Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1500/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-02-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: Art. 235
journal: Dz.U. 1974 nr 24 poz 141
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Halina Jakubiec Sędziowie WSA Maria Zawadzka WSA Janusz Bociąga (spr.) Protokolant Asystent Sędziego Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2016 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Budowlanego A Spółka z o.o. Spółka komandytowa z siedzibą w K na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 4 września 2015 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej skargę oddala.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia 4 września 2015 r.nr [...] po rozpatrzeniu odwołania Przedsiębiorstwa Budowlanego A Sp. z o.o. Spółka Komandytowa z siedzibą w K od decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego Nr [...] z dnia [...] 2015 r., znak: [...], o stwierdzeniu u Z. C. choroby zawodowej - choroby skóry - alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, wymienionej w poz. 18/1 wykazu chorób zawodowych, będącego załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Powiatowy Inspektor Sanitarny prowadząc postępowanie w przedmiocie choroby zawodowej Z. C., po wydanym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyroku z dnia 17 stycznia 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 382/12, uzupełnił dane dotyczące przebiegu zatrudnienia i dokumentację dotyczącą narażenia zawodowego Z. C. Zebrał dokumentację dotyczącą miejsc i okresów jego zatrudnienia oraz dokumentację dotyczącą prowadzenia własnej działalności gospodarczej.

Organ I instancji wystąpił do Ośrodka Medycyny Pracy z prośbą o weryfikację orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia [...] 2011 r., w związku z uzyskanymi w prowadzonym postępowaniu administracyjnym danymi o narażeniu.

Powiatowy Inspektor Sanitarny po uzyskaniu opinii uzupełniającej z jednostki orzeczniczej oraz w oparciu o całość zgromadzonej dokumentacji w sprawie [...] 2013 r. wydał decyzję nr [...] o stwierdzeniu choroby zawodowej u Z. C. pod postacią choroby skóry - alergicznego kontaktowego zapalenia skóry, wymienionej w poz. 18/1 obowiązującego wykazu chorób zawodowych.

Od powyższej decyzji odwołało się Przedsiębiorstwo Budowlane "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka Komandytowa w K.

Organ odwoławczy decyzją z [...] 2014 r., znak: [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny prowadząc ponownie postępowanie w przedmiocie choroby zawodowej Z. C. ustalił status pracownika podczas świadczenia pracy przez Z. C. na rzecz Przedsiębiorstwa Budowlanego A Sp. z o.o. Spółka Komandytowa z siedzibą w K, oraz dokonał oceny narażenia zawodowego na czynniki alergizujące we wszystkich zakładach pracy, w których Z. C. był zatrudniony.

Powiatowy Inspektor Sanitarny po raz kolejny wydał decyzję [...] 2015 r. nr [...] o stwierdzeniu choroby zawodowej pod postacią choroby skóry -alergiczne kontaktowe zapalenie skóry u Z. C. Decyzja ta została zaskarżona przez Przedsiębiorstwo Budowlane A Sp. z o.o. Spółka Komandytowa z siedzibą w K.

Wojewódzki Inspektor Sanitarny rozpoznając odwołanie ustalił, że Z. C. zatrudniony był w następujących zakładach pracy:

1/ FHU "M", M, ul. N (zakład zlikwidowany) w okresie od 3 listopada 2003 r. do 30 września 2004 r. na stanowisku bufetowego.

2/ "C", M, ul. N (zakład zlikwidowany) - własna działalność gospodarcza w okresie od 22 listopada 2005 r. do 24 lutego 2008 r.

3/ "P" Sp. z o.o., K, ul. A (zakład zlikwidowany) w okresie od l czerwca 2007 r. do 30 czerwca 2007 r. (umowa - zlecenie). Do wykonywanych czynności należały prace związane z klejeniem gablot wystawowych z tektury z zastosowaniem kleju biurowego.

4/ "S", J (zakład zlikwidowany) w okresie od 1 lipca 2007 r. do 13 sierpnia 2007 r. na stanowisku pracownika fizycznego, gdzie w zakres obowiązków chodziło rozkładanie tytoniu na taśmę produkcyjną.

5/ Usługi Transportowe R. G., W, W, w okresie od 1 września do 30 grudnia 2008 r., na stanowisku mechanik – obsługa myjni. Czynności wykonywane na zajmowanym stanowisku: mycie samochodów, sprzątanie, mycie autobusów na myjni bezdotykowej, bez stosowania środków chemicznych.

6/ P Sp. z o.o., N, al. T (zakład zlikwidowany) w okresie od 9 stycznia 2009 r. do 31 marca 2009 r., na stanowisku pracownika myjni, gdzie do wykonywanych czynności należało: mycie samochodów, sprzątanie, mycie autobusów na myjni bezdotykowej.

Z. C. podczas zatrudnienia ww. zakładach pracy podczas wykonywania czynności zawodowych nie miał kontaktu z czynnikami alergizującymi (zaprawą murarską).

7/ Firma Budowlana "B" P. B., T, T gm. P, w okresie od 1 września do 18 października 2009 r., na stanowisku pracownika budowlanego robót wykończeniowych. Podczas wykonywanych czynności zawodowych na terenie budowy pracował w kontakcie z czynnikami alergizującymi (cement, piasek, wapno, tynki akrylowe, styropian, kleje budowlane, płyty kartonowo-gipsowe).

8/ Przedsiębiorstwo Budowlane A, N., B., Ś. Spółka Jawna, C., K., w okresie od 25 stycznia 2011 r, do 30 kwietnia 2011 r. (umowa - zlecenie) na stanowisku murarza, gdzie podczas wykonywanych czynności miał kontakt z czynnikami alergizującymi (zaprawą murarską).

Z. C. badany był w Ośrodku Medycyny Pracy, który w dniu [...] 2011 r, wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o rozpoznaniu choroby zawodowej — choroby skóry pochodzenia zawodowego — alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, W uzasadnieniu orzeczenia podano, iż biorąc pod uwagę wykonane badania: dermatologiczne, w którym stwierdzono zmiany skórne o typowej dla schorzenia morfologii i lokalizacji; testy skórne z alergenami zawodowymi (dodatnie testy kontaktowe z chromem i zaprawą murarską); analizę wywiadu środowiskowego (udokumentowany kontakt zawodowy z testowanymi alergenami — zaprawą murarską), istnieją podstawy do przyjęcia związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy rozpoznaną chorobą a pracą zawodową.

Powiatowy Inspektor Sanitarny, realizując wskazania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 stycznia 2013 r. Sygn. akt. III SA/Kr 382/12, pismem z dnia 10 września 2013 r. wystąpił do Ośrodka Medycyny Pracy z wnioskiem o weryfikację wydanego orzeczenia lekarskiego i uwzględnienie faktu zatrudnienia Z. C. we wcześniejszych zakładach pracy, co do których jednostka orzecznicza nie posiadała wiedzy.

Ośrodek Medycyny Pracy pismem 9 października 2013 r. stwierdził, iż dodatkowe dane o zatrudnieniu we wcześniejszych zakładach pracy pozostają bez wpływu na treść wydanego orzeczenia lekarskiego nr [...] o stwierdzeniu choroby zawodowej pod postacią alergicznego kontaktowe zapalenia skóry. Postępowanie diagnostyczno-orzecznicze przeprowadzone w jednostce orzeczniczej I stopnia w okresie od 21 marca do 12 lipca 2011 r. dało podstawę do rozpoznania alergicznego kontaktowego zapalenia skóry po uwzględnieniu obrazu klinicznego choroby i wykonanych testów skórnych, w tym testów z alergenami zawodowymi (zaprawa murarska dostarczona z ówczesnego zakładu pracy, w którym pracownik był zatrudniony od 25 stycznia 2011r.). Dalej jednostka orzecznicza podaje, iż biorąc pod uwagę powyższe wystąpienie zmian skórnych w okresie zatrudnienia w Przedsiębiorstwie Budowlanym A N., B., Ś. Spółka Jawna oraz potwierdzoną alergię kontaktową na alergen zawodowy (zaprawa murarska z ówczesnego zakładu pracy), uznano związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy stwierdzaną chorobą, a narażeniem zawodowym. Nie ma zatem podstaw do zmiany treści orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia [...] 2011 r.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny na podstawie powyższego orzeczenia lekarskiego, opinii uzupełniającej, ocen narażenia zawodowego w dniu [...] 2015 r. wydał decyzję nr [...], znak: [...] o stwierdzeniu choroby zawodowej u Z. C. pod postacią choroby skóry - alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, wymienionej w poz. 18/1.

Przedmiotowa decyzja ponownie została zaskarżona przez Przedsiębiorstwo Budowlane A Sp. z o.o. Spółka Komandytowa z siedzibą w K. Zasadniczą kwestią, podnoszoną w odwołaniu było błędne, według skarżącego, uznanie przez organ I instancji Z. C. jako pracownika na gruncie przepisów o ubezpieczeniach społecznych. Objęcie definicją pracownika w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych nie tylko pracowników w znaczeniu, jakie temu pojęciu nadają przepisy Kodeksu Pracy, ale także osób zatrudnionych na podstawie umów cywilnoprawnych oznacza jednoczesne rozszerzenie pracowniczego tytułu obowiązkowego podlegania ubezpieczeniom społecznym (wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 26.11.2014 r. III AUa 900/14). Zatem nie sposób się zgodzić z zarzutem skarżącego, który twierdzi, iż zastosowanie przepisu zawartego w art. 8. ust. 2 a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji, gdy dana osoba równocześnie jest zatrudniona na podstawie umowy o pracę i świadczy usługi umowy zlecenia. Powołany przepis reguluje dwa odmienne stosunki prawne. Pierwsza cześć przepisu art. 8 ust. 2a powołanej ustawy wskazuje, iż za pracownika, w rozumieniu ustawy, uważa się także osobę wykonującą pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, druga część przepisu odnosi się do umowy o dzieło, w brzmieniu: albo umowy o dzieło, jeżeli umowę taką zawarła z pracodawcą, z którym pozostaje w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy. Należy zatem wskazać na spójnik rozłączny "albo", który przesądza o rozłącznym traktowaniu tych dwóch części przepisu. Zatem w przypadku umów zlecenia ustawodawca nie wprowadza dodatkowego warunku, jak w przypadku umowy o dzieło.

Skarżący w odwołaniu podniósł również, iż organ I instancji nie przeprowadził dokładnego wyjaśnienia sprawy poprzez brak szczegółowego ustalenia, czy jest możliwe, aby Z. C. nabył chorobę zawodową, w postaci alergicznego kontaktowego zapalenia skóry podczas wykonywania usług u odwołującego jedynie przez 29 dni.

Odnosząc się do tego zarzutu organ odwoławczy wyjaśnił, iż sam fakt świadczenia pracy przez krótki okres (w tym przypadku 29 dni) w kontakcie z czynnikami alergizującymi, nie wyklucza faktu zachorowania na chorobę zawodową pod postacią alergicznego kontaktowego zapalenia skóry u Z. C. W przypadku chorób wywołanych działaniem czynników alergizujących, wielkość i długość okresu ekspozycji na te czynniki nie mają znaczenia. Zatem w tym konkretnym przypadku, nawet 29 dniowy okres wykonywania pracy w ekspozycji na czynniki alergizujące mógł spowodować wystąpienie schorzenia. Podczas przeprowadzonego przez Ośrodek Medycyny Pracy postępowania diagnostyczno-orzeczniczego, po uwzględnieniu obrazu klinicznego choroby i wykonaniu testów skórnych, w tym z alergenami zawodowymi — zaprawy murarskiej pochodzącej z Przedsiębiorstwa Budowlanego A, Sp. z o. o. Spółka Komandytowa w K, rozpoznano u Z. C. chorobę zawodową — alergiczne kontaktowe zapalenia skóry. Ponadto jednostka orzecznicza I stopnia w piśmie z dnia 9 października 2013 r. podaje, iż wystąpienie zmian skórnych w okresie zatrudnienia Z. C. ww. zakładzie pracy oraz potwierdzona alergia kontaktowa na alergen zawodowy (zaprawa murarska z ówczesnego zakładu pracy) dały podstawę do uznania związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy stwierdzaną chorobą a narażeniem zawodowym.

Organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 2351 Ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks Pracy za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Aby zatem doszło do stwierdzenia u danej osoby choroby zawodowej, schorzenie tej osoby powinno być wykazane w wykazie chorób zawodowych załączonym do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych oraz powinno być spowodowane narażeniem zawodowym, przy czym związek przyczynowy między schorzeniem i narażeniem zawodowym powinien być stwierdzony bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem. Wydane na podstawie art. 237 § 1 pkt. 3-6 i § 11 ustawy Kodeks pracy - rozporządzenie Rady Ministrów z 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych określa sposób i tryb postępowania dotyczący rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych. Osoba zainteresowana, której dotyczy podejrzenie winna być skierowana na badanie w celu rozpoznania choroby zawodowej do właściwej jednostki orzeczniczej. Następstwem wykonanego tam badania jest orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu choroby zawodowej bądź o braku podstaw do jej rozpoznania wydane na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Bez wskazanych wyżej opinii lekarskich bądź sprzecznie z tymi opiniami, organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych, co nie oznacza zwolnienia organu orzekającego od obowiązku dokonania oceny orzeczenia lekarskiego w granicach wskazanych w art. 80 kpa Organ nie może bowiem oprzeć swego rozstrzygnięcia w sprawie na opinii lekarskiej lakonicznej treści, nie zawierającej przekonującego i należytego uzasadnienia, bądź sprzecznej z przepisami prawa.

Zgodnie z § 8 ust. 1 cytowanego wyżej rozporządzenia, właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny wydaje decyzję o stwierdzeniu albo o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.

W sprawie orzekała jednostka orzecznicza I szczebla diagnostycznego Ośrodek Medycyny Pracy, który w dniu [...] 2011 r. wydał orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu choroby zawodowej — choroby skóry pochodzenia zawodowego - alergiczne kontaktowe zapalenie skóry wymienione w poz. 18/1 wykazu chorób zawodowych.

W ocenie organ odwoławczego zgromadzony materiał dowodowy został rozpatrzony w sposób wnikliwy i wyczerpujący. Odwołanie nie wniosło żadnych nowych faktów, które mogłyby mieć wpływ na sposób rozstrzygnięcia sprawy. Uwzględniając ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny i prawny, organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, znajduje oparcie w obowiązującym prawie i brak jest podstaw do jej eliminowania z obrotu prawnego.

Na tą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosło Przedsiębiorstwo Budowlane A Spółka z.o.o. Spółka komandytowa z siedzibą w K zarzucając naruszenie:

1/ art. 2351 Kodeksu pracy poprzez stwierdzenie, że Z. C. nabył chorobę zawodową pod postacią alergicznego kontaktowego zapalenia skóry podczas wykonywania umowy zlecenia, pomimo, że Z. C. nie był pracownikiem a usługi były wykonywane faktycznie tylko przez 29 dni roboczych;

2/ art. 4 ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych poprzez stwierdzenie, że Z. C. nabył chorobę zawodową pod postacią alergicznego kontaktowego zapalenia skóry podczas świadczenia usług u skarżącego przedsiębiorstwa pomimo, że umowa zlecenia była faktycznie wykonywana tylko przez 29 dni roboczych;

3/ art. 8 ust. 2 a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz uznanie, że osoba która ma zawartą jedynie umowę zlecenia i nie jest równocześnie w stosunku pracy może być uznana za pracownika na gruncie ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych mimo, że nie wynika to z treści tego przepisu;

4/ art. 7 K.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dokładnego wyjaśnienia sprawy skutkującego błędnym rozstrzygnięciem, że Z. C. nabył chorobę zawodową w postaci alergicznego kontaktowego zapalenia skóry podczas świadczenia usług u skarżącego przedsiębiorstwa pomimo, że umowa zlecenia wykonywana była faktycznie tylko przez 29 dni roboczych;

5/ art. 77 § 1 K.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego w sprawie, skutkującego błędnym rozstrzygnięciem, iż uczestnik Z. C. nabył chorobę zawodową w postaci alergicznego kontaktowego zapalenia skóry podczas świadczenia usług u skarżącego przedsiębiorstwa pomimo, że umowa zlecenia wykonywana była faktycznie tylko przez 29 dni roboczych;

6/ § 6 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych poprzez błędną ocenę narażenia zawodowego skutkującego błędnym rozstrzygnięciem, że Z. C. nabył chorobę zawodową podczas świadczenia usług u skarżącego przedsiębiorstwa pomimo, że umowa zlecenia wykonywana była faktycznie tylko przez 29 dni roboczych.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że wykładnia przepisu art. 8 ust. 2 a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych dokonana przez organ II instancji jest błędna. Uznanie, że wymóg równoczesnego pozostawania w stosunku pracy tyczy się jedynie osób, które zawarły umowę o dzieło nie ma żadnych racjonalnych podstaw. Na poparcie swego stanowiska skarżącego przedsiębiorstwo przywołało orzecznictwo sądowe, w tym miedzy innymi wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 maja 2014 r. sygn. akt II UK 442/13 i wyrok SN z dnia 22 października 2013 r. sygn. akt III UK 155/12. W konkluzji skarżący stwierdził, że organ II instancji błędnie uznał, że chorobę zawodową można nabyć u podmiotu z którym dana osoba zwarła jedynie umowę zlecenia. Ponadto w sprawie ma również znaczenie fakt, że Z. C. świadczył usługi dla skarżącego przedsiębiorstwa zaledwie 29 dni roboczych. Trudno racjonalnie uznać, że po zaledwie 29 dniach roboczych można nabawić się choroby zawodowej.

Reasumując skarżącego przedsiębiorstwo wniosło o uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu i instancji.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o oddalenie skargi podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270, dalej w skrócie p.p.s.a.) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia, zatem wątpliwości, co do tego że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją, czy decyzja wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony i im podobnych. Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. kontroli legalności dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotowa skarga nie mogła odnieść skutku, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

W pierwszej kolejności należy zauważyć, iż Kodeks pracy w art. 235¹ stanowi, że za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". O stwierdzeniu choroby zawodowej decyduje tym samym, jak zgodnie przyjęły organy sanitarne obydwu instancji, zachowanie dwóch wymogów: zamieszczenie schorzenia w wykazie chorób zawodowych oraz ustalenie, że zostało ono spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy lub w związku ze sposobem wykonywania pracy.

Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych (art. 235² Kodeksu pracy). Innymi słowy choroba zawodowa jest pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie, które pozostaje w związku przyczynowym z pracą. Przyczyną ją wywołującą jest tylko i wyłącznie sama praca, jej rodzaj, charakter i warunki jej wykonywania. Z tego powodu choroby zawodowe są przewidywalne a owe przewidywalne uszkodzenia zdrowia zostały ujęte w tzw. wykazie chorób zawodowych.

Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 237 § 1 Kodeksu pracy Rada Ministrów wydała rozporządzenie z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Zgodnie natomiast z § 8 ust. 1 rozporządzenia z 30 czerwca 2009 r. decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.

Analiza materiału dowodowego wskazuje, że uczestnik postępowania Z. C. był zatrudniony w latach:

1. FHU "M", M, ul. N (zakład zlikwidowany) w okresie od 3 listopada 2003 r. do 30 września 2004 r. na stanowisku bufetowego.

2. "C", M, ul. N (zakład zlikwidowany) - własna działalność gospodarcza w okresie od 22 listopada 2005 r. do 24 lutego 2008 r.

3. "P" Sp. z o.o., K, ul. A (zakład zlikwidowany) w okresie od 1 czerwca do 30 czerwca 2007 r. (umowa - zlecenie). Do wykonywanych czynności należały parce związane z klejeniem gablot wystawowych z tektury z zastosowaniem kleju biurowego.

4. "S", J (zakład zlikwidowany) w okresie od 1 lipca do 13 sierpnia 2007 r. na stanowisku pracownika fizycznego, gdzie w zakres obowiązków chodziło rozkładanie tytoniu na taśmę produkcyjną.

5. Usługi Transportowe R. G., W, W, w okresie od 1 września do 30 grudnia 2008 r., na stanowisku mechanik – obsługa myjni. Czynności wykonywane na zajmowanym stanowisku: mycie samochodów, sprzątanie, mycie autobusów na myjni bezdotykowej, bez stosowania środków chemicznych.

6. P Sp. z o.o., N, al. T (zakład zlikwidowany) w okresie od 9 stycznia do 31 marca 2009 r., na stanowisku pracownika myjni, gdzie do wykonywanych czynności należało: mycie samochodów, sprzątanie, mycie autobusów na myjni bezdotykowej. Z. C. podczas zatrudnienia ww. zakładach pracy podczas wykonywania czynności zawodowych nie miał kontaktu z czynnikami alergizującymi (zaprawą murarską).

7. Firma Budowlana "B" P. B., T, T gm. P, w okresie od 1 września do 18 października 2009 r., na stanowisku pracownika budowlanego robót wykończeniowych. Podczas wykonywanych czynności zawodowych na terenie budowy pracował w kontakcie z czynnikami alergizującymi (cement, piasek, wapno, tynki akrylowe, styropian, kleje budowlane, płyty kartonowo-gipsowe).

8. Przedsiębiorstwo Budowlane A, N., B., Ś. Spółka Jawna, C, K, w okresie od 25 stycznia do 30 kwietnia 2011 r. (umowa - zlecenie) na stanowisku murarza, gdzie podczas wykonywanych czynności miał kontakt z czynnikami alergizującymi (zaprawą murarską).

Bezsporna jest w związku z tym okoliczność wykonywania przez pracy w warunkach szkodliwych, stwarzających potencjalne ryzyko powstania schorzenia określonego w pozycji 18/1 wykazu chorób zawodowych załącznika do rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r.

W toku postępowania uczestnik Z. C. był badany w Ośrodku Medycyny Pracy. W dniu [...] 2011 r. Ośrodek ten wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o rozpoznaniu choroby zawodowej — choroby skóry pochodzenia zawodowego — alergiczne kontaktowe zapalenie skóry. W uzasadnieniu orzeczenia podano, iż biorąc pod uwagę wykonane badania: dermatologiczne, w którym stwierdzono zmiany skórne o typowej dla schorzenia morfologii i lokalizacji; testy skórne z alergenami zawodowymi (dodatnie testy kontaktowe z chromem i zaprawą murarską); analizę wywiadu środowiskowego (udokumentowany kontakt zawodowy z testowanymi alergenami — zaprawą murarską), istnieją podstawy do przyjęcia związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy rozpoznaną chorobą a pracą zawodową.

Należy wskazać, że uprawnionymi do wykonywania badań w sprawach dotyczących rozpoznania choroby zawodowej są uprawnieni jedynie lekarze zatrudnieni w jednostkach diagnostycznych określonych w § 5 obowiązującego rozporządzenia. Bez pozytywnych opinii lekarskich bądź sprzecznie z tymi opiniami organ administracji nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych. Oczywiście nie oznacza to zwolnienia organu orzekającego od obowiązku dokonania oceny opinii biegłego w granicach wskazanych w art. 80 K.p.a.

Organ nie może bowiem oprzeć swego rozstrzygnięcia w sprawie na opinii lekarskiej o lakonicznej treści, nie zawierającej przekonywającego i należytego uzasadnienia, bądź sprzecznej z przepisami prawa. W przedmiotowej sprawie wymagania te zostały spełnione, gdyż wydana w sprawie opinia jest poprawnie uzasadniona. Uznać zatem należało, że uprawniona jednostka medycyny pracy w sposób przekonywający wyjaśniła z jakich przyczyn chorobę Z. C. można uznać za chorobę zawodową. Wyrażona ocena została zawarta w spełniającej wymagania formalne opinii.

Sąd nie znalazł podstaw do jej zakwestionowania. Opinia ta jest spójna, a jej uzasadnienie jednoznaczne i logiczne, w wystarczającym zakresie prezentujące podstawę faktyczną przedstawionej konkluzji. Zatem z uwagi na fakt, iż warunkiem koniecznym stwierdzenia przez organy administracji choroby zawodowej jest jej uprzednie, lekarskie rozpoznanie przez właściwą medyczną jednostkę orzeczniczą, orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej jest wiążące dla organów administracji orzekających w przedmiocie choroby zawodowej, co prowadzić musiało do stwierdzenia u strony skarżącej choroby zawodowej.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmowany jest powszechnie pogląd o związaniu organów inspekcji sanitarnej rozpoznaniem podanym w stosownym orzeczeniu lekarskim. Takie stanowisko zostało przedstawione m.in. w uchwale składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 maja 2002 r. i zachowuje ono nadal aktualność (OPS 3/02, publ. ONSA 2003/1/4). Innymi słowy, każde orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej jest opinią kwalifikowaną, bez której organ sanitarny nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy mieści się ona w wykazie chorób zawodowych. Organ jest więc takim orzeczeniem związany i nie ma prawa do dokonania samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do rozpoznania odmiennego schorzenia. Wynika to z faktu, iż stanowi ono podstawowy wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej. Związanie organu sanitarnego orzeczeniem kompetentnej placówki medycznej nie jest wprawdzie tożsame z bezkrytyczną akceptacją zawartych w nim informacji, jako że podlega ono ocenie - jak każdy dowód w postępowaniu. Nie oznacza to jednak możliwości kwestionowania ujętego w orzeczeniu rozpoznania w sytuacji, gdy nie budzi ono wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Istotą związania, o którym mowa wyżej jest bowiem to, że organy administracji nie dysponując przeciwdowodami mogącymi wspomniane orzeczenia podważyć, nie mają w tym zakresie przesłanek do przyjęcia, iż rzeczywisty stan zdrowia pracownika kształtuje się odmiennie niż ustalono w toku badań stanowiących podstawę tych orzeczeń (por.: wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 1078/06, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 18 maja 2007 r., sygn. akt IV SA/Gl 794/06). Strona skarżąca w toku postępowania administracyjnego nie przedstawiła jednakże jakichkolwiek dowodów zaprzeczających stanowisku wyrażonemu w wyżej opisanym orzeczeniu uprawnionej placówki diagnostycznej, które zostało oparte na konkretnych argumentach wynikających zarówno z oceny narażenia zawodowego, jak i przeprowadzonych badań diagnostycznych.

Dodatkowo należy także zauważyć, iż w opublikowanym wyroku NSA w Warszawie z dnia 12.05.2010 r. sygn. akt II OSK 335/10 sąd wyraźnie stwierdził: "nie jest wykluczone powstanie choroby zawodowej także w warunkach, w których dopuszczalne normy nie są przekraczane, gdyż znaczenie może mieć także osobnicza wrażliwość na działanie określonego czynnika".

Zdaniem Sądu organy sanitarne nie naruszyły reguł prowadzenia postępowania dowodowego określonych w art. 7 i art. 77 K.p.a. i prawidłowo ustaliły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktyczne, zaś wniosek tych organów wyprowadzony z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wykracza poza swobodną ocenę dowodów (art. 80 K.p.a.).

W tym stanie rzeczy Sąd stwierdza, iż organ odwoławczy prawidłowo zinterpretował i zastosował obowiązujące w tej sprawie przepisy prawa oraz prawidłowo ocenił zgromadzony materiał dowodowy. W sprawie bez znaczenia jest fakt, iż Z. C. wykonywał pracę w firmie skarżącej na umowę zlecenia, podobnie bez znaczenia jest fakt, iż u skarżącej pracował stosunkowo krótko (przepisy prawa nie różnicują długości okresu zatrudnienie w tym zakresie). Istotne natomiast są okoliczności, że Z. C. pracował w Firmie Budowlanej "B" P. B. w T w okresie od 1 września do 18 października 2009 r., na stanowisku pracownika budowlanego robót wykończeniowych oraz firmie Przedsiębiorstwo Budowlane A, N., B., Ś. Spółka Jawna w K, w okresie od 25 stycznia do 30 kwietnia 2011 r. (umowa - zlecenie) na stanowisku murarza, gdzie w obu firmach podczas wykonywanych czynności miał kontakt z czynnikami alergizującymi (zaprawą murarską), co było przyczyną powstania u Z. C. choroby zawodowej. Choroby skóry - alergiczne kontaktowe zapalenie skóry.

Przy wydaniu zaskarżonej decyzji organ nie naruszył przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, jak również prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W tym stanie rzeczy brak było podstaw do uwzględnienia skargi, a co za tym idzie podlegała ona oddaleniu, zgodnie z treścią art. 151 p.p.s.a.