Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1489/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2008-04-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3, art. 134, art 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 120, art 254 par 1, art 210 par 4
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art 3 ust 1 pkt 2, art 3 ust 1 pkt 4 lit a, art 3 ust 1 pkt 4 lit b; art. 6 ust 5; art 1 ust 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2002 nr 9 poz 84
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity
article: art 21 ust 1
journal: Dz.U. 2005 nr 240 poz 2027
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: art. 346 par 1
journal: Dz.U. 1964 nr 43 poz 296
law: Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Jaśniewicz (spr.) Sędziowie NSA Jerzy Małecki as.sąd. WSA Karol Pawlicki Protokolant st.sekr.sąd. Urszula Kosowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi W Ś na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2006 r. oddala skargę. /-/ K.Pawlicki /-/ M.Jaśniewicz /-/ J.Małecki


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. o nr [...] Prezydent Miasta P na podstawie art.21 § 1 pkt.2, art.207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r ordynacja podatkowa ( Dz. U. z 2005, Nr 8 poz. 60 ze zm.; dalej Ordynacja podatkową) oraz art.2, 3, 4 i 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych ( Dz. U. z 2002 r. nr 9, poz.84 ze zm.; dalej ustawa o podatkach lokalnych) ustalił W i S Ś podatek od nieruchomości za 2006 r. w kwocie [...] zł. Decyzją z dnia 20 kwietnia [...] r. o nr [...] Prezydent Miasta P na podstawie art.254 Ordynacji podatkowej oraz art.6 ust.1, 3, 5, i 8 ustawy o podatkach lokalnych zmienił wskazana powyżej decyzję z dnia 9 lutego 2006 r. i z dniem 1 września 2006 r. odpisał podatek od nieruchomości za 2006 r. w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu wskazano że w dniu 9 sierpnia 2006 r. została przeprowadzona eksmisja z nieruchomości położonej w P przy ul.[...] będącej w posiadaniu W i S Ś. W toku postępowania organ podatkowy ustalił, że nieruchomość przy ul. [...] jest własnością mienia komunalnego Miasta P, a W i S Ś byli posiadaczami tej nieruchomości bez tytułu prawnego. W związku z tym, iż W i S Ś wskutek eksmisji przestali być posiadaczami przedmiotowej nieruchomości, obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości wygasł z dniem 31 sierpnia 2006 r. W dniu 25 stycznia 2007 r. W Ś złożyła pismo, w którym potwierdza fakt eksmisji z nieruchomości. Podatniczka pisała ponadto o nieruchomości będącej własnością Skarbu Państwa o nr KW [...]. Organ podatkowy wskazał, że powyższa nieruchomość nie była przedmiotem toczącego się postępowania, ponieważ W i S S byli posiadaczami nieruchomości ujętej w księdze wieczystej nr [...] i od tej nieruchomości opłacali podatek od nieruchomości. Argument strony o bezprawności eksmisji, zdaniem organu podatkowego należy uznać za bezzasadny, albowiem eksmisja została przeprowadzona na podstawie wyroku Sądu Okręgowego w P z dnia 10 października 2005 r. zaopatrzonego w klauzulę wykonalności z dnia 13 października 2005 r. Stwierdzono, iż bezspornym pozostawał fakt eksmisji podatników z nieruchomości, a podatnikiem podatku od nieruchomości mogą być jedynie osoby wskazane w art.3 ustawy o podatkach lokalnych, natomiast W i S Ś nie spełniali przesłanek wynikających z tego artykułu. Zgodnie z art.6 ust.4 ustawy o podatkach lokalnych obowiązek podatkowy wygasa z upływem miesiąca, w którym ustały okoliczności uzasadniające ten obowiązek. Obowiązek podatkowy W i S małżonków Ś wygasł w dniu 31 sierpnia 2006 r. Jeżeli obowiązek podatkowy wygasł w ciągu roku, podatek za ten rok ustala się proporcjonalnie do liczby miesięcy, w których istniał ten obowiązek. W związku z powyższym organ podatkowy dokonał zmiany decyzji poprzez odpis podatku od nieruchomości od dnia 1 września 2006 r.

Od powyższej decyzji w dniu 25 maja 2007 r. W Ś złożyła odwołanie. W uzasadnieniu odwołująca wskazała, że przyczyny odwołania opisała już wcześniej w piśmie do Urzędu Miasta P Wydziału Finansowego w dniu 25 stycznia 2007 r., w którym to wyjaśniła dlaczego składa sprzeciw przeciwko ustaleniom Prezydenta Miasta P - tj. decyzji o zaniechaniu pobierania od niej podatku od nieruchomości jak i podatku rolnego. W dniu 24 lipca 2007 r. odwołująca wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P pismo zawierające uzupełnienie pisma z dnia 25 stycznia 2007 r., na które to powołała się we wniesionym odwołaniu. Podniosła w nim, że w księgach wieczystych dotyczących jej nieruchomości, pojawiły się w jej ocenie błędy, które spowodowały że jej nieruchomość została uznana za własność komunalną. Wskazała także, że wniosła skargę do WSA w Warszawie w sprawie dotyczącej komunalizacji mienia.

Decyzją z dnia 27 lipca 2007 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P na podstawie art.233 § 1 pkt.1 i art. 254 Ordynacji podatkowej oraz art.6 ustawy o podatkach lokalnych utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazano, że na podstawie postępowania przeprowadzonego przez organ I instancji, ustalono ponad wszelka wątpliwość, iż odwołująca nie jest właścicielką ani posiadaczką nieruchomości będącej przedmiotem niniejszego postępowania, o czym świadczyły wypis z rejestru gruntów oraz zaświadczenie Komornika Sądowego Rewiru III przy sadzie Rejonowym w P z przeprowadzonej na podstawie wyroku Sądu Okręgowego w P. eksmisji z tejże nieruchomości. Zgodnie z regulacjami ustawy o podatkach lokalnych podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące :

1. Właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych,

2. Posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych,

3. Użytkownikami wieczystymi gruntów,

4. Posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części stanowiących własność Skarbu Państwa lub tez jednostki samorządu terytorialnego jeżeli posiadanie a) wynika z umowy zawartej z właścicielem lub z innego tytułu prawnego, b) pozostaje bez tytułu prawnego z zastrzeżeniem ust.2.

Zgodnie z treścią art.6 ust.1 ustawy o podatkach lokalnych obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku. Ust.3 tego przepisu stwierdza, że jeżeli w trakcie roku podatkowego zaistniało zdarzenie mające wpływ na wysokość opodatkowania w tym roku, a w szczególności zmiana sposobu wykorzystania przedmiotu opodatkowania lub jego części, podatek ulega obniżeniu lub podwyższeniu, poczynając od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło zdarzenie. Art.6 ust.5 ustawy o podatkach lokalnych w przypadku gdy obowiązek podatkowy powstał lub wygasł w ciągu roku, nakazuje ustalić podatek za ten rok proporcjonalnie do liczby miesięcy, w których istniał obowiązek, a ust.8 stwierdza, że jeżeli w ciągu roku podatkowego nastąpiło zdarzenie, o którym mowa w ust.3, organ podatkowy dokonuje zmiany decyzji, która ustalono ten podatek.

Powyższą decyzję W Ś zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargą z dnia 14 września 2007 r. wnosząc o jej uchylenie w całości. W uzasadnieniu podniosła, iż w jej opinii decyzja ta jest sprzeczna z prawem – tj. regulacjami Ordynacji podatkowej i ustawy o podatkach lokalnych. Wskazała, że do chwili wydania tejże decyzji nie ma żadnego dowodu, że nie jest ona właścicielką przedmiotowego gospodarstwa rolnego, a w tej sprawie toczą się postępowania zarówno sądowoadministracyjne jak i przed sądami powszechnymi. W Ś zarzuciła, iż nieprawdą jest jakoby komornik sądowy dokonał eksmisji z przedmiotowej nieruchomości działając w oparciu o prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w P – gdyż eksmisja ta została dokonana w oparciu o rygor natychmiastowej wykonalności wyroku zaocznego, od którego został w terminie wniesiony sprzeciw, więc nie istnieje on w obrocie prawnym. Wskazano także iż pracownicy wydziału finansowego Urzędu Miasta w P nie kwestionowali, zdaniem skarżącej jej prawa własności, uznając nadpłatę podatku od nieruchomości za 2006 r. i proponując jej zaliczenie na poczet podatku za 2007 r.

W odpowiedzi na złożoną skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P podtrzymało swoja dotychczasowa argumentacje w sprawie i w związku z powyższym wniosło o oddalenie skargi jako bezzasadnej.

Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje:

Sądy administracyjne dokonują kontroli legalności działań administracji publicznej zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) poprzez orzekanie w sprawach skarg na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

Na podstawie art.134 p.p.s.a. w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które to związane są z materią zaskarżonych decyzji. Granice rozpoznania skargi przez Sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów podatkowych w zaskarżonej sprawie , a z drugiej przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego ( zakaz reformationis in peius ).

Skarga okazała się bezzasadna, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest ustalenie czy skarżąca W Ś posiada tytuł prawny do przedmiotowej nieruchomości, który zobowiązywałby ja do uiszczania należnego podatku od nieruchomości na zasadach wskazanych w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych. Zgodnie z przepisem art.21 ust.1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. prawo geodezyjne i kartograficzne (t. j. Dz. U. z 2005 r. nr 240 poz.2027 ze zm.) podstawę wymiaru podatku od nieruchomości stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Prowadzona dla spornej nieruchomości ewidencja gruntów wskazuje jako właściciela Miasto P. Do dnia eksmisji skarżąca i jej mąż mieli przedmiotową nieruchomość w posiadaniu. Niezależnie zatem, czy uznawali oni swoje posiadanie jako samoistne, czy też wynikające z posiadania zależnego lub nawet bez tytułu prawnego zobowiązani byli oni do płacenia podatku od nieruchomości bądź to z uwagi na przepis art.3 ust.1 pkt.2), bądź art.3 ust.1 pkt.4) lit.a), bądź art.3 ust.1 pkt.4) lit.b) ustawy o podatkach lokalnych. Obowiązek podatkowy wynikał zatem nie z faktu bycia właścicielami nieruchomości ujawnionymi w ewidencji gruntów, lecz z faktu jej posiadania. Z chwilą eksmisji dokonanej w dniu 9.08.2006 r. skarżąca i jej małżonek utracili posiadanie nieruchomości. Z tą też chwilą ustał ich obowiązek podatkowy z tytułu podatku od nieruchomości. Nie budzi wątpliwości egzekucja komornicza przeprowadzona przez Komornika Sądowego [...]przy Sądzie Rejonowym w P. Z wystawionego przez organ egzekucyjny zaświadczenia z dnia 10 sierpnia 2006 r. wynika, iż w dniu 9 sierpnia 2006 r. w sprawie egzekucyjnej[...] prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego – Wyroku Sądu Okręgowego w P z dnia 10.10.2005 r. sygn akt [...], zaopatrzonego w klauzulę wykonalności z dnia 13.10.2005 r. dokonano opróżnienia z ruchomości i osób oraz wydania wierzycielowi – tj. Miastu P nieruchomość położoną w P przy ul. [...] o powierzchni 0,1788 ha oznaczonej geodezyjnie jako działka [...], dla której właściwy miejscowo Sąd Rejonowy w P prowadzi księgę wieczysta o nr KW [...].

Wobec powyższych faktów należało stwierdzić, że skarżąca W Ś, na skutek pozbawienia jej posiadania przedmiotowej nieruchomości poprzez eksmisję komorniczą dokonaną w dniu 9 sierpnia 2006 r. przestała być podatnikiem podatku od nieruchomości, gdyż nie należała do żadnej z kategorii podmiotów ( posiadaczy samoistnych lub zależnych) zobowiązanych do płacenia tego podatku, wskazanych w art.3 ust.1 ustawy o podatkach lokalnych.

Sam fakt, że wyrok będący podstawą tytułu wykonawczego, na podstawie którego dokonano czynności egzekucyjnej, został zaskarżony przez W. Ś. w odpowiednim trybie, a postępowanie odwoławcze toczy się obecnie przed sądami powszechnymi, nie wywołuje w postępowaniu podatkowym skutków prawnych, które nakazywałyby organom podatkowym zmianę wydanej decyzji. Podobnych skutków podatkowych nie wywołują również toczące się w chwili obecnej postępowania przed sądami administracyjnymi dotyczące spornej nieruchomości, na które powołuje się strona w złożonej skardze.

Sąd administracyjny jest powołany do badania prawidłowości procesu decyzyjnego i wskazywania występujących w nim naruszeń prawa. W tym jednak przypadku należy stwierdzić, zdaniem Sądu, że organy podatkowe postąpiły w sposób prawidłowy, gdyż odpowiednio zastosowały normy materialnego prawa podatkowego do określonego zdarzenia, jakim jest utrata przez skarżącą tytułu prawnego do zajmowanej wcześniej nieruchomości. Organy podatkowe zgodnie z zasadą legalizmu wyrażoną w art.120 Ordynacji podatkowej, nie mogły w żaden sposób wymagać od skarżącej podatku od nieruchomości, w sytuacji kiedy nie była ona już podmiotem zobowiązanym do jego zapłaty.

Zgodnie bowiem z art.6 ust.5 ustawy o podatkach lokalnych jeżeli obowiązek podatkowy powstał lub wygasł w ciągu roku, podatek za ten rok ustala się proporcjonalnie do liczby miesięcy, w których istniał obowiązek. Natomiast według art.6 ust.3 ustawy o podatkach lokalnych, jeżeli w trakcie roku podatkowego zaistniało zdarzenie mające wpływ na wysokość opodatkowania w tym roku, a w szczególności zmiana sposobu wykorzystywania przedmiotu opodatkowania lub jego części, podatek ulega obniżeniu lub podwyższeniu, poczynając od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło to zdarzenie.

Procesową podstawę do zmiany pierwotnej decyzji z dnia 9 lutego 2006 r. stanowił z kolei przepis art.254 § 1 Ordynacji podatkowej, który stanowi, iż decyzja ostateczna, ustalająca lub określająca wysokość zobowiązania podatkowego na dany okres, może być zmieniona przez organ podatkowy, który ją wydał, jeżeli po jej doręczeniu nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych mających wpływ na ustalenie lub określenie wysokości zobowiązania, a skutki wystąpienia tych

okoliczności zostały uregulowane w przepisach prawa podatkowego obowiązujących w dniu wydania decyzji. Bez znaczenia pozostaje zatem

przekonanie skarżącej, iż jest ona właścicielką nieruchomości. Nie mają wpływu na to także toczące się postępowania przed sądami powszechnymi i WSA w Warszawie dotyczące prawa własności przedmiotowej nieruchomości. Dopiero uzyskanie przez W. Ś. korzystnego dla siebie orzeczenia w kwestii prawa własności oraz ujawnienie tego stanu w ewidencji gruntów może spowodować obciążenie jej podatkiem od nieruchomości. Postępowanie podatkowe nie jest bowiem płaszczyzną dla toczenia sporów o ustalenie kwestii prawa własności nieruchomości. Zgodnie z art.1 ust.1 pkt.1) ustawa o podatkach lokalnych normuje podatek od nieruchomości, a nie stosunki własnościowe w odniesieniu do nieruchomości.

Jedynym dostrzeżonym przez Sąd uchybieniem jest naruszenie przez organ odwoławczy art.210 § 4 Ordynacji podatkowej. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zawierać w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione. Skarżąca wskazała, iż eksmisji nie dokonano na podstawie prawomocnego wyroku, a jedynie wyroku opatrzonego rygorem natychmiastowej wykonalności. Ze znajdującego się w aktach zaświadczenia Komornika nie wynika, aby do egzekucji doszło na podstawie wyroku prawomocnego, lecz wyroku zaopatrzonego w klauzulę wykonalności, co nie jest równoznaczne z jego prawomocnością. Tym nie mniej to naruszenie nie miało żadnego wpływu na prawidłowość decyzji. Bezspornym bowiem pozostawał fakt eksmisji skarżącej z nieruchomości.

Jedynie na marginesie należy wskazać, że samo wniesienie sprzeciwu od wyroku zaocznego nie powoduje unicestwienia jego skutków, a także pozbawienia go rygoru natychmiastowej wykonalności. Zgodnie bowiem z art.346 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego jedynie na wniosek pozwanego sąd zawiesi rygor natychmiastowej wykonalności nadany wyrokowi zaocznemu, jeżeli wyrok ten został wydany z naruszeniem przepisów o dopuszczalności jego wydania albo jeżeli pozwany uprawdopodobni, że jego niestawiennictwo było nie zawinione, a przedstawione w sprzeciwie okoliczności wywołują wątpliwości co do zasadności wyroku zaocznego. Mając na uwadze powyższe Sąd nie dopatrując się naruszenia przepisów prawa materialnego ani procesowego na podstawie art.151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

/-/ K. Pawlicki /-/ M. Jaśniewicz /-/ J. Małecki