Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 716/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2022-03-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 9, 79a
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 31 zo
journal: Dz.U. 2020 poz 374
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankowska – Szostak, Sędziowie Sędzia WSA Asesor WSA Barbara Ciołek, Anna Kuczyńska – Szczytkowska (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 marca 2022 r. sprawy ze skargi P. M. na decyzję Zakładu U. S. z dnia 22 czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia (za okres od marca 2020 r. do maja 2020 r.) uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 6 kwietnia 2020 r. P. M. (dalej: skarżąca, strona skarżąca, strona) zwróciła się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: ZUS, organ) o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za osoby ubezpieczone za marzec, kwiecień i maj 2020 r.

Decyzją z dnia 22 czerwca 2020 r. (nr 470000/71/345574/2020/RDZ) Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił skarżącej prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia za okres od marca do maja 2020 r. Jako podstawę prawną organ wskazał art. 31 zq ust. 7 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm., dalej "ustawa COVID-19") w zw. z art. 83 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 r., poz. 266 ze zm., dalej: "u.s.u.s."). W uzasadnieniu organ powołał art. 31zo ust. 2 i 4 ustawy COVID-19. Wskazał, że wniosek z 6 kwietnia 2020 r. dotyczy płatnika, który ma zgłoszonych do ubezpieczeń społecznych innych ubezpieczonych (również siebie), natomiast na koncie rozliczeniowym skarżącej widnieje deklaracja za luty 2020 r. z kodem tytułu ubezpieczeń 0510, w której skarżąca jest wykazana jako osoba prowadząca działalność gospodarczą opłacająca składki wyłącznie za siebie. We wniosku brak jest kwoty przychodu za pierwszy miesiąc, za który składany jest wniosek o zwolnienie z opłacania składek. ZUS wskazał, że na podstawie wniosku z 6 kwietnia 2020 r. nie przysługuje skarżącej prawo do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za okres od marca do maja 2020 r. Organ zauważył, że w rozpatrzeniu pozostaje wniosek skarżącej złożony 12 kwietnia 2020 r., w którym zaznaczyła, że wnosi o zwolnienie ze składek ubezpieczeniowych za okres od marca do maja 2020 r. za osobę opłacającą składki wyłącznie za siebie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżąca zarzuciła naruszenie art. 31zo ust. 1, 2 i 4 ustawy COVID-19 poprzez błędną wykładnię tego przepisu, a w konsekwencji przyjęcie, że istotną okolicznością faktyczną jest figurowanie na koncie rozliczeniowym płatnika w okresie luty 2020 r. deklaracji z kodem tytułu ubezpieczeń 0510 jako osoba prowadząca działalność gospodarczą opłacająca składki wyłącznie za siebie. Prawidłowa wykładnia tego przepisu – jak wskazała skarżącą – powinna doprowadzić organ do ustalenia kodu deklaracji w miesiącu luty-kwiecień, co w konsekwencji doprowadziłoby organ do uznania zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia za okres od marca do maja 2020 r. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji organu w całości, rozpoznanie sprawy w postępowaniu uproszczonym (na posiedzeniu niejawnym), zobowiązanie ZUS Oddział we Wrocławiu do przedłożenia deklaracji, z których wynika obowiązek opłacania składek z tytułu ubezpieczenia społecznego względem skarżącej oraz jej pracownika za okres luty – czerwiec 2020 r. i przeprowadzenie dowodu z przesłanych przez ZUS dokumentów na fakt podlegania i okresu, w którym skarżąca i jej pracownik podlegają ubezpieczeniu społecznemu w okresie luty – czerwiec 2020 r.

W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że od dnia 3 czerwca 2016 r. podlega ubezpieczeniu społecznemu z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Z dniem 1 marca 2020 r. zatrudniła pierwszego pracownika, który z tą datą zaczął podlegać ubezpieczeniu społecznemu. Skarżąca podkreśliła, że ustawą z dnia 16 kwietnia 2020 r. o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 został zmieniony art. 31 zo ustawy COVID-19. Powołała treść art. 31zo ust. 1 ustawy COVID-19 w nowym brzmieniu. Wskazała, że wykładnia językowa tego przepisu prowadzi do uznania, że warunkiem zwolnienia ze składek za okres od 1 marca do 31 maja 2020 r. jest aby płatnik składek złożył wniosek o zwolnienie, zgłosił do ubezpieczeń społecznych mniej ni 10 ubezpieczonych przed dniem 1 lutego i na dzień 29 lutego 2020 r. lub w okresie od dnia 1 lutego 2020 r. do dnia 29 lutego 2020 r. i na dzień 31 marca 2020 r., ewentualnie w okresie od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 21 marca 2020 r. i na dzień 30 kwietnia 2020 r. Wówczas, jak wskazała, płatnikowi przysługuje zwolnienie ze składek od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r. co do nieopłaconych należności z tytułu składek niezależnie od liczby ubezpieczonych w okresie od 1 marca 2020 r. do 31 maja 2020 r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i połączenie do wspólnego rozpoznania ze skargą na decyzję nr 470000/71/369232/2020/RDZ/4 rozstrzygającą również wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek. W uzasadnieniu organ wskazał, że we wniosku inicjującym postępowanie skarżąca prowadząca działalność przed dniem 1 lutego 2020 r. o zwolnienie z obowiązku opłacania składek wystąpiła jako płatnik składek, który ma zgłoszonych do ubezpieczeń społecznych innych ubezpieczonych (również siebie). Według stanu na dzień 29 lutego skarżąca nie zgłaszała do ubezpieczeń nikogo poza sobą, a stan te zmienił się dopiero w dniu 1 marca 2020 r., kiedy dokonała zgłoszenia jednej osoby ubezpieczonej. Organ odmówił zwolnienia, ponieważ skarżąca na dzień 29 lutego 2020 r. nie zgłaszała do ubezpieczeń innych osób poza sobą.

W wykonaniu wezwania Sądu do uzupełnienia akt administracyjnych przez dołączenie dokumentów rozliczeniowych, z których wynika liczba osób zgłoszonych do ubezpieczenia na dzień 29 lutego 2020 r., organ przesłał deklarację za luty

2020 r., zgłoszenie do ubezpieczena.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej "p.p.s.a.") sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Podkreślić także należy, że sądy administracyjne nie mają kompetencji do zmiany zaskarżonej decyzji, a jedynie władne są do jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Sąd administracyjny jest sądem kasacyjnym. W konsekwencji nie dokonuje ustaleń faktycznych służących merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy administracyjnej, ale ocenia prawidłowość ustaleń dotyczących stanu faktycznego dokonanych przez organ.

Naczelnymi zasadami postępowania administracyjnego są - zawarte w art. 6 i art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej k.p.a.) - zasada praworządności oraz zasada dochodzenia prawdy obiektywnej. Nakładają one na organy prowadzące postępowanie obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy pod względem faktycznym i prawnym, w celu ustalenia rzeczywistego stanu sprawy. Ponadto, zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a., decyzja powinna być należycie uzasadniona. Uzasadnienie faktyczne i prawne jest ważnym elementem decyzji, ponieważ przedstawia tok rozumowania organu, który doprowadził do wydanego rozstrzygnięcia. Prawidłowo zredagowane uzasadnienie wymaga logicznego i czytelnego przedstawienia przez organ swojego stanowiska. Poprawne pod względem merytorycznym uzasadnienie ma kluczowe znaczenie dla realizacji zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ administracji jest zobowiązany do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania decyzji bez stosowania środków przymusu. Istotą tej zasady jest to, by każdy uczestnik postępowania był przekonany, że bierze udział w rzetelnie prowadzonym procesie, a jeżeli zapadło negatywne rozstrzygnięcie, to przyczyną tego są istotne powody (por. wyrok NSA z dnia 7 września 2021 r., I GSK 209/21, CBOSA). W niniejszej sprawie ZUS uchybił wyżej opisanym standardom postępowania.

W kontekście ciążących na organie obowiązków w zakresie wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i prawidłowego uzasadnienia decyzji, zaznaczyć również należy, że jednym z kluczowych elementów stanu faktycznego sprawy wszczynanej z inicjatywy strony jest treść i zakres wniosku. W sprawie skarżąca we wniosku z 6 kwietnia 2020 r. zwróciła się o zwolnienie z opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia za osoby ubezpieczone. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ZUS podkreślił, że złożony wniosek dotyczy płatnika, który ma zgłoszonych do ubezpieczeń społecznych innych ubezpieczonych (również siebie), ale powołał art. 31zo ust. 2 ustawy COVID-19 określający przesłanki zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek dla osoby opłacającej składki wyłącznie na własne ubezpieczenia. Wskazał, że na koncie rozliczeniowym skarżącej widnieje deklaracja za luty 2020 r., w której skarżąca wykazana jest jako osoba prowadząca działalność gospodarczą opłacająca składki wyłącznie za siebie. Nie rozważył jednak w ogóle treści art. 31zo ust. 1 ustawy COVID-19, który dotyczy zwolnienia z obowiązku opłacania składek za osoby ubezpieczone. Nie sprecyzował także w sposób jasny i przejrzysty jaki zakres żądania przyjął w sprawie, a przecież dopiero sprecyzowanie granic żądania strony pozwala na ustalanie zarówno koniecznego do wyjaśnienia stanu faktycznego jak również mających potencjalne zastosowanie przepisów prawa. W sprawie nie ulega wątpliwości, że skarżąca zwróciła się o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za osoby ubezpieczone za marzec, kwiecień i maj 2020 r., zaznaczając stosowną rubrykę we wniosku. Jeżeli ZUS miał wątpliwości co do treści żądania, to powinien przedstawić te wątpliwości skarżącej i wezwać ją do ich wyjaśnienia.

Zaznaczenia także wymaga, że postępowanie w niniejszej sprawie miało charakter wnioskowy. Tym samym zastosowanie winien znaleźć art. 79a § 1 k.p.a ZUS powinien zatem przed wydaniem decyzji odmownej wskazać stronie przesłanki, które nie zostały spełnione lub wykazane, czyniąc zadość zasadzie informowania (art. 9 k.p.a.). Organ warunku tego nie zrealizował.

Podstawą zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za osoby ubezpieczone jest art. 31zo ust. 1 ustawy COVID-19. Zgodnie z tym przepisem w brzmieniu obowiązującym od 31 marca do 17 kwietnia 2020 r., na wniosek płatnika składek, który na dzień 29 lutego 2020 r. zgłosił do ubezpieczeń społecznych mniej niż 10 ubezpieczonych, zwalnia się z obowiązku opłacenia nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, należne za okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 lutego 2020 r.

Na mocy ustawy z dnia 16 kwietnia 2020 r. o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r., poz. 695) powyższy przepis z dniem 18 kwietnia 2020 r. zyskał następujące brzmienie: "Na wniosek płatnika składek zwalnia się z obowiązku opłacania nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, należne za okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek:

1) przed dniem 1 lutego 2020 r. i na dzień 29 lutego 2020 r.,

2) w okresie od dnia 1 lutego 2020 r. do dnia 29 lutego 2020 r. i na dzień 31 marca 2020 r.,

3) w okresie od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 marca 2020 r. i na dzień 30 kwietnia 2020 r.

- zgłosił do ubezpieczeń społecznych mniej niż 10 ubezpieczonych.

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2020 r. o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2, na mocy której dokonano powyższej zmiany, nie zawiera w analizowanym zakresie przepisów przejściowych, a zatem wobec braku przepisów przejściowych, dotyczących wejścia w życie nowej regulacji, w sprawie musi znaleźć zastosowanie ogólna zasada bezpośredniego stosowania ustawy nowej. W kulturze prawnej zostały wykształcone reguły międzyczasowe, które znajdują zastosowanie w procesie stosowania prawa. Jeżeli brak jest wyraźnie wyrażonej w tej mierze woli ustawodawcy, sąd i organy stosujące prawo muszą kwestię intertemporalną rozstrzygnąć na podstawie tych właśnie reguł, mając wybór między zasadą dalszego działania ustawy dawnej i zasadą bezpośredniego skutku ustawy nowej. Milczenie ustawodawcy co do reguły intertemporalnej należy uznać za przejaw jego woli bezpośredniego działania nowego prawa, chyba że przeciw zastosowaniu go przemawiają ważne racje systemowe lub aksjologiczne (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 marca 2012 r., sygn. akt K 3/10). Generalną zasadą obowiązującą w przypadku zmiany stanu prawnego w toku postępowania jest, że co do zasady to przepisy przejściowe określają, w oparciu o jaki stan prawny powinno być prowadzone i zakończone postępowanie wszczęte jeszcze przed zmianą stanu prawnego. W przypadku zaś braku przepisów przejściowych, w tego rodzaju sytuacjach, znajdzie zastosowanie zasada bezpośredniego stosowania ustawy nowej, z tym jednakże zastrzeżeniem, że bezpośrednie stosowanie ustawy nowej nie powinno dotyczyć zdarzeń zaistniałych "w całości" przed jej wejściem w życie (zob. wyrok NSA z 26 czerwca 2020 r., sygn. akt II OSK 13/20, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

W rozpoznawanej sprawie wniosek strony o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od marca 2020 r. do maja 2020 r. został złożony w dniu 6 kwietnia 2020 r., a więc pod rządami ustawy COVID-19 w brzmieniu obowiązującym do 17 kwietnia 2020 r., natomiast kończąca to postępowanie decyzja została wydana 22 czerwca 2020 r., a tym samym pod rządami nowej ustawy. Postępowanie nie zostało zakończone przed wejściem w życie nowej ustawy, a tym samym, wobec braku przepisów przejściowych, organ był zobowiązany wydając zaskarżoną decyzję do stosowania nowego prawa.

W sprawie skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie z opłacania składek za osoby ubezpieczone, a zatem ZUS powinien był zastosować art. 31zo ust. 1 ustawy COVID-19 w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji. Wyjaśnić przy tym należy, że zdaniem Sądu, konstrukcja powołanego już wyżej przepisu art. 31zo ust. 1 ustawy COVID-19 wskazuje na złożony charakter przepisu, z którego można wyinterpretować normę prawną właściwą dla danego okresu i deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten okres. Przepis w pierwszej jego części dotyczy trzech okresów rozliczeniowych od marca 2020 r. do maja 2020 r., natomiast poszczególne punkty odnoszą się do każdego z okresów z osobna (zarówno pod względem zgłoszenia jako płatnika składek, jak i zgłoszenia ubezpieczonych). W przeciwnym wypadku wymóg dotyczący zgłoszenia skarżącej jako płatnika składek i wymóg zgłoszenia ubezpieczonych zawarty byłby w pierwszej części przepisu, jeszcze przed wskazaną numeracją. W ocenie Sądu, część przepisu art. 31zo ust. 1 ustawy COVID-19 po wyliczeniu (czyli po punktach 1-3) jest uzupełniona przez część wspólną odnoszącą się do wszystkich elementów wyliczenia (w brzmieniu: "– zgłosił do ubezpieczeń społecznych mniej niż 10 ubezpieczonych"). Przyjęta przez prawodawcę konstrukcja art. 31zo ust. 1 ustawy COVID-19 nadaje się zatem do "rozbicia" w sposób adekwatny dla każdego miesiąca, którego dotyczy wniosek o zwolnienie. Odczytując poprawnie ww. przepis, należy zatem przyjąć, że:

1) zwalnia się płatnika z obowiązku opłacania nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia za marzec 2020 r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 lutego 2020 r. i na dzień 29 lutego 2020 r. zgłosił do ubezpieczeń społecznych mniej niż 10 ubezpieczonych;

2) zwalnia się płatnika z obowiązku opłacania nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia za kwiecień 2020 r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek w okresie od dnia 1 lutego 2020 r. do dnia 29 lutego 2020 r. i na dzień 31 marca 2020 r. zgłosił do ubezpieczeń społecznych mniej niż 10 ubezpieczonych;

3) zwalnia się płatnika z obowiązku opłacania nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia za maj 2020 r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek w okresie od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 marca 2020 r. i na dzień 30 kwietnia 2020 r. zgłosił do ubezpieczeń społecznych mniej niż 10 ubezpieczonych.

W ocenie Sądu, możliwe jest zatem ubieganie się o zwolnienie ze składek nie tylko za cały okres od 1 marca do 31 maja 2020 r., ale również za poszczególne (nie wszystkie) miesiące z tego okresu. Mając to na uwadze należy przyjąć, że wprowadzenie do wyliczenia (odnoszące się do trzech różnych miesięcy) nawiązuje do (również trzech) poszczególnych punktów wyliczenia zawartego w tym przepisie.

Tożsame stanowisko jest prezentowane przez sądy administracyjne w szeregu orzeczeń (zob. wyroki: WSA w Szczecinie z 2 grudnia 2020 r., sygn. akt I SA/Sz 758/20; WSA w Olsztynie z 16 grudnia 2020 r., sygn. akt I SA/Ol 612/20; WSA w Opolu z 23 kwietnia 2021 r., sygn. akt I SA/Op 117/21; WSA w Gdańsku z 18 maja 2021 r., sygn. akt I SA/Gd 338/21; WSA w Poznaniu z 18 czerwca 2021 r., sygn. akt III SA/Po 528/21, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - CBOSA). Powyższe stanowisko w zakresie wykładni przepisów prawa podzielił również NSA w wyroku z 7 września 2021 r., sygn. akt I GSK 135/21 (dostępny w CBOSA).

Przenosząc te rozważania na grunt kontrolowanej sprawy, należy zauważyć, że skarżąca w skardze podała, że podlega ubezpieczeniu od czerwca 2016 r., czyli była zgłoszona jako płatnik składek przed dniem 1 lutego 2020 r. Jednocześnie zgłosiła do ubezpieczenia pracownika z dniem 1 marca 2020 r. Skoro skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie z opłacania składek za osoby ubezpieczone, to tym samym organ ponownie rozpoznając sprawę, powinien dokonać analizy przesłanek z art. 31zo ust. 1 pkt 1-3 ustawy COVID-19 odrębnie dla każdego z okresów rozliczeniowych (zgodnie z wykładnią przedstawioną wyżej przez Sąd). Powinien zatem uwzględnić liczbę zgłoszonych przez stronę osób ubezpieczonych w poszczególnych datach wskazanych w treści tych przepisów odrębnie dla każdego z okresu rozliczeniowego: tj. za marzec 2020 r. – na dzień 29 lutego 2020 r., za kwiecień 2020 r. – na dzień 31 marca 2020 r. oraz za maj 2020 r. - na dzień 30 kwietnia 2020 r. Takiej oceny w niniejszej sprawie organ nie przeprowadził, wskazał jedynie, że według deklaracji za luty 2020 r. skarżąca jest osobą prowadzącą działalność gospodarczą i opłacającą składki wyłącznie za siebie.

Ponownie rozpatrując sprawę, Zakład Ubezpieczeń Społecznych zastosuje pogląd prawny przedstawiony w niniejszym wyroku, odnoszący się do interpretacji art. 31zo ust. 1 pkt 1-3 ustawy COVID-19 i z jego uwzględnieniem przeprowadzi postępowanie dowodowe, w którym zweryfikuje, czy strona skarżąca spełnia kryteria do zwolnienia w całości z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okresy od marca 2020 r. do maja 2020 r.

Mając na uwadze powyższe, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a.

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zgodnie z wolą stron (art. 119 pkt 2 p.p.s.a.). Wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym złożyła skarżąca w skardze. Pełnomocnik organu powiadomiony o tym wniosku, nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.

Odnosząc się do wniosku dowodowego skarżącej wskazać należy, że stosownie do treści art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające, ale może to być wyłącznie dowód z dokumentu. Postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym i w konsekwencji dokonywanie przez ten Sąd ustaleń faktycznych jest dopuszczalne w zakresie uzasadnionym celami postępowania administracyjnego i powinno umożliwiać Sądowi dokonywanie ustaleń, które będą stanowiły podstawę oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Oznacza to, że Sąd w istocie nie może dokonywać ustaleń, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzyganiu sprawy załatwionej zaskarżoną decyzją. W orzecznictwie przyjęty został pogląd, że jeżeli zachodzi potrzeba dokonania ustaleń, które mają służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu, Sąd powinien uchylić zaskarżoną decyzję i wskazać organowi zakres postępowania dowodowego (por. wyrok NSA z dnia 25 września 2000 r. sygn. akt FSA 1/00 nie publ.). Dokumenty rozliczeniowe będące podstawą do ustalenia prawa do zwolnienia z opłacania składek, którymi dysponuje ZUS i które powinny stanowić część akt administracyjnych, powinny być wzięte pod uwagę przy ponownym rozpoznawaniu sprawy przez ZUS. W konsekwencji Sąd oddalił wniosek dowodowy. Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w tym samym dniu, w którym były rozpoznane sprawy o sygn. akt: III SA/Wr 713/21, III SA/Wr 714/21, III SA/Wr 715/21.