Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SAB/Ol 9/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2007-09-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Zobowiązano organ do dokonania czynności
Powołane przepisy: article: art. 35 par. 1, 2 i 3, art. 36 par. 1 i 2, art. 104 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 149
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Alicja Jaszczak - Sikora Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk Protokolant Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2007 r. sprawy ze skargi B. H. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie samowoli budowlanej I. zobowiązuje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do rozpoznania wniosków B. H. dotyczących samowoli budowlanej w przedmiocie wybudowania przez J. H. nowego komina oraz robót budowlanych prowadzonych po złożeniu przez J. H. zawiadomienia o zakończeniu budowy z dnia 21.12.1998 r. - w terminie 2 miesięcy; II. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz B. H. kwotę 100 zł. (sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że decyzją z dnia "[...]" J. H. uzyskał pozwolenie na rozbudowę budynku mieszkalnego przy ul. "[...]" w B. Zatwierdzony projekt budowlany obejmował wykonanie dwóch podpiwniczonych pokoi, nad którymi znajdować miał się taras dostępny wyłącznie z poddasza użytkowego. Właścicielem mieszkania na poddaszu jest brat inwestora – B. H.. Roboty budowlane rozpoczęto 26 lipca 1994r. W lipcu 1996r. B. H. powiadomił organ nadzoru budowlanego, iż inwestor realizuje rozbudowę niezgodnie z zatwierdzonym projektem. Podjęte czynności kontrolne potwierdziły, iż J. H. wybudował komin, który nie był przewidziany w projekcie budowlanym. Wobec tego Kierownik Urzędu Rejonowego, prowadząc postępowanie w sprawie odstępstw od projektu budowlanego, najpierw postanowił wstrzymać prowadzenie robót budowlanych, a następnie decyzją z dnia "[...]" nakazał J. H. rozbiórkę wybudowanego komina. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Wojewodę rozstrzygnięciem

z dnia "[...]".

Wyrokiem z dnia 28 stycznia 1999r. sygn. akt II SA/Gd 230/97 Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku uchylił powyższe decyzje, podnosząc, iż w stanie faktycznym sprawy, tj. w sytuacji, gdy J. H. nie ma praktycznej możliwości wyremontowania (przebudowy) starego komina w budynku, nakaz rozbiórki nowego komina bez określenia czynności, jakie należy wykonać w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem narusza te przepisy prawa budowlanego, które nakazują budowanie i utrzymywanie obiektów budowlanych w stanie zgodnym z przepisami zapewniającymi bezpieczeństwo ludzi i mienia oraz warunki użytkowe obiektu.

W 1999 roku B. H. zawiadomił ponadto organ nadzoru budowlanego, że inwestor niezgodnie z projektem wykonał taras.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy komina Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia "[...]" nakazał J. H. i G. H. uzyskanie: zgody współwłaścicieli budynku, opinii o stanie technicznym przewodu kominowego oraz pozwolenia na jego użytkowanie w Wydziale Architektoniczno-Budowlanym Starostwa Powiatowego.

Decyzją z dnia "[...]", po rozpatrzeniu odwołań wniesionych przez B. H. i J. H., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł co do istoty, nakazując J. i G. H. podwyższenie komina wykonanego

w rozbudowanej części budynku do wysokości 60 cm ponad poziom kalenicy głównej bryły budynku mieszkalnego przy ul. "[...]" w B. z wykonaniem ławy kominowej. Ponadto organ zobowiązał inwestorów do prowadzenia robót budowlanych w oparciu o projekt konstrukcyjny sporządzony przez uprawnioną osobę oraz niezwłocznie zawiadomić PINB o wykonaniu nałożonego obowiązku.

Rozstrzygnięcie to zostało zaskarżone przez B. H. do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 17 stycznia 2002r. sygn. akt

IV SA 401/00 uchylił je oraz decyzję PINB z dnia "[...]". Sąd uznał, że organ odwoławczy rozstrzygnął sprawę z przekroczeniem granic jakie wyznaczała decyzja organu I instancji. Wskazał też, że organ nadzoru budowlanego I instancji prowadził sprawę dobudowy komina oraz odstępstw w zakresie budowy tarasu. Rozstrzygnął natomiast tylko w kwestii komina. Zauważył, że Sąd jak i organ są związani oceną prawną wyrażoną w wyroku NSA z dnia 28.01.1999r., dlatego też organ I instancji winien przede wszystkim wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć materiał dowodowy oraz zająć jednoznaczne stanowisko uwzględniające pogląd wyrażony w tym wyroku. Sąd zaznaczył, że doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem może być nakazane dopiero po rozstrzygnięciu kwestii braku zgody skarżącego, który jest współwłaścicielem nieruchomości. Podniósł, że spory między współwłaścicielami rozstrzygane są przed sądem powszechnym. Organ nadzoru budowlanego nie ma

w tym zakresie żadnych uprawnień, zobowiązany jest natomiast do precyzyjnego ustalenia czy dobudowany komin narusza warunki techniczne i czy możliwe jest doprowadzenie tego obiektu do stanu zgodnego z prawem. Sąd wskazał też, że organ nadzoru budowlanego winien również zbadać kwestię podwyższenia płyty tarasu

i wybudowania na tarasie poprzecznej balustrady w aspekcie odstępstw

od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy decyzją z dnia "[...]" PINB nakazał

J. i G. H. wykonanie obowiązków w postaci skucia nawierzchni płyty poziomej tarasu

do rzędnej 2,95 m w linii zetknięcia ze ścianą szczytową budynku istniejącego; zdemontowanie balustrady poprzecznej na płycie tarasowej, wykonanie posadzki tarasowej pod nadzorem osoby uprawnionej i zgłoszenie o wykonaniu powyższego zobowiązania. WINB uznał jednak nałożenie wskazanych obowiązków za nieuzasadnione. Wskazał, że organ I instancji nie miał podstaw do nakazania rozbiórki poprzecznej balustrady. Stwierdził też, że rzędna 2,95 jest błędnie wskazana na projekcie. Dlatego też decyzją z dnia "[...]" uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie organu I instancji.

Rozstrzygnięcie to zostało uchylone wyrokiem z dnia 26 lutego 2003r. sygn. akt IV SA 3524-3525/02 przez NSA w Warszawie. Zdaniem Sądu brak było podstaw

do umorzenia postępowania skoro nie została rozstrzygnięta sprawa ustalenia zakresu robót budowlanych, daty ich wykonania, zakresu wymaganego pozwolenia na budowę, zakresu odstępstwa od projektu. Ponadto wyrokiem tym NSA oddalił skargę B. H. na niewykonanie wyroku NSA z 17 stycznia 2002r. Sąd wskazał w tym zakresie, iż na skutek tego wyroku sprawa płyty tarasu i balustrady została przez organy ponownie rozpoznana co znalazło swój wyraz w uchylonej przez Sąd decyzji. Stwierdził też, że sprawa dobudowy komina do budynku mieszkalnego jest na etapie prowadzonego postępowania administracyjnego i w przypadku pozostawania organu

w tym zakresie w zwłoce stronie przysługują środki prawne przewidziane w art. 37 kpa, a następnie skarga na bezczynność.

Wobec powyższego WINB decyzją z dnia "[...]" uchylił decyzję PINB z dnia "[...]" i przekazał sprawę do rozpoznania organowi I instancji.

Decyzją z dnia "[...]", na podstawie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego, PINB nakazał inwestorom G. i J. H. skucie nawierzchni płyty poziomej tarasu dużego do rzędnej zgodnej z projektem budowlanym. Wykonanie małego tarasu zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym oraz uzupełnienie brakującej balustrady zewnętrznej tarasu.

WINB, po rozpatrzeniu odwołań J. H. i B.H., decyzją z dnia "[...]" uchylił decyzję organu I instancji w całości i umorzył postępowanie przed tym organem, uzasadniając, iż w sprawie został ujawniony nowy dowód, będący dokumentem urzędowym, który nie był wcześniej znany organowi odwoławczemu. Mianowicie organ uzyskał ze starostwa Powiatowego informację, że w dniu 21 grudnia 1998r. inwestor złożył w Urzędzie Rejonowym zawiadomienie o zakończeniu budowy. Organ administracji architektoniczno-budowlanej przyjął zawiadomienie bez sprzeciwu, potwierdzając tym samym legalność wykonanych robót budowlanych. Dlatego też w ocenie organu postępowanie wszczęte w sprawie istotnych odstępstw od projektu budowlanego stało się bezprzedmiotowe, uniemożliwiając tym samym organom nadzoru podjęcie działań na podstawie art. 50 i 51 Prawa budowlanego.

Wyrokiem z dnia 26 sierpnia 2004r. w sprawie sygn. akt 2 IV SA 3863/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę B. H. na powyższą decyzję, podzielając stanowisko WINB co do bezprzedmiotowości postępowania mającego na celu doprowadzenie robót do stanu zgodnego z prawem, w sytuacji, gdy roboty te zostały już wykonane, a ich legalność jest potwierdzona.

Ponadto wyrokiem z dnia 26 sierpnia 2004r. sygn. akt 2 IV SA 3864/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę B. H. w przedmiocie niewłaściwego wykonania przez WINB wyroków NSA w Warszawie z dnia 17 stycznia 2002r. i 26 lutego 2003r. Sąd uznał, iż organowi nie można postawić zarzutu bezczynności skoro po wyroku z 2003r. organ II instancji wydawał dwukrotnie decyzje w sprawie.

Pismem z dnia 14 lutego 2005r. B. H. wezwał PINB do zaniechania bezczynności w merytorycznym rozstrzygnięciu sprawy samowolnie wybudowanego przez J. H. komina oraz podwyższonej płyty tarasu, podnosząc, że o zdarzeniach tych zawiadomił organ w 1996r. oraz w 1999r.

W odpowiedzi pismem z dnia 1 marca 2005r. PINB poinformował w/w, iż postępowania w sprawie podwyższenia płyty tarasu i nielegalnie wybudowanego komina zostały już rozstrzygnięte. Wskazał, iż w sprawie komina WINB orzekł decyzją z dnia "[...]". Decyzja ta została wykonana, co zostało potwierdzone podczas kontroli obiektu przeprowadzonej przez inspektora w dniu 28 kwietnia 2000r. oraz opinii kominiarskiej. Postępowanie w tej sprawie umorzono postanowieniem znak "[...]"z dnia "[...]". Natomiast odnośnie tarasu WINB decyzją z dnia "[...]"umorzył postępowanie w sprawie. Decyzja ta jest prawomocna i obliguje organ do jej przestrzegania.

W dniu 4 listopada 2005r. B. H. ponowił swoje żądanie, jednak PINB podtrzymał stanowisko wyrażone w piśmie z dnia 1 marca 2005r.

W związku tym B. H. wniósł zażalenie (pismo z dnia 14 lutego 2006r.) na bezczynność PINB do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zarzucając niewykonanie wyroku NSA w Warszawie z dnia 17 stycznia 2002r. sygn. akt IV SA 401/00. Podniósł, iż nadal podtrzymuje zgłoszone do tej pory zarzuty. Podał, że wybudowany komin cały czas zadymia mu (przez nieszczelną ścianę, której nie można wyremontować z powodu istnienia komina) mieszkanie oraz taras. Natomiast odnośnie tarasu zauważył, iż prowadzone w tej sprawie postępowanie, które zostało następnie umorzone, dotyczyło robót budowlanych zgłoszonych jako zakończone do dnia 28 grudnia 1998r. Nie przeprowadzono natomiast postępowania administracyjnego w przedmiocie wykonania przez J. H. bez pozwolenia robót budowlanych w 1999r.

W odpowiedzi, pismem z dnia 8 marca 2006r. WINB wskazał,

iż wyrokiem z dnia 26 sierpnia 2004r. sygn. akt 2 IV SA 3864/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę B. H. w przedmiocie niewłaściwego wykonania wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 stycznia 2002r. i 26 lutego 2003r. Podniósł, iż w sprawie podwyższenia płyty tarasu i nielegalnie wybudowanego komina zapadł prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 26 sierpnia 2004r. sygn. akt 2 IV SA 3863/03, w tym stanie rzeczy nie ma prawnej możliwości zajmowania się sprawą. Stwierdził, że Sąd rozważył wszystkie okoliczności sprawy, dokonał oceny dowodów

i nie dopatrzył się nieprawidłowości w prowadzonym postępowaniu. Nie sformułował też żadnych uwag co do robót budowlanych wykonanych w 1999r. po zakończeniu budowy, w stosunku do których, zdaniem skarżącego, powinno być prowadzone odrębne postępowanie. Ponadto zauważył, iż podniesiona przez stronę kwestia nieszczelności komina wymaga niezwłocznego wyjaśnienia, w tym celu organ I instancji winien ustalić stan faktyczny i podjąć stosowne czynności, natomiast o poczynionych ustaleniach poinformować zainteresowanych i WINB.

W dniu 28 czerwca 2006r. B. H. zwrócił się z wnioskiem do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie o wykładnię wyroku z dnia 26 sierpnia 2004r. sygn. akt 2 IV SA 3863/03. Postanowieniem z dnia 20 października 2006r. tut. Sąd odmówił B. H. wykładni wyroku, wyjaśniając, iż nie rozstrzygał kwestii komina wybudowanego przez J. H. w 1996r. Wskazał, iż wypowiedział się jedynie co do obowiązków nałożonych decyzją organu I instancji z dnia "[...]", które w decyzji tej zostały wymienione.

W dniu 29 stycznia 2007r. B. H. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zarzucając organowi uchylenie się od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy samowolnie wybudowanego przez J. H. w 1996r. komina oraz wykonanych samowolnie przez inwestora w 1999r., już po złożeniu zawiadomienia o zakończeniu budowy, a więc już po wygaśnięciu pozwolenia budowlanego, robót budowlanych polegających na podwyższeniu płyty tarasu, jak również wykonania po 1999r. prac budowlanych na małym tarasie parterowym, polegających na jego przedłużeniu i osadzeniu jego oparcia na starym budynku.

W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił stan faktyczny sprawy. Podał,

iż będąc właścicielem przedmiotowej nieruchomości wyraził zgodę na realizację przez J. H. rozbudowy, w zamian za to, po zakończeniu robót, inwestor miał mu wydać do wyłącznego użytkowania cały taras. Jednak nigdy nie wyrażał zgody

na zmianę zatwierdzonego projektu poprzez dobudowanie komina, podwyższenie płyty tarasu przylegającego do jego mieszkania, czy też na przedłużenie tarasu parterowego i jego oparcie na starym budynku. Skarżący wymienił decyzje i wyroki wydane

w sprawie spornego komina. Zaznaczył, iż kwestia ta nie została do tej pory rozstrzygnięta. Ponadto wskazał, iż inwestor w 1999r. niezgodnie z projektem wykonał roboty budowlane polegające na podwyższeniu płyty tarasu, a następnie roboty budowlane polegające na przedłużeniu tarasu parterowego, który osadzony został

na starym budynku. Skarżący zaznaczył, iż wykonaniu wymienionych robót sprzeciwiał się zawiadamiając PINB o stwierdzonych nieprawidłowościach. Wskazał, iż organy nadzoru budowlanego prowadziły postępowanie w sprawie podwyższenia płyty tarasu oraz osadzenia małego tarasu w starym budynku, jako sprawę istotnych odstępstw

od zatwierdzonego projektu budowlanego. Jednak w 2003r. J. H. poinformował organy nadzoru budowlanego, że w grudniu 1998r. zakończył budowę (gdy postępowanie toczyło się już 5 lat). Okoliczność ta stała się przyczyną uchylenia decyzji PINB, którą zobowiązano inwestora do skucia nawierzchni płyty poziomej tarasu dużego do rzędnej zgodnej z projektem budowlanym i wykonanie małego tarasu zgodnie z projektem oraz umorzenia postępowania w tej sprawie. Skarżący podkreślił, iż decyzje wydane w tym przedmiocie oraz wyrok WSA w Olsztynie oddalający skargę (sygn. akt 2 IV SA 3863/03) dotyczyły istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, nie dotyczyły natomiast wykonania przez J. H. robót bez wymaganego pozwolenia budowlanego. Stwierdził, iż składając zawiadomienie o zakończeniu rozbudowy inwestor utracił prawo dalszego prowadzenia robót budowlanych w oparciu o decyzję o pozwoleniu na rozbudowę, a mimo to prace były kontynuowane. Podał, iż na rozprawie przed Sądem Rejonowym w dniu 15 marca 1999r. J. H. zobowiązał się, że zakończy budowę tarasu najpóźniej do 15 czerwca 1999r. W tym też roku inwestor wykonał taras, ale niezgodnie z projektem, podwyższając płytę tarasu w stosunku do projektowanej. Zarzucił, iż inwestor prowadził następnie roboty budowlane polegające na przedłużeniu tarasu parterowego, który osadzony został na starym budynku. Powyższe, zdaniem skarżącego, dowodzi, iż inwestor prowadził prace budowlane związane z budową tarasów bez jakiegokolwiek pozwolenia, czy też zgłoszenia. Zdaniem skarżącego

w takiej sytuacji organy, wiedząc o wykonaniu wskazanych robót budowlanych bez pozwolenia budowlanego czy zgłoszenia, powinny były podjąć postępowanie w sprawie robót wykonanych po zakończeniu budowy. Podał, iż zwrócił się do WSA w Olsztynie

o wykładnię wyroku w sprawie sygn. akt 1 IV SA 3863/03. Sąd odmówił wykładni, jednakże z uzasadnienia postanowienia wynika, że Sąd nie wypowiadał się co do robót wykonanych przez J. H. po złożeniu zawiadomienia o zakończeniu budowy, ponadto Sąd wskazał, iż nie rozstrzygał kwestii związanych z budową komina. Skarżący podniósł, iż mimo powyższego organy nadzoru budowlanego odmawiają mu zgodnego z prawem rozstrzygnięcia sprawy.

W odpowiedzi na skargę PINB wniósł o jej oddalenie, wyjaśniając,

iż z inicjatywy B. H. prowadził i prowadzi liczne postępowania administracyjne dotyczące nieruchomości przy ul. "[...]" w B. Stwierdził, iż sprawa nielegalnie wybudowanego komina została już rozstrzygnięta. Podniósł w tym zakresie te same argumenty, które przytoczył w piśmie z dnia 1 marca 2005r., stanowiącym odpowiedzi na wezwanie skarżącego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje.

Na wstępie podnieść należy, iż w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawie skarg na akty administracyjne lub czynności z zakresu administracji publicznej, enumeratywnie wymienione w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270, ze zm. zwanej dalej: ppsa), jak również na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4 art. 3 § 2 ustawy, gdy organ w ustalonym w przepisach prawa terminie nie wydał decyzji administracyjnej lub postanowienia, bądź innego aktu albo nie podjął innej czynności

z zakresu administracji publicznej.

W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie nielegalnego dobudowania przez J. H. w 1996r. komina do budynku mieszkalnego przy ul. "[...]" w B. oraz bezczynność tego organu w sprawie zgłoszonych przez skarżącego robót budowlanych, wykonanych przez inwestora po złożeniu zawiadomienia o zakończeniu budowy z dnia 21 grudnia 1998r., a polegających na podwyższeniu płyty tarasu oraz przedłużeniu i osadzeniu tarasu parterowego na starym budynku. Zdaniem skarżącego inwestor przeprowadzając roboty budowlane w powyższym zakresie dopuścił się samowoli budowlanej, dlatego też domaga się on, aby PINB stosownie do swojej właściwości rozpoznał te sprawy, podkreślając, iż mimo prowadzonego w tym zakresie postępowania organ do tej pory nie rozstrzygnął w tym przedmiocie. Natomiast organy nadzoru budowlanego stoją na stanowisku, iż nie ma prawnej możliwości zajmowania się sprawą komina i tarasów. PINB argumentuje, iż sprawa komina została ostatecznie rozstrzygnięta decyzją WINB z dnia "[...]", którą nakazano inwestorowi wykonanie określonych czynności w celu doprowadzenia wybudowanego komina

do stanu zgodnego z prawem. Podniósł, iż decyzja ta została wykonana, tym samym

w ocenie organu postępowanie administracyjne w sprawie komina zostało zakończone. Natomiast odnośnie kwestii tarasów, organ podniósł, iż decyzją z dnia "[...]"WINB umorzył postępowanie w tym zakresie. Decyzja ta jest prawomocna, dlatego też obliguje organ do jej przestrzegania. Stanowisko to podzielił również WINB, podkreślając, iż w sprawie podwyższenia płyty tarasu i nielegalnie wybudowanego komina zapadł prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 26 sierpnia 2004r. sygn. akt 2 IV SA 3863/03.

Rozstrzygając zawisły przed Sądem spór, zważyć należy najpierw, iż

w przypadku skargi na bezczynność kontrola Sądu zmierza do sprawdzenia, czy istotnie organ administracji publicznej pozostaje w zwłoce w załatwieniu sprawy, czyli

w wydaniu decyzji administracyjnej (art. 104 § 1 kpa)

Z przepisu art. 35 § 1 i 3 kpa wynika obowiązek załatwienia sprawy administracyjnej bez zbędnej zwłoki, przy czym załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż

w ciągu jednego miesiąca, natomiast w przypadku sprawy szczególnie skomplikowanej czas ten nie może przekroczyć dwóch miesięcy. Do wyżej wskazanych terminów nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony, czy wreszcie powstałych z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 kpa)

Jeżeli sprawy nie można załatwić w terminach wskazanych powyżej, wówczas organ administracji publicznej zobowiązany jest zawiadomić strony o tym fakcie,

a jednocześnie powinien podać przyczyny zwłoki oraz wskazać nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1). Należy zauważyć, że przyczyny zwłoki mogą mieć charakter obiektywny (art. 36 § 2 kpa) lub subiektywny.

Bezczynność organu administracji publicznej ma zatem miejsce wówczas, gdy

w prawnie ustalonym terminie organ administracji publicznej nie podjął żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Przy czym zarówno w literaturze i judykaturze podkreśla się, iż dla oceny zasadności skargi

na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu. (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 10.09.2004r. w spr.

I SAB 287/03 LEX nr 156902, T. Woś (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Postępowanie administracyjne, "Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis" Warszawa 2004, s. 84).

Przechodząc od tych ogólnych rozważań na grunt przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż PINB pozostaje

w zwłoce w załatwieniu wniosków skarżącego dotyczących samowoli budowlanej

w przedmiocie wybudowania przez J. H. komina oraz robót budowlanych prowadzonych przez inwestora po złożeniu zawiadomienia o zakończeniu budowy.

Analizując w pierwszej kolejności postępowanie organów nadzoru budowlanego w sprawie wybudowania spornego komina, stwierdzić należy, iż w tym przedmiocie organy orzekały merytorycznie dwukrotnie – najpierw decyzją z dnia "[...]" nakazano rozbiórkę tego komina, a następnie, w wyniku ponownego rozpoznania sprawy na skutek wyroku kasatoryjnego Naczelnego Sądu Administracyjnego, decyzją z dnia "[...]" WINB nakazał inwestorowi wykonanie określonych czynności, w celu doprowadzenia wybudowanego komina do stanu zgodnego z prawem. Na tę właśnie decyzję powołuje się PINB, uznając, że sprawa dobudowy komina została zakończona. Jednak organ nie ma racji, gdyż rozstrzygnięcie to zostało również wyeliminowane z obrotu prawnego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2002r. Okoliczność ta ma zasadnicze znaczenie, bowiem wobec uchylenia wskazanej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z dnia "[...]" sprawa dobudowy komina powróciła do etapu postępowania administracyjnego. W tej sytuacji PINB obowiązany był ponownie rozpoznać stan faktyczny i prawny zawisłej przed nim sprawy i stosownie

do poczynionych ustaleń wydać decyzję administracyjną rozstrzygającą sprawę co do istoty bądź w inny sposób kończącą postępowanie w pierwszej instancji (art. 104 § 2 kpa). Podkreślić należy, iż z chwilą zwrotu sprawy organowi rozpoczął bieg nowy termin załatwienia wniosku B. H., który domagał się rozstrzygnięcia legalności dobudowanego przez J. H. komina. W związku z tym organ nadzoru budowlanego powinien był ponownie bez zbędnej zwłoki rozstrzygnąć sprawę poprzez wydanie decyzji administracyjnej. Natomiast w przypadku niemożności załatwienia sprawy w terminach wskazanych w art. 35 kpa zobowiązany był, stosownie do art. 36 kpa, zawiadomić o tym strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. PINB uchybił jednak tym wymogom i nie podjął do tej pory żadnego działania w przedmiotowym zakresie, pomimo, że zarówno Naczelny Sąd Administracyjny jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie jednoznacznie wskazywały, iż sprawa dobudowy spornego komina pozostaje w toku i nie doczekała się jeszcze rozstrzygnięcia w administracyjnym toku instancji (z uzasadnienia wyroku NSA z dnia 26 lutego 2003r. sygn. akt IV SA 3524-3525/02 oraz wyroku WSA

w Olsztynie z dnia 21 grudnia 2006r. sygn. akt II SA/Ol 925/06). Organ jedynie

w odpowiedzi na wezwania skarżącego, informował go o swoim stanowisku co do zgłoszonych żądań. Z argumentów powołanych przez PINB wywnioskować można,

iż nie dostrzega on potrzeby wydania decyzji rozstrzygającej kwestię samowoli budowlanej w przedmiocie wybudowania przez J. H. komina, gdyż w ocenie organu, wykonane przez inwestora w tym zakresie roboty budowlane, zostały doprowadzone do stanu zgodnego z prawem na skutek wykonania przez niego obowiązków nałożonych nań ostateczną decyzją.

Zważyć należy, iż organ nie mógł poprzestać na udzieleniu stronie informacji, gdy istnieją przesłanki do załatwienia sprawy w formie decyzji (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 18 października 1995r. syg,. III ARN 45/95, niepublikowany). Organ obowiązany jest w formie władczej – poprzez wydanie decyzji administracyjnej - rozstrzygnąć stan prawny i faktyczny zawisłej przed nim sprawy. Stosownie bowiem

do art. 104 § 1 kpa "załatwianie sprawy" oznacza wydanie przez organ decyzji, chyba że przepisy Kodeksu stanowią inaczej. Dlatego też niezależnie od tego, czy sporny komin został wybudowany samowolnie, czy też legalnie to rozstrzygnięcie tej kwestii musi nastąpić w procesowej formie decyzji administracyjnej. Ta zaś do dnia dzisiejszego nie została w sprawie wydana.

Wbrew stanowisku WINB, organy nadzoru budowlanego nie rozstrzygały sprawy dobudowy komina w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia "[...]", którą organ II instancji umorzył postępowanie pierwszoinstancyjne w sprawie odstępstw od projektu, wobec uzyskania informacji, iż w grudniu 1998r. inwestor zakończył budowę. W postępowaniu tym bowiem organ I instancji orzekł jedynie w sprawie kwestionowanych przez skarżącego tarasów (nałożone przez PINB obowiązki dotyczyły tylko tarasów). Wobec tego tylko w takim zakresie postępowanie w sprawie odstępstw od projektu budowlanego zostało ostatecznie zakończone i tylko w takim zakresie decyzja podlegała kontroli tut. Sądu, który rozstrzygał w tym przedmiocie w sprawie sygn. akt 2IV SA 3863/03.

Podkreślić należy, że wymieniona decyzja ostatecznie zakończyła tylko sprawę istotnych odstępstw od projektu budowlanego (dotyczących tylko tarasów), a więc robót budowlanych wykonanych do momentu zakończenia budowy. Decyzja ta nie może zatem czynić bezprzedmiotowym żądanie skarżącego, który domaga się rozstrzygnięcia legalności robót budowlanych, wykonanych przez inwestora po złożeniu zawiadomienia o zakończeniu budowy z dnia 21 grudnia 1998r., a polegających na podwyższeniu płyty tarasu oraz przedłużeniu i osadzeniu tarasu parterowego na starym budynku.

W rozpatrywanej sprawie nie budzi wątpliwości Sądu, iż B. H. występował z powyższym żądaniem do PINB (chociażby pismami wzywającymi ten organ do zaniechania bezczynności). Dlatego też doszło do wszczęcia postępowania administracyjnego w tym przedmiocie przed organem nadzoru budowlanego. Stosownie bowiem do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania (pisma, podania, wniosku) organowi administracji publicznej - art. 61 § 3 kpa. Wszczęcie postępowania administracyjnego, zgodnie z tym przepisem, nie jest więc uzależnione od woli urzędnika, czy też uznania organu, gdyż ma ono miejsce (z mocy prawa) w dniu złożenia żądania. W tej sytuacji organ nadzoru budowlanego powinien w tym przedmiocie przeprowadzić postępowanie wyjaśniające co do terminu

i zakresu robót kwestionowanych przez skarżącego oraz ocenić, czy wykonane prace wymagały uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, a następnie stosownie

do poczynionych ustaleń, przy zachowaniu terminów określonych w art. 35 § 1 i 3 kpa wydać decyzję administracyjną rozstrzygającą sprawę co do istoty lub w inny sposób kończącą postępowanie w sprawie (art. 104 § 2 kpa).

Wobec powyższego w przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości fakt,

że PINB nie zastosował procedury wynikającej z przepisów art. 35 i 36 kpa. Dlatego też uzasadniony jest pogląd, iż organ pozostaje w zwłoce w wydaniu decyzji rozstrzygających wnioski B. H. dotyczące samowoli budowlanej w przedmiocie wybudowania przez J. H. nowego komina oraz robót budowlanych prowadzonych po złożeniu przez J. H. zawiadomienia o zakończeniu budowy.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny nie przesądzając merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, uznał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego pozostaje w bezczynności i z tego względu na podstawie

art. 149 ppsa orzekł jak w sentencji wyroku wyznaczając dwumiesięczny termin załatwienia sprawy we wskazanym zakresie. Na marginesie wskazać jedynie należy,

iż termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez Sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi - art. 286 § 1 wymienionej ustawy.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ppsa.