Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 522/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2021-05-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 271 ust. 4 pkt 1
journal: Dz.U. 2020 poz 310
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Sieniuć (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Cisowska - Sakrajda Asesor WSA Tomasz Porczyński po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 maja 2021 r. sprawy ze skargi A z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w R. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w S. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty stałej za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych ze zlewni 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w S. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz skarżącej - A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w R. kwotę 207 (dwieście siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. dc


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., nr [...], Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich w S. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie określił A Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w R., za okres od 1 stycznia 2020 r. do 31 grudnia 2020 r., opłatę stałą w wysokości 64 zł za odprowadzenie wód opadowych i roztopowych ze zlewni obejmującej teren Spółek B Sp. z o.o., C Sp. z o.o., poprzez wylot do rzeki D. w km 7+780.

Jak wynika z akt sprawy, w dniu 21 kwietnia 2020 r. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Zarząd Zlewni w S. (dalej: "PGW WP Zarząd Zlewni w S."), na podstawie art. 271 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 310 ze zm.) powoływanej dalej jako: "Prawo wodne", ustaliło w formie informacji rocznej podmiotowi A Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w R., za okres od 1 stycznia 2020 r. - 31 grudnia 2020 r., opłatę stałą w wysokości 64 zł za odprowadzenie wód opadowych i roztopowych poprzez wylot do rzeki D. w km 7+780. Jednocześnie PGW WP Zarząd Zlewni w S. w informacji tej wskazało, że opłatę należy uiścić na rachunek Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w czterech kwartalnych ratach płatnych we wskazanych terminach.

W dniu 7 maja 2020 r. A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w R. złożyła reklamację, w której nie zgodziła się z wysokością opłaty stałej ustalonej w informacji rocznej Nr [...], S., [...] z dnia 21 kwietnia 2020 r. Strona wskazała, że nigdy nie posiadała żadnych nieruchomości, przylegających (skanalizowanych) do wylotu [...] zlokalizowanego w km 7+780 rzeki D., wykonanego zgodnie z pozwoleniem wodnoprawnym wydanym przez Starostę [...] w dniu 24 czerwca 2015 r., znak: [...], nie wprowadza przez ten wylot wód do środowiska i nie administruje tym wylotem do rzeki D. Decyzjami administracyjnymi z 2016 roku dokonano podziałów nieruchomości i geodezyjnego wydzielenia dróg, które z mocy prawa stały się własnością Miasta R., co zostało ujawnione w księdze wieczystej KW [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w R.. W skład ww. nieruchomości wchodzi cały teren opisany w pozwoleniu wodnoprawnym [...] - czyli droga o nazwie ulica D, oraz działka 10-315, na której znajduje się wylot [...] do rzeki D., wobec czego, to Miasto R. jest obecnie podmiotem, który wprowadza wody opadowe z układu drogowego do środowiska i to ono powinno przejąć pozwolenie wodnoprawne, lub uzyskać nowe, a co najważniejsze administrować wylotem i ponosić stosowne opłaty.

Wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] r. Dyrektor PGW WP Zarząd Zlewni w S., na podstawie art. 271 ust. 4 pkt 1, art. 273 ust. 6 oraz 552a pkt 2 Prawa wodnego oraz § 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. z 2017 r. poz. 2502), powoływanego dalej jako: "rozporządzenie", oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.), powoływanej dalej jako: "k.p.a.", w zw. z art. 14 ust. 2 oraz ust. 6 pkt 2 Prawa wodnego oraz art. 63 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 900 ze zm.), w zw. z art. 300 ust. 1 Prawa wodnego, określił A Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w R., za okres od 1 stycznia 2020r. do 31 grudnia 2020 r., opłatę stałą w wysokości 64 zł za odprowadzenie wód opadowych i roztopowych ze zlewni obejmującej teren Spółek B Sp. z o. o., C Sp. z o.o. poprzez wylot do rzeki D. w km 7+780.

W uzasadnieniu decyzji organ ten wskazał, że w dniu 28 lutego 2018 r. PGW WP Zarząd Zlewni w S. ustaliło podmiotowi C Sp. z o.o. w R., informacją opłatę stałą za usługi wodne Nr [...], S., [...]. Natomiast w dniu 27 marca 2018 r. podmiot C [...] w R., który w dniu 6 września 2018 r. został wykreślony z KRS (dawniej jako: "C Sp. z o.o. w R.", która w dniu 7 czerwca 2016 r. została wykreślona z KRS), złożył reklamację, w której podniósł, że opłata stała została ustalona dla nieruchomości, która od 30 listopada 2016 r. nie jest jej własnością. Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich w S. PGW WP nie uznał powyższej reklamacji, wydając podmiotowi C [...] decyzję z dnia [...] kwietnia 2018 r. W dniu 19 listopada 2019 r. podmiot A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w R. dokonał płatności opłaty stałej Nr [...], S., [...] w wysokości 64 zł tytułem Nr [...], S., [...] nr kwartału l, II, III, IV. Dokonanie płatności przez A Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w R., zdaniem organu, potwierdza fakt, że to właśnie spółka jest użytkownikiem nieruchomości, tym samym zgadza się z ponoszeniem opłat za usługi wodne zgodnie z art. 298 pkt 1 Prawa wodnego. Organ wyjaśnił, że z dokumentów przedstawionych przez podmiot w celu ustalenia właściwego podmiotu obowiązanego do poniesienia opłaty stałej za 2018 r., na podstawie pozwolenia wodnoprawnego udzielonego decyzją Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. za odprowadzenie wód opadowych i roztopowych ze zlewni obejmującej teren Spółek B Sp. z o.o., C Sp. z o.o. poprzez wylot do rzeki D. w km 7+780 z projektowanej drogi [...], wynika, iż to podmiot A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w R. jest użytkownikiem korzystającym z usługi wodnej na podstawie powołanego pozwolenia wodnoprawnego. Organ wskazał, że Gmina Miasto R. pismem z dnia 6 marca 2020 r. poinformowała, iż działka 10-315, na której znajduje się wylot [...], została przeznaczona pod drogę [...], a działka ta stała się własnością Gminy Miasta R.. Droga [...] usytuowana jest na obszarze B i nie posiada statusu drogi publicznej, bowiem nie została podjęta uchwała zaliczająca ją do jednej z kategorii dróg publicznych. Gmina Miasto R. nie posiada żadnych praw do opisanego w pozwoleniu wodnoprawnym wylotu do rzeki D., przez który odprowadzane są wody opadowe i roztopowe. Stała się właścicielem gruntów, na których została wybudowana droga wewnętrzna, fakt ten nie stanowi natomiast podstawy do automatycznego przyjęcia, że to właśnie Gmina korzysta z usługi wodnej polegającej na odprowadzaniu wód opadowych i roztopowych do rzeki D. poprzez wylot zlokalizowany w km 7+780 cieku oraz, że jest zobowiązana do uiszczenia opłat. Podmiotem tym pozostaje zakład, który uzyskał pozwolenie wodnoprawne lub jego następca prawny. Pozwolenie wodnoprawne nie jest zależne od praw własności do urządzenia wodnego, zgodne z art. 393 Prawa wodnego, pozwolenie wodnoprawne nie rodzi praw do nieruchomości i urządzeń wodnych koniecznych do jego realizacji oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich przysługujących wobec tych nieruchomości i urządzeń. Zdaniem organu, informacja roczna ustalająca wysokość opłaty stałej za usługi wodne z dnia 21 kwietnia 2020 r. została zatem ustalona na podstawie obowiązującego pozwolenia wodnoprawnego udzielonego decyzją Starosty [...] z dnia 24 czerwca 2015 r. Określenia wysokości opłaty stałej Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich w S. PGW WP dokonał w oparciu o normę prawną wynikającą z art. 271 ust. 4 pkt 1 i art.552a pkt 2 Prawa wodnego oraz § 6 rozporządzenia. Opłata za odprowadzenie do wód opadowych lub roztopowych została określona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wynoszącej 2.50 zł na dobę za 1 m3/s, czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego 366 dni i maksymalnego odprowadzania określonego w pozwoleniu wodnoprawnym w ilości 251.14 m3/h i wynoszącego po przeliczeniu 0,06976111 m3/s.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosła A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w R., reprezentowana przez pełnomocnika w osobie adwokata. Zaskarżonej decyzji pełnomocnik zarzucił:

1. naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art.298 pkt 1 oraz art. 271 ust. 4 pkt 1 i art. 273 ust. 6 ustawy Prawo wodne, poprzez przyjęcie, że skarżąca korzysta z usług wodnych na podstawie pozwolenia wodnoprawnego udzielonego przez Starostę [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r., podczas gdy skarżąca ani nie jest następcą prawnym spółki pod firmą C Sp. z o.o., której udzielone zostało pozwolenie, ani nie jest właścicielem nieruchomości przylegających (skanalizowanych) do wylotu [...] zlokalizowanego w km 7+780 rzeki D., wykonanego zgodnie z pozwoleniem, ani nie wprowadza przez ten wylot wód do środowiska i nie administruje tym wylotem do rzeki D.;

2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 107 § 3 k.p.a. w zw. art. 7, art. 75, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., w zw. z art. 271 ust. 4 pkt 1 oraz art. 273 ust. 6 Prawa wodnego, art. 14 ust. 2 oraz ust. 6 pkt 2 oraz art. 104 k.p.a. i art. 63 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa w zw. z art. 300 ust. 1 Prawa wodnego, poprzez stwierdzenie w uzasadnieniu decyzji, że strona kwestionuje wysokość opłaty, podczas gdy w reklamacji Spółka zakwestionowała nie wysokość opłaty, a wręcz zasadność skierowania do niej pisma w sprawie opłaty i wniosła o uznanie informacji rocznej ustalającej wysokość opłaty stałej za usługi wodne za niewłaściwie skierowaną i nieważną oraz o wydanie w tej sprawie stosownej decyzji administracyjnej;

3. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 107 § 3 k.p.a. w zw. art. 7, art. 75, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 271 ust. 4 pkt 1 oraz art. 273 ust. 6 Prawa wodnego, art. 14 ust. 2 oraz ust. 6 pkt 2 oraz art. 104 k.p.a. oraz art. 63 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa w zw. z art. 300 ust. 1 Prawa wodnego, poprzez stwierdzenie w uzasadnieniu decyzji, że (str. 3) "z dokumentów przedstawionych przez podmiot w celu ustalenia właściwego podmiotu do ponoszenia opłaty stałej za 2018 r. (...) wynika, iż to podmiot A Sp. z o.o., ul. D 1, [...] R., jest użytkownikiem korzystającym z usługi wodnej na podstawie pozwolenia wodnoprawnego", podczas gdy skarżąca ani nie jest następcą prawnym spółki pod firmą C Sp. z o.o., której udzielone zostało pozwolenie, ani nie jest właścicielem nieruchomości przylegających (skanalizowanych) do wylotu [...] zlokalizowanego w km 7+780 rzeki D., wykonanego zgodnie z pozwoleniem, ani nie wprowadza przez ten wylot wód do środowiska i nie administruje tym wylotem do rzeki D.;

4. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 107 § 3 k.p.a. w zw. art. 7, art. 75, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., w zw. z art. 271 ust. 4 pkt 1 oraz art. 273 ust. 6 Prawa wodnego, art. 14 ust. 2 oraz ust. 6 pkt 2 oraz art. 104 k.p.a. oraz art. 63 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa w zw. z art. 300 ust. 1 Prawa wodnego, poprzez stwierdzenie, że Spółka korzysta z usług wodnych na podstawie pozwolenia, w oparciu jedynie o treść odpowiedzi udzielonej przez Miasto R. pismem z dnia 6 marca 2020 r. oraz przypuszczeniu, iż skoro Spółka dokonała płatności opłaty stałej za 2018 r. w wysokości 64 zł, to Spółka jest użytkownikiem nieruchomości objętej pozwoleniem, tym samym zgadza się z ponoszeniem opłat za usługi wodne zgodnie z art. 298 pkt 1 Prawa wodnego również za 2020 r., podczas gdy powyższe stwierdzenie jest przekroczeniem granic swobodnej oceny dowodów i przyjęciu za udowodnione powyższej okoliczności jedynie w oparciu o stanowisko Miasta R. oraz przypuszczenia organu.

Z powyższych względów pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik wskazał, że art. 298 Prawa wodnego pozwala na wyróżnienie dwóch podstawowych kategorii podmiotów zobowiązanych do ponoszenia opłat za usługi wodne: podmiotów korzystających z usług wodnych oraz podmiotów korzystających z wód w ramach szczególnego korzystania, o którym mowa w art. 34 Prawa wodnego, tj. w inny sposób niż w ramach usług wodnych. Organ zastosował art. 298 pkt 1 Prawa wodnego, a więc skierował obowiązek ponoszenia opłaty do podmiotu, który, w jego ocenie, korzysta z usługi wodnej. W ocenie skarżącej, organ w zakwestionowanej decyzji nie wyjaśnił, czy rzeczywiście Spółka jest podmiotem korzystającym z usługi wodnej. Adresat pozwolenia nie powinien być obciążany za samą tylko zgodę organu na korzystanie ze składnika środowiska, lecz za faktyczne jego użycie, co poświadcza ogólna zasada ochrony środowiska "korzystający płaci" - wyrażona w art. 7 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska. Tym bardziej nie powinno się nakładać obowiązku uiszczenia opłaty na podmiot, który nie tylko nie korzysta ze składnika środowiska, lecz nie jest nawet adresatem pozwolenia.

Jednocześnie pełnomocnik skarżącej zarzucił, że organ nie dokonał analizy przekazanych przez Spółkę informacji oraz nie wyjaśnił, czy Spółka rzeczywiście korzysta z usługi wodnej. Tymczasem obowiązek wykazania tych okoliczności znajduje oparcie także w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. W ocenie pełnomocnika, Spółka nie może zrzec się nabytych uprawnień, czy wystąpić o wygaszenie pozwolenia, z którym nic ją nie wiąże. Z kolei materiał dowodowy nie mógł prowadzić do wniosku, że Spółka jest podmiotem, który korzysta z usługi wodnej poprzez odprowadzenie wód opadowych i roztopowych do rzeki D.. W związku z tym nie można Spółki uznać za podmiot korzystający z usługi wodnej na podstawie pozwolenia w rozumieniu art.298 pkt. 1 Prawa wodnego. Spółka nie jest również następcą prawnym w rozumieniu art. 411 Prawa wodnego, ani w rozumieniu przepisów ustawy Kodeks spółek handlowych. W konkluzji pełnomocnik stwierdził, że naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 75, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., w powiązaniu z naruszeniami przepisów prawa materialnego, tj. art. 298 pkt 1 oraz art. 271 ust. 4 pkt 1 i art. 273 ust. 6 Prawo wodne, skutkowały wydaniem wadliwej decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Ustosunkowując się do zarzutów zawartych w skardze wyjaśnił, że pozwolenie zostało udzielone nie tylko Spółce o nazwie C Sp. z o.o. w R., ale również B Spółce z o.o. w R.. Pozwolenie udzielone zostało na odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych. Nie jak twierdzi skarżąca, w uzasadnieniu skargi "z układu drogowego", lecz ze zlewni obejmującej teren spółek poprzez wylot do rzeki D. w km 7+780 z projektowanej drogi [...]. Zgodnie z art. 16 pkt 77 Prawa wodnego, ilekroć w ustawie jest mowa o zlewni - rozumie się przez to obszar lądu, z którego cały spływ powierzchniowy wód jest odprowadzany przez system strug, strumieni, potoków, rzek i kanałów do wybranego przekroju cieku. Posiłkując się słownikiem języka polskiego PWN, który wskazuje, że zlewnią jest "obszar, z którego wody spływają do jednego zbiornika wodnego", organ stwierdził, że wydane pozwolenie obejmuje zlewnię, czyli obszar dwóch spółek C Sp. z o.o. oraz B Sp. z o.o., obie z siedzibą w R.. Zaznaczył, że C Sp. z o.o. została zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Sądowym w dniu 21 czerwca 2007 r., natomiast w dniu 14 marca 2016 r., w wyniku jej przekształcenia, powstała C Sp. z o.o., Sp.k., wykreślona z Rejestru Przedsiębiorców w dniu 6 września 2018 r. Z kolei B Sp. z o.o. została zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Sądowym w dniu 31 maja 2010 r., po czym w dniu 14 marca 2016 r., w wyniku jej przekształcenia powstała B [...] Sp. o.o., Sp.k., która została wykreślona z Rejestru Przedsiębiorców w dniu 29 czerwca 2018 r. Opłata stała ustalona została podmiotowi C Sp. z o.o. Reklamację zaś złożyła spółka C [...] Sp. z o.o., Sp.k., będąca następcą prawnym C Sp. z o.o., a co za tym idzie, stała się następcą prawnym pozwolenia wodnoprawnego. Płatność za poprzedni okres została dokonana w chwili, gdy zarówno C [...] Sp. z o.o., Sp.k. jak również B [...] Sp. z o.o., Sp.k. były wykreślone z Rejestru Przedsiębiorców. Należało zatem przyjąć, że A Sp. z o.o. dokonując płatności za tę usługę wodną zrobiła to świadomie, wiedząc, że spółki zostały wykreślone z Rejestru Przedsiębiorców. Organ ustalając opłatę stałą za 2020 r. dokonał analizy siedzib spółek, a także adresów, jakie osoby reprezentujące podały rejestrując podmioty. Ustalono m.in., że w przypadku spółek C Sp. z o.o., C [...] Sp. z o.o., Sp.k., B Sp. z o.o., B [...] Sp. o.o., Sp.k. oraz A Sp. z o.o., w których funkcje zarządcze pełnił (dla A Sp. z o.o. wciąż pełni) S. T., taki sam jest adres korespondencji. Ustaleń w zakresie wskazanych wyżej powiązań organ dokonał w oparciu o dane zawarte w Krajowym Rejestrze Sądowym, na dzień sporządzenia odpowiedzi na skargę.

Ponadto organ podkreślił, że wylot znajduje się na działce będącej w posiadaniu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie o nr ewid 10 obręb [...], a nie jak podaje skarżąca na działce nr ewid 315 obręb [...]. Podniósł także, iż Spółki po wybudowaniu urządzenia nie przekazały obiektu budowlanego, łącznie z urządzeniami wodnymi Miastu R.. Nie sporządzono stosownego protokołu odbioru. Tym samym Miasto R. nie mogło posiadać faktycznej możliwości korzystania z urządzeń celem wykonywania uprawnień wynikających z pozwolenia wodnoprawnego. Organ przyznał, że faktem jest, iż w dniu 27 czerwca 2017 r. spółki: B [...] Sp. z o.o. oraz C [...] Sp. z o.o., będące następcą prawnym spółek, którym udzielono pozwolenia (B Sp. z o.o., C Sp. z o.o.), w dniu 27 czerwca 2017 r. wystąpiły do Starostwa Powiatowego w R. o zmianę pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód, tj. wprowadzanie spływów opadowych i roztopowych z terenu zlewni poprzez jeden zorganizowany wylot kanalizacyjny [...] do wód rzeki D. w km 7+780 poprzez zastąpienie dotychczas uprawnionego: Spółek B Sp. z o.o. oraz C przez właściciela nieruchomości, na której się znajduje, czyli Urząd Miasta R.. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że dotychczasowi właściciele terenów na obszarze zlewni dokonali znacznych przebudów, między innymi wybudowali nowy układ drogowy wraz z pełną kanalizacją deszczową przyłączoną do wylotu. Wskazano również, że trzema decyzjami dokonano podziałów nieruchomości i geodezyjnego wydzielania dróg, które z mocy prawa stały się własnością Miasta R., co zostało ujawnione w księdze wieczystej. W związku z tym, że Miasto R. stało się właścicielem m.in. działki, na której znajduje się wylot, to Miasto jest podmiotem, który wprowadza wody opadowe z układu drogowego do środowiska, wobec czego to ono powinno posiadać pozwolenie wodnoprawne, administrować wylotem i całym układem drogowym. W piśmie z dnia 5 lipca 2017 r. Starostwo Powiatowe Wydział Ochrony Środowiska, Rolnictwa i Leśnictwa w R. wskazało, że ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1121) nie zawiera uregulowań dotyczących procedury zmiany pozwolenia wodnoprawnego na wniosek podmiotu, dla którego pozwolenie to zostało wydane. Pozwolenie wodnoprawne nie jest zależne od prawa własności do urządzenia wodnego. Posiadacz pozwolenia wodnoprawnego powinien uzyskać zgodę właściciela urządzenia wodnego na drodze cywilnej. Wskazał, że jeżeli spółki obecnie nie korzystają z wydanego pozwolenia wodnoprawnego, to mogą zrzec się nabytych uprawnień i wystąpić o jego wygaszenie. Spółki nie odniosły się do informacji zawartych w piśmie Starosty [...] i do dnia wykreślenia ich z Rejestru Przedsiębiorców nie złożyły stosownych wniosków o wygaszenie pozwolenia wodnoprawnego, narzucając przejęcie praw i obowiązków wynikających z tegoż pozwolenia Miastu R.. PGW WP Zarząd Zlewni w S. dokonało wszelkich starań w celu ustalenia podmiotu korzystającego z usługi wodnej polegającej na odprowadzeniu wód opadowych do wód ze zlewni obejmującej teren dwóch spółek: B Sp. z o.o. oraz C Sp. z o.o. poprzez wylot do rzeki D. w km 7+780. Ponadto, pismem z dnia 10 lipca 2020 r. Miasto R. wskazało, że użytkownikiem korzystającym z usługi wodnej polegającej na odprowadzeniu wód jest: A Sp. z o.o. Poinformowano, że Miasto R. nigdy nie zostało faktycznie wprowadzone w posiadanie wylotu, ani też nie posiada do niego żadnego tytułu prawnego. Wobec tego, zdaniem organu, bezzasadnym jest zarzut wedle którego organ kierował się tylko i wyłącznie przypuszczeniem, iż skoro spółka dokonała płatności opłaty stałej Nr [...].[...] r. winna ponosić opłatę stałą w 2020 r.

W piśmie z dnia 18 sierpnia 2020 r., stanowiącym replikę na odpowiedź organu na skargę, pełnomocnik skarżącej, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, podniósł, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na określenie podmiotu rzeczywiście korzystającego z usługi wodnej. Materiał ten nie potwierdza także, aby A Sp. z o.o. była następcą prawnym spółek, którym udzielone zostało pozwolenie wodnoprawne. Z tych względów pełnomocnik podtrzymał wnioski, zarzuty i twierdzenia zawarte w skardze.

Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II niniejszą sprawę skierowano do rozpoznania w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wyznaczając termin posiedzenia na dzień 19 maja 2021 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga podlega uwzględnieniu.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu (decyzji lub postanowienia) nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.

Uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotowa sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie z treścią tego przepisu, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Z wnioskiem o rozpoznanie niniejszej sprawy w tym trybie wystąpił organ. W terminie określonym w przepisie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. strona skarżąca nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.

W dalszej kolejności należy wyjaśnić, że stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.

Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w S. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] r. określająca skarżącej, za okres od 1 stycznia 2020 r. do 31 grudnia 2020 r., opłatę stałą w wysokości 64 zł za odprowadzenie wód opadowych i roztopowych ze zlewni obejmującej teren Spółek B Sp. z o. o., C Sp. z o. o. poprzez wylot do rzeki D. w km 7+780.

Jednocześnie spór prawny pomiędzy skarżącą a organem administracji, zainicjowany powyższą skargą, dotyczy kwestii prawidłowości ustalenia adresata decyzji o ustaleniu opłaty stałej za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych do rzeki.

Zdaniem skarżącej, organ w sposób nieuprawniony uczynił ją adresatem tej decyzji, przyjmując, że korzysta ona z usług wodnych na podstawie pozwolenia wodnoprawnego udzielonego przez Starostę [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r., podczas gdy skarżąca ani nie jest następcą prawnym spółki pod firmą C Sp. z o.o., której udzielone zostało pozwolenie, ani nie jest właścicielem nieruchomości przylegających (skanalizowanych) do wylotu [...] zlokalizowanego w km 7+780 rzeki D., wykonanego zgodnie z pozwoleniem, ani nie wprowadza przez ten wylot wód do środowiska i nie administruje tym wylotem do rzeki D.. Określając więc powyższą opłatę organ kierował się tylko i wyłącznie przypuszczeniem, że skoro skarżąca dokonała płatności opłaty stałej Nr [...].[...] r., to powinna ponosić opłatę stałą w 2020r.

W ocenie organu, skarżąca dokonując płatności za wskazaną usługę wodną za wcześniejszy okres, zrobiła to świadomie, wiedząc, że spółki zostały wykreślone z Rejestru Przedsiębiorców. Stąd też bezsadnym jest jej zarzut, że organ, określając powyższą opłatę, kierował się tylko i wyłącznie przypuszczeniem, iż skoro skarżąca dokonała płatności opłaty stałej Nr [...].[...], to powinna również ponosić opłatę stałą również w 2020 r.

Zmierzając do rozstrzygnięcia powyższego sporu przede wszystkim należy wyjaśnić, że materialnoprawną podstawę ustalenia opłaty stałej za usługi wodne, w tym za odprowadzanie do wód – wód opadowych lub roztopowych, stanowią przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 310 ze zm.), powoływanej w niniejszym uzasadnieniu także jako: "Prawo wodne".

Zgodnie z art. 298 Prawa wodnego opłatę za usługi wodne są obowiązane ponosić: 1) podmioty korzystające z usług wodnych; 2. osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące: a) właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, b) posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych, c) użytkownikami wieczystymi gruntów, d) posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego - które na skutek wykonywania robót i obiektów mających wpływ na zmniejszenie naturalnej retencji terenowej doprowadziły do zmniejszenia tej retencji; 3) podmioty wydobywające z wód powierzchniowych, w tym z morskich wód wewnętrznych wraz z wodami wewnętrznymi Zatoki Gdańskiej oraz wód morza terytorialnego, kamień, żwir, piasek oraz inne materiały, a także wycinające rośliny z wód lub brzegu.

W analizowanych okolicznościach faktycznych sprawy zastosowanie znajduje art. 298 pkt 1 Prawa wodnego, a więc skierowanie obowiązku dokonania opłaty do podmiotu korzystającego z usług wodnych. W tym względzie należy jednak przede wszystkim zauważyć, że przepisy Prawa wodnego nie definiują pojęcia podmiotu korzystającego z usług wodnych, mimo że ma ono podstawowe znaczenie dla przypisania obowiązku ponoszenia opłat z tym związanych. Stąd też w orzecznictwie sądów administracyjnych poszukuje się owej definicji w przepisach ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 1396), zwłaszcza w art. 3 pkt 20 lit. b) tej ustawy, który odnosi się do podmiotu korzystającego ze środowiska, w tym m.in. przedsiebiorcy w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2019 r., poz. 1292), a także jednostki organizacyjnej niebędącej przedsiębiorcą w rozumieniu przepisów tej ustawy (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 24 lipca 2018 r., sygn. akt II SA/Gd 293/18).

Jednocześnie w rozważanym aspekcie należy zauważyć, że zgodnie z art. 389 pkt 1 Prawa wodnego, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, na usługi wodne jest wymagane pozwolenie wodnoprawne. Z powołanej regulacji wynika zatem, że podmiotem obowiązanym do ponoszenia opłat za usługi wodne w rozumieniu art. 273 ust. 1 Prawa wodnego będzie w szczególności beneficjent pozwolenia wodnoprawnego na te usługi. Niewątpliwie to on jest adresatem decyzji administracyjnej, z której wynikają uprawnienia do korzystania z wód w zakresie w niej opisanym, ale także obowiązki z tym związane – m.in. obowiązek opłaty za usługi wodne. Zgodzić się przy tym należy z poglądem prezentowanym w orzecznictwie, że decyzja administracyjna, jaką jest pozwolenie wodnoprawne, kreuje indywidualny stosunek administracyjny o charakterze władczym, wiążąc sytuację podmiotu w niej wskazanego (adresata decyzji) z określoną wiązką uprawnień i obowiązków ze wszystkimi skutkami w sferze prawa publicznego, które się z tym wiążą, a które obejmują także określoną sferę powinności (por. powołany wyżej wyrok WSA w Gdańsku z dnia 24 lipca 2018 r., sygn. akt II SA/Gd 293/18, dostępny na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Ponadto, sam sposób obliczenia opłaty stałej wskazuje na to, że adresatem decyzji określającej opłatę powinien być w pierwszej kolejności beneficjent pozwolenia wodnoprawnego. Zgodnie z art. 271 ust. 4 Prawa wodnego wysokość opłaty stałej za odprowadzanie do wód: 1) wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast, 2) wód pochodzących z odwodnienia gruntów w granicach administracyjnych miast - ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i określonej w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalnej ilości wód, wyrażonej w m3/s, odprowadzanych do wód. Z powyższego przepisu wynika, że sposób ustalania opłaty odbywa się w oparciu o dane zawarte w pozwoleniu wodnoprawnym.

Nie ulega jednak wątpliwości, że podmiot, któremu udzielono pozwolenia wodnoprawnego, może na skutek różnych okoliczności utracić możliwość korzystania z uprawnień, wynikających z pozwolenia wodnoprawnego. Wówczas zobowiązany jest do uiszczenia opłaty stałej podmiot korzystający z usług wodnych. Ustawodawca powiązał bowiem obowiązek ponoszenia opłat za usługi wodne z faktem korzystania ze środowiska (art. 9 ust. 3 Prawa wodnego).

Dokonana z perspektywy powyższych regulacji analiza akt sprawy dowodzi, że pozwolenie wodnoprawne z dnia 24 czerwca 2015 r. było wydane dla dwóch Spółek – Metalurgii Nieruchomości Sp. z o.o. w R. i B Sp. z o.o. w R.. B Sp. z o.o., przekształcona w B [...] Sp. z o.o., Sp. k. została wykreślona z KRS w dniu 29 czerwca 2018 r. C Sp. z o.o. w R. została natomiast przekształcona w C w R. i w dniu 6 września 2018 r. została wykreślona z KRS. Akta sprawy nie potwierdzają natomiast, aby skarżąca Spółka była następcą prawnym którejkolwiek z tych Spółek, czy też aby na jej rzecz dokonano przeniesienia pozwolenia wodnoprawnego. Materiał zgromadzony w sprawie nie wskazuje również, kto jest właścicielem terenu, na którym zlokalizowany jest wylot i kto jest właścicielem zlewni, czy też kto jest zarządcą drogi wewnętrznej [...], z której odprowadzane są wody opadowe i roztopowe. W aktach sprawy nie sposób odnaleźć decyzji z 2016 r., na które powołuje się skarżąca, dotyczących podziałów nieruchomości i geodezyjnego wydzielenia dróg.

Zauważyć przy tym należy, że organ powołując się na sporządzony w dniu 6 marca 2019 r. protokół pominął okoliczność, że S. T. reprezentował w trakcie tej czynności R. Spółkę z o.o., a nie skarżcą (A Sp. z o.o.). Uwagę zwraca także fakt, że w sprawie nie wyjaśniono, czy Spółki te mają ze sobą jakiś związek i czy ta okoliczność może mieć wpływ na ustalenie adresata decyzji określającej opłatę. W protokole tym mowa jest ponadto o planach przeniesienia pozwolenia wodnoprawnego na rzecz Miasta R. i uzyskaniu zgody na użytkowanie przez R. Sp. z o.o. wylotu kanalizacji deszczowej do rzeki D. Kwestie dotyczące zobowiązań finansowych wobec Wód Polskich strony miały uregulować w odrębnym porozumieniu, które nie zostało jednak zawarte.

Biorąc pod uwagę powyższe, należało stwierdzić, że w sprawie – wbrew twierdzeniom organu wyrażonym w ramach oceny zgromadzonych w sprawie dowodów - nie wystąpiły dostateczne podstawy ku temu, by uznać, iż to właśnie skarżąca Spółka powinna być adresatem kwestionowanej decyzji, co czyni zaskarżoną decyzję co najmniej przedwczesną. Nie sposób przy tym uznać, że uiszczenie przez skarżącą opłaty nałożonej inną decyzją za wcześniejszy okres przesądza o prawidłowości decyzji kwestionowanej w niniejszej sprawie. Tym bardziej, że decyzja ta została wydana w odrębnym postępowaniu i nie podlega kontroli w ramach badania legalności decyzji kwestionowanej przez skarżącą Spółkę.

Na marginesie należy zauważyć, że Miasto R. w piśmie z dnia 16 marca 2020 r. nie zaprzeczyło korzystaniu z usług wodnych, a jedynie zakwestionowało stwierdzoną przez Wody Polskie ilość odprowadzanych wód do rzeki D. Powyższe może potwierdzać stanowisko prezentowane od początku przez skarżącą Spółkę, że to właśnie Miasto R. jest odpowiedzialne za odprowadzanie wód roztopowych i opadowych do rzeki D.

Na kanwie powyższych rozważań należało stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie przeprowadzone postępowanie wyjaśniające nie doprowadziło do ustalenia, który podmiot niewątpliwie korzysta z usługi wodnej opisanej w pozwoleniu wodnoprawnym z dnia 24 czerwca 2015 r., a tym samym, jaki podmiot powinien być adresatem decyzji określającej przedmiotową opłatę. Organ administracji nie odniósł się przy tym w żaden sposób do argumentacji skarżącej Spółki i nie ustosunkował się do jej stanowiska. Jedynie lakonicznie uzasadnił przesłanki, jakimi kierował się nakładając na Spółkę obowiązek uiszczenia opłaty. Odniesienie się do spornych kwestii dopiero w odpowiedzi na skargę wskazanych uchybień organu nie sanuje.

W konkluzji należało stwierdzić, że organ nie poczynił wystarczających ustaleń w zakresie stanu faktycznego sprawy, co skutkowało wadliwą oceną zgromadzonych w sprawie dowodów i doprowadziło w konsekwencji do naruszenia art. 7, 77 § 1, art. 80 i 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 271 ust. 4 pkt 1 Prawa wodnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik kontrolowanej sprawy.

Ponownie rozpoznając sprawę organ powinien dopełnić swych obowiązków wynikających z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. i dokonać niebudzących wątpliwości ustaleń w omawianym zakresie, a przyjęte w sprawie stanowisko umotywować zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a.

Mając na uwadze powyższe, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.

W kwestii kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. (pkt 2 sentencji wyroku). Zasądzona kwota obejmuje zwrot uiszczonego przez skarżącą wpisu od skargi (100 zł) i wynagrodzenie dla pełnomocnika będącego adwokatem (90 zł) wraz ze zwrotem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł).

dc