Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 3512/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-04-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy: article: art. 35 ust 1, art. 35 ust. 3 pkt 1, art. 268 ust. 1 pkt 1, art. 270 ust. 1, art. 271 ust. 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1566
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
article: art. 7 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 519
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
journal: Dz.U.UE.L 2000 nr 327 poz 1 art. 9 ust. 1
law: Dyrektywa 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiająca ramy wspólnotowego działania w  dziedzinie polityki wodnej

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zofia Flasińska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Zdzisław Kostka Sędzia del. WSA Mirosław Gdesz po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 września 2018 r., sygn. akt II SA/Gd 364/18 w sprawie ze skargi K. L.-P. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w G. z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie opłaty stałej za pobór wód powierzchniowych 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w G. na rzecz K. L.-P. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 18 września 2018 r., II SA/Gd 364/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, po rozpoznaniu sprawy ze skargi K.L. - P. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w G. z dnia [...] kwietnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie opłaty stałej za pobór wód powierzchniowych, uchylił zaskarżoną decyzję i orzekł o kosztach postępowania.

Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Informacją roczną z dnia [...] marca 2018 r. Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich w G., na podstawie art. 271 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2017 r., poz. 1566), ustalił K. L.-P., za okres od 1 stycznia 2018 r. do 31 grudnia 2018 r. opłatę stałą w wysokości 958 zł (mylnie wskazano w informacji kwotę 258 zł) za pobór wód powierzchniowych. Opłata stała została obliczona zgodnie z art. 271 ust. 3 Prawa wodnego oraz § 15 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. z 2017 r., poz. 2502) jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty wynoszącej 250 zł, czasu wyrażonego w dniach wynoszącego 365 dni i maksymalnego poboru określonego w pozwoleniu wodnoprawnym z dnia 31 maja 2017 r. w ilości 30,0105 m3/s.

K. L.-P. złożyła reklamację, w której wskazała, że podstawa do ustalenia takiej opłaty dotychczas nie zaistniała, bowiem nie rozpoczęła ona żadnych czynności związanych z realizacją inwestycji. Tym samym nie pobiera i nie odprowadza wód powierzchniowych.

Organ nie uwzględnił reklamacji i wydał decyzję z dnia [...] kwietnia 2018 r. ustalającą skarżącej opłatę stałą w wysokości 958 zł za pobór wód powierzchniowych za okres od 1 stycznia 2018 r. do 31 grudnia 2018 r. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że opłata stała za pobór wód powierzchniowych ustalona została w oparciu o udzielone skarżącej pozwolenie wodnoprawne z dnia [...] maja 2017 r. Pozwolenie to udzielone zostało na pobór wód powierzchniowych z rowu melioracji szczegółowej R-B na potrzeby napełniania ziemnego stawu rybnego w ilości Qmax = 0.0105 m3/s oraz odprowadzanie wód powierzchniowych ze stawu rybnego do rowu melioracji szczegółowej w takiej samej ilości. Pozwolenia tego udzielono na okres do dnia 30 maja 2037 r. Według organu czynność objęta tym pozwoleniem wodnoprawnym jest w świetle art. 35 ust. 3 pkt 1 Prawa wodnego usługą wodną, za którą w związku z art. 271 ust. 1 Prawa wodnego musiała być i została ustalona wysokość należnej opłaty stałej. Według organu skarżąca korzysta z usługi wodnej na podstawie pozwolenia wodnoprawnego z dnia [...] maja 2017 r. na pobór wód powierzchniowych w ilości 0,0105 m3/s co oznacza, że zgodnie z art. 298 pkt 1 Prawa wodnego, obowiązana jest ponosić opłatę za usługi wodne.

W skardze do Sądu K. L.-P. zarzuciła naruszenie przepisów art. 271 ust. 1 Prawa wodnego poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że posiadanie pozwolenia wodnoprawnego implikuje naliczenie opłaty stałej. Skarżąca zarzuciła, że organ wadliwie przyjął, że opłatę określa i pobiera się nawet w sytuacji, gdy w ogóle nie istnieją warunki umożliwiające jakikolwiek pobór wód powierzchniowych. W niniejszej sprawie nie istnieją żadne urządzenia służące pobieraniu wód, za które organ ustalił opłatę. Według skarżącej zgodnie z art. 271 Prawa wodnego opłata nie jest naliczana za wydanie pozwolenia wodnoprawnego, ale za faktyczny pobór wód. Sam określony w przepisach sposób obliczania opłaty, który opierać się musi na danych zawartych w treści pozwolenia wodnoprawnego nie oznacza, że od chwili wydania takiego pozwolenia naliczane mogą być opłaty.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich w G. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację sformułowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Sąd wskazał, że zaskarżoną decyzją organ administracji określił skarżącej opłatę stałą w wysokości 958 zł za pobór wód powierzchniowych. Ustalając powyższą opłatę, organ oparł się na ostatecznej decyzji Starosty K. z dnia [...] maja 2017 r. udzielającej skarżącej pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód powierzchniowych z rowu melioracji szczegółowej R-B na potrzeby napełniania ziemnego stawu rybnego w ilości Qmax = 0.0105 m3/s oraz odprowadzanie wód powierzchniowych ze stawu rybnego do rowu melioracji szczegółowej w takiej samej ilości. Pozwolenia tego udzielono na okres do dnia 30 maja 2037 r. Organ, pomimo wyjaśnień skarżącej, która wskazywała, że w związku z niezrealizowaniem inwestycji, na którą uzyskała powyższe pozwolenie wodnoprawne, nie odbywa się pobór wód powierzchniowych, ustalił opłatę stałą za ten pobór, opierając się wyłącznie treści pozwolenia wodnoprawnego.

Sąd podkreślił, że sposób wyliczenia opłaty nie był przedmiotem zastrzeżeń skarżącej. Kluczowym zagadnieniem spornym pomiędzy skarżącą a organem jest natomiast kwestia samej zasady ustalania opłaty stałej za pobór wód powierzchniowych. W ocenie Sądu, z dyspozycji art. 35 ust. 3 pkt 1 Prawa wodnego wynika, że usługa w postaci poboru wód powierzchniowych, jest immanentnie związana z istnieniem rzeczywistych, faktycznych możliwości realizacji takiej usługi, które mogą się wiązać z istnieniem urządzeń wodnych. W procesie ustalania opłaty przez właściwy organ okoliczności te powinny być przedmiotem wnikliwych ustaleń, których w niniejszej sprawie zabrakło. Z art. 268 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego wynika, że obowiązek poniesienia opłat ustawodawca związał z poborem wód podziemnych lub wód powierzchniowych. Podobnie zredagowane zostały przepisy art. 271 ust. 3 Prawa wodnego, które określając sposób ustalenia opłaty posługują się sformułowaniem "pobór wód powierzchniowych". To pozwala przyjąć, że intencją ustawodawcy było nałożenie obowiązku uiszczania opłaty dopiero w przypadku rozpoczęcia realizacji uprawnienia do poboru wód powierzchniowych. O rzeczywistych warunkach i możliwościach korzystania z usługi wodnej w postaci poboru wód powierzchniowych decyduje treść pozwolenia wodnoprawnego, które w niniejszej sprawie zostało przez organ potraktowane wybiórczo i niezweryfikowane faktycznie. W pozwoleniu wodnoprawnym z dnia [...] maja 2017 r. skarżąca uzyskała nie tylko pozwolenie na pobór wód powierzchniowych na terenie działki nr [...] w N., ale również pozwolenie na wykonanie na wskazanej działce przepustów i rurociągu doprowadzającego i odprowadzającego wodę do i ze stawu na terenie działki nr [...]. Organy, poprzestając wyłącznie na pozwoleniu na pobór wód powierzchniowych, zupełnie pominęły kwestię pozwolenia na wykonanie urządzenia wodnego, które, jak wynika z treści pozwolenia wodnoprawnego, miało służyć do doprowadzenia wód i ich odprowadzenia do rowu melioracji szczegółowych R-RB. Jeżeli zachodzi taka sytuacja, jak w przedmiotowej sprawie, że decyzja o pozwoleniu wodnoprawnym zawiera dwa rozstrzygnięcia, tj. pozwolenie na wykonanie urządzenia wodnego – stawu rybnego, oraz przepustów i rurociągu, to przed ustaleniem opłaty za wprowadzanie ścieków organ powinien sprawdzić, czy doszło do wykonania tego urządzenia wodnego i poboru i odprowadzenia za jego pośrednictwem wód powierzchniowych do rowu. Innymi słowy powinien sprawdzić, czy doszło do faktycznej realizacji usługi wodnej w postaci poboru wód powierzchniowych.

Wbrew wywodom organu, w rozpoznawanej sprawie sam fakt wydania pozwolenia wodnoprawnego nie stwarza możliwości szczególnego korzystania z wód skoro pozwolenie to obejmuje również zgodę na wybudowanie urządzenia wodnego mającego służyć poborowi wód powierzchniowych, a takie urządzenie, jak twierdzi skarżąca, nie zostało wykonane. Organ tej okoliczności nie wyjaśnił, czym naruszył przepis art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. Z powyższego wynika, że organy uprawione do ustalenia opłaty za pobór wód powierzchniowych nie mogą abstrahować od okoliczności faktycznych sprawy i poprzestawać wyłącznie na fakcie uzyskania przez podmiot ostatecznego pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód.

Zdaniem Sądu, tego rodzaju wykładnia przepisów Prawa wodnego odnoszących się do odpłatności za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi jest w pełni zgodna z zasadami odpłatności za usługi wodne wynikającymi z Prawa wodnego, a zwłaszcza z zasadą zwrotu kosztów usług wodnych oraz z zasadą "korzystający płaci". Odpłatność za usługę wodną należy się tylko wówczas, gdy podmiot uprawniony ma możliwość korzystania z niej. Natomiast obciążenie tego rodzaju opłatą jest niedopuszczalne w sytuacji braku urządzeń wodnych, które są niezbędne do wprowadzania ścieków. Prawidłowość powyższego stanowiska potwierdza również wykładnia przepisów Prawa wodnego uwzględniająca charakter opłat za usługi wodne, które są daninami publicznymi. Charakter opłat za usługi wodne jako daniny publicznej wymaga od organu stosowania wykładni prawa zawężającej ingerencję w uprawnienia jednostki i stosowania zasady rozstrzygania wątpliwości interpretacyjnych na korzyść strony (art. 7a § 1 k.p.a.). Powyższa zasada nabiera szczególnego wymiaru w sytuacji, która zaistniała w niniejszej sprawie, gdzie dla organu podstawą do ustalenia opłaty stałej było pozwolenie wodnoprawne wydane w oparciu o przepisy nieobowiązującej już ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (tj.: Dz.U. z 2017 r., poz. 1121), które nie przewidywały opłat za usługi wodne. Obecnie zaś – zgodnie z art. 403 ust. 6 pkt 6 Prawa wodnego - jeżeli jest to konieczne dla szczegółowego określenia warunków i zakresu korzystania z wód, utrzymywania wód lub urządzeń wodnych, wykonywania urządzeń wodnych oraz uprawnień osób trzecich, w pozwoleniu wodnoprawnym można dodatkowo ustalić termin rozpoczęcia korzystania z wód, czy też wykonywania urządzeń wodnych. Takie sformułowanie powołanego przepisu prowadzi do wniosku, że sam ustawodawca rozróżnia moment wydania pozwolenia wodnoprawnego, za które zresztą pobierana jest opłata stosownie do art. 398 ust. 3 Prawa wodnego, od momentu rozpoczęcia korzystania z wód, a tym samym, z usług wodnych. Nie można zatem przyjąć, jak podnosi to organ, że opłaty za usługi wodne, nawet w formie opłaty stałej, naliczanej według maksymalnej ilości określonej w pozwoleniu wodnoprawnym, obciążają podmiot korzystający z wód już od momentu wydania pozwolenia wodnoprawnego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 21 sierpnia 2018 r., II SA/Wr 389/18, dostępny na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W ocenie Sądu, organ procedując w niniejszej sprawie w ten sposób, że ustalenia stanowiące podstawę rozstrzygnięcia ograniczył w zasadzie do istnienia pozwolenia wodnoprawnego, choćby bez analizy okoliczności wynikających z jego treści, nie rozpoznał istoty sprawy naruszając przepisy postępowania administracyjnego w postaci art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Pomimo tego bowiem, że nie ustalił okoliczności mających istotny wpływ na wynik sprawy, to jednak określił opłatę stałą za pobór wód powierzchniowych. Naruszył tym samym przepisy art. 268 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego przedwcześnie stosując jego dyspozycję do stanu faktycznego, który nie odpowiadał okolicznościom wypełniającym hipotezę tego przepisu. Uchybienia powyższe miały istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadniało, zdaniem Sądu, uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a.

Sąd wskazał, że organ powinien wyjaśnić, czy w związku z pozwoleniem wodnoprawnym z dnia [...] maja 2017 r. wykonano urządzenia na działce nr [...] w N. i w konsekwencji, czy pobierane są wody powierzchniowe. Wskazane pozwolenie uprawniało skarżącą do wybudowania stawu rybnego i poboru wód powierzchniowych celem jego napełniania poprzez nowo wybudowane urządzenie wodne – przepusty i rurociąg. Brak wykonania stawu i urządzeń uzasadniałby twierdzenie, że do poboru wód powierzchniowych nie dochodzi, a zatem brak jest również podstaw do nałożenia opłaty stałej za taką usługę w trybie i na zasadach określonych w Prawie wodnym. Tylko jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego sprawy stwarza podstawy do wyrażenia stanowiska, które nie przekraczałoby granic zasady swobodnej oceny dowodów, wynikającej z art. 80 k.p.a. Wyniki oceny materiału dowodowego muszą mieć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a.

Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich w G., podnosząc zarzuty naruszenia:

I. prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2017 poz. 1257 t. j., dalej: k.p.a.) poprzez uwzględnienie skargi i przyjęcie, iż organ nie ustalił czy zgodnie z pozwoleniem wodnoprawnym faktycznie istnieją możliwości poboru wód, mimo iż podstawą ustalenia opłaty stałej za pobór wód powierzchniowych jest wyłącznie treść obowiązującego pozwolenia wodnoprawnego, a nie fakt czy istnieje instalacja i czy rzeczywiście dokonywany jest pobór wód.

II. prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię tj.:

1. art. 35 ust. 1 w zw. z art. 35 ust. 3 pkt 5 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U z 2017 r., poz. 1566 ze zm.) poprzez błędne uznanie, że z dyspozycji wskazanych przepisów wynika, że usługa w postaci poboru wód powierzchniowych jest immanentnie związana z istnieniem rzeczywistych faktycznych możliwości realizacji takiej usługi, podczas gdy treść art. 35 ust. 1 Prawa wodnego stanowi, iż usługi wodne polegają na zapewnieniu gospodarstwom domowym, podmiotom publicznym możliwości korzystania z wód w zakresie wykraczającym poza korzystanie, powszechne, zwykłe lub szczególne.

2. art. 268 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 270 ust. 1 w zw. z art. 271 ust. 3 ustawy - Prawo wodne poprzez błędne uznanie, że obowiązek poniesienia opłaty za pobór wód powierzchniowych występuje jedynie wówczas, gdy rozpoczęto realizację uprawnienia do poboru wód powierzchniowych, podczas gdy z treści wskazanych przepisów nie wynika, iż ustawodawca uzależnił obowiązek ponoszenia opłaty za usługi wodne w formie opłaty stałej od rzeczywistego poboru wód.

Organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku WSA w Gdańsku i rozpoznanie skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny, albowiem istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania.

Organ podkreślił, że opłatę stałą ustala się wyłącznie na podstawie treści obowiązującego pozwolenia wodnoprawnego i wskazanej w nim maksymalnej ilości wód jaka może zostać pobrana. W przedmiotowej sprawie nie ma znaczenia okoliczność, iż wskazana przez stronę inwestycja nie została wykonana. A zatem nie ma wątpliwości, że organ, wydając zaskarżoną decyzję, dysponował całym materiałem dowodowym niezbędnym do ustalenia opłaty za usługi wodne. Prawo wodne, w tym w szczególności art. 35, 268 i 270 obliguje organ ustalający wysokość opłaty za usługi wodne do dokonania analizy pozwolenia wodnoprawnego, które jest jedynym dokumentem umożliwiającym naliczenie tej opłaty w prawidłowej wysokości.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną K. L.-P. wniosła o jej oddalenie i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwonych podstaw.

Nieuzasadniony jest zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 35 ust. 1 w zw. z art. 35 ust. 3 pkt 1 Prawa wodnego (omyłkowo wskazano art. 35 ust. 3 pkt 5). Zgodnie z ogólną definicją zawartą w art. 35 ust. 1 ustawy, usługi wodne polegają na zapewnieniu gospodarstwom domowym, podmiotom publicznym oraz podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą możliwości korzystania z wód w zakresie wykraczającym poza zakres powszechnego korzystania z wód, zwykłego korzystania z wód oraz szczególnego korzystania z wód. Przepis art. 35 ust. 3 zawiera natomiast listę "usług wodnych", która obejmuje m.in. pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych (pkt 1). Zdaniem organu, poprzez wydanie ostatecznego pozwolenia wodnoprawnego adresatowi tej decyzji zapewniona zostaje możliwość korzystania z wód w zakresie poboru wód powierzchniowych, a więc sam fakt wydania pozwolenia wodnoprawnego powoduje powstanie usługi wodnej i obowiązku poniesienia opłaty, niezależnie od tego czy faktycznie dany podmiot pobiera wody powierzchniowe i czy istnieją urządzenia wodne, które mają temu służyć.

Ze stanowiskiem tym nie można się zgodzić, albowiem zdefiniowanie pojęcia "usług wodnych" i wprowadzenie nowego systemu opłat za te usługi nastąpiło w ustawie z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz. U. 2017 poz. 1566 z zm.), której przepisy stanowią transpozycję do polskiego porządku prawnego m.in. dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej, tzw. Ramowej Dyrektywy Wodnej (Dz. Urz. WE L 327 ze zm., Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 5, str. 275). Zgodnie z art. 9 ust. 1 tej dyrektywy Państwa Członkowskie uwzględniają zasadę zwrotu kosztów usług wodnych, włączając koszty ekologiczne i materiałowe, uwzględniając analizę ekonomiczną wykonaną zgodnie z załącznikiem III oraz w szczególności zgodnie z zasadą "zanieczyszczający płaci". Przepisy Prawa wodnego z 2017 r. dotyczące opłat za usługi wodne muszą być interpretowane z uwzględnieniem zasady "zanieczyszczający płaci/użytkownik płaci" wyrażonej w Ramowej Dyrektywie Wodnej (również w art. 191 ust. 2 TFUE). Zasadę tę wyraża ponadto art. 86 Konstytucji RP, stanowiąc, że każdy jest obowiązany do dbałości o stan środowiska i ponosi odpowiedzialność za spowodowane przez siebie jego pogorszenie oraz art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2017 r., poz. 519 ze zm.), zgodnie z którym, kto powoduje zanieczyszczenie środowiska, ponosi koszty usunięcia skutków tego naruszenia. Obowiązek poniesienia kosztów usunięcia skutków zanieczyszczenia środowiska (korzystania ze środowiska) związany jest więc z faktycznym jego zanieczyszczeniem lub korzystaniem z zasobów środowiska. W świetle tych przepisów nie można przyjąć, że sama formalna możliwość korzystania ze środowiska poprzez pobór wód powierzchniowych w zakresie określonym w pozwoleniu wodnoprawnym stanowi podstawę do wymierzenia opłaty za tę usługę wodną, w sytuacji, gdy brak jest urządzeń wodnych, za pomocą których wody te miałyby być pobierane, a więc brak jest faktycznej (technicznej) możliwość korzystania ze środowiska w ten sposób.

Zgodnie z art. 268 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego, opłatę za usługę wodną uiszcza się za pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych. Opłata za usługi wodne za pobór wód składa się z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej uzależnionej od ilości wód pobranych (art. 270 ust. 1 ustawy). W myśl art. 271 ust. 3 ustawy wysokość opłaty stałej za pobór wód podziemnych ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i maksymalnej ilości wody podziemnej wyrażonej w m3/s, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego, z uwzględnieniem stosunku ilości wody podziemnej, która może być pobrana na podstawie tych pozwoleń, do dostępnych zasobów wód podziemnych. Dodać jednak należy, iż w pozwoleniu wodnoprawnym organ określa się sposób poboru wód i jednocześnie wydaje pozwolenie na wykonanie urządzeń wodnych, za pomocą których taki pobór ma być wykonywany. W sytuacji, gdy pobór jest niemożliwy z powodu braku urządzeń wodnych, które miałyby służyć do pobierania wody, to nie ma podstaw prawnych do naliczania opłaty stałej z tego tytułu. Niezasadny jest więc zarzut dokonania przez Sąd I instancji błędnej wykładni art. 268 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 270 ust. 1 i art. 271 ust. 3 ustawy Prawo wodne.

W przypadku więc, gdy wprowadzanie ścieków ma następować za pośrednictwem urządzeń wodnych, brak tych urządzeń powoduje, że dany podmiot nie korzysta z usługi wodnej i nie ma podstaw do pobierania z tego tytułu opłaty. Warta podkreślenia jest także argumentacja Sądu, związana z treścią art. 403 ust. 6 pkt 6 Prawa wodnego, w którym to przepisie ustawodawca przewidział możliwość ustalenia w pozwoleniu wodnoprawnym terminu rozpoczęcia korzystania z wód, czy też wykonywania urządzeń wodnych. Sam ustawodawca rozróżnia więc w nowych przepisach moment wydania pozwolenia wodnoprawnego od momentu rozpoczęcia korzystania z wód, a tym samym z usług wodnych.

W związku z powyższym niezasadny jest również zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77§ 1 i art. 80 k.p.a. Sąd słusznie wskazał, że organ administracji wodnej nie dokonał żadnych ustaleń faktycznych w sprawie. Organ powinien więc ustalić czy urządzenia wodne (przepusty i rurociągi mające doprowadzać wodę do stawu rybnego) zostały rzeczywiście wykonane i adresat pozwolenia wodnoprawnego ma faktyczną możliwość korzystania z tej usługi wodnej.

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a.

Wyrok został wydany na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a., gdyż organ zrzekł się rozprawy, a skarżąca również nie zażądała w wyznaczonym terminie przeprowadzenia rozprawy.