Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1286/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-05-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Skarżony organ: Dyrektor Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia (spr) Sędziowie : Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant: Andrzej Michrowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2005 r. sprawy ze skargi O. sp. j. H. M. w R. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym. Oddala skargę


UZASADNIENIE

VI SA/Wa 1286/04

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] marca 2004 roku nr [...] Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad Oddział we W. na podstawie art. 13 ust. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych /tekst jednolity Dz.U. z 2000r nr 71, poz. 838 ze zm./, § 5 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia /Dz.U z 2003r. Nr 32, poz. 262/, § 2 ust. 2 tabela lp.1, lp.5 pkt 5 lit. c, lp. 5 pkt 5 lit. d, lp. 6 pkt 2 lit. a oraz § 9 ust. 1 pkt 1 i 2 , ust. 2 i 3 oraz § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 roku w sprawie opłat drogowych /Dz. U nr 51, poz. 607 z 2000 r./ w związku z art. 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 stycznia 2002 roku w sprawie opłat drogowych /Dz.U. nr 8, poz. 60/, art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku – Prawo o ruchu drogowym /tekst jednolity Dz.U. nr 98 z 1997 r. poz. 602 ze zm./ i art. 104 § 1 kpa w związku z art. 138 § 1 ust. 1 kpa utrzymał w mocy decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] lutego 2004 roku nr [...] w sprawie nałożenia na O. sp. jawna H.M. kary pieniężnej w wysokości [...] złotych za przejazd zespołem nienormatywnym bez zezwolenia w dniu [...] sierpnia 2003 roku.

Decyzje Generalnego Dyrektora Dróg krajowych i Autostrad zapadły w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i rozważania prawne:

Z protokołu z zatrzymania i kontroli przedmiotowego pojazdu, dokonanej w dniu [...] sierpnia 2003 roku wynika, że w skontrolowanym pojeździe nacisk na osi napędowej nr 2 i 3 został znacznie przekroczony. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych pojazdu oraz zakresu niezbędnego ich wyposażenia konkretyzuje wielkość poszczególnych parametrów, które w zależności od rodzaju pojazdu nie mogą zostać przekroczone. W § 3 ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury określona została dopuszczalna masa całkowita pojazdów wymienionych w tym przepisie, zaś w § 4 określone zostały granice nacisku osi pojedynczych i osi składowych, które nie mogą być przekroczone a także rodzaje dróg, na których dopuszcza się do ruchu pojazdy o określonych naciskach osi. Są one jednoznaczne i nie pozwalają na żadne odstępstwa. Wobec tego, że zostały one przekroczone, stąd obciążenie kara pieniężną, w świetle obowiązujących, jest w pełni uzasadnione. Przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę może wystąpić zarówno przy załadowaniu towaru o masie mniejszej niż maksymalna ładowność pojazdu jak i przy symetrycznym rozłożeniu ładunku. Powołane w podstawie prawnej przepisy rozporządzeń są jednoznaczne i powinny być stronie znane, ponieważ stanowią one podstawę działalności przewozowej. Jeżeli załadunek określonego ciężaru gatunku, bez przekroczenia na którąś z osi pojazdu był niemożliwy, to należało zmniejszyć ilość przewożonego ładunku lub uzyskać zezwolenie na przejazd pojazdu nienormatywnego.

Organ wydał rozstrzygnięcie na podstawie protokołu kontroli z dnia [...] sierpnia 2003 roku, z którego nie wynikają żadne uchybienia w sposobie przeprowadzenia kontroli. Uwag do czynności kontrolnych nie wniósł także kierowca. Z tego też względu wyniki ważenia zawarte w protokole organ uznał za prawdziwe i wiążące. Kontrola pojazdu została przeprowadzona zgodnie z instrukcją producenta wag, na nawierzchni spełniającej określone w niej wymagania i przy użyciu wag posiadających aktualną legalizację Prezesa Głównego Urzędu Miar. W miejscu przeprowadzenia kontroli dokonano pomiaru spadków poprzecznych i podłużnych a z pomiaru tych sporządzono protokół, który tak jak i świadectwa legalizacji wag okazywany jest na żądanie strony w momencie przeprowadzenia kontroli. Brak jest przy tym jakichkolwiek podstaw do kwestionowania wyników pomiarów. Kierowca podpisał protokół bez żadnych uwag. Nie zgłaszał zastrzeżeń ani do sposobu dokonanych pomiarów, ani do odczytów przyrządów pomiarowych. Kontrola przeprowadzona została przez wykwalifikowane służby drogowe w asyście Policji, co dowodzi także prawidłowości ważenia Wynik drugiego ważenia, jako korzystniejszy, przyjęty został za podstawę nałożonej kary.

Kara za przejazd pojazdem nienormatywnym jest karą o charakterze sankcyjnym, w związku z tym brak jest podstaw do zwolnienia z opłaty na podstawie art. 31 pkt 1 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 roku o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz o zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.

Skargę na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad Oddział we W. z dnia [...] marca 2004 roku utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] lutego 2004 roku o nałożeniu na O. sp. jawną H.M. w R. kary pieniężnej w wysokości [...] złotych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła O. sp. jawna H. M. w R. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Zdaniem skarżącego w decyzji z dnia [...] lutego 2004 roku nastąpiło błędne wyliczenia przekroczenia, niezgodnie z wynikami zawartymi w protokole. Ponadto wyniki ważenia są całkowicie niewiarygodne. Duże różnice między oboma ważeniami oznacza ważenie na złej wadze i w złych warunkach. Kierowca nie został pouczony o możliwości wniesienia uwag do protokołu. Ponadto niewłaściwe jest stanowisko organu, iż art. 31 ustawy o rehabilitacji, w brzmieniu z daty zdarzenia, nie przewidywał wyłączenia opłat o charakterze sankcyjnym.

W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wnosił o jej oddalenie. Dodatkowo podniósł, że wskazane w decyzji przekroczenie dopuszczalnego nacisku na 2 i 3 osi jest poprawne. Wysokość kary wynika m.in. z wielkości stwierdzonego nacisku poszczególnych osi a nie z wartości przekroczeń stwierdzonych na tych osiach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W grę więc wchodzi kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej pod względem zgodności z prawem materialnymi i przepisami procesowymi.

Kontrolując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powyższych zasad skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Naczelną zasadą postępowania administracyjnego jest zasada prawdy obiektywnej. Została ona wyrażona w art. 7 kpa. Z zasady tej wynika obowiązek organu administracji publicznej wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, co jest niezbędnym elementem właściwego zastosowania normy prawa materialnego. Realizację tej zasady zapewniają przede wszystkim przepisy regulujące postępowanie dowodowe. Zgodnie z art. 77 § 1 kpa organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać materiał dowodowy, a więc podjąć ciąg czynności procesowych mających na celu zebranie całego materiału dowodowego i następnie go rozpatrzyć.

W niniejszej sprawie organ nie uchybił powyższej zasadzie.

W zaskarżonej decyzji nastąpiło szczegółowe ustalenie stanu faktycznego sprawy. Organ przedstawił także argumentację na poparcie zajętego stanowiska. Materiał dowodowy został przez organ zgromadzony i rozpatrzony w sposób wyczerpujący. Ponadto organ odwoławczy, wcześniej jako organ I instancji nie dopuścił się, zdaniem sądu, obrazy zasady swobodnej oceny dowodów /art. 80 kpa/ albowiem Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad oparł się na materiale dowodowym prawidłowo zebranym, dokonał jego wszechstronnej oceny. Analiza zebranego materiału dowodowego nie pozwala, zdaniem sądu, na postawienie zarzutu naruszenia prawa w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji z dnia [...] lutego 2004 roku.

Pojazdy poruszające się po drogach publicznych muszą spełniać warunki określone w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego ich wyposażenia /Dz.U. nr 32, poz. 262/. W razie przekroczenia parametrów lub innych warunków określonych przepisami rozporządzenia, przejazd pojazdu jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia. W razie stwierdzenia, że przejazd pojazdu nienormatywnego odbywa się bez zezwolenia pobiera się opłatę określoną w art. 13 ust. 2 a i 2b ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych /w brzmieniu nadanym przez art. 99 ustawy o transporcie drogowym z dnia 6 września 2001 roku - Dz.U. z 30.09.2001r. i mającym zastosowanie w dacie decyzji ostatecznej z mocy art. 10 ustawy z dnia 14 listopada 2003 roku o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw – Dz.U.03.200.1953/.

Pierwszą czynnością w postępowaniu był protokół zatrzymania i kontroli. Z tą datą nastąpiło więc wszczęcie postępowania i z tej daty mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych, zgodnie z art. 10 cyt. wyżej ustawy.

Zgodnie z art. 13 ust. 2b wysokość kary określa załącznik do ustawy. Mimo niepowołania w podstawie prawnej decyzji art. 13 ust. 2b wskazane liczby porządkowe załącznika są poprawne. Organ błędnie wskazał w podstawie prawnej przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 czerwca 2000 roku i 15 stycznia 2002 roku w sprawie opłat drogowych jako podstawę naliczenia wysokości kary. Jest to uchybienie niemające jednak wpływu na wynika sprawy albowiem wymierzona kara zgodna jest z przepisami obowiązującymi i mającymi zastosowanie w dacie wydania decyzji ostatecznej.

W rozpoznawanej sprawie organy trafnie przyjęły, że zatrzymany do kontroli samochód nie spełniał warunków technicznych. Dowodzą tego wyniki pomiarów zawarte w protokole kontroli. Stwierdzone przekroczenie jest ich wynikiem. Protokół kontroli wykazuje przekroczenie na 2 osi [...] kN, winien natomiast wykazać przekroczenie [...] kN. Analiza pomiaru wszystkich parametrów i odległości między osiami oznacza, że w sprawie ma zastosowanie § 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych pojazdów i ich niezbędnego wyposażenia w związku z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 28 marca 2003 roku W sprawie sieci dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o określonych parametrach /Dz.U. z 14 kwietnia 2003r./. Ma to takie znaczenie, że wartość przekroczenia należało naliczać od [...] kN i od tej wartości są naliczane przekroczenia w decyzji organu I instancji. Stwierdzone w protokole przekroczenie stanowi oczywistą omyłkę. Decyzja jest już prawidłowa. Stanowi odzwierciedlenie wyniku ważenia zawartego w protokole.

Wobec tego, że skarżący nie posiadał wymaganego zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym, zasadnym było obciążenie go karą pieniężną, której wysokość została wyliczona prawidłowo, na podstawie załącznika do ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych /Dz.U. nr 125, poz. 1371/.

Skarżący kwestionuje sposób przeprowadzenia kontroli, w szczególności sposób ważenia pojazdu.

Zdaniem sądu brak jest jakichkolwiek podstaw do zakwestionowania wyników kontroli jak i sposobu jej przeprowadzenia. Kontrolę prowadziły wyspecjalizowane służby drogowe, w obecności kierowcy kontrolowanego pojazdu. Kierowca nie zgłosił żadnych zastrzeżeń ani do sposobu dokonanych pomiarów, ani ustawienia pojazdu w czasie ich dokonywania a także konfiguracji placu. Protokół kontroli został podpisany przez kierowcę bez żadnych uwag. Przyrządy pomiarowe użyte w czasie kontroli posiadały legalizację. Protokół jest odzwierciedleniem dwóch dokonanych ważeń. Wbrew twierdzeniom skarżącego różnice nie są duże. Przede wszystkim jednak oba wykazują przekroczenia. Za podstawę przyjęto drugie sprawdzające i weryfikujące. Trudno zgodzić się z tezą skarżącego, że taka sytuacja oznacza, iż w ogóle ważenie nie jest wiarygodne. Jest ono dowolna, nieznajdująca uzasadnienia w okolicznościach sprawy.

W świetle powyższych rozważań zarzuty skarżącego sąd uznał za nieuzasadnione.

Odpowiedzialność przewidziana art. 13 ust. 2a i 2b ustawy o drogach publicznych ma charakter obiektywny. Obciążenie przewoźnika karą pieniężną za przejazd pojazdem nienormatywnym jest obligatoryjna. Obowiązkiem organu administracyjnego nakładającego karę pieniężną jest wykazanie, że do przekroczenia dopuszczalnych norm doszło na skutek okoliczności zależnych czy zawinionych przez przewoźnika. Przeprowadzona kontrola wykazała, że pojazd posiadał przekroczenia nacisków dwóch osi oraz dopuszczalnych parametrów pojazdu. W takiej sytuacji przewoźnik ponosi odpowiedzialność w postaci wymierzenia kary pieniężnej bez względu na przyczynę powstania przekroczeń.

Ubocznie należy stwierdzić, nie czyniąc samodzielnych ustaleń, że w aktach administracyjnych znajduje się protokół ważenia po przeładowaniu. Wprawdzie przeładowanie odniesiono do przekroczeń, licząc je od [...] kN, świadczy to jednak o możliwości takiego rozłożenia towaru, aby nie doprowadzić do przekroczenia nacisków osi i dowodzi możliwości dalszego przeładowania w taki sposób, aby wykluczyć przekroczenie nacisków licząc je od [...] kN.

W niniejszej sprawie organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne sprawy, należycie je rozpatrzyły, zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej /art. 7 i 77 kpa/.

Na skarżącego została nałożona kara a nie opłata. Zwolnienie od opłat przewidziane w art. 31 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 roku o rehabilitacji zawodowej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, w brzmieniu obowiązującym z daty zdarzenia, dotyczy tylko zwolnienia od opłat. Zwolnienie od opłat nie obejmuje swym zakresem kary pieniężnej, w tym wypadku, za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Kara i opłata to przecież dwie różne kategorie świadczenia pieniężnego. Potwierdza tę okoliczność, już niebudząca wątpliwości, treść art. 31 ust. 1 pkt 2 w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2004 roku /Dz.U.03.228.2262/.

Mając powyższe na uwadze i na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd orzekł jak w wyroku.