Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 3109/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-02-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 302 ust. 1 pkt 16a, art. 315 ust. 2 pkt 1, art. 318 ust. 1 i ust. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 2206
law: Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach - tekst jedn.
article: art. 145 par. 1 pkt. 1 lit. c
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Anna Sękowska, asesor WSA Anna Sidorowska-Ciesielska, Protokolant referent stażysta Paulina Plichtowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2019 r. sprawy ze skargi M. U. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu oraz zakazu ponownego wjazdu na terytorium RP i innych państw obszaru Schengen 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz M. U. kwotę 797 (siedemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] lipca 2018r. nr [...] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej jako Szef Urzędu/organ odwoławczy) po rozpoznaniu odwołania M. U. (dalej jako skarżący/cudzoziemiec), utrzymał w mocy decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej w L. (dalej jako Komendant/organ I instancji) z [...] lutego 2017r. nr [...] orzekającej o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu oraz o zakazie jego ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen na okres 1 roku od dnia wydania decyzji.

Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu [...] lutego 2017r. Komendant wszczął postępowanie w sprawie zobowiązania M. U. do powrotu. Po przeprowadzeniu postępowania decyzją z dnia [...] lutego 2017r. [...] organ orzekł o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu oraz o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen przez okres 1 roku od dnia wydania decyzji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż mimo że wobec cudzoziemca została wydana ostateczna decyzja o odmowie udzielenia mu ochrony międzynarodowej, nie opuścił on terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie przewidzianym w art. 299 ust. 6 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach. W powyższym rozstrzygnięciu stwierdzono również, że wobec cudzoziemca nie zachodzą negatywne przesłanki uniemożliwiające zobowiązanie go do powrotu.

Na skutek złożonego przez cudzoziemca odwołania Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] lipca 2018r. (nr wskazany na wstępie) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji z dnia [...] lutego 2017r. (nr wskazany na wstępie). W ocenie organu odwoławczego zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego i proceduralnego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie lub zmianę, a materiał dowodowy jest zgromadzony w stopniu wystarczającym do rozstrzygnięcia kwestii zasadności wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemki do powrotu w oparciu o przesłanki z art. 302 ust. 1 pkt 16 lit a w/w. ustawy.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że cudzoziemiec opuścił kraj pochodzenia w 2010r. i wraz z żoną –M. K. udał się na U., skąd w październiku 2015 roku wraz z żoną i małoletnim dzieckiem urodzonym na U. przybył do Polski. Cudzoziemiec w dniu [...] października 2015r. w PSG w M. złożył wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej obejmującym żonę oraz dziecko. Wniosek ten został rozpoznany decyzją z dnia [...] lipca 2016r. Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców nr [...], którą orzeczono o odmowie nadania cudzoziemcowi statusu uchodźcy i ochrony uzupełniającej. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy decyzją Rady do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] listopada 2016r. Nr [...]. Cudzoziemiec ponownie złożył wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej, obejmujący początkowo żonę cudzoziemca i małoletnie dziecko a następnie również drugie dziecko cudzoziemca urodzone w Polsce. W dniu [...] stycznia 2018r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wydał decyzję Nr [...] orzekającą o stwierdzeniu niedopuszczalności wskazanego wyżej wniosku. Strona zaskarżyła to rozstrzygnięcie do Rady do Spraw Uchodźców i obecnie przedmiotowe postępowanie jest w toku. Organ zauważył również, że w Polsce przebywają także rodzice skarżącego: D. D. i M. D. oraz jego rodzeństwo w tym brat A. D.

Organ wskazał również, odwołując się do obowiązujących przepisów, że decyzja Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] listopada 2016r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lipca 2016r., którą orzeczono o odmowie nadania cudzoziemcowi statusu uchodźcy i ochrony uzupełniającej, została doręczona cudzoziemcowi w dniu [...] grudnia 2016r. a zatem miał on obowiązek opuszczenia Polski wraz z rodziną do dnia [...] stycznia 2017r. Niestosując się zatem do postanowień art. 299 ust. 6 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, cudzoziemiec wyczerpał dyspozycję art. 302 ust. 1 pkt 16 lit. a) ustawy o cudzoziemcach określającego kiedy wydaje się decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu.

Organ wyjaśnił również, odwołując się do brzmienia przepisu art. 305 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach, że złożenie przez cudzoziemca kolejnego wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej nie wstrzymuje biegu postępowania administracyjnego w sprawie zobowiązania cudzoziemca do powrotu. Wyjaśnił, że w art. 303 ust.1 określone zostały okoliczności stanowiące negatywne przesłanki w przedmiocie zobowiązania cudzoziemca do powrotu. Wskazał jednak, że cudzoziemiec nie legitymuje się wizami, czy tytułami pobytowymi uwzględnionymi w art. 303 ust.1 pkt 1-3 i 5-7 ustawy. Ustalenia faktyczne wskazują także, że w sprawie nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 303 ust. 1 pkt 4, 8-13 ustawy o cudzoziemcach. Ponadto cudzoziemcowi nie udzielono zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany (por. art. 303 ust. 1 pkt 2 ustawy).

Organ zauważył w decyzji także, że po przeanalizowaniu materiału dowodowego zebranego w sprawie cudzoziemca stwierdza, że nie wykazał on zasadności swojej obawy przed powrotem do kraju pochodzenia. Nie uprawdopodobnił on w wiarygodny sposób, że po powrocie do K. może być zagrożony represjami w związku z wyznawaną przez siebie religią. Jedyna okoliczność, którą przywołał skarżący, to rzekome zabranianie mu przez policję modlitwy w meczecie, gdyż był wówczas niepełnoletni. Organ zauważył przy tym że jeżeli rzeczywiście takie zdążenie miało miejsce to wiele lat temu i nie pociągnęło ono za sobą dalszych negatywnych konsekwencji i dlatego też w opinii organu, nie może być uznane za prześladowanie w rozumieniu konwencyjnym. Organ zauważył również, że w kraju pochodzenia nie był on nigdy zatrzymany aresztowany ani sądzony i nie stosowano wobec niego przemocy. Jak sam zeznał, nie należał do żadnej organizacji politycznej, ani grupy o innym charakterze. Nie doświadczył żadnych trudności związanych ze swoim wyznaniem. Nie był w K. prześladowany lub zagrożony prześladowaniem ze względu na swoją narodowość. A zatem, zdaniem organu, po uwzględnieniu wszystkich okoliczności sprawy należy stwierdzić, iż ustalone przez organ okoliczności faktyczne wskazują, że w losach cudzoziemca brak jest takich elementów, które pozwalałyby uznać go za osobę, wobec której [...] władze, bądź inne podmioty, przy baku stosownej ochrony ze strony władz, podejmowały bądź miałyby zamiar podjąć działania o charakterze represji zagrażającym jego podstawowym prawom. Żadne okoliczności, które mogłyby być przyczyną rzekomych represji względem cudzoziemca nie zaszły też po jego wyjeździe z kraju. Natomiast same negatywne opinie o sytuacji społeczno-politycznej w K., na które powołuje się skarżący, nie prowadzą do uzasadnionego przekonania, iż po powrocie do tego państwa prawa cudzoziemca, o których mowa w art. 348 pkt 1 w/w. ustawy mogą być realnie zagrożone. Tym samym organ uznał, że w sprawie cudzoziemca nie zachodzą przesłanki o których mowa w art. 348 ust.1 ustawy. Przy czym taką samą ocenę zdaniem organu należy odnieść do żony cudzoziemca, bowiem nie wykazała ona również zasadności swojej obawy przed prześladowaniami w kraju pochodzenia. Nie byłą bowiem ona zatrzymana, aresztowana ani sądzona w kraju pochodzenia i nie stosowano wobec niej przemocy. Nie należała do żadnej organizacji politycznej, narodowościowej czy innej. Nie doświadczyła żadnych trudności związanych ze swym wyznaniem, Nie była w K. prześladowana lub zagrożona prześladowaniami ze względu na swoją narodowość.

W ocenie organu odwoławczego, decyzja organu I instancji nie narusza również prawa cudzoziemca do poszanowania jego życia rodzinnego, gdyż cudzoziemiec nie jest małżonkiem obywatelki polskiej ani cudzoziemki posiadającej zezwolenie na pobyt stały lub zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wprawdzie w Polsce przebywają również żona cudzoziemca i ich małoletnie dzieci, jednak w dniu [...] lutego 2017r. Komendant zobowiązał odrębną decyzją również małżonkę skarżącego i ich małoletnie dzieci do powrotu (orzeczenie utrzymane w mocy decyzją Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lipca 2018r. nr [...]. A zatem zważywszy, że pobyt małoletnich dzieci cudzoziemca jest integralnie związany z pobytem ich rodziców to nie ma obaw, że decyzja doprowadzi do negatywnego w skutkach rozdzielenia rodziny, jeżeli cudzoziemcy zastosują się do orzeczonych wobec nich zobowiązań i wspólnie opuszczą terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W kontekście faktu pobytu w Polsce i innych członków rodziny skarżącego (rodzice oraz rodzeństwo) organ stwierdził, że cudzoziemiec oraz jego żona stanowią samodzielną rodzinę, a ich pobyt w naszym kraju nie jest integralnie związany z pobytem rodziców czy brata skarżącego.

W ocenie organu decyzja nie narusza również prawa cudzoziemca do ochrony jego życia prywatnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, gdyż cudzoziemiec przebywa w naszym kraju od października 2015 roku, a więc przez okres stosunkowo krótki. Brak jest zatem podstaw do uznania, że w tym okresie doszło do nawiązania silnych więzi społecznych i emocjonalnych z Polską oraz, że wykonanie zaskarżonej decyzji drastycznie wpłynie na dalsze życie cudzoziemca. Odnosząc się natomiast do wniosku cudzoziemca o przeprowadzenie dowodu z zaświadczenia o stanie zdrowia cudzoziemca organ odwoławczy stwierdził, że z przedłożonego dokumentu wynika jedynie, że na podstawie badania cudzoziemca przeprowadzonego w dniu [...] marca 2008r. został on uznany przez Ministerstwo Pracy i Ochrony Socjalnej Republiki [...] jako dziecko niepełnosprawne i z tego tytułu uzyskał prawo do otrzymania comiesięcznego zasiłku dla dzieci niepełnosprawnych do czasu ukończenia 18 roku życia. Z zaświadczenia tego nie wynika aby stan zdrowia cudzoziemca uniemożliwiał mu w sposób obiektywny powrót do kraju pochodzenia lub że powrót ten wiązałby się z zagrożeniem dla jego życia czy gwałtownym drastycznym pogorszeniem stanu zdrowia. Podkreślono, że cudzoziemiec jest osobą młodą (ma blisko 23 lata), która pracowała podczas pobytu na U. i założyła tam własną, samodzielnie egzystującą rodzinę a zatem przedłożone przez cudzoziemca zaświadczenie nie stanowi o konieczności przyznania skarżącemu zezwolenia na pobyt ze względów humanitarnych.

W ocenie organu odwoławczego decyzja organu I instancji nie narusza również praw dzieci cudzoziemca w stopniu istotnie zagrażającym ich rozwojowi psychofizycznemu, bowiem z treści odwołania wynika, że cudzoziemiec i jego żona chcieliby zapewnić dzieciom lepsze warunki rozwoju niż aktualnie istnieją w K. Jednak okoliczność, iż warunki te mogą być w naszym kraju lepsze niż w K. nie stwarza po stronie polskiej obowiązku respektowania oczekiwań strony i udzielania całej rodzinie zezwolenia na dalszy pobyt w Polsce. Tym samym, zdaniem organu, brak jest podstaw do uznania, że wyjazd dzieci do kraju pochodzenia będzie się wiązał z brakiem możliwości adaptacyjnych i drastycznym pogorszeniem warunków ich rozwoju psychofizycznego.

Reasumując organ uznał, że biorąc pod rozwagę całokształt materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie organ uznał, iż sytuacja skarżącego nie uzasadnia udzielenia mu zgody na pobyt ze względów humanitarnych, czy pobyt tolerowany albowiem niezaistniały żadne okoliczności, które mogłyby świadczyć, że jego powrót do kraju pochodzenia wraz z żoną i dziećmi wiązałby się z jakimkolwiek naruszeniem przepisów Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, w tym prawa do ochrony życia rodzinnego, prywatnego czy praw dziecka. Zdaniem organu odwoławczego, zasadniczą przyczyną opuszczenia przez skarżącego i jego żonę kraju pochodzenia były względy rodzinne, tj. decyzja ojca skarżącego o wyjeździe całej rodziny, oraz względy ekonomiczne, wynikające z chęci polepszenia sytuacji rodziny, co nie uzasadnia udzielenia zgody ze względów humanitarnych przy czym jak wskazał organ wnikliwa analiza i szerokie uzasadnienie takiego stanowiska znajduje się w decyzjach Szefa do Spraw Cudzoziemców i Rady do Spraw Uchodźców.

Organ wyjaśnił również, że postanowił nie uwzględnić wniosków pełnomocnika o przesłuchanie skarżącego i jego ojca, albowiem okoliczności wskazane w tych wnioskach są organowi znane z urzędu i były przedmiotem badań i analiz już w toku postępowań uchodźczych, jak również w toku postępowań zobowiązujących do powrotu wydanych w stosunku do skarżącego i jego żony oraz ojca skarżącego D. D.

Organ wyjaśnił również, że zgodnie z art. 315 ust.1 ustawy o cudzoziemcach, w decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu określa się termin dobrowolnego powrotu. Jednakże zgodnie z art. 315 ust.2 pkt 1 ustawy w decyzji o której mowa powyżej nie określa się terminu dobrowolnego powrotu, gdy istnieje prawdopodobieństwo ucieczki cudzoziemca. Prawdopodobieństwo to zgodnie z art. 315 ust.3 pkt 1 ustawy, istnieje w szczególności, gdy cudzoziemiec zadeklarował niepodporządkowanie się obowiązkom wynikającym z otrzymania decyzji o zobowiązaniu go do powrotu. W tym kontekście organ wskazał, że podczas przesłuchania w dniu [...] lutego 2017r. skarżący odmówił złożenia zeznań oświadczając , iż w jego sprawie decyduje ojciec, który tego samego dnia oświadczył podczas przesłuchania, iż nie wykona dobrowolnie orzeczonej wobec niego decyzji zobowiązującej do powrotu. Tym samym, zdaniem organu, zachodzi uzasadnione podejrzenie, że skarżący pozostający pod wpływem ojca również nie wykona dobrowolnie decyzji zobowiązującej go do powrotu. Z tego też względu uzasadnione było zastosowanie wobec cudzoziemca postanowień art. 315 ust.2 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach.

Niezgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zaskarżając decyzję w całości i zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego mającego istotny wpływ na wynik sprawy oraz przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy, tj. :

1/ art. 10 k.p.a. w związku z art. 75 k.p.a. w związku z art. 78 § 1 i § 2 k.p.a. w związku z art. 136 § 1 k.p.a. poprzez:

- nieuwzględnienie żadnych wniosków dowodowych złożonych przez cudzoziemca, tj. nieuwzględnienie wniosku o przeprowadzenie dowodu: z przesłuchania skarżącego oraz świadków D. D. oraz żony skarżącego; z pisemnej opinii dr A. C. - pracownika Zakładu [...] Uniwersytetu [...]; z pisemnego raportu z dnia [...] maja 2015r. sporządzonego przez Helsińską Fundacje Praw Człowieka pt. "Tortury w K. - aktualne problemy i rekomendacje". A także nieuwzględnienie wniosku o zwrócenie się do niezależnej organizacji Amnesty International o wydanie opinii dotyczącej sytuacji [...] oraz członków [...] w K. - pomimo żądania cudzoziemca;

- nieodniesienie się przy tym przez organ w żaden sposób do faktu nieuwzględnienia zgłoszonych wniosków dowodowych pomimo, że przeprowadzenie zgłoszonych wniosków dowodowych miało istotny wpływ na wyjaśnienie sprawy a w szczególności wyjaśnienie wpływu sytuacji cudzoziemca, który jest synem członka organizacji [...], co miało znaczący wpływ na przedmiot sprawy, bowiem cała rodzina D. w tym skarżący została wyrzucona z domu z powodu uczestnictwa ojca skarżącego w tej organizacji oraz z powodu swego [...] pochodzenia, pomimo że okoliczności które strona chciała wykazać ww. dowodami miały charakter odmienny od okoliczności ustalonych z urzędu przez organ, co w konsekwencji uniemożliwiło stronie udowodnienie jakichkolwiek okoliczności przeciwnych do tych, które organ uznał za jedynie "słuszne i prawdziwe" oraz uniemożliwiło cudzoziemcowi podjęcie działań zmierzających do udowodnienia okoliczności przemawiających na korzyść skarżącego. Konsekwencją powyższego jest całkowite pozbawienie cudzoziemca możliwości czynnego udziału w postępowaniu, tj. uczestniczenie w gromadzeniu materiału dowodowego;

- niewydanie w zakresie odmowy przeprowadzenia wskazanych przez cudzoziemca dowodów, stosownego postanowienia, przez co organ w sposób rażący naruszył podstawowe przepisy dotyczące procedury administracyjnej. Motywy odmowy zawarte zostały bowiem w uzasadnieniu decyzji o zobowiązaniu do powrotu.

2/ art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 k.p.a. w związku z art. 80 k.p.a. poprzez:

- błędne i niezgodne z rzeczywistym stanem faktycznym wyjaśnienie przez organ sytuacji w kraju pochodzenia –K., w szczególności całkowite pominięcie wyjaśnienia sytuacji cudzoziemca w jego kraju pochodzenia, co w rezultacie spowodowało nieprawidłowe stwierdzenie, że powrót do kraju pochodzenia nie będzie stanowił zagrożenia dla życia, wolności oraz bezpieczeństwa osobistego cudzoziemca, co w konsekwencji spowodowało oparcie decyzji na niezgodnej ze stanem faktycznym opinii pochodzącej z systemu "Światowid", a co za tym idzie, spowodowało również nieprawidłowe odmówienie skarżącemu udzielenia ochrony ze względów humanitarnych lub ochrony na pobyt tolerowany;

- nieustalenie przez organ, że cudzoziemiec zagrożony jest stosowaniem wobec niego tortur i nieludzkiego traktowania tyko i wyłącznie z powodu przynależności do grupy etnicznej [...], wobec której państwo K. regularnie i rutynowo stosuje praktyki stosowania tortur lub innego nieludzkiego traktowania oraz nieprawidłowe ustalenie, że cudzoziemiec nie wykazał zasadności swojej obawy przed powrotem do kraju pochodzenia i nie uprawdopodobnił, że po powrocie do K. może być zagrożony represjami, podczas gdy okoliczności sprawy wynikające z całokształtu materiału dowodowego wskazują na fakt, że skarżący może być poddany nieludzkiemu traktowaniu z dwóch powodów: [...] pochodzenia oraz uczestnictwa jego ojca D. D. w organizacji [...];

3/ art. 138 § 2 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I Instancji, która została wydana z naruszeniem ww. przepisów postępowania, tj. pomimo że nie został wyjaśniony konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy co ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy;

4/ art. 348 pkt 1 oraz art. 351 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach poprzez nieuwzględnienie przez organ istnienia przesłanek do udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych oraz do udzielenia zgody na pobyt tolerowany i nieprawidłowe ustalenie, iż powrót nastąpi do państwa, w którym, w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. nie byłoby zagrożone prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego cudzoziemca, podczas gdy organ nie wyjaśnił wpływu sytuacji skarżącego, który jest synem członka organizacji [...], co miało znaczący wpływ na przedmiot sprawy, bowiem cała rodzina D. w tym skarżący zostali wyrzuceni z domu, z powodu uczestnictwa ojca skarżącego w [...], narażeni są na nieludzkie traktowanie w szczególności tortury z racji swojego [...] pochodzenia na co jednoznacznie wskazuje fakt istnienia konfliktu etnicznego pomiędzy K. a U.

- art. 3 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z dnia 4 listopada 1950 r. poprzez stwierdzenie, że w przypadku skarżącego nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt ze względów humanitarnych ani zgody na pobyt tolerowany, a zobowiązanie skarżącego do powrotu w takim wypadku stanowi naruszenie ww. przepisów Konwencji. A także przez bezzasadne przyjęcie, że brak jest podstaw do uznania, że w okresie pobytu skarżącego w Polsce tj. od października 2015r. nie doszło do nawiązania silnych więzi społecznych i emocjonalnych z Polską, w brew faktom znanym z urzędu tj. że żona skarżącego urodziła dwójkę dzieci, które nie znają innego życia i warunków niż te w których obecnie żyją. Skarżący obecnie prowadzi w Polsce życie rodzinne a deportowanie całej rodziny do kraju pochodzenia negatywnie wpłynie na rozwój i dalsze losy nieletnich dzieci.

Podnosząc wskazane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji z dnia [...] lipca 2018 r. oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Wniósł również w oparciu o przepis art. 106 § 3 p.p.s.a. przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci protokołu przesłuchania matki skarżącego M. D., na okoliczność prześladowań jakie dotknęły w K. całą rodzinę związanych z ich [...] pochodzeniem oraz w związku z uczestnictwem ojca skarżącego D. D. w [...].

W uzasadnieniu skargi obszernie uargumentowano podnoszone w skardze zarzuty.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna choć nie ze wszystkimi zarzutami w niej podniesionymi można się zgodzić.

Kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie poddana została decyzja z dnia [...] lipca 2018r. Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców (nr wskazany na wstępie) orzekająca w przedmiocie zobowiązania M. U. obywatela Republiki [...] do powrotu oraz zakazie jego ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen przez okres 1 roku od dnia wydania decyzji.

W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że w sprawie zaistniała przesłanka o której mowa w art. 302 ust.1 pkt 16 lit. a) w związku z art. 299 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013r. o cudzoziemcach (Dz.U z 2017 poz. 2206 z późn. zm. – dalej: ustawa o cudzoziemcach), bowiem wobec cudzoziemca wydana została w dniu [...] listopada 2016r. ostateczna decyzja Rady do Spraw Uchodźców utrzymująca w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lipca 2016r., którą orzeczono o odmowie nadania cudzoziemcowi statusu uchodźcy i ochrony uzupełniającej. A zatem zgodnie z art. 299 ust. 6 pkt 2 ww. ustawy skarżący miał obowiązek wyjazdu z Polski do dnia [...] stycznia 2017r. (tj. w terminie 30 dni od dnia w którym decyzja utrzymująca w mocy decyzję o odmowie nadania mu statusu uchodźcy lub udzielenia ochrony uzupełniającej została mu doręczona) - czego nie uczynił.

Należy również zauważyć, iż organ słusznie przyjął, że w sprawie nie zaistniałą żadna z negatywnych przesłanek o których mowa w art. 303 ust.1 pkt 1, 3-15 ustawy o cudzoziemcach.

Jednakże zdaniem Sądu organ przedwcześnie przyjął, iż w sprawie nie zaistniały również przesłanki, o których mowa w art. 348 ust.1 (pobyt ze względów humanitarnych) lub art. 351 ust.1 (pobyt tolerowany) ww. ustawy, bez dogłębnego zbadania czy w sprawie nie istnieją wskazane w tych przepisach przesłanki.

Kluczowym elementem, który winien być wyjaśniony w tym konkretnym postępowaniu, a który zdaniem Sądu nie został w sposób dostateczny wyjaśniony, jest kwestia czy powrót do kraju pochodzenia skarżącego mógłby spowodować zagrożone jego prawa do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego lub skarżący mogłaby zostać poddana torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub mógłby zostać pozbawiony praw do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej.

Przepisy art. 7 i 77 § 1 k.p.a. nakładają na organy administracji obowiązek dokładnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Na podstawie całokształtu materiału dowodowego organ administracji publicznej ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona. Warunki te nie zostały spełnione w rozpoznawanej sprawie. Organ przyjął bowiem, że powrót do kraju pochodzenia nie zagrozi życiu skarżącego, jego wolności bezpieczeństwu osobistemu, nie narazi go na tortury albo nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie ze względu na jego etniczne pochodzenie -[...] oraz fakt przynależności do rodziny D. D. (skarżący jest synem ww.), który deklaruje przynależność do organizacji [...]. Tymczasem zgromadzony przez organ materiał dowodowy w tym zakresie budzi wątpliwości szczególnie w kontekście przyjęcia, że po powrocie skarżący nie będzie narażony ze strony władz K. jako członek rodziny D. D. na represje w związku z jego przynależnością do wskazanej wyżej organizacji, która jest obwiniana m. in. o zamieszki, które miały miejsce w 2010r. pomiędzy K. i U. w mieście O., gdzie skarżący mieszkał w raz z rodziną. Należy w tym miejscu wskazać, iż znajdujące się w aktach opracowania Wydziału Informacji p Kraju Pochodzenia UdsC dotyczące kraju pochodzenia skarżącego nie są aktualne (informacje z 5 października 2016r. i 7 grudnia 2016r.) a nadto pozostają w pewnej sprzeczności z informacjami przedłożonymi przez skarżącego zawartymi w opinii sporządzonej przez dr A. C. – pracownika Zakładu [...] Uniwersytetu [...], z której wynika, że członkowie organizacji [...] (w aktach sprawy używana jest również nazwa [...] są prześladowani przez władze [...] oraz raportu z dnia [...] maja 2015r. Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka pt. "Tortury w K. -aktualne problemy i rekomendacje". Przy czym co równie istotne organ w sposób lakoniczny odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jedynie do wniosku o przesłuchanie ojca skarżącego pana D. D. oraz jego samego zupełnie pomijając i nie odnosząc się do pozostałych wniosków zgłoszonych przez skarżącego tj. przeprowadzenie dowodu ze złożonej opinii dr C. oraz raportu Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka z [...] maja 2015r. a także przeprowadzenie dowodu z opinii np. Amnesty International, w zakresie sytuacji [...] i członków [...] w K.).

Należy zatem zauważyć, że organ zobowiązany jest odnieść się do wszystkich wniosków dowodowych, nawet jeżeli takiego dowodu nie uwzględnia i wskazać przyczyny jego nieuwzględnienia. Organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję (art. 136 k.p.a.). Zgodnie z art. 78 § 1 k.p.a., żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Organ administracji może nie uwzględnić żądania strony tylko wtedy, gdy nie zostało zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów i gdy dotyczy okoliczności, które zostały już stwierdzone innymi dowodami. W literaturze i orzecznictwie podkreśla się, że przepis ten nakłada na organy administracji obowiązek przeprowadzenia zgłoszonego dowodu. Kwestia ta nie została pozostawiona swobodnemu uznaniu organu administracji. W tej sprawie nie można przyjąć, że dowód z opinii oraz raportu oraz zgłoszone żądanie przeprowadzenia dowodu z opinii przez niezależnego biegłego nie miało żadnego znaczenia dla sprawy, skoro z przedłożonej przez skarżącego opinii dr C. oraz raportu Helsińskiej Fundacji wynika, że pozostają one w pewnej sprzeczności z informacjami zawartymi w opracowaniach Wydziału Informacji na których zostało oparte rozstrzygnięcie organu. Przy czym ustalenia dokonane w powyższych kwestiach mogą mieć znaczenie w kontekście przesłanek do udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany (art. 348 pkt 1 lit. a-d oraz art. 351 pkt 1 lit. a-d ustawy o cudzoziemcach). Tym samym całkowite pominięcie tej kwestii przez organ odwoławczy, nieprzeprowadzenie dowodu ze wskazanych dokumentów oraz nie odniesienie się do zgłoszonych dowodów należy uznać za naruszające wskazane przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Spóźnione jest przy tym odnoszenie się do kwestii przeprowadzenia dowodu dopiero na etapie postępowania sądowoadministracyjnego w odpowiedzi na skargę. Takie wyjaśnienia powinny być zawarte w treści decyzji organu drugiej instancji. Nie można przyjąć, że jest to naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym nie mogące mieć wpływu na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.- dalej: p.p.s.a.).

Sąd uznał natomiast za niezasadny zarzut dot. nieprzeprowadzenia przez organ dowodu z przesłuchania pana D. D. i skarżącego, gdyż jak wynika z akt sprawy organ uwzględnił przy rozpoznawaniu sprawy całość dokumentacji zgromadzonej zarówno w sprawie skarżącego jak również członków jego rodziny. Tym samym organ dysponował i znał stanowisko zarówno skarżącego jak i innych członków jego rodziny zarówno podnoszone w trakcie postępowań statusowych jak i wyrażone w trakcie postępowań dot. zobowiązania do powrotu. Za niezasadny należy uznać również zarzut dot. niewydania przez organ odrębnego postanowienia w zakresie niedopuszczenia dowodu. Należy bowiem zauważyć, że postanowienie takie byłoby niezaskarżalne a zatem dopuszczalne zdaniem Sądu, co do zasady, było również odniesienie się do zgłoszonych wniosków dowodowych w uzasadnieniu wydanego w sprawie rozstrzygnięcia.

Ponownie rozpatrując sprawę organ winien przeanalizować zasadność zgłoszonych w sprawie wniosków dowodowych a następnie ewentualnie albo odmówić ich przeprowadzenia w całości lub w części czemu winien dać wyraz w uzasadnieniu lub też winien je przeprowadzić a następnie po ich przeanalizowaniu w kontekście pozostałych dowodów zgromadzonych w sprawie winien wydać należycie uzasadniona decyzję. Organ winien przy tym w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy dokonać ustalenia, czy w przypadku powrotu skarżącego do kraju pochodzenia mogłoby być zagrożone jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego lub mógłby zostać poddana torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub mógłby zostać pozbawiony praw do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.