Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 117/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2007-02-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

|Sygn. akt I SA/Kr 117/05 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 lutego 2007r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Anna Znamiec, Sędziowie: WSA Stanisław Grzeszek (spr), Asesor WSA Beata Cieloch, Protokolant: Dominika Janik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2007r., sprawy ze skargi T. spóka z o.o. w K., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 25 listopada 2004r Nr [...], w przedmiocie podatku od czynności cywilnoprawnych, uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji,


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...].2004 r. Nr [...], Naczelnik Urzędu Skarbowego określił Spółce z o.o. T. w K. zobowiązanie podatkowe w podatku od czynności cywilnoprawnych w kwocie [...] zł, od zawartej z I. B. FHU "P." w K. transakcji kupna-sprzedaży pasty pomidorowej.

Organ podatkowy pierwszej instancji podniósł, iż w dniu [...].2002 r. I. B. FHU "P." w K. zakupiła od firmy T. spółka z o.o. w K. koncentrat pomidorowy w ilości 19.624 kg, co zostało udokumentowane fakturą /COMMERCIAL INVOICE/ sporządzoną w dniu [...].2002 r. w K. Zakupiony towar znajdował się poza granicami kraju na statku w Kanale Kilońskim. Towar został oclony w Gdyni przez nabywcę.

Organ podatkowy pierwszej instancji wskazał, iż zgodnie z art. 1 ust. 1 i ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. Nr 86, poz. 95 ze zm.) czynność ta podlegała podatkowi od czynności cywilnoprawnych. Obowiązek podatkowy powstał w dniu dokonania czynności to jest [...].2002 r. Przewidziana przepisami stawka podatku wynosiła 2% od kwoty [...] USD, co przy przyjęciu stosowanego kursu waluty wynikającego z tabeli NBP na dzień zawarcia transakcji, dawało podstawę opodatkowania w kwocie [...] zł.

W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy pierwszej instancji podkreślił, iż podatnik z tytułu dokonanej transakcji sprzedaży towaru nie wystawił odrębnego dokumentu jego wydania, wskazującego na miejsce wydania poza granicami kraju. Wskazał także, iż w świetle art. 348 k.c. przeniesienie posiadania następuje przez wydanie rzeczy lub wydanie dokumentów, które umożliwiając rozporządzenie rzeczą, jak również wydanie środków, które dają faktyczną władzę nad rzeczą. W niniejszej sprawie strony umowy miały swoje siedziby w K. W przekonaniu organu podatkowego samo miejsce wydania towaru nie ma znaczenia z punktu widzenia dokonania czynności wobec faktu, iż zarówno wystawienie faktury, siedziby stron umowy jak i zapłata w formie kompensaty miały miejsce na terytorium polskim. Ponieważ wydanie dokumentów uprawniających do rozporządzania rzeczą miało miejsce w Polsce to od tej właśnie chwili należy uznać, że nastąpiło skuteczne wydanie rzeczy. Stąd samo fizyczne przekazanie towaru nie decyduje gdzie została zawarta transakcja.

Odwołując się od powyższej decyzji (odwołanie z dnia [...].2004 r.) spółka zarzuciła naruszenie art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a i ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych oraz art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego w sprawie i na tej podstawie wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.

W uzasadnieniu odwołania spółka podniosła, że skoro organ podatkowy ustalił, iż z chwilą, gdy towar wpłynął do Gdyni był własnością firm "P.", to logicznym jest, że sama transakcja i wydanie towaru (przejście posiadania i własności) miały miejsce poza granicami Polski. Odnosząc się do stwierdzenia zawartego w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji, że żadna ze stron nie udokumentowała okoliczności zawarcia transakcji, spółka podniosła, iż okoliczności zawarcia umowy i przebiegu transakcji wynikają z dokumentów SAD i listu przewozowego. Podniesione zostało również to, że sam fakt złożenia oświadczeń woli w przypadku sprzedaży ruchomości nie ma żadnego znaczenia z punktu widzenia ustalenia miejsca dokonania czynności prawnej, ponieważ do wykonania umowy dochodzi przez wydanie rzeczy - przeniesienia posiadania.

W niniejszej sprawie przeniesienie posiadania nie mogło mieć miejsca w K., ani innym miejscu na terytorium Polski, skoro towar znajdował się w tym czasie w kontenerach na statku w Kanale Kilońskim. Podkreślone zostało, że sam fakt wystawienia faktury może zostać jedynie uznany za dowód zawarcia umowy, jednak nie może jej zastępować. Odwołująca się spółka podniosła, iż nabywca towaru występował jako importer - opłacił cło i VAT, a w świetle regulacji normatywnych nie podlegają podatkowi od czynności cywilnoprawnych te czynności, których dokonanie powoduje powstanie obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług.

Po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia 25 listopada 2004 r. Nr [...], utrzymał w mocy decyzje organu podatkowego pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji, odwoławczy organ podatkowy stwierdził, iż zarzuty podatnika były niezasadne. Podkreślone zostało, iż nie kwestionuje się, że w dniu [...].2002 r. towar stanowiący przedmiot umowy znajdował się w kontenerach na statku w Kanale Kilońskim, jednakże okoliczność wydania towaru nie ma znaczenia z punktu widzenia powstania obowiązku podatkowego. W przekonaniu organu odwoławczego najistotniejsze z tego punktu widzenia jest miejsce zawarcia umowy. Żadna ze stron czynności nie wykazała jakoby zawarcie umowy sprzedaży nastąpiło poza granicami Polski. Ta okoliczność nie wynika również z faktu przekazania towaru przed wprowadzeniem na polski obszar celny. Organ drugiej instancji podniósł również, iż okoliczność opłacenia przez importerów - nabywców, cła i podatku nie ma znaczenia wobec faktu, iż zwolnienie z art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych nie posiada charakteru podmiotowego, a przedmiotowo - podmiotowe. Ponieważ na umowę sprzedaży koncentratu nie została wystawiona faktura VAT, dlatego też transakcja nie może korzystać z wyłączenia z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

W skardze z dnia [...].2004 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, T. sp. z o.o. w całości zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Skarbowej zarzucając jej naruszenie art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a i ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych oraz art. 122 Ordynacji podatkowej i wniosła na tej podstawie o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż organ podatkowy dokonał niekorzystnej wykładni przepisów podatkowych poprzez utożsamienie pojęcie miejsca dokonania czynności prawnej z miejscem zawarcia umowy. Pojęcie "zawarcia umowy" posiada charakter węższy i oznacza dojście do składającego ofertę, oświadczenia o jej przyjęciu przez drugą stronę lub sam akt podpisania umowy, jeżeli zawarta została ona w formie pisemnej. W przedmiotowej sprawie do wykonania umowy konieczne było wydanie rzeczy - przeniesienie posiadania, które miało miejsce poza granicami Polski. Zakupiony towar został sprowadzony na polski obszar celny już przez nabywcę. Określenie miejsca wystawienia faktury lub polecenia księgowania nie ma żadnego związku z określeniem miejsca dokonania umowy. Skarżąca spółka podniosła, iż w aktach znajduje się faktura VAT wystawiona w związku ze sprzedażą przedmiotowego koncentratu pomidorowego, stąd wniosek, iż transakcja została objęta podatkiem od towarów i usług a tym samym nie może być dodatkowo objęta podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Przy czym nie ma w takim wypadku znaczenia fakt przedmiotowego czy podmiotowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia podatku od towarów i usług.

W odpowiedzi na skargę z dnia [...].2005 r. Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko oraz argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu skargi zważył, co następuje:

Skarga ma uzasadnione podstawy.

Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej m.in. poprzez badanie legalności, czyli zgodności z prawem wydawanych aktów w tym decyzji administracyjnych. Z treści art. 145 § 1 ww. ustawy wynika zaś, że sąd uchyla zaskarżoną decyzję, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, gdy naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz gdy sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie jest opodatkowanie podatkiem od czynności cywilnoprawnych, transakcji handlowej polegającej na sprzedaży przez skarżącą spółkę przecieru pomidorowego I. B.- FHU "P." w K. Przedmiot sprzedaży / kontener z przecierem pomidorowym / w dacie zawarcia umowy tj. [...].2002 r. znajdował się na statku w Kanale Kilońskim. Powyższa transakcja została potwierdzona dokumentem COMMERCIAL INVOICE Nr [...] wystawionym w Krakowie w dniu [...].2002 r.

Stosownie do art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych ( Dz. U. Nr 86, poz. 959 ze zm.) podatkowi podlegają umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych. Przy czym czynności cywilnoprawne podlegają podatkowi, jeżeli ich przedmiotem są:

1. rzeczy znajdujące się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub prawa majątkowe wykonywane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,

2. rzeczy znajdujące się za granicą lub prawa majątkowe wykonywane za granicą, w przypadku, gdy nabywca ma miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i czynność cywilnoprawna została dokonana na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Organy podatkowe dokonując oceny, czy dana czynność cywilnoprawna podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnej powinny zawsze brać pod uwagę także treść art. 2 pkt 4 ww. ustawy, który formułuje przesłankę negatywną dla opodatkowania danej czynności podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

W świetle powyższego przepisu nie podlegają podatkowi czynności cywilnoprawne, jeżeli przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej czynności na podstawie odrębnych przepisów jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług lub jest zwolniona od tego podatku.

W ocenie Sądu, organy podatkowe w sposób niedostateczny przeanalizowały i oceniły zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pod kątem wystąpienia omówionej wyżej przesłanki wyłączającej opodatkowanie przedmiotowej transakcji podatkiem od czynności cywilnoprawnych, czym niewątpliwie naruszyły art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej.

W myśl art. 122 Ordynacji podatkowej statuującego zasadę prawdy obiektywnej i art. 187 tej ustawy konkretyzującego i rozwijającego tę zasadę, na organach podatkowych spoczywa obowiązek podjęcia niezbędnych działań zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Przy czym organy podatkowe zebrany materiał winny rozpatrzyć wszechstronnie, wnikliwie i w całości.

Z przedłożonych przez skarżącą spółkę dokumentów, które znajdują się w aktach sprawy / COMMERCIAL INVOICE Nr [...] z dnia [...].2002r., dokument SAD z dnia [...].2002r. / wynika, że transakcja pomiędzy skarżącą spółką jako sprzedającym, a I. B. jako kupującym została zawarta w formule CFR Gdynia - Cost and Freigt Gdyna (koszt i fracht - port przeznaczenia Gdynia). Oznacza to, że sprzedający obowiązany był dostarczyć kupującemu towar do portu w Gdyni. Zatem należy przyjąć, iż wydanie przedmiotu transakcji nastąpiło w Gdyni na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Zgodnie z art. 2 ust. ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym ( Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) opodatkowaniu podlega sprzedaż towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym obowiązek podatkowy powstaje w tym podatku z chwilą wydania (dostarczenia), przekazania, zamiany, darowizny towaru lub wykonania usługi. Jeżeli sprzedaż towaru lub wykonanie usługi powinny być potwierdzone fakturą, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury, nie później jednak, niż w 7 dniu od dnia wydania towaru lub wykonania usługi - art. 6 ust. 1 i 4 ww. ustawy.

Powołane przepisy nie uzależniają więc opodatkowania od wystawienia faktury VAT. Okoliczność ta ma znaczenie tylko dla określenia momentu powstania obowiązku podatkowego. Pod pojęciem "wydanie towaru" należy rozumieć fizyczne wydanie towaru odbiorcy lub pozostawienie go do dyspozycji, jeżeli zgodnie z umową stanowi to wykonanie zobowiązania przez sprzedawcę, natomiast "dostarczenie" znaczy tyle co dostawienie, doręczenie.

Powyższe wywody prowadzą do konstatacji, że przedmiotowa sprzedaż podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, co wyłącza w świetle art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych jej opodatkowanie podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Reasumując należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzające ją decyzja organu podatkowego pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem prawa.

Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Kosztów postępowania nie zasądzono, mając na uwadze art. 210 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi, że strona traci uprawnienie do żądania zwrotu kosztów, jeżeli najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia nie zgłosi wniosku o przyznanie należnych kosztów.