Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 201/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2009-08-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6144 Szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Oświata
Samorząd terytorialny
Pracownicy samorządowi
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 101 ust. 1, art. 20 ust. 3, art. 33 ust. 5, art. 39 ust. 2, art. 46 ust. 1, art. 26a w zw. z art. 22 ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 o samorządzie gminnym - tekst jednolity
article: art. 3 par. 2 pkt 5, art. 53 par. 2, art. 57 par. 1, art. 46 par. 1 pkt 1 i 4
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: 59 uat. 1, art. 14 ust. 3, art. 14a ust. 3
journal: Dz.U. 2004 nr 265 poz 2572
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak Sędziowie Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Protokolant St. sekretarz sądowy Joanna Wieczorkiewicz-Skoczek po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 18 sierpnia 2009 r. sprawy ze skargi J. Ł. na uchwałę Rady Miejskiej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie likwidacji szkoły podstawowej oddala skargę /-/ E. Brychcy /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ J. Szaniecka


UZASADNIENIE

W dniu [...] stycznia 2009 r. Rada Miejska w T., na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. h ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm. - dalej jako usg) oraz art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572) i art. 21 ust. 1 pkt 2, ust. 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2005 r. Nr 249, poz. 2104 ze zm.), podjęła uchwałę Nr [...] w sprawie likwidacji Szkoły Podstawowej w Z., której likwidację przewidziano na dzień 31 sierpnia 2009 r. (§ 1 ).

Pismem z dnia 23 stycznia 2009 r. J. Ł., w imieniu własnym i "rodziców podpisanych na listach dołączonych do wezwania", powołując się na art. 101 usg, wezwała Radę Miejską w T. między innymi do uchylenia wyżej wymienionej uchwały. Wzywająca zarzuciła organowi gminy podjęcie uchwały na sesji zwołanej przez osobę nieuprawnioną, to jest Zastępcę Burmistrza Miasta i Gminy w T., który skierował do Przewodniczącego Rady Miejskiej w T. pismo z dnia 9 stycznia 2009 r. o zwołanie sesji na podstawie art. 20 ust. 3 usg, podczas gdy powołany przepis nie przewiduje takiego uprawnienia dla zastępcy burmistrza.

W dniu [...] lutego 2009 r. została podjęta przez Radę Miejską w T. uchwała Nr [...] w sprawie rozpatrzenia wezwania J. Ł. między innymi do uchylenia uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w T. w sprawie likwidacji Szkoły Podstawowej w Z . Rada Miejska nie uwzględniła wezwania do usunięcia naruszenia prawa i uznała to wezwanie za bezzasadne. W odpowiedzi wyjaśniono, iż sesja Rady Miejskiej w T. z dnia 16 stycznia 2009 r. została zwołana przez Przewodniczącego Rady Miejskiej na wniosek Zastępcy Burmistrza, który działał w imieniu i z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy T., który w dniu składania wniosku z uwagi na chorobę nie mógł tego uczynić osobiście. Ponadto organ gminy zauważył, iż zgodnie z art. 101 ust. 1 usg naruszenie interesu prawnego winno być następstwem podjętej uchwały, a strona wzywająca do naruszenia prawa nie wskazała, w jaki sposób doszło do naruszenia jej interesu prawnego, wynikającego z przepisów prawa materialnego.

Pismem z dnia 1 marca 2009 r. J. Ł., na podstawie art. 101 ust. 1 usg wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu domagając się stwierdzenia nieważności uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w T. w sprawie likwidacji Szkoły Podstawowej w Z . Skarżąca zarzuciła w skardze naruszenie art. 20 ust. 3 usg wskazując, iż sesja nadzwyczajna Rady Miejskiej z dnia 16 stycznia 2009 r. nie mogła być zwołana na wniosek Zastępcy Burmistrza, bowiem nie jest on podmiotem uprawnionym do złożenia wniosku o zwołanie sesji nadzwyczajnej rady gminy. W odniesieniu do odpowiedzi na wezwanie – uchwały Nr [...] z dnia [...] lutego 2009 r. – skarżąca zarzuciła, iż nie wskazano w tej odpowiedzi, jak długo chorował Burmistrz T. i jakiego rodzaju upoważnienia, w jakiej formie i do jakich czynności, udzielił Zastępcy Burmistrza; upoważnienie to nie ma przy tym umocowania prawnego w tej konkretnej sytuacji, gdyż podmiot nieuprawniony nie może wnioskować o zwołanie sesji nadzwyczajnej, w konsekwencji uchwały podjęte na takiej sesji są nieważne.

Odpowiadając na powyższą skargę Przewodniczący Rady Miejskiej w T. wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu powtórzono argumenty sformułowane w odpowiedzi na wezwanie do naruszenia prawa – uchwalę Nr [...] z dnia [...] lutego 2009 r.

W piśmie procesowym z 29 kwietnia 2009r. organ podał, ze przesyła pisma z informacją o zamiarze likwidacji Szkoły Podstawowej w Z. wraz z dowodowymi doręczenia rodzicom, których dzieci uczęszczają do tej szkoły. Wskazał też, że okoliczność tę badali wcześniej Wielkopolski Kurator Oświaty oraz Wojewoda Wielkopolski w postępowaniu nadzorczym.

Z kolei w piśmie z 21 lipca 2009r. skarżąca zarzuciła Radzie Miejskiej w T., iż ta nie zachowała procedury likwidacji szkoły, ponieważ nie dokonała sprawdzenia, czy pisma o zamiarze likwidacji szkoły zostały odebrane własnoręcznie przez rodziców dzieci. Podniosła, iż za małżeństwo M. i T. N. pismo to odebrała osoba niespokrewniona z nimi, za małżeństwo W. i I. N. pismo odebrała inna osoba, zaś za B. O. S. Z. pismo odebrała osoba o nazwisku W . Skoro zatem – zdaniem skarżącej – nie dopełniono obowiązku poinformowania wszystkich rodziców dzieci uczęszczających do szkoły o zamiarze likwidacji szkoły to zaskarżona uchwała jest nieważna. Ponadto skarżąca zauważyła, w niniejszej sprawie negatywną opinię przedstawił Związek Nauczycielstwa Polskiego. Skarżąca zwróciła też uwagę, iż w projekcie przedstawiony projekt uchwały nie jest taki sam jak projekt uchwały, który został przyjęty na sesji nadzwyczajnej w dniu 16 stycznia 2009r. W projekcie uchwały nie wpisano numeru szkoły podstawowej w T., zapis taki został dopisany w uchwale przesłanej do Wojewody i do Sądu. Zdaniem skarżącej zmieniono również uzasadnienie projektu uchwały i uzasadnienie podjętej uchwały. Wskazała, że interes prawny do zaskarżenia przedmiotowej uchwały upatruje w tym, że jej "dziecko objęte jest likwidacją szkoły". niedopuszczalne jest, aby sąd nie badał prawidłowości procedury podjęcia zaskarżonej uchwały uznając, ze nie może dokonać tej oceny z powodu rzekomego braku legitymacji procesowej skarżącej. Brak lub istnienie legitymacji procesowej winny być rozpatrywane dopiero po ustaleniu, czy nie nastąpiło przy podejmowaniu zaskarżonej uchwały naruszenie prawa materialnego, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie oraz czy nie naruszono przepisów postępowania istotnego dla wyniku sprawy. Takie stanowisko sądu prowadziłoby do tolerowania rażącego naruszenia prawa i utwierdza organy gminy o ich bezkarności. Ponadto skarżąca twierdzi ,że każdy ma interes prawny w tym, aby sprawdzić czy podejmowane akty prawa miejscowego są zgodne z prawem. Odmowa tego prawa mieszkańcowi wspólnoty lokalnej jest sprzeczne z podstawową zasadą praworządności. Dla potwierdzenia tego stanowiska przywołano wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z 12 lipca 2006r., II OSK 571/2006, z 1 lutego 2008r., I OSK 5/2007, z 10 marca 2008r., II OSK 221/2007).

W dniu 5 sierpnia 2009r. Rada Miejska w T. przedstawiła wykaz rodziców i adresów uczniów Szkoły Podstawowej w Z .

Na rozprawie sądowoadministracyjnej Pełnomocnik skarżącej cofnął wcześniej złożony wniosek o przesłuchanie świadka na okoliczność otrzymania zawiadomienia o likwidacji szkoły. Nadto złożył do akt upoważnienie 53 mieszkańców i rodziców dzieci Szkoły w Z., którzy popierają skargę.

Na pytanie Sądu skarżąca J. Ł. wyjaśniła, że jej córka uczęszczała do Szkoły w Z. do oddziału czterolatków i dowoziła ją z B. do Z . Miejscowości dzieli odległość 3 km, natomiast B. dzieli odległość 7 km od T . W T. nie ma przedszkoli urządzonych przy szkole, są odrębne jednostki, gdzie trudno się dostać. Podała, że dotychczas w Z. był oddział przedszkolny oznaczony cyfrą "0", do którego uczęszczało w ostatnim roku 12 dzieci w różnym wieku. Skarżąca nie wie jak sytuacja co do liczby dzieci będzie przedstawiała się w najbliższym roku szkolnym. Wskazała, że z miejscowości B. w ostatnim roku wszystkie dzieci uczęszczające tak do przedszkola jak i do szkoły dowożone były przez rodziców, a nie "gimbusami".

Pełnomocnik organu podniósł, iż skarżąca powołuje się jedynie na naruszenie interesu faktycznego, a nie prawnego. Podał, że przyczyną podjęcia uchwały o likwidacji szkoły była trudna sytuacja finansowa gminy, która od ponad roku kredytuje każdą inwestycję i związana z tym potrzeba zapewnienia bezpiecznego korzystania z obiektu szkolnego będącego w złym stanie technicznym. Dotyczy to wszystkich szkół położonych w małych miejscowościach, w tym likwidowanej, a wreszcie potrzeba podwyższenia poziomu oświaty, co jest możliwe w większych placówkach oświatowych. Dodał, że tak jak to wynika z uzasadnienia uchwały w budynku Szkoły Podstawowej w Z. zostały utworzone oddziały dla najmłodszych dzieci, które nie będą miały odrębnej struktury, będą to oddziały szkoły w T. utrzymane po to by najmłodsze dzieci pozostały w Z . Dotyczy to również pięcioletniej córki skarżącej. Taka uchwała regulująca tę kwestię została w ostatnim czasie podjęta przez Radę.

Dodatkowo pełnomocnik organu wyjaśnił, że na początku kadencji stosownym zarządzeniem Burmistrz upoważnił swego zastępcę do podejmowania czynności w jego imieniu, na wypadek swojej nieobecności. Dodał przy tym, że żaden z rodziców nie zarzucał gminie, że nie został powiadomiony o zamiarze likwidacji szkoły.

Pełnomocnik skarżącej zakwestionowała argumenty przedstawione przez pełnomocnika organu podkreślając, że stwierdzenie zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały, a dotyczące zamiaru pozostawienia oddziałów przedszkolnych i szkolnych dla najmłodszych dzieci w budynku szkoły w Z. nie może być w żaden sposób wyegzekwowane, bo nie ma żadnej mocy prawnej. Stwierdził też, że nie zgadza się z pozostałymi argumentami organu.

Mając na względzie powyższe Sąd zobowiązał pełnomocnika organu do nadesłania zarządzenia uprawniającego zastępcę Burmistrza do podejmowania czynności powierzonych Burmistrzowi podczas jego nieobecności oraz protokołu z obrad sesji rady miejskiej z dnia 16 stycznia 2009r. W dniu 17 sierpnia 2009r. złożono w Sądzie protokół z obrad [...] sesji Rady Miejskie w T. z dnia 16 stycznia 2009r. oraz upoważnienie udzielone w dniu 19 kwietnia 2007r. przez Burmistrza T. Z. N. – zastępcy Burmistrza m.in. do składania w czasie nieobecności Burmistrza Rady Miejskie T. wniosków o zwołanie sesji i projektów uchwał oraz do reprezentowania Burmistrza na sesji Rady Miejskiej w T . W upoważnieniu tym podano, że obowiązywać ono będzie na czas kadencji Burmistrza lub do czasu odwołania i nie może być przenoszone na inną osobę.

W kolejnym piśmie procesowym pełnomocnik organu podniósł, iż skarżąca nie wykazała, by zaskarżoną uchwałą naruszono jej interes prawny (art. 101 ust. 1 usg). Co więcej, jego zdaniem nie doszło nawet do naruszenia interesu faktycznego skarżącej, skoro na rozprawie przyznała ona, że jej dziecko uczęszczać będzie do placówki edukacyjnej w Z., która zmieni tylko status administracyjnoprawny.

Ponadto w ocenie pełnomocnika organu pozbawiony podstaw jest zarzut skarżącej dotyczący nieprawidłowego zwołania sesji, na której podjęto zaskarżoną uchwałę, a także braku wymaganych doręczeń zawiadomień rodziców o zamiarze likwidacji szkoły. Po pierwsze Zastępca Burmistrza – Z. N. składając wniosek o zwołanie sesji Rady działał na podstawie wyraźnego upoważnienia Burmistrza K. D., który nie mógł złożyć wniosku na skutek problemów zdrowotnych. Z kolei na posiedzeniach komisji i sesji Rady Miejskiej Burmistrz wyraźnie przedstawił zgłoszony projekt uchwały jako własną inicjatywę uchwałodawczą.

W trakcie kolejnej rozprawy w dniu 18 sierpnia 2009r. pełnomocnik skarżącej po zapoznaniu z upoważnieniem udzielonym Zastępcy Burmistrza przez Burmistrza stwierdziło, że nie uprawniało ono Z. N. do złożenia wniosku o zwołanie nadzwyczajnej sesji Rady Miejskiej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się bezzasadna, albowiem skarżąca J. Ł. nie wykazała, by zaskarżona uchwała naruszała jej interes prawny.

Niniejsza skarga została wniesiona w oparciu o przepis art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), dalej: u.s.g., zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętym przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.

Wskazać należy, iż zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 kwietnia 2007r. II OPS 2/07 (ONSAiWSA z 2007, nr 3, poz. 60) przepis art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., ma zastosowanie do skargi wnoszonej do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. Oznacza to, że skarga w niniejszej sprawie winna była zostać wniesiona w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa.

Skarżąca zarówno zachowała tryb, jak i termin do wniesienia skargi. Z akt sprawy wynika, że J. Ł. pismem z dnia 23 stycznia 2009r. wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa. W odpowiedzi Rada Miasta i Gminy T. podjęła uchwałę z dnia 25 lutego 2009r. Nr [...], w której uznała wezwanie za bezzasadne, następnie zaś w dniu 3 marca 2009r. J. Ł. wniosła skargę do tutejszego Sądu.

W tej sytuacji, zważywszy na treść art. 101 ust. 1 u.s.g., Sąd zobowiązany był poddać analizie legitymację skargową J. Ł . Warunkiem bowiem skuteczności skargi wniesionej na podstawie tego przepisu musi być naruszenie przez zaskarżoną uchwałę interesu prawnego lub uprawnienia skarżącej.

Wyjaśnić trzeba, iż powołany przepis stanowi lex specialis w odniesieniu do ogólnej normy art. 50 p.p.s.a. określającej podmioty, którym przysługuje legitymacja skargowa, gdyż w odmienny sposób wywodzi legitymację skargową z interesu prawnego. Jeżeli bowiem w art. 50 p.p.s.a., legitymacja powiązana jest z interesem prawnym, to w art. 101 ust. 1 u.s.g. jest powiązana z naruszeniem interesu prawnego. Dlatego strona inicjująca postępowanie sądowe w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. musi się wykazać nie tylko samym interesem prawnym, lecz również jego naruszeniem (W. Kisiel [w:] Komentarzu do ustawy o samorządzie gminnym pod red. P. Chmielnickiego, Warszawa 2007, s. 714-715). Skarżąc uchwałę organu gminy na podstawie powołanego przepisu skarżący musi wykazać istnienie związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą a jego indywidualną sytuacją prawną. Musi on udowodnić, że zaskarżona uchwała naruszając prawo, jednocześnie negatywnie wpływa na jego sferę prawnomaterialną, pozbawia go przykładowo pewnych uprawnień albo uniemożliwia ich realizację. Interes prawny skarżącego musi zatem wprost wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną wnoszącego skargę (por. wyrok WSA w Warszawie z 1.06.2005r. II SA/Wa 1928/04, Legalis; wyrok NSA z 3.09.2004r. OSK 476/04, ONSAiWSA 2005, nr 1, poz. 2).

Mając na uwadze przedmiot sprawy stwierdzić można, iż relatywnie łatwo jest wykazać legitymację skargową rodzicom uczniów szkoły gminnej, która ulega likwidacji. Rodzice ci są zawiadamiani o zamiarze likwidacji szkoły, ich dzieciom należy zapewnić możliwość kontynuowania nauki (art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004r. Nr 256, poz. 2572). Nie ma wątpliwości, że uchwała o likwidacji szkoły ingeruje w interesy prawne rodziców i podmiotowe prawo uczniów do nauki. Dlatego legitymacja skargowa takich rodziców nie jest nigdy kwestionowana przed sądem administracyjnym. Natomiast Komitet Rodzicielski, czy też inne podmioty nie mogą być uznani za strony tego postępowania (W. Kisiel [w:] Komentarzu do ustawy o samorządzie gminnym pod red. P. Chmielnickiego, Warszawa 2007, s. 717).

Przechodząc do oceny niniejszej sprawy stwierdzić należy, że skarżąca wykazała istnienie interesu prawnego w zaskarżeniu przedmiotowej uchwały, jednakże w żaden sposób nie wykazała by podjęcie uchwały o likwidacji Szkoły Podstawowej w Z. wiązało się z naruszeniem jej interesu prawnego.

Pełnomocnik skarżącej w piśmie procesowym z 21 lipca 2009r. podał, że skarżąca jest matką dziecka "objętego likwidacją szkoły" i w tym upatruje naruszenia interesu prawnego skarżącej. Wyraził on też pogląd, iż niedopuszczalne jest, aby sąd nie badał prawidłowości podjęcia zaskarżonej uchwały uznając, że nie może tego dokonać z powodu rzekomego braku legitymacji procesowej skarżącej. Brak lub istnienie legitymacji procesowej winny być bowiem rozpatrywane dopiero po ustaleniu, czy nie nastąpiło przy podejmowaniu zaskarżonej uchwały naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania. Na rozprawie przed Sądem, która odbyła się w dniu 11 sierpnia 2009r., skarżąca wyjaśniła, że jej córka uczęszczała do szkoły w Z. do oddziału czterolatków. Mieszkając w miejscowości B. dowoziła córkę do przedszkola do Z. oddalonego od domu o 3 km.

Ustosunkowując się do tej kwestii pełnomocnik organu na rozprawie w dniu 11 sierpnia 2009r. wskazał, że skarżąca w istocie powołuje się jedynie na naruszenie interesu faktycznego, a nie prawnego. Z uzasadnienia uchwały wynika, że w budynku likwidowanej szkoły w Z. zostały utworzone oddziały dla najmłodszych dzieci, które nie będą miały odrębnej struktury, będą to oddziały szkoły w T. utrzymane po to, by najmłodsze dzieci pozostały w Z . Dotyczyć to będzie również pięcioletniej córki skarżącej.

Odnosząc się do twierdzenia pełnomocnika skarżącej, jakoby w pierwszej kolejności sąd winien zbadać, czy podjęta uchwała narusza prawo, dopiero następnie winien ustalać istnienie legitymacji skargowej stwierdzić należy, że stanowisko to jest błędne. Oczywistym jest, że kwestia istnienia legitymacji skargowej "wyprzedza" merytoryczną ocenę zaskarżonego aktu. Skoro bowiem jednym z warunków powstania sprawy sądowoadministracyjnej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a. jest złożenie skargi na dany akt prawa miejscowego przez podmiot legitymowany, to nie można dokonać kontroli tego aktu bez uprzedniego stwierdzenia, że skargę wniosła osoba do tego uprawniona. Innymi słowy w wypadku, gdy skarga zostanie złożona przez podmiot, który nie ma legitymacji przedmiot rozpoznania i rozstrzygnięcia sądu administracyjnego ograniczony jest tylko do oceny istnienia legitymacji skargowej z wyłączeniem wkroczenia w spór o zgodność z prawem zaskarżonego aktu (por. wyrok NSA z 17 kwietnia 2007r., I OSK 755/06, Lex nr 337023).

W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, że zaskarżona uchwała dotyczyła interesu prawnego skarżącej. Przepisem prawa materialnego, który chroni rodziców dzieci uczęszczających do szkoły objętej likwidacją jest – jak wyżej wskazano - art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty. Przepis ten przewiduje, że organ prowadzący jest obowiązany, co najmniej na 6 miesięcy przed terminem likwidacji, zawiadomić o zamiarze likwidacji szkoły między innymi rodziców uczniów. Z obowiązkiem tym skorelowane jest uprawnienie rodziców do uzyskania we wskazanym terminie takiej informacji. Z uwagi zaś, że zaskarżoną uchwałą zlikwidowano Szkołę Podstawową w Z., do której, to oddziału przedszkolnego uczęszczała córka skarżącej uznać należało, że skarżąca posiadała interes prawny w niniejszej sprawie.

Przypomnieć jednak należy, że na podstawie art. 101 ust. 1 usg nie jest wystarczające istnienie po stronie skarżącej interesu prawnego lub uprawnienia, należy również dowieść, że interes ten bądź uprawnienie zostały naruszone.

W ocenie Sądu zaskarżona uchwała nie narusza interesu prawnego skarżącej. Skarżąca jest matką 4-letniego dziecka uczęszczającego do oddziału przedszkolnego zorganizowanego w ramach likwidowanej szkoły w Z . Wprawdzie w rozstrzygnięciu zaskarżonej uchwały stwierdzono jedynie, że likwidacji ulega Szkoła Podstawowa w Z., a uczniom tej szkoły zapewnia się naukę w Szkole Podstawowej w nr [...] w T., to z uzasadnienia uchwały, będącej jej integralną częścią, wynika jasno, że w budynku likwidowanej szkoły zostaną utworzone łączone oddziały: oddziału przedszkolnego z klasą I, klasy II z III, które będą oddziałami Szkoły Podstawowej nr [...] w T . Oznacza to, że likwidacja szkoły w Z. nie ma wpływu na prawa i obowiązki skarżącej. Jej córka jako już pięcioletnie dziecko będzie nadal mogła uczęszczać do oddziału przedszkolnego w Z . Faktyczna zmiana polegać będzie jedynie na tym, że wspomniany oddział przedszkolny będzie podlegał organizacyjnie Szkole Podstawowej nr [...] w T., a nie zlikwidowanej Szkole Podstawowej w Z . Fakt zaś, że dziecko skarżącej mogłoby w przyszłości uczęszczać do Szkoły Podstawowej w Z. , gdyby ta nie została zlikwidowana jako zdarzenie przyszłe i niepewne nie przesądza o naruszeniu interesu prawnego skarżącej (vide wyrok WSA w Kielcach z dnia 22 kwietnia 2009r., II SA/Ke 52/09, http://orzeczenia.nsa.gov.pl ).

Wyjaśnić należy, iż zmianie nie ulegnie miejsce jego funkcjonowania, a przez to odległość pomiędzy miejscem zamieszkania dzieci a lokalizacją oddziału przedszkolnego. Skarżąca wskazała, że obecnie dowozi dziecko do oddziału przedszkolnego z miejscowości B., gdzie mieszka wraz z rodziną, do Z. oddalonego o 3 km. Kwestię odległości przedszkola lub oddziału przedszkolnego od miejsca zamieszkania dziecka uregulowano w ustawie o systemie oświaty jedynie w zakresie odnoszącym się do dzieci sześcioletnich, na których – zgodnie z art. 14 ust. 3 uso - ciąży obowiązek rocznego przygotowania przedszkolnego. W przepisie art. 14a ust. 3 ustawodawca przyjął, że sieć publicznych przedszkoli i oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych powinna być ustalona tak (...), aby droga dziecka sześcioletniego z domu do najbliższego publicznego przedszkola lub oddziału przedszkolnego w szkole podstawowej nie przekraczała 3 km. Biorąc pod uwagę, że w powołanym przepisie przyjęto, iż dzieci sześcioletnie nie powinny mieć dłuższej drogi do przedszkola niż 3 km, należy uznać, że tym bardziej (argumentum a moiori ad minus) młodsze dzieci nie powinny mieć dłuższej drogi do przedszkola (oddziału przedszkolnego). Skoro zatem w zaskarżonej uchwale przyjęto, że oddział przedszkolny pozostanie w szkole w Z. (jako oddział przedszkolny SP nr [...] w T.) to nie doszło również do naruszenia art. 14a ust. 3 uso, a tym samym naruszenia interesu prawnego skarżącej.

Pomimo braku legitymacji skarżącej do wniesienia skargi (art. 101 ust. 1 usg) Sąd uznał, iż wyjaśnienia wymaga kwestia podnoszonego przez nią zarzutu naruszenia przepisu art. 20 ust. 3 usg. Zdaniem skarżącej Z. N. Zastępca Burmistrza T. składając w dniu 9 stycznia 2009r. do Przewodniczącego Rady Miejskiej w T. wniosek o zwołanie w dniu 16 stycznia 2009r. sesji Rady Miejskiej celem m.in. podjęcia zaskarżonej uchwały naruszył przepis art. 20 ust. 3 usg, zgodnie z którym na wniosek wójta lub co najmniej 1/4 ustawowego składu rady gminy przewodniczący obowiązany jest zwołać sesję na dzień przypadający w ciągu 7 dni od dnia złożenia wniosku. To burmistrz, a nie jego zastępca, uprawniony był do złożenia wniosku o zwołanie sesji.

Stwierdzić należy, że ustawa o samorządzie gminnym nie przewiduje własnych kompetencji dla zastępcy wójta (burmistrza), lecz zakres jego możliwości działania w imieniu wójta gminy jest określany przez wójta (por. wyrok NSA z 11 marca 1997r., III SA 1395/95 i wyrok NSA z 4 września 1998r., III SA 548/97 dostępne w bazie orzeczeń na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Zastępca wójta – zgodnie z art. 26a ust. 1 usg - jest powoływany i odwoływany w drodze zarządzenia przez wójta. Wójt może w szczególności - w zakresie spraw administracyjnych – powierzyć swojemu zastępcy prowadzenie określonych spraw gminy (art. 33 ust. 5 usg), upoważnić go do wydawania decyzji administracyjnych (art. 39 ust. 2 usg), a w zakresie spraw cywilnych – upoważnić go do składania samodzielnie albo wraz z inną upoważnioną przez wójta osobą oświadczenia woli w imieniu gminy w zakresie zarządu mieniem komunalnym (art. 46 ust. 1 usg). W razie nieobecności wójta albo innej przyczyny powodującej niemożność wykonywania przez wójta jego obowiązków – ich realizację przejmuje zastępca wójta. Wszelkie związane z tym sprawy, a zwłaszcza warunki upoważniające zastępcę wójta do przejęcia zadań wójta, jak również stosowane w takim przypadku procedury, a w razie istnienia więcej niż jednego stanowiska zastępcy – kolejność przejmowania tych kompetencji, powinien – zgodnie z art. 22 ust. 1 usg – normować statut gminy (Komentarz do ustawy o samorządzie gminnym, G. Jyż, Z. Pławecki, A. Szewc, Dom Wydawniczy ABC 2005, kom. do art. 26a).

W statucie Miasta i Gminy T. (uchwała Nr XXIII/104/2008 z dnia 25 stycznia 2008r., Dz. Urz. Woj. Wlkp Nr 49, poz. 1029) przyjęto, że Burmistrz wykonuje swoje zadania przy pomocy pracowników Urzędu Miasta i Gminy (§ 33 ust. 1). Status prawny pracowników samorządowych określa ustawa o pracownikach samorządowych. Z przepisu art. 4 ust. 1 pkt 2 tejże ustawy (Dz. U. z 2008 Nr 223, poz. 1458 ze zm.), który stanowi, iż zastępca wójta (burmistrza) jest pracownikiem samorządowym zatrudnianym na podstawie powołania, wynika, że zastępca wójta jest pracownikiem samorządowym, w tym przypadku pracownikiem Urzędu Miasta i Gminy T . Organizację i zasady funkcjonowania Urzędu Miasta i Gminy T. reguluje - zgodnie z § 34 statutu Miasta i Gminy T. - regulamin organizacyjny nadany przez Burmistrza w drodze zarządzenia. W przepisie § 21 ust. 1 tegoż regulaminu (zarządzenie Nr 114/2008 Burmistrza T. z 1 lutego 2008r. – k. 97 akt sądowych) przyjęto, iż Zastępca Burmistrza wykonuje czynności kierownika Urzędu pod nieobecność Burmistrza lub wynikającej z innych przyczyn niemożności pełnienia obowiązków przez Burmistrza. Do zadań Zastępcy Burmistrza należy m.in. współdziałanie z Radą Miejską i jej komisjami w zakresie swego działania (§ 21 ust. 2 pkt 1 regulaminu). Ponadto Zastępca Burmistrza wykonuje inne zadania na polecenie lub z upoważnienia Burmistrza (§ 21 ust. 4).

Mając na względzie powołane regulacje uznać należy, że Zastępca Burmistrza T. składając w dniu 9 stycznia 2009r. wniosek o zwołanie sesji Rady Miejskiej nie naruszył przepisu art. 20 ust. 3 usg. Skoro ustawa o samorządzie gminnym nie przyznaje zastępcy wójta własnych kompetencji to jego działania należy traktować jako działania wójta, pod warunkiem jednak, że wykaże, iż miało ono umocowanie w stosownym upoważnieniu wójta (art. 26a w zw. z art. 22 ust. 1 usg, § 33 ust. 1 i 2 oraz § 34 statutu miasta i § 21 ust. 1 i 4 regulaminu organizacyjnego Urzędu Miasta). Z przedłożonego Sądowi w dniu 17 sierpnia 2009r. upoważnienia z dnia 19 kwietnia 2007r. (k. 105 akt sądowych) jednoznacznie wynika, że K.D. Burmistrz Miasta i Gminy T. upoważnił swego zastępcę Z. N. m.in. do składania w czasie jego nieobecności do Rady Miejskiej wniosków o zwołanie sesji i projektów uchwał oraz do reprezentowania Burmistrza na sesji Rady. W upoważnieniu tym wskazano, że obowiązuje ono na czas kadencji Burmistrza lub do odwołania i nie może być przenoszone na inną osobę. Zważywszy więc, że Burmistrz T. był nieobecny w dniu 9 stycznia 2009r., kiedy to jego Zastępca złożył w jego imieniu wniosek o zwołanie sesji Rady Miejskiej na dzień 16 stycznia 2009r. i w dniu tym miał upoważnienie do dokonania tej czynności nie budzi wątpliwości, że nie doszło do naruszenia przepisu art. 20 ust. 3 usg.

Ponadto, co również istotne, sesja, na której podjęto przedmiotową uchwałę została zwołana – zgodnie z art. 20 ust. 1 usg - przez osobę uprawnioną tj. przez Przewodniczącego Rady Miasta T. M.G. (k. 106 akt sądowych – protokół z sesji Rady Miasta z 16.01.2009r.).

Za pozbawiony podstaw należy również uznać zarzut niedochowania przez organ obowiązku poinformowania na 6 miesięcy przed podjęciem zaskarżonej uchwały wszystkich rodziców dzieci uczęszczających do szkoły o zamiarze jej likwidacji (art. 59 ust. 1 zd. drugie uso). Wskazać należy, iż z zestawienia przedłożonego Sądowi wykazu rodziców, których dzieci uczęszczają do Szkoły Podstawowej w Z. oraz zawiadomień rodziców skierowanych przez Przewodniczącego Rady Miejskiej T, w dniu 13 maja 2009r. o zamiarze likwidacji Szkoły wynika, że liczba zawiadomień odpowiada liczbie rodziców uczniów Szkoły (k. 94 akt sądowych oraz I tom akt adm.). Oznacza to, że do wszystkich rodziców skierowano zawiadomienia o zamiarze likwidacji Szkoły. Kwestia, czy faktycznie zawiadomienia te dotarły do wszystkim rodziców dzieci również nie budzi wątpliwości Sądu. Po pierwsze żaden z rodziców uczniów nie kwestionował tego by takie zawiadomienie otrzymał . Po wtóre ze zwrotnych potwierdzeń odbioru zawiadomień nie wynika, by którekolwiek z zawiadomień nie zostało doręczone. Fakt, iż M. i T. N. (rodzice D.) I. i W. N.(rodzice I. i W.) oraz B. i S.Z. (rodzice Z.) nie odebrali osobiście zawiadomienia, lecz zostały one doręczone do rąk innych osób przebywających w miejscu zamieszkania rodziców dzieci nie powoduje, by można było przyjąć, że doręczenia te są nieskuteczne. Gdyby bowiem uznać, że tylko doręczenie osobiście rodzicom dzieci likwidowanej szkoły zawiadomień jest skuteczne w rozumieniu art. 59 ust. 1 zd. drugie uso, a nie samo doręczenie zawiadomień na ich adres zamieszkania, rodzice dzieci uczęszczających do likwidowanej szkoły mogliby chcąc uniemożliwić likwidację szkoły - uchylać się od przyjęcia zawiadomienia o zamiarze jej likwidacji. Wystarczyłoby bowiem, aby zawiadomienia były odbierane przez osoby, które nie są rodzicami dzieci uczęszczających do szkoły, którą gmina ma zamiar zlikwidować.

Zdaniem Sądu bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy jest też, że skargę J.Ł. poparło grono rodziców dzieci uczęszczających do szkoły w Z . Ze skargi wniesionej w niniejszej sprawie nie wynika, by J. Ł. wniosła ją w imieniu innych osób. W rubrum skargi określiła ona siebie jako skarżącą, a na wezwanie Sądu, podpisała się pod skargą jako skarżąca. Oceny, że to J.Ł. występuje w niniejszej sprawie w roli skarżącej nie zmienia również fakt, że do wezwania skierowanego do Rady Miejskiej T. do usunięcia naruszenia prawa z dnia 23 stycznia 2009r. skarżąca dołączyła listę rodziców uczniów szkoły w Z. z ich podpisami, a w jego treści wskazała, że wnosi je w swoim imieniu i w imieniu tychże rodziców. Zgodnie bowiem z treścią art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, co oznacza, że powinna m.in. – stosownie do przepisu art. 46 § 1 pkt 1 i 4 p.p.s.a. - zawierać imię i nazwisko stron i ich pełnomocników oraz podpisy stron albo ich pełnomocników. Skoro więc w skardze J. Ł. jednoznacznie wskazała, że tylko ona jest stroną skarżącą, brak było podstaw do uznania, że wnosi ją w czyimś imieniu.

Mając zatem na względzie, że skarżąca nie wykazała w jaki sposób zaskarżona uchwała narusza jej interes prawny Sąd skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił.

/-/ E.Brychcy /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ J.Szaniecka

MK