Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 180/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2005-10-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy: article: art. 145 par.1 pkt 1c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 27a ust.13 pkt4
journal: Dz.U. 1991 nr 80 poz 350
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Grabowska Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Rojek Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.) Protokolant ref. staż. Krzysztof Czarnecki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2005 r. skargi G. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. stwierdza, ze zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz G. S. 400 (czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

Skarżąca G. S. za rok 2002 dokonała rocznego rozliczenia podatku w oparciu o przepisy art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 26.07.1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 ze zm.), tj. jako osoba samotnie wychowująca dziecko. Skarżąca złożyła zeznanie roczne PIT-37, w którym wykazała dochód ze stosunku pracy w kwocie [...]zł i podatek dochodowy w kwocie [...]zł. Od podatku Pani G. S. odliczyła składki na powszechne ubezpieczenie zdrowotne w kwocie [...]zł. Należny podatek dochodowy za rok 2002 nie wystąpił.

W dniu 9.02.2004r. Urząd Skarbowy w K. przeprowadził kontrolę w zakresie prawidłowości sporządzenia zeznania podatkowego za rok 2002. W toku kontroli ustalono, że w zeznaniu rocznym skarżąca nie doliczyła do podatku kwot uprzednio odliczonych przez Panią S. L. (matkę skarżącej) z tytułu oszczędzania w kasie mieszkaniowej w łącznej kwocie [...]zł, mimo iż prawa do rachunku zostały na nią scedowane, a skarżąca wypłaconych z kasy mieszkaniowej w 2002r. środków nie wydatkowała do końca tego roku.

W związku z powyższym Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. decyzją z dnia [....]znak: [...]określił Podatniczce zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002r. w wysokości [...]zł.

Od powyższej decyzji Podatniczka złożyła odwołanie wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania w sprawie. W uzasadnieniu odwołania wskazała, że w jej sprawie nie zaszły okoliczności, które zobowiązywałyby ją do zwrotu ulgi podatkowej z tytułu oszczędzania w kasie mieszkaniowej. Cel gromadzenia środków w kasie mieszkaniowej został spełniony, a na opóźnienie w wydatkowaniu tych środków wpłynęła przedłużająca się procedura zmierzająca do zmiany prawa własności do lokalu mieszkalnego, który zamierzała nabyć.

Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...]utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że ustawa z dnia 26 października 1995r. o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego (jednolity tekst: Dz. U. z 2000r. Nr 98 poz. 1070 ze zm.) umożliwiała osobom fizycznym gromadzenie oszczędności w kasach mieszkaniowych, prowadzonych przez banki w ramach wyodrębnionej finansowo działalności i późniejsze udzielenie tym osobom kredytu kontraktowego na cele mieszkaniowe.

Stosownie do przepisu art. 27a ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 1993r. Nr 90, poz. 416 ze zm.), podatek dochodowy od osób, o których mowa wart. 3 ust.1, obliczony zgodnie z art. 27, zmniejsza się na zasadach określonych w ust. 2-17, jeżeli w roku podatkowym podatnik systematycznie gromadził oszczędności, wyłącznie na jednym rachunku oszczędnościowo-kredytowym i w jednym banku prowadzącym kasę mieszkaniową według zasad określonych w odrębnych przepisach.

Jak wynika z akt sprawy w dniu 19.11.1996r. Pani S. L. matka Podatniczki - zawarła z Bankiem PKO S.A.- Kasa Mieszkaniowa umowę o kredyt kontraktowy, który obligował ją do systematycznego gromadzenia oszczędności na rachunku osobistym z przeznaczeniem tych oszczędności na zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych. W latach 1997-2001 Pani S. L. zgromadziła w kasie mieszkaniowej kwotę [...]zł i w zeznaniach podatkowych składanych za lata 1997-2001 odliczyła od podatku łącznie kwotę [...]zł. Z dniem 24.01.2002r., Pani G. S. na mocy "Oświadczenia o przeniesieniu praw i obowiązków posiadacza rachunku oszczędnościowo-kredytowego na osobę bliską", przejęła od swojej matki Pani S. L. prawa i obowiązki wynikające z umowy o kredyt kontraktowy w Kasie Mieszkaniowej Banku PKO S.A. Taką możliwość dawał przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia z dnia 26 października 1995r. o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego jednolity tekst: Dz. U. z 2000r. Nr 98 poz. 1070 z późno zm.), który stanowił, że w okresie oszczędzania może nastąpić przeniesienie praw i obowiązków posiadacza rachunku oszczędnościowo-kredytowego na osobę bliską, która nie posiada takiego rachunku. W myśl przepisu art. 15 ust. 3 tej ustawy do osób bliskich (...) zalicza się również zstępnych.

Jak wynika z akt sprawy, Podatniczka ze środków pieniężnych wycofanych z kasy mieszkaniowej w dniu 2.02.2002r., przeznaczyła w roku 2003r. kwotę : [...] na wykupienie mieszkania (potwierdzenie wpłaty 20.08.2003r.) oraz kwotę [...]zł na remont tego mieszkania, podlegającą odliczeniu od podatku.

Zgodnie z art. 27a ust. 13 pkt. 4 ustawy o podatku dochodowym - jeżeli podatnik skorzystał z odliczeń od dochodu (przychodu) lub podatku z tytułu wydatków poniesionych na cele określone w ust. 1 pkt. 1 i 2, a następnie wycofał oszczędności z kasy mieszkaniowej, z wyjątkiem gdy wycofana kwota po określonym w umowie o kredyt kontraktowy okresie systematycznego oszczędzania została wydatkowana zgodnie z celami systematycznego oszczędzania na rachunku prowadzonym przez tę kasę - do dochodu (przychodu) lub podatku należnego za rok, w którym zaistniały te okoliczności, dolicza się odpowiednio kwoty poprzednio odliczone z tych tytułów.

Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, zdaniem organu podatkowego, że środki pieniężne wycofane z kasy mieszkaniowej po zakończeniu okresu systematycznego oszczędzania Pani G. S. wydatkowała dopiero w roku 2003, przeznaczając kwotę [...]zł na uzyskanie spółdzielczego prawa własności do mieszkania przy ul. W. w K.. Ponadto Podatniczka wydatkowała kwotę [...]zł na remont tego mieszkania.

A zatem nie został przez Podatniczkę spełniony warunek dotyczący terminu wydatkowania wycofanych z kasy mieszkaniowej środków.

Nie ma znaczenia dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy fakt, iż przekształcenie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu nastąpiło dopiero w dniu 25.08.2003r. bez winy Podatniczki, z powodu przedłużającej się procedury dotyczącej wykonania przez Spółdzielnię czynności przygotowawczych. Tym bardziej, że Podatniczka pismem z dnia 14.06.2002r. została zawiadomiona przez Prezesa Spółdzielni Mieszkaniowej w K., że ustanowienie pełnej własności do przedmiotowego lokalu mieszkalnego będzie możliwe dopiero po dniu 23.04.2003r. Dodatkowo organ podkreślił, ponadto, że uprawnienie do skorzystania przez podatników z ulgi podatkowej, przewidziane przez ustawodawcę wart. 27a ust. 1 pkt. 2 powołanej wyżej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jest przywilejem, z którego podatnicy mogą skorzystać tylko w ściśle określonej sytuacji. Wszelkie bowiem ulgi w płaceniu podatków są odstępstwem od zasady powszechności opodatkowania i mogą być udzielane tylko po spełnieniu rygorów przewidzianych przepisami prawa. Niewypełnienie zaś któregokolwiek z warunków określonych przez ustawodawcę, pozbawia podatnika możliwości skorzystania z ulgi podatkowej.

Zdaniem organy, skoro środki zgromadzone na rachunku oszczędnościowo-kredytowym w kasie mieszkaniowej nie zostały wydatkowane do końca roku kalendarzowego, w którym zostały wycofane, na cele mieszkaniowe określone w umowie o kredyt kontraktowy, Pani G. S. winna do podatku dochodowego za 2002r.doliczyć kwoty uprzednio odliczone z tego tytułu.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję złożyła P. G. S .W skardze sformułowała zarzuty analogiczne do podanych w odwołaniu. Jednocześnie na rozprawie w dniu 12.10.2005r. w uzupełnieniu skargi podała, że nie jest osobą która z ulgi skorzystała., bowiem z ulgi skorzystała jej matka S. L.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Stosownie do § 2 Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej 13 sierpnia 2004r. w sprawie przekazania Wojewódzkim Sądom Administracyjnym w Gorzowie Wielkopolskim i Kielcach rozpoznania spraw z obszaru województwa lubuskiego i świętokrzyskiego należących do właściwości Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Poznaniu i Krakowie - Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach przekazane zostały sprawy, w których skargi na działalność organów administracji publicznej mających siedzibę na obszarze województwa świętokrzyskiego zostały wniesione do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie i postępowanie nie zostało zakończone do dnia 1 lipca 2005r. Z uwagi na powyższą regulację prawną, właściwym do rozpoznania przedmiotowej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach.

Stosownie do art. 184 Konstytucji RP oraz art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153, poz. 1270), Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z powyższym, aby wyeliminować z obrotu prawnego zaskarżony akt wydany przez ten organ, konieczne jest stwierdzenie, że doszło do naruszenia np. przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1pkt.1 lit. a lub c ustawy z 30 sierpnia 2002r - p.p.s.a.).

Ocenie Sądu podlega zatem zgodność aktów administracyjnych zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.

W niniejszej sprawie organy podatkowe przyjęły, w ustalonym przez nie stanie faktycznym, iż skarżąca jest podatnikiem, o którym mowa w z art. 27a ust. 13 pkt. 4 ustawy o podatku dochodowym.

Z akt sprawy wynika, że w dniu 19.01.1996r. Pani S. L. matka skarżącej - zawarła z Bankiem PKO S.A.- Kasa Mieszkaniowa umowę o kredyt kontraktowy, który obligował ją do systematycznego gromadzenia oszczędności na rachunku osobistym z przeznaczeniem tych oszczędności na zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych. Pani S. L. w latach 1997-2001 zgromadziła w kasie mieszkaniowej kwotę [...]zł i w zeznaniach podatkowych składanych za w/w lata odliczyła od podatku łącznie kwotę [...]zł. Z dniem 24.01.2002r. skarżąca na mocy "Oświadczenia o przeniesieniu praw i obowiązków posiadacza rachunku oszczędnościowo-kredytowego na osobę bliską", przejęła od swojej matki Pani S. L. prawa i obowiązki wynikające z umowy o kredyt kontraktowy w Kasie Mieszkaniowej Banku PKO S.A. Środki pieniężne wycofane z kasy mieszkaniowej po zakończeniu okresu systematycznego oszczędzania Pani G. S. wydatkowała w roku 2003, przeznaczając kwotę [...]zł na uzyskanie spółdzielczego prawa własności do mieszkania przy ul. W. w K. Ponadto Podatniczka wydatkowała kwotę [...]zł na remont tego mieszkania.

Stosownie do art. 27a ust. 13 pkt. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych - jeżeli podatnik skorzystał z odliczeń od dochodu (przychodu) lub podatku z tytułu wydatków poniesionych na cele określone w ust. 1 pkt. 1 i 2 , a następnie wycofał oszczędności z kasy mieszkaniowej, z wyjątkiem gdy wycofana kwota po określonym w umowie o kredyt kontraktowy okresie systematycznego oszczędzania została wydatkowana zgodnie z celami systematycznego oszczędzania na rachunku prowadzonym przez tę kasę - do dochodu (przychodu) lub podatku należnego za rok, w którym zaistniały te okoliczności, dolicza się odpowiednio kwoty poprzednio odliczone z tych tytułów.

W niniejszej sprawie organy ustaliły, iż podatnikiem który skorzystał z odliczeń jest matka skarżącej P. S. L. W świetle powyższych ustaleń skoro skarżąca, która przejęła prawa i obowiązki wynikające z umowy o kredyt kontraktowy w Kasie Mieszkaniowej Banku PKO S.A na mocy cesji uprawnień do rachunku bankowego, nie korzystała z ulgi, nie dotyczą jej też przepisy stanowiące o utracie ulgi. Scedowanie rachunku po 1 stycznia 2002r. nie daje skarżącej prawa do ulgi, a zatem nie dotyczą jej też przepisy stanowiące o jej utracie. Na gruncie obowiązujących w tym zakresie przepisów brak regulacji prawnych pozwalających przyjąć, że wraz z cesją rachunku obowiązki zwrotu ulgi przechodzą na skarżącą.

Obowiązków prawnych, w tym również sankcji, nie wolno domniemywać.

Nawet gdyby uznać, że skarżąca jako osoba która stała się właścicielem środków na rachunku w kasie mieszkaniowej jest zobowiązana do wydatkowania ich na cele mieszkaniowe, to nie oznacza to, zdaniem Sądu, że zobowiązana jest do oddania ulgi, z której nie skorzystała.

Stosownie do art. 6 ust. 1 ustawy z 21.11.2001r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o zmianie ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne ( Dz .U. nr 134,poz.1509) przepis art. 27a ust. 13 ustawy z 26.07.1991r w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2002r. ma zastosowanie do wymienionym w nich zdarzeń powstałych po 1 stycznia 2002r. Przepis ten, zdaniem Sądu, ma jednakże zastosowanie do osób, które korzystały z ulgi. Potwierdzeniem takiego stanowiska jest zwrot "...jeżeli podatnik skorzystał z odliczeń od dochodu ( przychodu) lub podatku na z tytułu wydatków poniesionych na cele określone (...) a następnie(...)".

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit. "a", art.132 i art.152 ustawy z 30 sierpnia 2002r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153,poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy