Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1727/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-12-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 24 ust. 1.
journal: Dz.U. 2006 nr 169 poz 1200
law: Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Urszula Wilk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Protokolant ref. staż. Monika Piotrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi P. [...] Sp. j. z siedzibą w P. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do uiszczenia kwoty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów na rzecz skarżącego P. [...] Sp. j. z siedzibą w P. kwotę 297 (dwieście dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: organ, Prezes UOKiK) na podstawie art. 24 ust. 1, 4 i 5 w związku z art. 12 ust. 1 i art. 7 ust. 2 oraz art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw (Dz. U. Nr 169, poz. 1200 ze zm.) po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego wszczętego z urzędu w sprawie zobowiązania kontrolowanego do uiszczenia kwoty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań próbki oleju napędowego nr [...], niespełniającego wymagań jakościowych określonych w § 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie wymagań jakościowych dla paliw ciekłych, zobowiązał P. P. H. – U. "[...]" J. Z., A. Z. - Sp. j. z siedzibą w P. do uiszczenia kwoty 512,00 zł, stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań laboratoryjnych próbki nr [...].

W uzasadnieniu tej decyzji Prezes UOKiK wskazał, że w dniu [...] marca 2009 r. u przedsiębiorcy P. P. H. – U. "[...]" J. Z., A. Z. - Sp. j. w Hurtowni Paliw przy ul. [...] w W., inspektorzy reprezentujący [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej przeprowadzili kontrolę, w czasie której pobrali do badań z partii liczącej [...] litrów próbki oleju napędowego, tj. próbkę podstawową (ni [...]) i kontrolną (nr [...]) w ilości 4 litrów każda, na podstawie protokołu pobrania próbek nr [...].

Następnie inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w [...] w dniu [...] marca 2009 r. przekazali próbkę oleju napędowego do Specjalistycznego Laboratorium Badania Paliw i Produktów Chemii Gospodarczej UOKiK w [...], według protokołu przyjęcia próbki/próbki kontrolnej do badania nr [...].

Badania laboratoryjne przeprowadzone przez Specjalistyczne Laboratorium Badania Paliw i Produktów Chemii Gospodarczej UOKiK w [...] (protokół z badań nr [...]) wykazały, że oferowany w dniu kontroli olej napędowy (o numerze próbki [...]), nie spełnia wymagań jakościowych określonych w § 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 9 grudnia 2008 r. w sprawie wymagań jakościowych dla paliw ciekłych (Dz. U. z 2008 r. Nr 221, poz. 1441), zwanego dalej "rozporządzeniem w sprawie wymagań jakościowych dla paliw ciekłych", ze względu na: zawyżoną zawartość estrów metylowych kwasów tłuszczowych (FAME), wynik badania 5,6 %(V/V) przy normie max. 5 %(V/Y) (tolerancja ≤5+0,5%(V/V)).

Pismem z dnia 17 marca 2009 r. przedsiębiorca P. P. H. –U. "[...]" J. Z., A. Z. - Sp. j. złożył wniosek o zbadanie próbki kontrolnej oleju napędowego pobranego w dniu [...] marca 2009 r. w trakcie kontroli w hurtowni paliw w W. przy ul. [...].

Badania laboratoryjne próbki kontrolnej (nr [...]) przeprowadzone przez akredytowane, niezależne laboratorium P. I. Sp. z o.o. (protokół z badań nr [...]) wykazały, że oferowany w dniu kontroli, tj. [...] marca 2009 r. olej napędowy (o numerze próbki [...]), nie spełnia wymagań jakościowych określonych w § 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie wymagań jakościowych dla paliw ciekłych, ze względu na: zawyżoną zawartość estrów metylowych kwasów tłuszczowych (FAMĘ), wynik badania 5,8 %(V/V) przy normie max. 5 %(V/V) (tolerancja ≤5+0,5%(V/V)).

Prezes UOKiK mając na uwadze wskazane wyniki badań laboratoryjnych wszczął postępowanie administracyjne w sprawie dotyczącej ustalenia wysokości należności pieniężnej stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań próbki oleju napędowego oraz zobowiązania przedsiębiorcy do jej uiszczenia na rachunek UOKiK, o czym zawiadomił skarżącego – P. P. H.-U. "[...]" J. Z., A. Z. Spółka jawna w P..

Strona w piśmie z dnia 19 listopada 2009 r., wniosła o umorzenie postępowania z uwagi na pobranie próbki z partii paliwa, która nie była gromadzona, ani magazynowana, nie była również wprowadzona do obrotu przez stronę. Strona oświadczyła, iż było to paliwo otrzymane od dostawcy, do wydzielonego zbiornika bezpośrednio w czasie kontroli i zareklamowane. Ponadto strona wskazała, iż protokół kontroli nie został przedstawiony do podpisu, doręczony ani podpisany przez osoby, które wskazuje ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1219).

Prezes UOKiK ustalił, że P. P. P. H. – U. "[...]" J. Z., A. Z. - Sp. j. z siedzibą w P., wprowadził do obrotu olej napędowy niespełniający wymagań jakościowych określonych w rozporządzeniu w sprawie wymagań jakościowych dla paliw ciekłych, wydanym na podstawie art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw.

Prezes UOKiK stwierdził, iż brak informacji w aktach sprawy o przechowywaniu w zbiorniku nr [...] zareklamowanego paliwa. W protokole kontroli w pkt 2 wskazano, iż ofertę hurtowni paliw w W. stanowił między innymi gromadzony tam olej napędowy, natomiast w pkt 3 wymieniono znajdujących się tam 16 zbiorników, w tym zbiornik [...] z którego pobrano próbki oleju napędowego do badań. Zauważył, iż w żadnym z dokumentów sporządzonym podczas kontroli tj. protokół pobrania próbek paliw nr [...] protokół przesłuchania świadka z dnia [...] marca 2009 r., protokół kontroli, oświadczenie kierownika hurtowni z dnia [...] marca 2009 r. brak jest jakichkolwiek informacji o przechowywaniu w zbiorniku [...] zareklamowanego paliwa. Nie okazano również podczas trwania kontroli tj. od dnia [...] marca 2009 r. do dnia [...] marca 2009 r. dokumentu świadczącego o złożonej reklamacji. Prezes UOKiK zwrócił się pismem z dnia [...] lutego 2010 r. do przedsiębiorcy P. P. H. – U. "[...]" J. Z., A. Z. - Sp. j. z siedzibą w P. o przekazanie dokumentu reklamacyjnego partii paliwa, z której pochodziła kwestionowana próbka oleju napędowego, dowodu wraz z datą jej nadania. Strona pismem z dnia [...] lutego 2010 r. przekazała potwierdzenie otrzymania informacji o reklamacji jakościowej partii oleju napędowego, którą otrzymała od dostawcy B. S. A. z datą pisma [...] marca 2009 r. Prezes UOKiK pismem z dnia [...] marca 2010 r. wystąpił do B.S. A. o potwierdzenie złożenia reklamacji przez P. P. P. H. – U. "[...]" J. Z., A. Z. - Sp. j. z siedzibą w P..

Organ wskazał, iż z pisma B. S.A. z dnia [...] marca 2010 r. jednoznacznie wynika, iż reklamacja została złożona telefonicznie (co również potwierdza strona) w dniu [...] lub [...] marca 2009 r. a więc po pobraniu próbek oleju napędowego do kontroli w dniu [...] marca 2009 r. Oznacza to, iż olej napędowy z którego zostały pobrane próbki paliwa nie został zareklamowany przed pobraniem przez inspektorów próbek.

Odnosząc się do podnoszonego przez skarżącą w toku postępowania twierdzenia, iż próbki zostały pobrane bezpośrednio po dostawie, zanim ustabilizowało się lustro paliw w zbiorniku nr [...] organ wskazał, że Inspektorzy pobierający próbki oleju napędowego do badań, ustalili na podstawie wydruku z urządzenia pomiarowego - w których zbiornikach były przechowywane paliwa, czy nie dokonywano do nich dostaw paliwa. Zanim przystąpili do pobierania próbek, pobrali od kierownika hurtowni oświadczenie, że stan techniczny zbiornika [...] nie stwarza zagrożenia dla osób pobierających i przy braku jakichkolwiek uwag pracowników hurtowni przystąpili do pobierania próbek.

Na podstawie zeznań kierownika hurtowni organ ustalił także, iż paliwo do zbiornika [...], z którego zostały pobrane przedmiotowe próbki zostało dostarczone na godzinę przed kontrolą.

Organ wskazywał także, iż kontrolę prowadzono w obecności kierownika hurtowni oraz w obecności specjalnie przybyłego z P. przedstawiciela kontrolowanego – K. P..

Organ odnosząc się do podnoszonego przez skarżącego braku przedstawienia protokołu z kontroli do podpisu upoważnionej osobie wskazywał, że na wniosku o zbadanie próbki kontrolnej z dnia [...] marca 2009 r. podpisanym przez wspólnika spółki, widnieje adres e-mail Pana P.. Złożony wniosek o zbadanie próbki kontrolnej jednoznacznie wskazuje, iż protokół kontroli został przekazany do siedziby przedsiębiorcy w P..

Organ powoływał także pisemne zeznania K. P. dołączone do pisma skarżącego z dnia [...] listopada 2009 r., w którym wskazywał on, iż dostarczył do firmy wyniki badań.

Odnosząc się do wniosku strony zawartego w piśmie z dnia [...] listopada 2009 r. i podtrzymanego w piśmie z dnia [...] kwietnia 2010 r. o przeprowadzenie dowodu w postaci przesłuchania świadków oraz dokonania oględzin zbiorników nr [...] i [...], w celu udowodnienia, że partia oleju napędowego, z którego zostały pobrane próbki: próbka podstawowa (nr [...]) i kontrolna (nr [...]) nie było ani gromadzone, ani magazynowane, ani wprowadzane do obrotu, ale otrzymane od dostawcy do wydzielonego zbiornika bezpośrednio w czasie kontroli i zareklamowane, organ wezwał dostawcę paliwa o potwierdzenie złożenia reklamacji przez P. P. P. H. – U. "[...]" J. Z., A. Z. - Sp. j. z siedzibą w P.. Organ wskazywał, iż z odpowiedzi jednoznacznie wynika, iż reklamacja została złożona telefonicznie w dniu [...] lub [...] marca 2009 r. a więc po pobraniu próbek oleju napędowego do kontroli w dniu [...] marca 2009 r. Zdaniem organu oznacza to, iż olej napędowy z którego zostały pobrane próbki paliwa nie został zareklamowany przed pobraniem przez inspektorów próbek. Uwzględniając powyższe Prezes Urzędu uznał, że okoliczności, o których wyjaśnienie wnioskowała strona zostały wyjaśnione i nie ma konieczności przeprowadzania dowodu. Ponadto organ nie dał wiary wyjaśnieniom zawartym w zeznaniach świadków przedstawionych przez stronę, uznając je za niewiarygodne i pozostające ze sobą w sprzeczności.

Zważywszy na przedstawione okoliczności Prezes UOKiK uznał, iż wniosek o umorzenie postępowania, zawarty w piśmie z dnia 19 listopada 2009 r. będącym odpowiedzią strony na wszczęcie postępowania administracyjnego jest niezasadny i nie zasługuje na uwzględnienie.

Opierając się na wynikach badań laboratoryjnych przeprowadzonych przez Specjalistyczne Laboratorium Badania Paliw i Produktów Chemii Gospodarczej UOKiK w [...] (protokół z badań nr [...]), Prezes UOKiK stwierdził, że pobrana w dniu [...] marca 2009 r. próbka oleju napędowego nie spełniała wymagań jakościowych określonych w § 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie wymagań jakościowych dla paliw ciekłych ze względu na: zawyżoną zawartość estrów metylowych kwasów tłuszczowych (FAMĘ), wynik badania 5,6 %(V/V) przy normie max. 5 %(V/V) (tolerancja ≤5+0,5%(V/V)).

W związku z powyższym, Prezes UOKiK na podstawie art. 24 ust. 1 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw, zobowiązuje przedsiębiorcę P. P. H. – U. "[...]" J. Z., A. Z. - Sp. j. z siedzibą w P. do uiszczenia kwoty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań próbki oleju napędowego nr [...], w wysokości 512,00 zł.

Prezes UOKiK ustalił wysokość należności pieniężnej na podstawie wystawionego w dniu [...] marca 2009 r. przez Dyrektora Specjalistycznego Laboratorium Badania Paliw i Produktów Chemii Gospodarczej UOKiK w [...] zestawienia kosztów wykonanych badań próbki oleju napędowego (nr próbki [...]) zgodnie z protokołem z badań numer [...].

P. P. H. – U. "[...]" J. Z., A. Z. - Sp. j. z siedzibą w P., złożyło wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r.

Strona podniosła zarzuty naruszenia przepisów art. 6 i 7 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 15 ust. 1 i art. 20 ust. 3 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw oraz art. 20 ust. 2 w zw. z art. 21 i art. 29 ust. 3 ustawy o inspekcji handlowej.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. Prezes UOKiK utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Stwierdzając, iż brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, Prezes UOKiK wskazał, iż podstawą do zobowiązania skarżącego do uiszczenia kwoty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań próbki podstawowej oleju napędowego były wyniki badań laboratoryjnych tejże próbki, które wykazały, że zbadane paliwo nie spełniało wymagań jakościowych określonych w rozporządzeniu w sprawie wymagań jakościowych dla paliw ciekłych. Organ wskazywał też, że badania laboratoryjne próbki kontrolnej również wykazały, że przebadany olej napędowy nie spełnia wymagań jakościowych.

Odnosząc się do zarzutów skarżącego podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Prezes UOKiK wskazał, iż zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej kontrolę przeprowadza się w obecności kontrolowanego lub jego przedstawiciela. Prezes UOKiK wskazywał, iż w niniejszej sprawie kontrolę wszczęto i prowadzono w obecności kierownika hurtowni, oraz w obecności specjalnie przybyłego z siedziby firmy w P. przedstawiciela kontrolowanego o czym świadczy notatka służbowa.

Organ wywodził, że korespondencja prowadzona przez skarżącego z organem świadczy o tym, iż przedstawiciel kontrolowanego nie znalazł się w hurtowni paliw przypadkiem i nie był osobą postronną.

Zdaniem organu charakterowi przypadkowości i niezależności Pana K. P. przeczy fakt, że jak wynika z notatki służbowej z dnia [...] stycznia 2010 r. sporządzonej przez inspektorów przeprowadzających przedmiotową kontrolę - spędził on z inspektorami w dniu [...] marca 2009 r. około 3 godzin uczestnicząc w pobieraniu próbek, a następnie podpisują protokół pobrania nie wnosząc przy tym uwag.

Organ wskazywał też, że osoba ta w imieniu skarżącego kontaktowała się też z Naczelnikiem Wydziału Kontroli Paliw, Artykułów Nieżywnościowych i usług WJH w [...].

Organ wskazywał też, że na wniosku o zbadanie próbki kontrolnej z dnia [...] marca 2009 r. podpisanym przez wspólnika spółki, widnieje adres e-mail Pana K. P.. Złożony wniosek o zbadanie próbki kontrolnej jednoznacznie wskazuje, iż protokół kontroli został przekazany do siedziby kontrolowanego przedsiębiorcy w P.. Zdaniem organu istotnym jest również fakt, iż przedstawiciel kontrolowanego przedsiębiorcy uczestniczył w kontroli nr akt [...] w dniu [...] i [...] października 2006 r., gdzie złożył swój podpis na aktach kontroli, a nie dołączył kserokopii pisma dotyczącego tej kontroli do odpowiedzi strony na wszczęcie postępowania, w której znajdowały się kopie przeprowadzonych kontroli w latach 2007 i 2008.

Odnosząc się do zarzutu, iż próbki do badań zostały pobrane ze zbiornika zawierającego zareklamowaną partię paliwa, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów stwierdził brak informacji w aktach sprawy o przechowywaniu w zbiorniku nr [...] zareklamowanego paliwa. Organ podnosił, że w czasie kontroli nie okazano dokumentu świadczącego o złożonej reklamacji paliwa, z którego pochodziła pobrana próbka. Organ wskazywał, iż z pisma z dnia [...] marca 2010 r. od B. S.A. (dostawcy paliwa) wynika, iż reklamacja została złożona telefonicznie (co również potwierdza strona) w dniu [...] lub [...] marca 2009 r. więc po pobraniu próbek oleju napędowego do kontroli w dniu [...] marca 2009 r. Oznacza to, iż olej napędowy z którego zostały pobrane próbki paliwa nie został zareklamowany przed pobraniem przez inspektorów próbek. Ponadto za nieprawdopodobny organ uznał sam fakt złożenia reklamacji wyłącznie telefonicznie, bez określania jakie właściwości paliwa są kontestowane przez nabywcę, szczególnie wobec wysokiej wartości paliwa. Organ wskazywał, że potwierdzenie reklamacji także nie zawiera jakichkolwiek szczegółów, czego przedmiotowa reklamacja miałaby dotyczyć. Użyte tam sformułowanie, iż ma ona charakter jakościowy jest, zdaniem Prezesa UOKiK, zbyt ogólnikowe i w zasadzie przesądza o niemożliwości faktycznego rozpatrzenia reklamacji. Także na etapie postępowania przed Prezesem Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, strona nie wskazała czego faktycznie reklamacja dotyczyła i dlaczego została złożona bez dokonania jakichkolwiek badań paliwa. Prezes UOKiK dodał, iż badania laboratoryjne wykonane przez laboratorium P. Sp. z o.o. wykazały zawyżoną zawartość estrów metylowych kwasów tłuszczowych (FAME), której to zawartości nie można stwierdzić bez badań laboratoryjnych, opierając się jedynie na ocenie organoleptycznej.

Odnosząc się do zarzutu, iż próbki zostały pobrane bezpośrednio po dostawie, zanim ustabilizowało się lustro paliwa.

Organ podnosił, że Inspektorzy pobierający próbki oleju napędowego do badań, ustalili na podstawie wydruku z urządzenia pomiarowego - w których zbiornikach były przechowywane paliwa, czy nie dokonywano do nich dostaw paliwa. Zanim przystąpili do pobierania próbek, pobrali od kierownika hurtowni oświadczenie, że stan techniczny zbiornika [...] nie stwarza zagrożenia dla osób pobierających i przy braku jakichkolwiek uwag pracowników hurtowni przystąpili do pobierania próbek.

Skargę na decyzję Prezesa UOKiK wywiodło P. P. H.-U. "[...]" J. Z., A. Z. – spółka jawna żądając jej uchylenia i umorzenia postępowania administracyjnego oraz zasądzenia kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji zarzucono dokonanie błędnych ustaleń faktycznych, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez przyjęcie, iż:

- w dniu [...] marca 2009 r. Skarżąca oferowała do sprzedaży w prowadzonej przez siebie hurtowni paliw w W. olej napędowy niespełniający wymagań jakościowych, co miało jakoby stanowić czyn tożsamy z wprowadzaniem do obrotu, magazynowaniem lub gromadzeniem w stacjach zakładowych, pomimo, iż w materiale zgromadzonym w sprawie brak jakichkolwiek dowodów, z zeznań świadków, oględzin czy innych dopuszczonych przepisami prawa, na potwierdzenie w/w okoliczności, a próbka pobrana do badań pochodziła z partii paliwa, która nie była oferowana do sprzedaży, lecz znajdowała się w specjalnym zbiorniku nr [...] służącym do przyjmowania dostaw i badań jakościowych przed przeznaczeniem do sprzedaży, odłączonym w momencie kontroli zaworami od pozostałych paliw zgromadzonych w hurtowni, z której to partii paliwa Skarżąca nie sprzedała do momentu kontroli i później ani jednego litra paliwa, a sama dostawa miała miejsce na 1 godzinę przed kontrolą i nie została jeszcze w tym momencie przeznaczona przez Skarżącą do wprowadzenia obrotu, a wręcz przeciwnie, na podstawie oceny organoleptycznej z momentu dostawy Skarżąca podjęła kroki celem złożenia reklamacji do dostawcy B. S.A., w tym pozostawiła zawory wyjściowe zbiornika w pozycji zamkniętej i stan ten trwał w momencie wszczęcia kontroli.

- protokół kontroli został podpisany przez przedstawiciela Skarżącej w rozumieniu przepisów Ustawy o inspekcji handlowej, podczas gdy nie został on przedstawiony do podpisu, doręczony ani podpisany przez żadną z osób wymienionych w art. 2 pkt 11 w/w ustawy, przy czym Pan K. P. nie jest pracownikiem Skarżącej, oraz nie został delegowany ani upoważniony do uczestnictwa w kontroli,

- K. P. był uprawniony do reprezentowania Skarżącej w związku z postępowaniem kontrolnym, podczas gdy w aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dokumentu upoważnienia, a ponadto Organ błędnie wskazał w piśmie sygn. [...], iż w/w osoba jest pracownikiem Skarżącej,

- K. P. doręczył stronie protokół postępowania, podczas gdy z jego zeznań wynika, iż tego nie wykonał, a doręczył jedynie wyniki badań z dnia [...] marca 2009 r.

Zarzucono też rażące naruszenie następujących przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez ich błędną interpretację lub niewłaściwe zastosowanie, w tym art. 6 i 7 k.p.a. oraz art. 15 ust. 1 i art. 20 ust. 3 Ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw, art. 2 pkt 11 i art. 20 ust. 2 Ustawy o inspekcji handlowej, poprzez wydanie decyzji w oparciu o protokół kontroli, który nie został przedstawiony do podpisu, doręczony ani podpisany przez żadną z osób wymienionych w w/w art. 2 pkt 11, a w konsekwencji nie zostały zgłoszone do niego uwagi przez Skarżącą.

Zarzuty obejmowały też rażące naruszenie następujących przepisów prawa materialnego, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez ich błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie:

- art. 3 ust. 1 Ustawy z dnia 25 sierpnia 2006r. o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw (Dz. U. nr 169, poz. 1200 z późn. zm) poprzez przyjęcie, iż dyspozycja w/w przepisu ma zastosowanie do paliwa posiadanego przez Skarżącą wskutek dostawy z dnia [...] marca 2009 r. od B. S.A., co ma jakoby stanowić czyn tożsamy z wprowadzaniem do obrotu, magazynowaniem lub gromadzeniem w stacjach zakładowych, pomimo, iż próbka pobrana do badań pochodziła z w/w partii paliwa, która nie była oferowana do sprzedaży, lecz znajdowała się w specjalnym zbiorniku nr [...] służącym do przyjmowania dostaw i badań jakościowych przed przeznaczeniem do sprzedaży, odłączonym w momencie kontroli zaworami od pozostałych paliw zgromadzonych w hurtowni, z której to partii paliwa i zbiornika nr [...] Skarżąca nie sprzedała do momentu kontroli i później ani jednego litra paliwa, a sama dostawa miała miejsce na 1 godzinę przed kontrolą i nie została jeszcze w tym momencie przeznaczona przez Skarżącą do wprowadzenia obrotu, a wręcz przeciwnie, na podstawie oceny organoleptycznej z momentu dostawy Skarżąca podjęła kroki celem złożenia reklamacji do dostawcy B. S.A., w tym pozostawiła zawory wyjściowe zbiornika w pozycji zamkniętej i stan ten trwał w momencie wszczęcia kontroli.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.

Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym pełnomocnik skarżącego cofnął zawarte w skardze wnioski dowodowe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym.

Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej p.p.s.a. - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Podkreślenia wymaga również, iż stosownie do powołanych wyżej przepisów Sąd nie bada zaskarżonej decyzji pod względem jej celowości czy słuszności.

Badając skargę wg powyższych kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja narusza bowiem przepisy prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. skutkuje jej uchyleniem.

Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest decyzja Prezesa UOKiK zobowiązująca skarżącego do uiszczenia kwoty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań próbki podstawowej paliwa.

Zgodnie z art. 15 ust.1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw (Dz. U. z dnia 25 września 2006 r.) do przeprowadzania kontroli, zabezpieczania dowodów oraz pobierania i badania próbek w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się przepisy ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej.

Zgodnie z art. 1 ust. 3 ustawy z dnia z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej do postępowania przed organami Inspekcji w zakresie nieuregulowanym ustawą stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

Zdaniem Sądu należy na wstępie stanowczo podkreślić, iż zarówno organy Inspekcji Handlowej działające w toku czynności kontrolnych, jak i Prezes UOKiK wydając zaskarżoną decyzję administracyjną związany był rygorami procedury administracyjnej, określającej ich obowiązki w zakresie sposobu przeprowadzenia postępowania, a następnie końcowego rozstrzygnięcia sprawy.

Związanie rygorami procedury administracyjnej oznacza, że organ jest obowiązany m.in. do przestrzegania zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.). Z zasady wyrażonej w art. 8 k.p.a. wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej, nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 7 grudnia 1984 r., sygn. akt III SA 729/84, ONSA 1984, nr 2, poz. 117, podkreślił, że w celu realizacji tej zasady konieczne jest przede wszystkim ścisłe przestrzeganie prawa, zwłaszcza w zakresie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, konkretnego ustosunkowania się do żądań i twierdzeń stron oraz uwzględnienia w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli, przy założeniu, że wszyscy obywatele są równi wobec prawa. Organ administracji jest ponadto obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i ocenić cały materiał dowodowy (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie organ dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a. - poprzez niewyjaśnianie wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy. Pamiętać przy tym należy, iż w kompetencjach Sądu administracyjnego nie leży czynienie jakichkolwiek ustaleń, czy też uzupełnianie uzasadnienia zaskarżonej decyzji własną oceną przedmiotu sprawy.

Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw jeżeli przeprowadzone badania wykazały, że paliwo nie spełnia wymagań jakościowych określonych w ustawie, Zarządzający zobowiązuje kontrolowanego, w drodze decyzji, do uiszczenia kwoty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań.

Zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw Zarządzającym jest Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.

Zasadą wynikającą z art. 24 cytowanej ustawy jest pokrywanie kosztów badań próbki paliwa przez kontrolowanego jeżeli wyniki badań wykażą, że skontrolowane paliwo nie spełnia wymagań jakościowych określonych w ustawie. Faktem niekwestionowanym w niniejszej sprawie jest, że przeprowadzone badania wykazały, iż zbadane próbki paliwa nie spełniały wymagań jakościowych.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw paliwa transportowane, magazynowane, wprowadzane do obrotu oraz gromadzone w stacjach zakładowych powinny spełniać wymagania jakościowe określone dla danego paliwa, ze względu na ochronę środowiska, wpływ na zdrowie ludzi oraz prawidłową pracę silników zamontowanych w pojazdach, ciągnikach rolniczych, a także maszynach nieporuszających się po drogach.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 14, 15, 16, 19 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw użyte w ustawie określenia oznaczają:

- wprowadzanie do obrotu - sprzedaż lub inną formę zbycia paliw, poza procedurą zawieszenia poboru akcyzy w rozumieniu przepisów o podatku akcyzowym;

- magazynowanie - działalność gospodarczą polegającą na przechowywaniu paliwa przeznaczonego do wprowadzania do obrotu;

- gromadzenie - przechowywanie paliwa nieprzeznaczonego do wprowadzania do obrotu;

- stacja zakładowa - zespół urządzeń należących do przedsiębiorcy służących do zaopatrywania w paliwa pojazdów, ciągników rolniczych, maszyn nieporuszających się po drogach, a także wybranych flot, przez niego używanych.

Przedmiotowa kontrola przeprowadzona została w hurtowni paliw. Zatem dla spełnienia dyspozycji art. 3 cytowanej ustawy koniecznym było ustalenie czy kontrolowane paliwo w chwili kontroli było wprowadzane do obrotu lub magazynowane w rozumieniu art. 2 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw. Tylko to ustalenie w połączeniu z ustaleniami opartymi na wynikach badań laboratoryjnych dotyczących jakości przedmiotowego paliwa pozwala bowiem na zobowiązanie strony do uiszczenia kwoty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań.

Bezspornym jest, że kontrola nie dotyczyła paliwa transportowanego ani paliwa gromadzonego w stacji zakładowej w rozumieniu art. 2 cytowanej ustawy.

W ocenie Sądu organ zobowiązując stronę do uiszczenia kwoty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań nie ustalił w sposób należyty czy kontrolowane paliwo w chwili kontroli było wprowadzane do obrotu lub magazynowane w rozumieniu art. 2 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw. Strona już w toku postępowania podnosiła, że próbki pobrano ze zbiornika do którego dostawa paliwa zrealizowana była na godzinę przed rozpoczęciem kontroli, zbiornik ten był odcięty od pozostałych zbiorników znajdujących się w hurtowni, zaś przedmiotowe paliwo zostało zareklamowane u jego dostawcy. Zdaniem Sądu koniecznym było zatem ustalenie, czy w momencie kontroli przedmiotowe paliwo było wprowadzane do obrotu lub magazynowane w celu wprowadzenia do obrotu. Organ ustalając, iż skarżący wprowadził do obrotu przedmiotowy olej napędowy nie uzasadnił dostatecznie na jakiej podstawie czyni to ustalenie. Podnoszone przez organ okoliczności, iż przedmiotowe paliwo zostało zareklamowane u dostawcy dopiero po przeprowadzeniu kontroli, nie wskazują dostatecznie jasno na jakiej podstawie organ przyjął, że przedmiotowe paliwo zostało w chwili kontroli wprowadzone do obrotu. Organ podkreśla jedynie, iż przed rozpoczęciem kontroli nie zostało ono zareklamowane. Fakt ten należy jednak oceniać w połączeniu z faktem, iż dostawa przedmiotowego paliwa została zrealizowana godzinę przed rozpoczęciem kontroli. Organ nie odniósł się też do podnoszonych przez stronę w toku postępowania wyjaśnień i dowodów w tym zakresie dołączonych do pisma z dnia 19 listopada 2009 r. m.in Instrukcji przyjmowania paliw z autocystern. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie wskazuje w sposób jednoznaczny jaki moment uznał organ z moment wprowadzenia przedmiotowego paliwa do obrotu.

Jak wskazano wyżej w przedmiotowej sprawie organy związane były wymogami procedury administracyjnej oraz ustaw o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw, a także ustawy o Inspekcji Handlowej.

Zgodnie z art. 15 ust.1 ustawy o Inspekcji Handlowej (w brzmieniu obowiązującym w dacie kontroli) kontrolę przeprowadza się w siedzibie kontrolowanego oraz w miejscach i w czasie wykonywania jego działalności, w obecności kontrolowanego lub jego przedstawiciela, z zastrzeżeniem ust. 2.

Zgodnie z art. 20 tejże ustawy stanowi, że ustalenia kontroli inspektor dokumentuje w protokole kontroli. Kontrolowany może zgłosić uwagi bezpośrednio do protokołu kontroli lub w terminie 7 dni od dnia przedstawienia protokołu do podpisu wnieść je na piśmie. Wojewódzki inspektor jest obowiązany ustosunkować się do uwag zgłoszonych do protokołu kontroli niezwłocznie, jednak nie później niż w terminie 14 dni od dnia ich otrzymania.

Zgodnie z art. 2 pkt 11 cytowanej ustawy ilekroć w ustawie jest mowa o przedstawicielu - należy przez to rozumieć osobę uprawnioną do reprezentowania kontrolowanego lub przez niego zatrudnioną przy wykonywaniu czynności związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Jak wynika z akt sprawy, w tym protokołu kontroli kontrola i pobranie próbek przedmiotowego paliwa przeprowadzone zostały w obecności kierownika hurtowni paliw - p. J. A. oraz p. K. P. i p. S. S.. Protokół kontroli w miejscu przeznaczonym na podpis kontrolowanego przedsiębiorcy lub jego przedstawiciela podpisał p. K. P., on też pokwitował odbiór protokołu kontroli.

Strona już w toku postępowania podnosiła, że protokół kontroli nie został jej doręczony ani podpisany przez jej przedstawiciela.

Organ przyjmując, iż protokół kontroli został przekazany do siedziby przedsiębiorcy w P. wskazywał, że na wniosku o zbadanie próbki kontrolnej znajduje się podpis osoby upoważnionej do reprezentacji skarżącego a także adres e-mail K. P., co zdaniem organu świadczy o tym, że protokół kontroli został skarżącemu przekazany. Organ powoływał też pisemne zeznania K. P., w których wskazywał on, że dostarczył do siedziby skarżącego wyniki badań, wskazywał, że Organ podnosił też, że p.P. jako przedstawiciel skarżącego uczestniczył w innej kontroli prowadzonej przez organ.

W ocenie Sądu podnoszone przez organ okoliczności nie świadczą ani o tym, że K.P. uczestniczył w czynnościach kontrolnych jako przedstawiciel skarżącego, ani o tym, że protokół kontroli został przedstawiony skarżącemu lub jego przedstawicielowi. Dopuszczenie do czynności kontrolnych osoby, która nie przedstawiła umocowania do reprezentowania kontrolowanego, nie była też przez niego zatrudniona z pewnością stanowi uchybienie organu, podobnie jak brak przedstawienia protokołu kontroli kontrolowanemu. W ocenie Sądu uchybienia te również mogły mieć wpływ na wynik sprawy.

Rzeczą Prezesa UOKiK będzie zatem ponowne rozpatrzenie sprawy w jej całokształcie i odniesienie się do twierdzeń i zarzutów strony przedstawionych w toku postępowania oraz we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem powyższych wskazań i procedury administracyjnej, którą organ jest związany w tym wynikającego z art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. obowiązku wszechstronnego i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego i uzasadnienia decyzji zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a.

Biorąc pod uwagę przytoczone powyżej okoliczności, Sąd uznał, że organ nie wyjaśnił sprawy w sposób wymagany przez art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a., które to naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego też Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zostało wydane na podstawie art. 152 p.p.s.a.

O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. uwzględniając poniesione przez stronę koszty sądowe oraz koszty zastępstwa procesowego według norm określonych w Rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z dnia 3 października 2002 r.).