Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 59/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2012-07-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 03 lipca 2012 r. sprawy ze skargi R. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie usunięcia drzew lub krzewów; I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu na rzecz skarżącego kwotę 200,- (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r., znak [...], Wójt Gminy K. na podstawie art. 83 ust. 1 i 3, art. 86 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. nr 92 poz. 880 z późn. zm.) oraz art. 104 § 1 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98 poz. 1071 z późn. zm., dalej k.p.a.) (1) nie zezwolił J. i R. C. na usunięcie drzew oznaczonych w przedstawionej przez właścicieli inwentaryzacji numerami 1-6, 8-12, 15-21, 23 (obwód 79 cm), 24, 25 (obwód 70 cm i 77 cm), 26, 27 (obwód 58 cm bez korony), 28-36 (obwód 70 cm), 27, 39-44, 45 (obwód 54 i 60 cm), 46-54, 58-60, 63-77, 79, 81, 83-89, 91-96, 98-99, 100 (obwód 85 cm) 101-110, 111 (obwód 74 cm, 71 cm, 64 cm, 60 cm, 52 cm), 112-114, 115 (obwód 66 cm, 67 cm, 49 cm), 116-118, 120, 122-127, 129-132, 135, 137-142, 144-148, 150-151, 155, 157-158, 160-169, 172, 174-176, 178-197, 199, 201-209, 211-212, 214 (obwody według opracowania z dnia [...] stycznia 2011 r.) rosnących na nieruchomości stanowiącej współwłasność wnioskodawców – działka nr [...] w R. oraz (2) zezwolił J. i R. C. na usunięcie drzew oznaczonych w przedstawionej inwentaryzacji numerami 7, 13, 14, 22, 23 (obwód 51 cm), 25 (obwód 63 cm), 27 (obwód 58 cm z koroną), 36 (obwód 45 cm), 38, 45 (obwód 34 cm), 55, 56, 57, 78, 80, 82, 90, 97, 100 (odwód 35 cm), 111 (obwód 40 cm, 40 cm, 47 cm), 115 (obwód 35 cm), 119, 121, 128, 133-134, 143, 149, 152-154, 156, 159, 170, 171, 173, 177, 198, 200, 210, 213, 215 (obwód według opracowania z dnia [...] grudnia 2011 r.), rosnących na tej samej działce, co drzewa wymienione w pkt 1. Ponadto, organ postanowił nie naliczać opłaty za wycięcie drzew, a usunięcie powyższych drzew zostało uzależnione od posadzenia przez wnioskodawców na tej samej nieruchomości 30 sztuk drzew z gatunku lipa drobnolistna (Tilia cordata Mill.) o obwodach pni 10-14 cm wraz z wykonaniem odpowiednich zabiegów.

W uzasadnieniu organ wskazał, iż wniosek skarżących został w dniu [...] grudnia 2009 r. przesłany do Dyrektora Wielkopolskiego Paru Narodowego w celu uzyskania opinii, a w dniu [...] stycznia 2010 r. przeprowadzono oględziny przedmiotowego terenu. W ich wyniku ustalono, że pierwotny wniosek skarżących wymagał uzupełnienia, co też skarżący dokonali w dniu [...] stycznia 2010 r. Następnie, w dniu [...] marca 2010 r. do organu wpłynęła negatywna opinia Dyrektora Wielkopolskiego Parku Narodowego, w której wskazano na występujące w dalszym ciągu rozbieżności pomiędzy treścią wniosku a stanem faktycznym, podniesiono również, że naturalna sukcesja przebiega na powyższym obszarze we właściwym kierunku, zgodnie z występującym siedliskiem oraz występowaniem formy przejściowej siedliska przyrodniczego Natura 2000 – łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (91EO). W dniu [...] stycznia 2011 r. przeprowadzono kolejne oględziny, które zakończyły się stwierdzeniem rozbieżności pomiędzy wnioskiem a ustalonym stanem faktycznym. W dniu [...] lutego 2011 r. wpłynęło do organu opracowanie – "Inwentaryzacja drzew" – wykonane na zlecenie skarżących przez rzeczoznawcę majątkowego. W toku następnych oględzin w dniu [...] maja 2011 r. nie stwierdzono już rozbieżności między powyższą inwentaryzacją a stanem faktycznym. Niemniej, w dniu [...] czerwca 2011 r. Dyrektor Wielkopolskiego Parku Narodowego wydał negatywną opinię co do planowanej wycinki, zgadzając się tylko na ewentualne usunięcie drzew o złym stanie sanitarnym. Wobec tego w dniu [...] lipca 2011 r. przeprowadzono kolejne oględziny, w wyniku których ustalono, które drzewa opisane w inwentaryzacji są chore lub uszkodzone, a zatem kwalifikują się do wycięcia. Ponadto, Wójt Gminy K. wskazał, iż wydając powyższą decyzję rozważono, czy przedmiotowa nieruchomość jest lasem rozumieniu ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2011 r. nr 12 poz. 59 z późn. zm.). Z ustaleń tych wynika, iż zadrzewienie zwarte na tym gruncie przekracza 0,1 ha (we wschodniej części działki), jednak nie jest to teren wydzielony geodezyjnie w odrębną działkę. Poza tym, na sąsiedniej działce nr [...] w R. nie występuje zadrzewienie o podobnym charakterze. Nieruchomość J. i R. C. nie spełnia też kryterium związanego z gospodarką leśną. Według informacji z rejestru gruntów znajdują się tam bowiem grunty rolne (R IVa, R V) oraz łąka (Ł IV). Co więcej, wedle mapy ewidencyjnej we wschodniej części działki – miejscu zadrzewienia – występuje łąka. Powyższa nieruchomość położona jest na terenie Wielkopolskiego Parku Narodowego, a tym samym znajduje się w obszarze Natura 2000. Organ zauważył ponadto, iż Dyrektor Wielkopolskiego Parku Narodowego w swoich pismach zwracał uwagę na brak ciągłości rolniczego użytkowania przedmiotowej działki, co wpłynęło na pojawienie się roślinności drzewiastej i krzewiastej. Wskazano również na niską klasę żyzności gleby i związane z tym niewielkie możliwości otrzymywania wysokich plonów. Wreszcie, na omawianym terenie wykonano także betonowe ogrodzenie, co z kolei utrudni uprawę rolną (wjazd na posesję) oraz ograniczy powierzchnię upraw rolnych. Dlatego, podzielając opinię Dyrektora Wielkopolskiego Parku Narodowego, Wójt Gminy K. zdecydował się zezwolić skarżącym tylko na wycięcie drzew chorych bądź uszkodzonych, ponieważ będzie to elementem racjonalnej gospodarki zadrzewienia na tym terenie. Natomiast w pozostałym zakresie organ wydał decyzję odmową, wskazując dodatkowo na utrudnienia w dojeździe maszynami rolniczymi na teren nieruchomości.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2011 r. R. C., powołując się na art. 221 i art. 223 k.p.a., wniósł skargę na opisaną decyzję do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu, nie zgadzając się na odmowę wycięcia drzew innych niż suche i chore, ponieważ pominięto te pochylone i zagrażające zdrowiu i życiu osób korzystających z nieruchomości (zły stan drzew został wskazany w inwentaryzacji, uznanej za rzetelną), odmowę przywrócenia rolniczego charakteru nieruchomości i nałożenie obowiązku dokonania nowych nasadzeń 30 sztuk lipy drobnolistnej.

W uzasadnieniu skarżący wskazał na nieścisłości w zaskarżonej decyzji, które w jego ocenie polegały na dwukrotnym wymienieniu drzewa nr [...], objętego zarazem zezwoleniem i zakazem wycięcia. R. C. zaznaczył także, iż powodem ubiegania się o przedmiotowe zezwolenie jest chęć przywrócenia należącej do niego działce rolniczego charakteru. W ramach swojej działalności gospodarczej prowadzi on bowiem małą hodowle koni, a zatem jest zainteresowany posiadaniem własnych źródeł paszy. Ponadto, w ewidencji gruntów jego nieruchomość oznaczona jest jako grunty R IV, R V i Ł IV. Nie ma tam wpisu o gruntach leśnych, mimo że zadrzewiony teren przekracza 0,1 ha. Skarżący zaznaczył przy tym, iż obawy organu I instancji o opłacalność działalności rolniczej nie leżą w gestii tego podmiotu, gdyż potrafi on w swoim zakresie zorganizować tę działalność. Poza tym R. C. wskazał, iż organ administracji publicznej nie powinien nakładać na stronę terminu wykonania nasadzeń zastępczych, ani określać parametrów nowej roślinności.

Decyzją z dnia [...] października 2011 r., znak [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 83 ust. 1 i 2, art. 86 ust. 1 pkt 2 cytowanej ustawy o ochronie przyrody uchyliło zaskarżoną decyzję w części dotyczącej drzew, objętych wnioskiem J. i R. C. oraz raz orzekło w tym zakresie co do istoty: (1) nie zezwalając J. i R. C. na usunięcie drzew oznaczonych w przedstawionej inwentaryzacji numerami 1-6, 8-12, 15-21, 23 (obwód 79 cm), 24, 25 (obwód 70 cm i 77 cm), 26, 27 (obwód 58 cm z koroną), 28-35, 56 (obwód 70 cm), 37, 39-44, 45 (obwód 54 cm i 60 cm), 46-54, 58-60, 63-77, 79, 81, 83-89, 91-96, 98-99, 100 (obwód 85 cm), 101-110, 111 (obwód 74 cm, 71 cm, 64 cm, 60 cm, 60 cm, 52 cm), 112-114, 115 (obwód 66 cm, 67 cm, 49 cm), 116-118, 120, 122-127, 129-132, 135, 137-142, 144-148, 150-151, 155, 157-158, 160-169, 172, 174-176, 178-197, 199, 201-209, 211-212, 214 (obwody podane w opracowaniu z dnia [...] stycznia 2011 r.), rosnących na wskazanej wyżej działce nr [...] w R., w terminie do dnia [...] grudnia 2011 r. i (2) zezwalając na usunięcie drzew oznaczonych w przedstawionej inwentaryzacji numerami 7, 13, 14, 22, 23 (obwód 51 cm), 25 (obwód 63 cm), 27 (obwód 58 cm bez korony), 36 (obwód 45 cm), 38, 45 (obwód 34 cm), 55, 56, 57, 78, 80, 82, 90, 97, 100 (obwód 35 cm), 111 (obwód 40 cm, 40 cm, 47 cm), 115 (obwód 35 cm), 119, 121, 128, 133-134, 136, 143, 149, 152-154, 156, 159, 170, 171, 173, 177, 198, 200, 210, 213, 215 (obwody podane w opracowaniu z dnia [...] stycznia 2011 r.), rosnące na tej samej działce. W pozostałym zakesie Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż J. i R. C., właściciele działki nr [...] w R., mogli wystąpić o wycięcie przedmiotowych drzew. Chęć przywrócenia nieruchomości rolniczego charakteru, podnoszona przez nich w trakcie postępowania, nie jest jednak przedmiotem niniejszej postępowania. Można jedynie na marginesie stwierdzić, iż ogrodzenia działki betonowym murem, słaba żyzność gleby oraz usytuowanie działki na terenie Wielkopolskiego Parku Narodowego i brak dojazdu dla maszyn rolniczych sprawiają, iż wątpliwe jest rolne przeznaczenie tejże nieruchomości. Badając akta sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, iż organ I instancji dokonał prawidłowej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. W tym zakresie Wójt Gminy K. trafnie ustalił, że nieruchomość skarżącego nie jest lasem, a jedynie leży na obszarze Natury 2000. Mając zarazem na uwadze treść art. 5 pkt 2b i art. 8 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie przyrody, należy w ocenie organu odwoławczego dojść do wniosku, iż działka nr [...] leży na obszarze, podlegającym ścisłej ochronie. Nie było więc podstaw do usunięcia wszelkich drzew, również tych, które nie zagrażają życiu i zdrowiu człowieka i przedstawiają znaczną wartość estetyczną. Nałożenie obowiązku wykonania nasadzeń zastępczych stanowi decyzję uznaniową organu I instancji, której Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie kwestionuje. Powodem uchylenie decyzji organu I instancji z dnia [...] sierpnia 2011 r. była wyłącznie omyłka w jej sentencji, dotycząca zezwolenia na wycięcie drzewa z koroną i zarazem pozostawienia drzewa bez korony.

Pismem z dnia [...] grudnia 2011 r. R. C. zaskarżył opisaną wyżej decyzję Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, zarzucając jej naruszenie art. 7-11, art. 77, art. 106 § 5 i art. 139 k.p.a. oraz wnosząc o jej uchylenie.

W uzasadnieniu skarżący zauważył, iż sprawa wycinki drzew z jego działki jest już rozpatrywana od kilku lat. Wcześniej Wójt Gminy K. wielokrotnie udzielał zezwolenia na usunięcie pewnych drzew przy jednoczesnej braku zgody na wycięcie pozostałych. Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2011 r., wydana w oparciu o art. 139 k.p.a., doprowadziła w istocie do niedozwolonego pogorszenia jego sytuacji faktycznej i prawnej. Rozstrzygnięcie organu II instancji miało przy tym wyeliminować omyłkę, poczynioną w decyzji z dnia [...] sierpnia 2011 r. Tymczasem ustawodawca przewiduje inny tryb do usuwania takich błędów. Co więcej, Wójt Gminy K. nie wykazał by Dyrektor Wielkopolskiego Parku Narodowego był organem właściwym do zajęcia stanowiska w kwestii wycinki drzew. Organ opiniujący naruszył przy tym art. 106 § 5 k.p.a., nadając opinii formę zwykłego pisma, a nie postanowienia, zaskarżalnego zażaleniem. Bezpodstawne są też uwagi Samorządowego Kolegium Odwoławczego, poddajace w wątpliwość zamiar skarżącego prowadzenia działalności rolniczej na jego działce. Wreszcie, w niniejszej sprawie nie został rozważony w pełni materiał dowodowy, a sam skarżący nie był traktowany jako podmiot postępowania administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje wcześniejsze stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga okazała się zasadna, choć z innych względów niż w niej podniesiono.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrole działalności organów administracji publicznej. Jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem – art. 1 § 2 powyższej ustawy. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów.

W świetle z kolei z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270), Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, przy czym – jak wynika z treści art. 145 § 1 – Sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie i orzeka o ich uchyleniu w sytuacji, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Na wstępie trzeba zauważyć, iż według art. 127 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98 poz. 1071 z późn. zm., dalej k.p.a.) od decyzji wydanej w pierwszej instancji stronie przysługuje odwołanie tylko do jednej instancji. Jak wynika z art. 129 § 1 i 2 k.p.a., odwołanie należy wnieść do właściwego organu za pośrednictwem organu, który wydał kwestionowaną decyzję, w terminie 14 dni od daty doręczenia rozstrzygnięcia stronie. Jeżeli termin ten zostanie przekroczony, organ odwoławczy jest zobowiązany do stwierdzenia na podstawie art. 134 k.p.a. niedopuszczalności odwołania oraz uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Kwestia zachowania powyższego terminu powinna być zatem badana już na wstępnym etapie rozpoznania wspomnianego środka zaskarżenia, gdyż determinuje ona wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia.

Odnosząc te uwagi do specyfiki niniejszej sprawy należy w pierwszej kolejności podnieść, iż w aktach sprawy brakuje zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji Wójta Gminy K.i dnia [...] sierpnia 2011 r., znak [...] (k. 145-148 akt adm. organu I instancji) przez skarżącego R. C. Na powyższej decyzji znajduje się natomiast adnotacja: "odebrałem [...].08.2011", opatrzona nieczytelnym podpisem. W toku rozprawy sądowej w dniu [...] lipca 2012 r. R. C. oświadczył, iż nie pamięta czy powyższą decyzję otrzymał poczta czy też odebrał ją osobiście w siedzibie organu (k. 43 akt sądowych). Stwierdził on zarazem, iż odwołanie zostało wysłane przez niego pocztą bezpośrednio do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu, chociaż nie jest tego pewien. Okoliczność tę zdaje się także potwierdzać pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2011 r., znak [...] (k. 172 akt adm. organu I instancji). Z kolei po okazaniu na rozprawie sądowej w dniu [...] lipca 2012 r. decyzji z dnia [...] sierpnia 2011 r. R. C. oświadczył, iż to on sam uczynił widniejącą tam adnotację o odbiorze decyzji, opatrzył ją datą i podpisał.

Usunięcie zarysowanych wyżej niejasności ma istotne znaczenie w niniejszej sprawie. Jeżeli bowiem przyjmie się za datę doręczenia decyzji z dnia [...] sierpnia 2011 r. R. C. datę zawartą w przedstawionej adnotacji, to należy w konsekwencji dojść do wniosku, że odwołanie z dnia [...] sierpnia 2011 r., złożone przez skarżącego – wedle daty na prezentacie Kolegium – w dniu [...] sierpnia 2011 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu (k. 169-171 akt adm. organu II instancji), okazałoby się niedopuszczalne ze względu na uchybienie terminu do jego wniesienia. Konkluzję tę zdaję się także wspierać wskazanie w tym odwołaniu art. 231 i art. 233 k.p.a. jako podstawy wniesienia omawianego środka zaskarżenia. Nie ulega zatem wątpliwości, iż wskazane okoliczności nie zostały dostatecznie wyjaśnione przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, co z kolei stanowiło istotne naruszenie przepisów procedury, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego też konieczne stało się usunięcie decyzji organu II instancji z dnia [...] października 2011 r., znak [...], z obrotu prawnego (k. 37-47 akt adm. organu II instancji).

Oprócz przedstawionych powyżej uchybień pewne wątpliwości wiążą się także w ocenie Sądu z decyzją Wójta Gminy K. z dnia [...] sierpnia 2011 r. Podstawą wydania opisanego rozstrzygnięcia były przepisy ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. nr 92 poz. 880 z późn. zm.). Jak wynika z art. 83 ust. 1 tej ustawy usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić co do zasady dopiero po uzyskaniu zezwolenia wójta, burmistrza lub prezydenta miasta. Niemniej, na podstawie art. 86 ust. 6 pkt 1 cytowanej ustawy powyższy tryb nie ma zastosowania do drzew lub krzewów, wchodzących w skład lasu. Istotne znaczenie w rozpatrywanej sprawie miało więc ustalenie, czy stan zadrzewienia na nieruchomości skarżącego mieścił się w pojęciu lasu, zdefiniowanym w ustawie z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2011 r. nr 12 poz. 59 z późn. zm.). Zgodnie bowiem z art. 3 pkt 1 powołanej ustawy lasem jest grunt o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi) – drzewami, krzewami i runem leśnym – lub przejściowo jej pozbawiony, a nadto (1) przeznaczony do produkcji leśnej bądź też (2) stanowiący rezerwat przyrody lub wchodzący w skład parku narodowego albo (3) wpisany do rejestru zabytków.

w przedmiotowej sprawie organy administracji publicznej nie wyjaśniły w sposób niebudzący wątpliwości, czy nieruchomość skarżącego nie stanowi lasu w rozumieniu ustawy o lasach. Z informacji uproszczonej z ewidencji gruntów i budynków z dnia [...] stycznia 2010 r. wynika bowiem, iż powierzchnia działki skarżącego wynosi 0.7450 ha, a więc przekracza normę obszarową, wyznaczoną w art. 3 pkt 1 lit. a powołanej ustawy (k. 1 akt adm. organu I instancji). Jednocześnie, z pisma Dyrektora Wielkopolskiego Parku Narodowego z dnia [...] stycznia 2011 r. wynika, iż działka nr [...] leży w granicach parku narodowego, a nadto zaliczona jest do obszarów Natura 2000 – Ostroja Wielkopolska (PLH 300010) i Ostoja Rogalińska (PLB 300017), co znajduje także potwierdzenie na załączonej mapie (k. 65-66 akt adm. organu I instancji). Dane te zostały następnie podtrzymane i uzupełnione w piśmie Dyrektora Wielkopolskiego Parku Narodowego z dnia [...] czerwca 2011 r., w którym wskazano jeszcze, iż obszar ten posiada siedlisko łęgu olszowo-jesionowego (*91E0-3), objętego ochroną Natura 2000 (k. 113 akt adm. organu I instancji). Tym samym spełniony wydaje się również warunek z art. 3 pkt 1 lit. b cytowanej ustawy o lasach, co z kolei powinno prowadzić do wniosku, że działka skarżącego jest lasem.

Trzeba przy tym podkreślić, że informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków, wedle których nieruchomość R. C. stanowi grunty role i łąki i oznaczona jest symbolami R, IVa R V i Ł IV (k. 1 akt adm. organu I instancji), ma tylko deklaratoryjny charakter. Oznacza to, iż nie tworzy ona nowego stanu prawnego, ale wyłącznie odzwierciedla stan faktyczny z chwili dokonania wpisu. Tym samym dane z ewidencji gruntów i budynków mają w niniejszej sprawie tylko informacyjny walor. Nie wiążą one organów administracji publicznej, które powinny raczej w tym przypadku poczynić własne ustalenia co do rzeczywistego stanu na działce skarżącego. Tym bardziej, że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków nie zawsze muszą odzwierciedlać obecny stan nieruchomości. Na pewną dezaktualizację tych zapisów zdaje się wskazywać stwierdzenie w inwentaryzacji drzew z dnia [...] stycznia 2011 r., iż większość drzew na posesji R. C. jest w wieku do 20 do 30 lat, a zadrzewienie występuje w postaci nieregularnych kęp oraz grup (k. 67-84 akt adm. organu I instancji). Tym samym stan ten musi utrzymywać się od dłuższego czasu, o czym wspomina także Dyrektor Wielkopolskiego Parku Narodowego w piśmie z dnia [...] czerwca 2011 r. Podobny pogląd podzielany jest także w orzecznictwie (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 maja 2011 r., IV SA/Wa 547/11, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://nsa.orzeczenia.gov.pl; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 7 października 2010 r., II SA/Wr 326/10, tamże).

Trzeba w tym miejscu zauważyć, iż argument, w świetle którego nieruchomość R. C. nie stanowi lasu w świetle ustawy o lasach, gdyż sąsiednia działka nr [...] oznaczona symbolem R V i Ł IV nie zawiera kontynuacji zadrzewienia z działki nr [...] wydaje się chybiony. Przepis art. 3 pkt 1 cytowanej ustawy o lasach abstrahuje bowiem od kryterium sąsiedztwa, a nadto nie powinno ulegać wątpliwości, że już działka nr [...], również sąsiadująca z terenem należącym do skarżącego jest oznaczona jako las – Ls V(k. 2 akt adm. organu I instancji). Potwierdzają to ponadto zdjęcia satelitarne z [...] stycznia 2007 r. i [...] marca 2010 r. (k. 3 i 25 akt adm. organu I instancji) oraz mapa załączona do pisma z dnia [...] stycznia 2011 r. (k. 65 akt adm. organu I instancji).

Wątpliwości w ocenie Sądu może jednak budzić kwestia, czy zadrzewienie na działce nr [...] w R. spełnia wymogi niezbędne do uznania go za "roślinność leśną", o jakiej mowa w art. 3 pkt 1 cytowanej ustawy o lasach. Należy też wskazać, iż podnoszone wielokrotnie podczas postępowania przez R. C. (wniosek z dnia [...] listopada 2009 r., k. 6 akt adm. organu I instancji, odwołanie z dnia [...] sierpnia 2011 r. i skarga z dnia [...] grudnia 2011 r.) uzasadnienie wycięcia przedmiotowych drzew, tj. przywrócenie jego działce rolniczego charakteru, zdaje się odpowiadać raczej dyspozycji art. 13 ust. 2 i 3 powołanej ustawy o lasach. Wedle tego przepisu zmiana lasu na użytek rolny jest dopuszczalna w razie szczególnie uzasadnionych potrzeb właścicieli lasów. Decyzje w takim przypadku wydawałby jednak właściwy starosta na wniosek właściciela lasu.

Nie ulega zatem wątpliwości, iż stan faktyczny nie został w przedmiotowej sprawie dostatecznie wyjaśniony. Brak bowiem przekonujących ustaleń w kwestii uznania lub odmowy uznania działki nr [...] w R. za las w rozumieniu przepisów ustawy o lasach, a nadto Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie zbadało w wystarczającym stopniu okoliczności związanych z terminowym wniesieniem odwołania przez skarżącego. Z art. 7 k.p.a. wynika tymczasem, iż organ administracji publicznej powinny stać na straży praworządności, podejmując działania niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego. Uszczegółowienie tej zasady stanowi art. 77 § 1 k.p.a., który nakazuje z kolei zebrać materiał dowodowy w sposób wyczerpujący i rozpatrzyć go jako całość. Wreszcie, art. 80 kpa wskazuje, iż dopiero na podstawie całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego możliwe jest stwierdzenie, czy konkretna okoliczność została w rzeczywistości udowodniona. Uchybienie temu obowiązkowi stanowi zatem wadę postępowania, która może mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co też miało miejsce w rozpatrywanej sprawie.

Na marginesie należy jeszcze wskazać, iż skarżący trafnie podnosił, że opinia Dyrektora Wielkopolskiego Parku Narodowego, o jakiej mowa w art. 83 ust. 5 ustawy o ochronie przyrody, powinna być wydana w trybie art. 106 k.p.a. Tym samym powinna ona przybrać formę postanowienia, zaskarżalnego zażaleniem. Tymczasem kolejne pisma Dyrektora Wielkopolskiego Parku Narodowego z dnia [...] lutego 2010 r. i z dnia [...] czerwca 2011 r. (k. 23, 113 akt adm. organu I instancji) nie spełniały tego wymogu. Nie zmienia to jednakże faktu, iż stanowisko zajęte przez Dyrektora Wielkopolskiego Parku Narodowego było znane skarżącemu, o czym świadczy m.in. jego wniosek z dnia [...] marca 2010 r. o wydanie kserokopii opinii z dnia [...] lutego 2010 r. oraz pismo Wójta Gminy K. z dnia [...] czerwca 2011 r., przekazujące mu opinię z dnia [...] czerwca 2011 r. (k. 24 i 121 akt adm. organu I instancji). Nadto, o znaczeniu tychże pism Dyrektora Wielkopolskiego Parku Narodowego oraz możliwości ich zaskarżenia świadczy jednoznacznie odwołanie R. C. z dnia [...] marca 2010 r. (k. 32-33 akt adm. organu I instancji) i skarga z dnia [...] grudnia 2011 r. (k. 3-4 akt sądowych). Tym samym niezachowanie formy z art. 106 k.p.a. stanowiło naruszenie przepisów postępowania, lecz nie miało ono istotnego wpływu na wynik sprawy.

W tej sytuacji należało na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) uchylić zaskarżoną decyzję Kolegium ze względu na naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 83 ust. 5 ustawy o ochronie przyrody oraz art. 3 pkt 1 lit. a i c ustawy o lasach, jak i przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 128 § i art. 134 k.p.a. W trakcie ponownego rozpatrywania sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze powinno najpierw wyjaśnić kwestię doręczenia skarżącemu decyzji z dnia [...] sierpnia 2011 r. i zbadać, czy zachowany został termin do wniesienia odwołania, a następnie ustalić, czy działka nr [...] w R. mieści się w pojęciu lasu w rozumieniu ustawy o lasach.

Sąd orzekł o kosztach na podstawie art. 200 ustawy – Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a o wykonalności na podstawie art. 152 powołanej ustawy.