Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 565/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2018-10-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 51 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1202
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
article: paragraf 207 ust.2 , par. 181, par. 68 ust. 1 i 2, par. 232 ust. 6 i art. 235 ust. 3,
journal: Dz.U. 2015 poz 1422
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie - tekst jedn.
article: 138 pasr. 1 pkt 2, art. 7, 77 par. 1 i art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 135, art. 200 i art. 205 par. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Armański (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Starszy inspektor sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2018r. sprawy ze skargi M.B. i A.B. na decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 lipca 2018r. znak: [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji; II. zasądza od Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach na rzecz M.B. i A.B. solidarnie kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kielcach decyzją z dnia 19 lipca 2018r., znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania M.B. i A.B. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Skarżysku-Kamiennej z dnia 7 maja 2018r., znak: [...], nakładającej na w/w obowiązek wykonania czynności, mających na celu doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem budynku mieszkalnego, usytuowanego przy granicy, na posesji przy ul. S. w miejscowości K., gm. S. w terminie do dnia 31 grudnia 2018r., a mianowicie:

1. likwidacji 2-ch otworów okiennych w ścianie szczytowej północno - zachodniej budynku usytuowanego przy granicy z działką o nr ewid. [...] poprzez demontaż okien i zamurowanie (wypełnienie) otworów materiałem ściennym ceramicznym, o właściwościach materiału niepalnego, z jednoczesnym dopuszczeniem do wypełnienia otworów materiałem przepuszczającym światło, takim jak luksfery, cegła szklana lub inne materiały im podobne o klasie odporności ogniowej nie niższej niż E 130,

2. likwidacji połaci dwuspadowego dachu, wysuniętej poza lico ściany zewnętrznej budynku, usytuowanej od strony działki o nr ewid.[...], poprzez rozbiórkę wystających części elementów konstrukcyjnych dachu i pokrycia, nadmurowanie istniejącej ściany zewnętrznej przy tych połaciach do wysokości pokrycia dachowego w sposób zapewniający osłonięcie drewnianych elementów konstrukcji dachu murem gr. min. 12cm oraz zamontowaniu obróbki blacharskiej wzdłuż spadku połaci dachowych,

uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł co do istoty sprawy na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2018r. poz. 1202) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017r. poz. 1257) nakazując M.B. i A.B. wykonanie w terminie do dnia 31 grudnia 2018r. robót budowlanych w budynku mieszkalnym usytuowanym przy granicy, na posesj [...], polegających na:

1. zlikwidowaniu 2-ch otworów okiennych znajdujących się w ścianie szczytowej północno-zachodniej budynku usytuowanego przy granicy z działką o nr ewid. poprzez demontaż okien i zamurowanie (wypełnienie) otworów materiałem ściennym ceramicznym, o właściwościach materiału niepalnego, z jednoczesnym dopuszczeniem do wypełnienia otworów materiałem przepuszczającym światło, takim jak luksfery, cegła szklana lub inne materiały im podobne o klasie odporności ogniowej nie niższej niż E30;

2. zlikwidowaniu połaci dwuspadowego dachu, wysuniętej poza lico ściany zewnętrznej budynku usytuowanego od strony działki o nr ewid. poprzez rozbiórkę wystających części elementów konstrukcyjnych dachu i pokrycia oraz zamontowanie obróbki blacharskiej wzdłuż spadku połaci dachowych.

W uzasadnieniu organ II instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

W wyniku interwencji inspektorzy powiatowego nadzoru budowlanego przeprowadzili w dniu 12 września 2017r. kontrolę w sprawie istniejącej zabudowy (budynku mieszkalnego usytuowanego przy granicy działki wraz z zabudowaniami przylegającymi do ogrodzenia) na nieruchomości usytuowanej przy ul. S. w miejscowości K.

Na skutek podjętych czynności kontrolnych ustalono m.in., że na przedmiotowej nieruchomości znajduje się piętrowy murowany budynek mieszkalny z poddaszem nieużytkowym, dach budynku jest dwuspadowy pokryty blachodachówką ze spadkiem połaci dachowych w kierunku własnej posesji. Połacie dachu wysunięte są poza lico ściany na odległość ok. 30cm, wykończone obróbką blacharską, a od spodu podbitką. Budynek usytuowany jest przy północno-zachodniej granicy z działką sąsiednią ścianą szczytową, w której znajdują się dwa otwory okienne o wymiarach: ok. 0,90 x 1,40m i ok. 1,85 x 1,40m. Uczestnicząca w czynnościach kontrolnych M.B. oświadczyła, że właścicielem nieruchomości jest wraz z mężem A.B., to oni są również inwestorami przedmiotowego budynku. Budynek mieszkalny został wybudowany na podstawie pozwolenia na budowę wydanego przez Urząd Gminy w Mirowie z dnia 15 lipca 1988r., a budowa została zakończona około 1993r.

Jak ustalił organ I instancji, w archiwach Urzędu Gminy Mirów nie znajduje się pozwolenie na budowę z dnia 15 lipca1988r. Gmina jest jedynie w posiadaniu rejestru wydanych pozwoleń, którego to kserokopia została przesłana do organu, gdzie pod pozycją 18 widnieje nazwisko M.B. i A.B. wraz z informacją, że w dniu 15 lipca 1988r. zostało wydane pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego (nr pozwolenia GKM-8381/16/88), adres - Kierz Niedźwiedzi 126. W rejestrze podano nr projektu: WB-3251, kubaturę - 583m3, pow. zabudowy - 112 m2, pow. całkowitą - 211 m2.

Decyzją z dnia 30 listopada 2017r. organ I instancji umorzył postępowanie administracyjne w sprawie przedmiotowego budynku mieszkalnego wskazując na znaczny upływ czasu od momentu jego budowy, brak dokumentacji związanej z jego realizacją i brak tym samym możliwości ustosunkowania się do przedmiotowej dokumentacji w odniesieniu do ściany północno - zachodniej budynku usytuowanej w granicy nieruchomości oraz otworów okiennych znajdujących się w niej.

Decyzja ta stała się przedmiotem postępowania odwoławczego, które poskutkowało zwróceniem się do organu, pismem z dnia 29 stycznia 2018r., znak: [...] o przeprowadzenie przez organ I instancji dodatkowego postępowania wyjaśniającego w sprawie.

W dniu 23 lutego 2018r. organ I instancji przeprowadził rozprawę administracyjną, podczas której N.B. oświadczył, że budowa budynku mieszkalnego wykonana była zgodnie z udzielonym i zatwierdzonym pozwoleniem na budowę. Inwestorzy nie posiadają dokumentów ani projektu budowlanego,

a budynek zaprojektowany został i wykonany za zgodą ówczesnego właściciela działki sąsiedniej – J.C. N.B. dodał również, że granica między działkami nigdy nie była sporna i przebiegała tak jak obecnie, a w trakcie budowy przedmiotowego budynku mieszkalnego działka sąsiednia nie była zabudowana. Budynek mieszkalny został zgłoszony do użytkowania do Urzędu Gminy w Mirowie w 1991r., a dwa otwory okienne usytuowane w ścianie północno - zachodniej budynku znajdują się: jeden na nieużytkowanym strychu, a drugi na piętrze budynku w pomieszczeniu gospodarczym. H.B. zeznała, że granica między działkami o nr ewid. jest sporna. Działka o nr ewid. [...] w chwili zakupu była niezabudowana. Dach na budynku mieszkalnym M.B. i A.B. był zmieniany ok. 3-4 lat wstecz, wcześniej okap nie był wypuszczony na działkę zeznającej. H.B. nie zgodziła się ze stwierdzeniem, że okna budynku wychodzą na ulicę, gdyż okna te skierowane są na jej działkę. W protokole rozprawy znalazło się również oświadczenie K.W., który zeznał, że w chwili zakupu działki przez córkę, działka o nr ewid. [...] była zabudowana budynkiem mieszkalnym, w którym w ścianie północno-zachodniej znajdowały się okna, nie było okapu tylko obróbka dachowa. Okap został wykonany około 3-4 lata temu.

Organ I instancji uzupełnił materiał dowodowy w sprawie również o pismo z Urzędu Gminy Skarżysko-Kościelne z dnia 21 lutego 2018r., w którym poinformowano, że gmina nie posiada żadnych dokumentów z zakresu budownictwa z 1993r., a M.B. zameldowana została w budynku od dnia 18 grudnia 1990r.

Decyzją z dnia 6 kwietnia 2018r. znak: [...] organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Następnie organ I instancji wydał opisaną na wstępie decyzję z dnia 7 maja 2018 r. nakładającą określone obowiązki.

W wyniku rozpoznania odwołania od powyższej decyzji, wniesionego przez M.B. i A.B. organ II instancji wskazał, że w/w uzyskali w dniu 15 lipca 1988r. pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego, jednak pomimo podjęcia przez organ nadzoru budowlanego próby uzyskania dokumentacji projektowej, która pomogłaby stwierdzić, czy inwestorzy wykonali budynek mieszkalny zgodnie z zatwierdzonym projektem oraz czy jest on usytuowany na terenie działki zgodnie z planem zagospodarowania, nie udało się tego ustalić. Z uwagi zaś na fakt, że przedmiotowy budynek mieszkalny usytuowany jest bezpośrednio w granicy nieruchomości, a w ścianie północno-zachodniej znajdują się dwa otwory okienne, co jest niedopuszczalne w odniesieniu do ściany usytuowanej w granicy, która ma pełnić funkcję ściany oddzielenia przeciwpożarowego, organy nadzoru budowanego zobowiązane były do przeanalizowania niniejszej sprawy pod kątem doprowadzenia przedmiotowej ściany do zgodności z przepisami techniczno - budowlanymi.

Zdaniem organu odwoławczego zasadnym było prowadzenie postępowania naprawczego w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego. Budowa przedmiotowego budynku mieszkalnego została już zakończona, budynek jest użytkowany, a tym samym nie ma podstaw do jej wstrzymania, a nałożenie przez organ nadzoru budowlanego obowiązków określonych w art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego mogło nastąpić w oparciu o przepis art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego. W związku z tym, iż skarżący legitymują się pozwoleniem na budowę budynku mieszkalnego, który jednak został usytuowany niezgodnie z przepisami (ściana w granicy posiada otwory okienne) to nie ma możliwości prawnych do badania sprawy pod kątem zastosowania art. 50 ust. 1 pkt 1 (roboty prowadzone bez pozwolenia na budowę lub zgłoszenia), a także pkt 3 w/w artykułu dotyczącego robót budowlanych wykonywanych na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego. Zastosowanie w sprawie mają natomiast przepisy art. 50 ust. 1 pkt 2 i pkt 4 Prawa budowlanego, które mówią o robotach budowlanych wykonywanych w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska (pkt 2 ust. 1 art. 50 Prawa budowlanego), a także o wykonywaniu robót budowlanych istotnie odbiegających od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach (art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego).

Jak podniósł organ odwoławczy, ściana północno-zachodnia oraz połać dachu wysunięta poza lico tej ściany nie spełnia wymogów ściany oddzielenia przeciwpożarowego. Organ odwołał się w tym zakresie do treści § 12 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Administracji Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz.U. z 1980r., Nr 17, poz. 62 ze zm.). Wskazał dalej, że w okresie budowy przedmiotowego budynku mieszkalnego działka sąsiednia o nr ewid. 648 była niezabudowana, a granica nie była sporna, w związku z czym nie można się odnieść w przedmiotowej sprawie do przepisu mówiącego o odległości 8 m projektowanego budynku w odniesieniu do istniejącego na działce sąsiedniej, a zatem należy stwierdzić, że budynek w dacie budowy nie spełniał obowiązujących wówczas przepisów technicznych. Taki stan rzeczy trwa również obecnie, w odniesieniu do aktualnie obowiązujących przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakimi powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2015r. poz. 1422 ze zm.). Zgodnie bowiem z § 12 ust. 1 tego rozporządzenia budynek na działce budowlanej należy sytuować od granicy tej działki w odległości nie mniejszej niż 4m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z oknami lub drzwiami w stronę tej granicy, 3m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez okien i drzwi w stronę tej granicy.

W przedmiotowej sprawie budynek mieszkalny usytuowany jest bezpośrednio w granicy. Dodatkowo w ścianie w granicy posiada dwa otwory okienne, a połać dachu wystaje poza lico przedmiotowej ściany. Natomiast w sytuacji gdy budynek usytuowany jest bezpośrednio w granicy z nieruchomością sąsiednią to powoduje on oddziaływanie na sąsiednią działkę.

Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z treścią § 207 ust. 2 w/w rozporządzenia jego przepisy dotyczące bezpieczeństwa pożarowego stosuje się również do użytkowanych budynków istniejących, które na podstawie przepisów odrębnych uznaje się za zagrażające życiu ludzi. Natomiast § 272 ust. 3 stanowi, iż budynek usytuowany bezpośrednio przy granicy działki powinien mieć od strony sąsiedniej działki ścianę oddzielenia przeciwpożarowego o klasie odporności ogniowej określonej w § 232 ust. 4 i 5. Natomiast zgodnie z ust. 6 rozporządzenia w ścianie oddzielenia przeciwpożarowego dopuszcza się wypełnienie otworów materiałem przepuszczającym światło, takim jak luksfery, cegła szklana lub inne przeszklenie, jeżeli powierzchnia wypełnionych otworów nie przekracza 10% powierzchni ściany, przy czym klasa odporności ogniowej wypełnień nie powinna być niższa niż E 30. Zdaniem organu w rozstrzygnięciu zaskarżonej decyzji błędnie wskazano na klasę odporności ogniowej El 30, bowiem klasa odporności ogniowej wypełnienia otworu w ścianie powinna wynosić co najmniej E 30, gdyż ściana ta nie stanowi obudowy drogi ewakuacyjnej.

Powyższa nieprawidłowość, zdaniem organu odwoławczego, jak również wątpliwość co do zasadności nałożonego przez organ I instancji obowiązku polegającego na nadmurowaniu ściany zewnętrznej przy połaciach do wysokości pokrycia dachowego w sposób zapewniający osłonięcie drewnianych elementów konstrukcji dachu murem gr. min. 12 cm, wiązały się z koniecznością uchylenia pierwszoinstancyjnej decyzji i orzeczenia co do istoty sprawy. Przedmiotowy budynek mieszkalny usytuowany w granicy znajduje się w innej linii zabudowy niż budynek mieszkalny sąsiadów, a ponadto w świetle § 235 ust. 3 w/w rozporządzenia jeżeli budynek ma przykrycie dachu z materiałów nierozprzestrzeniających ognia to nie ma obowiązku wyprowadzania ściany budynku ponad pokrycie dachu.

Biorąc powyższe pod uwagę organ odwoławczy stwierdził, że w celu doprowadzenia przedmiotowego budynku mieszkalnego do stanu zgodnego z przepisami, aby usunąć powstałe zagrożenie pożarowe, należy zlikwidować dwa otwory okienne znajdujące się w ścianie północno-zachodniej budynku mieszkalnego oraz zlikwidować połać dachu wysuniętą poza lico ściany zewnętrznej budynku, usytuowanej od strony działki o nr ewid. 648, w sposób przedstawiony w treści rozstrzygnięcia decyzji.

Ustosunkowując się do treści odwołania organ II instancji stwierdził, że nie neguje faktu, iż przedmiotowy budynek mieszkalny był realizowany na podstawie pozwolenia na budowę, jednakże niewątpliwie już w dacie budowy, jaki i obecnie z naruszeniem przepisów techniczno-budowlanych dotyczących ściany usytuowanej w granicy. W związku z tym organ uznał, że przedmiotowy obiekt należy doprowadzić do stanu zgodnego z prawem. Odnosząc się natomiast do zgody byłej właścicielki działki sąsiedniej na usytuowanie budynku w granicy organ podał, iż zgoda taka nie ma żadnego znaczenia w sensie prawnym.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M.B. i A.B. zaskarżyli w całości wymienioną na wstępie decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach, domagając się jej uchylenia oraz uchylenia decyzji ją poprzedzającej. Wnieśli także, o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Przedmiotowej decyzji skarżący zarzucili naruszenie:

1. przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy poprzez nieuwzględnienie odwołania mimo naruszenia w toku postępowania administracyjnego przepisów proceduralnych określonych treścią art. 7, art. 8 kpa, bowiem wydanie decyzji uwzględniającej tylko interes jednej strony postępowania w całą pewnością narusza wymienione zasady oraz art. 77 art. 78 kpa, tj. naruszenie zasady praworządności i wydanie rozstrzygnięcia z pominięciem konstytucyjnej zasady równości wobec prawa i słusznego interesu skarżących oraz poprzez ustalenie stanu faktycznego niezgodnie z zasadą prawdy obiektywnej w następstwie błędnego przyjęcia, że budynek nie został wykonany zgodnie z udzielonym pozwoleniem;

2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 7 i 77 § 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, w sytuacji, gdy decyzja ta była nieprawidłowa;

3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 7, 8, 12 i art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 80 kpa oraz 107 § 3 kpa poprzez brak przeprowadzenia wymaganego postępowania wyjaśniającego, niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy oraz pominięcie w treści uzasadnienia okoliczności mających istotny wpływ na decyzję, w szczególności niewyjaśnienie stanu faktycznego i brak wyraźnego stwierdzenia na jakiej podstawie lub jej braku został wykonany otwór okienny w ścianie szczytowej wraz z okapem, co jest niezbędne do zastosowania odpowiedniego reżymu prawnego;

4. art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane w związku z § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, polegające na zastosowaniu w/w przepisów oraz przyjęciu, że mają one zastosowanie, kiedy w przedmiotowej sprawie winny mieć zastosowanie przepisy z okresu budowy budynku.

W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, iż zaskarżona decyzja jest dla nich krzywdząca, bowiem budynek zrealizowali zgodnie z wydanym pozwoleniem na budowę z dnia 15 lipca 1988r. znak: GKM-8381/16/88 i zatwierdzonym projektem typowym WB-3251, który to projekt przewidywał okna w ścianie północno-zachodniej i okap. Budynek został oddany do użytkowania w 1993r. Od samego początku budynek był zlokalizowany w granicy z działką o nr 648 z otworami okiennymi i wypuszczonym okapem, bowiem w czasie wykonywania projektu i uzyskania pozwolenia na budowę ówczesny właściciel działki nr [...] wyraził zgodę na taką lokalizację i formę budynku, gdyż zamiarem inwestorów było kupno sąsiedniej działki. Z przyczyn od nich niezależnych nie kupili tej działki, ale pozwolenie na budowę uzyskali na budynek mieszkalny zlokalizowany przy granicy działki nr ew. [...].

Z uwagi na fakt zamiaru zakupu działki nr ew. [...] autor adaptacji projektu typowego, zgodnie z ich sugestią i za zgodą ówczesnego właściciela działki, nie dokonywał żadnych zmian w projekcie typowym WB-3251, jedynie przyjął wersję z dachem dwuspadowym, a nie jednospadowym (w projekcie takie były alternatywy). Niestety autor adaptacji nie żyje, więc nie mogą od niego uzyskać potwierdzenia swoich słów. Dołączyli oświadczenie ówczesnej właścicielki.

Dalej skarżący podnieśli, że Urząd Gminy w Mirowie zatwierdził projekt typowy WB-3251 i udzielił skarżącym pozwolenia na budowę. Oświadczyli, że w chwili uzyskiwania pozwolenia na budowę oraz w okresie realizacji budynku działka nr ew. 648 była niezabudowana. Od chwili zgłoszenia do użytkowania budynek jest w takim samym kształcie i do tej pory nikt nie kwestionował okien w ścianie szczytowej. Podnieśli, że z chwilą zakupu działki H.B. i N.B. zdawali sobie sprawę, że budynek jest w granicy i posiada otwory okienne. Zdaniem skarżących, jeśli nowym sąsiadom nie odpowiadała lokalizacja budynku w granicy mogli nie kupować działki obok, a nie domagać się teraz dokonywania przeróbek legalnie wykonanego obiektu.

Skarżący zarzucili, że zaskarżona decyzja narusza art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane w związku z § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, poprzez zastosowanie w/w przepisów oraz przyjęcie, że zastosowanie ma § 207 powołanego rozporządzenia – w sytuacji kiedy budynek został zrealizowany zgodnie z pozwoleniem i nie stanowi zagrożenia. Podnieśli, że organy nadzoru budowlanego wskazały, że budynek stanowi zagrożenie i dlatego podjęto działanie określone w § 207 ust. 2 warunków technicznych. W przepisie tym zostało określone wymaganie, że warunki techniczne zawarte w dziale VI, a ponadto określone w § 68 ust. 1 i 2 (dotyczy wymiaru schodów) oraz § 181 (dotyczące oświetlenia awaryjnego w budynkach wymienionych w tym przepisie) mają być zastosowane także w budynkach istniejących, które nie odpowiadają tym przepisom, a ich dalsze użytkowanie stwarza zagrożenie bezpieczeństwa pożarowego w stopniu niedopuszczalnym. Zdaniem skarżących organ II instancji nie określił co stanowi zagrożenie bezpieczeństwa pożarowego w stopniu niedopuszczalnym w stosunku do przedmiotowego budynku.

Odnosząc się do przepisów technicznych obowiązujących obecnie oraz ich znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, skarżący zwrócili uwagę na wykładnię zaprezentowaną w wyroku NSA z dnia 12 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 5/10 oraz w wyroku NSA z dnia 26 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1518/10 wskazując, że kwestia odległości budowy od granicy z działką sąsiednią, pomimo że mowa jest o niej w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, w pewnych okolicznościach w ogóle nie ma charakteru przepisów techniczno-budowlanych, lecz dotyczy prawa sąsiedzkiego jako prawa cywilnego. Powołując się na powyższe orzecznictwo skarżący podnieśli, że przepisy zamieszczone w obecnie obowiązującym rozporządzeniu o warunkach technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, mają za zadanie służyć bezpieczeństwu obiektów budowlanych i zapobiegać zagrożeniom dla życia, zdrowia i mienia. Temu też służyć mają wymogi dotyczące odległości, w jakiej budynki powinny być usytuowane od granicy z sąsiednią działką budowlaną. Wskazali, że nie wszystkie jednak regulacje zawarte w tym rozporządzeniu mają zastosowanie do obiektów wybudowanych legalnie pod rządami poprzednio obowiązujących przepisów. Z takiej regulacji wynika, że odnośnie budynków wzniesionych legalnie pod rządami poprzednio obowiązujących przepisów, przepisy obecnie obowiązującego rozporządzenia o warunkach technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zastosowanie mają tylko w zakresie dotyczącym bezpieczeństwa pożarowego i o ile budynki te są użytkowane i zagrażają życiu ludzi.

Skarżący wyjaśnili, że w okolicznościach sprawy z uwagi na usytuowanie przedmiotowego budynku w odległościach większych niż wymagane ze względu na przepisy dotyczące bezpieczeństwa pożarowego od obiektów budowlanych znajdujących się na sąsiedniej działce, nie ma miejsca zagrożenie życia ludzi ze strony budynku mieszkalnego położonego na działce o nr ew. 648, w szczególności z powodu usytuowania spornych otworów. Zgodnie bowiem z § 271 ust. 1 rozporządzenia o warunkach technicznych z 2002 r., odległość między zewnętrznymi ścianami budynków niebędącymi ścianami oddzielenia przeciwpożarowego, a mającymi na powierzchni większej niż 65% klasę odporności ogniowej (E), określoną w § 216 ust. 1 w 5 kolumnie tabeli, nie powinna, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, być mniejsza niż 8 metrów pomiędzy budynkami zaliczonymi do kategorii ZL, tj. budynkami mieszkalnymi (§ 209 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w/s warunków technicznych z 2002 r.). Podnieśli, że odległość do zabudowań na działkach sąsiednich jest zachowana.

W odpowiedzi na skargę Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kielcach wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1304 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie wyznaczonym wskazanymi przepisami prawa Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja, podobnie jak decyzja organu I instancji, wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W sprawie bezspornym jest, że przedmiotowy budynek położony w miejscowości Kierz Niedźwiedzi, gm. Skarżysko-Kościelne, na działce o nr ewid.[...], został wybudowany na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 15 lipca 1988r. W toku postępowania dowodowego niemożliwym okazało się uzyskanie dokumentacji projektowej, co z kolei uniemożliwiło zweryfikowanie twierdzeń skarżących o tym, że projekt budowlany przewidywał możliwość umiejscowienia okien w ścianie szczytowej usytuowanej bezpośrednio przy granicy z działką o nr ewid. [...], a także możliwość wysunięcia połaci dachu poza lico tej ściany. Zdaniem skarżących projekt przewidywał taką możliwość z tego względu, że na tego rodzaju rozwiązania wyraził zgodę ówczesny sąsiad, ponieważ M.B. i A.B. zamierzali kupić działkę o nr [...], do czego jednak ostatecznie nie doszło. Twierdzenia skarżących w tym zakresie nie zostały skutecznie podważone.

Organy obu instancji, nakładając obowiązki opisane w wydanych decyzjach na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2018r. poz. 1202 ze zm.), stwierdziły, że zrealizowany w oparciu o pozwolenie na budowę przedmiotowy budynek mieszkalny z dwoma otworami okiennymi w ścianie szczytowej usytuowanej w granicy z działką sąsiednią, narusza przepisy zarówno obowiązującego w czasie budowy rozporządzenia Ministra Administracji Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz.U. z 1980r. Nr 17 poz. 62 ze zm.), a dokładnie przepisy § 12 ust. 1 i 2 tego rozporządzenia, jak też regulację zawartą w § 12 ust. 1 aktualnie obowiązującego rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakimi powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2015r. poz. 1422 ze zm.), dalej jako "rozporządzenie z 2002r.". Organy odwołały się także do przepisu § 207 ust. 2 rozporządzenia z 2002r., zgodnie z którym przepisy rozporządzenia dotyczące bezpieczeństwa pożarowego, wymiarów schodów, o których mowa w § 68 ust. 1 i 2, a także oświetlenia awaryjnego, o którym mowa w § 181, stosuje się, z uwzględnieniem § 2 ust. 2, również do użytkowanych budynków istniejących, które na podstawie przepisów odrębnych uznaje się za zagrażające życiu ludzi.

Podkreślenia wymaga, że przytoczony właśnie przepis ma charakter wyjątku – w tym znaczeniu, że co do zasady zgodnie z § 2 ust. 1 w/w rozporządzenia jego przepisy stosuje się przy projektowaniu, budowie i przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, a także do związanych z nimi urządzeń budowlanych - a zatem obiektów dopiero powstających, z zastrzeżeniem właśnie (przytoczonego wyżej) § 207 ust. 2. Z w/w przepisów wynika, że przepisy rozporządzenia mogą mieć zastosowanie do budynków już istniejących w ograniczonym zakresie. Po pierwsze, zastosowanie to zostało ograniczone do przepisów dotyczących bezpieczeństwa pożarowego, wymiaru schodów, oświetlenia awaryjnego. Po wtóre, muszą zaistnieć przesłanki zastosowania w tym zakresie przepisów rozporządzenia, tj. budynek musi być użytkowany w okresie obowiązywania rozporządzenia oraz należy stwierdzić, na podstawie przepisów odrębnych, że budynek zagraża życiu ludzi (por. wyroki NSA z dnia 21 listopada 2012r., sygn. II OSK 1316/11, z dnia 13 sierpnia 2010r., sygn. II OSK 327/09, wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 1 grudnia 2016r., sygn. II SA/Go 789/16). Powołując się na ten przepis i nakładając obowiązki wynikające z przepisów rozporządzenia z 2002r. w zakresie bezpieczeństwa pożarowego, organy pominęły zupełnie kwestię zagrożenia dla życia ludzi, która to przesłanka wynika wprost z § 207 ust. 2 powołanego aktu. W szczególności należy tu zwrócić uwagę na treść § 16 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz.U. Nr 109, poz. 719) wskazującego, kiedy użytkowany budynek istniejący uznaje się za zagrażający życiu ludzi (por. powołany wyżej wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 1 grudnia 2016r., sygn. II SA/Go 789/16, jak też wyrok WSA w Łodzi z dnia 13 maja 2015r., sygn. II SA/Łd 70/15).

W rozpatrywanej sprawie organy obu instancji zastosowały przepisy § 232 ust. 6 i 235 ust. 3 aktualnie obowiązującego rozporządzenia z 2002r., nie wykazując jednak w żaden sposób, że budynek zagraża życiu ludzi na podstawie przepisów odrębnych. Możliwość zastosowania w/w przepisów rozporządzenia była zaś uwarunkowana wykazaniem istnienia tej przesłanki w ramach prowadzonego postępowania dowodowego.

Dodatkowo należy wskazać na pogląd wyrażony w wyroku WSA w Kielcach z dnia 13 kwietnia 2017r., sygn. II SA/Ke 52/17, zgodnie z którym w sytuacji, gdy w toku postępowania wyjaśniającego nie zostanie wykazane zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi i mienia, nakaz zamurowania kwestionowanego otworu okiennego z tego tylko powodu, że znajduje się on w odległości od granicy mniejszej niż to wynika z § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z 2002 roku, raziłby nadmiernym rygoryzmem. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy budynek w takiej postaci, co w tym przypadku nie zostało podważone, istnieje od kilkudziesięciu lat.

Niezależnie od powyższego należy podnieść, że organ odwoławczy zreformował na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa rozstrzygnięcie organu I instancji w zakresie nałożonego obowiązku likwidacji połaci dwuspadowego dachu wysuniętej poza lico ściany zewnętrznej budynku, ograniczając ten obowiązek do rozbiórki wystających części elementów konstrukcyjnych dachu i pokrycia oraz zamontowania obróbki blacharskiej wzdłuż spadku połaci dachowych, podczas gdy organ I instancji nakazał także nadmurować istniejącą ścianę zewnętrzną przy połaciach do wysokości pokrycia dachowego w sposób zapewniający osłonięcie drewnianych elementów konstrukcji dachu murem gr. min. 12 cm. Uzasadniając takie rozstrzygnięcie organ II instancji podał, że przedmiotowy budynek mieszkalny usytuowany w granicy znajduje się w innej linii zabudowy niż budynek mieszkalny sąsiadów, a ponadto w świetle § 235 ust. 3 rozporządzenia z 2002 roku jeżeli budynek ma przykrycie dachu z materiałów nierozprzestrzeniających ognia to nie ma obowiązku wyprowadzania ściany budynku ponad pokrycie dachu. Zgodnie z powołanym przepisem § 235 ust. 3 rozporządzenia w budynku z przekryciem dachu rozprzestrzeniającym ogień ściany oddzielenia przeciwpożarowego należy wyprowadzić ponad pokrycie dachu na wysokość co najmniej 0,3 m lub zastosować wzdłuż ściany pas z materiału niepalnego o szerokości co najmniej 1 m i klasie odporności ogniowej E I 60, bezpośrednio pod pokryciem; przekrycie na tej szerokości powinno być nierozprzestrzeniające ognia. Skoro zatem w przedmiotowym budynku przekrycie dachu zostało wykonane z materiału nierozprzestrzeniającego ognia, czego organ nie kwestionuje, i brak w związku z tym podstaw do zastosowania § 235 ust. 3 rozporządzenia, to nie wiadomo jaki przepis z zakresu bezpieczeństwa pożarowego narusza samo wysunięcie połaci dachu poza lico ściany zewnętrznej. Organ odwoławczy – stwierdzając, że nałożenie przedmiotowych obowiązków ma na celu usunięcie powstałego zagrożenia pożarowego – nie uzasadnił swojego stanowiska w tym zakresie, nie wspominając już o wykazaniu zagrożenia dla życia ludzi w tym elemencie, o czym była mowa wyżej.

Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd uznał, że organy obu instancji dopuściły się naruszenia przepisów art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy i z tego powodu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji.

Ponownie rozpoznając sprawę organy administracji zobligowane będą uwzględnić poczynione wyżej uwagi, ustalając i wyjaśniając niezbędne okoliczności pozwalające na prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego,

a następnie wydać rozstrzygnięcie, które będzie odpowiadało nie tylko przepisom prawa materialnego, ale także przepisom proceduralnym, zaś zapadłe rozstrzygnięcie zostanie uzasadnione zgodnie ze wskazaniami art. 107 § 3 kpa.

O kosztach postępowania sądowoadministracyjnego Sąd orzekł w punkcie II wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. Na zasądzone koszty złożyła się kwota 500 zł tytułem uiszczonego wpisu od skargi.