Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 370/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2019-10-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 138 § 2
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 64a, art. 64b § 1, art. 151a
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski Sędziowie Sędzia WSA Robert Hałabis (sprawozdawca) Sędzia WSA Ewa Ibrom Protokolant Starszy asystent sędziego Małgorzata Olejowska po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 31 października 2019 r. sprawy ze sprzeciwu A. R. na decyzję Wojewody L. z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody L. na rzecz A. R. [...] zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) z tytułu zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r. (nr [...]) Wojewoda działając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. oraz art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2018 r. poz. 1382), po rozpatrzeniu odwołania wnioskodawczyni wymeldowania E. J. od decyzji Wójta [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r. (Nr [...]) w sprawie odmowy wymeldowania skarżącego A. R. z pobytu stałego pod adresem: ul. [...], [...] – uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, że w wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego, wszczętego na wniosek właściciela lokalu E. J., organ I instancji ustalił, iż A. R. nie opuścił trwale miejsca swojego zameldowania na pobyt stały. Stwierdził bowiem, że fakt przebywania przez większość miesięcy w roku przez zameldowanego poza granicami P. (w [...]) nie stanowi przeszkody dla posiadania przez niego miejsca stałego pobytu w kraju. Zameldowany utrzymuje więź z miejscem stałego zameldowania, łącząc z tym adresem zamiar dalszego stałego pobytu.

Od wskazanej decyzji odwołanie złożyła właścicielka nieruchomości, która uzasadniając odwołanie podniosła, że A. R. nie zamieszkuje już przy ul. [...] w W. U. . Z domu na tej nieruchomości wyprowadził się w lipcu 2018 r. i od tamtego czasu nikt tam nie zamieszkuje. Podczas swoich pobytów w Polsce zameldowany zamieszkuje faktycznie u swoich rodziców, przy ul. [...], a do domu przy ul. [...] nawet nie przychodzi, gdyż dom jest zamknięty, nie ma tam mebli, żadnych sprzętów AGD, a bieżąca woda została zakręcona. Nie partycypuje też w kosztach związanych z tym domem, nie płaci rachunków, podatku od nieruchomości, za prąd. Koliduje to ze stwierdzeniem zamiaru jego pobytu w miejscu zameldowania na pobyt stały.

Organ odwoławczy po analizie zebranego w sprawie materiału dowodowego uznał, że odwołanie zasługiwało na uwzględnienie, gdyż zachodziła konieczność uzupełnienia dowodów. Według organu zgromadzony materiał dowodowy nie pozwalał na jednoznaczną weryfikację ustaleń organu meldunkowego, na podstawie których możliwa była odmowa wymeldowania z pobyty stałego. Zwrócono uwagę, że materialnoprawną podstawę decyzji stanowił przepis art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności, zgodnie z którym organ gminy wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotów wskazanych w art. 28 ust. 2 decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Stosownie zaś do treści art. 25 ust. 1 ustawy, pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania.

Z ustaleń poczynionych w trakcie postępowania prowadzonego przez organ pierwszej instancji nie budzi wątpliwości, że A. R. zamieszkuje w A. i tam koncentrują się jego codzienne sprawy, a z tego można wnioskować, że dobrowolnie opuścił on lokal stałego zameldowania. W ocenie organu odwoławczego dokonane ustalenia nie przesądzają o zamieszkiwaniu A. R. w spornym lokalu, bądź o braku przesłanki trwałego jego opuszczenia. W sprawie zabrakło jakichkolwiek ustaleń organu meldunkowego dotyczących intencji zainteresowanych stron, tym samym zgromadzony materiał dowodowy nie daje podstaw, by stwierdzić gdzie znajduje się centrum spraw życiowych A. R.. Z akt administracyjnych wynika wyłącznie, że zainteresowany pracuje za granicą i regularnie przyjeżdża do P.. Należy jednak zauważyć, że w niniejszej sprawie nie poczyniono żadnych ustaleń co do charakteru i celu jakim służą regularne (jak wynika z akt sprawy) przyjazdy zainteresowanego do kraju. Tym samym powiązywanie zdarzeń opisywanych przez świadków w jedną i tą samą okoliczność, tzn. braku trwałości opuszczenia miejsca pobytu jest zbyt wczesne i obarczone ryzykiem błędu, gdyż świadkowie w dużym zakresie swoją wiedzę opierali na relacji samego zainteresowanego.

Kwestią wymagającą uzupełnienia dowodów są również okoliczności, czy zainteresowany w dalszym ciągu może korzystać z lokalu i czy będzie miał do niego swobodny dostęp, jak też twierdzenie jego pełnomocnika, że na przedmiotowej nieruchomości znajdują się jego rzeczy osobiste, jak również przedmioty będące wyposażeniem mieszkania stanowiące jego własność. Organ odwoławczy wskazał również, że pomocne mogłyby być zeznania policjanta, który udzielał A. R. informacji o prawnym sposobie rozwiązania problemu braku możliwości swobodnego wejścia do domu. Również istotne mogłyby być zeznania rodziców zainteresowanego, u których zgodnie z zarzutami skarżącej A. R. ma zamieszkiwać, jak również zeznania ojca wnioskodawczyni, który prawdopodobnie wymieniał zamki w drzwiach oraz posiada klucze do mieszkania a poza tym pomagał zainteresowanej opróżniać mieszkanie z rzeczy tam się znajdujących. Z uwagi zaś na brak jakichkolwiek ustaleń organów w kontekście woli trwałego opuszczenia przez zameldowanego lokalu, w którym jest na stałe zameldowany, organ odwoławczy zwrócił jedynie uwagę, że należy uzupełnić materiał dowodowy w powyższym zakresie, gdyż nie badano, gdzie korzysta on ze służby zdrowia i gdzie płaci podatki. Za osobę zaś mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej – w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, uważa się osobę fizyczną, która posiada na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) lub przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w roku podatkowym. Zwrócono też uwagę, że ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wiąże podleganie obowiązkowi podatkowemu m.in. z posiadaniem na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej centrum interesów osobistych. W okolicznościach badanej sprawy nie prowadzono jednak żadnych ustaleń na okoliczność tego, gdzie A. R. podlega obowiązkowi podatkowemu. Nie prowadzono też ustaleń czy, a jeśli tak, to gdzie zainteresowany przyjmuje gości, gdy wraca z pracy w A. do P. , gdzie wówczas jada, ani jaki adres – przed wszczęciem postępowania w sprawie wymeldowania – wskazywał do doręczeń korespondencji do niego adresowanej z polskich instytucji, organów i sądów. Na żadnym etapie postępowania nie prowadzono ustaleń, co do zamiarów zainteresowanego i tego, czy a jeśli tak, to kiedy ewentualnie chce on zaprzestać pracy za granicą. Brak takich ustaleń, zważywszy na konkretne okoliczności badanej sprawy powoduje, że artykułowana ocena organu meldunkowego była przedwczesna. Dlatego przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą organu będzie uzupełnienie materiału dowodowego poprzez ustalenie: zamiarów zainteresowanych, to jest: jaki charakter mają przyjazdy do P. , gdzie korzysta on ze służby zdrowia oraz gdzie płaci podatki, a ponadto czy, a jeśli tak, to gdzie przyjmuje gości, gdzie wówczas jada i jaki adres wskazywał do doręczeń korespondencji do niego adresowanej z polskich instytucji, organów i sądów, a poczynione ustalenia należy udokumentować w aktach sprawy.

W sprzeciwie skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika procesowego skarżący A. R. zarzucił zaskarżonej decyzji Wojewody naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

1) art. 138 § 2 k.p.a., poprzez uchylenie decyzji Wójta i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia, "podczas gdy organ odwoławczy w ramach swoich ustawowych kompetencji powinien przejąć sprawę do merytorycznego rozpoznania";

2) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez brak wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego;

3) art. 7, art. 76, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i § 3 oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez uchylenie decyzji organu pierwszej instancji na podstawie błędnego uznania, że nie zaistniały przesłanki do stwierdzenia braku podstaw do wymeldowania.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji, poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji, a z ostrożności procesowej o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

W odpowiedzi na sprzeciw Wojewoda wniósł o jego oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Sprzeciw jest zasadny, o ile zmierzał do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego z tego względu, że została ona wydana z naruszeniem prawa.

Na wstępie wymaga wyjaśnienia, że instytucja sprzeciwu od decyzji administracyjnej, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., wprowadzona została do ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm. – dalej jako "p.p.s.a.") na mocy ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935) i obowiązuje od dnia 1 czerwca 2017 r. Uregulowania dotyczące sprzeciwu zawarte zostały w dziale III, rozdziale 3a p.p.s.a. (art. 64a-64e).

Według art. 64a p.p.s.a., sprzeciw przysługuje od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., to jest od decyzji organu odwoławczego uchylającej w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazującej sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Zgodnie z art. 64b § 1 p.p.s.a., do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.

Szczególną cechą odróżniającą sprzeciw od skargi w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest ograniczony zakres kontroli sądu dotyczący decyzji objętej sprzeciwem. Analiza przepisów działu III i rozdziału 3a p.p.s.a. wskazuje, że wprowadzenie instytucji sprzeciwu do procedury sądowoadministracyjnej miało na celu uproszczenie postępowania przed sądami administracyjnymi i przyspieszenie kontroli sądowoadministracyjnej decyzji, o których mowa w art. 138 § 2 k.p.a., zwanych decyzjami kasacyjnymi. Zgodnie bowiem z art. 64e p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od decyzji sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji kasacyjnej, nie rozstrzyga zaś, jak w przypadku skarg, w granicach danej sprawy nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Uwzględniając zatem sprzeciw od decyzji, Sąd uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. (art. 151a § 1 zd. 1 p.p.s.a.), a w przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji sąd oddala sprzeciw (art. 151a § 2 p.p.s.a.).

Kontrola zgodności z prawem decyzji objętej sprzeciwem oznacza zatem konieczność dokonania przez Sąd oceny, czy w realiach konkretnej sprawy organ odwoławczy w uzasadniony sposób skorzystał z możliwości wydania decyzji kasacyjnej, czy też bezpodstawnie uchylił się od załatwienia sprawy, co do jej istoty. Podstawowym obowiązkiem sądu administracyjnego rozpoznającego sprzeciw od decyzji kasacyjnej jest więc przede wszystkim ustalenie, czy zachodziły przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., a zatem odstąpienie od zasady ogólnej – ponownego i merytorycznego rozpoznania sprawy albo zakończenia jej w inny sposób. Dokonując kontroli rozstrzygnięcia wydanego na zasadzie art. 138 § 2 k.p.a. sąd nie jest natomiast władny odnosić się do meritum sprawy w kierunku jej przesądzenia, skoro na skutek uchylenia decyzji organu pierwszej instancji sprawa wraca do merytorycznego rozpatrzenia przed tym organem (zob. wyrok NSA z dnia 9 maja 2017 r., sygn. akt II OSK 2219/15).

Stosownie do przepisu art. 138 § 2 k.p.a., organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Treść tego przepisu oznacza zatem, że wydanie przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej jest dopuszczalne tylko w przypadku, gdy zostaną spełnione określone w nim przesłanki. Po pierwsze, gdy organ stwierdzi, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania i po drugie, gdy uzna, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Użycie w omawianym przepisie przeciwstawnego spójnika "a" oznacza, że samo stwierdzenie naruszenia przepisów postępowania, aczkolwiek jest konieczną przesłanką uchylenia zaskarżonej decyzji, to nie jest jednak przesłanką wystarczającą, gdyż niezbędne jest także dodatkowo wykazanie, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

Zostało już powiedziane, że rozpoznając sprzeciw od decyzji Sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Sprzeciw nie jest natomiast środkiem prawnym służącym kontroli materialnoprawnej podstawy decyzji, ani prawidłowości zastosowania przez organ drugiej instancji przepisów prawa procesowego niezwiązanych z podstawami kasacyjnymi. Sprzeciw jest kierowany przeciwko uchyleniu decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania. Rola sądu administracyjnego kontrolującego decyzję o charakterze kasacyjnym sprowadza się więc jedynie do analizy przyczyn, dla których organ odwoławczy uznał za konieczne skorzystanie z unormowania przewidzianego w art. 138 § 2 k.p.a. W konsekwencji, kontrola ta nie może obejmować oceny materialnoprawnej co do istoty sprawy, gdyż formułowanie wniosków w tym zakresie byłoby nie tylko przedwczesne, ale również niedopuszczalne.

Podsumowując zatem powyższe uwagi trzeba stwierdzić, że po pierwsze, zakres kontroli legalności zaskarżonych decyzji sprawowany przez sąd administracyjny w sprawie zainicjowanej sprzeciwem od decyzji kasacyjnej jest ograniczony, gdyż sprowadza się jedynie do oceny istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., a więc czy uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpoznania wynikało wyłącznie z przesłanek określonych w tym przepisie, a po drugie, kontrola ta nie może obejmować oceny materialnoprawnej co do istoty sprawy, co oznacza, że sąd administracyjny w ramach kontroli zgodności z prawem rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. ocenia tylko, czy organ odwoławczy winien był podjąć merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, czy też zaszła konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego w takim zakresie, który z uwagi na obowiązek zachowania dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.) oraz obowiązek wyjaśnienia podstawowych okoliczności stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a.) uzasadniał przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, a jednocześnie w postępowaniu przed organem pierwszej instancji doszło do uchybień natury proceduralnej, które można określić jako istotne (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2019 r., sygn. akt II OSK 3080/19).

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie była decyzja Wojewody z dnia [...] czerwca 2019 r. w całości uchylająca – na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. – rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, a zatem decyzję Wójta [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r. w przedmiocie odmowy wymeldowania skarżącego A. R. z pobytu stałego pod adresem: ul. [...], [...]. Kontroli podlegała zatem kasacyjna decyzja organu odwoławczego. Skoro zaś orzeczenie uchylające decyzję organu pierwszej instancji i przekazujące sprawę do ponownego rozpatrzenia może zapaść wyłącznie wtedy, gdy ponad wszelką wątpliwość uzupełninie postępowania dowodowego nie jest możliwe w trybie art. 136 k.p.a., to na organie odwoławczym ciążą te same co na organie pierwszej instancji obowiązki w zakresie wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i zgromadzenia pełnego materiału dowodowego (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Gdyby więc organ pierwszej instancji nie wyjaśnił istotnych okoliczności sprawy, albo nie zgromadził pełnego materiału dowodowego, to organ odwoławczy winień uzupełnić to postępowanie przede wszystkim we własnym zakresie. Ograniczeniem jest jedynie sytuacja opisana w art. 138 § 2 k.p.a., gdy decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przepis art. 138 § 2 k.p.a. nie znajduje zatem zastosowania, gdy zasadniczo materiał wymagany do rozstrzygnięcia sprawy jest zgromadzony, a kwestią sporną jest tylko jego ocena. Taka właśnie sytuacja wystąpiła w istocie w niniejszej sprawie.

Zaakcentowania wymaga, że organ odwoławczy nie wykazał prawidłowo, by w rozpoznawanej sprawie zachodziły przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., a zatem by decyzja organu pierwszej instancji została wydana z takim naruszeniem przepisów postępowania, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. O spełnieniu tych przesłanek w ogóle nie świadczy stwierdzenie organu odwoławczego, że zachodzi konieczność istotnego uzupełnienia postępowania dowodowego, gdyż zgromadzony przez Wójta Gminy W. U. materiał dowodowy nie pozwala na jednoznaczną weryfikację ustaleń, na podstawie których organ pierwszej instancji podjął swoje rozstrzygnięcie.

Tymczasem fakty przeczą tego rodzaju stanowisku. Trzeba zwrócić uwagę, że organ pierwszej instancji zanim odmówił wymeldowania skarżącego z pobytu stałego przeprowadził w sposób należyty postępowanie dowodowe. Wniosek złożony został przez byłą żonę skarżącego, która w dniu [...] lutego 2019 r. zażądała wymeldowania go z pobytu stałego na nieruchomości stanowiącej jej majątek odrębny z tego względu, że faktycznie przebywa on poza granicami kraju (w [...]), a z nieruchomości korzysta okresowo, kiedy spoza granic do kraju przyjeżdża. Organ pierwszej instancji prowadząc postępowanie dowodowe przesłuchał na okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy trzech świadków (M. D., E. S., S. Z.). Wszyscy oni potwierdzili, że skarżący z domu korzysta kiedy przyjeżdża spoza granic kraju. Jeden ze świadków wskazał nawet, że rzeczy osobiste skarżącego zostały usunięte z domu mieszkalnego podczas jego nieobecności i złożone w znajdującym się na nieruchomości garażu, a inne rzeczy ruchome zostały z domu wywiezione i sprzedane przez wnioskodawczynię wymeldowania, która nosi się z zamiarem sprzedaży nieruchomości, co potwierdza oferta jej sprzedaży znajdująca się na stronie internetowej [...] W toku postępowania wnioskodawczyni wymeldowania wskazała przy tym swój nowy adres do korespondencji w P. G.. Organ odwoławczy nie prowadził już żadnego uzupełniającego postępowania dowodowego, a strony tego postępowania (wnioskodawczyni wymeldowania i skarżący) w ogóle nie zostały przesłuchane. W tym stanie rzeczy w rzeczywistości odmienna ocena dowodów przez organ odwoławczy doprowadziła go do nieuprawnionego wniosku, że zachodziły podstawy do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a.

Reasumując stwierdzić można, że zanegować należy prawidłowość stanowiska organu odwoławczego wyrażonego w zaskarżonej decyzji, jakoby w okolicznościach tej sprawy zachodziła podstawa do wydania decyzji na zasadzie art. art. 138 § 2 k.p.a. Sąd zwraca uwagę, że rozstrzygając sprawę organ pierwszej instancji nie dopuścił się naruszenia zarzuconych mu przez organ odwoławczy przepisów postępowania administracyjnego przy rozstrzyganiu sprawy obejmującej wniosek o wymeldowanie skarżącego z pobytu stałego. Wbrew bowiem tym zarzutom, organ pierwszej instancji przeprowadził takie postępowanie, jakie było wynikiem aktywności procesowej jego stron. Przeprowadził przede wszystkim wszystkie zawnioskowane przez zainteresowanych dowody według reguł określonych w art. 7 i 77 § 1 k.p.a. oraz dokonał ich oceny zgodnie z zasadą przewidzianą w art. 80 k.p.a. Dowody te to przede wszystkim zeznania przesłuchanych w postępowaniu przed organem pierwszej instancji świadków, a także przedłożone przez pełnomocnika skarżącego istotne dla rozstrzygnięcia sprawy dowody z dokumentów, wskazujące na motywację zgłoszenia wniosku przez E. J., jako wnioskodawczynię wymeldowania jej byłego męża A. R. z miejsca stałego zameldowania w domu mieszkalnym stanowiącym jej majątek odrębny. Wymowa tych dowodów była ewidentnie korzystna dla skarżącego. O ile organ odwoławczy uznał, że dla rozstrzygnięcia sprawy zachodziła jednak konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego, to nie było przeszkód w okolicznościach tej sprawy dla dokonania tej czynności w postępowaniu odwoławczym w trybie art. 136 k.p.a.

Dodatkowo wymaga również zwrócenia uwagi, że nie zachodzi w niniejszej sprawie konieczność prowadzenia postępowania dowodowego w tak szerokim zakresie, jak nakreślił to organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Przesłuchani w sprawie świadkowie to osoby dla stron obce i sąsiedzi nieruchomości, z której wymeldowania skarżącego żądała jej właścicielka. Ocena wiarygodności tych dowodów w oparciu o całokształt okoliczności sprawy należy do kompetencji organu, a istniejące ewentualnie wątpliwości winny zostać usunięte przy uwzględnieniu zasad logiki. Wskazywanie zaś przez organ odwoławczy na możliwość uzupełnienia dowodów poprzez przesłuchanie w charakterze świadka funkcjonariusza Policji, który miał styczność ze skarżącym, kiedy ten informował go o problemach związanych z dostaniem się do domu mieszkalnego, gdzie jest zameldowany, w ogóle nie rokują dokonania na tej podstawie istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych dotyczących przesądzenia kwestii wymeldowania skarżącego z pobytu stałego. Nie ma też żadnego znaczenia w tego rodzaju sprawie sugerowana przez organ odwoławczy konieczność dokonania ustaleń dotyczących tego, jak przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych definiują osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i gdzie taka osoba podlega obowiązkowi podatkowemu.

Dlatego zaakcentować należy, że w sprawie o wymeldowanie z pobytu stałego chodzi jedynie o prawidłowe ustalenie faktów, o których mowa w art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności. Według tego przepisu, organ gminy wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotów wskazanych w art. 28 ust. 2 decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Stosownie natomiast do art. 25 ust. 1 ustawy, pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania.

Mając powyższe rozważania na uwadze, nie sposób było przyjąć, aby w sprawie zaistniały uzasadnione przesłanki do zastosowania przez organ odwoławczy przepisu art. 138 § 2 k.p.a. W takiej zaś sytuacji, Sąd zobligowany był do uchylenia zaskarżonej decyzji w całości – na podstawie art. 151a zdanie pierwsze p.p.s.a., o czym orzekł w pkt I sentencji wyroku.

Ponownie rozpoznając sprawę Wojewoda – zgodnie z art. 153 p.p.s.a. – uwzględni przedstawioną wyżej ocenę prawną oraz wskazania co do dalszego postępowania. O ile w sprawie nie ma konieczności prowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie szerszym aniżeli wynikałoby to z art. 136 k.p.a., to obowiązkiem tego organu będzie ewentualne uzupełnienie we własnym zakresie (bądź przy pomocy organu pierwszej instancji) postępowania dowodowego i wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie. Podjęciu takiego rozstrzygnięcia nie może stać na przeszkodzie zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, która nie powinna być pojmowana w kategoriach przeszkody tamującej wydanie przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia co do meritum sprawy, a jedynie uprawnienia strony do dwukrotnego rozpoznania sprawy administracyjnej (zob. W. Piątek: Zakres przedmiotowy rozpoznania przez sąd "sprzeciwu od decyzji". Glosa do wyroku WSA w Białymstoku z dnia 20 lutego 2018 r., sygn. akt II SA/Bk [...], OSP 2019, nr [...], s. 177-178 wraz z powołaną tam literaturą).

Organ zobowiązany będzie odnieść się też wyczerpująco do wszystkich zarzutów podnoszonych w toku postępowania, w tym do zarzutów, do których Sąd – z uwagi na ograniczenia wynikające z powołanego już art. 64e p.p.s.a. – nie mógł odnieść się merytorycznie.

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zawarte w pkt II wyroku znajduje natomiast uzasadnienie w przepisach art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800, z późn. zm.). Na koszty te złożył się uiszczony przez skarżącego wpis od skargi (100 zł) oraz wynagrodzenie adwokata jako pełnomocnika procesowego (480 zł) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa procesowego (17 zł).