Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 264/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2022-08-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 71 ust. 1 - ust. 6
journal: Dz.U. 2021 poz 2351
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit.c
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 sierpnia 2022 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję W. Z. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie zgłoszenia zamiaru zmiany sposobu użytkowania części budynku I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od W. Z. na rzecz skarżącego J. M. kwotę [...]([...]t) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Starosta [...] decyzją z dnia [...] listopada 2021 r., nr [...], na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735), art. 71 ust. 3 oraz ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowane (Dz.U. z 202) r., poz. 1333 ze zm.) zgłosił sprzeciw do zamiaru wykonania zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, złożonego w dniu [...] września 2021 r. przez inwestorów E. i J. M..

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ wskazał, że zgłoszenie dotyczące wspomnianej zmiany sposobu użytkowania wpłynęło w dniu [...] września 2021 r., zaś postanowieniem z dnia [...] września 2021 r. nałożono na zgłaszających obowiązek uzupełnienia tego zgłoszenia w terminie 30 dni od dnia odebrania ww. postanowienia. W trakcie biegu powyższego terminu tj. w dniu [...] listopada 2021 r. do organu wpłynęło pismo pełnomocnika zawierające odpowiedź na wspomniane postanowienie wraz z załącznikami.

Organ zaznaczył, że wskazana wyżej odpowiedź uzupełniła jedynie braki wymienione w pkt 1 i 3 postanowienia, natomiast nieuzupełnione pozostały braki wskazane w jego pkt 2, 4, 5, 6 i 7.

W odniesieniu do punktów 4, 5 i 6 organ wyjaśnił, że przedmiotowa zmiana sposobu użytkowania nie jest możliwa bez uprzedniego wykonania robót budowlanych określonych w załączonych do zgłoszenia ekspertyzach, w związku z czym inwestorzy zostali zobowiązani do uzupełnienia zakresu dokumentacji i opisu technicznego o konkretne rozwiązania robót wynikających z ekspertyzy budowlanej i ekspertyzy przeciwpożarowej. W odpowiedzi na zobowiązanie inwestorzy oświadczyli, że zostanie to ujęte w projekcie architektoniczno-budowlanym zaplanowanym w późniejszym terminie. W zakresie punktu 2 postanowienia, tj. dostarczenia odstępstwa od warunków usytuowania budynków i budowli, o którym mowa w art. 57 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym, inwestorzy stwierdzili, że w ich przypadku nie ma on zastosowania nie argumentując tego w żaden sposób. Z kolei jeśli chodzi o punkt 7 postanowienia (zawierający zobowiązanie do zapewnienia przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę do zewnętrznego gaszenia pożaru), załączyli oni pismo adresowane do Burmistrza D. z dnia [...] października 2021 r. z prośbą o rozbudowanie sieci wodociągowej lub zaproponowanie innych rozwiązań celem spełnienia wymogów wynikających z § 10 ust. 6 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych.

Starosta podkreślił, że na podstawie art. 71 ust. 5 pkt 1 w związku z art. 71 ust. 6 ustawy Prawo budowlane, organ administracji architektoniczno-budowalnej wnosi sprzeciw, jeżeli zamierzona zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga wykonania robót budowlanych, objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę. W sytuacji gdy konieczne jest wykonanie takich robót – rozstrzygnięcie w sprawie zmiany sposobu użytkowania następuje w decyzji o pozwoleniu na budowę i z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Jak wynika bowiem z ekspertyzy (budowlanej i przeciwpożarowej) niezbędne jest m.in. wykonanie ściany przeciwpożarowej pomiędzy budynkami inwestorów a budynkiem magazynowym usytuowanym na sąsiedniej działce nr [...] obr. [...] D. – miasto.

Powołując się na art. 71 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, organ wskazał, że w razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia właściwy organ nakłada na zgłaszającego, w drodze postanowienia, obowiązek uzupełnienia w określonym terminie, brakujących dokumentów, a w przypadku ich nieuzupełnienia – wnosi sprzeciw w drodze decyzji.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł J. M.. W jego ocenie, postanowienie z dnia [...] września 2021 r. podjęte zostało w oparciu o nierzetelnie prowadzone postępowanie, bez znajomości lub zrozumienia treści dostarczonej dokumentacji, z wykorzystaniem dowolnej interpretacji przepisów prawa, zaś dotychczasowe postępowania związane z obiektem przy ul. [...] (tj. przebudowa budynku magazynowego na działce nr [...] z wniosku M. M. z dnia [...] marca 2020 r. oraz zmiana sposobu użytkowania lokalu nr [...] na działce nr [...] z wniosków E. i J. M. z dnia [...] października 2020 r. i [...] września 2021 r.) prowadzone są z naruszeniem obowiązujących przepisów prawa oraz z pominięciem zasady równego traktowania, obiektywizmu i bezstronności.

Skarżący wyjaśnił, że budynek przy ul. [...] stanowi część dawnego, niefunkcjonującego zespołu stacji kolejowej w D.. W jego skład wchodzą: lokal mieszkalny przydzielony w 1965 r. W. M. (ówczesnemu zawiadowcy stacji, teściowi skarżącego), którego właścicielami – J. M. wraz z małżonką – stali się drogą postępowania spadkowego w 2017 r. oraz lokal niemieszkalny stanowiący były dworzec kolejowy, który drogą przetargu wymienieni nabyli od Gminy D. w 2015 r.

Dodał, że w bezpośrednim sąsiedztwie znajduje się budynek dawnego magazynu PKP (działka nr [...] – własność Gminy D.). Zdaniem strony, jego planowana rok temu przebudowa z wniosku M. M., "pilotowana przez choszczeńskiego Inspektora Nadzoru Budowlanego – przyrodniego brata inwestora", stanowi zarzewie konfliktu pomiędzy wspomnianym inspektorem a skarżącym.

Zdaniem strony, żądanie przez organ dostarczenia odstępstwa od warunków usytuowania budowli zgodnie z art. 57 ustawy o transporcie kolejowym było nieuzasadnione bowiem przepisu tego nie stosuje się do budynków istniejących, stanowiących zabytek.

Nieuzasadnione jest także powoływanie się na art. 54 tej ustawy – dotyczący przeprowadzanych robót w obrębie linii kolejowych – skoro z planowanych do wykonania prac zawartych w zgłoszeniu z dnia [...] września 2021 r., zgodnie z obowiązującym stanem prawnym jedynie przebudowa ganków i wymiana pokrycia dachowego podlega zgłoszeniu, reszta zaś to roboty remontowe i konserwacyjne, które nie wymagają uzyskania pozwoleń, odstępstw czy dokonywania zgłoszeń.

Skarżący wyjaśnił też z jakich względów – jego zdaniem – także pozostałe zobowiązania zawarte w postanowieniu z dnia [...] września 2021 r. są nieuzasadnione.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2022 r., nr [...], Wojewoda, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, utrzymał opisaną wyżej decyzję Starosty [...] w mocy.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Wojewoda wskazał, że prace ziemne związane ze wzmocnieniem fundamentu ściany nośnej oraz konieczność jej przebudowy wymaga od inwestora uzyskania pozwolenia na budowę, dla całości zamierzenia jakim jest przebudowa wraz ze zmianą sposobu użytkowania. Ponadto, w związku z faktem, że ściana posadowiona jest na granicy dwóch działek nr [...] i [...], inwestor planując roboty w zakresie jej przebudowy, powinien wykazać się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane dla działki nr [...], gdyż roboty te mają bezpośredni wpływ na nieruchomość sąsiednią.

Podkreślił ponadto, że określone w postanowieniu z dnia [...] września 2021 r. wymagania, w zakresie zapewnienia przez inwestora zaopatrzenia w wodę do zewnętrznego gaszenia pożaru dla przedmiotowego budynku nie mają odzwierciedlenia we wnioskach przedstawionych w ekspertyzie technicznej w zakresie zabezpieczenia przeciwpożarowego dla tego zamierzenia. Organ odwoławczy zacytował § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych wskazujący obiekty, wymagające zapewnienia przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę do zewnętrznego gaszenia pożaru i wyjaśnił, że przedmiotowy budynek nie stanowi żadnego z tych obiektów, a tym samym przepis ten nie ma zastosowania w odniesieniu do planowanego zamierzenia zmiany sposobu użytkowania.

Organ zaznaczył, że w odniesieniu do treści postanowienia, zobowiązującego inwestora do uzyskania odstępstwa od warunków usytuowania budynków i budowli, o których mowa w art. 57 ustawy o transporcie kolejowym, zapisy art. 57 nie mają zastosowania w odniesieniu do zamierzenia sposobu użytkowania. Jednakże biorąc pod uwagę roboty budowlane jakie konieczne są do spełnienia warunków odrębności lokalu niemieszkalnego, w celu zmiany sposobu jego użytkowania, oraz charakterystyczną lokalizację obiektu objętego zamierzeniem, tj. posadowienie bezpośrednio przy granicy działki nr [...], stanowiącej teren kolejowy, należy zwrócić uwagę na zapisy § 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 7 sierpnia 2008 r. w sprawie wymagań w zakresie odległości i warunków dopuszczających usytuowanie drzew i krzewów, elementów ochrony akustycznej i wykonywania robót ziemnych w sąsiedztwie linii kolejowej, a także sposobu urządzania i utrzymania zasłon odśnieżnych oraz pasów przeciwpożarowych, który mówi że roboty ziemne mogą być wykonywane w odległości nie mniejszej niż 4 m od granicy obszaru kolejowego.

Zdaniem organu, biorąc pod uwagę, że objęty zgłoszeniem inwestora zamiar zmiany sposobu użytkowania części kondygnacji parteru budynku mieszkalnego w obrębie lokalu niemieszkalnego (dawny dworzec kolejowy) przy ul. [...] w D., na działce nr [...], obręb [...]-miasto, na pomieszczenia mieszkalne, zgodnie z at. 71 ust. 5 ustawy Prawo budowlane, wymaga wykonania robót budowlanych, objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. należało utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję.

J. M., zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Wniósł o jej uchylenie oraz o "wydanie decyzji pozwalającej mu na podjęcie konkretnych działań mających na celu zadbanie o obiekt stanowiący jego własność, wpisany do Gminnej Ewidencji Zabytków oraz realizację planów tym obiektem związanych".

W uzasadnieniu skargi J. M. wskazał, że w stosunku do lokalu mieszkalnego nr [...], znajdującego się w budynku mieszkalnym na działce nr ewid [...] przy ul. [...] w D., stanowiącego lokal po byłym dworcu PKP, wydano prawomocną decyzję o warunkach zabudowy z dnia [...] czerwca 2010 r., która decyzją z [...] marca 2020 r. została przeniesiona na rzecz E. i J. M.. W stosunku do tego lokalu, zgodnie z zamierzeniami ówczesnego właściciela, sporządzony był również w 2010 r. projekt budowlany obejmujący zgodnie z założeniami ww. decyzji o warunkach zabudowy – stworzenie w nim trzech lokali mieszkalnych. Skarżący dodał, że dla spełnienia jego potrzeb i założeń jako aktualnego właściciela taki zakres przebudowy jest zbędny.

Skarżący podniósł, że decyzja Wojewody z dnia [...] stycznia 2022 r. w znikomym stopniu odnosi się do treści jego odwołania od decyzji Starosty [...], a wręcz sprawia wrażenie "odniesienia do zupełnie innego pisma". Wskazał też na zawarte w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego stwierdzenia – dotyczące posadowienia przedmiotowego budynku bezpośrednio przy granicy działki nr [...], stanowiącej teren kolejowy, przez który przebiega czynna linia kolejowa, które – w jego ocenie – mają się nijak do rzeczywistego stanu rzeczy (ruch kolejowy na odcinku C. – K. [...] ustał całkowicie około 1996 r., obecnie działka nr [...] stanowi część placu budowy, na którym trwają prace budowlane na odcinku D. – Z.).

Zdaniem strony, Wojewoda stwierdzając, że zmiana sposobu użytkowania obiektu lub jego części wymaga wykonania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę, nie wskazuje jednak, które prace objęte są takim obowiązkiem. Jednocześnie wyszczególnione w dokonanym zgłoszeniu, w sporządzonej ekspertyzie ppoż., czy ekspertyzie budowlanej prace, według stanu prawnego na dzień dzisiejszy nie podlegają obowiązkowi uzyskania pozwolenia na budowę, a większość z nich stanowią roboty remontowe niewymagające nawet dokonania zgłoszenia.

Strona dodała, że Wojewoda zwracając uwagę na zapisy § 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w kwestii wykonywania robót ziemnych w sąsiedztwie obszaru kolejowego, nie sprecyzował owego zagadnienia w stosunku do przedmiotowego zgłoszenia. Tymczasem wymienione w ekspertyzach roboty związane ze wzmocnieniem, zabezpieczeniem, naprawami ściany fundamentowej nie przekraczają odległości 5 m od obszaru kolejowego. Konieczność ingerencji w ścianę fundamentową zlokalizowaną w granicy z działką nr [...] została wykluczona w trakcie prac związanych z wymianą torowiska. Wspomniana zaś konieczność wzmocnienia części fundamentu ściany oddzielającej budynki będącej jednocześnie ścianą oddzielenia pożarowego nie stanowi robót ziemnych w pełnym tego słowa znaczeniu, a dotyczy jedynie miejsca, w którym znajdował się korytarz zasypanej gruzem piwnicy, również w odległości nieprzekraczającej 4 m od granicy terenu kolejowego.

Skarżący podobnie jak w odwołaniu od decyzji Starosty [...] z dnia [...] listopada 2021 r. wskazał na liczne nieprawidłowości w prowadzonym przez ten organ postępowaniu w sprawie przebudowy budynku byłego magazynu PKP na działce nr [...] przy ul. [...] w D. z wniosku M. M.. W jego ocenie, rażąco zostały tu złamane zasady bezstronności, obiektywizmu i równego traktowania stron postępowania.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Na wstępnie należy wskazać, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2021 r. poz. 2095 ze zmianami).

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 § i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021, poz. 137 ze zm.). Zakres kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) - dalej "p.p.s.a.", zgodnie z którym, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontroli Sądu w niniejszej sprawie poddana została decyzja Wojewody utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu wobec zmiany sposobu użytkowania części kondygnacji parteru budynku mieszkalnego w obrębie lokalu niemieszkalnego (dawny dworzec kolejowy) położonego w D. przy ul. [...] na działce nr [...] na pomieszczenie mieszkalne.

Podstawę materialnoprawną decyzji zapadłych w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2021 r., poz. 2351).

Zgodnie z treścią przepisu art. 71 ust. 1 tej ustawy, przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności:

- podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń;

- podjęcie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zaliczanej do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.

W myśl art. 71 ust. 2 cytowanej ustawy, zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej. W zgłoszeniu należy określić dotychczasowy i zamierzony sposób użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Do zgłoszenia należy dołączyć:

1) opis i rysunek określający usytuowanie obiektu budowlanego w stosunku do granic nieruchomości i innych obiektów budowlanych istniejących lub budowanych na tej i sąsiednich nieruchomościach, z oznaczeniem części obiektu budowlanego, w której zamierza się dokonać zmiany sposobu użytkowania;

2) zwięzły opis techniczny, określający rodzaj i charakterystykę obiektu budowlanego oraz jego konstrukcję, wraz z danymi techniczno-użytkowymi, w tym wielkościami i rozkładem obciążeń, a w razie potrzeby, również danymi technologicznymi;

3) oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2;

4) zaświadczenie lub kopię zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu lub kopię tej decyzji, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego;

5) w przypadku zmiany sposobu użytkowania, o której mowa w ust. 1 pkt 2 - ekspertyzę techniczną wykonaną przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności, lub kopię takiej ekspertyzy;

6) w zależności od potrzeb - pozwolenia, uzgodnienia i opinie, których obowiązek dołączenia wynika z przepisów odrębnych ustaw, w szczególności decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, zgodnie z art. 72 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, lub kopie tych pozwoleń, uzgodnień i opinii.

W przypadku zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, polegającej na podjęciu lub zaniechaniu w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki bezpieczeństwa pożarowego - do zgłoszenia, o którym mowa w ust. 2, należy dołączyć ekspertyzę rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych (art. 71 ust. 2a ustawy Prawo budowlane).

W razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia organ administracji architektoniczno-budowlanej nakłada na zgłaszającego, w drodze postanowienia, obowiązek uzupełnienia, w określonym terminie, brakujących dokumentów, a w przypadku ich nieuzupełnienia, wnosi sprzeciw w drodze decyzji (art. 71 ust. 3 ustawy Prawo budowlane).

Zgłoszenia, o którym mowa w ust. 2, należy dokonać przed dokonaniem zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Zmiana sposobu użytkowania może nastąpić, jeżeli w terminie 30 dni, od dnia doręczenia zgłoszenia, organ administracji architektoniczno-budowlanej, nie wniesie sprzeciwu w drodze decyzji i nie później niż po upływie 2 lat od doręczenia zgłoszenia (art. 71 ust. 4 ww. ustawy).

Zgodnie z art. 71 ust. 5 ustawy Prawo budowlane, organ administracji architektoniczno-budowlanej wnosi sprzeciw, jeżeli zamierzona zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części:

1) wymaga wykonania robót budowlanych, objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę;

2) narusza ustalenia obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innych aktów prawa miejscowego albo decyzji o warunkach budowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego;

3) może spowodować niedopuszczalne:

a) zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia,

b) pogorszenie stanu środowiska lub stanu zachowania zabytków,

c) pogorszenie warunków zdrowotno-sanitarnych,

d) wprowadzenie, utrwalenie bądź zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich.

Z kolei w myśl art. 71 ust. 6 wspomnianej ustawy, jeżeli zamierzona zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga wykonania robót budowlanych:

1) objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę - rozstrzygnięcie w sprawie zmiany sposobu użytkowania następuje w decyzji o pozwoleniu na budowę;

2) objętych obowiązkiem zgłoszenia - do zgłoszenia, o którym mowa w ust. 2, stosuje się odpowiednio przepisy art. 30 ust. 2-3.

W niniejszej sprawie, organ I instancji wskazał jako podstawę wniesienia sprzeciwu art. 71 ust. 3 oraz ust. 5 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. W jego ocenie skarżący nie wykonał należycie nałożonego na niego postanowieniem z dnia [...] września 2021 r. obowiązku uzupełnienia zgłoszenia złożonego w dniu [...] września 2021 r. Skarżący uzupełnił jedynie braki wymienione w dwóch punktach (punkcie 1 oraz punkcie 3) wskazanego wyżej postanowienia. Pozostałe braki nie zostały natomiast uzupełnione. W punktach 4 – 6 tego postanowienia, inwestor został zobowiązany do odniesienia się w przedłożonej dokumentacji technicznej do zaleceń wynikających z ekspertyzy technicznej wykonanej przez A. B., wskazujących konieczność wykonania określonych robót budowlanych w budynku, w szczególności konieczność wykonania fundamentu pod ścianą i przemurowanie ściany oddzielającej budynki na działkach nr [...] i [...] obr. [...] miasto D., oraz wykonania ogniomuru na granicy dwóch budynków, jak również do dostarczenia szkiców bądź rysunków przedstawiających stan istniejący kondygnacji parteru i poddasza oraz rzut dachu części budynku objętej zgłoszeniem, stanowiących inwentaryzację budynku. Na skarżącego nałożono ponadto obowiązek uzupełnienia opisu technicznego o konkretne rozwiązania i sposób wykonania ściany oddzielenia pożarowego pomiędzy przyszłą częścią mieszkalną a częścią magazynową, zgodnie z załączoną do zgłoszenia ekspertyzą techniczną w zakresie ochrony przeciwpożarowej wykonaną przez M. P..

Zdaniem organu uzupełnienie dokumentacji w powyższym zakresie było niezbędne z uwagi na to, że przedmiotowa zmiana sposobu użytkowania nie mogłaby zostać wykonana przez uprzedniego wykonania robót budowlanych określonych w załączonych do zgłoszenia ekspertyzach.

Konieczne według Starosty było także dostarczenie odstępstwa od warunków usytuowania budynków i budowli, o których mowa w art. 57 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym, jak również zapewnienie przez inwestora przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę do zewnętrznego gaszenia pożaru dla przedmiotowego budynku.

Rozpatrując odwołanie strony od powyższej decyzji, Wojewoda podzielił stanowisko strony co do braku konieczności zapewnienia przez inwestora przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę gdyż przywołany przez Starostę przepis § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. (Dz.U. z 2010 r., poz. 1030) w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych nie ma zastosowania w odniesieniu do planowanego zamierzenia zmiany sposobu użytkowania.

Słusznie też – w ocenie organu odwoławczego – skarżący wskazał, że zapisy art. 57 ustawy o transporcie kolejowym nie mają zastosowania do w odniesieniu do zamierzenia zmiany sposobu użytkowania.

Wojewoda zwrócił jednak uwagę na zapisy § 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 7 sierpnia 2008 r. w sprawie wymagań w zakresie odległości i warunków dopuszczających usytuowanie drzew i krzewów, elementów ochrony akustycznej i wykonywania robót ziemnych w sąsiedztwie linii kolejowej, a także sposobu urządzania i utrzymywania zasłon odśnieżnych oraz pasów przeciwpożarowych, który mówi, że roboty ziemne mogą być wykonywane w odległości nie mniejszej niż 4 m od granicy obszaru kolejowego.

Zdaniem Wojewody, objęty zgłoszeniem zamiar zmiany sposobu użytkowania części kondygnacji parteru budynku mieszkalnego w obrębie budynku niemieszkalnego na pomieszczenie mieszkalne, zgodnie z art. 71 ust. 5 ustawy Prawo budowlane wymaga wykonania robót budowlanych, objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę. Jak wskazał organ odwoławczy, prace ziemne związane ze wzmocnieniem fundamentu ściany nośnej oraz konieczność jej przebudowy wymaga od inwestora uzyskania pozwolenia na budowę.

W ocenie Sądu, powyższe stanowisko, z przyczyn o których będzie mowa poniżej, należy uznać za przedwczesne.

Objęta wnioskiem strony zmiana sposobu użytkowania dotyczy budynku po byłym dworcu kolejowym w D.. Budynek ten położony jest na dwóch działkach o numerach [...] oraz [...]. Na działce o numerze [...], należącej do skarżącego znajdują się dwa lokale, tj. lokal mieszkalny (przydzielony teściowi skarżącego ówczesnemu zawiadowcy stacji - W. M. w 1965 r.) oraz lokal niemieszkalny, w którym znajdowały się pomieszczenia służące obsłudze dawnego dworca kolejowego, takie jak poczekalnia, dyżurka, toalety, szatnia. Natomiast na działce nr [...] znajduje się część budynku stanowiąca niegdyś magazyn – obecnie nieużytkowany.

Zmianie sposobu użytkowania podlega jedynie lokal niemieszkalny położony na działce o numerze [...]. Natomiast dołączone do wniosku strony ekspertyzy: budowlana i techniczna w zakresie ochrony przeciwpożarowej obejmują także część budynku położoną na działce o numerze [...].

Jak wynika z opisu technicznego do zmiany sposobu użytkowania budynku na pomieszczenia mieszkalne – "ścianę oddzielenia pożarowego pomiędzy przyszłą częścią mieszkalną a częścią magazynową, należy wykonać po przekształceniu, zgodnie z zaleceniem ekspertyzy pożarowej". Z kolei w ekspertyzie pożarowej wskazano, że po zmianie sposobu użytkowania budynek zostanie podzielony ścianą oddzielenia przeciwpożarowego na dwa niezależne od siebie budynki, tj. budynek mieszkalny i magazynowy.

W świetle opisanych wyżej ekspertyz – obejmujących wszystkie części budynku - nie jest jasne czy zmiana sposobu użytkowania (o której w nich mowa) dotyczy jedynie części niemieszkalnej budynku należącej do skarżącego czy także części budynku położonej na działce nr [...] – obecnie nieużytkowanej, wcześniej magazynowej jednak w zamierzeniach aktualnego inwestora – przeznaczonej na warsztat samochodowy. Biorąc pod uwagę okoliczność, że część budynku na działce nr [...] nie jest użytkowana w żaden sposób, natomiast jego pozostała część położona na działce nr [...] zaplanowana została jako część mieszkalna, powstaje uzasadniona wątpliwość czy wykonanie ściany oddzielenia pożarowego jest w chwili obecnej – przed zmianą sposobu użytkowania części budynku położonej na działce nr [...] – uzasadnione. Z ekspertyz nie wynika też jaki jest zakres prac związanych z wykonaniem fundamentu pod ścianę oddzielającą budynki na działkach nr [...] i [...]. Zdaniem strony "konieczność wzmocnienia części fundamentu ściany oddzielającej budynki, będącej jednocześnie ścianą oddzielenia pożarowego nie stanowi robót ziemnych w pełnym tego słowa znaczeniu, a dotyczy jedynie miejsca, w którym znajdował się korytarz zasypanej gruzem piwnicy, również w odległości nie przekraczającej 4 m od granicy terenu kolejowego."

Organ I instancji zobowiązując stronę do uzupełnienia zgłoszenia w omawianym zakresie nie wskazał w jaki sposób, w jakim kontekście inwestor winien odnieść się do zaleceń z ekspertyzy technicznej wykonanej przez A. B.. Nie domagał się też wyjaśnienia jakie roboty ziemne, w jakim zakresie będą prowadzone wobec czego nie sposób stwierdzić czy bez zmiany sposobu użytkowania części budynku położonej na działce nr [...] konieczne jest wykonanie ściany oddzielenia pożarowego (skarżący nie planuje żadnej innej funkcji lokali niż mieszkalna) ani też jaki jest zakres ewentualnych robót ziemnych, na czym konkretnie miałyby one polegać, w jakiej faktycznie odległości od granicy terenu kolejowego byłyby wykonywane.

Z uwagi na powyższe, stanowisko organu, co do konieczności wykonania robót objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę - jawi się jako co najmniej przedwczesne. Organ odwoławczy pomimo wspomnianych nieprawidłowości decyzję Starosty [...] utrzymał w mocy nie podejmując żadnych kroków celem ich wyeliminowania (w oparciu o art. 136 § 1 k.p.a.).

Z tych względów Sąd w pkt I wyroku uchylił wydaną w sprawie decyzję organu odwoławczego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Opiera się ona na przedwczesnym, nie popartym stosownymi ustaleniami przyjęciu, że niezbędne są: wykonanie prac ziemnych związanych ze wzmocnieniem fundamentu ściany nośnej oraz jej przebudowa - wymagające od inwestora uzyskania pozwolenia na budowę, co doprowadziło do naruszenia przepisów postępowania tj. art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., a co mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

W pkt II wyroku Sąd zasądził na rzecz skarżącego kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, na które złożył się wpis od skargi. Podstawę powyższego rozstrzygnięcia stanowił art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.

Ponownie rozpoznając sprawę organ winien dokonać niebudzących wątpliwości ustaleń w omawianym zakresie (z zastosowaniem art. 136 § 1 k.p.a.), w tym przede wszystkim w zakresie zakresu robót niezbędnych do wykonania jeśli chodzi o ścianę oddzielającą części budynku położone na działkach o numerach [...] i [...] - przy uwzględnieniu powyższych rozważań Sądu.