Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 16/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2010-03-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1a ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2002 nr 9 poz 84
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska, Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka,, Sędzia WSA Alicja Polańska (spr.), Protokolant Joanna Zienkowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 marca 2010 r. sprawy ze skargi R. S. O. w likwidacji z siedzibą w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2006 r. i odmowy stwierdzenia nadpłaty w tym podatku oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...] Prezydent Miasta S. a określił Rejonowej "R" w likwidacji z siedzibą w S. wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za 2006 rok w kwocie [...], przyjmując jako podstawę opodatkowania:

- budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni 9.932,00 m²,

- grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni 124.998,00 m² za 6 m-cy i pow. 123.751,00 m² za 4 m-ce oraz pow. 123.161 m² za 2 m-ce,

- budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o wartości 219.400,00 m²,

- pozostałe budynki o powierzchni 111,00 m²

oraz odmówił stwierdzenia istnienia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2006 rok.

Z uzasadnienia tej decyzji wynika, że "R" a w złożonej deklaracji na podatek od nieruchomości na 2006 rok zadeklarowała podatek od nieruchomości w kwocie [...] wykazując:

- grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni 32.302,00 m²,

- budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni 9.932,00,00 m²,

- budynki pozostałe o powierzchni 110,00 m²,

- budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o wartości [...].

Następnie, w dniu 29 marca 2007 "R" a złożyła korektę deklaracji wraz z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty podatku od nieruchomości za lata 2004-2006. Sporządzona przez podatnika korekta sprowadzała się do pomniejszenia powierzchni zadeklarowanych gruntów i budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej i wykazania:

- gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni 26.242,00 m² za m-ce I-VII i o pow. 24.995,00 m² za m-ce VIII-XII,

- pozostałych gruntów o powierzchni 90.843,00 m²,

- budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni 9.932,00 m² za m-ce I-VII i o pow. 9.918,00 m² za m-ce VIII-XII,

- pozostałych budynków o powierzchni 111,00 m²,

- budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej o wartości [...].

W korekcie, "R" a nie wykazała:

- części gruntów o pow. 1.853,00 m² stanowiących nieruchomość położoną przy ul. [...], w części zadrzewionej i zakrzewionej niezwiązanej z działalnością gospodarczą - na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych,

- części gruntów o pow. 6.060,00 m² stanowiących nieruchomość położoną przy ul. [...] jako wyłączonych z opodatkowania na podstawie art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych,

- części gruntów o pow. 810 m² i części budynku o pow. użytkowej 2.859,00 m² stanowiących nieruchomość położoną przy ul. [...], jako podlegających zwolnieniu na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 6 (zabytek).

Dalej, w uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że w toku prowadzonego postępowania podatkowego, "R" a złożyła wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego w celu ustalenia istnienia dostępu do drogi publicznej działek o nr [...] i nr [...] położonych przy ul. [...] oraz względów technicznych związanych z zapewnieniem tym nieruchomościom dostępu do drogi publicznej oraz dowodu z przesłuchania w charakterze strony likwidatora "R" na okoliczność prób zapewnienia dostępu do działki [...]oraz warunków stawianych przez Gminę Miasto S. w tym zakresie, w szczególności co do możliwości ustanowienia służebności. Odmawiając przeprowadzenia wnioskowanych dowodów, na podstawie przepisu art. 188 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy wskazał, że ustalenie, czy z nieruchomości istnieje dostęp do drogi publicznej nie wymaga opinii biegłego, gdyż jest to określony stan faktyczny i do jego stwierdzenia nie potrzebna jest wiedza specjalistyczna, zaś analiza stanu faktycznego prowadzi do jednoznacznego wniosku, że działka nr [...] jest skomunikowana z drogą publiczną przez działkę nr [...], która - po pierwsze jest w posiadaniu strony, po drugie - graniczy z drogą publiczną, i po trzecie - nie ma trwałych przeszkód uniemożliwiających wjazd na nią z drogi publicznej. Tak więc, względy techniczne nie uniemożliwiają prowadzenie na tej nieruchomości działalności gospodarczej, a co najwyżej utrudniają wjazd niektórych pojazdów na działkę. Ponadto, dla wydania prawidłowej decyzji nie jest konieczne przeprowadzenie dowodu z przesłuchania strony, gdyż organ podatkowy nie analizuje, czy i jakie działania "R" a podejmuje, lecz jedynie stwierdza, że nie występuje sytuacja przewidziana ustawą o podatkach i opłatach lokalnych, nakazująca obniżenie podatku od nieruchomości w razie niemożności wykorzystywania nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych.

Przywołując dalej brzmienie przepisów art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. b oraz art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, Prezydent Miasta S. a wskazał w uzasadnieniu decyzji, że w odniesieniu do budynku socjalno-biurowego o pow. 111 m² posadowionego na nieruchomości położonej przy ul. [...], który nie jest zajęty na prowadzenia działalności gospodarczej, występują względy techniczne oraz stwierdził, że nie występują takie względy w odniesieniu do gruntu skutkujące obniżeniem podatku poprzez zastosowanie niższej stawki podatkowej.

Powołując z kolei przepisy art. 7 ust. 1 pkt 10 ww. ustawy oraz art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, organ ten stwierdził, w odniesieniu do działek zadrzewionych i zakrzewionych o pow. 1.853,00 m² oznaczonych w ewidencji gruntów i budynków symbolami: "Bp" i "Bi", oznaczającymi odpowiednio: zurbanizowane tereny niezabudowane oraz inne tereny niezabudowane, że nie mogą one korzystać ze zwolnienia ustawowego, gdyż zwolnienie to dotyczy nieużytków ("N"), użytków ekologicznych ("E") oraz gruntów zadrzewionych i zakrzewionych odpowiednio oznaczonych symbolem "Lz".

W kwestii natomiast niewykazanych w korekcie deklaracji gruntów o pow. 6.060,00 m², stanowiących nieruchomość położoną przy ul. [...] jako wyłączonych z opodatkowania na podstawie art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, organ podatkowy odwołując się do przepisów art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz przepisów art. 1, art. 2 ust. 1 i ust. 3 oraz art. 4 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j.: Dz. U. Nr 204 z 2004 r., poz. 2086 ze zm.) i przywołując definicje pasa drogowego oraz drogi i drogi publicznej, stwierdził, że aby użytki gruntowe zostały uznane za drogi, muszą być w ewidencji gruntów sklasyfikowane i oznaczone symbolem "dr". Z materiału dowodowego sprawy wynika zaś, że z nieruchomości będących w posiadaniu "R" nie zostały wyodrębnione geodezyjnie grunty jako drogi i stosownie oznaczone w ewidencji gruntów i budynków jako "dr". Grunty te oznaczone są symbolami: "Bi" i "Bp", dlatego też nie podlegają wyłączeniu z opodatkowania na podstawie przepisu art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Ponadto, organ podatkowy uznał za uzasadnioną korektę deklaracji w co do części gruntów o pow. 810 m² i części budynku o pow. użytkowej 2.859,00 m² stanowiących nieruchomość położoną przy ul. [...], jako podlegających zwolnieniu na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 6, gdyż nieruchomość ta, na podstawie decyzji z dnia [...]. o nr [...], została wpisana pod nr [...] do rejestru zabytków województwa [...].

W konsekwencji powyższych ustaleń, Prezydent Miasta S. a określił "R" wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za 2006 rok w kwocie [...], przyjmując jako podstawę opodatkowania:

- budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni 9.932,00 m²,

- grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni 124.998,00 m² za 6 m-cy i pow. 123.751,00 m² za 4 m-ce oraz pow. 123.161 m² za 2 m-ce,

- budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o wartości 219.400,00 m²,

- pozostałe budynki o powierzchni 110,00 m²

oraz odmówił stwierdzenia istnienia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2006 rok.

W odwołaniu od tej decyzji "R" a wniosła o:

- uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji z zaleceniem przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego właściwej specjalizacji co do oceny istnienia dostępu do drogi publicznej działek o nr [...] i [...] oraz względów technicznych związanych z zapewnieniem tym nieruchomościom dostępu do drogi publicznej oraz dowodu z przesłuchania

w charakterze strony likwidatora "R" – P.K. na okoliczność podejmowanych przez "R" prób zapewnienia, w porozumieniu z Gminą Miastem S., dostępu działki nr [...] do drogi publicznej, warunków stawianych przez Gminę Miasto S. w tym zakresie, w szczególności co do możliwości ustanowienia służebności, ewentualnie o:

- przeprowadzenie w postępowaniu odwoławczym dowodu z opinii biegłego właściwej specjalności co do oceny istnienia dostępu do drogi publicznej działek o nr [...]i [...] oraz względów technicznych związanych

z zapewnieniem tym nieruchomościom dostępu do drogi publicznej,

- wyznaczenie rozprawy i na tej rozprawie przeprowadzenie dowodu

z przesłuchania w charakterze strony likwidatora "R" – P.K. na okoliczność podejmowanych przez "R" prób zapewnienia w porozumieniu z Gminą Miastem S. dostępu do działki nr [...] do drogi publicznej, warunków stawianych przez Gminę Miasto S. w tym zakresie, w szczególności co do możliwości ustanowienia służebności,

a po przeprowadzeniu tych dowodów, o zmianę zaskarżonej decyzji i określenie wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2006 w kwocie wynikającej ze skorygowanej przez "R" deklaracji na podatek od nieruchomości za rok 2006.

"R" a zarzuciła decyzji organu I instancji naruszenie:

- art. 122 Ordynacji podatkowej na skutek niepodjęcia przez organ podatkowy wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym, w szczególności w zakresie ustalenia okoliczności dotyczących niemożliwości wykorzystania ze względów technicznych działek nr [...] i [...] na skutek niewzięcia pod uwagę przez organ podatkowy okoliczności braku dostępu tych działek do drogi publicznej oraz pominięcie kwestii związanych z zarośnięciem tych działek trawą, drzewami i chwastami w sposób uniemożliwiający ich wykorzystanie,

- art. 124 w zw. z art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej na skutek niewyjaśnienia, jakimi przesłankami kierował się organ przy wydaniu decyzji wobec danych zawartych w protokole z dnia 19 czerwca 2006 roku w zakresie dostępu do działek nr [...] i [...],

- art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez oparcie się wyłącznie na zapisach ewidencji gruntów i budynków przy ustalaniu przesłanek zwolnienia z podatku od nieruchomości - na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych - gruntów, które są faktycznie zakrzewione i zadrzewione,

- art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez niewykorzystanie w sprawie wszystkich możliwości dowodowych niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego sprawy, w szczególności dowodu z opinii biegłego oraz w zakresie ustalenia korzystania przez "R" z działki nr [...] w roku podatkowym 2006,

- art. 188 Ordynacji podatkowej na skutek odmowy przeprowadzenia dowodów wnioskowanych przez "R", tj. dowodu z opinii biegłego i dowodu z przesłuchania strony,

- art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez niezgromadzenie w sprawie materiału dowodowego w sposób wyczerpujący,

- 197 § 1 i 198 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez niepowołanie biegłego właściwej specjalności z uwagi na nieposiadanie przez organ podatkowy fachowej wiedzy technicznej w kwestiach spornych w niniejszej sprawie,

- art. 210 § 1 i § 4 Ordynacji podatkowej poprzez wadliwe wskazanie podstawy prawnej decyzji, brak wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji, jak również wadliwe uzasadnienie prawne i faktyczne decyzji, jak również niewskazania przepisów uchwały Nr XLVI/1880/05 Rady Miasta Szczecina z dnia 21 listopada 2003 r.,

W konsekwencji, według "R", organ naruszył:

1) przepis art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez:

- przyjęcie, w odniesieniu do nieruchomości oznaczonych nr [...] i [...], że nie zachodzi przesłanka uzasadniająca uznanie tych nieruchomości za niezwiązane z działalnością gospodarczą z uwagi na brak możliwości wykorzystania tych nieruchomości do celów związanych z działalnością gospodarczą ze względów technicznych, pomimo że z materiału dowodowego wynika, iż obie działki nie posiadają dostęp do drogi publicznej,

- przyjęcie, że brak możliwości wykorzystania nieruchomości dla celów działalności gospodarczej musi mieć charakter trwały,

- nieuwzględnienie w zakresie oceny istnienia względów technicznych uniemożliwiających korzystanie z nieruchomości ich stanu w roku 2006 i w latach następnych, w szczególności zaś faktu zadrzewienia i zakrzewienia działek oraz ich bardzo złego stanu technicznego,

2) art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wskutek przyjęcia, że drogi wykazane w korekcie deklaracji nie korzystają z wyłączenia z opodatkowania,

3) art. 7 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez niezastosowanie zwolnienia z podatku od nieruchomości gruntów zakrzewionych i zadrzewionych,

4) art. 5 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wskutek niewskazania przepisów prawa miejscowego, z których wynika wysokość stawek podatkowych.

W wyniku rozpoznania odwołania "R", Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z [...] Nr [...], wydaną na podstawie przepisów art. 233 § 1 pkt 1, art. 21 § 3, art. 74a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), art. 1a ust. 1 pkt 3 i 4, art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1,3,4 lit. b, art. 4 ust. 1, art. 7 ust.1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 9 z 2002 r. poz. 84 ze zm.), jak też § 1 ust. 1 pkt 2, ust. 2, ust. 3 lit. 1 uchwały Nr XLVI/1880/05 Rady Miasta Szczecina z dnia 21 listopada 2003 r. w sprawie podatku od nieruchomości (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego Nr 104, poz. 2178), utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy - zaznaczając, że poza sporem pozostaje opodatkowanie większości posiadanych przez "R" nieruchomości - odnosząc się do zarzutów odwołania dotyczących sposobu opodatkowania działek o nr [...]i [...], a związanych z podnoszonym przez "R" faktem zadrzewienia

i zakrzewienia tychże nieruchomości, podzielił stanowisko organu podatkowego

I instancji i stwierdził, że ustalenia w tym zakresie mogą być dokonane wyłącznie na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków (art. 21 ust. 1 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne), a dane z ewidencji dotyczące tych działek nie wykazują, aby były one zadrzewione czy zakrzewione, więc nie mogą korzystać ze zwolnienia określonego w art. 7 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Wskazał dalej organ odwoławczy, że przedmiotem opodatkowania nieruchomości jest ich posiadanie, o którym mowa jest w art. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, w tym posiadanie nieruchomości na podstawie wieczystego użytkowania, a także posiadanie nieruchomości lub ich części będących własnością Skarbu Państwa bądź jednostki samorządu terytorialnego na podstawie umowy lub innego tytułu prawnego, jak również bez tytułu prawnego. Odnosząc te regulacje do opodatkowania wskazanych gruntów "R", Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. stwierdziło, że "R" a wykazała wszystkie objęte zaskarżoną decyzją działki jako będące w jej posiadaniu, przy czym działka nr [...] wykazana została jako nieruchomość będąca w użytkowaniu, co do której toczy się postępowanie z roszczenia o uwłaszczenie gruntów.

Odnosząc się do podniesionej przez "R" okoliczności nieprowadzenia działalności gospodarczej w związku z likwidacją oraz podjęcia uchwały w tym zakresie, powołując się na przepisy ustawy Prawo Spółdzielcze,

z których wynika, że celem "R" jest prowadzenie działalności gospodarczej,

a stan likwidacji nie stanowi przeszkody do jej kontynuowania, organ odwoławczy zaznaczył, że w trakcie likwidacji dopuszczalne są działania w ramach dotychczasowej działalności gospodarczej, które spowodować mają stopniowe kończenie tej działalności i zaspokojenie roszczeń wierzycieli.

Mając na uwadze powyższe okoliczności oraz przywołując brzmienie przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, organ odwoławczy stwierdził, że wszystkie posiadane przez "R" nieruchomości podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości z zastosowaną stawką dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą.

Wskazując, że zastosowanie niższej stawki podatku do takich nieruchomości jest możliwe, gdy względy techniczne uniemożliwiają ich wykorzystanie do prowadzenia działalności gospodarczej, Samorządowe Kolegium Odwoławcze

w S. nie uwzględniło podnoszonej przez "R" okoliczności braku wjazdu na działki nr [...] i [...] jako względu technicznego wykluczającego związanie nieruchomości z działalnością gospodarczą. Organ odwoławczy podał, że działka o numerze [...] graniczy z drogą publiczną, z kolei działka o numerze [...]nie jest położona przy drodze, jednak przylega do działki nr [...], przez którą jest możliwy wjazd na nią. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. zwróciło przy tym uwagę na to, że tylko takie względy techniczne, które mają charakter trwały, to jest, gdy z ich powodu przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej, uprawniają do zastosowania niższej stawki podatku od nieruchomości. Organ odwoławczy wskazał też, że nawet gdyby uznać, że w sprawie względem tym jest brak fizycznego wjazdu z powodu niedostosowania krawężnika i nieutwardzenia nawierzchni pomiędzy chodnikiem,

a granicą działki, to z całą pewnością jest to sytuacja, która może ulec zmianie, gdyż nie ma trwałych przeszkód do zmiany pasa drogowego tak, aby ułatwić wjazd na działkę.

Odnosząc się z kolei do zgłoszonych wniosków w zakresie powołania biegłego właściwej specjalności do ustalenia istnienia dostępu do działek nr [...]

i [...] oraz względów technicznych związanych z zapewnieniem tym nieruchomościom dostępu do drogi publicznej, organ odwoławczy stwierdził w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że przy ustalaniu tej okoliczności nie jest potrzebna wiedza specjalna powodująca konieczność powołania biegłego, a także nie jest konieczne przeprowadzanie innych czynności dowodowych. Zdaniem organu odwoławczego, wystarczające w tym zakresie jest oparcie się na danych z ewidencji gruntów

i budynków, w tym na mapce oraz znajomość przepisów prawa.

W spornej kwestii opodatkowania działek zadrzewionych i zakrzewionych, organ odwoławczy podzielił stanowisko organu podatkowego I instancji i wskazał, że ustalenia w tym zakresie mogą być dokonane wyłącznie na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków (art. 21 ust. 1 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne), a z danych z ewidencji dotyczących tych działek nie wynika, aby były one zadrzewione, czy zakrzewione, tak więc nie mogą korzystać ze zwolnienia określonego w art. 7 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Także, za nietrafny organ odwoławczy uznał zarzut naruszenia art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy podatkach i opłatach lokalnych na skutek przyjęcia, że wykazane w uzasadnieniu korekty deklaracji drogi nie korzystają z wyłączenia z opodatkowania, o którym mowa w tym przepisie, gdyż wyłączeniu podlegają grunty, które stanowią pasy drogowe wraz z drogami oraz obiektami budowlanymi związanymi z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, wyłącznie oznaczone w ewidencji gruntów jako drogi symbolem "dr". Drogi wewnętrzne, określone w art. 8 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, podlegają zwolnieniu od podatku od nieruchomości, o ile są sklasyfikowane i stosownie oznaczone w ewidencji gruntów i budynków, tymczasem grunty znajdujące się we władaniu "R" nie zostały wyodrębnione geodezyjnie jako drogi i stosownie oznaczone w ewidencji gruntów jako "dr", zaś - zgodnie z ewidencją gruntów - oznaczone są symbolami "Bp" i "Bi" jako grunty zurbanizowane i zabudowane.

Dalej, organ odwoławczy wskazał, że nie może skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji okoliczność naruszenia art. 5 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych na skutek niewskazania przepisów prawa miejscowego, z których wynikałaby wysokość stawek podatkowych mających zastosowanie do określenia wysokości zobowiązania podatkowego strony. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że brak powołania podstawy prawnej decyzji stanowi jedynie naruszenie formalne art. 210 § 1 pkt 4 i pkt 6 Ordynacji podatkowej, jednakże niemające wpływu na wynik sprawy, o ile de facto istniał przepis prawa dający organom prawo do określenia podatku w prawidłowej wysokości, a taka sytuacja wystąpiła w sprawie .

Organ odwoławczy stwierdził nadto, że nietrafne są zawarte w odwołaniu "R" zarzuty dotyczące niewłaściwego przeprowadzenia postępowania oraz uzasadnienia zaskarżonej decyzji i przedstawił argumentację swojego stanowiska.

Powyższa decyzja ostateczna została przez "R" zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z powodu jej niezgodności

z prawem. Domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu

I instancji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji, skarżąca "R" a zarzuciła naruszenie przepisów:

- art. 122 w związku z art. 235 Ordynacji podatkowej poprzez:

a) niepodjęcie przez organ II instancji wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy

w postępowaniu podatkowym, w szczególności w zakresie niemożliwości wykorzystania ze względów technicznych działek nr [...]i [...], to jest

z uwagi na brak dostępu tych działek do drogi publicznej,

b) pominięcie w toku postępowania dowodowego kwestii związanych

z zarośnięciem przedmiotowych działek trawą, drzewami i chwastami

w sposób uniemożliwiający ich wykorzystanie,

- art. 124 w związku z art. 210 § 4 w związku z art. 235 Ordynacji podatkowej poprzez niewyjaśnienie przesłanek, jakimi kierował się organ

II instancji, w szczególności niewyjaśnienie, na jakiej podstawie organ ten przyjął, że w sprawie nie występują względy techniczne skutkujące obniżeniem podatku poprzez zastosowanie niższej stawki podatkowej, w sytuacji, gdy w protokole oględzin działki stwierdzono, że brak jest dojazdu do działki nr [...] oraz, że brak jest dojazdu i wejścia umożliwiającego dostęp do działki nr [...],

- art. 180 § 1 w związku z art. 235 Ordynacji podatkowej na skutek ograniczenia postępowania dowodowego w zakresie ustalenia przesłanek zastosowania w sprawie art. 7 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wyłącznie do zapisów w ewidencji gruntów i pominięcie znajdujących się w aktach sprawy dowodów wskazujących na to, że przedmioty opodatkowania, co do których "R" a zastosowała to zwolnienie, nie są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej,

w szczególności zaś wskazujących na to protokołów oględzin, a nadto na skutek ograniczenia postępowania dowodowego w zakresie stwierdzenia istnienia względów technicznych uniemożliwiających wykorzystanie dla celów działalności gospodarczej działek o nr [...] i [...] wyłącznie do informacji uzyskanych z Wydziału Gospodarki Nieruchomościami Urzędu Miejskiego w S. i pominięcie wynikających z materiału dowodowego sprawy okoliczności, takich jak brak dostępu do wskazanych wyżej działek oraz całkowite ich zarośnięcie,

- art. 187 § 1 w związku z art. 235 Ordynacji podatkowej na skutek niepodjęcia przez organ II instancji inicjatywy dowodowej

i nieprzeprowadzenia dowodów niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego sprawy, w szczególności zaś dowodu z opinii biegłego właściwej specjalności,

- art. 188 w związku z art. 235 Ordynacji podatkowej na skutek nieuwzględnienia wniosków dowodowych strony,

- art. 191 w związku z art. 235 Ordynacji podatkowej na skutek niezgromadzenia w sprawie materiału dowodowego w sposób wyczerpujący,

- art. 197 § 1 i 198 § 1 w związku z art. 235 Ordynacji podatkowej na skutek niepowołania biegłego właściwej specjalności,

- art. 210 § 1 i § 4 Ordynacji podatkowej na skutek wadliwego wskazania podstawy prawnej decyzji, braku wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji, jak również wadliwego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji,

- art. 133 § 1, art. 190 § 2 oraz 199 w związku z art. 235 Ordynacji podatkowej na skutek nieuwzględnienia przez organ II instancji zarzutu dopuszczenia likwidatora "R" do udziału w oględzinach w dniu 7 czerwca 2006 r. w charakterze świadka, podczas gdy powinien on brać udział w tej czynności w charakterze strony,

- art. 229 Ordynacji podatkowej na skutek nieprzeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego w zakresie żądanym przez stronę w odwołaniu od decyzji organu I instancji,

a w konsekwencji naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest:

- art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych na skutek przyjęcia, że:

a) w odniesieniu do znajdujących się w posiadaniu "R" nieruchomości położonych przy ul. [...], oznaczonych numerami [...]i [...], nie zachodzi przesłanka uzasadniająca uznanie tych nieruchomości za niezwiązane z działalnością gospodarczą z uwagi na niemożność wykorzystania tych nieruchomości ze względów technicznych, pomimo że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż obie działki nie posiadają dostępu do drogi publicznej, co zostało potwierdzone

w protokole oględzin,

b) niemożność wykorzystania nieruchomości dla celów działalności gospodarczej musi mieć charakter trwały, co w żaden sposób nie wynika

z przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych,

c) nieuwzględnienia w zakresie oceny istnienia względów technicznych uniemożliwiających korzystanie z nieruchomości w 2006 roku i w latach następnych, w szczególności faktu zadrzewienia i zakrzewienia działek oraz ich bardzo złego stanu technicznego,

- art. 7 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych na skutek przyjęcia, że wykazane w uzasadnieniu korekty do deklaracji grunty zadrzewione nie mogą korzystać ze zwolnienia na tej podstawie, pomimo że grunty te znajdują się na obszarze bocznicy kolejowej, a więc terenu niezajętego na prowadzenie działalności gospodarczej, z uwagi na niemożność jego wykorzystania w tym celu ze względów technicznych.

W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w S.ie zważył, co następuje:

Skarga nie jest uzasadniona, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Przedmiot sporu sprowadza się do oceny, czy w odniesieniu do posiadanych przez "R" w S. w likwidacji nieruchomości gruntowych położonych w S. przy ul. [...], oznaczonych numerami [...]oraz [...], zasadnie zastosowano do określenia podstawy opodatkowania stawki podatku od nieruchomości przewidzianej dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz do oceny, czy zasadnie organy podatkowe nie wyłączyły od opodatkowania części nieruchomości gruntowych zadrzewionych i zakrzewionych.

Według skarżącej "R", grunty położone przy ul. [...] oznaczone nr [...] i [...], jako niemające dostępu do drogi publicznej oraz ze względu na ich zakrzewienie, zadrzewienie oraz ogólne zdewastowanie, nie powinny być klasyfikowane przez organy jako grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej z tego powodu, iż wskazane okoliczności stanowią względy techniczne uniemożliwiające ich wykorzystanie do prowadzenia działalności gospodarczej, natomiast organy podatkowe zaprezentowały stanowisko, że wymienionych wyżej okoliczności nie można kwalifikować jako względy techniczne,

o których mowa jest w przepisie art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j.: Dz. U. Nr 9 z 2002 r., poz. 84 ze zm.). Także,

w odniesieniu do części gruntów jako zakrzewionych i zadrzewionych, stanowiących obszar bocznicy kolejowej niewykorzystywanej do działalności gospodarczej, według skarżącej, powinien znaleźć zastosowanie przepis art. 7 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych przewidujący zwolnienie od podatku od nieruchomości gruntów zadrzewionych i zakrzewionych, które nie są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej. Natomiast, zdaniem organów podatkowych, kwalifikacja takich gruntów jest uzależniona od danych wynikających

z ewidencji gruntów i budynków, zaś stan faktyczny przedmiotowych gruntów nie ma żadnego wpływu na tę kwalifikację.

Na wstępie wskazać należy, że skład orzekający w sprawie nie podzielił zarzutów skargi odnoszących się do naruszenia przez organy podatkowe przepisów postępowania i stwierdził, że organ podatkowe obu instancji nie naruszyły tych przepisów w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy podatkowe prowadziły postępowanie podatkowe w sprawie zgodnie z zasadami ogólnymi określonymi w art. 122 i art. 124 Ordynacji podatkowej, gdyż przeprowadzono postępowanie dowodowe w zakresie niezbędnym do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie.

Odnosząc się do zawartego w skardze zarzutu naruszenia przepisów art. 187, 188, 197 § 1 i 198 § 1 w zw. 235, poprzez niepodjęcie przez organ inicjatywy dowodowej oraz nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego na żądanie strony

w zakresie określenia stanu technicznego gruntów nr [...] i [...], skład orzekający nie podziela tej argumentacji. Słusznie wskazał organ podatkowy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że przy ustalaniu tej okoliczności nie była potrzebna wiedza specjalistyczna, bowiem dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków, szczegółowe informacje uzyskane z różnych jednostek Urzędu Miejskiego w S. oraz z Zarządu Dróg i Transportu Miejskiego, a nade wszystko oględziny działek przeprowadzone przez organ w dniu 7 czerwca 2006 r. wskazują, iż działka o nr [...] posiada bezpośredni dostęp do drogi publicznej poprzez istniejący zjazd indywidualny, natomiast dostęp do działki o nr [...]jest możliwy przez, będącą w bezumownym posiadaniu skarżącej, działkę o nr [...]. Tym samym, za nietrafny uznać należy także zarzut naruszenia przepisu art. 229 Ordynacji podatkowej, regulującego zasady przeprowadzania przez organ odwoławczy uzupełniającego postępowania dowodowego.

Także zarzut dopuszczenia likwidatora do udziału w oględzinach działki w dniu

7 czerwca 2006 r. w charakterze świadka, zamiast w charakterze strony, co miałoby, według skarżącej, naruszać przepisy art. 133 § 1, art. 190 § 2 i art. 199 Ordynacji podatkowej, nie znajduje uzasadnienia w materiale dowodowym sprawy. Z akt sprawy niewątpliwie wynika, że likwidator "R" został zawiadomiony pismem z dnia 25 maja 2006 r., iż w dniu 6 czerwca 2006 r. zostaną przeprowadzone oględziny działek o nr [...] i [...], położonych przy ul. [...] oraz, że jako strona postępowania, na podstawie art. 190 § 2 Ordynacji podatkowej, ma prawo wziąć udział w oględzinach i składać wyjaśnienia. I w tym tylko charakterze likwidator uczestniczył w oględzinach, natomiast brak jest w sprawie jakiegokolwiek dowodu, że był przesłuchiwany w sprawie w charakterze świadka. Sama okoliczność zamieszenia w protokole z tych oględzin, sporządzonym w dniu 19 czerwca 2006 r., błędnej adnotacji, że likwidator występował w oględzinach w charakterze świadka, nie zmienia faktu, że brał on w tej czynności udział jako strona, a nie jako świadek. A ponadto, skarżąca nie wskazała, jaki istotny wpływ mogłoby to mieć na wynik postępowania, co jest okolicznością warunkującą uchylenie zaskarżonej decyzji od wykazania takiego wpływu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Według składu orzekającego w sprawie, organy podatkowe prowadziły postępowanie w sprawie przez kilka lat, materiał dowodowy w sprawie został zgromadzony w sposób wyczerpujący, a wydana, po przeprowadzeniu tego postępowania, decyzja nie narusza, wbrew zarzutom skargi, przepisów art. 210 § 1

i § 4 Ordynacji podatkowej, gdyż zawiera ona wszystkie elementy wskazane w tych przepisach. Także, wbrew zarzutom skargi, organ podatkowy I instancji w sentencji decyzji powołał uchwałę Rady Miasta S., a z uzasadnienia decyzji wynika, że stawki podatku zostały przyjęte zgodnie z uchwałą określającą wysokość stawek. Ponadto, uchwała Rady Miasta S., jako akt prawa miejscowego, została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa [...], co zostało wskazane w sentencji decyzji, a co także jest wystarczające do ustalenia, czy organy podatkowe zastosowały prawidłowe stawki podatku od nieruchomości.

W tej sytuacji, skład orzekający w sprawie przyjmuje stan faktyczny ustalony przez organy podatkowe za stanowiący podstawę rozstrzygnięcia w sprawie.

Przechodząc do oceny legalności zaskarżonej decyzji z przepisami prawa materialnego, wskazać należy, że zgodnie z przepisem art. 2 ust. 1 ustawy z dnia

12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, w brzmieniu obowiązującym

w 2006 roku, opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane:

1) grunty,

2) budynki lub ich części,

3) budowle lub ich części zawiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Podstawę opodatkowania stanowi dla gruntów ich powierzchnia (art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy). Zgodnie natomiast z przepisem art. 3 ust. 1 ustawy, podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące:

1) właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3,

2) posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych,

3) użytkownikami wieczystymi gruntów,

4) posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie:

a) wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa lub innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości,

b) jest bez tytułu prawnego z zastrzeżeniem ust. 2.

Przepis ust. 2 art. 3 ustawy stanowi zaś, że obowiązek podatkowy dotyczący przedmiotów opodatkowania wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa lub będących w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe ciąży odpowiednio na jednostkach organizacyjnych Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa i jednostkach organizacyjnych Lasów Państwowych, faktycznie władających nieruchomościami lub obiektami budowlanymi.

Stawki podatku ustala w drodze uchwały Rada Gminy (art. 5 ust. 1 ustawy),

z tym, że przepisy ustawy przewidują maksymalne stawki podatku od gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, a przepis art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy wyjaśnia, że pojęcie grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej oznacza grunty będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanymi z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa jest w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.

Z tego unormowania wynika, że sam fakt posiadania przez "R", na podstawie tytułu prawnego, jak i bez takiego tytułu, będącą - z mocy art. 1 § 1 ustawy z dnia 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze (Dz. U. z 2003 r. Nr 188, poz. 1848) - podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą, gruntów oznaczonych numerami [...]i [...], skutkuje tym, że są one związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Podnoszone przez skarżącą okoliczności braku dostępu do drogi publicznej oraz zakrzewienie, zadrzewienie i zdewastowanie tychże gruntów nie stanowią, zdaniem składu orzekającego, względów technicznych, o których mowa jest we wskazanym wyżej przepisie art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy.

Po pierwsze zauważyć należy, że podnoszone przez skarżącą przyczyny braku dostępu do drogi publicznej mają charakter prawnym i ekonomiczny, a nie techniczny i pozostają bez wpływu na kwalifikację tych gruntów dla potrzeb podatku od nieruchomości. Podejmowanie bowiem przez skarżącą "R" działań prawnych mających na celu uwłaszczenie jej także działką o nr [...] znajdującej się

w bezpośrednim sąsiedztwie drogi publicznej, (obok działki nr [...], uzyskanej już na podstawie decyzji o uwłaszczeniu), nie stoi na przeszkodzie wykorzystywaniu, będącej w posiadaniu bezumownym, działki o nr [...] w celu dojazdu na działkę o

nr [...].

Po drugie, według składu orzekającego, przez względy techniczne, o których mowa jest w przepisie art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy, należy - w odniesieniu do gruntów - rozumieć w szczególności specyficzne warunki geologiczne, uniemożliwiające ich wykorzystanie do prowadzenia działalności gospodarczej do czasu przeprowadzenia kosztownych prac ziemnych, bądź zmiany przeznaczenia gruntów, skażenie chemiczne, radioaktywne lub bakteriologiczne gruntu, które uniemożliwia jego użytkowanie. Natomiast przeszkoda w dostępie do działek, opisana w protokole

z dnia 19 czerwca 2006 r. z oględzin działek przeprowadzonych w dniu 7 czerwca 2006 r., polegająca na konieczności usypania i utwardzenia nasypu o długości 1,5 m, nie stanowi przeszkody w rozumieniu względów technicznych, jakimi ustawodawca posługuje się w przepisie art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy podatkowej. Wystarczające dla usunięcia takiej przeszkody byłoby podjęcie przez skarżącą działań prawnych zmierzających do uzgodnienia warunków techniczno-budowlanych wykonania dojazdu oraz poniesienie kosztów wykonania takiego dojazdu.

Natomiast, zakrzewienie oraz zadrzewienie (samosiejki) tych gruntów, do którego doszło wskutek braku pielęgnacji gruntów przez skarżącą, nie stanowi przeszkody o charakterze technicznym, gdyż usunięcie zadrzewienia i zakrzewienia wymaga jedynie podjęcia przez skarżącą odpowiednich działań oczyszczających oraz prawnych, jeżeli samosiejki przekraczają odpowiedni wiek oraz nie stanowią drzew i krzewów owocowych.

Przechodząc następnie do oceny zaskarżonej decyzji w części obejmującej grunty zadrzewione i zakrzewione, w tym grunty położone na terenie dawnej bocznicy kolejowej, skład orzekający uznał, że również w tym zakresie jest ona zgodna z prawem. Na podstawie bowiem przepisu art. 7 ust. 1 pkt 10 ustawy podatkowej, zwalnia się od podatku od nieruchomości grunty stanowiące nieużytki, użytki ekologiczne, grunty zadrzewione i zakrzewione, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Z przepisu natomiast art. 21 ustawy

z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. Nr 30, poz. 163 ze zm.), wynika, że podstawą planowania przestrzennego, wymiaru podatków

i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki państwowej i gospodarki gruntami powinny być dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Przepis ten stanowi jednoznacznie, że ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych

w postępowaniach administracyjnych, w tym i w postępowaniu podatkowym. Od tej reguły nie zostały przewidziane żadne wyjątki, a zatem organy ustalające wysokość zobowiązań w podatku od nieruchomości nie są uprawnione do przyjęcia innej kwalifikacji gruntów niż dane wskazane w ewidencji gruntów. Takie stanowisko znajduje odzwierciedlenie w ugruntowanej linii orzeczniczej (por. wyrok NSA

z 29 czerwca 2006 r. sygn. akt II FSK 842/05 – niepubl., wyrok NSA z 7 lutego 2006r. sygn. akt II FSK 1332/05 – niepubl., wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 października 2004 r., III SA 3016/03 – Lex nr 171496; wyrok NSA z 11 kwietnia 1995 r. SA/Wr 1703/94 – Wspólnota 1995 nr 42 str. 24, wyrok NSA z 12 stycznia 1994 r., III SA 911/04 - Orzeczn. w sprawach Samorządowych 1994 nr 4-5 poz. 164, wyrok NSA

z 29 grudnia 1993 r., III SA 747/93 – ONSA 1994 Nr 4 poz. 163).

Skoro zatem, z ewidencji gruntów wynika, że grunty będące w posiadaniu skarżącej oznaczone są w ewidencji gruntów symbolami "Bp" i "Bi" , które to symbole oznaczają, zgodnie z treścią § 68 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001 r. Nr 38, poz. 454 ze zm.), "zurbanizowane tereny niezabudowane" oraz "inne tereny niezurbanizowane", to stwierdzić należy, że organy podatkowe prawidłowo odmówiły zastosowania w stosunku do takich gruntów zwolnienia przewidzianego w art. 7 ust. 1 pkt 10 ustawy.

Zaskarżona decyzja, także w pozostałym zakresie, nieobjętym skargą, w tym w zakresie dotyczącym opodatkowania dróg wewnętrznych, nieoznaczonych w ewidencji gruntów i budynków symbolem "dr", jak też zwolnienia gruntu i budynku wpisanego do rejestru zabytków, odpowiada prawu, gdyż ustalenia organów podatkowych w tym zakresie były prawidłowe, a rozstrzygnięcia zgodne z przepisami prawa materialnego.

W konsekwencji, według składu orzekającego w sprawie, uzasadnione było odmówienie przez organy podatkowe stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości w wysokości żądanej przez "R".

Mając więc na uwadze wskazane wyżej okoliczności, na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.