Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 172/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2011-05-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 5
journal: Dz.U. 2006 nr 123 poz 858
law: Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków - tekst jednolity
article: art. 3 pkt 9, art. 48 - 49, art. 50 ust. 1 pkt 4, art. 51 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec,, Sędzia NSA Krystyna Sidor, Protokolant Sekretarz sądowy Beata Skubis-Kawczyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 maja 2011 r. sprawy ze skargi R. P. i S. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania nakazu rozbiórki oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lipca 2010 r., wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm., dalej zwanej Prawo budowlane), po ponownym rozpatrzeniu wniosku R. i S. P. o nakazanie usunięcia odcinka rury kanalizacyjnej usytuowanego na działce nr [...], stanowiącego włączenie instalacji kanalizacyjnej z budynków mieszkalnych jednorodzinnych usytuowanych na działkach nr [...] i [...] przy ul. M. w Ł. do studzienki kanalizacyjnej usytuowanej na działce nr [...]9, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. P. odmówił nakazania rozbiórki przedmiotowego odcinka rury kanalizacyjnej.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż wnioskiem z dnia 23 września 2009 r. R. i S. P. wystąpili do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. P. o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie usunięcia przyłącza kanalizacyjnego znajdującego się na ich działce nr [...] przy ul. M. w Ł. W uzasadnieniu wniosku wskazano, iż przyłącze kanalizacyjne zostało wykonane nielegalnie, a ponadto dwaj właściciele sąsiednich nieruchomości odprowadzają ścieki ze swoich budynków powyższym przyłączem do sieci kanalizacyjnej usytuowanej w pasie drogowym.

Rozstrzygając o zasadności przedmiotowego wniosku, organ w pierwszej kolejności podniósł, iż definicja przyłącza kanalizacyjnego zawarta została w przepisie art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2006 r. Nr 123, poz. 858), w myśl którego, przyłącze kanalizacji ściekowej stanowi odcinek przewodu łączącego wewnętrzną instalację kanalizacyjną w nieruchomości odbiorcy usług z siecią kanalizacyjną, za pierwszą studzienką, licząc od strony budynku, a w przypadku jej braku, do granicy nieruchomości gruntowej. Z kolei, jak wskazał organ, Prawo budowlane definiuje przyłącze kanalizacyjne jako urządzenie budowlane związane z obiektem stanowiące urządzenie techniczne zapewniające możliwość korzystania z obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem.

Organ podniósł następnie, iż sieć kanalizacyjna wraz z przyłączami w ulicy M. w Ł. powstała w oparciu o decyzję Urzędu Rejonowego w B. P. o pozwoleniu na budowę z dnia [...].06.1994 r., znak: [...]. Zatwierdzony powyższą decyzją plan realizacyjny przewidywał budowę przyłącza kanalizacyjnego do znajdującego się ówcześnie na działce drewnianego budynku mieszkalnego nr [...] należącego do R. P. Drewniany budynek mieszkalny nr [...] należący do rodziny D., znajdujący się na sąsiedniej działce, przylegającej do działki R. P. od strony zachodniej, nie posiadał odprowadzenia ścieków do projektowanej sieci kanalizacyjnej. Włączenie do usytuowanego po drugiej stronie ulicy M. głównego kanału sieci kanalizacyjnej z działki R. P. zaprojektowane zostało poprzez przyłącze średnicy 150mm i studzienkę z kręgu betonowego o średnicy 100cm, wysokości 100cm, z płytą dolną i górną oraz z włazem żeliwnym typu lekkiego. Studzienka została usytuowana przy ogrodzeniu wewnętrznym rozdzielającym teren pomiędzy drewnianymi budynkami mieszkalnymi nr [...] i [...]. Ówcześnie teren ten stanowiła jedna działka, zatem, w ocenie organu, nie można stwierdzić, jakoby studzienka usytuowana była przy granicy lub bezpośrednio w granicy albo pomiędzy granicą którejś z obecnie wydzielonych działek. Roboty 'budowlane przy budowie sieci kanalizacyjnej, zgodnie z protokółem odbioru i przekazania do użytku obiektu zostały zakończone w dniu 28.11.1994 r.

Organ podkreślił, iż od tego momentu diametralnie zmieniony został układ zabudowy działek w sąsiedztwie wykonanego przyłącza (rozumianego jako odcinek za studzienką) do sieci kanalizacyjnej. Drewniany budynek mieszkalny nr [...] należący do R. P. został rozebrany, zaś na dwóch nowopowstałych /wydzielonych/ działkach nr [...] i [...], użytkowanych wspólnie, bez widocznego rozgraniczenia w terenie, stanowiących współwłasność R. i S. P., został wybudowany przez nich nowy murowany budynek mieszkalny jednorodzinny. Odpływ ścieków z wewnętrznej instalacji kanalizacyjnej z nowego budynku został zapewniony poprzez przedłużony przewód (od miejsca załamania linii prostej - do nowego budynku) dawnego odcinka instalacji. Roboty budowlane przy przedłużeniu instalacji kanalizacyjnej do nowowybudowanego budynku zostały wykonane w 2003 r., zaś w kwietniu 2006 r. R. i S. P. zgłosili zakończenie budowy budynku i od tego okresu nastąpiło rozpoczęcie użytkowania budynku.

Organ wskazał następnie, iż w latach 1999-2005 na działce nr [...] wybudowany został przez A. i K. D. segment bliźniaczego budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Budowa budynku prowadzona była w oparciu o decyzję o pozwoleniu na budowę z dnia [...].03.1999 r., znak: [...]. Zatwierdzony niniejszą decyzją projekt architektoniczno-budowlany budynku przewidywał odprowadzenie ścieków do istniejącej w ulicy M. sieci kanalizacyjnej. Również poprzedzająca pozwolenie na budowę decyzja z dnia [...].11.1998 r. znak: [...] o warunkach zabudowy określała odprowadzenie ścieków z projektowanego budynku mieszkalnego do sieci kanalizacji sanitarnej według warunków z jednostki zarządzającej siecią. Instalacja kanalizacyjna z budynku Państwa D. została podłączona do studzienki kanalizacyjnej usytuowanej pomiędzy działką inwestorów, a działką nr [...] (uwidoczniona na kopii mapy zasadniczej - inwentaryzacji powykonawczej budynku, granica pomiędzy działkami przechodzi przez środek studzienki). Protokół odbioru robót instalacyjnych z wykonania przyłącza wodociągowego i kanalizacyjnego sporządzony został w dniu 13.03.2002 r., zaś w dniu 17.04.2003 r. pomiędzy K. D. a Gminą Ł. została zawarta umowa na odprowadzanie ścieków z budynku mieszkalnego przy ul. M. [...]. Odcinek instalacji kanalizacyjnej z budynku został wykonany z rur pcw o średnicy 100mm z pośrednią studzienką przepływową z pcw śr. 35cm do istniejącej od 1994 r. betonowej studzienki pomiędzy działkami nr [...] i [...]. Zakończenie budowy przedmiotowego budynku mieszkalnego zostało zgłoszone w organie nadzoru budowlanego w dniu 17.05.2005 r. i do powyższego zawiadomienia nie zgłoszono sprzeciwu.

Organ pierwszej instancji wskazał dalej, iż w latach 1999-2006 na działce nr 1130/4 wybudowany został przez D. i J. D. segment bliźniaczy budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Budowa budynku prowadzona była w oparciu o decyzję o pozwoleniu na budowę z dnia [...].03.1999 r., znak: [...]. Zatwierdzony niniejszą decyzją projekt architektoniczno-budowlany budynku przewidywał odprowadzenie ścieków do istniejącej w ulicy M. sieci kanalizacyjnej. Również poprzedzająca pozwolenie na budowę decyzja z dnia [...].11.1998 r. znak: [...] o warunkach zabudowy określała odprowadzenie ścieków z projektowanego budynku mieszkalnego do sieci kanalizacji sanitarnej według warunków z jednostki zarządzającej siecią. Instalacja kanalizacyjna z budynku została podłączona do pośredniej studzienki z pcw usytuowanej na działce nr [...]. W dniu [...].04.2005 r. został sporządzony protokół odbioru wykonanego odcinka instalacji z budynku mieszkalnego przy ul. M. 36A do przyłącza kanalizacyjnego. Zarządca sieci stwierdził w nim zgodność wykonania robót z warunkami technicznymi. Zakończenie budowy przedmiotowego budynku mieszkalnego zostało zgłoszone w organie nadzoru budowlanego w dniu 20.04.2006 r. i do powyższego zawiadomienia nie zgłoszono sprzeciwu.

W ocenie organu, bezspornym w sprawie jest fakt wykonania przez strony postępowania robót budowlanych polegających na włączeniu instalacji kanalizacyjnej z ich budynków do sieci kanalizacyjnej w oparciu o warunki udzielonych pozwoleń na budowę budynków mieszkalnych. Powyższe roboty budowlane nie mogą być, zdaniem organu, kwalifikowane do budowy przyłącza kanalizacyjnego, gdyż zgodnie z prawem w przedmiotowym przypadku przyłącze rozpoczyna się na odcinku przewodu za studzienką kanalizacyjną. Stąd, wykonane roboty budowlane umożliwiające odprowadzenie ścieków sanitarnych do sieci z instalacji kanalizacyjnej w budynkach mieszkalnych stanowią rozbudowę instalacji kanalizacyjnej.

Organ zwrócił uwagę, iż w obecnym stanie prawnym w przypadku budowy przyłączy istnieje możliwość wyboru procedury pozwalającej na realizację inwestycji: na podstawie zgłoszenia (art. 30 ust. 1 pkt 1a w związku z art. 29 ust. 1 pkt 20 Prawa bud.) albo bez zgłoszenia (art. 29a Prawa budowlanego). Ponieważ, zdaniem organu, wykonanych robót budowlanych nie można zakwalifikować jako budowy "przyłącza", nie można też dowieść naruszenia w sprawie wskazanych wyżej przepisów prawa.

Organ wskazał następnie, iż wykonanie robót budowlanych polegających na włączeniu instalacji kanalizacyjnej do sieci wymagało uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, której inwestorzy nie uzyskali. Zatem, w ocenie organu, powyższe roboty zostały wykonane samowolnie.

Za istotny w sprawie oceny legalności wykonanych robót budowlanych organ uznał fakt posiadania przez Państwa D. umowy z zarządcą sieci kanalizacyjnej dotyczącej odbioru ścieków. Pomimo upływu kilku lat od okresu zawarcia tych umów, zarządca sieci - Gmina Ł., nie kwestionował zgodności wykonanego z budynków odprowadzenia ścieków, a ponadto dysponuje protokółami odbioru wykonanych robót przyłączeniowych do sieci. Zatem, w ocenie organu, należy uznać, iż przyłączenie instalacji kanalizacyjnej z budynków do sieci nastąpiło za wiedzą i akceptacją zarządcy sieci.

Organ wskazał, iż w prowadzonym postępowaniu stwierdzono, iż wszystkie roboty budowlane umożliwiające odprowadzenie ścieków sanitarnych do sieci z instalacji kanalizacyjnej w budynkach mieszkalnych zostały fizycznie zakończone w okresie co najmniej pięciu lat wstecz. Nie istnieje zatem możliwość ich wstrzymania. W ocenie organu, istniała natomiast możliwość wydania jednej z decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego, tj. nakazania zaniechania dalszych robót budowlanych bądź rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego albo wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.

Jednakże, zdaniem organu, istniejąca możliwość wydania jednej z decyzji, o których mowa w powołanym przepisie, nakładającej na inwestorów jakikolwiek obowiązek w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, nie może mieć miejsca z tego względu, iż przedmiotowe roboty zostały wykonane prawidłowo.

Ubocznie organ podniósł, iż twierdzeniu R. P. o usytuowaniu studzienki kanalizacyjnej wyłącznie na jej działce nie można dać wiary wobec zgromadzonych w postępowaniu materiałów dowodowych. Projekt sieci zakładał budowę studzienki na jednej, niepodzielonej działce, z usytuowaniem jej bezpośrednio przy wewnętrznym ogrodzeniu pomiędzy budynkami stron. Zgodność budowy studzienki z projektem potwierdza inwentaryzacja powykonawcza wybudowanej sieci. Kopie mapy zasadniczej wykonane już po podziałach' działek, gdy powstały nowe zabudowania stron, wskazują usytuowanie osi studzienki w granicy działek nr [...] i 1130/5. Przebieg granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...] jest sporny.

Organ wskazał, iż w trakcie oględzin R. P. oświadczyła, że studzienka znajdowała w całkowicie na działce nr [...], przylegając do bocznej granicy działki nr [...]. W latach 2002 - 2003 ogrodzenie zostało przez Państwa P. przesunięte w kierunku zachodnim w taki sposób, że krawędź włazu studzienki znajduje się w odległości ok. 50 cm od ogrodzenia pomiędzy działkami. Wobec powyższego, zdaniem organu, stan faktyczny na gruncie nie odpowiada stanowi ukazanemu na mapie zasadniczej. Przebieg granicy pomiędzy działkami nie jest możliwy do ustalenia przez organ nadzoru budowlanego, zwłaszcza wobec sprzecznych oświadczeń stron.

Zdaniem organu, kwestie sporne dotyczące przebiegu granicy pomiędzy działkami stron nie należą do kompetencji organu nadzoru budowlanego i powinny być rozstrzygnięte w postępowaniu administracyjnym (geodezyjne rozgraniczenie) lub w postępowaniu cywilnym przed sądem powszechnym.

W odwołaniu od powyższej decyzji R. i S. P. zarzucili organowi pierwszej instancji, że "przepisał" poprzednią decyzję, nie rozpatrując sprawy ponownie. Ich zdaniem, budynki braci D. winny być podłączone do studzienek zbiorczych znajdujących się na sieci na ul. M., a nie do studzienki kanalizacyjnej zlokalizowanej na działce nr [...].

Decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż w dniu 08.09.2010 r. Wójt Gminy Ł. przekazał pismo z dnia 25.04.2004 r., w którym podane zostały warunki podłączenia do sieci kanalizacyjnej budynku mieszkalnego J. D. Z pisma wynika, że przyłącze kanalizacyjne powinno być wykonane we własnym zakresie do studni znajdującej się na działce nr [...]. Z dostarczonego protokołu w sprawie wykonania przyłącza wodociągowego i kanalizacyjnego z dnia 19 kwietnia 2005 r. spisanego na działce przy ul. M. 36a w Ł. wynika, że przyłącze kanalizacyjne do budynku przy ul. M. 36a wykonane zostało zgodnie z warunkami wydanymi przez zarządzającą siecią Gminę Ł.

Następnie, jak wskazał organ, w odpowiedzi na kolejne jego pisma z dnia 30.09.2010 r. oraz z dnia 16.11.2010 r. Gmina Ł. przekazała mu dokumenty związane z podłączeniem do sieci kanalizacyjnej budynku mieszkalnego zlokalizowanego przy ul. M. 36 w Ł., w tym protokół zakończenia i odbioru robót wodociągowo - kanalizacyjnych budynku mieszkalnego A. i K. D. przy ul. M. 36 w Ł. spisany w dniu 13.03.2002 r., z którego wynika, że wykonana została kanalizacja z rur PCV 160 mm i studzienka kontrolna PCV 425/160. Dostarczono także protokół w sprawie wykonania przyłącza wodociągowego i kanalizacyjnego spisany dnia 19 kwietnia 2005 r., z którego wynika, że przyłącze kanalizacyjne do budynku przy ul. M. 36 wykonane zostało zgodnie z warunkami wydanymi przez zarządzającego siecią - Gminę Ł. Wójt Gminy Ł. poinformował ponadto, że nie znaleziono wydanych warunków na wykonanie przyłącza kanalizacyjnego do budynku stanowiącego własności A. i K. D. przy ul. M. 36 w Ł. Warunki te musiały być wydane przed rokiem 2000 i zostały oddane do zniszczenia, jednak w/w protokoły z 2002 i 2005 r. potwierdzają prawdopodobieństwo ich wydania.

Z powyższego, w ocenie organu, wynika, że przedmiotowe roboty budowlane zostały wykonane prawidłowo, zgodnie z warunkami wydanymi przez zarządzającego siecią - Gminę Ł.

W tej sytuacji, zdaniem organu, brak jest podstaw do wydania nakazu rozbiórki spornego odcinka rury, a tym samym brak jest podstaw do uchylenia decyzji pierwszoinstancyjnej, zaś zarzut dotyczący naruszenia własności działki nr [...] przy ul. M. w Ł. nie ma wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, gdyż ochrona własności regulowana jest przez przepisy prawa cywilnego i roszczeń swoich wynikających z prawa własności strona może dochodzić na drodze cywilnoprawnej przed sądem powszechnym.

W skardze na powyższą decyzję, R. i S. P. zażądali jej uchylenia, podnosząc, iż organ drugiej instancji nie ustosunkował się do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu, a ponadto jego rozstrzygnięcie oparte jest na hipotezach i przypuszczeniach.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna. Zarówno zaskarżona decyzja, jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa.

Przedmiotem niniejszego postępowania jest legalność wykonania odcinka rury kanalizacyjnej, stanowiącego włączenie instalacji kanalizacyjnej z budynków mieszkalnych jednorodzinnych usytuowanych na działkach nr [...] i [...] przy ul. M. w Ł. do studzienki kanalizacyjnej usytuowanej – według skarżących - na działce nr [...].

W pierwszej kolejności podzielić należy stanowisko organów nadzoru budowlanego obu instancji, iż przedmiotowy odcinek rury kanalizacyjnej nie stanowi przyłącza. W związku z tym, iż Prawo budowlane nie zawiera definicji przyłącza, kwalifikując je jedynie w art. 3 pkt 9 do kategorii urządzeń technicznych związanych z obiektem, zapewniających możliwość korzystania z obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, należy się odwołać do dyspozycji art. art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2006 r. Nr 123, poz. 858), która definiuje przyłącze kanalizacji ściekowej jako odcinek przewodu łączącego wewnętrzną instalację kanalizacyjną w nieruchomości odbiorcy usług z siecią kanalizacyjną, za pierwszą studzienką, licząc od strony budynku, a w przypadku jej braku, do granicy nieruchomości gruntowej.

W niniejszej sprawie będący przedmiotem sporu odcinek rury kanalizacyjnej usytuowany jest pomiędzy budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi na działkach nr [...] i [...] a studzienką kanalizacyjną. Tymczasem, jak wynika z wyżej powołanej definicji, za przyłącze może być uznany jedynie odcinek przewodu za pierwszą studzienką, o ile studzienka istnieje, tj. odcinek, który łączy wewnętrzną instalację kanalizacyjną z siecią. Za przyłącze mógłby być zatem uznany jedynie taki odcinek rury kanalizacyjnej, który biegłby od studzienki do głównej sieci kanalizacyjnej. Skoro sporny odcinek rury kanalizacyjnej biegnie od budynków mieszkalnych na działkach nr [...] i [...] do studzienki kanalizacyjnej, to nie może być uznany za przyłącze w rozumieniu powołanych przepisów.

Biorąc pod uwagę rodzaje wyszczególnionych w art. 3 pkt 7 robót budowlanych, zainstalowanie przedmiotowego odcinka rury kanalizacyjnej zakwalifikować należy jako rozbudowę sieci kanalizacyjnej. Dołączenie tego elementu do istniejącej od 1994 r. sieci spowodowało bowiem zmianę jej charakterystycznych parametrów.

Nie ulega wątpliwości, iż dołączenie do istniejącej sieci kanalizacyjnej odcinka rury wymagało pozwolenia na budowę, gdyż tego rodzaju roboty budowlane nie zostały wymienione w art. 29 ust. 2 oraz art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego, zawierających zamknięty katalog robót budowlanych zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę lub objętych ewentualnie obowiązkiem dokonania zgłoszenia.

Bezsporne jest, że właściciele działek nr [...] i [...] – A. i K. D. oraz D. i J. D. nie uzyskali wymaganego pozwolenia na rozbudowę sieci kanalizacyjnej poprzez połączenie budynków mieszkalnych jednorodzinnych usytuowanych na należących do nich działkach ze studzienką kanalizacyjną usytuowaną – według oświadczeń skarżącej - na działce nr [...], zaś według mapy zasadniczej znajdującej się w aktach sprawy (k. 23 akt organu II instancji) – na granicy działek nr [...] i [...].

Organy obu instancji zasadnie zatem rozstrzygnęły sprawę w oparciu o przepisy Prawa budowlanego dotyczące samowoli budowlanej. Prawidłowo przy tym przyjęły, że z racji tego, iż przedmiotowy odcinek sieci kanalizacyjnej nie stanowi obiektu budowlanego ani jego części, ale urządzenie budowlane, to mimo, iż wykonany został bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, zastosowanie w sprawie ma art. 51 w związku z art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego, nie zaś art. 48 i 49 tej ustawy. Dyspozycją art. 48 Prawa budowlanego objęta została bowiem wyłącznie samowola budowlana polegająca na budowie obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, zgłoszenia bądź wbrew sprzeciwowi właściwego organu. Do wszystkich innych przypadków naruszenia zasad reglamentacji prawnobudowlanej mających miejsce na etapie poprzedzającym rozpoczęcie robót budowlanych – w tym do budowy (a zatem również nadbudowy, rozbudowy i odbudowy) urządzenia budowlanego, o którym mowa w art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego, bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, zastosowanie mają art. 50 - 51 Prawa budowlanego (art. 50 ust. 1 pkt 1 – 4 Prawa budowlanego).

W niniejszej sprawie, w związku z tym, że sporny odcinek sieci kanalizacyjnej został już wykonany, organy zasadnie nie wstrzymywały w drodze postanowienia robót budowlanych na podstawie art. 50 Prawa budowlanego.

Art. 51 Prawa budowlanego stosowany jest, jak wyżej wskazano, w sytuacji wykonywania robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego, lub w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach. Wówczas organ nadzoru budowlanego, w zależności od stwierdzonego naruszenia prawa, ma do dyspozycji następujące, wskazane w art. 51 ust. 1 powołanej ustawy rozstrzygnięcia:

1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo

2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo

3) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian.

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy, z uwagi na wykonanie spornego odcinka sieci kanalizacyjnej bez pozwolenia na budowę, organ zasadnie wziął pod uwagę jedynie dwie pierwsze ewentualności, tj. zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 1 w przypadku, gdyby okazało się, że zrealizowanych robót budowlanych nie da się doprowadzić do stanu zgodnego z prawem, albo zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 2, gdyby dla zalegalizowania tych robót konieczne okazało się zobowiązanie inwestora do wykonania określonych robót budowlanych.

W celu stwierdzenia, czy legalizacja przedmiotowego odcinka rury kanalizacyjnej jest możliwa, a jeżeli tak, to czy wymaga nałożenia na inwestorów obowiązku wykonania określonych robót budowlanych, organy obu instancji zgromadziły i oceniły wszystkie zachowane dokumenty dotyczące fragmentu sieci kanalizacyjnej na działkach [...]5, [...] oraz [...] położonych przy ul. M. w miejscowości Ł.

W wyniku ich rozpatrzenia organy słusznie – w ocenie Sądu - uznały, iż w niniejszej sprawie niezasadne było nakładanie na właścicieli działek nr [...] oraz [...] obowiązku wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia samowolnie zrealizowanego odcinka rury kanalizacyjnej do stanu zgodnego z prawem, gdyż nie licząc braku pozwolenia na budowę, jego wykonanie nie narusza prawa.

Z protokołu powykonawczego podłączenia budynku mieszkalnego D. i J. D. (działka nr [...]) do sieci wodociągowo – kanalizacyjnej z dnia 19 kwietnia 2005 r., na który powołały się organy, wynika bowiem, że zostało ono wykonane zgodnie z warunkami wydanymi przez zarządzającą siecią Gminę Ł. Również z protokołu wykonania podłączenia instalacji wodociągowej i kanalizacyjnej do budynku mieszkalnego A. i K. D. usytuowanego przy ul. M. 36 w Ł. (działka nr [...]) z dnia 19 kwietnia 2005 r. wynika, że wykonane zostało ono zgodnie z warunkami wydanymi przez zarządzającego siecią - Gminę Ł.

Niesłuszne jest przy tym stanowisko skarżących, iż jedna studzienka kanalizacyjna nie może być przeznaczona do obsługi sanitarnej więcej niż jednego domu jednorodzinnego i że zabudowa bliźniacza powinna mieć własne przyłącze do kanalizacji ulicznej. Należy bowiem wskazać, iż żaden przepis obowiązującego prawa nie wprowadza limitów przepustowości studzienek kanalizacyjnych. Stąd nie można zarzucić, iż przyłączenie budynku bliźniaczego usytuowanego na działkach 1130/4 i 1130/5 do studzienki kanalizacyjnej, z której korzystają również skarżący, narusza prawo.

Z materiałów zamieszczonych w aktach sprawy nie wynika ponadto, by zarządca sieci wodociągowej – Gmina Ł. miała jakiekolwiek zastrzeżenia do sposobu korzystania przez właścicieli działek nr [...] i [...] ze studzienki kanalizacyjnej, do której podłączono znajdujące się na tych działkach domy.

Podkreślić należy, iż Sąd nie neguje, że sporny odcinek rury wykonany został nielegalnie, tj. bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Mimo to jednak w okolicznościach niniejszej sprawy bezzasadne było nakładanie na sprawców tej samowoli budowlanej obowiązków wykonania robót budowlanych na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Z literalnego brzmienia tego przepisu wynika bowiem, iż obowiązek ten nakłada się w celu doprowadzenia samowolnie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Skoro – jak wyżej wspomniano – wykonanie przedmiotowego odcinka rury, poza brakiem pozwolenia na budowę, nie narusza prawa, organy nie mogły wydać decyzji nakazującej doprowadzenie przedmiotowego urządzenia budowlanego do stanu zgodnego z prawem. Z tych samych powodów niedopuszczalne było nakazanie rozbiórki tego urządzenia.

Odnośnie do występujących w sprawie rozbieżności w zakresie usytuowania przedmiotowej studzienki kanalizacyjnej związanych ze spornym przebiegiem granicy pomiędzy działkami nr 1130/5 i 1129, Sąd podzielił stanowisko organów, iż rozstrzygniecie tej kwestii nie należy do ich kompetencji.

Mając na uwadze powyższe, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).