Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 520/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2011-10-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6331 Zasiłek dla bezrobotnych
Hasła tematyczne: Zatrudnienie
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 15, art. 138 § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 33 ust. 2
journal: Dz.U. 2008 nr 69 poz 415
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - tekst jednolity
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit c, art. 152
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 20 października 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Matuszak Sędziowie Sędzia WSA Marzenna Glabas (spr.) Sędzia WSA Beata Jezielska Protokolant Specjalista Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2011 roku sprawy ze skargi M. L. na decyzję Wojewody z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie uznania za osobę bezrobotną i zasiłku dla bezrobotnych I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. przyznaje radcy prawnemu A. W. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) netto powiększoną o należny podatek VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu; III. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia "[...]", nr "[...]" Dyrektor Wydziału Polityki Społecznej Urzędu Wojewódzkiego , działając z upoważnienia Wojewody, utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia "[...]", nr "[...]", którą organ I instancji odmówił uznania M. L. za osobę bezrobotną i przyznania mu zasiłku dla bezrobotnych z dniem 1 stycznia 2011r.

W motywach rozstrzygnięcia organ wskazał, że w dniu 6 stycznia 2010r. odwołujący zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba poszukująca pracy. W dniu rejestracji zainteresowany złożył m. in. oświadczenie, iż prosi o zarejestrowanie go jako osoby poszukującej pracy z racji pobierania przez niego świadczenia z ZUS do 31 maja 2010 r. oraz przedstawił legitymację emeryta rencisty nr "[...]" ważną do dnia 3 maja 2010 r.

Prezydent Miasta pismem z dnia 12 stycznia 2010 r. pozytywnie rozpatrzył złożony wniosek i uznał M. L. za osobę poszukującą pracy.

W dniu 25 marca 2011 r. odwołujący stawił się w PUP i złożył ustnie do protokołu wniosek następującej treści:

1. o zamianę decyzji przyznającej status poszukującego pracy poprzez przyznanie mu statusu osoby bezrobotnej z dniem wstrzymania wypłaty świadczenia rentowego, tj. od dnia 1 stycznia 2011r.;

2. o przyznanie zasiłku dla bezrobotnych od dnia 1 stycznia 2011r.;

3. o przywrócenie wszelkich terminów niezbędnych do złożenia oświadczeń

w powyższych sprawach;

4. o wydanie skierowania do zatrudnienia na stanowisku kierowcy wskazanym

w ofertach pracy na dzień 24 marca 2011 r. zgodnie z załącznikami.

Zainteresowany do protokołu dołączył następujące załączniki: orzeczenie

o stopniu niepełnosprawności z dnia 26 października 2010 r. wydane przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności, zaliczające M. L. do lekkiego stopnia niepełnosprawności ; pismo ZUS z dnia 21 lutego 2011 r. informujące stronę, że na mocy orzeczenia komisji lekarskiej z dnia 15 lutego 2011 r. ustalono, iż nie jest niezdolny do pracy, natomiast był częściowo niezdolny do pracy w okresie od maja 2009 r. do 30 sierpnia 2010r. oraz że w związku z odwołaniem od decyzji Oddziału ZUS z 30 września 2010 r., sprawa uprawnień do renty z tytułu niezdolności do pracy zostanie rozstrzygnięta w postępowaniu odwoławczym; zaświadczenie ZUS z dnia 25 marca 2011 r., stwierdzające, iż wypłata świadczenia w postaci renty - którą Pan L. pobierał w okresie od 1 kwietnia 2009 r. do 31 grudnia 2010r. - została wstrzymana od dnia 1 stycznia 2011 r. oraz, że obecnie toczy się postępowanie w Sądzie Okręgowym IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w sprawie ponownego ustalenia prawa do świadczenia rentowego; wykaz ofert pracy na dzień 24 marca 2011 r.

W odpowiedzi na to ustne podanie do protokołu, Prezydent Miasta wydał w dniu "[...]" r. decyzję, znak: "[...]", nr "[...]", którą orzekł o odmowie uznania M. L. za osobę bezrobotną z dniem 1 stycznia 2011 r. oraz odmowie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 1 stycznia 2011 r. Jako podstawę rozstrzygnięcia organ wskazał art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. "c", art. 71 ust. 2 pkt 3, art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. "a" i "b" ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t. j. Dz. U. z 2008r. Nr 69, poz. 415 ze zm.-dalej jako u.p.z.). W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż powodem, dla którego zainteresowanemu nie przyznano statusu osoby bezrobotnej, jest posiadanie przez niego prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, którego to prawa zainteresowany nie został pozbawiony. Zdaniem organu wstrzymanie wypłaty świadczenia rentowego nie jest jednoznaczne z utratą przyznanego prawa do renty.

W odwołaniu od tej decyzji M. L. wniósł o jej zmianę poprzez uznanie go za osobę bezrobotną i przyznanie mu prawa do zasiłku od dnia 1 stycznia 2011 r. Zarzucił, że organ I instancji orzekał w oparciu o błędnie ustalony stan faktyczny i błędny wywód prawny. W uzasadnieniu odwołujący przytoczył postępowanie przed ZUS, wskazując, że decyzja ustalająca mu prawo do renty z dnia 30 września 2010r. nie stała się prawomocna. Jednocześnie organ rentowy wykreślił odwołującego z ewidencji osób uprawnionych do świadczeń z dniem 30 grudnia 2010r., wstrzymując wypłatę świadczenia. Zdaniem odwołującego PUP mając informację o wstrzymaniu wypłaty świadczenia winien z urzędu zażądać od ZUS-u odpowiednich wyjaśnień

i w ramach własnych uprawnień dokonać ustalenia, czy wnioskodawca znajduje się na liście osób uprawnionych do świadczeń, czy też na tej liście nie figuruje. Ustalony stan faktyczny nie powinien wynikać z wiedzy wnioskodawcy, która może być niepełna, lecz z zapisów w urzędowym rejestrze prowadzonym przez właściwy do tego organ rentowy. W opinii skarżącego, jeżeli wnioskodawca nie figuruje w rejestrze osób uprawnionych do świadczeń rentowych bez względu na przyczynę tego wykreślenia i tryb postępowań odwoławczych, urząd pracy powinien brać pod uwagę aktualny dla daty rozstrzygnięcia stan zapisów co do uprawnień wnioskodawcy do świadczeń rentowych . Nie powinien mieć znaczenia stan wynikający z poprzednich decyzji ZUS, czy też legitymacji wydanych w poprzednim stanie faktycznym. Odwołujący podkreślił, iż skoro nastąpiło wykreślenie wnioskodawcy z ewidencji osób uprawnionych do świadczeń, to z tą datą nastąpić winna zmiana jego statusu z osoby poszukującej pracy na osobę bezrobotną oraz ustalenie uprawnień wnioskodawcy do zasiłku. Do odwołania strona dołączyła kserokopię pisma z ZUS z dnia 15 kwietnia 2011 r. kierowanego do Urzędu Skarbowego, w którym zawiadamia się adresata o tym, że M. L. nie figuruje w ewidencji osób uprawnionych do świadczeń emerytalnych lub rentowych w ich oddziale.

Ustosunkowując się do argumentów odwołania, organ II instancji, wskazał, że zgodnie z art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia instytucjach rynku pracy, rejestracja bezrobotnych i poszukujących pracy następuje po przedstawieniu przez te osoby dokumentów niezbędnych do ustalenia ich statusu

i uprawnień. Tym samym rejestracja w urzędzie pracy może nastąpić najwcześniej

w dniu, w którym osoba zainteresowana osobiście stawi się w urzędzie pracy i dokona czynności wskazanych w art. 33 ust. 2 ustawy oraz § 3 i 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 26 listopada 2004 r. w sprawie rejestracji bezrobotnych

i poszukujących pracy. Odnosząc powyższe do okoliczności faktycznych sprawy, organ stwierdził, iż jeżeli osoba posiadająca status osoby poszukującej pracy wyrazi wolę zmiany swojego statusu z poszukującego pracy na bezrobotnego, składając w tym przedmiocie ustne podanie do protokołu w dniu 25 marca 2011 r., to niemożliwym jest przyznanie jej statusu bezrobotnego z określoną w podaniu datą wsteczną, tj. z dniem 1 stycznia 2011 r. Organ wyjaśnił, że nie ma znaczenia dla sprawy fakt, że osoba zainteresowana w momencie składania ustnego podania była już zarejestrowana

w PUP jako poszukująca pracy. Każda zmiana statusu wymaga zachowania wyżej opisanej procedury. Dlatego złożone w dniu 25 marca 2011 r. ustne podanie M. L. o uznanie za osobę bezrobotną oraz przyznanie prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 1 stycznia 2011 r. z uwagi na moment, z jakim zainteresowany żądał przyznania mu statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku, nie mogło zostać uwzględnione. Zdaniem organu II instancji, wobec treści podania, dotyczącego uznania za osobę bezrobotną z dniem 1 stycznia 2011r., drugorzędną kwestię w sprawie stanowiła okoliczność, czy skarżący posiadał prawo do renty. Przyznano, że odwołujący faktycznie nie posiadał prawa do renty. Jednocześnie organ podał, że sprawa posiadania bądź nieposiadania prawa do renty nie została definitywnie wyjaśniona. Jednak okoliczność ta nie ma znaczenia, gdyż w każdym wypadku podanie M. L. z dnia 25 marca 2011 r. nie może zostać uwzględnione z uwagi na to, iż zainteresowany wniósł o przyznanie mu statusu bezrobotnego z datą wsteczną, czego nie przewidują przepisy. Stwierdzono, że wskazana we wniosku data, z którą odwołujący domagał się przyznania statusu bezrobotnego wykluczała możliwość uwzględnienia wniosku, również w przypadku, gdyby zainteresowany spełniał wszystkie inne prawem przewidziane wymogi do uznania go za osobę bezrobotną z prawem do zasiłku.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie M. L. wniósł o zmianę decyzji Wojewody zgodnie z wnioskiem z dnia 25 marca 2011r albo jej zmianę, poprzez uznanie go za osobę bezrobotną i przyznanie prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 25 marca 2011r. Zarzucił, że zaskarżona decyzja narusza zasadę państwa prawa, a w szczególności zasadę służebności organów Państwa wobec obywatela. Podniósł, iż z treści przepisów przytoczonych przez Wojewodę wynika, że osoba bezrobotna nie dokonuje kwalifikacji swego statusu, a dokonuje tego Urząd Pracy na podstawie karty rejestracyjnej. Stąd, zdaniem skarżącego, każda informacja o zmianie statusu osoby składającej taki wniosek winna skutkować zmianą stanu ewidencji Urzędu Pracy. Ustanie przesłanki negatywnej do rejestracji jako osoba bezrobotna winno spowodować natychmiastowe wydanie z urzędu decyzji zgodnej ze stanem faktycznym w trybie wznowienia postępowania lub też w trybie zmiany decyzji, wedle wyboru organu. Skarżący wskazał, że ZUS poinformował go o wstrzymaniu wypłaty świadczenia dopiero w piśmie z dnia 21 lutego 2011r., a stosowne zaświadczenie wydano mu w dniu 25 marca 2011r. tj. w dniu złożenia wniosku o zmianę statusu. Podkreślił, że w pkt 3 wniosku zwrócił się o przywrócenie terminów do złożenia wszelkich wymaganych prawem oświadczeń, a organy w sposób niedopuszczalny rozstrzygnęły z pominięciem tej kwestii. W ocenie skarżącego powinien zostać mu przywrócony termin do rejestracji jako osoba bezrobotna z dniem 1 stycznia 2011r., w trybie art. 58-60 Kpa. Zaznaczył też, że w pkt. 4 podania wnosił o skierowanie na stanowisko refundowane ze środków funduszu pracy. Wywiódł, iż skoro skierowanie do pracy wymagało zmiany jego statusu, to wniosek o skierowanie musiał być równoznaczny z wnioskiem o wydanie takiej decyzji. Skarżący zauważył, że brak stosownej decyzji pozbawił go środków do życia i uniemożliwił mu podjęcie pracy. Stwierdził, że nie wnosił o rejestrację z data wsteczną, gdyż w pkt 1 wniosku wskazywał na zmianę decyzji o uznaniu go za osobę poszukującą pracy. Treść wniosku strony jest więc jasna i klarowna i obligować winna do dokonania rejestracji skarżącego najdalej z dniem złożenia wniosku. Zdaniem skarżącego organ mógł wezwać go do sprecyzowania wniosku. Podkreślił też, że w dniu 25 marca 2011r. organ I instancji dysponował kopią legitymacji rencisty ważną do 3 maja 2010r., stąd

w dniu złożenia wniosku nie było podstaw do wydania decyzji odmownej. Zarzucił, że organy orzekające pominęły faktyczną treść wniosku.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Ustosunkowując się do zarzutów skargi, organ nie zgodził się z twierdzeniem, iż ustanie negatywnej przesłanki do rejestracji jako osoby bezrobotnej winno spowodować uchylenie decyzji o rejestracji jako osoby poszukującej pracy i jej zmianę w trybie wznowienia postępowania na decyzję

o rejestracji jako osoby bezrobotnej. Wyjaśniono, że status osoby poszukującej pracy ma prawo posiadać również osoba spełniająca wymogi do legitymowania się statusem osoby bezrobotnej. Jeżeli zainteresowany posiadający status osoby poszukującej pracy zacznie spełniać wymogi również do przyznania mu statusu osoby bezrobotnej, to nie stanowi to dla organu zatrudnienia przesłanki do automatycznej zmiany statusu takiej osoby. To wniosek zainteresowanego wskazuje, jaki status chce posiadać. Organ nie może tylko na podstawie spełnienia przez określoną osobę warunków do nabycia pewnych praw, przyznawać tejże osobie prawa i nakładać obowiązki, o które ta osoba nie zabiegała. Jeżeli zatem nawet skarżący w okresie figurowania w rejestrze osób poszukujących pracy zaczął spełniać warunki do przyznania mu statusu bezrobotnego, to nie stanowiło to dla organu zatrudnienia podstawy do przyznania mu statusu bezrobotnego. Organ zauważył, że w chwili rejestracji w PUP Pan L. pisemnie wyraził wolę posiadania statusu osoby poszukującej pracy, nie zaś statusu bezrobotnego. Podążając wyrażonym przez skarżącego tokiem rozumowania można by dojść do przekonania, iż każda osoba spełniająca warunki do przyznania jej statusu osoby bezrobotnej obligatoryjnie rejestrowana byłaby przez organ zatrudnienia w ewidencji bezrobotnych, nawet w przypadku, gdyby tego nie chciała. Podkreślono, że rejestracja w urzędzie pracy ma charakter dobrowolny i to od wyrażonej woli zainteresowanego zależy, czy po spełnieniu wszystkich ustawowych warunków zostanie mu przyznany status osoby bezrobotnej, czy też status osoby poszukującej pracy.

Organ nie zgodził się również ze stanowiskiem skarżącego, że PUP winien, po dokonaniu dodatkowych ustaleń, zarejestrować go jako osobę bezrobotną najpóźniej z dniem 25 marca 2011 r. Zauważono, że z literalnej treści przedmiotowego wniosku wynikało, iż skarżący żądał zarejestrowania go jako bezrobotnego (na skutek zmiany decyzji) od dnia 1 stycznia 2011 r. Z treści wniosku nie wynikało, żeby wolą zainteresowanego była rejestracja w PUP w dniu złożenia wniosku. Organ nie miał zatem podstaw przypuszczać, iż ewentualną wolą zainteresowanego jest jego rejestracja w PUP jako osoby bezrobotnej z dniem złożenia wniosku. Organ zatrudnienia negatywnie rozpatrzył wniosek, w którym w pkt 1 wnioskujący wskazał dokładną datę, od której chce posiadać status osoby bezrobotnej. Rozpatrując wniosek organ winien jest ustosunkować się do zawartego w nim żądania, nie jest zaś obowiązany snuć refleksji w przedmiocie ewentualnych innych zamiarów składającego wniosek, jeśli nie wynikają one wprost ze złożonego wniosku. W ocenie Wojewody to, że skarżący we wniosku wyraził także chęć skierowania go do zatrudnienia nie świadczy o tym, że organ powinien to potraktować jako żądanie ewentualnego zarejestrowania jako bezrobotnego w dniu składania wniosku.

W piśmie procesowym z dnia 20 lipca 2011r. skarżący podniósł dodatkowo, że od wielu lat cierpi na zaburzenia osobowości znacznego stopnia na tle organicznym, spowodowane wypadkiem komunikacyjnym z roku 1989 i pobiciem z roku 1999. Zaburzenia te powodują u skarżącego problemy z koncentracją, zapamiętywaniem

i objawiają się szczególną podatnością na stres. Wniósł o przyznanie mu prawa pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego. Sprecyzował też, że celem jego wniosku z dnia 25 marca 2011r. było uzyskanie statusu bezrobotnego oraz zasiłku od dnia 1 stycznia 2011r. i wniosek ten traktować należy jako najdalej idący. Poza tym wnosił o rejestrację

z dniem 25 marca 2011r. w celu uzyskania zatrudnienia na wskazanym stanowisku pracy.

Na rozprawie w dniu 20 października 2011r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę, wskazując, że nie wie na jakim etapie jest sprawa skarżącego w ZUS-ie

w przedmiocie przyznania renty. Podniósł, że organ powinien był potraktować wniosek skarżącego co najmniej jako wniosek o uznanie go za osobę bezrobotną i przyznanie zasiłku dla bezrobotnych od dnia 25 marca 2011r. Ponadto pełnomocnik wniósł

o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego, które nie zostały uiszczone przez skarżącego ani w całości, ani w części.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie stwierdził, co następuje:

W myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez sądową kontrolę zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem. Oznacza to, iż sąd administracyjny w istocie nie może dokonywać ustaleń, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy załatwianej zaskarżoną decyzją, a także w kompetencjach sądu nie leży przyznawanie świadczeń. Sąd administracyjny może jedynie wzruszyć zaskarżony akt, poprzez stwierdzenie jego nieważności lub jego uchylenie, gdy kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2002 r. Nr 150, poz. 1270 ze zm. – powoływanej jako ppsa).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, oraz w oparciu

o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 ppsa, Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja podjęta została z naruszeniem przepisów art. 15 i art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

W ustnym wniosku wniesionym do protokołu z dnia 25 marca 2011r. skarżący zwrócił się o zmianę decyzji przyznającej status z osoby poszukującej pracy na osobę bezrobotną z dniem wstrzymania wypłaty świadczenia rentowego, tj z dniem 1 stycznia 2011r., a status poszukującego pracy skarżący uzyskał z dniem 6 stycznia 2010r. Mimo żądanej zmiany decyzji, której celem w istocie miało być uzyskanie przez skarżącego statusu bezrobotnego z datą wsteczną, a więc także na dzień złożenia ustnego podania (skarżący określił termin w sposób otwarty), nie rozważono i nie wyjaśniono skarżącemu, czy zachodzi potrzeba weryfikacji istniejącej decyzji. W konsekwencji nie wzywano wnioskodawcy, aby wyjaśnił czy i w jakim konkretnie trybie domaga się zmiany decyzji przyznającej mu status poszukującego pracy. Zauważyć można, że zmiana decyzji jest możliwa, gdy przepis szczególny przewiduje taką ewentualność

(art. 163 kpa odsyła do przepisów szczególnych, a ustawa z dnia 20 kwietnia 2004r.

o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie zawiera takich regulacji) lub na zasadzie art. 145, 154 albo art. 155 Kpa. Są to tryby nadzwyczajne, wymagające zachowania odrębnej i właściwej dla nich procedury. Natomiast organ I instancji nie prowadził postępowania w kierunku zmiany decyzji o nabyciu statusu poszukującego pracy, o czym przekonuje powołana w niej podstawa prawna, a szczególnie treść sentencji. Organ I instancji rozważał jedynie w trybie zwyczajnym, czy skarżący spełnia przesłanki do uznania za bezrobotnego w żądanym okresie, w tym na dzień wystąpienia z wnioskiem. Organ I instancji nie przyznał skarżącemu wnioskowanego statusu i to

z datą wsteczną, tak jak o to wnosił, wobec stwierdzenia, że wnioskodawca nie spełniał warunku z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit c u.p.z., gdyż w ocenie organu posiadał w sposób ciągły prawo do renty. Można zauważyć, że organ I instancji w ogóle nie rozważał, czy jest zasadne żądanie uprawnień z mocą wsteczną, ograniczając się jedynie do stwierdzenia, że wstrzymanie wypłaty świadczenia rentowego nie jest jednoznaczne

z utratą przyznanego prawa do renty. Z decyzji organu I instancji nie wynika, aby ograniczono rozpatrzenie wniosku strony jedynie do okresu wstecznego. Wręcz przeciwnie z podniesionych w uzasadnieniu decyzji argumentów wnioskować można, że organ I instancji analizował istnienie wskazanej negatywnej przesłanki także na dzień wystąpienia przez skarżącego z ustnym podaniem, z którego treści wyraźnie wynika, że zamiarem strony było uzyskanie statusu bezrobotnego i związanego z tym prawa do zasiłku, nie tylko za okres wsteczny, ale w ogóle. Skarżący określił przecież termin w sposób otwarty, wskazując dodatkowo, że wnosi o skierowanie, go do zatrudnienia. W związku z tym Sąd nie podziela wątpliwości organu II instancji, żeby wolą zainteresowanego była rejestracja jako bezrobotnego w dniu złożenia wniosku. Jeżeli natomiast organ miał w tym względzie jakieś wątpliwości, to należało zwrócić się do strony o złożenie dodatkowych wyjaśnień, stosownie do wymogów art. 7 Kpa.

Rozpatrując sprawę w postępowaniu drugoinstancyjnym, organ odwoławczy

w sposób nieuprawniony przyjął, że przedmiot postępowania dotyczył jedynie okresu wstecznego. Organ II instancji podkreśla, że skarżący domagał się zmiany decyzji

o nabyciu statusu poszukującego pracy, choć przecież weryfikacji tej decyzji w ogóle nie przeprowadzono. Organ I instancji prawidłowo uchwycił istotę żądania strony, choć wadliwie rozważał przyznanie statusu bezrobotnego z datą poprzedzającą moment rejestracji. Organ II instancji zasadnie zaś wskazał, że stosownie do art. 33 ust. 2 u.p.z. nabycie statusu bezrobotnego i związanych z tym uprawnień nastąpić może najwcześniej z dniem rejestracji, która jest możliwa dopiero po złożeniu przez wnioskodawcę wymaganych dokumentów. Tym samym nie jest możliwe przyznanie statusu bezrobotnego z datą wsteczną. Fakt ten nie uniemożliwiał jednak rozstrzygnięcia co do spełnienia przez skarżącego przesłanek na dzień wystąpienia

z ustnym wnioskiem, na podstawie dokumentów przedłożonych przez stronę, które mogą także podlegać uzupełnieniu. Organ II instancji rozważał wprawdzie, czy skarżący posiadał prawo do renty we wnioskowanym okresie, jednak w sposób rozbieżny wskazał, najpierw że odwołujący faktycznie nie posiadał prawa do renty, po czym stwierdził, że sprawa posiadania bądź nieposiadania prawa do renty nie została definitywnie wyjaśniona. W tej sytuacji nie wiadomo jakie jest konkretnie stanowisko organu odwoławczego w tej kwestii.

Należy podnieść, iż charakter rozstrzygnięć organu odwoławczego w sposób bezpośredni zdeterminowany jest zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 Kpa). Jej istota polega na dwukrotnym rozpatrzeniu

i rozstrzygnięciu sprawy zawisłej przed organem I instancji. Dlatego rola organu odwoławczego nie ogranicza się tylko do kontroli decyzji organu I instancji, lecz organ odwoławczy obowiązany jest ponownie sprawę rozpatrzyć i rozstrzygnąć w jej całokształcie, według stanu prawnego i faktycznego aktualnego na datę orzekania przez ten organ, do czego ustawodawca wyposażył ten organ w środki prawne wskazane w art. 136, art. 138 i art. 140 Kpa (tak: NSA w wyroku z dnia 27 kwietnia 2010r., sygn. akt II GSK 1005/08, por. także wyrok NSA z dnia 7 maja 2010r., sygn. akt II OSK 789/08, publ. w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Ponownie rozpoznając i rozstrzygając sprawę organ odwoławczy obowiązany jest przede wszystkim wyjaśnić zakres żądania strony, jeżeli ma w tym względzie wątpliwości. Następnie ustalić w oparciu o przepis prawa materialnego mającego

w sprawie zastosowanie zakres postępowania wyjaśniającego niezbędnego

do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy (załatwienia wniosku), później poddać ocenie materiał dowodowy zebrany i zbadany przez organ I instancji oraz dokonane przez ten organ ustalenia, a następnie usunąć stwierdzone naruszenia prawa materialnego i prawa procesowego, których dopuścił się organ niższej instancji

(B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" Wydawnictwo C. H. Beck Warszawa 2006, s. 606 oraz powołane tam orzecznictwo).

Oznacza to, że organ II instancji powinien ustalić we własnym zakresie jakie powinno być prawidłowe rozstrzygnięcie w sprawie i skonfrontować je ze stanowiskiem organu I instancji, a następnie usunąć dostrzeżone uchybienia, o ile mogą one zostać konwalidowane bez naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania. Tylko pod tym względem organ odwoławczy związany jest granicami wyznaczonymi rozstrzygnięciem organu I instancji, gdy wykroczenie poza te ramy mogło pozbawić stronę prawa do obrony swego interesu prawnego.

Reasumując, do realizacji zasady dwuinstancyjności postępowania nie wystarcza stwierdzenie, że w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia dwóch organów różnych stopni. Konieczne jest bowiem, aby rozstrzygnięcia te zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez każdy z organów, który wydał decyzję, postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone,

tj. załatwienia zawisłej przed danym organem sprawy administracyjnej. Ponownego podkreślenia wymaga, iż organ odwoławczy nie może ograniczyć się jedynie

do kontroli zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy obowiązany jest rozpatrzyć odwołanie i wydać decyzję zgodnie z treścią art. 138 k.p.a., to jest dokonując merytorycznej i prawnej oceny zaskarżonej decyzji.

Omówione przez Sąd uchybienia procesowe, pozostające w ścisłym związku z ostatecznym wynikiem sprawy, powodują konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rozstrzygnięcie o niewykonywaniu zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku uzasadnia przepis art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.