Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 766/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2011-11-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 97 ust. 1 w zw. 88 ust. 1 pkt 6
journal: Dz.U. 2006 nr 234 poz 1694
law: Ustawa z dnia z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Maria Bohdanowicz Sędzia WSA Joanna Brzezińska Protokolant sekr. sąd. Stanisława Maciejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2011 r. sprawy ze skargi V.C. na decyzję Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zobowiązania cudzoziemca do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną skargą decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. Wojewoda, powołując się na przepisy art. 88 ust. 1 pkt 6, w związku z art. 97 ust. 1 i art. 98 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach ( tekst jednolity Dz. U. z 2006 r., Nr 234, poz. 1694 z późn. zm.) i art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity Dz. U. z 2000r., Nr 98 poz. 1071 z późn. zm.), utrzymał w mocy decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej, o zobowiązaniu V.C., obywatela Ukrainy, do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Wynikający z akt administracyjnych stan sprawy przedstawiał się następująco:

V.C., obywatel Ukrainy, wjechał po raz ostatni do Polski w dniu [...] marca 2011r. na podstawie paszportu o serii i numerze [...], wydanego przez władze Ukrainy i ważnego do dnia [...] listopada 2019 r. oraz zamieszczonej w nim polskiej wizy krajowej (symbol D 08) o serii i numerze [...], wystawionej przez Konsula RP, ważnej od dnia [...] czerwca 2010 do [...] czerwca 2011, uprawniającej do wielokrotnego przekroczenia granicy i wykonywania pracy na terenie Polski. W dniu [...] czerwca 2011r. skarżący został zatrzymany przez funkcjonariuszy policji niemieckiej, za przekroczenie granicy z Polski do Niemiec wbrew przepisom prawa oraz za brak dokumentów uprawniających do przebywania na terytorium Niemiec. Obywatel Ukrainy został następnie przekazany stronie polskiej i w dniu [...] czerwca 2011 r. zatrzymany przez funkcjonariuszy Placówki Straży Granicznej, w związku z okolicznością określoną w art. 88 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach. Skarżący podczas przesłuchania przeprowadzonego w dniu [...] czerwca 2011r. przez funkcjonariuszy Placówki Straży Granicznej wyjaśnił, że przyjechał do Polski w celu podjęcia pracy. Oświadczył, iż w okresie od września do grudnia 2010 r. pracował w firmie P jako pracownik serwisu, a od stycznia 2011r. podjął zatrudnienie w firmie E i z polecenia tej firmy w dniu [...] czerwca 2011r., wjechał na terytorium Niemiec, w celu nawiązania współpracy z firmą budowlaną z Berlina.

Wcześniej tj. w dniu [...] kwietnia 2011r., (data nadania wniosku) z zachowaniem ustawowego 45-dniowego terminu (liczonego do dnia utraty ważności posiadanej wizy) skarżący wystąpił do Wojewody o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie w Polsce na czas oznaczony. W związku ze złożeniem w/w wniosku, na 9 stronie paszportu cudzoziemca zamieszczono stempel potwierdzający ten fakt. W chwili zatrzymania cudzoziemiec wyjaśnił też, iż nie był świadomy tego, że na podstawie paszportu z zamieszczonym w nim stemplem potwierdzającym złożenie wniosku o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony nie może przekraczać granicy polsko-niemieckiej.

Dnia [...] czerwca 2011r. Komendant Placówki Straży Granicznej, decyzją nr [...] zobowiązał skarżaaego do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie do dnia [...] lipca 2011r. nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ I instancji wskazał, iż zgodnie z art. 61 ust. 3 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o cudzoziemcach "jeżeli termin do złożenia wniosku został zachowany i wniosek nie zawiera braków formalnych lub braki formalne zostały uzupełnione w terminie, pobyt cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się za legalny do czasu wydania decyzji ostatecznej w sprawie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony.", przy czym art. 61 ust. 2a ustawy stanowi, iż "jeżeli termin do złożenia wniosku został zachowany i wniosek nie zawiera braków formalnych lub braki formalne zostały uzupełnione w terminie, wojewoda zamieszcza w dokumencie podróży cudzoziemca odcisk stempla, który potwierdza złożenie wniosku o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony." Organ stwierdził, iż wskazany stempel nie upoważniał do przekraczania granicy polsko-niemieckiej. Wskazał, iż skarżący podczas przekraczania granicy polsko - niemieckiej nie posiadał przy sobie jakiegokolwiek dokumentu, upoważniającego go jako obywatela Ukrainy do przekraczania granicy państwowej z Polski do Niemiec. W związku z powyższym, zdaniem organu,wypełnione zostały okoliczności określone w art. 88 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach, skutkujące wydaniem decyzji o wydaleniu cudzoziemca z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie bowiem z powołanym przepisem cudzoziemcowi wydaje się decyzję o wydaleniu, jeżeli "niezgodnie z przepisami przekroczył lub usiłował przekroczyć granicę". Organ I instancji wskazał również, iż w toku postępowania ustalono, iż w przypadku skarżącego nie zachodzą przesłanki negatywne do wydania decyzji o wydaleniu z terytorium Polski bądź zobowiązaniu do opuszczenia tego terytorium. Cudzoziemiec nie jest mężem obywatelki polskiej, ani cudzoziemki posiadającej zezwolenie na osiedlenie się lub zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego WE. W stosunku do niego nie toczy się postępowanie o nadanie statusu uchodźcy, nie zachodzą również okoliczności uzasadniające udzielnie mu zgody na pobyt tolerowany na podstawie art. 97 ust. 1 pkt 1 i 1 a ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz. U. z 2009 r. nr 189, poz. 1472).

W odwołaniu od tej decyzji skarżący , reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o jej uchylenie i umorzenie postępowania oraz o uchylenie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji.

W uzasadnieniu odwołania zarzucono iż organ wadliwie przyjął, że skarżący swoim zachowaniem naruszył przepis art. 88 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach. W rozpatrywanej sprawie skarżący, zatrzymany w dniu [...] czerwca 2011 r. przez funkcjonariuszy policji niemieckiej na terenie Niemiec, posiadał uprawnienie do przebywania na terytorium Polski, albowiem w wymaganym przepisami terminie złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na zamieszkiwanie na czas oznaczony na terytorium Polski i uzyskał, potwierdzający ten fakt, stosowny stempel w paszporcie, co oznacza, iż pobyt skarżącego na terytorium Polski został zalegalizowany. Nie zaistniała zatem okoliczność wskazana w art. 88 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach tj. niezgodne z przepisami przekroczenie lub usiłowanie przekroczenia granicy RP. Nie można bowiem utożsamiać z takim zachowaniem przebywania cudzoziemca bez odpowiednich dokumentów na terytorium innego państwa, w tym wypadku Niemiec, czy też przekroczenia granicy tego państwa bez wymaganych dokumentów. Skarżący zauważył, iż uzasadnienie decyzji organu I instancji nie precyzuje, jakie przepisy prawa swoim zachowaniem naruszył. Podkreślał, iż nie miał świadomości, iż złożenie wniosku uprawnia go jedynie do wyjazdu do kraju pochodzenia i a nie do wjazdu na teren Niemiec, bowiem składając wniosek o zezwolenie na zamieszkiwanie w Polsce na czas oznaczony został w Wydziale Spraw Cudzoziemców poinformowany o możliwości poruszania się na podstawie stempla w paszporcie również poza granicami Polski. Wywodził, iż do Niemiec wyjechał w ramach podróży służbowej, zresztą po raz kolejny bowiem już wcześniej przekraczał granicę polsko-niemiecką na podstawie wizy proceduralnej. Podkreślał, iż nałożony decyzją obowiązek opuszczenia Polski pozbawi go możliwości wykonywania zatrudnienia, a uzyskiwane z tego tytułu wynagrodzenie stanowi jedyne źródło utrzymania jego i rodziny

W związku z wnioskiem o wstrzymanie rygoru natychmiastowej wykonalności Wojewoda, postanowieniem nr [...], z dnia [...] czerwca 2011 r., wstrzymał z urzędu natychmiastowe wykonanie decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej, zaś powołaną na wstępie decyzją utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji. W jej uzasadnieniu Wojewoda wywiódł, iż pojęcie przekroczenia granicy Rzeczypospolitej Polskiej przez cudzoziemca odnosi się nie tylko do przekroczenia przez niego granicy z kraju pochodzenia (lub kraju aktualnego pobytu) do Polski, w chwili wjazdu na terytorium naszego kraju, ale dotyczy także przekroczenia którejkolwiek granicy państwa polskiego, z każdym sąsiadującym z Rzeczypospolitą Polską państwem, również w chwili wyjazdu z terytorium Polski. Podkreślił, iż organ I instancji nie zanegował legalności pobytu cudzoziemca na terytorium Polski. W ocenie organu odwoławczego niezrozumiałe jest argumentowanie pełnomocnika cudzoziemca, który z legalności pobytu skarżącego na terytorium Polski wywodzi brak przesłanki skutkującej wydaleniem cudzoziemca z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, określonej w art. 88 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach, tj. niezgodnego z przepisami przekroczenia granicy Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżący wprawdzie posiadał tytuł prawny do przebywania na terytorium Polski (do chwili wydania decyzji ostatecznej w sprawie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony i tylko w sytuacji, gdy postępowanie w sprawie w/w wniosku nie zostało zawieszone ), to nie posiadał dokumentu uprawniającego go do przekroczenia granicy z Polski do Niemiec. Przepis art. 88 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach, na który w podstawie decyzji o zobowiązaniu do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej powołał się Komendant Placówki Straży Granicznej, określa, iż wobec cudzoziemca wydaje się decyzję o wydaleniu, jeżeli "niezgodnie z przepisami przekroczył lub usiłował przekroczyć granicą". Podstawą decyzji organu I instancji nie był nielegalny pobyt cudzoziemca na terytorium Niemiec, ale nielegalne przekroczenie przez niego granicy z Polski do Niemiec. Ponadto, jakkolwiek w uzasadnieniu decyzji organu I instancji nie wskazano, jakie dokumenty skarżący powinien posiadać, żeby legalnie przekroczyć granicę, ani nie przytoczono przepisów, które tę kwestię regulują, to wskazano to w sposób pośredni, stwierdzając , iż posiadanie w paszporcie pieczęci potwierdzającej złożenie przez wniosku, uprawnia do legalnego przebywania na terytorium RP oraz do wyjazdu do kraju pochodzenia. Nie uprawnia jednak do podróżowania po państwach należących do strefy Schengen, w tym przypadku do wyjazdu z Polski do Niemiec. Wskazano natomiast w decyzji organu I instancji przepis bezpośredni, na podstawie którego wydano decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do opuszczenia terytorium Polski, tj. art. 88 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach. W opinii organu II instancji nie można uznać, iż niewskazanie przepisu, który reguluje zasady przekraczania granicy polskiej (i wskazanie go jedynie w sposób pośredni) jest wystarczające do tego, aby uchylić decyzję organu I instancji. Podstawą wydania decyzji stanowił przepis art. 88 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach i został on przez organ wydający decyzję w I instancji wskazany zarówno w podstawie decyzji, jak i w jej uzasadnieniu. Wojewoda podkreślił, że funkcjonariusze Straży Granicznej stwierdzili jednoznacznie, iż podczas przekraczania granicy z Polski do Niemiec skarżący nie posiadał dokumentów uprawniających go do przekraczania granicy. Zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o ochronie granicy państwowej ( t.j. Dz. U. z 2009r. Nr 12, poz. 67 z późn. zm.) "przekraczanie granicy państwowej jest dozwolone na podstawie dokumentów uprawniających do jej przekroczenia". Natomiast art. 14 ust. 2 powołanej ustawy stanowi, że dokumenty, o których mowa w ust. 1 określają odrębne przepisy, w tym umowy międzynarodowe, których Rzeczypospolita Polska jest stroną lub przepisy prawa Unii Europejskiej. W myśl art. 13 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach "cudzoziemiec może przekroczyć granicą i przebywać na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli posiada: 1) ważny dokument podróży; 2) ważną wizę lub inny ważny dokument uprawniający do wjazdu i pobytu na tym terytorium, jeżeli są wymagane; 3) zezwolenie na wjazd do innego państwa lub zezwolenie na pobyt w innym państwie, jeżeli zezwolenia takie są wymagane w przypadku przejazdu tranzytem." Dodatkowo, art. 5 ust. 1 lit. a i b Rozporządzenia (WE) NR 562/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. ustanawiającego wspólnotowy kodeks zasad regulujących przepływ osób przez granice (kodeks graniczny Schengen) - Dz. Urz. UE L 105 z 13.04.2006 r., str. 5, z późn. zm. - określający warunki wjazdu obywateli państw trzecich stanowi, iż "w przypadku pobytu nieprzekraczającego trzech miesięcy w okresie sześciomiesięcznym warunki wjazdu obywateli państw trzecich są następujące: a) posiadają oni ważny dokument podróży lub dokumenty uprawniające do przekroczenia granicy; b) posiadają oni ważną wizę, jeżeli jest wymagana zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 539/2001 z dnia 15 marca 2001 r. wymieniającym państwa trzecie, których obywatele muszą posiadać wizy podczas przekraczania granic zewnętrznych oraz te, których obywatele są zwolnieni z tego wymogu, z wyjątkiem przypadku gdy posiadają oni ważny dokument pobytowy." Skarżący w dniu przekroczenia granicy polsko-niemieckiej nie posiadał dokumentów uprawniających go do przekroczenia granicy - posiadał jedynie ważny paszport wraz z zamieszczonym w nim stemplem potwierdzającym złożenie wniosku o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, który nie uprawnia do przekroczenia granicy; nie posiadał wizy ani dokumentu pobytowego wydanego przez którykolwiek z krajów należących do układu Schengen. Wstąpienie Polski do Układu Schengen skutkuje zniesieniem kontroli na granicach wewnętrznych państw należących do Układu, nie zaś zniesieniem granic państwowych. Brak kontroli nakłada na osoby przekraczające granicę wewnętrzną obowiązek dołożenia wszelkich starań, aby zapoznać się i bezwzględnie przestrzegać przepisów dotyczących dokumentów, jakie są wymagane, by przekraczać granicę i przebywać w krajach należących do Układu. Fakt zniesienia kontroli na granicach wewnętrznych państw należących do obszaru Schengen nie zwalnia cudzoziemca z konieczności posiadania tytułu prawnego do przekraczania granicy państwowej i, jak już wspomniano, nakłada na niego obowiązek szczególnej staranności, by dopełnić wszelkich formalności, aby móc przekroczyć granicę zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami. W przypadku, gdy na granicy państwowej istnieje kontrola graniczna, w sytuacji nieposiadania przez cudzoziemca przy sobie dokumentów uprawniających do jej przekroczenia odmawia mu się wjazdu. Gdy kontroli granicznej brak - to na cudzoziemcu spoczywa ciężar dopełnienia wszystkich formalności związanych z legalnym przekraczaniem granicy.

Odnosząc się do zarzutu odwołania, iż skarżący został w Wydziale Spraw Cudzoziemców Urzędu Wojewódzkiego poinformowany, iż na podstawie stempla, wstawionego do jego paszportu, który informuje o złożeniu wniosku o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, może poruszać się również poza granicami Polski, zatem nie był świadomy tego, iż uzyskane potwierdzenie złożenia wniosku uprawnia go jedynie do wyjazdu do kraju pochodzenia, w związku z czym udał się w podróż służbową do Niemiec, organ odwoławczy stwierdził, iż wbrew temu co napisał pełnomocnik cudzoziemca, z zapisów w systemie informatycznym "Pobyt" wynika, iż na dane osobowe: C.Y., ob. Ukrainy, ur. [...] r. nie wydano wizy proceduralnej. Skarżący dwukrotnie składał do Wojewody wniosek o udzielenie mu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony - pierwszy w dniu [...] lipca 2010 r. i drugi w dniu [...] kwietnia 2011 r. W sprawie pierwszego wniosku toczy się aktualnie postępowanie odwoławcze przed Szefem Urzędu do Spraw Cudzoziemców, w sprawie drugiego wniosku - postępowanie zostało umorzone decyzją Wojewody z dnia [...] sierpnia 2011 r. (z uwagi na brak rozstrzygnięcia w II instancji w sprawie pierwszego wniosku). Z powyższego wynika, że V.C. miał wielokrotny kontakt z Urzędem Wojewódzkim i miał możliwość uzyskania dokładniejszych informacji na temat zamieszczonego w jego paszporcie stempla, jak również na temat wizy proceduralnej, o której mowa w pouczeniu. W interesie cudzoziemca było dołożyć wszelkich starań, żeby zapoznać się z przepisami dotyczącymi zgodnego z przepisami przekraczania granicy i legalnego pobytu na terytorium Polski. Nie można zatem uznać argumentu, że niezgodne z przepisami przekroczenie granicy było wynikiem niewiedzy obywatela Ukrainy, a nie świadomego działania. Wojewoda stwierdził, iż w toku postępowania prowadzonego przed organem II instancji nie potwierdzono, że skarżący uzyskał z Wydziału Spraw Cudzoziemców Urzędu Wojewódzkiego błędną informację o możliwości przekraczania granicy Polski na podstawie stempla potwierdzającego złożenie wniosku w sprawie legalizacji pobytu.

Nie negując skutków jakie dla sytuacji skarżącego będzie miała decyzja o nakazaniu opuszczenia terytorium Polski organ odwoławczy stwierdził, iż nie mają one znaczenia w sytuacji zaistnienia przesłanek z art. 88 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach, co obliguje organ rozpatrujący sprawę do utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji. Która jest decyzją związaną a nie opartą na uznaniu administracyjnym. Podkreślił natomiast, iż Komendant Placówki Straży Granicznej skorzystał z instytucji uznania w kwestii sposobu, w jaki zdecyduje się przymusić cudzoziemca do opuszczenia kraju, wydając decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca, która wiąże się dla niego z lżejszymi sankcjami, ponieważ na jej podstawie cudzoziemiec figuruje w Wykazie Osób Niepożądanych w Polsce 1 rok, natomiast na podstawie decyzji o wydaleniu 3 lub 5 lat . Reasumując, Wojewoda uznał, iż materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy udowadnia jednoznacznie, iż skarżący nielegalnie przekroczył granicę z Polski do Niemiec, a tym samym wypełniona została przesłanka obligatoryjna do wydania decyzji o zobowiązaniu go do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie 7 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji.

W skardze na tę decyzję skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucił naruszenie przepisu art. 88 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o cudzoziemcach przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W uzasadnieniu podnosił, iż w pełni legalnie przebywał na terenie RP, posiadając uprawienie do takiego pobytu, albowiem w wymaganym przepisami terminie złożył wniosek o udzielnie zezwolenia na zamieszkiwanie na czas oznaczony. Potwierdzeniem powyższego było złożenie przez Wojewodę w paszporcie skarżącego stempla, poświadczającego, iż do czasu wydania decyzji ostatecznej w sprawie zezwolenia na zamieszkiwanie w Polsce na czas oznaczony pobyt jest w pełni legalny. Podkreślał, iż w momencie przekroczenia granicy posiadał zezwolenie na wykonywanie pracy na terytorium RP typ [...] z dnia [...] czerwca 2011r., wydane na okres do [...] czerwca 2012r. Tym samym, w jego ocenie, nie zaistniały przesłanki do wydania decyzji o wydaleniu go z terytorium RP na podstawie art. 88 ustawy o cudzoziemcach. Skarżący wywodził, iż udał się na terytorium Niemiec z przeświadczeniem o zgodności z prawem wyjazdu poza granice RP. Swe przeświadczenie wywodził z informacji udzielonej jego pracodawcy przez urzędnika Wydziału Spraw Cudzoziemców, iż na podstawie stempla wstawionego przez Wojewodę do jego paszportu, uzyskał nieograniczone prawo w podróżowaniu poza granice RP. W związku z powzięciem informacji od wydawałoby się kompetentnego urzędnika administracji publicznej jego błędne przeświadczenie było w pełni usprawiedliwione, albowiem w myśl zasad procedury administracyjnej o pogłębianiu świadomości i kultury prawnej obywateli, a także o ich rzetelnym informowaniu stanowi art. 9 Kpa zgodnie z którym, organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem posterowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w posterowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Nadto skarżący wskazywał, iż przed wyżej opisanym zatrzymaniem przebywał wielokrotnie na terenie Niemiec, mając wyłącznie wizę, w tym również wizę proceduralną do przebywania na terenie RP.

Skarżący akcentował też, że do Polski przybył wyłącznie w celach zarobkowych. Poza dochodami za pracę w firmie E sp. z o.o., nie posiada żadnych innych źródeł utrzymania. Osiągany przez niego dochód jest jedynym źródłem utrzymania dla rodziny skarżącego - żony i małoletniego syna. W sytuacji wydania wyroku utrzymującego w mocy decyzję Urzędu Wojewódzkiego o zobowiązaniu do opuszczenia terytorium RP dane skarżącego zostaną umieszczone na okres 1 roku w wykazie osób niepożądanych. Jest to w sytuacji, gdy nigdy nie wszedł on w konflikt z prawem, wysoce niesprawiedliwe.

Postanowieniem z dnia [...] września 2011r. Wojewoda, wobec wniesienia skargi uwzględnił wniosek pełnomocnika skarżącego o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji. Zaś w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym akcie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

W zakresie przysługującej sądowi administracyjnemu kognicji związanej z oceną legalności kontrolowanego aktu, Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu kwalifikującym ją do usunięcia z obrotu prawnego.

W niniejszej sprawie jako materialnoprawną podstawę wydania decyzji o zobowiązaniu do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez skarżącego organy wskazały przepis art. 97 ust. 1 w związku z art. 88 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o cudzoziemcach (tekst jednolity Dz. U. 2006 r. Nr 234, poz. 1694 ze zm. ).

Zgodnie z treścią przytoczonych wyżej przepisów, obowiązujących w dacie orzekania przez organy w niniejszej sprawie, wobec cudzoziemca wydaje się decyzję o wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jeżeli niezgodnie z przepisami przekroczył granicę, natomiast gdy z okoliczności sprawy wynika, że dobrowolnie wykona ten obowiązek, może być w drodze decyzji zobowiązany do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż podstawą faktyczną zobowiązania skarżącego do opuszczenia terytorium RP pozostawało ustalenie, że skarżący w dniu [...] czerwca 2011r. nielegalnie przekroczył granicę polsko – niemiecką.

Z akt sprawy wynika, iż w dniu zatrzymania przez policję niemiecką i przekazania go w dniu następnym funkcjonariuszom Straży Granicznej, skarżący, będący obywatelem Ukrainy, posiadał jedynie paszport ukraiński ze stemplem Wojewody potwierdzającym złożenie w dniu [...] kwietnia 2011r. do tego organu wniosku o udzielenie zezwolenia na zamieszkiwanie na czas oznaczony.

Z niewadliwych ustaleń organów orzekających, wynika też, że skarżący przybył do Polski legitymując się wydaną przez polskiego konsula wizą krajową ( typ D ) pobytową z prawem do wielokrotnego przekraczania granicy, ważną do dnia [...] czerwca 2011r. Następnie w dniu [...] kwietnia 2011r. złożył wniosek w trybie art. 61 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. W związku z toczącym się z jego wniosku postępowaniem przed Wojewodą o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium RP, uzyskał w dniu [...] kwietnia 2011r. w paszporcie stempel Wojewody, potwierdzający złożenie w dniu [...] kwietnia 2011r. (choć ze względu na datę nadania wniosku powinna to być data [...] kwietnia 2011 r. ) wniosku do tego organu o udzielenie zezwolenia na zamieszkiwanie na czas oznaczony.

Zasadne w takich okolicznościach pozostawało stanowisko organów, iż uzyskanie stempla o jakim mowa w art. 61 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach nie upoważniało skarżacego do przekraczania granic Rzeczypospolitej Polskiej i Republiki Federalnej Niemiec.

Skarżący jest obywatelem Ukrainy. Jako obywatel państwa trzeciego, musi posiadać ważny dokument (wizę) legitymujący do przekraczania granic państwowych. Skarżący nie mógł korzystać z przynależnych jedynie obywatelom Unii Europejskiej uprawnień przysługujących w Strefie Schengen i swobodnie poruszać się po całym terytorium tej Strefy. Musiał posiadać dokument uprawniający do przekraczania granic pomiędzy Państwami Członkowskimi. Zgodnie z art. 31 ustawy o cudzoziemcach wiza krajowa, którą legitymował się skarżący do 1 czerwca 2011 r. uprawniała go do wjazdu i ciągłego pobytu na terytorium Polski lub kilku pobytów następujących po sobie, trwających łącznie dłużej niż 3 miesiące. Natomiast stosownie do art. 61 ust. 1, 2a i 3 powołanej ustawy, jeżeli co najmniej na 45 dni przed upływem okresu pobytu, oznaczonego w posiadanej przez cudzoziemca wizie, złoży on wniosek o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, właściwy wojewoda zamieszcza w dokumencie podróży ( paszporcie ) cudzoziemca odcisk stempla, który potwierdza złożenie wniosku o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. W sytuacji uzyskania takiego stempla pobyt cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej uważa się za legalny do czasu wydania decyzji ostatecznej w sprawie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony.

Należy przy tym wyjaśnić, iż wskazany stempel zastąpił od 28 grudnia 2010 r. - w wyniku nowelizacji ustawy o cudzoziemcach (vide: ustawa z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw – Dz.U. z 2010 r, Nr 239, poz. 1593) – tzw. wizę proceduralną. Był to szczególny rodzaj wizy krajowej. Wiza ta ważna była jedynie w okresie trwającego postępowania o udzielenie zezwolenia i służyła legalizacji pobytu cudzoziemca na terytorium RP, do czasu rozpoznania wniosku o wydanie zezwolenia na zamieszkanie. W treści tego dokumentu znajdował się napis w trzech językach – angielskim, francuskim i polskim: "tylko Polska". Po rządem stanu prawnego do 28 grudnia 2011 r. wiza taka upoważniała jedynie do pobytu na terytorium RP.

W sprawie niniejszej wniosek o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony został złożony w dniu [...] kwietnia 2011r. Treść stempla w powiązaniu z przepisem ust. 3 art. 61 ustawy o cudzoziemcach wskazuje jasno, iż jego uzyskanie legalizuje pobyt cudzoziemca na terytorium Polski. Tym samym nie uprawnia do swobodnego poruszania się po strefie Schengen. Trafne jest stanowisko organów administracji, że rzeczą cudzoziemca ubiegającego się o legalizację pobytu na terytorium państwa obcego, jest akceptacja zarówno przepisów prawnych obowiązujących na terenie takiego państwa, jak i warunków uzyskiwanych zezwoleń.

Zdaniem Sądu, kwestia udzielenia skarżącemu wadliwych pouczeń co do możliwości przekraczania, w oparciu o uzyskany stempel, polsko - niemieckich granic państwowych pozostawała bez znaczenia dla wyniku postępowania w niniejszym postępowaniu.

Zarzut ten dotyczy bowiem innego postępowania administracyjnego niż to zakończone kontrolowanymi decyzjami tj. postępowania toczącego się w sprawie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium RP, toczącego się przed Wojewodą. Będąca przedmiotem skargi w rozpoznawanej sprawy decyzja Wojewody i poprzedzająca ją decyzja Komendanta Placówki Straży Granicznej wydana została w wyniku odrębnego postępowania tj. wszczętego z urzędu postępowania w sprawie zobowiązania cudzoziemca do opuszczenia terytorium RP. Tylko to postępowanie i tylko ewentualne uchybienia w nim popełnione mogły być przedmiotem badania legalności przez Sąd. Co do udzielania stronie zrozumiałych informacji i pouczeń w kontrolowanym postępowaniu w sprawie zobowiązania do opuszczenia terytorium Polski, nie doszło – w ocenie Sądu - do naruszenia norm proceduralnych. Skarżącemu zapewniony został udział tłumacza, podpisał protokół przesłuchania, potwierdzając tym samym fakt zapoznania się z jego treścią, nadto był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika już na etapie odwoławczym od decyzji organu I instancji.

W ocenie Sądu, postępowanie administracyjne, przeprowadzone w sposób zgodny z procedurą administracyjną, pozwoliło na ustalenie, że w dniu [...] lipca 2011 r. skarżący legitymował się jedynie stemplem Wojewody zezwalającym na przebywanie na terytorium Polski. Nie posiadał natomiast żadnego dokumentu zezwalającego mu na swobodne przekraczanie granicy polsko – niemieckiej. Przekraczając ją w dniu [...]czerwca 2011r. naruszył tym samym warunki posiadanego stempla, będącego w istocie pozwoleniem na pobyt na terytorium Rzeczypospolitej, a zatem bowiem niezgodnie z przepisami. Skarżący nie posiadając wizy uprawniającej go do swobodnego przekraczania granicy polsko – niemieckiej, przekroczył tę granicę. Spełnione zatem zostały przesłanki do wydania zaskarżonej decyzji, określone w art. 88 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach.

Organ administracji zobowiązany był, na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach, wydać decyzję o wydaleniu z terytorium RP. Wobec oświadczenia skarżącego o posiadaniu wystarczających środków finansowych i zobowiązaniu się do dobrowolnego wykonania wydanej decyzji, organ zastosował środek łagodniejszy – zobowiązanie do opuszczenia terytorium.

Mając na uwadze związany charakter decyzji organów, bez prawnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostawała kwestia skutków jakie kontrolowane decyzje wywrą w sferze pracowniczej czy materialnej skarżącego.

W tym stanie rzeczy orzeczono o oddaleniu skargi ( art. 151 ppsa ).