Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1519/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-10-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 2, ust. 3, ust. 3a
journal: Dz.U. 2015 poz 121
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
article: § 3 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia NSA Anna Robotowska (spr.) Sędzia del. WSA Marek Sachajko po rozpoznaniu w dniu 19 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Z. H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 1 grudnia 2015 r. sygn. akt III SA/Łd 1010/15 w sprawie ze skargi Z. H. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, objętym skargą kasacyjną wyrokiem

z 1 grudnia 2015 r., oddalił skargę Z. H. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2015 r. w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne.

I

Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

Pismem z dnia [...] maja 2014 r. Z. H. (dalej: skarżąca) wystąpiła do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) z wnioskiem o umorzenie składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od kwietnia 2004 r. do sierpnia 2009 r. w kwocie 21 832,44 zł tytułem należności głównej oraz odsetek za zwłokę.

Decyzją z [...] lipca 2014 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych, na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3 oraz art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2015, poz. 121) w skrócie: u.s.u.s., odmówił skarżącej umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżąca podniosła, że spłata dochodzonej należności pozbawiałaby ją możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Podała, że do powstania zaległości z tytułu składek doszło na skutek jej ciężkiej choroby i jednocześnie śmierci męża, który prowadził działalność gospodarczą w jej imieniu.

Decyzją z dnia [...] października 2014 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych w części uchylił decyzję wydaną w pierwszej instancji.

Orzekając na skutek skargi Z. H. Wojewódzki Sąd Administracyjny

w Łodzi uchylił decyzję ZUS z [...] października 2014 r. oraz poprzedzającą ją decyzję

z dnia [...] lipca 2014 roku.

Ponownie rozpoznając sprawę Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z [...] maja 2015 r. odmówił skarżącej umorzenia należności w łącznej kwocie 19 379,18 zł, w tym z tytułu: składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od marca 2005 r. do sierpnia 2009 r. w kwocie 10 128,68 zł oraz odsetek naliczonych na dzień wpływu wniosku o umorzenie w łącznej kwocie 8 193,00 zł.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych, po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy decyzję wydaną w pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że przesłanki umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne reguluje przepis art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003 r., Nr 141 poz. 1365), w skrócie: rozporządzenie MGPiPS z 31 lipca 2003 r.

Organ stwierdził, że podstawą umorzenia zaległości jest obiektywnie istniejący stan nieściągalności – art. 28 ust. 3 u.s.u.s., a w sytuacji braku stanu nieściągalności – ważny interes osoby zobowiązanej do opłacenia składek (ust. 3a). W ocenie organu, w sprawie nie wystąpiły przesłanki z art. 28 u.s.u.s. pozwalające umorzyć postępowanie

w sprawie dochodzonych należności. Okoliczność powierzenia spraw firmy mężowi, czy też innej osobie nie uzasadnia możliwości uchylenia się od odpowiedzialności za nieopłacanie składek, a ZUS nie może ponosić konsekwencji decyzji czy też ryzykownych bądź błędnych działań gospodarczych.

Organ wyjaśnił również, że przewlekła choroba zobowiązanego lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny może stanowić przesłankę umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (§ 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia) tylko wtedy, gdy pozbawia zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Organ wskazał, że obecnie miesięczne dochody strony wynoszą przeciętnie około 4000 zł netto, jej obciążenia i bieżące zobowiązania około 3200 zł miesięcznie, a zatem jej sytuacja finansowa jest stabilna. Skarżąca osiąga stały dochód, brak jest osób pozostających na jej utrzymaniu. Zdaniem organu instytucja umorzenia składek jest zastrzeżona dla sytuacji szczególnie drastycznych, gdy z uwagi np. na sytuację rodzinną oraz znikome źródło przychodów nie jest realnie możliwe wywiązanie się z ciążącego na stronie obowiązku wobec ZUS – również w dłuższej perspektywie czasowej. Same trudności finansowe i konieczność ponoszenia stałych wydatków związanych z utrzymaniem nie mogą przesądzać o zasadności umorzenia zaległych należności.

Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem skarżąca wniosła skargę i zarzuciła decyzji ZUS naruszenie art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia MGPiPS z 31 lipca 2003 r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, działając na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) dalej: p.p.s.a., oddalił skargę.

Sąd pierwszej instancji wskazując na przesłanki umorzenia należności z art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych stwierdził, że decyzja w przedmiocie umorzenia opiera się na tzw. uznaniu administracyjnym. Sądowa kontrola legalności decyzji uznaniowych sprowadza się do oceny, czy organ podatkowy prawidłowo zgromadził materiał dowodowy oraz czy wyciągnięte wnioski w zakresie merytorycznej decyzji, mają swoje uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym, a także czy dokonana ocena mieści się w ustawowych granicach. W ocenie WSA, organ, wbrew zarzutom skargi, prawidłowo przeprowadził postępowanie wyjaśniające, zbadał sytuację materialną skarżącej i poddał ocenie okoliczności, na które powoływała się strona.

W toku postępowania wyjaśniającego ustalono bowiem, że skarżąca pracuje i osiąga dochód z wynagrodzenia za pracę w wysokości 4 000 zł netto miesięcznie. Prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Skarżąca jest właścicielką mieszkania

o powierzchni 63,67 m2 oraz samochodu marki Renault Clio, rok produkcji 2001.

W ocenie Sądu uzyskiwanie przez skarżącą comiesięcznego dochodu przemawia za odmową wydania na jej rzecz, niewątpliwie uznaniowej w swym charakterze, decyzji na podstawie art. 28 ust. 2 i 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Analiza sytuacji finansowej skarżącej, szczegółowo przedstawiona

w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, daje podstawy do przyjęcia, że miesięczny dochód w gospodarstwie domowym skarżącej, po odliczeniu wydatków, powoduje, że jest ona w stanie spłacać zobowiązania wobec ZUS. Organ nie stwierdził, że sytuacja materialna skarżącej nie jest trudna, jednakże sytuacja ta nie wyklucza możliwości spłaty zadłużenia w ratach o dowolnej wysokości lub poprzez zawarcie układu ratalnego. Zdaniem Sądu, stanowisko organu jest prawidłowe. Skarżąca nie korzysta z pomocy społecznej, nie pobiera zasiłku lub innego świadczenia z urzędu pracy, jednocześnie spłaca zobowiązania pieniężne z tytułu kredytu i pożyczki zaciągniętych w zakładzie pracy w 2014 r. na remont mieszkania. Wobec powyższego opłacenie należności z tytułu składek w ratach nie pozbawiłoby zobowiązanej możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.

Argumentem przemawiającym za odmową umorzenia należności na podstawie § 3 pkt 3 rozporządzenia MGPiPS jest zaś to, że skarżąca wprawdzie ponosi wydatki ze względu na stan zdrowia, związane ze specjalną dietą, bowiem w 2006 r. leczyła się na przewlekłe zapalenie trzustki, jednakże powyższe nie stanowi przeszkody w uzyskiwaniu przez skarżącą dochodu umożliwiającego opłacanie należności. A zatem nie może stanowić przesłanki umorzenia należności (§ 3 ust. 1 pkt 3 cytowanego rozporządzenia).

II

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Z. H., zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. naruszenie:

1. art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i § 3 ust.1 pkt 3 rozporządzenia MGPiPS z 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne przez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że organ rentowy odmawiając umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek nie przekroczył granic uznania administracyjnego, stwierdzając, że w niniejszej sprawie nie zachodzi uzasadniony przypadek i skarżąca przy uwzględnieniu znacznego wysiłku jest w stanie spłacić zadłużenie w pełnej wysokości z odsetkami.

Podnosząc te zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku

w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji, ewentualnie rozpoznanie skargi, zmianę decyzji ZUS z dnia [...] maja 2015 r. i umorzenie należności wnioskodawczyni z tytułu zaległych składek za lata 2004-2009 w całości; zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Organ odwoławczy nie skorzystał z możliwości wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.

III

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest niezasadna.

Kontroli administracyjnej poddany został wyrok, którym Sąd pierwszej instancji oddalił skargę Z. H. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą skarżącej umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od marca 2005 r. do sierpnia 2009 r. w kwocie 10 128,68 zł oraz odsetek naliczonych na dzień wpływu wniosku o umorzenie w kwocie 8 193,00 zł.

Skargę kasacyjną oparto wyłącznie na zarzucie naruszenia prawa materialnego, tj. na naruszeniu art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i § 3 ust.1 pkt 3 rozporządzenia MGPiPS z 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne przez ich niewłaściwe zastosowanie. W ocenie autora skargi kasacyjnej, organ odmawiając stronie umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek przekroczył granice uznania administracyjnego, stwierdzając, że w sprawie nie zachodzi uzasadniony przypadek i skarżąca przy uwzględnieniu znacznego wysiłku jest w stanie spłacić zadłużenie w pełnej wysokości z odsetkami.

Zarzut skargi kasacyjnej jest niezasadny.

Złożona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna została oparta wyłącznie na podstawie określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a., gdyż autor tego środka odwoławczego wskazał jako naruszone wyłącznie przepisy prawa materialnego. Brak podniesienia zarzutów, które wskazywałyby na naruszenie przepisów postępowania sprawia, że Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznawaniu skargi kasacyjnej zobligowany był przyjąć jako wiarygodny stan faktyczny sprawy, który stanowił podstawę wyrokowania przez Sąd pierwszej instancji.

Przechodząc do oceny zarzutu skargi kasacyjnej, w pierwszej kolejności należy zauważyć, że decyzja administracyjna wydana w przedmiocie umorzenia zaległości wobec ZUS ma charakter uznaniowy, co nie oznacza jednak, że może być ona całkowicie dowolna. System kontroli takiej decyzji przez Sąd sprowadza się wyłącznie do kontroli jej legalności, a więc Sąd nie może nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia, bowiem jest to wyłączna kompetencja organu. Kontrola Sądu obejmuje wyłącznie zbadanie, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, tj. czy organ w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy oraz rozważył i ocenił wszystkie okoliczności mogące mieć wpływ na wybór rozstrzygnięcia o udzieleniu lub odmowie udzielenia ulgi – w postaci umorzenia należności.

W postępowaniu dotyczącym wniosku o umorzenie składek na ubezpieczenie społeczne ZUS zobowiązany jest zbadać występowanie przesłanek, o których mowa

w art. 28 ust. 2 i 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i – stosownie do okoliczności sprawy – w rozporządzeniu wykonawczym, wydanym na podstawie art. 28 ust. 3b w związku z ust. 3a u.s.u.s. Na gruncie tej sprawy organ dostatecznie wywiązał się z tego obowiązku, a Sąd pierwszej instancji ustalenia te zaakceptował.

Zgodnie z art. 28 ust. 2 u.s.u.s. należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. Jak trafnie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny, wyliczenie zawarte w tym przepisie jest wyczerpujące, a to oznacza, że stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną możliwość umorzenia powstałego wobec ZUS zadłużenia.

Przede wszystkim wymaga podkreślenia, że w odniesieniu do skarżącej nie mają zastosowania przesłanki określone w pkt 3 art. 28 u.s.u.s. Z kolei z zakresie przesłanek określonych w pkt 5 i 6 ZUS, (orzekając w drugiej instancji) stwierdził, że wobec skarżącej nie jest prowadzone postępowanie egzekucyjne; organ egzekucyjny nie stwierdził braku majątku podlegającego egzekucji, zatem przedwczesne jest stwierdzenie, że w ramach tego postępowania nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

W opisanej sytuacji, zasadnie Sąd pierwszej instancji podzielił ocenę organu, że nie jest możliwe umorzenie składek na ubezpieczenie społeczne skarżącej z tytułu ich całkowitej nieściągalności, gdyż nie została spełniona żadna z przesłanek określonych w art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s.

Wymaga szczególnego zaakcentowania, że umorzenie składek wynikające

z tego przepisu jest możliwe tylko i wyłącznie w sytuacji, gdy spełniony zostanie którykolwiek ze stanów faktycznych dotyczący całkowitej nieściągalności składek. Brak natomiast takiego stanu stanowi negatywną przesłankę umorzenia należności. Ujmując rzecz inaczej, w sytuacji, gdy nie wystąpi żadna z przesłanek całkowitej nieściągalności określona w ust. 3 art. 28 u.s.u.s. nie jest prawnie możliwe umorzenie należności

z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne z powodu ich całkowitej nieściągalności. Spełnienie bowiem którejkolwiek z przesłanek jest warunkiem koniecznym/niezbędnym do ewentualnego uwzględnienia wniosku o umorzenie składek.

W tym miejscu wypada zauważyć, że w postępowaniu w sprawach o umorzenie należności analizie nie podlegają przyczyny powstania zadłużenia, a ocenie podlega wyłącznie sytuacja wnioskodawcy w kontekście przesłanek umorzenia, określonych w przytoczonych powyżej przepisach. Innymi słowy, okoliczności powstania zadłużenia z tytułu składek nie mogą stanowić podstawy do umorzenia należności. Nie może być także podstawą do umorzenia należności fakt nieinformowama płatnika o powstawaniu zaległości; w świetle obowiązujących przepisów regulujących kwestę opłacania składek to właśnie na płatniku ciąży obowiązek prawidłowego i terminowego opłacania należnych składek we właściwej wysokości. Także odprowadzanie składek z innego tytułu nie jest okolicznością, która w świetle przepisów normujących kwestię umorzenia należności mogłaby mieć prawne znaczenie.

Niezależnie jednak od powyższej konstatacji na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności.

Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia MGPiPS z 31 lipca 2003 r., Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku: 1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności; 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wspomniany zarzut – w świetle ustaleń faktycznych poczynionych przez ZUS, zaakceptowanych przez Sąd pierwszej instancji i niezakwestionowanych w skardze kasacyjnej stosownymi zarzutami – jest nietrafny. Jak bowiem ustalono w sprawie skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, osiąga dochód w postaci wynagrodzenia za pracę w wysokości około 4 000 zł netto miesięcznie, a także że jest właścicielką mieszkania o powierzchni 63,67 m2, położonego w T. przy ul. R. [...] oraz samochodu Renault Clio rok produkcji 2001. Z materiału dowodowego wynika, iż wnioskodawczyni poza zwykłymi kosztami utrzymania ponosi koszty dojazdów do pracy z T. do Ł. oraz wydatki na leczenie i koszty związane z koniecznością stosowania specjalnej diety. Spłaca zobowiązania pieniężne, w oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym z dnia [...] kwietnia 2015 r. (data wypełnienia formularza) skarżąca podała, że łączna miesięczna kwota spłacanych zobowiązań wynosi 638 zł, oraz że posiadane zobowiązania nie są objęte egzekucją.

Przy takich ustaleniach faktycznych za prawidłową należy uznać ocenę Sądu pierwszej instancji, że organ administracji nie naruszył prawa, uznając iż skarżąca nie wykazała, że opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby ją możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Zarówno Sąd pierwszej instancji, jak

i ZUS wzięły pod uwagę okoliczność, że skarżąca ponosi koszty specjalistycznej diety związanej z przebytym zapaleniem trzustki, niemniej jednak okoliczność ta – choć niewątpliwie trudna dla skarżącej – nie może być wyłączną podstawą umorzenia należności z tytułu składek. Sposób określenia przesłanek pozwalających na umorzenie takich należności wskazuje, że prawodawca dopuścił możliwość wykorzystania tego instrumentu prawnego w sytuacjach zupełnie wyjątkowych. Jednym z przykładów takiej sytuacji, wskazanych w § 3 ust. 1 rozporządzenia MGPiPS z 31 lipca 2003 r., jest wprawdzie "przewlekła choroba zobowiązanego", ale tylko taka, która "pozbawia zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności". Z niezakwestionowanych ustaleń faktycznych wynika tymczasem, że

w dacie rozstrzygania przez ZUS sprawy w przedmiocie umorzenia należności choroba skarżącej nie pozbawiała jej możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego sukcesywne opłacenie należności. Skarżąca uzyskiwała bowiem dochód w postaci wynagrodzenia za pracę oraz premii uznaniowej.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko przyjęte w dotychczasowym orzecznictwie, że przepis § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia MGPiPS posługuje się sformułowaniem "niezbędnych potrzeb życiowych", a więc określeniem, które z natury rzeczy nie jest precyzyjne. Jednakże tłumaczyć należy je zgodnie z literalnym brzmieniem, a skoro tak, to niezbędne potrzeby życiowe to takie, których zaspokojenie jest konieczne bądź też, których niezaspokojenie negatywnie/szkodliwie wpłynie na byt zobowiązanego lub jego rodzinę. Przy czym wymaga podkreślenia, że niezbędne potrzeby życiowe należy rozumieć w sposób obiektywny, a nie poprzez subiektywne postrzeganie tychże potrzeb przez wnioskodawcę. Oczywistym jest bowiem, że egzekwowanie należnych składek zawsze będzie odbierane przez zobowiązanego jako uciążliwość i niemożność zaspokojenia określonych potrzeb. Nie oznacza to jednak, że brak zaspokojenia tychże potrzeb wypełnia przesłankę niezbędnych potrzeb. Nie każda bowiem potrzeba to potrzeba niezbędna.

Końcowo należy podkreślić, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie akcentowano, że ZUS jako dysponent środków publicznych oceniając istnienie przesłanek umorzenia składek zobligowany jest do uwzględnienia interesu publicznego, a nie tylko interesu indywidualnego wnioskodawcy. W wyroku z dnia 18 stycznia 2011 r., sygn. akt II GSK 60/10 (publ. CBOSA) NSA przyjął, że nawet jeżeli występuje któraś z przesłanek, o których mowa w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., ZUS nie ma obowiązku umorzenia należności, jest to wyłącznie prawem wierzyciela, który podejmuje decyzję w oparciu o reguły wynikające z art. 7 k.p.a. Wynika to z faktu, iż Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest wierzycielem dysponującym środkami publicznymi, zatem interes społeczny jest czynnikiem, który musi być brany pod uwagę, a nie tylko interes indywidualny. Z kolei w wyroku z dnia 28 stycznia 2011 r., sygn. akt II GSK 181/10 (publ. CBOSA) NSA stwierdził, że: "w sprawach o umorzenie należności

z tytułu zaległych składek ubezpieczeniowych na podstawie art. 28 ust. 1 u.s.u.s. interes publiczny musi być szczególnie mocno akcentowany, bowiem akceptowanie stanu, w którym dopuszcza się niewywiązywanie się z obowiązku opłacania składek godzi w prawa innych opłacających składki osób i narusza zasadę równego traktowania ubezpieczonych. Rozważenie zatem obu interesów tj. słusznego interesu strony postępowania i interesu publicznego, znaleźć powinno wyraz w uzasadnieniu decyzji, tak aby umożliwić kontrolę instancyjną, a następnie ewentualną kontrolę sądową rozstrzygnięcia opartego na uznaniu administracyjnym."

Zdaniem Sądu kasacyjnego, w rozpoznawanej sprawie trafnie Sąd pierwszej instancji zaakceptował stanowisko organu, że w sprawie nie wystąpiła przesłanka umorzenia wymieniona w § 3 pkt 1 ww. rozporządzenia.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.