Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 46/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2016-04-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 61 par. 1,  par. 2,  par. 4,  art. 61a par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski (spr). Sędziowie: Sędzia WSA Alicja Palus Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Protokolant: Starszy asystent sędziego Katarzyna Grott po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi A.K. na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie utrzymania użytkowania kotłowni gazowej oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...], podjętym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), zwanej dalej "k.p.a.", po rozpatrzeniu zażalenia Pani A.K. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] r. Nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie utrzymania i użytkowania kotłowni gazowej zlokalizowanej w budynku przy ulicy [...] w J.-L., D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.

W uzasadnieniu organ drugiej instancji wskazał, że zaskarżone postanowienie zostało wydane w związku z wnioskiem A.K. z dnia 1 grudnia 2014 r. o przeprowadzenie kontroli w związku z nieprawidłowym użytkowaniem kotłowni gazowej zlokalizowanej przy ul. [...] J.-L.. Zgodnie zaś z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Uprawnienie to jest oparte na przepisach prawa materialnego i przysługuje jedynie tym podmiotom, których interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie. O tym więc czy dany podmiot posiada przymiot strony w postępowaniu decyduje norma prawna, z której dla tego podmiotu wynikają wprost określone prawa lub obowiązki. Konsekwencją nieprawidłowości w utrzymaniu i użytkowaniu obiektu budowlanego jest obowiązek właściwego organu nadzoru budowlanego stosowania art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j.t. Dz. U z 2013 poz. 1409 ze zm.). Adresatami decyzji wydawanych na podstawie tej normy prawnej i jedynymi stronami postępowania mogą być tylko osoby odpowiedzialne za stan techniczny i użytkowy obiektu budowlanego a zatem jego właściciel lub zarządca. Wynika to z treści art. 61 Prawa budowlanego ustanawiającego obowiązek tych właśnie podmiotów użytkowania obiektu budowlanego zgodnie z jego przeznaczeniem, wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywania go w należytym stanie technicznym i estetycznym, zgodnie z wymogami określonymi w art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego. Regulacja art. 61 nakłada w sposób wyraźny obowiązki w zakresie utrzymania obiektu budowlanego na właściciela lub zarządcę obiektu i brak jest przesłanek stosowania wykładni rozszerzającej i objęcia tym obowiązkiem innych osób. Z przepisów prawnych nie można wywieść żadnych obowiązków ani też indywidualnych uprawnień dla właściciela lokalu lub jego najemcy w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 66 Prawa budowlanego w stosunku do części wspólnych budynku, w którym funkcjonuje wspólnota mieszkaniowa. Postępowanie to zmierza bowiem do doprowadzenia stanu technicznego i użytkowego budynku do zgodności z prawem w aspekcie przepisów prawa administracyjnego, a nie prawa cywilnego.

Jak wskazał dalej organ odwoławczy, zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (j.t. Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.) ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości, tworzy wspólnotę mieszkaniową, która może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozwana. Powyższe jest o tyle istotne dla sprawy będącej przedmiotem rozpatrzenia, że podmiotowość prawna wspólnoty mieszkaniowej sprawia, że w postępowaniach administracyjnych z zakresu Prawa budowlanego, jeśli ich przedmiot dotyczy części wspólnych budynku, pod pojęciem właściciela kryje się wspólnota mieszkaniowa, nie zaś właściciele poszczególnych lokali stanowiących przedmiot odrębnej własności. Innymi słowy, właściciele poszczególnych lokali w budynku, w którym funkcjonuje wspólnota mieszkaniowa, będący tym samym współwłaścicielami części wspólnych budynku, uczestniczą w obrocie prawnym, w zakresie dotyczącym części wspólnych budynku, za pośrednictwem instytucji wspólnoty mieszkaniowej. Powyższe oznacza, że w sprawach administracyjnych - w zakresie, w jakim obowiązki odnoszą się do części wspólnych obiektu - przymiotem właściciela legitymuje się wspólnota mieszkaniowa.

Z informacji z rejestru gruntów w aktach sprawy wynika, że budynek przy ul. [...] w J.-L. objęty jest współwłasnością. Oznacza to, że stroną w postępowaniu prowadzonym w stosunku do niego w trybie art. 66 Prawa budowlanego może być wspólnota mieszkaniowa. A.K. nie ma przymiotu strony w sprawie objętej jej wnioskiem. Zgodnie z art. 61a § 1 k.p.a., gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Mając powyższe na uwadze DWINB uznał postanowienie organu pierwszej instancji za prawidłowe, wobec czego utrzymał je w mocy.

W skardze na powyższe postanowienie, A.K. zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego poprzez nieuchylenie postanowienia organu pierwszej instancji, podczas gdy organ pierwszej instancji naruszył:

1. art. 28 k.p.a. poprzez przyjęcie, że skarżąca nie jest stroną, podczas gdy to m.in. jej życiu i zdrowiu zagraża sposób w jaki jest użytkowana kotłownia;

2. art. 61 § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie, że skarżąca nie jest współwłaścicielką pomieszczenia gospodarczego, w którym zlokalizowana jest kotłownia przy ul. [...], a tym samym uznanie, że nie ma ona prawa wnioskować o wszczęcie postępowania;

3. art. 61a § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie, że skarżącej nie przysługuje przymiot strony w przedmiotowym postępowaniu;

4. art. 77 w związku z art. 7 k.p.a. poprzez oparcie postanowienia jedynie na informacji z rejestru gruntów, podczas gdy wystarczyło sprawdzić księgę wieczystą by ustalić stan prawny nieruchomości, jak również ustalić, czy w przedmiotowym budynku została utworzona wspólnota mieszkaniową czego organ zaniechał;

5. art. 10 k.p.a. poprzez niedopełnienie obowiązku zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, podczas gdy organ miał obowiązek umożliwić stronie wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż uniemożliwiło to skarżącej ustosunkowanie się do zebranego materiału dowodowego i wyrażenie swojego stanowiska w sprawie;

6. art. 107 § 3 w związku z art. 11 k.p.a. poprzez niewskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

Ponadto naruszono przepisy prawa materialnego, tj. art. 6 ustawy o własności lokali poprzez przyjęcie, że w przedmiotowym budynku została utworzona wspólnota mieszkaniowa, podczas gdy nie było ku temu żadnych przesłanek oraz art. 27 ust. 3 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych poprzez jego niezastosowanie. Biorąc pod uwagę powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie przedmiotowego postanowienia w całości jak również postanowienia organu I instancji, zobowiązanie do wydania postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie utrzymania i użytkowania kotłowni gazowej zlokalizowanej przy ul. [...] w J.-L. oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła również, że kotłownia gazowa od 10 lat funkcjonuje bez podstawy prawnej i zagraża zdrowiu, życiu i bezpieczeństwu ludzi. Pomieszczenie gospodarcze, w którym usytuowano kotłownię jest wykorzystywane niezgodnie z przeznaczeniem, gdyż ani inwestor ani Spółdzielnia Mieszkaniowa nie uzyskały zezwolenia na zmianę przeznaczenia z pomieszczenia gospodarczego na kotłownię. Projekt bloku nie przewidywał kotłowni. Od momentu uruchomienia kotłowni zarówno skarżąca, jak i sąsiedzi żyją w ciągłym, całodobowym hałasie wnikającym do mieszkań, na klatkę schodową i do środowiska. Najgorzej jest w nocy. Fakt, że hałas przenika do mieszkań, na klatkę schodową i do środowiska dowodzi, że nie zostały dotrzymane normy budowlane. Budynek nie został przystosowany do pracy urządzeń przemysłowych nawet w minimalnym stopniu.

Ponadto skarżąca wskazała, że w 2005 r. Wojewoda D. stwierdził nieważność pozwolenia na budowę jako wydanego z rażącym naruszeniem prawa. Decyzję tą Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy, a następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Tego wyroku po dzień dzisiejszy nie respektuje nikt, podobnie jak opinii biegłego sądowego, który potwierdził, że zarówno budowa, jak i eksploatacja kotłowni były niedopuszczalne. Bezwzględnym obowiązkiem organów budowlanych było wszczęcie postępowania w kierunku stwierdzenia nieważności decyzji zależnej, czyli pozwolenia na użytkowanie, czego organ zaniechał. D. Inspektor Nadzoru Budowlanego potwierdził, że pozwolenie na użytkowanie jest także wydane z naruszeniem prawa.

W obawie o bezpieczeństwo zdrowotne oraz fakt, że mąż skarżącej jest po trzech operacjach, do PINB trafił wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie użytkowania i utrzymania kotłowni. Skarżąca wnioskowała, aby organ pierwszej instancji przeprowadził kontrolę w jej mieszkaniu, bowiem przyczyną przenikania hałasu z komina jest źle zamocowany komin zaczepiony do ściany w miejscu otworów wentylacyjnych znajdujących się w mieszkaniu skarżącej. To może być źródłem zwiększonego hałasu. Organowi zarówno pierwszej jak i drugiej instancji jest wiadomo, że celem zainstalowania komina inwestor powinien był uzyskać decyzję o warunkach zabudowy, czego nie uczynił. Decyzji tej inwestor nie posiada po dzień dzisiejszy.

Przy tak gigantycznej skali naruszenia prawa organy nadzoru budowlanego powinny były zapewnić bezpieczeństwo przede wszystkim zdrowotne dla mieszkańców. Tymczasem ciszy nocnej nie było w tej klatce schodowej od 15 lat. Od 15 lat PINB lekceważy bezpieczeństwo, zdrowie i życie ludzi. Przez 15 lat nie dopuścił do żadnej ekspertyzy, posiadanych zaś opinii nie respektował. Podobnie jest z organem drugiej instancji.

Skarżąca uważa za niedopuszczalne wydanie przez PINB postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania w sytuacji, gdy obiekt działa bez podstawy prawnej, a mieszkańcy w sposób wyjątkowo dotkliwy odczuwają skutki tego bezprawia.

Swój interes prawny skarżąca wywiodła z tytułu własności nieruchomości położonej przy ul. [...], z którego prawidłowe korzystanie jest uniemożliwione wskutek niewłaściwego użytkowania pomieszczenia gospodarczego znajdującego się w budynku nr 6. Ponadto, w przedmiotowej sprawie stroną nie może być wspólnota, albowiem taka nigdy nie powstała, a właściciele nieruchomości znajdujących się w przedmiotowym bloku należą do spółdzielni, której interes jest sprzeczny z interesami tychże właścicieli, albowiem spółdzielnia czerpie korzyści z pracy kotłowni na rzecz innych bloków, zaś w stosunku do bloku nr 6 emituje jedynie ujemne skutki dla zdrowia i życia łudzi w nim zamieszkujących. Skarżąca podkreślając, że wspólnota nie została utworzona, wskazała, że w drodze analogii można byłoby odnieść do spółdzielni za wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 maja 2011 r. (sygn. akt II SA/Kr 390/11), że uregulowania przepisów art. 21 ust. 1 oraz art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (j.t. Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.) nie wykluczają bynajmniej działania na zewnątrz poszczególnych członków wspólnoty, np. w obronie własnych praw mieszkaniowych pozostających w związku ze stanem technicznym budynku. Przeciwnie, jeśli członek wspólnoty wykaże swój indywidualny interes, to może wystąpić jako strona zainteresowana w postępowaniu administracyjnym w sprawie, w której co do zasady występuje wspólnota mieszkaniowa i w której tylko wspólnota powinna być adresatem nakazu wykonania obowiązków wynikających z art. 66 w zw. z art. 61 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j.t. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.). Podobnie w tym przedmiocie wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny Gliwice (wyrok z dnia 24 maja 2013 r., sygn. akt II SA/G1 1475/12), stanowiąc, wbrew twierdzeniom uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, że istnienie wspólnoty mieszkaniowej nie pozbawia właściciela lokalu możliwości skorzystania z administracyjnej i sądowej ochrony jego praw w sytuacji, gdy potrzebę tej ochrony wywodzi z przepisów prawa i gdy tej ochrony nie zapewnia mu właściwy organ wspólnoty, a zwłaszcza wtedy, gdy interesy wspólnoty i jej członka okażą się przeciwstawne. Przed nałożeniem na wspólnotę mieszkaniową obowiązku przedstawienia ekspertyzy technicznej dotyczącej robót wykonanych w piwnicach przynależnych do lokali mieszkalnych zgodnie z art. 81 c ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j.t. Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) w pierwszej kolejności należy rozważyć status prawny pomieszczeń, w których wykonano sporne instalacje.

W odpowiedzi na skargę D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Na wstępie podkreślić należy, że stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Przedmiotem dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Po myśli zaś art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zgodnie z art. 145 § 1 P.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie doszło do naruszenia o jakim mowa w powołanym art. 145 § 1 P.p.s.a..

Badając pod tym kątem zaskarżone postanowienie, Sąd uznał, że skarga A.K. nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie doszło do naruszenia prawa materialnego ani przepisów postępowania administracyjnego, dające podstawę do jego uchylenia.

Zgodnie z art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Organ administracji publicznej może ze względu na szczególnie ważny interes strony wszcząć z urzędu postępowanie także w sprawie, w której przepis prawa wymaga wniosku strony. Organ obowiązany jest uzyskać na to zgodę strony w toku postępowania, a w razie nieuzyskania zgody - postępowanie umorzyć (§ 2). O wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie jednej ze stron należy zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie (§ 4). W myśl natomiast art. 61a § 1 k.p.a., będącym podstawą podjęcia zaskarżonego postanowienia, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie.

Pismem z dnia 1 grudnia 2014 r. A.K. wniosła o przeprowadzenie kontroli w związku z nieprawidłowym użytkowaniem obiektu budowlanego, tj. kotłowni gazowej zlokalizowanej przy ul. [...] w J.-L. w celu ustalenia: czy przeprowadzane są kontrole okresowe zgodnie z zapisami art. 62 ust. 1 pkt 5 Prawa budowlanego, w szczególności pod kątem efektywności kotłów, dlaczego do mieszkań, do środowiska i na klatkę schodową przedostają się drgania, wibracje i niezwykle uciążliwy, całodobowy hałas oraz czy wywiezienie przez inwestora przyczepy ziemi z kotłowni celem dostosowania do obowiązującej wysokości pomieszczenia kotłowni nie naruszyło lub nie zagraża konstrukcji budynku.

Należy tutaj zauważyć, że art. 61a k.p.a., stanowiący podstawę podjęcia zaskarżonego postanowienia, znajduje zastosowanie wówczas, gdy podanie jednostki ma na celu zainicjowanie nowego postępowania w określonej sprawie administracyjnej w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a., które jednak nie może zostać skutecznie uruchomione ze względu na istniejące przeszkody o charakterze przedmiotowym bądź podmiotowym. Ustawodawca wprowadził zatem w tym artykule dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Pierwszą z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną, a drugą zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przyczyny te nie zostały w wymienionym przepisie skonkretyzowane jednakże nie ulega wątpliwości, że dotyczy to sytuacji, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania. Z taką sytuacją będziemy mieli do czynienia np. gdy żądanie wszczęcia postępowania dotyczy sprawy, w której prowadzone jest już postępowanie, wydano w sprawie rozstrzygnięcie, albo brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia zgłoszonego żądania.

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia zgłoszonego żądania.

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że skarżąca powołując się na przepisy art. 61 i art. 62 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (j.t. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.), zwanej dalej "Prawem budowlanym", podniosła we wniosku inicjującym postępowanie nieprawidłowe użytkowanie kotłowni gazowej, a nie stan techniczny obiektu budowlanego. Przy czym skarżąca wskazała, że to nieprawidłowe użytkowanie kotłowni gazowej wynika z umiejscowienia jej w pomieszczeniu gospodarczym, które nie jest do tego przystosowane, bez wskazania na jakiejkolwiek nieprawidłowości techniczne budynku przy ul. [...] w J.-L.. Nadto należy zauważyć, że skarżąca błędnie określiła mianem "obiektu budowanego" kotłownię gazową.

Zgodnie z art. 61 Prawa budowlanego właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany:

1) utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust.;

2) zapewnić, dochowując należytej staranności, bezpieczne użytkowanie obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych odziaływujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury, takich jak: wyładowania atmosferyczne, wstrząsy sejsmiczne, silne wiatry, intensywne opady atmosferyczne, osuwiska ziemi, zjawiska lodowe na rzekach i morzu oraz jeziorach i zbiornikach wodnych, pożary lub powodzie, w wyniku których następuje uszkodzenie obiektu budowlanego lub bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem, mogące spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska.

Powyższy przepis został zamieszczony w Rozdziale 6, zatytułowanym "Utrzymanie obiektów budowlanych", który dotyczy obowiązków, które musi spełniać właściciel lub zarządca obiektu budowlanego w zakresie utrzymania obiektu budowlanego. I tak obiekty budowlane powinny być w czasie ich użytkowania poddawane przez właściciela lub zarządcę kontroli (art. 62 ust. 1). Właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany przechowywać przez okres istnienia obiektu dokumenty, o których mowa w art. 60, oraz opracowania projektowe i dokumenty techniczne robót budowlanych wykonywanych w obiekcie w toku jego użytkowania (art. 63 ust. 1). Właściciel lub zarządca jest obowiązany prowadzić dla każdego budynku oraz obiektu budowlanego niebędącego budynkiem, którego projekt jest objęty obowiązkiem sprawdzenia, o którym mowa w art. 20 ust. 2, książkę obiektu budowlanego, stanowiącą dokument przeznaczony do zapisów dotyczących przeprowadzanych badań i kontroli stanu technicznego, remontów i przebudowy, w okresie użytkowania obiektu budowlanego (art. 64 ust. 1). Właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany udostępniać dokumenty, o których mowa w art. 64 ust. 3, przedstawicielom właściwego organu oraz innych jednostek organizacyjnych i organów upoważnionych do kontroli utrzymania obiektów budowlanych we właściwym stanie technicznym oraz do kontroli przestrzegania przepisów obowiązujących w budownictwie (art. 65).

Konsekwencją nieprawidłowości w utrzymaniu i użytkowaniu obiektu budowlanego jest natomiast – jak słusznie wskazał organ odwoławczy - obowiązek właściwego organu nadzoru budowlanego stosowania art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany:

1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo

2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo

3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo

4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia

5) - właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.

Co istotne dla niniejszej sprawy, pod pojęciem "utrzymanie obiektów budowlanych" należy rozumieć zachowanie obiektów budowlanych w dobrej sprawności, w stanie niezmienionym, niepogorszonym, należytym. Celem art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego jest usunięcie nieprawidłowości powstałych w trakcie użytkowania obiektu oraz doprowadzenie obiektu do odpowiedniego stanu technicznego. Nieodpowiedni stan techniczny obiektu budowlanego jest to stan, który narusza wymagania wynikające z obowiązujących przepisów prawa. Za należyty stan techniczny obiektu budowlanego należy uznać stan jego sprawności technicznej jako całości, a także elementów instalacji i urządzeń odpowiadający wymaganiom prawa, w tym przepisom techniczno-budowlanym.

W niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z niewłaściwym stanem technicznym obiektu budowlanego, tj. budynku przy ul. [...] w J.-L.. Zgodnie bowiem z art. 3 pkt 1 Prawa budowalnego przez "obiekt budowlany" należy rozumieć budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych. Za obiekt budowlany nie można natomiast uznać – jak określa to skarżąca - kotłowni gazowej. Pomieszczenie, w którym się ona znajduje, stanowi część wspólną w/w budynku. Zatem tylko stwierdzenie, że budynek jako całość jest w nieprawidłowym stanie technicznym mogłoby doprowadzić do wszczęcia postępowania. Skarżąca natomiast - jak wynika ze skargi - kwestionuje w istocie legalność usytuowania kotłów w pomieszczeniu, który pierwotnie nie był do tego przeznaczony. Tymczasem art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego nie może być wykorzystywany do usunięcia innych niż przewidziane w nim nieprawidłowości. Nakładane na jego podstawie obowiązki mają charakter naprawczy, ale zmierzają do przywrócenia obiektu do stanu używalności, zachowania substancji budowlanej w należytym stanie technicznym odpowiadającym jego funkcjom. Nie służą zatem do doprowadzenia obiektu do stanu zgodności z prawem. Obowiązki nakładane na podstawie art. 66 Prawa budowlanego obejmują zatem sytuacje związane z nieprawidłową eksploatacją obiektu budowlanego, polegającą na zaniechaniu wykonywania obowiązków określonych w art. 61 Prawa budowlanego oraz dalszych przepisach rozdziału 6. Usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w trybie art. 66 ust. 1 może dotyczyć jedynie takich nieprawidłowości, które powstały podczas użytkowania obiektu budowlanego, a więc związanych zazwyczaj z niewłaściwym jego użytkowaniem, doprowadzeniem do znacznego zużycia technicznego poprzez brak remontów, konserwacji spowodowanych zazwyczaj biernością czy niedbalstwem właściciela lub zarządcy.

Ponadto, art. 61 i art. 66 Prawa budowlanego odnoszą się do obiektów budowlanych, a nie pomieszczeń (lokali) znajdujących się w tych obiektach. Nakazy określone w art. 66 Prawa budowlanego mogą dotyczyć usunięcia nieprawidłowości samego obiektu, co nie wyklucza wprawdzie nałożenia obowiązku wykonania określonych robót również w pomieszczeniu (lokalu) wchodzącym w skład tego obiektu budowanego, jednakże chodzi tu jednak o takie roboty, które mają na celu utrzymanie w należytym stanie obiektu budowlanego jako całości. Takie okoliczności nie zaistniały w niniejszej sprawie. Skarżąca domaga się bowiem podjęcia czynności w zakresie efektywności pracy kotłów i uciążliwości związanych z ich funkcjonowaniem oraz prac budowlanych prowadzonych celem dostosowania do obowiązującej wysokości pomieszczenia kotłowni, co jednak nie może stanowić przedmiotu rozważań w postępowaniu dotyczącym utrzymania obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym. Nakaz usunięcia nieodpowiedniego stanu technicznego części budynku, stanowiącą pomieszczenie gospodarcze, może dotyczyć wyłącznie stanu samego obiektu budowlanego (budynku). Nie może wkraczać w to, co mieści się wewnątrz tego pomieszczenia i jest regulowane przepisami prawa cywilnego, lokalowego lub spółdzielczego. Ponadto, przepis art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane służy usunięciu nieprawidłowości powstałych w trakcie użytkowania budynku, a więc nie na skutek wad wykonawczych, lecz np. na skutek upływu czasu, czy też wystąpienia innego czynnika niezwiązanego z działalnością inwestycyjną (por. Z. Kostka, Prawo budowlane. Komentarz, Gdańsk 2007, s. 197). Przepis art. 66 Prawa budowlanego nie daje podstaw do usunięcia stanu pierwotnej niezgodności budynku z przepisami techniczno-budowlanymi, lecz podstawę do usunięcia złego stanu technicznego, który ma charakter wtórny, tzn. jest następstwem niewłaściwego użytkowania obiektu bądź też utrzymania go w niewłaściwym stanie, zużycia lub nagłych zdarzeń mających miejsce po oddaniu obiektu do użytkowania (wyrok NSA z dnia 14 lutego 2013 r., sygn. akt II OSK 1917/11, publ. LEX nr 1358460).

Uwzględniając powyższe, należało stwierdzić, że w niniejszej sprawie brak było podstawy materialnoprawnej do wszczęcia postępowania w sprawie utrzymania i użytkowania kotłowni gazowej.

Powyższe doprowadziło również do uznania za niesłuszne zarzuty skargi naruszenia art. 10 k.p.a., jak i art. 107 § 3 w związku z art. 11 k.p.a.. Skoro bowiem na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ nie prowadził postępowania administracyjnego i nie rozstrzygał sprawy co do jej istoty, niezasadne jest twierdzenie skarżącej, że organ uniemożliwił jej ustosunkowanie się do zebranego materiału dowodowego i wyrażenie swojego stanowiska w sprawie. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania kończy się aktem formalnym, a nie merytorycznym. Nie może być zatem mowy, aby organ w niniejszej sprawie nie dopełnił obowiązku zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, jak również, aby zostały naruszone przepisy art. 107 § 3 w związku z art. 11 k.p.a. poprzez niewskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

Odnosząc się zaś do zarzutów skargi naruszenia art. 28 k.p.a. oraz art. 61a § 1 k.p.a., Sąd podzielił w tym względzie stanowisko organów, że skarżąca nie posiada przymiotu strony w sprawie objętej jej wnioskiem (zakładając, że chodziłoby w nim o stan techniczny budynku). Przy czym należy tutaj zauważyć, że nieprawidłowo organ drugiej instancji zawarł w uzasadnieniu swojej decyzji rozważania dotyczące wspólnoty mieszkaniowej, która nie została utworzona dla budynku przy ul. [...] w J.-L.. Budynek ten jest natomiast zarządzany przez Spółdzielnię Mieszkaniową Lokatorsko-Własnościową w J.-L.. Te mankamenty uzasadnienia, jak i naruszenie art. 77 w związku z art. 7 k.p.a. – jak podniosła skarżąca - nie mogły mieć wpływu na rozstrzygniecie sprawy, a tylko takie naruszenie przepisów postępowania daje podstawę do uchylenia zaskarżonego aktu.

Zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Uprawnienie to jest oparte na przepisach prawa materialnego i przysługuje jedynie tym podmiotom, których interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie. O tym więc czy dany podmiot posiada przymiot strony w postępowaniu decyduje norma prawna, z której dla tego podmiotu wynikają wprost określone prawa lub obowiązki. W sprawie dotyczącej utrzymania obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym takie prawa i obowiązki zostały określone w rozdziale 6 Prawa budowanego, które mogą zostać w drodze decyzji administracyjnej nałożone m.in. na podstawie powołanego wyżej art. 66 ust. 1. Adresatem decyzji wydawanej na podstawie w/w normy prawnej jest podmiot odpowiedzialny za stan techniczny i użytkowy obiektu budowlanego, a zatem jego właściciel lub zarządca. Wynika to z treści przytoczonego art. 61 Prawa budowlanego, który ustanawia obowiązek tych właśnie podmiotów użytkowania obiektu budowlanego zgodnie z jego przeznaczeniem, wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywania go w należytym stanie technicznym i estetycznym zgodnie z wymogami określonymi w art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego. Stroną zatem postępowania w sprawie utrzymania w należytym stanie technicznym obiektu budowlanego z reguły jest właściciel lub zarządca tego obiektu. W niniejszej sprawie będzie to natomiast Spółdzielnia Mieszkaniowa Lokatorsko-Własnościowa w J.-L., nie zaś jej członkowie.

"Członkom spółdzielni mieszkaniowej nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu administracyjnym niezależnie od tego, czy przysługuje im lokatorskie czy własnościowe prawo do lokalu. Stroną jest spółdzielnia mieszkaniowa, która posiada tytuł prawny do nieruchomości (własność, użytkowanie wieczyste). Przepisy ustawy z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze nie uzasadniają udziału członka spółdzielni w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony, jeżeli postępowanie to dotyczy interesów prawnych spółdzielni, wynikających z przysługujących jej praw rzeczowych do nieruchomości." (postanowienie NSA z dnia 5 czerwca 2008 r., sygn. akt II OSK 728/08, publ. LEX nr 506032).

W niniejszej sprawie nieprawidłowości użytkowania dotyczą kotłowni gazowej stanowiącej część wspólną wielorodzinnego budynku przy ul. [...] w J.-L. (pismo Spółdzielni z dnia 22 stycznia 2015 r.), która została wydzierżawiona na mocy umowy z dnia 10 sierpnia 2000 r. zawartej pomiędzy Spółdzielnią a H. Sp. z o.o., co wklucza możliwość przypisania skarżącej przymiotu strony w sprawie utrzymania i użytkowania kotłowni gazowej. Ponadto, nieprawidłowości te polegają – jak podnosi skarżąca - na emitowaniu przez kotły hałasu oraz zakłócaniu ciszy nocnej, co w ocenie Sądu, nie tylko świadczy o braku nieprawidłowości w stanie technicznym budynku (o czym była mowa wyżej), ale i zamyka się w stosunkach sąsiedzkich podlegających regulacji prawa spółdzielczego i cywilnego.

Niezależnie od powyższego należy zauważyć, że organ pierwszej instancji – pomimo stwierdzenia, że skarżąca nie posiada przymiotu strony – podjął czynności kontrolne kotłowni gazowej w dniu 31 marca 2015 r., podczas których przedłożono protokół z przeglądu serwisowy pieca gazowego z dnia 17 kwietnia 2014 r., protokół 23 lipca 2014 r., protokół kominiarski z dnia 23 lipca 2014 r., protokoły z dnia 23 września 2014 r. i 27 stycznia 2015 r. dotyczący aktywnego systemu bezpieczeństwa instalacji gazowej, protokoły z kontroli szczelności instalacji gazowej kotłowni z dnia 23 września 2014 r. i 27 stycznia 2015 r. (bez uwag), protokół kominiarski z dnia 16 stycznia 2015 r. (bez uwag), protokół z okresowej kontroli kotła z dnia 6 lutego 2015 r.. Ponadto w aktach sprawy znajdują się protokoły z przeglądów technicznych instalacji gazowej z dnia 27 lutego 2015 r., 27 lutego 2014 r., 1 marca 2013 r., protokoły z okresowej (rocznej) kontroli stanu technicznego budynku z dnia 21 kwietnia 2014 r. oraz z kontroli okresowej (pięcioletniej) z dnia 23 kwietnia 2013 r., protokoły z okresowej kontroli przewodów kominowych z dna 24 września 2014 r. i 27 marca 2015 r.. Zebrana dokumentacja nie potwierdza podniesionych przez skarżącą w piśmie z dnia 1 grudnia 2014 r. zarzutów względem nieprawidłowości użytkowania kotłowni gazowej.

Uwzględniając powyższe, Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżone postanowienie zostało podjęte zgodnie z prawem, co czyni zarzuty skargi naruszenia przepisów prawa procesowego poprzez nieuchylenie postanowienia organu pierwszej instancji jak również naruszenia art. 28 i art. 61a § 1 k.p.a. nieuzasadnionymi.

Nadto należy zwrócić uwagę, że w żadnym miejscu uzasadnienia zaskarżonego postanowienia organ drugiej instancji nie stwierdził, że skarżąca nie jest współwłaścicielką pomieszczenia gospodarczego. Zatem zarzut naruszenia art. 61 § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie, że skarżąca nie jest współwłaścicielką pomieszczenia gospodarczego, Sąd nie mógł uwzględnić.

Niezrozumiałym jest natomiast dla Sądu zarzut naruszenia art. 6 ustawy o własności lokali. Przyjęcie, że w budynku została utworzona wspólnota mieszkaniowa, podczas gdy nie było ku temu żadnych przesłanek, nie może świadczyć o naruszeniu w/w przepisu prawa materialnego, a jedynie o niewłaściwym ustaleniu przez organ stanu faktycznego. Należy tutaj jedynie wskazać jeszcze, że skoro z akt sprawy jednoznacznie wynika, że w budynku nie została utworzona wspólnota mieszkaniowa, a działa spółdzielnia mieszkaniowa, na co słusznie wskazał organ pierwszej instancji, to powołanie się przez organ odwoławczy, który utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, w uzasadnieniu na kwestie związane ze wspólnotą mieszkaniową należy uznać za oczywistą omyłkę.

Biorąc powyższe pod uwagę, trudno zatem uznać za słuszny zarzut naruszenia art. 27 ust. 3 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych poprzez jego niezastosowanie, a który stanowi, że przepisów ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali o wspólnocie mieszkaniowej i zebraniu właścicieli nie stosuje się, z zastrzeżeniem art. 241 oraz art. 26.

Jeśli natomiast skarżąca (czy pozostali członkowie Spółdzielni) uznają, że spółdzielnia działa sprzecznie z interesami współwłaścicieli i są przeciwni wydzierżawieniu pomieszczenia gospodarczego z przeznaczeniem na kotłownię gazową mają możliwość dochodzenia swoich praw na drodze postępowania wewnątrzspółdzielczego i przed sądem powszechnym.

Biorąc pod uwagę powyższe, skargę należało oddalić w całości na podstawie art. 151 P.p.s.a.. Stąd orzeczono jak w sentencji.