Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1121/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-10-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia WSA Protokolant: po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2005 r. sprawy ze skargi "H." Sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2005r., Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2005r., Nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2004 r. Nr [...] o nałożeniu na "H." Sp. z o.o. z siedzibą w S. kary pieniężnej w wysokości 3.000 zł.

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 42 ust. 1, art. 87 ust. I, art. 92 ust 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U, z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.) oraz lp. 1.4.1 załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.), § 4 oraz § 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 150, poz. 1684 ze zm.).

Podstawę faktyczną stanowiło okazanie do kontroli przez Pana J. K. - prowadzącego pojazd marki [...] o nr rej. [...] w dniu [...] grudnia 2004 r. na drodze krajowej nr [...] w miejscowości K. dobowej karty opłaty drogowej o nr i serii [...] - bez wpisanego numeru rejestracyjnego. Kontrolowany w dniu [...] grudnia 2004 r. pojazd służył odwołującemu się do wykonywania przewozu na potrzeby własne.

Po wszczęciu postępowania strona złożyła pisemne wyjaśnienie co błędu kierowcy, który został ukarany naganą. Nie był kwestionowany fakt przesłuchania kierowcy na tę bezsporną okoliczność.

W odwołaniu od decyzji strona zarzuca, iż decyzja organu I instancji została wydana z rażącym naruszeniem prawa: art. 87 Konstytucji, art. 89, 92 ust. 1 i 4 ustawy o transporcie drogowym, lp. 1.4.1. załącznika do tej ustawy oraz artykułów 6, 7, 77, 80, 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego.

Jednocześnie strona przyznała, iż okazano w chwili kontroli kartę opłaty drogowej bez wpisanego numeru rejestracyjnego.

Argumentując wydanie decyzji z naruszeniem art. 87 Konstytucji RP podnosiła wydanie jej na podstawie nieobowiązującego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 16 maja 2002 r. (wydanego na podstawie art. 89 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym) w sprawie warunków i sposobu wykonywania kontroli dokumentów związanych z wykonywaniem transportu drogowego i przewozu na potrzeby własne oraz dokumentów stosowanych przez uprawnionych do kontroli, a także wzorów tych dokumentów.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji II instancji wywodził, że twierdzenie co do wydania decyzji na podstawie nieobowiązującego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 16 maja 2002 r. nie znajduje uzasadnienia, bowiem ani w treści protokołu, ani w samej decyzji nie zostało przytoczone nieobowiązujące rozporządzenie. Kontrola pojazdu została przeprowadzona na podstawie ustawy o transporcie drogowym, która w art. 68 i n. przewiduje tryb i formę przeprowadzania takiej kontroli, której nie można zarzucać niekonstytucyjności. Organ II instancji nie znalazł w przeprowadzonym postępowaniu istotnych braków powodujących wadliwość wydanej decyzji. Wskazał na to, że strona pismem z dnia [...] grudnia 2004 r. złożyła wyjaśnienia i potwierdziła, iż karta zawierała brak w postaci numeru rejestracyjnego.

W skardze "H." Sp. z o.o. z siedzibą w S. ponowiło argumenty podnoszone w odwołaniu, zarzucając naruszenie art. 6, 7, 77, 80, 107 § 3 kpa w zw. z l.p.1.4.1. załącznika do ustawy o transporcie drogowym poprzez jego błędne zastosowanie, skoro strona posiadała kartę drogową nieprawidłowo wypełnioną, pominięcie słusznego interesu strony, nie wyjaśnienie i nie zebranie materiału dowodowego, wydanie decyzji mimo braku przepisów wykonawczych do art. 89 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym. Karta opłaty drogowej nie posiadała wpisu w zakresie numeru rejestracyjnego samochodu, ale była prawidłowo opłacona, wypełniona w odpowiednim miejscu co do daty i godziny określających termin jej ważności. Istotnymi dowodami w sprawie było jednoznaczne stwierdzenie, że przedmiotowa karta służyła do opłaty drogowej wykonywanego w tym dniu transportu i nie mogła być wykorzystana do innych celów

Zgodnie art. 14 ustawy z dnia 23 lipca 2003 roku o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz o niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 149, poz. 1452) dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 20" ust. 2 , art. 41 ust. 4, art. 43 ust. 2 , art. 69 ust. 3 oraz art. 89 ust. 2 ustawy wymienionej w art. l zachowują moc do czasu wydania nowych przepisów wykonawczych na podstawie upoważnień w brzmieniu nadanym niniejszą ustaw, nie dłużej niż przez 12 miesięcy o dania wejścia w życie ustawy. Z powyższego wynika że cytowane wyżej rozporządzenie w oparciu , o które organ dokonywał kontroli dokumentów sporządzał protokół z kontroli, wydawał decyzję administracyjną utraciły moc prawną 29 września 2004 roku. Oznacza to, że w dniu dokonywania kontroli pojazdu tj. [...] grudnia 2004 roku nie było przepisów określających warunki i sposób wykonywania kontroli, a te które zastosowano nie obowiązywały. Stąd przepisy dotyczące art. 92 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym (tj. Dz. U. z 2004 roku Nr 204, poz. 2088) były wówczas w zakresie kar między innymi za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych przepisami niewykonalnymi ("martwymi" ) z powodu braku przepisów wykonawczych do ustawy Prawo o transporcie drogowym.

W ocenie skarżącej uiściła ona opłatę drogową, a naruszyłaby prawo jedynie poprzez nieprawidłowe wypełnienie karty opłaty drogowej. Przytaczana przez organ w uzasadnieniu decyzji treść § 5 ust. 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 roku w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po. drogach krajowych nie daje podstaw w stanie faktycznym i prawnym sprawy do obciążenia strony karą pieniężną w wysokości 3000,00 zł.

Gdyby uznać słuszność rozstrzygnięcia organu w zakresie wysokości nałożonej kary , to jednocześnie należałoby stwierdzić, że postanowienia załącznika do ustawy o transporcie drogowym L.p. 1.4.4 są przepisem nie mającym zastosowania w praktyce albo dającym pełną dowolność i uznaniowość organowi, ponieważ zawsze karta opłaty drogowej, niewypełniona lub wypełniona w sposób inny niż określony w ust. 1 i ust.3-5 § 5 w/w rozporządzenia, a także zawierająca poprawki nie stanowi dokumentu potwierdzającego wniesienie opłaty. Zatem powstaje kwestia oceny legalności wymierzenia określonej w decyzji wysokości kary pieniężnej, a w szczególności, czy nie jest to dowolny wymiar kary pieniężnej.

Wywodził, że organ związany rygorami procedury administracyjnej naruszył przepisy proceduralne nie przestrzegając zasady art. 7 k.p.a. dochodzenia do prawdy materialnej, nie wyjaśniając stanu faktycznego zgodnie z 77 § 1, art. 80 k.p.a., a uzasadnieniu rozstrzygnięcia zarzucił naruszenie art. 107 §3 k.p.a. Ponadto nieprawidłowo zastosował prawo materialne oraz działał w oparciu o nieobowiązujące przepisy prawa.

Organ wnosił o oddalenie skargi. Wskazał, że skarżący nie przeprowadził skutecznego dowodu na okoliczność uiszczenia karty opłaty drogowej. Przedstawiona w trakcie kontroli karta wypełniona była w taki sposób, że mogła być wykorzystana podczas przewozów innymi pojazdami samochodowymi także osób trzecich. Wskazał, że kontrola dokonana została w oparciu o przepisy ustawy, a przepisy rozporządzeń nie stanowią o wykonalności przepisów mających za przedmiot kary pieniężne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.

W niniejszej sprawie rzeczą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie było skontrolowanie, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, czy też zarzuty skarżącego są uzasadnione, mając na względzie zasadę wynikającą z art. 134 p.p.s.a. stanowiącą, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontrolując zaskarżoną decyzję pod kątem powyższych kryteriów, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Bezspornym jest, że kierowca okazał kontrolującym niewypełnioną w rubryce numeru rejestracyjnego pojazdu - kartę dobową. Postępowanie administracyjno-prawne nie opiera się na winie, bądź niezawinionym działaniu strony, lecz stanowi odpowiedzialność przedsiębiorcy za faktycznie powstałe naruszenie przepisu określonego w ustawie.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że decyzja została wydana na podstawie bezspornego stanu faktycznego, a zatem organ zasadnie przypisał przedsiębiorcy wykonującemu transport drogowy odpowiedzialność administracyjną w oparciu o wskazane w decyzji przepisy: art. 42 ust. 1, art. 87 ust. I, art. 92 ust 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U, z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.) oraz lp. 1.4.1 załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.), § 4 oraz § 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 150, poz. 1684 ze zm.).

Argumenty skargi co do utraty mocy przepisów stanowiących podstawę prawną decyzji nie są uzasadnione. Organ wskazał obowiązujące - zarówno w dacie kontroli jak i aktualne w dacie wydania decyzji II instancji - przepisy ustawy o transporcie drogowym i załącznika do tej ustawy. Uprawnienia do kontroli dokumentów wynikają dla inspektorów inspekcji Transportu Drogowego i Policji z art. 89 ust.1 ustawy, a kompetencje, nadzór i postępowanie kontrolne w art. 48-91 ustawy. Powołany przez skarżącego przepis art. 14 ustawy z dnia 23 lipca 2003r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym (...) nie obejmował wymienionego w decyzji rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. wydanego z upoważnienia art. 42 ust.7 ustawy o transporcie drogowym.

Zgodnie z art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym za przejazd po drogach krajowych przedsiębiorcy wykonujący na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne obowiązani są uiszczać opłaty.

W ust. 7 tego przepisu upoważnił ministra właściwego do spraw transportu, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych, do określenia, w drodze rozporządzenia, rodzaju i stawek opłat za przejazd po drogach krajowych, zgodnie z zasadami określonymi w ust. 2, oraz trybu wnoszenia i sposobu rozliczania tej opłaty w przypadku niewykorzystania w całości lub w części dokumentu potwierdzającego jej wniesienie za okres półroczny lub roczny z przyczyn niezależnych od przedsiębiorcy, a także wzory dokumentów potwierdzających wniesienie tej opłaty.

Uiszczenie opłaty następuje poprzez nabycie karty opłaty, która podlega wypełnieniu zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych. W części dotyczącej numeru rejestracyjnego pojazdu oraz terminu ważności, karta opłaty dobowej i siedmiodniowej może być wypełniona przez przedsiębiorcę, o czym stanowi ust. 2 § 5 cyt. wyżej rozporządzenia.

Prawidłowo wypełniona, zgodnie z § 5 powoływanego rozporządzenia, przed rozpoczęciem przejazdu karta opłaty stanowi wyłączny dowód potwierdzający uiszczenie tego świadczenia. Kartę wypełnia się przed rozpoczęciem przejazdu przez wpisanie w odpowiednim miejscu numeru rejestracyjnego pojazdu, dat i godzin określających termin ważności karty, daty wydania karty oraz oznaczenie emisji spalin pojazdu samochodowego. Z kolei zasada ustalona w ust. 6 § 5 cyt. rozporządzenia stanowi, że karta opłaty niewypełniona lub wypełniona w sposób inny niż określony w ust. 1 i ust. 3-5, a także zawierająca poprawki nie stanowi dokumentu potwierdzającego wniesienie opłaty.

Art. 87 ust.1 ustawy o transporcie drogowym stanowi jednoznacznie, że podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, między innymi wymienionymi w tym przepisie dokumentami także dowód uiszczenia należnej opłaty za korzystanie z dróg krajowych.

Ustawodawca wyraźnie w art. 87 ust. 3 ustawy na przedsiębiorcę nałożył obowiązek wyposażenia kierowcy wykonującego transport drogowy w wymagane prawem dokumenty, w tym dowód potwierdzający wniesienie opłaty za przejazd tego pojazdu po drogach krajowych – kartę opłaty.

W myśl zasady wyrażonej w art. 92 ust.1 cytowanej ustawy - kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy - podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 złotych. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia – zgodnie z ust. 4 art.92 - określa załącznik do ustawy. Z tego względu organ prawidłowo zastosował stawki kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia opłaty - określone w załączniku jako L.p. 1.4.1.

Zdaniem Sądu organ prawidłowo ocenił, że kierowca kontrolowanego pojazdu potwierdził bez zastrzeżeń ustalenia dokonane w protokole kontroli co do stwierdzonego braku w okazanej karcie opłaty drogowej niewypełnionej przez wpis numeru rejestracyjnego. Nie stanowi potwierdzenia wniesienia opłaty za przejazd okazanie karty opłaty - nawet ważnej w tym dniu, o ile nie dokumentuje ona tożsamości pojazdu dla którego została zakupiona., bowiem w okresie na jaki jest wydana - w ciągu doby - może służyć innym pojazdom (może być przedmiotem zbycia innemu kierowcy). Braku tego nie można zakwalifikować jako nieprawidłowo wypełnionej karty, bowiem skarżący nie wykazał innymi środkami dowodowymi, że okazana karta zakupiona była dla tego pojazdu.

Sąd uznał zatem za trafny pogląd organu, że okazanie kontrolującym karty dobowej z brakującym wpisem numeru rejestracyjnego pojazdu dla którego była zakupiona i przeznaczona - nie stanowił dokumentu potwierdzającego wniesienie opłaty i było podstawą do nałożenia kary pieniężnej. Identyczny pogląd zaprezentował Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia26 lipca 2005r. w sprawie OSK 1875/04 (niepublikowany).

Podkreślić należy, że strona została zawiadomiona o wszczęciu postępowania i pouczona o treści art. 10 § 1 kpa, co do możliwości wypowiedzenia się o zebranych dowodach i prawie zgłaszania wyjaśnień. Uczyniła to w piśmie z dnia [...] grudnia 2004r. potwierdzając okoliczności ustalone podczas kontroli.

W tym stanie rzeczy zarzuty skarżącego zarówno co do naruszenia prawa materialnego jak i naruszenia prawa procesowego należało ocenić jako nieuzasadnione.

Mając na uwadze, że zaskarżona decyzja nie narusza obowiązującego prawa, skarga jako niezasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.02.,Nr 153, poz.1270).