Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1002/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2011-04-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6036 Inne sprawy dotyczące dróg publicznych
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 101 ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t. jedn.
article: art. 52 par. 4, art. 53 par. 2, art. 155 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski,, Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.), Protokolant Michał Iwanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 31 marca 2011 r. sprawy ze skargi Z. B. na uchwałę Rady Miasta Szczecin z dnia 19 listopada 2007 r. nr XV/411/07 w przedmiocie ustalenia strefy płatnego parkowania, opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych Miasta Szczecin oraz sposobu ich pobierania oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu [...] Z.B., powołując się na art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) skierował do Rady Miasta [...] wezwanie do usunięcia naruszenia prawa wynikającego z §6 ust. 1 pkt 1 Uchwały Rady Miasta Szczecin z dnia 19 listopada 2007 r., nr XV/411/07 w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania, opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych Miasta Szczecin oraz sposobu ich pobierania, która określając możliwość dokonania opłaty biletu w urządzeniu kasującym tylko do monet o nominałach 10, 20 i 50 groszy oraz 1, 2 i 5 złotych lub karty strefowej ogranicza jego prawa obywatelskie, konstytucyjne i własnościowe, polegające na uniemożliwieniu mu dokonywania płatności pozostałymi krajowymi środkami płatniczymi, tj. monetami 1, 2 i 5 groszowymi oraz banknotami. W ocenie Z.B., zapis §5 ust. 1 pkt 1 Uchwały rodzi zagrożenie, stwarza mu barierę płatniczą i "zmusza go do biegania po sklepach" celem zamiany pieniędzy, przez co traci swój cenny czas.

Rada Miasta Szczecin Uchwałą z dnia 6 września 2010 r., nr L/1271/10 odmówiła uwzględnienia wezwania Z.B. do uznania za podjętą z naruszeniem prawa uchwałę Rady Miasta Szczecin z dnia 19 listopada 2007 r. nr XV/411/07.

Pismem z dnia [...] Z.B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na Uchwałę Rady Miasta Szczecin z dnia 19 listopada 2007 r., nr XV/411/07 w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania, opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych Miasta Szczecin oraz sposobu ich pobierania w zakresie obejmującym postanowienia § 6 ust. 1 pkt 1 tejże uchwały. Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności § 6 ust. 1 pkt 1 Uchwały, która w jego ocenie w tym zakresie została wydana bez upoważnienia ustawowego polegającego na ograniczeniu w dokonywaniu płatności w Strefie Płatnego Parkowania obowiązującymi środkami płatniczymi poprzez uniemożliwienie wykupu biletu w urządzeniach kasujących za pomocą monet 1, 2 i 5 groszowych jak i banknotów. Ponadto, urządzenia kasujące nie wydają reszty, nie pozwalają na rozmienianie lub zamienianie środków płatniczych i zmuszają go jako użytkownika Strefy Płatnego Parkowania do dokonywania opłat w wymiarze wyższym niż w danej chwili ma ją chęć dokonać. Z tych względów skarżący uznał, że uchwała w tym przedmiocie ogranicza jego prawa obywatelskie, własnościowe i konstytucyjne wynikające z art. 31 ust. 3 i art. 64 ust. 3 Konstytucji RP.

W skardze Z.B. zawarł również wniosek o poinformowanie przez Sąd w drodze postanowienia wydanego w trybie art. 155 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, właściwych organów lub ich organów zwierzchnich, o uchybieniach związanych z wykonaniem kwestionowanej Uchwały, w szczególności dotyczących oznakowania Strefy Płatnego Parkowania.

Odpowiadając na skargę Rada Miasta [...] wniosła o jej oddalenie w całości. Zdaniem organu, skarżona treść § 6 ust. 1 pkt 1 spornej uchwały mieści się w granicach upoważnienia ustawowego do określenia sposobu poboru opłaty za parkowanie. Rada Miasta określiła kilka wariantów technicznych sposobów uiszczania opłaty pozostawiając osobom korzystającym ze Strefy Płatnego Parkowania wybór metody regulowania tych opłat. Jednymi z nich jest wykupienie biletu w urządzeniu kasującym przy użyciu wymienionych monet albo wykupienie karty strefowej, która jest kartą bez stykową umożliwiającą wnoszenie opłat przy użyciu urządzenia kasującego. Innymi słowy ustawowy obowiązek określenia "sposobu poboru opłaty za parkowanie" został wypełniony przez Radę Miasta [...] poprzez sprecyzowanie w § 6 ust. 1 pkt 1 metod uiszczenia tych opłat.

Rada Miasta [...] zakwestionowała twierdzenia skarżącego, iż ograniczając nominały walut, które mogą być wykorzystywane do uiszczenia opłat za parkowanie naruszyła wolności skarżącego tudzież, że przekroczyła delegację ustawową. Określenie rodzaju monet, którymi można dokonywać płatności w urządzeniach wynika tylko i wyłącznie z technicznych ograniczeń jakimi są obciążone urządzenia kasujące. Konstrukcyjnie nie są one przystosowane do przyjmowania niskich nominałów monet tj. 1 gr, 2 gr, 5 gr, oraz banknotów i dlatego w uchwale nominały te nie zostały wymienione jako środki za pomocą których można wykupić bilet w urządzeniu kasującym. Tym niemniej nominałów tych można użyć przy skorzystaniu z innej formy uiszczenia opłaty za parkowanie jak np. poprzez wykupienie karty strefowej, abonamentu czy wniesieniu opłaty zryczałtowanej.

Ustawa o drogach publicznych nie narzuciła organom stanowiącym sposobu poboru opłaty, pozostawiając im dokonanie wyboru formy w jakiej będzie ona uiszczana. Przepisy analizowanej uchwały nie wprowadzają przy tym nierównego traktowania osób korzystających ze strefy płatnego parkowania. Wszyscy korzystający z urządzeń kasujących zainstalowanych w strefie są traktowani jednakowo, skoro mogą oni wnosić tylko znaki pieniężne o ściśle określonych nominałach. Nie pozbawiono przy tym osób korzystających ze strefy innych, alternatywnych sposobów wnoszenia opłat takich jak: wykupienie karty strefowej, abonamentów czy wnoszenia opłat zryczałtowanych.

Ponadto, wskazywana przez skarżącego "wolność" w zakresie płacenia wszystkimi znakami pieniężnymi emitowanymi przez Narodowy Bank Polski nie została wymieniona w Konstytucji RP jako wolność konstytucyjna. Już więc z tego powodu nie będzie zasadny zarzut naruszenia art. 31 ust. 3 Konstytucji, który dotyczy ograniczeń w korzystaniu Konstytucyjnych wolności i praw. Wolności o której wspomina skarżący nie można odnaleźć również w aktach niższego rzędu, choćby w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. o Narodowym Banku Polskim, która określa rodzaje prawnych środków płatniczych na terytorium RP. Artykuł 31 tej ustawy stanowi jedynie, że znakami pieniężnymi Rzeczypospolitej Polskiej są banknoty i monety opiewające na złote i grosze. Z kolei przepis art. 32 stanowi, że znaki pieniężne emitowane przez NBP są prawnymi środkami płatniczymi na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej. Nie sposób więc wywieść z tych przepisów, że obywatelom przysługuje prawo (wolność) do posługiwania się wszystkimi znakami pieniężnymi emitowanymi przez Narodowy Bank Polski.

Identyczne zastrzeżenia dotyczą rzekomego naruszenia przez organ przepisu art. 64 ust. 3 Konstytucji, który dotyczy ograniczenia prawa własności. Skarżący nie wyjaśnił w swojej skardze na czym polegać ma naruszenie jego prawa własności poprzez uchwalenie §6 ust. 1 pkt spornej uchwały ani jaki konkretnie przedmiot tej własności (ruchomość, nieruchomość, prawo) ucierpiał na skutek wejścia w życie skarżonej uchwały.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje.

Dokonana przez Sąd ocena spełnienia warunków formalnych wniesionej skargi, w tym m.in. obejmujących uprzednie wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa, wykazała, że skarga została złożona przy zachowaniu trybu określonego w art. 52 § 4 i 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W ocenie Sądu skarżący, jako osoba korzystająca z dróg publicznych w [...] objętych Strefą Płatnego Parkowania wykazał również w sposób dostateczny istnienie interesu prawnego do wniesienia skargi.

Przeprowadzona przez Sąd kontrola w zakresie merytorycznym zaskarżonej uchwały Rady Miasta Szczecin z dnia 19 listopada 2007 r., nr XV/411/07 w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania, opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych Miasta [...] oraz sposobu ich pobierania, w części dotyczącej §6 ust. 1 tej uchwały, doprowadziła Sąd do uznania, że skarga jest niezasadna, bowiem Rada Miasta określając sposób uiszczania opłat za parkowanie pojazdów nie naruszyła interesu prawnego skarżącego.

Jednym z zarzutów skargi było to, że w zakresie jakim została uregulowana treść §6 ust. 1 uchwały, Rada Miasta [...] przekroczyła swoje kompetencje, tj. działała bez podstawy prawnej.

Treść §6 ust. 1 ww. uchwały jest następująca:

"§6. 1. Opłatę za parkowanie uiszcza się przed rozpoczęciem parkowania poprzez:

1) wykupienie biletu w urządzeniu kasującym przy użyciu monet o nominałach 10 gr, 20 gr, 50 gr, 1 zł, 2 zł, i 5 zł lub karty strefowej,

2) wykupienie abonamentu,

3) wniesienie opłaty zryczałtowanej."

Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r., Nr 19, poz. 115 ze zm.), korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. W myśl art. 13b ust. 4 tej ustawy, rada gminy (rada miasta), ustalając strefę płatnego parkowania:

1) ustala wysokość stawek opłaty, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, z tym że opłata za pierwszą godzinę parkowania pojazdu samochodowego nie może przekraczać 3 zł;

2) może wprowadzić opłaty abonamentowe lub zryczałtowane oraz zerową stawkę opłaty dla niektórych użytkowników drogi;

3) określa sposób pobierania opłaty, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1

Wbrew zatem stanowisku wyrażonemu w skardze, art. 13 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy stanowił podstawę prawną do określenia przez Radę Miasta [...] sposobu pobierania opłaty za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych Miasta [...] w strefie płatnego parkowania. Pod pojęciem sposobu pobierania opłaty należy rozumieć zasady, formy i ogół czynności technicznych pozwalających na dokonanie opłaty za parkowanie pojazdu w strefie płatnego parkowania.

Korzystając z tego ustawowego upoważnienia Rada Miasta [...] ustalając strefę płatnego parkowania określiła w §6 ust. 1 uchwały kilka sposobów uiszczania opłaty. Regulacja zawarta w §6 ust. 1 przewiduje możliwość uiszczenia opłaty:

poprzez wykupienie biletu w urządzeniu kasującym przy użyciu określonych monet;

przy użyciu karty strefowej;

poprzez wykupienie abonamentu;

poprzez wniesienie opłaty zryczałtowanej.

Eksponowany w skardze sposób uiszczenia opłaty w formie wykupienia biletu w urządzeniu kasującym jest zatem jednym z kilku sposobów dokonania opłaty. Nie jest zatem uprawniony zarzut naruszenia praw skarżącego poprzez uniemożliwienie mu dokonania opłaty za parkowanie w Strefie wszystkimi istniejącymi krajowymi środkami płatniczymi. Należy tu podkreślić, że żaden z przepisów prawa, w tym żaden z zapisów kwestionowanej Uchwały, nie zobowiązuje skarżącego do parkowania pojazdu w Strefie Płatnego Parkowania Miasta oraz do uiszczania opłaty poprzez wykupienie biletu wyłącznie przy pomocy monet w urządzeniu kasującym. Użytkownikom Strefy, w tym skarżącemu, zapewniono możliwość uiszczenia opłaty np. przy użyciu karty strefowej i wyłącznie od woli skarżącego lub osób zamierzających z korzystać z miejsc postojowych w Strefie Płatnego Parkowania zależy wybór sposobu uiszczenia opłaty. To natomiast, że w kwestionowanych postanowieniach Uchwały określono jakimi nominałami monet można zakupić bilet w urządzeniu kasującym, co prawna może stanowić pewną niedogodność techniczną, w żadnym jednak razie nie narusza praw skarżącego do skorzystania z tej formy płatności. Osoba zamierzająca zaparkować pojazd w Strefie winna się liczyć z koniecznością i obowiązującym sposobem uiszczenia opłaty.

Nie jest również uprawniony zarzut nieumożliwienia skarżącemu uiszczenia opłaty za parkowanie pojazdu w Strefie bilonem o wartości 1, 2 i 5 groszy oraz banknotami, bowiem przy użyciu także tych środków płatniczych możliwe jest uiszczenie opłaty poprzez zasilenie karty strefowej, wykupienie abonamentu, czy wniesienie opłaty zryczałtowanej.

Ponadto, idąc tokiem rozumowania skarżącego należałoby przyjąć, że urządzenia kasujące winny akceptować także emitowane przez Narodowy Bank Polski monety i banknoty kolekcjonerskie, które także zalicza się do obowiązujących w Polsce środków płatniczych. Jak wynika z informacji podawanych na stronie internetowej NBA samych monet kolekcjonerskich ukazało się już ponad 450. Mając na uwadze różnorodność kształtu, wagi jak i nominału takich monet, sięgającego nawet 1000 zł, oraz aktywności NBP w zakresie ich emisji, spełnienie żądania skarżącego do umożliwienia wykupienia biletu w urządzeniu kasującym przy użyciu wszystkich obowiązujących w Polsce środków płatniczych należy uznać praktycznie za niewykonalne.

Brak jest również podstawy do uznania za uzasadnionego oczekiwania skarżącego, aby urządzenia kasujące w Strefie Płatnego Parkowania umożliwiały rozmienianie i zamienianie środków płatniczych. Inny jest bowiem cel tych urządzeń, które mają przede wszystkim pobierać opłaty za parkowanie pojazdów jednocześnie drukując potwierdzenie uiszczenia opłaty za parkowanie pojazdu w określonym czasie w Strefie Płatnego Parkowania. Urządzenia kasujące nie są przeznaczone do wymiany środków płatniczych. To natomiast, że według opinii skarżącego urządzenia te powinny posiadać więcej użytecznych funkcji nie może stanowić podstawy do uznania, że uchwała przewidująca możliwość wykupienia biletu w urządzeniu kasującym przy użyciu określonych monet narusza jego interes prawny w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi. Poza postanowieniami Uchwały pozostają również kwestie techniczne związane z możliwością określania przez wpłacającego dokładnego czasu postoju pojazdów i wypłacania reszty od nadpłaconej reszty. Tych zagadnień nie zawiera zaskarżony §6 ust. 1 pkt 1 Uchwały.

Nieuzasadniony jest zarzut skargi, iż kwestionowanym zapisem Uchwały doszło do naruszenia chronionego Konstytucyjnie prawa własności skarżącego. Ustanowienie przez Radę Miasta [...] form i zasad uiszczania opłat za parkowanie pojazdów w Strefie w żaden sposób nie wpływa na prawo własności posiadanych przez skarżącego zasobów pieniężnych, w szczególności nie nakazuje mu dokonywania opłat za parkowanie pojazdu w Strefie w sposób, który wpływałby na pozbawienie skarżącego jakichkolwiek praw majątkowych. Decydując się na parkowanie w Strefie skarżący winien być przygotowany do opłacenia należności, aby nie narazić się na zarzut nieopłaconego parkowania pojazdu.

Reasumując Sąd stwierdził, że w zaskarżonej części Uchwała Rady Miasta Szczecin z dnia 19 listopada 2007 r., nr XV/411/07 nie narusza interesu prawnego skarżącego, jego konstytucyjnych praw i wolności, czy też przywoływanych w skardze przepisów ustawy o Narodowym Banku Polskim. Dlatego Sąd, działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę jako niezasadną oddalił.

Odnosząc się do zawartego w skardze wniosku o wystąpienie przez Sąd w trybie art. 155 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym, z postanowieniem sygnalizacyjnym, Sąd uznał, że na dzień orzekania podstaw takich nie dostrzegł.