Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1512/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-11-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 13 ust. 2a i 2b, art. 40b ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2000 nr 71 poz 838
law: Ustawa dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Janina Antosiewicz Sędziowie Barbara Adamiak (spr.) NSA Zygmunt Zgierski Protokolant Barbara Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2007r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] Spółka z o.o. [...] z siedzibą w O.-Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21 grudnia 2005r. sygn. akt IV SA/Po 384/04 w sprawie ze skargi [...] Spółka z o.o. [...] z siedzibą w O.-Z. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w R. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem ponadnormatywnym 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania, 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w R. na rzecz [...] Spółka z o.o. [...] z siedzibą w O.-Z. kwotę 420 (czterysta dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Celnego w O. decyzją z [...], nr [...], wydaną na podstawie art. 13 ust. 2a i 2b oraz art. 40b ust. 1 i 2 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 ze zm.) w związku z art. 64 ust. 1 ustawy z 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98, poz. 602 ze zm.) oraz rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2003 r. Nr 32, poz. 262 ze zm.) nałożył na [...] sp. z o.o. karę pieniężną w wysokości 720 zł za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 64 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, przejazd pojazdem nienormatywnym jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia, którego strona nie okazała. Stan faktyczny ustalono na podstawie kontroli przeprowadzonej w dniu [...] czerwca 2003 r. o godz. [...] i potwierdzonej zapisem protokołu nr [...].

Dyrektor Izby Celnej w R. decyzją z [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 13 ust. 2 pkt 3, ust. 2a i 2b, art. 40b ust. 1 i 2 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, § 4 i § 5 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu wskazano, że kara pieniężna została nałożona [...] czerwca 2003 r. na przejściu granicznym w O., po przeprowadzeniu pomiaru dynamicznego obciążenia osi pojazdu o nr rejestracyjnym [...], należącego do przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. z O. i stwierdzeniu przekroczenia na drugiej osi pojazdu dopuszczalnych norm nacisku ustalonych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia. Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że pomiaru nacisku osi na podłoże dokonano na wadze dynamicznej typu RPT 97-114, posiadającej ważne świadectwo legalizacji nr 95/3602/2002 z 29 października 2002 r., wydane przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w Z. G., a wagi tego typu zostały zatwierdzone decyzją Prezesa Głównego Urzędu Miar z 28 kwietnia 1997 r., nr ZT 314/97, do wyznaczania dynamicznego obciążenia osi pojazdów. Pomiaru rozstawu osi dokonano przy pomocy przymiaru stalowego tzw. ruletki, posiadającej świadectwo legalizacji nr 95/600/2003 wydane przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w Z. G.. Organ II instancji przedstawił techniczne etapy procesu ważenia oraz system zabezpieczeń zapewniający jego prawidłowy przebieg, a także stwierdził, że brak reakcji aparatury kontrolnej podważa zasadność jakiegokolwiek kwestionowania wyniku ważenia. Nie ma zatem podstaw do jego powtarzania ani do żądania weryfikacji ważenia na wadze statycznej, skoro to właśnie waga dynamiczna służy do sprawdzania faktycznych nacisków osi na jezdnię. Odnosząc się do powołanego przez stronę wyroku Trybunału Konstytucyjnego sygn. akt P 7/98 oraz NSA sygn. akt III RN 9/2000 Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że orzeczenie to nie odnosi się do przepisów prawnych, na podstawie których wydano zaskarżoną decyzję.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 21 grudnia 2005 r., sygn. akt IV SA/Po 384/04, po rozpoznaniu sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. [...] O. – Z. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w R. z [...] nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem ponadnormatywnym, oddalił skargę. W uzasadnieniu Sąd wywodził, że zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu wydawania zaskarżonej decyzji korzystanie z dróg publicznych mogło być uzależnione od wniesienia opłat drogowych, które zgodnie z art. 13 ust. 2 pkt 3 mogły być pobierane m.in. za przejazdy po drogach publicznych pojazdów zarejestrowanych w kraju lub za granicą, z ładunkiem lub bez ładunku, o masie, naciskach osi lub wymiarach przekraczających wielkości określone w odrębnych przepisach. Z kolei art. 13 ust. 2a stanowił, iż za przejazd po drogach publicznych pojazdów, o których mowa w ust. 2 pkt 3, bez zezwolenia określonego przepisami Prawa o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu pobiera się kary pieniężne, których wysokość – w myśl ust. 2b powołanego artykułu – określał załącznik do ustawy. Przy pomiarze nacisku dla pojedynczej osi napędowej w rozumieniu § 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2003 r. Nr 32, poz. 262 ze zm.), stwierdzono przekroczenie dopuszczalnych norm określonych w § 5 ust. 4 powołanego rozporządzenia, w związku z czym Naczelnik Urzędu Celnego w O. nałożył, zgodnie z załącznikiem do ustawy o drogach publicznych karę pieniężną w wysokości 720 zł. Kierowca pojazdu nie okazał stosownego zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

W skardze zarzucono niepoprawność ważenia i sposobu przeprowadzenia postępowania od strony formalnej, podnosząc, że kara pieniężna została nałożona za przekroczenie obciążenia na osi napędowej, które zawsze zwiększa się przy dodawaniu gazu przez kierowcę. Przejeżdżając przez wagę kierowca nie może zaś utrzymać wymaganej prędkości bez przyśpieszania. Wagi są wyposażone w aparaturę kontrolującą zachowanie odpowiedniej prędkości, ale nie mogą gwarantować, że prędkość ta jest stała. Ewentualne przyśpieszenia nie powodują wystąpienia ostrzeżenia o błędzie ważenia, a kierowca nie został poinformowany o wpływie, jaki wywierają one na wynik pomiaru nacisku na osie.

Z akt sprawy wynika, że ważenia pojazdu dokonano przy pomocy dynamicznej wagi samochodowej typu RPT 97-114, przystosowanej do ważenia pojazdów. Waga ta posiada ważne świadectwo legalizacji nr 95/3602/2002, wydane przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w Z. G., a wagi tego typu zostały zatwierdzone decyzją Prezesa Głównego Urzędu Miar z 28 kwietnia 1997 r., nr ZT 314/97, do wyznaczania dynamicznego obciążenia osi pojazdów.

Wydając to świadectwo Naczelnik Obwodowego Urzędu Miar w Z. G. powołał zarządzenie nr 39 Prezesa Głównego Urzędu Miar z 22 grudnia 2000 r. (Dz. Urz. Miar i Probiernictwa Nr 6, poz. 40), które m.in. określa konstrukcję, wykonanie i zainstalowanie wagi, a także jej właściwe stosowanie. Sąd stwierdził, że opisany szczegółowo przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji a niezakwestionowany przez skarżącą opis przebiegu ważenia odpowiada warunkom określonym w powołanym zarządzeniu. Dotyczy to w szczególności sygnalizacji o błędzie ważenia z powodu nadmiernej prędkości pojazdu (§ 2 ust. 9 zarządzenia), a także sposobu poinformowania kierowcy o wymaganiach dotyczących przejazdu przez wagę (§ 7 ust. 5 zarządzenia). Nie są w tym zakresie słuszne zarzuty zawarte w przedstawionej przez skarżącą opinii prawnej dotyczącej stosowania wag dynamicznych do kontroli nacisku osi pojazdów i zespołów pojazdów wydanej przez Instytut Studiów Podatkowych [...]. Sąd podkreślił, że zgodnie ze świadectwem legalizacji waga dokonuje poprawnych pomiarów przy zachowaniu przez kierowcę prędkości w granicach od 2 do 6 km/h, a każde przekroczenie tej prędkości powoduje włączenie sygnalizacji o błędzie ważenia. Z kolei każdorazowe pomniejszenie wyników ważenia o 200 kg masy przypadającej na każdą oś oraz o dodatkowe 2% zmierzonej masy całkowitej gwarantuje ochronę interesów przewoźnika i stanowi korektę ewentualnych błędów pomiaru wynikających z nieznacznego przyśpieszania w granicach prędkości od 2 do 6 km/h. Nie można zatem przyjąć, że tak niewielkie wahania prędkości, jakie mogą zaistnieć w trakcie ważenia prowadzą do zafałszowania prawdziwych danych dotyczących nacisków na osie. Legalizacja wagi świadczy o prawidłowości jej działania w każdym miejscu i w każdych warunkach opisanych w instrukcji wagi.

Bez znaczenia dla sprawy okazał się też zawarty w opinii zarzut, jakoby zarządzenie nr 39 Prezesa Głównego Urzędu Miar z 22 grudnia 2000 r. utraciło moc po dniu 30 czerwca 2002 r., jako że zgodnie z art. 16 ust. 3 ustawy z 3 kwietnia 1993 r. – Prawo o miarach (Dz. U. z 1993 r. Nr 55, poz. 248 ze zm.) zatwierdzenie przyrządu pomiarowego jest decyzją administracyjną Prezesa Głównego Urzędu Miar. Pomiarów na wadze można było zatem dokonywać przez cały okres ważności świadectwa legalizacji, tj. do 31 października 2004 r. Również art. 8n ust. 1 i 2 obowiązującej w dniu wydawania decyzji w I instancji ustawy z 11 maja 2001 r. – Prawo o miarach (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 243, poz. 2441 ze zm.) potwierdzały taki charakter świadectwa legalizacji. Nie można zatem skutecznie powoływać się na utratę mocy zarządzenia nr 39 Prezesa Głównego Urzędu Miar po dniu 30 czerwca 2002 r. bowiem w czasie wydawania zaskarżonej decyzji obowiązywało świadectwo legalizacji wagi nr 95/3602/2002, wydane przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w Z. G., a także decyzja Prezesa GUM z 28 kwietnia 1997 r., nr ZT 314/97.

Nietrafny jest też zarzut skarżącej, jakoby w sprawie doszło do naruszenia art. 6 k.p.a. poprzez wydanie decyzji z [...] mimo braku przepisów określających sposób dokonywania pomiarów samochodów na wagach. Zasada praworządności określona w art. 6 k.p.a., podobnie jak inne zasady ogólne dotyczą postępowania jurysdykcyjnego. Podstawą prawną wydania zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji nie były jakiekolwiek przepisy regulujące sposób ważenia pojazdów, lecz wskazane prawidłowo w podstawach prawnych obu decyzji przepisy materialnoprawne.

Sąd nie znalazł również podstaw do uznania zarzutów skarżącej dotyczących uchybień formalnych polegających na niedokonaniu ponownego pomiaru. Mając na uwadze jakość techniczną wagi, jej wyposażenie w szereg zabezpieczeń gwarantujących prawidłowość procesu ważenia, a także wskazane wyżej świadectwa legalizacji stwierdził, że żądanie ponownego ważenia było bezzasadne i organ nie miał obowiązku dokonywania kolejnego pomiaru. Sąd też uznał, że protokół kontroli słusznie przyjęto za podstawę ustaleń faktycznych zaskarżonej decyzji.

Skarżąca podniosła także, że nie była należycie reprezentowana i nie mogła wypowiedzieć się co do zebranych dowodów i materiałów. Sąd stwierdził, że podczas ważenia istotnie brak było osoby prawidłowo umocowanej do reprezentowania Spółki, jednak brak ten nie stał się uchybieniem formalnym, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Skarżąca jest spółką prawa handlowego, profesjonalnym podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą i wiedziała o procedurze ważenia, jakiej poddawane są samochody ciężarowe przekraczające granicę. Nie było zatem żadnych przeszkód, aby Spółka udzieliła np. kierowcy pojazdu bądź osobie mu towarzyszącej stosownego pełnomocnictwa przed wyruszeniem pojazdu w trasę. Udzielenie takiego pełnomocnictwa pozwoliłoby na pełną realizację art. 61 § 4, art. 10 § 1, art. 45 w związku z art. 40 § 2 już w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Wszelkie zarzuty strona mogła podnieść w odwołaniu (co też uczyniła) i zostały one rozpatrzone przez organ II instancji. Zdaniem Sądu w sprawie organy mogły odstąpić od bezwzględnego przestrzegania zasady wysłuchania stron zgodnie z art. 10 § 2 k.p.a. Wymaganie prawidłowej reprezentacji strony, które w zaistniałym kontekście sytuacyjnym nie byłoby racjonalne, pociągnęłoby za sobą dodatkowo niezwykle dotkliwe zakłócenia funkcjonowania organów celnych, co bez wątpienia groziłoby niepowetowanymi szkodami materialnymi w rozumieniu art. 10 § 2 k.p.a. Tym samym również i ten zarzut skarżącej okazał się bezzasadny.

Brzmienie art. 13 ust. 2a ustawy o drogach publicznych nie pozostawia wątpliwości co do tego, że nałożenie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia jest obligatoryjne. Jest ono również niezależne od ewentualnej winy sprawcy przekroczenia ciężaru czy też od zachowania wymaganej masy całkowitej pojazdu, a jedynym i decydującym kryterium nałożenia kary jest fakt stwierdzenia przekroczenia dopuszczalnego nacisku na oś pojazdu. Dla odpowiedzialności właściciela pojazdu za przekroczenie dopuszczalnych norm nie ma też znaczenia brak możliwości sprawdzenia nacisku osi pojazdu na drodze po załadunku. Wydanie zaskarżonej decyzji było zasadne.

Sąd rozważył też zarzut umocowania Kierownika Zmiany do podpisania w imieniu Naczelnika Urzędu Celnego w O. decyzji z [...], nr [...]. Ustawą z 20 marca 2002 r. o przekształceniach w administracji celnej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 41, poz. 365 ze zm.) zniesiono organ administracji państwowej w sprawach celnych – dyrektora urzędu celnego (art. 2 pkt 2) i utworzono organ naczelnika urzędu celnego (art. 3 pkt 2), do którego zakresu działania przeszły dotychczasowe zadania i kompetencje dyrektorów urzędów celnych w zakresie indywidualnych postępowań w sprawach celnych (art. 5 ust. 1). Odpowiadając na wezwanie Sądu o przedstawienie stosownego upoważnienia dla Kierownika Zmiany podpisanego pod decyzją organu I instancji Naczelnik Urzędu Celnego w O. przedstawił dwa dokumenty: decyzję nr [...] Naczelnika Urzędu Celnego w O. z [...] czerwca 2002 r. i decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w R. z [...] grudnia 1997 r., nr [...]. Ze względu na datę wydania decyzji w I instancji miarodajna dla oceny prawidłowej delegacji kompetencji mogła być jedynie pierwsza z wymienionych decyzji. Na jej podstawie upoważniono Zastępcę Naczelnika Urzędu Celnego i Kierowników Oddziałów do podejmowania w imieniu Naczelnika decyzji, jak i wykonywania obowiązków lub innych czynności przypisanych temu organowi jako organowi administracji celnej zgodnie z Regulaminem Organizacyjnym Urzędu Celnego w O.. W § 2 decyzji określono, że Zastępca Naczelnika i Kierownicy Oddziałów mogą przekazać nadane im uprawnienia kierownikom komórek organizacyjnych oraz funkcjonariuszom celnym, zgodnie z podziałem kompetencji określonym w Regulaminie Organizacyjnym Urzędu Celnego. W piśmie z 14 grudnia 2005 r. Naczelnik Urzędu Celnego w Olszynie określił, iż Kierownik Zmiany był upoważniony do podpisania decyzji na podstawie pkt I.1.D i pkt IV Karty zakresu obowiązków i uprawnień funkcjonariuszy, wydanej na podstawie decyzji nr [...] Naczelnika Urzędu Celnego w O. z [...] czerwca 2002 r. oraz art. 283 i 284 ustawy z 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny (Dz. U. Nr 23, poz. 117 ze zm.).

Z tego względu, że zaskarżona decyzja nie naruszała prawa, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd oddalił skargę.

[...] sp. z o.o. wniosła od wyroku skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości. Skargę kasacyjną oparła na:

1) obrazie przepisów postępowania, a mianowicie art. 133 § 1 i art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mającą istotny wpływ na wynik sprawy polegającą na niewzięciu pod uwagę z urzędu wszystkich okoliczności wynikających z akt sprawy, a w szczególności faktu, że decyzja organu celnego I instancji została oparta na okolicznościach, które nie zostały udowodnione; decyzja organu celnego I instancji została oparta na niewłaściwie przeprowadzonym postępowaniu dowodowym; decyzja organu II instancji utrzymywała w mocy decyzję, która nie posiadała właściwego uzasadnienia faktycznego i prawnego; oparciu wyroku na okolicznościach, które nie zostały wykazane w toku procesu i nie znajdują potwierdzenia w aktach sprawy;

2) obrazie przepisów postępowania, a mianowicie art. 106 § 3 i 5 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 233 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego mającą istotny wpływ na wynik sprawy polegającą na niewłaściwej ocenie materiału dowodowego i przekroczeniu zasad swobodnej oceny dowodów z dokumentów zawnioskowanych przez stronę poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że osoba podpisująca decyzję w imieniu Naczelnika Urzędu Celnego w O. była prawidłowo upoważniona do wydawania decyzji administracyjnych.

Na tej podstawie wnosiła o:

1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu,

2) zasądzenie kosztów sądowych i kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zarzucono naruszenie przepisów postępowania w zakresie zapewnienia stronie prawa do udziału w postępowaniu oraz prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Wywodzono też co do wadliwej oceny upoważnienia do wydawania decyzji. Upoważnienie nie odpowiada warunkom określonym w art. 268a Kodeksu postępowania administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Celnej w R. wnosił o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

W rozpoznawanej sprawie w skardze kasacyjnej zawarto dwa zasadnicze zarzuty. Pierwszy z nich – zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu przepisów postępowania, tj. art. 133 § 1 i art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez uznanie, że w sprawie rozpoznawanej nie zostały naruszone przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego regulujące ustalenie stanu faktycznego, a w szczególności art. 10 § 1 tego Kodeksu – nie jest zasadny. Zasada czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym nakazuje organom administracji publicznej zapewnić prawo do udziału w czynnościach postępowania wyjaśniającego, a zatem udział w ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Zakres realizacji prawa strony do udziału w postępowaniu oraz obowiązki organu administracji publicznej jest uzależniony od rodzaju sprawy administracyjnej będącej przedmiotem rozpoznania. W razie gdy stan faktyczny związany jest ze zdarzeniem ograniczonym w czasie i przestrzeni, a z tym zdarzeniem norma prawa materialnego wiąże określone następstwa prawne, nie można faktu zaistnienia tego zdarzenia ustalić ponawiając to zdarzenie. Tak w przypadku zdarzenia przekroczenia nacisku na oś pojazdu, ustalonego w wyniku ważenia pojazdu. Nie można przyjąć dopuszczalności wielokrotnego ważenia pojazdu, prowadziłoby to do tego, że fakt przekroczenia nacisku na oś pojazdu istniejący w określonym czasie i przestrzeni kwestionowany byłby przez fakt istniejący już w innym czasie i przestrzeni (np. przez zmianę rozłożenia towaru). Fakt przekroczenia nacisku na oś pojazdu może być zatem skutecznie jedynie podważony przez wykazanie wadliwości przyrządu pomiarowego. W zaskarżonym wyroku Sąd w pełni ustosunkował się co do prawidłowości przyrządów pomiarowych, które organy zastosowały przy ustaleniu faktu przekroczenia nacisku na oś pojazdu. Zarzut zatem wadliwego zastosowania przepisów regulujących ustalenie stanu faktycznego oraz art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego jest niezasadny. Ustanawiając zasadę ogólną postępowania administracyjnego w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego nie tylko w art. 10 § 2 przewidziano dopuszczalność odstąpienia od jej zastosowania, ale też wynika to z regulacji związanej z ustaleniem stanu faktycznego sprawy. W przepisie art. 35 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego stanowiącym realizację zasady ogólnej szybkości postępowania przyjęte jest rozwiązanie prawne, wedle którego sprawa powinna być załatwiona niezwłocznie, jeżeli stan faktyczny można ustalić na podstawie danych, którymi organ rozporządza. Tak też było w sprawie, w której organ rozporządzał danymi ustalonymi w wyniku ważenia pojazdu.

Zasada ogólna czynnego udziału strony w postępowaniu nie oznacza, że organ administracji publicznej ustalając wystąpienie faktu ograniczonego w czasie i przestrzeni, ma bezwzględny obowiązek zapewnienia w nim udziału strony. Weryfikując decyzję administracyjną organ prowadzący postępowanie na drodze administracyjnej, jak i sąd administracyjny obowiązany jest zatem ocenić, w związku z przepisami prawa materialnego, czy naruszono prawo strony do czynnego udziału w postępowaniu, a jeśli tak, czy naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy w zakresie ustalenia stanu faktycznego sprawy. W zaskarżonym wyroku dokonano w pełni prawidłowej oceny braku podstaw do wyprowadzenia naruszenia prawa strony do czynnego udziału w ustaleniu faktu przekroczenia nacisku na oś pojazdu.

Natomiast drugi z podniesionych zarzutów w skardze kasacyjnej, a mianowicie naruszenie art. 106 § 3 i 5 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 233 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego jest zasadny. Strona skarżąca wskazała bowiem na fakt błędnego przyjęcia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, że osoba podpisująca decyzję w imieniu Naczelnika Urzędu Celnego była prawidłowo upoważniona do wydawania decyzji administracyjnych. Właściwość do wydawania decyzji administracyjnych przyznana jest organom administracji publicznej. Wprawdzie art. 40b ust. 2 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji stanowił: "W przypadku przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej, nacisków osi lub wymiarów pojazdów, urzędy celne pobierają opłaty ustalone zgodnie z art. 13 ust. 4 i kary pieniężne ustalone zgodnie z art. 13 ust. 2b" (dopiero ustawą z 14 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz o zmianie niektórych ustaw, Dz. U. Nr 200, poz. 1953, ustanowiono expressix verbis właściwość naczelników urzędu celnego), to art. 40b ust. 2 należało interpretować w związku z art. 283 ustawy z 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny (Dz. U. Nr 23, poz. 117 ze zm.) w brzmieniu nadanym ustawą z 20 marca 2002 r. o przekształceniach w administracji celnej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 41, poz. 365 ze zm.), która kompetencje przyznała naczelnikowi urzędu celnego, zaś urzędom celnym pozycję ustrojową aparatu pomocniczego naczelnika urzędu celnego. Przyznanie właściwości naczelnikowi urzędu celnego do wydawania decyzji administracyjnej wymaga szczególnie dokładnego ustalenia, czy pracownik urzędu celnego działa w granicach upoważnienia naczelnika urzędu celnego. W zaskarżonym wyroku brak takiego ustalenia. Powołanie się na pismo Naczelnika Urzędu Celnego w O. z 14 grudnia 2005 r. nie może zastąpić kontroli sądu administracyjnego. Sąd w tym zakresie musi dokonać ustaleń, w oparciu o przedłożony materiał dowodowy, a tego materiału dowodowego w aktach sprawy nie było. Sąd nie miał podstaw faktycznych do oceny, organ bowiem nie przedłożył karty zakresu obowiązku i uprawnień funkcjonariusza celnego, który wydał decyzję.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 185 § 1 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 – powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.