Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 779/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2005-11-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 614  Oświata, szkolnictwo wyższe, nauka, działalność badawczo-rozwojowa i archiwa
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 33 par. 2
journal: Dz.U. 1995 nr 74 poz 368
law: Ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.
article: art. 77 par. 1, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków Sędziowie : Asesor WSA Ewa Kamieniecka Asesor WSA Alojzy Wyszkowski /sprawozdawca/ Protokolant: Magdalena Domańska-Byskosz po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi Stowarzyszenia A we W. na decyzję Rektora Uniwersytetu W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z opłaty za zajęcia dydaktyczne M. K. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji.


UZASADNIENIE

Pani M. K. wystąpiła pismem z dnia [...]r. do Rektora Uniwersytetu W. o udzielenie zniżki w opłacie czesnego za semestr ósmy studiów motywując to sytuacją materialną swojej rodziny. Podała, że ojciec i ona są jedynymi żywicielami pięcioosobowej rodziny. W przedsiębiorstwie, w którym pracuje ojciec wynagrodzenia wypłacane pracownikom są z opóźnieniem. Ostatnio wypłacono mu wynagrodzenie w miesiącu listopadzie w wysokości [...]zł. Pani M. K. wskazała, że pracuje w markecie, a otrzymane wynagrodzenie przeznacza na utrzymanie rodziny. Jej matka bowiem od [...] r. czynnie poszukuje pracy, młodsze siostry zaś uczęszczają do szkoły średniej.

Prorektor ds. Nauczania Uniwersytetu W. decyzją z dnia [...]r. nr [...] nie udzielił zniżki z opłat za semestr letni roku akademickiego 2002/2003.

Od powyższej decyzji Pani M. K. złożyła odwołanie powtarzając dane co do swojej sytuacji materialnej podane we wniosku, jak również dodała, że dowiedziała się, że rodzice mają zadłużenie w banku PKO BP S.A. w wysokości [...]zł z tytułu kredytu odnawialnego, który muszą zapłacić do [...]r., ponieważ zostały naruszone warunki umowy kredytowej.

Prorektor ds. Nauczania Uniwersytetu W. decyzją z dnia [...]r. nr [...]utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podał, że w świetle przedstawionych przez p. M. K. dokumentów, mających potwierdzić występowanie okoliczności uzasadniających zwolnienie z opłaty za studia nie występuje sytuacja dająca podstawę do zwolnienia z opłat za studia.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając jej naruszenie:

- art. 70 ust. 1 i 2 Konstytucji;

- art. 23 ust. 2 pkt 2 ustawy o szkolnictwie wyższym;

- art. 107 kpa.

W odpowiedzi na skargę Rektor Uniwersytetu W. wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie oddalenie. W uzasadnieniu podniósł, że stowarzyszeniu SOS nie przysługuje prawo wniesienia skargi w indywidualnej sprawie studentki, powołał się na art. 59 i art. 33 ust. 2 ustawy o NSA i art. 31 § kpa, a także na wyrok z dnia 8.10.1998 r. sygn. akt III SN 58/59 (OSN 1999/14/4444) "organizacji społecznej przysługuje prawo złożenia skargi tylko wtedy, gdy działała zgodnie ze swoim statutem i działanie to ma na celu ochronę interesu publicznego nie w przypadku gdy naruszony został wyłącznie indywidualny interes prawny." Ponadto strona skarżąca nie wykazała, iż została umocowana do reprezentowania studentki p. M. K..

Rektor Uniwersytetu W. podał, że skarżąca odwołała się od decyzji odmawiającej udzielenia zniżki w opłacie za studia nie podając innych dodatkowych okoliczności ponad wymienione we wniosku. W odwołaniu brak było opinii Samorządu Studentów Uniwersytetu W., a taki obowiązek wynika z § 6 ust. 1 zarządzenia Rektora z dnia 2.07.2001 r. nr 34/2001.

Dalej podano, iż zaskarżona decyzja zawiera uzasadnienie, w którym Rektor wskazuje dowody na których się oparł odmawiając zwolnienia z opłaty, a ocena ich należy do jego uznania. Przedstawione zaś przez skarżącą dowody do wniosku nie dają podstawy do zwolnienia bądź obniżenia opłaty. Opłaty za studia nie uległy zmianie, a skarżąca w chwili rozpoczęcia studiów wybierając zaoczny system godziła się i akceptowała uiszczanie opłat podpisując oświadczenie, iż "znane są jej zasady odpłatności za studia zaoczne."

Nadto wskazano, że student podejmując studia zaoczne powinien się liczyć z koniecznością uiszczania opłat przez cały czas trwania studiów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powołany przepis uzasadnia rozpatrywanie niniejszej skargi przez tutejszy Wojewódzki Sąd Administracyjny.

Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. nr 153, poz. 1269/, sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Według art. 1 § 2 powołanej ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Określone w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) podstawy prawne uwzględnienia skargi ograniczone zostały do naruszenia prawa, a zatem kontrolując decyzję administracyjną sąd bada zgodność z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego.

Sąd nie podziela stanowiska Rektora Uniwersytetu W., że Stowarzyszenie A nie posiada legitymacji do występowania w sprawie Pani M. K.. Zgodnie art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 11.05.1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz. U. Nr 74 poz. 368 ze zm./. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób. Przesłanką bowiem według art. 33 § 2 cyt. ustawy nie jest wskazana w art. 31 § 1 kpa okoliczność, że za udziałem organizacji społecznej w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma przemawiać interes społeczny. Skargę należy uwzględnić za uzasadnioną. Ustalając stan faktyczny w sprawie organ związany jest zasadami ogólnymi przyjętymi w kodeksie postępowania administracyjnego (art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego), z których wynika obowiązek szczególnie starannego ustalenia stanu faktycznego sprawy. W tym celu obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego). Art. 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego nakłada na organ administracyjny obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Realizacja zasady ogólnej prawdy obiektywnej musi znaleźć odbicie w uzasadnieniu faktycznym decyzji. Zgodnie z art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego "Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. (...).

W sprawie będącej przedmiotem zaskarżonej decyzji zostały naruszone przepisy prawa procesowego. Nie zostały w niej bowiem prawidłowo ustalone przesłanki warunkujące odmowę zwolnienia z opłaty za zajęcia dydaktyczne na studiach zaocznych studentki M. K. (art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego), co w uzasadnieniu decyzji

winno znaleźć odzwierciedlenie przez przedstawienie zebranego pełnego materiału dowodowego i jego oceny dla ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego.

W aktach postępowania administracyjnego, przesłanych sądowi wraz z odpowiedzią na skargę, znajduje się dokumentacja złożona przez skarżącą dotycząca sytuacji materialnej skarżącej i jej rodziny tj.:

- zaświadczenie wydane przez B o zatrudnieniu i wynagrodzeniu M. K.;

- zaświadczenie wydane przez C o wynagrodzeniu J. K.;

- zaświadczenie wydane przez Powiatowy Urząd Pracy w O. w sprawie E. K.

- wyciąg z banku PKO BP SA [...]W. dotyczący J. i E. K..

Rektor Uniwersytetu W. nie odniósł się do przedłożonych przez skarżącą dokumentów i nie wskazał przesłanek, którymi kierował się odmawiając udzielenia jej zniżki z opłat za semestr letni roku akademickiego 2002/2003, a powinno to znaleźć swoje odzwierciedlenie w treści uzasadnienia jego decyzji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Rektor ograniczył się tylko do podania podstawy prawnej, bez przytoczenia treści przepisów, jak i krótkiego stwierdzenia, że "nie występują okoliczności uzasadniające zwolnienie z opłat za studia". Tak lakoniczna treść nie pozwala uznać, iż w dostatecznym stopniu umotywował rozstrzygnięcie.

Zarzut Rektora, że w odwołaniu brak było opinii Samorządu Studentów Uniwersytetu W., a który to obowiązek wynika z § 6 ust. 1 zarządzenia Rektora z dnia 2.07.2001 r. nr 34/2001 nie może stanowić podstawy do wydania decyzji odmawiającej udzielenia zniżki z opłat. W takim przypadku należało skarżąca wezwać do uzupełnienia powyższego braku. W aktach sprawy nie ma takiego wystąpienia do strony.

W tym stanie rzeczy, skoro zostały naruszone przepisy kodeksu postępowania administracyjnego tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3, a naruszenia te mogły mieć wpływ na wynik sprawy, z uwagi na istotną dla rozstrzygnięcia kwestię ustalenia podstaw do zwolnienia z opłaty za zajęcia dydaktyczne M. K. zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu.. Na podstawie zatem art. 145 § l pkt l lit. c powołanej ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd orzekł jak w sentencji.

Zgodnie z art. 152 - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny jest zobowiązany orzec w jakim zakresie zaskarżony akt może być wykonany przed uprawomocnieniem się wyroku. Jednakże w tym przedmiocie nie zachodziła potrzeba orzekania, gdyż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.