Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2177/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-04-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 29
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Sawczuk, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Andrzej Siwek (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi C. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedstawienia dokumentów oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017, poz. 1257 ze zm., dalej: "k.p.a.") i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1332, dalej: "Prawo budowlane"), po rozpatrzeniu zażalenia C. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] maja 2018 r., nr [...] nakładającej na C. Sp. z o.o. z siedzibą w W., obowiązek przedstawienia następujących dokumentów:

- zaświadczenia Prezydenta [...] o zgodności inwestycji polegającej na budowie wolnostojącego nośnika reklamowego, całkowitej wysokości ok. 8.0 m, w postaci dwóch podświetlanych od góry; lampami na wysięgnikach tablic o wymiarach ok. 3.0 x 6,0 in, mocowanych do słupa stalowego, utwierdzonego w fundamencie betonowym ustawionym na powierzchni gruntu, na działce ew. nr [...] w obrębie [...]. przy ul. P. [...] w W., z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,

- czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opinią techniczną w zakresie zgodności wykonania robót budowlanych z przepisami techniczno - budowlanymi i uzgodnieniami,

- oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomości na cele budowlane,

utrzymał w mocy ww. postanowienie.

W przedmiotowej sprawie w dniu 17 lutego 2017 r. upoważniony pracownik Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] przeprowadził kontrolę nośnika reklamowego na działce nr [...] z obrębu [...] przy ul. P. [...] w W. W jej trakcie ustalono, że na ww. nieruchomości ustawiony jest nośnik reklamowy firmy C. Sp. z o.o. bez numeru identyfikacyjnego. Nośnik posiada dwie tablicy reklamowe o wymiarach 3 x 6 m, podświetlone od góry 2 sztukami lamp każda. Tablice mocowane są do słupa stalowego utwierdzonego w bloku fundamentowym betonowym na gruncie. Całkowita wysokość nośnika wynosi ok. 8,0 m.

Sporządzono protokół kontroli nr [...] oraz dokumentację fotograficzną.

W dniu 9 listopada 2017 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] (dalej "organ I instancji", PINB [...]) wszczął z urzędu postępowanie administracyjnego w sprawie nośnika reklamowego zlokalizowanego na dz. ew. nr [...] z obr. [...] przy ul. P. [...] w W.

W dniu 30 listopada 2017 r. w siedzibie organu I instancji stawił się T. O. - właściciel nieruchomości przy ul. P. [...] w W. - i wyjaśnił, że przedmiotowy nośnik powstał w tym miejscu w roku 2010 r., a ze względu na zawartą w umowie najmu klauzulę nie może udostępnić treści umowy.

W dniu 15 grudnia 2017 r. ponownie zostały przeprowadzone oględziny przedmiotowego obiektu budowlanego. Stwierdzono, że stan nie uległ zmianie w stosunku do oględzin z dnia 17 lutego 2017 r. z wyjątkiem numerów nośników, tj. tablic z numerami [...] i [...]. Pełnomocnik C. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "strona skarżąca", "skarżąca") adwokat E. S. okazała umowę najmu z dnia 20 października .2011 r. zawartą z T. O., wskazując ponadto, że nie zgadza się z zapisem protokołu tj. w sprawie numeru nośnika oraz jego wysokości. Sporządzono protokół oględzin robót budowlanych nr [...] oraz dokumentację fotograficzną.

W dniu 28 grudnia 2017 r. do organu I instancji wpłynęło pismo z Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy B. wyjaśniające, iż urząd nie prowadzi ani nie prowadził postępowania w sprawie nośnika reklamowego firmy C. Sp. z o.o. usytuowanego na ww. działce Jednocześnie wskazano, iż przedmiotowa działka znajduje się na obszarze, na którym obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obszaru "M., K., G." położonego w Gminie W.- B., zatwierdzony Uchwałą Nr [...] Rady Gminy W. z dnia [...] marca 2002 r. Według planu przedmiotowa działka znajduje się w strefie eksponowanego krajobrazu miasta (ul. P.) pod nadzorem architektonicznym. Plan nie reguluje kwestii lokalizacji reklam i znaków informacyjno-plastycznych.

W uzupełnieniu do protokołu kontroli z dnia 17 lutego 2017 r. upoważniony pracownik organu I instancji sporządził w dniu 4 stycznia 2018 r. notatkę służbową wskazującą odległości słupa nośnika od krawędzi jezdni ul. P. tj. 13,20 m. a do krawędzi tablicy 10,20 m.

W skierowanym do organu I instancji piśmie z dnia 16 stycznia 2018 r. strona skarżąca podniosła, że przedmiotowy nośnik reklamowy nie jest trwale związany z gruntem w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, a został zainstalowany w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego, który dotyczy robót budowlanych polegających na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych, Tym samym instalacja omawianego nośnika reklamowego nie stanowiła budowy w rozumieniu art., 3 pkt 6 Prawa budowlanego.

Postanowieniem z dnia [...] maja 2018 r. r. nr [...] PINB [...], na postawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego oraz art. 123 k.p.a., nałożył na stronę skarżącą obowiązek przedstawienia w terminie 30 dni dokumentów, o których mowa w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego, tj.:

-- zaświadczenia Prezydenta [...] o zgodności inwestycji polegającej na budowie wolnostojącego nośnika reklamowego, całkowitej wysokości ok. 8.0 m, w postaci dwóch podświetlanych od góry; lampami na wysięgnikach tablic o wymiarach ok. 3.0 x 6,0 in, mocowanych do słupa stalowego, utwierdzonego w fundamencie betonowym ustawionym na powierzchni gruntu, na działce ew. nr [...] w obrębie [...]. przy ul. P. [...] w W., z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

- czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opinią techniczną w zakresie zgodności wykonania robót budowlanych z przepisami techniczno-budowlanymi i uzgodnieniami,

- oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomości na cele budowlane.

Organ I instancji wskazał, że przedmiotowy nośnik reklamowy, wybudowany na działce ew nr [...] w obrębie [...] przy ul. P. [...] w W., stanowi budowlę, zdefiniowaną w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, której wykonanie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Opisany nośnik reklamowy ze względu na jego wielkość oraz cechy konstrukcyjne należy uznać za trwale związane z gruntem urządzenie reklamowe i jego budowa powinna być realizowana po uzyskaniu pozwolenia na budowę, O tym, czy obiekt (urządzenie reklamowe) jest trwale związany z gruntem, czy też nie, nie świadczy sposób w jaki zagłębiono je w gruncie czy też posadowiono na gruncie, ani technika w jakiej został wykonany, ale masa całkowita obiektu i jego rozmiary, które wymagają trwałego związania z gruntem ze względów bezpieczeństwa. Organ I instancji uznał, iż w niniejszej sprawie winien podjąć czynności przewidziane w art. 48 ust. 2 i ust. 3 Prawa budowlanego, mające na celu umożliwienie inwestorowi zalegalizowanie stwierdzonej samowoli budowlanej, W przypadku wykonania robót budowlanych bez uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, organ nadzoru budowalnego jest bowiem zobowiązany do przeprowadzenia procedury legalizacji w trybie ww. przepisu. W związku z tym, iż inwestor nie uzyskał stosownego pozwolenia na budowę, organ nadzoru budowlanego na podstawie art. 48 ust. 3 ustawy Prawo budowlane zobligowany był do nałożenia obowiązku przedłożenia stosownych dokumentów, niezbędnych do sprawdzenia spełnienia wymogów określonych w przepisach, w celu doprowadzenia zrealizowanej inwestycji do stanu zgodnego z prawem.

Skarżąca pismem z dnia 18 maja 2018 r. złożyła zażalenie na powyższe postanowienie. Postawiła zarzuty naruszenia:

1) art. 48 ust. i ust. 3 Prawa budowlanego przez ich zastosowanie w sprawie nośnika reklamowego, który nie jest trwale związany z gruntem i tym samym nie było wymagane uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę na jego instalację;

2) niezastosowania art. 49b Prawa budowlanego w sprawie nośnika reklamowego zainstalowanego bez wymaganego zgłoszenia;

3) art. 3 pkt 1 i pkt 3 Prawa budowlanego przez błędne zastosowanie i przyjęcie, że przedmiotowy nośnik reklamowy to urządzenie trwale związane z gruntem;

4) niezastosowania art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego w sprawie nośnika reklamowego, który nie jest trwale związany z gruntem i tym samym nie było wymagane uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę na jego instalację;

5) niezastosowania art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego, który definiuje ,.budowę", o której mowa w przepisach art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego mających zastosowanie w sprawach samowoli budowlanej;

6) niezastosowania art. 4 Prawa budowlanego przy wykładni przepisów ustawy Prawo budowlane - pojęcia trwałe związany z gruntem (art. 3 pkt 1 i pkt 3 Prawa budowlanego), pojęcia instalowanie tablic i urządzeń reklamowych ( art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego) - a tym samym naruszenie zasady wolności budowlanej;

7) niezastosowania art. 2 Konstytucji RP i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP przy wykładni przepisów ustawy Prawo budowlane - pojęcia trwale związany z gruntem (art. 3 pkt l i pkt 3 Prawa budowlanego), pojęcia instalowanie tablic i urządzeń reklamowych ( art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego) - a tym samym naruszenie zasady państwa prawa i zasady proporcjonalności:

8) art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 124 § 1 i § 2 k.p.a., m.in. przez:

- brak uzasadnienia faktycznego i prawnego dotyczącego przyczyn stwierdzenia, że przedmiotowy nośnik reklamowy to urządzenie trwale związane z gruntem;

- bezpodstawne ustalenie, że przedmiotowy nośnik reklamowy jest trwale związany z gruntem, brak ustaleń i dowodów wykazujących ww. okoliczność;

9) art. 6, art. 7, art. 8, art. 10 § 1 i art. 77 § 1 k.p.a. przez nierozpoznanie wyjaśnienia i stanowiska strony skarżącej. zgłoszonej w toku postępowania w sprawie wykładni i zastosowania art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego, który definiuje "budowę" jako wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego, art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego, który dotyczy robót budowlanych polegających na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych.

Postanowieniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] utrzymano w mocy postanowienie organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, że zgadza się ze stanowiskiem organu I instancji, że przedmiotowa inwestycja wykracza poza ramy przepisu art., 29 Prawa budowlanego, w związku z czym jej realizacja wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Przepis ten zwalnia z uzyskania pozwolenia na budowę m.in. w stosunku do zamiaru instalowania tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem usytuowanych na obiektach wpisanych do rejestru zabytków w rozumieniu przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Roboty takie wymagają jedynie skutecznie dokonanego zgłoszenia zamiaru ich wykonania organowi administracji architektoniczno-budowlanej. W niniejszej sprawie – zdaniem organu I instancji - mamy do czynienia z budowlą określoną w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, którą jest każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak m.in. wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe. Organ przywołując treść orzeczeń sądów administracyjnych, wskazał, że o tym, czy urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem czy też nie, decyduje nie tyle sposób i metoda związania z gruntem, technologia wykonania fundamentu i możliwości techniczne przeniesienia nośnika reklamowego w inne miejsce, ale też wielkość tego urządzenia, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania. Pojęcie urządzeń reklamowych, o których mowa w art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego dotyczy wyłącznie urządzeń wolnostojących niezwiązanych trwale z gruntem, o lekkiej konstrukcji, przenośnych, o małych gabarytach.

Z dokumentacji zgromadzonej w przedmiotowej sprawie wynika, iż sporny nośnik reklamowy sporny nośnik reklamowy zamontowany jest na stalowym słupie utwierdzonym w fundamencie betonowym ustawionym na powierzchni gruntu Zdaniem organu odwoławczego, w związku z powyższym, organ I instancji prawidłowo ustalił, że właściwym trybem prowadzenia postępowania jest art. 48 Prawa budowlanego i wszczął procedurę legalizacyjną.

Powyższe postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2018 r zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez C. Sp. z o.o. z siedzibą w W., która postawiła zarzuty naruszenia:

1) art. 48 ust. 2 i ust. 3 Prawa budowlanego przez ich zastosowanie pomimo, że wykonanie robót budowlanych polegających na instalacji tablicy reklamowej nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę;

2) art. 3 pkt 3 oraz art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przedmiotowy obiekt stanowi urządzenie reklamowe, na które wymagane jest pozwolenie na budowę;

3) niezastosowania art. 49b Prawa budowlanego w sprawie nośnika reklamowego zainstalowanego bez wymaganego zgłoszenia;

4) niezastosowania art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego, który definiuje "budowę", o której mowa w przepisach art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego mających zastosowanie w sprawach samowoli budowlanej;

5) niezastosowania art. 4 Prawa budowlanego przy wykładni przepisów Prawa budowlanego - pojęcia trwale związane z gruntem urządzenie reklamowe (art. 3 pkt 1 i pkt 3 Prawa budowlanego), pojęcia instalowanie tablic i urządzeń reklamowych ( art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego) - a tym samym naruszenie zasady wolności budowlanej;

6) niezastosowania art. 2 Konstytucji RP i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP przy wykładni przepisów Prawa budowlanego - pojęcia trwale związane z gruntem urządzenie reklamowe (art. 3 pkt 1 i pkt 3 Prawa budowlanego), pojęcia instalowanie tablic i urządzeń reklamowych ( art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego), a tym samym naruszenie zasady państwa prawa i zasady proporcjonalności;

7) art. 7, art. 77 § ,art. 80, art. 124 § 2 k.p.a. w związku z art. 140 k.p.a. oraz art. 15 k.p.a., m.in. przez bezpodstawne ustalenie, że "organ powiatowy dokonał właściwej kwalifikacji przedmiotowego nośnika reklamowego uznając, że jego budowa wymagała uzyskania pozwolenia na budowę", brak ustaleń i dowodów wykazujących wykonanie "budowy " wymagającej pozwolenia na budowę;

8) art. 7a § 1, art. 8 § 1 i art. 81 a § 1 k.p.a. w związku z art. 140 k.p.a. oraz art. 15 k.p.a. przez:

- przyjęcie takiej wykładni przepisów prawa budowlanego, która powoduje obciążenie inwestora największymi obowiązkami z możliwych przy innej interpretacji przepisów prawa budowlanego,

- naruszenie zasady proporcjonalności, ponieważ dokonując wyboru środka ingerencji w prawa jednostki, organy nadzoru budowlanego zastosowały najostrzejszą ingerencję w prawa jednostki, zamiast zastosować środki, które byłyby dla inwestora najmniej uciążliwe;

9) art. 6, art. 7, art. 8, art. 10 § 1 i art. 77 § 1 k.p.a., art. 124 § 1 i § 2 k.p.a. w związku z art. 140 k.p.a. oraz art. 15 k.p.a. przez niewyjaśnienie zarzutów skarżącej zgłoszonych w toku postępowania oraz niewyjaśnienie stanu faktycznego i prawnego sprawy, m.in. wykładni i zastosowania art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego, który definiuje "budowę" jako wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia I instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W bardzo obszernym uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała m.in., że Prawo budowlane nie definiuje ani pojęcia trwale związany z gruntem (art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego) ani pojęcia instalowanie tablic i urządzeń reklamowych (art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego). Zaskarżone postanowienie opiera wykładnię przepisów Prawa budowlanego na dowolnie ustalonych przesłankach, które nie wynikają z przepisów prawa, takich jak "Istotny dla rozstrzygnięcia jest stopień trwałości ¡«»łączenia oraz to czy konstrukcja " opiera się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną na nim konstrukcję . (..) sprowadzało się do konieczności zapewnienia (....) stabilnej podstawy uniemożliwiającej łatwe jej przesunięcie, przeniesienie w inne miejsce czy zniszczenie przy silnych podmuchach wiatru". Wszystkie powyższe przesłanki powołane w zaskarżonym postanowieniu powinna przecież zapewnić również instalacja nośnika reklamowego w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt 6 oraz art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.

Skarżąca podkreśliła, że w sprawie ze skargi C. Sp. z o. o. Naczelny Sąd Administracyjny wyroku z dnia 28 czerwca 2006 r., sygn. akt II OSK 931/05 potwierdził, że "Wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych zarówno na istniejących obiektach, jak i stawianych jako samodzielne obiekty zasadniczo nie wymaga pozwolenia na budowę. Jedynie budowa urządzeń reklamowych wolno stojących na trwałe związanych z gruntem wymaga pozwolenia na budowę. Można zatem zainstalować (dokonać montażu) tablicy reklamowej na gruncie, ale bez trwałego jej związania z gruntem. Bez znaczenia przy tym jest wielkość wolno stojącej, posadowionej na gruncie konstrukcji. Tego rodzaju roboty budowlane w świetle art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego, nie wymagają pozwolenia na budowę."

Zdaniem skarżącej instalowanie tablic i urządzeń reklamowych zostało zakwalifikowane w art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego do pojęcia robót budowlanych, które wedługg definicji z art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego obejmuje budowę, a także prace polecające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Pojęcie pozwolenie na budowę w rozumieniu art. 3 pkt 12 Prawa budowlanego jest pojęciem zbiorczym, obejmującym budowę, odbudowę, rozbudowę i nadbudowę obiektu budowlanego oraz wykonywanie robót budowlanych polegających na przebudowie, montażu lub rozbiórce obiektu budowlanego. Ponieważ art. 48 Prawa budowlanego dotyczy tylko budowy obiektów budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę, należy pojęcie pozwolenia na budowę, o którym mowa w tym przepisie, rozumieć w węższym znaczeniu. Wykonywanie zatem robót budowlanych innych niż budowa obiektu budowlanego nie podlega regulacjom przepisu art. 48 Prawa budowlanego.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

W piśmie procesowym z dnia 8 listopada 2018 r., strona skarżąca powtórzyła zarzuty i argumentację zawarte w skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; zwana dalej p.p.s.a.).

Skarga nie mogła zostać uwzględniona, albowiem zaskarżone postanowienie odpowiada przepisom prawa.

Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] nakładającej na C. Sp. z o.o. z siedzibą w W., obowiązek przedstawienia następujących dokumentów:

- zaświadczenia Prezydenta [...] o zgodności inwestycji polegającej na budowie wolnostojącego nośnika reklamowego, całkowitej wysokości ok. 8.0 m, w postaci dwóch podświetlanych od góry; lampami na wysięgnikach tablic o wymiarach ok. 3.0 x 6,0 in, mocowanych do słupa stalowego, utwierdzonego w fundamencie betonowym ustawionym na powierzchni gruntu, na działce ew. nr [...] w obrębie [...]. przy ul. P. [...] w W., z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

- czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opinią techniczną w zakresie zgodności wykonania robót budowlanych z przepisami techniczno - budowlanymi i uzgodnieniami,

- oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomości na cele budowlane,

w związku ze zrealizowaniem ww. nośnika reklamowego bez pozwolenia na budowę.

W przedmiotowej sprawie stosownie do treści przepisu art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. organowi nadzoru budowlanego wydanie decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.

Wyjątek od tej zasady wprowadza ust. 2 art. 48 Prawa budowlanego w przypadku, jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Wówczas stosuje się tryb legalizacji, którego pierwszy etap stanowi wydanie postanowienia w trybie art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego

W postanowieniu tym ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie m.in. zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie wskazanych obowiązków, organ nadzoru budowlanego obowiązany jest wydać nakaz rozbiórki obiektu wybudowanego bez wymaganego pozwolenia (art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego). Natomiast przedłożenie w wyznaczonym terminie wspomnianych dokumentów traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona (art. 48 ust. 5 Prawa budowlanego).

W świetle powyższego należy stwierdzić, że Prawo budowlane określa zasadę, zgodnie z którą obiekty wzniesione bez wymaganego pozwolenia na budowę podlegają przymusowej rozbiórce, z tym zastrzeżeniem, że organ zobowiązany jest w pierwszej kolejności rozważyć możliwość legalizacji dokonanej samowoli budowlanej. Przepis art. 48 ust. 1 ma bowiem wprawdzie charakter restytucyjny, czyli ma na celu przywrócenie do stanu pierwotnego terenu, na którym doszło do tzw. samowoli budowlanej, czyli robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia, jednakże ustawodawca umożliwił legalizację w przypadku, gdy wzniesiony lub budowany obiekt jest zgodny z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. W takim bowiem przypadku organ zobowiązany zażądać od inwestora przedłożenia w określonym terminie odpowiednich dokumentów, które pozwalałyby wydać decyzję zatwierdzającą projekt budowlany. Dopiero niespełnienie tego warunku przez inwestora dokonującego samowolnie robót budowlanych skutkuje wydaniem nakazu o rozbiórce danego obiektu. Natomiast po przedłożeniu wymaganych prawem dokumentów organ nadzoru architektonicznego przed wydaniem wspomnianych decyzji bada ich prawidłowość i jednocześnie jest zobowiązany ustalić w drodze postanowienia opłatę legalizacyjną.

W przedmiotowej sprawie w wyniku dwukrotnych oględzin ustalono, że na działce ew. nr [...] w obrębie [...]. przy ul. P. [...] w W. zrealizowany został nośnik reklamowy wolnostojący o wysokości ok. 8,00 m z podwójną podświetlaną tablicą reklamową o wymiarach 3,0 m x 6,0 m. Inwestorem i właścicielem przedmiotowego nośnika jest C. Sp. z o.o. z siedzibą w W., która nie posiadała zezwolenia na budowę przedmiotowego nośnika. Organ I instancji postanowieniem z dnia [...] maja 2018 r. nałożył na inwestora obowiązek przedstawienia w terminie 60 dni dokumentów o których mowa w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego, które zostało utrzymane w mocy zaskarżonym postanowieniem.

Należy podkreślić, iż istota sporu zaprezentowana w skardze sprowadzała się do kwalifikacji prawnej przedmiotowego urządzenia reklamowego (wolnostojącego nośnika reklamowego, całkowitej wysokości ok. 8.0 m, w postaci dwóch podświetlanych od góry; lampami na wysięgnikach tablic o wymiarach ok. 3.0 m x 6,0 m, mocowanych do słupa stalowego, utwierdzonego w fundamencie betonowym ustawionym na powierzchni gruntu).

W ocenie Sądu należało podzielić przyjęte przez organy nadzoru budowlanego stanowisko, że obiekt ten stanowił budowlę, o której mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, tj. "wolno stojące trwale związane z gruntem tablice reklamowe i urządzenia reklamowe", a nie mógł być uznany, jak wskazuje strona skarżąca, za tablicę i rządzenie reklamowe, na instalowanie których wymagane jest zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 6 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, dokonanie zgłoszenia właściwemu organowi.

W myśl art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego przez obiekt budowlany należy rozumieć budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z uży6ciem wyrobów budowlanych. Natomiast zgodnie z art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego budowlą jest każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, m.in. wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenie reklamowe. Jak słusznie podkreśliły organy, zasadnicze znaczenie miało określenie owego trwałego związania z gruntem przedmiotowego obiektu budowlanego. Cecha trwałości posadowienia obiektu budowlanego odnosi się do możliwości oparcia się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną na nim konstrukcję. Jak podkreśla się w orzecznictwie, o tym czy urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem czy też nie, nie decyduje sposób i metoda związania z gruntem, nie decyduje również technologia wykonania fundamentu i możliwości techniczne przeniesienia nośnika reklamowego w inne miejsce, ale to czy wielkość tego urządzenia, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 5 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 25/10, z dnia 10 października 2010 r., sygn.. akt II OSK 1596/09, z dnia 1 października 2009 r., II OSK 1461/08, – orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.nsa.gov.pl). Bezpieczeństwo konstrukcji przedmiotowego nośnika reklamowego zapewnia m.in. betonowa podstawa posadowiona bezpośrednio w gruncie, powodująca trwałe związanie jej z gruntem (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2015 r. sygn. akt II OSK 954/14). Jak słusznie podkreślił organ, nie ma znaczenia okoliczność zagłębienia na gruncie czy też posadowienia na nim obiektu ani technika w jakiej ją wykonano (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 12 maja 2009 r. sygn.. akt II OSK 735/08, z dnia 23 czerwca 2006 r., sygn. akt II OSK 923/05 – orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.nsa.gov.pl).

W przedmiotowej sprawie z prawidłowo przyjętych przez organy nadzoru budowalnego ustaleń faktycznych wynika, iż sporny obiekt składał się wolnostojącego nośnika reklamowego, całkowitej wysokości ok. 8.0 m, w postaci dwóch podświetlanych od góry lampami na wysięgnikach tablic o wymiarach ok. 3.0 m x 6,0 m, mocowanych do słupa stalowego, utwierdzonego w fundamencie betonowym ustawionym na powierzchni gruntu. Powyższe cechy nie pozwalają zaliczyć tego obiektu ani jako budynku (brak przegród budowlanych, fundamentu i dachu - art. 3 pkt 2), ani jako obiektu małej architektury, którym są zazwyczaj obiekty niewielkie, nieskomplikowane pod względem technicznym, łatwe do posadowienia czy przeniesienia w inne miejsce (w szczególności obiekty kultu religijnego, architektury ogrodowej, czy obiekty użytkowe służące codziennej rekreacji i utrzymaniu porządku - art. 3 pkt 4 cytowanej ustawy

Prawidłowo organy przyjęły, iż jest to budowla w postaci wolno stojącego urządzenia reklamowego trwale związanego z gruntem. Podzielić należy dokonaną wykładnię pojęcia trwałego związania z gruntem. Z opisu technicznego konstrukcji zawartego w przedłożonym przez stronę skarżącą projekcie budowlanym wynika bowiem, iż fundament nośnika składa się ze stopy o wymiarach 2,30 m x 2,30 m i wysokości 1 m wylewanej z betonu B15 i zbrojonej dołem krzyżową stalą 34GS. W ocenie Sądu prawidłowo organy ustaliły, że posadowienie jest na tyle trwałe, że opiera się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną na nim konstrukcję, co w rozpoznawanym przypadku sprowadzało się do konieczności zapewnienia słupowi i tablicy stabilnej podstawy uniemożliwiającej łatwe jej przesunięcie, przeniesienie w inne miejsce czy zniszczenie przy silnych podmuchach wiatru.

Wykonanie przedmiotowego urządzenia reklamowego wymagało uzyskania pozwolenia na budowę. Tego rodzaju obiekt budowlany nie został bowiem wymieniony w art. 29 ust. 1 tej ustawy jako zwolniony z takiego wymogu. W zaistniałym stanie faktycznym nie znajdzie również zastosowania art. 29 ust. 2 pkt 6, zgodnie z którym pozwolenia na budowę nie wymaga wykonanie robót budowlanych polegających na "instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem usytuowanych na obiektach wpisanych do rejestru zabytków w rozumieniu przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym". W ocenie Sądu przedmiotowa inwestycja wykracza poza ramy przepisu art. 29 ust. 2 pkt 6 prawa budowlanego, który odnosi się do urządzeń reklamowych wolnostojących, niezwiązanych trwale z gruntem, o lekkiej konstrukcji, o małych gabarytach. Powoływane w uzasadnieniu skargi orzecznictwo nie odzwierciedla stanowiska jakie wykształciło się ostatecznie na tle przedmiotowej problematyki.

Tym samym bezzasadne są zarzuty naruszenia art. 48 ust. 2 i 3, art. 3 pkt 1, 3 i 6, art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego,

Zdaniem Sądu nie miało miejsca w niniejszej sprawie naruszenie ww. przepisów prawa materialnego. Tym samym bezpodstawny jest także zarzut niezastosowania art. 2 Konstytucji RP, art. 31 ust. 3 Konstytucji RP przy wykładni przepisów ustawy Prawo budowlane - pojęcia trwale związany z gruntem (art. 3 pkt 1 i pkt 3 Prawa budowlanego), pojęcia instalowanie tablic i urządzeń reklamowych ( art. 29 ust. 2 pkt 6, przepisów art. 49 ust. 2 Prawa budowlanego. Przedmiotowe zarzuty stanowią polemikę z przyjętą przez organy, a zaaprobowaną przez Sąd, wykładnią przepisów prawa będących podstawą wydania zaskarżonego postanowienia.

Podkreślić należy, że legalizacja samowoli budowlanej nie jest obowiązkiem, ale uprawnieniem inwestora. Nie przekładając żądanej dokumentacji inwestor pozbawi się możliwości legalizacji stwierdzonej samowoli budowlanej. Stosownie do treści art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1, zgodnie z którym właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie organ odwoławczy, wbrew zarzutom skarżącej, nie dopuścił się również obrazy unormowań zawartych w przepisach art., 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 140, art. 124 § 1 i § 2 k.p.a.

Dokonując analizy zarówno zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego jak i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że organy wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą, zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej i oficjalności (art. 7 k.p.a.). Ponadto, zdaniem Sądu, organy, wydając obie sporne postanowienia oparły się na materiale zgromadzonym w sprawie. Organy dokonały również wszechstronnej oceny całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszym postępowaniu, oceniając przy tym w sposób pełny znaczenie i wartość poszczególnych dowodów i argumentów strony dla toczącej się sprawy.

Biorąc powyższe pod uwagę, należy - zdaniem Sądu - uznać, iż w zaskarżonym postanowieniu brak jest jakichkolwiek istotnych uchybień formalnych, które organ odwoławczy poczyniłby w toku postępowania administracyjnego, a które uniemożliwiłyby Sądowi przeprowadzenie prawidłowej oceny zarzutów skargi i wypowiedzenie się co do zasadności podjętego rozstrzygnięcia pod względem materialnoprawnym. Uzasadnienie zaskarżonego rozstrzygnięcia zasługuje na aprobatę, zaś postawione zarzuty skargi stanowią jedynie polemikę z organem, uzasadnioną interesem skarżącej.

Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie uznał, że uzasadnienie zaskarżonego postanowienia spełnia wymogi ustawowe określone w przepisie art. 107 § 3 k.p.a., albowiem organ wyraźnie wskazał wszelkie istotne przesłanki zarówno faktyczne, jak i prawne, wyjaśniając przy tym dokładnie ich znaczenie dla strony skarżącej.

Biorąc powyższe pod uwagę należy przyjąć, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i z tej przyczyny podlega oddaleniu na podstawie przepisu art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.