Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 1586/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-01-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 8, art. 80
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 3 ust. 2 pkt 1, art. 23 ust. 2
journal: Dz.U. 2015 poz 1551
law: Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
article: art. 27 ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2015 poz 349
law: Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz  Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędzia NSA Dariusz Dudra Sędzia del. WSA Piotr Kraczowski Protokolant Bartosz Barczyk po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2020 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej B.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 18 stycznia 2017 r. sygn. akt III SA/Lu 955/16 w sprawie ze skargi B.S. na decyzję Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Elizówce z 12 kwietnia 2016 r., nr 0054-2016-014152; 3. zasądza od Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz B.S. kwotę 1.240 (tysiąc dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie (dalej również jako: "WSA") wyrokiem z dnia 18 stycznia 2017 r., sygn. akt III SA/Lu 955/16 oddalił skargę

B.S. (dalej: "skarżący") na decyzję Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2015.

Ze stanu sprawy przyjętego przez Sąd I instancji wynika, że:

W dniu 6 maja 2015 r. do Biura Powiatowego ARiMR w Lublinie wpłynął wniosek skarżącego o przyznanie płatności na rok 2015. Wniosek zawierał dane wnioskodawcy, rodzaj płatności o jakie się ubiega oraz załączniki graficzne.

W wykazie działek ewidencyjnych (sekcja VII. Oświadczenie o powierzchni działek ewidencyjnych) nie została uzupełniona kolumna 10 wniosku, tj. nie podano powierzchni gruntów rolnych ogółem dla wszystkich deklarowanych działek ewidencyjnych. W materiale graficznym ujawniono zaś granice działek rolnych za pomocą ich obrysu, lecz nie wpisano oznaczeń literowych działek. Wniosek został złożony przez ustanowionego przez skarżącego pełnomocnika.

W dniu 8 maja 2015 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Lublinie poinformował skarżącego o stwierdzonych brakach wzywając do ich usunięcia

z pouczeniem, że nieusunięcie braków w terminie wskazanym w wezwaniu spowoduje rozpatrzenie wniosku w zakresie, w jakim został on prawidłowo wypełniony oraz na podstawie dołączonych do niego prawidłowych dokumentów. Wezwanie zawierało informację, że w sytuacji, gdy zostaną zmienione przepisy regulujące ostateczny termin składania wniosków o przyznanie płatności na rok 2015, tj. do dnia 15 czerwca 2015 r. to usunięcia braków we wniosku będzie można dokonać w terminie do dnia 10 lipca 2015 r. Wezwanie zostało wysłane

za potwierdzeniem odbioru na adres pełnomocnika wskazanego przez stronę

i doręczone w dniu 20 maja 2015 r.

Skarżący nie uzupełnił elementów wskazanych w wezwaniu.

W dniu 12 kwietnia 2016 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Lublinie wydał decyzję o odmowie przyznania skarżącemu jednolitej płatności obszarowej oraz płatności za zazielenienie, stwierdzając w uzasadnieniu, że nie został spełniony warunek minimalnej powierzchni gruntów objętych obszarem zatwierdzonym

do płatności, wynoszącej jeden hektar.

Orzekając na skutek odwołania, Dyrektor ARiMR decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy stwierdził, że z powodu nieusunięcia przez skarżącego braków wniosku w ostatecznym terminie, który upłynął w dniu 10 lipca 2015 r., zasadnie odmówiono skarżącemu wnioskowanej płatności. Organ II instancji stwierdził, że płatności pozostają w sferze uprawnień rolnika, zaś warunkiem ich przyznania jest spełnienie wszystkich określonych w przepisach prawa wymogów. Podkreślił przy tym, że wniosek o przyznanie płatności jest dokumentem bazowym, ale niekompletnym i nie stanowił podstawy do przyznania płatności bez jego odpowiedniego uzupełnienia przez rolnika. Organ odwoławczy nie znalazł też podstaw do uwzględnienia zarzutów dotyczących niewłaściwego doręczenia wezwania do uzupełnienia braków wniosku, jak też skierowania decyzji do strony z pominięciem pełnomocnika. Stwierdził, że wszystkie pisma organu w dniu ich wysłania były kierowane pod właściwe i aktualne adresy według danych z Ewidencji Producentów - zarówno skarżącego jak i pełnomocnika. Skarżący nie zgadzając się z rozstrzygnięciem wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.

Sąd I instancji oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.) i uzasadniając motywy podjętego rozstrzygnięcia, po uprzednim wskazaniu przepisów prawnych mających zastosowanie w sprawie zaznaczył, że istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy organ rozpatrując wniosek mógł we własnym zakresie usunąć braki wniosku w oparciu o dane posiadane w swojej ewidencji.

Sąd I instancji wskazał, że w sprawie nie było sporne, iż braki określone w wezwaniu doręczonym w dniu 15 maja 2015 r. nie zostały usunięte. Natomiast z przepisów § 3 oraz § 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2015 r. poz. 352, dalej jako "rozporządzenie z 12 marca 2015 r.") wynika między innymi, że przedmiotowy wniosek powinien zawierać również oświadczenia o powierzchni działek ewidencyjnych, z podaniem w szczególności: położenia działki ewidencyjnej, ze wskazaniem województwa, powiatu i gminy (a), danych z ewidencji gruntów i budynków: nazwy obrębu ewidencyjnego, numeru obrębu ewidencyjnego, numeru arkusza mapy i numeru działki ewidencyjnej (b), powierzchni, jaką na działce ewidencyjnej stanowią: - kwalifikujący się hektar w rozumieniu art. 32 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013, ogółem, - grunty orne w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. f rozporządzenia nr 1307/2013 ogółem, w tym grunty orne niezgłoszone do płatności, - grunty niezgłoszone do płatności (c), jak też inne wymienione tam dane.

Wniosek powinien zawierać także oświadczenia o sposobie wykorzystania działek rolnych, z podaniem w szczególności: oznaczenia działki rolnej (a), grupy upraw lub obszaru, ze względu na który wyodrębnia się działkę rolną (b), uprawy w rozumieniu art. 44 ust. 4 rozporządzenia nr 1307/2013 - w przypadku obowiązku realizacji praktyki, o której mowa w art. 43 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 1307/2013 (c), i innych wskazanych tam elementów wyróżniających. Odnosząc powyższe uregulowania do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy WSA wskazał na wynikającą z nich istotność danych, które muszą znaleźć się we wniosku, w tym również podania informacji na temat powierzchni ogółem w odniesieniu do poszczególnych rodzajów gruntów. Sąd I instancji uznał, że wbrew zarzutom skargi, obowiązek oznaczenia działek rolnych również znajduje podstawę normatywną. Wynika on bowiem z treści § 4 ust. 1 pkt 1 powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. Przepis ten stanowi, że w przesłanym lub udostępnionym przez Agencję materiale graficznym, o którym mowa w art. 72 ust. 3 rozporządzenia 1306/2013 rolnik wskazuje granice działek rolnych wraz z ich oznaczeniem. Według WSA, z nie budzącej wątpliwości treści powyższych przepisów rozporządzenia z dnia 12 marca 2015 r. jednoznacznie wynika, że wymienione w nich elementy stanowią obligatoryjne dane, jakie powinny być zawarte w samym wniosku, jaki i w załączonym do niego materiale graficznym. Brak oznaczenia na materialne graficznym działek ewidencyjnych i rolnych, które zgłoszono we wniosku do płatności, stanowi brak formalny, którego nieuzupełnienie na wezwanie organu powoduje, że wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich jest rozpatrywany w zakresie, w jakim został prawidłowo wypełniony, oraz na podstawie dołączonych do niego prawidłowych dokumentów (art. 23 ust. 2 ustawy o płatnościach). W ocenie WSA, ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że we wniosku o płatność na rok 2015 (dotyczącym łącznie JPO jak i płatności tzw. ONW) skarżący zgłosił do płatności działki rolne oznaczone na trzeciej stronie wniosku (sekcja VIII. Oświadczenie o sposobie wykorzystania działek rolnych) literami: D, E, G/G1 i F, jednakże na złożonych wraz z wnioskiem załącznikach graficznych nie ujawnił tego oznaczenia, czyli nie wskazał tychże działek rolnych poprzez wpisanie odpowiedniego oznaczenia literowego w obrysie granic danej działki na mapach. Dodatkowo na drugiej stronie wniosku skarżący nie uzupełnił kolumny 10, tj. nie podał powierzchni gruntów rolnych ogółem dla wszystkich deklarowanych działek ewidencyjnych. W takich okolicznościach faktycznych, prawidłowo zatem skarżący został wezwany do uzupełnienia tego braku jako, że to na Agencji, jako organie przyjmującym wniosek rolnika o przyznanie płatności, spoczywa obowiązek sprawdzenia, czy wniosek spełnia wymogi ustalone w przepisach. W ocenie WSA, przepisy prawa nie przewidują obowiązku podejmowania przez organ z urzędu działania w celu uzupełnienia brakujących elementów wniosku o płatność w oparciu o posiadane informacje.

Według WSA, niezasadne okazały się zarzuty dotyczące zasad postępowania, w tym nieprawidłowego doręczenia wezwania a następnie skierowania decyzji bezpośrednio do strony z pominięciem pełnomocnika. Zdaniem WSA, organy obu instancji doręczając decyzje bezpośrednio stronie postępowania nie naruszyły obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa.

Sąd I instancji uznał, że skarżący miał obowiązek oznaczyć działki rolne na załącznikach graficznych, czyli nie tylko zaznaczyć granice działek rolnych na działkach ewidencyjnych, ale dla prawidłowości ich oznaczenia niezbędne było wpisanie oznaczenia literowego, gdyż tylko wtedy można uznać, że działka jest prawidłowo zaznaczona na mapie. Granice działek rolnych bowiem nie muszą

i często nie pokrywają się z granicami działek ewidencyjnych.

W konkluzji Sąd I instancji stwierdził, że organy wyjaśniły wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy oraz prawidłowo oceniły stan faktyczny w świetle treści norm prawnych, które przyjęły za podstawę decyzji, zaś podniesione w skardze i piśmie uzupełniającym zarzuty nie zdołały podważyć tej oceny.

W skardze kasacyjnej skarżący zaskarżył powyższy wyrok w całości, wniósł o jego uchylenie i rozpoznanie skargi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

I. Naruszenie przepisów postępowania,, które to uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), tj.:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., przez odmowę jego zastosowania, wskutek niedostrzeżenia przez Sąd I instancji, iż Dyrektor ARiMR naruszył przepisy postępowania, tj. następujące przepisy:

a) art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r., poz. 1164 ze zm. - dalej: ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego) - poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a w szczególności brak zweryfikowania zgodności wskazanych w formularzu przez skarżącą do płatności działek z materiałami graficznymi, stanowiącymi integralną część wniosku o płatność;

b) art. 6, 7 i 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. 2016, poz. 23 ze zm. - dalej: k.p.a.) poprzez odmowę podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności poprzez odmowę przeprowadzenia analizy danych zawartych we wniosku o przyznanie płatności oraz posiadanych przez organ ewidencji, rejestrów i innych danych i ustalenia na jej podstawie powierzchni na działce ewidencyjnej gruntów ornych ogółem, w tym gruntów ornych niezgłoszonych do płatności, podczas gdy powierzchnie te jednoznacznie wynikają z matematycznej różnicy powierzchni poszczególnych działek ewidencyjnych wskazanej w "Informacji dotyczącej działek deklarowanych do płatności" (k. 60 akt sprawy) i powierzchni na poszczególnych działkach ewidencyjnych kwalifikującego się hektara ogółem (w rozumieniu art. 32 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008

i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. U. UE. L. z 2013 r. Nr 347, str. 608 z późn. zm. - dalej: rozporządzenie nr 1307/2013).

c) art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 85 § 1 k.p.a., poprzez odmowę zebrania materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, a następnie rozpatrzenie sprawy w oparciu o niektóre dowody, a nie całokształt materiału dowodowego, a w szczególności poprzez pominięcie dowodów z oświadczeń i informacji wnioskodawcy (skarżącego) składanych w innych częściach wniosku niż VII kolumna 10 wersy 1-4, a przede wszystkim w części VIII, "Informacji dotyczącej działek deklarowanych do płatności" (k. 60 akt sprawy), Krajowym Systemie Ewidencji Producentów oraz systemie identyfikacji działek rolnych LPIS;

d) art. 220 § 1 pkt 1 i 2 lit. a) k.p.a. poprzez żądanie przez organ od wnioskodawcy oświadczenia na potwierdzenie faktów znanych organowi z urzędu (z zestawienia

i analizy danych zawartych we wniosku) oraz możliwych do ustalenia przez organ na podstawie posiadanych przez niego ewidencji, rejestrów lub innych danych, w szczególności Krajowego Systemu Ewidencji Producentów oraz systemu identyfikacji działek rolnych LPIS;

e) § 3 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. poz. 352 - dalej: rozporządzenie z dnia 12 marca 2015 r.) poprzez błędne przyjęcie, że oświadczeń i danych zawartych we wniosku nie wynika powierzchnia na działce ewidencyjnej gruntów ornych ogółem, w tym gruntów ornych niezgłoszonych do płatności, podczas gdy powierzchnie te jednoznacznie wynikają z matematycznej różnicy powierzchni poszczególnych działek ewidencyjnych wskazanej w "Informacji dotyczącej działek deklarowanych do płatności" i powierzchni na poszczególnych działkach ewidencyjnych kwalifikującego się hektara ogółem (w rozumieniu art. 32 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013;

f) § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 12 marca 2015 r. poprzez błędną jego wykładnię i przyjęcie, że wnioskodawca nie dokonał w materiale graficznym wniosku wskazania granic działek rolnych wraz z ich oznaczeniem, podczas gdy niewątpliwie wnioskodawca zakreślił granice działek rolnych, które były w materiale graficznym oznaczone numerami ewidencyjnymi, które w sposób niebudzący wątpliwości korespondują z numeracjami, powierzchniami i oznaczeniami literowymi zawartymi w części VII i VIII wniosku;

g) art. 23 ust. 2 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. 2015 r. poz. 1551 ze zm. - dalej: ustawa z dnia

5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego) poprzez jego błędną wykładnię przejawiającą się w przyjęciu, że niewypełnienie kolumny 10 w części VII wniosku (niepodanie wprost powierzchni gruntów rolnych ogółem) o przesądza o niekompletnym wypełnieniu wniosku w stopniu uniemożliwiającym organowi naliczenie płatności;

h) art. 23 ust. 2 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w zakresie wezwania do wyrysowania poszczególnych działek rolnych lub podpisania załączników, podczas gdy wszystkie działki rolne zostały wyrysowane w materiale graficznym i wszystkie materiały graficzne zostały podpisane, co było skutkiem błędu w ustaleniach faktycznych polegającego na przyjęciu, że wnioskodawca nie wyrysował poszczególnych działek rolnych w materiale graficznym lub nie podpisał załączników, podczas gdy wszystkie działki rolne zostały wyrysowane w materiale graficznym i wszystkie materiały graficzne zostały podpisane;

wszystkie ww. przepisy, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, albowiem pomimo ww. naruszeń, jakich dopuścił się Dyrektor ARiMR, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznał, iż wniosek nie zawierał danych pozwalających na jego rozpatrzenie z uwzględnieniem zbiorów danych i systemów administrowanych przez organy ARiMR i w konsekwencji zaszły przesłanki do odmowy przyznania płatności;

2) przepisu art. 151 p.p.s.a. przez jego zastosowanie, co z kolei było wynikiem całkowicie błędnego przyjęcia, iż zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy - w sytuacji, gdy z ww. w kolejnych zarzutach względów, jest dokładnie odwrotnie, albowiem mamy do czynienia z naruszeniem całego szeregu przepisów prawa, a w konsekwencji zasadne jest stanowisko, iż Sąd I instancji winien był skargę uwzględnić.

Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżący przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

Organ nie skorzystał z prawa wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że Sąd jest związany podstawami określonymi przez ustawodawcę w art. 174 p.p.s.a. i wnioskami skargi zawartymi w art. 176 p.p.s.a. Zarzuty, jak i wnioski skargi kasacyjnej precyzuje skarżący kasacyjnie podmiot w złożonym do Naczelnego Sądu Administracyjnego środku zaskarżenia.

Zasada związania granicami skargi kasacyjnej nie dotyczy jedynie nieważności postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. Żadna jednak ze wskazanych w tym przepisie przesłanek w stanie faktycznym sprawy nie zaistniała.

Za zasadny w okolicznościach faktycznych sprawy należało uznać zarzut dotyczący naruszenia art. 80 k.p.a. poprzez rozpatrzenie sprawy w oparciu o niektóre dowody, a nie całokształt materiału dowodowego, inaczej mówiąc poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w konsekwencji błędną jego ocenę, a dodatkowo, także art. 23 ust. 2 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w zakresie wezwania do wyrysowania poszczególnych działek rolnych lub podpisania załączników, podczas gdy wszystkie działki rolne zostały wyrysowane w materiale graficznym i wszystkie materiały graficzne zostały podpisane, co było skutkiem błędu w ustaleniach faktycznych polegającego na przyjęciu, że wnioskodawca nie wyrysował poszczególnych działek rolnych w materiale graficznym lub nie podpisał załączników, podczas gdy wszystkie działki rolne zostały wyrysowane w materiale graficznym i wszystkie materiały graficzne zostały podpisane.

Przez rozpatrzenie całego materiału dowodowego należy rozumieć uwzględnienie wszystkich dowodów zebranych w postępowaniu, jak i uwzględnienie wszystkich okoliczności związanych z przeprowadzonym postępowaniem, mających znaczenie dla oceny ich mocy i wiarygodności. Ocena dowodów w myśl art. 80 k.p.a. powinna być oparta na wszechstronnej analizie całokształtu materiału dowodowego. Podkreślić też należy, że obowiązek organów administracji publicznej do stania na straży praworządności wynika wprost z ustaw regulujących płatności rolnicze,

a mianowicie: art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o systemach wsparcia bezpośredniego oraz art. 27 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. Szczegółowe uregulowania tych ustaw modyfikujące ogólne reguły postępowania administracyjnego ustanowione w Kodeksie postępowania administracyjnego nie wyłączają stosowania w postępowaniach o przyznanie płatności art. 8 k.p.a., który stanowi, że organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.

Zauważyć dalej należy, że z treści art. 23 ust. 1 i 2 ustawy powołanej w postawionym zarzucie – ogólnie rzecz ujmując wynika – że w przypadku gdy wniosek o przyznanie płatności nie czyni zadość wymaganiom innym niż wskazane w art. 64 § 1 k.p.a., kierownik biura powiatowego Agencji, niezwłocznie po otrzymaniu tego wniosku, informuje rolnika o stwierdzonych brakach oraz o skutkach ich nieusunięcia. W przypadku zaś nieusunięcia braków, o których mowa w ust. 1 wniosek o przyznanie płatności jest rozpatrywany w zakresie, w jakim został prawidłowo wypełniony, oraz na podstawie dołączonych do niego prawidłowych dokumentów.

W sytuacji zatem, gdy złożony w terminie wniosek dotknięty jest brakiem formalnym, np. brakiem oznaczenia działek w załączonym do wniosku materiale graficznym, organ zobowiązany był zastosować przepis wzywający do uzupełnienia braków, a mianowicie niezwłocznie po otrzymaniu tego wniosku, poinformować rolnika o stwierdzonych brakach oraz o skutkach ich nieusunięcia w terminie, w jakim można dokonać tych poprawek (9 czerwca 2015 r.). Skoro adresatem obowiązków określonych powołanym przepisem jest organ administracji publicznej, to zobowiązany jest on do niezwłocznego sprawdzenia wniosku i poinformowania rolnika o stwierdzonych brakach oraz o skutkach ich nieusunięcia w stosownym terminie. Producent rolny nie powinien zatem ponosić negatywnych konsekwencji zaniechań organu, polegających na niewykonaniu objętych przepisami prawa obowiązków organu do konkretnego zachowania – prawidłowego wynikającego z okoliczności faktycznych sprawy wezwania do uzupełnienia braków.

W okolicznościach stanu faktycznego sprawy skarżący kasacyjnie został wezwany do usunięcia braków wniosku wezwaniem organu z dnia 8 maja 2015 r., niewątpliwie w terminie umożliwiającym zgodnie z obowiązującymi przepisami dokonanie uzupełnienia braków. Z treści tego wezwania wynika jednak, że został on wezwany do usunięcia braków polegających na tym, iż działki nie zostały wyrysowane na załączniku graficznym lub załączniki na których rolnik wyrysował działki nie zostały podpisane. Z akt sprawy, a konkretnie z załączników do złożonego wniosku wynika jednoznacznie, że producent rolny wyrysował na materiale graficznym sporne działki, jak również podpisał załączniki. Zasadnie zatem w skardze kasacyjnej podniesiono, że doszło do naruszenia przepisu stanowiącego podstawę do wezwania do uzupełnienia braków poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w zakresie wezwania do wyrysowania poszczególnych działek rolnych lub podpisania załączników, podczas gdy wszystkie działki rolne zostały wyrysowane w materiale graficznym i wszystkie materiały graficzne zostały podpisane. Wezwanie to w okolicznościach faktycznych tej sprawy w części odnoszącej się do wyrysowania działek lub podpisania załączników graficznych było zatem bezprzedmiotowe. Podkreślić trzeba, że nie wezwano producenta rolnego do uzupełnienia braków w postaci oznaczenia literowego wyrysowanych działek. Nadto dostrzec należy, że wezwanie do usunięcia braków dotyczyło, m.in. działki oznaczonej literą "A", natomiast w treści wniosku działka o takim oznaczeniu w ogóle nie występuje. Wskazano zaś w jego treści działkę oznaczoną literą "D", której jednak w wezwaniu nie odnotowano.

Podkreślić dalej trzeba, że w zaskarżonym orzeczeniu Sąd I instancji motywując zapadły wyrok stwierdził, że "Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że we wniosku o płatność na rok 2015 (dotyczącym łącznie JPO jak i płatności tzw. ONW) skarżący zgłosił do płatności działki rolne oznaczone na trzeciej stronie wniosku (sekcja VIII. Oświadczenie o sposobie wykorzystania działek rolnych) literami: D, E, G/G1 i F, jednakże na złożonych wraz z wnioskiem załącznikach graficznych nie ujawnił tego oznaczenia, czyli nie wskazał tychże działek rolnych poprzez wpisanie odpowiedniego oznaczenia literowego w obrysie granic danej działki na mapach".

"W takich okolicznościach faktycznych, prawidłowo zatem skarżący został wezwany do uzupełnienia tego braku, jako że to na Agencji, jako organie przyjmującym wniosek rolnika o przyznanie płatności, spoczywa obowiązek sprawdzenia, czy wniosek spełnia wymogi ustalone w przepisach".

Doszło zatem do błędu w ustaleniach faktycznych, jak słusznie zresztą podniósł to skarżący kasacyjnie w złożonym środku zaskarżenia, polegającego na przyjęciu, że wnioskodawca nie wyrysował poszczególnych działek rolnych w materiale graficznym lub nie podpisał załączników, podczas gdy wszystkie działki rolne zostały wyrysowane w materiale graficznym i wszystkie materiały graficzne zostały podpisane.

Skonstatować wobec powyższego należy, że producent rolny w myśl zasady ogólnej przewidzianej w art. 8 k.p.a., a mianowicie zasady pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej, nie może ponosić negatywnych konsekwencji zaniechań organu, polegających na niewykonaniu objętych przepisami prawa obowiązków organu do konkretnego zachowania – prawidłowego wynikającego z okoliczności faktycznych sprawy wezwania do uzupełnienia braków. Tym bardziej nie powinny być wyciągane negatywne konsekwencje w stosunku do producenta rolnego w przypadku nieprawidłowego uznania, uznania niezgodnego z rzeczywistością, iż wnioskodawca nie uzupełnił braków wskazanych we wniosku w postaci nieoznaczenia działek w materiale graficznym, w sytuacji gdy w ogóle do takiego uzupełnienia nie został przez organ władzy publicznej wezwany.

Wezwanie do uzupełnienia braków, które w rzeczywistości nie zaistniały stanowi o rażącym naruszeniu przepisu stanowiącego podstawę takiego żądania. Nie można bowiem od strony postępowania żądać uzupełnienia braków w przypadku posiadania przez organ żądanych treści. Nie do pogodzenia z konstytucyjną zasadą ochrony zaufania do państwa i prawa, skonkretyzowaną w art. 8 k.p.a., jest przerzucenie na stronę negatywnych konsekwencji zaniedbań organu, polegających na niewykonaniu objętych przepisami prawa obowiązków organu do konkretnego zachowania. Narusza tę zasadę także uznanie, że strona nie uzupełniła braków, w sytuacji gdy do takiego uzupełnienia w ogóle nie została przez organ władzy publicznej wezwana.

Mając zatem na względzie to, aby strona nie poniosła negatywnych konsekwencji błędnego działania organu, w ponownym postępowaniu organ

I instancji powinien ponowić wezwanie do uzupełnienia wszelkich braków rzeczonego wniosku złożonego przez skarżącego kasacyjnie rolnika.

Wobec powyższego NSA uznał za zbędne odnoszenie się do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok w całości, a uznając, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, rozpoznał skargę i uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą na podstawie art. 188 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz w zw. z art. 135 p.p.s.a.

O kosztach postępowania Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 203 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 września 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804 ze zm.). Na koszty te w wysokości 1240 zł składały się: 200 zł wpis od skargi do WSA; 480 zł wynagrodzenie radcy prawnego reprezentującego skarżącego przed WSA; 100 zł opłata kancelaryjna za odpis wyroku wraz z uzasadnieniem; 100 zł wpis od skargi kasacyjnej; 360 zł wynagrodzenie radcy prawnego reprezentującego skarżącego kasacyjnie przed NSA.