Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-02-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6254 Usługi telekomunikacyjne i eksploatacja sieci telekomunikacyjnych
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska - Matusiak Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka - Klimas Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Protokolant Anna Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2007 r. sprawy ze skargi E. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie przekazania pisma zgodnie z właściwością 1. uchyla zaskarżone postanowienie i utrzymane nim w mocy postanowienie z dnia [...] stycznia 2006 r. 2. stwierdza, że uchylone postanowienia nie podlegają wykonaniu.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] Minister Transportu i Budownictwa utrzymał w mocy wcześniejsze postanowienie z dnia [...]stycznia 2006 r. nr [...] o przekazaniu zgodnie z właściwością do Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej pisma E.S.A z dnia 16 listopada 2005 r. (poprzednio T. [...] S.A.) z siedzibą w W., dotyczącego odpowiedzi na wezwanie do zapłaty z dnia [...] sierpnia 2005 r. za koncesję Nr [...] wraz z zezwoleniem na zakładanie i używanie sieci telekomunikacyjnej.

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 65 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. z 2004 r. Nr 171, poz. 1800 z późn. zm.).

Podstawę faktyczną stanowiło ustalenie, że T.[...] S.A. z siedzibą w W. na podstawie wezwania Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2005 r. wezwana została do zapłaty zaległych rat opłaty koncesyjnej w kwocie 352 920 euro oraz odsetek ustawowych w kwocie 512112,37 zł.

W odpowiedzi na wezwanie do zapłaty E. S.A. w piśmie z dnia 16 listopada 2005 r. zakwestionowała zasadność żądania. Wyjaśniła, iż koncesja z dnia [...] kwietnia 1999 r. Nr [...] na świadczenie usług telekomunikacyjnych wraz z Zezwoleniem na zakładanie i używanie sieci telekomunikacyjnej była podstawą wnoszenia opłat przez T. [...] S.A. do końca 2000 r. i za ten okres wniesiono pierwszą ratę (początkową opłatę koncesyjną). Po dniu 1 stycznia 2001 r. T.[...]S.A. byłaby zobowiązana do zapłaty 5 rat, ale w dniu 1 stycznia 2001 r. weszła w życie ustawa z dnia 21 lipca 2000r. Prawo telekomunikacyjne i zgodnie z art. 142 ust. 5 cyt. ustawy koncesja Nr [...] z mocy prawa wygasła. Wygasło również przyznane wraz z koncesją zezwolenie. W sytuacji, w której powyższa decyzja była wyłączną podstawą wnoszenia opłat, wraz z jej wygaśnięciem brak było podstaw do dalszego wnoszenia opłat w niej określonych od dnia 1 stycznia 2001 r. tj. z chwilą wejścia w życie obowiązującego wówczas prawa telekomunikacyjnego.

Jednocześnie Spółka poinformowała organ o zapadłym w dniu 24 stycznia 2005 r. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawie o sygn. VI SA/Wa 292/04 w przedmiocie wydania zaświadczenia o wygaśnięciu w całości z mocy prawa Koncesji Nr [...]oraz zezwolenia z dnia [...] kwietnia 1999 r. Sąd uchylił w tym orzeczeniu niekorzystne dla E. S.A. decyzje administracyjne Prezesa URTiP i zobowiązał go do wydania zaświadczenia żądanej treści i w odpowiedniej formie.

Minister Transportu i Budownictwa postanowieniem z dnia [...] stycznia 2006 r. wskazując jako podstawę prawną art. 65 § 1 k.p.a. w związku z art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo Telekomunikacyjne przekazał pismo strony z dnia 16 listopada 2005 r. do Prezesa Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty zgodnie z właściwością. Powołał się na stanowisko zajęte w orzeczeniach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zgodnie z którymi Minister Infrastruktury nie jest organem właściwym do podejmowania rozstrzygnięć w sprawie zezwoleń telekomunikacyjnych w części dotyczącej opłat za udzielenie koncesji. Wskazał na fakt, iż decyzje koncesyjne wydane przez Ministra Łączności zgodnie z jego ówczesnymi kompetencjami na podstawie ustawy o łączności z 23 listopada 1990 r. na mocy art. 142 ust. 1 p. 1 ustawy z 21 lipca 2000r. - Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. nr 73, poz. 852 z późn. zm.) przekształciły się w zezwolenia telekomunikacyjne, zaś na podstawie art. 7 ust. 1 cytowanej ustawy kompetencje w sprawach z zakresu zezwoleń telekomunikacyjnych należały do Prezesa Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty. Podniósł również, iż na mocy art. 10 ust. 1 ustawy z 16 lipca 2004 r. - Prawo telekomunikacyjne, zezwolenia telekomunikacyjne zostały zastąpione wpisem do rejestru, natomiast sprawy związane z rejestrem przedsiębiorców telekomunikacyjnych należą do kompetencji Prezesa URTiP.

Organ uznał, że w sytuacji, gdy nie ma Ministra Łączności, a jego kompetencje zostały podzielone między inne organy, w sprawie niniejszej właściwy jest Prezes URTiP.

Strona wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w odpowiedzi na wezwanie do zapłaty w piśmie z dnia 16 listopada 2005 r. gdzie odmówiła zapłaty kolejnych rat opłaty koncesyjnej z uwagi na wygaśnięcie decyzji koncesyjnej.

Minister Transportu i Budownictwa postanowieniem z dnia [...] marca 2006 r. utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] stycznia 2006 r., powtarzając argumentację zawartą w skarżonym postanowieniu.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie E. S.A. podniosła, iż motywy uzasadnienia zaskarżonego postanowienia Ministra Transportu i Budownictwa nie mają zastosowania do strony skarżącej, bowiem działalność w zakresie koncesji Nr [...] była prowadzona na podstawie zgłoszenia do Prezesa URTiP, a nie na podstawie zezwolenia telekomunikacyjnego zgodnie z Ustawą - Prawo telekomunikacyjne z dnia 21 lipca 2000 r.

Skarżąca podnosiła, iż koncesja Nr [...] wraz z Zezwoleniem na zakładanie i używanie sieci telekomunikacyjnej wygasła w całości z mocy prawa na podstawie art. 142 ust. 5 Ustawy Prawo telekomunikacyjne z dnia 21 lipca 2000 r., co potwierdza załączone do skargi Zaświadczenie Nr [...] wydane przez Prezesa URTiP w dniu [...]stycznia 2006 r. Wskazywała, iż opłata koncesyjna nie została określona w odrębnej decyzji administracyjnej, a w samej koncesji, która wygasła z mocy prawa. Tym samym wygasły postanowienia dotyczące rat opłaty koncesyjnej w niej zawarte. Nie znajduje jej zdaniem zastosowania art. 224 Ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne, w myśl którego przedsiębiorcy telekomunikacyjni, którzy w dniu wejścia w życie ustawy posiadali zezwolenie telekomunikacyjne lub zgłoszenie działalności telekomunikacyjnej zostali z urzędu wpisani przez Prezesa URTiP do rejestru przedsiębiorców telekomunikacyjnych a zgodnie z art. 7 ust. 224 Ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne, posiadający zobowiązania finansowe wobec Skarbu Państwa z tytułu opłat koncesyjnych zostali zobowiązani na mocy ustawy do ich wykonywania na zasadach dotychczasowych.

Powoływała się również na stanowisko prof. Stanisława Piątka ujęte w Komentarzu do Prawa telekomunikacyjnego, zgodnie z którym art. 224 ust. 7 Prawa telekomunikacyjnego ma w istocie zastosowanie do tych przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą, których koncesje wraz z zezwoleniami zostały przekształcone na mocy art. 142 ust. 1 Prawa telekomunikacyjnego z dnia 21 lipca 2000 r. w zezwolenia telekomunikacyjne. Natomiast Koncesja Nr [...] oraz Zezwolenie na zakładanie i używanie sieci telekomunikacyjnej wygasła z mocy prawa na podstawie art. 142 ust. 5 Ustawy Prawo telekomunikacyjne z dnia 21 lipca 2000 r. Potwierdza to Zaświadczenie Nr [...] wydane przez Prezesa URTiP w dniu [...] stycznia 2006 r.

Minister Transportu w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, ponawiając argumentację wskazaną w zaskarżonym postanowieniu. Dodatkowo podniósł, iż Prezes URTiP wydając w dniu [...] stycznia 2006 r. zaświadczenie potwierdzające wygaśnięcie z mocy prawa koncesji [...] na świadczenie usług telekomunikacyjnych uznał, że to właśnie do jego kompetencji należy wydawanie zezwoleń, uchylanie decyzji w sprawie zezwoleń, stwierdzanie nieważności, dokonywanie zmian w zezwoleniu, w tym ograniczanie jego zakresu oraz wszystkie inne czynności administracyjne dotyczące bytu prawnego zezwolenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Sądy administracyjne sprawują zatem kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i procesowym.

Ponadto, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 § 2 p.p.s.a.).

Oceniając zatem skargę pod tym kątem Sąd uznał, iż podlega ona uwzględnieniu, lecz z innych przyczyn niż w niej wskazane.

Na wstępie wskazać należy, że Minister Transportu i Budownictwa za podstawę prawną zaskarżonego postanowienia wskazał art. 65 § 1 Kpa, która w niniejszej sprawie zastosowania mieć nie może.

W myśl bowiem powyższego przepisu jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego. Przekazanie sprawy do organu właściwego następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.

Należy jednakże zauważyć, iż przekazane według właściwości pismo E. S. A. z dnia 16 listopada 2005 r. - nie było podaniem strony, czyli wnioskiem o wszczęcie postępowania administracyjnego.

Zarówno z jego tytułu jak i treści wynika, że stanowiło odpowiedź na wezwanie Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2005 r. do zapłaty zaległych należności z tytułu rat opłaty koncesyjnej. Innymi słowy, z akt sprawy administracyjnej wynika, że to organ z urzędu zainicjował postępowanie administracyjne z chwilą skierowania do skarżącej spółki wezwania do zapłaty.

Także w doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, iż wszczęcie postępowania administracyjnego z urzędu następuje z chwilą podjęcia przez organ pierwszej czynności wobec stron, przy czym chodzi o taką czynność organu, o której strona oficjalnie zostaje powiadomiona. Taką pierwszą czynnością będzie przede wszystkim dzień zawiadomienia o wszczęciu postępowania, a w braku takiego zawiadomienia - dzień pierwszego wezwania w sprawie (vide Komentarz do Kodeksu postępowania administracyjnego, G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Wyd. Zakamycze, 2005). W niniejszym przypadku czynnością wszczynająca z urzędu postępowanie administracyjne stanowiło wezwanie Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2005 r. a strona pismem z dnia 16 listopada 2006 r. ustosunkowała się jedynie do żądania organu podnosząc zarzuty merytoryczne co do jego bezzasadności.

W związku z powyższym nie można uznać, iż pismo strony stanowiło podanie, czy też wniosek wszczynający postępowanie, a tylko w takiej sytuacji można zastosować art. 65 § 1 Kpa.

Z powyższego przepisu wynika że jeżeli organ administracji, do którego podanie wniesiono uzna się za niewłaściwy w sprawie niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego. Przekazuje zatem podanie a nie sprawę.

Wskazać należy, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym, inaczej niż w postępowaniu cywilnym, przekazanie sprawy do organu właściwego nie jest kontynuacją postępowania prowadzonego przed organem niewłaściwym.

W postępowaniu administracyjnym, jeżeli w trakcie tego postępowania organ stwierdził swoją niewłaściwość obowiązany jest zakończyć postępowanie decyzją o jego umorzeniu. Art. 65 § 1 Kpa reguluje wyłącznie ustalenie braku właściwości w fazie wszczęcia postępowania (vide str. 368 "Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, B. Adamiak, J. Borkowski Wydawnictwo C.H. Beck Warszawa 2005 r.).

Podkreślić należy, że organ w uzasadnieniu swoich postanowień powoływał się na stan prawny, jaki wiąże go w szeregu wykazanych spraw zakończonych prawomocnymi wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, z których wynika, iż to Prezes URTiP jest organem właściwym we wszystkich sprawach dotyczących zezwoleń, chyba że podjęcie decyzji wyraźnie przypisano innemu organowi. Powołane przez organ stanowisko co do braku właściwości Ministra Infrastruktury w zakresie postępowań dotyczących opłat za zezwolenie na świadczenie usług telekomunikacyjnych oznacza, że Minister Transportu i Budownictwa przyznał, iż nie miał podstaw do żądania zapłaty powyższych należności, a tym samym zaistniała bezprzedmiotowość postępowania wszczętego z urzędu.

Wobec tego, że wadliwość zastosowania w zaskarżonym postanowieniu normy procesowej ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie, to na mocy art. 145 § 1 pkt 1c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uchylić obydwa postanowienia, orzekając na podstawie art. 152 cyt. ustawy o ich niewykonywaniu.