Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1731/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-05-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 223  par. 2, art. 194 par. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Przybysz (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, sędzia WSA Jarosław Trelka, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 maja 2016 r. sprawy ze skargi D. S. na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania oddala skargę


UZASADNIENIE

Jak wynika z akt sprawy, decyzją z dnia [...] marca 2015r. Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych ("Prezes PFRON") orzekł o solidarnej odpowiedzialności Skarżącego – D. S. wraz ze Spółką – A. sp. z o.o. w likwidacji, z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych ("PFRON") za czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad, grudzień 2011r. oraz styczeń 2012r.

Skarżący listem poleconym nadanym w placówce pocztowej Poczty Polskiej w dniu 24 marca 2015r. wniósł odwołanie od powyższej decyzji.

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015r. Minister Pracy i Polityki Społecznej stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od powyższej decyzji Prezesa PFRON.

W uzasadnieniu wskazał, że decyzja organu pierwszej instancji została doręczona Skarżącemu w dniu 9 marca 2015r., czego dowodem było znajdujące się w aktach zwrotne potwierdzenie odbioru. Skarżący został ponadto prawidłowo pouczony w decyzji o terminie do wniesienia odwołania. Zatem termin do wniesienia odwołania wyznaczony przez art. 223 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 1997r. Nr 137, poz. 926) – dalej "O.p.", upływał w dniu 23 marca 2015r. Skarżący wniósł natomiast odwołanie w dniu 24 marca 2015r., czego dowodem była data stempla pocztowego na liście poleconym zawierającym przedmiotowe odwołanie. Skarżący nie zwrócił się przy tym o przywrócenie terminu.

W skardze z dnia 29 maja 2015r. Skarżący wniósł o uchylenie w całości powyższego postanowienia Ministra Pracy i Polityki Społecznej. Zarzucił naruszenie:

1) art. 194 § 1 O.p., poprzez jego niezastosowanie i stwierdzenie, iż dokument urzędowy w postaci urzędowego potwierdzenia odbioru korespondencji, opatrzony pieczęcią doręczyciela, na której wskazano datę doręczenia decyzji 10 marca 2015r., nie stanowi dowodu odebrania przez Skarżącego decyzji Prezesa PFRON z dnia [...] marca 2015r. w dniu 10 marca 2015r.;

2) art. 187 § 1 w związku z art. 191 O.p., poprzez dokonanie dowolnej oceny dowodów, niepoprzedzonej zebraniem i wyczerpującym rozpatrzeniem całości materiału dowodowego, co doprowadziło do błędnego przyjęcia, iż udowodnione zostało, że decyzja Prezesa PFRON z dnia [...] marca 2015r. doręczona została Skarżącemu w dniu 9 marca 2015r.;

3) art. 192 O.p., poprzez uznanie okoliczności doręczenia Skarżącemu przedmiotowej decyzji w dniu 9 marca 2015r. za udowodnioną, bez uprzedniego umożliwienia Skarżącemu wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów;

4) art. 120 w związku z art. 122 O.p., poprzez niepodjęcie przez organ wszelkich działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym;

5) art. 228 § 1 pkt 2 O.p., poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia w sytuacji, gdy brak było podstaw do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania.

Skarżący wywodzi, iż znajdująca się na pieczęci odbiorcy data, to jest 9 marca 2015r., została umieszczona tam omyłkowo, w związku z błędnym przestawieniem datownika pieczęci. Fizycznie niemożliwe jest, aby przesyłka odebrana została dnia 9 marca 2015r., a dopiero następnego dnia odbiór ten zostałby potwierdzony na potwierdzeniu odbioru przez Urząd Pocztowy. Wnioskować z tego należy, że z dwóch dat znajdujących się na potwierdzeniu odbioru przesyłki, to właśnie data przybita przez odbierającego jest datą przybitą przez pomyłkę, zaś właściwą datą doręczenia decyzji jest 10 marca 2015r., ponieważ data ta wynika z datownika przybitego przez urząd pocztowy na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki.

W odpowiedzi z dnia 15 czerwca 2015r. na skargę z dnia 29 maja 2015r. Minister Pracy i Polityki Społecznej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2014r., poz. 1647 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Innymi słowy, kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Powyższa ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Natomiast zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm. – dalej "p.p.s.a.") Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza przepisów prawa.

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest data doręczenia Skarżącemu decyzji Prezesa PFRON z dnia [...] marca 2015r. w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności Skarżącego wraz ze Spółką A. sp. z o.o. w likwidacji, z tytułu wpłat na PFRON za czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad, grudzień 2011r. oraz styczeń 2012r.

Zdaniem Skarżącego datą tą jest dzień 10 marca 2015r., ponieważ data ta wynika z datownika przybitego przez urząd pocztowy na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki.

Z kolei zdaniem organu decyzja została doręczona w dniu 9 marca 2015r., ponieważ ta właśnie data wynika z datownika przybitego na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki przez osobę odbierającą przesyłkę.

Przepisy regulujące problematykę doręczenia odgrywają bardzo ważną rolę wśród całokształtu przepisów proceduralnych. Doręczenie należy do tzw. czynności materialno-technicznych, z których dokonaniem przepisy wiążą określone skutki prawne (np. związanie decyzją - art. 212 O.p., czy jak w rozpatrywanej sprawie rozpoczęcie biegu terminu do wniesienia odwołania - art. 223 § 2 pkt 1 O.p.). Z gwarancyjnego charakteru instytucji doręczenia wynika zaś, że jedynie doręczenie zgodne z obowiązującymi przepisami można uznać za skuteczne i wywołujące określone następstwa prawne. W aspekcie zaś uprawnień strony postępowania prawidłowe doręczenie stanowi konkretyzację prawa do jej czynnego udziału w każdym stadium postępowania (art. 123 O.p.). Przy czym należy wskazać, że sposób doręczenia pism w postępowaniu podatkowym uregulowany zostały przepisami Ordynacji podatkowej w sposób odrębny i, co do zasady, wyczerpujący (por. np. wyrok NSA z dnia 5 października 2010r. sygn. akt I FSK 1641/09).

Ustalenie daty doręczenia stronie decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji, od której to daty rozpoczyna bieg termin do wniesienia odwołania, następuje między innymi w oparciu o dokument, jakim jest pocztowe zwrotne potwierdzenie odbioru pisma, którym doręczane jest stronie rozstrzygnięcie zapadłe w sprawie. Zwrotne potwierdzenie odbioru stanowi dowód na okoliczność faktu i terminu doręczenia oraz wskazuje osobę odbierającą pismo.

Zgodnie z art. 17 ustawy z dnia 23 listopada 2012r. Prawo pocztowe (Dz. U. z 2012r. poz. 1529 z późn. zm.) potwierdzenie nadania przesyłki rejestrowanej wydane przez placówkę pocztową ma moc dokumentu urzędowego. Przesyłką rejestrowaną jest przesyłka pocztowa przyjęta za pokwitowaniem przyjęcia i doręczenia za pokwitowaniem odbioru (art. 3 pkt 23 Prawa pocztowego). Potwierdzenie nadania, jako dokument urzędowy zgodnie z art. 194 O.p., stanowi dowód tego, co zostało w nim stwierdzone. Pogląd ten należy uznać za ugruntowany w orzecznictwie sądowym. Taki charakter zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki uzasadnia przyjęcie, że dokument ten korzysta z domniemania prawdziwości. Domniemanie to może zostać obalone przeciwdowodem.

Sąd zauważa, że w przedmiotowej sprawie ze zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji wynika, iż data przybita przez osobę uprawnioną do odbioru pisma zawierającego decyzję wskazuje na dzień 9 marca 2015r., jako datę doręczenia powołanej wyżej decyzji. Natomiast z daty widniejącej na datowniku placówki oddawczej (na którą to datę powołuje się autor skargi) umieszczonego na zwrotnym potwierdzeniu odbioru wynika jedynie, że potwierdzenie to zostało w tym właśnie dniu, tj. 10 marca 2015r., przekazane przez doręczyciela do placówki pocztowej.

Należy dodać, że z wydruku Śledzenie przesyłek (karta 146 akt administracyjnych) wynika, że przesyłka została doręczona w dniu 9 marca 2015r. o godz. 18:19. Gdyby uznać za słuszne stanowisko strony skarżącej, że data przybita przez odbierającego jest datą przybitą przez pomyłkę, to w konsekwencji należałoby uznać, że również i data doręczenia przesyłki wynikająca z tego wydruku jest datą pomyloną. Taki wniosek jest w ocenie Sądu nieuprawniony.

Zatem wbrew stanowisku autora skargi data widniejąca na pieczęci datownika placówki oddawczej nie jest datą wiążącą w kwestii daty doręczenia przesyłki. Adnotacją na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, która jest, zdaniem Sądu, miarodajna, jeśli chodzi o datę doręczenia przesyłki, jest adnotacja (pieczęć) zawierająca datę odbioru przesyłki przez adresata potwierdzona jego własnoręcznym podpisem.

Sąd nie widzi tak więc powodu, dla którego organ odwoławczy badając wymogi formalne wniesionego do tego organu odwołania, miałby doszukiwać się powodów rozbieżności między datą wpisaną przez odbierającego przesyłkę, a datą widniejącą na datowniku placówki oddawczej, a także nie widzi powodu, dla którego ten organ miałby badać zaistniałą rozbieżność. Tym bardziej, że w ocenie Sądu data widniejąca na datowniku placówki oddawczej wskazuje jedynie na termin przekazania placówce pocztowej zwrotnego potwierdzenia odbioru przez listonosza i odesłania przez tę placówkę tego potwierdzenia nadawcy przesyłki. Jako istotne w tym miejscu należy podnieść, że czynności te dokonywane są przez pocztę już po doręczeniu przesyłki adresatowi. Zatem, skoro czynności te dokonuje operator publiczny po dokonaniu doręczenia, to, w ocenie tutejszego Sądu, pozostają one bez wpływu na datę otrzymania przez adresata przesyłki. Również zaakcentowania wymaga fakt, że żaden z przepisów normujących tryb i sposoby doręczania pism przez pocztę nie stanowi, że data z datownika placówki oddawczej i data wpisana przez odbierającego przesyłkę muszą być tożsame.

W związku z tymi rozważaniami za nieprawidłowe należy uznać stanowisko autora skargi, że przy niezgodności dat wynikających z pieczęci przystawionej przez odbierającego przesyłkę oraz datownika przystawionego przez pocztową placówkę operatora publicznego należy jednoznacznie przyjąć, że doręczenie decyzji organu pierwszej instancji nastąpiło z datą 10 marca 2015r. (data widniejąca na datowniku placówki oddawczej). Organ odwoławczy zasadnie bowiem przyjął, że datą doręczenia decyzji jest data 9 marca 2015r., tj., data odbioru tejże decyzji przez adresata, i słusznie przyjął, że co do tej okoliczności (czyli rzeczywistej daty doręczenia) nie zachodzą w niniejszej sprawie żadne wątpliwości.

Skoro decyzja została doręczona stronie w dniu 9 marca 2015r., to termin do wniesienia odwołania zakreślony art. 223 § 2 O.p. upłynął z dniem 23 marca 2015r. Strona została prawidłowo pouczona w decyzji o terminie do wniesienia odwołania, jednakże odwołanie od powyższej decyzji wniosła w dniu 24 marca 2015r. W konsekwencji istniały podstawy do zastosowania art. 228 § 1 pkt 2 O.p.

Treść art. 228 § 1 pkt 2 O.p. została sformułowana w sposób jasny, kategoryczny i bezwarunkowy. Stwierdzenie niedotrzymania terminu do złożenia środka zaskarżenia nie zależy od uznania organu odwoławczego, gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy. Po stwierdzeniu niedotrzymania terminu do złożenia odwołania organ odwoławczy nie może już merytorycznie rozpatrzeć odwołania, ale ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi. Uchybienie terminu nie jest ani oceniane, ani stopniowane. Stąd także nieznaczne przekroczenie obowiązującego terminu stanowi jego uchybienie i zobowiązuje organ odwoławczy do wydania postanowienia w tym zakresie, co prawidłowo uczyniono w rozpatrywanej sprawie. Skoro organ odwoławczy działał na podstawie i w granicach przepisów prawa, to nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 120 w związku z art. 122 O.p.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów wskazanych w punktach 1-3 skargi należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 219 O.p. do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 208, 210 § 2a i § 3-5 oraz art. 211-215, a do postanowień, na które przysługuje zażalenie, oraz postanowień, o których mowa w art. 228 § 1, stosuje się również art. 240-249 oraz art. 252, z tym że zamiast decyzji, o których mowa w art. 243 § 3, art. 245 § 1 i art. 248 § 3, wydaje się postanowienie. Z uwagi na brak odesłania w art. 219 O.p. do art. 187 § 1, art. 191, art. 192 oraz art. 194 § 1 O.p. nie można wprost wywodzić obowiązku zastosowania tych przepisów w rozpatrywanej sprawie.

Zgodnie z treścią art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. W art. 120 p.p.s.a. wskazano, że w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Mając na uwadze powyższe ustalenia i rozważania Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.