Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 716/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2017-08-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 1066
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jednolity
article: art. 3 par. 1, art. 134 par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7, art. 77
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 84  ust. 4 i  ust. 5a
journal: Dz.U. 2013 poz 627
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel,, Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi Spółki A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pobrania opłaty naliczonej decyzją za usunięcie drzewa oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. znak [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.) dalej: "K.p.a."

oraz 84 ust. 5 i ust. 5a ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody

(Dz.U. z 2013 r. poz. 627 ze zm.), dalej: "u.o.p." po rozpatrzeniu odwołania Spółki A Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Starosty M. z dnia [...] r.,

znak: [...] w sprawie pobrania od Spółki A opłaty

w wysokości [...] zł naliczonej decyzją Starosty M. z dnia [...] r., znak: [...].

Z uzasadnienia podjętego przez SKO rozstrzygnięcia wynika, iż decyzją z dnia

[...] r., znak: [...] Starosta M. zezwolił Spółce na usunięcie drzewa z gatunku klon jesionolistny z działki nr [...] obręb [...] miasta D. Jednocześnie organ zobowiązał Wnioskodawcę do dokonania na ww. działce nasadzeń zastępczych 3 drzew w okresie wegetacyjnym 2013 r. i odroczył termin uiszczenia opłaty na okres 3 lat od dnia wydania decyzji. Nadto zobowiązano wnioskodawcę do niezwłocznego poinformowania organu o fakcie dokonania przedmiotowych nasadzeń.

W związku z brakiem informacji o dokonanych nasadzeniach Starosta M. pismem z dnia 9 czerwca 2016 r. zwrócił się do Spółki A o podanie terminu wykonania nasadzeń, gatunków posadzonych drzew oraz ich liczby, wskazanie numeru działki, na której dokonano nasadzeń oraz przesłanie zdjęć sadzonek. W odpowiedzi w dniu 5 sierpnia 2016 r. za pośrednictwem poczty elektronicznej Strona dokonała zgłoszenia nasadzeń wykonanych na terenie Spółki A.

Zawiadomieniem z dnia 4 października 2016 r. organ I instancji poinformował Spółkę A o wszczęciu postępowania w sprawie wykonania decyzji Starosty M. z dnia [...] r., znak: [...], a następnie decyzją z dnia [...] r., znak: [...] orzekł o pobraniu opłaty w wysokości [...] zł naliczonej Spółce A.

Od powyższego rozstrzygnięcia Spółka A, dalej określana również

jako "Strona" lub "Spółka" reprezentowana przez pełnomocnika - r. pr. M. M.-K., złożyła odwołanie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie o umorzeniu naliczonej należności z tytułu opłaty za usunięcie drzewa, ewentualnie o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Pełnomocnik zarzucił rozstrzygnięciu organu I instancji naruszenie:

1. art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a., poprzez błędną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego i przyjęcie, że nasadzenie zastępcze drzew nie miało miejsca;

2. art. 84 ust. 4 u.o.p. poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że nasadzone zastępczo drzewa nie zachowały żywotności z przyczyn zależnych od Odwołującego;

3. art. 7 oraz art. 77 K.p.a. w związku z art. 84 ust. 4 u.o.p. poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że to na Odwołującym spoczywał ciężar dowodu w zakresie wykazania, że do utraty żywotności nasadzonych drzew doszło z przyczyn niezależnych od Odwołującego.

W uzasadnieniu pełnomocnik Strony przedstawił stanowisko strony

w przedmiotowej sprawie, wskazując iż:

1. Odwołujący dokonał nasadzenia zastępczego w wyznaczonym w tym celu terminie (sierpień 2013 r.), co potwierdza protokół odbioru robót budowlanych z dnia 29 sierpnia 2013 r.; /

2. organ błędnie zinterpretował zdjęcia z usługi Mapy Google, bezpodstawnie przyjmując, że wskazana w usłudze data "wrzesień 2013 r." jest datą wykonania zdjęcia, a nie jego załadowania do usługi;

3. pierwotnie nasadzone drzewa utraciły żywotność;

4. organ nie wykazał by utrata żywotności nastąpiła z przyczyn zależnych od Odwołującego;

5. organ w ogóle nie ustalił przyczyn utraty żywotności nasadzonych drzew;

6. Odwołujący w miejsce pierwotnie zasadzonych drzew, które utraciły żywotność nasadził nowe drzewa, choć nie był do tego zobowiązany.

W związku z powyższym - w ocenie pełnomocnika - organ winien umorzyć opłatę.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. uznało stanowisko strony odwołującej się ze bezzasadne. Wskazano, iż kwestie usuwania drzew z terenu nieruchomości regulują przepisy ustawy o ochronie przyrody. Co do zasady usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta (art. 83 ust. 1 i art. 83a u.o.p.). Posiadacz nieruchomości, z terenu której usuwane są drzewa czy też krzewy zobowiązany jest do poniesienia opłaty, którą nalicza i pobiera organ właściwy do wydania zezwolenia (art. 84 ust. 1 i 2 ustawy). Opłaty za usunięcie drzew łub krzewów a także termin ich usunięcia, przesadzenia lub posadzenia innych drzew lub krzewów ustala się w wydanym zezwoleniu na usunięcie drzew lub krzewów (art. 84 ust. 3 ustawy). Jednocześnie, jeżeli zezwolenie przewiduje przesadzenie drzew lub krzewów w inne miejsce lub zastąpienie usuniętych drzew łub krzewów innymi, organ właściwy do wydania zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów odracza, na okres 3 lat od dnia wydania zezwolenia, termin uiszczenia opłaty za ich usunięcie (art. 84 ust. 4 ustawy). Jeżeli przesadzone albo posadzone w zamian drzewa lub krzewy zachowały żywotność po upływie 3 lat od dnia ich przesadzenia albo posadzenia lub nie zachowały żywotności z przyczyn niezależnych od posiadacza nieruchomości, należność z tytułu ustalonej opłaty za usunięcie drzew lub krzewów podlega umorzeniu przez organ właściwy do naliczania i pobierania opłat (art. 84 ust. 5 ustawy). Natomiast jeżeli przesadzone albo posadzone inne drzewa łub krzewy nie zachowały żywotności w okresie do 3 lat od dnia przesadzenia lub posadzenia, posiadacz nieruchomości jest obowiązany niezwłocznie do uiszczenia opłaty za usunięcia drzew (art. 84 ust. 5a ustawy). Powołane wyżej przepisy znalazły zastosowanie w sprawie dotyczącej wydania zezwolenia na usunięcie drzewa z działki nr [...] obręb [...] miasta D. Wydając decyzję w sprawie, organ administracji jest nią związany od momentu wejścia jej do obrotu prawnego, tj. od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia (art. 110 K.p.a.). Oznacza to, że jest związany dokonaną oceną prawną w decyzji, a dotyczy to wszystkich elementów sprawy administracyjnej. Od tej oceny prawnej organ może się uchylić, ale tylko w trybie przewidzianym przepisami prawa. Tryby te wyznacza art. 16 § 1 K.p.a. stanowiąc, że podważenie decyzji ostatecznych może nastąpić tylko w trybie uchylenia lub zmiany takich decyzji, stwierdzenia ich nieważności oraz wznowienia postępowania, i to tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie.

W związku z powyższym, skoro rozstrzygnięcie organu I instancji w przedmiocie udzielenia zezwolenia na usunięcie oraz odroczenia terminu płatności wymierzonej opłaty nie zostało wyeliminowane z obrotu prawnego, zasadnym jest rozważenie zasadności jej umorzenia w świetle przepisów obowiązujących w dacie rozstrzygania w przedmiocie opłaty. Co za tym idzie - zagadnienie zasadności umorzenia winno być przedmiotem zainteresowania organu już po upływie 3 łat od dnia wydania tejże decyzji. Skoro bowiem organ I instancji uznał za uzasadnione odroczenie terminu płatności opłaty na okres 3 lat (zgodnie z ówcześnie obowiązującą regulacją), to z uwagi na treść art. 110 K.p.a. i okoliczność związania wydanym rozstrzygnięciem, brak jest podstaw do uwzględnienia zmiany stanu prawnego, która nastąpiła przed wszczęciem postępowania w sprawie umorzenia opłaty za usunięcie drzewa. Kwestia ta pozostaje bez wpływu na prawidłowość podjętego przez organ I instancji rozstrzygnięcia.

Konsekwencją odroczenia terminu płatności jest konieczność powrotu do sprawy po upływie terminu odroczenia celem ustalenia, czy nałożony obowiązek został wykonany, a jeśli tak, to czy przesadzone lub nasadzone zastępczo drzewa lub krzewy zachowały żywotność, a jeśli nie, to z jakiej przyczyny.

Wskazane obowiązki organu nie przeczą tezie, że w postępowaniu administracyjnym ciężar przeprowadzenia dowodu spoczywa na tym, kto z określonego faktu wywodzi dla siebie skutki prawne. W świetle powyższych regulacji organy administracji mają obowiązek podejmować czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy nie zaś wszelkie możliwe do przeprowadzenia czynności. Nie można zatem wymagać od organów administracji by przeprowadzały dowody w celu weryfikacji twierdzeń, które nie zostały należycie uprawdopodobnione. W sytuacji, kiedy ciężar dowodu spoczywa na stronie postępowania, wypływający z zasady prawdy obiektywnej obowiązek organu administracji ogranicza się do wezwania jej, aby przedstawiła stosowne dowody na okoliczność, która warunkuje korzystne dla niej rozstrzygnięcie sprawy w stosownym terminie. Niedopełnienie tego obowiązku przez stronę uzasadnia natomiast wyciągnięcie w stosunku do niej negatywnych skutków określonych w ustawie, tj. odmowę umorzenia opłaty za usunięcie drzewa.

Kwestią sporną jest czy Spółka A wywiązał się z obowiązku dokonania nasadzeń zastępczych w terminie określonym decyzją Starosty M. z dnia [...] r., tj. w okresie wegetacyjnym 2013 r. Przystąpienie do rozważań w zakresie zasadności umorzenia opłaty za usunięcie drzewa winno być zatem poprzedzone wykazaniem przez Stronę, iż dokonała ona nasadzeń zastępczych w terminie wskazanym w decyzji Starosty M. z dnia [...]. W tym zakresie ciężar dowodu spoczywa bowiem na Stronie.

Ze zgromadzonego przez organ materiału dowodowego wynika, iż Spółka nie wywiązała się z obowiązku poinformowania organu I instancji o dokonanych nasadzeniach. Informacja w tym zakresie została bowiem przekazana dopiero w dniu

5 sierpnia 2016 r., kiedy to - w odpowiedzi na wezwanie organu - przedstawiciel Strony przekazał drogą elektroniczną zgłoszenie do kontroli nasadzeń wykonanych na terenie stacji paliw.

W toku postępowania - na podstawie wyjaśnień złożonych w dniu

[...] r. przez przedstawiciela Spółki R. I. - ustalono,

iż przedmiotowe nasadzenia zostały dokonane w okresie lipiec-sierpień 2016 r.

i wykonano je po raz drugi, bowiem pierwotne sadzonki nie zachowały żywotności. Jednocześnie przedstawiciel Spółki wyjaśnił, iż pierwsze nasadzenia miały miejsce wczesną wiosną 2013 r. i nie zachowały żywotności z uwagi na zbyt wczesne posadzenie. Kolejne sadzonki posadzono w miejscach pierwotnych nasadzeń.

Nadto spółka przedłożyła protokół nr [...] z dnia [...] r. końcowego odbioru robót budowlanych od wykonawcy, w którym, w załączniku nr 2 stanowiącym wykaz usterek, wskazano na konieczność wykonania terenów zielonych.

W odpowiedzi na wezwanie organu, Spółka pismem z dnia 23 listopada 2016 r., wyjaśniła, że pierwotne nasadzenia zostały wykonane w sierpniu 2013 r. i odebrane od wykonawcy robót dnia 29 sierpnia 2013 r. Nasadzenia te uległy zniszczeniu w trakcie zimy 2015/2016, prawdopodobnie przez samochód ciężarowy, przy czym obsługa stacji nie jest w stanie określić dokładnego terminu zniszczenia drzewek. Jednocześnie Spółka przedłożyła protokół odbioru robót z dnia [...] r., z treści którego wynika, iż wykonano nasadzenia zamienne i tereny zielone.

W aktach sprawy znajduje się również umowa o roboty budowlane z dnia

[...] r. pomiędzy Spółką A a [...] dotycząca przedmiotowej stacji paliw. Zgodnie z § 1 ust. 1 Zamawiający powierza do wykonania

a Wykonawca przyjmuje do wykonania w systemie generalnego wykonawstwa prace polegające na kompleksowej realizacji inwestycji na nieruchomości, zgodnie

z ostateczną decyzją - Pozwoleniem na budowę oraz załączoną do niej dokumentacją projektową, które stanowią Załącznik Nr 2 do Umowy. W myśl zapisów § 2 ust. 1 lit. b i c umowy termin rozpoczęcia robót to 5 października 2012 r., lecz nie później niż 3 dni robocze od daty przekazania placu budowy Wykonawcy, zaś termin zakończenia robót to 4 stycznia 2013 r. Zgodnie zaś z treścią Załącznika Nr 1 przewidywane prace obejmowały m.in. wycięcie drzew (w 1 tygodniu robót) oraz wykonanie zieleni na terenie działki (w 10-12 tygodniu robót).

W treści projektu budowlanego przedłożonego przez Stronę wskazano natomiast,

iż grunt na terenie działki, poza obszarem bezpośredniej inwestycji, po dokonaniu zabiegów rekultywacyjnych zaleconych po dokonaniu jego oceny na podstawie badań, zostanie obsiany trawą i ta część działki będzie stanowić powierzchnię biologicznie czynną. Nadto w punkcie nr 7 - Zieleń - wskazano, iż realizacja przebudowy stacji wymaga usunięcia kolidującego z projektowanym wjazdem drzewa - klonu jesionolistnego rosnącego poza terenem działki Inwestora, w pasie drogi gminnej. Projektant uzyskał zgodę Burmistrza D. na usunięcie przedmiotowego drzewa.

W toku postępowania organ I instancji jako dowód dopuścił również wydruki zdjęć ze strony internetowej www.google.pl/maps obrazujące Spółkę A przy

ul. [...] w D. po jej przebudowie. Jako datę zdjęcia przedmiotowa strona wskazuje wrzesień 2013 r. Przedmiotowe materiały wyraźnie wskazują, iż na terenie stacji brak jest nasadzeń zastępczych.

W ocenie SKO zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwała na przyjęcie, że Spółkę A wywiązał się z obowiązku wykonania nasadzeń zastępczych w terminie określonym w decyzji Starosty M. z dnia [...] r. Strona, wbrew obowiązkowi wynikającemu z ww. decyzji, nie poinformowała organu o dokonaniu nasadzeń w 2013 r. Jednocześnie przedłożone przez nią dokumenty, tj. umowa o roboty budowlane wraz z załącznikami, nie potwierdzają realizacji tego obowiązku. Zostały one bowiem sporządzone przed uzyskaniem zezwolenia na usunięcie drzewa oraz mają charakter ogólny i nie odnoszą się wprost do nasadzeń zastępczych określonych w decyzji organu I instancji. W szczególności za przyjęciem stanowiska odwołującego w tym zakresie nie przemawia zapis § 1 ust. 3 lit. a umowy o roboty budowlane, bowiem odwołuje się on wyłącznie do pozwolenia na budowę oraz dokumentacji projektowej. Brak jest natomiast mowy o obowiązku realizacji obowiązków wynikających z innych decyzji administracyjnych. Co za tym idzie - wbrew stanowisku odwołującego - nie ma podstaw do przyjęcia, że protokół z dnia [...] r. dokumentuje wykonanie obowiązku wynikającego z decyzji Starosty M. Organ nie kwestionuje wiarygodności zapisów przedmiotowego protokołu, a jedynie wskazuje na okoliczność, iż wobec braku precyzji jego treści nie stanowi on dowodu wykonania obowiązku nałożonego na Stronę mocą decyzji z dnia

[...] r. Brak jest również innych dowodów wskazujących, iż wykonawca obowiązany był do wykonania nasadzeń wynikających z decyzji z dnia [...] r., np. korespondencji dotyczącej zezwolenia na usunięcie drzewa. Wykonawca celem wykonania nasadzeń zastępczych musiałby bowiem powziąć informację w tym przedmiocie od Spółki A, który był stroną postępowania w sprawie zezwolenia na usunięcie drzewa. Tymczasem Strona nie przedłożyła dowodów wskazujących na przekazanie tej informacji wykonawcy.

W ocenie SKO, organ I instancji zrealizował spoczywający na nim obowiązek dążenia do ustalenia prawdy obiektywnej poprzez wystosowanie do Strony wezwań

z dnia 9 czerwca 2016 r., 14 listopada 2016 r. oraz 19 grudnia 2016 r., w których zwracał się do Strony o złożenie wyjaśnień w zakresie pierwotnych nasadzeń oraz przedstawienie dowodów potwierdzających te zdarzenia. Brak jest zatem podstaw do kwestionowania ustaleń organu w sytuacji, gdy przedstawione przez Stronę dowody nie potwierdzają prezentowanego przez nią stanowiska w zakresie terminu dokonania nasadzeń zastępczych. Jednocześnie SKO nie widzi konieczności przeprowadzenia dodatkowych dowodów w postaci przesłuchania wskazanych przez pełnomocnika Strony świadków: R. I., P. M. oraz A. J., wskazując iż postępowanie toczyło się z udziałem R. I., który składał wyjaśnienia w imieniu Spółki A, a zatem jego stanowisko w sprawie jest znane. Brak jest podstaw do przyjęcia, że przesłuchany w charakterze świadka złoży odmienne od dotychczasowych zeznania. Nadto - jak to już wskazano - okoliczność dokonania nasadzeń w sierpniu 2013 r. nie została nawet uprawdopodobniona, a zatem organ nie ma obowiązku przeprowadzania wszelkich możliwych dowodów.

W związku z powyższym, skoro Strona nie wykonała obowiązku nasadzeń zastępczych w okresie wegetacyjnym 2013 r. bezcelowe są rozważania dotyczące zachowania lub nie żywotności przez sadzonki oraz ciężaru dowodu w tym zakresie. Tym samym za nieuzasadnione uznać należy zarzuty naruszenia art. 84 ust. 4 ustawy o ochronie przyrody oraz art. 7 i art. 77 K.p.a. w związku z art. 84 ust. 4 u.o.p.

W konsekwencji prawidłowo organ I instancji stwierdził, iż uzasadnionym jest pobranie opłaty określonej decyzją z dnia [...] r. W przedmiotowej sprawie z uwagi na niewywiązanie się przez Stronę z obowiązku dokonania nasadzeń zastępczych w terminie do końca okresu wegetacyjnego 2013 r. nie uległa ziszczeniu przesłanka umożliwiająca umorzenie opłaty za usunięcie drzewa.

Powyższą decyzję Spółka A zaskarżył skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając organom:

I. naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik postępowania, tj.:

- art. 84 ust. 4 ustawy z dnia 16.04.2004 r. o ochronie przyrody, poprzez jego niezastosowanie i nierozważnie kwestii dotyczących niezachowania żywotności przez nasadzone przez Skarżącego zastępczo drzewa oraz nierozpatrzenie kwestii rozkładu ciężaru dowodu w tym zakresie,

II. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynika postępowania, tj.:

- art. 7 K.p.a., art. 8 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a., art. 80 K.p.a. i art. 136 K.p.a. poprzez niedokładne rozpatrzenie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, błędną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego i brak dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, również w wyniku niedopuszczenia jako dowodu zeznań świadków i przyjęcie, że nasadzenie zastępcze drzew w okresie wegetacyjnym w roku 2013 nie miało miejsca,

- art. 7, 75 § 1, 77 § 1, 78 § 1, 80 oraz art. 10 K.p.a. poprzez niewyczerpujące wyjaśnienie stanu faktycznego i nieprzeprowadzenie dowodów w postaci przesłuchania wnioskowanych w odwołaniu z dnia 1 marca 2017 r. przez pełnomocnika skarżącego świadków, błędnie przyjmując, że przedmiotem dowodu nie jest okoliczność mająca istotne znaczenie dla sprawy oraz że okoliczność dokonania nasadzeń zastępczych nie została nawet uprawdopodobniona, naruszając zasady przeprowadzania postępowania i dowodowego oraz zasadę prawdy obiektywnej,

- art. 8 K.p.a. i art. 11 K.p.a. poprzez pominięcie przeprowadzenia dowodów wnioskowanych przez pełnomocnika skarżącej oraz braku ustosunkowania się przez organ II instancji do wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu, czym, organ II instancji naruszył zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów; państwa oraz nie zastosował się do zasady przekonywania,

- art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. przez jego zastosowanie i w konsekwencji

utrzymanie decyzji Starosty M. z dnia [...] r.

(znak: [...]) w sprawie pobrania opłaty w wysokości [...] naliczonej decyzją Starosty M. z dnia [...] r. (znak: [...]), mimo jej wadliwości, która przesądza

o konieczności wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego.

W oparciu o powyższe Skarżąca na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz

art. 135 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) wniosła

o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego

w S. oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji - decyzji Starosty M. z dnia [...] r., zaś na podstawie art. 200 p.p.s.a. - wniosła

o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż w ocenie skarżącej, organy nie dokonały wyczerpującej analizy materiału dowodowego, a nadto organ II instancji nie przeprowadził wnioskowanych przez pełnomocnika skarżącej dowodów ze świadków, mimo braku obiektywnych przeszkód, które uniemożliwiałyby ich przeprowadzenie.

W konsekwencji błędnie uznano, że skarżąca nie wywiązała się z obowiązku wykonania nasadzeń zastępczych w terminie określonym w decyzji Starosty M. z dnia [...] r. Nadto organ II instancji błędnie uznał, że okoliczność dokonania nasadzeń zastępczych nie została nawet uprawdopodobniona, wobec czego według organu bezcelowe były rozważania dotyczącego zachowania lub nie żywotności przez sadzonki oraz ciężaru dowodu w tym zakresie.

Skarżąca wskazuje, że dokonanie nasadzeń we wskazanym w pkt. 2 decyzji

z [...] r. okresie potwierdza protokół odbioru robót z dnia [...] r. Z dokumentu wynika wprost, że dokonano prac w zakresie nasadzeń zamiennych i terenów zielonych. Nasadzenia dokonał wykonawca inwestycji pn. Przebudowa Stacji Paliw nr [...] w D., spółka B, na podstawie umowy z dnia [...] r., nr [...], Brak zapisu w umowie o dokonaniu konkretnych nasadzeń, wynika z faktu, że umowa została zawarta przed wydaniem decyzji zezwalającej na wycięcie drzewa i nakładającą obowiązek dokonania nasadzeń zastępczych. W związku z koniecznością dokonania nasadzeń w okresie wegetacyjnym, który miał miejsce po zakończeniu robót, czynności te nie zostały również wpisane do dziennika budowy. Niezależnie od tego, w § 1 ust. 3 lit. a przewidziano, że przedmiotem umowy będzie wykonanie robót budowlano- montażowych w pełnym zakresie wielobranżowym. Ponadto w pkt nr 7 projektu budowlanego zagospodarowania terminu przebudowy stacji paliw nr [...] wraz z obiektami towarzyszącymi (stanowiącego załącznik do umowy) wskazano,

że realizacja przebudowy stacji będzie wymagała usunięcia kolidującego

z projektowanym wjazdem drzewa - klonu jesionolistnego, na usunięcie którego projektant otrzymał zgodę Burmistrza D.

Organ II instancji wskazał w uzasadnieniu decyzji, że nie kwestionuje wiarygodności zapisów protokołu z dnia [...] r., a jedynie wskazuje na okoliczność, iż wobec braku precyzji jego treści według organu nie stanowi on dowodu wykonania obowiązku nałożonego na stronę mocą decyzji z dnia [...] r. Skarżąca nie zgadza się z powyższym twierdzeniem. Wobec jedynej decyzji Starosty M. jaka została wydana odnośnie wyrażenia zgody na usunięcie drzewa z terenu stacji paliw, nie powinno budzić wątpliwości, że określenie "nasadzenia zamienne" użyte w protokole z dnia [...] r. mogły dotyczyć i dotyczyły wyłącznie nasadzeń określonych w pkt. 2 decyzji Starosty M. z dnia [...] r. Nie istniała zatem konieczność bardziej szczegółowego określania w protokole podstawy i rodzaju dokonanych nasadzeń zamiennych. Wobec powyższego, należy uznać, że Skarżąca dokonała w wyznaczonym przez organ I instancji terminie nasadzenia zastępczego, na okoliczność czego przedłożyła w pełni wiarygodny dokument, który błędnie nie został uznany przez organ II instancji jako dowód.

Ponadto, wobec powziętych przez organ wątpliwości, pełnomocnik Skarżącej

w odwołaniu od decyzji organu I instancji, wniósł o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków - osób, które podpisały się na protokole odbioru z dnia [...] r. Organ II instancji odmówił jednak przesłuchania świadków, wskazując, że okoliczność dokonania nasadzeń w sierpniu 2013 nie została nawet uprawdopodobniona, wobec czego organ nie ma obowiązku przeprowadzenia wszelkich możliwych dowodów.

Mając powyższe na uwadze, należy uznać, że ocena dowodów zgromadzonych w niniejszej sprawie została dokonana w sposób dowolny.

Skarżąca wskazuje dalej, że uregulowana w art. 7 K.p.a. zasada prawdy obiektywnej, jest naczelną zasadą postępowania administracyjnego. Organ na podstawie analizy całego i kompletnego materiału dowodowego, ma obowiązek wyczerpująco zbadać wszystkie okoliczności faktyczne i dokonać ich wszechstronnej oceny, w celu prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Jest to niezbędny element dla właściwego zastosowania normy prawa materialnego. Przewidziany

w art. 77 § 1 K.p.a. obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, polega na podjęciu przez organ wszelkich czynności, które umożliwią mu zebranie pełnego materiału dowodowego. Jak wskazano w uzasadnieniu WSA

w Warszawie w wyroku z dnia 16 października 2014 r., sygn. akt: IV SA/Wa 1039/14: "Aktywność ta winna być rozumiana jako obowiązek organu wykorzystania w sprawie wszystkich dowodów znanych mu z urzędu, poszukiwania innych dowodów na potwierdzenie określonych faktów z wykorzystaniem dostępnych źródeł dowodowych, a także dopuszczenia wszystkich środków dowodowych zgłaszanych przez stronę lub innych uczestników postępowania, o ile mają one istotne znaczenie dla sprawy. Z tego też względu w trakcie postępowania dowodowego fundamentalne znaczenie ma także zasada czynnego udziału strony w postępowaniu, udzielania informacji stronom, przekonywania, pisemności, a także szybkości i prostoty. Z przepisów art. 7 i 77 § 1 K.p.a. wynika zatem jednoznacznie, że postępowanie dowodowe jest oparte na zasadzie oficjalności, co oznacza, że organ administracyjny jest obowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Zgodnie zaś z art. 75 § 1 K.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 4 lipca 2013 r. II SA/Kr 455/13). Jak stanowi bowiem art. 80 K.p.a. organ administracji publicznej dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenia czy dana okoliczność została udowodniona.

Możliwość przeprowadzenia dowodu jest podstawową gwarancją procesową. Zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa sądowoadministracyjnego, zaniechanie przez organ administracyjny podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza gdy strona powołuje się na określone

i ważne dla niej okoliczności, jest uchybieniem przepisom postępowania administracyjnego, skutkującym wadliwością decyzji (uzasadnienie wyroku WSA

w Warszawie z dnia 16.10.2014 r., sygn. akt: IV SA/Wa 1039/14).

Skarżąca zauważa dalej, że uprawdopodobnienie wystąpienia danej okoliczności, o której wspomina organ II instancji w uzasadnieniu swojej decyzji oznacza wykazanie wysokiego prawdopodobieństwa zaistnienia jakiegoś faktu, a zatem nie oznacza to konieczności udowodnienia danej okoliczności. Skoro Skarżąca przedłożyła protokół z odbioru prac z dnia [...] r., w ramach których wykonano nasadzeń zamiennych, uprawdopodobniła ona fakt dokonania tychże nasadzeń. Co więcej, jak wskazano, na stronie spoczywa obowiązek współdziałania w wyjaśnianiu okoliczności sprawy. W ocenie Skarżącej, zgłoszone przez nią wnioski dowodowe należało uwzględnić, a to z uwagi na mające istotne, kluczowe znaczenie dla sprawy fakty, które na ich podstawie miały zostać udowodnione. Skarżąca ponadto wskazuje na niekonsekwencję twierdzeń w uzasadnieniu decyzji organu II instancji, ponieważ z jednej strony organ twierdzi, że brak jest innych dowodów, które wskazywałyby, że wykonawca wskazany w protokole (tj. [...]) obowiązany był do wykonania nasadzeń wynikających z decyzji z dnia [...] r., a jednocześnie oddala wnioski dowodowe skarżącej na tę okoliczność, które mogły w istotny sposób przyczynić się do ustalenia stanu faktycznego a w szczególności tego, czy dokonano nasadzeń zastępczych we wskazanym przez Starostę okresie.

Ponadto Skarżąca podnosi, że organ II instancji zaniechał zbadania przyczyn niezachowania żywotności nasadzeń zastępczych, opierając się wyłącznie na niewłaściwie przeprowadzonym przez organ I instancji postępowaniu dowodowym, przyjmując że nasadzeń tych w ogóle nie było. Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności wyrażonej w art. 15 K.p.a., organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać

i rozstrzygnąć sprawę, która została rozpatrzona przez organ I instancji, nie zaś skontrolować zasadności argumentów, które zostały podniesione odnośnie orzeczenia organu I instancji. Dwukrotne rozpoznanie sprawy oznacza obowiązek przeprowadzenia dwukrotnie postępowania wyjaśniającego, konsekwentnie do tego ukształtowane jest postępowanie odwoławcze, którego przedmiotem nie jest weryfikacja decyzji, a ponowne rozpoznanie sprawy administracyjnej (B. Adamiak, Komentarz do art. 15, (w:), B. Adamiak. J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Legalis 2016). Organ II instancji powinien zatem dokonać ponownej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu przed organem I instancji i w zależności od wyników tej oceny dokonać jego ewentualnego uzupełnienia.

Niewyjaśnianie wszystkich okoliczności oraz naruszenie wskazanych przez skarżącą przepisów narusza zasady postępowania administracyjnego, ujemnie wpływa na zaufanie skarżącej do organów władzy publicznej i stanowi podstawę do uchylenia przez sąd wydanych w niniejszej sprawie decyzji.

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.

z 2017 r., poz. 1369 ze zm. - dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi, powodujące eliminację zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).

Dodać należy, że zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi.

Sądowa kontrola niniejszej sprawy dokonana według ww. kryteriów dała podstawę do stwierdzenia, że skarga nie jest zasadna.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowią przepisy art. 84 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody.

Treść tych przepisów została obszernie przytoczona i omówiona w treści zaskarżonej decyzji.

Z niespornych okoliczności faktycznych wynika, iż na wniosek Skarżącej,

w związku z realizowaną przez nią budową stacji paliw, w dniu [...] r. Starosta M. wydał decyzję zezwalającą na wycięcie drzewa gatunku klon jesionolistny. W decyzji tej Wnioskodawca został zobowiązany do dokonania na działce inwestycyjnej nasadzeń zastępczych 3 drzew w okresie wegetacyjnym 2013 r. z jednoczesnym powiadomieniem organu o dokonaniu tych nasadzeń. Zobowiązanie to stanowiło warunek i podstawę zastosowania przez organ, w oparciu o ust. 3 art. 84 u.o.p. odroczenia naliczonej za zezwolenie na usunięcie drzewa opłaty na okres 3 lat.

Wnioskodawca o dokonaniu nasadzeń zastępczych organu nie powiadomił. Dokonał ich po wszczęciu przez organ postępowania w sprawie, twierdząc jednocześnie, iż dokonane w 2013 r. nasadzenia nie zachowały żywotności

z przyczyn niezależnych od posiadacza nieruchomości. Uznając powyższe wyjaśnienia za niezgodne z dokonanymi ustaleniami, organ uznał, iż brak jest podstaw do zastosowania art. 84 ust. 4 i w oparciu o art. 84 ust. 7 u.o.p. wydał zaskarżoną decyzję, szczegółowo przedstawiając w niej dokonane w toku postępowania ustalenia, dowody, na których się oparto i wyjaśniając z jakich powodów nie uwzględniono twierdzeń i wniosków dowodowych Skarżącej. Omówiono też treść przepisów ustawy o ochronie przyrody, przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia.

Podstawę skargi stanowi zarzut naruszenia przez organy art. 7 i 77 K.p.a.,

tj. błędne ustalenie stanu faktycznego wskutek nie uwzględnienia przez organy wniosków dowodowych skarżącej, w szczególności zeznań świadków, którzy mieliby potwierdzić, że Skarżąca, a w szczególności wynajęty przez nią wykonawca robót budowlanych związanych z budową stacji paliw, w związku z którą została wydana decyzja o zezwoleniu na usunięcie kolidującego z inwestycją drzew, dokonał nasadzeń zastępczych, które jednak nie zachowały żywotności z przyczyn niezależnych od posiadacza nieruchomości, tj. Skarżącej.

Zarzut ten, w świetle zebranego materiału dowodowego oraz jego wnikliwej oceny, dokonanej zarówno przez organ I jak i II instancji, w ocenie Sądu uznać należy za niezasadny.

Należy bowiem mieć na uwadze, iż w świetle decyzji Starosty M.

z dnia [...] r., zezwalającej Skarżącej na usunięcie drzewa, zobowiązana ona była do dokonania nasadzeń zastępczych w okresie wegetacyjnym w 2013 r.

oraz powiadomienia o tym organu, który wydał decyzję zezwalającą na usunięcie drzewa.

Z akt postępowania jednoznacznie wynika, iż powiadomienia takiego zobowiązana w 2013 r. nie złożyła. Także w odwołaniu oraz w skardze Skarżąca temu nie zaprzecza.

Przeprowadzona w 2016 r. przez organ I instancji kontrola nieruchomości wykazała brak nasadzeń dokonanych w 2013 r., co zobowiązywało organ I instancji do podjęcia działań zmierzających do wyegzekwowania należności finansowej, wynikającej z warunków zawartych w decyzji zezwalającej na usunięcie drzewa. Powoływanie się przez skarżącą na umowę o wykonanie robót budowlanych oraz protokół odbioru robót budowlanych z dnia [...] r. związanych z budową stacji paliw (mimo, iż inwestycja została zakończona w dniu [...] r.) nie dają bowiem podstaw do przyjęcia, iż Skarżąca wywiązała się z obowiązku nałożonego w ww.decyzji. Z przedkładanych przez Skarżącą protokołów wynika że wykonawca miał wykonać zadanie "tereny zielone" ale nie wynika jednoznacznie iż dokonał nasadzenia drzew. Zasadne jest w tych okolicznościach stanowisko organów, iż skarżąca nie uprawdopodobniła dokonania przedmiotowych nasadzeń. W tej sytuacji zeznania świadków - pracowników Skarżącej - na okoliczność, iż nasadzenia zostały w 2013 r. dokonane, lecz nie przetrwały z przyczyn niezależnych od Skarżącej, nie miały w tej sprawie istotnego znaczenia, w szczególności w świetle faktu, że Skarżąca – wbrew nałożonemu obowiązkowi – nie powiadomiła organu I instancji w ciągu 3 lat od wydania decyzji zezwalającej na wycięcie drzewa z 2013 r. o wykonaniu nasadzeń oraz faktu, iż z przeprowadzonego przez organ I instancji dowodu ze zdjęć satelitarnych ze strony https://www.google.pl/maps/ z miesiąca września 2013 wynikało, iż nasadzeń, o których mowa w ww. protokole z dnia [...] nie ma. Istniejące nasadzenia wykonano dopiero po wszczęciu postępowania administracyjnego, zmierzającego do wyegzekwowania naliczonej w decyzji z [...] r., zezwalającej na usunięcie drzewa, opłaty, której płatność była warunkowo odroczona, a warunkiem jej umorzenia było stwierdzenie dokonania nasadzeń i zachowanie ich żywotności po upływie 3 lat (art. 84 ust. 4 w zw. z ust. 3 u.o.p.).

Badanie okoliczności, z jakiego powodu rzekome nasadzenia z sierpnia 2013 r. nie zachowały żywotności, a w szczególności, iż nie zachowały jej z przyczyn niezależnych od posiadacza nieruchomości, byłoby uzasadnione, gdyby o ich dokonaniu Skarżąca powiadomiła organ w zakreślonym do wykonania obowiązku nasadzeń terminie.

W ocenie Sądu, organy, zarówno I jak i II instancji, dokonały bardzo wnikliwej

i niebudzącej zastrzeżeń analizy okoliczności faktycznych sprawy, zebranych dowodów, jak i twierdzeń oraz wniosków dowodowych Skarżącej.

Analiza ta szczegółowo odnosi się do wszystkich twierdzeń i wywodów Skarżącej, wykazując, iż nie uprawdopodobniła ona faktu dokonania nasadzeń wskazanych w decyzji zezwalającej na usunięcie przedmiotowego drzewa w okresie wegetacyjnym w 2013 r., zwłaszcza że o fakcie tym nie poinformowano organu – zgodnie z wymogiem ww. decyzji, zatem zgłaszane przez Skarżącą wnioski dowodowe na okoliczność przyczyn niezachowania żywotności nasadzonych w 2013 r. drzew są bezprzedmiotowe.

Analizę tę Sąd w pełni podziela i akceptuje.

W tym stanie rzeczy Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja, mimo błędnego wskazania przez SKO w jej podstawie prawnej nieistniejącego art. 84 ust. 5a ustawy

o ochronie przyrody, oparta została na niebudzących wątpliwości ustaleniach faktycznych oraz trafnej wykładni mających w sprawie zastosowanie przepisów ustawy o ochronie przyrody, a zatem odpowiada prawu. Zarzuty skargi okazały się natomiast nieuzasadnione, co w świetle art. 151 P.p.s.a. stanowi podstawę do jej oddalenia.