Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1012/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-10-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariusz Kotulski Sędziowie: WSA Agnieszka Nawara- Dubiel (spr.) WSA Iwona Niżnik- Dobosz Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2015 r. sprawy ze skargi A.K. na decyzję nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 21 listopada 2014 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 14 października 2014 r., znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. nakazał inwestorom J.K. i A.K. "wykonanie rozbiórki obiektu budowlanego - budynku gospodarczego o wymiarach w rzucie 2,95 m x 3,80 m i wysokości 4,70 m posadowionego na działce nr [...] obr. [...] w granicy z działką [...] , a wykonanego bez wymaganego art. 30 ust. 1 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane zgłoszenia właściwemu organowi architektoniczno-budowlanemu." Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 49b ust. 1 w zw. z art. 80 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 poz 1409 ze zm.) - dalej "u.p.b.".

Decyzję wydano w następującym stanie faktycznym.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. (dalej PINB) dnia 24 kwietnia 2007 r. wszczął z urzędu postępowanie "w sprawie zgodności prowadzenia robót budowlanych ze zgłoszeniem z dnia 8.09.2006 r., znak: [...] ", o czym zawiadomił strony postępowania pismem z dnia 25 czerwca 2007 r. znak: [...] (k. [...] ).

Przed wszczęciem postępowania organ I instancji w dniu 15 maja 2007 r. przeprowadził oględziny na działce nr [...] w M. sporządzając z nich protokół wraz z dokumentacją fotograficzną (k [...] ).

Do akt sprawy włączono także uwierzytelnione kserokopie akt Starosty M. znak: [...] dotyczących zgłoszenia zamiaru budowy wiaty drewnianej na działce nr [...] w M. (k. nr [...] ).

Decyzją z dnia 30 lipca 2007 r. organ I instancji umorzył postępowanie w oparciu o art. 105 § 1 k.p.a. (k. 34 akt PINB). Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. (dalej WINB) po rozpatrzeniu odwołania K. i J.S. uchylił powyższą decyzję, a sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia (decyzja z dnia 2 października 2007r., znak: [...] ).

Ponownie rozpatrując przedmiotową sprawę PINB w dniu 11 marca 2008 r. przeprowadził oględziny, w trakcie których stwierdził: "Na działce nr [...] posadowiony jest obiekt budowlany o konstrukcji drewnianej składającej się ze słupków drewnianych posadowionych na fundamentach betonowych punktowych, więźby drewnianej dwuspadowej, przykrytej blachą trapezową. Obiekt posiada wypełnienie z desek pomiędzy słupkami od strony południowej i północnej oraz wypełnienie z desek (...) od strony wschodniej. Od strony południowej znajduje się otwór okienny, a od strony wschodniej otwór drzwiowy. Obiekt od strony zachodniej przylega do istniejącego budynku gospodarczego. Obróbka blacharska dachu przedmiotowego obiektu jest przytwierdzona do ściany istniejącego budynku gospodarczego. Konstrukcja przedmiotowego obiektu (zarówno słupy jak i więźba dachowa nie jest przytwierdzona do ściany budynku gospodarczego - stanowi konstrukcje niezależną (...) Elementy stężające konstrukcje to belki oraz miecze". Zgodnie z pomiarami wykonanymi podczas oględzin obiekt posiada wymiary 3,83 x 2,95 m. Do protokołu dołączono szkic sytuacyjny oraz dokumentację fotograficzną (k.[...] ).

Decyzją z dnia 25 lipca 2008 r. znak: [...] , organ I instancji na podstawie art. 49b ust. 1 u.p.b. odmówił "Inwestorowi - P.P. J. i A.K. - nakazania wykonania rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego na podstawie zgłoszenia z dnia 18.09.2006 roku znak: [...] ". Po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez K. i J.S. WINB decyzją z dnia 16 stycznia 2008r., znak: [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Ponownie prowadząc postępowanie organ I instancji uzupełnił akta sprawy o wypis z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla działki nr [...] obręb [...] położonej w obszarze Z. w M. (k. [...] akt PINB).

Następnie, w dniu 30 czerwca 2009 r., PINB wydal decyzję, znak: [...] , którą działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 u.p.b., nakazał "Inwestorowi P.P. J. i A.K. wykonanie rozbiórki części obiektu budowlanego wybudowanego na podstawie zgłoszenia z dnia 18.09.2006 roku znak [...] tj.: przegrody budowlane pomiędzy słupami od strony południowej, północnej i wschodniej wraz z zamontowanymi drzwiami" (k [...] ). WINB po rozpatrzeniu odwołania K. i J.S. , J. i A.K. oraz R. i z.G. decyzją z dnia 18 stycznia 2010 r. znak: [...] uchylił w/w decyzję PINB i na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 u.p.b. nałożył na "P.P. J. i A.K. obowiązek wykonania robót budowlanych polegających na rozbiórce przegród budowlanych pomiędzy słupami od strony południowej, północnej i wschodniej wraz z zamontowanymi drzwiami drewnianego budynku gospodarczego wybudowanego na działce nr [...] obręb [...] , na podstawie zgłoszenia z dnia 18 września 2006 roku, znak: [...] , w terminie do dnia 30 kwietnia 2010r" (k. [...] akt PINB). Skarga skierowana do WSA w Krakowie na w/w decyzję została odrzucona postanowieniem z dnia 31 maja 2010 r. sygn. akt II SA/Kr 445/10. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 25 listopada 2011 r. znak: [...] stwierdził nieważność decyzji WINB z dnia 18 stycznia 2010 r. znak: [...]

Z uwagi na powyższe WINB ponownie przeprowadził postępowanie odwoławcze, w toku którego postanowieniem z dnia 11 czerwca 2012 r. nr [...] znak: [...] zlecił PINB uzupełnienie materiału dowodowego "poprzez przeprowadzenie dodatkowej kontroli/oględzin obiektu budowlanego na działce nr [...] obręb [...] (...), mających na celu aktualizację stanu faktycznego sprawy, oraz sporządzenie protokołu z w/w czynności, a także dokumentacji fotograficznej przedmiotu postępowania" (k. nr [...] ). W związku z powyższym PINB w dniu 20 czerwca 2012 r. przeprowadził oględziny na działce nr [...] obr. [...] , sporządzając z nich protokół, szkic sytuacyjny oraz dokumentację fotograficzną (k. [...] akt PINB). Następnie WINB w dniu 8 listopada 2012 r. wydał decyzję nr [...] znak: [...] , którą uchylono zaskarżoną decyzję w całości i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji (k. [...] ).

Organ I instancji ponownie prowadząc postępowanie w przedmiotowej sprawie, przeprowadził kolejne oględziny w dniu 10 kwietnia 2013r., które potwierdziły dotychczasowe ustalenia PINB. Do protokołu oględzin dołączono dokumentację fotograficzną (k. [...] akt PINB). Natomiast w dniu 6 czerwca 2013 r. przeprowadzono na w/w działce kontrolę, w trakcie której dokonano uzupełniających pomiarów przedmiotowego obiektu, zgodnie ze szkicem sporządzonym na kopi mapy sytuacyjno-wysokościowej (k. [...] ).

Postanowieniem z dnia 7 czerwca 2013 r. znak: [...] organ I instancji działając na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 u.p.b. wstrzymał inwestorom prowadzenie robót budowlanych oraz nałożył obowiązek przedłożenia w terminie do 30 września 2013 r. stosownych dokumentów (k. [...] ).

Następnie organ I instancji wydał w dniu 13 grudnia 2013 r. decyzję znak: [...] którą nakazano "Inwestorowi P.P. J. i A.K. wykonanie rozbiórki obiektu budowlanego -budynku gospodarczego posadowionego na działce nr [...] obr. [...] , a wykonanego niezgodnie z dokonanym zgłoszeniem do Starosty M. z dnia 18 września 2006r., znak: [...] " (k. [...] akt PINB). WINB po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia 23 maja 2014 r. nr [...] znak: [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji (akta PINB znak: [...] ).

Ponownie rozpatrując przedmiotową sprawę PINB uzupełnił materiał dowodowy o treść uchwały Rady Miejskiej w M. z dnia 23 kwietnia 2014 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru w mieście M. pn. Z. wraz z sołectwem C. (akta PINB [...] ).

Postanowieniem z dnia 29 września 2014 r. znak [...] organ I instancji uchylił postanowienie własne z dnia 7 czerwca 2013 r. znak: [...] (akta PINB k. nr [...] ).

Następnie PINB wydał decyzję z dnia 14 października 2014 r., znak: [...]

Odwołanie od tej decyzji złożyli J. i A.K. Zwrócili uwagę, że trwające od ośmiu lat zaangażowanie w obiekt o powierzchni 10 m2 wszystkich szczebli nadzoru budowlanego, koszty oględzin, decyzji i korespondencji już dawno przekroczyły wartość zrealizowanego obiektu. Ponadto w odwołaniu podniesiono, że jedyną różnicą pomiędzy zgłoszeniem a realizacją obiektu jest to, że w zgłoszeniu nie zabudową miała być ściana północna, natomiast w realizacji ta ściana została zabudowana, a otwarta pozostała ściana wschodnia. Nie są w niej zamontowane żadne drzwi, lecz jest odeskowany otwór wejściowy. Całość odeskowania nie stanowi żadnego elementu nośnego, lecz jedynie element estetyczny i osłonowy, przeciwwietrzny i przeciwdeszczowy, bowiem wiata stanowi skład drewna kominkowego oraz sprzętu do pielęgnacji ogrodu. Są to cienkie deski boazeryjne o grubości 20 mm. Od strony południowej znajduje się otwór doświetlający, a nie okno ujęte w zgłoszeniu. Pozostałe parametry obiektu zostały od początku uznane za zgodne ze zgłoszeniem.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 21 listopada 2014 r., znak [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (jednolity tekst z 2013 r.- Dz. U. poz. 267 z późn. zm., dalej k.p.a.) oraz art. 48 ust. 1, art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że dokonał powtórnego rozpatrzenia sprawy w granicach zakreślonych przez postępowanie pierwszoinstancyjne, opierając się na aktach sprawy znak: [...] (liczących 295 kolejno ponumerowanych kart) oraz aktach znak: [...] (liczących 60 kolejno ponumerowanych kart).

Przedmiotem postępowania jest budowa budynku gospodarczego konstrukcji drewnianej, ściany południowa i północna z wypełnieniem z desek, ściana wschodnia z otworem drzwiowym, od strony zachodniej zlokalizowanego od strony istniejącego budynku gospodarczego, z dachem dwuspadowym krytym blachą, o wymiarach (najdłuższe ściany) 3,80 m x 2,95 m, powierzchni zabudowy 11,21 m2, na działce nr [...] obr. [...] (k. nr [...] ). Inwestorem przedmiotowej budowy są J. i A.K. właściciele działki nr [...] obr. [...] w M. . Stronami postępowania są również R. i Z.G. oraz K. i J.S. jako właściciele nieruchomości sąsiadujących bezpośrednio z terenem spornej inwestycji (k. [...] ). Zdaniem WINB krąg stron postępowania został ustalony prawidłowo i pozostaje tożsamy w postępowaniu odwoławczym.

Na wstępie przywołano przepisy prawa budowlanego tj. art. 28, art. 29 ust. 1 pkt 2 oraz. 30 ust. 1 pkt 1. Dalej organ wskazał, że w dniu 18 września 2006 r. dokonali zgłoszenia budowy, w ustawowym terminie Starosta M. nie wniósł sprzeciwu. W zgłoszeniu inwestorzy wskazali, że ich zamiarem jest budowa wiaty otwartej od strony północnej, tzn. nie posiadającej od tej strony ściany pełnej ani otworu drzwiowego, oddalonej o 20 cm od istniejącego na tej samej działce budynku gospodarczego.

W ocenie WINB w/w zgłoszenie nie dawało skarżącym podstaw do wybudowania obiektu stanowiącego przedmiot niniejszego postępowania. W rzeczywistości inwestorzy wykonali budynek gospodarczy zlokalizowany bezpośrednio przy istniejącym budynku gospodarczym, o innych wymiarach niż zgłaszany.

W tym miejscu należy wyjaśnić, że co do zasady skuteczne zgłoszenie w trybie art. 30 u.p.b. powoduje, że inwestor jest zobowiązany wykonać roboty budowlane zgodnie z jego treścią. Natomiast gdy roboty budowlane prowadzone są zgodnie z dokonanym zgłoszeniem, lecz samo zgłoszenie nie było prawidłowe np. organ administracji architektoniczno - budowlanej przyjął na zgłoszenie budowę obiektu, który w istocie wymagał uzyskania pozwolenia na budowę, to w takim przypadku organ nadzoru jest zobligowany do przeprowadzenia w stosunku do tego obiektu postępowania naprawczego w trybie art. 50 -51 u.p.b. Nie można bowiem stawiać inwestorowi zarzutu, że dopuścił się samowoli budowlanej i prowadzić w stosunku do niego postępowania na podstawie przepisów 48 u.p.b., w sytuacji nieprawidłowego działania organu administracji architektoniczno - budowlanej. Jednak zaznaczyć należy, że postępowanie prowadzone w trybie art. 50-51 ustawy Prawo budowlane może być tylko w takiej sytuacji, gdy inwestor wykona obiekt zgodny ze zgłoszeniem. Natomiast gdy roboty budowlane są prowadzone niezgodnie z dokonanym zgłoszeniem, ale samo zgłoszenie było prawidłowe tj. organ prawidłowo przyjął zgłoszenie, natomiast inwestor realizuje inny obiekt, w takiej sytuacji należy przeprowadzić postępowanie w trybie art. 48 - 49b u.p.b. Jeżeli bowiem inwestor ma zamiar wykonania innych robót niż określone w zgłoszeniu to jest on zobowiązany do dokonania nowego zgłoszenia bądź uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Ustawa Prawo budowlane nie przewiduje możliwości wdrożenia postępowania naprawczego w odniesieniu do obiektów zrealizowanych niezgodnie z dokonanym przez inwestora zgłoszeniem. Procedura zgłoszenia zamiaru budowy jest procedurą uproszczoną, zastępującą postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę w przypadku budowy nieskomplikowanych obiektów. Od inwestora nie wymaga się np. tworzenia projektu budowlanego (jak w przypadku pozwolenia na budowę), wystarczy bowiem do zgłoszenia w zależności od potrzeb dołączyć np. odręczny szkic lub rysunek, który nie musi być sporządzony przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia (art. 30 ust. 2 u.p.b.). W procedurze tej organ administracji architektoniczno - budowlanej działa niejako w zaufaniu do inwestora wyrażając tzw. "milczącą zgodę" na budowę zgłaszanego obiektu. Przepisy nie wprowadzają również konieczności "odbioru" wykonanej inwestycji. Zatem, w sytuacji, gdy inwestor zamierza zrealizować inny obiekt, niż uprzednio zgłoszony nic nie stoi na przeszkodzie, by dokonał nowego zgłoszenia. Tym samym, gdy inwestor dokona istotnych modyfikacji, zmian w trakcie budowy w zgłaszanym obiekcie, de facto realizuje nowy obiekt budowlany.

W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z samowolą budowlaną, bowiem dokonane przez skarżących zgłoszenie dotyczyło innego obiektu niż ten, który został faktycznie wybudowany. Przedmiotowa inwestycja - budynek gospodarczy jako wymieniony w art. 29 u.p.b. wymagał uprzedniego zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Tymczasem, inwestor nie legitymuje się zgłoszeniem zamiaru budowy przedmiotowego budynku gospodarczego, bowiem dokonane w 2006 r. zgłoszenie obejmowało inny obiekt, tj. obiekt o innych parametrach, a także innego rodzaju. Inwestor zgłosił zamiar budowy "wiaty", a zrealizował budynek gospodarczy. Na marginesie należy w tym miejscu zauważyć, iż ustawodawca w treści art. 29 ust. 1 pkt 2 u.p.b. dokonał wyraźnego rozróżnienia obiektów na budynki gospodarcze i wiaty. Zgodnie zaś z postulatem racjonalnego prawodawcy i podstawowymi zasadami reguł wykładni językowej tekstu aktu normatywnego (w tekście prawnym co do zasady dwa różne pojęcia odnoszą się do dwóch różnych desygnatów) nie można uznać aby zgłoszenie przez inwestora zamiaru budowy wiaty było tożsame ze zgłoszeniem budowy budynku gospodarczego.

Ustawodawca w art. 49b ust. 2 u.p.b. "...zobowiązuje do badania, czy budowa zrealizowana jest zgodna z przepisami, w szczególności o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, i czy możliwe jest doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. Jeżeli tak, to właściwy organ jest zobowiązany do wszczęcia postępowania legalizacyjnego. (...) Nakaz rozbiórki może być orzeczony dopiero wówczas, gdy okaże się, że nie ma prawnych możliwości legalizacji" (Prawo budowlane. Komentarz, red. Niewiadomski Z., Warszawa 2006, s. 494). Przesłanki legalizacji samowoli budowlanej szczegółowo określają przepisy ustępu 2 przywołanego artykułu ustawy Prawo budowlane i obejmują:

← zgodność z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo, w przypadku jego braku, ostatecznej, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu

← brak naruszenia przepisów, w tym zwłaszcza techniczno-budowlanych w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem.

Spełnienie wskazanych przesłanek art. 49b u.p.b. powoduje, że organ nadzoru budowlanego powinien, w drodze postanowienia skierowanego do inwestora, rozpocząć procedurę legalizacyjną. Niespełnienie jednej z powyższych przesłanek skutkuje koniecznością wydania przez organ nadzoru budowlanego decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wzniesionego obiektu.

W ocenie organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie nie zaistniały przesłanki pozwalające na wszczęcie procedury legalizacyjnej, co prawidłowo w zaskarżonej decyzji wykazał organ I instancji.

Bezspornym jest, iż przedmiotowy obiekt jest zgodny z przepisami o planowaniu przestrzennym. Obiekt ten jest zlokalizowany w jednostce strukturalnej oznaczonej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego symbolem 1 MU, w § 11 uchwały Rady Miejskiej w M. z dnia 23 kwietnia 2014 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru w mieście M. pn. Zarabie wraz z sołectwem C. , wskazano, iż możliwa jest, jako przeznaczenie uzupełniające, lokalizacja budynków gospodarczych (akta [...] ).

Niemniej jednak przedmiotowy obiekt narusza przepisy techniczno-budowlane, co uniemożliwia jego legalizację. Zgodnie z treścią § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. nr 76, póz. 690 z późn. zm., dalej r.w.t.) obiekty budowlane lokalizuje się co do zasady w odległości nie mniejszej niż 4 m - w przypadku ścian z otworami okiennymi lub drzwiowymi i 3 m w przypadku ścian bez otworów, od granicy z sąsiednią działką budowlaną. Od powyższej zasady ustawodawca przewidział wyjątki. W/w rozporządzenie przewiduje możliwość sytuowania budynku ścianą bez otworów okiennych w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (§ 12 ust. 2 r.w.t). Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla terenu, na którym zlokalizowany jest przedmiotowy budynek gospodarczy, nie zawiera takich zapisów. Z kolei w § 12 ust. 3 pkt 4 przewiduje "sytuowanie budynku gospodarczego i garażu o długości mniejszej niż 5,5 m i o wysokości mniejszej niż 3 m bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości nie mniejszej niż 1,5 m ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych". Przedmiotowy budynek gospodarczy nie może skorzystać z powyższego wyłączenia od generalnej zasady wyrażonej w § 12 ust 1 r.w.t., bowiem jego wysokość przekracza 3 m. Nadto jego lokalizacja narusza przepisy przeciwpożarowe - § 272 ust. 3 r.w.t. - "budynek usytuowany bezpośrednio przy granicy działki powinien mieć od strony sąsiedniej działki ścianę oddzielenia przeciwpożarowego o klasie odporności ogniowej".

Zatem, zgodnie z treścią art. 49b u.p.b. z uwagi na to, iż budowa narusza przepisy techniczno-budowlane nie jest możliwa legalizacja przedmiotowego budynku, a organ nadzoru budowlanego zobowiązany był do nakazania jego rozbiórki.

Odnosząc się do zarzutów odwołania WINB poinformował, iż w kwestii dotyczącej oceny dokonanego przez skarżących zgłoszenia jak i stwierdzenia, że wybudowany przez inwestorów obiekt jest budynkiem gospodarczym odniósł się wyczerpująco w uzasadnieniu niniejszej decyzji.

Powyższą decyzję zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie A.K. , zarzucając jej

1. obrazę przepisu art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane w związku z art. 49b tejże ustawy w związku z art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2003 Nr 80 poz. 718) poprzez błędne zastosowanie tego pierwszego;

2. błędne ustalenie, że przedmiotowy obiekt jest budynkiem a nie wiatą;

3. nie odniesienie się przez organ administracji do zarzutu A.K. , stawianego w toku wcześniejszych postępowań, iż przedmiotowa wiata od strony wschodniej nie posiada drzwi, a otwór oraz, że gotowy jest w ogóle od tej strony usunąć przegrody;

4. pominięcie, że w zgłoszeniu zamiaru budowy przedmiotowej wiaty, w dołączonym szkicu ściana wschodnia cała była przesłonięta, co nie budziło wątpliwości organów administracji;

5. sprzeczność wewnętrzną uzasadnienia zaskarżonej decyzji, która świadczy o nienależytym zbadaniu jej przedmiotu i adekwatnych do sytuacji przepisów prawa powszechnie obowiązującego.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że zaskarżona decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. jest niesłuszna o czym świadczy sama komparycja tegoż aktu i powołanie się, za organem I instancji, na przepis art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane (dalej p.b.).

Bezsporne było w sprawie, że zarówno pierwotne zgłoszenie, jak i wiata faktycznie wykonana podlegały zgłoszeniu (zamiar ich budowy) właściwemu organowi, a nie było i nie jest wymagane zezwolenie na budowę. W takim stanie faktycznym art. 48 ust. 1 p.b. nie może mieć zastosowania, skoro przepis ten w swojej hipotezie odnosi się do sytuacji, kiedy wymagane jest pozwolenie na budowę. Takie procedowanie przez organy administracji tym bardziej, dziwi, że organ odwoławczy zdaje się wiedzieć o przepisie art. 49b p.b., który jest przywołany chociażby na str. 3 uzasadnienia zaskarżonej decyzji.

Jedynie na marginesie należy zauważyć, że nawet gdyby brak było wyraźnie uregulowanej procedury legalizacyjnej obiektu podlegającego zgłoszeniu, to i tak koniecznym byłoby wskazanie konkretnej normy prawnej dającej kompetencje organowi administracji do nakazania rozbiórki takiego obiektu, co jest daleko idącą ingerencją w prawo własności.

Uzasadnienie zaskarżonej decyzji w zakresie relewantnych przepisów prawa jest bardzo oględne, a przywoływanie stanowiska Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 7 października 2007 r. chybione, jako nie mogące być podstawą decyzji indywidualnej, jak i z powodu swojej nieaktualności.

Artykuły 50-51 p.b mają szersze zastosowanie, niż to przyjął organ odwoławczy.

Przede wszystkim jednak zgodnie z przepisem art. 7 ust. 2 Ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz zmianie niektórych ustaw, art. 49b p.b. ma zastosowanie również do postępowań niezakończonych ostateczną decyzją przed wejściem w życie tego przepisu. Podkreślenia wymaga, że "wiatą" jest obiekt, którego zadaszenie konstrukcyjnie nie opiera się na ścianach, a słupach oraz nie ze wszystkich stron jest wydzielona z przestrzeni przegrodami. Należy podnieść, że terminem wiata posłużył się prawodawca między innymi w Rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Wodnej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie czy też Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 10 września 1998 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budowle kolejowe i ich usytuowanie. W obu tych aktach nie stwierdzono, że wiaty te mogą mieć przegrody, ścianki, bowiem to wynika z samego użycia słowa "wiata". Powszechnie wiadomym jest, że takie konstrukcie zazwyczaj mają z trzech stron przegrody, ścianki, a zdarza się, że i z czterech, z tym, że od strony drogi jest otwór wejściowy i nie ma zamontowanych drzwi, co nie budzi wątpliwości o zgodność z obowiązującymi przepisami.

Dalej należy podnieść, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (str. 4) organ odwołuje się do przepisu § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, stwierdzając między innymi, że "obiekty budowlane lokalizuje się co do zasady(...)", w sytuacji kiedy przepis ten posługuje się terminem "budynek". Dodać należy, że na tej samej stronie, powyżej organ odwoławczy wyjaśnia, że "wiata" to nie "budynek gospodarczy". Tak więc błędne stosowanie przepisów w tym zakresie wynika z nieprawidłowego ustalenia, że przedmiotowy obiekt jest budynkiem a nie wiatą. Skarżący podnosił uprzednio, że od wschodniej ściany nie ma drzwi, jak to przyjmuje organ.

Ponadto organy błędnie przyjęły, jak to wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, że z chwilą przeprowadzenia prac zmieniających charakter wiaty w budynek, jedyną możliwością prawną jest nakazanie rozebrania obiektu w razie niespełniania warunków właściwych dla budynku, a nie nakazanie do prowadzenia obiektu do stanu zgodnego z normami, skoro nie dotyczą one wiaty nie będącej budynkiem.

Wykładnia przepisu § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie jest błędna bowiem organ niesłusznie przyjmuje, że koniecznym jest zapis miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego artykułujący wprost możliwość sytuowania budynków na granicy działek, podczas gdy przepis posługuje się formułowaniem "wynika z planu". W braku rozstrzygnięcia w planie tej kwestii, z uwagi na to, że jest to akt miejscowego prawa powszechnie obowiązującego kształtujący zakres prawa własności, brak podstaw o wykładni uniemożliwiającej stosowanie § 12 przywołanego powyżej rozporządzenia.

Z uwagi na powyższe, a w szczególności na błędne zastosowanie art. 48 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane, zaskarżona decyzja winna zostać uchylona.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2012 poz.270 ze zmianami), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związany granicami skargi (art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 ustawy uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Oceniając legalność zaskarżonej decyzji należy wskazać, iż organy nadzoru budowlanego zgromadziły pełny materiał dowodowy i ustaliły stan faktyczny sprawy w następstwie jego wszechstronnej oceny. Tym samym należycie wywiązały się z obowiązków nałożonych przepisami rządzącymi gromadzeniem i oceną materiału dowodowego (art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a.).

Zasadniczy spór w sprawie sprowadza się do zarzucanego przez skarżących błędnego ustalenia przez organy, że przedmiotowy obiekt jest budynkiem gospodarczym a nie wiatą.

Nie ulega wątpliwości, iż skarżący dokonali w 2006 r. zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno - budowlanej zamiaru realizacji inwestycji polegającej na budowie "wiaty drewnianej nie ocieplanej, bez trwałej podmurówki o pow. 10m 2 na narzędzia, bez żadnych instalacji" na działce [...] . Wiata miała mieć kształt nieregularnej litery L, o wymiarach 2,7 m x 3,8 m, o wysokości 4 m. W zgłoszeniu przedstawiono nadto, że elewacja wschodnia będzie pełna (wypełnienie z desek), elewacja północna będzie otwarta, elewacja południowa będzie wypełniona deskami i będzie się w niej znajdował otwór "okienny". Na dołączonej do zgłoszenia mapie sytuacyjno – wysokościowej na której skarżący wrysowali wiatę dopisano nadto, że odległość wiaty od ściany istniejącego budynku gospodarczego będzie wynosić 20 cm. Wiata miała się znajdować w granicy działek [...] (na co skarżący przedstawili zgodę sąsiadów) oraz działki [...] (własności K. i J.S. ).

Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt. 2 ustawy prawo budowlane (według stanu prawnego na czas dokonywania zgłoszenia) pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, wiat i altan oraz przydomowych oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 25 m2, natomiast budowa wiaty wymagała zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno – budowlanej (art. 30 ust. 1 pkt 1 tejże ustawy). Tym samym skarżący uczynili zadość wymaganiom stawianym przez prawo. Organ nie wniósł sprzeciwu od tak dokonanego zgłoszenia.

Gdyby skarżący wybudowali obiekt zgodny ze zgłoszeniem, rzeczywiście nie byłoby podstaw do zastosowania trybu legalizacji wynikającego z art. 49b ustawy prawo budowlane. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż wykonanie robót budowlanych w następstwie skutecznie dokonanego zgłoszenia uniemożliwia stosowanie w sprawie przepisu art. 49b ustawy prawo budowlane, choć nie wyklucza możliwości zastosowania trybu przewidzianego w przepisach art. 50 i art. 51 tej ustawy, w szczególności w sytuacji wadliwego niewniesienia przez organ architektoniczno - budowlany sprzeciwu od zgłoszenia robót budowlanych naruszającego przepisy. Tym samym zrealizowanie inwestycji w następstwie zgłoszenia, w odniesieniu do którego nie został wniesiony sprzeciw, nie stanowi skutecznej bariery dla możliwości prowadzenia postępowania legalizacyjnego uregulowanego w przepisach art. 50 i art. 51 ustawy prawo budowlane.

Jednakże jak wynika z ustaleń poczynionych przez organy, powstał jednak inny obiekt niż zgłoszony. Obiekt ma zgodnie ze zgłoszeniem kształt nieregularnej litery L, o wymiarach nieco odbiegających od zgłoszenia (według różnych protokołów kontroli są to wymiary od 2,85 cm do 3,0 m x 3,8 m - w miejsce 2,7 m x 3,8 m). Wysokość powstałego obiektu jest wyższa niż zgłoszona i wynosi 4,7 m w miejsce 4m. Nadto obiekt nie zachowuje 20 cm odstępu od ściany istniejącego wcześniej budynku gospodarczego, ale przylega do niego bezpośrednio; usytuowany jest w granicach sąsiednich działek. Elewacja południowa jest wypełniona deskami i znajduje się w niej otwór "okienny" (pierwotnie było tam zamontowane okno – co wynika z dokumentacji fotograficznej wykonanej przy protokole kontroli z 11 marca 2008r., które następnie zostało wymontowane co wynika z dokumentacji fotograficznej wykonanej przy protokole kontroli z dnia 20 czerwca 2012r.) Elewacja północna miała być elewacja pustą (odsłoniętą), natomiast obecnie jest wypełniona deskami. Elewacja wschodnia miała być elewacją pełną a obecnie częściowo wypełniona jest deskami. Pierwotnie zamontowane były w niej drzwi wejściowe – co również wynika z dokumentacji fotograficznej wykonanej przy protokole kontroli z 11 marca 2008r., które następnie zostały wymontowane- co wynika z dokumentacji fotograficznej wykonanej przy protokole kontroli z dnia 20 czerwca 2012 r. Obiekt posadowiony jest na fundamentach punktowych.

Zdaniem Sądu organ prawidłowo ustalił, że w miejsce wiaty powstał drewniany budynek gospodarczy, a dokonane przez skarżących zgłoszenie dotyczyło innego obiektu niż ten, który został faktycznie wybudowany.

Pojęcia wiaty nie definiuje ustawa prawo budowlane. Jej określenie znajduje się natomiast w załączniku do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB). (Dz.U. z 1999 nr 112 poz.1316 ze zm.), zgodnie z którym: "za szczególny rodzaj budynku uważa się wiatę, która stanowi pomieszczenie naziemne, nie obudowane ścianami ze wszystkich stron lub nawet w ogóle ścian pozbawione."

W orzecznictwie sądów administracyjnych wiaty określa się różnie: "Wiata składająca się z fundamentów, oraz dachu posadowionego na słupach i nieposiadająca ścian jest budowlą, a nie budynkiem, czy obiektem małej architektury. Za podstawowe cechy wiaty należy uznać wsparcie danej budowli na słupach, stanowiących podstawowy element konstrukcyjny, wiążący budowlę trwale z gruntem" (WSA w Gdańsku wyrok z 05.06.2013r. sygn. II SA/Gd 175/13), "wiatę można określić jako rodzaj budowli bez ścian, zwykle ze szklanym dachem" wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 marca 2012 r. sygn. VII SA/Wa 2476/11), "W świetle art. 3 pkt 2 i 3 oraz art. 29 ust.1 pkt 2 p.b. wiata składająca się z fundamentów, oraz dachu posadowionego na słupach i nieposiadająca ścian jest budowlą, a nie budynkiem, czy obiektem małej architektury. Za podstawowe cechy wiaty należy uznać wsparcie danej budowli na słupach, stanowiących podstawowy element konstrukcyjny, wiążący budowlę trwale z gruntem (Wyrok WSA w Krakowie z dnia 8 listopada 2010 r. sygn. II SA/Kr 973/10). Niewątpliwie wszystkie przywołane wyżej próby zdefiniowania wiaty, wskazują co najmniej jedną cechę wspólną – jest to budowla, która nie posiada co najmniej jednej ściany.

Natomiast w niniejszej sprawie mamy do czynienia z budynkiem – czyli takim obiektem budowlanym, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Przedmiotowa inwestycja - budynek gospodarczy jako wymieniony w art. 29 u.p.b. wymagał uprzedniego zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Prawidłowo organ też wskazał, że ustawodawca w treści art. 29 ust. 1 pkt 2 u.p.b. dokonał wyraźnego rozróżnienia obiektów na budynki gospodarcze i wiaty. Zgodnie zaś z postulatem racjonalnego prawodawcy i podstawowymi zasadami reguł wykładni językowej tekstu aktu normatywnego (w tekście prawnym co do zasady dwa różne pojęcia odnoszą się do dwóch różnych desygnatów) nie można uznać aby zgłoszenie przez inwestora zamiaru budowy wiaty było tożsame ze zgłoszeniem budowy budynku gospodarczego.

Zgodnie z art. 49b ust. 1 właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Nakaz rozbiórki poprzedzony być winien próbą legalizacji obiektu budowlanego – zgodnie z ust. 2 tego przepisu, co jest możliwe o ile budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (...) oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych.

Organ ustalił, że obiekt jest zgodny z przepisami o planowaniu przestrzennym, jako że zlokalizowany został w obszarze oznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego symbolem 1 MU, a w § 11 uchwały Rady Miejskiej w M. z dnia 23 kwietnia 2014 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru w mieście M. pn. Z. wraz z sołectwem C. , wskazano, iż możliwa jest, jako przeznaczenie uzupełniające, lokalizacja budynków gospodarczych.

Niemniej jednak przedmiotowy obiekt narusza przepisy techniczno-budowlane tj. § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. nr 76, póz. 690 z późn. zm., dalej r.w.t.). Usytuowanie obiektu nie jest zgodne ani z ust. 1 § 12 (obiekty budowlane lokalizuje się co do zasady w odległości nie mniejszej niż 4 m - w przypadku ścian z otworami okiennymi lub drzwiowymi i 3 m w przypadku ścian bez otworów, od granicy z sąsiednią działką budowlaną), ani z ust. 2 § 12 (możliwość sytuowania budynku ścianą bez otworów okiennych w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego – a mpzp nie zawiera takich zapisów), ani też z ust. 3 pkt. 4 § 12 (możliwość usytuowania budynku gospodarczego o długości mniejszej niż 5,5 m i o wysokości mniejszej niż 3 m bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości nie mniejszej niż 1,5 m ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych). Nadto organ prawidłowo ustalił, że lokalizacja budynku narusza przepisy przeciwpożarowe tj. § 272 ust. 3 przywołanego wyżej rozporządzenia. Zatem nie była możliwa legalizacja przedmiotowego budynku, a organ nadzoru budowlanego zobowiązany był do nakazania jego rozbiórki.

Odnosząc się do zarzutu skarżącego dotyczącego naruszenia "przepisu art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane w związku z art. 49b tejże ustawy w związku z art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2003 Nr 80 poz. 718) poprzez błędne zastosowanie tego pierwszego" wskazać należy, co następuje.

W podstawie prawnej decyzji organu I Instancji z dnia 14 października 2014r. jako materialnoprawna podstawa rozstrzygnięcia wskazany został przepis art. 49b ustawy prawo budowlane. W uzasadnieniu tej decyzji organ bezspornie powołuje się na tą właśnie podstawę prawną, cytując art. 49b (str. 6-7 decyzji) oraz omawiając przesłanki jego zastosowania. W podstawie prawnej zaskarżonej decyzji organu II Instancji, jako materialnoprawna podstawa rozstrzygnięcia, wskazany został rzeczywiście przepis art. 48 ust. 1 ustawy prawo budowlane. Jako podstawę procesową utrzymania w mocy decyzji organu I Instancji wskazano natomiast przepis art. 138 § 1 pkt. 1 Kpa. W uzasadnieniu tej decyzji organ II Instancji konsekwentnie powołuje art. 49b jako podstawę przyjętego rozstrzygnięcia, wskazując nawet wprost (str. 3 decyzji), że w takiej sytuacji jak w niniejszej sprawie nie można wobec inwestorów zastosować art. 48 ustawy prawo budowlane. Z tego względu usprawiedliwione jest stwierdzenie, że wskazany w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji przepis art. 48 ustawy prawo budowlane, jest oczywistą omyłką pisarską, gdyż z całokształtu treści decyzji organów obu instancji niewątpliwie wynika, że podstawą swoich rozstrzygnięć organy obu instancji uczynił przepis art. 49b ustawy prawo budowlane. Jest to oczywiście uchybienie, lecz nie takiego rodzaju, które miałoby wpływ na wynik sprawy, a tylko takie uchybienie daje podstawę do uchylenia decyzji administracyjnej przez sąd. Zdaniem Sadu uchybienie to nie powoduje także zarzucanej przez skarżącego wewnętrznej sprzeczności uzasadnienia zaskarżonej decyzji, które jest spójne i wyczerpujące.

Wobec powyższego skarga podlega oddaleniu na zasadzie art. 151 p.p.s.a.