Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1406/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-03-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77, art. 73 par. 1, par. 2, art. 10, art. 80
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 2 pkt 35a, art. 140aa ust. 1, ust. 3, ust. 4, art. 64 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: art. 41 ust. 2, ust. 3
journal: Dz.U. 2015 poz 460
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity.
journal: Dz.U. 2012 poz 1061
law: Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 6 września 2012 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg  wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, oraz wykazu dróg krajowych, po których  mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędziowie Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.) Protokolant ref. staż. Łukasz Kawalec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2017 r. sprawy ze skargi P. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu [...] października 2015 r. w miejscowości A. w ciągu dróg krajowych nr [...] zatrzymano do kontroli pojazd członowy składający się

z dwuosiowego ciągnika samochodowego marki [...] o nr rej. [...]

i trzyosiowej naczepy marki [...] o nr rej. [...]. Pojazdem członowym kierował R. K., który wykonywał krajowy przejazd drogowy na trasie O. – K. z ładunkiem płyt blatów (ładunek podzielny) w imieniu P. W. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: P. Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] z dnia [...] października 2015 r.

W wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu członowego, stwierdzono następujące naruszenie dopuszczalnej normy:

- nacisk na pojedynczej osi napędowej 10,6 t (po odjęciu 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 0,6 t,

- podmiot wykonujący przejazd nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

Decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego orzekł o nałożeniu na P. W. kary pieniężnej w wysokości 5000 (pięć tysięcy) złotych. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym jak bez zezwolenia kategorii IV. Naruszenie stwierdzono w wyniku przekroczenia dopuszczalnego nacisku na pojedynczej osi napędowej pojazdu członowego.

Pismem z dnia 16 marca 2016 r. P. W. wniósł odwołanie zarzucając naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego, art. 8 k.p.a. przez prowadzenie postępowania

w sposób rażąco budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, art. 9 k.p.a. poprzez nieinformowanie strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków. W jego ocenie nastąpiło również naruszenie art. 10 § 1 i 2 k.p.a. przez niezapewnienie stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, uniemożliwienie wypowiedzenia się stronie, art. 80 k.p.a., przez sprzeczną z zasadami logicznego rozumowania

i doświadczenia życiowego ocenę dowodów, niezastosowanie art. 105 § 1 k.p.a. Strona zwróciła uwagę, że w toku postępowania występowała o doręczenie jej dokumentów, z których organ I instancji przesłał jedynie instrukcję obsługi wag, argumentując, iż z pozostałymi zapoznała się podczas udostępnienia akt. Poza tym wskazuje, że w toku postępowania wnosiła o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka R. K. oraz dowodów z dokumentów. Poza tym wniosła

o wskazanie podstawy prawnej zastosowania tolerancji 2 % zaokrąglonej do 0,1 t w górę, czy kontrolujący dysponował i okazał kierowcy instrukcję obsługi wag, przesłanie kopii dokumentów. Poza tym złożyła wniosek o przeprowadzenie dowodu z dokumentu - specyfikacji technicznej pojazdu marki [...] o nr rej. [...] na okoliczność rodzaju układu napędowego, automatyczną skrzynię biegów, zdjęć wskazujących na sposób rozmieszczenia towaru na naczepie, do których organ I instancji nie ustosunkował się. Ponadto odwołujący się wskazał, że nie został poinformowała o możliwości wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów

i materiałów, przed wydaniem decyzji. W jego ocenie niezrozumiałym jest przesłuchiwanie świadka zanim podjęto decyzję o wszczęciu postępowania administracyjnego. W toku postępowania strona złożyła również dowody, które zostały przez organ pominięte tj. regulamin załadunku towarów, zgodnie z którym to kierowca winien był dochować obowiązków, aby zachować dopuszczalne normy pojazdu. Pojazd został załadowany przez inny podmiot, aby nie przekraczać dopuszczalnej masy całkowitej, w pojeździe zamontowane było urządzenie do pomiaru dmc pojazdu, nacisków osi. Zdaniem strony w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do odstąpienia od nakładania kary pieniężnej, mając na uwadze pismo Głównego Inspektora Transportu Drogowego, zapisy dyrektywy Rady nr 96/53/WE.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2016r. Główny Inspektor Transportu Drogowego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 23), art. 2 ust. 35a, art. 64 ust. 1, 2, art. 64 c, art. 140 aa ust. 1, 3 pkt 1, 4, art. 140 ab ust. 1 pkt 2, ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U.

z 2012 r. poz. 1137 - zwanej dalej prd), art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r.

o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 460 - zwanej dalej udp), po rozpatrzeniu odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...]

o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 5000 (pięć tysięcy) złotych, orzekł

o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu organ wskazał, że stosownie do art. 64 ust. 1 ustawy Prawo

o ruchu drogowym, ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem:

- pkt 1 uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ,

a w przypadku pojazdu nienormatywnego należącego do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej pod warunkiem uzyskania zezwolenia wojskowego na przejazd drogowy, wydawanego przez właściwy organ wojskowy.

- pkt 2 przestrzegania warunków przejazdu określonych w zezwoleniu, o którym mowa w pkt 1.

W myśl art. 64 ust. 2 ww. ustawy zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I lub kategorii II.

Zgodnie z art. 140aa ww. ustawy za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej.

Stosownie do treści ust. 3 pkt 1 ww. artykułu karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd.

Zgodnie z przepisem art. 41 ust. 1 udp po drogach publicznych dopuszcza się ruch pojazdów o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3 tejże ustawy. W przepisie art. 41 ust. 1 udp znalazła się delegacja ustawowa dla Ministra właściwego do spraw transportu, do ustalenia w drodze rozporządzenia, wykazu:

1) dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t,

2) dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t,

- mając na uwadze potrzebę ochrony dróg oraz zapewnienia ruchu tranzytowego.

Na podstawie powyższej delegacji ustawowej, wykaz dróg krajowych i dróg wojewódzkich, na których obowiązuje nacisk osi do 8 t i 10 t został określony rozporządzeniem Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 13 maja 2015 r. w sprawie w}4azu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t (Dz. U. z 2015 r. poz. 802).

Droga krajowa nr [...] na odcinkach K. – K. – B. – S. – P. – P. – U. – C. – O. – Z. /WĘZEŁ "P."/, K. /WĘZEŁ "K."/- J. – P. – O. /WĘZEŁ "F."/, O. /DROGA [...] - WĘZEŁ "O."/ - O. – K. – K. – L. – T. – B. /DROGA [...]/ została zaliczona do kategorii dróg po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t.

Droga krajowa nr [...] na odcinkach B. /DROGA [...]/ - B. – C. – S. K. – K. – B. /DROGA [...] – A./, DROGA [...] /WĘZEŁ "B."/ - I. – S. – Ś. – K. – K. – O. – A. /DROGA [...]/ została zaliczona do kategorii dróg po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t.

Stosownie do ust. 3 art. 41 udp drogi wojewódzkie inne niż drogi określone na podstawie ust. 2 pkt 1 (a więc określone ww. rozporządzeniu), drogi powiatowe oraz drogi gminne stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy

o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t.

Organ wskazał, że w ustalonym stanie faktycznym należało nałożyć karę pieniężną jak za brak zezwolenia kategorii IV. Stosownie do treści art. 140ab ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo o ruchu drogowym: karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości 5000 zł - za brak zezwolenia kategorii III-VI. W niniejszej sprawie kara pieniężna wynosi: 5000 złotych.

Ustalając kategorię wymaganego zezwolenia organ kierował się wymiarami, masą, naciskami osi pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I - VII oraz drogi, po których pojazdy te mogą się poruszać.

Organ podkreślił, że miejsce ważenia legitymowało się w dniu kontroli pomiarem równości i spadków stanowiska ważenia pojazdów przy drodze krajowej

nr [...]. Pojazd został zważony przy zastosowaniu przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SA W 10C/II o nr fabrycznych [...] i [...]. Wagi te w dniu kontroli legitymowały się ważnymi świadectwami legalizacji ponownej wydanymi przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w P. z datą ważności do 30 czerwca 2016 r. Powyższe dokumenty zostały okazane kierowcy przed dokonaniem ważenia. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Po dokonaniu pomiarów sporządzono protokół kontroli nr [...] z dnia [...] października 2015 r.

Organ wyjaśnił, że kontrolę przeprowadzono w miejscu zbadanym pod kątem pochylenia terenu legitymującym się pomiarem równości i spadków stanowiska ważenia pojazdów przy drodze krajowej nr [...] z dnia [...] września 2015 r. Pomiary zawarte w jego treści wskazują, że pomierzone spadki mieszczą się także w normie, przewidzianej nawet dla wag do pomiarów dynamicznych (do ważenia pojazdów w ruchu) tj. 0,50 % spadku podłużnego (przy dopuszczalnym 1 %), 0,86 % spadku poprzecznego (przy dopuszczalnym 2%), co oznacza, że na takim miejscu mogłyby być również dokonywane pomiary dynamiczne. Miejsce kontroli zostało przebadane przez uprawnionego geodetę, zostało opisane. Zarzuty w kwestii niespełnienia wymogów przez miejsce ważenia pojazdu są zatem nietrafne. Z czynności pomiarowych miejsca sporządzono dokumentację pomiarów równości i spadków stanowiska ważenia. Spadki nie przekraczają wartości 2 %. Dokumenty takie stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Stanowisko ważenia wraz ze strefą ważenia spełniało wszystkie wymagania do korzystania na nim nawet z wagi do pomiarów dynamicznych. Zostało ono przebadane pod tym kątem oraz właściwie opisane. Strona tymczasem nie przedstawiła dowodów mogących podważyć ustalenia organu kontroli.

Organ zauważył, że obecny podczas kontroli kierowca nie zgłaszał żadnych wątpliwości odnośnie ewentualnych zanieczyszczeń znajdujących się we wnęce fundamentowej, a zatem przyjąć należy, iż wnęka została oczyszczona bezpośrednio przed dokonaniem pomiarów. Okoliczność barku uwag kierowcy wynika również z treści protokołu przesłuchania w charakterze świadka.

W treści protokołu wskazano, iż temperatura otoczenia w czasie kontroli wynosiła 5°C. Pomiaru temperatury otoczenia dokonano za pomocą termometru. Z oświadczenia kierującego pojazdem zawartego w protokole kontroli wynika, że temperatura otoczenia w czasie ważenia zmierzona na wysokości 1 m nie wykraczała poza zakres od - 10 °C do + 40 °C, a w przypadku użycia wag SAW wersja C seria II (takie zastosowano podczas kontroli), nie wykraczała poza zakres - 20 °C do + 40°C.

Z załącznika do świadectwa homologacji typu WE z dnia 12 stycznia 2005 r. nr homologacji [...] wynika, że zakres temperatury pracy wag SAW 10C/II to od - 20 °C do + 40°C. W związku z powyższym występująca podczas kontroli temperatura otoczenia 5 °C mieściła się w zakresie pracy wag użytych do kontroli.

Według prawa o miarach, kontroli metrologicznej podlegają urządzenia na podstawie, których są m.in. naliczane kary i opłaty. Takimi urządzeniami były wagi, gdyż to nimi są mierzono parametry, które były podstawą do wymierzenia kary. Termometr był użyty wyłącznie w celach informacyjnych, a na podstawie pomiaru termometru nie stwierdzono odpowiedzialności administracyjnej, a zatem nie musiał on podlegać legalizacji.

Jak wynika z protokołu kontroli - oświadczenia kontrolowanego, kierowcę pouczono o zasadach kontroli nacisków osi, masy pojazdu przy użyciu wag w tym przypadku SAW 10C/II, gdyż takie zastosowano podczas kontroli oraz

o przysługujących mu uprawnieniach, co wynika z oświadczenia kierującego pojazdem zawartego w protokole kontroli, czego dowodem jest podpis kierowcy.

Organ zauważył, że kontrola nacisków osi, rzeczywistej masy całkowitej to czynności stricte techniczne, polegające na wjeździe poszczególnymi osiami pojazdu na parę wag w wyniku czego następuje odczytanie wyników pomiaru. Inspektorzy informują kierowcę o zasadach kontroli, a w przypadku jakichkolwiek wątpliwości ze strony kierowcy odnośnie prawidłowości kontroli, ma on możliwości wniesienia uwag do protokołu kontroli, czego jak wynika w niniejszym przypadku kierowca nie uczynił.

Odnosząc się do podnoszonej przez stronę kwestii przeprowadzenia dowodu z dokumentu - specyfikacji technicznej pojazdu, mając na względzie okoliczność wyposażenia pojazdu w automatyczną skrzynię biegów, organ zauważył, że wartości dopuszczalnych nacisków, są identyczne zarówno dla pojazdu wyposażonego w manualną jak i automatyczną skrzynię biegów. Rodzaj skrzyni biegów nie ma znaczenia również dla kwestii dochowania należytej staranności przez podmiot wykonujący przejazd. Każdy pojazd zarówno z manualną, czy automatyczną skrzynią jest dopuszczalny do ruchu, a wartości dopuszczalne na drogach publicznych są jednakowe.

Organ wskazał, że uzyskane w sprawie wyniki ważenia każdej osi zostały pomniejszone o 2% zaokrąglone do 0,1 t w górę. Obowiązek taki nie wynikał

z żadnego przepisu, został zastosowany na podstawie wewnętrznego zarządzenia nr 28/2014 Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 17 września 2014 r.

w sprawie zasad planowania, prowadzenia oraz dokumentowania kontroli przewozów drogowych przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego. Rzeczywisty wynik pomiaru mógłby powodować nałożenie surowszej kary pieniężnej. Ponadto tolerancja 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę, jest odejmowana, poza "dopuszczalnym błędem" odejmowanym przez wagę automatycznie podczas pomiaru.

Cała procedura ważenia odbyła się prawidłowo, za pomocą zalegalizowanych przyrządów pomiarowych, była dokonana przez kompetentny organ, a jej wyniki są

w pełni wiarygodne.

Strona miała zapewniony czynny udział w każdym stadium postępowania

o czym została pouczona w treści zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego z dnia 21 października 2015 r. Przysługiwało jej również uprawnienie wynikające z art. 73 § 1 k.p.a., prawo do przeglądania akt sprawy, sporządzania notatek, odpisów. W treści ww. zawiadomienia organ poinformował, że brak odpowiedzi w terminie 7 dni od daty doręczenia spowoduje wydanie decyzji administracyjnej w oparciu o posiadany materiał dowodowy.

Odnosząc się do pisma Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 30 października 2015 r. organ odwoławczy zauważył, że dyrektywa nr 96/53/WE

z dnia 25 lipca 1996 r. zmieniona Dyrektywą 2002/7/WE Parlamentu Europejskiego

i Rady, ustanawia dla pojazdów poruszających się w obrębie Wspólnoty, maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym.

W ocenie organu dyrektywa 96/53 nie obliguje państw członkowskich UE do budowy wszystkich dróg publicznych o dopuszczalnej nośności 11,5 t na oś. Na drogach, na których w Polsce odbywa się ruch międzynarodowy, dopuszczalna nośność dróg wynosi 11,5 t na oś, Tym samym spełnione są wymagania art. 3 ust. 1 tiret pierwsze, dyrektywy 96/53/WE w związku z załącznikiem I tej dyrektywy.

Obowiązek nałożony na państwa członkowskie w art. 3 dyrektywy 96/53/WE został wdrożony w prawie polskim w art. 41 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, stosownie do którego: "po drogach publicznych dopuszcza się ruch pojazdów

o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t."

Natomiast przepis art. 41 ust. 2 ustawy o drogach publicznych, wprowadza delegację ustawową dla ministra właściwego do spraw transportu do ustalenia

w drodze rozporządzenia wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t i dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t - mając na uwadze potrzebę ochrony dróg oraz zapewnienia ruchu tranzytowego. Natomiast drogi wojewódzkie inne niż drogi określone na podstawie ust. 2 pkt 1, drogi powiatowe oraz drogi gminne stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t. (art. 41 ust. 3 ustawy o drogach publicznych).

Zgodnie z art. 7 dyrektywy 96/53/WE, dyrektywa ta nie stanowi przeszkody dla stosowania obowiązujących przepisów drogowych w każdym Państwie Członkowskim i ograniczających ciężar i/lub wymiary pojazdów na niektórych drogach lub obiektach inżynieryjnych - niezależnie od państwa rejestracji lub dopuszczenia do ruchu takich pojazdów. Obejmuje to również możliwość nakładania lokalnych ograniczeń na maksymalne dopuszczalne wymiary i/lub ciężary pojazdów, które mogą być używane, w przypadku gdy infrastruktura nie jest przystosowana do długich i ciężkich pojazdów, w określonych obszarach lub na określonych drogach, takich jak centra miast, małe wioski lub miejsca o szczególnym znaczeniu przyrodniczym.

Drogi publiczne są oznakowane numerami pozwalającymi na ich identyfikację. Istnieje więc możliwość ustalenia jaki dopuszczalny nacisk pojedynczej osi obowiązuje na konkretnej drodze, na podstawie ustawy o drogach publicznych oraz wydanego na jej podstawie na dzień kontroli rozporządzenia Ministra Infrastruktury

i Rozwoju z dnia 13 maja 2015 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do8t(Dz. U. z 2015 r. poz. 802).

Przewoźnik (podmiot wykonujący przejazd), czyli podmiot zajmujący się wykonywaniem przewozów, przed rozpoczęciem przejazdu, powinien dokonać porównania planowanej trasy przejazdu (dróg po których zamierza wykonywać przejazd) i parametrów pojazdu z przepisami prawa powszechnie obowiązującego. Brak zastosowania się do ww. przepisów przesądza natomiast o niedochowaniu należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem.

Ponownie rozpoznając sprawę, organ odwoławczy nie dopatrzył się przesłanek do umorzenia postępowania administracyjnego, na podstawie 140aa ust. 4 prd. Strona nie dostarczyła także takich dowodów, z których wynikałoby wyłączenie jej odpowiedzialności za brak zezwolenia, w oparciu o regulację art. 140aa ust. 4 prd.

Pismem z dnia 16 czerwca 2016r. P. W. wniósł do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję domagając się jej uchylenia oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania tj.:

- art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego,

- art. 8 k.p.a. przez prowadzenie postępowania w sposób rażąco budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej,

- art. 9 k.p.a. poprzez nieinformowanie strony o okolicznościach faktycznych

i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków,

- art. 10 § 1 i 2 k.p.a. przez niezapewnienie stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, uniemożliwienie wypowiedzenia się stronie,

- art.11 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwieniu sprawy,

- art. 77 k.p.a. poprzez zaniechanie zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego,

- art. 79 § 1 i 2 k.p.a. poprzez naruszenie gwarancji czynnego udziału strony

w postepowaniu tj. niezawiadomieniu o miejscu i czasie przeprowadzenia dowodu

z zeznań świadka R. K.,

- art. 80 k.p.a., przez sprzeczną z zasadami logicznego rozumowania

i doświadczenia życiowego ocenę dowodów,

- art. 105 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie,

- art. 107 § 3 k.p.a.

Zdaniem strony doszło również do naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 140aa ust.1 ustawy Prawo o ruchu drogowym i przyjęcie , że kontrolowany przejazd dokonywany był pojazdem nienormatywnym oraz art. 140aa ust. 4 ustawy Prawo

o ruchu drogowym poprzez brak umorzenia wszczętego postepowania. Zdaniem skarżącego doszło również do naruszenia postawień Konstytucji RP tj. art. 37 i 87 oraz art. 18 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej.

W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął powyższe zarzuty podnosząc,

że w toku postępowania występował o doręczenie jej dokumentów, z których organ I instancji przesłał jedynie instrukcję obsługi wag, argumentując, iż z pozostałymi skarżący zapoznał się podczas udostępnienia akt. Poza tym wskazał, że w toku postępowania wnosił o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka R. K. oraz dowodów z dokumentów. Poza tym wnosił o wskazanie podstawy prawnej zastosowania tolerancji 2 % zaokrąglonej do 0,1 t w górę, czy kontrolujący dysponował i okazał kierowcy instrukcję obsługi wag, przesłanie kopii dokumentów. Skarżący złożył również wniosek o przeprowadzenie dowodu

z dokumentu - specyfikacji technicznej pojazdu marki [...] o nr rej. [...] na okoliczność rodzaju układu napędowego, automatyczną skrzynię biegów, zdjęć wskazujących na sposób rozmieszczenia towaru na naczepie, do których organ I instancji nie ustosunkował się.

Ponadto nie został poinformowany o możliwości wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów, przed wydaniem decyzji. W jego ocenie niezrozumiałym jest przesłuchiwanie świadka zanim podjęto decyzję o wszczęciu postępowania administracyjnego. W toku postępowania strona złożyła również dowody, które zostały przez organ pominięte tj. regulamin załadunku towarów, zgodnie z którym to kierowca winien był dochować obowiązków, aby zachować dopuszczalne normy pojazdu. Pojazd został załadowany przez inny podmiot, aby nie przekraczać dopuszczalnej masy całkowitej, w pojeździe zamontowane było urządzenie do pomiaru dmc pojazdu, nacisków osi.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym.

Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej "p.p.s.a." - Dz. U. z 2016 poz.718 ze zm.).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie jest ona zasadna.

Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane kryteria, doszedł do przekonania, iż zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego nie narusza prawa. W opinii Sądu, poczynione przez organy ustalenia wynikają z zebranego w sprawie materiału dowodowego, zaś dokonana przez nie ocena tego materiału w kontekście zastosowanych przepisów ustawy nie budzi zastrzeżeń. Zdaniem Sądu organ wyczerpująco zbadał wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a. Nie doszło do naruszenia praw skarżącego jako strony.

Przedmiotem skargi jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 5000 (pięciu tysięcy złotych).

Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii IV. Naruszenie stwierdzono w wyniku przekroczenia dopuszczalnego nacisku na pojedynczej osi napędowej pojazdu członowego.

Zgodnie z przepisem art. 2 pkt 35a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo

o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm. - zwanej dalej prd), pojazdem nienormatywnym jest pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz

z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy. Stosownie do treści art. 64 ust. 1 pkt 1 Prd, ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ,

a w przypadku pojazdu nienormatywnego należącego do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej pod warunkiem uzyskania zezwolenia wojskowego na przejazd drogowy, wydawanego przez właściwy organ wojskowy. Natomiast w myśl art. 140aa ust. 1 Prd, za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd (art. 140aa ust. 3 Prd). W myśl art. 41 ust. 1 udp, po drogach publicznych dopuszcza się ruch pojazdów o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3.

Minister właściwy do spraw transportu ustala, w drodze rozporządzenia, wykaz:

1) dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy

o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t,

2) dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t - mając na uwadze potrzebę ochrony dróg oraz zapewnienia ruchu tranzytowego (art. 41 ust. 2 udp).

Drogi wojewódzkie inne niż drogi określone na podstawie ust. 2 pkt 1, drogi powiatowe oraz drogi gminne stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t (art. 41 ust. 3 udp).

W świetle powyższych przepisów zasadą jest zakaz ruchu pojazdów nienormatywnych, a odstępstwem od tej zasady jest możliwość dopuszczenia tych pojazdów do ruchu - po uzyskaniu zezwolenia i na warunkach określonych w tym zezwoleniu. Wykaz dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, oraz wykaz dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t zostały ustalone w rozporządzeniu Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 6 września 2012 r. (Dz. U. z 2012 r., poz. 1061). Droga na której w niniejszej sprawie dokonano kontroli została zaliczona do dróg po których mogą się poruszać pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t.

W dniu 20 października 2015 r. w miejscowości A. w ciągu dróg krajowych nr [...] zatrzymano do kontroli pojazd członowy składający się

z dwuosiowego ciągnika samochodowego marki [...] o nr rej. [...]

i trzyosiowej naczepy marki [...] o nr rej. [...]. Pojazdem członowym kierował R. K., który wykonywał krajowy przejazd drogowy na trasie O. – K. z ładunkiem płyt blatów (ładunek podzielny) w imieniu P. W. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: P. Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] z dnia [...] października 2015 r.

W wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu członowego, stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku na pojedynczej osi napędowej o 0,6 t. Podmiot wykonujący przejazd nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

Wobec powyższych ustaleń stwierdzić należy, że kontrolowany pojazd był nienormatywny z uwagi na przekroczenie nacisku na pojedynczej osi napędowej

o 0,6 t. Wobec powyższego organy prawidłowo stwierdziły wykonywanie przejazdu drogowego pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii IV, z uwagi na wielkość stwierdzonego podczas kontroli przekroczenia oraz rodzaj, kategorię drogi, na której zatrzymano kontrolowany pojazd.

Stosownie do treści art. 140ab ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo o ruchu drogowym: karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości 5000 zł - za brak zezwolenia kategorii III-VI. W niniejszej sprawie kara pieniężna wynosi: 5000 złotych.

Wbrew zarzutom skargi brak jest podstaw do zakwestionowania prawidłowości przeprowadzonej w niniejszej sprawie kontroli. Cała procedura ważenia odbyła się prawidłowo, za pomocą zalegalizowanych przyrządów pomiarowych, była dokonana przez kompetentny organ, a jej wyniki są w pełni wiarygodne.

Jak wynika z akt sprawy miejsce ważenia legitymowało się w dniu kontroli pomiarem równości i spadków stanowiska ważenia pojazdów przy drodze krajowej nr [...]. Pojazd został zważony przy zastosowaniu przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SA W 10C/II o nr fabrycznych [...] i [...]. Wagi te w dniu kontroli legitymowały się ważnymi świadectwami legalizacji ponownej wydanymi przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w P. z datą ważności do 30 czerwca 2016 r. Powyższe dokumenty zostały okazane kierowcy przed dokonaniem ważenia. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, odwołując się do instrukcji szczegółowo omówił zasady korzystania z SAW 10C/II.

Ponadto jak wynika z dokumentów kontrolę przeprowadzono w miejscu zbadanym pod kątem pochylenia terenu legitymującym się pomiarem równości i spadków stanowiska ważenia pojazdów przy drodze krajowej nr [...] z dnia 4 września 2015 r. Pomiary zawarte w jego treści wskazują, że pomierzone spadki mieszczą się także w normie, przewidzianej nawet dla wag do pomiarów dynamicznych (do ważenia pojazdów w ruchu) tj. 0,50 % spadku podłużnego (przy dopuszczalnym 1 %), 0,86 % spadku poprzecznego (przy dopuszczalnym 2%), co oznacza, że na takim miejscu mogłyby być również dokonywane pomiary dynamiczne.

Stanowisko ważenia wraz ze strefą ważenia spełniało wszystkie wymagania do korzystania na nim nawet z wagi do pomiarów dynamicznych. Zostało ono przebadane pod tym kątem oraz właściwie opisane.

Jak wynika z protokołu kontroli - oświadczenia kontrolowanego, kierowcę pouczono o zasadach kontroli nacisków osi, masy pojazdu przy użyciu wag w tym przypadku SAW 10C/II, gdyż takie zastosowano podczas kontroli oraz

o przysługujących mu uprawnieniach, co wynika z oświadczenia kierującego pojazdem zawartego w protokole kontroli, czego dowodem jest podpis kierowcy.

Zauważyć należy, że kontrole przeprowadzane w oparciu o obowiązujące przepisy przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego, mają szczególny charakter, albowiem jak słusznie zauważył organ wiarygodny materiał dowodowy

w tak uproszczonym postępowaniu, jakim jest kontrola drogowa pojazdu, można zgromadzić wyłącznie "na gorąco" w trakcie wykonywanych czynności kontrolnych. Oczywistym jest, że to kierowca podczas kontroli jest jedynym reprezentantem podmiotu wykonującego przejazd, gdyż charakter tych czynności wyklucza obecność samego przedsiębiorcy. Określonych czynności w tym przede wszystkim dokonania pomiarów kontrolowanego pojazdu nie da się już powtórzyć. Dlatego też istotne jest aby kontrolowanym kierowcy, by w sposób czynny uczestniczył w czynnościach kontrolnych i na bieżąco zgłaszał ewentualne zastrzeżenia i uwagi, które następnie winny być wpisane do protokołu. Specyfika kontroli drogowej powoduje, iż podczas jej przebiegu zbierane są dowody, które następnie podlegają ocenie i stanowią podstawę do wszczęcia postępowania administracyjnego. Kierowcę przesłuchano

w charakterze świadka z pouczeniem o przysługujących mu prawach i ciążących obowiązkach.

Jak słusznie podnosi organ na etapie kontroli nie zostaje jeszcze wszczęte postępowanie, aby organ był zobligowany do zawiadomienia strony

o przeprowadzanym dowodzie w postaci przesłuchania w charakterze świadka kierowcy.

Dowodem dokonanych czynności jest protokół kontroli tj. dokument sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone.

Do zarzutów strony skarżącej dotyczących braku podstaw prawnych pomniejszenia wyników ważenia o 2% zaokrąglonych do 0,1 t w górę, szczegółowo odniósł się organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśniając, że obowiązek taki nie wynikał z żadnego przepisu, został zastosowany na podstawie wewnętrznego zarządzenia nr 28/2014 Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 17 września 2014 r. w sprawie zasad planowania, prowadzenia oraz dokumentowania kontroli przewozów drogowych przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego, a rzeczywisty wynik pomiaru mógłby powodować nałożenie surowszej kary pieniężnej

Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi odnoszących się na braku zapewnienia jej czynnego udziału w każdym stadium postępowania.

W pierwszej kolejności o prawie tym skarżący został pouczony w treści zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego z dnia [...] października 2015 r. Przysługiwało mu również uprawnienie wynikające z art. 73 § 1 k.p.a., prawo do przeglądania akt sprawy, sporządzania notatek, odpisów. W treści ww. zawiadomienia organ poinformował, że brak odpowiedzi w terminie 7 dni od daty doręczenia spowoduje wydanie decyzji administracyjnej w oparciu o posiadany materiał dowodowy.

Jak wynika z akt sprawy w dniu 27 października 2015 r. w imieniu strony

z aktami zapoznał się pełnomocnik do tej czynności K. W. Do karty wniósł zastrzeżenia, iż nie udostępniono mu instrukcji obsługi wag, którymi dokonano pomiarów. Jednakże organ I instancji wraz z pismem z dnia 30 października 2015 r. przesłał kopię instrukcji obsługi wag SAW, za pomocą których dokonano pomiarów,

a pismem z dnia 21 grudnia 2015 r. poinformowano o przedłużeniu terminu do załatwienia sprawy do 21 lutego 2016 r. Strona jednak nie złożyła już żadnych wyjaśnień, w związku z czym organ I instancji wydał zaskarżoną decyzję. Pomimo, że strona nie została pouczona przez organ o treści art. 10 k.p.a. przed wydaniem zaskarżonej decyzji, w ocenie Sądu uchybienie to pozostaje bez wpływu na wynik postępowania.

Podkreślić należy, że z treści art. 73 § 2 k.p.a. wynika dla strony uprawnienie do wydania, a nie przesyłania odpisów (kserokopii) z akt sprawy i to tylko w sytuacji uzasadnionej ważnym interesem strony. Skarżący miał możliwość przeglądać akta sprawy oraz sporządzać z nich notatki i odpisy. Organ administracji nie ma jednak obowiązku sporządzania kserokopii z akt sprawy i doręczania ich stronie.

Wszystkie niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy dokumenty zostały zgromadzone w aktach sprawy i poddane cenie organu zgodnie z treścią art. 80 k.p.a.

W ocenie Sądu organy zasadnie uznały, że skarżący nie wykazał w toku postępowania okoliczności, które uzasadniały umorzenie postępowania administracyjnego, na podstawie 140aa ust. 4 prd. Zgodnie z treścią art. 140aa ust. 4 prd nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:

1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot, o którym mowa w ust. 3 pkt 1:

a) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem,

b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia, lub

2) rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu w przypadku przewozu ładunków sypkich oraz drewna.

Zdaniem Sądu organ zasadnie zatem uznał, że pomiędzy zachowaniem strony niniejszego postępowania administracyjnego, a stwierdzonym naruszeniem istnieje normalny i bezpośredni związek przyczynowy, a strona w toku postępowania, ani na etapie odwoławczym nie przedstawiła dowodów wskazujących, że dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz nie miała wpływu na powstanie naruszenia.

Mając na uwadze powyższe Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę.