Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2045/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-01-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 57 ust. 7
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Paweł Groński, Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Dorota Wasiłek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. Sp. k. w [...] na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej z tytułu nielegalnego użytkowania pomieszczeń skargę oddala


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lipca 2013 r. [...]i Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] maja 2013 r. o wymierzeniu [...] Sp. z o.o. Spółka komandytowa z siedzibą w [...] kary w wysokości 50.000 zł z tytułu nielegalnego użytkowania chłodni i tzw. pomieszczeń pomocniczych.

Jak wynika z akt sprawy, w dniu 9 kwietnia 2013 r. wpłynął wniosek inwestora - [...] Sp. z o.o. Spółka komandytowa z siedzibą w [...] o udzielenie pozwolenia na użytkowanie ww. pomieszczeń. W dniu 24 kwietnia 2013 r. przeprowadzona została obowiązkowa kontrola, w trakcie której pracownicy organu powiatowego stwierdzili, że roboty budowlane zostały wykonane prawidłowo, została sporządzona dokumentacja fotograficzna. W dniu 30 kwietnia 2013 r. ponownie przeprowadzono oględziny, podczas których stwierdzono użytkowanie pomieszczenia chłodni (poprzez ustawienie palet z owocami) oraz pomieszczeń na piętrze (tzw. pomieszczeń pomocniczych), tj. recepcja, WC, pomieszczenie socjalne, biurowe i szatnia. Obecny przy kontroli M. K. – członek zarządu spółki oświadczył, że pomieszczenia są użytkowane od 28 marca 2013 r.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że zgodnie z art. 57 ust. 7 ustawy - Prawo budowlane w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55, właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu.

Stawka opłaty (s) wynosi 500 zł. Współczynnik kategorii obiektu budowlanego (k) (kat. XVIII – budynki produkcyjne, chłodnie, itp.) wynosi 10,0. Współczynnik wielkości obiektu budowlanego (w) wynosi 1,0 (kubatura 2405 m3). Kwota kary: s x 10 x k x w=50.000 zł.

W zażaleniu na powyższe rozstrzygnięcie spółka zarzuciła błędną kwalifikację kategorii obiektu budowlanego, a w konsekwencji błędne zastosowanie współczynnika kategorii obiektu przy obliczaniu kary, oraz naruszenie przepisów procesowych poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu. Wskazała, że organ nie powiadomił jej o celu ponownych oględzin.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z [...] lipca 2013 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie

W uzasadnieniu organ wskazał, że przepisy art. 54 i 55 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm., dalej: Prawo budowlane) określają warunki, jakie powinny być spełnione przez inwestora przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego w sytuacji kiedy wymagane jest zawiadomienie właściwego organu o zakończeniu budowy.

Skarżąca przystąpiła do użytkowania przedmiotowego budynku z naruszeniem ww. regulacji, nie uzyskawszy uprzednio stosownej zgody organu powiatowego. Fakt używania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem potwierdzają dwukrotnie przeprowadzone czynności kontrolne. Ponadto M. K. – członek zarządu spółki oświadczył do protokołu z dnia 30 kwietnia 2013 r., że pomieszczenia są użytkowane od 28 marca 2013 r. Wprawdzie w piśmie z dnia 20 maja 2013 r. M. K. wyjaśnił, że obiekt był użytkowany w celu wykonania zdjęć promocyjnych do folderu, jednakże w ocenie organu użytkowanie zostało niewątpliwie stwierdzone podczas obu kontroli. Organ zwrócił uwagę, że w ww. piśmie sam przyznaje, że w dniu 24 kwietnia 2013 r. obiekt był użytkowany, (wg spółki miał miejsce "rozruch technologiczny"). O użytkowaniu obiektu zdaniem organu, świadczy przechowywanie w części obejmującej chłodnię owoce, czyli chłodnia była użytkowana zgodnie z przeznaczeniem, bowiem chłodnia służy do przechowywania żywności w niskich temperaturach.

Odnosząc się do zarzutu błędnego zaliczenia obiektu do kategorii XVIII, organ wskazał, że w tej kategorii mieszczą się budynki przemysłowe, jak: budynki produkcyjne, służące energetyce, montownie, wytwórnie, rzeźnie oraz obiekty magazynowe, jak: budynki składowe, chłodnie, hangary, wiaty, a także budynki kolejowe, jak: nastawnie, podstacje trakcyjne, lokomotywownie, wagonownie, strażnice przejazdowe, myjnie taboru kolejowego. Nie ma zatem wątpliwości, że organ powiatowy prawidłowo zakwalifikował omawiany obiekt do kategorii XVIII. Ta kategoria została wskazana również w decyzji o pozwoleniu na budowę.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a. organ stwierdził, iż zarzut ten może odnieść skutek wówczas gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnej czynności procesowych. Skarżąca nie wskazała, jakiej czynności procesowej nie mogła dokonać. Wskazał ponadto, że strony miały możliwość przeglądania akt sprawy na całym etapie postępowania.

[...] WINB stwierdził, że ratio legis przepisu art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego stanowi dążenie do wyeliminowania, a przynajmniej maksymalnego ograniczenia zjawiska tzw. samowoli użytkowej.

Wyliczenie kary dokonane przez organ I instancji jest prawidłowe i odpowiada dyspozycji zawartej w art. 59f ust. 1 ustawy - Prawo budowlanego, który stanowi, że w przypadku stwierdzenia w trakcie obowiązkowej kontroli nieprawidłowości w zakresie, o którym mowa w art. 59a ust. 2, wymierza się karę stanowiącą iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w).

Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła [...] Sp. z o.o. Spółka komandytowa z siedzibą w [...] stawiając te same zarzuty co podniesione w zażaleniu na postanowienie organu I instancji, tj. zarzucając naruszenie: art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej polegające na błędnym ustaleniu stanu faktycznego poprzez niewyjaśnienie okoliczności faktycznych i niepoczynienie niezbędnych ustaleń w zakresie tego, pod jaką kategorią obiektu należałoby podporządkować przedmiotową budowę, art. 10 § 1 i art. 79 § 1 k.p.a. poprzez niedoinformowanie strony o celu przeprowadzanej czynności i tym samym niezapełnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu, art. 57 ust. 7 w związku z art. 59f ust. 1 35 ust. 6 Prawa budowlanego i załącznikiem do tej ustawy, poprzez przyporządkowanie budynku do niewłaściwej kategorii obiektu budowlanego, a w konsekwencji błędne zastosowanie współczynnika kategorii obiektu przy obliczaniu kary z tytułu nielegalnego użytkowania. Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu oraz wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. – zwanej dalej p.p.s.a.).

Badając zaskarżone w sprawie postanowienie wg powyższych kryteriów Sąd uznał, że orzeczenie to nie jest dotknięte wadą uzasadniającą uwzględnienie skargi.

Przedmiotem niniejszego postępowania jest ocena legalności postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2013 r. w przedmiocie nałożenia na skarżącą kary z tytułu nielegalnego użytkowania chłodni i tzw. pomieszczeń pomocniczych.

Skarżąca przebudowę części istniejącej hali magazynowej na chłodnię i pomieszczenia pomocnicze dokonała na podstawie decyzji Starosty [...]z dnia [...] października 2012 r., gdzie istniał zapis, iż aby przystąpić do użytkowania należy uzyskać ostateczną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie. Obowiązek taki wynika także wprost z art. 55 pkt 1 ustawy, gdzie ustawodawca zastrzegł, iż przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego należy uzyskać ostateczną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie, jeżeli na wzniesienie obiektu budowlanego jest wymagane pozwolenie na budowę i jest on zaliczony do kategorii V, IX-XVIII, XX, XXII, XXIV, XXVII-XXX, o których mowa w załączniku do ustawy.

Wbrew twierdzeniu skarżącej, organy prawidłowo zaklasyfikowały przedmiotowy budynek do kategorii XVIII a nie do kategorii II obiektów budowlanych. Kategoria XVIII, stosownie do treści załącznika do ustawy zawiera nie tylko przykładowo wskazane budynki przemysłowe, również obiekty magazynowe. W tej grupie chłodnie zostały wymienione wprost jako typowy przykład obiektów magazynowych. Kategoria II natomiast obejmuje służące gospodarce rolnej.

Określenie kategorii obiektu budowlanego, o której mowa w art. 55 pkt 1 Prawa budowlanego, następuje w pozwoleniu na budowę. I taka kategoria - XVIII została wskazana w pkt 5)2 decyzji z dnia [...] października 2012 r. o pozwoleniu na przebudowę.

Skarżąca zatem posiadała wiedzę o niezbędności uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, już po uzyskaniu decyzji o pozwoleniu na przebudowę. Wiedza taka nie jest wprawdzie samoistną przesłanką dla orzeczenia o karze za nielegalne użytkowanie, niemniej ustalenie to daje podstawę do twierdzenia, iż skoro strona skarżąca wiedzę tę posiadała to nie powinna podejmować czynności, które świadczą o przystąpieniu do użytkowania bez spełnienia ustawowego obowiązku.

Sąd podziela stanowisko organów nadzoru budowlanego, które w toku obowiązkowej kontroli przeprowadzonej stosownie do art. 59c ustawy, w dniu 24 kwietnia 2013 r. oraz uzupełniającej w dniu 30 kwietnia 2013 r. uznały, że skarżąca przystąpiła do użytkowania chłodni i pomieszczeń pomocniczych. Stanowiska tego nie podważa zasadny zarzut skarżącej o braku poinformowania jej o celu dokonania uzupełniającej kontroli. Skarżąca nie posiadając ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, przystąpiła do użytkowania obiektu. Świadczy o tym zarówno dokumentacja fotograficzna sporządzona w trakcie obu kontroli jak i oświadczenie członka zarządu spółki, obecnego przy kontroli.

Stosownie zaś do art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55, właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, z tym, że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu.

W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, skarżąca niewątpliwie przystąpiła do użytkowania obiektu, nie uzyskując ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu, co uzasadniało podjęcie zaskarżonego postanowienia. .

Gdy chodzi o zarzut wydania zaskarżonego postanowienia z naruszeniem art. 10 § 1 i art. 79 § 1 k.p.a. w aspekcie pozbawienia skarżącej prawa do czynnego udziału w postępowaniu, poprzez brak poinformowania jej o celu dokonania uzupełniającej kontroli, Sąd zauważa, że już podczas kontroli w dniu 24 kwietnia 2013 r. została sporządzona dokumentacja fotograficzna, stanowiąca załącznik do protokołu, z której wynika, że w chłodni znajdują się palety z owocami a w pomieszczeniach biurowych znajdują się ludzie, co świadczy o ich użytkowaniu. Fakt użytkowania obiektu potwierdza również uzupełniająca kontrola oraz stanowisko skarżącej zawarte w piśmie z dnia 20 maja 2013 r.

Zarzut naruszenia przepisów procesowych tylko wtedy mógłby odnieść skutek w postaci uwzględnienia skargi, gdyby to naruszenie miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie. W ocenie orzekającego w sprawie Sądu taki stan nie zachodzi, również skarżąca stawiając taki zarzut nie wykazała, że to naruszenie zmieniło by rozstrzygnięcie. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym, na stronie stawiającej zarzut spoczywa ciężar wykazania istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy.

Z tych względów Sąd uznał zarzuty skargi za bezzasadne i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.