Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 342/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-06-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 17
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski Sędziowie Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca) Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 9 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi D. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] lutego 2022 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy T. nr [...] z dnia [...] stycznia 2022 r.


UZASADNIENIE

Wójt Gminy T. (organ I instancji, Wójt) decyzją z 3 stycznia 2022 r., nr [...], działając na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego (j.t Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm. dalej k.p.a.) oraz art. 17, art. 20 ust. 3, art. 24, art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (j .t. Dz. U. z 2020 r., poz. 111, dalej u.ś.r.), § 2, § 3 i § 5 rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 2017r. w sprawach

o przyznanie świadczeń rodzinnych oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych (Dz.U. z 2017r., poz. 1466) - odmówił D. C. (dalej skarżąca, wnioskodawczyni) świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji

z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wnioskowanego z tytułu opieki nad matką.

W uzasadnieniu Wójt wskazał, że wnioskodawczyni w dniu 2 listopada 2021 r. złożyła do MOPS w T. wniosek o przyznanie jej świadczenia pielęgnacyjnego

z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad matką K. G. urodzoną [...] lipca 1939 r. r. Do wniosku załączono oświadczenia: o braku zatrudnienia, o braku rejestracji

w urzędzie pracy, o rezygnacji wnioskodawczyni z pracy w gospodarstwie męża od 1 maja 2015 r. w celu sprawowania osobistej opieki nad matką. Dołączono również orzeczenie o niepełnosprawności K. G. wydane przez Powiatowy Zespól do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z 19 października 2017 r.,

z którego wynika, że nie da się ustalić od kiedy istnieje niepełnosprawność matki skarżącej natomiast stopień niepełnosprawności datuje się od 12 września 2017 r.

Z przeprowadzonego 25 listopada 2021 r. wywiadu środowiskowego wynika, że skarżąca mieszka we własnym domu jednorodzinnym w miejscowości J.

i prowadzi z mężem wspólne gospodarstwo domowe, do 2015 r. skarżąca prowadziła działalność rolniczą. Od marca 2018 r. wnioskodawczymi pobierała świadczenie opiekuńcze na matkę K. G.. Matka skarżącej mieszka sama w domu znajdującym się w miejscowości N. tj. ok 5 km od J.. W tym samym podwórku co K. G. mieszka również jej syn A.G. wraz ze swoja rodzina, który pracuje w Z.. Pozostałe dzieci K. G. zamieszkują w innych miejscowościach, a mianowicie: córka B. K.

w M. (pracuje w systemie pracy zmianowej), córka H. W. w R. (pobiera emeryturę i jest niepełnosprawna). Matka wnioskodawczyni jest osoba niepełnosprawną w stopniu znacznym z powodu dużego ubytku wzroku. Na lewe oko nie widzi a w prawym ma 30% widoczności. Leczy się na cukrzycę typu II, nadciśnienie, zwyrodnienie kolan oraz ma zaniki pamięci (odpala gaz, zapomina i wychodzi na podwórko, wychodzi z domu na spacer i nie potrafi wrócić do domu). Skarżąca sprawuje nad matką całkowitą i stałą opiekę. Opieka sprawowana jest według potrzeb związanych ze zdrowiem matki. Skarżąca jeździ do matki 3 razy na dobę aby podać jej leki, a w przypadku kiedy ta ma skoki ciśnienia musi pojawić się u niej niezwłocznie. Ponadto skarżąca przygotowuje matce posiłki, pomaga jej w ubieraniu się, czesaniu oraz w codziennych pracach domowych.

Wobec powyższych ustaleń faktycznych Wójt stwierdził, że nie kwestionuje faktu sprawowania przez wnioskodawczynię opieki nad matką jednak odmówił skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w oparciu o treść art. 17 ust. 1b u.ś.r.

Nie zgadzając się z decyzją organu I instancji wnioskodawczyni złożyła odwołanie do Samorządowe Kolegium Odwoławczego w R..

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (dalej organ II instancji, SKO, Kolegium) decyzją z 21 lutego 2022 r. znak [...], działając art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Kolegium wskazało, że nie podziela stanowiska organu I instancji, iż podstawę odmowy przyznania świadczenia może stanowić art. 17 ust. 1 b u.ś.r. Wskazało, że Trybunał Konstytucyjny w pkt 2 sentencji wyroku z dnia 21 października 2014 roku sygnatura akt K 38/13 stwierdził, że art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, jest niezgodny z art. 32 Konstytucji, w zakresie w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności. Wyrok został ogłoszony

w Dzienniku Ustaw z dnia 23.10.2014 r. pod poz. 1443 i z tym dniem wszedł w życie. Organ I instancji miał zatem obowiązek zbadać czy skarżąca spełnia warunki do przyznania tego świadczenia określone w art. 17 u.ś.r. z wyłączeniem tej części tego przepisu, która z dniem 23 października 2014 r. została ostatecznie uznana za niekonstytucyjną. W rozpatrywanej sprawie należało więc zbadać czy zakres opieki jakiej wymaga matka skarżącej i jednocześnie świadczonej przez skarżącą uniemożliwia jej podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia czy też prowadzenia gospodarstwa rolnego albo wykonywania w nim pracy.

W dalszej części uzasadnienia SKO podzielając ustalony przez Wójta stan faktyczny wskazało, iż w jego ocenie zakres opieki jakiej wymaga w chwili obecnej K. G. i jednocześnie sprawowanej przez skarżącą nie wypełnia przesłanki art. 17 ust. 1 u.ś.r.

Stosownie do powyższego przepisu istotne jest, aby zaniechanie podjęcia lub rezygnacja z zatrudnienia, czy też zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego albo wykonywania pracy w tym gospodarstwie, wynikało z konieczności sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną wymagającą stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby. Świadczenie pielęgnacyjne ma bowiem zrekompensować utratę uzyskiwanego lub potencjalnego dochodu osobie, która podejmuje się opieki nad osobą niepełnosprawną i tym samym na czas tej opieki dobrowolnie pozbawia się możliwości zarobkowania. Świadczenie pielęgnacyjne nie jest przyznawane za samą opiekę nad rodzicem, która wynika z prawnego i moralnego obowiązku dzieci względem rodziców, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia jakiejkolwiek pracy

z powodu konieczności osobistego sprawowania tej opieki. Nie może być ono traktowane jako zastępcze źródło dochodu. jedną z podstawowych przesłanek uprawniających do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego jest stała i osobista opieka ubiegającego się o przyznanie świadczenia nad osobą niepełnosprawną. Opieka taka musi jednocześnie w sposób oczywisty stanowić przeszkodę do wykonywania pracy zarobkowej. Zatem związek między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem), a sprawowaną opieką, musi być bezpośredni i ścisły.

W ocenie Kolegium, w rozpoznawanej sprawie, zakres sprawowanej przez skarżącą opieki nad matką i jednocześnie niezbędnej dla niej w chwili obecnej, nie wyklucza podjęcia przez Skarżącą zatrudnienia, bądź też prowadzenia gospodarstwa rolnego albo wykonywania pracy w tym gospodarstwie. Charakter i zakres tej opieki został potwierdzony w trakcie rodzinnego wywiadu środowiskowego, a także wskazany przez skarżącą i jej matkę w złożonych oświadczeniach. K. G. pomimo, iż na podstawie wskazanego uprzednio orzeczenia jest niezdolna do samodzielnej egzystencji, jest w miarę samodzielna jeśli chodzi o jej funkcjonowanie. Już bowiem sam fakt, iż mieszka ona sama w swoim domu świadczy o tym, że jest ona w stanie zaspokajać we własnym zakresie niezbędne jej potrzeby, w tym higieniczne, żywieniowe, związane z potrzebami fizjologicznymi, czy też ubraniem się (przy tej czynności skarżąca pomaga jej). Natomiast konieczność wykonywania jedynie niektórych czynności, które wskazała skarżąca, w tym np. robienie zakupów czy przygotowywanie posiłków, sprzątanie, załatwianie różnych spraw urzędowych i zdrowotnych mamy - nie są czynnościami uniemożliwiającymi podejmowanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, czy też prowadzenia gospodarstwa rolnego albo wykonywania pracy w tym gospodarstwie. Zauważyć przy tym należy, jak wywiodło Kolegium, że czynności takie jak przygotowywanie posiłków, robienie zakupów, sprzątanie, pranie czy załatwianie spraw urzędowych czy zdrowotnych mamy jakakolwiek są niezbędne to w ocenie SKO mogą być wykonywane w dowolnym czasie, tak jak czyni się to standardowo

w gospodarstwach osób pozostających w zatrudnieniu. Kolegium uznało, że obowiązki związane z wykonywaniem przez Skarżącą opieki nad matką można więc określić jako jej pomoc niepełnosprawnej mamie i to w czasie kiedy przyjeżdża ona do mamy (jak oświadczyła często bywa, ze dwa razy dziennie). Istotne w niniejszej sprawie jest również i to, że w tym samym podwórku co K. G., mieszka również jej syn A. G. z rodziną i na nim również w takim stopniu ciąży obowiązek alimentacyjny wobec matki. SKO podniosło, że co prawda pracuje on w Z., a nadto posiada gospodarstwo rolne, to jednak nie sposób dać wiarę by on i jego rodzina pozostawali obojętni na potrzeby i nie poświęcili chociażby w niewielkim stopniu swojego czasu na pomoc K. G..

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca, wskazała, że zaskarża w całości ww. wskazaną decyzje SKO, wnosi

o zamianę przedmiotowej decyzji i przyznanie jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego ewentualnie o jej uchylenie. Wniosła również o dopuszczenie

i przeprowadzenie dowodu z dołączonych do skargi aktualnych zaświadczeń psychiatry i okulisty na okoliczność stanu zdrowia jej matki.

W skardze podniosła następujące zarzuty:

1. naruszenie art. 7 i 77 k.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego w sprawie

2. naruszenie art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. poprzez jego błędna interpretację i uznanie, że zakres sprawowanej przez skarżącą opieki nie wyklucza podjęcia przez nią zatrudnienia, bądź też prowadzenia gospodarstwa rolnego albo wykonywania pracy w tym gospodarstwie.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2021 r., poz. 137 ), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2022 r., poz. 329 ), dalej: p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Analizując niniejszą sprawę, Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z 21 lutego 2022 r. utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy T. z 3 stycznia 2022 r., odmawiającą przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej na matkę. Spór dotyczył tego, czy w okolicznościach niniejszej sprawy zakres sprawowanej opieki przez Skarżącą nad matką – jest niezbędny, a zatem czy zachodzi przesłanka określona a art. 17 ust. 1 ustawy, a mianowicie konieczności rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, czy też zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego, albo wykonywania pracy w tym gospodarstwie

w celu sprawowania opieki.

W pierwszej kolejności należy ocenić jako prawidłowe stanowisko Kolegium

w zakresie dotyczącym uznania za wadliwe rozstrzygnięcia organu I instancji odmawiającego przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z powodu niespełnienia przesłanki określonej w art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Rozważania Samorządowego Kolegium Odwoławczego w tej części znajdują bowiem potwierdzenie w treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego sygn. K 38/13 oraz w ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych.

Sąd nie podziela jednak stanowiska organu odwoławczego, który przyjął, że

w rozpoznawanej sprawie skarżąca nie spełnia przesłanki przyznania świadczenia określonej w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji

z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje matce albo ojcu (pkt 1), opiekunowi faktycznemu dziecka (pkt 2), osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny

i systemie pieczy zastępczej (pkt 3), a także innym osobom, na których zgodnie

z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności (pkt 4) - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby

w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Z powyższego wynika, że oceniając wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego organ weryfikuje czy podopieczny legitymuje się (1) orzeczeniem

o znacznym stopniu niepełnosprawności albo (2) orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych i doktrynie, art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych w żaden sposób nie dookreśla pojęcia opieki. Ustawodawca nie posłużył się jakimkolwiek przymiotnikiem konkretyzującym zakres lub charakter sprawowanej opieki. Nie wskazał w szczególności, aby opieka ta musiała być rozumiana jako opieka całodobowa. Cel i istota świadczenia pielęgnacyjnego pozwalają wskazać, iż w art. 17 ust. 1 ustawy chodzi raczej o ustawiczną opiekę sprawowaną nad osobą niepełnosprawną. Punkt ciężkości w tym zakresie tkwi w stałości opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, a to oznacza, że opieka ta powinna być sprawowana codziennie. Opiekun musi pozostawać do dyspozycji podopiecznego, udzielając pomocy oraz wykazując ciągłą gotowość jej niesienia. Sprawowanie tego rodzaju opieki nie musi oznaczać, że podopieczny nie może podejmować adekwatnych dla swego stanu zdrowia aktywności, a opiekun musi wykonywać swoje obowiązki bez przerwy, 24 godziny na dobę oraz że powinien zamieszkiwać ze swoim podopiecznym (zob.: B. Chludziński [w:] P. Rączka (red.), Świadczenia rodzinne. Komentarz, WKP 2021, uwagi do art. 17; wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 27 sierpnia 2019 r., II SA/Rz 590/19; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 6 listopada 2019 r., IV SA/Wr 287/19; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 25 listopada 2019 r., II SA/Gl 970/19, wyrok NSA z dnia 23 listopada 2021 r., I OSK 786/21, wszystkie przytaczane orzeczenia opublikowane w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W przedmiotowej sprawie jest okolicznością niesporną, że matka skarżącej legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Umknęło organom obu instancji, że w pkt 7 orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z 19 października 2017 r. wskazano, że K. G. wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczona możliwością samodzielnej egzystencji. Opieka musi odpowiadać potrzebom osoby niepełnosprawnej, a zakres tych potrzeb jest określony w orzeczeniu o niepełnosprawności. Dla ustalenia, czy w danym przypadku sprawowana opieka nad osobą niepełnosprawną spełnia wymogi z art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych zasadnicze znaczenie ma jej faktyczne sprawowanie w zestawieniu z treścią orzeczenia o niepełnosprawności osoby, której dotyczy opieka (por. stanowisko wyrażone w wyrokach NSA dnia 7 maja 2019 r. sygn. akt I OSK 3946/18 i 12 lutego 2020 r. sygn. akt I OSK 516/19). Należy zauważyć, że w rozpoznawanej sprawie organ nie kwestionował samego faktu sprawowania opieki przez skarżącą, uznając jednak, że zakres tej opieki nie spełnia przesłanek określonych w art. 17 ust. 1 ustawy. Konieczność sprawowania opieki została dodatkowo potwierdzona załączonymi do skargi zaświadczeniami lekarza okulisty z 16 marca 2022 r. (wymaga opieki osoby drugiej) oraz lekarz psychiatry z 17 marca 2022 r. (wymaga całodobowej opieki).

Biorąc pod uwagę treść przywołanego wyżej art. 17 ust. 1 u.ś.r., w ocenie Sądu ustawodawca wyszedł z założenia, że w procesie ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne koniecznym jest przedłożenie jednego z dwóch rodzajów orzeczeń, jako dowodu na okoliczność niepełnosprawności podopiecznego. Z tej też przyczyny nie powołuje się np. dowodu z opinii biegłego, a do wniosku załącza stosowne orzeczenie wydane przez uprawniony podmiot. Organ związany jest ustaleniami wskazanymi w orzeczeniu i sam nie prowadzi postępowania dowodowego na stwierdzone w nim okoliczności. W tym sensie ustawodawca uprościł procedurę orzekania w przedmiocie świadczeń pielęgnacyjnych sprowadzając zadanie organów pomocy społecznej do weryfikacji tego, czy dana osoba legitymuje się odpowiednim orzeczeniem o niepełnosprawności. Również w orzecznictwo sądów administracyjnych podkreśla się, że treść orzeczenia o niepełnosprawności jest wiążąca dla organów orzekających w sprawie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, gdyż determinuje charakter i zakres opieki, jakiej wymaga dana osoba legitymująca się takim orzeczeniem. Legitymowanie się przez osobę pozostającą pod opieką innej osoby, która występuje o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, z którego wynika konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oznacza, że osoba niepełnosprawna wymaga w codziennym funkcjonowaniu takiego rodzaju wsparcia ze stron innych osób. wykonywanie codziennych czynności pomocy i opieki względem takiej osoby w zakresie wynikającym z orzeczenia o niepełnosprawności może stanowić przyczynę niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w rozumieniu art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Niedopuszczalne jest samodzielne uznanie przez organy pomocowe, że osoba legitymująca się wyżej opisanym rodzajem orzeczenia o niepełnosprawności nie wymaga opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Należy to do kompetencji innych organów, właściwych do orzekania o niepełnosprawności lub niezdolności do pracy. Taki kontekst prawny, jaki wyłania się z przywołanych regulacji prawnych, powinny mieć na względzie organy przy ocenie zakresu oraz "adekwatności" opieki sprawowanej nad osobą zakwalifikowaną do znacznego stopnia niepełnosprawności. Zaliczenie osoby do znacznego stopnia niepełnosprawności oznacza, że wymaga ona, w celu pełnienia ról społecznych, stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innych osób

w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji (zob. wyroki NSA: z dnia 29 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 1854/19; z dnia 12 lutego 2020 r., sygn. akt I OSK 516/19 oraz z dnia 13 października 2016 r., sygn. akt I OSK 448/15).

Zdaniem Sądu oceniając wniosek skarżącej Kolegium przekroczyło zakres swoich uprawnień. Organ odwoławczy na przekór wskazaniom orzeczenia o niepełnosprawności K. G. stwierdził, że o ile jest ona osobą niepełnosprawną, to nie wymaga ona stałej lub długotrwałej opieki wykonywanej przez skarżącą. Kolegium zwracało przy tym uwagę na pewną samodzielność matki skarżącej jeśli chodzi o funkcjonowanie. Nie negując powyższego, stwierdzić należy, że fakt, iż mieszka ona sama w swoim domu – nie może świadczyć o tym, że jest

w stanie zaspokajać we własnym zakresie niezbędne jej potrzeby, w tym higieniczne, żywieniowe, związane z potrzebami fizjologicznymi. Zdaniem Kolegium opieka skarżącej wobec matki ma charakter doraźny, a czynności podejmowane w jej ramach nie uniemożliwiają skarżącej podejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, czy też prowadzenia gospodarstwa rolnego albo wykonywania pracy

w tym gospodarstwie.

Sąd w składzie orzekającym, powyższej oceny Kolegium nie podziela. Podkreślenia wymaga, że nie jest rolą organów dokonywanie własnych ustaleń

i oceny w zakresie czasochłonności opieki wymaganej przez podopiecznego, skoro uprawniony lekarz orzecznik stwierdził, że dana osoba wymaga stałej lub długotrwałej opieki w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Organy są związane przedłożonym orzeczeniem. W rozpoznawanej sprawie K. G. takim orzeczeniem dysponuje, co implikuje stwierdzenie, że wymaga stałej lub długotrwałej opieki ze strony innej osoby, w tym wypadku córki. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie organ w istocie zignorował wskazania zawarte w orzeczeniu i podjął samodzielną próbę ustalenia, w jakim zakresie matka skarżącej wymaga stałej opieki, do czego w świetle powyższych rozważań nie był uprawniony.

Zauważenia wymaga, że przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego nie zostało powiązane z niepełnosprawnością polegającą na tym, że osoba wymagająca opieki jest osobą leżącą. Należy podnieść, że niejednokrotnie opieka nad osobą poruszająca się samodzielnie jest trudniejsza, niż opieka nad osobą leżącą. Jest powszechnie znane, że osoby niedowidzące, z zaburzeniami [...] nie można pozostawić bez opieki na dłuższy czas. Powyższych okoliczności nie uwzględnił organ odwoławczy.

Ponownie prowadząc postępowanie w rozpoznawanej sprawie, organ

I instancji przeprowadzi postępowanie z uwzględnieniem wyrażonej w niniejszym wyroku oceny prawnej. Organ ustali, jaki jest zakres koniecznych czynności opiekunki osoby niepełnosprawnej z uwzględnieniem specyfiki chorób oraz przy uwzględnieniu orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, w tym w szczególności pkt 7 orzeczenia. Dopiero po dokonaniu powyższych ustaleń możliwe będzie dokonanie oceny, czy istotnie niepodejmowanie zatrudnienia przez skarżącą jest uwarunkowane koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką.

W tym stanie rzeczy Sąd stwierdził, że decyzje organów obu instancji podlegały uchyleniu, jako wydane z naruszeniem prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 1 u.ś.r. Ponownie rozpoznając wniosek skarżącej organy I instancji uwzględni wykładnię zaprezentowaną w niniejszym wyroku, będąc nią związany stosownie do art. 153 p.p.s.a.,

Reasumując, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy T. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 p.p.s.a.