Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 245/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2005-09-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska, Sędziowie Sędzia WSA Maria Bohdanowicz, Asesor WSA Joanna Brzezińska (spr.), Protokolant, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2005 r. przy udziale sprawy ze skargi P S.A. na Dyrektor Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie Kara za przejazd pojazdem ponadnormatywnym Oddalono skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego, na podstawie art. 13 ust. 2a i 2b oraz art. 40b ust. l i 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 z późn. zm.), w związku z art. 64 ust. l ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98, poz. 602 z późn. zm,) oraz rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. Nr z 2003 r. Nr 32, póz. 262) i art. 104 § l Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071) w związku z ustaleniami zawartymi w protokole Nr [...] z dnia [...] listopada 2003 r. z kontroli pojazdu wyjeżdżającego z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, obciążył P Spółkę akcyjną, karą pieniężną w wysokości 720 (słownie: siedemset dwadzieścia) zł.

Pismem z dnia [...] grudnia 2003 r. P S.A., reprezentowana przez radcę prawnego, odwołała się od powyższej decyzji.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej, na podstawie przepisów art. 138 § l pkt l ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, art. 13 ust. 2 pkt 3, ust. 2a i ust. 2b, 40 b ust. l i ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000 r., Nr 71, poz. 838 z późn. zm.) oraz § 4 ust l i § 5 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2003 r. Nr 32, poz. 262), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy powołała się na wynik pomiaru dynamicznego obciążenia osi pojazdu nr rej. [...] należącego do P S.A., jego wymiarów oraz masy całkowitej, dokonanego przez funkcjonariuszy Urzędu Celnego dnia [...] listopada 2003 r., na drogowym przejściu granicznym. Uzyskany w wyniku czynności ważenia pomiar wykazał, że nacisk na drugą oś pojazdu przekroczył dopuszczalną normę nacisku, uregulowaną w § 5 ust. 4 wyżej wskazanego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r., o wartość 2,19 kN. Na tej podstawie, organ uznała, że przewóz towarów dokonywany był pojazdem nienormatywnym, na co przewoźnik nie przedstawił wymaganego prawem zezwolenia.

Organ odwoławczy zaznaczył ponadto, że wynik ważenia dynamicznego pojazdu jest efektem przetworzenia danych przez program komputerowy. W przypadku nieprawidłowości przejazdu przez punkt kontrolny, urządzenie sygnalizuje nieprawidłowość przerywając proces ważenia, a otrzymane wyniki pomiaru muszą zostać uznane za błędne. Brak sygnalizacji oznacza, że nie ma podstaw do kwestionowania wyniku pomiaru i powtórzenie pomiaru nie jest potrzebne.

Wskazano także, że czynności ważenia dokonano na wadze samochodowej typu [...] zatwierdzonej do ważenia pojazdów w ruchu (dynamicznej), która posiadała ważne świadectwo legalizacji natomiast pomiaru rozstawu osi dokonano przy pomocy przymiaru wstęgowego stalowego nr [...], który również posiadał ważne świadectwo legalizacji.

Odnosząc się do zarzutu odwołującej się Spółki, że nie umożliwiono powtórnego ważenia pojazdu organ wskazał, że brak sygnalizacji podczas przejazdu przez punkt kontrolny oznaczał, że nie ma podstaw do kwestionowania wyniku pomiaru a żądanie powtórzenia pomiaru nie znajduje uzasadnienia w istotnych dla sprawy okolicznościach faktycznych. Organ podniósł także, że dla zapewnienia prawidłowego procesu ważenia specjalnie zamontowane urządzenia pomiarowo-kontrolne monitorują parametry przejazdu przez pomost wagi, a w celu uniknięcia ewentualnego obarczenia przewoźnika karą wynikłą z dopuszczalnego błędu pomiarowego urządzenia, otrzymany wynik ważenia pomniejszony jest o 200 kg masy oraz o dodatkowe 2% zmierzonego nacisku.

Odnośnie argumentu naruszenia art. 61 § 4, art. 10 i art. 79 Kpa wskazano, że pierwsza czynnością w sprawie wszczętej z urzędu było sporządzenie protokołu z kontroli, Natomiast wskazując na specyfikę miejsca kontroli i jego oddalenia od siedziby przedsiębiorstwa organ wskazał, że w związku z potrzebą upłynnienia ruchu transgranicznego, nie jest w stanie zadbać o właściwą reprezentacje strony przy udziale w czynności, która polega na przejeździe przez pomost wagi.

W kwestii zarzutów błędnego ustalenia, że Spółka P S.A. była przewoźnikiem skontrolowanego ładunku, organ uznał go za nieuzasadniony gdyż z dowodów rejestracyjnych ciągnika i naczepy wynika, że ich właścicielem jest firma P S.A. Ponadto wskazano, że wypis z licencji na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego rzeczy wydana na przedmiotowy ciągnik siodłowy udzielona została dla ww. spółki, a więc dotyczy tej firmy.

Organ nie podzielił także zarzutów strony dotyczących naruszenia art. 107 Kpa i art. 68 Kpa uznając, że decyzja organu pierwszej instancji oraz protokół z kontroli pojazdu stanowiący jej integralną część - są zgodne z ww. przepisami.

Na powyższą decyzję Dyrektora Izby Celnej skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła P S.A., reprezentowana przez radcę prawnego, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Decyzji organu odwoławczego zarzucono naruszenie przepisów art. 7 Kpa poprzez zaniechanie przez organ drugiej instancji dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zwłaszcza w zakresie iż Spółka P była przewoźnikiem. Strona skarżąca podniosła, że jedynym dokumentem, na podstawie którego możliwe jest ustalenie osoby przewoźnika, jest międzynarodowy list przewozowy CMR, który był dostępny Urzędowi Celnemu w momencie kontroli, natomiast skarżąca spółka, nie będąc przewoźnikiem - dokumentu takiego nie posiada.

Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Odnosząc się do zarzutów skargi organ wskazał, że bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 7 Kpa poprzez niewłaściwe ustalenie przewoźnika. W tym zakresie Dyrektor Izby Celnej wskazał, że ratyfikowana umowa międzynarodowa (Konwencja o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów — Dz. U. z 1962 r. Nr 49, poz. 238) stanowi co prawda część obowiązującego porządku prawnego, jednakże nie może wywoływać takiego skutku, by wyłączone zostały uregulowania wynikające z ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371 z późn. zm.) - Konwencja ta, zdaniem organu, odnosi się do zagadnień zupełnie innych niż definicja międzynarodowego transportu drogowego, zasad jego wykonywania wg, zasad wewnętrznych kraju - strony Konwencji, na podstawie licencji wydawanej przez właściwy organ kraju członkowskiego. Konwencja ta reguluje warunki umowy międzynarodowego przewozu towarów oraz ważności zawartej umowy przewozu podlegającej tej konwencji.

Dalej organ wskazał, że z treści art. 4 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym wynika, że międzynarodowy transport drogowy to podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, przy czym jazda pojazdem między miejscem początkowym i docelowym odbywa się z przekroczeniem granicy Rzeczypospolitej Polskiej. Podjęcie i zarobkowe wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji na jego wykonywanie. Licencja ta, zdefiniowana w art. 4 pkt 17 ustawy, ma znamiona publicznoprawnego uprawnienia przyznanego decyzja właściwego organu administracji publicznej i jest wyłączona z obrotu cywilnoprawnego. Dlatego też przedsiębiorca posiadający licencję na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego uznawany jest za przewoźnika, co wynika z art. 4 pkt 15 ustawy o transporcie drogowym.

W ocenie organu z dokumentów zgromadzonych w sprawie wynika, że przewoźnikiem w przedmiotowej sprawie była spółka P S.A..

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z przepisem § I rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 sierpnia 2004 r. w sprawie przekazania Wojewódzkim Sądom Administracyjnym w Gorzowie Wielkopolskim i Kielcach rozpoznawania spraw z obszaru województwa lubuskiego i świętokrzyskiego należących do właściwości Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Poznaniu i Krakowie (Dz. U. Nr 187, poz. 1926) w zw. z § l pkt l rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 sierpnia 2004 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. Nr 187, poz. 1927) sprawy, w których skargi na działalność organów administracji publicznej mających siedzibę na terenie województwa lubuskiego zostały wniesione do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu i postępowanie nie zostało zakończone do dnia l lipca 2005 r. zostały przekazane Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolskim. Mając powyższe na uwadze, na mocy cytowanych przepisów, Sąd ten z dniem 1 lipca 2005 r. stał się właściwym do rozpoznania przedmiotowej skargi.

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z przepisem art. l § l i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270).

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. analizowana pod tym kątem decyzja Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] czerwca 2004 r. i poprzedzająca ją decyzja Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] listopada 2003 r. nie naruszają - zdaniem Sądu, zarówno przepisów prawa materialnego wskazanych w art. 13 ust. 2a i 2b ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania) oraz w cyt. rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r., jak również przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym w szczególności art. 7 kpa w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji stanowił, w dacie orzekania przepis art. 13 ust. 2a i ust. 2b ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, zgodnie z którym za przejazd po drogach publicznych pojazdów o masie, naciskach osi lub wymiarach przekraczających dopuszczalne wielkości, bez stosownego zezwolenia określonego odrębnymi przepisami, pobiera się karę pieniężną, której wysokość określa załącznik do ustawy. Zgodnie z przepisem art. 40b ust. l i 2 ww. ustawy do kontroli pojazdów wykonujących międzynarodowy transport drogowy w zakresie masy, nacisków osi lub wymiarów określonych przepisami Prawa o ruchu drogowym uprawnione są także osoby upoważnione przez naczelnika urzędu celnego.

Z kolei dopuszczalne masy, wymiary i naciski na osie pojazdów regulują przepisy działu II rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2003 r. Nr 32, poz. 262), w tym dopuszczalne naciski na osie określono w § 4 i § 5.

Zgodnie z przepisem art. 61 ustawy z dnia 20 marca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, ładunek nie może powodować przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej lub dopuszczalnej ładowności pojazdu (ust. 1), zaś ładunek na pojeździe umieszcza się w taki sposób, aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę (ust. 2 pkt 1). W świetle przepisu art. 64 ust. l cyt. ustawy ruch pojazdu lub zespołu pojazdów, którego masa, naciski osi lub wymiary wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach określających warunki techniczne pojazdów, jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania stosownego zezwolenia.

Z akt sprawy zebranych w toku postępowania kontrolnego wynika jednoznacznie, iż w samochodzie należącym do skarżącej Spółki przekroczony był nacisk na oś nr 2 o 2,19 kN.

Zdaniem Sądu ważenie było przeprowadzone prawidłowo, zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa oraz przy użyciu dopuszczonych do użytku urządzeń pomiarowych, posiadających stosowne atesty. Sposób przeprowadzenia kontroli, w tym procedura ważenia i użycie przez organ administracji stosownych wag, nie budziło zastrzeżeń kierowcy, gdyż brak jest jego adnotacji na ten temat w protokole kontroli. Także w skardze do sądu administracyjnego nie podniesiono zarzutów dotyczących stwierdzonego podczas kontroli przekroczenia dopuszczalnych norm w zakresie nacisku na oś pojazdu.

Zdaniem Sądu w tak ustalony stanie faktycznym organ zasadnie zastosował wobec przewoźnika sankcje za niezgodne z przepisami prawa wykonywanie transportu drogowego.

Sąd nie uznał jako zasadnej, argumentacji strony skarżącej dotyczącej naruszenia art. 7 Kpa poprzez niewłaściwe ustalenia adresata decyzji o wymierzeniu kary za przejazd pojazdem nienormatywnym, albowiem organ administracji wyczerpująco zbadał wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadził dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 k.p.a). Ponadto organy wydając obydwie decyzje nie dopuściły się - w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego - obrazy zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), gdyż oparł się na materiale prawidłowo zebranym przez funkcjonariuszy celnych podczas kontroli pojazdu wyjeżdżającego z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (vide: Protokół kontroli z dnia [...].11.2003 r.), dokonując jego wszechstronnej oceny.

Należy w tym miejscu wskazać, że Sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy.

Sąd uznał, iż argumenty użyte przez stronę skarżącą zarówno w toku postępowania administracyjnego, jak i przedstawione w skardze do sądu administracyjnego, nie mogą być uwzględnione. Sąd nie uznał za słuszny zarzutu, jakoby P S.A. nie była przewoźnikiem dokonującym w dniu [...] listopada 2003 r. międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy środkiem przewozowym - ciągnikiem z naczepą o nr. rej. [...].

Skład orzekający w przedmiotowej sprawie w całości podzielił w tym zakresie stanowisko organów administracji celnej szczegółowo przedstawione w uzasadnieniu decyzji organu drugiej instancji oraz odpowiedzi na skargę. Należy bowiem podkreślić, iż przedsiębiorca zobowiązany jest wyposażyć kierującego pojazdem we wszelkie dokumenty związane z przewozem, który może prowadzić tylko przewoźnik upoważniony do tego rodzaju działalności na podstawie dokumentów wystawionych przez właściwe organu administracji publicznej.

Na podstawie akt sprawy i dokumentów w nich zawartych ustalono, że kierowca kontrolowanego pojazdu marki [...] nr rej. [...] posiadał przy sobie i okazał do kontroli wypis nr [...] z licencji nr [...], wydany w dniu [...] listopada 2002 przez Ministra Infrastruktury, na rzecz przedsiębiorcy P S.A., ważna na wszystkie kraje. Z dokumentu tego wynika, że przewoźnikiem była skarżąca spółka, nie zaś, jak utrzymuje inny podmiot. Ponadto także dowód rejestracyjny wskazuje, że właścicielem pojazdu była P S.A.. W ocenie Sądu, dla określenia przewoźnika w rozumieniu przepisów stanowiących podstawę wydania zaskarżonej decyzji, nie miało wpływu określenie podmiotu wskazanego w międzynarodowym liście przewozowym CMR. Sąd zważył także, iż mimo kwestionowania wykonywania międzynarodowego przewozu pojazdem poddanym kontroli w dniu [...] listopada 2003 r., strona skarżąca w toku postępowania administracyjnego, ani też sądowoadministracyjnego nie wskazała, podmiotu który jej zdaniem był rzeczywiście przewoźnikiem. Ponadto nie przedstawiono żadnego dokumentu potwierdzającego zasadność twierdzenia P S.A. o braku przymiotu strony w niniejszym postępowaniu,

Sąd pragnie podkreślić, że każdy podmiot zajmujący się przewozem ładunku po drogach publicznych powinien z należytą starannością, bardzo dokładnie, sprawdzać nie tylko sam proces załadunku towaru na pojazd, ale również wybierać drogę swego przejazdu w taki sposób, aby nie naruszyć jakichkolwiek norm prawa drogowego oraz przepisów dotyczących warunków technicznych pojazdu. Właściciel samochodu ciężarowego, który powierza dokonanie przewozu ładunku, zgodnie z obowiązującym prawem w pełni ponosi odpowiedzialność za działanie zatrudnianego przez siebie kierowcy. Zdaniem Sądu, w celu zapobiegania dalszemu nadmiernemu niszczeniu dróg publicznych, a pośrednio także zapewnienia większego bezpieczeństwa wszystkich użytkowników tych dróg, nakazy stosownego postępowania muszą być bezwzględnie przestrzegane zwłaszcza przez poruszających się drogą publiczną pojazdem nienormatywnym. Uzasadnienia dla naruszania obowiązujących w tym zakresie norm prawnych nie można poszukiwać w długości trasy przejazd, rodzaj przewożonego towaru, czy też innych uwarunkowaniach lub nawet utrudnieniach organizacyjno-technicznych związanych z zakresem prowadzonej działalności gospodarczej.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.