Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2029/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-04-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Zarząd Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność uchwały w całości
Powołane przepisy: article: art. 11  ust. 5
journal: Dz.U. 2005 nr 31 poz 266
law: Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego - tekst jedn.
article: art. 2 i  art. 7
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 691  par. 1
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
article: art. 3   par. 2  pkt 6
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie: Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.) Sędzia WSA Przemysław Żmich Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi R.B. na uchwałę Zarządu [...] m. W. z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umieszczenia na liście osób oczekujących na wynajęcie lokalu 1. stwierdza nieważność uchwały z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] Zarządu [...] m. W. w całości; 2. stwierdza, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Uchwałą z dnia [...] maja 2010 r., nr [...] Zarząd [...] m. W. odmówił zakwalifikowania R.B. do wynajęcia lokalu mieszkalnego na czas nieoznaczony i umieszczenia w.w. na liście osób oczekujących na najem lokalu.

Uchwała Zarządu została podjęta w oparciu o przepis § 24 ust. 1 w zw. z § 4 Uchwały Rady m. W. Nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta [...] W. (Dz. Urz. Woj. [...] z 2009 r., Nr [...] poz. [...]). W uzasadnieniu zaskarżonej uchwały Zarząd wskazał, że R.B. wstąpił w stosunek najmu lokalu nr [...], położonego przy ul. [...] z dniem [...] lutego 2004 r., na podstawie przepisu art. 691 kodeksu cywilnego (po śmierci poprzedniego najemcy – matki R.B.). Nieruchomość przy ul. [...] została w 2008 r. zwrócona dawnym właścicielom. W dniu [...] stycznia 2010 r. obecni właściciele tej nieruchomości wypowiedzieli R.B. umowę najmu z trzyletnim okresem wypowiedzenia na podstawie art. 11 ust. 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266 ze zm.). W konsekwencji R.B. zobowiązany jest do opuszczenia i opróżnienia zajmowanego lokalu do dnia [...] lutego 2013 r. W związku z tym R.B. wystąpił z wnioskiem w sprawie wynajęcia lokalu mniejszego niż dotychczas zajmowany z zasobu m. W. (obecnie zajmuje lokal o powierzchni [...] m2). Ponadto Zarząd wskazał, że średni miesięczny dochód R.B. w okresie ostatnich 6 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku wyniósł [...] zł, zaś obowiązujące w dniu złożenia wniosku kryterium minimum dochodowego w gospodarstwie jednoosobowym wynosiło [...] zł. W konsekwencji powyższych ustaleń organ powołał się na § 5 ust. 2 pkt 1 uchwały Nr [...] Rady m. W. z dnia [...] lipca 2009 r., zgodnie z którym postanowień § 4 pkt 1 (kryterium metrażowego) nie stosuje się do osób będących lokatorami, zamieszkującymi w lokalach znajdujących się w budynkach prywatnych, którzy byli zobowiązani do uiszczania czynszu regulowanego i którym wypowiedziano umowę najmu na podstawie art. 11 ust. 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. Jednocześnie organ wskazał, że w świetle przepisu § 5 ust. 4 uchwały z dnia [...] lipca 2009 r. minimum dochodowe określone w § 4 pkt 2 zwiększa się o 30 % w stosunku do osób wymienionych w § 5 ust. 2 pkt 1. Oznacza to, w ocenie organu, że powyższe przepisy mają zastosowanie do osób, które zawarły umowę najmu przed datą wejścia w życie przepisów ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego i były zobowiązane do uiszczania czynszu regulowanego. Skoro więc R.B. stał się najemcą lokalu po dacie wejścia w życie przepisów ww. ustawy, zatem nie uiszczał czynszu regulowanego, a ponadto przekroczył kryterium minimum dochodowego. Zarząd odwołał się także do opinii komisji mieszkaniowej, która negatywnie zaopiniowała sprawę.

Pismem z dnia [...] lipca 2010 r. R.B. wezwał do usunięcia naruszenia prawa w uchwale z dnia [...] maja 2010 r., kwestionując przyjętą przez organ interpretację przepisów, stanowiących podstawę wydania uchwały. W odpowiedzi na wezwanie, udzielonej w piśmie z dnia [...] lipca 2010 r., Zastępca Burmistrza Dzielnicy [...] m. W. poinformował, iż stanowisko wyrażone w kwestionowanej uchwale jest prawidłowe. Podniósł, że R.B. wszedł w stosunek najmu z dniem śmierci matki – tj. z dniem [...] lutego 2004 r., a więc po dacie wejścia w życie przepisów ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. (11 lipiec 2001), a zatem nie był zobowiązany do uiszczania czynszu regulowanego, a w konsekwencji czego nie spełniał przesłanek do zastosowania zwolnienia z przepisu § 5 ust. 2 pkt 1 i ust. 4 uchwały z dnia [...] lipca 2009 r.

Na powyższą uchwałę skargę, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wniósł R.B. Skarżący wskazał, że uchwała z dnia [...] maja 2010 r. narusza art. 2 i art. 7 Konstytucji RP oraz wniósł o stwierdzenie jej nieważności. W uzasadnieniu wskazał, że spełnia wszystkie warunki Uchwały nr [...], ze szczególnym uwzględnieniem przepisów, które odnoszą się do osób, którym prywatny właściciel wypowiedział umowę najmu z 3 letnim okresem, a którzy wcześniej mieszkali w lokalach należących do Miasta.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie w związku z brakiem drogi sądowoadministracyjnej w sprawie, ewentualnie o jej oddalenie i podtrzymał argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stwierdzenie nieważności uchwały przez sąd następuje tylko w przypadku istotnego naruszenia prawa (art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwana dalej p.p.s.a.).

Mając na względzie przywołane wyżej kryteria oceny legalności Sąd uznał, że wniesiona skarga jest zasadna, albowiem przedmiotowa uchwała uchybia prawu.

W pierwszej kolejności należało rozważyć formalną dopuszczalność skargi, zwłaszcza w świetle wniosku strony przeciwnej o jej odrzucenie. Zgodnie z art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (jt. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) do sądu administracyjnego może być zaskarżona uchwała lub zarządzenie podjęte przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej. Przepis ten obejmuje zarówno uchwały i zarządzenia organów gminy stanowiące akty prawa miejscowego (art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a.), jak i uchwały i zarządzenia podjęte przez organy z zakresu administracji publicznej, które nie są aktami prawa miejscowego (art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a.). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalona jest linia orzecznicza, która uchwały organów samorządu terytorialnego w przedmiocie umieszczenia na liście osób uprawnionych do najmu lokalu z publicznych zasobów mieszkaniowych uznaje za uchwały z zakresu administracji publicznej (zob. np. postanowienie NSA z 11.08.2010 r. I OSK 1201/10).

Przechodząc do merytorycznej oceny skargi sąd uznał, że skarga ma usprawiedliwione podstawy.

W świetle przepisu § 4 uchwały Nr [...] Rady m. W. z dnia [...] lipca 2009 r., lokale z mieszkaniowego zasobu mogą być wynajmowane osobom:

1) które są bezdomne lub pozostają w trudnych warunkach mieszkaniowych, tj. zamieszkują za zgodą właściciela lokalu, w którym na osobę przypada nie więcej niż 6 m2 powierzchni mieszkalnej, a także osoby zamieszkujące w pomieszczeniach nie nadających się na stały pobyt ludzi w rozumieniu prawa budowlanego, a nadto

2) w których gospodarstwie domowym średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego nie przekracza minimum dochodowego.

Z kolei zgodnie z przepisem § 5 ust. 2 pkt 1 ww. uchwały postanowień § 4 pkt 1 nie stosuje się do osób będących lokatorami, zamieszkującymi w lokalach usytuowanych w budynkach prywatnych, którzy zobowiązani byli do uiszczania czynszu regulowanego i którym wypowiedziano umowę najmu na podstawie art. 11 ust. 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. Ponadto zgodnie z przepisem § 5 ust. 4 w stosunku do osób, o których mowa w § 5 ust. 2 pkt 1 zwiększa się o 30 % minimum dochodowe. Z powyższego organ wywodzi, iż przepisy te dotyczą tylko osób, które zawarły umowę najmu przed datą wejścia w życie przepisów ww. ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. i były zobowiązane do uiszczania czynszu regulowanego - tj. matki R.B. (gdyby żyła), zaś R.B. już nie. Stanowiska tego Sąd nie podziela.

Wstąpienie osób wskazanych w art. 691 § 1 k.c. w stosunek najmu następuje z mocy prawa, bez konieczności zawierania nowej umowy najmu między sukcesorem a wynajmującym i niezależnie od tego, czy źródłem najmu była umowa najmu czy decyzja administracyjna o przydziale. Sytuacja taka miała miejsce w niniejszej sprawie, co jest potwierdzone zaświadczeniem Zastępcy Burmistrza Dzielnicy [...] m. W. z dnia [...] czerwca 2006 r., z którego wynika, iż skarżący wszedł w stosunek najmu po śmierci matki, z dniem [...] lutego 2004 r. oraz z aneksu do umowy najmu lokalu nr [...] przy ul. [...] z dnia [...] stycznia 1986 r., przedłożonego przez skarżącego na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 11 kwietnia 2011 r.

Wstąpienie osób wymienionych w art. 691 § 1 k.c. oznacza więc, że stosunek prawny najmu nie wygasa, ale "przekształca się" podmiotowo po stronie najemcy. Należy zatem przyjąć, że między R.B. - osobą, która wstąpiła w stosunek najmu, a wynajmującym - z mocy prawa istnieje stosunek prawny o takiej samej treści jak stosunek, który łączył wynajmującego z dotychczasowym najemcą - matką skarżącego. Skarżący jest więc następcą prawnym, którego status prawny jako najemcy jest izomorficzny ze statusem matki – pierwotnego najemcy. W konsekwencji R.B. może powoływać się na wszystkie prawa i obowiązki wynikające z tego stosunku najmu.

Fakt występowania czynszu regulowanego nie może być w dniu dzisiejszym prawnie relewantny, gdyż nie ma go w obowiązującym systemie prawnym. Nie można więc też wymagać od osoby obiegającej się o lokal w dniu dzisiejszym opłacania czynszu regulowanego w sytuacji gdy w okresie najmu lokalu przez zainteresowanego czynsz taki nie występował.

W konsekwencji, zdaniem Sądu doszło do istotnego naruszenia przepisów § 5 ust. 2 pkt 1 i ust. 4 uchwały Nr [...] Rady m. W. z dnia [...] lipca 2009 r. zw. z § tej 4 uchwały.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

-----------------------

4