Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1853/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-04-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6359 Inne o symbolu podstawowym 635
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Sportu
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 22
journal: Dz.U. 2010 nr 127 poz 857
law: Ustawa z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie.
article: art. 31
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka – Klimas (spr.) Sędzia WSA Urszula Wilk Protokolant st. ref. Paulina Stylińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi L. na decyzję Ministra Sportu i Turystyki z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia upomnienia oddala skargę


UZASADNIENIE

Minister Sportu i Turystki (dalej Minister, organ) zaskarżoną do Sądu decyzją z [...] kwietnia 2013 r., nr [...], działając na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (Dz.U. Nr 127 poz. 857

ze zm.; dalej jako "ustawa o sporcie") w związku z art. 127 ust. 3 oraz art. 138 § 1

pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2013 r., poz. 267; dalej jako "Kpa."), po przeprowadzeniu postępowania na skutek wniosku złożonego przez podmioty działające na prawach strony, tj. P., L., W. w L., S. (dalej jako "Związki Członkowskie", "skarżące związki") o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Sportu i Turystyki z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...] dotyczącą udzielenia upomnienia Walnemu Zgromadzeniu Sprawozdawczo – Wyborczemu Delegatów Polskiego Związku Piłki Siatkowej w związku z niepoddaniem pod głosowanie podczas obrad w dniach [...] października 2012 r. kwestii statutowych, utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję.

Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym

i prawnym.

Pismem z dnia [...] listopada 2012 r. organ zawiadomił Polski Związek Piłki Siatkowej (dalej jako "PZPS") o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia prawidłowości działalności władz PZPS w zakresie zgodności ich działania z przepisami prawa i postanowieniami statutu, w związku z uchwałami przyjętymi na Walnym Zgromadzeniu Sprawozdawczo – Wyborczym Delegatów PZPS (dalej jako "WZSW"), odbywającym się w dniach [...] października 2012 r. Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, podstawą wszczęcia postępowania były wątpliwości, co do prawidłowości w zakresie podjętych podczas WZSW uchwał, wskazanych w piśmie z dnia [...] października 2012 r., złożonym przez pełnomocnika, reprezentującego wskazane na wstępie związki piłki siatkowej (dalej jako "Związki Członkowskie"), będące członkami PZPS oraz dokumentacji dotyczącej przebiegu WZSW.

Minister, na wniosek Związków Członkowskich, postanowieniem z dnia

[...] stycznia 2013 r. dopuścił je do udziału na prawach strony w postępowaniu

w sprawie ustalenia prawidłowości działalności władz PZPS we wskazanym powyżej zakresie.

Minister decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...], udzielił upomnienia władzom PZPS, tj. Walnemu Zgromadzeniu Sprawozdawczo – Wyborczemu (dalej WZSW) Delegatów PZPS w związku z niepoddaniem pod głosowanie podczas obrad w dniach [...] października 2012 r. wniosku Komisji Rewizyjnej

o nieudzielenie absolutorium Prezesowi, zaś dla pozostałych członków Zarządu

o udzielenie absolutorium z działalności za okres od [...] października 2008 r.

do [...] października 2012 r. oraz sprawozdania z działalności Komisji Rewizyjnej za ww. okres, wzywając jednocześnie do zapewnienia realizacji zasad wynikających

z § 32 ust. 6 w zw. z § 24 pkt 3 Statutu oraz § 24 pkt 2 Statutu.

W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia Minister wskazał

między innymi, odnosząc się do charakteru prawnego udzielenia członkom władz PZPS absolutorium, że zarówno w § 32 ust. 6, jak i § 24 pkt 3 Statutu mowa jest

o tym samym absolutorium, a ograniczenie wykładni tych postanowień Statutu ściśle do literalnego brzmienia uniemożliwiałoby wykonanie procedury udzielenia absolutorium. Zdaniem organu, powyższa wykładnia oznaczałaby, że wniosek Komisji Rewizyjnej może dotyczyć jedynie całego Zarządu, a nie poszczególnych członków, tj. Komisja Rewizyjna nie mogłaby rekomendować podjęcia uchwały

w sprawie "udzielenia absolutorium" jednemu lub grupie członków Zarządu PZPS oraz "nieudzielenia absolutorium" innemu członkowi tego Zarządu. Nadto organ podkreślił, że jak wynika z brzmienia postanowień § 20 ust. 1 w zw. z § 35 ust. 1 i 4 Statutu, mandaty wszystkich członków Zarządu i Komisji Rewizyjnej, w tym również członków władz wybranych w trakcie kadencji, wygasają jednocześnie, z dniem wyboru nowych władz na WZSW, co z kolei oznacza, że wszyscy członkowie Zarządu i Komisji Rewizyjnej mają jedną wspólną, czteroletnią kadencję.

Na powyższy fakt organ zwrócił uwagę, bowiem, jak podał, ma on istotne znaczenie dla oceny dopuszczalności łącznego głosowania absolutorium.

Minister, wskazując na wyrażone w piśmiennictwie poglądy, powstałe

na tle przepisów ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (Dz.U. Nr 94 poz. 1037 ze zm.), a więc regulacji normującej działalność innych korporacyjnych osób prawnych niż polskie związki sportowe, podał, że łączne głosowanie absolutorium jest dopuszczalne. W ocenie organu, poglądy te można odnieść także do sytuacji PZPS w drodze analogii, skoro udzielenie absolutorium jest także przedmiotem uchwał kolegialnych organów spółek prawa handlowego.

Mając powyższe na względzie organ stwierdził, że działania WZSW związane z naruszeniem procedury dotyczącej absolutorium przewidzianej

w Statucie nie są akceptowalne i z tego powodu zasługują na dezaprobatę, a co za tym idzie organ w ramach posiadanych kompetencji nadzorczych wynikających

z ustawy o sporcie, ma obowiązek zastosowania środków odpowiednich

do określonego stanu faktycznego.

Minister stwierdzając naruszenie § 24 pkt 2 Statutu, poprzez niepoddanie pod głosowanie WZSW sprawozdania Komisji Rewizyjnej, nie znalazł jednocześnie podstaw do stwierdzenia naruszenia powyższego zapisu Statutu ze względu

na niepoddanie pod głosowanie WZSW sprawozdań finansowych PZPS.

Od powyższej decyzji Ministra Związki Członkowskie złożyły wniosek

o ponowne rozpatrzenie sprawy, zarzucając tej decyzji naruszenie art. 11 Kpa.

w zw. z art. 22 ust. 1 pkt 1 ustawy o sporcie, poprzez ich błędne zastosowanie

i w konsekwencji przyjęcie, że PZPS dopuścił się dwóch naruszeń Statutu, nieprawidłowe sformułowanie rozstrzygnięcia w pkt 1 i pkt 2 sentencji decyzji

i w rezultacie nieskonkretyzowanie nałożonego obowiązku oraz adresata nałożonego obowiązku. Wskazały na naruszenie art. 107 § 3 Kpa., poprzez jego niezastosowanie i brak uzasadnienia przesłanek zastosowania środka nadzoru

w postaci upomnienia przy jednoczesnym przyjęciu, że strona dopuściła się dwóch naruszeń Statutu. Nadto podniosły zarzut naruszenia art. 7 i 8 Kpa. w zw. z § 24

ust. 1 pkt 3 Statutu w zw. z § 32 pkt 10 Statutu, poprzez ich niezastosowanie

i przyjęcie, że procedura udzielenia absolutorium na WZSW, pomimo braku uprzedniego wyjaśnienia delegatom konsekwencji podjęcia uchwały o wyborze trybu głosowania, nie stanowiła podstawy do zastosowania bardziej dotkliwego środka nadzoru niż upomnienie. W związku z powyższym Związki Członkowskie wniosły

o zmianę zaskarżonej decyzji oraz o wstrzymanie wykonania uchwał WZSW, które odbyło się w dniach [...] października 2012 r. w przedmiocie: wyboru trybu podjęcia uchwały o udzieleniu absolutorium Zarządowi PZPS, o wyborze Prezesa Zarządu PZPS oraz o powołaniu nowego Zarządu oraz wezwanie WZSW do ich zmiany lub uchylenia, a jednocześnie zażądały wezwania WZSW do podjęcia uchwały w przedmiocie zatwierdzenia sprawozdania Komisji Rewizyjnej. Ponadto, w przypadku niewykonania przez WZSW ww. żądań, wniosły o uchylenie uchwał WZSW w przedmiocie: wyboru trybu podjęcia uchwały o udzieleniu absolutorium, udzielenia absolutorium Zarządowi PZPS, powołania Prezesa Zarządu PZPS oraz powołania nowego Zarządu PZPS.

Swoje stanowisko w sprawie przedstawił także PZPS, akceptując co do zasady rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji i wnosząc o jej utrzymanie. Jednocześnie PZPS wniósł o ponowne rozważenie, czy zarzuty podniesione

w zaskarżonej decyzji są w pełni zasadne, tj. czy rzeczywiście w toku obrad WZSW doszło do naruszenia postanowień statutu PZPS wskazanych w tej decyzji.

Minister decyzją z [...] kwietnia 2013 r. utrzymał w mocy swoje wcześniejsze rozstrzygnięcie, uznając je za prawidłowe.

Organ przypomniał, że przedmiotem prowadzonego postępowania było ustalenie prawidłowości działań władz PZPS w zakresie ich zgodności z przepisami prawa i postanowieniami statutu PZPS, w związku z uchwałami przyjętymi na WZSW, które odbyło się w dniach [...] października 2012 r., przede wszystkim w zakresie działań związanych z udzielaniem absolutorium ustępującym członkom Zarządu PZPS, sprawozdaniem Komisji Rewizyjnej, sprawozdaniem finansowym oraz wyborem członków nowych władz PZPS.

Minister stwierdził, że poddanie pod głosowanie WZSW wniosku złożonego przez Komisję Rewizyjną oznacza podjęcie głosowania w sprawie udzielenia absolutorium wobec członków Zarządu PZPS, a więc w formie odrębnego głosowania wobec każdego z nich. W ocenie organu, w takiej formie wniosek ten został złożony przez Komisję Rewizyjną i w tym zakresie powinien zostać poddany głosowaniu, niezależenie od faktu, że propozycja Komisji Rewizyjnej, jako organu posiadającego wyłącznie uprawnienia kontrolne, nie może być wiążąca dla WZSW. Jak podał organ, podczas objętych niniejszym postępowaniem obrad, WZSW zdecydowało natomiast o poddaniu pod głosowanie innego wniosku w tej sprawie.

W tym miejscu Minister podzielił wcześniej zajęte stanowisko, o zaistnieniu naruszenia w niniejszej sprawie, przewidzianej w statucie PZPS, procedury wynikającej z § 32 ust. 6 w zw. z § 24 pkt 3 statutu PZPS. Zdaniem organu, fakt, że wniosek Komisji Rewizyjnej nie został przez WZSW poddany pod głosowanie, uniemożliwił realizację kompetencji przysługujących wyłącznie Komisji Rewizyjnej

na podstawie § 32 ust. 6 statutu PZPS, co stanowiło uchybienie wymogów statutowych w tym zakresie.

Minister, mając na uwadze ustalenia wskazujące na niepodjęcie przez WZSW uchwał dotyczących sprawozdania Komisji Rewizyjnej oraz sprawozdania finansowego, podzielił w związku z tym stanowisko wyrażone w tym zakresie

w decyzji z dnia [...] stycznia 2013 r. Przypomniał, że w decyzji tej stwierdzono naruszenie § 24 pkt 2 Statutu, poprzez niepoddanie pod głosowanie WZSW sprawozdania Komisji Rewizyjnej. Jednocześnie nie znalazł podstaw do stwierdzenia naruszenia powyższego postanowienia Statutu PZPS ze względu na niepoddanie pod głosowanie WZSW sprawozdania finansowego PZPS.

Nadto Minister uznał zastosowany środek nadzoru za w pełni uzasadniony. Wskazał przy tym, że przy wydaniu decyzji w I instancji nie doszło do naruszenia norm prawa ani postanowień Statutu PZPS, które mogłoby skutkować uchyleniem uchwał podjętych przez WZSW wskazanych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Minister, odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 11 Kpa. w zw. z art. 22

ust. 1 pkt 1 ustawy o sporcie, podał, że w decyzji z [...] stycznia 2013 r. określono konkretnego adresata, którym jest organ PZPS, tj. Walne Zgromadzenie Sprawozdawczo – Wyborcze Delegatów PZPS (Walne Zgromadzenie Delegatów działające w szczególnym trybie). Podkreślił, że decyzję nadzorczą zgodnie wymogami zawartymi w art. 22 ust. 1 ustawy o sporcie, skierowano do władz (organów), polskiego związku sportowego. W ocenie organu, wbrew twierdzeniom Związków Członkowskich, wydanie tej decyzji nie wiąże się z obowiązkiem skierowania jej rozstrzygnięcia do konkretnego składu osobowego. W tym przypadku właśnie skierowanie decyzji jedynie do konkretnego składu osobowego organu PZPS, którego obrady zakończyły się jeszcze przed wszczęciem przedmiotowego postępowania, czyniłoby zaskarżoną decyzję w istocie niewykonalną. Jak podano, organ w decyzji nie miał zastrzeżeń, co do zwołania, jak i przebiegu obrad WZSW.

W tym stanie sprawy, na co zwrócono uwagę, nawet niezależnie od oceny podstaw takiego żądania Związków Członkowskich, trudno uznać powtórzenie obrad WZSW

w tym samym składzie za możliwe.

Minister wskazał również, że jak wynika z protokołu przebiegu obrad WZSW, delegatom, choć w efekcie bez przeprowadzenia stosownego głosowania, zostało przedstawione sprawozdanie Komisji Rewizyjnej, jak również jej wniosek w sprawie absolutorium. Dopiero po tych zdarzeniach został przez nich przegłosowany wniosek w sprawie łącznego głosowania absolutorium, a następnie podjęto samą uchwałę

w sprawie udzielenia absolutorium ustępującemu Zarządowi in corpore. Jak podał organ, uchwała w sprawie udzielenia absolutorium została więc powzięta, gdy podejmujący ją delegaci znali stanowisko Komisji Rewizyjnej. W ocenie organu, gdyby zatem większość delegatów podzieliła negatywną opinię Komisji Rewizyjnej, co do oceny pracy Prezesa Zarządu PZPS, w pierwszej kolejności nie głosowałaby za wnioskiem w sprawie łącznego głosowania absolutorium. Minister

za nieuprawniony uznał wniosek, że intencją delegatów było nieudzielenie absolutorium ustępującemu Prezesowi Zarządu PZPS, a jedynie wybrany sposób głosowania im to uniemożliwił. Zdaniem organu, trudno nie brać pod uwagę wyników poszczególnych głosowań, gdyż instytucja absolutorium jest częścią procesu wyborczego, a zatem wielkość poparcia ma w tej sytuacji znaczenie.

Nadto organ zauważył, że gdyby większość delegatów na WZSW nie chciała, aby głosowanie w sprawie udzielenia absolutorium dotyczyło całego Zarządu PZPS, a w konsekwencji, gdyby zamiarem większości delegatów było nieudzielenie absolutorium któremukolwiek z członków ustępującego Zarządu PZPS, to uchwała określająca taki, a nie inny, tryb głosowania w przedmiotowej kwestii nie zostałaby podjęta. Tymczasem, jak podał Minister, uchwała w sprawie określenia trybu głosowania nad udzieleniem absolutorium Zarządowi PZPS została podjęta zdecydowaną większością głosów. Zaznaczył przy tym, że w przypadku niepodjęcia wskazanej uchwały, głosowanie w sprawie absolutorium odbyłoby się w odniesieniu do poszczególnych członków Zarządu w drodze odrębnych uchwał.

Minister mając na uwadze powyższe wskazał, że niezbędną przesłanką realizacji normy określonej w § 34 Statutu PZPS jest stwierdzenie braku podjęcia uchwały w przedmiocie udzielenia absolutorium członkom ustępujących władz PZPS. Analogicznie, zdaniem organu, jeżeli Walne Zgromadzenie Delegatów udzieliło absolutorium członkom ustępujących władz, to brak jest podstaw, aby stosować

§ 34 Statutu PZPS. Podkreślił w związku z tym, że uchwała w sprawie udzielenia absolutorium członkom ustępującego Zarządu PZPS została podjęta w pełni skutecznie. Minister, wobec braku uzasadnionych podstaw dla kwestionowania skuteczności tej uchwały, uznał, że absolutorium zostało członkom Zarządu PZPS skutecznie udzielone, a w konsekwencji norma § 34 Statutu PZPS nie znajdzie

w niniejszej sprawie zastosowania. Co za tym idzie, jak wskazał organ, prawidłowo podjęto także uchwałę w sprawie wyboru Prezesa Zarządu PZPS oraz uchwałę

w sprawie wyboru członków Zarządu PZPS.

W skargach na powyższą decyzję Ministra, sformułowanych w ramach pisma z dnia 27 maja 2013 r., Związki Członkowskie (dalej jako "skarżące Związki") wniosły o uchylenie tej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Skarżące Związki zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 15 Kpa. w zw. z art. 12 § 1 Kpa. w zw. z art. 7 Kpa., poprzez rozpoznanie sprawy wskutek wniesionego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy jedynie w części, mimo iż zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego nakłada na organ obowiązek zbadania sprawy w całości, niezależnie od podniesionych zarzutów.

Nadto skarżące Związki zarzuciły naruszenie przepisów prawa materialnego,

tj. art. 11 Kpa. w zw. z art. 22 ustawy o sporcie, poprzez utrzymanie w mocy decyzji, w sentencji której nałożono na stronę obowiązek niemożliwy do zrealizowania

ze względu na zbyt ogólne sformułowanie sentencji oraz art. 8 Kpa. w zw. z art. 22 ustawy o sporcie, poprzez utrzymanie w mocy decyzji, na mocy której organ zastosował najlżejszy środek nadzoru w postaci upomnienia, pomimo stwierdzenia wystąpienie licznych uchybień w działalności strony i jej organów.

Co do pierwszego z postawionych zarzutów skarżące Związki wskazały, że organ II instancji naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania, ponieważ nie dokonał ponownego badania sprawy, a dokonał jedynie badania jej części, kierując się zarzutami podmiotów na prawach strony podniesionymi we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W ocenie skarżących Związków, sentencja decyzji organu I instancji, utrzymana w mocy decyzją organu II instancji, jest w rzeczywistości powtórzeniem dyspozycji ustawowej, bez sprecyzowania kto i jakich czynności ma dokonać, ażeby zrealizować zasady wynikające z odpowiednich przepisów Statutu PZPS. Zwróciły uwagę, że nawet jeżeli w znaczeniu administracyjnym w decyzji organu I instancji wskazany jest adresat decyzji, tj. Walne Zgromadzenie Sprawozdawczo – Wyborcze PZPS, wykonanie decyzji jest znacznie utrudnione, a wręcz niemożliwe z uwagi

na fakt, że adresatem decyzji jest WZSW, które odbywa się w czwartym roku kadencji, tj. raz na cztery lata. Związki zaakcentowały ponownie, że powtórzenie treści przepisu ustawowego nie wyznacza stronie, wobec której zastosowano środek nadzoru w postaci upomnienia, jakiegokolwiek konkretnego obowiązku działania.

Skarżące Związki podniosły, że z uwagi na dziedzinę, w której działa PZPS, a także z uwagi na budżet, który powyższe stowarzyszenie ma do dyspozycji, badanie prawidłowości funkcjonowania PZPS przez organ nadzoru powinno być wnikliwe, a także powinno uwzględniać podwyższony standard działania, zbliżony do standardu działania opisanego w Kodeksie spółek handlowych. Ich zdaniem, standard działania PZPS (model prawny) jest zbliżony bardziej do standardu działalności spółek handlowych, aniżeli do standardu działalności stowarzyszeń.

Na dążenie ustawodawcy do przyjęcia modelu prawnego funkcjonowania polskich związków sportowych na wzór spółek kapitałowych wskazuje wprowadzenie

do obowiązującego polskie związki sportowe reżimu prawnego przepisu art. 9 ustawy o sporcie, wprowadzającego reguły ładu korporacyjnego. Z tych względów, jak podały skarżące Związki, utrzymanie w mocy decyzji Ministra, na mocy której, pomimo znaczących stwierdzonych nieprawidłowości w działalności PZPS, został zastosowany środek nadzoru w formie upomnienia, stanowi naruszenie art. 8 Kpa.

w zw. z art. 22 ustawy o sporcie.

W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zaprezentowane stanowisko.

Sąd, postanowieniem z dnia 8 listopada 2013 r., sygn. akt VI SA/Wa 1853/13, odrzucił skargi P., W. w L. oraz S., z uwagi na fakt, że nie zostały od nich uiszczone wymagane wpisy sądowe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanego przepisu Wojewódzki Sąd Administracyjny, w zakresie swojej właściwości, ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, dalej zwanej p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontrolując w powyższy sposób zaskarżone decyzje Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, zatem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie rozważań należy wskazać, ze zaskarżone decyzje zostały wydane na podstawie ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (Dz. U. nr 127, poz. 857 ze zm.)

Stosownie do art. 22 ust. 1 ustawy o sporcie jeżeli działalność władz polskiego związku sportowego narusza prawo lub postanowienia statutu, minister właściwy do spraw kultury fizycznej, w zależności od stopnia stwierdzonych nieprawidłowości, jest uprawniony do:

1) udzielenia władzom polskiego związku sportowego upomnienia i zażądania od nich podjęcia działań mających na celu zapewnienie stanu zgodnego z prawem;

2) wstrzymania wykonania decyzji władz polskiego związku sportowego i wezwania ich do jej zmiany lub uchylenia w określonym terminie;

3) uchylenia decyzji władz polskiego związku sportowego, o której mowa w pkt 2, w przypadku niespełnienia przez związek żądania jej zmiany lub uchylenia;

4) wystąpienia do sądu rejestrowego z wnioskiem o zastosowanie środka, o którym mowa w art. 23 ust. 1.

Wedle ust. 2 cytowanego przepisu czynności, o których mowa w ust. 1 pkt 1-3, minister właściwy do spraw kultury fizycznej dokonuje w drodze decyzji.

Z brzmienia powyższych regulacji wynika zatem, ze przesłanką wszczęcia przez Ministra Sportu i Turystyki procedury nadzorczej jest naruszenie prawa lub statutu przez działalność władz polskiego związku sportowego.

Niniejsze postępowanie zostało wszczęte w przedmiocie ustalenia prawidłowości działania władz PZPS w zakresie zgodności ich działania z przepisami prawa i postanowieniami statutu, w związku z uchwałami przyjętymi na Walnym Zgromadzeniu Sprawozdawczo-Wyborczym Delegatów PZPS, odbywającym się w dniach [...] października 2012 r.

W wyniku przeprowadzonego postępowania Minister Sportu decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] działając na podstawie art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie udzielił upomnienia Walnemu Zgromadzeniu Sprawozdawczo-Wyborczemu Delegatów Polskiego Związku Piłki Siatkowej, w związku z niepoddaniem pod głosowanie podczas obrad w dniach [...] października 2012 r.:

1. wniosku Komisji Rewizyjnej o nieudzieleniu absolutorium Prezesowi M. P., zaś dla pozostałych członków Zarządu o udzielenie absolutorium z działalności za okres od [...] października 2008 r. do [...] października 2012 r. Jednocześnie Minister wezwał organ do zapewnienia realizacji zasad wynikających z § 32 ust. 6 w zw. z § 24 pkt 3 Statutu.

2. sprawozdania z działalności Komisji Rewizyjnej za okres od [...] października 2008 r. do [...] października 2012 r. Jednocześnie Minister wezwał organ do zapewnienia realizacji zasad wynikających z § 24 pkt 2 Statutu.

Reasumując Minister Sportu uznał, że podczas Walnego Zgromadzenia Sprawozdawczo-Wyborczego Delegatów PZPS doszło do dwóch naruszeń paragrafów statutu PZPS, co skutkowało upomnieniem organu i wezwaniem do zapewnienia realizacji zasad wynikających z naruszonych regulacji.

Zgodnie z § 19 Statutu PZPS Władzami Związku są:

1) Walne Zgromadzenie Delegatów,

2) Zarząd,

3) Komisja Rewizyjna.

Najwyższą władzą związku jest Walne Zgromadzenie Delegatów. Zgodnie natomiast z § 22 ust. 1 Statutu Walne Zgromadzenie Delegatów w czwartym roku kadencji obraduje jako Zgromadzenie Sprawozdawczo-Wyborcze. Delegaci wybrani na Walne Zgromadzenie Sprawozdawczo-Wyborcze zachowują mandat do dnia zwołania następnego Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia Sprawozdawczo-Wyborczego.

Stosownie do § 24 pkt 3 Statutu PZPS do kompetencji Walnego Zgromadzenia Delegatów należy podejmowanie uchwał w przedmiocie udzielenia absolutorium członkom ustępujących władz PZPS. Natomiast zgodnie z treścią § 32 ust. 6 statutu, Komisja Rewizyjna przedkłada Walnemu Zgromadzeniu Delegatów wniosek w sprawie udzielenia absolutorium.

Z zestawienia powyższych zapisów Statutu wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że wniosek Komisji Rewizyjnej, w sprawie udzielenia absolutorium winien być poddany pod głosowanie Walnego Zgromadzenia Sprawozdawczo-Wyborczego.

Jak wynika z protokołu obrad Walnego Zgromadzenia Sprawozdawczo-Wyborczego odbytego w dniach [...] października 2012 r. nie poddano pod głosowanie wniosku Komisji Rewizyjnej przedstawionego w sprawie absolutorium, w którym to wniosku Komisja Rewizyjna wyraźnie postulowała, aby nie udzielić absolutorium Prezesowi Zarządu PZPS M. P. oraz udzielić absolutorium pozostałym członkom Zarządu PZPS.

W ocenie Sądu zgodnie z wyżej przytoczonymi regulacjami Statutu Walne Zgromadzenie Sprawozdawczo-Wyborcze winno poddać pod głosowanie wniosek w sprawie absolutorium złożony przez Komisję Rewizyjną. Na marginesie sprawy można jedynie wskazać, że wniosek Komisji Rewizyjnej nie jest wiążący dla Walnego Zgromadzenia. W ocenie Sądu, jak słusznie zauważyły organy obu instancji, nie poddanie pod głosowanie powyższego wniosku oznacza naruszenie procedury przewidzianej w Statucie PZPS a mianowicie § 32 ust. 6 w zw. z § 24 pkt 3 oraz bezprawne ograniczenie kompetencji Komisji Rewizyjnej - § 32 ust. 6 Statutu.

Podczas obrad Walnego Zgromadzenia Sprawozdawczo-Wyborczego w dniach [...] października 2012 r. poddano pod głosowanie inny wniosek w sprawie absolutorium wszystkich członków Zarządu łącznie, który został przegłosowany. Wniosek ten został przyjęty 64 głosami za, 30 przeciwko, 3 wstrzymującymi się. Walne Zgromadzenie Sprawozdawczo-Wyborcze Delegatów PZPS udzieliło Zarządowi absolutorium 61 głosów za, 0 przeciw, wstrzymujący się 24.

W tym miejscu należy wskazać na treść § 34 Statutu, z którego wynika wprost, że członkowie ustępujących władz Związku, którzy nie uzyskali absolutorium, nie mogą kandydować do nowo wybieranych władz Związku. Skoro więc jak wyżej wskazano cały zarząd związku uzyskał absolutorium to wszyscy jego członkowie mogli kandydować do władz związku.

Na zakończenie omawiania powyższego zagadnienia, w ocenie Sądu należy wskazać na fakt, że zgodnie z § 32 ust. 6 Statutu do kompetencji Komisji Rewizyjnego PZPS należy złożenie "wniosku w sprawie udzielenia absolutorium Zarządowi", natomiast w obszarze kompetencji Walnego Zgromadzenia Sprawozdawczo-Wyborczego pozostaje "podejmowanie uchwał w przedmiocie udzielenia absolutorium członkom ustępujących władz Związku" § 24 pkt 3 Statutu.

W tym miejscu należy podkreślić, że regulacja zawarta w Statucie PZPS, a dotyczące udzielenia absolutorium zarządowi, są co najmniej "niejednolite". Z jednej strony mamy wniosek Komisji Rewizyjnej dotyczący wniosku w sprawie udzielenia absolutorium całemu Zarządowi, bez wskazania czy dopuszczalne jest wnioskowanie o absolutorium dla części członków Zarządu i nieudzielenie absolutorium pozostałym jego członkom. Natomiast w § 24 pkt 3 Statutu mowa jest "o udzieleniu absolutorium członkom ustępujących władz Związku". Jak słusznie zauważył organ ograniczenie wykładni tych postanowień Statutu ściśle do literalnego brzmienia w istocie uniemożliwiłoby wykonanie procedury udzielania absolutorium. W ocenie Sądu literalna wykładnia sprowadzałaby się do tego, że Komisja Rewizyjna może wnioskować jedynie o absolutorium lub jego nieudzielenie dla całego Zarządu, a nie poszczególnych członków Zarządu.

Takiego wniosku Komisji Rewizyjnej nie mogłoby przegłosować natomiast Walne Zgromadzenie Sprawozdawczo-Wyborcze, gdyż do jego właściwości należałoby jedynie udzielanie absolutorium poszczególnym członkom Zarządu.

Dlatego też w ocenie Sądu należy dokonać wykładni celowościowej wyżej wskazanych paragrafów Statutu, która to wykładnia prowadzi do wniosku, że możliwe jest głosowanie nad udzieleniem absolutorium Zarządowi in corpore jak i głosowanie nad poszczególnymi członkami Zarządu, gdyż w ocenie składu orzekającego możliwa jest sytuacja, w której tylko niektórzy członkowie Zarządu nie będą zasługiwać na dalsze zaufanie delegatów.

Reasumując Sąd po raz kolejny podkreśla, że Minister prawidłowo wskazał na naruszenie w niniejszej sprawie § 32 ust. 6 w zw. z § 24 pkt 3 Statutu.

Jak wynika z akt administracyjnych w trakcie Walnego Zgromadzenia Sprawozdawczo-Wyborczego doszło również do naruszenia § 24 pkt 2 Statutu, zgodnie z którym do kompetencji Walnego Zgromadzenia Sprawozdawczo-Wyborczego należy rozpatrywanie i przyjmowanie sprawozdania z działalności ustępujących władz Związku. Z protokołu przebiegu zgromadzenia nie wynika, aby w sposób prawidłowy doszło do rozpatrzenia i przyjęcia sprawozdania Komisji Rewizyjnej. Do prawidłowej realizacji normy z § 24 pkt 2 Statutu, konieczne jest głosowanie nad jego przyjęciem, gdyż tylko przez przyjęcie bądź odrzucenie następuje weryfikacja sprawozdania. Sama dyskusja nad sprawozdaniem, co miało miejsce w niniejszej sprawie, wyczerpuje jedynie pierwsza część treści § 24 pkt 2 Statutu PZPS tj. jego rozpatrzenia.

Reasumując więc powyższe Minister w sposób prawidłowy uznał, że doszło do naruszenia przez Walne Zgromadzenie Sprawozdawczo-Wyborcze § 24 pkt 2 Statutu PZPS.

Przechodząc do zastosowanej przez organ środków nadzoru należy wskazać, że zostały one zastosowane zgodnie z ustawą o sporcie tj. art. 22.

Zgodnie z jego treścią w wypadku stwierdzenia naruszenia postanowień statutu Minister stosuje stosowne środki nadzoru. Jak wyżej wskazano w niniejszej sprawie niewątpliwie organ PZPS tj. Walne Zgromadzenie Sprawozdawczo-Wyborcze dopuściło się naruszenia wyżej wskazanych postanowień Statutu. Oceniając powyższe naruszenia organ uznał, że z uwagi na ich wagę właściwym będzie zastosowanie środka nadzoru określonego w art. 22 ust. 1 pkt 1 ustawy o sporcie tj. upomnienia. Organ swój wybór szczegółowo uzasadnił, jako adekwatny do powyższych naruszeń, gdyż to rodzaj i stopień stwierdzonych nieprawidłowości przesądza o tym, który środek nadzoru zastosuje organ. W ocenie Sądu środek nadzoru winien być stosowany zgodnie z zasadą niezbędności, a więc w sposób właściwy, konieczny i umiarkowany.

Zasada niezbędności, mimo że nie została sformułowana wyraźnie w przepisach ustawy o sporcie, wynika z zasady demokratycznego państwa prawnego; jest również przedmiotem regulacji art. 31 Konstytucji RP. W jej świetle "właściwe" działanie organu nadzoru należy rozumieć jako działanie pozwalające na osiągnięcie celu wyznaczonego miarą interesu publicznego, "konieczne" - jako takie działanie podmiotu nadzorującego, które nie daje mu możliwości podjęcia innych działań, mniej uciążliwych dla podmiotu nadzorowanego, "umiarkowane" - gdy oszczędza uciążliwości nadzorowanemu (zob. M. Szewczyk, Nadzór..., s. 155; R. Hauser, Status prawny klubu sportowego jako stowarzyszenia (w:) Status prawny polskich klubów I związków sportowych, red. A.J. Szwarc, Poznań 2000, s. 52).

W ocenie Sądu nakładając przedmiotowa karę organ kierował się zasadą niezbędności.

Udzielenie władzom polskiego związku sportowego upomnienia i żądanie podjęcia przez nie działań mających na celu zapewnienie stanu zgodnego z prawem stanowi najłagodniejszą postać środka nadzoru. Oznacza to, że winien on być stosowany przez organ nadzoru w tych wszystkich sytuacjach, w których stwierdzone uchybienie będzie uzasadniało interwencję ministra właściwego do spraw kultury fizycznej, a jednocześnie nie będzie ono na tyle doniosłe, aby przemawiało za zastosowaniem środka dalej idącego (dotkliwszego), zgodnie z zasadą niezbędności. Z redakcji przepisu art. 22 ust. 1 pkt 1 u.s. wynika, że musi zachodzić koniunkcja pomiędzy sformułowanym przez organ nadzoru upomnieniem, tj. wskazaniem stwierdzonego działania wraz ze wskazaniem, że stanowi ono postać działania niezgodnego z prawem i żądaniem podjęcia działań mających na celu zapewnienie stanu zgodnego z prawem. Oznacza to, że minister właściwy do spraw kultury fizycznej nie może ograniczyć się wyłącznie do sformułowania upomnienia, ale nadto - stosując ten środek nadzoru - ma obowiązek wezwać jego adresata do podjęcia aktywności, w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem. Żądanie podjęcia działań mających w efekcie doprowadzić do zgodności z prawem w działaniu polskiego związku sportowego dotyczyć może usunięcia konkretnego, stwierdzonego uchybienia, jak i możliwości powstania takich uchybień w przyszłości.

W niniejszej sprawie rzeczywiście nie został przegłosowany wniosek Komisji Rewizyjnej w przedmiocie nie udzielenia absolutorium Prezesowi Zarządu i udzielenia absolutorium pozostałym Członka Zarządu. Jednak nie ulega wątpliwości, że został przegłosowany inny wniosek o udzielenie absolutorium Zarządowi in corpore, który został przyjęty 61 głosami przy 24 wstrzymujących się nikt nie głosował przeciw. Tak więc co prawda bez przegłosowania wniosku Komisji Rewizyjnej jednak doszło do udzielenia absolutorium.

W ocenie Sądu powyższe uchybienie jak i nie przegłosowanie sprawozdania Komisji Rewizyjnej przy jednoczesnym jego rozpatrzeniu są uchybieniami uzasadniającymi interwencję ministra właściwego do spraw kultury fizycznej, a jednocześnie nie są one na tyle doniosłe, żeby wymagały wstrzymania wykonania uchwały władz polskiego związku sportowego i wezwania ich do jej zmiany lub uchylenia w określonym terminie, gdyż taki środek nadzoru stanowi już przejaw głębokiej ingerencji organu nadzoru w autonomię działania PZPS, co w ocenie Sądu nie było konieczne.

Na zakończenie Sąd chciał zwrócić uwagę, że nazwa organu "Walne Zgromadzenie Sprawozdawczo-Wyborcze Delegatów" nie funkcjonuje w Statucie PZPS. Z § 19 pkt 1 wynika, że organem jest Walne Zgromadzenie Delegatów, które zgodnie z § 22 ust. 1 Statutu w czwartym roku działa jako Zgromadzenie Sprawozdawczo-Wyborcze. Jednakże analiza § 19 w zw. z § 22 pozwala przyjąć, że chodzi o Walne Zgromadzenie Sprawozdawczo-Wyborcze Delegatów.

Organ zarówno w pierwszej jak i w drugiej decyzji nie dokonał wykładni celowościowej powyższych paragrafów Statutu, jednak w ocenie Sądu uchybienie to nie jest na tyle istotne, że uzasadniałoby uchylenie zaskarżonej decyzji.

Reasumując jakkolwiek uzasadnienie organu nie jest pozbawione pewnych uchybień (związanych z niedociągnięciami Statutu PZPS w zakresie nazewnictwa organu), to jednak wynika z niego, że organ rozpoznał sprawę w jej całokształcie i odniósł się do zarzutów odwołania.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.