Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1921/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-06-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7, 77  par. 1, 80
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145  par. 1  pkt 1  lit. a i c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7
journal: Dz.U. 1945 nr 50 poz 279
law: Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Sędziowie: WSA Elżbieta Lenart (spr.) WSA Gabriela Nowak Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2014 r. sprawy ze skargi Prokuratora Okręgowego w W. na decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Prezydent W. decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...], ustanowił na 99 lat prawo użytkowania wieczystego udziału wynoszącego [...] gruntu zabudowanego o pow. [...] m2 położonego w W. przy ul. [...], oznaczonego jako działka ew. nr [...] w obrębie [...] na rzecz K. L., E. R., J. B., A. C., M. K., A. K., B. C., M. S., P. S., P. S., B. S., A. S., G. Z., T. S., M. D., K. S., K. J., T. G., Z. C., K. C., T. C. i J. C., każdemu w odpowiednim udziale oraz ustalił z tego tytułu czynsz symboliczny. Organ odmówił jednocześnie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego udziału w przedmiotowym gruncie wynoszącym [...] związanego z wykupionymi lokalami nr [...].

Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Nieruchomość położona w W. przy ul. [...] o pow. [...]m2 ozn. [...] stała się z dniem 21 listopada 1945 r., tzn. z dniem wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 50 poz. 279), powoływanego dalej jako "dekret", własnością m.st. Warszawy, natomiast w 1950 r., z chwilą likwidacji gmin, własnością Skarbu Państwa. Obecnie nieruchomość ta stanowi własność W.

Wnioskiem z dnia 9 listopada 1948 r. adwokat A. H. pełnomocnik H. L., wystąpił w trybie art. 7 dekretu, z wnioskiem o przyznanie na rzecz H. L. za czynszem symbolicznym prawa własności czasowej do przedmiotowej nieruchomości. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że jego mocodawczyni na mocy postanowienia Sądu Grodzkiego w W. z dnia [...]czerwca 1945 r. wprowadzona została w posiadanie nieruchomości położonej w W. przy ul. [...].

Prezydium Rady Narodowej w W. orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] sierpnia 1953 r. nr [...] odmówiło byłym właścicielom przyznania prawa własności czasowej do ww. gruntu oraz stwierdziło, że wszystkie budynki znajdujące się na gruncie przeszły na własność Skarbu Państwa.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] lipca 2000 r. nr [...] stwierdziło nieważność ww. orzeczenia administracyjnego.

Prezydent W. decyzją z dnia [...]grudnia 2012 r., po ponownym rozpoznaniu wniosku z dnia 9 listopada 1948 r. złożonego przez adwokata A. H. pełnomocnika H. L. działającej na rzecz nieletniego K. L. poprzedniego właściciela hipotecznego o przyznanie prawa własności czasowej do przedmiotowego gruntu, ustanowił na rzecz następców prawnych byłych właścicieli, w odpowiednich udziałach prawo użytkowania wieczystego udziału wynoszącego [...] gruntu zabudowanego o pow. [...] m2 położonego w W. przy ul. [...], oznaczonego jako działka ew. nr [...]. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z zaświadczeniem Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...] kwietnia 2001 r. L.Dz. [...] tytuł własności przedmiotowej nieruchomości uregulowany był na S. K. i W. K. w równych częściach, natomiast na podstawie zebranego materiału dowodowego ustalono następstwo prawne po byłych właścicielach. W ocenie organu w niniejszej sprawie spełnione zostały warunki do ustanowienia prawa użytkowania wieczystego, bowiem wniosek dekretowy złożony został w terminie wynikającym z art. 7 ust. 1 dekretu. Ponadto zgodnie z uchwałą nr [...] Rady m.st. W. z dnia [...] października 2006 r. w sprawie studium uwarunkowań kierunków zagospodarowania przestrzennego W. przedmiotowy grunt znajduje się w strefie M1 – tereny o przewadze zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej, co spełnia warunek wynikający z art. 7 ust. 2 dekretu, bowiem korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania. Organ podał również, że budynek mieszkalny położony przy ul. [...], zgodnie z pismem Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Gminy W. z dnia 7 maja 2001 r. znajdował się na gruncie w dniu wejścia w życie dekretu, tj. 21 listopada 1945 r., a zatem spełnia warunki określone w art. 5 dekretu. Świadczy o tym również zdjęcie lotnicze wykonane w 1945 r., na którym ww. budynek jest widoczny. Obecnie oddzielne budynki o adresie [...] stanowią wyodrębnione części dawnego budynku o adresie [...]. W budynku przy ul. [...] sprzedano w formie aktów notarialnych na rzecz najemców lokale o nr [...] z jednoczesnym ustanowieniem prawa użytkowania wieczystego ułamkowych części gruntu, stąd brak było możliwości ustanowienia na tej części użytkowania wieczystego na rzecz następców prawnych byłych właścicieli.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Prokurator Okręgowy w W. wnosząc o jej uchylenie, zarzucając organowi naruszenie przepisu art. 7 ust. 1 dekretu, polegające na ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego, pomimo braku wniosku uprawnionego podmiotu w tym przedmiocie. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że wniosek dekretowy złożony został przez pełnomocnika H. L., w jej imieniu i zawierał żądanie przyznania prawa własności czasowej na jej rzecz. Z kolei art. 7 ust. 1 dekretu przewidywał przyznanie takiego prawa jedynie na rzecz osób, które były właścicielami nieruchomości w dacie wejścia w życie dekretu, tj. w dniu 21 listopada 1945 r. Zgodnie natomiast z postanowieniem sądu o stwierdzeniu nabycia spadku po S. K. całość praw do spadku nabył K. L., natomiast jego żonie, a matce K. L. przysługiwało jedynie prawo dożywotniego użytkowania na połowie spadku.

W odpowiedzi na skargę K. L. wniósł o jej oddalenie i wskazał, że w dacie składania wniosku dekretowego był niepełnoletni, a zatem jego matka działała jako przedstawiciel ustawowy. Ponadto w treści samego wniosku dekretowego wskazano, że wnioskodawczyni została na mocy postanowienia Sądu Grodzkiego w W. wprowadzona w posiadanie nieruchomości (...), wobec czego wystąpiono o ustanowienie na jej rzecz prawa własności czasowej. Z powyższego wynika zatem, że H. L. działała w imieniu i na rzecz małoletniego właściciela nieruchomości. Również organ dekretowy, do którego powyższy wniosek wpłynął, nie kwestionował interesu prawnego wnioskodawczyni.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Dokonując pod tym kątem oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ decyzja ta narusza prawo w stopniu skutkującym jej uchyleniem.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 2012 r. ustanawiająca na rzecz następców prawnych byłych właścicieli na 99 lat prawo użytkowania wieczystego udziału w gruncie położonym w W. przy ul. [...].

Na wstępie wskazać należy, że w myśl przepisu art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. dotychczasowy właściciel gruntu, prawni następcy właściciela, będący w posiadaniu gruntu lub osoby prawa jego reprezentujące, a jeżeli chodzi o grunty oddane na podstawie obowiązujących przepisów w zarząd i użytkowanie - użytkownicy gruntu, mogą w ciągu 6 miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę zgłosić wniosek o przyznanie na tym gruncie jego dotychczasowemu właścicielowi prawa wieczystej dzierżawy z czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną.

Warunkiem przyznania własności czasowej (obecnie prawa użytkowania wieczystego) było zatem złożenie wniosku przez uprawniony podmiot zgodnie z treścią wyżej przywołanego przepisu dekretu. W niniejszej sprawie natomiast istota sporu sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy wniosek dekretowy z dnia 9 listopada 1948 r. złożony został przez podmiot do tego uprawniony.

Ze znajdujących się w aktach sprawy zaświadczeń Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...] kwietnia 2001 r. L.dz. [...] wynika, że tytuł własności dla nieruchomości oznaczonej numerem hipotecznym ([...]" uregulowany był wpisem jawnym z dnia [...] lipca 1939 r. na rzecz S. K.. Z kolei z postanowienia Sądu Powiatowego dla W. Wydział VII Cywilny z dnia [...] sierpnia 1951 r. sygn. akt [...] wynika, że spadek po S. K., zmarłym w dniu [...] czerwca 1944 r., nabył w całości syn K. L., z tym, że wdowie po spadkodawcy – H. L. służy prawo dożywocia na połowie spadku.

Prezydent W. w sentencji zaskarżonej decyzji wskazał, że postępowanie administracyjne prowadzone było na wniosek z dnia 9 listopada 1948 r. adwokata A. H. pełnomocnika H. L. działającej na rzecz nieletniego K. L. poprzedniego właściciela hipotecznego o przyznanie prawa własności czasowej do przedmiotowego gruntu.

Tymczasem ze złożonego wniosku dekretowego wynika, że adwokat A.H. działał jedynie w imieniu H. L. i wystąpił o ustanowienie na jej rzecz prawa własności czasowej. Powyższe potwierdza również załączone do wniosku pełnomocnictwo udzielone przez wnioskodawczynię adwokatowi A. H. "do prowadzenia mojej sprawy o przyznanie własn. czasowej". We wniosku powołano się ponadto na postanowienie Sądu Grodzkiego w W. z dnia [...] czerwca 1945 r., którym H. L., działająca na swoją rzecz oraz jako główna opiekunka nieletniego K. L. wprowadzona została w posiadanie przedmiotowej nieruchomości. Zdaniem Sądu, z powyższego wynika, że H. L. działała w niniejszej sprawie w imieniu własnym, a nie jako opiekun nieletniego K. L..

Organ orzekający w niniejszej sprawie nie przeprowadził jednak postępowania dowodowego w tym zakresie, przyjmując, że wniosek złożony został przez H. L. działającą w imieniu K. L.. Uchybienie powyższe jest o tyle istotne, że postępowanie prowadzone w trybie art. 7 dekretu, na co wskazano już powyżej, jest postępowaniem wszczynanym na wniosek. Każdorazowo koniecznym jest zatem zbadanie, czy wnioskodawca jest osobą uprawnioną do wystąpienia z takim wnioskiem, a co powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Wobec powyższego uznać należało, że zaskarżona decyzja narusza przepis art. 7 ust. 1 dekretu, jak również przepisy art. 7, 77 § 1 i 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.).

Ponownie rozpoznając sprawę organ weźmie pod uwagę powyższe rozważania i ustali w sposób nie budzący wątpliwości, czy H. L. była uprawniona do wystąpienia z wnioskiem o ustanowienie na jej rzecz prawa własności czasowej. Takich rozważań w zaskarżonej decyzji Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 2012 r. zabrakło. Organ przyjął natomiast, bez dokonania dogłębnej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, że wniosek dekretowy złożony został w imieniu K. L. .

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.