Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 1844/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-05-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 141 § 4
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Mleczko-Jabłońska (spr.) Sędzia NSA Dariusz Dudra Sędzia del. WSA Tomasz Smoleń po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [A] Sp. z o.o. w Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 listopada 2017 r. sygn. akt V SA\Wa 54/17 w sprawie ze skargi [A] Sp. z o.o. w Ł. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od [A] Sp. z o.o. w Ł. na rzecz Ministra Rodziny i Polityki Społecznej 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 listopada 2017 r., sygn. akt V SA/Wa 54/17, oddalił skargę [A] Sp. z o.o. w Ł. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z [...] listopada 2016 r. w przedmiocie odmowy wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych.

Ze stanu faktycznego sprawy przyjętego przez Sąd I instancji wynika, że skarżąca przekazała za pośrednictwem systemu obsługi dofinansowań i refundacji do PFRON wnioski o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za styczeń 2015 r.

Decyzją z [...] czerwca 2016 r. Prezes PFRON odmówił wypłaty dofinansowania

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że na dzień 31 stycznia 2015 r. kapitał podstawowy spółki wynosił 51 000 zł, a straty 774 478,89 zł. W wyniku zakumulowanych strat spółka utraciła 1 518,59% kapitału subskrybowanego. Wartość zobowiązań i rezerw na zobowiązania wynosiła 7 920 171,63 zł i przekroczyła wartość aktywów ogółem w kwocie 7 196 692,74 zł, kapitał własny przyjął wartość ujemną w wysokości 773 317,18 zł. W związku z tym, zdaniem organu, strona na dzień złożenia wniosku spełniła przesłanki wynikające z art. 2 pkt 18 lit. a i c rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. UE L 2014.187.1), a tym samym pomoc publiczna w postaci dofinansowania do wynagrodzeń za styczeń 2015 r., zgodnie z art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721 ze zm., dalej: u.o.r.) nie może zostać udzielona.

Decyzją z dnia [...] września 2016 r. Minister, po rozpatrzeniu odwołania strony, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

WSA w Warszawie oddalił skargę na powyższą decyzję. Sąd I instancji przypomniał, że art. 48a ust. 3 pkt 1 u.o.r. wyklucza możliwość udzielania pomocy ze środków Funduszu pracodawcy znajdującemu się w trudnej sytuacji ekonomicznej według kryteriów określonych w przepisach Unii Europejskiej dotyczących udzielania pomocy publicznej. Wymieniony przepis odsyła wprost do stosowania rozporządzenia nr 651/2014, które w art. 1 ust. 4 pkt c dotyczącym zakresu stosowania wprost stanowi, że "Niniejsze rozporządzenie nie ma zastosowania do (...) c) pomocy dla przedsiębiorstw znajdujących się w trudnej sytuacji, z wyjątkiem programów pomocy mających na celu naprawienie szkód spowodowanych niektórymi klęskami żywiołowymi". Rozporządzenie to w art. 2 pkt 18 określa kryteria trudnej sytuacji ekonomicznej przedsiębiorcy. Kryteria te są samoistne i nie zachodzi potrzeba ich łącznego spełnienia.

Zdaniem WSA, organ prawidłowo ustalił w sprawie, że dokumentacja finansowa spółki sporządzona na dzień złożenia wniosku o wypłatę dofinansowania wprost wskazuje na trudną sytuację spółki w rozumieniu przesłanki opisanej w art. 2 pkt 18 lit. a) rozporządzenia nr 651/2014 ponieważ na dzień 31 stycznia 2015 r. wartość strat wyniosła 774 478,89 zł i stanowiła 1518,59% subskrybowanego kapitału zakładowego w wysokości 51 000 zł. Oznacza to, że na dzień wystąpienia z wnioskiem WN-D za styczeń 2015 r. ponad połowa subskrybowanego kapitału zakładowego spółki została utracona w efekcie zakumulowanych strat (art. 2 pkt 18 lit. a) rozporządzenia nr 651/2014).

Sąd I instancji zauważył, że wprawdzie rozporządzenie nr 651/2014 nie zawiera definicji "subskrybowany kapitał zakładowy", jednak nie można pomijać okoliczności związanych z koniecznością posiadania zarejestrowanego kapitału zakładowego stanowiącego wkłady objęte przez wspólników. Należy wskazać w tym miejscu, że zgodnie ze słownikiem Dobry słownik pl. pojęcie słowa "subskrypcja" oznacza np. abonować, prenumerować, zadeklarować (również zobowiązać się do zakupu i dokonania zapłaty). W związku z tym uznanie, iż subskrybowany kapitał zakładowy oznacza w istocie kapitał zakładowy, jest całkowicie uzasadnione i zgodne z treścią art. 2 pkt 18 lit. a) rozporządzenia nr 651/2014.

Dalej Sąd wskazał, że zgodnie z treścią art. 11 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. prawo upadłościowe i naprawcze w wersji obowiązującej na datę złożenia wniosku o dofinansowanie (Dz. U z 2015r. poz. 233 ze zm.) dłużnika uważa się za niewypłacalnego, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Dłużnika będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje. Przepis ten ma zastosowanie do skarżącej, gdyż ma ona formę spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Jest zatem osobą prawną. Z dokumentów finansowych nadesłanych przez skarżącą wynika, że kapitał własny strony na koniec stycznia 2015 r. osiągną wartość ujemną, wyniósł (-773 317,18 zł) co wskazuje na zagrożenie kontynuacji działalności strony i tym samym na zagrożenie upadłością. Organy zatem prawidłowo stwierdziły zaistnienie przesłanek art. 11 prawa upadłościowego i naprawczego, a tym samym wypełnienie przez skarżącą również drugiej, samoistnej definicji przedsiębiorstwa znajdującego się w trudnej sytuacji w warunkach art. 2 pkt.18 lit. c) rozporządzenia nr 651/2014.

Zdaniem WSA organy obydwu instancji zebrały i rozpatrzyły całość zgromadzonego w sprawie materiału, który potwierdzał, że skarżąca na dzień złożenia wniosku o dofinansowanie znajdowała się w trudnej sytuacji ekonomicznej w rozumieniu kryteriów określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej. Sąd podkreślił, że ocena zasadności przyznania pomocy następuje na podstawie danych wynikających z wniosku oraz informacji do niego załączonych, według danych (w tym danych o sytuacji ekonomicznej) z dnia jego złożenia. Bez znaczenia zatem dla rozpoznania przedmiotowej sprawy są oczekiwania spółki odnośnie poprawienia w przyszłości jej sytuacji ekonomicznej. Bez znaczenia są także powody, dla których spółka utraciła kapitał. Skoro bowiem skarżąca podejmuje określone decyzje gospodarcze, to za te decyzje bierze odpowiedzialność, także co do zaistnienia skutków w zakresie spełnienia przesłanek przedsiębiorstwa znajdującego się w trudnej sytuacji w rozumieniu art. 2 pkt 18 lit. a) i c) rozporządzenia nr 651/2014.

Spółka zaskarżyła wyrok w całości, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), dalej: p.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak odniesienia się do pełnego materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, co w konsekwencji skutkowało przyjęciem błędnej przesłanki o trudnej sytuacji ekonomicznej skarżącego oraz oddaleniem skargi.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 7 kwietnia 2021 r. sprawę skierowano na posiedzenie niejawne na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842), o czym poinformowano strony postępowania.

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA lub Sąd II instancji) rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, zatem spełnione zostały warunki do rozpoznania skargi kasacyjnej.

Zgodnie z treścią art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego, które może polegać na błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu albo na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarga kasacyjna spółki oparta została na podstawie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. W ramach stawianego zarzutu strona skarżąca kasacyjnie twierdzi, że wyrok Sądu I instancji narusza art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. Naruszenie polega na braku odniesienia się przez organy do pełnego materiału dowodowego, zatem akceptowanie tej sytuacji przez Sąd I instancji i oddalenie skargi spółki jest działaniem niezgodnym z prawem, czego konsekwencją powinno być uchylenie wyroku w postępowaniu kasacyjnym.

Skarga kasacyjna spółki nie ma usprawiedliwionych podstaw, zatem nie mogła prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku.

Zarzut kasacyjny podniesiony przez spółkę jest formalnie wadliwy, a merytorycznie nietrafny. Mimo formalnej wadliwości zarzutu Sąd II instancji nie mógł odrzucić skargi, ze względu na treść uchwały NSA z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/09, ONSAiWSA nr 1/2010, poz. 1, natomiast formalna wadliwość tej skargi nie pozwala poddać pełnej kontroli zaskarżonego wyroku. Sąd II instancji w tym zakresie może odnieść się tylko do tych kwestii, które dają się ustalić na podstawie treści uzasadnienia skargi kasacyjnej. W tym zakresie spółka twierdzi, że wyrok Sądu I instancji narusza treść art. 141 § 4 p.p.s.a., bo akceptuje ustalenia organów w zakresie sytuacji ekonomicznej spółki i na tej podstawie przyjmuje, że spółka w chwili złożenia wniosku znajdowała się w trudnej sytuacji ekonomicznej w rozumieniu przepisów unijnych, a to było wystarczającą przesłanką do odmowy udzielenia pomocy.

Odnosząc się do tak postawionego zarzutu stwierdzić należy, że nie może on być skuteczny, przede wszystkim dlatego, że tak ujęty zarzut nie może być stawiany w ramach naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Z treści wskazanego przepisu wynikają formalne warunki uzasadnienia wyroku. Inaczej rzecz ujmując, przepis ten wskazuje na konieczne elementy (składniki) poprawnie sporządzonego uzasadnienia. Naruszenie jego treści ma miejsce wówczas, gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera prawem nakazanych elementów. Analiza skarżonego wyroku, jego uzasadnienia, prowadzi do wniosku, że Sąd I instancji wypełnił warunki z art. 141 § 4 p.p.s.a., zatem nie naruszył jego treści. Z tego powodu zarzut kasacyjny należało uznać za niezasadny. Co więcej, niezasadny jest również dlatego, że nie spełnia wymogu określonego w art. 176 § 1 pkt 1 b/ p.p.s.a., a to jest brak formalny, który nie może być uzupełniany przez Sąd II instancji w innym zakresie, jak tylko takim, który daje się ustalić na podstawie treści uzasadnienia skargi kasacyjnej.

Analiza tej treści prowadzi do wniosku, że spółka uzasadnia naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. wadliwością stanowiska Sądu I instancji w zakresie ustalenia stanu faktycznego sprawy. Poprawność podstawy faktycznej wyrokowania lub błąd w zakresie ocen formułowanych przez Sąd I instancji nie są wadami postępowania, które mogą być podnoszone w ramach naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Takie naruszenia są konsekwencją wadliwego stosowania konkretnych przepisów materialnych lub procesowych, a zatem powinny być podnoszone w ramach prawidłowo ujętej podstawy kasacyjnej oraz zarzutu wskazującego te naruszenia przy wykazaniu istoty naruszenia i jego wpływu na rozstrzygnięcie. Rozpoznawana skarga kasacyjna tych warunków nie realizuje, dlatego nie mogła prowadzić do uchylenia wyroku.

Mając na uwadze powyższe oraz treść art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie. O kosztach postanowiono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. poz. 1804 ze zm.).