Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 3418/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-01-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 21 § 1 pkt 1, art. 107 § 1 i 2 pkt 1, 2 i 4, art. 108 § 1-3, art. 116, art. 120, art. 121, art. 122, art. 123, art. 180 § 1 i 2, art. 187 § 1, art. 191, art. 194 § 1, art. 306b § 1
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 10, art. 11 ust. 1 i 2, art. 21 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2009 nr 175 poz 1361
law: Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Przybysz, Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz (sprawozdawca), sędzia WSA Tomasz Janeczko, Protokolant referent Piotr Niewiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi S. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności byłego prezesa zarządu wraz z pozostałym członkiem zarządu oraz spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za luty 2010 r. oddala skargę


UZASADNIENIE

W związku z bezskutecznością egzekucji zaległości "K. " sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "Spółka") w podatku od towarów i usług za luty 2010r., postanowieniem z 19 stycznia 2015 r., Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. (dalej: "Naczelnik US") wszczął postępowanie w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialność S. G., byłego prezesa zarządu Spółki (dalej: "Podatnik" lub "Skarżący").

Po zakończeniu postępowania Naczelnik US decyzją z [...] kwietnia 2015 r. orzekł o odpowiedzialności solidarnej Podatnika ze Spółką oraz z drugim członkiem zarządu za zaległość tej Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za luty 2010 r. w kwocie 2 870,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę, ustalonymi na dzień wydania decyzji, w kwocie 1 671,00 zł oraz kosztami egzekucyjnymi w kwocie 1 464,00 zł.

Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem, Podatnik w ustawowym terminie złożył odwołanie, zarzucając naruszenie art. 116 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r., poz. 613, ze zmianami, dalej: "o.p").

Dyrektor Izby Skarbowej w W. (dalej: "Dyrektor IS") decyzją z [...] września 2015 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że odpowiedzialność osób trzecich jest instytucją prawną wiążącą skutki istnienia zobowiązania podatkowego z podmiotem innym niż podatnik. Odpowiedzialność osoby trzeciej ma charakter posiłkowy, a warunkiem koniecznym jej zastosowania jest w odniesieniu do członków zarządu spółek kapitałowych spełnienie przez organ podatkowy wymogów wskazanych w art. 108 o.p., a następnie wykazanie przesłanek pozytywnych, przy jednoczesnym braku przesłanek negatywnych warunkujących przeniesienie tej odpowiedzialności, wymienionych w art. 116 § 1 i § 2 ww. ustawy.

Organ zaznaczył, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż objęta zaskarżoną decyzją zaległość w podatku od towarów i usług za luty 2010 r. wynika z nieuregulowanych zobowiązań wynikających ze złożonej deklaracji VAT-7 z wykazaną kwotą za luty 2010 r. Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 108 § 3 o.p., w razie wystawienia tytułu wykonawczego na podstawie deklaracji podatkowej, na zasadach przewidzianych w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przed orzeczeniem o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej nie wymaga się uprzedniego wydania decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego oraz decyzji, o której mowa w art. 53a o.p. Stosownie zaś do art. 108 § 2 o.p. postępowanie w sprawie odpowiedzialności takiej osoby nie może zostać wszczęte przed dniem doręczenia jednej z wymienionych w tym przepisie decyzji lub – w przypadku, gdy dochodzona należność wynika z deklaracji – przed dniem wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Organ wskazał przy tym, że postępowanie w zakresie odpowiedzialności Podatnika zostało wszczęte 2 lutego 2015 r. postanowieniem Naczelnika US z zachowaniem wymogu określonego w art. 108 § 2 pkt 3 o.p., gdyż wszczęcie egzekucji wobec Spółki miało miejsce w dniu 16 czerwca 2012r., tj. w dniu doręczenia Spółce zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego wraz z odpisem tytułu wykonawczego.

Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie, Dyrektor IS wyjaśnił, że odpowiedzialność członków zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu oraz zaległości wymienione w art. 52 o.p. powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu. Organ wywiódł również, że powyższe zasady mają zastosowanie do byłego członka zarządu. Dyrektor IS wyjaśnił, że obowiązujące przepisy przewidują możliwość wykazania, że wystąpiły przesłanki uwalniające członka zarządu od tej odpowiedzialności, w tym, że we właściwym czasie zgłoszono upadłość spółki lub wszczęto postępowanie układowe albo niezgłoszenie upadłości lub brak postępowania układowego nastąpiły nie z jego winy, bądź też wskazać mienie spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części. Organ wskazał, że celem powyższego unormowania jest obciążenie członków zarządu obowiązkiem wyrównania uszczerbku poniesionego wskutek ich zawinionego działania. Dyrektor IS podkreślił przy tym, że podatnicy są obowiązani, bez wezwania naczelnika urzędu skarbowego do obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za okresy miesięczne w terminie do 25 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy, na rachunek bankowy urzędu skarbowego.

Organ odnotował, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że Podatnik w terminie płatności podatku od towarów i usług za luty 2010 r. pełnił funkcję prezesa zarządu Spółki, gdyż Skarżący pełnił tę funkcję od 5 grudnia 2003r. do 30 listopada 2011r.

Dyrektor IS wyjaśnił jednocześnie, że pojęcie bezskuteczności egzekucji nie zostało zdefiniowane w przepisach prawa podatkowego, przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i kodeksie postępowania cywilnego, a zatem należy je rozumieć stosownie do reguł języka potocznego, w związku z czym bezskuteczność egzekucji będzie miała miejsce wówczas, gdy skierowanie egzekucji do całego majątku spółki i zastosowanie różnych sposobów egzekucji, nie dało wyniku w postaci zaspokojenia roszczenia podatkowego. Organ zaznaczył przy tym, że z akt sprawy wynika, że podjęte przez organ działania egzekucyjne z majątku Spółki nie doprowadziły do zaspokojenia wierzyciela.

Organ egzekucyjny podejmował czynności zmierzające do wyegzekwowania zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za luty 2010 r., styczeń-czerwiec 2011r., wrzesień-październik 2011 r. oraz styczeń-luty 2012 r. na podstawie tytułów wykonawczych nr [...], a także podatku dochodowego od osób fizycznych za grudzień 2011r. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] i zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za listopad i grudzień 2011 r. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...].

Organ odwoławczy wskazał, że na podstawie art. 80 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny zawiadomieniem z [...] czerwca 2012 r. dokonał zajęcia prawa majątkowego z rachunku bankowego [...] S.A. Bank w odpowiedzi poinformował, ż nie prowadzi dla Spółki rachunku podlegającego egzekucji. Jednocześnie zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego wraz z odpisami tytułów wykonawczych nr [...] zostało doręczone Spółce 25 czerwca 2012 r. w trybie art. 44 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Zawiadomieniem z [...] czerwca 2012 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia prawa majątkowego z rachunku bankowego A. S.A., przy czym bank ten pismem z [...] czerwca 2012 r. poinformował o zbiegu egzekucji na rachunkach dłużnika egzekwowanego.

Zawiadomieniem z [...] czerwca 2012 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w O. dokonał zajęcia wierzytelności w A. sp. z o.o. z tytułu zakupu nieruchomości aktem notarialnym Rep. [...] z [...] września 2011 r. Powyższe zawiadomienie o zajęciu zostało doręczone Spółce 16 lipca 2012 r. W odpowiedzi A. sp. z o.o. pismem z [...] listopada 2012 r. poinformowała, że nie prowadzi żadnych transakcji ze Spółką, w związku z czym nie ma wobec tego podmiotu żadnych zobowiązań, a wynagrodzenie z tytułu umowy sprzedaży zostało zapłacone na rzecz sprzedającego.

Ze względu na zmianę siedziby Spółki akta egzekucyjne zostały przekazane do realizacji Naczelnikowi Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego w W., który na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], obejmującego zaległość objętą zaskarżoną decyzją zawiadomieniami z 9 listopada 2012 r. dokonał próby zajęcia rachunków bankowych Spółki w A. S.A., B. S.A. i B. S.A. Zawiadomienia o zajęciach Spółka otrzymała [...] listopada 2012 r. Pismem z [...] listopada 2012 r. A. S.A. poinformowała o zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej. Pozostałe zajęcia okazały się nieskuteczne.

Tytuł wykonawczy [...], obejmujący przedmiotową zaległość, został [...] listopada 2012 r. przydzielony poborcy skarbowemu do służby w terenie. Jak wskazał organ odwoławczy, z raportu poborcy wynika, że pod adresem zgłoszonym w Krajowym Rejestrze Sądowym tj. W., ul [...], Spółka nie prowadzi działalności od czerwca 2012 r. A. K. prowadząca działalność gospodarczą pod firmą "G." wypowiedziała umowę z [...] marca 2012 r. Spółka nie płaciła za usługę prowadzenia wirtualnego biura, a zarazem nie odbierała korespondencji. Poborca skarbowy nie mógł skontaktować się z aktualnym prezesem zarządu.

W poszukiwaniu majątku Spółki pismem z [...] listopada 2012 r. organ egzekucyjny wystąpił z zapytaniem do Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego oraz Ksiąg Wieczystych celem uzyskania informacji, czy Spółka figuruje w elektronicznym rejestrze ksiąg wieczystych. W odpowiedzi pismem z [...] listopada 2012 r. poinformowano, że na dzień [...] listopada 2012 r. nie znaleziono Spółki w prowadzonym rejestrze. Ponadto organ egzekucyjny pismem z [...] listopada 2012 r. wystąpił z wnioskiem do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji o udostępnienie danych z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (CEPiK). Pismem z [...] listopada 2012 r. CEPiK poinformowała, że Spółka nie figuruje w centralnej ewidencji pojazdów.

Z uwagi na bezskuteczność podejmowanych organ egzekucyjny postanowieniem z [...] listopada 2013 r., nr [...], umorzył postępowanie egzekucyjne.

Ponadto Dyrektor IS wskazał, że z akt sprawy wynika, iż Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w B. z wniosku Naczelnika [...]Urzędu Skarbowego we W. prowadził egzekucję przeciwko Spółce na podstawie tytułów wykonawczych nr [...]. Z uwagi na fakt, iż egzekucja przeciwko dłużnikowi okazała się bezskuteczna, gdyż w toku postępowania egzekucyjnego nie ustalono, aby Spółka posiadała ruchomości podlegające zajęciu, postanowieniami z [...] grudnia 2013 r., sygn. akt [...], Komornik Sądowy umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec Spółki.

W ocenie organu odwoławczego przebieg postępowania egzekucyjnego oraz okoliczności jego umorzenia jednoznacznie potwierdzają bezskuteczność egzekucji wobec Spółki. Dyrektor IS zauważył przy tym, że w złożonym odwołaniu Spółka nie zakwestionowała powyższych ustaleń w zakresie bezskuteczności egzekucji.

Z uwagi na powyższe zdaniem Dyrektora IS w rozpatrywanej sprawie zaistniały pozytywne przesłanki warunkujące orzeczenie odpowiedzialności podatkowej Podatnika jako osoby trzeciej. Organ podkreślił jednocześnie, że wykazanie wystąpienia przesłanek zwalniających członków zarządu z odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki należy do tych osób. Dyrektor IS odnosząc się do przesłanki zgłoszenia we właściwym czasie upadłości spółki, wyjaśnił, że celem postępowania upadłościowego jest równomierne zaspokojenie wszystkich wierzycieli z majątku spółki, a odpowiedzialność za jego zrealizowanie spoczywa na członkach zarządu spółki, gdyż to oni są uprawnieni i jednocześnie zobowiązani do kontrolowania na bieżąco stanu finansów i majątku spółki oraz do zgłoszenia wniosku o upadłość lub otwarcie postępowania układowego, w sytuacji, gdy tylko zajdą ku temu podstawy. Członek zarządu powinien z należytą starannością zadbać o ochronę interesów wszystkich wierzycieli zagrożonych stanem niewypłacalności spółki i nie dopuścić, aby niektórzy spośród nich zostali zaspokojeni ze szkodą dla innych. Wniosek o ogłoszenie upadłości może być zatem uznany za zgłoszony we właściwym czasie, gdy wykazane zostanie, że zgłaszający go zarząd uczynił ze swej strony wszystko, by nie dopuścić do zniweczenia celu postępowania upadłościowego poprzez stworzenie sytuacji, w której niektórzy wierzyciele są zaspokajani kosztem innych. Organ odnotował, że upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny, tj. wówczas, gdy nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań, a w przypadku dłużników niebędących osobami fizycznymi także wtedy, gdy jego zobowiązania przekraczają wartość jego majątku nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje. W ocenie Dyrektora IS Prawo upadłościowe i naprawcze wprowadza zatem dwie niezależne od siebie przesłanki ogłoszenia upadłości, tj. niewykonywanie wymagalnych zobowiązań oraz nadmierne zadłużenie, przy czym przesłanki te mają charakter alternatywny i równorzędny i zaistnienie jednej z nich daje podstawę do ogłoszenia upadłości przedsiębiorcy, a tym samym obliguje reprezentantów podmiotu do złożenia stosownego wniosku, nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości.

Dyrektor IS podkreślił, że z akt sprawy wynika, iż zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za luty 2010 r. objęte decyzją Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego W. z [...] kwietnia 2015 r. nie były jedynymi nieuregulowanymi zaległościami. Spółka zaprzestała bowiem wykonywania swoich zobowiązań względem budżetu państwa oraz względem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. W związku z powyższym wygenerowała zaległości:

1. z tytułu składek na:

– ubezpieczenia społeczne za okres styczeń-sierpień 2011 r. oraz styczeń-luty 2012 r. w kwocie należności głównej 282 928,03 zł,

– ubezpieczenie zdrowotne za okres luty 2011 – luty 2012 r. w kwocie należności głównej 124 522,96 zł,

– fundusz pracy i FGŚP za okres styczeń-sierpień 2011 r. oraz styczeń-luty 2012 r. w kwocie należności głównej 28 164,85 zł.

2. z tytułu podatku:

– od towarów i usług za luty 2010 r., styczeń 2011 r., luty 2011 r., marzec 2011 r., kwiecień 2011 r., maj 2011 r., czerwiec 2011 r., wrzesień 2011 r. oraz październik 2011 r. w kwocie 1 474 949,20 zł,

– dochodowego od osób fizycznych za grudzień 2011 r. w kwocie 4 899,00 zł,

– zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za listopad i grudzień 2011 r. w kwocie 49,00 zł.

Z uwagi na powyższe Dyrektor IS zauważył, że w świetle przepisów art. 21 Prawa upadłościowego i naprawczego organ egzekucyjny zasadnie uznał, iż wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki powinien być złożony w ciągu 2 tygodni licząc od terminu płatności zaliczki na podatek od towarów i usług za luty 2010 r., a pomimo wystąpienia przesłanek do ogłoszenia upadłości Spółka zdecydowała się dalej prowadzić swoją działalność, nie zważając na nieuregulowane zobowiązania.

Organ odwoławczy przeanalizował także ostatnie złożone przez Spółkę sprawozdanie finansowe za 2009 r. pod kątem wystąpienia przesłanki określonej w art. 11 ust. 2 Prawa upadłościowego i naprawczego. Organ wskazał, że z załączonego do akt sprawy powyższego sprawozdania za 2009 r. wynika, że:

– w 2008 r. aktywa trwałe i obrotowe wynosiły 28 762 628,87 zł, kapitał własny 1 204 166,19 zł, natomiast zobowiązania i rezerwy na zobowiązania wyniosły 27 558 462,68 zł,

– w 2009 r. aktywa trwałe i obrotowe wyniosły 29 858 354,36 zł, kapitał własny 1 277 363,56 zł, natomiast zobowiązania i rezerwy na zobowiązania wyniosły 28 580 990,80 zł.

Powyższe dane w ocenie Dyrektora IS pokazują, że Spółka posiadała niewiele większe aktywa od zobowiązań i była na granicy wypłacalności. Kapitał własny stanowił niewielką część w stosunku do zobowiązań. Rezerwy na zobowiązania wynosiły natomiast jedynie 29 825,00 zł za 2009 r., z czego wynika, że wartość zobowiązań Spółki znacznie przekraczała wartość jej kapitału, co potwierdza zaistnienie kolejnej przesłanki uprawniających do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Dodatkowo z deklaracji VAT-7 za lata 2010-2011 wynika, że wysokość sprzedaży zmalała z 56 061 799,00 zł, natomiast za 2011 r. sprzedaż wyniosła 19 645 560,00 zł. W ocenie organu odwoławczego z powyższych danych wynika, że sprzedaż sukcesywnie spadała.

Zdaniem Dyrektora IS majątek przedsiębiorcy charakteryzował się wysoką zmiennością zarówno po stronie pasywów i aktywów, co może utrudniać bieżącą ocenę kondycji finansowej Spółki, ale zaprzestanie regulowania zobowiązań jest obiektywną okolicznością, która obligowała zarząd Spółki do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Organ odwoławczy zauważył przy tym, że zarząd Spółki nie wystąpił z takim wnioskiem.

Dyrektor IS wywiódł, że obowiązek złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości ciąży na każdym członku zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Organ odnotował, że zgodnie z odpisem pełnym z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego Spółki według stanu na 21 sierpnia 2014 r., wniosek o ogłoszenie upadłości nie wpłynął ani nie toczy się postępowanie układowe lub naprawcze wobec Spółki. Jednocześnie w ocenie organu z akt sprawy wynika, że Spółka zaprzestała wykonywania swoich zobowiązań względem budżetu państwa oraz względem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, w związku z czym należało złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki w ciągu 2 tygodni, licząc od terminu płatności zaliczki na podatek od towarów i usług za luty 2010 r.

Ponadto zdaniem Dyrektora IS z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że Spółka posiadała niewiele większe aktywa od zobowiązań, co oznacza, że była na granicy wypłacalności, a z biegiem czasu sprzedaż sukcesywnie spadała.

Organ wywiódł, że w związku z niezłożeniem wniosku o upadłość pomimo zaistnienia przesłanek, organy podatkowe nie miały obowiązku badania "właściwego czasu" do jego złożenia. Tym samym w ocenie Dyrektora IS w sprawie nie zaistniały przesłanki zwalniające Podatnika z odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki. Ponadto organ wyjaśnił, że członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością może uwolnić się od odpowiedzialności za zaległości spółki jedynie wtedy, gdy wykaże, że nie przewidywał i nie mógł w żaden sposób przewidzieć, że zaistniała w spółce sytuacja finansowa wymagała zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości bądź wszczęcia postępowania układowego w celu zapewnienia ochrony interesów jej wierzycieli przed niewypłacalnością.

Dyrektor IS zauważył, że w trakcie prowadzonego postępowania Podatnik nie wskazał żadnych składników majątkowych należących do Spółki, z których możliwe byłoby skuteczne przeprowadzenie skutecznej egzekucji. Organ odnotował przy tym, że Podatnik podniósł, iż na dzień objęcia przez niego funkcji członka zarządu Spółki nie było już środków na wszczęcie i przeprowadzenie postępowania upadłościowego, co według niego stanowi przesłankę wyłączającą winę. Dyrektor IS zauważył jednak, że Podatnik zgodnie z odpisem pełnym Krajowego Rejestru Sądowego Spółki był członkiem zarządu od 5 grudnia 2003 r., tj. od dnia rejestracji Spółki, z czego zdaniem organu wynika, iż znał on sytuację finansową Spółki od jej założenia. Ponadto organ stwierdził, że jako członek zarządu był zobowiązany do kontrolowania na bieżąco stanu finansów i majątku Spółki oraz do zgłoszenia wniosku o upadłość lub otwarcie postępowania układowego, w sytuacji, gdy tylko zachodzą ku temu podstawy. Dyrektor IS wyjaśnił przy tym, że ocenie podlega należyta staranność członka zarządu i jego postępowanie w sytuacji, gdy zaistniały podstawy do złożenia do sądu stosownego wniosku, a dla oceny kryterium braku winy, jako okoliczności zwalniającej z odpowiedzialności, nie mają znaczenia okoliczności związane z prowadzeniem przez członka zarządu spraw spółki czy jego wpływu na doprowadzanie spółki do utraty zdolności majątkowej, gdyż niewypłacalność ma charakter obiektywny. Organ zauważył, że nie można odmówić członkowi zarządu prawa do podjęcia ryzyka i niezgłoszenie takiego wniosku, mimo wystąpienia stosownych ku temu przesłanek ustawowych w sytuacji, gdy według jego oceny uda się opanować sytuację finansową i w konsekwencji spłacić całość zobowiązania, ale zarządzający spółką musi to czynić ze świadomością odpowiedzialności z tym związanej i liczyć się z tym, że w przypadku dokonania błędnej oceny sytuacji rodzącej w konsekwencji choćby częściową niemożność zaspokojenia długów przez spółkę będzie musiał ponieść subsydiarną odpowiedzialność finansową.

Dyrektor IS stwierdził także, że dowód w postaci zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach z 25 lutego 2011 r. wydany Spółce nie ma znaczenia dla sprawy, gdyż obrazuje stan na dzień jego wydania, podczas gdy deklaracja za luty 2010 r. została złożona przez Spółkę dopiero 11 stycznia 2012 r. Organ zauważył przy tym, że w przypadku, gdy zaległości nie zostały ujawnione na dzień wydania zaświadczenia, nie jest to jednoznaczne z faktem, iż zaległość w rzeczywistości nie istniała.

Na wskazane powyżej orzeczenie pismem z 6 listopada 2015 r. Podatnik złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, w której wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie:

1) art. 191, art. 122 i art. 123 w zw. z art. 121, art. 122 i art. 187 § 1 o.p. przez błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia wynikający z błędnej oceny dowodów oraz z niepełności postępowania dowodowego, będący wynikiem nieprzestrzegania reguł swobodnej oceny dowodów oraz pominięcia faktów i źródeł dowodowych o istotnym znaczeniu;

2) art. 116 o.p. przez uznanie, że były członek zarządu odpowiada za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, wynikające z dokumentów sporządzonych i przedłożonych przez spółkę w czasie, kiedy już nie był członkiem zarządu;

3) art. 194 § 1 o.p. przez uznanie, że zaświadczenie o niezaleganiu przez Spółkę z podatkami, wydane przez Naczelnika D. Urzędu Skarbowego jako dokument urzędowy sporządzony w formie określonej przepisami prawa przez powołany do tego organ władzy publicznej nie stanowi dowodu tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone;

4) art. 306b § 1 o.p. przez uznanie, że organ, który wydał Spółce zaświadczenie o niezaleganiu z podatkami, nie przeprowadził wcześniej postępowania wyjaśniającego zmierzającego do wykazania braku deklaracji za luty 2010 r., w sytuacji, gdy stosowne postępowanie dowodowe na tę okoliczność nie zostało przeprowadzone przez organy podatkowe I i II instancji.

Uzasadniając powyższe zarzuty, Skarżący podniósł, że organ I instancji dopuścił się błędnych ustaleń oraz wyprowadził z nich wnioski odbiegające od rzeczywistego stanu faktycznego, które w znacznej mierze zostały zaakceptowane przez organ odwoławczy. W ocenie Podatnika uchybienia te dotyczyły błędnego przyjęcia, że Spółka złożyła deklarację VAT dopiero w styczniu 2012 r., podczas gdy należy domniemywać, iż deklaracja za luty 2010 r. została przez Spółkę złożona w terminie i wzięta pod uwagę przez organ przy wydaniu zaświadczenia o niezaleganiu wystawionego 25 lutego 2011 r. oraz błędnego przyjęcia, że zaległości podatkowe Spółki wnikające z rzekomo złożonej dopiero 11 stycznia 2012 r. deklaracji w podatku od towarów i usług za luty 2010 r., obciążają Podatnika, podczas gdy w dacie rzekomego złożenia deklaracji za luty 2010 r. nie był już członkiem jej zarządu i nie miał wpływu na treść dokumentów generowanych przez Spółkę w tym czasie i tym samym nie ponosi odpowiedzialności za zaległości Spółki powstałe po 30 listopada 2011 r.

Skarżący zarzucił, że postawa kontrolujących nosiła znamiona naruszenia przepisów prawa materialnego i procedury podatkowej, w tym zasady legalności, co nie zostało dostrzeżone przez organ odwoławczy. Zdaniem Podatnika organ odwoławczy nie zauważył również, że organ I instancji dokonywał ustaleń w sposób tendencyjny, wybiórczy i wypaczający wynik ustaleń faktycznych, naruszając tym samym art. 120, art. 121 § 1 oraz art. 122 o.p.

W ocenie Skarżącego organ odwoławczy nie przeprowadził postępowania dowodowego w zakresie, w jakim miał obowiązek zbadać, czy Spółka miała zaległości podatkowe za luty 2010 r. Zakwestionowanie przez organ odwoławczy prawidłowości wystawienia przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. zaświadczenia o niezaleganiu Spółki w podatkach musiało być poprzedzone przeprowadzeniem postępowania dowodowego w tym zakresie. Podatnik podkreślił, że składał deklarację za luty 2010 r. i kolejne okresy i nie może odpowiadać za fakt jej prawdopodobnego zagubienia przez organy podatkowe, ani za podatki wykazane w deklaracjach składanych przez Spółkę w okresie, kiedy nie był już członkiem zarządu, gdyż nie miał wpływu na treść takich dokumentów.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Granice odpowiedzialności osób trzecich zakreślają przepisy rozdziału 15 Działu III o.p. zatytułowanego "Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich". Zgodnie z treścią art. 107 § 1 tej ustawy za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie. Jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej, osoby trzecie odpowiadają również za odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych (art. 107 § 2 pkt 2 o.p.). W myśl art. 108 § 1 o.p., o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej organ podatkowy orzeka w drodze decyzji; art. 108 § 2 i § 3 o.p. określa formalne przesłanki, warunkujące dopuszczalność wszczęcia postępowania podatkowego w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej.

Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa natomiast ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2002 r. Nr 153, poz. 1269), stanowiąc w art. 1 § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej zwana "p.p.s.a").

Rozpoznając skargę we wskazanym wyżej zakresie Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organy podatkowe przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, ani przepisów procedury, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przechodząc do merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji na wstępie należy podkreślić, że istotą sporu w niniejszej sprawie jest ocena zasadności orzeczenia o odpowiedzialności Skarżącego, jako pełniącego funkcję prezesa zarządu K. sp. z o.o. (od dnia 5 grudnia 2003r. do dnia 30 listopada 2011r.), za jej zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za luty 2010r. wraz z odsetkami za zwłokę oraz kosztami egzekucyjnymi.

Skarżący, jako podstawę skargi, zakreślił naruszenie art. 191 i art. 122, art. 123, art. 121, art. 122, art. 187 § 1, art. 116, art. 194 §1 oraz 306b § 1 o.p.

W związku z tym wskazać należy, że zgodnie z art. 116 o.p., który był podstawą prawną wydanych w tej sprawie rozstrzygnięć, za zaległości podatkowe między innymi spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:

1) nie wykazał, że:

a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo

b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy;

2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu oraz zaległości wymienione w art. 52 powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu. Odpowiedzialność członka zarządu za odsetki od zaległości podatkowych i koszty egzekucyjne wynika z art. 107 § 2 pkt 1 i 4 o.p.

Dyspozycja art. 116 o.p. obejmuje zarówno przesłanki pozytywne orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu (które muszą być spełnione, aby wydanie decyzji w tym przedmiocie było możliwe) oraz przesłanki negatywne (które nie mogą zaistnieć, aby organ podatkowy mógł orzec o tej odpowiedzialności).

Przesłankami, od których ustawodawca uzależnia możliwość orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe osoby prawnej, jest pełnienie funkcji członka zarządu w czasie kiedy upływał termin płatności zobowiązania oraz bezskuteczność egzekucji przeciwko osobie prawnej. Przesłankami negatywnymi, których zaistnienie zwalnia z tej odpowiedzialności są: zgłoszenie wniosku o upadłość lub wszczęcie postępowania układowego we właściwym czasie lub niezgłoszenie wniosków o wszczęcie tych postępowań bez winy członka zarządu lub wskazanie mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

W orzecznictwie sądowym utrwalony jest pogląd, że w postępowaniu w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej członka zarządu spółki kapitałowej organy podatkowe obowiązane są wykazać jedynie, że zaległości podatkowe spółki istnieją, a termin płatności zobowiązań podatkowych, których dotyczą, powstał w okresie pełnienia funkcji przez tego członka zarządu oraz że egzekucja wobec spółki okazała się bezskuteczna (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 marca 2003r., sygn. akt SA/Bd 85/03, POP 2003/4/93).

Tylko i wyłącznie członek zarządu może wykazać istnienie przesłanek wyłączających jego odpowiedzialność (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lipca 2005 r. sygn. akt I FSK 66/05, LEX 173042). Tylko na nim spoczywa obowiązek, ale i możliwość wykazania tych przesłanek.

W związku z powyższym należy stwierdzić, że prowadząc postępowanie w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu za zaległości spółki organ podatkowy powinien w pierwszej kolejności stwierdzić istnienie przesłanek pozytywnych tej odpowiedzialności, a dopiero w przypadku ich stwierdzenia rozważyć, czy strona postępowania przedstawiła okoliczności egzoneracyjne (przesłanki negatywne).

Zdaniem Sądu, organy podatkowe prawidłowo wykazały, iż w rozpoznawanej sprawie zostały spełnione wymienione powyżej przesłanki pozytywne.

W tym miejscu wskazać należy, że organy podatkowe zrealizowały także wymóg z art. 108 § 2 pkt 3 oraz § 3 o.p., gdyż jak wynika z akt sprawy, postępowanie egzekucyjne wobec Spółki w związku z zaległością podatkową w podatku od towarów i usług za luty 2010r. zostało wszczęte na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Naczelnika O. Urzędu Skarbowego w O. z dnia 30 kwietnia 2012 r., doręczonego w dniu 25 czerwca 2012r. (w trybie art. 44 k.p.a.). Natomiast postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności Skarżącego wszczęto postanowieniem z dnia 19 stycznia 2015 r., doręczonym w dniu 2 lutego 2015 r.

Określony przepisem art. 108 § 2 pkt 3 o.p. warunek dopuszczalności wszczęcia postępowania w sprawie odpowiedzialności członka zarządu został więc spełniony, bowiem postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności Skarżącego wszczęto po wszczęciu postępowania egzekucyjnego.

W rozpoznanej sprawie organy podatkowe wykazały, że Skarżący pełnił funkcję prezesa zarządu Spółki w okresie, w którym upływały terminy płatności w podatku od towarów i usług za luty 2010r. Termin ten przypadał na 25 marca 2010r. Funkcję prezesa zarządu spółki Skarżący pełnił od 5 grudnia 2003r. do 30 listopada 2011r. Powyższe potwierdza przede wszystkim odpis pełny z KRS z dnia 21 sierpnia 2014r., ale również m.in. protokół z Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki z dnia 28 listopada 2011r., protokół Zwyczajnego Zgromadzenia Wspólników spółki z dnia 30 czerwca 2010r., uchwała nr 1 Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki z dnia 28 listopada 2011r., sprawozdanie finansowe za 2008r., podpisane dnia 31 marca 2009r. przez Skarżącego oraz sprawozdanie finansowe za 2009r., podpisane przez Skarżącego.

Tym samym za spełnioną należało uznać przesłankę odpowiedzialności, o której mowa w art. 116 § 2 o.p.

W ocenie Sądu, wykazane również zostało, iż egzekucja zaległości prowadzona wobec Spółki okazała się bezskuteczna, co stanowiło przesłankę wszczęcia postępowania w sprawie odpowiedzialności podatkowej Skarżącego jako osoby trzeciej.

Bezskuteczność egzekucji w całości lub w części, o której mowa w art. 116 § 1 O.p., oznacza stan, gdy wierzyciel podatkowy nie uzyskał zaspokojenia mimo przeprowadzonego postępowania egzekucyjnego. Może być ona stwierdzona każdym prawnie dopuszczalnym dowodem i świadczyć o niej może również brak skuteczności czynności egzekucyjnych dokonanych w toku innego postępowania egzekucyjnego (uchwała NSA z dnia 8 grudnia 2008 r. sygn. akt II FPS 6/08; ONSAiWSA 2009/2/19, CBOSA). Może ona wynikać po prostu z szeregu nieskutecznych czynności egzekucyjnych.

Zdaniem Sądu, w rozpoznanej sprawie organy podatkowe wykazały istnienie przesłanki bezskuteczności egzekucji. Dowodzi tego rezultat egzekucji prowadzonej na podstawie tytułów wykonawczych, obejmujących zaległości spółki z tytułu podatku od towarów i usług za luty 2010r., styczeń – czerwiec oraz wrzesień i październik 2011r., oraz styczeń i luty 2012r., ale również egzekucja prowadzona na podstawie tytułów wykonawczych obejmujących zaległości spółki z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za grudzień 2011r. oraz zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za listopad i grudzień 2011r.

Na podstawie ww. tytułów egzekucyjnych dokonano zajęć rachunków bankowych w 2 bankach (R. S.A. i A. S.A.), z których pierwszy wskazał, że nie prowadzi rachunku Spółki, a drugi poinformował o zbiegu egzekucji. A następnie (zawiadomieniami z 9 listopada 2012 r.) dokonano próby zajęcia rachunków bankowych Spółki w A S.A., B. S.A. i B. S.A. A. S.A. poinformowała o zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej. Pozostałe zajęcia okazały się nieskuteczne.

Dokonano również zajęcia wierzytelności w A. sp. z o.o. z tytułu zakupu nieruchomości aktem notarialnym Rep. [...] z [...] września 2011 r., która poinformowała, że nie prowadzi żadnych transakcji ze Spółką, w związku z czym nie ma wobec tego podmiotu żadnych zobowiązań, a wynagrodzenie z tytułu umowy sprzedaży zostało zapłacone na rzecz sprzedającego.

Do wniosku o bezskuteczności egzekucji wobec spółki doprowadziły organ również działania podjęte w celu ustalenia majątku tej spółki. Organ egzekucyjny w odpowiedzi na zapytanie skierowane do Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego oraz Ksiąg Wieczystych celem uzyskania informacji, czy Spółka figuruje w elektronicznym rejestrze ksiąg wieczystych uzyskał informację, że na dzień 16 listopada 2012 r. nie znaleziono Spółki w prowadzonym rejestrze. W odpowiedzi na wniosek do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji o udostępnienie danych z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (CEPiK) poinformowano, że Spółka nie figuruje w centralnej ewidencji pojazdów.

Z uwagi na bezskuteczność podejmowanych czynności organ egzekucyjny postanowieniem z [...] listopada 2013 r. umorzył postępowanie egzekucyjne.

Istotnym dowodem w sprawie jest również raport poborcy skarbowego, z którego wynika, że pod adresem wskazanym jako adres prowadzenia działalności gospodarczej przez spółkę w KRS (W., ul [...]) Spółka nie prowadzi działalności od czerwca 2012 r. Natomiast A. K., prowadząca działalność gospodarczą pod firmą "G.", wypowiedziała umowę z [...] marca 2012 r., gdyż Spółka nie płaciła za usługę prowadzenia wirtualnego biura, a zarazem nie odbierała korespondencji. Poborca skarbowy nie mógł skontaktować się z aktualnym prezesem zarządu.

Zauważenia wymaga, że Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w B. postanowieniami z dnia [...] grudnia 2013r. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec Spółki z uwagi na fakt, iż egzekucja przeciwko dłużnikowi okazała się bezskuteczna, gdyż w toku postępowania egzekucyjnego nie ustalono, aby Spółka posiadała ruchomości podlegające zajęciu.

Zdaniem Sądu wskazane przez organ i znajdujące się w aktach sprawy dowody zaświadczają o bezskuteczności egzekucji wobec Spółki. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie, organ egzekucyjny zastosował wszelkie możliwe środki mające na celu ustalenie majątku, z którego egzekucja byłaby możliwa. W świetle powyższych okoliczności, organy podatkowe miały podstawy, aby przyjąć, iż egzekucja prowadzona wobec Spółki okazała się bezskuteczna. W tej sytuacji Dyrektor Izby Skarbowej w W. zgodnie z wymogami wynikającymi z art. art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1 i 2, art. 187 §1 i art. 191 o.p. właściwie ocenił materiał dowodowy co do zaistnienia podstawowej przesłanki odpowiedzialności – bezskuteczności egzekucji wobec spółki. Natomiast Skarżący nie wskazał żadnego dowodu na istnienie mienia spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych.

Tym samym, zdaniem Sądu, organy podatkowe prawidłowo uznały, że w rozpoznawanej sprawie doszło do spełnienia dwóch pozytywnych przesłanek pozwalających na wydanie orzeczenia w przedmiocie odpowiedzialności.

Jednocześnie Skarżący nie wskazał, aby w sprawie wystąpiły przesłanki wyłączające odpowiedzialność Skarżącego, tj. nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (tj. postępowanie układowe), ani też nie wykazał, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości nastąpiło bez jego winy. Skarżący nie wskazał również mienia spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

W tym zakresie koniecznym jest odwołanie się do przepisów ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze. Z art. 10 tej ustawy wynika, że upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. W myśl natomiast art. 11 ust. 1 tej ustawy dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań. Według art. 11 ust. 2 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze dłużnika będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania.

Stosownie natomiast do art. 21 ust. 1 i 2 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze, osoba reprezentująca osobę prawną będącą dłużnikiem, winna zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości. Wystąpienie którejkolwiek z tych okoliczności obliguje członka zarządu do złożenia wniosku o upadłość. Jeżeli zatem dłużnik nie wykonuje swoich zobowiązań (zarówno cywilnoprawnych, jak i publicznoprawnych, przy czym to zaniechanie nie musi dotyczyć wszystkich zobowiązań), to jest on niewypłacalny, co rodzi konieczność ogłoszenia upadłości. Z taką koniecznością mamy także do czynienia w przypadku osób prawnych, gdy zobowiązania podmiotu przekroczą wartość jego aktywów, i to nawet wówczas, gdy na bieżąco regulowane są zobowiązania. Warunkiem zwolnienia się przez stronę skarżącą z odpowiedzialności za zaległości spółki było wykazanie, że wniosek o ogłoszenie upadłości tej spółki został zgłoszony w terminie dwóch tygodni od zaprzestania płacenia przez nią długów (wymagalnych zobowiązań pieniężnych) lub w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym zobowiązania spółki przekroczyły wartość jej majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonywała.

Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że z akt sprawy wynika, iż zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za luty 2010 r. nie były jedynymi nieuregulowanymi zaległościami. Spółka posiadała bowiem zaległości wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne za okres styczeń-sierpień 2011 r. oraz styczeń-luty 2012 r. w kwocie należności głównej 282 928,03 zł, ubezpieczenie zdrowotne za okres luty 2011 – luty 2012 r. w kwocie należności głównej 124 522,96 zł, fundusz pracy i FGŚP za okres styczeń-sierpień 2011 r. oraz styczeń-luty 2012 r. w kwocie należności głównej 28 164,85 zł, z tytułu podatku od towarów i usług za luty 2010 r., styczeń - czerwiec 2011 r., wrzesień - październik 2011 r. w kwocie 1 474 949,20 zł, podatku dochodowego od osób fizycznych za grudzień 2011 r. w kwocie 4 899,00 zł oraz zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za listopad i grudzień 2011 r. w kwocie 49,00 zł.

W związku z tym, zdaniem Sądu, organy zasadnie uznały, że wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki powinien być złożony w ciągu 2 tygodni licząc od terminu płatności podatku od towarów i usług za luty 2010 r., czego jednak nie uczyniono, gdyż jak wynika z akt sprawy wniosek taki nie został w ogóle złożony.

Ponadto organ odwoławczy przeanalizował także ostatnie złożone przez Spółkę sprawozdanie finansowe za 2009 r. pod kątem wystąpienia przesłanki określonej w art. 11 ust. 2 Prawa upadłościowego i naprawczego i wskazał, że dane wynikające z tego sprawozdania pokazują, że Spółka posiadała niewiele większe aktywa od zobowiązań i była na granicy wypłacalności. Kapitał własny stanowił niewielką część w stosunku do zobowiązań. Rezerwy na zobowiązania wynosiły natomiast jedynie 29 825,00 zł za 2009 r., z czego wynika, że wartość zobowiązań Spółki znacznie przekraczała wartość jej kapitału, co potwierdza zaistnienie kolejnej przesłanki uprawniających do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Dodatkowo z deklaracji VAT-7 za lata 2010-2011 wynika, że wysokość sprzedaży zmalała z 56 061 799,00 zł, natomiast za 2011 r. sprzedaż wyniosła 19 645 560,00 zł. W ocenie organu odwoławczego z powyższych danych wynika, że sprzedaż sukcesywnie spadała.

Ponadto organ wskazał, że majątek przedsiębiorcy charakteryzował się wysoką zmiennością zarówno po stronie pasywów i aktywów, co może utrudniać bieżącą ocenę kondycji finansowej Spółki, ale zaprzestanie regulowania zobowiązań jest obiektywną okolicznością, która obligowała zarząd Spółki do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości.

W związku z tym Sąd ocenił jako zasadny wniosek organów podatkowych wydających rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, że w okresie pełnienia przez Stronę obowiązków w zarządzie spółki wystąpiła powinność wystąpienia z wnioskiem o ogłoszenie upadłości z uwagi na trwałe zaprzestanie płacenia długów, stanowiące przesłankę upadłości określoną w art. 11 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze.

Zasadnie, zdaniem Sądu, organy podatkowe nie badały wystąpienia drugiej przesłanki upadłościowej, tj. sytuacji, w której zobowiązania dłużnika przekraczają wartość jego majątku. Wymienione w przepisach art. 11 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze przesłanki zgłoszenia wniosku o upadłość, mają charakter alternatywny i równorzędny i dlatego zaistnienie chociażby jednej z nich pozwala na ogłoszenie upadłości przedsiębiorców. Skoro zatem organy podatkowe wykazały zaistnienie przesłanki trwałego nieregulowania zobowiązań podatkowych, nie było konieczności wykazania zaistnienia drugiej przesłanki – nadwyżki zobowiązań spółki nad jej majątkiem.

Jak wynika z akt sprawy Skarżący nie wykazał w toku postępowania, że gdy był członkiem zarządu spółki (prezesem) został zgłoszony w stosunku do spółki wniosek o upadłość. Nie przedstawił też żadnych dowodów, świadczących o tym, że wniosek o ogłoszenie upadłości kiedykolwiek został zgłoszony. Z akt sprawy wynika natomiast, co nie jest przedmiotem sporu, że wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki nie został złożony.

Skarżący nie przedstawił też mienia spółki, które uwalniałoby Skarżącego od odpowiedzialności.

Natomiast w skardze Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie: art. 191 i art. 122, art. 123, art. 121, art. 122, art. 187 § 1, art. 116, art. 194 §1 oraz 306b § 1 o.p. Argumentacja Skarżącego zasadniczo odnosi się do kwestii związanej z uzyskaniem przez Spółkę zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach z dnia 25 lutego 2011 r. Skarżący podnosi, że deklaracja za luty 2010 r. została przez Spółkę złożona w terminie i wzięta pod uwagę przez organ przy wydaniu zaświadczenia o niezaleganiu wystawionego 25 lutego 2011 r. Natomiast organy podatkowe wydające rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie błędnie przyjęły, że zaległości podatkowe Spółki wnikające z rzekomo złożonej dopiero 11 stycznia 2012r. deklaracji w podatku od towarów i usług za luty 2010 r., obciążają Podatnika, podczas gdy w dacie rzekomego złożenia deklaracji za luty 2010 r. nie był już członkiem jej zarządu i nie miał wpływu na treść dokumentów generowanych przez Spółkę w tym czasie i tym samym nie ponosi odpowiedzialności za zaległości Spółki powstałe po 30 listopada 2011 r.

Zdaniem Dyrektora IS dowód w postaci zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach z dnia 25 lutego 2011 r. wydany Spółce nie ma znaczenia dla sprawy, gdyż obrazuje stan na dzień jego wydania, podczas gdy deklaracja za luty 2010 r. została złożona przez Spółkę dopiero 11 stycznia 2012 r. Organ zauważył przy tym, że w przypadku, gdy zaległości nie zostały ujawnione na dzień wydania zaświadczenia, nie jest to jednoznaczne z faktem, iż zaległość w rzeczywistości nie istniała.

W związku z tym wyjaśnić należy, że zaległość podatkowa Spółki, za którą ponosi odpowiedzialność Skarżący, wynikała z deklaracji VAT-7 za luty 2010r., złożonej za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej w dniu 11 stycznia 2012 r. (k. 35, akt administracyjnych). Skarżący nie przedstawił dowodu na to, że deklaracja ta została złożona w terminie, tj. do 25 marca 2010r. Z treści tej deklaracji wynika zobowiązanie do zapłaty w kwocie 342.403,00zł. Ponieważ zobowiązanie to nie zostało uregulowane w całości organ podatkowy w dniu 2 lutego 2012r. wysłał do Spółki upomnienie (odebrane przez Spółkę w dniu 17 lutego 2012r., k. 51-53 akt administracyjnych). A zatem realizacja przez Spółkę obowiązku rozliczenia podatku VAT za luty 2010r. poprzez złożenie stosownej deklaracji miała miejsce dopiero w dniu 11 stycznia 2012 r. W związku z tym rację ma organ podatkowy, że zaświadczenie o niezaleganiu w podatkach z dnia 25 lutego 2011 r., wydane Spółce, nie może mieć znaczenia w niniejszej sprawie, gdyż zostało wystawione na podstawie danych urzędowych na dzień 25 lutego 2011 r., a więc jeszcze przed złożeniem przez Spółkę deklaracji za luty 2010r. W dniu sporządzenia zaświadczenia organ nie miał wiedzy dotyczącej istnienia lub nie zaległości podatkowej Spółki za ten okres.

Powyższe nie zmienia też faktu, że Skarżący ponosi odpowiedzialność za ten dług podatkowy Spółki. Nie ulega bowiem wątpliwości, że zaległość ta, uwzględniając termin zapłaty tego zobowiązania - do dnia 25 marca 2010 r. - powstała w czasie pełnienia przez Skarżącego obowiązków prezesa zarządu Spółki, gdyż jak już wskazywano Skarżący pełnił tę funkcję do dnia 30 listopada 2010 r. Nie zmienia tej okoliczności opóźnione złożenie przez Spółkę deklaracji VAT – 7 (11 stycznia 2012 r.). Złożenie deklaracji z naruszeniem art. 99 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz.U.2004.54.535, ze zmianami) nie prowadzi do przesunięcia terminu płatności zobowiązania w podatku od towarów i usług, które powstaje zgodnie z art. 21 § 1 pkt 1 o.p. z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania, a nie z dniem złożenia deklaracji podatkowej. To Spółka, jako podatnik podatku od towarów i usług, zobowiązana była do samoobliczenia tego podatku w prawidłowej wysokości i jego zapłaty w ustawowym terminie.

W związku z tym zarzut zgłoszony w tym zakresie w skardze należało uznać za chybiony.

Za niezasadny należało uznać również zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego mających istotny wpływ na wynik sprawy, w tym ogólnych zasad postępowania. Sąd nie dostrzegł w sprawie naruszeń przepisów postępowania, które mogłyby mieć jakikolwiek wpływ na wynik sprawy. Zarzuty prowadzenia postępowania podatkowego z naruszeniem art. 191 i art. 122, art. 123, art. 121, art. 122, art. 187 § 1 o.p. nie mają potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym. Organy podatkowe podjęły niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zebrały i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały materiał dowodowy w niniejszej sprawie i na tej podstawie dokonały jego oceny.

Podsumowując, Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, stwierdza, iż zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie, a organ wydał zaskarżoną decyzję w wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania dowodowego, które pozwoliło na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego, którego ocena jest prawidłowa, podobnie jak dokonana subsumcja do przepisów prawa materialnego. Wyniki postępowania dowodowego przeprowadzone przez organ znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji.

Mając na uwadze powyższe, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.