., w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.

Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Skarżąca w załączonym do skargi wniosku o przyznanie prawa pomocy powołała się na trudną sytuację finansową spowodowaną odnotowaniem straty za ubiegły rok obrotowy w wysokości 206.720,83 zł oraz aktualny stan jej rachunku bankowego, na którym znajdują się środki w kwocie 448,06 zł. W oświadczeniu o majątku i dochodach skarżąca podała, iż wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi 5.000 zł, wartość środków trwałych to 0 zł.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu odmowy przyznania prawa pomocy wskazał, że bezsprzecznie działalność gospodarczą skarżąca rozpoczęła w marcu 2012 r. W roku rozpoczęcia działalności poniosła stratę w kwocie 224 462,53 złotych, wynikającą z zakupu kas fiskalnych, niezbędnych do prowadzenia firmy (koszt 109 473 złotych). Oceniając stan majątkowy skarżącej należy zauważono znaczny wzrost przychodów netto ze sprzedaży w stosunku do roku 2012. I tak, o ile 2012 rok zamknął się przychodem netto na poziomie 287.682,75 złotych to w roku 2013 przychód z tego tytułu sięgnął kwoty 703 759, 60 złotych. Zdaniem Sądu I instancji nastąpił wzrost kosztów działalności operacyjnej z kwoty 535 590, 69 złotych w 2012 roku do kwoty 986 649, 55 złotych. Wzrost ten w odniesieniu do poszczególnych kategorii dotyczył zarówno wypłacanych przez spółkę wynagrodzeń, które wzrosły od 244 tysięcy do ponad 390 tysięcy złotych. Również zużycie materiałów zwiększyło się z kwoty 111 tysięcy do kwoty 230 tysięcy złotych. Znacznie powiększyła się także wartość kosztów usług obcych z kwoty 123 tysięcy do 224 tysięcy złotych. Reasumując Sąd podał, że skarżąca spółka, pomimo odnotowywanej straty z prowadzonej działalności gospodarczej, ewidentnie zwiększyła jej skalę. Oprócz ogólnego znacznego wzrostu przychodu, świadczyło o tym niewątpliwie podniesienie poziomu wydatków na wynagrodzenia i zużycie materiałów i energii. Ponadto w ocenie Sądu Spółka w oczywisty sposób nie utraciła płynności finansowej, skoro zwiększyła przychód o kwotę 416 tysięcy złotych. Jednocześnie o możliwościach płatniczych skarżącej świadczyło regularne pokrywanie wydatków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej zarówno o charakterze cywilnoprawnym jak i publicznoprawnym (regularne wpłaty na rzecz urzędów skarbowych i Zakładu Ubezpieczeń Społecznych). Sąd I instancji stwierdził, że przedstawiona przez skarżącą sytuacja materialna analizowana w oparciu o przedstawione przez stronę dokumentu oraz złożone wyjaśnienia nie uzasadniała przyznania stronie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Zażalenie na postanowienie Sądu I instancji złożyła skarżąca wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy WSA do ponownego rozpoznania. Spółka zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), polegające na stwierdzeniu, że nie wykazała, iż nie posiada dostatecznych środków finansowych, pozwalających na stwierdzenie zaistnienia przesłanek prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym wpis sądowy od skargi.

W uzasadnieniu strona wskazała w szczególności, że ocena jej wydolności finansowej została dokonana "na wyrost", bazując na domniemaniach związanych z funkcjonowaniem i dochodami spółki, a nie na rzeczywistym jej położeniu. Skarżąca podkreśliła, że spółce funkcjonującej od niedawna trudno jest zaistnieć i utrzymać się na rynku, zaś osiągnięte dochody są równoważone wydatkami. Skarżąca podniosła, że aby dalej w pełni funkcjonować musi otrzymywać pomoc finansową "z zewnątrz".

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. osobie prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującego ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, uwarunkowane jest wykazaniem przez wnioskodawcę, że jego sytuacja majątkowa i zdolności płatnicze nie są wystarczające dla poniesienia pełnych kosztów postępowania przed sądem (art. 245 § 3 p.p.s.a.). W przypadku osoby prawnej oznaczać to będzie wykazanie sytuacji uniemożliwiającej jej realne wygospodarowanie środków finansowych niezbędnych na pokrycie pełnych kosztów postępowania przed sądem administracyjnym, mimo generalnej zasady ponoszenia przez strony postępowania kosztów swojego uczestnictwa w procesie (art. 199 p.p.s.a.).

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy, podzielić należy ocenę, jakiej dokonał Sąd I instancji w związku z wnioskiem skarżącej o zwolnienie jej z obowiązku uiszczenia opłaty sądowej – wpisu od skargi.

Jak słusznie podniósł Sąd I instancji z historii transakcji dokonywanych na jej rachunku bankowym wynika, że rachunek ten jest zasilany wyłącznie wpłatami dokonywanymi przez jedynego udziałowca skarżącej, natomiast nie są na nim gromadzone żadne przychody skarżącej pochodzące ze sprzedaży towarów i usług. Ta okoliczność uniemożliwiła Sądowi oszacowanie rzeczywistych wpływów skarżącej, pochodzących z zapłat ze strony klientów za wykonane przez nią usługi, co w konsekwencji czyni niewyjaśnionym faktyczny stan środków pieniężnych posiadanych przez skarżącą.

Tym samym Sąd I instancji prawidłowo stwierdził, że nie wystąpiła przesłanka określona w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. warunkująca udzielenie skarżącej spółce prawa we wnioskowanym zakresie.

Niezasadne jest stanowisko skarżącej zawarte w uzasadnieniu zażalenia, dotyczące oparcia się przez Sąd I instancji przy rozpoznawaniu wniosku o domniemane, prognozowane dochody spółki. Jak wynika z treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia Sąd I instancji swoją ocenę zdolności do poniesienia kosztów sądowych skarżącej oparł o informacje zawarte we wniosku i dokumentach do niego dołączonych, zatem ocena ta obejmowała wyłącznie analizę rzeczywistego stanu majątkowego i finansowego spółki przedstawionego przez samą skarżącą.

Z podanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i dlatego na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia