Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1451/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2015-07-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 62 par. 1,  art. 62 par. 4
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Madej (spr.), Sędzia NSA Przemysław Dumana, Sędzia WSA Bożena Pindel, Protokolant Paulina Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lipca 2015 r. sprawy ze skargi W. E. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zaliczenia wskazanych kwot na poczet zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. W. E. wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. nr [...] z dnia [...] którym utrzymane zostało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] nr [...] w sprawie odmowy zaliczenia na poczet podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2013 kwot wskazanych przez podatnika w piśmie z dnia 29 maja 2014 r.

2. Do wydania zaskarżonego postanowienia doszło w następującym stanie faktycznym:

2.1. Pismem z dnia 29 maja 2014 r. podatnik zwrócił się do organu podatkowego pierwszej instancji z wnioskiem o rozliczenia na poczet zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r., wynoszącej [...]zł, następujących kwot:

1) kwoty [...]zł + należne odsetki od dnia 13 czerwca 2007 r. jako równowartość bezprawnie zajętego i odebranego plotera;

2) kwoty [...]zł + należne odsetki od dnia 12 stycznia 2007 r. z tytułu przekazanej do egzekucji faktury VAT nr [...] z dnia [...].;

3) rozliczenie wszystkich kwot wskazanych w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 26 lutego 2014 r. sygn. akt I SA/Gl 1102/13.

W uzasadnieniu tego wniosku podatnik wskazał, że postępowania prowadzone przez ponad półtora roku w sprawie rozliczenia powyższych kwot nie zostały dotychczas pozytywnie załatwione. Ponadto prowadzone przeciwko niemu postępowanie egzekucyjne uniemożliwia mu prowadzenie działalności gospodarczej, a jego wnioski o uchylenie zajęć rachunków bankowych i wstrzymanie postępowania egzekucyjnego zostały załatwione odmownie. W tej sytuacji rozliczenie wskazanych kwot na poczet zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2013 r. uważa za w pełni uzasadnione.

2.2. Organ podatkowy pierwszej instancji, na podstawie art. 216 § 1 w zw. z art. 62 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, postanowił odmówić zaliczenia kwot wskazanych przez podatnika na poczet zaległości podatkowej w podatku dochodowy od osób fizycznych za 2013 r.

W uzasadnieniu wskazał, że wniosek jest bezzasadny, gdyż Urząd Skarbowy nie posiada wpłat, które można zaliczyć zgodnie z tym wnioskiem. Odnosząc się do poszczególnych kwot podanych przez wnioskodawcę wyjaśnił, że ploter został zajęty w trakcie postepowania egzekucyjnego, ale nie doszło do jego odebrania i organ nim nie dysponuje. Kwestię tę wyjaśniano w drodze postępowania karnego, w wyniku którego Prokuratura Rejonowa w D. umorzyła postępowanie postanowieniem z dnia [...] a w jego uzasadnieniu stwierdziła, że ploter został zajęty, ale nie został odebrany ani sprzedany w postępowaniu egzekucyjnym.

W odniesieniu do faktury nr [...] z dnia [...] stwierdzono, że w dniu 17 stycznia 2007 r. została zajęta wierzytelność przysługująca wnioskodawcy od A w K. Dłużnik zajętej wierzytelności uznał tę wierzytelność, ale nie przekazał środków. Postępowanie egzekucyjne wobec wierzyciela zostało zakończone z uwagi na ogłoszenie w dniu 7 listopada 2008 r. jego upadłości. Organ zaznaczył, że również tę kwestie badano w postepowaniu karnym i nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości w działaniu organu egzekucyjnego.

Wreszcie – w odniesieniu do "kwot wskazanych w prawomocnym wyroku" o sygn. akt I SA/Gl 1102/13 wyjaśniono, że w wykonaniu tego wyroku organ odwoławczy uchylił w całości postanowienie organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Postępowanie to jest obecnie w toku. Nadto – Sąd w swym wyroku nie wskazał kwot należnych do zwrotu podatnikowi, zatem nie ma podstaw do uwzględnienia wniosku strony.

2.3. Na powyższe postanowienie podatnik wniósł zażalenie, kwestionując ustalenia będące podstawą jego wydania. Stwierdził, że nie zgadza się ze stanowiskiem iż ploter nie został mu odebrany; nie może o tym przesądzać organ prokuratury. Zaznaczył, że postanowienie o umorzeniu śledztwa nie jest prawomocne. Wskazał także, że za szkody wyrządzone przez funkcjonariusza państwowego odpowiada na podstawie art. 417 § 1 Kodeksu cywilnego Skarb Państwa, w tym przypadku reprezentowany przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w B.

Dalej zarzucił, że niewyegzekwowanie wierzytelności przejętej w toku postępowania egzekucyjnego obciąża organ egzekucyjny, a nie zobowiązanego, który z chwilą zajęcia tej wierzytelności nie miał już podstaw do działania zmierzającego do uzyskania zapłaty ze strony dłużnika.

Odnośnie zaś wyroku WSA stwierdził, że działania podjęte po uprawomocnieniu się tego wyroku i zwrocie akt organowi, były podejmowane z naruszeniem przepisów o terminach załatwienia sprawy, a sama sprawa nie została jeszcze rozpatrzona.

2.4. Organ odwoławczy nie uwzględnił zażalenia i na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 62 § 4 O.p. wydał postanowienie utrzymujące w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu ponownie przedstawił okoliczności faktyczne, które nie pozwalały na uwzględnienie wniosku podatnika.

3. W skardze na powyższe postanowienie podatnik wniósł o jego uchylenie w całości oraz "uznanie w/w kwot jako należności do rozliczenia". W uzasadnieniu skargi zarzucił, że organ rozpoznający zażalenie wadliwie podał, że w zażaleniu podatnik wnosił o: zajęcie ruchomości w postaci Plotera Hp, zajęcie faktury VAT nr [...] oraz żądanie wykonania wyroku WSA z 26.02.2014 r. Tymczasem w zażaleniu nie sformułowane żadnego żądania zajęcia ruchomości i wierzytelności. Zdaniem skarżącego, dowodzi to "przeinaczania" faktów przez organ.

W dalszym wywodzie uzasadnienia skarżący ponownie stwierdził, że urządzenie w postaci plotera zostało mu odebrane, żąda więc zwrotu (zaliczenia) jego równowartości. Dotychczasowe pisma kierowane do organów podatkowych w tym zakresie nie zostały pozytywnie załatwione, choć – zdaniem skarżącego – inne nieprawidłowości w pracy poborcę skarbowego (niewpłacenie kwoty [...] zł pobranej od podatnika) oraz organ egzekucyjny (nierozliczenie wpłaty dokonanej przez ojca podatnika w dniu 26 sierpnia 2010 r.) dowodzą nieprawidłowego funkcjonowania tego organu. Tym samym zasadne jest przekonanie podatnika, że miało miejsce celowe, wadliwe wypełnienie protokołu zajęcia plotera, polegające na niewypełnieniu rubryki potwierdzającej jego odebranie, podczas gdy ploter został mu faktycznie odebrany, co dodatkowo utrudniło podatnikowi prowadzenie działalności gospodarczej.

Powtórzył także wywody dotyczące nieprawidłowego – w jego ocenie – działania organu egzekucyjnego w odniesieniu do zajętej wierzytelności, wynikającej z faktury VAT nr [...], czego skutkiem było niewyegzekwowanie kwoty [...]zł i narażenie podatnika na straty.

W końcowej części skargi podatnik dodatkowo wniósł o:

"1. ustalenie w jakim zakresie odpowiada Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. za zniknięcie plotera odebranego przez poborcę skarbowego w dniu 12 czerwca 2007 r. wbrew przepisowi art. 8 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji,

2. czy z chwilą wystawienia własnego tytułu wykonawczego organ egzekucyjny , w tym przypadku Naczelnik Urzędu Skarbowego w B., staje się jedynym wierzycielem zajętej należności przysługującej wcześniej zobowiązanemu zgodnie z art. 1a § pkt 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji".

4. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał swe dotychczasowe stanowisko.

5. Na rozprawie pełnomocnik skarżącego złożył pismo z dnia 29 czerwca 2015 r., stanowiące uzupełnienie skargi, w którym – ze względu na niezakończenie postępowania prowadzonego w wyniku wyroku tut. Sądu w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 1102/13 - przedstawił własne rozliczenie kwot wpłaconych z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych, podatku od towarów i usług oraz kosztów egzekucyjnych, wykazując nieprawidłowości w tym zakresie Podtrzymał też w całości treść skargi i raz jeszcze stwierdził, że urządzenie w postaci plotera zostało mu zajęte i odebrane.

Pełnomocnik organu na rozprawie wniósł o oddalenie skargi, a w piśmie z dnia 16 lipca 2015 r. dodatkowo ustosunkował się do pisemnego "uzupełnienia skargi" stwierdzając, że nie daje ono podstaw do zmiany stanowiska organu odwoławczego.

6. Pismem z dnia 21 lipca 2015 r. pełnomocnik skarżącego odniósł się do powyższego pisma i ponowił swe dotychczasowe twierdzenia. Nadmienił, że postanowienie Prokuratury Rejonowej w D. z dnia [...] o umorzeniu śledztwa nie jest prawomocne, gdyż skarżący, jako pokrzywdzony otrzymał odpis tego postanowienia dopiero w dniu 13 lipca 2015 r. i w dniu 18 lipca 2015 r. wniósł na nie zażalenie. Wyraził także pogląd, że skoro w piśmie z 16 lipca 2015 r. organ odwoławczy nie odniósł się do złożonych przez niego wyliczeń, należy przyjąć, że nie ma do nich zastrzeżeń.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

7. Skarga nie może być uwzględniona, gdyż objęte nią postanowienie nie narusza prawa, które uzasadniałoby jego uchylenie w oparciu o art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz., 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.).

7.1. Na wstępie należy przedstawić stan prawny, w ramach którego organy obu instancji orzekały w związku ze złożonym przez podatnika wnioskiem z dnia 29 maja 2014 r. Powołały one, jako podstawę prawną wydanych postanowień art. 62 § 4 O.p. Potraktowały zatem wniosek podatnika jako wskazanie przez niego, na poczet którego zobowiązania winna być zaliczona wpłata, o czym mowa w art. 62 § 1 in fine O.p. Przepis ten stanowi, że "Jeżeli na podatniku ciążą zobowiązania z różnych tytułów, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet podatku, począwszy od zobowiązania o najwcześniejszym terminie płatności, chyba że podatnik wskaże, na poczet którego zobowiązania dokonuje wpłaty". Z kolei art. 62 § 4 O.p. przewiduje, że "Do wpłat zaliczanych na poczet zaległości podatkowej stosuje się art. 55 § 2. W sprawie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości podatkowych wydaje się postanowienie, na które służy zażalenie."

7.2. Odnosząc powyższy stan prawny do stanu faktycznego sprawy trzeba w przede wszystkim podkreślić, że instytucja zaliczenia odnosi się wyłącznie do wpłat podatku (dokonanych stosownie do zasad określonych w art. 61 O.p.) oraz do zwrotu nadpłat (na mocy art. 76a § 1 O.p.).

W rozpoznawanej sprawie żadna z powyższych form zapłaty podatku nie miała miejsca. Skarżący nie wpłacił bowiem na konto właściwego urzędu skarbowego żadnej kwoty, ani też nie wykazał nadpłaty podlegającej zwrotowi na jego rzecz, które to kwoty mogłyby podlegać zaliczeniu na poczet zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r.

7.3. Wymienione przez podatnika we wniosku kwoty a mianowicie: kwota [...]zł z odsetkami jako równowartość zajętego w postępowaniu egzekucyjnym plotera, kwota [...]zł z odsetkami z tytułu przekazanej do egzekucji faktury VAT oraz niespecyzowane liczbowo kwoty wynikające z wyroku tut. Sądu o sygn. akt I SA/Gl 1102/13, nie stanowią podstawy do ich zaliczenia na poczet zaległości podatkowych.

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia obszernie przedstawiono ustalenia faktyczne, poczynione przez organ podatkowy w odniesieniu do wszystkich powyższych pozycji. Ustalenia te znajdują uzasadnienie w zgromadzonych dokumentach, zatem uznać je należy za dokonane prawidłowo.

I tak – w odniesieniu do równowartości plotera organy podatkowe zasadnie uznały, że nastąpiło jedynie zajęcie tej rzeczy, natomiast nie została ona odebrana podatnikowi i zbyta w toku postępowania egzekucyjnego, zatem żadna kwota z tego tytułu nie wpłynęła na konto organu podatkowego. Postępowanie egzekucyjne, w którym nastąpiło powyższe zajęcie zostało umorzone postanowieniem z dnia 5 grudnia 2012 r. Niezależnie od tego kwestia ewentualnych nieprawidłowości w działaniu organu egzekucyjnego (jego funkcjonariuszy) w powyższym zakresie była przedmiotem postępowania karnego, w toku którego nie potwierdziły się zarzuty podatnika i postępowanie to zostało umorzone postanowieniem z dnia [...], które – jak wynikało z pisma Prokuratury – stało się prawomocne z dniem 31 lipca 2014 r. Faktów tych, które istniały w dniu wydania zaskarżonego postanowienia, nie podważa obecne twierdzenie pełnomocnika skarżącego, że na postanowienie o umorzeniu śledztwa podatnik złożył zażalenie w dniu 18 lipca 2015 r.

Prawidłowe jest także wyjaśnienie kwestii wierzytelności wynikającej z faktury VAT nr 00015/2006. Organ egzekucyjny podjął w tym zakresie prawidłowe, przewidziane w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, działania polegające na zajęciu tej wierzytelności u jej dłużnika tj. A S.A. w K., który uznał wierzytelność i zobowiązał się do jej zapłaty, co jednak nie nastąpiło. W tej sytuacji organ egzekucyjny wydał postanowienie określające wysokość nieprzekazanej wierzytelności przysługującej zobowiązanemu, a następnie wystawił tytuł wykonawczy wobec dłużnika zajętej wierzytelności i przekazał go do realizacji właściwemu Naczelnikowi [...] Urzędu Skarbowego w K. Ogłoszenie przez sąd upadłości likwidacyjnej dłużnika uniemożliwiło dalsze prowadzenie postępowania egzekucyjnego. W konsekwencji doszło do uchylenia zajęcia wierzytelności, o czym zawiadomiono podatnika, informując go jedno9czesnie o prawie zgłoszenia swej wierzytelności w postępowaniu upadłościowym.

Odnośnie wyroku wydanego w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 1102/13 to w pierwszej kolejności należy stwierdzić, że nie wynika z niego żadna kwota należna podatnikowi do zwrotu. Rozstrzygnięcie o takiej treści wykraczałoby zresztą poza granice sądowej kontroli aktów administracyjnych.

Wyrokiem tym uchylono postanowienie organu nadzoru, którym uchylone zostało postanowienie organu egzekucyjnego w przedmiocie rozliczenia kosztów egzekucyjnych. Po uprawomocnieniu się wyroku akta zostały zwrócone organowi odwoławczemu, który ponownie uchylił postanowienie organu egzekucyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Postanowieniem z dnia [...] organ pierwszej instancji określił kwotę kosztów egzekucyjnych, a zażalenie strony zostało przekazane w dniu 15 września 2014 r. organowi odwoławczemu. W dacie wydawania postanowień zaskarżonych w niniejszym postępowaniu – zażalenie w przedmiocie kosztów postępowania nie było jeszcze rozpoznane. Jak wynika z kolei z treści odpowiedzi na skargę oraz oświadczeń pełnomocników stron na rozprawie – postepowanie powyższe jest nadal w toku. Jeżeli w wyniku tego postępowania zostanie określona jakaś kwota należna podatnikowi do zwrotu, podlegać ona będzie mogła stosownemu zarachowaniu na poczet zaległości podatkowej. Na obecnym etapie – kwoty takiej nie ustalono.

Przedstawione w "uzupełnieniu skargi" wyliczenia stanowić mogą materiał dowodowy w toczącym się postępowaniu w zakresie kosztów postepowania, nie są natomiast podstawą do ich uwzględnienia i zarachowania w trybie art. 62 O.p.

7.5. Powyższe ustalenia uzasadniają odmowę zarachowania kwot wskazanych przez podatnika na poczet zaległości podatkowej. Na marginesie można wskazać, że żadna z tych kwot nie mogła być uwzględniona także w ramach instytucji potrącenia, o której mowa w art. 64 O.p., gdyż potrącenie dotyczy tylko wzajemnej, bezspornej i wymagalnej wierzytelności podatnika wobec Skarbu Państwa z tytułu:

1) prawomocnego wyroku sądowego wydanego na podstawie art. 417 lub art. 4172 Kodeksu cywilnego;

2) prawomocnej ugody sądowej zawartej w związku z zaistnieniem okoliczności przewidzianych w art. 417 lub art. 4172 Kodeksu cywilnego;

3) nabycia przez Skarb Państwa nieruchomości na cele uzasadniające jej wywłaszczenie lub wywłaszczenia nieruchomości na podstawie przepisów o gospodarce nieruchomościami;

4) odszkodowania za niesłuszne skazanie, tymczasowe aresztowanie lub zatrzymanie, uzyskanego na podstawie przepisów Kodeksu postępowania karnego;

5) odszkodowania uzyskanego na podstawie przepisów o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz bytu Państwa Polskiego;

6) odszkodowania orzeczonego w decyzji organu administracji rządowej.

7.6. Spośród zarzutów skargi zasadne jest wskazanie przez stronę skarżącą, że organ odwoławczy wadliwie opisał w uzasadnieniu swego postanowienia treść wniosków zawartych w zażaleniu podatnika. Rzeczywiście strona nie wnosiła o "zajęcie ruchomości w postaci plotera i zajęcie faktury VAT", lecz o zaliczenie należności z tego tytułu na poczet zaległości podatkowej. Powyższy błąd w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia nie miał jednak żadnego wpływu na wynik sprawy, zatem nie może stanowić podstawy do uchylenia tego postanowienia w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.

8. Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.