Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2303/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-03-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Hasła tematyczne: Zawody prawnicze
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. art. 66 ust. 1 pkt 2 i pkt 4 lit. a), 66 ust. 5
journal: Dz.U. 2009 nr 146 poz 1188
law: Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędzia WSA Waldemar Śledzik (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2011 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wpisu na listę adwokatów oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] Minister Sprawiedliwości, po rozpatrzeniu odwołania pana T. K. z dnia

[...] czerwca 2010 r., utrzymał w mocy uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej w [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] utrzymującą w mocy uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej w B. z dnia [...] lutego

2010 r. o odmowie wpisu T. K. na listę adwokatów Izby Adwokackiej w B.

Podstawą materialnoprawną decyzji Ministra Sprawiedliwości był przepis art. 68 ust. 6a ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (t.j. - Dz. U.

z 2009 r. Nr 146, poz. 1188) – dalej Poa. oraz art. 65 i art. 66 ust. 1 pkt 2 wymienionej ustawy w brzmieniu określonym art. 1 pkt 7 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy – Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw (Dz. U.

z 2005 r. Nr 163, poz. 1361 ze zm.).

Rozstrzygnięcie Ministra Sprawiedliwości zapadło w oparciu

o następujące ustalenia faktyczne i prawne:

Pan T. K. złożył w dniu 4 lutego 2009 r. wniosek o wpis na listę adwokatów Okręgowej Rady Adwokackiej w B. Jako podstawę wpisu wskazał art. 65 ust. 1 oraz 66 ust. 1 pkt 2 Poa.

Okręgowa Rada Adwokacka w B., uchwałą z dnia [...] maja 2009 r. odmówiła wpisu wnioskodawcy na listę adwokatów uznając, iż kandydat nie spełnia przesłanek wymienionych w art. 66 ust. 1 pkt 4 w brzmieniu znowelizowanym ustawą z dnia 20 lutego 2009 r. o zmianie ustawy – Prawo o adwokaturze, ustawy o radcach prawnych oraz ustawy – Prawo o notariacie (Dz. U. z 2009 r., Nr 37, poz. 286), obowiązującą od dnia 25 marca 2009 r. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Okręgowa Rada Adwokacka podała, że p. T. K. nie spełnia kryteriów wpisu, bo choć legitymuje się aplikacją prokuratorską pozaetatową i egzaminem prokuratorskim, to nigdy nie zajmował żadnego ze stanowisk wymienionych w tym przepisie, zaś od 1991 r. jest zatrudniony nieprzerwanie jako policjant.

Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej uchwałą z dnia [...] lipca 2009 r., utrzymało w mocy zaskarżoną uchwałę podzielając argumentację organu I instancji.

Od powyższej uchwały pan T. K. w dniu 10 sierpnia 2009 r. złożył odwołanie do Ministra Sprawiedliwości, wnosząc o uchylenie zaskarżonych uchwał i dokonanie wpisu na listę adwokatów Izby Adwokackiej w B..

Decyzją z dnia [...] września 2009 r. Nr [...] Minister Sprawiedliwości uchylił uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] lipca 2009 r. oraz utrzymaną przez nią w mocy uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej w B. z dnia [...] maja 2009 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Okręgowa Rada Adwokacka

w B. (Rada) uchwałą z dnia [...] lutego 2010 r. kolejny raz odmówiła wnioskodawcy wpisu na listę adwokatów.

W uzasadnieniu Rada wskazała, że wobec zmiany stanu prawnego dotyczącego sytuacji osób ubiegających się o wpis na listę adwokatów bez odbycia aplikacji adwokackiej i złożenia egzaminu adwokackiego, wobec pana T. K. winny znaleźć zastosowanie przepisy w brzmieniu wynikającym

z ustawy z dnia 20 lutego 2009 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze, ustawy

o radcach oraz ustawy - Prawo o notariacie, obowiązujące od dnia 25 marca 2009 r. Zdaniem Rady, pan T. K. nie spełnia kryteriów określonych w tych przepisach ani też warunków określonych art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy o adwokaturze w brzmieniu sprzed nowelizacji, albowiem nie posiada "odpowiedniej praktyki"

w zawodzie prawniczym.

Od powyższej uchwały pan T. K. odwołał się do Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej w [...], wnosząc o jej uchylenie i wpisanie go na listę adwokatów.

W uzasadnieniu odwołania wskazał, że według aktualnego brzmienia

art. 66 ust. 1 pkt 4) Poa. etatowy aplikant prokuratorski spełnia wymogi wpisu na listę adwokatów mimo braku rzeczywistej praktyki, odpowiadającej charakterowi pracy adwokata. Ponadto stwierdził, że jako policjant z osiemnastoletnim stażem pracy posiada odpowiednio większe doświadczenie prawnicze niż na stanowisku aplikanta prokuratorskiego, ponieważ prowadzi samodzielnie postępowania z zakresu prawa karnego. Odbyta przez niego aplikacja prokuratorska przygotowała go również do wykonywania zawodu sędziego, a zatem do prowadzenia postępowania z zakresu prawa cywilnego, rodzinnego, czy gospodarczego.

Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej uchwałą z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną uchwałę, podzielając argumentację organu I instancji. Jednocześnie Naczelna Rada podkreśliła, że zgodnie ze wskazaniami Ministra Sprawiedliwości, który uchylił poprzednie rozstrzygnięcie w stosunku do p. T. K., w pierwszej kolejności rozważyła, które z przepisów należy w sprawie zastosować jako korzystniejsze dla wnioskodawcy. Analizując sprawę pod tym kątem uznała, że "żaden z przepisów nie jest dla wnioskodawcy korzystniejszy", gdyż nie dają podstawy do wpisu na listę ani przepisy z art. 66 ust.1 pkt. 2) sprzed nowelizacji, ani przepisy z art. 66 ust.1 pkt. 4) po nowelizacji. Wnioskodawca, odpowiednio do podanych podstaw prawnych, nie wykonywał czynności, które należy uznać za niezbędne przygotowanie do zawodu adwokata, jak również nie zajmował odpowiedniego stanowiska dającego uprawnienie do wpisu. Niezależnie od powyższego Naczelna Rada wyraziła pogląd, że ostateczne stanowisko winno być oparte na treści art. 66 ust.1 pkt. 4) znowelizowanego prawa o adwokaturze, albowiem "okres przejściowy pomiędzy datą stwierdzenia częściowej niekonstytucyjności art. 66 ust. 1 pkt 2) Poa., a datą ostatecznego uchylenia tego przepisu w dniu 20 lutego 2009 r., charakteryzował się dużą dowolnością w orzecznictwie zarówno organów samorządowych, jak

i Ministerstwa Sprawiedliwości".

Pan T. K. pismem z dnia 30 czerwca 2010 r. odwołał się do Ministra Sprawiedliwości od wskazanej uchwały Prezydium wnosząc o jej uchylenie, jak również o uchylenie poprzedzającej ją uchwały Okręgowej Rady Adwokackiej

w B. z dnia [...] lutego 2010 r. i wpisanie go na listę adwokatów tej Izby, przywołując dotychczasową argumentację.

Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. utrzymał

w mocy stanowisko Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej wyrażone w uchwale

z dnia [...] czerwca 2010 r., uznając, iż pan T. K. nie spełnia kryteriów uzasadniających dokonanie wpisu na listę adwokatów w świetle przepisów ustawy Prawo o adwokaturze, zarówno w brzmieniu przed, jak i po jej nowelizacji.

W uzasadnieniu decyzji Minister Sprawiedliwości podniósł, że w chwili złożenia przez skarżącego wniosku o wpis na listę adwokatów, a więc w dniu

4 lutego 2009 r., miały zastosowanie przesłanki wynikające z ówcześnie obowiązującego art. 66 ust. 1 pkt 2) Poa. w brzmieniu nadanym ustawą z dnia

30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2005 r. Nr 163, poz. 1361). W dniu 25 marca 2009 r. weszła w życie ustawa z dnia 20 lutego 2009 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze, ustawy o radcach prawnych oraz ustawy - Prawo o notariacie nowelizująca treść art. 66 Poa., która nie zawiera w odniesieniu do omawianego zakresu spraw przepisów przejściowych, regulujących tok postępowań wszczętych przed dniem jej wejścia

w życie.

Zdaniem Ministra Sprawiedliwości, organy samorządu zawodowego oceniając sytuację prawną pana T. K. przez pryzmat przepisów Prawa o adwokaturze w brzmieniu przed nowelizacją, słusznie uznały, iż brak jest podstaw do wpisania go na listę adwokatów, gdyż wymieniony nie spełnia przesłanek określonych w art. 66 ust. 1 pkt 2 i 65 pkt 1 Poa. w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy – Prawo i adwokaturze i niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2005 r., Nr 163, poz. 1360).

Praktyka zawodowa pana T. K. nie może być uznana za wystarczającą do stwierdzenia, iż daje on rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata, który jest zawodem zaufania publicznego. Rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata daje bowiem osoba, która posiada cechy, od których uzależniona jest prawidłowość świadczenia pomocy prawnej

w celu ochrony prawnej podmiotów, na rzecz których jest wykonywana. Oceniając wskazany przymiot, branych jest pod uwagę szereg czynników, zaś spośród nich przede wszystkim odpowiedni poziom przygotowania oraz kwalifikacji i wiedzy zawodowej w każdej dziedzinie prawa.

Z przeprowadzonego w sprawie postępowania wyjaśniającego wynika, że zakres przedmiotowy czynności związanych z praktycznym stosowaniem prawa przez wnioskującego jest ograniczony. Minister Sprawiedliwości podniósł, iż pan T. K. od ponad osiemnastu lat wykonuje obowiązki funkcjonariusza policji. Podejmowane przez niego czynności zawodowe dotyczą głównie sfery prawa karnego i w zasadzie mają charakter pomocniczy, bez możliwości podejmowania decyzji o sposobie rozwiązywania kwestii prawnych. Jedynie w marginalnym stopniu, zdaniem organu, zajmuje się pozostałymi dziedzinami prawa. Jak wynika też z jego wyjaśnień, nigdy samodzielnie nie świadczył obsługi prawnej ani też nie występował w postępowaniach przed sądami. Specyfika pracy funkcjonariusza policji i adwokata znacznie się różnią. Praktyki zdobytej przez wymienionego podczas pracy w policji nie można uznać za "odpowiednią", czyli dającą gwarancję prawidłowego, samodzielnego świadczenia pomocy prawnej w każdej dziedzinie prawa.

Zdaniem Ministra Sprawiedliwości organy samorządu adwokackiego słusznie uznały, że p. T. K., nie spełnia również przesłanek wymaganych treścią art. 66 ust. 1 pkt 4 Poa., w brzmieniu po nowelizacji ustawą z dnia 20 lutego 2009 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze, ustawy o radcach prawnych oraz ustawy - Prawo o notariacie. Wnioskodawca co prawda legitymuje się zdanym po 1 stycznia 1991 r. egzaminem prokuratorskim, jednakże w okresie 5 lat przed złożeniem wniosku o wpis na listę adwokatów, łącznie przez okres co najmniej 3 lat, nie zajmował stanowiska aplikanta i nie wykonywał wymagających wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związanych ze świadczeniem pomocy prawnej przez adwokata lub radcę prawnego na podstawie umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej w kancelarii adwokackiej, zespole adwokackim lub spółce cywilnej, jawnej, partnerskiej, komandytowej, o których mowa w art. 8 ust. 1 ustawy o radcach prawnych.

Z powyższych względów Minister Sprawiedliwości uznał, iż zaskarżona uchwała jest prawidłowa i brak jest podstaw do jej zmiany, zaś materiał dowodowy zebrany przez organy samorządu adwokackiego był wystarczający do stwierdzania, iż pan T. K. nie spełnia przesłanek wpisu na listę adwokatów określonych w art. 65 pkt 1 i art. 65 ust. 1 pkt 2 Poa. w brzmieniu przed nowelizacją, jak również wymagań wynikających z przytoczonego wyżej znowelizowanego art. 66 ust. 1 pkt 4 Poa.

W obszernej skardze z dnia 24 września 2010 r. T. K. (skarżący) zarzucił powyższej decyzji obrazę prawa materialnego, tj. art 66 ust. 1 pkt 2 Рoa. w brzmieniu ustalonym ustawą z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy – Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw, poprzez jego błędną wykładnię

i niewłaściwą interpretację wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 kwietnia 2006 r. oraz obrazę art. 66 ust. 1 pkt 4 lit. a) w brzmieniu ustalonym ustawą z dnia

z dnia 20 lutego 2009 r. o zmianie ustawy – Prawo o adwokaturze, ustawy o radach prawnych oraz ustawy – Prawo o notariacie, poprzez błędną wykładnię tego przepisu. Nadto zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych, poprzez błędne przyjęcie, że nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata, podczas gdy jego doświadczenie zawodowe i praca w organach policji potwierdzają posiadanie przez niego odpowiedniej praktyki.

W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wnosił o jej oddalenie podkreślając, że sytuacja prawna skarżącego została rozpatrzona w sposób wyczerpujący, w oparciu o całokształt materiału dowodowego, a zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem bez cech dowolności i bez przekroczenia granic uznania administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo

o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną (uchwałę) lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym

i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji lub postanowienia. Sąd nie bada więc celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Dokonując oceny zasadności wniesionej przez T. K. skargi na decyzji Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] sierpnia 2010 r. roku, Sąd uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.

Na wstępie podkreślić trzeba, iż w trakcie postępowania administracyjnego zainicjowanego wnioskiem skarżącego z dnia 4 lutego 2009 r. skierowanym do Okręgowej Rady Adwokackiej w B. na podstawie art. 65 i art. 66 ust. 1 pkt 2 Poa. o wpis na listę adwokatów, nastąpiła zmiana stanu prawnego. Ustawa z dnia 20 lutego 2009 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze, ustawy o radcach prawnych oraz ustawy Prawo o notariacie (Dz. U. z 2009r. Nr 37, poz. 286, zwana dalej "ustawą nowelizującą") z dniem 25 marca 2009 r. zmieniła dotychczasową treść art. 66 Poa. Przepis ten w odmienny sposób reguluje kryteria, na podstawie których oceniana jest praktyka kandydata niezbędna do uzyskania wpisu na listę adwokatów.

Powyższa nowelizacja była konsekwencją wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który wyrokiem z 19 kwietnia 2006 roku, w sprawie sygn. akt K 6/06 (Dz. U. Nr 75, poz. 529), rozpoznał wniosek Naczelnej Rady Adwokackiej m.in.

o zbadanie zgodności art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 roku – Prawo

o adwokaturze, w brzmieniu ustalonym przez ustawę z dnia 30 czerwca 2005 r.

o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 163, poz. 1361) z art. 17 ust. 1 Konstytucji RP i orzekł w punkcie 5 części I wyroku, że "Art. 66 ust. 1 pkt. 2 ustawy z 26 maja 1982 r. powołanej w punkcie 2, w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt. 7 lit. a ustawy z 30 czerwca 2005 r. powołanej w punkcie 1, w zakresie, w jakim stwarza możliwość dopuszczenia do wykonywania zawodu adwokata osób, które po złożeniu wskazanych w nim egzaminów nie wykazują się odpowiednią praktyką w zawodzie prawniczym, jest niezgodny z art. 17 ust. 1 Konstytucji".

W uzasadnieniu wyroku dotyczącym art. 66 ust. 1 pkt. 2), Trybunał Konstytucyjny wyraził następujący pogląd, a mianowicie, "Nowelizacja ustawy - Prawo o adwokaturze stworzyła nową sytuację prawną w zakresie ubiegania się

o wpis na listę adwokatów bez odbycia aplikacji i egzaminu adwokackiego.

O możliwość wpisu ubiegać się obecnie mogą osoby bez wymaganego uprzednio trzyletniego stażu w innym zawodzie prawniczym. Mankamentem art. 66 ust. 1 pkt. 2) stawy znowelizowanej jest brak ustawowego wymogu jakiegokolwiek stażu zawodowego, a nadto - nieokreślenie maksymalnego okresu, jaki upłynął od momentu złożenia - przez ubiegającego się o wpis na listę adwokatów - innego niż adwokacki egzaminu prawniczego. Dopuszcza to ubieganie się o wpis na listę adwokatów przez osoby, które uzyskały przed wielu laty dyplom ukończenia wyższych studiów prawniczych i odbyły inną niż adwokacka aplikację w całkowicie odmiennym systemie prawnym, bez jakiejkolwiek weryfikacji znajomości aktualnie obowiązującego prawa. Nadto umożliwia dostęp do zawodu adwokata osobom bez jakiegokolwiek praktycznego doświadczenia prawniczego, w tym - profilującej umiejętności praktyczne aplikacji zakończonej egzaminem. Sytuacja ta stwarza niebezpieczeństwo nienależytego wykonywania zawodu. W tym zatem zakresie, jako nieodpowiadająca wymogom art. 17 ust. 1 Konstytucji, winna być poddana przez ustawodawcę stosownej modyfikacji".

W rozpatrywanej sprawie wniosek o wpis na listę adwokatów został złożony przez skarżącego w dniu 4 lutego 2009 r., a więc już po stwierdzeniu niekonstytucyjności art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawa o adwokaturze w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 7 lit a) ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw, w zakresie, w jakim stwarza możliwość dopuszczenia do wykonywania zawodu adwokata osób, które po złożeniu wskazanych w nim egzaminów nie wykazują się odpowiednią praktyką w zawodzie prawniczym (por: pkt I pkt 5 uzasadnienia przywołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 kwietnia 2006 r.).

Uchwały Okręgowej Rady Adwokackiej w B. i Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej w [...] zapadły, po ponownym rozpoznaniu sprawy, odpowiednio w dniach: [...] lutego 2010 r. i [...] czerwca 2010 r., natomiast decyzja Ministra Sprawiedliwości w dniu [...] sierpnia 2010 r.

Ponieważ w ustawie nowelizującej nie ma przepisów przejściowych regulujących kwestię stosowania przepisów określających materialnoprawne przesłanki uzyskania wpisu na listę, zdaniem Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, Minister Sprawiedliwości działając jako organ odwoławczy zasadnie przyjął obowiązek rozważenia, który przepis art. 66 Prawa o adwokaturze (tj. w brzmieniu przed nowelizacją, czy po nowelizacji) należy w niniejszej sprawie zastosować, uwzględniając słuszny interes strony.

W literaturze przedmiotu i orzecznictwie przyjmuje się bowiem, że milczenie ustawodawcy w zakresie przepisów intertemporalnych zakłada powinność bezpośredniego stosowania nowego prawa, przy czym każdorazowo podejmując decyzje o bezpośrednim stosowaniu nowego prawa organ administracji musi rozważyć czy nie doprowadzi to do skutków nie dających się zaakceptować z punktu widzenia konstytucyjnych zasad porządku prawnego. Dlatego też w ocenie Sądu, jak już stwierdzono wcześniej, za prawidłowe uznać należy stanowisko Ministra Sprawiedliwości, który dokonał subsumcji ustalonego stanu faktycznego pod wskazaną wyżej normę w brzmieniu zarówno przed, jak i po nowelizacji omawianych przepisów prawnych. Tym samym Sąd nie podziela poglądu Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej, że w przedmiotowej sprawie "ostateczne stanowisko winno być oparte na treści art. 66 ust.1 pkt. 4) znowelizowanego prawa o adwokaturze". Sprawy z zakresu wpisu na listę adwokatów mają ze swej istoty charakter indywidualny

i niejednokrotnie skomplikowany pod względem faktycznym, jak i - w aspekcie przepisów intertemporalnych - relewantny prawnie. Rozstrzygnięcia w tym zakresie mają zasadniczy charakter z punktu widzenia praw zainteresowanych. Dlatego też, kierując się słusznym interesem strony oraz zasadami praworządności i pogłębiania zaufania do obywateli, organy w takich sytuacjach winny ocenić status prawny strony we wszystkich reżimach prawnych, przyjmując do stosowania przepisy korzystniejsze.

Minister Sprawiedliwości, zdaniem Sądu, prawidłowo ocenił, że nie było możliwości wpisania skarżacego na listę adwokatów zarówno w stanie prawnym obowiązującym do 25 marca 2009 r., jak i po tym dniu.

Zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawa o adwokaturze w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 7 lit a) ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 163, poz. 1361) wymogu odbycia aplikacji adwokackiej i złożenia egzaminu adwokackiego nie stosuje się do osób, które zdały egzamin sędziowski, prokuratorski, radcowski lub notarialny. Stosownie do wywodów uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego samorząd adwokacki może, a nawet powinien badać czy konkretna osoba ubiegająca się o taki wpis daje rękojmię wykonywania zawodu adwokata. Jak podkreślił w swoim uzasadnieniu Trybunał, możliwy jest przepływ z jednego do innego zawodu prawniczego, co jednak nie oznacza, że przepływ taki ma następować automatycznie, bez oceny umiejętności niezbędnych dla należytego wykonywania nowego dla danej osoby zawodu prawniczego. W tym celu, w warunkach obowiązywania konstytucyjnej zasady równości i równego traktowania, przesłankami oceny winny być m. in. czas trwania aplikacji, zakres przedmiotowy szkolenia oraz praktyczny kontakt z wykonywaniem zawodu prawniczego.

Ocena praktycznych umiejętności kandydata ubiegającego się wpis na listę adwokatów należy do organów samorządu zawodowego adwokackiego i ma charakter uznaniowy. Te zaś uznały, że w rozpoznawanej sprawie, na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, brak jest podstaw do stwierdzenia, iż skarżący posiada umiejętności praktyczne umożliwiające mu prawidłowe wykonywanie zawodu adwokata. Co istotne, oceny tej wskazane organy dokonały w oparciu o szeroki materiał dowodowy, tj. począwszy od wniosku zainteresowanego, poprzez analizę jego akt osobowych, odbytej rozmowy, w tym rozmowy uzupełniającej oraz dokonały zweryfikowania przedstawionych przez skarżącego tez o posiadaniu odpowiedniej praktyki zawodowej. Na powyższej podstawie uznano, że "specyfika pracy policjanta jest odmienna niż adwokata, zaś zakres ilościowy i tematyczny zadań nie daje podstaw do uznania, że gwarantuje ona prawidłowe wykonywanie zawodu adwokata". W trakcie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego wykazano, że skarżący "nigdy nie wykonywał określonych czynności, które uznać należy za niezbędne przygotowanie do zawodu adwokata", gdyż "nie prowadził negocjacji, nie sporządzał pism procesowych

w sprawach cywilnych, rodzinnych czy ubezpieczenia społecznego, nie udzielał porad prawnych, nie sporządza opinii prawnych".

Ocenę tę podziela także Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, gdyż bezspornym jest, że skarżący nabył doświadczenie prawnicze w ograniczonym zakresie, co nie pozwala na przyjęcie, że daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata. Skarżący ukończył co prawda w 2003 r. wyższe studia magisterskie na Wydziale Prawa i Administracji na Uniwersytecie [...] w [...] oraz w latach 2004-2007 odbywał pozaetatową aplikację prokuratorską, zakończoną w dniach [...]-[...] oraz [...] października 2007 r. egzaminem prokuratorskim

z wynikiem pozytywnym. Jednakże od 1991 roku do czasu ubiegania się o wpis na listę Izby Adwokackiej w B. wykonuje zawód policjanta, a zatem, praktycznie biorąc, jego zakres przedmiotowych czynności jest ograniczony do obszaru stosowania przepisów z zakresu prawa karnego (choć szeroko rozumianego, bo dotyczącego także przestępstw natury gospodarczej). Jak sam zresztą podaje skarżący w uzasadnieniu swojej skargi, jako funkcjonariusz służby dochodzeniowo-śledczej, mimo iż podejmuje "kilka razy w tygodniu decyzje o sposobie rozwiązywania kwestii prawnych, jak decyzje o wszczęciu dochodzenia, kwalifikacji prawnej danego czynu, zatrzymaniu sprawcy przestępstwa, przedstawienia podejrzanemu zarzutów, zamknięciu umorzenia lub umorzeniu dochodzenia/śledztwa, sporządzenia aktu oskarżenia w postępowaniu uproszczonym, wniosku o rozpoznanie sprawy przez sąd w postępowaniu przyspieszonym", to jednak są to decyzje związane ze stosowaniem przepisów jednej gałęzi prawa – prawa karnego. W tym stanie rzeczy trudno przyjąć, że ubiegający się o wpis na listę adwokatów posiada odpowiedni poziom przygotowania, kwalifikacji zawodowych i wiedzy w każdej dziedzinie i gałęzi prawa. Za takie uzupełnienie takiego przygotowania nie można uznać oświadczenia skarżącego złożonego podczas rozmowy przed Radą Adwokacką, że świadczył doraźną pomoc, o charakterze nieodpłatnym, poprzez sporządzenie "kilkudziesięciu pozwów i pism w sprawach sąsiadów oraz podczas aplikacji prokuratorskiej". Słusznie, zdaniem Sądu, organy korporacji adwokackiej uznały, że przy takim sposobie świadczenia obsługi prawnej skarżący "nie miał okazji nawet kontrolować przebiegu spraw, z którymi ledwie się zetknął przy takiej okazji".

Inaczej mówiąc, nie kwestionując wysokich kwalifikacji skarżącego jako funkcjonariusza Policji i specjalisty w referacie do walki z Przestępczością Gospodarczą Sekcji Kryminalnej Komendy Powiatowej Policji w S., działalność zawodowa skarżącego i uzyskane doświadczenie oraz umiejętności praktyczne

w służbie dochodzeniowo-śledczej nie są tożsame ani nawet zbieżne ze świadczeniem pomocy prawnej w rozumienia art. 4 cyt. ustawy – Prawo

o adwokaturze.

Rekapitulując powyższe, w ocenie Sądu, organy prawidłowo uznały, że skarżący nie posiada wystarczająco szerokiej wiedzy z innych, niż prawo karne przepisów prawa i tym samym nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata z uwagi na niewystarczające posiadanie doświadczenia zawodowego

w rozumieniu art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 roku – Prawo

o adwokaturze, w brzmieniu ustalonym przez ustawę z dnia 30 czerwca 2005 roku o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 163, poz. 1361) z art. 17 ust. 1 Konstytucji RP.

Skarżący podnosi także, że organy dokonały również błędnej interpretacji znowelizowanej ustawy tj. art. 66 ust. 1 pkt. 4 lit. a) Poa., gdyż "poprzestały wyłącznie na dokonaniu wykładni językowej i stwierdzeniu, że przepisy nie wymieniają zawodu policjanta służby dochodzeniowo-śledczej jako uprawnionego do uzyskania wpisu na listę adwokatów". Zdaniem skarżącego, przyjęcie przez organy dyrektywy wykładni językowej, która winna być jedynie "punktem wyjścia do interpretacji tekstu prawnego" może wypaczyć sens regulacji prawnej i "prowadzić ad absurdum", do czego właśnie doszło w jego sprawie. Skoro bowiem ukończył trzyletnią pozaetatową aplikację prokuratorską i "posiada dziewiętnastoletni staż służby w organach dochodzeniowo-śledczych, prowadząc samodzielnie postępowania przygotowawcze, wykonuje samodzielnie czynności procesowe i sporządza decyzje procesowe, a oprócz tego wykonuje czynności administracyjne w prowadzonych postępowaniach", to tym bardziej spełnia warunki wpisania na listę adwokatów w świetle znowelizowanego przepisu Prawa o adwokaturze.

Ustosunkowując się do powyższego wywodu skarżącego, Sąd nie może podzielić takiego stanowiska, albowiem jest ono oczywiście błędne merytorycznie.

Wskazać bowiem należy, że art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 lutego 2009 r.

o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze, ustawy o radcach prawnych oraz ustawy - Prawo o notariacie (Dz. U. Nr 37, poz. 286), nadał nowe brzmienie art. 66 ust. 1 pkt 4 lit. a) Prawa o adwokaturze. W aktualnie obowiązującym stanie prawnym, zgodnie z wymienionym art. 66 ust. 1 pkt 4 lit. a) Prawa o adwokaturze, wymogu odbycia aplikacji adwokackiej i złożenia egzaminu nie stosuje się do osób, które zdały egzamin sędziowski lub prokuratorski po dniu [...] stycznia 1991 r. oraz w okresie 5 lat przed złożeniem wniosku o wpis na listę radców prawnych, łącznie przez okres co najmniej 3 lat, zajmowały odpowiednio: stanowisko asesora sądowego, asesora prokuratorskiego, referendarza sądowego, starszego referendarza sądowego, aplikanta sądowego, aplikanta prokuratorskiego, aplikanta sądowo-prokuratorskiego, asystenta sędziego, asystenta prokuratora lub wykonywały wymagające wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związane ze świadczeniem pomocy prawnej przez adwokata lub radcę prawnego na podstawie umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej w kancelarii adwokackiej, zespole adwokackim, spółce cywilnej, jawnej, partnerskiej, komandytowej, o których mowa w art. 4a ust. 1 Prawa

o adwokaturze - w kancelarii radcy prawnego, spółce cywilnej, jawnej, partnerskiej, komandytowej, o których mowa w art. 8 ust. 1 ustawy o radcach prawnych.

Natomiast zgodnie z ust. 5 cytowanego artykułu do okresów, o których mowa w ust. 1 pkt 4 i 5, w przypadku aplikacji sądowej pozaetatowej lub aplikacji prokuratorskiej pozaetatowej zalicza się proporcjonalnie okres trwania tych aplikacji przyjmując, że za każdy miesiąc odbywania aplikacji zalicza się 1/4 miesiąca.

Jak już wskazano wcześniej, skarżący zdał co prawda egzamin prokuratorski po dniu [...] stycznia 1991 r. i odbywał trzyletnią aplikację prokuratorską w okresie od 2004 do 2007 r., złożoną egzaminem prokuratorskim w dniach [...]-[...] oraz [...] października 2007 r. (k. 5 – akt administracyjnych), ale nie był zatrudniony na stanowisku aplikanta prokuratorskiego - łącznie przez okres co najmniej 3 lat -

w okresie 5 lat przed złożeniem wniosku o wpis na listę adwokatów. Zwrócić bowiem należy uwagę, że skoro skarżący odbywał aplikację prokuratorską pozaetatową, to do okresu "zajmowania stanowiska" aplikanta prokuratorskiego, zalicza się proporcjonalnie okres trwania takiej aplikacji przyjmując, że za każdy miesiąc odbywania aplikacji przyjmuje się ¼ miesiąca. Tak liczony okres czasu powoduje, że w stosunku do skarżącego nie została spełniona przesłanka, o której mowa w art. 66 ust. 1 pkt 4 lit. a) w zw. z ust. 5 tego przepisu, tj. co najmniej 3 letniego zajmowania stanowiska aplikanta prokuratorskiego (zaliczeniu podlega zaledwie okres

9 miesięcy, gdyż z okresu 36 miesięcy aplikacji pozaetatowej zaliczyć można ¼ tego okresu).

Wobec niebudzącego wątpliwości i jednoznacznego brzmienia wzmiankowanego przepisu, nie można uznać za skarżącym, że "po trzech latach odbycia aplikacji prokuratorskiej i z dziewiętnastoletnim stażem służby w organach dochodzeniowo-śledczych" daje rękojmie prawidłowego wykonywania zawodu adwokata, jeżeli weźmie się pod uwagę cel ustawy i jej aksjologiczne założenia". Jak sam zauważył skarżący w uzasadnieniu swojej skargi "przepisy nowelizujące określiły konkretne zawody, których wykonywanie przez ustalony okres czasu daje możliwość ubiegania się o wpis na listę adwokatów bez potrzeby odbycia aplikacji adwokackiej i złożenia egzaminów adwokackich". Do zawodów tych nie zaliczono zawodu policjanta. Przesłanki wpisania na listę adwokatów są jednoznaczne i nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej. Zasada ta odnosi się zarówno do stypizowanych ustawowo stanowisk pracy oraz wymaganych okresów, co najmniej trzech lat ich zajmowania.

W tych warunkach, zdaniem Sądu, Minister Sprawiedliwości prawidłowo ocenił, że nie było możliwości wpisania skarżącego na listę adwokatów zarówno w stanie prawnym obowiązującym do 25 marca 2009 r., jak i po tym dniu.

Mają na względzie powyższe, skargę p. T. K. należało jako nie posiadającą usprawiedliwionych podstaw oddalić na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.