Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 562/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2010-10-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6149 Inne o symbolu podstawowym 614
Hasła tematyczne: Rzemiosło
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 70 ust. 1-2, art. 70a ust. 1, art. 70b ust. 1-7
journal: Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity
article: par. 10 ust. 1, par. 10 ust. 4
journal: Dz.U. 2002 nr 113 poz 988
law: Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 1 lipca 2002 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu.
article: art. 24 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Dybowski (spr.) Sędziowie WSA Izabela Bąk-Marciniak WSA Karol Pawlicki Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Andrzejak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 października 2010 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] kwietnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Gminy R. z dnia [...] lutego [...] r. nr [...] 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. na rzecz J. P. 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

J. P., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą "A" w R., dnia [...] listopada [...] r. wniósł do Burmistrza Gminy R. o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika D. P. (dalej Uczeń), w ramach nauki zawodu przy okresie kształcenia wynoszącym 36 miesięcy (k. 1 akt administracyjnych).

Do wniosku dołączono potwierdzone za zgodność odpisy: dyplomu mistrzowskiego J. P. nr [...] w zawodzie dekarza, wydanego dnia [...] października [...] r. przez Wielkopolską Izbę Rzemieślniczą w P.; zaświadczenia nr [...] o ukończeniu kursu pedagogicznego przez Wnioskodawcę, wydanego dnia [...] maja [...] r. przez Ośrodek Dokształcania i Doskonalenia Zawodowego "B" w R.; umowy o pracę z młodocianym pracownikiem D. P., zawartej dnia [...] sierpnia [...] r. na okres od dnia [...] września [...] r. do dnia [...] sierpnia [...] r. w celu przygotowania zawodowego; zaświadczenia potwierdzającego zdanie przez D. P. dnia [...] listopada [...] r. egzaminu czeladniczego potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie dekarza, wydanego przez Wielkopolską Izbę Rzemieślniczą w P. i świadectwa pracy ucznia D. P. z dnia [...] sierpnia [...] r., potwierdzającego zatrudnienie u Wnioskodawcy w okresie od [...] września [...] r. do dnia [...] sierpnia [...] r.

Pismem z dnia [...] grudnia [...] r. skierowanym do Wnioskodawcy, Burmistrz Gminy R. (dalej Burmistrz) wezwał Go do udokumentowania w 7-dniowym terminie posiadania kwalifikacji wymaganych do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych w okresie od [...] września [...] r. do [...] października [...] r. Burmistrz powołał przy tym na art. 70b ust. 1 i 7 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz.U. 2004 r. nr 256, poz. 2572 ze zm., zwaną dalej uso) i § 10 ust. 4 i 5 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 1 lipca 2002 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu (Dz.U. 2002 r., nr 113, poz. 988 ze zm., zwanego dalej rozporządzeniem, k. 3 akt administracyjnych).

W odpowiedzi na pismo Burmistrza, Wnioskodawca we wskazanym terminie wyjaśnił, że dokumenty złożone w toku postępowania o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika D. P. z tytułu nauki zawodu w sposób wystarczający potwierdzają kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych. Z ostrożności procesowej Wnioskodawca wniósł o ewentualne rozważenie wniosku o dofinansowanie w wariancie jego udzielenia od dnia [...] października [...] r., kiedy już niewątpliwie posiadał On kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych (k. 4-5 akt administracyjnych).

Pismem z dnia [...] stycznia [...] r. Wnioskodawca wniósł o wyłączenie od rozpoznania sprawy urzędnika I. R., ponieważ w Jego ocenie osoba ta jeszcze przed rozstrzygnięciem sprawy wyraziła swój pogląd na temat sprawy, okazując przez to stronniczość (k. 8-8v akt administracyjnych załączonych do akt IV SA/Po 562/10; oryginał w aktach administracyjnych załączonych do akt IV SA/Po 561/10). Organ I instancji nie rozstrzygnął o tym wniosku w formie procesowej, tylko zasięgnął opinii radcy prawnego I. R., w której Opiniująca oceniła, że wyłączenie pracownika pozostaje w przedmiotowej sprawie bezzasadne i wskazała, że "Ostatecznie decyzję wydaje Burmistrz, po przeanalizowaniu akt sprawy, w tym również uwag stron" (k. 9-9v akt administracyjnych).

Decyzją z dnia [...] lutego [...] r. nr [...] (dalej decyzja z [...] lutego [...] r.) Burmistrz Gminy R. na podstawie art. 70b ust. 1-7 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz.U. 2004 r. nr 256, poz. 2572 ze zm.) w zw. z § 10 ust. 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 1 lipca 2002 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu (Dz.U. 2002 r., nr 113, poz. 988 ze zm.) i art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej kpa) odmówił przyznania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika D. P. w zakresie nauki zawodu poniesionych w okresie od dnia [...] września [...] r. do dnia [...] sierpnia [...] r. przez J. P., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą "A".

W uzasadnieniu decyzji Burmistrz podkreślił, że w chwili rozpoczęcia praktycznej nauki zawodu przez Ucznia, tj. od [...] września [...] r. Wnioskodawca spełniał kwalifikacje pedagogiczne. Jeżeli zaś chodzi o Jego uprawnienia zawodowe, to w momencie rozpoczęcia praktycznej nauki zawodu Wnioskodawca nie posiadał tytułu mistrza w zawodzie. By móc skorzystać z dofinansowania musiał On spełniać wymóg odpowiadający jednej z okoliczności przewidzianej w § 10 ust. 5 pkt 1-4 rozporządzenia. Wnioskodawca nie przedstawił dodatkowych dokumentów potwierdzających posiadanie kwalifikacji. Dlatego wobec braku posiadania przez Wnioskodawcę wymaganych prawem kwalifikacji zawodowych w momencie rozpoczęcia praktycznej nauki zawodu młodocianego pracownika, brak podstaw do przyznania dofinansowania (k. 10 akt administracyjnych).

W odwołaniu z dnia [...] lutego [...] r. J. P. zaskarżył w całości powyższą decyzję, zarzucając jej: nierozpoznanie istoty sprawy, ponieważ organ administracji nie wypowiedział się na temat zmodyfikowanej przedmiotowo postaci wniosku strony, by ewentualnie wydać decyzję o dofinansowaniu częściowym, tj. z pominięciem okresu 5 tygodni, kiedy strona postępowania nie legitymowała się tytułem mistrza; naruszenie art. 70b ust. 1 uso, przez bezzasadne stawianie Odwołującemu się jako pracodawcy, który zawarł z młodocianym pracownikiem umowę o prace w celu przygotowania zawodowego, dodatkowych wymogów nie określonych w art. 70b ust. 1 uso, tj. przez uzależnianie, by Odwołujący się musiał bezwzględnie posiadać tytuł zawodowy mistrza już w chwili zawarcia umowy o pracę, a nie w okresie o zaledwie 5 tygodni późniejszym; naruszenie § 10 ust. 4 rozporządzenia przez rażąco niesprawiedliwe przyjęcie, że ten przepis może stanowić podstawę odmowy dofinansowania, mimo że Odwołujący się spełnił wszystkie wymagane przesłanki i przez nieuzasadnione rozszerzenie jego interpretacji, przeczącej literalnemu brzmieniu § 10 ust. 4 rozporządzenia i przyjęcie, że Odwołujący się mimo posiadanego tytułu mistrza w zawodzie, którego nauczał, a także posiadanie odpowiedniego przygotowania w postaci ukończonego kursu pedagogicznego nie zasługuje na uzyskanie dofinansowania. Nieuzasadnionym było przyjęcie przez organ I instancji założenia nie potwierdzonego przepisami prawa, jakoby Odwołujący nie posiadał kwalifikacji wymaganych do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych, gdyż uzyskał tytuł zawodowy mistrza w zawodzie dekarza po dniu zawarcia umowy z młodocianym, podczas gdy w ocenie orzecznictwa sądów administracyjnych okoliczność ta nie ma znaczenia, o ile uprawnienia takie pracodawca miał w przeważającym okresie przypadającym na kształcenie młodocianego (w niniejszej sprawie Odwołujący się nie posiadał dyplomu mistrza przez okres 5 tygodni spośród okresu kształcenia ucznia trwającego 2 lata – 112 miesięcy). Ustawodawca w § 10 ust. 4 rozporządzenia nie zakazuje zawierania umów o pracę przed uzyskaniem tytułu mistrza ani nie uzależnia uzyskania dofinansowania wyłącznie w przypadku uzyskania tytułu mistrza w okresie wcześniejszym niż zawarcie umowy z uczniem. Organ I instancji rażąco naruszył interes społeczny, jaki wynika z treści art. 70b ust. 1 uso, gdyż wprowadził do obrotu prawnego decyzję opartą na mylnej wykładni, skutkiem czego pracodawcy chcący kształcić młodzież wielkopolską w bardzo potrzebnym społecznie zawodzie otrzymali sygnał, że nie należy im się z tego tytułu dofinansowanie. W obszernym uzasadnieniu Odwołujący się zawarł szereg zarzutów naruszenia przepisów postępowania administracyjnego: art. 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 14, 67, 68, 73 kpa (k. 13 akt administracyjnych).

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. (dalej SKO) decyzją z dnia [...] kwietnia [...] r. nr [...] (dalej decyzja z [...] kwietnia [...] r.) utrzymało w mocy decyzję z [...] lutego [...] r. (wskazując jednak omyłkowo błędny numer decyzji organu I instancji - miast prawidłowego nr [...], SKO podało nr "[...]"). Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie SKO podkreśliło, że Odwołujący się nie miał w okresie trwania nauki młodocianego D. P. (od [...] września [...] r. do [...] sierpnia [...] r.) wymaganych kwalifikacji. W związku z tym, nie został spełniony przez Odwołującego się warunek określony w art. 70b ust. 1 pkt 1 uso. Przepisy regulujące kwestie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika są skonkretyzowane. Organy administracji publicznej są obowiązane podejmować swe działania jedynie w granicach wyznaczonych przepisami prawa i nie mają uprawnienia do modyfikowania przewidzianych w tych przepisach warunków lub ustalania własnych w taki sposób, by umożliwić arbitralne decydowanie o przyznaniu bądź nie przyznaniu świadczenia. Odwołujący się zobowiązany był spełnić wymagane kwalifikacje zawodowe już w chwili rozpoczęcia nauki zawodu przez młodocianego. Nie ma wpływu na rozstrzygniecie sprawy, czy Odwołujący się przez krótki jedynie okres nie posiadał kwalifikacji, czy brak właściwych kwalifikacji trwał przez dłuższy okres (k. 3-10 akt SKO).

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (dalej WSA) z dnia 4 czerwca 2010 r. J. P. zaskarżył w całości rozstrzygniecie zawarte w decyzji SKO, zarzucając naruszenie:

1) art. 70b uso, który wbrew intencjom SKO nie zwiera wymogu posiadania kwalifikacji mistrzowskich w zawodzie przez absolutnie cały okres kształcenia młodocianego pracownika;

2) § 10 ust. 4 i 5 rozporządzenia przez jego nieuzasadnione powołanie w decyzji, rażąco niesprawiedliwe przyjęcie, że może on stanowić podstawę odmowy dofinansowania, nieuzasadnione rozszerzenie jego interpretacji oraz dokonanie wykładni contra legem i przyjęcie, że do Skarżącego mimo posiadanego przezeń tytułu mistrza w zawodzie, którego nauczał, odpowiednie zastosowanie znajdują przepisy dotyczące osób nie legitymujących się takim tytułem, pominięcie okoliczności, że żaden przepis polskiego prawa nie uzależnia uzyskania dofinansowania wyłącznie od przypadku uzyskania tytułu mistrza w okresie wcześniejszym niż zawarcie umowy z uczniem;

3) rażące naruszenie interesu społecznego, jaki wynika z art. 70b ust. 1 uso przez wprowadzenie do obrotu prawnego decyzji opartej na nadinterpretacji tego przepisu, skutkiem czego pracodawcy chcący kształcić młodzież wielkopolską w bardzo potrzebnym społecznie zawodzie otrzymali sygnał, że nie należy im się z tego tytułu dofinansowanie;

4) brak rozpoznania istoty sprawy - organy obu instancji w ogóle nie rozpoznały istoty sprawy, ponieważ w treści zaskarżonej decyzji bezzasadnie odmawiały racji bytu zmodyfikowanej przedmiotowo postaci wniosku strony, by ewentualnie wydać decyzję o dofinansowaniu częściowym, tj. z pominięciem okresu 5 tygodni, kiedy strona postępowania nie legitymowała się tytułem mistrza (k. 3-5 akt sądowych).

W odpowiedzi z dnia [...] czerwca [...] r. na skargę (nr [...]) SKO wniosło o jej oddalenie, powtarzając swoja argumentacje zamieszczona w decyzji z dnia [...] kwietnia [...] r. (k. 7-10 akt sądowych).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Uprawnienia WSA, określone m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej ppsa), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego. Wskazać również należy, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ppsa).

Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela ustalenia faktyczne organów obu instancji, czyniąc je integralną częścią ustaleń własnych.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonych decyzji stanowi art. 70b uso, który umożliwia pracodawcom uzyskanie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianych pracowników z budżetu państwa. Zgodnie z ust. 1 tego przepisu, dofinansowanie takie przysługuje pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego przy spełnieniu dwu warunków:

1) pracodawca lub osoba prowadząca zakład w imieniu pracodawcy albo osoba zatrudniona u pracodawcy posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych, określone w odrębnych przepisach;

2) młodociany pracownik ukończył naukę zawodu lub przyuczenie do wykonywania określonej pracy i zdał egzamin, zgodnie z odrębnymi przepisami.

Dofinansowanie przyznaje wójt (burmistrz, prezydent miasta) właściwy ze względu na miejsce zamieszkania młodocianego pracownika, w drodze decyzji, po stwierdzeniu spełnienia warunków określonych w ust. 1 (art. 70b ust. 6). Dofinansowanie jest przyznawane na wniosek pracodawcy złożony w terminie 3 miesięcy od ukończenia przez młodocianego pracownika nauki zawodu lub przyuczenia do wykonywania określonej pracy (art. 70b ust. 7 uso). Do wniosku należy dołączyć kopie dokumentów: 1) potwierdzających spełnienie kwalifikacji przez osobę prowadzącą praktyczną naukę zawodu; 2) umowy o pracę z młodocianym pracownikiem w celu przygotowania zawodowego; 3) dyplomu, świadectwa lub zaświadczenia potwierdzające ukończenie nauki i zdanie egzaminu przez młodocianego pracownika.

Kwalifikacje osób prowadzących praktyczną naukę zawodu określone zostały w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 1 lipca 2002 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu (Dz.U. nr 113, poz. 988, zm. z 2003 r. nr 192 poz. 1875). Zasadą wynikającą z § 10 ust. 1 rozporządzenia jest, że zajęcia praktyczne prowadzą nauczyciele. Organy administracji podniosły, że przyczyną odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia jest niespełnienie przez J. P. wszystkich ustawowych przesłanek, warunkujących uzyskanie dofinansowania, tj. pracodawca nie posiadał w całym okresie od dnia [...] września [...] r. do dnia [...] sierpnia [...] r., tzn. w okresie kształcenia ucznia, wymaganych kwalifikacji zawodowych. J. P. zdał bowiem egzamin mistrzowski dopiero w dniu [...] października [...] r., a zatem już w czasie realizacji umowy zawartej z młodocianym D. P.

Spór zatem dotyczy skutków prawnych uzyskania dnia [...] października [...] r. przez J. P. tytułu mistrza w zawodzie dekarza, a w konsekwencji możliwości uznania za spełniony warunku z art. 70b ust. 1 pkt 1 uso w zw. z § 10 ust. 4 rozporządzenia.

Organy przyjmują, że warunkiem uzyskania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianych pracowników jest legitymowanie się przez instruktorów praktycznej nauki zawodu wymaganymi kwalifikacjami przez cały okres szkolenia.

WSA w Poznaniu, w niniejszym składzie, podziela pogląd prawny, zaprezentowany w prawomocnym wyroku WSA w Rzeszowie z 15 października 2009 r. I SA/Rz 281/09 LEX nr 573838, że ocena spełnienia warunku posiadania kwalifikacji przez instruktora praktycznej nauki zawodu następuje zawsze po zakończeniu procesu kształcenia.

Z art. 70b ust. 1 uso wynika, jakie warunki muszą być spełnione, by pracodawca mógł ubiegać się o dofinansowanie kosztów kształcenia. Jednym z nich jest ukończenie nauki zawodu i zdanie egzaminu przez młodocianego pracownika. Oczywistym jest, że ocena spełnienia tego warunku następuje zawsze po zakończeniu procesu kształcenia, a jeśli tak, to także ocena spełnienia warunku posiadania kwalifikacji przez instruktora praktycznej nauki zawodu musi być dokonana w tym samym czasie, skoro warunki te muszą zaistnieć łącznie.

Do takiego samego wniosku prowadzi analiza art. 70b ust. 7 uso, który określa termin złożenia i wymogi formalne wniosku o dofinansowanie kosztów kształcenia. Wniosek taki składa się w ciągu 3 miesięcy od ukończenia przez młodocianego pracownika nauki zawodu, a wraz z nim kopie dokumentów potwierdzających spełnienie kwalifikacji przez osobę prowadzącą praktyczną naukę zawodu, a zatem ocena merytoryczna tego wniosku następuje po jego złożeniu, czyli de facto po zakończeniu procesu szkolenia.

Stanowiska organów nie da się pogodzić z wykładnią celowościową regulacji dotyczących kształcenia zawodowego i jego finansowania. Zgodnie z art. 70 ust. 1 i 2 uso, praktyczna nauka zawodu może odbywać się u pracodawcy na podstawie umowy zawartej między nim a szkołą, określającej w szczególności sposób ponoszenia kosztów realizowania praktycznej nauki zawodu. Wówczas szkoły prowadzące kształcenie zawodowe przekazują pracodawcom, u których realizowana jest praktyczna nauka zawodu w formie praktyk zawodowych, środki na pokrycie dodatków i premii wypłacanych pracownikom za wykonywanie obowiązków opiekunów praktyk zawodowych oraz opłacanych od nich składek na ubezpieczenia społeczne (art. 70a ust. 1 uso).

Zasadą wynikającą z przytoczonych przepisów jest zatem udzielenie rekompensaty finansowej za realizację kształcenia zawodowego tym podmiotom, których podstawową działalnością nie jest kształcenie uczniów. Takiej zasadzie podporządkowany jest też art. 70b ust. 1 uso. W orzeczeniach sądów administracyjnych przyjął się pogląd, że w sytuacji, kiedy przez cały okres kształcenia nie występują, czy to ze strony pracodawcy, czy też młodocianego pracownika, przesłanki pozwalające na przyznanie dofinansowania za cały okres szkolenia pracownika, należy przyznać koszty odpowiednio do czasu trwania nauki, w którym to te wymogi ustawowe były spełnione. W szczególności rzeczywisty czas trwania umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego nie musi pokrywać się w pełni z przewidzianym w rozporządzeniu z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (Dz. U. nr 60, poz. 278 ze zm.) okresem kształcenia zawodowego, skoro zdarzają się sytuacje, gdy uprawnienia zawodowe mogą zostać uzyskane szybciej. Niedopuszczalna jest zatem interpretacja przepisu art. 70b ust. 1 pkt 1 uso w taki sposób, jak czynią to organy, a mianowicie uznawać, że krótszy czas trwania umowy wyłącza przyznanie świadczenia w jakiejkolwiek wysokości. Skoro umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego może rozwiązać się wcześniej z powodu "utraty" przez pracownika szczególnej cechy (bycia młodocianym bez zawodu), przyjąć należy choćby w drodze analogii, przepisy dotyczące częściowej płatności przewidziane w art. 70b ust. 5 uso (wyrok WSA w Lublinie z 12.6.2008 r., III SA/Lu 130/08, LEX nr 494381).

W niniejszej sprawie cel kształcenia został osiągnięty – D. P. zdał egzamin potwierdzający kwalifikacje w zawodzie dekarza, co wynika z przedłożonych odpisów dokumentów. Potwierdza to, że proces kształcenia zawodowego odbywał się prawidłowo.

W ocenie Sądu przyjęta przez organy interpretacja art. 70b ust. 1 uso w zw. z § 10 ust. 4 rozporządzenia jest nieprawidłowa, a zapadłe w jej wyniku decyzje naruszają normę prawną wywiedzioną z tych przepisów w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa). Sąd Administracyjny badając legalność zaskarżonych decyzji obu instancji dostrzegł z urzędu uchybienie procesowe powstałe w postępowaniu administracyjnym toczącym się przed Burmistrzem, polegające na nie rozpoznaniu wniosku z [...] stycznia [...] r. Pełnomocnika Skarżącego o wyłączenie od rozpoznawania sprawy urzędnika I. R. Z akt sprawy administracyjnej wynika (k. 9 akt administracyjnych), że organ zwrócił się jedynie o wydanie opinii prawnej do radcy prawnego I. W. między innymi w kwestii wykładni przepisów kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wyłączenia pracownika i uzyskał odpowiedź, że "w sprawie nie zachodzą przesłanki określone w art. 24 § 1 [kpa], natomiast dla wyłączenia na żądanie strony konieczne jest uprawdopodobnienie okoliczności, które wywołują wątpliwość co do bezstronności pracownika. Takie okoliczności w piśmie pełnomocnika nie zostały podane. Taką okolicznością nie jest informacja przekazana przez pracownika, że wyda decyzję negatywną. Ostatecznie decyzję wydaje Burmistrz, po przeanalizowaniu akt sprawy, w tym również uwag stron".

Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że organ administracyjny nie powinien w tym przypadku poprzestać na uzyskaniu opinii wewnętrznej, ale zobligowany był do odebrania pisemnych wyjaśnień Pracownika co do treści wniosku o wyłączenie, a następnie do wydania w przedmiocie wyłączenia lub odmowy wyłączenia pracownika postanowienia (wyrok NSA z 29.5.1990 r., SA/Po 1555/89, ONSA 2-3/90/44, akceptowane przez J. Borkowskiego w: B. Adamiak/J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" s.151 nb 32 w. 10 C.H.BECK 2009).

W komentarzu J. Borkowski wywodzi, że skutki naruszenia przepisów o wyłączeniu pracownika mogą mieć bardzo różny charakter. Wprawdzie w rozdz. 5 kpa nie określono żadnych następstw naruszenia tych przepisów, ale są one albo określone wprost w pozostałych przepisach kpa, albo z nich wynikają. Skutki te mogą ujawniać się również poza zakresem postępowania administracyjnego w sferze praw i obowiązków pracowniczych. Skutki procesowe nienazwane, mogą ujawnić się w toku rozpoznawania sprawy w trybie zwykłym lub w trybach nadzwyczajnych. Skutki te mogą się pojawiać w toku rozpoznawania przez sąd administracyjny skargi na decyzję administracyjną, ponieważ naruszenie przepisów o wyłączeniu pracownika od udziału w postępowaniu może być potraktowane jako naruszenie przepisów procesowych mające wpływ na wynik sprawy(art.145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa).

W pozostałym zakresie argumenty podniesione w skardze okazały się niezasadne. W szczególności powołane przepisy – zgodnie z zasadą swobody umów - nie sprzeciwiają się zawieraniu umów w celu przygotowania zawodowego młodocianych pracowników przez pracodawców, którzy nie mają uprawnień przewidzianych w § 10 ust. 4 rozporządzenia. Zgodnie z doświadczeniem życiowym, pracodawcy czerpią ekonomiczne korzyści z pracy młodocianych pracowników, a owi młodociani pracownicy w trakcie nauki zawodu, uzyskują niezbędną wiedzę i praktykę, by lepiej w przyszłości spełniać się na rynku pracy. Tacy pracodawcy nie będą jedynie mogli ubiegać się o dofinansowanie kosztów kształcenia ze środków publicznych. W interesie społecznym jest, by środki publiczne kierować jedynie do tych pracodawców, którzy spełniają wszystkie konieczne wymogi, określone prawem. Regulacja ta skłania także pracodawców do podwyższania swych kwalifikacji w zawodzie i w zakresie przygotowania pedagogicznego. Pracodawca uzyskać winien dofinansowanie kosztów kształcenia w całości (jeśli przez cały okres nauki zawodu spełniał wszystkie wymogi wymagane prawem) bądź w części (proporcjonalnie - za pełne miesiące, w których spełnione były przesłanki z art. 70 b ust. 1 pkt 1 uso), a młodociany pracownik spełnił wymogi art. 70b ust. 1 pkt 2 uso.

W ponownie prowadzonym postępowaniu organ administracyjny uwzględni pogląd prawny i wskazówki wyrażone w niniejszym wyroku, rozpozna wniosek o wyłączenie pracownika I. R. i rozważy celowość przyznania dofinansowania kosztów kształcenia zawodowego młodocianego pracownika proporcjonalnie do okresu kształcenia, w którym J. P. legitymował się tytułem mistrza w zawodzie dekarza – za każdy pełny miesiąc, w którym J. P. spełniał łącznie wszystkie przesłanki z art. 70b ust. 1 i 7 uso i § 10 ust. 4 rozporządzenia.

Organ administracji publicznej II instancji powinien nadto mieć na uwadze błąd popełniony w wydanej decyzji z dnia [...] kwietnia [...] r., nr [...], polegający na omyłkowym oznaczeniu decyzji organu I instancji. Zamiast prawidłowego nr [...] (k. 10 akt administracyjnych), SKO podało omyłkowo nr [...] (decyzji kontrolowanej w sprawie IV SA/Po 561/10, dotyczącej tego samego Wnioskodawcy, lecz innego ucznia). Ta oczywista omyłka pisarska winna zostać sprostowana przez SKO na podstawie art. 113 § 1 kpa.

Z wszystkich tych względów Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 135 ppsa orzekał jak w sentencji wyroku.

O kosztach Sąd orzekł w oparciu o art. 200 ppsa zasądzając na rzecz Skarżącego zwrot opłaty sądowej w wysokości 200 zł. Skarżący nie wykazał, by poniósł dodatkowe niezbędne koszty.

MZ