Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1407/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-01-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 I 5
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska, Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska (spr.), Ewa Marcinkowska, Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi W. W. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] , wydaną na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., po rozpatrzeniu odwołania W. W. od rozkazu personalnego Dyrektora Departamentu Kadr nr [...]z dnia [...] listopada 2010 r. w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] czerwca 2011 r. wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe na kolejną kadencję, utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny.

Wnioskiem z dnia [...] października 2011 r. W.W. wystąpił do Ministra Obrony Narodowej o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] .

W uzasadnieniu wniosku W.W. przytoczył treść § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 lutego 2010 r. w sprawie opiniowania żołnierzy zawodowych (Dz.U. nr 34, poz. 184) i wskazał, że z tego przepisu wynika zamknięty katalog podmiotów uprawnionych do zapoznania z indywidualną prognozą przebiegu zawodowej służby wojskowej i ogranicza się wyłącznie do osoby dowódcy jednostki wojskowej lub organu, który określił prognozę przebiegu zawodowej służby wojskowej. Podkreślił, że do chwili wydania decyzji o zwolnieniu ze służby wojskowej nie został zapoznany ze zgromadzonymi w sprawie dokumentami w sprawie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, zaś arkusz działu X opinii służbowej, w którym zawarte było oświadczenie Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...] dotyczące zapoznania z prognozą przebiegu służby w dniu [...] października 2010 r., otrzymał w dniu [...] września 2011 r. Podniósł, że zarówno Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...], jak i organ, który określił prognozę przebiegu zawodowej służby wojskowej, w żadnej dacie i w żaden sposób nie zapoznał go z indywidualną prognozą przebiegu zawodowej służby wojskowej. Zdaniem W.W., fakt braku zapoznania go z indywidualną prognozą służby stanowi przesłankę do wznowienia postępowania, gdyż brak dokonania takiej czynności stanowi swoistą przeszkodę w należytym procedowaniu w sprawie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe na kolejną kadencję.

Następnie w piśmie z dnia [...] października 2011 r. W.W. przedstawił pismo Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...] z dnia [...] października 2011 r., w którym wyjaśniono, że zapoznanie z indywidualną prognozą bliższą przebiegu służby nie nastąpiło w dniu [...] października 2010 r. lecz w dniu [...] października 2010 r. drogą telefoniczną poprzez szefa sekcji kadr, działającego na polecenie Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...].

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] , Minister Obrony Narodowej wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] .

Decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] , wydaną na podstawie art. 150 § 1 i 3, art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a., Minister Obrony Narodowej odmówił uchylenia decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] .

W uzasadnieniu organ podał, że w wyniku opiniowania służbowego za okres od [...] stycznia 2008 r. do [...] czerwca 2010 r., w stosunku do W.W., określona została indywidualna prognoza bliższa przebiegu służby: "zwolnić z zawodowej służby wojskowej". Fakt zapoznania oficera z tą prognozą potwierdzono w dziale X opinii służbowej. W dniu [...] października 2010 r. Dowódca [...] Okręgu Wojskowego wystąpił do Dyrektora Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej z wnioskiem o zwolnienie W.W. z zawodowej służby wojskowej, wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe na kolejną kadencję. Uwzględniając powyższy wniosek, Dyrektor Departamentu Kadr MON rozkazem personalnym nr [...]z dnia [...] listopada 2010 r., zwolnił oficera z dniem [...] czerwca 2011 r. z zawodowej służby wojskowej wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe na kolejną kadencję. Decyzja Dyrektora Departamentu Kadr MON została utrzymana w mocy decyzją Ministra Obrony Narodowej nr [...]z dnia [...]lutego 2011 r.

Organ podniósł, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a., w sprawie zakończonej ostateczną decyzją wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Organ wyjaśnił przy tym, że fałsz dowodu może przybierać formę fałszu materialnego, a więc co do formy dokumentu (np. podrobienie, przerobienie), jak i intelektualnego co do treści dokumentu (dokument jest autentyczny, jednak poświadcza nieprawdę). Dokonanie ustalenia, że dowód jest fałszywy nie należy jednak do organu administracji. Strona, która domaga się wznowienia postępowania na tej podstawie, że dowód (dokument) okazał się fałszywy, musi przedłożyć właściwemu organowi dowód na tę okoliczność w postaci orzeczenia sądowego stwierdzającego, że dokument był sfałszowany. W ocenie organu w sprawie brak jest tego rodzaju dowodu. Żaden organ nie orzekł, że zawarte w arkuszu działu X opinii służbowej oświadczenie Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...] dotyczące zapoznania W.W. z prognozą przebiegu służby zostało sfałszowane w sensie materialnym, bądź intelektualnym, zatem w sprawie nie wystąpiła przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. Dlatego też organ przystąpił do zbadania zaistnienia innych ustawowych przesłanek do wznowienia postępowania, w tym art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Organ wskazał, że z pism W.W. z dnia [...] października 2011 r. oraz z [...] października 2011 r. wynika, że zarzut wadliwości procedury zwolnienia go z zawodowej służby wojskowej wywodzi z okoliczności, że zawarte w dziale X opinii służbowej oświadczenie Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...] dotyczące zapoznania go z indywidualną prognozą bliższą przebiegu służby w dniu [...] października 2010 r. nie odpowiada stanowi faktycznemu. Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...] w oświadczeniu z dnia [...] października 2011 r. przyznał, że nigdy nie dokonał osobiście tej czynności, natomiast w dniu [...] października 2010 r. bezskutecznie usiłował skontaktować się w tym celu telefonicznie z W. W. Zatem W.W. zarzuca, że nie został zapoznany przez właściwy organ wojskowy z indywidualną prognozą bliższą przebiegu służby, co jego zdaniem, ma wpływ na prawidłowość zwolnienia go z zawodowej służby wojskowej.

Organ odnosząc się do wskazanego wyżej zarzutu wskazał, że w dziale X arkusza sporządzonej w stosunku do W.W. opinii służbowej za okres od [...] stycznia 2008 r. do [...] czerwca 2010 r., brak jest jednoznacznego wskazania daty i sposobu zapoznania z indywidualną prognozą przebiegu służby. Z adnotacji dokonanej ołówkiem przez szefa sekcji kadr, powiadomienie nastąpiło drogą telefoniczną w dniu [...] października 2010 r., zaś zgodnie z adnotacją dokonaną tuszem przez Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...], W.W. zapoznano z prognozą w dniu [...] października 2010 r. Natomiast z pisma Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...] z dnia [...] października 2011 r., wynika, że zapoznanie W.W. z indywidualną prognozą bliższą przebiegu służby nie nastąpiło w dniu [...] października 2010 r. i czynności tej nigdy nie dokonał osobiście Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...]. Powyższe ustalenie nie oznacza, że W.W. nie został w ogóle powiadomiony o indywidualnej prognozie bliższej przebiegu służby, przewidującej zwolnienie go z zawodowej służby wojskowej. W.W. o indywidualnej prognozie bliższej przebiegu służby został powiadomiony drogą telefoniczną w dniu [...] października 2010 r. Oznacza to, że czynność zapoznania z indywidualną prognozą bliższą przebiegu służby została wykonana, jednak w innej dacie niż [...] października 2010 r. i przez inną osobę niż Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...].

W dalszej części uzasadnienia organ odnosząc się do kwestii czy zapoznanie z indywidualną prognozą przebiegu służby przez inny podmiot niż wynika to z § 14 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie opiniowania żołnierzy zawodowych, było dopuszczalne i czy stanowiło wypełnienie wymogów przewidzianych przepisami prawa stwierdził, że w treści § 14 rozporządzenia nie zawarto wymogu osobistego dokonania czynności zapoznania opiniowanego z prognozą przez właściwy organ wojskowy. Dopuszczalne jest zatem dopełnienie tej czynności przez innego żołnierza zawodowego, działającego na służbowe polecenie właściwego organu wojskowego. Jednocześnie organ zwrócił uwagę, że od indywidualnej prognozy przebiegu zawodowej służby wojskowej, określonej dla żołnierza zawodowego w opinii służbowej nie przysługuje prawo wniesienia odwołania. Wynika zatem z tego, że istotna jest jedynie czynność określenia prognozy przebiegu służby, gdyż inicjuje ona działania kadrowe organu wojskowego, determinuje wydanie decyzji administracyjnej, bądź to sytuującej żołnierza zawodowego w dalszej służbie, bądź to zwalniającej go z zawodowej służby wojskowej. Natomiast czynność zapoznania żołnierza zawodowego z prognozą przebiegu służby nie wszczyna żadnego postępowania, nie rodzi żadnych praw po stronie żołnierza zawodowego, nie ma wpływu na możliwość strony w zakresie obrony jej praw - ma wyłącznie charakter porządkowy, informacyjny. Organ podkreślił ponadto, że czynność zapoznania opiniowanego z prognozą przebiegu służby jest znacznie mniej sformalizowana niż czynność zapoznania opiniowanego z opinią służbową. Nie jest bowiem wymagane potwierdzenie przez zainteresowanego faktu zapoznania z prognozą przebiegu służby, a zapoznanie z prognozą może nastąpić za pośrednictwem technicznych środków łączności.

Reasumując organ stwierdził, że w dniu [...] października 2010 r. dokonano prawidłowego zapoznania oficera z indywidualną prognozą bliższą przebiegu służby. Zarówno określenie prognozy, jak i zapoznanie z nią zainteresowanego nastąpiło przed wydaniem rozkazu personalnego Dyrektora Departamentu Kadr nr [...]z dnia [...] listopada 2010 r. w sprawie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. A zatem w postępowaniu zakończonym wydaniem ostatecznej decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...]z dnia [...] lutego 2011 r., nie doszło do uchybień proceduralnych i brak jest podstaw do wyeliminowania tej decyzji z obrotu prawnego.

Od powyższej decyzji W.W. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym zarzucił naruszenie przepisów postępowania: art. 6, art. 7, art. 8, art. 10 i art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a., w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy oraz naruszenie § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie opiniowania żołnierzy zawodowych poprzez błędne uznanie za nieistotne wymogów określonych tym przepisem. W związku z tym wniósł o uchylenie decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...]z dnia [...] lutego 2011 r. i poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Departamentu Kadr nr [...]z dnia [...] listopada 2010 r. w sprawie zwolnienia skarżącego z dniem [...] czerwca 2011 r. z zawodowej służby wojskowej wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe na kolejną kadencję.

W uzasadnieniu wniosku podniósł, że z § 14 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej wprost wynika obowiązek osobistego powiadomienia żołnierza przez dowódcę jednostki wojskowej lub przedstawiciela organu, który prognozę w dziale X arkusza opinii służbowej określił. Wskazał przy tym, że Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...] w oznaczonym w opinii służbowej okresie nie był dowódcą jednostki wojskowej, w której W.W. pełnił zawodową służbę wojskową. Dowódcą jednostki wojskowej, któremu w tym okresie podlegał był Komendant WKU [...]. W związku z tym W.W. podniósł, że dokonujący wpisu w arkuszu działu X opinii służbowej Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...] nie był uprawniony do zapoznania go z prognozą bliższą, a tym bardziej uprawnionym do dokonania tej czynności nie był żołnierz zawodowy, działający na służbowe polecenie właściwego organu wojskowego, który to żołnierz nie zajmował żadnego stanowiska służbowego zarówno w WKU [...] , jak również w strukturach Dowództwa [...] Okręgu Wojskowego, tj. organu, który prognozę sporządził. W ocenie W.W., uznać należy, że w toku postępowania dopuszczono się poświadczenia nieprawdy, tym samym wystąpiła przesłanka określona w art. 145 § 1 K.p.a.

Decyzją z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] , wydaną na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., Minister Obrony Narodowej utrzymał w mocy decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] grudnia 2011 r.

W uzasadnieniu decyzji organ podkreślił, że w sprawie zostały podjęte wszelkie niezbędne działania zmierzające do dokładnego wyjaśnienia sprawy. Przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie został naruszony postulat działania samego organu w oparciu o przepisy prawa. Zatem, w ocenie organu, za niezasadny należy uznać zarzut naruszenia przez organ przepisów art. 6, art. 7, art. 8 i art. 10 K.p.a.

Odnosząc się do zarzutu uchybienia dyspozycji art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. organ wyjaśnił, że strona, która domaga się wznowienia postępowania na tej podstawie, że dowód (dokument) okazał się fałszywy, musi przedłożyć właściwemu organowi dowód na tę okoliczność w postaci orzeczenia sądowego stwierdzającego, że dokument był sfałszowany. Natomiast w niniejszej sprawie, W.W., przesłankę wznowienia postępowania upatruje w tym, że zawarte w dziale X arkusza opinii służbowej poświadczenie Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...], dotyczące zapoznania go z indywidualną prognozą bliższą przebiegu służby w dniu [...] października 2010 r., nie odpowiada stanowi faktycznemu.

Organ zwrócił uwagę, że w sprawie brak jest dowodu, że zawarte w arkuszu działu X opinii służbowej oświadczenie Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...], dotyczące zapoznania oficera z prognozą przebiegu służby zostało sfałszowane w sensie materialnym (zostało przerobione lub podrobione), bądź intelektualnym (poświadczający nieprawdę autentyczny dokument). Tym samym, zdaniem organu, nie wystąpiła przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a., zatem rozstrzygnięcie wydane w I instancji jest prawidłowe i zasadne.

Minister Obrony Narodowej, odnosząc się do zarzutu naruszenia § 14 ust. 1 rozporządzenia w sprawie opiniowania żołnierzy zawodowych, również stwierdził, że nie znajduje on uzasadnienia. Wskazał, że w treści tego przepisu nie został zawarty wymóg osobistego dokonania czynności zapoznania opiniowanego z prognozą przez właściwy organ wojskowy. Dopuszczalne jest dopełnienie tej czynności przez innego żołnierza zawodowego, za pośrednictwem technicznych środków łączności, działającego na służbowe polecenie właściwego organu wojskowego. Z pisma Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...] z dnia [...] października 2011 r., wynika, że zapoznanie oficera z indywidualną prognozą bliższą przebiegu służby nie nastąpiło w dniu [...] października 2010 r. Czynność zapoznania oficera z indywidualną prognozą przebiegu służby została wykonana, jednak w innej dacie niż [...] października 2010 r. i przez inną osobę niż Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...]. Mimo, że Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...], w oznaczonym w opinii służbowej oficera okresie, nie był dowódcą jednostki wojskowej, w której W.W. pełnił zawodową służbę wojskową, gdyż dowódcą jednostki wojskowej, któremu W.W. w tym okresie podlegał bezpośrednio był Wojskowy Komendant Uzupełnień [...] , to z faktu tego nie można wywodzić, że Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...] nie był uprawnionym organem do zapoznania z treścią indywidualnej, bliższej, prognozy przebiegu zawodowej służby wojskowej.

Opinia służbowa W.W. została sporządzona przez Wojskowego Komendanta Uzupełnień [...] . W dniu [...] czerwca 2010 r. W.W. otrzymał kopię opinii. W dniu [...] października 2010 r. organ właściwy do wyznaczenia na stanowisko służbowe, tj. Dowódca [...] Okręgu Wojskowego, określił indywidualną prognozę dalszego przebiegu zawodowej służby wojskowej. Działając w imieniu i na rzecz tego organu, w ramach podległości służbowej, Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...] zlecił szefowi sekcji kadr Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego zapoznanie W.W. z wydaną opinią Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego. Takie działanie właściwego organu wojskowego należy uznać za prawidłowe, spełniające wymóg przepisu wykonawczego. Zarówno określenie prognozy, jaki i zapoznanie z nią W.W. nastąpiło przed wydaniem rozkazu personalnego Dyrektora Departamentu Kadr nr [...]z dnia [...] listopada 2010 r. w sprawie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. Z powyższego wynika, że czynność określenia prognozy przebiegu służby inicjuje działania kadrowe organu wojskowego, determinuje wydanie decyzji administracyjnej, bądź to sytuującej żołnierza zawodowego w dalszej służbie, bądź zwalniającej go z zawodowej służby wojskowej.

Organ wyjaśnił, że czynność zapoznania żołnierza zawodowego z prognozą przebiegu służby nie wszczyna żadnego postępowania, nie rodzi żadnych praw po stronie żołnierza zawodowego, nie ma wpływu na możliwość strony w zakresie obrony jej praw - ma wyłącznie charakter porządkowy. Nie jest bowiem wymagane potwierdzenie przez zainteresowanego faktu zapoznania z prognozą przebiegu służby, a zapoznanie z prognozą może nastąpić za pośrednictwem technicznych środków łączności.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi W.W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, której zarzucił naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., przez niewyjaśnienie w sposób wyczerpujący wszystkich istotnych okoliczności sprawy polegających na wydaniu decyzji o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej w oparciu o wadliwie przeprowadzoną procedurę związaną z opiniowaniem oraz wydanie zaskarżanej decyzji w oparciu o dokument (opinię służbową) sporządzony przez osobę do tego nieuprawnioną. W związku z tym, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji z dnia [...] maja 2012 r. i poprzedzającej ją decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] grudnia 2011 r. oraz o uchylenie decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...]z dnia [...] lutego 2011 r. i poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Departamentu Kadr MON nr [...]z dnia [...] listopada 2010 r., jak również o zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżący przypomniał stan faktyczny sprawy i wskazał, że postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011 r. wszczęto postępowania w sprawie wznowienia postępowania, a dwa dni później organ wydał decyzję o odmowie uchylenia decyzji. Zdaniem skarżącego, tak krótki okres procedowania w sprawie w sposób jednoznaczny wskazuje na pobieżność i brak rzetelności postępowania, a przede wszystkim na uniemożliwienie mu czynnego udziału w toku postępowania, co stanowi naruszenie naczelnych zasad, jakimi organ winien się kierować w toku prowadzonego postępowania administracyjnego.

Ponadto skarżący nie zgodził się z przyjętą przez organ w zaskarżonej decyzji interpretacją § 14 ust. 1 rozporządzenia w sprawie opiniowania żołnierzy zawodowych, stanowiącą, że Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...] mógł działać przez swojego przedstawiciela.

Zdaniem skarżącego, użyta w § 14 ust. 1 składnia językowa wprost wskazuje na obowiązek osobistego powiadomienia żołnierza przez dowódcę jednostki wojskowej lub przedstawiciela organu, który prognozę w dziale X arkusza opinii służbowej określił. Zatem w samej treści przepisu określono wprost, który z podmiotów zobowiązanych do zapoznania z treścią prognozy może działać przez swojego przedstawiciela. Ponownie skarżący zwrócił uwagę, że Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...] w oznaczonym w opinii służbowej okresie nie był dowódcą jednostki wojskowej, w której pełnił zawodową służbę wojskową. Dowódcą jednostki wojskowej, któremu w tym okresie podlegał bezpośrednio był Komendant WKU [...], a Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...], w stosunku do skarżącego nie był również organem określającym prognozę służby. Tym samym Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...] nie był organem posiadającym legitymację do podjęcia czynności związanych z powiadomieniem o zakreślonej dla skarżącego indywidualnej prognozie bliższej przebiegu służby. W ocenie skarżącego, Dyrektor Departamentu Kadr MON przed wydaniem decyzji z dnia [...] listopada 2010 r. w sprawie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe na kolejną kadencję, winien sprawdzić czy wszystkie procedury związane z prawidłowym przebiegiem postępowania w sprawie zwolnienia zostały należycie dokonane.

Skarżący zwrócił uwagę, że w piśmie z dnia [...] października 2011 r. Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...] przyznał, że poświadczył nieprawdę zarówno w zakresie osobistego zapoznania z treścią prognozy, jak również w przedmiocie określonej w złożonym oświadczeniu daty dokonania tej czynności. W tych okolicznościach bezsprzecznie uznać należy, że w toku postępowania dopuszczono się poświadczenia nieprawdy, co winno stanowić uznanie wystąpienia przesłanki, o której mowa w treści art. 145 § 1 K.p.a. Sam fakt popełnienia czynu niedozwolonego w trakcie procedury opisanej przepisami prawa materialnego stanowi naruszenie dobrze pojętego prawa strony postępowania do należytej informacji i prawidłowego przebiegu postępowania, co winno być również przedmiotem podjętych w ramach kontroli administracyjnej czynności przez organ.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Pismem z [...] sierpnia 2012 r. skarżący wniósł o zobowiązanie Ministra Obrony Narodowej do przedłożenia wydanego przez Dowódcę [...] Okręgu Wojskowego upoważnienia dla Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...] do dokonania czynności polegającej na powiadomieniu skarżącego o bliższej prognozie służby oraz upoważnienia wydanego przez Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...] dla [...] S. do dokonania czynności polegającej na powiadomieniu o bliższej prognozie służby.

W uzasadnieniu wniosku skarżący ponownie podniósł, że § 14 ust. 1 rozporządzenia w sprawie opiniowania żołnierzy zawodowych w sposób jednoznaczny i precyzyjny wskazuje organy uprawnione do zapoznania żołnierza z zawartą w arkuszu opinii służbowej prognozą dalszego pełnienia służby, tj. dowódca jednostki wojskowej lub organ, który określił tę prognozę. Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...] nie był dowódcą jednostki wojskowej, w której skarżący pełnił zawodową służbę wojskową. Skoro zatem Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...] dokonał tejże czynności z polecenia organu określającego dla skarżącego prognozę bliższą, tj. z polecenia Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego, winien legitymować się stosownym upoważnieniem do dokonania tejże czynności, a następnie upoważnić [...] S. do zapoznania skarżącego z omawianą prognozą. Brak należytego umocowania Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...] do dokonania omawianej czynności, w sposób jednoznaczny wskazuje na niedopełnienie obowiązku wynikającego z treści rozporządzenia, a tym samym niedopełnieniu procedury zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej.

W odpowiedzi na wniosek skarżącego organ wskazał, że Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...], ani szef sekcji kadr, nie mieli obowiązku legitymowania się upoważnieniami do zapoznania oficera z prognozą, gdyż ich upoważnienie do dokonania czynności wynikało z usytuowania w hierarchii służbowej. Pomiędzy Dowódcą [...] Okręgu Wojskowego a Szefem Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...] istniała podległość służbowa.

Organ ponownie też podkreślił, że w sprawie istotna jest jedynie czynność określenia prognozy przebiegu służby, gdyż inicjuje ona działania kadrowe organu wojskowego, determinuje wydanie decyzji administracyjnej, bądź to sytuującej żołnierza zawodowego w dalszej służbie, bądź to zwalniającej go z zawodowej służby wojskowej. Natomiast czynność zapoznania żołnierza zawodowego z prognozą przebiegu służby nie wszczyna żadnego postępowania, nie rodzi żadnych praw po stronie żołnierza zawodowego, nie ma wpływu na możliwość strony w zakresie obrony jej praw - ma wyłącznie charakter porządkowy, informacyjny.

Z powyższego zatem wynika, że żądania zawarte w piśmie skarżącego są pozbawione podstaw, a prezentowane tam poglądy - całkowicie błędne. W przedmiotowej sprawie w żadnym razie nie doszło do naruszenia procedury zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, wynikającej z wojskowych przepisów pragmatycznych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują wykonywanie administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, przy czym nie są związane zarzutami i wnioskami skargi w granicach danej sprawy - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej: P.p.s.a.

Sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu biorąc pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, nawet jeżeli nie zostały podniesione w skardze. Wzruszenie decyzji następuje w razie, gdy kontrola wykaże, że decyzja narusza przepisy prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 P.p.s.a.).

Przeprowadzona w tym zakresie kontrola zaskarżonej decyzji wykazała, że nie narusza ona prawa. Organ wszechstronnie rozważył cały zebrany w sprawie materiał dowodowy i wyciągnął prawidłowe wnioski. Wnioski te są przekonujące.

Przystępując do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy wyjaśnić należy na wstępie, iż rozstrzygnięcie organów orzekających w sprawie nastąpiło w wyniku wszczęcia nadzwyczajnego postępowania, jakim jest wznowienie postępowania. Dlatego też charakter i zakres wydanych w tym trybie decyzji administracyjnych określa właśnie specyfika tego postępowania, przy czym z uwagi na szczególny charakter tej instytucji procesowej reguły dotyczące nadzwyczajnego trybu postępowania jakim jest właśnie wznowienie muszą być stosowane w sposób ścisły.

Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest zasada trwałości decyzji ostatecznych, wynikająca z art. 16 § 1 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji są ostateczne. Taki charakter miała decyzja Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...]zwalniająca skarżącego z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] czerwca 2011 r. wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe na kolejną kadencję.

Uchylenie lub zmiana takiej decyzji, stwierdzenie jej nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Przypadki takie stanowią odstępstwo od reguły trwałości decyzji ostatecznych, wobec czego ich stosowanie musi odpowiadać ściśle przepisom K.p.a.

Wskazać należy, że przesłanki uzależniające wszczęcie postępowania wznowieniowego zostały enumeratywnie określone w art. 145 § 1 K.p.a. W rzeczonej sprawie organy orzekały odnośnie wystąpienia przesłanek określonych w pkt 1 i 5 tego artykułu. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe.

Przypomnieć należy, że w rozpoznawanej sprawie, w wyniku opiniowania służbowego za okres od [...] stycznia 2008 r. do [...] czerwca 2010 r., w stosunku do W.W., określona została indywidualna prognoza bliższa przebiegu służby: "zwolnić z zawodowej służby wojskowej". Fakt zapoznania oficera z tą prognozą potwierdzono w dziale X opinii służbowej. W dniu [...] października 2010 r. Dowódca [...] Okręgu Wojskowego wystąpił do Dyrektora Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej z wnioskiem o zwolnienie W.W. z zawodowej służby wojskowej, wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe na kolejną kadencję.

Skarżący, występując z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...]w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] czerwca 2011 r. wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe na kolejną kadencję, wskazał na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. Z pism W.W. z dnia [...] października 2011 r. oraz [...] października 2011 r. wynika, że zarzut wadliwości procedury zwolnienia go z zawodowej służby wojskowej wywodzi on z okoliczności, że zawarte w dziale X opinii służbowej poświadczenie Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...], dotyczące zapoznania go z indywidualną prognozą przebiegu służby w dniu [...] października 2010 r. nie odpowiada stanowi faktycznemu.

Faktem jest, że Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...] w oświadczeniu z dnia [...] października 2011 r. przyznał, że nigdy nie dokonał osobiście tej czynności, natomiast w dniu [...] października 2010 r. bezskutecznie usiłował skontaktować się w tym celu telefonicznie ze skarżącym. Faktem jest również, że w dziale X arkusza sporządzonej w stosunku do skarżącego opinii służbowej za okres od [...] stycznia 2008 r. do [...] czerwca 2010 r., brak jest jednoznacznego wskazania daty i sposobu zapoznania go z indywidualną prognozą przebiegu służby. Z adnotacji dokonanej ołówkiem przez szefa sekcji kadr wynika, iż powiadomienie nastąpiło drogą telefoniczną w dniu [...] października 2010 r., zaś zgodnie z adnotacją dokonaną tuszem przez Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...], skarżącego zapoznano z prognozą w dniu [...] października 2010 r. Natomiast z pisma Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...] z dnia [...] października 2011 r., wynika, że zapoznanie skarżącego z indywidualną prognozą bliższą przebiegu służby nie nastąpiło w dniu [...] października 2010 r. i czynności tej nigdy nie dokonał osobiście Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...]. Powyższe ustalenia nie oznaczają, że skarżący nie został w ogóle powiadomiony o indywidualnej prognozie bliższej przebiegu służby, przewidującej zwolnienie go z zawodowej służby wojskowej. Skarżący o indywidualnej prognozie bliższej przebiegu służby został powiadomiony drogą telefoniczną w dniu [...] października 2010 r. Oznacza to, że czynność zapoznania z indywidualną prognozą bliższą przebiegu służby została wykonana, jednak w innej dacie niż [...] października 2010 r. i przez inną osobę niż Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...]. Badając te okoliczności z punktu widzenia art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. zgodzić się należy ze stanowiskiem organu, że dokonanie ustalenia, że dowód jest fałszywy nie należy do organu administracji. Strona bowiem, która domaga się wznowienia postępowania na tej podstawie, że dowód (dokument) okazał się fałszywy, musi przedłożyć właściwemu organowi dowód na tę okoliczność w postaci orzeczenia sądowego stwierdzającego, że dokument jest sfałszowany.

Podkreślić należy, że wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. dopuszczalne jest co do zasady wtedy, gdy dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe, a sfałszowanie dowodu stwierdzone zostało orzeczeniem sądu lub innego organu.

W orzecznictwie sądowym wskazuje się bowiem, że wznowienie nie może nastąpić, jeżeli ani sąd, ani inny właściwy organ nie stwierdził prawomocnie sfałszowania dowodu, ani popełnienia przestępstwa przy wydawaniu określonej decyzji (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 1991 r., sygn. akt II SA 640/91, ONSA 1992/3-4/66). Co istotne, organ administracji nie może przeprowadzić takiego dowodu we własnym zakresie. Innymi słowy, organ administracji publicznej nie może prowadzić postępowania dowodowego w celu ustalenia wystąpienia przesłanek określonych w art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a., z uwzględnieniem wyjątków przewidzianych w § 2 i 3 tego artykułu. W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że skarżący nie dysponuje takim orzeczeniem.

Wyjątkiem od tej zasady jest wznowienie postępowania przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu orzeczeniem sądu lub innego organu, jeżeli spełnione są jednocześnie dwie przesłanki: sfałszowanie dowodu jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. W rozpoznawanej sprawie takie okoliczności jednak nie występują.

Ponadto podkreślić należy, że nawet przyjmując wystąpienie w rozpoznawanej sprawie nieprawidłowości ze strony organu w zakresie zapoznania skarżącego z indywidualną prognozą bliższą przebiegu służby to, zgodnie z art. 146 § 2 K.p.a., nie uchyla się decyzji w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. W dziale X arkusza sporządzonej w stosunku do skarżącego opinii służbowej za okres od [...] stycznia 2008 r. do [...] czerwca 2010 r., brak jest jednoznacznego wskazania daty i sposobu zapoznania z indywidualną prognozą przebiegu służby, nie mniej jednak okoliczność ta nie miała istotnego znaczenia dla sprawy bowiem podkreślić należy, że od indywidualnej prognozy przebiegu zawodowej służby wojskowej, określonej dla żołnierza zawodowego w opinii służbowej nie przysługuje prawo wniesienia odwołania. Wynika zatem z tego, że istotna jest jedynie czynność określenia prognozy przebiegu służby, gdyż inicjuje ona działania kadrowe organu wojskowego, determinuje wydanie decyzji administracyjnej, bądź to sytuującej żołnierza zawodowego w dalszej służbie, bądź to zwalniającej go z zawodowej służby wojskowej. Natomiast czynność zapoznania żołnierza zawodowego z prognozą przebiegu służby nie wszczyna żadnego postępowania, nie rodzi żadnych praw po stronie żołnierza zawodowego, nie ma wpływu na możliwość strony w zakresie obrony jej praw - ma wyłącznie charakter porządkowy, informacyjny. Czynność zapoznania opiniowanego z prognozą przebiegu służby jest znacznie mniej sformalizowana niż czynność zapoznania opiniowanego z opinią służbową. Nie jest bowiem wymagane potwierdzenie przez zainteresowanego faktu zapoznania z prognozą przebiegu służby, a zapoznanie z prognozą może nastąpić za pośrednictwem technicznych środków łączności.

W badanej sprawie nie zostały również spełnione przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Aby można było mówić o zaistnieniu tej podstawy do wznowienia postępowania muszą zostać spełnione kumulatywnie trzy przesłanki. Po pierwsze ujawnione okoliczności faktyczne i dowody istotne dla sprawy są nowe. Drugą przesłanką jest istnienie "nowych okoliczności faktycznych", "nowych dowodów" w dniu wydania decyzji ostatecznej, a trzecią przesłanką jest natomiast to, aby te "nowe okoliczności faktyczne" i "nowe dowody" nie były znane organowi, który wydał decyzję (por. wyrok NSA z dnia 17 grudnia 1997 r. sygn. akt III SA 77/97, niepubl., wyrok NSA z dnia 17 maja 2000 r. sygn. akt I SA/Lu 9/00, niepubl.). Przedstawione przez skarżącego pismo Szefa WSzW w [...] z dnia [...] października 2011 r., z którego wynika, że zapoznanie go z indywidualną prognozą bliższą przebiegu służby nie nastąpiło w dniu [...] października 2010 r. lecz w dniu [...] października 2010 r. i nie przez Wojskowego Komendanta Uzupełnień [...], to pismo to nie może być uznane za nowy dowód istniejący w dniu wydania decyzji, nieznany organowi, który wydał decyzję, jak również w świetle przedstawionych wyżej przez Sąd argumentów, nie jest to z pewnością nowa okoliczność faktyczna, która byłaby istotna dla sprawy.

Tak więc w niniejszej sprawie nie można skutecznie zarzucać zaskarżonej decyzji błędnej oceny obu przesłanek, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 1 i 5 K.p.a.

Odnosząc się do zarzutów skarżącego odnośnie naruszenia przez organ przepisów postępowania, w tym art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., to Sąd ich nie podziela. Według Sądu, organy wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 K.p.a.) oraz zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 K.p.a.), nie dopuściły się obrazy zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 K.p.a.), a stanowiska wyrażone w zaskarżonych decyzjach uzasadniły w sposób wymagany przez normę proceduralną określoną w przepisie art. 107 § 3 K.p.a. Sąd nie podzielił również zarzutu naruszenia przez organ art. 10 K.p.a.

Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 151 w zw. z art. 132 P.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku.