Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 957/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-03-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 24a
journal: Dz.U. 2015 poz 520
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity.
article: art. 184
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maciej Dybowski Sędziowie: Sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik (spr.) Protokolant asystent sędziego Katarzyna Czuduk po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 listopada 2015 r. sygn. akt III SA/Kr 683/15 w sprawie ze skargi J. J. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 26 listopada 2015 r. sygn. akt III SA/Kr 683/15 oddalił skargę J. J. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów i przyznał koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

W uzasadnieniu wyroku Sąd podał następujący stan faktyczny i prawny sprawy:

J. J. wniósł do Starosty [...] żądanie przywrócenia jego nieruchomości gruntowych do stanu ujawnionego w dawnym operacie ewidencyjnym z 1969 r.

Decyzje odmawiające aktualizacji danych ewidencyjnych w części kartograficznej i opisowej obrębu [...], jednostka ewidencyjna [...], przyjętego do zasobu Wojewódzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjno-Kartograficznej w dniu [...] listopada 1994 r. pod numerami [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...] wydawane przez Starostę [...] i Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego dwukrotnie były uchylane wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 15 marca 2012 r. sygn. akt III SA/Kr 136/11 oraz z 13 marca 2014 r. sygn. akt III SA/Kr 1083/13 i sprawa była przekazywana do ponownego rozpatrzenia organom administracyjnym. Dwukrotnie powodem uchylenia decyzji było przeprowadzenie postępowania administracyjnego poprzedzającego wydanie zaskarżonych decyzji z naruszeniem przepisów art. 7, art. 77 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a.", mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Starosta [...] po raz kolejny rozpoznając sprawę decyzją z [...] lutego 2015 r. nr [...]odmówił aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], jednostka ewid. [...], dotyczących przebiegu granic oraz powierzchni działek ewid. zmod. o numerach [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...]. Organ wskazał, że analiza materiałów pochodzących z operatu założenia ewidencji gruntów z roku 1969, operatu jej odnowienia, operatu pomiaru [...] [...], dokumentacji geodezyjnej powstałej po odnowieniu ewidencji gruntów, a także sytuacja terenowa odfotografowana na zdjęciu lotniczym z roku 1981, pozyskanym z centralnego ośrodka dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej, w odniesieniu do przedmiotowych działek ewidencyjnych, pozwoliła dokonać następujących ustaleń:

a) granice działek ewid. zmod. o numerach [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...] przedstawione na odnowionej mapie ewidencyjnej pokrywają się z granicami przedstawionymi na odbitkach dyfuzyjnych (sekcja [...]i [...]). W ocenie organu z dokumentów tych nie wynika, aby w odniesieniu do granic w/w działek był wykonywany dodatkowy pomiar uzupełniający;

b) działki ewid. zmod. nr [...]i nr [...] zostały przedstawione na odbitce dyfuzyjnej jako jedna działka ewidencyjna, której granice zostały przyjęte zgodnie ze stanem faktycznym, na podstawie polowego uczytelnienia zdjęcia lotniczego. Z uwagi na ówczesną niejednorodność prawną działki nr [...] została ona rozdzielona (na podstawie dotychczasowej mapy ewidencyjnej) na odrębne ciała hipoteczne, w wyniku czego powstały działki ewid. nr [...] (wówczas właścicielami byli E. i W.K.) i nr [...] (własność J. J.). Taki stan został wprowadzony do odnowionego operatu ewidencyjnego;

c) działka ewid. zmod. nr [...] została przedstawiona na odbitce dyfuzyjnej jako jedna działka wraz z działką ewid. zmod. nr [...], której granice zostały przyjęte zgodnie ze stanem faktycznym, na podstawie polowego uczytelnienia zdjęcia lotniczego. Z kolei granica rozdzielająca obie działki została przyjęta według dotychczasowej mapy ewidencyjnej. Taki stan został wprowadzony do odnowionego operatu ewidencyjnego. Jednakże z uwagi na niejednorodność prawną działki ewid. zmod. nr [...] OPGK w K. opracowało stosowną dokumentację geodezyjno-kartograficzną wydzielającą z przedmiotowej działki nowe działki ewidencyjne stanowiące odrębny przedmiot własności. W wyniku powyższego powstała m.in. działka ewid. nr [...] odpowiadająca starej działce ewid. nr [...] (własność J. J.). Jak wynika z protokołu spisanego na gruncie w dniu [...] listopada 1996 r. granice działek były niewidoczne w terenie (co z kolei tłumaczy brak odfotografowania na zdjęciu lotniczym służącym do opracowania autogrametrycznego), dlatego pomiar wykonano według wskazań stron wykorzystując przy tym mapę katastralną oraz operat ewidencji gruntów. W konsekwencji powyższego do odnowionego operatu ewidencyjnego zostały wprowadzone stosowne zmiany;

d) działka ewid. zmod. nr [...] została przedstawiona na odbitce dyfuzyjnej wraz z działką ewid. nr [...] jako jedna działka ewidencyjna, której granice zostały przyjęte zgodnie ze stanem faktycznym na podstawie polowego uczytelnienia zdjęcia lotniczego. Z uwagi na niejednorodność prawną działki została ona rozdzielona (na podstawie dotychczasowej mapy ewidencyjnej) na odrębne ciała hipoteczne, w wyniku czego powstały działki ewid. nr [...] (właściciel inna osoba fizyczna) i nr [...] (właściciel J. J.). Taki stan został wprowadzony do odnowionego operatu ewidencyjnego;

e) granice działki ewid. zmod. nr [...] zostały w większości przyjęte w wyniku autogrametrycznego opracowania uczytelnionych w terenie zdjęć lotniczych, a zatem zgodnie ze stanem faktycznym na gruncie. Wyjątek stanowi część granicy północnej, która jak wynika z odbitki dyfuzyjnej nie została odfotografowana. Ta część granicy została przyjęta na podstawie dotychczasowej mapy ewidencyjnej;

f) granice działki ewid. zmod. nr [...], za wyjątkiem zachodniej, zostały przyjęte na podstawie uczytelnionych w terenie zdjęć, a więc zgodnie ze stanem faktycznym. Jak wynika ze zdjęcia lotniczego z 1981 r. (oryginał zdjęcia w aktach sprawy [...]) ta część granicy została nieodfotografowana. Porównanie obu map (odnowionej i starej) jednoznacznie wskazuje, że przedmiotowa granica została przyjęta na podstawie dotychczasowej mapy 1:2880;

g) granice działki ewid. zmod. nr [...], za wyjątkiem zachodniej, zostały przyjęte na podstawie dotychczasowej mapy w skali 1:2880. Jak wynika ze zdjęcia lotniczego z 1981 r. w/w granice zostały nieodfotografowane. Z kolei granica zachodnia, w ocenie organu, została przedstawiona w oparciu o stan faktyczny uczytelniony na zdjęciu lotniczym. Organ wyjaśnił przy tym, że na odbitce dyfuzyjnej sekcja [...] zostały przedstawione tylko pikiety pomiarowe z operatu pomiarowego potoku [...]. Porównanie odnowionej mapy ewidencyjnej z pikietami pomiarowymi zawartymi na w/w odbitce (pozyskanymi ze szkicu polowego nr [...] wchodzącego w skład w/w operatu) oraz ze zdjęciem lotniczym z 1981 r. wskazuje, że na odcinku dz ew. nr [...] potok [...] zmienił swój przebieg w stosunku do sytuacji wynikającej z ww. operatu pomiarowego, a zachodnia granica tej działki przedstawiona na odnowionej mapie ewidencyjnej odzwierciedla stan faktyczny zobrazowany na zdjęciu lotniczym z 1981 r.;

h) północno-wschodnia granica działki ewid. zmod. nr [...] została przyjęta na podstawie dotychczasowej mapy ewidencyjnej w skali 1:2880 (ta granica nie została uczytelniona na zdjęciu), natomiast pozostałe granice zgodnie ze stanem faktycznym, na podstawie polowego uczytelnienia zdjęcia lotniczego;

i) granice działki ewid. zmod. nr [...], za wyjątkiem południowo-wschodniej, zostały przyjęte zgodnie z dotychczasową mapą ewidencyjną. Jak wynika z odbitki dyfuzyjnej tylko granica południowo-wschodnia została opracowana autogrametrycznie na podstawie uczytelnionych zdjęć lotniczych. Wyjaśniono kwestię przyporządkowania (zarówno w protokole ustalenia stanu władania, jak również w protokole okazania stanu władania) działce ewid. zmod. nr [...] starych działek ewid. nr [...] i nr [...], będących przedmiotem odrębnych praw własności. Działka ewid. nr [...] objęta jest KW [...], natomiast działką ewid. nr [...] - KW [...]. W roku 2009, na zlecenie organu została opracowana dokumentacja geodezyjno-kartograficzna [...] wydzielająca z działki ewid. nr [...] m.in. działkę ewid. nr [...]stanowiącą odpowiednik działki ewid. nr [...]. Zmiany danych ewidencyjnych wynikających z powyższej dokumentacji zostały zatwierdzone decyzją Starosty [...] z [...] lutego 2010 r. nr [...]. W związku z tym organ uznał, że działka ewid. zmod. nr [...]jest jednorodna pod względem prawnym, gdyż jej odpowiednikiem w starej ewidencji jest działka ewid. nr [...], natomiast działka nr [...], jak wynika z dokumentacji geodezyjno-kartograficznej [...], była włączona w sąsiednią działkę ewid. zmod. nr [...].

Organ wskazał, że zostało przeprowadzone również ustalenie stanu władania, co wynika ze zgromadzonej dokumentacji w sprawie. Osobą udzielającą wyjaśnień był F. J.– brat J. J., co potwierdza podpis znajdujący się w protokole ustalenia stanu władania. Z protokołu wynika, że właścicielem przedmiotowych działek na dzień ustalenia stanu władania był J. J. (poza działkami, które nabył aktem notarialnym Rep A nr [...]). Zatem - w ocenie organu - można stwierdzić, że F.J. brał udział w czynnościach ustalenia stanu władania. Nie można natomiast stwierdzić, że brał udział przy okazaniu ustalonego w jego obecności stanu władania, gdyż jak wynika z postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z [...] stycznia 2001 r. sygn. akt [...] jego podpis w tym protokole został sfałszowany. Jednakże, w ocenie organu, fakt umorzenia śledztwa w sprawie podrobienia podpisu w protokole synchronizacyjnym (protokole okazania stanu władania) nie miał wpływu na sposób przedstawienia w odnowionej ewidencji gruntów granic przedmiotowych działek. Mając na uwadze powyższe ustalenia faktyczne oraz regulacje prawne organ stwierdził, że żądanie J. J. dotyczące aktualizacji danych objętych ewidencją gruntów i budynków w zakresie działek ewid. zmod. o numerach [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...] może zostać uwzględnione wyłącznie po przedłożeniu stosownej dokumentacji geodezyjno-kartograficznej zawierającej wykaz zmian danych ewidencyjnych. Istniejąca obecnie dokumentacja źródłowa nie daje podstaw do dokonania takiej aktualizacji. Organ wskazał, że w piśmie z [...] grudnia 2015 r. znak: [...] poinformował stronę o dokonanych ustaleniach faktycznych, jak również o konieczności przedłożenia stosownej dokumentacji geodezyjno-kartograficznej celem dokonania żądanej aktualizacji. Dokumentacji takiej strona jednak nie przedłożyła.

J. J. wniósł odwołanie od powyższej decyzji i zarzucił, że organ pierwszej instancji pominął treść załączonego w aktach sprawy uzasadnienia orzeczenia z [...] stycznia 2001 r., z którego jednoznacznie wynika, że podczas modernizacji dopuszczono się błędów geodezyjnych i nadużyć.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z [...] maja 2015 r. nr [...]utrzymał w mocy decyzję Starosty [...]. Organ wyjaśnił, że żądanie J. J. dotyczące aktualizacji ewidencji może być zrealizowane tylko na podstawie stosownej dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego zawierającej wykaz zmian gruntowych, z której by wynikało, że przebieg granic oraz powierzchnie działek ewidencyjnych zmodernizowanych o numerach: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...];[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] są inne niż wykazane w obowiązującym operacie ewidencyjnym. Dopiero takie opracowanie, zgodnie z § 46 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2015 r. poz. 542) może stanowić podstawę wprowadzenia zmiany do operatu ewidencji gruntów i budynków. Organ odwoławczy wskazał, że pomimo wezwania organu, strona nie przedłożyła dokumentacji geodezyjnej zawierającej wykaz zmian danych ewidencyjnych, który pozwoliłby na aktualizację operatu ewidencyjnego w zakresie przebiegu granic i powierzchni przedmiotowych działek ewidencyjnych. Odnosząc się do zarzutu podniesionego w odwołaniu, że organ pierwszej instancji pominął kwestię sfałszowania podpisu pod protokołem synchronizacyjnym organ odwoławczy podniósł, że w uzasadnieniu postanowienia z [...] stycznia 2001 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w [...] stwierdził, że w protokole okazania stanu władania na str. 123 (karta 73 - 74 akt sprawy) podpis został podrobiony. Jednakże wobec niewykrycia sprawców przestępstwa śledztwo zostało umorzone. W ocenie organu odwoławczego, fakt niezłożenia podpisu przez F. J. na wykazie synchronizacyjnym nie miał znaczenia dla sposobu przedstawienia zmodernizowanych działek ewidencyjnych na obowiązującej mapie ewidencji gruntów w skali 1:2000. Organ podkreślił, że F. J. podpisał protokół ustalenia stanu władania i złożonego w nim podpisu nie kwestionował. Protokół ten zawierał również synchronizację starego i nowego stanu ewidencyjnego, tylko bez podania powierzchni działek. Powierzchnia działki jest jednakże pochodną przebiegu jej granic, a nie odwrotnie. Istotną dla przedmiotowej sprawy informację stanowi zapis w sprawozdaniu technicznym zawartym w operacie nr [...] z [...] listopada 1994 r. z modernizacji ewidencji gruntów obr. L. M. (karta 73), że "na podstawie protokołów ustalenia stanu władania, dzienników obliczenia powierzchni i istniejącego operatu ewidencji gruntów i budynków sporządzono protokoły synchronizacyjne (...)". W ocenie organu odwoławczego z powyższego wynika, że pomimo niezapoznania się F. J. z protokołem synchronizacyjnym (brak jego podpisu), najważniejsze informacje w nim zawarte, były mu znane z protokołu ustalenia stanu władania, którego nie kwestionował. W zasobie powiatowego ośrodka dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej nie zarejestrowano dokumentacji geodezyjnej przyjętej do zasobu, która przedstawiałaby pomiar aktualizujący przebieg granic w/w działek ewidencyjnych zmodernizowanych. W ocenie organu odwoławczego w sprawie został zgromadzony niezbędny materiał dowodowy oraz zapewniono J. J. czynny udział na każdym etapie postępowania. Okoliczności istotne dla niniejszego postępowania zostały dostatecznie wyjaśnione i uzasadnione, w tym także zgodnie ze wskazaniami zawartymi w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 15 marca 2012 r. sygn. akt III SA/Kr 136/11 oraz z 14 marca 2014 r. sygn. akt III SA/Kr 1083/13.

J. J. wniósł skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie podnosząc te same zarzuty i argumenty, co w odwołaniu od decyzji Starosty [...]; wniósł o uchylenie obu decyzji.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

W piśmie z [...] listopada 2015 r. J. J. zarzucił naruszenie:

1) art. 24 ust. 2a ustawy z dnia 17 maja 1989 r ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2015 r. poz. 520) w związku z § 44 pkt 2 i § 45 pkt 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji niedokonanie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków. Zdaniem skarżącego obowiązujące do 1995 r. mapy ewidencyjne obejmujące m.in. nieruchomości skarżącego, w przeciwieństwie do obecnie obowiązujących, odzwierciedlały w sposób prawidłowy aktualny stan władania na gruncie. Natomiast zmodernizowany operat zawiera liczne błędy powodując niezgodność ze stanem faktycznym i prawnym.

2) art. 7, art. 77 §1 i art. 80 K.p.a. poprzez zaniechanie wypełnienia obowiązku zebrania i wyczerpującego zbadania materiału dowodowego i oparcie się na nierzetelnie sporządzonej dokumentacji, czego skutkiem była bezpodstawna odmowa aktualizacji ewidencji gruntów i budynków. Zdaniem skarżącego organy w toku postępowania powinny wyjaśnić różnice i ich przyczyny, w powierzchni poszczególnych działek pomiędzy stanem występującym w starym operacie odpowiadającym temu faktycznie istniejącemu a danymi zawartymi w zmodernizowanym operacie będącym podstawą obecnej ewidencji gruntów i budynków. Skarżący powołał się także na postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z [...] stycznia 2001 r. sygn. [...] wskazując na konieczność przeprowadzenia aktualizacji celem usunięcia błędów powstałych podczas odnowienia ewidencji gruntów i budynków. W konsekwencji rezultat przeprowadzonego postępowania nie odpowiada – jego zdaniem - podstawowej zasadzie prowadzenia ewidencji - zasadzie aktualności, a różnica w powierzchni działek, przy wynikającym z § 62 w/w rozporządzenia wymogu dochowania dokładności do [...] ha rodzi zasadne wątpliwości.

3) art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., obecnie Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a." poprzez niezrealizowanie wytycznych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zawartych w wyroku z 14 marca 2014 r. sygn. akt III SA/Kr 1083/13 nakazującym zrealizowanie wytycznych zawartych w wyroku tego Sądu z 15 marca 2012 r. sygn. akt III SA/Kr 136/11. Organy powinny były zatem w toku postępowania w szczególności wyjaśnić przyczynę różnic w przebiegu granic pomiędzy granicami wynikającymi z aktualnych map a tymi sprzed modernizacji.

Na rozprawie w dniu [...] listopada 2015 r. pełnomocnik skarżącego wyjaśnił, że mówiąc o licznych błędach chodziło o błędy powierzchni, jednak nie był w stanie podać, która działka zmieniła powierzchnię. Pełnomocnik dodał, że skarżący nie kwestionuje stanu posiadania, lecz stan władania, który nie odpowiada stanowi ewidencyjnemu. Zdaniem pełnomocnika skarżącego, organy nie wyjaśniły różnic w powierzchni działek, które są wynikiem błędnych obliczeń powierzchni. Pełnomocnik stwierdził, że skarżący włada większą powierzchnią działek niż określa to ewidencja, przy czym nie ma żadnego sporu granicznego między nim a sąsiadami.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 26 listopada 2015 r. sygn. akt III SA/Kr 683/15 oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że organy administracyjne obu instancji w pełni zrealizowały wskazówki i wytyczne zawarte w uzasadnieniach wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zarówno z 15 marca 2012 r. sygn. akt III SA/Kr 136/11 oraz z 14 marca 2014 r. sygn. akt III SA/Kr 1083/13 dochowując tym samym warunków zawartych w art. 153 P.p.s.a., a zarzuty skarżącego w tym zakresie nie znajdują oparcia w zebranym materiale dowodowym, prawidłowo poczynionych ustaleniach i argumentacji opartej na wszechstronnie rozpatrzonym materiale dowodowym. Sąd uznał również, że organy obu instancji wydały decyzje w oparciu o prawidłowo wskazane przepisy Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz przepisy rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

Sąd podzielił stanowisko i argumentację organów administracyjnych w szczególności mając na względzie to, że w uzasadnieniu wyroku z 14 marca 2014 r. sygn. akt III SA/Kr 1083/13 Sąd zaznaczył, że organy wyjaśniły treść wniosku wszczynającego postępowanie i ustaliły, że "żądanie skarżącego koncentruje się na kwestii prawidłowości przebiegu granic jego działek". Sąd podzielił również stanowisko organów, że żądanie J.J. dotyczące aktualizacji ewidencji może być zrealizowane tylko na podstawie stosownej dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego zawierającej wykaz zmian gruntowych, z której wynikałoby, że przebieg granic oraz powierzchnie działek ewidencyjnych zmodernizowanych (o numerach objętych wnioskiem skarżącego) są inne niż wykazane w obowiązującym operacie ewidencyjnym. Dopiero takie opracowanie, zgodnie z §46 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, może stanowić podstawę wprowadzenia zmiany do operatu ewidencji gruntów i budynków.

Sąd przyznał, że organy wykonały polecenie wezwania strony do przedłożenia stosownej dokumentacji pozwalającej na aktualizację ewidencji w kierunku oczekiwanym przez skarżącego. Nie zgodził się ze stroną skarżącą, że organy pominęły kwestię sfałszowania podpisu F. J., gdyż organy przyznały, że podpis F. J. został podrobiony, co istotnie – zdaniem Sądu - oznacza, że protokół synchronizacyjny nie został podpisany przez niego. Organy przy tym prawidłowo wyjaśniły, że fakt niezłożenia podpisu przez F. J. na wykazie synchronizacyjnym nie miał znaczenia dla sposobu przedstawienia zmodernizowanych działek ewidencyjnych (o numerach objętych wnioskiem skarżącego) na obowiązującej mapie ewidencji gruntów w skali 1:2000, tym bardziej, że powierzchnia działki jest pochodną przebiegu jej granic, a nie odwrotnie. Na poparcie zajętego przez organy stanowiska, zdaniem Sądu, istotną w tej sprawie informację stanowi zapis w sprawozdaniu technicznym zawartym w operacie nr [...] z [...] listopada 1994 r. z modernizacji ewidencji gruntów obr. [...] (karta 73). Sąd uznał też za prawidłowe wyjaśnienia organów, że pomimo niezapoznania się F. J. z protokołem synchronizacyjnym najważniejsze informacje w nim zawarte, były mu znane z protokołu ustalenia stanu władania, którego nie kwestionował.

W ocenie Sądu organy ustaliły w sposób nie budzący żadnych wątpliwości, że w zasobie powiatowego ośrodka dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej nie zarejestrowano dokumentacji geodezyjnej przyjętej zgodnie z przepisami do tego zasobu, która przedstawiałaby pomiar aktualizujący przebieg granic działek ewidencyjnych zmodernizowanych o numerach objętych wnioskiem skarżącego. Sąd stwierdził jednocześnie, że organy zgromadziły w sprawie niezbędny materiał dowodowy oraz zapewniły skarżącemu czynny udział na każdym etapie postępowania.

J.J., reprezentowany przez radcę prawnego A. S., wniósł od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze zarzucił naruszenie:

I. na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. - art. 24 ust. 2a Prawa geodezyjnego i kartograficznego w związku z §44 pkt 2 i §45 pkt 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że nie ma podstaw do dokonania aktualizacji ewidencji gruntów i budynków, a aktualizacja mogłaby być zrealizowana jedynie po przedłożeniu przez skarżącego stosownej dokumentacji, podczas gdy organy obowiązane są do utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności;

II. na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a.:

1) art. 145 §1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. poprzez zaniechanie uchylenia decyzji administracyjnej pomimo naruszenia prawa materialnego art. 24 ust. 2a Prawa geodezyjnego i kartograficznego w związku z §44 pkt 2 i §45 pkt 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków poprzez przyjęcie, ze aktualizacja mogłaby być zrealizowana jedynie po przedłożeniu dokumentacji zawierającej wykaz zmian gruntowych, z której wynikałoby, że przebieg oraz powierzchnie działek ewidencyjnych są inne niż wykazane w obowiązującym operacie ewidencyjnym,

2) art. 145 § 1 pkt 1 i art. 151 P.p.s.a. poprzez bezzasadne oddalenie skargi podczas gdy prawidłowa analiza sprawy powinna doprowadzić do uchylenia obu decyzji,

3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. poprzez zaniechanie uchylenia decyzji pomimo naruszenia przez organ administracyjny przepisów postępowania: art. 7, art. 77 §1 i art. 80 K.p.a. oraz art. 153 P.p.s.a.;

4) art. 153 P.p.s.a. poprzez niezrealizowanie wytycznych zawartych w wyroku z 14 marca 2014 r. sygn. akt III Sa/Kr 1083/13 i sformułowanie oceny prawnej sprzecznej z tym wyrokiem.

Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie albo o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi przez uchylenie obu decyzji administracyjnych oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego dla pełnomocnika ustanowionego w ramach przyznanej pomocy prawnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 §1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, określone w art. 183 §2 wskazanej ustawy, należy zatem ograniczyć się do zarzutów wskazanych w podstawie skargi kasacyjnej. Związanie granicami skargi kasacyjnej oznacza natomiast związanie wskazanymi w niej podstawami zaskarżenia oraz wnioskiem.

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Powołanie się na obie podstawy wymaga rozważenia w pierwszej kolejności zasadności zarzutów procesowych, gdyż dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny sprawy został prawidłowo ustalony i nie doszło do istotnych uchybień procesowych, można przejść do oceny podstawy naruszenia prawa materialnego.

Przystępując do oceny postawionych zarzutów kasacyjnych należy przede wszystkim odnieść się do zarzutu naruszenia art. 153 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 13 marca 2014 r. sygn. akt III SA/Kr 1083/13 uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z [...] lipca 2013 r. nr [...] oraz decyzję Starosty [...] z [...] marca 2013 r. nr [...]. Sąd podniósł, że zaskarżona decyzja zapadła w niezmienionym – w stosunku do uwzględnionego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z 15 marca 2012 r. sygn. akt III SA/Kr 136/11 – stanie prawnym i faktycznym. Sąd podkreślił, że skoro z treści § 37 zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969 r. w sprawie ewidencji gruntów (M.P. z 1969 r. Nr 11, poz. 98) wynika, że ustalenie stanu władania następuje na podstawie dokumentów przedstawionych przez strony lub na podstawie dokumentów znajdujących się w posiadaniu właściwego organu, przy czym z przeprowadzanych czynności należy sporządzić protokół ustalenia stanu władania, a w razie niemożności dokonania ustalenia stanu władania w powyższy sposób przyjmuje się do protokołu oświadczenie strony, potwierdzone przez przedstawicieli wsi, osiedla, miasta, biorących udział przy sporządzaniu protokołu ustalenia stanu władania i znających miejscowe stosunki, to w sytuacji gdy operat ewidencyjny był sporządzony na podstawie przepisów zarządzenia, a nieprawidłowości w tym zakresie potwierdza postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z [...] stycznia 2001 r. sygn. akt [...], organy obowiązane były wykazać i szczegółowo uzasadnić, że niekwestionowana wadliwość postępowania w tym zakresie nie miała wpływu na sposób przedstawienia przedmiotowych działek na mapie sporządzonej w następstwie czynności mających miejsce w latach 1992-1995. Sąd uznał też za niewystarczające wyjaśnienia organów, że nowoczesna technologia sporządzania operatu w istocie wyklucza wpływ braku podpisu F. J. w protokole okazania stanu władania sporządzonym podczas prac modernizacyjnych na przedstawienie zmodernizowanych działek ewidencyjnych na mapie ewidencyjnej oraz w rejestrze gruntów. Zdaniem Sądu konsekwencją tego uchybienia, zwłaszcza po wyjaśnieniu przez organy treści wniosku wszczynającego postępowanie i ustaleniu, że żądanie skarżącego koncentruje się na kwestii prawidłowości przebiegu granic jego działek, jest przedwczesne przyjęcie, że wpisy w operacie ewidencji gruntów i budynków z roku 1994 kwestionowane przez skarżącego są prawidłowe, a w konsekwencji również przedwczesne jest przyjęcie na tym etapie postępowania, że brak jest podstaw do aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], jednostka ewidencyjna [...].

Podzielić należy ocenę Sądu pierwszej instancji, że organy administracyjne w sposób prawidłowy wywiązały się z realizacji tych zaleceń. Zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 153 P.p.s.a. jest oparty na założeniu, że czynności wyjaśniające nie zostały przeprowadzone, a co za tym idzie, ustalony przez organy stan faktyczny sprawy nie uległ zmianie. W szczególności organy nie wyjaśniły różnic i ich przyczyn w powierzchni działek pomiędzy stanem istniejącym w operacie z 1969 r. a danymi w zmodernizowanym operacie będącym podstawą obecnej ewidencji gruntów i budynków, pominęły okoliczność sfałszowania podpisu F. J. pod wykazem synchronizacyjnym, a w konsekwencji nie przeprowadziły aktualizacji ewidencji celem usunięcia błędów powstałych podczas odnowienia ewidencji gruntów i budynków.

Odnosząc się do tak uzasadnionego zarzutu należy wskazać, że twierdzeniom skarżącego kasacyjnie co do braku uwzględnienia oceny prawnej i wykonania wskazań dotyczących dalszego postępowania, przeczy treść zaskarżonej decyzji. Organy bowiem wyjaśniły treść wniosku wszczynającego postępowanie. Starosta [...] w pismach z [...] października i [...] listopada 2012 r. wystąpił do wnioskodawcy o sprecyzowanie żądania aktualizacji poprzez dokładne określenie jego treści co do poszczególnych działek ewidencyjnych, tj. jednoznaczne wskazanie zakresu danych ewidencyjnych działek o numerach [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...], których przedmiotowa aktualizacja ma dotyczyć. J. J. w piśmie z [...] listopada 2012 r. oświadczył, że konsekwentnie wnosi, aby jego nieruchomości gruntowe zostały przywrócone do stanu jaki ujawnia stary operat ewidencyjny, a w szczególności domaga się przywrócenia prawidłowego przebiegu granic jego działek na styku z działkami stanowiącymi drogi gminne. W związku z tym organy prawidłowo przyjęły, że wniosek J. J. dotyczy aktualizacji odnowionego operatu ewidencji gruntów dla obrębu [...], jednostka ewidencyjna [...]. Organ wskazał, że w latach 1993-1994 X Spółka z o.o. w K., na zlecenie Urzędu Wojewódzkiego w [...], wykonało odnowienie operatu ewidencji gruntów dla obrębu [...], związane z opracowaniem mapy zasadniczej wsi [...]w skali 1:2000. Odnowiony operat ewidencji gruntów dla obrębu [...], jednostka ewidencyjna [...] został przyjęty do zasobu Wojewódzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjno-Kartograficznej - Filia w [...] w dniu [...] listopada 1994 r. za numerem [...]. Operat odnowienia operatu ewidencji gruntów stał się obowiązujący na mocy obwieszczenia Wojewody [...] z [...] października 1995 r. ogłoszonego w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] Nr [...], poz. [...] i w całości zastąpił dotychczasową ewidencję gruntów. Odnowiona mapa ewidencyjna w skali 1:2000 obrębu [...] stanowi nakładkę mapy zasadniczej w skali 1:2000, opracowanej metodą autogrametryczną. Metoda ta oparta została na źródłowych materiałach fotogrametrycznych uzyskanych na podstawie wykonanych i przetworzonych zdjęć lotniczych. Na odnowionej mapie ewidencyjnej wykonano nową numerację działek ewidencyjnych. Opisu granic działek ewidencyjnych zmodernizowanych (odnowionych) dokonano za pomocą uzyskanych drogą digitalizacji współrzędnych punktów załamania granic. Pola powierzchni działek obliczono metodą analityczną w oparciu o wymienione wyżej współrzędne i określono w hektarach z dokładnością zapisu do [...] ha. W skorowidzu obliczenia powierzchni działek zamieszczono wyrównane powierzchnie działek. Porównano odnowiony operat ewidencji gruntów z uprzednio obowiązującą ewidencją gruntów sporządzając protokoły synchronizacyjne. Protokoły te oraz mapy ewidencyjne w skali 1:2000 obrazowały stan władania, który okazywano stronom. Również dane ewidencyjne działek ewidencyjnych zmodernizowanych o numerach: [...],[...],[...],[...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...] i nr [...], jednostka [...], obręb [...], jednostka ewidencyjna [...], objętych niniejszym postępowaniem, zostały określone w odnowionym operacie ewidencji gruntów w sposób opisany powyżej, co zostało przedstawione na wydrukach z programu EWmapa (karty nr 79 - 99 akt administracyjnych). Granice ewidencyjne przedmiotowych działek zostały przedstawione na arkuszach map ewidencyjnych w skali 1:2000 (karty nr 26 i nr 28). Organy wskazały, że wyrównane powierzchnie działek objętych niniejszym postępowaniem przedstawiają kopie skorowidza obliczenia powierzchni działek (karty nr 62 - 75 akt administracyjnych). Wskazano także, że w operacie pomiarowym z 1994 r. nr [...], a konkretnie:

1) w protokole ustalenia stanu władania [...],[...] wykazano J. J. s. K. i G. jako właściciela m.in. działek ewidencyjnych nr: [...],[...],[...],[...],[...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...]. W kolumnie 7 protokołu wpisano odpowiadające ww. działkom ewidencyjnym działki ewidencyjne wg oznaczeń starej ewidencji. W kolumnie 12 zatytułowanej: "Nazwisko i imię osoby udzielającej wyjaśnień (czytelnie) 2. oraz jej podpis 3. Stopień pokrewieństwa z osobą wymienioną w Kol. 2" widnieje wpis: J. F. (brat), a pod nim podpis "J. F.";

2) w protokole ustalenia stanu władania [...] wykazano W. K. i E. K. jako właścicieli m.in. działek ewidencyjnych nr [...],[...],[...],[...],[...]. W kolumnie 7 wpisano odpowiadające ww. działkom ewidencyjnym działki ewidencyjne wg oznaczeń starej ewidencji;

3) w protokole ustalenia stanu władania [...] wykazano A. M. i I. M. jako władających m.in. działką nr [...]. Protokół podpisała A. M. Działce ewidencyjnej nr [...] odpowiadają stare działki ewidencyjne nr: [...],[...],[...],[...],[...].

Protokoły okazania stanu władania (wykaz synchronizacyjny) i mapa ewidencyjna sporządzona w ramach czynności odnowienia operatu ewidencji gruntów i budynków stanowiły dokumenty do okazania stronom stanu władania. Na stronach 121 do 123 protokołu jest przedstawiony stan według istniejącej ewidencji gruntów (Kolumny 1, 2, 3, 4) oraz stan według odnowionego operatu ewidencji gruntów (Kolumny 7, 8, 9, 10, 11, 12). Właścicielem działek ewidencyjnych według nowych oznaczeń jest J. J. s. K. i G. na podstawie księgi wieczystej nr [...] (działki ewidencyjne wymienione w punkcie 1). Jednak w ramach bieżącej aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków uległy zmianie dane ewidencyjne działki nr [...]. Na podstawie dokumentacji sporządzonej przez X działka ewidencyjna nr [...]o pow. [...] ha podzieliła się na działki ewidencyjne nr [...] o pow. [...] ha, [...] o pow. [...]ha i [...]o pow. [...]ha. Decyzja Wójta Gminy [...] z dnia [...] listopada 1997 r., znak: [...] zatwierdziła ww. podział działki nr [...]. Ww. podział miał na celu wyodrębnienie z działki ewidencyjnej zmodernizowanej nr [...] działki stanowiące przedmiot odrębnej własności. Działka [...] zgodnie z wykazem zmian odpowiada działce wg starej numeracji nr [...] będącej własnością J. J. s. K. i G., zgodnie z KW [...]. Obecnie działka nr [...] jest ujęta w jednostce rejestrowej nr [...]. Organy wskazały, że aktem notarialnym z dnia [...] grudnia 1995 r., Rep. A nr [...] J.J. w drodze umowy sprzedaży, nabył na własność działki ewidencyjne wg starych oznaczeń o numerach [...],[...],[...],[...] i [...], które odpowiadają działkom ewidencyjnym zmodernizowanym o numerach [...],[...],[...],[...],[...]. Ww działki są ujawnione w jednostce rejestrowej [...], a jako właściciel jest ujawniony J.J. s. K. i G.. Organ stwierdził, że działki ewidencyjne zmodernizowane objęte niniejszym postępowaniem zostały ujęte w jednostce rejestrowej [...] i stanowią własność J. J. s. K. i G.. Powierzchnie działek zostały wpisane do rejestru gruntów na podstawie analitycznego obliczenia ich powierzchni. Zarówno powierzchnia, jak i przebieg granic przedmiotowych działek nie uległy zmianie od momentu ogłoszenia Wojewody [...] w sprawie założenia ewidencji gruntów dla obrębu [...]. Natomiast dział I księgi wieczystej nr [...] obejmuje oznaczenia nieruchomości według nieobowiązującego operatu ewidencji gruntów, który zgodnie z zarządzeniem Ministra Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej w sprawie ewidencji gruntów został zastąpiony odnowionym operatem ewidencji gruntów z dnia [...] listopada 1994 r. numer [...]. Uprzednio obowiązujący operat założenia ewidencji gruntów z ustaleniem stanu władania został sporządzony przez Wojewódzkie Biuro Geodezji i Urządzeń Rolnych w [...] i został przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] listopada 1969 r. za numerem [...]. Podstawą do założenia ewidencji gruntów były mapy katastralne w skali 1:2000 b. gm. kat. [...]. Organ odwoławczy dokonał analizy możliwości wykorzystania ww. operatu do aktualizacji obowiązującego operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu [...]. Stwierdzono, że ze względu na niepełną dokumentację pomiarową, brak możliwości jednoznacznego stwierdzenia, czy granice działek ewidencyjnych według starych oznaczeń, przedstawione na mapie ewidencyjnej w skali 1:2880 zostały prawidłowo skartowane. Powierzchnie działek ewidencyjnych z operatu założenia ewidencji nr [...] zostały obliczone w sposób graficzny lub przyjęte według stanu ujawnionego w katastrze gruntowym. Podkreślono, że w odnowionym operacie ewidencji gruntów powierzchnie działek ewidencyjnych zostały obliczone analitycznie w oparciu o współrzędne punktów określających przebieg linii granicznych, a więc zgodnie z § 62 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Ponadto organ porównał mapy ewidencji gruntów i budynków w skali 1:2000 z mapami w skali 1:2000 w zakresie działek ewidencyjnych zmodernizowanych będących przedmiotem postępowania i nie stwierdził rozbieżności w przebiegu granic działek ewidencyjnych zmodernizowanych w stosunku do odpowiadających im działek ewidencyjnych z założenia ewidencji gruntów (działki według starych oznaczeń). Zdaniem organu odwoławczego, w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym Starostwa Powiatowego w [...] nie odnaleziono dokumentacji, która stanowiłaby w myśl §36 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków wiarygodną dokumentację geodezyjno-kartograficzną, mogącą stanowić podstawę aktualizacji działek ewidencyjnych zmodernizowanych objętych przedmiotowym postępowaniem.

Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej kwestia sfałszowania podpisu F. J. nie została pominięta przez organy administracyjne. Przyznały one bowiem, że podpis F. J. został podrobiony i prawidłowo stwierdzono, że oznacza to, że protokół synchronizacyjny nie został podpisany przez F. J. Organy przy tym zasadnie wyjaśniły, że fakt niezłożenia podpisu przez F. J. na wykazie synchronizacyjnym nie miał znaczenia dla sposobu przedstawienia zmodernizowanych działek ewidencyjnych (o numerach objętych wnioskiem skarżącego) na obowiązującej mapie ewidencji gruntów w skali 1:2000, tym bardziej, że powierzchnia działki jest pochodną przebiegu jej granic, a nie odwrotnie. Zgodzić się trzeba z twierdzeniem Sądu Wojewódzkiego i organów administracyjnych, że poparciem tego stanowiska jest zapis w sprawozdaniu technicznym zawartym w operacie nr [...] z [...] listopada 1994 r. z modernizacji ewidencji gruntów obr. [...] (karta 73 akt administracyjnych). Za prawidłową też należy uznać ocenę Sądu Wojewódzkiego przyjętą za organami administracyjnymi, że pomimo niezapoznania się przez F. J. z protokołem synchronizacyjnym najważniejsze informacje w nim zawarte, były mu znane z protokołu ustalenia stanu władania, którego nie kwestionował.

Należy uznać za prawidłowe również twierdzenie organu, że dokumentacja geodezyjna wykonana w latach sześćdziesiątych, z uwagi na ówczesne technologie pomiarów geodezyjnych, wykorzystywany do nich sprzęt, a w rezultacie również uzyskiwane dokładności tych pomiarów, nie może aktualnie stanowić podstawy do dokonywania w oparciu o nią wprost zmian w obecnie obowiązującej ewidencji.

Powyższe wskazuje, że organy szczegółowo w odniesieniu do poszczególnych działek omówiły sposób zmodernizowania ewidencji wskazując numer działki dotychczasowy i nowy oraz wyjaśniły z czego wynikają zmiany w numeracji działek. Ustaliły, że aktualny przebieg granic na mapach ewidencyjnych jest zgodny z materiałami źródłowymi. Żądając przedłożenia przez skarżącego stosownej dokumentacji geodezyjno-kartograficznej organy ustaliły i wyjaśniły, że istniejące w zasobie materiały źródłowe nie dają podstaw do wprowadzenia w drodze aktualizacji żądanych zmian, a aktualne mapy są zgodne z tymi materiałami. Tym samym wykluczyły istnienie błędów, których naprawienie nie wymagałoby przedkładania przez skarżącego dokumentacji, o której mowa w § 46 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

Zauważyć należy, że skarżący kasacyjnie nie wskazał żadnych konkretnych okoliczności, które podważałyby tok rozumowania organów. Ograniczył się w zasadzie do twierdzeń powtarzanych w toku postępowania administracyjnego i sądowego, że organy w dalszym ciągu nie wyjaśniły powodów istniejących różnic pomiędzy operatem z 1969 r. a operatem synchronizacyjnym z 1994 r. i nie przeprowadziły aktualizacji ewidencji gruntów i budynków.

Tym samym Sąd pierwszej instancji prawidłowo przeprowadził kontrolę działań organów w kontekście zgromadzonego materiału dowodowego uznając, że był on wystarczający dla odmowy aktualizacji ewidencji gruntów i budynków. Samo zaś stwierdzenie skarżącego kasacyjnie, że organy zaniechały przeprowadzenia niektórych czynności nie prowadzi do wniosku, że doszło do naruszenia zarzucanych reguł postępowania dowodowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

W kontekście żądania skarżącego kasacyjnie należy zauważyć, że w istocie kwestionuje on skutki modernizacji ewidencji gruntów i budynków - zmodernizowany operat przyjęty do zasobu Wojewódzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjno-Kartograficznej filia w [...] w dniu [...] listopada 1994 r. za nr [...]. Tryb do kwestionowania danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków ujawnionych w operacie opisowo-kartograficznym uregulowany jest w art. 24a ust. 9 – 12 Prawa geodezyjno-kartograficznego i ma miejsce w trakcie trwania procedury modernizacyjnej. Przepisy te przewidują, że każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane w ewidencji gruntów i budynków ujawnionego w operacie opisowo-kartograficznym może w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa informacji objętych ewidencją gruntów i budynków i podlegających ujawnieniu w bazie danych ewidencji gruntów i budynków, zgłaszać zarzuty do tych danych (ust. 9). O uwzględnieniu lub odrzuceniu zarzutów starosta rozstrzyga w drodze decyzji (ust. 10). Do czasu ostatecznego zakończenia postępowania, o którym mowa w ust. 10, w stosunku do gruntów, budynków lub lokali, których dotyczą zarzuty, dane ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym nie są wiążące (ust. 11). Zarzuty zgłoszone po terminie określonym w ust. 9 traktuje się jak wnioski o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków (ust. 12). Skoro zatem skarżący kasacyjnie dąży do wyeliminowania skutków modernizacji ewidencji gruntów i budynków, zasadne było ze strony organów administracyjnych żądanie od skarżącego przedstawienia stosownej dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego zawierającej wykaz zmian gruntowych, z której wynikałoby, że przebieg granic oraz powierzchnie działek ewidencyjnych zmodernizowanych są inne niż wykazane w obowiązującym operacie ewidencyjnym. Dopiero takie opracowanie sporządzone zgodnie z § 46 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów budynków stanowić może podstawę wprowadzenia zmiany do operatu ewidencji gruntów i budynków. W tej sytuacji istniejąca w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym urzędu dokumentacja źródłowa nie daje podstaw do aktualizacji operatu ewidencyjnego w przedmiocie granic, a co za tym idzie, również i powierzchni przedmiotowych działek ewidencyjnych.

Warunkiem uwzględnienia skargi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. jest ustalenie przez sąd pierwszej instancji istnienia naruszenia przepisów postępowania przez organ administracji publicznej rozpatrujący daną sprawę oraz stwierdzenie, że naruszenie to miało lub mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a więc gdyby nie było stwierdzonego naruszenia przepisów prawa, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej byłoby inne. Oznacza to, że można zarzucić Sądowi pierwszej instancji naruszenie wyżej wymienionego przepisu tylko wówczas, gdy Sąd ten stwierdził takie naruszenie prawa, a mimo to Sąd ten nie spełnił dyspozycji powołanej normy prawnej i nie uchylił zaskarżonego orzeczenia. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. nie może zaś zostać naruszony równocześnie z art. 151 P.p.s.a., są to bowiem przepisy wzajemnie się wykluczające, stosowane przez sąd w różnych stanach prawnych.

Niezasadny jest także zarzut naruszenia prawa materialnego - art. 24 ust. 2a Prawa geodezyjnego i kartograficznego w związku z §44 pkt 2 i §45 pkt 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków poprzez ich błędną wykładnię. Zgodnie z art. 24 ust. 2a Prawa geodezyjnego i kartograficznego informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji z urzędu albo na wniosek. W myśl zaś § 44 pkt 2 ww. rozporządzenia do zadań starosty związanych z prowadzeniem ewidencji należy utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi (§45 ust. 1 pkt 1). Oczekiwanie skarżącego kasacyjnie, że w ramach postępowania ewidencyjnego dojdzie do załatwienia sporu o granice czy powierzchnie działek, jest błędne, ponieważ organy ewidencyjne nie są uprawnione do rozstrzygania tego rodzaju kwestii, lecz jedynie do zbadania, czy na podstawie dostępnych dokumentów zasadne jest dokonanie zmian istniejących w ewidencji wpisów. Podkreślenia wymaga, że w rozpoznawanej sprawie spór o granice nieruchomości nie istnieje, co od początku sprawy nie było przez skarżącego kasacyjnie kwestionowane. A zatem prawidłowo organy przyjęły i ocenił to Sąd Wojewódzki, że z obowiązku organów do utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, nie ma podstaw do wywodzenia obowiązku dokonania aktualizacji ewidencji gruntów i budynków. Aktualizacja mogłaby być zrealizowana jedynie po przedłożeniu przez skarżącego stosownej dokumentacji.

Odnosząc się do wniosku o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu, wyjaśnić trzeba, że stosownie do art. 250 § 1 oraz art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a., wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego w ramach prawa pomocy przyznaje się za wykonane zastępstwo prawne, co oznacza, że następuje to po uprawomocnieniu się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie, przez wydanie odrębnego postanowienia przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny uznając, że skarga kasacyjnie nie ma usprawiedliwionych podstaw, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł o jej oddaleniu.