Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SAB/Po 99/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2021-02-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Zobowiązano do dokonania czynności
Stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności
Stwierdzono, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Oddalono skargę w części
Zasądzono zwrot kosztów postępowania

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska - Tylewicz Asesor WSA Jan Szuma po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 lutego 2021 r. sprawy ze skargi R. B. na bezczynność Rektora Uniwersytetu im [...] w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Rektora Uniwersytetu im. [...] w [...] do załatwienia wniosku skarżącego z dnia [...] kwietnia 2020 roku w terminie 1 miesiąca od otrzymania prawomocnego wyroku, II. stwierdza, że Rektora Uniwersytetu im. [...] w [...] dopuścił się bezczynności, III. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, IV. w pozostałym zakresie skargę oddala, V. zasądza od Rektora Uniwersytetu im. [...] w [...] na rzecz skarżącego kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] kwietnia 2020 r. R. B. – w imieniu którego działała pełnomocnik R. W., zwrócił się "o udostępnienie informacji publicznej w związku z ujawnionymi nieprawidłowościami w Instytucie [...], który działa na terenie Instytutu Językoznawstwa [...], w szczególności:

- o udzielenie informacji, czy pan Rektor A. L. zobowiązał pana T. W. (pełniejącego funkcję prorektora [...] ds. ogólnych) do pozyskania z Fundacji, w której T. W. spełnia jednocześnie funkcję członka organu nadzoru, dokumentów finansowych, za pomocą których i można było ustalić, jaką dokładnie szkodę finansową wyrządził P. W., zarówno [...], jak i stronie [...], przekierowując strumień pieniędzy Instytutu [...] działającego na terenie i na koszt [...], do fundacji [...]. Jeśli tak, to proszę o przedstawienie kopii tych dokumentów finansowych,

- wskazanie i udzielenie informacji, kto jest w posiadaniu dokumentów źródłowych dotyczących umowy na prowadzenie kursu znaków języka chińskiego, który został zakwestionowany przez stronę koreańską w nocie ostrzeżeniowej z dnia [...] grudnia 2015 r."

Wniosek, oznaczony jako "Wezwanie do udostępnienia informacji publicznych", skierowany został do Działu Organizacyjno-Prawnego Uniwersytetu [...] w [...] (dalej "[...]"), gdzie wpłynął w dniu [...] kwietnia 2020 r.

Następnie pismem z dnia [...] maja 2020 r. pełnomocnik R. B. (zwanego dalej "Skarżącym") wywiódł skargę "na bezczynność Uniwersytetu im. [...]" do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Skarga wniesiona została bezpośrednio do Sądu, do którego wpłynęła w dniu [...] czerwca 2020 r.

W skardze podniesiono zarzut naruszenia:

1) art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483, dalej w skrócie: "Konstytucja RP") w zakresie jakim stanowi normatywną podstawę do udostępniania informacji o działalności jednostek organizacyjnych w zakresie w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa;

2) art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1429 z późn. zm., dalej w skrócie: "u.d.i.p.") poprzez brak udostępnienia informacji publicznej przez skarżony organ.

Na tej podstawie Skarżący wniósł o:

1) zobowiązanie Rektora [...] do rozpatrzenia wniosku z [...] kwietnia 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty otrzymania prawomocnego wyroku;

2) zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania;

3) stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;

4) wymierzenie grzywny podmiotowi zobowiązanemu.

W uzasadnieniu skargi podkreślono, że zgodnie z art. 14 ust. 1 u.d.i.p. Skarżący wniósł o przesłanie informacji na adres kancelarii jego pełnomocnika lub w formie elektronicznej na wskazany adres e-mailowy. Do dnia wniesienia skargi podmiot zobowiązany nie udostępnił informacji publicznej, o którą Skarżący wnioskował. Skarżący nie otrzymał również decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, jak również nie otrzymał powiadomienia o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem, o którym mówi art. 14 ust. 2, czy powiadomienia o wysokości opłaty, o której mówi art. 15. Podmiot zobowiązany nie podjął przewidzianych przez prawo działań, dopuszczając się tym samym bezczynności w sprawie z zakresu dostępu do informacji publicznej. Ponieważ przez brak jakiejkolwiek odpowiedzi na wniosek [...] rażąco lekceważy ciążące na nim obowiązki informacyjne, to w ocenie Skarżącego zachodzą przesłanki do uznania, że bezczynność ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz do wymierzenia grzywny.

Skarżący podniósł, że [...], jako jednostka realizująca świadczenia z zakresu pomocy studentom i absolwentom, jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, w szczególności dotyczącej działań finansowanych ze środków publicznych. Dokumentacja finansowa związana z otrzymywaniem środków finansowych z Instytutu [...] ma związek z wydatkowaniem środków publicznych i umożliwia kontrolę wydatkowania pieniędzy publicznych. Informacja publiczna powinna stwarzać realną możliwość wykorzystania uzyskanych danych dla poprawy funkcjonowania organów administracji i lepszej ochrony interesu publicznego. Skarżący podniósł, że podmiot zobowiązany nie udzielił żadnej odpowiedzi na dwa wnioski o udostępnienie informacji publicznej, co pozwala stwierdzić, że bezczynność podmiotu zobowiązanego ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

W związku z tym, że skarga została wniesiona bezpośrednio do Sądu, pismem z dnia [...] czerwca 2020 r. (II DK/Po [...]) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu przekazał skargę Rektorowi [...], jako wadliwie skierowaną bezpośrednio do Sądu (art. 54 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Pismem z dnia [...] października 2020 r. Rektor [...] przedmiotową skargę przekazał Sądowi wraz z odpowiedzią na skargę oraz aktami sprawy. Rektor [...] wniósł o oddalenie skargi.

W pierwszej kolejności Rektor [...] wyjaśnił, że doręczonym Skarżącemu pismem z dnia [...] lipca 2020 r. ustosunkowano się do wniosku z dnia [...] kwietnia 2020 r. W piśmie tym wskazano, że prof. dr hab. T. W. nie uczestniczył w pracach Kapituły Fundacji na rzecz Studentów i Absolwentów Uniwersytetu "[...]" od 2015 roku, jak również nigdy nie uczestniczył w żadnych przedsięwzięciach związanych z Instytutem [...].

Odnosząc się z kolei do pytania, czy "pan Rektor A. L. zobowiązał Pana T. W. (...) do pozyskania z Fundacji "[...]" (...) dokumentów finansowych za pomocą których można było ustalić jaką dokładnie szkodę finansową wyrządził Pan P. W., zarówno [...], jak i stronie [...] (...)" Rektor [...] wskazał, iż powyższe dotyczy zagadnienia ocennego oraz odwołuje się do przysługujących Rektorowi w ramach wykonywanych przez niego ustawowych kompetencji zarządczych nad [...]. Co więcej, skierowane pytanie dotyczy niezmaterializowanych w żadnej formie informacji, a nadto odwołuje się do kwestii wolicjonalnych, a zatem nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p. W konsekwencji, zdaniem Rektora, nie zachodzą przesłanki ustawowe do udzielenia dostępu do żądanej informacji w trybie przewidzianym przez u.d.i.p., bowiem informacje, o których udzielenie wnosi Skarżący, nie stanowią informacji publicznej.

Odnosząc się z kolei do wniosku o wskazanie i udzielenie informacji "kto jest w posiadaniu dokumentów źródłowych dotyczących umowy na prowadzenie kursu znaków języka chińskiego" wskazano, iż przedmiotowe pytanie obarczone jest wadą ogólności i nieścisłości, wobec powyższego niemożliwe było zajęcie jednoznacznego i merytorycznego stanowiska oraz udzielenie odpowiedzi na tak zadane pytanie.

Rektor [...] podniósł następnie, że nie zachodzą przesłanki ustawowe do udzielenia dostępu do żądanych informacji w trybie przewidzianym przez u.d.i.p. Obywatelskie prawo do informacji publicznej nie ma bowiem charakteru absolutnego i nie istnieje formuła zagwarantowania obywatelom dostępu do informacji "za wszelką cenę". Informacje, których udostępnienia zażądał Skarżący kolejno pismem z dnia [...] kwietnia 2020 r., a następnie złożonymi bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargami na bezczynność z dnia [...] maja 2020 r. i [...] sierpnia 2020 r., nie wypełniają desygnatu informacji publicznej. Zdaniem Rektora w okolicznościach faktycznych i prawnych przedmiotowej sprawy mamy do czynienia z nadużyciem prawa dostępu do informacji publicznej, na co wskazuje ocena zachowania Skarżącego - zarówno w kontekście uprawnienia do uzyskania informacji publicznej od Rektora [...], jak i przy uwzględnieniu nadrzędnych wobec tego uprawnienia zasad i wartości.

Organ wyjaśnił, że pismem z dnia [...] stycznia 2020 r. Prorektor T. W., działając z upoważnienia Rektora [...], rozwiązał ze Skarżącym umowę o pracę z zachowaniem 3-miesięcznego okresu wypowiedzenia, ze skutkiem na koniec semestru, tj. z dniem [...] września 2020 r., wraz ze zwolnieniem go z obowiązku świadczenia pracy z zachowaniem prawa do wynagrodzenia do końca okresu wypowiedzenia. Pismo to R. B. odebrał osobiście dnia [...] stycznia 2020 r. i następnie złożył odwołanie od wypowiedzenia umowy o pracy, w wyniku czego aktualnie przed Sądem Rejonowym [...] toczy się postępowanie przeciwko [...].

Rektor podniósł, że po otrzymaniu przedmiotowego wypowiedzenia nastąpiła eskalacja działań podejmowanych przez Skarżącego, nakierowana na "udręczenie" Rektora [...], innych pracowników Uczelni oraz mająca na celu ich oczernianie i szykanowanie w oczach opinii publicznej. W 2020 roku (stan na dzień [...] września 2020 roku) do [...] wpłynęło bowiem łącznie 99 wniosków o udostępnienie informacji publicznej, z czego aż 65 wniosków zostało złożonych przez Skarżącego. Dla porównania, w 2019 roku ogółem takich wniosków do [...] wpłynęło 89 (z czego 31 wniosków złożonych przez Skarżącego), a w 2018 roku takich wniosków wpłynęło łącznie 65, z czego tylko 5 było złożonych przez Skarżącego.

Rektor podniósł, że Skarżący po otrzymaniu wypowiedzenia umowy o pracę przystąpił do działań, których skutkiem było naruszenie dóbr osobistych [...], Rektora [...] oraz pracowników naukowych. W następstwie powyższego, do Skarżącego pismami z dnia [...] maja 2020 r. oraz [...] czerwca 2020 r. skierowane zostały wezwania do zaprzestania naruszania dóbr osobistych oraz usunięcia skutków naruszeń, kolejno [...] oraz Rektora [...], a także T. W. prorektora [...] ds. ogólnych. Pomimo tego Skarżący nie ustępował w wygłaszaniu treści pomawiających pracowników [...], w następstwie czego Prorektor T. W. skierował przeciwko niemu prywatny akt oskarżenia, zarzucając oskarżonemu R. B. popełnienie przestępstwa zniesławienia, co zainicjowało aktualnie toczące się przed Sądem Rejonowym [...] postępowanie karne. Ponadto Skarżący regularnie, kilkanaście razy w ciągu każdego miesiąca, kieruje do około setki pracowników [...] maile, w których zarzuca władzom Uczelni działania sprzeczne z przepisami prawa, kłamstwa, popełnianie czynów zabronionych, a także kieruje przeciwko nim groźby, m.in. wszczęcia postępowania karnego w celu przymuszenia do podjęcia żądanych czynności. Nadto, dnia [...] lipca 2020 r. na stronie internetowej Fundacji [...] opublikowany został artykuł autorstwa Skarżącego, naruszający dobra osobiste uczelni, pracowników oraz władze Uczelni.

Zdaniem Rektora przedstawione okoliczności nie pozostają bez znaczenia dla rozpoznania przedmiotowej sprawy. W ślad bowiem za orzecznictwem, w każdym indywidulanym przypadku korzystania z prawa dostępu do informacji publicznej należy poddać ocenie zachowanie wnioskującego o informację publiczną pod kątem: okoliczności faktycznych, czy korzysta on ze swojego uprawnienia zgodnie z jego celem i funkcją, lecz także w szczególności uwzględniając dotychczasowe relacje organu z wnioskodawcą. Zdaniem Rektora [...] Skarżący wykorzystuje prawo do dostępu do informacji publicznej, jak i prawo do złożenia skargi na bezczynność organu, w celu zakłócenia funkcjonowania [...]. Jest to przejawem "swoistego pieniactwa z wykorzystaniem prawa do informacji", nadto wykorzystywane jest na potrzeby prowadzenia indywidualnych sporów prawnych, toczących się z udziałem Skarżącego oraz [...] lub jego pracowników. To zachowanie służy także wykorzystaniu do szykanowania osób piastujących funkcje publiczne, do pozyskiwania informacji o tych osobach nie w celu społecznej kontroli, lecz dla prowadzenia sporów osobistych, zaspokojenia prywatnych animozji.

Wobec przedstawionych okoliczności faktycznych i prawnych przedmiotowej sprawy, nadużywanie prawa dostępu do informacji publicznej stanowi przejaw dążenia Skarżącego do "udręczenia" podmiotu zobowiązanego. Postępowania zainicjowane każdym z 65 wniosków o udostępnienie informacji publicznej, złożonych przez R. B. w 2020 roku, wiążą się z zaangażowaniem pracowników [...] oraz wdrożeniem określonych środków technicznych. Powyższe obowiązki administracyjne skutkują z kolei zakłóceniem funkcjonowania [...], co z kolei powoduje zmniejszenie efektywności w zakresie wykonywania innych zleconych przepisami prawa powszechnie obowiązującego zadań Uczelni, w tym w rozpatrywaniu innych wniosków o udostępnienie informacji publicznej, które nie stanowią nadużycie prawa podmiotowego.

Zdaniem Rektora [...] zarówno treść, jak i ilość składanych przez Skarżącego wniosków o udostępnienie informacji publicznej oraz inne działania podejmowane przez wnioskodawcę, które mają na celu zniesławienie [...], pracowników i władze Uczelni, w zbiegu z wypowiedzeniem R. B. umowy o pracę, świadczą o tym, że Skarżący próbuje wykorzystać instytucję prawa do informacji publicznej dla osiągnięcia celu innego niż troska o dobro publiczne. Nie budzi zatem wątpliwości, że przedmiotowy wniosek o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] kwietnia 2020 r. wraz ze skargą na bezczynność z dnia [...] maja 2020 r., a następnie z dnia [...] sierpnia 2020 r., nie służy jakiemukolwiek dobru publicznemu, a zmierza jedynie do utrudnienia funkcjonowania [...] i godzi w realizację zadań ustawowych Uczelni oraz Rektora [...]. Zdaniem Organu Skarżący nadużywa swojego publicznego prawa podmiotowego bowiem czyni to dla osiągnięcia celów innych niż przewidziane przepisami u.d.i.p. oraz Konstytucji RP. Co więcej, Skarżący żądając od Rektora [...] udostępnienia informacji w trybie przewidzianym przez u.d.i.p. oraz powołując się na swoje konstytucyjnie gwarantowane prawo, czyni to w sposób, który nie służy uzasadnionym interesom wnioskującego, niezależnie od tego, że wnioskowane informacje nie wypełniają desygnatu informacji publicznej w rozumieniu przepisów prawa.

Rektor [...] powołał stanowisko orzecznictwa twierdząc, że jeśli według oceny podmiotu zobowiązanego do udzielania informacji publicznej, informacja, której domaga się wnioskodawca nie ma takiego waloru, to w takiej sytuacji przepisy u.d.i.p. nie mają w ogóle zastosowania i wówczas nie wchodzi w grę możliwość wydania decyzji odmownej na podstawie art. 16 tej ustawy, a odpowiedź na wniosek o udzielenie informacji publicznej powinna nastąpić w formie pisma informacyjnego. Powyższe w istocie nastąpiło w okolicznościach niniejszej sprawy, na co wskazuje treść pisma Rektora [...] z dnia [...] lipca 2020 roku, które sporządzone zostało w formie pisma informacyjnego, a nie decyzji odmownej.

Przekazując skargę do Sądu, Rektor [...] dołączył także drugą skargę R. B. - datowaną na dzień [...] sierpnia 2020 r., której treść jest tożsama z treścią pierwszej skargi. Skarga ta zarejestrowana została pod sygn. akt II SAB/Po [...].

Pismem z dnia [...] listopada 2020 r. pełnomocnik Skarżącego ustosunkował się do odpowiedzi na skargę. W pierwszej kolejności pełnomocnik wskazał, iż skarga została celowo złożona do Sądu, aby Sąd miał o złożeniu skargi wiedzę i odnotował jej wpływ. Rektor [...] wielokrotnie bowiem pozostawiał pisma bez odpowiedzi na dane pytania lub udzielał lakonicznej odpowiedzi. Skarżący podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie podnosząc, że organ w dalszym ciągu usiłuje uniknąć odpowiedzi na zadawane pytania. Rektor stwierdza bowiem, iż pytanie numer [...] odnosi się wyłącznie do czynności woli i informacji, które nie istnieją w rzeczywistości i są to w ocenie Uniwersytetu kwestie wyłącznie ocenne. Natomiast w zakresie pytania numer [...] organ wskazuje, że jest zbyt ogólnikowe i nie można odpowiedzieć na to pytanie. Zdaniem Skarżącego z twierdzeniem takim nie można się zgodzić, albowiem pytanie numer [...] jest precyzyjne oraz zrozumiałe, tak że można na nie odpowiedzieć. Zaś pytanie numer [...] dotyczy faktów, które podlegają udostępnieniu jako informacja publiczna.

Odnosząc się do twierdzeń Rektora, w których wskazuje, że Skarżący złożył 65 wniosków o udostępnienie informacji publicznej oraz że wnioski kierowane przez skarżącego, stanowią "udręczenie" organu oraz oczernianie i szykanowanie innych pracowników Uczelni, Skarżący podniósł, że zgodnie z art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, tak więc inne wnioski skarżącego nie mają żadnego znaczenia w niniejszej sprawie. Poza tym ustawodawca nie ogranicza żadnym aktem prawnym, obywatelowi liczby składanych wniosków o udostępnienie informacji publicznej (brak regulacji w u.d.i.p. czy też w Konstytucji RP). Prawo dostępu do informacji publicznej jest gwarantowane konstytucyjnie, jako podstawowe prawo obywateli i prawa takiego nie można naruszać. Skarżący w żadnej mierze nie nadłożył przysługującego mu prawa do składania wniosków. Sama ilość złożonych przez skarżącego wniosków i ich treść nie przesądza jeszcze o tym, iż Skarżący wykorzystuje instytucję prawa do informacji publicznej wbrew jej funkcji i celowi. Ponadto wnioski Skarżącego były składane w latach 2018 - 2020, więc ilość 65 wniosków złożonych na przełomie 3 lat, nie jest jakimś uporczywym "udręczeniem organu", jak to usiłuje przedstawić Rektor.

Skarżący podniósł, że zgodnie z art. 2 ust. 2 u.d.i.p., nie ma obowiązku uzasadniać lub wykazywać interes prawny lub faktyczny w uzyskaniu wnioskowanej informacji. Organ nie ma prawa zgodnie z przepisami, żądać takiego uzasadnienia od wnioskodawcy. Skarżący nie musi wyjaśniać organowi w jakim celu potrzebne są mu dane informacje publiczne. Skoro zatem złożenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie zostało obwarowane żadnymi szczególnymi wymogami formalnymi, w szczególności nie wymaga uzasadnienia faktycznego ani prawnego, jak również dokładnego zidentyfikowania wnioskodawcy, a jedynie w miarę precyzyjnego wskazania zakresu żądanych informacji oraz miejsca i sposobu dostarczenia tych informacji, to wniosek Skarżącego nadawał się do rozpoznania.

Nie ma znaczenia dla niniejszej sprawy również okoliczność podnoszona przez Rektora [...], dotycząca kwestii "naruszenia dóbr osobistych" Uniwersytetu czy Prorektora, albowiem stosowna procedura dochodzenia tychże praw, o ile doszło do naruszenia dóbr osobistych, ma charakter powództwa cywilnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga okazała się zasadna.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 2176, zwanej dalej: "u.d.i.p.").

Należy w pierwszej kolejności wskazać, że prawo obywatela do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne wynika z regulacji art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Natomiast zasady i tryb udzielania obywatelowi informacji publicznej zostały określone w ustawie o dostępie do informacji publicznej.

Pojęcie informacji publicznej ustawodawca zdefiniował w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p Zgodnie z przepisem art. 1 tej ustawy, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym ustawą. Przepis art. 6 u.d.i.p. wymienia katalog informacji i dokumentów stanowiących informację publiczną, nie stanowiąc wyliczenia enumeratywnego, o czym świadczy użyty zwrot "w szczególności". Obejmuje on m.in. informacje o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. i zasadach funkcjonowania tych podmiotów. W orzecznictwie przyjęto, że informację publiczną stanowi każda informacja wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa w zakresie tych kompetencji. Taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów (por. wyrok NSA z dnia 30 października 2002 r., sygn. II SA 1956/02, publik. LEX nr 78062).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, w ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym (tak: wyrok z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 196/13, LEX nr 1336347), że co do zasady, w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych uczelnia wyższa jest objęta obowiązkiem udostępnienia informacji publicznej, a dokumentacja dotycząca wydatkowania środków finansowych, jakimi uczelnia dysponuje, ma charakter informacji publicznej. W świetle art. 4 ust. 1 u.d.i.p. uczelnia publiczna jest podmiotem, na którym ciąży obowiązek udostępniania informacji publicznej, zarówno dlatego, że wykonuje zadania publiczne, jak i dlatego, że dysponuje majątkiem publicznym.

Na tle powyższych rozważań Sąd uznał, wbrew twierdzeniom organu, że żądane przez Skarżącego informacje stanowią informację publiczną.

Odnosząc się do żądania skargi w zakresie pkt 1 wniosku Sąd podziela poglądy orzecznictwa (por. wyrok WSA w Opolu z 18.05.2020 r., II SAB/Op 26/20, LEX nr 3007525), zgodnie z którymi prawo do udostępnienia informacji publicznej w postaci dokumentów nie zostało ograniczone wyłącznie do dokumentów urzędowych. Pojęcie dokumentu na gruncie u.d.i.p. należy rozumieć w szerokim tego słowa znaczeniu prawa do informacji publicznej. Na potrzeby konstytucyjnego prawa do informacji za "dokument w ogólności" należy rozumieć każdą informację o działalności władzy publicznej lub o sprawach publicznych, wysłowioną i zobiektywizowaną na jakimś nośniku i najczęściej przybierającą postać pisemną. W najszerszym rozumieniu dokumentem będzie każdy nośnik danych, który może przybrać formę papierową, elektroniczną, cyfrową (W. Sokolewicz, L. Garlicki, Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, Warszawa 2005, tom IV, s. 35). Informacja publiczna niewątpliwie dotyczy sfery faktów i obejmuje treść wszelkiego rodzaju dokumentów, dotyczących podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej, przy czym chodzi nie tylko o dokumenty przezeń bezpośrednio zredagowane i technicznie wytworzone przez podmiot zobowiązany, ale również takie, których używa on do zrealizowania powierzonych prawem zadań (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 2006 r., sygn. akt I OSK 123/06, Baza NSA oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 07 grudnia 2010 r., sygn. akt I OSK 1774/10, Baza NSA).

Na tle powyższego uznać należy, że informacja, czy Rektor [...] zobowiązał konkretną osobę – również pracownika naukowego [...] (tu wskazywany jest Pan Prorektor prof. dr hab. T. W.) do pozyskania dokumentów finansowych z Fundacji [...] (której [...] jest jednym z założycieli, a zgodnie ze Statutem Fundacji Rektor przewodniczy Kolegium), których udostępnienia żąda Skarżący, stanowi informację dotyczącą nadzoru i kontroli sprawowanej przez organy uczelni (w tym przypadku Rektora) nad funkcjonowaniem Fundacji Instytut [...] działającej przy [...] w ramach Instytutu Językoznawstwa. Prawidłowe rozpatrzenie wniosku Skarżącego w tym zakresie powinno zatem polegać na udzieleniu informacji, czy Rektor [...] zobowiązał Prorektora do pozyskania dokumentów finansowych z Fundacji [...], czy zobowiązanie to zostało w jakikolwiek sposób utrwalone oraz czy żądane dokumenty znalazły się w posiadaniu uczelni. Ponadto, skoro Skarżący w swoim wniosku wystąpił o przedstawienie kopii dokumentów finansowych pozyskanych z Fundacji, obowiązkiem Rektora [...] było udzielenie informacji, czy dysponuje taką dokumentacją i czy ją udostępni oraz na jakich warunkach. Skoro art. 6 ust. 1 pkt 4 lit.a tiret drugi u.d.i.p. zawiera sformułowanie, że informacją publiczną jest dokumentacja przebiegu i efektów kontroli, to tym samym prawidłowo Skarżący podnosi, że dokumentacja finansowa związana z otrzymywaniem środków finansowych z Instytutu [...] ma związek z wydatkowaniem środków publicznych i umożliwia kontrolę wydatkowania pieniędzy publicznych.

Tym samym uzasadniony jest zarzut bezczynności organu w zakresie punktu 1 wniosku wobec uznania przez organ, że powyższe żądanie dotyczy zagadnienia ocennego oraz odwołuje się do przysługujących Rektorowi w ramach wykonywanych przez niego ustawowych kompetencji zarządczych nad [...]., przez co nie dotyczy informacji publicznych.

Sąd miał na uwadze, że Organ podniósł, iż w tym zakresie wniosek dotyczy niezmaterializowanych w żadnej formie informacji, lecz w świetle wyżej przedstawionego stanowiska nie można podzielić stanowiska, że skoro żądanie odnosi się do kwestii wolicjonalnych, to nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p. Co do zasady należy przyjąć, że informacja ma charakter informacji publicznej, jeżeli jest to informacja istniejąca i będąca w posiadaniu organu. Natomiast dopóki informacja istnieje tylko w pamięci przedstawiciela władzy i nie została utrwalona w jakiejkolwiek formie, dopóty nie ma waloru informacji publicznej. Prawidłowe rozpatrzenie wniosku Skarżącego z dnia [...] kwietnia 2020 r. w zakresie "zobowiązania pana T. W. do pozyskania dokumentów finansowych potwierdzających przekierowanie środków finansowych z Instytutu [...] do fundacji [...]" powinno zatem zawierać jednoznaczne stanowisko, czy skarżony organ dysponuje jakimkolwiek dokumentem, w którego treści Rektor A. L. zobowiązał Prorektora T. W. do pozyskania dokumentów finansowych z Fundacji, dotyczących tej kwestii, czy takie dokumenty pozyskano oraz czy takimi dokumentami finansowymi [...] dysponuje na dzień udzielania odpowiedzi i czy godzi się na ich udostępnienie wnioskodawcy. W przypadku dysponowania tymi dokumentami organ powinien rozważyć, czy udostępnienie wiąże się z ich przetworzeniem, co z kolei wiązałoby się z koniecznością wezwania Skarżącego do wykazania, zgodnie z art. 3 u.d.i.p., że udostępnienie informacji jest istotne dla interesu publicznego. Wyłącznie w takim przypadku możliwe byłoby podnoszenie argumentacji, która przytoczona została w odpowiedzi na skargę, a która zmierza do zarzucenia Skarżącemu intencji sprzecznymi z celem i duchem u.d.i.p. W realiach niniejszej sprawy takiego działania organu zabrakło.

Sąd nie podziela również stanowiska organu, że wniosek w zakresie żądania podania informacji "kto jest w posiadaniu dokumentów źródłowych dotyczących umowy na prowadzenie kursu znaków języka chińskiego, który został zakwestionowany przez stronę [...] w nocie ostrzeżeniowej z dnia [...] grudnia 2015 r." sformułowany został zbyt ogólnie i zawiera nieścisłości, wobec czego niemożliwe było zajęcie jednoznacznego i merytorycznego stanowiska oraz udzielenie odpowiedzi na tak zadane pytanie. W opinii Sądu zadane pytanie jest jednoznaczne – dotyczy wskazania osób/jednostki organizacyjnej uczelni, do których/której można byłoby zwrócić się o udostępnienie wskazanych informacji – dokumentów źródłowych dotyczących umowy na prowadzenie na uczelni kursu znaków języka chińskiego. Nie budzi również wątpliwości Sądu, że mamy w tym zakresie do czynienia z informacją publiczną. Natomiast rozpatrując wniosek Skarżącego w tym zakresie można rozważyć, że zgodnie z art. 5 u.d.i.p. podmiot zobowiązany może ograniczyć dostęp do żądanych informacji publicznych, np. ze względu na tajemnice przedsiębiorstwa lub prywatność osoby fizycznej, ewentualnie z innych powodów, o których stanowi ustawa, co w praktyce może oznaczać udostępnienie treści dokumentu odpowiednio zanonimizowanego. Organ może również rozważyć zastosowanie trybu przewidzianego dla udostępnienia informacji przetworzonej (art. 3 pkt ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.). Przy czym w takiej sytuacji organ również zobowiązany jest podjąć określone działania, przede wszystkim winien wezwać on wnioskodawcę do wykazania istnienia szczególnie uzasadnionego interesu publicznego w udostępnieniu informacji.

Z bezczynnością podmiotu zobowiązanego w zakresie dostępu do informacji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy podmiot ten nie podejmuje czynności materialno - technicznej wobec wniosku strony o udzielenie takiej informacji. Z kolei stanowisko, które w istocie sprowadza się do odmowy udzielenia informacji, powinno mieć procesową formę decyzji administracyjnej, co uzasadnia stosowanie w tym zakresie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2020 r. poz. 256).

Poza sporem pozostaje, że – na dzień wniesienia skargi – tj. na dzień [...] czerwca 2020 r. (data wpływu skargi z dnia [...] maja 2020 r. do Sekretariatu Rektora [...] – przekazanej przez Sąd) wniosek Skarżącego z dnia [...] kwietnia 2020 r. pozostawał nierozpoznany. Z przyczyn wyżej opisanych nie można również uznać, że wniosek ten został prawidłowo rozpatrzony w drodze skierowania do Skarżącego pisma z dnia [...] lipca 2020 r. Skoro organ nie udostępnił żądanej informacji, ani też nie wydał decyzji odmawiającej jej udostępnienia, Sąd uznał zasadność skargi co do bezczynności. W tych uwarunkowaniach skargę należy uznać za zasadną oraz, że wniosek Skarżącego z dnia [...] kwietnia 2020 r. powinien zostać ponownie w całości (prawidłowo – zgodnie z przepisami u.d.i.p.) rozpatrzony.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 1a p.p.s.a. orzekł o bezczynności Organu w zakresie wniosku Skarżącego z dnia [...] kwietnia 2020 r. oraz o zobowiązaniu do załatwienia wniosku Skarżącego w całości, w terminie jednego miesiąca od otrzymania prawomocnego wyroku (pkt I i II sentencji wyroku).

Sąd uznał, że bezczynność organu nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa (pkt III wyroku). Przy ocenie charakteru zaistniałej bezczynności Sąd uwzględnił, że przyczyną zwłoki było mylne przekonanie organu, iż z uwagi na podmiot występujący o udostępnienie informacji publicznej, przedmiot wniosku oraz autonomię uczelni i jej władz, żądane informacje nie miały waloru informacji publicznej. Wadliwie również rozpatrywano przedmiotowy wniosek, jak i przyjęto, że w opisanej sytuacji wystarczające jest poinformowanie wnioskującego pismem i nie ma potrzeby wydawania decyzji. Sąd miał nadto na uwadze, że Skarżący składa do Organu liczne wnioski o udostępnienie informacji publicznej, a ich rozpatrzenie wymaga czasu i zaangażowania pracowników [...]. Wobec tego nie sposób uznać, że zaniechanie organu wynikało z celowego działania, zmierzającego do ignorowania zasad dostępu do informacji publicznej. Żądanie nałożenia na organ grzywny na podstawie art. 149 p.p.s.a. stanowi sankcję, której zadaniem jest napiętnowanie niepożądanego, bo naruszającego prawo, działania organu i zapobieganie podobnym naruszeniom w przyszłości. NSA w wyroku z dnia 5 lutego 2020 r. (sygn. akt I OSK 3862/18) zajął stanowisko, że kara grzywny powinna być stosowana w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki w załatwieniu sprawy. Ten pogląd Sąd w składzie orzekającym podziela. Decyzja sądu o wymierzeniu grzywny musi uwzględniać wszystkie okoliczności, jakie w sprawie miały miejsce, w szczególności te, które zostały przez organ powołane jako powody zwłoki w załatwieniu sprawy i które podlegają ocenie sądu. Okoliczności, które legły u podstaw niezałatwienia przez Rektora [...] wniosku Skarżącego z dnia [...] kwietnia 2020 r. dowodzą sporu prawnego co do kwalifikacji żądanych informacji i procedur, które miały w sprawie zastosowanie, czego nie można nie uwzględnić przy ocenie zasadności zastosowania wobec organu sankcji na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. Brak natomiast podstaw do stwierdzenia, iż bezczynność organu spowodowana była zaniedbaniem, lekceważeniem lub innym celowym działaniem organu przy jednoczesnym wykazaniu rozbieżności wykładni przepisów u.d.i.p. jako przyczyny zwłoki składają się na brak podstaw do wymierzenia grzywny na wskazanej podstawie prawnej (pkt IV wyroku).

O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt V wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 i 2 p.p.s.a., zasądzając na rzecz Skarżącego kwotę [...]zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, które w niniejszej sprawie stanowił wpis sądowy od skargi w wysokości [...] zł oraz kwota [...]zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego.

Ponownie rozpoznając sprawę organ kierując się przepisem art. 153 p.p.s.a. uwzględni zawartą w niniejszym wyroku ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania.

Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a.