Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1618/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-10-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6313 Cofnięcie zezwolenia na broń
Hasła tematyczne: Broń i materiały wybuchowe
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 15 ust. 1 pkt 6, art. 18 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2004 nr 52 poz 525
law: Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji - tekst jedn.
Teza: Nie jest też oczywiste, wbrew twierdzeniom Policji, że "otwartość" katalogu przestępstw określonego w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji dotyczy nie tylko samych przestępstw - czynów prawomocnie osądzonych, lecz rozciąga się również na osoby, "…wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw." W ustawie jest bowiem wprost mowa o przestępstwach przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu i o ile uzasadnione wydaje się domniemanie uzasadnionej obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego nie tylko przez osoby skazane za takie przestępstwa prawomocnymi wyrokami sądowymi, lecz również podejrzane o ich popełnienie, o tyle poszerzanie tego wyliczenia, uzasadnione w przypadku niektórych innych przestępstw, skierowanych przeciwko innym dobrom, jest w przypadku osób tylko podejrzanych o popełnienie takich przestępstw zbyt daleko idące. Takiego stanowiska nie uzasadnia ani reglamentacyjny charakter ustawy, ani związana z tym preponderancja interesu społecznego.

TEZY

Nie jest też oczywiste, wbrew twierdzeniom Policji, że "otwartość" katalogu przestępstw określonego w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji dotyczy nie tylko samych przestępstw - czynów prawomocnie osądzonych, lecz rozciąga się również na osoby, "…wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw." W ustawie jest bowiem wprost mowa o przestępstwach przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu i o ile uzasadnione wydaje się domniemanie uzasadnionej obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego nie tylko przez osoby skazane za takie przestępstwa prawomocnymi wyrokami sądowymi, lecz również podejrzane o ich popełnienie, o tyle poszerzanie tego wyliczenia, uzasadnione w przypadku niektórych innych przestępstw, skierowanych przeciwko innym dobrom, jest w przypadku osób tylko podejrzanych o popełnienie takich przestępstw zbyt daleko idące. Takiego stanowiska nie uzasadnia ani reglamentacyjny charakter ustawy, ani związana z tym preponderancja interesu społecznego.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant Izabela Jaworska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2008 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską i gazową 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] stycznia 2008 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz J. G. 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] stycznia 2008 r., wydaną na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 oraz art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni, amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525, z późn. zm.) oraz art. 104 i 268a K.p.a. cofnięto pozwolenie na broń palną myśliwską i gazową p. J. G. (dalej: stronie, skarżącemu).

W uzasadnieniu przypomniano, że w dniu [...] maja 2007 r. organ I instancji wszczął postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia stronie pozwolenia na broń palną myśliwską i gazową. Ustalono bowiem, że przeciwko stronie toczy się postępowanie karne o popełnienie czynu z art. 228 § 1 kk. w zw. z art. 12 kk., tj. o to, że w okresie od [...] grudnia 1998 r. do [...] lutego 1999 r. w P., działając w krótkich odstępach czasu i w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w związku z pełnieniem funkcji publicznej dyrektora K. w J., przyjął korzyść majątkową w kwocie 5.895 dolarów USA i 7.000 zł, w postaci opłacenia wycieczki zagranicznej dla siebie, przez H. W. właściciela P. z siedzibą w P., w zamian za wydawanie korzystnych decyzji polegających na wyborze po przeprowadzonych postępowaniach przetargowych firmy P., jako wykonawcy robót remontowych na rzecz tej [...].

Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego Komendant Wojewódzki Policji w [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. cofnął stronie pozwolenie na posiadanie broni palnej w oparciu o art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.

W wyniku złożonego odwołania od w/w. rozstrzygnięcia Komendant Główny Policji uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przesłał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

W swojej decyzji Komendant Główny Policji wskazał, że organ I instancji winien uzyskać m.in. informację z Krajowego Rejestru Karnego oraz zbadać, czy strona nie dopuściła się innych niż przestępstwa czynów karalnych.

W uzasadnieniu wspomnianej decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. przypomniano, że zgodnie z dyspozycją art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6, tj. co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw.

Przeciwko stronie toczy się postępowanie karne o popełnienie przestępstwa skierowanego przeciwko działalności instytucji państwowych oraz samorządu terytorialnego.

Przestępstwo będące przedmiotem postępowania karnego prowadzonego przeciwko stronie nie należy do katalogu przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu. Jednakże uznając, że powołany przepis nie zawiera zamkniętego katalogu okoliczności uzasadniających wymienioną w nim obawę, w tym ścisłego katalogu przestępstw popełnionych lub zarzuconych, organ Policji uznał, że istnieje obawa sprzecznego z prawem użycia broni przez stronę.

W świetle powyższego na sposób rozstrzygnięcia nie mogą wpłynąć dokonane ustalenia świadczące, że strona charakteryzuje się pozytywną opinią w miejscu zamieszkania, PZŁ, kole łowieckim oraz że posiada prawidłowe warunki przechowywania broni.

W ocenie organów Policji strona, popełniając określone wyżej przestępstwo utraciła wiarygodność wymaganą od posiadacza broni. Jej zachowanie należało ocenić jako szkodliwe społecznie, co nie jest okolicznością obojętną także w postępowaniu administracyjnym w sprawie o cofnięcie pozwolenia na broń, ponieważ jest to prawo ściśle związane ze sferą bezpieczeństwa i porządku publicznego, a tym samym ze sferą ochrony interesu społecznego.

Odwołanie od decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. wniosła strona wnosząc o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji oraz umorzenie postępowania w sprawie, ewentualnie uchylenie decyzji organu pierwszej instancji oraz zawieszenie postępowania w sprawie na podstawie art. 97 § 4 K.p.a.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji - przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie,.

W uzasadnieniu odwołania stwierdzono, że z zaskarżoną decyzją nie można się zgodzić z uwagi na brak ustaleń niezbędnych dla zastosowania w/w przepisów. Nie sposób więc zgodzić się ze stwierdzeniem, że postawienie odwołującemu się zarzutu dopuszczenia się przestępstwa z art. 228 § 1 kk., należącego do kategorii przestępstw przeciwko działalności instytucji państwowych oraz samorządu terytorialnego, pozwala na przyjęcie istnienia przesłanki uzasadnionej obawy o jakiej mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Postawiony odwołującemu się zarzut nie wytrzymuje próby konfrontacji z obiektywnymi faktami, które przedstawił on organom ścigania. A mianowicie, ponad wszelką wątpliwość odwołujący się nigdy nie organizował żadnego przetargu, albowiem nie leżało to w jego kompetencji. Odwołujący się był dyrektorem [...], która wchodziła w skład J. i to ta Spółka (a nie odwołujący się) podejmowała wszelkie rozstrzygnięcia przetargowe.

Ponadto zarzucane odwołującemu się przestępstwo nie należy do kategorii przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu. Organ I instancji powinien zatem wskazać na istnienie zagrożenia, o jakim mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Tymczasem Komendant Wojewódzki Policji a priori uznał, iż skarżący jest osobą, co do której istnieje obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.

Rzetelne przeprowadzenie postępowania w niniejszej sprawie wymaga uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, a mianowicie prawomocnego zakończenia toczącego się wobec odwołującego się postępowania karnego. Przy czym nawet gdyby przyjąć, z daleko idącej ostrożności procesowej, że postawiony zarzut jest trafny to nie uzasadnia to - samo w sobie - decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń. Na poparcie tej tezy przywołano orzecznictwo WSA w Warszawie (wyrok z dnia 28 kwietnia 2004 r., sygn. akt III SA 2258/02 oraz wyrok z dnia 20 września 2005 r., sygn. akt VI SA/Wa 709/05).

W ocenie strony istotne jest, w jaki sposób odwołujący się posługiwał się bronią, czy zagrażał zdrowiu lub życiu innych osób, a zatem czy całokształt jego dotychczasowego postępowania stwarza obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku prawnego.

Występek, którego dopuszczenie zarzuca się odwołującemu się nie należy do przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu ani też wobec niego nie toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw.

Na koniec stwierdzono, że wbrew temu, co stara się forować organ I instancji, przepisy prawa materialnego nie zawierają obligu cofnięcia pozwolenia na broń; w tej kwestii odwołano się do wyroku WSA w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2006 r., w myśl którego "1. Dyspozycja art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji wskazuje wprawdzie, iż jest to przepis mający charakter obligatoryjny (sformułowanie: "cofa pozwolenie") stanowiący podstawę do wydania tzw. decyzji związanej (pozbawionej uznaniowości), niemniej mając na uwadze przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy należy przyjąć, iż taka decyzja ma w pewnym zakresie charakter zbliżony do tzw. decyzji uznaniowej, albowiem w powołanym przepisie ustawodawca posługuje się zwrotami nieostrymi (niedookreślonymi) przy opisie stanu faktycznego uzasadniającego działanie organu (vide: zwrot "interes bezpieczeństwa lub porządku publicznego"). Takie sformułowanie przez ustawodawcę treści przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 przedmiotowego aktu normatywnego nie oznacza dowolności organów Policji. Przede wszystkim organ nie może naruszać praw podmiotowych stron postępowania wynikających z innych przepisów prawa. Ponadto, należy pamiętać, iż każda ustawa, w tym również ustawa o broni i amunicji, i jej przepisy są wydane dla osiągnięcia pewnych celów, a więc organ może stosować przepisy tylko i wyłącznie dla osiągnięcia tych celów. (...)"

Decyzją Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2008 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a K.p.a. oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. o broni i amunicji, po rozpatrzeniu odwołania strony od decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...], utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy, po przeprowadzeniu postępowania i ponownym rozpatrzeniu sprawy stwierdził, że dyspozycja art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji nakazuje organowi Policji cofnięcie pozwolenia na broń w przypadku, gdy daną osobę można uznać za należącą do kategorii osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6, tj. do osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw.

Jeżeli zatem organ Policji ustali istnienie w stosunku do określonej osoby takich okoliczności, które uzasadniają powzięcie wobec niej obawy, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy (poza skazaniem jej lub postawieniem zarzutu albo oskarżeniem o przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, bowiem z okolicznościami tymi przedmiotową obawę związał bezpośrednio sam ustawodawca), to ma obowiązek cofnąć pozwolenie. W tym sensie wskazany przepis ma charakter obligatoryjny, a nie uznaniowy. Odnosząc się zaś do pewnego zakresu uznaniowości decyzji wydawanej na jego podstawie, na co zwraca się uwagę w przywołanym przez stronę orzecznictwie sądów administracyjnych, wskazano, iż poprzez redakcję przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy (...istnieje uzasadniona obawa ..., w szczególności ...) ustawodawca przyznał organom właściwym w sprawach pozwoleń na broń prawo do rozszerzenia kręgu przesłanek wzbudzających tę obawę także o skazanie lub podejrzenie czy też oskarżenie o popełnienie innych rodzajów przestępstw, niż enumeratywnie w nim wymienione. Ustawodawca cedując zatem na te organy kompetencje we wskazanym zakresie uznał, iż nałożony na nie ustawowo obowiązek ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego winien być przez nie realizowany także poprzez odpowiednią politykę w sprawie dostępu do broni palnej (wydawanie i cofanie pozwoleń na broń palną), kształtowaną poprzez pryzmat interesu społecznego. Nadając bowiem art. 15 ust. 1 pkt 6 oraz 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji charakter obligatoryjny, odrzucił możliwość uwzględniania interesu osoby ubiegającej się o pozwolenie na broń lub je posiadającej także w tych przypadkach, gdy to organy właściwe w tych sprawach - uwzględniając swoją wiedzę i doświadczenie zawodowe oraz korzystając z ustawowej kompetencji - przyjęły za podstawę rozstrzygnięcia sprawy okoliczność spoza przesłanek bezpośrednio wskazanych w art. 15 ust. 1 pkt 6.

Podkreślono przy tym, iż organy te nie zostały zobowiązane przepisami ustawy o broni i amunicji do udowodnienia, iż faktycznie posiadacz pozwolenia na broń (lub osoba chcąca je uzyskać) posłużył się lub użyje broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Wystarczające jest bowiem samo domniemanie takiego zachowania, którego podstawą może być fakt skazania lub podejrzenia (oskarżenia) o popełnienie przestępstwa istotnego ze względu na jego rodzaj i wagę dla sfery stosunków społecznych, a zatem wykluczającego możliwość posiadania broni nawet w przypadku, gdy jest ono jednorazowe, a inne zebrane w postępowaniu dowody korzystnie o takiej osobie świadczą. Organy Policji przyjęły więc, iż do przesłanek nie pozwalających przyznać prawa do broni, a poprzez dyspozycję art. 18 ust. 1 pkt 2 - nakazujących je cofnąć, należy zaliczyć m. in. przestępstwa przeciwko działalności instytucji państwowych oraz samorządu terytorialnego, zwłaszcza te, których jednym ze znamion jest użycie przemocy lub stosowanie groźby bezprawnej, a także korzyść majątkowa lub osobista, jak w przypadku przestępstwa z art. 228 § 1 kk., którego popełnienie zarzucono stronie. Organy Policji ustalając te okoliczności jako spełniające dyspozycję art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy wzięły pod uwagę wysoki stopień szkodliwości tego rodzaju przestępstw (polegają one bowiem na zakłócaniu lub uniemożliwianiu prawidłowego wykonywania obowiązków przez osoby powołane do działania dla dobra społecznego), umyślność działania sprawców takich czynów, liczących się tylko z własnym, bezprawnym interesem, a w przypadku przestępstw związanych z korzyścią majątkową lub osobistą także ich podobieństwo do przestępstw przeciwko mieniu (zgodnie bowiem z art. 115 § 3 kk. przestępstwa z zastosowaniem przemocy lub groźby jej użycia albo przestępstwa popełnione w celu osiągnięcia korzyści majątkowej uważa się za przestępstwa podobne). Czyn zarzucony stronie jest więc przestępstwem indywidualnym, popełnianym jedynie przez osoby pełniące funkcje publiczne (a więc osoby, które z racji wykonywanych zadań winny odznaczać się wyższą świadomością prawa, a co za tym idzie cechować się wyższą kulturą prawną w przestrzeganiu porządku prawnego, dając tym przykład całemu społeczeństwu), przedmiotem czynności wykonawczej tego przestępstwa jest korzyść majątkowa (w wyniku popełnienia tego czynu następuje bezprawne przysporzenie majątku sprawcy), wymierzony jest przeciwko działalności instytucji państwowych oraz samorządu terytorialnego - przy czym jego popełnienie powoduje dalsze konsekwencje, bowiem nie tylko podważa zaufanie obywateli do samych organów Państwa, ale także ma negatywny wpływ na ich świadomość i kulturę prawną.

Istotną okoliczność dla organów Policji w przedmiotowym postępowaniu stanowi już sam fakt toczącego się przeciwko stronie postępowania karnego. Ustawodawca nie związał bowiem możliwości cofnięcia pozwolenia na broń na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji jedynie z prawomocnym skazaniem posiadacza broni za określone przestępstwo. Z woli zatem samego ustawodawcy prawno-karna zasada domniemania niewinności nie ma zastosowania w postępowaniu administracyjnym w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń palną, ponieważ ustawodawca nakazał takie rozstrzygnięcie także w sytuacji, gdy przeciwko takiej osobie tylko toczy się postępowanie karne o przestępstwo wymienione przykładowo w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, a zatem wystarczającym jest ustalenie, iż w postępowaniu przygotowawczym wydane zostało postanowienie o przedstawieniu zarzutów. Organy administracji publicznej, a takimi są organy Policji w postępowaniu administracyjnym, nie działają bowiem na podstawie prawa karnego, a administracyjnego. Nie oceniają zatem czy posiadacz pozwolenia na broń jest winny popełnienia zarzucanych mu przestępstw. Nie weryfikują także prawidłowości postępowania karnego i trafności kwalifikacji prawnej czynów tym postępowaniem objętych. Nie stanowi to jednak przeszkody do stosowania przez nie przepisów prawa materialnego, tj. ustawy o broni i amunicji, a wręcz przeciwnie - ich prawem i obowiązkiem jest ocena czy rodzaj i okoliczności określonego czynu dają podstawę do zastosowania skutków administracyjno-prawnych, wynikających z tej ustawy, a zatem cofnięcia pozwolenia na broń.

W przypadku strony obawa uzasadniająca cofnięcie mu pozwolenia na broń wynika więc nie tylko z faktu, iż stoi on pod zarzutem popełnienia przestępstwa, ale także z jego rodzaju (przestępstwo podobne do przestępstw przeciwko mieniu, bowiem związane jest z przyjęciem korzyści majątkowej) i opisanych okoliczności, w których miało do niego dojść. Przestępstwo to ma istotne znaczenie dla sfery stosunków społecznych - podważa bowiem zaufanie do instytucji publicznych, których immanentną cechą jest właśnie owo "zaufanie społeczne", niezbędne dla prawidłowego - nie tylko w odbiorze społecznym -funkcjonowania Państwa i jego instytucji. Podkreślono przy tym, że dostęp do broni palnej podlega ścisłej administracyjnej reglamentacji, tj. uzyskać go można za zgodą właściwego organu, wyrażonej w decyzji administracyjnej. Dlatego też od posiadaczy broni (bez względu na jej rodzaj), wymaga się bezwzględnego przestrzegania przepisów prawa z uwagi na ścisły związek dysponowania bronią ze sferą bezpieczeństwa i porządku publicznego. W stosunku do takich osób obowiązuje zatem miernik najwyższej staranności. Nie jest więc kwestią obojętną dla interesu społecznego, że strona stoi pod zarzutem popełnienia przestępstwa z art. 228 § 1 kk. Zachowanie jej w tym stanie rzeczy pozwolenia na broń byłoby niewątpliwie sprzeczne z przywołanym interesem, któremu w sytuacji, gdy zarzucone stronie przestępstwo jest przestępstwem podobnym do przestępstw przeciwko mieniu, pierwszeństwo przyznał sam ustawodawca poprzez obligatoryjny charakter przepisu art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.

Biorąc powyższe wywody pod uwagę, organ odwoławczy uznał argumenty i zarzuty strony zawarte w odwołaniu od zaskarżonej decyzji organu I instancji za niezasadne. Stwierdził też, iż z racji powagi ciążących na stronie zarzutów, decydującego wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy co do jej istoty nie mogą mieć inne dowody, korzystnie o niej świadczące, w tym pozytywna opinia w miejscu zamieszkania i środowisku łowieckim oraz prawidłowe przechowywanie broni, bowiem nie eliminują one powyższych faktów, rodzących uzasadnioną obawę, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.

Komendant Główny Policji stwierdził w związku z tym, że brak jest podstaw do umorzenia niniejszego postępowania, wszczętego z urzędu, zaś samo postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie strona zarzuciła zaskarżonej decyzji:

- naruszenie przepisów prawa materialnego, w postaci art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na:

- błędnym przyjęciu, iż przestępstwo z art. 228 § 1 kk., którego popełnienie zarzucono skarżącemu, mimo, iż nie mieści się w katalogu przestępstw określonych w art. 15 ust. 1 pkt 6 w/w ustawy, niejako ex lege wywołuje zaistnienie wobec skarżącego uzasadnionej obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego,

- nieprawidłowym przyjęciu, iż dowody, takie jak opinia w miejscu zamieszkania i środowisku łowieckim oraz prawidłowe przechowywanie broni, a także upływ 10 lat od daty zarzucanego skarżącemu czynu i jego zachowanie się przez cały ten okres, nie mogą mieć decydującego wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, podczas gdy uzasadnioną obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego powinno uzasadniać dotychczasowe postępowanie danej osoby lub negatywne cechy jej charakteru, zwłaszcza jeśli skarżący miał popełnić przestępstwo spoza katalogu w/w przepisu.

Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji, poprzez uwzględnienie jego odwołania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. i przekazanie sprawy organowi administracyjnemu do ponownego rozpoznania.

Skarżący, odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych zakwestionował twierdzenie Komendanta Głównego Policji, że organy Policji nie są zobowiązane przepisami ustawy o broni i amunicji do udowodnienia, iż faktycznie posiadacz pozwolenia na broń użyje broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa, albowiem wystarcza tu samo domniemanie takiego zachowania wynikające z faktu podejrzenia o popełnienie przestępstwa. Skoro bowiem ustawodawca wprowadził w powoływanym wyżej przepisie przesłankę uzasadnionej obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządkiem publicznym, to sam fakt toczenia się wobec skarżącego postępowania karnego o przestępstwo z art. 228 § 1 kk. nie jest okolicznością wystarczającą dla cofnięcia mu pozwolenia na broń.

Ponadto skarżący wskazał na dowolność podejmowania decyzji przez Komendanta Głównego Policji w sprawach o prawie identycznych okolicznościach faktycznych, co narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego, wynikające z art. 6, 7 i 8 K.p.a.

W ocenie skarżącego takie okoliczności, jak pozytywna opinia w miejscu zamieszkania i w środowisku łowieckim, prawidłowe zachowywanie się podczas i w związku z dysponowaniem bronią, jak również fakt, iż skarżący miał się dopuścić przestępstwa o którym mowa wyżej, niemal 10 lat temu, nie wchodząc wcześniej, jak i później w konflikt z prawem, powinny być szczególnie brane pod uwagę przez organ administracyjny, albowiem wyraźnie wskazują na fakt, iż w stosunku do skarżącego nie istnieje uzasadniona obawa użycia broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.

Organ Policji winien zatem wykazać - wobec skarżącego - związek przyczynowo - skutkowy pomiędzy całym dotychczasowym życiem skarżącego, a obawą użycia broni, jak w treści art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. W tym celu, zgodnie z treścią art. 77 i art. 80 K.p.a., organ Policji winien przeprowadzić postępowanie dowodowe w sposób wyczerpujący, celem rozpatrzenia tak zebranego materiału dowodowego, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów określoną w art. 80 K.p.a. Przedstawione jednakże argumenty wskazują -zdaniem skarżącego - iż w niniejszej sprawie mamy do czynienia z dowolną oceną miast swobodną.

Nadto, skarżący zakwestionował twierdzenie Komendanta Głównego Policji, że czyn z art. 228 § 1 kk. jest przestępstwem podobnym do przestępstw przeciwko mieniu, ponieważ jest związany z przyjęciem korzyści majątkowej. W ten sposób organ Policji dokonał sprzecznej z prawem nadinterpretacji tego przepisu. Wobec szczegółowego wskazania w przepisach ustawy o broni i amunicji kategorii przestępstw, z których popełnieniem ustawodawca wiąże zaistnienie stanu obawy, o której mowa wyżej, dowolne rozszerzanie przez organ administracji tego katalogu jest prawnie niedopuszczalne. W szczególności, takie postępowanie kłóci się z wyrażoną w art. 6 K.p.a. zasadą praworządności.

Zdaniem skarżącego, organ Policji w zaskarżonej decyzji pominął szereg w/w okoliczności, związanych przede wszystkim z jego postawą życiową, jak również okoliczności dotyczące popełnienia zarzucanego skarżącemu przestępstwa, które w żaden sposób nie wskazują na jakikolwiek związek między tym czynem, a istnieniem uzasadnionej obawy użycia broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie.

Komendant Główny Policji podtrzymał stanowisko zajęte w decyzji z dnia [...] maja 2008 r., powtarzając w zasadzie podniesioną tam argumentację i nie zgadzając się z twierdzeniem skarżącego, iż przesłanka "uzasadnionej obawy" wymaga wykazania bezpośredniego związku między zarzucanym skarżącemu czynem i cechami charakteru oraz jego dotychczasowym postępowaniem, bowiem po wejściu w życie z dniem 1 stycznia 2004 r. noweli ustawy, obecnie nie podlegają badaniu cechy charakteru lecz rodzaj przestępstwa jakiego dopuścił się posiadacz pozwolenia. W związku z tym organ Policji uznał, że podniesiony przez skarżącego zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego - 15 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy nie zasługuje na uwzględnienie.

Komendant Główny Policji nie zgodził się również z zarzutami skarżącego dotyczącymi naruszenia prawa procesowego - tj. art. 6, 77 i 80 K.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie.

Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2008 r., utrzymującą w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] stycznia 2008 r., którą cofnięto skarżącemu pozwolenie na broń palną myśliwską i gazową.

Sąd podziela ocenę organów Policji, iż korupcja niszczy tkankę społeczna i degeneruje więzi i stosunki społeczne, a przestępstwa o tym charakterze powinny być karane z całą surowością. Jednocześnie Sąd zwraca uwagę, że cofniecie pozwolenia na broń nie jest karą dodatkową, wymierzaną niejako automatycznie w przypadku każdego przestępstwa, w tym również korupcji. Inaczej mówiąc, w ocenie Sądu również w przypadku tego rodzaju przestępstw cofnięcie pozwolenia na broń powinno być poprzedzone postępowaniem wyjaśniającym, czy osoba, której zamierza się cofnąć pozwolenie na broń należy do osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.

Zgodnie z literalnym brzmieniem art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji pozwolenia na broń nie wydaje się osobom co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Z kolei w myśl art. 18 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 ustawy.

W rozpatrywanej sprawie ustalenie, w jakim zakresie art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji ma charakter obligatoryjny nie ma istotnego znaczenia. Ciężar rozpatrywanej sprawy spoczywa bowiem na ustaleniu katalogu przesłanek uzasadniających cofnięcie pozwolenia na broń, określonego w art. 15 ust. 1 pkt 6 powołanej ustawy.

W orzecznictwie sądów administracyjnych nie zakwestionowano wyrażanego przez organy Policji poglądu, iż katalog ten ma charakter otwarty, a co za tym idzie – przesłanką cofnięcia pozwolenia na broń może być również popełnienie innych przestępstw niż wymienione w tym przepisie (przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu). Jednocześnie w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że tylko w przypadku przestępstw wymienionych wprost w ustawie nie jest konieczne przeprowadzenie dowodu, iż osoby, które popełniły przestępstwo skierowane przeciwko wymienionym w ustawie dobrom chronionym, praktycznie uzasadniają obawę, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Natomiast w przypadku każdych innych przestępstw, mających inny charakter lub skierowanym przeciwko innym dobrom, organ orzekający o cofnięciu pozwolenia na broń powinien taką obawę uzasadnić, odwołując się m.in. do osobowości sprawcy, jego zachowania w życiu codziennym i w społeczności myśliwych, a także wszystkich okolicznościach, które mogą świadczyć o jego stosunku do obowiązujących zasad pożycia społecznego i regulujących je przepisów prawnych.

Nie jest też oczywiste, wbrew twierdzeniom Policji, że "otwartość" katalogu przestępstw określonego w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji dotyczy nie tylko samych przestępstw - czynów prawomocnie osądzonych, lecz rozciąga się również na osoby, "...wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw." W ustawie jest bowiem wprost mowa o przestępstwach przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu i o ile uzasadnione wydaje się domniemanie uzasadnionej obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego nie tylko przez osoby skazane za takie przestępstwa prawomocnymi wyrokami sądowymi, lecz również podejrzane o ich popełnienie, o tyle poszerzanie tego wyliczenia, uzasadnione w przypadku niektórych innych przestępstw, skierowanych przeciwko innym dobrom, jest w przypadku osób tylko podejrzanych o popełnienie takich przestępstw zbyt daleko idące. Takiego stanowiska nie uzasadnia ani reglamentacyjny charakter ustawy, ani związana z tym preponderancja interesu społecznego. Co więcej, takie stanowisko jest sprzeczne z wyrażoną w Konstytucji RP zasadą demokratycznego państwa prawa, pozwala bowiem na zastosowanie sankcji administracyjnej w przypadku domniemania popełnienia czynów, które nie zostały określone w ustawie, i w sprawie których nie zajęły stanowiska niezawisłe sądy.

W rozpatrywanej sprawie skarżący uzyskał pozwolenie na broń myśliwską na podstawie decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z 1995 r., na podstawie m.in. korzystnego wywiadu środowiskowego oraz innych opinii właściwych organów. Postępowanie karne o popełnienie przez skarżącego przestępstw z art. 228 § 1 kk. w zw. z art. 12 kk. wszczęto za czyny dokonane w okresie od [...] grudnia 1998 r. do [...] lutego 1999 r. Do tego czasu skarżący nie popełnił żadnych czynów niweczących rękojmię wymaganą przez posiadacza broni. Skarżący dysponował praktycznie bronią myśliwską i gazową do dnia [...] stycznia 2008 r., tj. do dnia wydania decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] cofającej mu pozwolenie na broń palną myśliwską i gazową. W tym czasie również nie popełnił żadnych czynów niweczących jego wiarygodność jako posiadacza broni.

W ocenie Sądu takie okoliczności przedstawione przez skarżącego, jak pozytywna opinia w miejscu zamieszkania i w środowisku łowieckim, prawidłowe zachowywanie się podczas i w związku z dysponowaniem bronią, jak również fakt, iż skarżący miał się dopuścić przestępstwa, o którym mowa wyżej, niemal 10 lat temu, nie wchodząc wcześniej, jak i później w konflikt z prawem, powinny być szczególnie brane pod uwagę przez organ administracyjny, albowiem wyraźnie wskazują na fakt, iż w stosunku do skarżącego nie istnieje uzasadniona obawa użycia broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.

Sąd podziela również opinię skarżącego, że podkreślenie przez organy Policji podobieństwa czynu, o który został oskarżony skarżący, do przestępstw przeciwko mieniu (art. 115 § 3 kk.) jest nadinterpretacją. Oczywiście, jednym ze znamion przestępstwa z art. 228 § 1 kk. jest uzyskanie zarówno korzyści majątkowej, jak i osobistej, ale ta korzyść majątkowa nie może być utożsamiana z przestępstwem przeciwko mieniu, o którym mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Jednocześnie Sąd nie podzielił argumentu skarżącego, iż nie organizował on żadnego przetargu, gdyż to leżało w kompetencjach J. Należy bowiem zauważyć, że znamiona czynu z art. 228 § 1 kk. wyczerpuje sama możliwość wpływu na podjęcie odpowiedniej decyzji.

W konsekwencji Sąd podzielił zarzut skarżącego, iż decyzja Komendanta Głównego Policji, cofająca skarżącemu pozwolenie na broń, została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego, w szczególności postaci art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na błędnym przyjęciu, iż samo wszczęcie postępowania karnego o przestępstwo z art. 228 § 1 kk., wywołuje zaistnienie wobec skarżącego uzasadnionej obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Z zarzutem tym wiążą się również zarzuty o charakterze procesowym, związane z naruszeniem art. 77 i art. 80 K.p.a., zgodnie z którymi organ Policji winien przeprowadzić postępowanie dowodowe w sposób wyczerpujący, uwzględniając że dowody takie, jak opinia w miejscu zamieszkania i środowisku łowieckim oraz prawidłowe przechowywanie broni, a także upływ 10 lat od daty zarzucanego skarżącemu czynu i jego zachowanie się przez cały ten okres, mogą mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

Na podstawie art. 152 powołanej ustawy orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.