Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1094/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2015-02-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 240 par. 1 pkt 5, art. 233 par. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Madej, Sędzia NSA Eugeniusz Christ, del. Sędzia SO Dorota Kozłowska (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Magdalena Strzałkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2015 r. sprawy ze skargi A S.A. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie podatku od nieruchomości za 2003 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (dalej: SKO, Kolegium) decyzją z dnia [...] r., nr [...] na podstawie art. 233 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. ż 2012 r. poz. 749 ze zm., dalej: O.p.), art. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.) i § 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz. U. Nr 198, poz. 1925) po rozpatrzeniu odwołania AS.A. z siedzibą w K. (dalej: skarżąca, Spółka) od decyzji Wójta Gminy Ś. z dnia [...] r., nr [...], uzupełnionej decyzją z dnia [...] r. w sprawie uchylenia - po wznowieniu postępowania - decyzji z dnia [...] r., nr [...] w części dotyczącej umorzenia postępowania w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2003 i określenia podatku za ten rok uchyliło w całości zaskarżoną decyzję a sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia przez organ podatkowy pierwszej instancji.

Decyzją z dnia [...] r., nr [...] uzupełnioną decyzją z dnia [...] r. Wójt Gminy Ś. uchylił - po wznowieniu postępowania - swoją decyzję z dnia [...] r., nr [...] w części dotyczącej umorzenia postępowania w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2003 i określił podatek za ten rok w kwocie [...] zł.

W pierwszej kolejności Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zbadało, czy zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku od nieruchomości za rok 2003 nie uległo przedawnieniu. Jak wynika z akt sprawy, do należności wynikających z decyzji nr [...] z dnia [...] r., określającej wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2003 rok został zastosowany środek egzekucyjny, o którym podatnik został powiadomiony, a tym samym został przerwany bieg terminu przedawnienia. Z pisma Naczelnika [...] [...] Urzędu Skarbowego w S. z dnia 9 lutego 2009 r. wynika, że w dniu 17 grudnia 2008 r. zajęto wierzytelności zobowiązanego, w wyniku czego w dniach: 19, 22 i 23 grudnia 2008 r. uzyskano środki pieniężne, z których na należność główną przypada [...] zł.

Zgodnie zatem z treścią art. 70 § 4 O.p. bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. Oznacza to, że od dnia 18 grudnia 2008 r. zaczął biec na nowo 5-letni termin przedawnienia zobowiązania.

Natomiast stosownie do treści art. 70 § 6 pkt 2 O.p. bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję dotyczącą tego zobowiązania.

W rozpatrywanej sprawie powołana wyżej decyzja z dnia [...] r., nr [...] została decyzją Kolegium z dnia [...] r., nr [...] uchylona a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia. W dniu 29 czerwca 2009 r. wpłynęła do Kolegium skarga na powyższą decyzję, która została uchylona wyrokiem WSA w Gliwicach z dnia 19 stycznia 2010 r. sygn. akt I SA/Gl 596/09. Od wskazanego powyżej wyroku Spółka wniosła skargą kasacyjną, która została wyrokiem NSA z dnia 11 października 2011 r., sygn. akt II FSK 922/10 oddalona.

Tak więc z dniem 29 czerwca 2009 r. bieg terminu przedawnienia uległ zawieszeniu i biegnie dalej od dnia następującego po dniu doręczenia organowi podatkowemu odpisu orzeczenia sądu administracyjnego, ze stwierdzeniem jego prawomocności (art. 70 § 7 pkt 2 O.p.). Odpis orzeczenia sądu ze stwierdzeniem jego prawomocności został doręczony Kolegium w dniu 3 lutego 2012 r. Zatem zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku od nieruchomości za 2003 r. nie uległo jeszcze przedawnieniu.

Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] organ pierwszej instancji, działając na podstawie art. 240 § 1 pkt 5, art. 241 § 1 i art. 243 § 1 O.p., wznowił z urzędu postępowanie w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2003-2006, zakończone decyzją z dnia [...] r., nr [...], a następnie decyzją z dnia [...] r., nr [...] uchylił - po wznowieniu postępowania - swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] r. dotyczącą umorzenia postępowania w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego za lata 2003-2006 i określił wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2003, 2004, 2004 i 2006. W wyniku wniesionego odwołania decyzja ta została decyzją Kolegium z dnia [...] r., nr [...] uchylona a sprawa przekazana organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.

Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] organ pierwszej instancji zawiesił postępowanie prowadzone po wznowieniu postępowania z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2003-2006. Miało to związek ze skargą kasacyjną Spółki od wyroku WSA w Gliwicach z dnia 19 stycznia 2010 r., sygn. akt I SA/Gl 596/09, którym to wyrokiem Sąd uchylił decyzję Kolegium w sprawie dotyczącej podatku od nieruchomości za 2003 r., które zostało wszczęte mimo istnienia w obrocie prawnym ostatecznej decyzji umarzającej to postępowanie.

Postanowieniem z dnia [...] r. organ pierwszej instancji podjął z urzędu zawieszone postępowanie, a następnie po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego co do przyczyn wznowienia powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] r., nr [...], uzupełnioną decyzją z dnia [...] r. uchylił - po wznowieniu postępowania swoją decyzję z dnia [...] r., nr [...] w części dotyczącej umorzenia postępowania w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2003 i określił podatek za ten rok w kwocie [...] zł.

W uzasadnieniu tej decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że przesłanką wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] r. było ujawnienie, w toku kolejnego postępowania wszczętego postanowieniem z dnia [...] r. nowych dowodów w postaci:

1. ksiąg rachunkowych Spółki za lata 2003-2004,

2. pisma Urzędu Statystycznego w Ł. z dnia 4 grudnia 2006 r.

oraz nowa okoliczność faktyczna w postaci sklasyfikowania w ewidencji gruntów i budynków niektórych działek należących do Spółki jako gruntów ornych i nieużytków oraz niewykorzystywania ich przez Spółkę do prowadzenia działalności gospodarczej. Organ pierwszej instancji uznał, że dowody te istniały w dniu wydania decyzji z dnia [...] r., umarzającej postępowanie podatkowe, lecz nie były znane organowi w czasie wydawania decyzji i są to dowody istotne.

Następnie SKO w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wypowiedziało się odnośnie przesłanek wznowienia postępowania. Zdaniem Kolegium pismo Urzędu Statystycznego w Ł. z dnia 4 grudnia 2006 r. stanowi nowy dowód istniejący w dniu wydania decyzji nieznany organowi, który wydał decyzję i to dowód o charakterze istotnym. Spółka bowiem wielokrotnie powoływała się na to pismo w swoich odwołaniach od decyzji dotyczących opodatkowania budowli znajdujących się w podziemnych wyrobiskach górniczych i w skargach do Sądu na decyzje Kolegium. Potwierdzają to wyroki WSA w Gliwicach: z dnia 22 listopada 2011 r., sygn. akt I SA/Gl 938/11, z 24 listopada 2011 r., sygn. akt I SA/Gl 888/11.

Z treści wskazanego pisma Urzędu Statystycznego w Ł. wynika, że "wymienione w piśmie (chodzi o pismo Spółki z dnia [...] r. znak [...]) wyrobiska górnicze wraz ze zlokalizowanymi w nich budowlami (liniami kablowymi i telekomunikacyjnymi, rurociągami, torami kolejowymi, urządzeniami nastawczymi, napędami zwrotnic kopalnianych, sygnalizacjami, urządzeniami zabezpieczającymi ruch pociągów itp.) klasyfikowane są łącznie w grupowaniu: KŚT grupa 2 rodzaj 200 : Budowle dla górnictwa i kopalnictwa".

Z pisma tego wynika zatem, że wymienione w dołączonych do pisma Spółki z dnia [...] r. nr [...] zestawieniach podziemnych środków trwałych, środki trwałe rodzaju 200 ujęte jako "wyrobiska górnicze", obejmują również budowle, które się w nich znajdują, a których Spółka - na wezwanie organu - nie wskazała. Jest to zatem nowy istotny dowód, istniejący w dniu wydania decyzji, o którym organ pierwszej instancji nie wiedział.

Kolejnym nowym dowodem, wskazanym jako przesłanka wznowienia postępowania są księgi rachunkowe Spółki za lata 2003-2004. Z ich treści wynika, że środki trwałe przedstawione uprzednio przez Spółkę w wykazach w rozbiciu na wyrobiska i budowle, ujęte są w powyższych księgach w sposób jednolity, bez takiego rozbicia i opatrzone nazwą "Budynki/budowle".

Organ odwoławczy zatem podzielił argumentację organu pierwszej instancji, że w oparciu o wskazane wyżej dowody ustalono, że w roku 2003 Spółka jako wyrobiska górnicze ewidencjonowała niejednorodne środki trwałe składające się z samej przestrzeni pod powierzchnią ziemi (tak rozumiane wyrobisko górnicze), oraz zlokalizowanych w niej obiektów, które należało zidentyfikować, czy są budowlami i stanowią przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości.

Kolejna, ostatnia przesłanka wznowienia postępowania odnosi się do nowej istotnej okoliczności faktycznej dotyczącej niewykorzystywania gruntów sklasyfikowanych w ewidencji gruntów jako użytki rolne i nieużytki do prowadzenia działalności gospodarczej. Na okoliczność tę powołała się sama skarżąca w piśmie z dnia [...] r. znak: [...] złożonym w postępowaniu podatkowym wszczętym postanowieniem z dnia [...] r. w sprawie określenia wysokości zobowiązania za rok 2004, w którym wnosi m. in. o dokonanie oględzin wyżej wymienionych działek celem potwierdzenia, że działki te nie są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej, a ich stan wskazuje, że nie mogły być prawdopodobnie również zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej w 2003 r.

Reasumując zdaniem organu odwoławczego zaistniały przesłanki do wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...] r. nr [...], przy czym zakres postępowania wyznaczają przesłanki wznowienia. W rozpatrywanej sprawie jest to kwestia prawidłowości złożonej na rok podatkowy 2003 deklaracji podatkowych na podatek od nieruchomości w części dotyczącej budowli zlokalizowanych w podziemnych wyrobiskach górniczych i gruntów sklasyfikowanych jako użytki rolne i nieużytki a nie zajętych do prowadzenia działalności gospodarczej.

Jednakże SKO stwierdziło, że zaskarżona odwołaniem decyzja jest wadliwa, aczkolwiek z innych przyczyn niż podniesione w odwołaniu. Te odnoszą się bowiem wyłącznie do braku podstaw wznowienia postępowania w części dotyczącej opodatkowania budowli zlokalizowanych w podziemnych wyrobiskach górniczych, a zdaniem Kolegium podstawy te zaistniały. Natomiast organ podatkowy pierwszej instancji, powołując się na opinię biegłych sporządzoną przez J. K., D. Z. oraz J. J., wskazał, iż różnego rodzaju obudowy ([...],[...],[...] i inne) wykonane zgodnie z zasadami Prawa budowlanego można zaliczyć do tuneli umieszczonych w przestrzeni wyrobiska górniczego, tj. do budowli wymienionych w art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Rurociągi, kable energetyczne, teletechniczne, sygnalizacyjne, torowiska stanowią obiekty sieci technicznych - liniowe, a przenośniki, transformatory, kołowroty, pompy i inne stanowią obiekty sieci technicznych - urządzenia. Organ pierwszej instancji szczegółowo wskazał, jakie konkretnie obiekty znajdują się w poszczególnych wyrobiskach górniczych. Przykładowo, w pochylni transportowej V w pokł. [...] nr inw. [...] znajdują się: obudowa [...], konstrukcja stalowa obudowana betonikami, podłoże betonowe. Przeznaczona dla różnych celów, łącząca dwa chodniki na różnych poziomach - tunel. Rurociąg do podawania mieszaniny popiołowo wodnej, kable 6KY, 0,5KV, kable teletechniczne - obiekty sieci technicznych, a kołowrót Gollner i trasa kolejki szynowej podwieszanej - obiekt sieci technicznej - urządzenia; w szybie wentylacyjnym [...], nr inw. [...] znajdują się: obudowa murowana z cegły do poz. 270, od poz. 270 do 421,3 murowana z kostki betonowej. Służy do przewietrzania na zasadzie wymuszonego przepływu powietrza - tunel. Rurociąg odwadniający, rurociąg sprężonego powietrza, rurociąg podsadzkowy, kabel teletechniczny - obiekty sieci technicznych - liniowe.

W podobny sposób organ pierwszej instancji opisał wszystkie obiekty i urządzenia znajdujące się w środkach trwałych rodzaju 200 KŚT i przyporządkował je do budowli w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Za podstawę opodatkowania dla tak określonych budowli organ pierwszej instancji przyjął ich wartość początkową, o której mowa w przepisach o podatkach dochodowych, ustaloną na dzień 1 stycznia roku podatkowego, stanowiącą podstawę obliczenia amortyzacji w tym roku, niepomniejszoną o odpisy amortyzacyjne, a w przypadku budowli całkowicie zamortyzowanych - ich wartość z dnia 1 stycznia roku, w którym dokonano ostatniego odpisu amortyzacyjnego. Wartość budowli ustalono na podstawie danych wynikających z ewidencji środków trwałych prowadzonej przez Spółkę. Organ pierwszej instancji wskazał przy tym, że w świetle orzecznictwa, nakłady na drążenie przestrzeni w górotworze nie mogą być uwzględnione w podstawie opodatkowania, w związku z czym wielokrotnie wzywał Spółkę do wyjaśnienia, czy wartość początkowa środków trwałych obejmuje nakłady na drążenie oraz do podania wartości początkowej składników majątku trwałego, stanowiących budowle i urządzenia budowlane, scharakteryzowanych jako elementy składowe środków trwałych i opisanych w przedkładanych przez Spółkę tabelach. Spółka deklarowała jedynie zamiar udzielenia informacji w tym zakresie, ale ich nie udzieliła.

W konsekwencji na dzień wydania decyzji nie istnieją dowody potwierdzające poniesienie kosztów wytworzenia składnika majątku, któremu można by przypisać wartość początkową równą nakładom na drążenie przestrzeni pod ziemią.

Tak więc organ pierwszej instancji, ustalając przedmiot opodatkowania, ustalił co składa się na konkretny środek trwały rodzaju 200, a następnie przypisał każdy jego element składowy do budowli lub urządzeń budowlanych wymienionych wprost w art. 3 pkt 3 bądź 9 ustawy Prawo budowlane.

Ustalając podstawę opodatkowania organ pierwszej instancji przyjął jednak wartość całego środka trwałego rodzaju 200, a nie poszczególnych budowli i urządzeń, które się w nim znajdują.

Przyjmując do podstawy opodatkowania wartość wynikającą z prowadzonych przez Spółkę ewidencji środków trwałych organ opodatkował de facto cały środek rodzaju 200, czyli np. szyb wentylacyjny i pochylnię transportową a nie znajdujące się w nim obiekty wskazane wcześniej jako przedmiot opodatkowania. Powyższe może oznaczać, że organ pierwszej instancji opodatkował wyrobisko w znaczeniu kompleksowym, co byłoby niezgodne z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego.

Przepis art. 4 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych odwołuje się wprawdzie do wartości, o której mowa w przepisach o podatkach dochodowych, stanowiących podstawę do obliczenia amortyzacji, ale nie oznacza to, że przepis ten modyfikuje przedmiot opodatkowania przez jej rozszerzenie. Mówi on przecież o wartości budowli a to co jest budowlą określają przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. W konsekwencji, skoro "wyrobisko górnicze" nie stanowi budowli, to wartość tak rozumianego wyrobiska (koszty jego wydrążenia) nie może być zaliczana do podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości.

Zdaniem organu odwoławczego skoro organ pierwszej instancji nie ustalił wartości poszczególnych budowli znajdujących się w wyrobiskach górniczych to postępowanie wymaga uzupełnienia i to w znacznym zakresie.

SKO powołało się na wyroki NSA: z dnia 31 lipca 2012 r., sygn. akt II FSK 1003/12 i z dnia 13 września 2012 r., sygn. akt II FSK 1048/12 - którymi Sąd oddalił skargi kasacyjne Kolegium - nie zgodził się z poglądem organu odwoławczego, że środki trwałe rodzaju 200 KŚT, to jednocześnie budowle w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych z tego względu, że w podstawie opodatkowania tych obiektów uwzględniona została wartość drążenia pustej przestrzeni, w której te obiekty się znajdują. Ponadto podobne stanowisko zajął NSA w wyroku z dnia 3 czerwca 2014 r., sygn. akt II FSK 1455/12.

Zdaniem SKO należy zatem wezwać podatnika do określenia wartości poszczególnych obiektów usytuowanych w podziemnych wyrobiskach górniczych, o której mowa w art. 4 ust. 1 pkt 3 lub ust. 5 i 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, a jeżeli zajdą okoliczności wskazane w art. 4 ust. 7 tej ustawy organ powinien powołać biegłego, który ustali wartość tych budowli.

Konkludując zdaniem organu odwoławczego zachodzi konieczność ponownego rozpoznania sprawy celem opodatkowania budowli i urządzeń znajdujących się w podziemnych wyrobiskach górniczych.

W skardze na decyzję Kolegium, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, pełnomocnik skarżącej zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 233 § 2 i art. 240 § 1 pkt 5 O.p., co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania.

Na wstępie skargi pełnomocnik skarżącej jeszcze raz przedstawił swoje stanowisko w kwestii wznowionego postępowania, nie zgadzając się z argumentacją organów podatkowych, że w sprawie zostały ujawnione nowe i istotne dowody uzasadniające wznowienie postępowania. Pełnomocnik podkreślił, że wznowione w oparciu o art. 240 § 1 pkt 5 O.p. postępowanie podatkowe ma szczególny charakter. Zakres przedmiotowy takiego postępowania nie jest nieograniczony, lecz wyznaczony okolicznościami faktycznymi lub dowodami, z uwagi na które zaszły przesłanki do jego wznowienia. Organ podatkowy wznawiając postępowanie podatkowe odnośnie określenia wysokości zobowiązania podatkowego nie dokonuje kompleksowej weryfikacji prawidłowości zadeklarowanego przez podatnika podatku, lecz prowadzone przezeń czynności dowodowe powinny zmierzać do wszechstronnego wyjaśnienia jedynie tych kwestii, które legły u podstaw dokonanego wznowienia. W konsekwencji też powyższego wykluczona jest także możliwość dokonania odmiennej oceny skutków podatkowych tych okoliczności i tych dowodów, które znane były organowi podatkowemu w dacie wydawania rozstrzygnięcia, nawet, gdyby ocena ta w świetle uległej zmianie wykładni przepisów okazałaby się być niewłaściwa. Wynika to z faktu, że postępowanie wznowieniowe nie służy do ponownej weryfikacji wydanego już uprzednio rozstrzygnięcia pod względem prawidłowości dokonanej w nim wykładni przepisów i oceny zebranego materiału dowodowego, lecz do jego korekty w zakresie, w jakim wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody.

Zdaniem pełnomocnika skarżącej zmiana rozstrzygnięcia wynikającego z decyzji z dnia [...] r., nr [...] jest możliwa w zakresie opodatkowania podziemnych wyrobisk górniczych i zlokalizowanych w nich urządzeń technicznych jedynie w takim stopniu, w jakim w świetle ujawnionych w sprawie dowodów organ pierwszej instancji pozostawał w błędzie co do stanu posiadania przez skarżącą wyrobisk i zlokalizowanych w nich budowli, a wiedza ta przełożyła się na wynik sprawy. Do umorzenia postępowania podatkowego nie doszło z tych względów, iż organ podatkowy pierwszej instancji nie miał wiedzy odnośnie okoliczności posiadania budowli w podziemnych wyrobiskach górniczych, ale z uwagi na wątpliwości natury prawnej w kwestii możliwości opodatkowania tego typu budowli.

Pełnomocnik skarżącej wskazał, że w przesłanych przez Spółkę wykazach ujęte zostały nie tylko podziemne wyrobiska górnicze — środki trwałe z rodzaju 200 KŚT, lecz także te urządzenia techniczne stanowiące wyposażenie wyrobisk, które do ewidencji księgowej wprowadzone zostały jako odrębne od wyrobisk środki trwałe. Przyjąć zatem trzeba, że gdyby istotnie, jak obecnie twierdzą organy podatkowe obu instancji, do opodatkowania składników środków trwałych z rodzaju 200 KŚT nie doszło jedynie z tej przyczyny, iż organ pierwszej instancji nie posiadał o nich wiedzy, to powinny zostać opodatkowane budowle stanowiące odrębne od wyrobisk środki trwałe. Tymczasem do opodatkowania takiego nie doszło, co potwierdza tezę, iż nie były to okoliczności, z uwagi na które organ pierwszej instancji odstąpił od określenia wysokości zobowiązania podatkowego i dokonał umorzenia prowadzonego postępowania. Zatem doszło do naruszenia art. 240 § 1 pkt 5 O.p. co niewątpliwie miało wpływ na wynik sprawy.

Pełnomocnik skarżącej nie zgodził się także ze stanowiskiem Kolegium zawartym w zaskarżonej decyzji, że w sprawie wymagane jest znaczne uzupełnienie zebranego dotychczas materiału dowodowego. Braki w materiale dowodowym organ odwoławczy upatruje jedynie w zakresie dowodów, które pozwoliłyby w jego ocenie na właściwe opodatkowanie podatkiem od nieruchomości kwalifikujących się do budowli urządzeń technicznych zlokalizowanych w podziemnych wyrobiskach górniczych. Jednocześnie nie zostały zgłoszone jakiekolwiek zastrzeżenia co do braku dowodów odnoszących się do podlegających opodatkowaniu gruntów. Pełnomocnik skarżącego wywiódł, że skoro w rozpatrywanej sprawie brak jest podstaw prawnych do zmiany uprzednio zapadłego rozstrzygnięcia w kierunku opodatkowania zlokalizowanej w wyrobiskach infrastruktury, to zbieranie w tym przedmiocie jakichkolwiek dowodów jest bezprzedmiotowe. Został zatem naruszony przepis art. 233 § 2 O.p. mający wpływ na wynik sprawy.

Kolegium w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwach zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 cyt. ustawy).

Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja/postanowienie zostało wydane

z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji/postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.).

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja, wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącego została wydana zgodnie z prawem.

Wznowienie postępowania jest instytucją procesową dającą możliwość ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy podatkowej zakończonej ostateczną decyzji, jeżeli postępowanie, w którym została ona wydana, było dotknięte wadą określoną w art. 240 O.p. W rozpoznawanej sprawie wznowienie postępowania nastąpiło w oparciu o przesłanki, określone w art. 240 § 1 pkt 5 O.p.

Z powołanego przepisu wynika, iż aby można było mówić o zaistnieniu tej przesłanki, muszą łącznie wystąpić następujące okoliczności:

1) muszą wyjść na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody,

2) musimy mieć do czynienia z nowymi okolicznościami lub nowymi dowodami,

3) nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody powinny istnieć w dniu wydania decyzji,

4) nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie mogą być znane organowi, który wydał decyzję.

W rozpoznawanej sprawie przesłanką wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] r. było ujawnienie, w toku kolejnego postępowania wszczętego postanowieniem z dnia [...] r. nowych dowodów w postaci: ksiąg rachunkowych Spółki za lata 2003-2004, pisma Urzędu Statystycznego w Ł. z dnia 4 grudnia 2006 r. oraz nowa okoliczność faktyczna w postaci sklasyfikowania w ewidencji gruntów i budynków niektórych działek należących do Spółki jako gruntów ornych i nieużytków oraz niewykorzystywania ich przez Spółkę do prowadzenia działalności gospodarczej.

Przedmiotem sporu jest przede wszystkim kwestia, czy w sprawie istniały przesłanki do wznowienia postępowania podatkowego zakończonego decyzją ostateczną. Pełnomocnik skarżącej kwestionuje bowiem nowe dowody, wskazane powyżej. Poza sporem w zasadzie pozostaje nowa okoliczność faktyczna w postaci sklasyfikowania w ewidencji gruntów i budynków niektórych działek należących do Spółki jako gruntów ornych i nieużytków oraz niewykorzystywania ich przez Spółkę do prowadzenia działalności gospodarczej.

Należy zgodzić się z organami podatkowymi, że pismo Urzędu Statystycznego w Ł. z dnia 4 grudnia 2006 r. stanowi nowy dowód istniejący w dniu wydania decyzji nieznany organowi, który wydał decyzję i to dowód o charakterze istotnym. Skarżąca bowiem wielokrotnie powoływała się na to pismo w swoich odwołaniach od decyzji dotyczących opodatkowania budowli znajdujących się w podziemnych wyrobiskach górniczych i w skargach do Sądu na decyzje SKO. Treść tego pisma potwierdza, że wymienione w dołączonych do pisma Spółki z dnia [...] r., nr [...] zestawieniach podziemnych środków trwałych, środki trwałe rodzaju 200 ujęte jako "wyrobiska górnicze", obejmują również budowle, które się w nich znajdują, a których Spółka - na wezwanie organu - nie wskazała. Jest to zatem nowy istotny dowód, istniejący w dniu wydania decyzji, o którym organ pierwszej instancji nie wiedział.

Nowym dowodem były także księgi rachunkowe Spółki za lata 2003-2004.

Z ich treści wynika bowiem, że środki trwałe przedstawione uprzednio przez Spółkę w wykazach w rozbiciu na wyrobiska i budowle, ujęte są w powyższych księgach w sposób jednolity, bez takiego rozbicia i opatrzone nazwą "Budynki/budowle".

Ocena istotności nowych okoliczności lub dowodów została przez ustawodawcę pozostawiona decyzji organów podatkowych rozstrzygających w danej sprawie, wobec czego sąd nie może organom tego prawa do oceny odebrać (tak wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 czerwca 2004 r., sygn. akt III SA 1108/03)

Tak więc okoliczności faktyczne i dowody istotne dla sprawy to te, które dotyczą przedmiotu sprawy i mają znaczenie prawne. Taka sytuacja zdaniem Sądu zachodzi w przedmiotowej sprawie. Wskazane powyżej nowe dowody i nowa okoliczność faktyczna mają istotny wpływ na treść decyzji.

Sąd w pełni podziela stanowisko NSA wyrażone w wyroku dnia 1 października 2003 r., sygn. akt III SA 2923/01, iż przesłanka istotnych okoliczności lub dowodów jest spełniona wtedy, gdy:

1. ujawnią się w sprawie nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody,

2. okoliczności te lub dowody będą miały charakter nowych w stosunku do przeprowadzonego dotąd postępowania wyjaśniającego,

3. powyższe okoliczności lub dowody muszą być istotne dla sprawy, czyli mogą mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie, więc wywołują konieczność uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w całości lub w części.

Dowody te istniały w dniu wydania decyzji z dnia [...] r., umarzającej postępowanie podatkowe, lecz nie były znane organowi w czasie wydawania decyzji i są to dowody istotne.

Zakres postępowania wyznaczają przesłanki wznowienia. W rozpoznawanej sprawie jest to kwestia prawidłowości złożonej na rok podatkowy 2003 deklaracji podatkowej na podatek od nieruchomości w części dotyczącej budowli zlokalizowanych w podziemnych wyrobiskach górniczych i gruntów sklasyfikowanych jako użytki rolne i nieużytki a nie zajętych do prowadzenia działalności gospodarczej.

Sąd zgodził się także z organem odwoławczym, że decyzja organu pierwszej instancji jest wadliwa i należało ją uchylić w całości a sprawę przekazać do ponownego rozpatrzenia przez organ podatkowy pierwszej instancji. Istotnie organ pierwszej instancji, ustalając przedmiot opodatkowania, ustalił co składa się na konkretny środek trwały rodzaju 200, a następnie przypisał każdy jego element składowy do budowli lub urządzeń budowlanych wymienionych wprost w art. 3 pkt 3 bądź 9 ustawy Prawo budowlane. Ustalając podstawę opodatkowania organ pierwszej instancji przyjął jednak wartość całego środka trwałego rodzaju 200, a nie poszczególnych budowli i urządzeń, które się w nim znajdują. Natomiast przyjmując do podstawy opodatkowania wartość wynikającą z prowadzonych przez Spółkę ewidencji środków trwałych organ opodatkował de facto cały środek rodzaju 200, a nie znajdujące się w nim obiekty wskazane wcześniej jako przedmiot opodatkowania. Tak więc może to oznaczać, że organ pierwszej instancji opodatkował wyrobisko w znaczeniu kompleksowym, co byłoby niezgodne z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 września 2011 r., sygn. akt P 33/09. Skoro bowiem "wyrobisko górnicze" nie stanowi budowli, to wartość tak rozumianego wyrobiska (koszty jego wydrążenia) nie może być zaliczana do podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości.

Zważywszy, że organ pierwszej instancji nie ustalił wartości poszczególnych budowli znajdujących się w wyrobiskach górniczych to postępowanie wymaga uzupełnienia i to w znacznym zakresie.

W świetle poczynionych rozważań bezzasadny okazał się zarzut naruszenia art. 233 § 2 O.p. Postępowanie przeprowadzone w pierwszej instancji wymaga znacznego poszerzenia materiału dowodowego w sprawie. W takich wypadkach organ odwoławczy, aby dokonać oceny prawidłowości ustalenia stanu faktycznego, musiałby przeprowadzić postępowanie wyjaśniające albo w całości, albo w znacznej części, a do tego nie jest uprawniony, nie mieści się to w jego kompetencji. Ponadto w takiej sytuacji zostałaby naruszona zasada dwuinstancyjności. Należy mieć także na uwadze treść art. 229 O.p. Zasadnie zatem SKO wydało decyzję kasacyjną i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, co uzasadnia oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.