Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 896/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2015-09-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art.30 e.
journal: Dz.U. 2000 nr 14 poz 176
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik (spr.), Sędzia NSA Ewa Kwarcińska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Zalewska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 29 września 2015 r. sprawy ze skargi B. H. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 3 kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego z tytułu odpłatnego zbycia w drodze zamiany lokalu mieszkalnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 30 grudnia 2014 r. nr [...] 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 2.817 (dwa tysiące osiemset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

B. i E. H. właściciele na prawach wspólności ustawowej stanowiącego odrębną nieruchomość lokalu mieszkalnego nr [...] (o powierzchni użytkowej 60,01 m2) znajdującego się w budynku położonym w W. przy ul. [...] wraz z przynależną do niego piwnicą (o powierzchni 8,16 m2) przynależnym do niego udziałem wynoszącym 259/10.000 części we własności nieruchomości wspólnej, aktem notarialnym z dnia 14 października 2009 r. dokonali zamiany z S. i W.G. ww. lokalu o wartości 260.000,- zł na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego nr [...] (o powierzchni użytkowej 39,20 m2) położonego w budynku nr [...] na Osiedlu [...] w W. o wartości 165.000,- zł.

Przedmiotową nieruchomość B. i E.H. nabyli nieodpłatnie w dniu 14 października 2008 r. (od "A") na podstawie umowy ustanowienia odrębnej własności lokalu i przeniesienia jego własności zawartej w formie aktu notarialnego do majątku wspólnego.

Odpowiadając na wezwanie z dnia 5 listopada 2013 r. do osobistego stawienia się celem złożenia wyjaśnień w sprawie nie wykazania w zeznaniu za 2009 r. podatku z odpłatnego zbycia nieruchomości, B. i E. H. pismem złożonym dnia 2 grudnia 2013 r. wyjaśnili, że wspomniana czynność prawna nie powodowała powstania obowiązku podatkowego. Przedmiotowa umowa była umową zamiany (ojciec - córka) i nie dokonano względem siebie żadnych spłat. Do pisma dołączono kserokopie przydziału lokalu mieszkalnego z dnia 7 maja 1997 r. wraz z zaświadczeniem "A" z dnia 2 grudnia 2013 r.

Postanowieniem z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego wszczął postępowanie w sprawie prawidłowego określenia B.H. wysokości zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym z tytułu odpłatnego zbycia w drodze zamiany lokalu mieszkalnego nr [...], stanowiącego odrębną nieruchomość, położonego w W. przy ul. [...], na podstawie aktu notarialnego z dnia 14 października 2009 r. przed upływem pięciu lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie.

Wypowiadając się w sprawie zebranego materiału dowodowego, B.H. pismem z dnia 31 lipca 2014 r. wniosła o umorzenie wszczętego postępowania podatkowego, bowiem zamiana lokali stanowiła darowiznę pomiędzy rodzicami a dziećmi.

Decyzją z dnia 30 grudnia 2014 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego określił B.H. zobowiązanie w podatku dochodowym z tytułu odpłatnego zbycia w drodze zamiany ww. lokalu mieszkalnego, dokonanego w dniu 14 października 2009 r. przed upływem pięciu lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie - w wysokości 10.068,- zł.

Należne zobowiązanie podatkowe zostało określone w następstwie stwierdzenia:

- braku podstaw do umorzenia na wniosek podatniczki z dnia 31 lipca 2014 r. postępowania podatkowego wszczętego postanowieniem z dnia 6 maja 2014 r.,

- braku oświadczenia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 126 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w odniesieniu do dochodu uzyskanego z dokonanego w dniu 14 października 2009 r. odpłatnego zbycia ww. lokalu mieszkalnego w drodze zamiany;

- przedłożenia zaświadczenia "A" z dnia 23 października 2014 r., że wartość wkładu mieszkaniowego na dzień 14 października 2008 r. wynosiła 152.000,- zł;

- nie przedłożenia na wezwanie z dnia 15 maja 2014 r. dowodów poniesienia nakładów na zbyty lokal w czasie jego posiadania.

Organ do ustalenia wysokości należnego od B.H. podatku przyjął przychód w wysokości 1/2 kwoty wynikającej z aktu notarialnego z dnia 14 października 2009 r. wartości zamienionego lokalu oraz 1/4 kosztów związanych z zawarciem aktu notarialnego. Koszty uzyskania przychodu ustalono w kwocie 76.247,41 zł (tj. ½ kosztów notarialnych).

Dyrektor Izby Skarbowej po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] r. w sprawie określenia B.H. zobowiązania w podatku dochodowym z tytułu odpłatnego zbycia w drodze zamiany lokalu mieszkalnego nr [...] stanowiącego odrębną nieruchomość położonego w W. przy ul. [...], dokonanego w dniu 14 października 2009 r. przed upływem pięciu lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie - w wysokości 10.068,- zł

Organ odwoławczy wskazał, że przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest opodatkowanie dochodu z zamiany lokalu mieszkalnego w dniu 14 października 2009 r. i prawo do skorzystania ze zwolnienia przedmiotowego. Ponieważ przedmiotem dokonanej w dniu 14 października 2009 r. zamiany był lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość, nabyty w 2008 r. - w rozpoznawanej sprawie zastosowanie mają zasady określone w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym na dzień 31 grudnia 2008 r.

Organ przywołując treść 6 ust. 1 i 2, art. 9 ust. 1, art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze. zm., dalej jako "u.p.d.o.f.") wskazał, że z materiału zgromadzonego w sprawie wynika, że nabyty wraz z małżonkiem w dniu 14 października 2008 r. lokal mieszkalny położony w W., przy ul. [...] podatniczka w dniu 14 października 2009 r. zamieniła na spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego położonego w W. na Osiedlu [...], tj. przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie, uzyskany z tego tytułu przychód - co do zasady - podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych stosownie do treści art. 10 ust. 1 pkt 8.

Następnie organ przywołał przepisy definiujące pojęcie przychodu: z odpłatnego zbycia (art. 19 ust. 1 u.p.d.o.f.) oraz odpłatnego zbycia w drodze zamiany nieruchomości (art. 19 ust. 2 tej ustawy). W dalszej części uzasadnienia organ przywołał przepisy definiujące koszty uzyskania przychodu, tj. art. 22 ust. 6c art.22 ust.6e u.p.d.o.f. Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 30e ust. 1 u.p.d.o.f. od dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c podatek dochodowy wynosi 19% podstawy obliczenia podatku. Podstawę opodatkowania stanowi dochód stanowiący różnicę pomiędzy przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw określonym zgodnie z art. 19, a kosztami ustalonymi zgodnie z art. 22 ust.6c i 6d, powiększoną o sumę odpisów amortyzacyjnych, o których mowa w art. 22h ust. 1 pkt 1, dokonanych od zbywanych nieruchomości lub praw (art. 30e ust. 2 u.p.d.o.f.).

Organ wskazał, że stosownie do treści art. 30e ust. 3 w przypadku odpłatnego zbycia w drodze zamiany nieruchomości lub praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c dochód ustala się u każdej ze stron umowy na zasadach, o których mowa w ust. 2. Ponadto w myśl art. 30e ust. 5 u.p.d.o.f. dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w art.10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) nie łączy się z dochodami (przychodami) z innych źródeł.

Organ przywołując art. 21 ust. 1 pkt 126, art. 21 ust. 21 u.p.d.o.f. oraz art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wskazał, że podatnicy, którzy uzyskali w 2009 r. przychody z odpłatnego zbycia lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość i chcieli skorzystać ze zwolnienia, którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 126 u.p.d.o.f., mieli obowiązek złożenia stosownego oświadczenia w terminie do dnia 30 kwietnia 2010 r., tj. do dnia, w którym upływał termin do złożenia rocznego zeznania o dochodach osiągniętych w 2009 r.

W ocenie organu, z przedstawionego powyżej stanu prawnego wynika, że zwolnienie, o którym mowa w art. 21 ust.1 pkt 126 u.p.d.o.f., uzależnione jest od spełnienia łącznie dwóch warunków: okres zameldowania na pobyt stały nie krótszy niż dwunastomiesięczny przed datą zbycia oraz terminowe złożenie oświadczenia o spełnieniu warunków do tego zwolnienia. Niespełnienie jednego z powyższych warunków pozbawia podatnika możliwości skorzystania z przedmiotowego zwolnienia. W myśl art. 21 ust. 21 ww. ustawy do skorzystania z tzw. ulgi meldunkowej poza wykazaniem okresu zameldowania na pobyt stały nie krótszy niż dwunastomiesięczny w zbytym lokalu konieczne było również złożenie stosownego oświadczenia we właściwym miejscowo urzędzie skarbowym w terminie do dnia 30 kwietnia 2010 r., jednakże zarówno B.H. jak i jej mąż nie złożyli w wymaganym terminie oświadczenia o spełnieniu warunków do zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 126 u.p.d.o.f.

Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, że w świetle ugruntowanej linii orzecznictwa organ podatkowy kończąc wszczęte z urzędu postępowanie podatkowe wydaje: postanowienie o umorzeniu tego postępowania albo decyzję określającą wysokość zobowiązania podatkowego. Skoro w niniejszej sprawie Naczelnik US kończąc wszczęte postępowanie, uznał za zasadne wydanie decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego - brak było podstaw do wydania postanowienia o odmowie umorzenia postępowania.

Organ nie zgodził się z podatniczką, że zamiana lokali stanowiła w istocie darowiznę pomiędzy rodzicami a dziećmi, co jego zdaniem wynika z treści § 4 aktu notarialnego z dnia 14 października 2009 r.

Organ powołując się na art. 888 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2014r. poz.121 ze zm.) wskazał, że istotną przesłanką darowizny jest nieodpłatność. Nieodpłatność decyduje o bycie prawnym tej umowy (por. wyrok z dnia 30 maja 2014 r. sygn. akt III SA/Wa 413/14, LEX nr 1562646). Natomiast w niniejszej sprawie bezspornym jest, że małżonkowie H. w zamian za własność lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość otrzymali od małżonków G. spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego - tym samym twierdzenie podatniczki, że akt notarialny z dnia 14 października 2009 r. w rzeczywistości stanowił potwierdzenie darowizny - jest niezgodne ze stanem faktycznym. Z treści aktu notarialnego bezspornie wynika, że przedmiotowa umowa jest umową zamiany, a nie umową darowizny.

W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej, wbrew przeświadczeniu podatniczki fakt, że ustawodawca przepisem zamieszczonym w art. 9 pkt 5 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz.U. z 2010 r. Nr 101, poz. 649) postanowił zwolnić od podatku czynności cywilnoprawne stanowiące "zamianę budynku mieszkalnego lub jego części, lokali mieszkalnych stanowiących odrębną nieruchomość, spółdzielczych własnościowych praw do lokalu mieszkalnego (...), jeżeli stronami umowy są osoby zaliczone do I grupy podatkowej zgodnie z przepisami o podatku od spadków i darowizn - nie stanowi o tym, że zamiana nieruchomości jest zwolniona z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych. W cytowanym przepisie ustawodawca określił bowiem, wyłącznie zasady zwolnienia tego rodzaju umów od podatku od czynności cywilnoprawnych.

Reasumując, Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, że wobec tak jednoznacznie sformułowanej treści aktu notarialnego zarzuty dotyczące błędnego interpretowania jego treści oraz nie przeprowadzenia dowodu w celu ustalenia stanu faktycznego - są bezpodstawne i niezrozumiałe.

Organ wskazał, że czynności notarialne dokonane przez notariusza zgodnie z prawem mają charakter dokumentu urzędowego, zatem wzruszenie, bądź zakwestionowanie treści czynności prawnych dokonanych w formie aktu notarialnego nie może nastąpić poprzez zastąpienie ich dowodami z zeznań stron tych czynności.

Zdaniem organu, wobec powyższego skoro w § 4 aktu notarialnego z dnia 14 października 2009 r. określonego mianem "umowa zamiany" zapisano, że małżonkowie E. i B.H. przenoszą własność opisanego w § 1 lokalu mieszkalnego na rzecz małżonków W.i B.G., którzy własność tę przyjmują i w zamian za to przenoszą na rzecz małżonków H. spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego - przedmiotowa umowa jest umową zamiany.

Końcowo organ odwoławczy wskazał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego prawidłowo ustalił przychód, koszty uzyskania przychodu oraz dochód.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Strona skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 120, art. 121, art. 122 oraz art. 167 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r. poz. 749 ze zm., dalej jako O.p.) oraz bezpodstawne zastosowanie art. 8 oraz art. 30e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W uzasadnieniu skargi wskazało, że akt notarialny z dnia 14 października 2009 r. nazwany umową zamiany stanowił potwierdzenie darowizny pomiędzy stronami umowy. Pomiędzy stronami tej umowy istnieją więzi rodzinne, gdyż B.G. jest córką Państwa H. Zdaniem pełnomocnika okoliczność ta jak również fakt, że w związku z dokonaną zamianą lokali nie było przepływu jakichkolwiek środków pieniężnych (dopłaty) pomimo, iż wartość mieszkania Państwa H. była znacznie wyższa od mieszkania Państwa G. co pozwala na stwierdzenie, że ten akt notarialny stanowił jedynie potwierdzenie darowizn lokali pomiędzy rodzicami a dziećmi.

Podniesiono, że o fakcie tym B.H. poinformowała naczelnika urzędu skarbowego pismem z dnia 31 lipca 2014 r. wnosząc o umorzenie postępowania, bowiem w przedmiotowej sprawie zgodnie z treścią art. 2 u.p.d.o.f. przepisów tej ustawy nie stosuje się do przychodów podlegających przepisom o podatku od spadków i darowizn, które to powinny mieć zastosowanie w przedmiotowej sprawie.

W ocenie pełnomocnika potwierdzeniem zasadności tego stanowiska jest treść art. 9 pkt 5 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, z którego wynika zwolnienie z obowiązku uiszczenia podatku od czynności cywilnoprawnych w przypadku zamiany dokonanej pomiędzy osobami zaliczanymi do I grupy podatkowej zgodnie z przepisami ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Zdaniem pełnomocnika zwolnienie to wskazuje, że ustawodawca uznaje zamianę lokali pomiędzy najbliższymi członkami rodziny jako darowiznę, a nie jak to przyjął Naczelnik US uznając tą zamianę za odpłatne zbycie nieruchomości.

W toku postępowania podatkowego poprzedzającego wydanie decyzji Naczelnika US nie zostały podjęte działania zmierzające do ustalenia stanu faktycznego, tj. nie przeprowadzono dowodu z przesłuchania świadków bądź przeprowadzenie rozprawy, co stanowi naruszenie zasad wynikających z treści art. 121 oraz art. 122 Ordynacji podatkowej.

Ponadto pełnomocnik podniósł, że złożony w trybie art. 167 § 2 Ordynacji podatkowej wniosek z dnia 31 lipca 2014 r. dotyczył zmiany zakresu postępowania i odmowa jego uwzględnienia powinna nastąpić w drodze postanowienia. Brak postanowienia stanowi naruszenie art. 120 Ordynacji podatkowej.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje.

Istota sporu pomiędzy stronami sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy organy prawidłowo oceniły, że umowa zawarta w dniu 14 października 2009 r. w formie aktu notarialnego, zrodziła obowiązek podatkowy w podatku dochodowym z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości w drodze zamiany.

Stosownie bowiem do art. 30e ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w przypadku odpłatnego zbycia w drodze zamiany nieruchomości lub praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c dochód ustala się u każdej ze stron umowy na zasadach, o których mowa w ust. 2.

W przedmiotowej sprawie organy, odmiennie niż strona skarżąca stwierdziły, że umowa zamiany ma charakter umowy odpłatnej i wzajemnej, co skutkuje powstaniem obowiązku podatkowego, a uzyskany z tego dochód podlega opodatkowaniu 19 % podatkiem wg zasad określonych w art. 30e u.p.d.o.f.

Strona natomiast konsekwentnie podnosi, że umowa ta, pomimo zatytułowania jej jako umowa zamiany, w rzeczywistości jest darowizną pomiędzy najbliższymi członkami rodziny.

W kontekście tak zarysowanej kwestii spornej w pierwszej kolejności, niezbędna jest ocena prawidłowości dokonanych przez organy ustaleń faktycznych sprawy, w szczególności, czy organy podatkowe rzetelnie zebrały, rozpatrzyły i oceniły całość materiału dowodowego w myśl reguł określonych w Ordynacji podatkowej. Dopiero bowiem ustalony w sposób prawidłowy stan faktyczny pozwala na rozpatrzenie zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego.

Uwzględniając powyższe, należało udzielić odpowiedzi na pytanie, czy umowa z dnia 14 października 2009 r. zawarta w formie aktu notarialnego stanowiła umowę zamiany czy też darowizny.

Zdaniem Sądu treść ww. umowy jednoznacznie wskazuje na to, że strony dokonały darowizny.

Artykuł 199a § 1 O.p. zawiera dyrektywy wykładni czynności cywilnoprawnych w celu poznania rzeczywistej woli stron czynności prawnej. Ustawodawca podatkowy, podobnie jak to uczyniono na gruncie art. 65 § 2 k.c., nakazał uwzględnić w pierwszej kolejności zamiar stron i cel czynności prawnej. Wskazany przepis, poprzez wymaganie badania zgodnego zamiaru stron i celu umowy, ogranicza w istotnym stopniu możliwość werbalnej interpretacji umowy. Interpretacja postanowień umowy nie może być oparta tylko na analizie językowej odnośnego jej fragmentu, lecz konieczne jest również zbadanie zamiaru i celu stron, a także kontekstu faktycznego, w jakim umowę uzgadniano i zawierano.

Artykuł 199a § 1 O.p. ma zastosowanie do wszelkich czynności prawnych, nadto organy podatkowe są zobligowane do stosowania dyrektyw interpretacyjnych wynikających z ww. przepisu w każdym przypadku, kiedy ma miejsce analiza treści czynności prawnej. Przepis ten nie tylko uprawnia, ale obliguje organy podatkowe do ustalenia rzeczywistej treści czynności cywilnoprawnej. Działając na podstawie art. 199a § 1 O.p., organ podatkowy może zatem wykazać, że między stronami umowy doszło do dokonania czynności cywilnoprawnej, jednak "innej" niż wynikająca z dosłownego brzmienia oświadczeń woli złożonych przez strony czynności. W konsekwencji również skutki podatkowe oceniane są z perspektywy tej "innej" czynności cywilnoprawnej. Przy tym, analizowany przepis musi być stosowany niezależnie od tego, czy zmiana podatkowej kwalifikacji umowy działa na "korzyść" Skarbu Państwa, czy też na "korzyść" podatnika.

Zauważyć należy, że naruszenie art. 199a § 1 O.p. ma miejsce wtedy gdy organ podatkowy, ustalając stan faktyczny, nie dostrzeże rozbieżności pomiędzy zamiarem stron i celem czynności a dosłownym brzmieniem oświadczeń woli złożonych przez strony tej czynności.

Uwzględniając powyższe należy odnieść się do art. 888 § 1 K.c., zgodnie z którym przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku.

Darowizna jako czynność prawna przysparzająca ma charakter czynności prawnej kauzalnej (przyczynowej). Causa, czyli cel prawny przysporzenia, nie musi być ujawniona w treści czynności prawnej, ale wywiera decydujący wpływ na jej ważność, nikt bowiem nie dokonuje przysporzenia na rzecz drugiego podmiotu bez jakiejś przyczyny. Darowizna z reguły służy najrozmaitszym celom społecznym i indywidualnym. W orzecznictwie przyjmuje się, że dopuszczalne jest dokonanie darowizny w rozumieniu art. 888 Kodeksu cywilnego także w ramach wzajemnych rozliczeń majątkowych mających na celu uregulowanie wzajemnych roszczeń majątkowych związanych z ustaniem wspólności majątkowej małżeńskiej. Tego rodzaju przyczyna rozporządzenia przez darczyńcę swym mieniem stanowi causa dokonanej darowizny i nie pozbawia jej nieodpłatnego charakteru.

Tymczasem na gruncie badanej sprawy nie można stwierdzić, że celem zawarcia umowy przez podatnika oraz rodziców, było odpłatne zbycie nieruchomości. Wręcz przeciwnie, celem stron ze względu na bliskie relacje rodzinne było darowanie dzieciom większego mieszkania. Szczególnego zaakcentowania wymaga, że celem ww. umowy było darowanie przez rodziców na rzecz dzieci większej nieruchomości, bez jakichkolwiek spłat – zatem umowa ta nie miała charakteru ekwiwalentnego. Samo zaś zatytułowanie umowy jako "umowa zamiany" nie przesądza o jej charakterze. Skoro zasadniczą cechą darowizny jest jej nieodpłatność, należy przez nią rozumieć brak ekwiwalentu ekonomicznego jako odpowiednika świadczenia darczyńcy, co miało miejsce w niniejszej sprawie.

W świetle powyższego, Sąd stwierdził, że organy podatkowe wyciągnęły błędne wnioski z treści umowy z dnia 14 października 2009 r. bowiem wynikało z niej, że zgodnym zamiarem stron było wzajemne darowanie nieruchomości najbliższym członkom rodziny, nie była to natomiast umowa o charakterze odpłatnym.

Zauważyć należy, że strona oświadczyła, iż zamiarem stron był dokonanie darowizny (pismo z dnia 31 lipca 2014 r.), jednocześnie wniosła o umorzenie postępowania w sprawie, powołując się na art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. Zgodnie z treścią ww. ustępu - przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie stosuje się do przychodów podlegających przepisom o podatku od spadków i darowizn. Jednocześnie mieć należy na uwadze, że strona nie złożyła stosownego oświadczenia o spełnieniu warunku zameldowania na pobyt stały nie krótszy niż dwanaście miesięcy przed datą zbycia. Strona, pomimo że warunek ten spełniała, oświadczenia nie złożyła, gdyż nie doszło do zbycia lecz do darowizny nieruchomości.

Z uwagi na powyższe należało przyjąć, że w sprawie organ błędnie zastosował art. 30e u.p.d.o.f. i był zobligowany do umorzenia postepowania w sprawie.

W konsekwencji zdaniem Sądu, organy naruszyły także wskazywane w skardze przepisy proceduralne, tj. art. 121 i 122 O.p. oraz art. 199a O.p. z uwagi na pominięcie brzmienia i sensu umowy oraz oświadczenia strony, z których wynikało jednoznacznie, że zgodnym zamiarem stron i celem umowy było dokonanie darowizny (causa donandi).

Końcowo Sąd sygnalizuje, że organy podatkowe nie miały obowiązku przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego, jak chociażby dowodu przesłuchania świadka, bowiem zebrany materiał jest wystarczający do podjęcia prawidłowego rozstrzygnięcia.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku działając w oparciu o treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), orzekł o uchyleniu decyzji organów I i II instancji. Orzeczenie o kosztach postępowania znajduje uzasadnienie w przepisach art. 200 i art. 205 ww. ustawy.