Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 220/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2013-09-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28  ust. 2, art. 3 pkt 10
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.
article: art. 138 par. 1 pkt 3, art. 28
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: 151,205
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Ireneusz Dukiel, Sędziowie Sędzia WSA - Władysław Kulon (spr.), Sędzia WSA - Alicja Palus, , Protokolant asystent sędziego - Wojciech Śnieżyński, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 września 2013 r. sprawy ze skargi B. G. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego od decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami, garażami oraz stacją transformatorową I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na rzecz adwokata K. M. kwotę 295,20 zł (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), w tym kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) z tytułu podatku VAT.


UZASADNIENIE

Starosta T., działając na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4, art. 36 oraz art. 82 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. Nr 156 poz. 1118 ze zm.) oraz na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) wydał decyzję z dnia [...]r. (Nr[...]), mocą której zatwierdził projekt budowlany i udzielił "T.-D." W. Ś. Spółka jawna pozwolenia na budowę dla inwestycji: budynek mieszkalny wielorodzinny z usługami, garażami oraz stacją transformatorową na działkach nr ewid.: [...],[...],[...] AM-[...] obręb T. oraz budowa przyłącza wodociągowego i hydrantów, przyłączy kanalizacji, fragmentów przyłącza wodociągowego i gazociągu (usunięcie kolizji) budowa zjazdów na działkach nr ewid.: [...], [...], [...] AM-[...] obręb T.

W uzasadnieniu wskazał, że powyższa decyzja zapadła na skutek wcześniejszego uchylenia decyzji tegoż organu decyzją Wojewody D. z dnia [...]r. (Nr[...]) i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. W powyższym rozstrzygnięciu Wojewoda zobowiązał organ I instancji do wszechstronnego wyjaśnienia zaprezentowanych przez stronę wątpliwości dotyczących spełnienia kryterium zgodności nowej zabudowy z przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru wyznaczonego ulicami Św. J., Ks. Dz. W. B. i O. P. w T. z dnia [...]r. (Nr[...]) w szczególności z "Zasadami ochrony i kształtowania ładu przestrzennego" oraz "Zasadami ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków". Ponadto wskazał, że należy zweryfikować krąg stron poprzez ustalenie zarządów wspólnot mieszkaniowych oraz zbadać, czy status stron postępowania istotnie przysługuje również właścicielom lokali mieszkalnych budynków przy ulicy B. [...], [...], [...] [...]w T.

Rozpoznając ponownie sprawę organ I instancji stwierdził naruszenia przedłożonego do zatwierdzenia projekt budowlanego w zakresie określonym w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego. W związku z tym postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. nałożył na inwestora obowiązek doprowadzenia projektu zagospodarowania terenu do zgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru wyznaczonego ulicami: Św. J., Ks. Dz.W. B. i O. P. w T. z dnia [...] r. w zakresie ustalenia obowiązującej i nieprzekraczalnej linii zabudowy, określenia wskaźnika intensywności zabudowy, powierzchni terenu biologicznie czynnego, historycznego układu przestrzennego tj. przebiegu linii zabudowy, kompozycji wnętrz urbanistycznych i historycznej zieleni oraz kompozycji przestrzenno-funkcjonalnej nawiązującej do historycznej, właściwej dla miasta - zabudowy obrzeżnej i wewnętrznych podwórzy. Na inwestora nałożono również obowiązek uzupełnienia projektu budowlanego o informację dotyczącą dostosowania projektowanej zabudowy do krajobrazu i otaczającej zabudowy tj. sposób dostosowania projektowanej zabudowy do historycznej kompozycji przestrzenno-architektonicznej w zakresie lokalizacji, skali, gabarytów, rozplanowania, bryły, kształtu i wysokości dachu, układu kalenicy dachu przy uwzględnieniu kontekstu miejsca oraz w nawiązaniu do zachowanej historycznej zabudowy miasta, o których stanowi § 8 pkt 1 f i h planu. Informacja winna umożliwić dokonanie przez organ oceny pod kątem zgodności przedmiotowej inwestycji - z zasadami ochrony i kształtowania ładu przestrzennego oraz zasadami ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków. W wyznaczonym terminie inwestor złożył uzupełniony projekt budowlany. Natomiast w związku z tym, że planowana inwestycja zlokalizowana jest na obszarach zabytkowych na terenie miasta i gminy T., ujętych w wojewódzkiej ewidencji zabytków, Starosta T. pismem z dnia [...] r. zwrócił się do D. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków we W. o uzgodnienie planowanej inwestycji załączając projekt budowlany. W zakreślonym terminie D. Wojewódzki Konserwator Zabytków we W. nie wniósł zastrzeżeń do załączonego projektu budowlanego.

W dalszej części uzasadnienia Starosta zauważył, że podstawową kwestią z punktu widzenia możliwości wydania pozwolenia na budowę - na co zwrócił uwagę Wojewoda D. - jest zweryfikowanie przesłanki, o której stanowi art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane tj. zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania terenu. Z załącznika graficznego obowiązującego planu miejscowego z dnia 20 lutego 2012 r. wynika, iż teren inwestycji położony jest na terenie oznaczonym symbolem 1MW/U, dla którego ustalono zabudowę mieszkaniową wielorodzinną oraz zabudowę usługową z zakresu nieuciążliwej działalności usługowej, w strefie "A" ochrony konserwatorskiej.

Zgodnie z § 13 ust. 2 wskaźnik intensywności zabudowy w przedziale od 0,1 do 0,5, co najmniej 20% powierzchni działki należy urządzić jako powierzchnię terenu biologicznie czynną wysokość budynków nie może przekraczać 16 m, liczba kondygnacji nadziemnych budynków nie może przekraczać czterech, w tym użytkowe poddasze, liczba miejsc do parkowania na parkingach terenowych i wbudowanych nie może być mniejsza niż 1 stanowisko na 40 m2 p.u. usług, wystrój elewacji należy dostosować do rozwiązań historycznych poprzez zastosowanie tradycyjnych materiałów budowlanych, na elewacjach wymóg stosowania stonowanych pastelowych barw. Obowiązującą linię zabudowy wyznaczono wzdłuż ulicy Św. J. natomiast nieprzekraczalną linię zabudowy w odległości 4,5 m od linii rozgraniczającej 3 KDW - zgodnie z rysunkiem planu.

Dla przedmiotowej inwestycji wskaźnik intensywności zabudowy wynosi 0,46, powierzchnia biologicznie czynna wynosi 30,84%, wysokość budynku wynosi 16,00 m oraz posiada cztery kondygnacje nadziemne, w tym poddasze użytkowe, zaprojektowano 54 miejsca postojowe (wymagane minimum 53 miejsc postojowych) oraz elewację zaprojektowano z tradycyjnych materiałów budowlanych w stonowanych pastelowych barwach. Projektowany budynek zlokalizowano z zachowaniem obowiązującej linii zabudowy zgodnie z rysunkiem planu wzdłuż ulicy Św. J. oraz nieprzekraczalnej linii zabudowy od linii rozgraniczającej teren oznaczony symbolem 3KDW, ponadto spełniono wymóg przebudowy istniejącej stacji transformatorowej na stację wnętrzową z wbudowaniem w nową zabudowę.

Odnośnie zgodności przedmiotowej inwestycji z zasadami ochrony dziedzictwa kulturowego organ I instancji stwierdził, iż zachowano historyczny układ przestrzenny poprzez usytuowanie projektowanego budynku w obowiązującej linii od strony ul. Św. J. co spełnia równocześnie zapis dotyczący historycznej zabudowy obrzeżnej, gdyż linie obowiązujące dla całego obszaru MPZP biegną wzdłuż ul. B. i ul. Św. J. tworząc obrzeże dla wnętrza urbanistycznego stanowiącego cały obszar wewnętrzny terenu. Ponadto budynek zaprojektowano w oddaleniu od granic działek sąsiednich tworząc w ten sposób wewnętrzne podwórza. Podłużną przestrzeń między budynkami sąsiednimi z obu stron oraz przestrzeń na tyłach projektowanego budynku potraktowano jako podwórze w sensie urbanistycznego wnętrza. Skala, gabaryty i rozplanowanie bryły zostały zaprojektowane zgodnie z nawiązaniami do istniejących budynków historycznych ale w nowoczesnej formie. Parter o funkcji usługowej został odcięty od piętra gzymsem oraz odrębnym materiałem, podziały wertykalne charakterystyczne dla zabudowy historycznej uzyskano poprzez wyodrębnienie kształtem i odrębnym materiałem wykuszy, loggi i balkonów, oraz przedłużeniem ich w formie lukarn. Również ukształtowanie dachów oraz usytuowanie kalenic nawiązuje do występujących w historycznych budynkach dachów stromych dwuspadowych, wielospadowych oraz mansardowych o różnych kątach nachylenia z naczółkami i lukarnami. Architekturę budynku wraz z usytuowaniem uzgodniono z D. Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków we W.

W konsekwencji organ I instancji po sprawdzeniu uzupełnionego projektu budowlanego stwierdził, że planowana inwestycja jest zgodna z ustaleniami obowiązującej od dnia 12 kwietnia 2012 r. zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru wyznaczonego ulicami Św. J., Ks. Dz. W. B. i O. P. w T. uchwalonej w dniu [...] r. Starosta uznał, że również przedłożony projekt zagospodarowania działki jest zgodny z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002 r. nr 75 poz. 690, z późn. zm.). Organ ten nie stwierdził naruszeń w zakresie kompletności projektu budowlanego i posiadania wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia - wobec obowiązku wynikającego z art. 35 ust. 1 pkt 3 ustawy - Prawo budowlane. Po przeanalizowaniu całości dokumentacji uznał, że projekt budowlany został opracowany i sprawdzony przez osoby posiadające wymagane uprawnienia i legitymujące się aktualnymi na dzień opracowania projektu i jego sprawdzenia zaświadczeniami o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego.

Wreszcie organ I instancji wyjaśnił, że zgodnie art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Natomiast stosownie do art. 28 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Z kolei w myśl art. 3 pkt 20 tej ustawy przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Do przepisów tych należą, oprócz norm zawartych w ustawie, również przepisy z zakresu ochrony środowiska, przepisy przeciwpożarowe, dotyczące dróg publicznych, ochrony zabytków i inne, a przede wszystkim przepisy wykonawcze, określające warunki techniczne dotyczące różnych obiektów. Wyznaczając obszar oddziaływania obiektu, organ uwzględnia nie tylko usytuowanie budynku w odniesieniu do działek sąsiednich, ale również funkcję, przeznaczenie, formę i konstrukcję projektowanego obiektu i inne jego cechy charakterystyczne, a w szczególności sposób zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanej inwestycji.

Zdaniem organ I instancji powstająca zabudowa z uwagi na jej charakter, budynek mieszkalny wielorodzinny z usługami oraz wielkość, będzie miała wpływ na nasłonecznienie i dostęp do światła słonecznego istniejącego budynku usytuowanego dłuższą ścianą z oknami i balkonami w pomieszczeniach do przebywania ludzi (pokojach) równolegle do ściany projektowanego budynku. Ponadto usytuowanie projektowanego budynku będzie oddziaływało na lokalizację miejsc postojowych dla samochodów osobowych oraz miejsca gromadzenia odpadów stałych właścicieli mieszkań w budynkach położonych przy ulicy B.[...], [...],[...], [...] w T., które dotychczas znajdowały się terenie przewidzianym pod planowaną inwestycję.

Zgodnie z § 19 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie i warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie odległość wydzielonych miejsc postojowych dla samochodów osobowych od okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi w budynku mieszkalnym nie może być mniejsza niż: 7 m w przypadku do 4 stanowisk włącznie, 10 m w przypadku 5 do 60 stanowisk włącznie oraz 20 m - w przypadku większej liczby stanowisk. W myśl § 19 ust. 2 w/w rozporządzenia odległość wydzielonych miejsc postojowych dla samochodów osobowych od granicy działki budowlanej nie może być mniejsza niż: 3 m w przypadku do 4 stanowisk włącznie, 6 m w przypadku 5-60 stanowisk włącznie oraz 16 m w przypadku większej liczby stanowisk. Natomiast zgodnie z § 22 ust. 1 w/w rozporządzenia na działkach budowlanych należy przewidzieć miejsca na pojemniki służące do czasowego gromadzenia odpadów stałych, z uwzględnieniem możliwości ich segregacji. W myśl § 23 w/w rozporządzenia odległość miejsc na pojemniki i kontenery na odpady stałe, powinna wynosić co najmniej 10 m od okien i drzwi do budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi oraz co najmniej 3 m od granicy z sąsiednią działką. W przypadku przebudowy istniejącej zabudowy, odległości, mogą być pomniejszone, jednak nie więcej niż o połowę, po uzyskaniu opinii państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego. Odległość miejsc na pojemniki i kontenery na odpady stałe, nie powinna wynosić więcej niż 80 m od najdalszego wejścia do obsługiwanego budynku mieszkalnego wielorodzinnego.

Właściciel działki znajdującej się w obszarze oddziaływania inwestycji powinien mieć możliwość sprawdzenia, czy faktycznie ograniczenia związane z zagospodarowaniem i zabudową działki zostaną zachowane i nie zostaną naruszone. Biorąc powyższe pod uwagę organ podkreślił, iż samo zachowanie wymaganych odległości w zakresie sytuowania budynku na działce nie oznacza, że podmioty mające tytuł prawny do działek znajdujących się w otoczeniu projektowanego obiektu nie posiadają interesu prawnego, a zatem nie mogą być stroną w postępowaniu o pozwolenie na budowę. Wprawdzie osoby takie mogą skutecznie kwestionować zamiary inwestora tylko w takim zakresie, w jakim zamierzenie inwestycyjne koliduje z ich uzasadnionym interesem, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy - Prawo budowlane. Realizacja tych zarzutów może się odbywać wyłącznie w toku postępowania przy zapewnieniu właścicielom, użytkownikom wieczystym lub zarządcom nieruchomości położonych w obszarze oddziaływania obiektu czynnego udziału w postępowaniu.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła B. G. Zarówno w złożonym odwołaniu jak i późniejszych pismach w sposób obszerny zarzucała niezgodność kwestionowanej decyzji z przepisami prawa (w tym też ze względu na zaistnienie podstaw do stwierdzenia jej nieważności) jak i spodziewane negatywne oddziaływanie planowanej inwestycji. B. G. akcentowała również kwestię niezgodnego z prawem wydzielenia działki pod budynkiem przy ul. B.[...]. Konsekwentnie wskazywała, że nie spełnia ona warunków działki budowlanej w rozumieniu przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. W ocenie odwołującej się, jej oraz pozostałym właścicielom lokali mieszkalnych przy ul. B. [...]-[...] przysługuje roszczenie o przeniesienie udziałów w prawie własności będącej terenem inwestycji działki nr[...]. Tym samym, zakwestionowała prawo inwestora do dysponowania terenem inwestycji na cele budowlane.

Decyzją z dnia [...]r. (Nr[...]) podjętą na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071, z późn. zm.) oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz.1623, z późn. zm.) Wojewoda D. umorzył postępowanie odwoławcze.

Motywując zasadność podjętej decyzji wskazał, że złożone przez B. G. odwołanie nie podlegało merytorycznemu rozpatrzeniu. Postępowanie odwoławcze oparte jest bowiem w pełni na zasadzie skargowości. Może ono zatem zostać uruchomione tylko w wyniku podjęcia przez uprawniony podmiot czynności procesowej - wniesienia odwołania. Według przepisu art. 127 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego legitymację do wniesienia odwołania ma strona. Zgodnie zaś z jednoznacznie brzmiącym przepisem art. 28 ust. 2, w związku z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są tylko: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu, który należy rozumieć jako teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu.

W dalszej części uzasadnienia Wojewoda wskazał, że kluczowe dla niniejszej sprawy jest ustalenie, że odwołującej się przysługuje prawo własności lokalu mieszkalnego w budynku przy ul. B. [...] w T., z którym jest związany udział w prawie własności nieruchomości gruntowej objętej obszarem oddziaływania kwestionowanej inwestycji. Poza tym bezspornie właściciele mieszkań w ww. budynku tworzą tzw. dużą wspólnotę mieszkaniową reprezentowaną przez zarząd, który również złożył odwołanie od decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...]r., Nr[...].

Tymczasem, jak konsekwentnie przyjmuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, w sprawie o pozwolenie na budowę, co do zasady, to właśnie zarząd wspólnoty mieszkaniowej występuje wykonując ustawowo powierzone zadania reprezentacji. Ustawowa deklaracja o prawie wspólnoty mieszkaniowej do nabywania i zaciągania zobowiązań oraz do pozywania i bycia pozwaną nie jest realizowana samodzielnie przez każdego spośród członków wspólnoty mieszkaniowej, lecz w tym celu za wspólnotę, której liczba wyodrębnionych lokali wynosi więcej niż siedem, działa jej zarząd, stosownie do art. 20 ust. 1 i art. 21 ust. 1 ustawy o własności lokali. Nie jest przy tym wykluczony udział w postępowaniu administracyjnym obok zarządu wspólnoty także właścicieli poszczególnych lokali, którym służy prawo współwłasności w częściach wspólnych oraz mają oni udział w gruncie, jednakże pod warunkiem, że wykażą własny zindywidualizowany interes prawny, a więc ich udział jest zakreślony granicami tego właśnie interesu prawnego. Innymi słowy, aby członek Wspólnoty mógł samodzielnie występować jako strona postępowania w sprawie pozwolenia na budowę musi istnieć przepis prawa, który ogranicza możliwości zagospodarowania nie nieruchomości gruntowej lecz nieruchomości lokalowej, będącej jego własnością, (por. wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2012 r., II OSK 2047/10, LEX nr 1125502 oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 marca 2006 r., VII SA/Wa 980/05, LEX nr 227793).

Wojewoda zauważył przy tym, że bez znaczenia jest fakt, że kwestionowaną decyzję organ I instancji doręczył zarówno zarządom wspólnot mieszkaniowych jak i wszystkim właścicielom lokali mieszkalnych (w tym B.G.). Błędne bowiem oznaczenie kręgu stron postępowania przez organ I instancji oraz kierowanie do nich pism procesowych nie może być wiążące dla organu odwoławczego. W toku postępowania odwoławczego Wojewoda D. przeprowadził bowiem postępowanie uzupełniające mające na celu z jednej strony ustalenie wpływu inwestycji na sąsiednie nieruchomości jak i ustalenie rzeczywistego kręgu stron postępowania. Z poczynionych ustaleń wynika zaś, że wskutek realizacji spornej inwestycji, lokal mieszkalny odwołującej się nie zostanie objęty żadnymi kwalifikowanymi ograniczeniami w użytkowaniu. Sam fakt realizacji kwestionowanego budynku mieszkalnego w bliskiej odległości budynku odwołującej się oraz spodziewane negatywne konsekwencje jak zwiększenie ruchu samochodów, czy też zmniejszenie miejsc do parkowania, samo przez się nie stanowi podstawy aktualizacji interesu prawnego właściciela lokalu mieszkalnego. Wynika to chociażby ze śródmiejskiego charakteru okolicy.

Ponadto Wojewoda wskazał, że z analizy sporządzonej przez autora projektu budowlanego wynika, że należący do odwołującej się lokal mieszkalny ([...]) nie zostanie objęty ponadnormatywnym oddziaływaniem planowanego obiektu. W przypadku ww. lokalu nie zostaną naruszone normy dotyczące przesłaniania jak i dostępu światła dziennego (por. § 13 oraz § 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie). Organ odwoławczy nadmienił przy tym, że sytuacja prawna B. G. w niniejszym postępowaniu chroniona jest poprzez czynny udział w sprawie Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. B.[...], z uwagi na objęcie obszarem oddziaływania nieruchomości gruntowej oraz części wspólnych budynku.

Wojewoda D. wyjaśnił również, że nie mogły stanowić źródła interesu prawnego odwołującej się zarzuty związane z podziałem geodezyjnym nieruchomości, w wyniku którego powstały działki zabudowane budynkami przy ul. B. [...]-[...], gdyż ocena prawidłowości tego podziału przez pryzmat - m.in. przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami – leży poza zakresem niniejszego postępowania. Organy budowlane nie mogą również oceniać zasadności ewentualnych roszczeń do działki stanowiącej teren zainwestowania, zwłaszcza, że księdze wieczystej urządzonej dla działki gruntu nr [...] jako jej właściciel bezspornie figuruje "T.-D." W. Ś. Spółka jawna. Poza tym, jest to sprawa cywilna, co oznacza, że spory na tym tle rozstrzygają sądy cywilne.

Reasumując, organ wskazał, że skoro w toku postępowania odwoławczego ustalono, że odwołująca się nie legitymuje się indywidualnym interesem prawnym w sprawie wydania pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji, to postępowanie odwoławcze - zainicjowane jej podaniem - należało umorzyć na podstawie art. art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Nadmienił przy tym, że pod względem merytorycznym rozpatrzone zostało odwołanie Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. B.[...], w tym również przez pryzmat zarzutów podniesionych przez B. G.

Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożyła B. G., wywodząc, że – zgodnie z art. 139 k.p.a. organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, za czym przemawia też słuszny interes strony jak i fakt, że niniejsza sprawa została już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Ponadto skarżąca zarzuciła, że kwestionowana decyzja wydana została bez podstawy prawnej, z rażącym naruszeniem prawa i niezgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego. W ocenie B. G. zawiera też wadę powodującą jej nieważność, gdyż warunki zbycia ustalono w protokole rokowań przeprowadzonych z nabywcą w drodze bezprzetargowej, w nawiązaniu do uchwały Nr [...]Rady Miejskiej w T. z dnia [...] r. w sprawie zasad sprzedaży mieszkań komunalnych w mieście T. i zawarto umowę sprzedaży aktem notarialnym z dnia [...] r. lokalu mieszkalnego, udziału w budynku i w użytkowaniu wieczystym działki. Następnie tego samego roku ogłoszono przetarg i w grudniu 2009 T.-D. kupiła z przetargu podwórko, które miało stanowić działkę budowlaną dla wspólnot mieszkaniowych nr [...],[...],[...] i [...] przy ul. Ks. B. w T.

Dalej skarżąca wskazała, że w myśl art. 28 ust. 2, w związku z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego jest stroną niniejszego postępowania. Jest ona bowiem właścicielem wyodrębnionych lokali wraz z udziałem w częściach wspólnych budynku i gruntu (udział 774/10000) znajdujących się w otoczeniu obiektu budowlanego oraz w obszarze jego oddziaływania.

Skarżąca wskazała także, że został naruszony jej uzasadniony interes i wszystkich współwłaścicieli, który przejawia się m.in. w potrzebie dojazdu samochodem i jego garażowania. Ponadto dowodzi, że "Otrzymanie częściowe gruntu", tylko pod zabudowaniem bez podwórka narusza jej interes, obniża wartość lokali, budynku i działki, która bez podwórka nie jest już działką budowlaną zgodnie z art. 4 ustawy gospodarce nieruchomościami. Nie jest wartością jaką nabyła od Gminy w chwili zakupu przez co czuje się oszukana i pokrzywdzona. Sporna inwestycja niesie uciążliwości i ograniczenia w możliwości korzystania z lokalu, wynikające z obowiązujących przepisów prawa, przesłaniać będzie lokal i spowoduje ograniczenia w zakresie dostępu do światła słonecznego. Spowoduje również ponadnormatywne uciążliwości w zakresie emisji zanieczyszczeń powietrza.

W odpowiedzi na skargę W. D. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.

Pismem z dnia 31 lipca 2013 r. precyzując i uzupełniając skargę skarżąca wniosła o uchylenie tak zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ja decyzji organu I instancji zarzucając, że zapadły one z naruszeniem art. 7 i 77 k.p.a., tj. bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, jak też z naruszeniem art. 28 Prawa budowlanego w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez ich wadliwą wykładnię przejawiającą się w nie uznaniu B. G. stroną postępowania. Wskazała także, że działka gruntu wydzielonego dla budynków nr [...], [...], [...] i [...] nie spełnia wymogów działki budowlanej, gdyż jej cechy uniemożliwiają prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków.

W niniejszym piśmie skarżąca podtrzymała także swoje stanowisko w kwestii niezgodnego z prawem podziału przyległego do budynków terenu podwórka oraz jego sprzedaży z pominięciem prawa pierwokupu.

W złożonym natomiast w dniu 10 września 2013 r. piśmie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz stwierdzenie nieważności poprzedzającej ją decyzji Starosty T. z dnia [...] r., podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Z kolei w piśmie z dnia 16 września 2013 r. pełnomocnik skarżącej, podtrzymując dotychczas artykułowane stanowisko podniósł, że w toku prowadzonego postępowania Wojewoda D. nie uwzględnił konieczności ochrony praw nabytych skarżącej (dostęp do istniejącej drogi, brak terenu zielonego) oraz kwestii ważności i prawidłowości nabycia przez spółkę nieruchomości pod planowaną inwestycję, a w konsekwencji posiadania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 z późn.zm.) kompetencje sądów administracyjnych w zakresie kontroli działalności administracji publicznej ograniczone zostały do oceny działalności tych organów pod względem zgodności z prawem. Działając w granicach przyznanych kompetencji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje zatem oceny prawidłowości zastosowania w postępowaniu administracyjnym przepisów obowiązującego prawa materialnego i procesowego oraz trafności ich wykładni. Dokonując czynności kontrolnych, Sąd zobowiązany jest uwzględnić stan faktyczny i prawny jaki istniał w chwili wydania zaskarżonej decyzji lub postanowienia. Należy też dodać, że w myśl przepisu art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn.zm.) Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, co oznacza, że ma prawo, a nawet obowiązek, wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze. W pierwszej kolejności kontroli Sądu podlega prawidłowość zastosowania w postępowaniu administracyjnym przepisów proceduralnych. Bezbłędne stosowanie przepisów procesowych wpływa bowiem na zasadność ustalenia stanu faktycznego w sprawie, a tylko należycie ustalony stan faktyczny sprawy pozwala ocenić trafność zastosowanych w danej sprawie norm prawa materialnego. Mając na uwadze tak zakreśloną kognicję Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził, że w niniejszej sprawie nie doszło do uchybień uprawniających do wyeliminowania z obrotu prawnego kwestionowanego rozstrzygnięcia.

Kontroli tutejszego Sądu podlegała decyzja Wojewody D. z dnia [...]r. (Nr [...]) umarzająca – z uwagi na brak po stronie wnoszącej odwołanie B. G. przymiotu strony - postępowanie odwoławcze od decyzji Starosty Powiatu T. z dnia [...] r. (Nr[...]), którą zatwierdzono projekt budowlany i udzielono na rzecz "T.-D." W. Ś. spółka jawna z siedzibą w T. pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami, garażami oraz stacją transformatorową przewidzianego do realizacji na działkach oznaczonych ewidencyjnie jako nr[...], nr[...], nr[...], AM-[...], obręb T. oraz budowę przyłącza wodociągowego i hydrantów, przyłączy kanalizacji, fragmentów przyłącza wodociągowego i gazociągów (usunięcie kolizji) wraz z budową zjazdów na działkach oznaczonych ewidencyjnie jako nr[...], nr[...], nr [...], AM-[...], obręb T.

Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej k.p.a.) organ odwoławczy wydaje decyzję, w której umarza postępowanie odwoławcze, gdy odwołanie zostało złożone przez podmiot do tego nie legitymowany, a zatem któremu nie przysługuje przymiot strony.

Stosownie do art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Decydującym więc kryterium uznania określonego podmiotu za stronę jest występowanie interesu prawnego albo obowiązku prawnego. Jednakże stwierdzenie, że interes lub obowiązek ma charakter prawny musi opierać się na przepisach prawa materialnego, czyli musi być wyprowadzone z prawa materialnego, to jest z konkretnej normy prawnej. Interes prawny powinien mieć przy tym charakter obiektywny, a nie wynikać z subiektywnego przekonania strony o jego naruszeniu, czy też samej woli prowadzenia określonego postępowania. Odróżnić też należy interes prawny od faktycznego, który występuje wówczas gdy dany podmiot jest co prawda bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy, jednak nie może tego poprzeć przepisami prawa, mogącymi stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji. W postępowaniu w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę strony postępowania należy ustalać uwzględniając treść art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2010, Nr 243, poz. 1623 ze zm.) będącego przepisem szczególnym w stosunku do ww. art. 28 k.p.a. Zgodnie z jego brzmieniem stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Przez obszar oddziaływania obiektu należy z kolei rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu (art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego). Zastosowanie znajdują tu zatem przepisy określające warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, przepisy z zakresu ochrony środowiska, ochrony zabytków, ochrony przyrody, prawa wodnego, zagospodarowania przestrzennego, jak też regulacje statuujące o konieczności poszanowania występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich. Wyznacznikiem bowiem dla określenia kręgu stron w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę jest art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego w powiązaniu z art. 5 ust. 1 pkt 9 tej ustawy nakazującym poszanowanie występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich przy projektowaniu oraz budowie obiektu budowlanego.

W postępowaniu administracyjnym w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę co do zasady przymiot strony przysługuje wspólnocie mieszkaniowej, którą – zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz.U. z 2000, Nr 80, poz. 903 ze zm.) tworzy ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości. Wspólnota mieszkaniowa może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozwana. Jeśli liczba lokali wyodrębnionych i niewyodrębnionych jest większa niż siedem wspólnota mieszkaniowa jest reprezentowana na zewnątrz przez zarząd wybrany przez właścicieli lokalu (art. 20 ust. 1 cyt. ustawy). Tym samym to właśnie zarząd wspólnoty jest podmiotem uprawnionym do reprezentowania wspólnoty w stosunkach zewnętrznych, odnoszących się do nieruchomości wspólnej. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że sprawą dotycząca nieruchomości wspólnej jest postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę, gdy nieruchomość objęta wspólnotą mieszkaniową znajduje się na obszarze oddziaływania planowanego obiektu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 4 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Go 24/13, CBOSA). Przyjęcie powyższego poglądu nie oznacza jednak automatycznie braku możliwości przypisania przymiotu strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę, właścicielowi lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość. Konieczne jest jednak wykazanie, że przymiot ten posiada niezależnie od występującej w jego imieniu wspólnoty, a zatem, że posiada prawnie chroniony interes prawny. Tym samym także członek wspólnoty mieszkaniowej, jeżeli wykaże swój indywidualny, własny interes prawny, może wystąpić jako strona zainteresowana w postępowaniu administracyjnym w sprawie, w której co do zasady występuje wspólnota. Uprawnienia wspólnoty mieszkaniowej i poszczególnego właściciela nie są bowiem wobec siebie konkurencyjne i nie wykluczają się wzajemnie. Ocenie organu podlega już jednak czy właściciel wyodrębnionej nieruchomości lokalowej był w stanie wykazać, iż doszło do negatywnego oddziaływania na jego nieruchomość, poprzez dopuszczenie do realizacji określonych robót budowlanych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2383/10, CBOSA).

Odnosząc powyższe do realiów niniejszej sprawy należy przede wszystkim zauważyć, że skarżącej przysługuje prawo własności lokalu mieszkalnego w budynku przy ul. B. [...] w T., który to znajduje się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji. Z przysługującym prawem własności lokalu mieszkalnego związany jest udział w prawie własności nieruchomości gruntowej, a właściciele mieszkań w tymże budynku tworzą dużą wspólnotę mieszkaniową, do reprezentowania której uprawniony jest zarząd. Tym samym nie budzi wątpliwości, że w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami, garażami oraz stacją transformatorową przewidzianego do realizacji na działkach oznaczonych ewidencyjnie jako nr[...], nr[...], nr[...], AM-[...], obręb T. wraz z budową przyłącza wodociągowego i hydrantów, przyłączy kanalizacji, fragmentów przyłącza wodociągowego i gazociągów (usunięcie kolizji) oraz budową zjazdów na działkach oznaczonych ewidencyjnie jako nr [...], nr [...], nr[...], AM-[...], obręb T. prawo strony przysługuje Wspólnocie Mieszkaniowej przy ulicy B.[...]. Nie można już jednak uznać, że obok wspomnianej Wspólnoty przymiot strony przysługuje również skarżącej, gdyż realizacja objętego zamiarem inwestycyjnym przedsięwzięcia nie będzie ingerować w wykonywane przez nią prawo własności do lokalu. Jak bowiem słusznie zauważył Wojewoda D. niniejszy lokal nie zostanie objęty żadnymi kwalifikowanymi ograniczeniami w użytkowaniu, a sam fakt realizacji budynku mieszkalnego w bliskiej odległości budynku oraz związane z tym konsekwencje - wzmożenie ruchu samochodowego, brak terenu zielonego i rekreacyjnego czy też zmniejszenie miejsc parkingowych – nie stanowi podstawy aktualizacji interesu właściciela lokalu mieszkalnego. Niemniej jednak nadmienić należy, że z części opisowej projektu budowlanego wynika, iż łącznie na terenie inwestycji zaprojektowano 54 miejsca postojowe, na kondygnacji – 1 zaprojektowani garaż z 38 miejscami postojowymi dla mieszkańców, 14 - dla obsługi lokali handlowych i usługowych - zlokalizowano w garażach na parterze, a 2 - przeznaczone dla osób niepełnosprawnych - zlokalizowano na terenie działki. Ponadto z analizy sporządzonego projektu budowlanego wynika, że należący do skarżącej lokal mieszkalny nie zostanie objęty ponadnormatywnym oddziaływaniem planowanej inwestycji, w tym nie zostaną naruszone normy dotyczące przesłaniania i dostępu światła dziennego określonych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Źródła interesu prawnego odwołującej się nie może również stanowić podnoszony przez stronę skarżącą argument względem niezgodnego z prawem nabycia nieruchomości pod planowaną inwestycję i związanego z tym prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, gdyż jako dotyczący kwestii wspólnej nieruchomości leży w gestii zarządu Wspólnoty, który jest uprawniony do reprezentowania interesów całej Wspólnoty. Jak już bowiem wspomniano zasadą jest, iż członkowie wspólnoty w sprawach jej dotyczących nie występują samodzielnie. W przypadku skarżącej zasadność niniejszego zarzutu podlegałaby ocenie wyłącznie po uprzednim uznaniu ją za stronę postępowania, a zatem stwierdzeniu, że posiada indywidulany, realny i zobiektywizowany interes prawny, uprawniający ją do występowania w niniejszej sprawie obok Wspólnoty Mieszkaniowej. Tymczasem w realiach rozpoznawanej sprawy brak jest podstaw do uznania, iż planowana inwestycja godzi w indywidualny interes prawny skarżącej oraz przepis prawa, który upoważnia ją do występowania w sprawie jako strona. Dla uznania powyższego nie jest wystarczający sam fakt bycia właścicielem jednego z wyodrębnionych lokali w budynku. Stwierdzony brak przymiotu strony uniemożliwiał z kolei uzyskanie w postępowaniu odwoławczym rozstrzygnięcia merytorycznego, chociażby nawet złożone przez taki podmiot odwołanie zawierało trafną argumentację merytoryczną.

W ocenie Sądu – wbrew twierdzeniom skarżącej - nie okazały się także zasadne zarzuty naruszenia prawa procesowego, a dokładniej art. 7 i 77 k.p.a., mające na celu ustalenie prawdy materialnej, poprzez zebranie i rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, który następnie powinien znaleźć swój wyraz w uzasadnieniu decyzji, sporządzonym stosownie do art. 107 § 3 kpa. W realiach niniejszej sprawy postępowanie zostało bowiem przeprowadzone w sposób prawidłowy, a podjętej decyzji nie można zarzucić wadliwości, uzasadniającej jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. W sposób należyty wyjaśniono okoliczności stanu faktycznego oraz dokonano prawidłowego ustalenia mającej zastosowanie normy. Natomiast sporządzone uzasadnienie wyjaśnia podstawę prawną przyjętego rozstrzygnięcia w sposób wyczerpujący, tak aby strony mogły zrozumieć przesłanki i argumenty, którymi organ kierował się przy załatwianiu sprawy, nie naruszając tym samym wyrażonej w art. 11 kpa zasady przekonywania. W konsekwencji zaś uznać wypada, iż umorzenie postępowania odwoławczego w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym było zasadne.

Konkludując, uznać należy, iż w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynika sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy też innego naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko takie uchybienia uprawniają sąd administracyjny do wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwego aktu administracyjnego. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd - na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - oddalił skargę. O przyznaniu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej adwokatowi ustanowionemu z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 cyt. ustawy w związku z art. 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163 poz, 1348 ze zm.).