Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 206/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-04-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 15 ust. 2
journal: Dz.U. 1974 nr 14 poz 85
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Stopczyński, Sędziowie asesor WSA Marta Laskowska, asesor WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Protokolant Artur Dral, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi I. A. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia (...) października 2007 r. nr (...) w przedmiocie wymeldowania - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 roku, po przeprowadzeniu z urzędu postępowania wyjaśniającego, Prezydent W. orzekł o wymeldowaniu I. A. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy Al. [...] w W. W uzasadnieniu wskazał, że wymieniona spełniła warunek niezbędny do wymeldowania w drodze decyzji administracyjnej, opuściła bowiem dotychczasowe miejsce pobytu stałego.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła I. A.

Decyzją z dnia [...] października 2007r. Nr [...] Wojewoda Mazowiecki po rozpatrzeniu odwołania działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2007 roku nr [...].

W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, iż stosownie do przepisu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U tj. z 2006r. Nr 136, poz. 993 ze zm.) organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W niniejszej sprawie sytuacja taka zaistniała. W dniu 19 marca 2007 roku I. A. protokolarnie zdała lokal nr [...] przy Al. [...] w W. do Z. w [...] W. W wyjaśnieniach z dnia 6 sierpnia 2007 roku potwierdziła przekazanie lokalu A. Jednocześnie poinformowała, że nie dokona wymeldowania z miejsca stałego zameldowania do czasu otrzymania pisma kończącego postępowanie w sprawie tegoż lokalu. Jest jej to niezbędne do uznania, iż związek z lokalem [...] został rozwiązany. W tak ustalonym stanie faktycznym organ I instancji miał uzasadnione podstawy do przyjęcia, że w sprawie została spełniona przesłanka opuszczenia lokalu, wynikająca z przepisu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Funkcją ewidencji ludności jest wyłącznie rejestracja danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, która wymaga daleko idącej zgodności pomiędzy zapisami, a stanem faktycznym. Ponieważ w omawianej sprawie zapis w ewidencji nie jest zgodny ze stanem faktycznym, gdyż I. A. opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego bez wymeldowania się, należało orzec o jej wymeldowaniu.

Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie I. A., zarzucając zaskarżonej decyzji, iż wydana została z naruszeniem art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, poprzez przyjęcie, że lokal nr [...] przy Al. [...] w W., opuściła dobrowolnie.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, iż opuszczenie przez nią lokalu w którym zamieszkiwała przez 17 lat, nie było dobrowolne. Nastąpiło pod groźbą eksmisji z udziałem policji oraz wywiezienia znajdujących się w nim rzeczy do magazynu, a także zajęcia majątku ruchomego i świadczeń emerytalnych skarżącej oraz jej męża na poczet kosztów sądowych. Podniosła, iż nadal walczy o odzyskanie spornego lokalu. Złożyła do "Sądu powszechnego skargę o wznowienie postępowania". Podkreśla, iż podtrzymuje wolę zamieszkiwania w niniejszym lokalu. Na rozprawie skarżącą okazała kserokopie wyroków : Sądu Rejonowego [...] z dnia 27 sierpnia 2004r. Sygn. akt [...] i Sądu Okręgowego w W. z dnia 2 czerwca 2006r. Sygn. akt [...], z których wynika, iż prawomocnym jest orzeczenie nakazujące pozwanym I. A. i J. A. opuszczenie i opróżnienie lokalu mieszkalnego nr [...] przy Al. [...] w W.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, Sąd doszedł do przekonania, że nie narusza ona prawa w stopniu uzasadniającym konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. tj.z 2006r. nr 139, poz. 993 ze zm.), zgodnie z którym, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.

W orzecznictwie sądów administracyjnych, jak słusznie podnosi strona skarżąca utrwalił się pogląd, iż przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu powołanego przepisu jest spełniona, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne, (wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. V SA 3169/00, publ., LEX nr 50123; z dnia 21 marca 2001 r., sygn. V SA 2950/00, publ., LEX nr 80643; z dnia 23 września 1999 r., sygn. V SA 252/99, publ., LEX nr 49952).

O opuszczeniu miejsca stałego pobytu można mówić zatem tylko wtedy, gdy dana osoba fizycznie nie przebywa w określonym lokalu. Przy czym, rezygnacja z przebywania w określonym lokalu może nastąpić w sposób wyraźny - poprzez złożenie stosownego oświadczenia, ale także w sposób dorozumiany - poprzez zachowanie, które w sposób niebudzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby skoncentrowania swojej aktywności życiowej w innym miejscu.

Źródłem powinności organu administracji publicznej, właściwym do rozpoznawania spraw w przedmiocie wymeldowania, jest więc dokonanie czynności wymeldowania, gdy nastąpił fakt opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu przez osobę podlegającą wymeldowaniu. Wskazać przy tym należy, iż wymeldowanie jest potwierdzeniem określonego faktu. Wskazane w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych przesłanki umożliwiają sprecyzowanie stanu faktycznego, którego efektem ma być stwierdzenie, czy dana osoba opuściła lokal mieszkalny. Podkreślić przy tym należy, iż okoliczność utraty uprawnień do przebywania w danym lokalu mieszkalnym w powiązaniu z wyprowadzeniem się z tego lokalu jedynie potwierdza fakt opuszczenia mieszkania, co skutkuje wymeldowanie z danego lokalu (por. Wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2005 r. Sygn. akt II OSK 322/05 LEX nr 190941.

W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, ustalenia w zakresie spełnienia przesłanek do wymeldowania, wynikających z powołanego przepisu zostały właściwie poczynione, ocenione i udowodnione w całym toku postępowania administracyjnego. Jak wynika z przedstawionego stanu sprawy skarżąca w dniu 19 marca 2007 roku protokolarnie zdała lokal nr [...] przy Al. [...] w W. do Z. w [...] W., oddała klucze do tego lokalu i od tej daty nie zamieszkuje w spornym lokalu.

Powyższa okoliczność stanowi wystarczającą podstawę do uznania, iż skarżącą opuściła sporny lokal.

Za nieuzasadniony należy, zaś uznać podniesiony przez skarżącą zarzut, iż orzekając o wymeldowaniu jej z miejsca pobytu stałego organy naruszyły art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, poprzez przyjęcie, iż lokal nr [...] przy Al. [...] w W., opuściła dobrowolnie, w sytuacji gdy lokal ten skarżąca zmuszona była opuścić pod groźbą eksmisji w asyście policji oraz groźbą wywiezienia znajdujących się w mieszkaniu rzeczy do magazynu, a także zajęcia majątku ruchomego oraz świadczeń emerytalnych skarżącej i jej męża na poczet kosztów sądowych.

Odnosząc się do powyższego zarzutu należy wskazać, iż przyjęty w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, iż przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu powołanego przepisu jest spełniona, gdy opuszczenie to ma charakter dobrowolny nie może być przez strony nadinterpretowywana. Co do zasady z brakiem dobrowolności opuszczenia miejsce pobytu przez stronę mamy do czynienie wówczas gdy nastąpiło ono z powodu bezprawnych działań lub zachowań innych osób. Przy czym, co wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie sądów administracyjnych za równoznaczną z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych należy uznać nie tylko dobrowolną zmianę miejsca pobytu, ale także sytuację, w której osoba dotychczas zameldowana została usunięta z lokalu i do niego nie dopuszczona, a nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu, (por. Wyrok NSA z dnia 12 grudnia 2001 r. Sygn. akt V SA 3078/00).

W rozpoznawanej sprawie, wbrew stanowisku skarżącej brak jest podstaw do uznania, iż opuszczenie przez nią lokalu nie miało charakteru dobrowolnego. Nie budzi bowiem wątpliwości, iż w dacie orzekania przez organy prawomocnym orzeczeniem Sądu Rejonowego [...], nakazano opuszczenie i opróżnienie lokalu mieszkalnego nr [...] przy Al. [...] w W. przez skarżącą oraz jej męża J. A. (wyrok Sądu Rejonowego [...] z dnia 27 sierpnia 2004r. Sygn. akt [...] i Sądu Okręgowego w W. z dnia 2 czerwca 2006r. Sygn. akt [...]). W wyniku istnienia w obrocie prawnym prawomocnego rozstrzygnięcia w powyższym zakresie, podejmowane przez podmiot zainteresowany jego faktycznym wykonaniem działania polegające na prawnym przymuszeniu strony skarżącej do opuszczenia i opróżnienia lokalu w drodze wykonania eksmisji, nie można poczytywać za działania bezprawne, określone przez skarżącą jako "groźba".

Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy istotne znaczenie ma okoliczność, iż dokonując w dniu 19 marca 2007r. protokolarnego zwrotu spornego lokalu do Z. w [...] W., skarżąca wbrew prezentowanemu przez nią stanowisku, dostosowała się do wyroku nakazującego jej opuszczenie lokalu. Było to zachowanie prawidłowe z punktu widzenia porządku prawnego i istotnie pozwoliło skarżącej uniknąć konieczności poniesienia kosztów postępowania egzekucyjnego, jak również innych niedogodności np. umieszczenia należących do niej rzeczy w magazynie.

Ponieważ, zameldowanie ma charakter wyłącznie ewidencyjny i powinno odzwierciedlać stan faktyczny związany z zamieszkiwaniem w konkretnym lokalu, to za prawidłowe należy uznać działanie organu administracji, który w następstwie opuszczenia spornego lokalu przez skarżącą dokonał jej wymeldowania. W takiej sytuacji zasadnie organ uznał, iż istniały podstawy do zastosowania powołanego przepisu art. 15 ust. 2 ww. ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

Odnosząc się zaś do podniesionej przez stronę skarżącą kwestii, iż zamierza ona odzyskać sporny lokal, w tym celu " wniosła skargę do Sądu o wznowienie postępowania", należy wskazać, iż okoliczność ewentualnego odzyskania przez skarżącą uprawnień do przebywania w spornym lokalu nie może mieć wpływu na treść wydanego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia. Sąd podziela w tym względzie stanowisko zaprezentowane w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 czerwca 2003 r. Sygn. akt SA/Bd 1242/03, iż " ewidencja ludności służy wyłącznie zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Nie jest ona formą kontroli nad legalnością zamieszkania i pobytu. Niedopuszczalne i nieskuteczne jest nadużywanie instytucji zameldowania w celu osiągnięcia rezultatu mieszczącego się w granicach innej sprawy, której przedmiotem jest uprawnienie do zajmowanego lokalu".

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - na mocy art. 151 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo i postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) orzekł jak w sentencji.