Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 257/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2007-09-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędziowie NSA Przemysław Dumana, Małgorzata Wolf-Mendecka (spr.), Protokolant Katarzyna Kot, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2007 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od środków transportowych oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta M. z dnia [...] r. nr [...], określającej J. B. (współwłaścicielce pojazdu) wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych za 2002 r. od samochodu ciężarowego o nr rej. [...].

Jak wynika z uzasadnienia tej decyzji, organ podatkowy przyjął, iż po ponownym przeanalizowaniu materiału dowodowego zawartego w aktach sprawy, nie znaleziono podstaw do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie podatku dochodowego od środków transportowych za 2002 r. Wskazano też, iż postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji może dotyczyć tylko ustalenia, czy w zaskarżonej decyzji występują wady określone w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej. Naruszenie prawa z kolei, zachodzi wtedy, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu, a rozstrzygnięciem objętym decyzją.

Organ podatkowy nawiązując do ustaleń stanu faktycznego przedmiotowej sprawy zwrócił uwagę, iż zgodnie z art. 9 ust. 1-3 ustawy o opłatach lokalnych (w brzemieniu obowiązującym w przedmiotowym okresie), obowiązek podatkowy w zakresie podatku od środków transportowych (z zastrzeżeniem ust. 2) ciążył na osobach fizycznych i osobach prawnych, będących właścicielami środków transportowych. Zgodnie zaś z ust. 4 powołanego art. 9, obowiązek podatkowy wygasał z końcem miesiąca, w którym środek transportowy został na stałe wycofany z ruchu (wyrejestrowany) lub zbyty.

Organ wywodził dalej, że w 2002 r. podatniczka była współwłaścicielką omawianego pojazdu i w aktach sprawy brak jest dowodu zbycia opodatkowanego samochodu (np. przez umowę sprzedaży). Natomiast, wystąpienie J. B. ze spółki cywilnej (która, według jej oświadczenia, użytkowała pojazd) nie jest równoznaczne z przeniesieniem własności tego pojazdu na pozostałych wspólników. Kolegium zwróciło także uwagę na fakt, iż pojazd marki [...] o nr. Rej. [...] został wyrejestrowany dopiero w dniu [...] 2006 r. na wniosek współwłaścicielek pojazdu – D. B. i J. B. (w związku z jego trwałą utratą).

Notariusz przy sporządzaniu aktu notarialnego dysponował dokumentami w postaci: odpisu z księgi wieczystej, aktu własności ziemi, umowy przekazania własności i posiadania gospodarstwa rolnego oraz umowy zamiany. Opisanymi dokumentami notariusz winien posłużyć się kompleksowo, a nie opierać się jedynie na dokumentach wydanych przez Urząd Skarbowy w B.. Dyrektor Izby Skarbowej wyraził przekonanie, iż pomimo, że strony umowy posłużyły się unieważnionymi dokumentami w momencie sporządzania umowy darowizny – to fakt ten nie zwalniał płatnika z obowiązku prawidłowego obliczenia należnego zobowiązania podatkowego. Wskazano na końcu, iż okoliczność ta może być przedmiotem roszczenia notariusza z powództwa cywilnego.

W tym stanie rzeczy, decyzją z dnia [...] r. odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta M. z dnia [...] r. nr [...], określającej J. B. (współwłaścicielce pojazdu) wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych za 2002 r. od samochodu ciężarowego o nr rej. [...].

W odwołaniu od powyższej decyzji, podatniczka utrzymywała, iż jej wystąpienie ze spółki cywilnej było równoznaczne z przeniesieniem własności opodatkowanego pojazdu na pozostałych wspólników.

Po ponownej analizie dokumentów tej sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji, podkreślając, iż przeprowadzone postępowanie nie wykazało, aby w rozpatrywanym przypadku wystąpiły przesłanki określone w art. 247 § 1 i § 5 Ordynacji podatkowej. Zaakcentowano, iż obowiązek podatkowy ciąży na właścicielu (współwłaścicielu) środka transportowego niezależnie od tego, czy używał on pojazd czy nie i obowiązek ten wygasa dopiero z chwilą wyrejestrowania pojazdu (co nastąpiło dopiero w 2006 r.)

Decyzję tę J. B. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego domagając się jej unieważnienia wobec rażącego naruszenie prawa, a to:

- art. 247 § 1 pkt 3 i 5 i art. 5 Ordynacji podatkowej,

- art. 5 ust. 1-4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych,

W uzasadnieniu skargi strona zarzuciła organom podatkowym bezzasadne obciążenie ją obowiązkiem podatkowym i potrzebę wyjaśnienia kto był właścicielem pojazdu od [...] 2001 r. Utrzymywała, iż konstrukcja podatku od środków transportowych w sposób jednoznaczny określa, że podatnikiem jest właściciel pojazdu, a nie osoba, która mimo, że nie jest właściciel nie dokonała wyrejestrowania pojazdu. Ponownie zaakcentowała, iż z dniem wystąpienia ze spółki cywilnej "A" przestała być właścicielką pojazdu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując argumenty zamieszczone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w aspekcie jej zgodności z prawem, Sąd zważył, co następuje:

Kluczowa dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest przede wszystkim kwestia, czy w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji mogą być poddane ponownej ocenie prawidłowości dokonanych rozstrzygnięć merytorycznych?

Art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej przewiduje, że organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która:

1) została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości,

2) została wydana bez podstawy prawnej,

3) została wydana z rażącym naruszeniem prawa,

4) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną,

5) została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie,

6) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały,

7) zawiera wadę powodującą jej nieważność na mocy wyraźnie wskazanego przepisu prawa,

8) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą.

W niniejszej sprawie strona skarżąca powołuje się na rażące naruszenie prawa przy wydaniu decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych za 2002 r. od samochodu ciężarowego o nr rej. [...].

Wyjaśnić zatem należy, iż naruszenie prawa, uznawane za rażące, może dotyczyć przepisów prawa materialnego, przepisów o charakterze ustrojowym lub kompetencyjnym, jak również przepisów procesowych. Naruszenie prawa będzie miało cechę "rażącego" wtedy, gdy czynności postępowanie organu podatkowego lub istota załatwienia sprawy są w swej treści zaprzeczeniem obowiązującej regulacji prawnej.

Powyższe oznacza wadliwe zastosowanie zasad ogólnych postępowania ze szkodą dla praw stron, sprzeczność treści rozstrzygnięcia sprawy z treścią przepisów prawnych, naruszenie przepisów o dwuinstancyjności postępowania, czy o trwałości decyzji, wykroczenie poza ramy prawne wyznaczone dla uznania administracyjnego lub swobodnej oceny, naruszenie prawa wywołane działaniem wbrew obowiązkom służbowym funkcjonariusza publicznego.

W konsekwencji, stwierdzenie występowania przesłanki nieważności decyzji odnosi się do takiego działania organu w toku postępowania lub rozstrzygnięcia sprawy w decyzji, gdy nie odpowiada ono w ogóle nakazom wynikającym z prawa obowiązującego lub też łamie zakazy w nim ustanowione.

Organy podatkowe obu instancji zgodnie przyjęły, że brak jest podstaw do stwierdzenia, iż z takim naruszeniem prawa mamy do czynienia w rozpatrywanej sprawie. Zwrócono uwagę, iż materiał dowodowy zebrany w toku postępowania podatkowego w przedmiocie określenia J. B. (współwłaścicielce pojazdu) wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych za 2002 r. od samochodu ciężarowego, a następnie jego ocena odpowiada przepisom prawa materialnego i procesowego.

Tymczasem, strona skarżąca uzasadniając swoje żądanie stwierdzenia nieważności omawianej decyzji wskazuje na fakt wystąpienia ze spółki cywilnej, a przez to zniesienie wobec niej obowiązku podatkowego od środków transportowych.

Stanowisko organu odwoławczego uznać należy za prawidłowe.

Nie ulega bowiem wątpliwości, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest ściśle sformalizowanym, odrębnym postępowaniem od postępowania wymiarowego (merytorycznego), które nie może być poddane ponownej ocenie do co prawidłowości rozstrzygnięcia merytorycznego w zakresie prawidłowości określenia wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych za 2002 r. od samochodu ciężarowego o nr rej. [...]. Decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...] r. stała się bowiem ostateczna. W sytuacji więc kiedy skarżąca (po upływie dwóch lat od wydania rozstrzygnięcia przez Prezydenta Miasta M.) uznała tą decyzję za krzywdzącą (gdy droga zaskarżenia decyzji do organu II instancji, a następnie do sądu została prawomocnie zamknięta) nie może już skutecznie prezentować merytorycznych zarzutów na drodze postępowania nadzwyczajnego o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej.

Brak jest bowiem w niniejszej sprawie dostatecznych podstaw do twierdzenia, aby organy podatkowe dokonując ustaleń o obowiązku podatkowym J. B. (współwłaścicielce samochodu ciężarowego [...] o nr rej. [...]) – naruszyły i to w sposób ciężki prawnie uregulowanego porządku lub treści czynności prowadzonych w postępowaniu zmierzającym do wydania decyzji.

Ponadto, nie można zgodzić się z zarzutem strony skarżącej o naruszeniu przepisu art. 5 Ordynacji podatkowej, który wyjaśnia podstawowe pojęcia obowiązku i zobowiązania podatkowego. Wyjaśnić przy tym należy, iż konstrukcja zobowiązaniowego stosunku prawnego jest potrzebna do rozpatrywania związków prawnych pomiędzy podatnikami a organami podatkowymi, powstającymi w oparciu o normy prawa podatkowego, a nie (jak twierdzi skarżąca) prawa cywilnego.

Rozpatrując w tym kontekście zaskarżoną decyzję uznać należy, iż nie uchybia ona prawu. Organ podatkowy przedstawił argumenty przemawiające za odmową stwierdzenia nieważności decyzji określającej zobowiązanie skarżącej z tytułu podatku od środków transportowych za 2002 r. Argumenty te Sąd akceptuje i nie znajduje podstaw do wzruszenia zaskarżonej decyzji.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie i na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) – orzekł o jej oddaleniu.