Postanowienie WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 339/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2009-03-24 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono wniosek o ustanowienie adwokata
Powołane przepisy: article: Art. 165 i art. 243 par. 1 oraz art. 252 w zw. z art. 246 par. 1, art. 245 par. 3
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. B. o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 31 stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia decyzji postanawia: oddalić wniosek.


UZASADNIENIE

Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się ustanowienia adwokata.

Oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem.

Objaśniając swoją sytuację rodzinną podała, że brak jest osób z którymi pozostawałaby we wspólnym gospodarstwie domowym.

Określając swój majątek uwidoczniła, że oprócz połówki domu oraz 17 arowej nieruchomości rolnej nie ma innych nieruchomości. Nie posiada też żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych.

Stałe dochody swego gospodarstwa domowego skarżąca oszacowała na kwotę 1082,76 zł otrzymanego świadczenia chorobowego.

Uzasadniając swoje starania zaakcentowała, że obecnie jest bez pracy albowiem 30 listopada 2008 r. została zwolniona. Pozostaje jednak na zwolnieniu lekarskim. Podała, że dom który należy do niej w udziale wynoszącym ½ części nie posiada centralnego ogrzewania, jest do generalnego remontu, występują w nim zawilgocenia, stolarka okienna i drzwiowa oraz podłogi nadają się do natychmiastowej wymiany.

Wezwana przedłożyła kopię otrzymywanego do wypłaty świadczenia chorobowego. Z pozostałych zaś dokumentów źródłowych kopię wpłaty 34,63 zł na rzecz zakładu wodociągowi i kanalizacji, rachunków za energię elektryczną na kwoty od 81,56 zł do 112,18 zł, faktury za wywóz śmieci która ujawnia wydatki z tego tytułu na poziomie 15,10 zł, decyzji ustalającej łączne zobowiązanie pieniężne w wysokości 182 zł płatne w czterech ratach po 45-46 zł.

Podała, że nie korzysta obecnie z pomocy adwokata z wyboru. Przedłożyła do akt egzemplarz pisemnego wypowiedzenia adw. A. B. pełnomocnictwa z adnotacją rzeczonego, iż okoliczność tę przyjął do wiadomości.

Oświadczyła, że nie ma żadnych rachunków bankowych ani kart kredytowych.

Wyjaśniła, że jej syn przebywa obecnie w Polsce. Jego pobyt tutaj datuje się od zeszłego roku. Dokładnie od kiedy skarżąca nie wie, gdyż nie zamieszkują razem. Syn ma wykształcenie średnie, z zawodu jest technikiem elektrykiem.

Skarżąca wyjaśniła, że w roku 2008 r. uzyskała dochód w kwocie 14.499,05 zł. Mimo wyraźnego sformułowania wezwania nie podała jednak wysokości przychodu jaki zamierza ujawnić przed urzędem skarbowym ani też kosztów jego uzyskania.

Choć przyznała, iż należąca do niej nieruchomość była przedmiotem wyceny biegłego sądowego to jednak poprzestając na stwierdzeniu, iż nie posiada w domu egzemplarza tej opinii nie wyjaśniła na jaką wartość została oszacowana.

Nie przedstawiła rachunków za lekarstwa tłumacząc, że tych nie przechowuje bo są jej zbyteczne. Jedynie przez przypadek ma jeden paragon, który okazuje na kwotę 20,64 zł.

Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:

Zacząć wypada od tego, że przed złożeniem obecnego wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca już wcześniej domagała się była przyznania tego prawa. Wnioskując najpierw o zwolnienie od kosztów sądowych (k. 24 i n.) co na mocy postanowienia z dnia 21 września 2007 r. zostało jej przez sąd przyznane (k. 62 i n.). Następnie zaś po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (k. 96) zażądała ustanowienia adwokata (k. 151) czego jej jednak odmówiono (k. 154 i n.) z uwagi na fakt pozostawania rzeczonej w stosunku prawnym z adwokatem z wyboru (pełnomocnictwo k. 84), który sporządził i wniósł w jej imieniu skargę kasacyjną (k. 112 i n.).

Wskazując na powyższe z kolei zwrócenia uwagi wymaga iż obecne starania skarżącej o ustanowienie adwokata oparte zostały na założeniu, że dokonane przezeń wypowiedzenie pełnomocnictwa adwokatowi z wyboru, skutkować musi niejako ex machina zmianą postanowienia z dnia 23 stycznia 2009 r. Problem w tym, że nie do końca jest to tak oczywiste jak się wydaje skarżącej w przyjmowanej przezeń taktyce procesowej.

Chociaż bowiem przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "ppsa" nie sprzeciwiają się możliwości wielokrotnego składania wniosku o przyznanie prawa pomocy to jednak nie można tracić z pola widzenia, że zgodnie z art. 164 ppsa postanowienie wydane na posiedzeniu niejawnym wiąże od chwili w której zostało podpisane wraz z uzasadnieniem a w myśl art. 165 ppsa postanowienie niekończące postępowania w sprawie może być uchylane i zmieniane jedynie wskutek zmiany okoliczności sprawy. Generalnie, należy zgodzić się ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, że fakt wystąpienia przymusu działania przez kwalifikowanego pełnomocnika przy sporządzaniu skargi kasacyjnej jest zmianą okoliczności sprawy, niezależną od ewentualnych zmian w sytuacji materialnej skarżącego (por. postanowienie z dnia 12 sierpnia 2005 r. sygn. II FZ 492/05). A także zaaprobować przyjmowany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, iż sąd nie za bardzo może odmówić stronie przyznania prawa pomocy, jeżeli następstwem takiego rozstrzygnięcia byłoby istotne ograniczenie prawa strony do sądu zwłaszcza poprzez uniemożliwienie złożenia skargi kasacyjnej ze względu na obligatoryjne jej sporządzenie przez profesjonalnego pełnomocnika (por. postan. NSA z 20 października 2005 r. sygn. II FZ 651/05).

Szkopuł jednak w tym, że na kanwie rozstrzyganego przypadku z niczym takim nie mamy do czynienia. Po pierwsze skarżąca wniosła już skargę kasacyjną, która została sporządzona przez adwokata. Po drugie, o ile sporządzenie skargi kasacyjnej obwarowane zostało przymusem adwokacko-radcowskim to z uwagi na brak w przepisie art. 175 ppsa oraz ustawie prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi unormowań ograniczających możliwość występowania w postępowaniu kasacyjnym strony sytuacja taka powoduje, iż na rozprawie lub posiedzeniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym strona może działać sama (por. J.P. Tarno: "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" Lexis-Nexis W-wa 2006 s. 377 oraz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" Zakamycze 2005 s. 420). Biorąc to pod uwagę należy zaś wyrazić zapatrywanie, że wypowiedzenie przez stronę dotychczasowemu adwokatowi z wyboru pełnomocnictwa podporządkowane założonemu z góry zastąpieniu tegoż adwokatem z urzędu nie jest okolicznością tego rodzaju która uzasadniałaby zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia.

Niezależnie od powyższego sceptycznie należy też podejść do składanych przez skarżącą oświadczeń (art. 243 w zw. z art. 252 i art. 255 ppsa) zwłaszcza zaś jej wyjaśnień, że nie korzysta obecnie z pomocy adwokata z wyboru w innych sprawach. Okolicznością znaną z urzędu pozostaje bowiem, iż w sprawie prowadzonej do sygn. II SA/Kr 863/08 skarżąca korzysta właśnie z takiej reprezentacji (vide pełnomocnictwo dla adw. A. Brauma k. 33 akt II SA/Kr 863/08). Wyjaśnić przy tym trzeba, że choć sytuacja taka sama w sobie nie może być rozstrzygająca na niekorzyść strony, to jednak siła faktu poddaje ona w wątpliwość rzetelność składanych przez stronę oświadczeń. Podobnie tajemnicą skarżącej pozostanie dlaczego mimo jednoznacznego wezwania nie podała wysokości przychodu jaki zamierza ujawnić przed urzędem skarbowym ani też kosztów jego uzyskania poprzestając li tylko na określeniu dochodu uzyskanego w 2008 r. który jednak jest wyliczany w sposób szczególny, wyznaczany regułami adekwatnymi dla celu do jakiego pojecie to na gruncie prawa podatkowego zostało powołane i w związku z tym niekoniecznie znajduje proste przełożenie na rzeczywistą sytuację majątkową strony. Z podobnym dystansem należy wreszcie podejść i do uników skarżącej gdy chodzi o szacunkowe określenie wartości należącej do niej nieruchomości. Nie można bowiem tracić z pola widzenia, że konieczność przedstawienia odpisu opinii biegłego była li tyko opcjonalna, świadomość zaś wartości posiadanych nieruchomości w takich przypadkach nie przekracza możliwości intelektualnych przeciętnego człowieka. W konsekwencji złożone przez skarżącą wraz z wnioskiem (art. 243 ppsa) oświadczenie nie zawiera dokładnych danych lecz fragmentaryczne co siłą faktu powoduje, iż nie za bardzo odpowiada ono standardowi określonemu przez art. 252 ppsa.

Mając to wszystko na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 165 i art. 243 §1 oraz art. 252 w związku z art. 246 §1 art. 245 §3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).