Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 607/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2021-12-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 145 par 1 pkt 1 lit. c, art. 200, art. 205 par 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 58 par 1 i 2, art. 42 par 1
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Alberciak Asesor WSA Paweł Dańczak po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1) uchyla zaskarżone postanowienie; 2) zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego – M. S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. [pic]


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...], nr [...] Wojewoda [...] na podstawie art. 59 § 2 w zw. z art. 58 § 1 i 2 i art. 129 § 2 k.p.a. oraz art. 15zzzzzn2 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.), odmówił M. S. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy zameldowania na pobyt stały w lokalu nr 250 przy ul. A 1 w Ł.

W sprawie ustalono następujące okoliczności faktyczne i prawne.

W dniu 3 listopada 2020 r. do Urzędu Miasta Ł. wpłynął wniosek M. S. o zameldowanie na pobyt stały w lokalu nr 250 przy ul. A 1 w Ł. We wniosku wnioskodawca jako adres do korespondencji wskazał miejsce pracy, tj. [...] w Ł., (94-406 Ł., ul. N.J. 52).

Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. odmówił zameldowania M. S. na pobyt stały w lokalu nr 250 przy ul. A 1 w Ł. Decyzja została skierowana na wskazany powyżej adres do korespondencji.

Od powyższej decyzji M. S. złożył odwołanie, które nadane zostało w dniu 15 stycznia 2021 r. w Urzędzie Pocztowym Ł. 10 przesyłką priorytetową o nr [...]

Zawiadomieniem z dnia 29 marca 2021 r. Wojewoda [...] działając na podstawie art. 15zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach zawiązanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych poinformował M. S., że wniesione w dniu 15 stycznia 2021 r. odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] zostało wniesione z uchybieniem terminu i w związku z powyższym wyznaczył termin trzydziestu dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu, licząc od dnia odbioru zawiadomienia, informując jednocześnie o konieczności uprawdopodobnienia braku winy uchybienia terminowi i wniesienia odwołania stosownie do treści art. 58 § 1 k.p.a.

W dniu 22 kwietnia 2021 r. w odpowiedzi na powyższe zawiadomienie M. S. złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania wskazując, że nie ponosi winy w uchybieniu terminu do jego wniesienia. Wyjaśnił, że z dnia na dzień został pozbawiony możliwości korzystania ze skrzynki pocztowej przy ul. A 1/250 w Ł. i jako adres do korespondencji podał miejsce pracy, tj. [...] w Ł. Podał, że w okresie Świąt Bożego Narodzenia i Nowego Roku 2020/2021 przebywał na urlopie, do pracy wrócił w dniu 4 stycznia 2021 r. i dopiero wówczas odebrał decyzję w przedmiocie odmowy zameldowania na pobyt stały. Podkreślił, że podpisał poświadczenie pocztowe, będąc przekonanym, że od tego dnia należy liczyć termin do wniesienia odwołania i dopiero po otrzymaniu zawiadomienia z dnia 29 marca 2021 r. dowiedział się, że decyzja została odebrana wcześniej przez jego pracodawcę. Wskazał, że po powrocie do pracy decyzja została mu jedynie przekazana. Nie posiadał wcześniej wiedzy, kiedy decyzja została doręczona, ponieważ nikt nie zapisał na kopercie daty odbioru. Wskazał, że faktycznie miał możliwość zapoznania się z treścią decyzji organu meldunkowego dopiero w dniu 4 stycznia 2021 r., tj. po powrocie do pracy z urlopu. Podniósł, że nie miał świadomości i wiedzy, że odwołanie złożone w dniu 15 stycznia 2021 r. zostało wniesione z uchybieniem terminu. Wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.

Wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] Wojewoda [...] odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] W uzasadnieniu postanowienia wskazał, że stosownie do art. 58 § 1 i 2 k.p.a. oraz art. 15zzzzzn2 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, podstawą dla przywrócenia terminu jest spełnienie przez wnoszącego prośbę o przywrócenie terminu kilku warunków, tj. złożenia prośby w terminie trzydziestu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, dopełnienie czynności, dla której określony był termin jednocześnie z wniesieniem prośby o przywrócenie terminu oraz uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy wnoszącego prośbę.

W celu przywrócenia terminu, strona powinna m.in. uprawdopodobnić, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zalicza się okoliczności losowe jak np. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar, nieprawidłowe doręczenie decyzji stronie, a więc okoliczności których wystąpienie uniemożliwiło złożenia pisma (odwołania) w terminie.

Uprawdopodobnienie przyczyny spóźnienia zastępuje formalny dowód, lecz nie jest równoznaczne z gołosłownym podaniem przez danego wnioskodawcę przyczyny niezachowania terminu, chyba, że przyczyna ta jest powszechnie znana. Brak winy strony zachodzi tylko wtedy, gdy strona (inny uczestnik postępowania) nie mogła usunąć przeszkody, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W konsekwencji pojęcie braku winy w niedopełnieniu czynności procesowej w terminie obejmuje istnienie przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli siły wyższej.

Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że decyzja organu pierwszej instancji zawierała prawidłowe pouczenie o sposobie i terminie wniesienia odwołania. Powoływanie się przez skarżącego we wniosku o przywrócenie terminu na okoliczność braku możliwości korzystania ze skrzynki pocztowej pod spornym adresem i w związku z tym wskazanie do korespondencji adresu pracodawcy i powoływanie się na brak wiedzy i świadomości odbioru decyzji przez pracodawcę w trakcie urlopu wypoczynkowego, w sytuacji gdy skarżący powinien taką okoliczność przewidzieć nie stanowi, w ocenie organu odwoławczego, przeszkody do wniesienia odwołania. Przeszkodą do wniesienia odwołania mogłoby być jakieś nie dające się przezwyciężyć zdarzenie, związane np. ze złym stanem zdrowia (o ile takie oczywiście miałyby miejsce), jednak w niniejszej sprawie nie zostało to w żaden sposób udokumentowane. Wniosek o przywrócenie terminu zawiera jedynie wyjaśnienie zdarzenia, a wnioskodawca nie dostrzega swojego niedopatrzenia i braku dochowania należytej staranności do wniesienia odwołania w terminie.

Z przedstawionych powyżej względów, zdaniem organu odwoławczego wskazane przez skarżącego przyczyny niedochowania terminu zawarte we wniosku z dnia 22 kwietnia 2021 r. nie są wystarczające do pozytywnego załatwienia żądania.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący podkreślił, że zaskarżone postanowienie jest niesłuszne i krzywdzące, narusza przepisy postępowania administracyjnego oraz podważa zasadę zaufania obywatela do organów administracji państwowej. W ocenie skarżącego nie ponosi on winy w przekroczeniu terminu do wniesienia odwołania, ponieważ jak wynika z potwierdzenia odbioru przesyłki, decyzję faktycznie odebrał w dniu 5 stycznia 2021 r., co potwierdził własnoręcznym podpisem i dopiero w tym dniu miał możliwość faktycznego zapoznania się z treścią decyzji. Podał, że nie posiada wiedzy, w jaki sposób i kiedy nastąpiło przekazanie przesyłki przez pocztę do jego miejsca pracy. Nie wie także, jak mogło dojść do tego, że w chwili doręczenia przez pracownika poczty, nie zostało podpisane potwierdzenie odbioru przesyłki. Wskazał, że nie posiada na ten temat wiedzy, a tym bardziej nie miał wpływu na zaistniałą sytuację.

Skarżący wskazał, że z uwagi na fakt, że z dnia na dzień został pozbawiony możliwości korzystania ze skrzynki pocztowej przy ul. A 1/250 w Ł., wskazał do korespondencji, adres pracodawcy. Faktycznie miał zatem możliwość zapoznania się z treścią decyzji w dniu 5 stycznia 2021 r., tj. po powrocie do pracy. Wobec powyższego nie miał świadomości i wiedzy, że odwołanie złożone w dniu 15 stycznia 2021 r. zostało nadane po upływie terminu. Podniósł, że pozostawał w usprawiedliwionym przekonaniu, że zachował 14-dniowy termin do wniesienia odwołania, a przedstawione powyżej okoliczności były przez niego niezawinione. W zaistniałej sytuacji miał prawo przypuszczać, że decyzja została doręczona w dniu 5 stycznia 2021 r., co potwierdził własnoręcznym podpisem na potwierdzeniu odbioru przesyłki i od tej daty, jak podkreślił liczył termin do złożenia odwołania.

Skarżący nadmienił również, że istnieją zatem dwa dokumenty urzędowe - dwa potwierdzenia odbioru - jeden z podpisem prawdopodobnie pracownika [...] (o czym nie posiadał wiedzy) i drugi - z osobistym odręcznym podpisem skarżącego. W tej sytuacji należy uznać, że prawidłowe doręczenie do rąk adresata nastąpiło w dniu 5 stycznia 2021 r., ponieważ od tej daty skarżący miał możliwość faktycznego zapoznania się z treścią decyzji i pouczeniem o możliwości złożenia odwołania i terminie jego wniesienia. Zdaniem skarżącego okoliczność, że pracownik poczty prawdopodobnie popełnił błąd - zostawiając korespondencję z urzędowym potwierdzeniem, które zostało podpisane w terminie późniejszym nie może obciążać strony i wywoływać dla niej negatywne skutki. Podważa to zaufanie obywatela do organów Państwa i instytucji państwowych.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Ł. podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, wniósł o jej oddalenie. Dodatkowo organ wskazał, że co prawda z akt sprawy wynika, że na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki o nr [...] zawierającej decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] widnieje czytelny podpis skarżącego z datą odbioru 5 stycznia 2021 r. jednakże organ odwoławczy prowadząc czynności sprawdzające stwierdził, że faktyczna data odbioru decyzji może być inna niż ta, która widnieje na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Z uwagi na ewentualną rozbieżność terminu odbioru ww. decyzji organ odwoławczy pismem z dnia 19 lutego 2021 r. zwrócił się do Poczty Polskiej, tj. UP Ł. 71 w Ł. z prośbą o jednoznaczne udzielenie informacji dotyczącej daty odbioru przesyłki przez M. S.o nr [...]. W dniu 24 marca 2021 r. (data wpływu do organu odwoławczego), Poczta Polska S.A. Urząd Pocztowy Ł. 71 poinformowała, że przesyłka o nr [...] została doręczona w dniu 28 grudnia 2020 r.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze Wojewoda Ł. podkreślił, że z ww. pisma Poczty Polskiej S.A. wynika jednoznacznie, że przesyłka została doręczona w dniu 28 grudnia 2020 r. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynikało, że decyzja organu pierwszej instancji zawierała prawidłowe pouczenie o sposobie i terminie wniesienia odwołania. Wobec natomiast stanowiska skarżącego, że miał możliwość zapoznania się z decyzją dopiero w dniu 5 stycznia 2021 r. tj. po powrocie do pracy, przy jednoczesnym wskazaniu adresu do korespondencji swojego pracodawcy, tj. [...] w Ł. organ stwierdził, że skarżący powinien był liczyć się z tym, że korespondencja skierowana do miejsca pracy, będzie odbierana przez pracodawcę. W zaistniałej sytuacji skarżący powinien był zachować szczególną uwagę i ostrożność, a będąc na urlopie wypoczynkowym zainteresować się, czy nie oczekuje u pracodawcy skierowana do niego korespondencja. Zdaniem organu odwoławczego zarzuty podniesione w złożonej skardze nie stanowią podstawy do zmiany zajętego przez organ odwoławczy stanowiska w postanowieniu z dnia [...]

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Na wstępie wskazać należy, że sprawa została rozpoznana przez sąd na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym bez przeprowadzenia rozprawy i udziału stron, stosownie do treści art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sprawa może zostać rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym Sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).

Oceniając skargę przy zastosowaniu powyższych kryteriów oceny Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania zostało wydane z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do jego wyeliminowania z obrotu prawnego.

Podstawę prawną odmowy przywrócenia terminu do złożenia przez skarżącego odwołania stanowił art. 58 § 1 k.p.a. i brak uprawdopodobnienia przez skarżącego okoliczności świadczących o tym, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy. Aby prowadzić rozważania dotyczące spełnienia przesłanek warunkujących przywrócenie terminu do złożenia odwołania, najpierw należy ustalić, czy doręczenie decyzji, której dotyczyło odwołanie, było skuteczne. Bez takiego ustalenia ocena, czy spełnione zostały przesłanki, od których art. 58 k.p.a. uzależnia przywrócenie terminu, jest przedwczesna.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że instytucja przywrócenia terminu odnosi się do sytuacji, gdy termin został uchybiony. Kwestię przywrócenia uchybionego terminu można rozważać dopiero po ustaleniu, że ten rozpoczął skutecznie swój bieg. Warunkiem skutecznego rozpoczęcia biegu terminu jest zaś skuteczne doręczenie lub ogłoszenie decyzji stronie. Nieskuteczne doręczenie decyzji nie może zatem stanowić podstawy wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania (por. wyrok NSA z 22 marca 2005 r., sygn. akt FSK 2587/04, publ. https://cbois.nsa.gov.pl). Doręczenie niezgodnie z obowiązującymi przepisami jest bezskuteczne, co oznacza, że termin do dokonania czynności nie rozpoczął biegu.

Kwestie zasad i trybu doręczania pism w postępowaniu administracyjnym uregulowane zostały w Rozdziale 8 Działu I Kodeksu postępowania administracyjnego. Art. 42 k.p.a. reguluje doręczenie decyzji osobie fizycznej ustanawiając prawną kolejność miejsc, w których może nastąpić. Przy doręczeniu pism osobie fizycznej obowiązuje reguła podstawowa ustanowiona w art. 42 § 1 k.p.a., tzn. reguła doręczenia właściwego. Charakter uzupełniający mają regulacje zawarte w art. 42 § 2 i 3 k.p.a. Zgodnie z art. 42 § 1 k.p.a., pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Doręczenie w miejscu pracy jest zatem prawnie skuteczne.

Skuteczność prawna doręczenia jest obwarowana podmiotowo. Regułę podmiotową skutecznego doręczenia pisma ustanawia art. 40 § 1 k.p.a., który stanowi, że pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi. Jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi (art. 40 § 2 k.p.a). Od reguły podmiotowego doręczenia dopuszczony jest wyjątek w art. 43 k.p.a. regulujący tryb doręczenia zastępczego. Skuteczność doręczenia decyzji w trybie zastępczym jest obwarowana przesłankami, które muszą wystąpić łącznie: po pierwsze, ma zastosowanie tylko w razie gdy adresat jest nieobecny w lokalu mieszkalnym, a zatem ma zastosowanie do reguły miejsca doręczenia ustanowionej w art. 42 § 1 k.p.a. wskazującej na pierwsze miejsce skutecznego doręczenia pisma osobie fizycznej - doręczenia pisma osobie fizycznej w jej mieszkaniu; po drugie, pismo przyjmuje za pokwitowaniem, dorosły domownik, sąsiad lub dozorca domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Zastosowanie trybu zastępczego doręczenia decyzji uregulowanego w art. 43 k.p.a. ograniczone jest wyłącznie do doręczenia w mieszkaniu strony, która jest nieobecna podczas czynności doręczenia.

Uregulowany tryb doręczenia zastępczego w art. 43 k.p.a. nie obejmuje drugiego wyliczonego w art. 42 § 1 k.p.a. miejsca doręczenia to jest miejsca pracy. W miejscu pracy strony nie można zatem dokonać skutecznego doręczenia przesyłki innej osobie niż jej adresatowi lub osobie upoważnionej przez adresata do odbioru przesyłki. Art. 43 k.p.a. zawiera zamkniętą regulację doręczenia zastępczego w razie nieobecności strony w jej mieszkaniu. Stanowi o tym expressis verbis art. 44 § 1 k.p.a. W przypadku zatem nieobecności strony w miejscu pracy zastosowanie ma tryb zastępczy unormowany w art. 44 § 1 k.p.a. Przyjęte w art. 44 § 1 k.p.a. rozwiązanie wyłącza stosowanie do osób fizycznych trybu doręczenia decyzji uregulowanego w art. 45 k.p.a. (por. m.in. wyroki NSA z dnia 18 listopada 2020 r., sygn. akt II OSK 1958/20, Lex nr 3089479, z dnia 13 grudnia 2017 r., sygn. akt II OSK 645/17, Lex nr 2426838).

Reasumując tą część rozważań należy wskazać, że z wykładni literalnej art. 42 § 1 k.p.a. wynika, że doręczenie pisma osobie fizycznej w miejscu jej pracy powinno nastąpić do rąk adresata. Przepis ten reguluje bowiem wyłącznie przypadki doręczenia właściwego, tj. bezpośrednio adresatowi pisma. Pozostałe przepisy działu I rozdziału 8 Kodeksu postępowania administracyjnego nie zawierają regulacji pozwalającej na doręczenie pisma osobie fizycznej w miejscu pracy za pośrednictwem osoby upoważnionej przez pracodawcę do odbioru pism. Taki sposób doręczania pism przewidziany jest wyłącznie w odniesieniu do jednostek organizacyjnych i organizacji społecznych (art. 45 k.p.a.). Doręczenie zastępcze pism osobom fizycznym odnosi się więc tylko do przypadków doręczenia w mieszkaniu adresata, a nie w jego miejscu pracy. Przedstawiona wykładnia art. 42 § 1 k.p.a., znajduje potwierdzenie zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie SN i sądowoadministracyjnym (por. wyrok NSA z dnia 2 czerwca 1999 r., sygn. akt I SA/Kr 129/98, postanowienie SN z dnia 14 listopada 2002 r., sygn. akt III RN 115/02, OSNP 2004, Nr 1, poz. 3, wyrok NSA z dnia 20 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2159/12, B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd. 15, Warszawa 2017, s. 317, A. Golęba (w:) Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz pod red. H. Knysiak-Molczyk, Warszawa 2015, s. 345).

Sąd podziela również stanowisko wyrażone w doktrynie, zgodnie z którym przepisy k.p.a. dotyczące doręczeń pism procesowych powinny być interpretowane ściśle, ponieważ czynność materialnotechniczna doręczenia powoduje szereg doniosłych skutków procesowych, w tym - jak w rozpoznawanej sprawie - rozpoczęcie biegu terminów (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd. 15, Warszawa 2017, s.302).

W niniejszej sprawie wystąpiły rozbieżności dotyczące zarówno daty doręczenia przesyłki poleconej zawierającej decyzję organu I instancji, jaki i kwestii komu decyzja ta została doręczona.

Jak wynika z akt administracyjnych doręczenie decyzji organu I instancji skarżącemu miało miejsce na wskazany przez skarżącego adres do korespondencji, który był miejscem pracy, a nie adresem miejsca zamieszkania skarżącego. Jak to zostało wskazane powyżej z przepisów k.p.a. wynika, że pisma osobom fizycznym mogą być doręczane w miejscu pracy adresata - adresatowi lub do rąk osoby upoważnionej przez adresata do odbioru korespondencji. Ze znajdującego się w aktach sprawy potwierdzenia odbioru przesyłki rejestrowanej o nr [...] zawierającej decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] wynika, że przesyłka została doręczona skarżącemu w dniu 5 stycznia 2021 r. Okoliczność powyższą M.S. potwierdził własnoręcznym (czytelnym) podpisem.

Organ odwoławczy prowadząc czynności sprawdzające pismem z dnia 19 lutego 2021 r. wystąpił do Poczty Polskiej S.A., tj. UP Ł. 71 w Ł. o udzielenie informacji dotyczącej daty odbioru przesyłki przez M.S. o podanym powyżej numerze. Opierając się na piśmie Poczty Polskiej S.A. Urząd Pocztowy Ł. 71 z dnia 22 marca 2021 r., w którym wskazano jedynie, że przesyłka o nr [...] została doręczona w dniu 28 grudnia 2020 r. Wojewoda Ł. uznał, że przesyłka została doręczona skarżącemu w dniu 28 grudnia 2020 r., co oznacza, że złożone w dniu 15 stycznia 2021 r. odwołanie zostało wniesione z uchybieniem przewidzianego w ustawie terminu.

Okoliczność powyższą zakwestionował skarżący wskazując we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, że zapoznał się z treścią decyzji organu I instancji w dniu 5 stycznia 2021 r., tj. po powrocie z urlopu wypoczynkowego do pracy. Potwierdził odbiór przesyłki własnoręcznym podpisem w dniu 5 stycznia 2021 r. i od tej daty, jak podkreślił, liczył termin do wniesienia odwołania. Podał, że nie miał świadomości i wiedzy, że odwołanie złożone w dniu 15 stycznia 2021 r. zostało nadane po upływie terminu. Wskazał natomiast, że doręczyciel prawdopodobnie pozostawił przesyłkę w miejscu pracy wraz z potwierdzeniem odbioru, które nie zostało w dniu doręczenia przesyłki podpisane przez osobę będącą jej adresatem. W związku z czym taki sposób doręczenia, w ocenie skarżącego, nie może wywoływać dla niego negatywnych skutków.

Zdaniem sądu wskazane powyżej rozbieżności pomiędzy informacją znajdującą się na potwierdzeniu odbioru przesyłki opatrzoną własnoręcznym podpisem skarżącego a twierdzeniem organu opartym jedynie na piśmie Poczty Polskiej S.A. Urząd Pocztowy Ł. 71 z dnia 22 marca 2021 r., z którego nie wynika komu doręczono decyzję w dniu [...], nie pozwalają na ustalenie, kiedy (w jakiej dacie) i komu decyzja organu I instancji została skutecznie doręczona. Na podstawie materiału zgromadzonego w aktach sprawy nie można ustalić, kto odebrał w dniu 28 grudnia 2020 r. skierowaną do skarżącego przesyłkę (i czy był do jej odbioru upoważniony przez adresata) i dlaczego w aktach sprawy znajduje się potwierdzenie odbioru przesyłki zawierającej decyzję organu I instancji opatrzone datą jej obioru "5 stycznia 2021 r." i własnoręcznym podpisem skarżącego.

Należy wskazać, że zgodnie z art. 46 § 1 k.p.a. dowodem doręczenia przesyłki pocztowej poleconej jest prawidłowo wypełnione potwierdzenie odbioru. Musi z niego wynikać niewątpliwie albo fakt i data odmowy odbioru przesyłki, albo fakt i data jej awizowania. Podkreślić w tym miejscu należy, że prawidłowo wypełnione potwierdzenie odbioru jest dokumentem urzędowym, który stanowi dowód tego, co zostało w nim stwierdzone. Jakkolwiek domniemanie to jest wzruszalne co oznacza, że można je obalić w toku postępowania administracyjnego. W przypadku zatem gdy istnieją wątpliwości co do faktycznej daty doręczenia pisma stronie należy przeprowadzić wszelkie dowody umożliwiające ustalenie tej daty w sposób pewny. W rozpatrywanej sprawie nie można przyjąć, że zostały w sposób pewny usunięte wątpliwości w zakresie daty faktycznego odbioru przez skarżącego decyzji organu I instancji. W szczególności organ zaniechał uzyskania kluczowego dowodu jakim mógł okazać się duplikat zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki zawierającej decyzję organu I instancji lub przeprowadzenie postępowania reklamacyjnego stosownie do treści art. 92 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 1041), którego tryb określa rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z 26 listopada 2013 r. w sprawie reklamacji usługi pocztowej (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 474). Do reklamacji uprawniony jest m.in. nadawca przesyłki, a w wyjątkowych przypadkach jej adresat (art. 92 ust. 1 ustawy - Prawo pocztowe), a przedmiotem reklamacji może być także nienależyte wykonanie usługi (§ 6 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia z 26 listopada 2013 r.). Rozporządzenie wykonawcze przewiduje także tryb odwoławczy od rozpatrzenia reklamacji (§ 5 i § 12 rozporządzenia).

W świetle powyższych rozważań nie można więc uznać pisma Poczty Polskiej S.A. Urząd Pocztowy Ł. 71 z dnia 22 marca 2021 r. za dokument urzędowy w zakresie poprawności doręczenia przesyłki, w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a.

Nie wyjaśniając wskazanych powyżej kwestii organ odwoławczy dopuścił się naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., ponieważ nie zebrał pełnego materiału dowodowego, a tym samym nie ustalił faktów mających znaczenie dla załatwienia niniejszej sprawy. Instytucja przywrócenia terminu odnosi się do sytuacji, gdy termin został uchybiony. Kwestię przywrócenia uchybionego terminu można natomiast rozważać dopiero po ustaleniu, że ten rozpoczął skutecznie swój bieg. Warunkiem skutecznego rozpoczęcia biegu terminu jest zaś skuteczne doręczenie lub ogłoszenie decyzji stronie. W sytuacji gdy organ nie dysponuje jednoznacznym dokumentem urzędowym pozwalającym stwierdzić wniesienie środka odwoławczego z naruszeniem terminu ocena, czy spełnione zostały przesłanki, od których art. 58 k.p.a. uzależnia przywrócenie terminu, jest przedwczesna. W związku z powyższym należy uznać, że w przedmiotowej sprawie zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane przedwcześnie, ponieważ niewyjaśnienie ww. istotnych wątpliwości faktycznych w sprawie czyniło niedopuszczalnym zastosowanie art. 58 k.p.a.

Z przedstawionych powyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.

Rozpoznając ponownie niniejszą sprawę Wojewoda Ł. uwzględni rozważania poczynione w powyższym uzasadnieniu i podejmie działania mające na celu wyjaśnienie okoliczności, komu doręczono decyzję organu I instancji w dniu 28 grudnia 2020 r. (i czy osoba, która odebrała korespondencję w tym dniu była upoważniona do jej odbioru przez adresata) oraz wyjaśni dlaczego na znajdującym się w aktach sprawy potwierdzeniu odbioru decyzji organu I instancji widnieje data obioru przesyłki "5 stycznia 2021 r." opatrzona własnoręcznym podpisem skarżącego. Po wyjaśnieniu wymienionych okoliczności organ dokona ponownej oceny zachowania terminu do wniesienia odwołania stosownie do treści art. 129 § 2 k.p.a. mając na uwadze fakt, że doręczenie decyzji w miejscu pracy skarżącego do rąk innej osoby (nie upoważnionej przez adresata), powoduje że nie można uznać tej czynności za prawnie skuteczną. Organ winien ustalić którego dnia miało miejsce doręczenie decyzji skarżącemu. W sytuacji uznania, że nie doszło do skutecznego doręczenia decyzji M. S. to oznaczałoby, iż nie rozpoczął się bieg terminu do wniesienia odwołania. Po wnikliwej analizie całego zebranego materiału dowodowego należy wydać rozstrzygnięcie w przedmiocie wniosku skarżącego.

a.l.