Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 475/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2017-01-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6149 Inne o symbolu podstawowym 614
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka, Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik (spr.), Protokolant specjalista Magdalena Nowacka-Brzeźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2017r. sprawy ze skargi A S.A. w Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika oddala skargę.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta R. decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 70b ust. 1 i 6 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U z 2015 r. poz. 2156 ze zm.) oraz § 11 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (Dz. U. z 2014 r. poz. 232) odmówił A S.A. w Z. przyznania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika P.R.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wyjaśniono, że wniosek o dofinansowanie został złożony w dniu [...], a umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego z młodocianym została zawarta w dniu [...] na okres 36 miesięcy. Praktyczna nauka zawodu trwała przez pełen okres przewidziany umową, a młodociany pobierał naukę w Zasadniczej Szkole Zawodowej nr [...] w Zespole Szkół [...] w R. Młodociany uczeń w dniu [...] zdał egzamin czeladniczy przed Komisją Egzaminacyjną Izby Rzemieślniczej oraz Małej i Średniej Przedsiębiorczości w K., co wynika z przedłożonego zaświadczenia o szkoleniu ucznia rzemieślniczego. W trakcie postępowania ustalono nadto, że wnioskodawca jest spółką akcyjną zaliczającą się do innych przedsiębiorstw (tj. większych niż średnie przedsiębiorstwa) zatrudniające ponad 250 pracowników i z tego powodu pracodawca nie był i nadal nie może być uznany za rzemieślnika. Zatem młodociany odbywał praktyczną naukę zawodu, a także obowiązany był zdawać egzamin jako osoba zatrudniona u pracodawcy niebędącym rzemieślnikiem, dokształcająca się w zasadniczej szkole zawodowej

Organ przywołał treść przepisów mających zastosowanie w sprawie, a w szczególności unormowania ustawy o systemie oświaty i rozporządzenia Rady Ministrów z 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania zwanego dalej "rozporządzenie". Odwołał się także do postanowień art. 2 ustawy z 22 marca 1989 r. o rzemiośle (Dz. U. z 2015 r. poz. 1182), oraz art. 105 i art. 106 ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2015 r. poz. 584). Przywołano treść § 11 ust. 2 rozporządzenia wskazując, że w przedmiotowej sprawie młodociany obowiązany był zdawać egzamin przed Okręgową Komisją Egzaminacyjną, a nie w ramach egzaminu czeladniczego przeprowadzonego przed komisją egzaminacyjną izby rzemieślniczej. Zdaniem organu zdanie egzaminu we właściwym trybie określonym w rozporządzeniu jest jednym z warunków koniecznych do otrzymania przedmiotowego dofinansowania. Przedłożone przez wnioskodawcę dokumenty nie wskazują zatem na spełnienie ustawowych przesłanek, warunkujących przyznanie dofinansowanie kosztów nauki zawodu młodocianego P.R. W konkluzji organ pierwszej instancji stwierdził, że nie został spełniony jeden z warunków określonych w art. 70b ust. 1 pkt. 2 ustawy o systemie oświaty, a tym samym nie można przyznać wnioskowanego dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika.

Odnosząc się do pisma strony z dnia [...] zaznaczono, że pracodawca nie ma wpływu na to, czy młodociany przystąpi do egzaminu jak również czy taki egzamin zda z wynikiem pozytywnym, a wyrok NSA z 7 października 2009 r. sygn. akt I OSK 273/09 odnosi się on do innej treści art. 70b ustawy o systemie oświaty i z uwagi na zmianę tego unormowania, wyrok ten nie może być w sprawie tej zastosowany.

Z rozstrzygnięciem tym Spółka nie zgodziła się zarzucając w odwołaniu naruszenie art. 70b ust. 1 pkt. 2 w związku z art. 70b ust. 7 pkt. 3 ustawy o systemie oświaty i § 11 ust. 1, 2 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że warunek zdania egzaminu zgodnie z przepisami w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagrodzenia, określony w art. 70b ust. 1 pkt. 2 ustawy o systemie oświaty, nie jest spełniony, gdy młodociany zatrudniony u pracodawcy niebędącego rzemieślnikiem, dokształcający się w zasadniczej szkole zawodowej, zdał egzamin na tytuł czeladnika przeprowadzony przez komisję egzaminacyjną izb rzemieślniczych, zgodnie z przepisami dotyczącymi egzaminów kwalifikacyjnych na tytuł czeladnika i mistrza w zawodzie.

Zakwestionowano pogląd organu co do tego, że warunek zdania egzaminu zgodnie z przepisami w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagrodzenia, określony w art. 70b ust. 1 pkt. 2 ustawy o systemie oświaty będzie spełniony wyłącznie wówczas, gdy młodociany zatrudniony u pracodawcy niebędącego rzemieślnikiem, dokształcający się w zasadniczej szkole zawodowej zda egzamin zgodnie z § 11 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania, to jest przed Okręgową Komisją Egzaminacyjną.

Stwierdzono, że przedłożone przez wnioskodawcę dokumenty, w tym zaświadczenie zawierające informację o zdaniu przez młodocianego ucznia w dniu [...] egzaminu czeladniczego przed Komisją Egzaminacyjną Izby Rzemieślniczej oraz Małych i Średnich Przedsiębiorstw w K., wskazują na spełnienie ustawowych przesłanek warunkujących przyznanie skarżącemu dofinansowania kosztów nauki zawodu młodocianego.

Dodatkowo zarzucono naruszenie art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego (K.p.a.) poprzez niezastosowanie wymienionego powyżej przepisu i naruszeniu przez organ zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania do organów władzy publicznej polegające na pozostawieniu w obrocie prawnym odmiennych decyzji wydawanych w analogicznych stanach prawnych i faktycznych. Zarzucono również decyzji organu pierwszej instancji naruszenie zasady równego traktowania przez władze publiczne (art. 32 Konstytucji RP), polegające na pozbawieniu wnioskodawcy należnego mu dofinansowania kształcenia zawodowego młodocianego pracownika.

W uzasadnieniu odwołania odwołano się do projektu nowelizacji spornego przepisu ustawy o systemie oświaty podnosząc, że zmiana ta miała na celu wyłącznie doprecyzowanie przepisów dotyczących dofinansowania kosztów kształcenia młodocianych pracowników adekwatnie do wydłużonego cyklu kształcenia w zawodzie z dwóch do trzech lat. Wskazaną nowelizacją wprowadzono także zasady waloryzacji kwot dofinansowania oraz jednoznacznie wskazano termin składania wniosków o przyznanie dofinansowania. Tym samym zamiarem ustawodawcy nie było modyfikowanie ustawowych wymogów przyznawania dofinansowania. Zdaniem odwołującej się Spółki funkcja i cel przedmiotowego unormowania nie uległ zmianie, a tym samym w dalszym ciągu aktualność zachowują orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego podejmowane w tego typu sprawach. Według odwołującej się Spółki wybór rodzaju egzaminu spośród dopuszczonych przez prawo nie może decydować o tym, czy pracodawca otrzyma dofinansowanie, czy też będzie jego pozbawiony. Przyjęta przez organ pierwszej instancji interpretacja spornego unormowania narusza konstytucyjną zasadę równości, gdyż zdaniem odwołującego istotne jest aby młodociany pracownik zdał egzamin dopuszczony przez przepisy prawa z wynikiem pozytywnym, a nie to jaki będzie jego rodzaj. Odwołując się do uzasadnienia projektu nowelizacji ustawy o systemie oświaty podkreślono, że proponowana zmiana miała zmierzać do ułatwienia podmiotom rynku pracy dostępu do oferowanych przez ustawodawcę rozwiązań, w tym także w zakresie przygotowania zawodowego młodocianych pracowników. Zwrócono również uwagę, że literalna wykładnia art. 70b ust. 1 pkt. 2 ustawy o systemie oświaty nie daje podstaw do przyjęcia stanowiska, iż nie jest możliwe przyznanie dofinansowania pracodawcy niebędącemu rzemieślnikiem, w przypadku zdania przez młodocianego pracownika egzaminu czeladniczego. Zdaniem odwołującej akt wykonawczy do ustawy nie przewiduje żadnych konsekwencji w przypadku zdania egzaminu czeladniczego przez młodocianego zatrudnionego u pracodawcy niebędącego rzemieślnikiem. Godzi więc w zasady słuszności obarczanie pracodawcy ujemnymi następstwami powyższej sytuacji w postaci odmowy przyznania dofinansowania. Natomiast spełniony zostanie warunek otrzymania dofinansowania, jeżeli młodociany pracownik zda egzamin, natomiast to przed którą komisją jest elementem wtórnym i nie mogącym przesądzać o przyznaniu dofinansowania.

W końcowej części odwołania odniesiono się do tej części uzasadnienia kwestionowanej decyzji, która mówiła o nieprzystąpieniu przez młodocianego pracownika do egzaminu. Zdaniem odwołującej się Spółki proces kształcenia trwa do momentu przystąpienia do egzaminu i zadaniem pracodawcy jest takie jego przygotowanie, aby był w stanie taki egzamin złożyć. Naruszenie postanowień art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego związane jest z tym, że w analogicznym stanie prawnych dotychczasowa praktyka orzecznicza organów administracji i sądów administracyjnych była odmienna i w takiej sytuacji w jakiej znalazła się odwołująca Spółka dofinansowanie było przyznawane.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania, w tym zasadnicze tezy uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji jak również kluczowe zarzuty zamieszczone w odwołaniu, a następnie przybliżono kluczowe elementy stanu faktycznego występującego w sprawie Przechodząc do stanu prawnego sprawy w pierwszej kolejności przytoczono treść art. 70b ust. 1 ustawy o systemie oświaty i podkreślono, że warunki przewidziane w pkt. 1 i 2 muszą być spełnione łącznie, aby organ mógł przyznać wnioskowane dofinansowanie. Organ zaznaczył, że w trakcie procesu kształcenia młodocianego nastąpiła zmiana prowadzącego, jednakże nie została ona uwzględniona w treści umowy podpisanej z młodocianym pracownikiem. Odwołując się do postanowień rozporządzenia wykonawczego wskazano, że zastosowanie określonej formy zdawania egzaminu uzależniono od tego czy pracodawca jest rzemieślnikiem czy też status taki mu nie przysługuje oraz czy młodociany pracownik kształci się w zasadniczej szkole zawodowej czy też w ośrodku dokształcenia i doskonalenia zawodowego.

Reasumując organ odwoławczy stwierdził, że nie został spełniony warunek określony w art. 70b ust. 1 pkt. 2 ustawy o systemie oświaty, a Spółka musiała spotkać się z odmową przyznania wnioskowanego dofinansowania. Zaznaczono, że chcąc uzyskać przedmiotowe dofinansowanie Spółka winna przez cały okres kształcenia młodocianego pracownika, aż do egzaminu końcowego włącznie czuwać nad przestrzeganiem przepisów prawa. Pracodawca winien był zadbać o to, aby młodociany pracownik został skierowany do właściwej komisji egzaminacyjnej, tak aby mógł uzyskać dofinansowanie. Zdaniem organu odwoławczego zarzut dyskryminowania pracodawcy poprzez odmienne wskazanie sposobu złożenia egzaminu kończącego naukę zawodu jest bezpodstawny.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach A Spółka Akcyjna w Z. zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego to jest:

- art. 70b ust. 1 ustawy o systemie oświaty przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że dla uznania, iż osoba zatrudniona u pracodawcy posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych w sytuacji, gdy zmiany w trakcie trwania praktycznej nauki zawodu instruktora praktycznej nauki zawodu konieczna jest zmiana umowy zawartej z młodocianym pracownikiem;

- art. 70b ust. 1 pkt. 2 w związku z art. 70b ust. 7 pkt. 3 ustawy o systemie oświaty i § 11 rozporządzenia Rady Ministrów z 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania przez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że –

∙ warunek zdania egzaminu nie jest spełniony, gdy młodociany, zatrudniony u pracodawcy niebędącego rzemieślnikiem dokształcający w zasadniczej szkole zawodowej, zdał egzamin na tytuł czeladnika przeprowadzony przez komisje egzaminacyjne izb rzemieślniczych;

∙ warunek zdania egzaminu zgodnie z przepisami w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania będzie spełniony wyłącznie wówczas, gdy młodociany zatrudniony u pracodawcy nie będącego rzemieślnikiem dokształcający się w zasadniczej szkole zawodowej zda egzamin przed okręgową komisją egzaminacyjną;

∙ przedłożone dokumenty, w tym zaświadczenie o szkoleniu ucznia rzemieślniczego, z którego wynika, iż młodociany zdał egzamin czeladniczy przed Komisją Egzaminacyjną Izby Rzemieślniczej oraz Małej i Średniej Przedsiębiorczości w K., nie wskazują na spełnienie ustawowych przesłanek, warunkujących przyznanie skarżącej dofinansowania kosztów nauki zawodu młodocianego;

- art. 70b ust. 1 ustawy o systemie oświaty oraz § 11 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że pracodawca zobowiązany jest zadbać, aby młodociany pracownik został skierowany na właściwy egzamin oraz że błędne wskazanie młodocianemu pracownikowi, iż zakończenie nauki zawodu może odbyć się poprzez egzamin czeladniczy wykluczyło pracodawcę z możliwości otrzymania przedmiotowego dofinansowania, podczas gdy pracodawca nie ma wpływu na wybór przez pracownika rodzaju zdawanego egzaminu;

- art. 32 ust. 1 Konstytucji RP poprzez naruszenie zasady równego traktowania przez władze publiczne, polegające na pozbawieniu pracodawcy niebędącego rzemieślnikiem dofinansowania i obarczania go negatywnymi skutkami zdania przez młodocianego pracownika egzaminu czeladniczego, podczas gdy zdanie takiego egzaminu dopuszczają przepisy prawa, a pracodawca, który wyszkolił młodocianego nie ma wpływu na wybór przez pracownika rodzaju zdawanego egzaminu.

Dodatkowo pełnomocnik skarżącej Spółki zarzucił powyższej decyzji naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 8 K.p.a. poprzez niezastosowanie tego przepisu, co znalazło odzwierciedlenie w tym, że w obrocie prawnym pozostały decyzje o odmiennych ocenach prawnych wydanych w analogicznych stanach faktycznych. W konkluzji domagano się uwzględnienia wniesionej skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji oraz zobowiązania organu do wydania decyzji zgodnej z oczekiwaniami strony skarżącej, a także zasądzenia kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi, odnosząc się kolejno do przedstawionych zarzutów zaprezentowano argumentację przemawiającą za ich uwzględnieniem odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych oraz do poglądów prezentowanych w literaturze przedmiotu.

Zdaniem skarżącej funkcja i cel art. 70b ust. 1 pkt. 2 ustawy o systemie oświaty nie uległ zmianie, a dotychczasowe orzecznictwo sądów administracyjnych zachowało swoją aktualność. Podkreślono, że wybór rodzaju egzaminu spośród dopuszczonych przez przepisy nie może decydować o tym, czy pracodawca otrzyma dofinansowanie czy też będzie go pozbawiony. W końcowej części uzasadnienia skargi zamieszczono rozważania dotyczące wartości przedmiotu sporu oraz ustalenia wysokości wpisu od wniesionej skargi.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie i przywołało analogiczną argumentację do tej, którą zamieściło w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) wykazała, że zaskarżona decyzja odpowiada wymogom prawa.

Jak niesporny uznać trzeba stan faktyczny sprawy, który nie był kwestionowany ani na etapie postępowania administracyjnego ani w skierowanej do Sądu skardze. Natomiast sporna pozostaje pomiędzy stronami treść art. 70b ust. 1 ustawy o systemie oświaty w brzmieniu zastosowanym w zaskarżonych decyzjach.

Z dniem 1 września 2012 r. zmianie uległ stan normatywny w zakresie dofinansowania kształcenia zawodowego młodocianych. Jest to istotne dla oceny kontrolowanych decyzji, gdyż skarżąca Spółka podpisała z młodocianym P.R. umowę o pracę celem przygotowania zawodowego [...] po wejściu w życie znowelizowanego art. 70b ust. 1 ustawy o systemie oświaty (w dniu [...]). Umowa ta zawarta została na czas nieokreślony celem nauki zawodu - ślusarz. Określono w niej, że nauka będzie trwała 36 miesięcy od dnia 1 września [...] r. do 31 sierpnia [...] r. i zakończy się egzaminem czeladniczym - sprawdzającym składanym przed komisją izby rzemieślniczej lub właściwej Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej. Zamieszczono w niej postanowienia, mocą których młodociany teoretyczną wiedzę miał zdobywać w Zespole Szkół [...] w R., a koszt dokształcania teoretycznego realizowanego w formie pozaszkolnej poniesie skarżąca Spółka. Wśród obowiązków młodocianego wymieniono między innymi, że przystąpi do egzaminu czeladniczego po zakończeniu nauki zawodu lub sprawdzającego po zakończeniu przyuczenia. Z kolei skarżąca Spółka zobowiązała się pokryć koszt egzaminu kwalifikacyjnego zdawanego przez młodocianego w pierwszym terminie. Wśród podstaw prawnych tej umowy zamieszczono rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 4 grudnia 2003 r. w sprawie egzaminów kwalifikacyjnych na tytuł czeladnika i mistrza w zawodzie przeprowadzanych przez komisje egzaminacyjne izb rzemieślniczych (Dz. U. z 2003 r. Nr 20, poz. 171).

W dniu [...] skarżąca Spółka przygotowała aneks do powyższej umowy, mocą którego P.R. został zatrudniony na czas nieokreślony. Aneks ten wszedł w życie z dniem [...], a przez P.R. został podpisany w dniu [...], a zatem już po jego wejściu w życie. Mocą tego aneksu młodociany został zatrudniony na stanowisku ślusarza na czas nieokreślony.

Kolejnym istotnym elementem wymagającym oceny w ramach kontroli zaskarżonych aktów jest charakter prawny skarżącej Spółki. Jest to podmiot zatrudniający powyżej 250 pracowników, a tym samym nie może być zaliczony do grupy małych i średnich przedsiębiorstw, co wynika z postanowień art. 105 i art. 106 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, jak również nie może być uznany za rzemieślnika, co wynika z definicji tego podmiotu zamieszczonej w art. 2 ustawy z dnia 22 marca 1989 r. o rzemiośle.

Jak wcześniej zauważa się, z dniem 1 września 2012 r. zmianie uległ stan normatywny, a w tym art. 70b ust. 1 ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty.

Wykładnia literalna wskazanego przepisu nakazuje przyjąć, że pracodawca, który zawarł umowę o pracę z młodocianym w celu przygotowania zawodowego może skutecznie ubiegać się o dofinansowanie kosztów kształcenia, gdy spełnione zostaną łącznie następujące warunki;

- pracodawca lub osoba prowadząca zakład w imieniu pracodawcy albo osoba zatrudniona u pracodawcy posiada kwalifikacje do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania;

- młodociany pracownik ukończył naukę zawodu lub przyuczenia do wykonywania określonej pracy i zdał egzamin zgodnie z przepisami "w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania".

Pierwszy z wymienionych wymogów w rozpoznawanej sprawie zasadniczo nie był przedmiotem sporu między organem administracji, a skarżącą Spółką. Strony odmiennie natomiast interpretowały drugi z wyodrębnionych wymogów warunkujących skuteczne ubieganie się o przedmiotowe dofinansowanie, a mianowicie ukończenie nauki i zdanie egzaminu.

Dokonując wykładni wskazanego unormowania Sąd uznaje za stosowane odwołać się do § 11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania w brzemieniu obowiązującym od 1 września 2012 r. Zgodnie z ust. 2 tego paragrafu młodociany zatrudniony u pracodawcy niebędącego rzemieślnikiem dokształcający się w zasadniczej szkole zawodowej zdaje egzamin potwierdzający kwalifikacje w zawodzie z zakresu kwalifikacji wyodrębnionej w tym zawodzie, a w przypadku gdy w zawodzie wyodrębniono więcej niż jedną kwalifikację - egzaminy potwierdzające kwalifikacje w zawodzie z zakresu wszystkich kwalifikacji wyodrębnionych w tym zawodzie, zgodnie z przepisami dotyczącymi warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów w szkołach publicznych. Po myśli ust. 3 tego paragrafu młodociany zatrudniony u pracodawcy niebędącego rzemieślnikiem dokształcający się w ośrodku dokształcania i doskonalenia zawodowego lub u pracodawcy zdaje egzamin eksternistyczny potwierdzający kwalifikacje w zawodzie z zakresu kwalifikacji wyodrębnionej w tym zawodzie, a w przypadku gdy w zawodzie wyodrębniono więcej niż jedną kwalifikację - egzaminy eksternistyczne potwierdzające kwalifikacje w zawodzie z zakresu wszystkich kwalifikacji wyodrębnionych w tym zawodzie, zgodnie z przepisami dotyczącymi egzaminów eksternistycznych. Według ust. 4 tego paragrafu młodociany zatrudniony u pracodawcy będącego rzemieślnikiem zdaje egzamin kwalifikacyjny na tytuł czeladnika przeprowadzany przez komisje egzaminacyjne izb rzemieślniczych, zgodnie z przepisami dotyczącymi egzaminów kwalifikacyjnych na tytuły czeladnika i mistrza w zawodzie.

Zdaniem Sądu przedstawione regulacje nie budzą wątpliwości co do ich treści, a zgodnie z nimi osoby młodociane kończące naukę u pracodawców nie będących rzemieślnikami oraz małymi i średnimi przedsiębiorcami zdają egzamin końcowy zgodnie z przepisami dotyczącymi warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów w szkołach publicznych. Natomiast młodociane osoby zatrudnione u pracodawcy będącego rzemieślnikiem lub u małego lub średniego przedsiębiorcy zdają egzamin kwalifikacyjny na tytuł czeladnika przeprowadzany przez komisje egzaminacyjne izb rzemieślniczych.

Podkreślić należy, że organy administracji publicznej, z uwagi na treść art. 6 K.p.a. obowiązane są podejmować rozstrzygnięcia na podstawie obowiązującego prawa, co oznacza także konieczność właściwej interpretacji stosowanych przepisów. Zdaniem Sądu zarówno organ I instancji, jak i organ odwoławczy zastosowały się w pełni do tego obowiązku.

Z tych względów Sąd nie podziela postawionego w skardze zarzutu naruszenia przez organy administracji art. 70b ust. 1 pkt 2 w związku z art. 70b ust. 7 pkt. 3 ustawy o systemie oświaty oraz § 11 ust. 1, 2 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania poprzez błędną wykładnię. W stanie prawnym obowiązującym w dniu wydawania zaskarżonych decyzji nie można zgodzić się, by obojętnym prawnie było, przed którą komisją egzaminacyjną młodociany zda egzamin końcowy, byle młodociany uczeń dysponował dokumentem zdania takiego egzaminu. W orzecznictwie sądów administracyjnych, w tym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przywoływane stanowisko było akceptowane i stanowiło podstawę oceny działań organów administracji publicznej, jednakże orzeczenia te podejmowane były w oparciu o unormowania obowiązujące do 31 sierpnia 2012 roku. W rozpoznawanej sprawie umowa z młodocianym pracownikiem podpisana została w dniu [...], a zatem już w momencie obowiązywania nowych rozwiązań prawnych. Oznacza to, że zarówno pracodawca jak również organy administracji są obowiązani podejmować działania zgodnie z treścią tych nowych regulacji prawnych. Na marginesie przyjdzie zauważyć, że podnoszony przez skarżącą Spółkę argument odnoszący się do uzasadnienia projektu nowelizacji ustawy o systemie oświaty nie może zostać uwzględniony, ponieważ czym innym są zamierzenia, które stanowiły podstawę uruchomienia procesu legislacyjnego, a czym innym jest finalny rezultat, który został wprowadzony do ustawy. Sąd obowiązany jest uwzględniać treść przepisu przyjętą przez ustawodawcę i opublikowaną w prawem przewidziany sposób, natomiast uzasadnienie projektu może pełnić jedynie funkcję pomocniczą w procesie wykładni przyjętego przepisu, a tym samym nie determinuje treści takiego przepisu.

Przepis art. 70b ust. 1 przed nowelizacją, czyli do 31 sierpnia 2012 r. brzmiał w sposób następujący "pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia, jeżeli:

1) pracodawca lub osoba prowadząca zakład w imieniu pracodawcy albo osoba zatrudniona u pracodawcy posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych, określone w odrębnych przepisach;

2) młodociany pracownik ukończył naukę zawodu lub przyuczenie do wykonywania określonej pracy i zdał egzamin, zgodnie z odrębnymi przepisami".

Natomiast po nowelizacji, czyli od 1 września 2012 r. brzmi on w sposób następujący "pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia, jeżeli:

1) pracodawca lub osoba prowadząca zakład w imieniu pracodawcy albo osoba zatrudniona u pracodawcy posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych określone w przepisach w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania;

2) młodociany pracownik ukończył naukę zawodu lub przyuczenie do wykonywania określonej pracy i zdał egzamin, zgodnie z przepisami, o których mowa w pkt 1".

Zestawienie obu wersji nakazuje przyjąć, że w stanie prawnym obowiązującym od 1 września 2012 r. ustawodawca w sposób jednoznaczny określił, w jaki sposób młodociany pracownik obowiązany jest zdać egzamin, albowiem odesłał do przepisów w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania. Przepisy dotyczące zatrudniania młodocianych zamieszczone są w Kodeksie pracy i na mocy delegacji zamieszczonej w tym akcie wydane zostało rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania. Zatem nie są to odrębne przepisy jak miało to miejsce do 31 sierpnia 2012 r., lecz ściśle określone zamieszczone w przywołanym powyżej rozporządzeniu Rady Ministrów. Wskazany akt w § 11 w ust. 2 - 4 w sposób jednoznaczny rodzaj komisji, przez którymi młodociany pracownik obowiązany jest zdać egzamin. Obowiązujące brzmienie art. 70b ust. 1 pkt. 2 ustawy o systemie oświaty różni się od wcześniejszego jego brzmienia w sposób istotny i merytoryczny, ponieważ wskazuje w sposób konkretny, które unormowania muszą w tym zakresie być brane pod uwagę. Zatem organy administracji publicznej jak i skład orzekający w niniejszej sprawie nie mógł pominąć wprowadzonej zmiany i kierować się wcześniej wypracowaną linią orzeczniczą. Wykładnia historyczna, celowościowa i systemowa obowiązujących unormowań pozwala opowiedzieć się za stanowiskiem, że ustawodawca przyjmując przedmiotową nowelizację art. 70b ust. 1 ustawy o systemie oświaty wprowadził czytelne i jednoznaczne reguły związane z kształceniem młodocianych pracowników i kończeniem przez nich nauki egzaminem zdawanym przed właściwą komisją. Nowelizacja ta rozwiała wcześniejsze wątpliwości interpretacyjne, których następstwem było orzecznictwo sądów administracyjnych ukierunkowane na liberalne ujęcie zdawania egzaminu końcowego przez młodocianego pracownika

Wojewódzki Sąd Administracyjny w pełni podziela pogląd prezentowany w wyroku tut. Sądu z dnia 24 października 2016r. sygn. akt IV SA/Gl 478/16 co do tego, że wejście w życie wskazanych unormowań poprzedzone było długim okresem vacatio legis, trwającym blisko rok, albowiem ustawa zmieniająca ustawę o systemie oświaty opublikowana została w dniu 29 września 2011 r.. Pracodawca miał więc wystarczająco dużo czasu na to, by w sposób profesjonalny przygotować się do tej zmiany. Skarżąca Spółka jest dużym przedsiębiorcą zatrudniającym ponad 250 osób, dysponuje odpowiednimi służbami prawnymi ją obsługującymi i winny one przygotować wszystkie dokumenty i wzory mogące być w tym zakresie wykorzystane z uwzględnieniem zmienionego stanu normatywnego. Tymczasem umowa o pracę z młodocianym sporządzona została na wzorze, który był już od kilku lat nieaktualny. W podstawach prawnych podpisanej umowy zamieszczono akty normatywne, które już od kilku lat nie obowiązywały, a dotyczy to kluczowego z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania, ponieważ w jego przypadku uwzględniono jedynie zmianę wprowadzoną w 2002 r., natomiast pominięto zmiany z 2004 r, z 2005 r. i z 2012 r. następnie przywołano rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 4 grudnia 2002 r. w sprawie egzaminów kwalifikacyjnych na tytuł czeladnika i mistrza w zawodzie przeprowadzanych przez komisje egzaminacyjne izb rzemieślniczych (Dz. U. z 2003 r. poz. 171), które utraciło moc z dniem 1 stycznia 2006 r. Analogicznie sytuacja przedstawia się z rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 21 marca 2001 r. w sprawie warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzania egzaminów i sprawdzianów w szkołach publicznych (Dz. U. z 2001 r. Nr 29, poz. 323 ze zm.), które utraciło moc z dniem 13 września 2004 r. Powyższe zestawienie podstaw prawnych zawartej umowy wskazuje, że zawarta została ona na druku, który już od blisko ośmiu lat zawierał wadliwe podstawy prawne. Ponadto we wskazanej umowie zamieszczono stwierdzenie umożliwiające młodocianemu pracownikowi składanie egzaminu końcowego przed komisją izby rzemieślniczej lub właściwą Okręgową Komisją Egzaminacyjną w sytuacji, gdy od 1 września 2012 r. już takiej możliwości nie było, a w przedmiotowej umowie możliwość zdawania egzaminu końcowego przed komisją izby rzemieślniczej powinna zostać wykreślona.

Jako nietrafny uznaje Sąd zarzut błędnej wykładni art. 70b ust. 1 ustawy o systemie oświaty w związku z § 11 rozporządzenia sprowadzającej się do uznania, że pracodawca jest odpowiedzialny za to, aby młodociany pracownik skierowany został na właściwy egzamin, w sytuacji, gdy nie ma on wpływu na wybór przez młodocianego pracownika rodzaju zdawanego egzaminu.

W umowie z młodocianym pracownikiem zakład obowiązany jest wskazać przed, którą komisją egzaminacyjną młodociany ma zdawać egzamin. Nadto pracodawca po myśli § 11 ust. 6 wskazanego rozporządzenia obowiązany jest opłacić pierwszy termin egzaminu. Zatem pracodawca dysponuje instrumentami formalnymi, przy wykorzystaniu których może zobligować młodocianego pracownika do zdawania egzaminu końcowego przed właściwą komisją, jednakże obowiązany jest znać przepisy i zawierając stosowną umowę to w niej zamieścić. W rozpoznawanej sprawie jak zostało to już zaznaczone pracodawca pozostawił to uznaniu młodocianego pracownika, zatem nie może on zgłaszać do tego pracownika pretensji, że wybrał taką komisję egzaminacyjną, która jemu odpowiadała a nie wynikała z obowiązujących unormowań prawnych.

Także jako nietrafny uznaje Sąd zarzut naruszenia art. 70b ust. 1 ustawy o systemie oświaty poprzez jego błędną wykładnię polegającą na tym, że dla uznania, iż osoba zatrudniona u pracodawcy posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych, w sytuacji zmiany w trakcie trwania praktycznej nauki zawodu instruktora praktycznej nauki zawodu, konieczna jest zmiana umowy zawartej z młodocianym.

Przede wszystkim pominięcie przez skarżącą Spółkę zmiany umowy zawartej z młodocianym pracownikiem nie stanowiło przesłanki odmowy dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika. Ponadto, wbrew twierdzeniom skarżącej Spółki, zmiana osoby prowadzącej przygotowanie zawodowe młodocianego wymaga wprowadzenia stosownej korekty do zawartej umowy. Skoro bowiem w umowie tej jest wskazanie osoby odpowiedzialnej za kształcenie młodocianego to tym samym zmiana tej osoby wymaga modyfikacji zawartej umowy w tym zakresie. Osoba przejmująca opiekę nad młodocianym pracownikiem obowiązana jest spełniać wymogi stawiane osobie pełniącej taką funkcję, co do posiadanych kwalifikacji. Zatem pracodawca kształcący młodocianego pracownika w przypadku zmiany instruktora praktycznej nauki zawodu obowiązany jest do korekty zawartej z młodocianym pracownikiem umowy, ponieważ w przeciwnym wypadku może okazać się, że pracodawca nie otrzyma przysługującego mu dofinansowania, a także może to wpłynąć negatywnie na sytuację prawną młodocianego pracownika.

Przedstawione powyżej rozważania czynią bezzasadnym kolejny zarzut sformułowany w skardze, a sprowadzający się do tego, że organy administracji odmawiając przyznania dofinansowania dopuściły się naruszenia art. 32 Konstytucji RP.

Ostatni zarzut sformułowany w skardze sprowadza się do tego, że organy administracji podejmując zaskarżone rozstrzygnięcia działały z naruszeniem art. 8 K.p.a. Także i ten zarzut nie może zostać uwzględniony, ponieważ skarżąca Spółka abstrahuje od tego, że stan normatywny w rozpoznawanej sprawie uległ zmianie, a tym samym nie można mówić, że organy administracji podejmowały w analogicznym stanie prawnym odmienne rozstrzygnięcia. Zdaniem składu orzekającego organy administracji obu instancji nie dopuściły się naruszenia zasady pogłębiania zaufania obywatela do organów Państwa.

Na marginesie prowadzonych rozważań przyjdzie zauważyć, że uwagi poczynione w uzasadnieniu niniejszego wyroku nie wpływają na legalność egzaminu zdanego przez młodocianego pracownika, zatem jego uprawnienia i kwalifikacje nie mogą być kwestionowane.

Wobec powyższego należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 151 P.p.s.a.