Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 338/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-07-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6174 Komornicy
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 134, art. n127 par. 1, art. 28
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 1 ust. 1 i 4
journal: Dz.U. 2016 poz 1138
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Grażyna Śliwińska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 lipca 2017 r. sprawy ze skargi I. w [...] na postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2016 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016 r., Minister Sprawiedliwości, na podstawie art. 134 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a., stwierdził niedopuszczalność wniosku I. w [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem przez Ministra Sprawiedliwości decyzji z dnia [...] listopada 2016 r., powołującej M. M. na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...].

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Minister wskazał, iż decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. powołał M. M. na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...]. Decyzja została doręczona powołanemu 10 listopada 2016 r. Strona postępowania mogła zatem złożyć wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy do 24 listopada 2016 r.

W dniu [...] grudnia 2016 r. do Ministra Sprawiedliwości wpłynął wniosek I. w [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy

Minister Sprawiedliwości stwierdził, że I. w [...] nie jest stroną postępowania, którego dotyczy wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Powołując się na pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 kwietnia 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 2020/13, LEX nr 1486412 - wskazał, że jeśli odwołanie wnoszone jest przez podmiot, któremu nie przysługiwał status strony w postępowaniu przed organem pierwszej instancji i która nie wniosła odwołania od decyzji kończącej postępowanie w terminie otwartym dla innej strony postępowania biorącej w nim udział, organ odwoławczy winien stwierdzić jego niedopuszczalność w trybie art. 134 k.p.a., bowiem dotyczy ono decyzji ostatecznej. Minister Sprawiedliwości powołał się także na stanowisko wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 4 listopada 2015 r., sygn. akt II SA/Kr 857/15, w którym Sąd ten uznał, że stwierdzenie niedopuszczalności odwołania jest właściwym sposobem zakończenia postępowania w sytuacji, gdy odwołanie podmiotu nieuznanego za stronę zostało wystosowane po upływie terminu na wniesienie tego środka zaskarżenia przez strony postępowania.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, I. w [...] wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i nakazanie organowi rozpatrzenie wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Zarzucając organowi rażące naruszenie przepisu art. 134 k.p.a., wskazała w uzasadnieniu skargi, że w razie, gdy środek odwoławczy wnosi podmiot, który twierdzi, że posiada przymiot strony w toczącym się postępowaniu (a tak właśnie jest w niniejszej sprawie), organ odwoławczy obowiązany jest ów środek odwoławczy rozpoznać. Powołując się na stanowisko wyrażone w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 1999 r., sygn. akt OPS 16/98 (ONSA z 1999 r., Nr 4, poz. 119), skarżąca podniosła, że jeżeli w wyniku rozpoznania odwołania organ stwierdzi, iż podmiot ten nie ma w danej sprawie indywidualnego interesu prawnego lub obowiązku, to winien wydać decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.

Jeżeli natomiast Minister Sprawiedliwości w toku postępowania stwierdzi, że I. posiada przymiot strony - wówczas rozpozna wniosek merytorycznie. W każdym przypadku jednak ustalenie interesu prawnego wnoszącego odwołanie lub zażalenie powinno nastąpić w toku jego rozpoznania, na podstawie stanu faktycznego wynikającego z zebranych dowodów (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 kwietnia 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 2020/13).

Skarżąca podkreśliła, że w doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że stwierdzenie niedopuszczalności środka odwoławczego z przyczyn podmiotowych może mieć miejsce tylko wówczas, gdy ze złożonego środka odwoławczego wynika w sposób oczywisty, jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, że wnoszący nie jest stroną postępowania.

W ocenie skarżącej organ odwoławczy był więc zobowiązany przeprowadzić postępowanie w celu ustalenia we własnym zakresie i w oparciu o zebrany materiał dowodowy, czy skarżącej przysługuje przymiot strony w toczącym się postępowaniu nie uczynił tego jednak.

W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wnosząc o jej oddalenie podtrzymał dotychczasową argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd uznał, że - wbrew stanowisku strony skarżącej - Minister Sprawiedliwości, wydając zaskarżone postanowienie, prawidłowo przyjął, że w analizowanej sprawie skarżąca I. w [...] nie mogła skutecznie zainicjować postępowania odwoławczego poprzez złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem przez Ministra Sprawiedliwości decyzji z dnia [...] listopada 2016 r. powołującej M. M. na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...].

Na wstępie należy wskazać, że rozważenia wymagało, czy sprawy w przedmiocie powołania na stanowisko komornika sądowego dotyczą indywidualnego interesu prawnego izb komorniczych, czy też indywidualnych interesów osób ubiegających się o powołanie na stanowisko komornika sądowego, a co za tym idzie, czy są własnymi sprawami samorządu zawodowego komorników, czy też nie.

Stanowiący podstawę prawną zaskarżonego postanowienia przepis art. 134 k.p.a. stanowi, iż organ odwoławczy stwierdza, w drodze postanowienia, niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Z treści tego uregulowania wynika, iż niedopuszczalność odwołania i uchybienie terminu do wniesienia odwołania są odrębnymi instytucjami proceduralnymi (vide: wyrok NSA z 10 listopada 1998 r., sygn. akt III SA 898/97, Lex nr 35125). Przesłanki wydania postanowienia o niedopuszczalności odwołania i postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania są rozłączne. Na tle przepisu art. 134 k.p.a. wyróżnia się dwojakie przyczyny niedopuszczalności odwołania - przedmiotowe i podmiotowe. Przyczyny przedmiotowe obejmują przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki braku możliwości zaskarżenia decyzji w toku instancji. Przepisy postępowania administracyjnego nie precyzują, w jakim wypadku odwołanie (zażalenie) należy uznać za niedopuszczalne. Kwestia ta była jednak przedmiotem licznych wypowiedzi doktryny. W nauce prawa jednolicie przyjmuje się między innymi, że niedopuszczalność wniesienia środka odwoławczego ma miejsce wówczas, gdy dana decyzja czy postanowienie nie podlega zaskarżeniu, a także wtedy, kiedy akt administracyjny nie wszedł do obrotu prawnego wskutek niedoręczenia którejkolwiek ze stron (zob. G. Łaszczyca, C. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom II. Komentarz do art. 104-269, LEX, 2010, wyd. III, teza 2 do art. 134 oraz B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. C.H. Beck, 2011, teza 5 do art. 134).

Przesłanki podmiotowe to złożenie odwołania przez podmiot nie mający legitymacji do tego, a zatem nie będący stroną postępowania.

W orzecznictwie, jak i w doktrynie jednolicie przyjmuje się, że strona, która została pozbawiona udziału w postępowaniu w pierwszej instancji, ma możliwość złożenia odwołania z tym, że termin do jego wniesienia dla takiej strony liczy się od dnia doręczenia (ogłoszenia) decyzji stronie, która brała udział w postępowaniu. Sąd akceptuje tezę, że termin ten może zostać stronie przywrócony, a sprawa rozpatrzona (B. Adamiak, J. Borkowski - Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, W-wa 1996, s. 564 i nast., A. Wróbel: Komentarz aktualizowany do art. 134 k.p.a., Lex Omega 26/2013, wyrok NSA z 16 listopada 1998 r., sygn. akt II SA 1391/98, LEX nr 41308, wyrok NSA z 16 lipca 2002 r., sygn. akt II SA 2230/00, nie publik.). W przedmiotowej sprawie skarżący nie wnioskował o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, a odwołanie zostało wniesione po upływie terminu na wniesienie tego środka zaskarżenia przez strony postępowania.

Jednocześnie sytuacja procesowa mająca miejsce w sprawie jest bardziej skomplikowana i nie można stwierdzić, że prawidłowe rozstrzygnięcie organu odwoławczego powinno się sprowadzać do kwestii terminowości odwołania, z równoczesnym rozważeniem poprawności zawartego w decyzji pouczenia o terminie wniesienia odwołania. Należy bowiem przesądzić czy prawidłowo organ ocenił, że odwołanie było niedopuszczalne z przyczyny podmiotowej.

Zgodnie z art. 127 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego od decyzji wydanej w pierwszej instancji odwołanie służy jedynie stronie, zaś stroną na podstawie art. 28 k.p.a., jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Pojęcie interesu prawnego jest rozumiane jako przyznanie podmiotowi przez przepis prawa materialnego, określonych korzyści lub nałożenie na niego określonych obowiązków.

Sąd uznał, że skarżąca I. nie posiada przymiotu strony w postępowaniu w sprawie powołania na stanowisko komornika sądowego, albowiem nie istnieją przepisy prawne (prawa materialnego), które mogłyby być podstawą do wykazania przez izbę komorniczą interesu prawnego uzasadniającego możliwość uznania izby za stronę ww. postępowania.

Sąd zauważył, że przekonanie (interes faktyczny) I. w [...] o posiadaniu przez nią statusu strony nie mogło skutkować uwzględnieniem wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] listopada 2016 r. .

W ocenie Sądu, organ zasadnie uznał, że I. nie posiada interesu prawnego pozwalającego jej skutecznie wnieść wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Sprawiedliwości, powołującą na stanowisko komornika sądowego, gdyż nie służy jej przymiot strony w postępowaniu toczącym się w tym przedmiocie.

I tak, wyjaśnienia wymaga, że ustawodawca w art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji, wyznaczył radzie izby [...] rolę opiniodawczą w postępowaniu w sprawie powołania komornika. Zatem uprawnienie I. do wyrażenia opinii nie oznacza, że mogłaby ona być uznana za stronę postępowania w przedmiocie powołania na stanowisko komornika sądowego (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lutego 2015 r., Sygn. akt VI SA/Wa 1816/14).

Zdaniem Sądu, sam przepis art. 28 k.p.a. nie może stanowić postawy do uznania konkretnego podmiotu za stronę postępowania administracyjnego. Pojęcie strony, jakim posługuje się ten przepis, może być wyprowadzone tylko z przepisów prawa materialnego, czyli z normy prawnej, która stanowi podstawę ustalenia uprawnienia lub obowiązku. Interes prawny, o jakim mowa w art. 28 k.p.a., to interes indywidualny, konkretny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego.

Żaden przepis prawa materialno-prawnego nie przyznaje samorządowi komorniczemu legitymacji do udziału w charakterze strony w postępowaniu w przedmiocie powołania na stanowisko komornika sądowego. Okoliczność, że samorząd występuje w tym postępowaniu tylko jako organ współdziałający wyklucza przyjęcie, że służy mu status strony.

W ocenie Sądu, Minister Sprawiedliwości prawidłowo ocenił, że strona skarżąca nie ma interesu prawnego w złożeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, ponieważ żaden przepis prawa materialnego, w tym przypadku ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, nie przyznaje organom samorządu komorniczego statusu strony w postępowaniach w przedmiocie powołania na stanowisko komornika sądowego. Z przepisu art. 11 ust. 4 ustawy o komornikach sadowych i egzekucji wprost wynika, że samorząd komorniczy jest jedynie organem opiniodawczym, współdziałającym przy wydawaniu decyzji w przedmiocie powołania komornika sądowego. Natomiast z ustawy o komornikach sądowych i egzekucji wynika, że ustawodawca zagwarantował samorządowi zawodowemu pozycję opiniotwórczą, a opinie sporządzone przez organy samorządu zawodowego nie mają mocy wiążącej, lecz jedynie mają pomóc organowi w podjęciu trafnej decyzji.

Jak stanowi art. 93 ust. 1 pkt 2 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji rada izby wyraża opinię w sprawie powoływania i odwoływania komorników i asesorów komorniczych. Z kolei tryb powołania na stanowisko komornika określa art. 11 tejże ustawy, a rada właściwej izby komorniczej ma tylko możliwość wyrażenia opinii o kandydacie ubiegającym się o przyjęcie do samorządu. Opinia ta, jest wydawana w ramach współdziałania organów - zgodnie z art. 106 k.p.a., polegająca na tym, że jeden z organów jest zobowiązany przed podjęciem decyzji do zasięgnięcia opinii innego organu, ale opinią nie jest prawnie związany. Ukształtowanie treści decyzji należy zatem wyłącznie do kompetencji organu administracji, w niniejszej sprawie Ministra Sprawiedliwości, natomiast organ współdziałający ma kompetencję ustawową wyłącznie do zajęcia stanowiska w sprawie rozstrzyganej przez właściwy organ.

Powyższe znajduje swoje odzwierciedlenie m. in. w:

- art. 11 ust. 1 u.k.s.e. ("Komornika powołuje Minister Sprawiedliwości na wniosek zainteresowanego, po zasięgnięciu opinii rady właściwej izby komorniczej"),

- art. 11 ust. 4 u.k.s.e. ("Minister Sprawiedliwości przesyła odpisy wniosków, o których mowa w ust. 1 i 3, wraz z załącznikami, radzie właściwej izby komorniczej w celu wyrażenia opinii w terminie 21 dni. Brak opinii nie stanowi przeszkody do nadania wnioskom dalszego biegu"),

- art. 15a ust. 3 u.k.s.e. ("Odwołanie komornika z zajmowanego stanowiska w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 2, 6, 7 i 9 oraz w ust. 2, następuje po uprzednim wysłuchaniu komornika, chyba że nie jest to możliwe, oraz po zasięgnięciu opinii rady właściwej izby komorniczej, która przedstawia opinię w terminie 21 dni od dnia otrzymania wniosku o wyrażenie opinii. Nienadesłanie opinii w tym terminie przez radę izby komorniczej nie wstrzymuje wydania decyzji w przedmiocie odwołania komornika"),

- art. 93 ust. 1 pkt 2 u.k.s.e. ("Do zakresu działania rady izby komorniczej należy wyrażanie opinii w sprawie powoływania i odwoływania komorników i asesorów komorniczych").Na opiniodawczą rolę samorządu komorniczego wskazują również m. in. przepisy dotyczące przeniesienia komornika sądowego (art. 15 b ust. 1 u.k.s.e.), powołania na stanowisko asesora komorniczego (art. 32 ust. 3, 4, 6, 7a u.k.s.e.).

W orzecznictwie sądowo-administracyjnym jednolicie przyjmuje się, że organ administracji współdziałający z organem prowadzącym postępowanie, nie jest stroną postępowania administracyjnego i nie jest legitymowany do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na taką decyzję (tak m.in. /w:/ wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 stycznia 1994 r., sygn. akt II SA 1971/93; podobnie: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie /w:/ wyrok z dnia 8 marca 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 283/05).

Wobec powyższego, stwierdzić należy, że skarżąca nie ma przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym w sprawach dotyczących powołania na stanowisko komornika przez Ministra Sprawiedliwości, ponieważ udział w takim postępowaniu na prawach strony wyklucza jej współdziałanie w trybie art. 106 k.p.a. w postępowaniu administracyjnym, w którym podjęto decyzję o powołaniu (podobnie: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lipca 2011 r., sygn. akt II GSK 708/10). Można również w tym miejscu odnieść się do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 października 2013 r., sygn. akt II GSK 966/12 i wskazać, że zakres działania rady izby komorniczej został określony w ustawie o komornikach sądowych i egzekucji w sposób wyczerpujący i żaden przepis prawa nie przyznaje radzie uprawnienia do składania odwołań w sprawie powołania komornika ani też w inny sposób nie kreuje jej materialnoprawnego interesu, w rozumieniu art. 28 k.p.a., który uzasadniałby jej udział w tym postępowaniu w charakterze strony.

Sprawy o powołanie na stanowisko komornika sądowego dotyczą indywidualnych interesów osób ubiegających się o stanowisko komornika sądowego. Zgodnie bowiem z art. 11 ust. 1 u.k.s.e. komornika powołuje Minister Sprawiedliwości, na wniosek zainteresowanego. Udział samorządu komorniczego w postępowaniu sprowadza się do zagwarantowania mu wpływu na treść rozstrzygnięcia, jednak wyłącznie w zakresie objętym obowiązkiem współdziałania. W tej mierze organ współdziałający ma za zadanie przyczynić się do prawidłowego załatwienia sprawy przez inny organ, ale bez wkraczania we właściwość, zadania i kompetencje innego organu. Opinia właściwej rady izby komorniczej wchodzi do materiału dowodowego, podlega rozważeniu, jako jeden z dowodów poddanych swobodnej ocenie w kontekście całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i w ten sposób wpływa bezpośrednio na treść rozstrzygnięcia sprawy (por. wyroki WSA w Warszawie z dnia 23 stycznia 2012 r. sygn. VI SA/Wa 2205/11, z dnia 25 kwietnia 2012 r., sygn. VI SA/Wa 453/12 oraz z dnia 23 stycznia 2013 r., sygn. VI SA/Wa 1963/12). Takie opinie są zatem zbliżone charakterem do opinii biegłych. Za twierdzeniem, że organy samorządu komorniczego nie są stroną postępowań w przedmiocie powołania na stanowisko komornika przemawia również fakt, że ich opinie nie są dla Ministra Sprawiedliwości wiążące i mają jedynie pomóc organowi w podjęciu trafnej decyzji.

Sąd doszedł w konsekwencji do przekonania, że sprawy o powołanie na stanowisko komornika sądowego nie dotyczą indywidualnego interesu prawnego izb komorniczych, lecz indywidualnych interesów osób ubiegających się o powołanie na stanowisko komornika sądowego. Tym samym nie są własnymi sprawami samorządu komorniczego. Decyzja w przedmiocie powołania na stanowisko komornika sądowego w żadnej mierze nie dotyczy indywidualnego własnego interesu izby komorniczej, w przeciwieństwie do strony postępowania, posiadającej interes prawny w wydaniu rozstrzygnięcia o powołaniu.

Podkreślenia wymaga, że od interesu prawnego dającego prawa strony należy odróżnić interes faktyczny, który nie jest chroniony przez obowiązujące normy prawne. W przypadku bowiem interesu faktycznego dany podmiot jest bezpośrednio zainteresowany korzystnym dla siebie rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, ale nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającymi stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu. Interes faktyczny w postępowaniu administracyjnym może mieć więc każdy, kto ze względu na swoją rzeczywistą sytuację lub subiektywne przekonanie, jest zainteresowany rozstrzygnięciem danej sprawy administracyjnej. Z pojęcia strony postępowania administracyjnego zostały jednak wykluczone podmioty, które mogą wykazać się jedynie posiadaniem interesu faktycznego w takim, a nie innym rozstrzygnięciu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 10 czerwca 2015 r., sygn. akt II SA/Gd 679/14).

Podsumowując, uprawnienie skarżącej do wyrażenia opinii nie skutkuje uznaniem za stronę postępowania. Uprawnienie to nie jest bowiem źródłem interesu prawnego, który uzasadniałby wniesienie przez I. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Co do formy rozstrzygnięcia w tej sprawie, uznać należy, że stwierdzenie niedopuszczalności odwołania, w trybie art. 134 k.p.a. (zamiast umorzenia postępowania odwoławczego) jest – co do zasady - możliwe w sytuacji, gdy brak interesu prawnego po stronie wnoszącego odwołanie nie budzi wątpliwości. Ustalenie interesu prawnego wnoszącego odwołanie, wynikającego z prawa materialnego, nie zawsze jest możliwe już na etapie postępowania wstępnego. Wówczas, gdy konieczne jest zweryfikowanie tej okoliczności w toku postępowania rozpoznawczego, to w przypadku wyniku negatywnego, tj. w razie braku legitymacji odwołującego się - postępowanie odwoławcze umarza się na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 942/05, ONSAiWSA 2007/2/50, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 30 stycznia 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 1609/05, LEX nr 307511, wyrok NSA z 8 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 1192/09, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej CBOSA, uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 lipca 1999 r., sygn. akt OPS 16/98, ONSA 1999/4/119, B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa 2006, str. 597).

W rozpatrywanej sprawie wystepuje jednak specyficzna sytuacja, ponieważ skarżąca wniosła odwołanie po upływie terminu na wniesienie tego środka zaskarżenia przez strony postępowania (co nie jest kwestionowane przez strony postepowania sądowego), co dodatkowo przemawia za prawidłowością skorzystania przez organ z instytucji niedopuszczalności odwołania, przewidzianej art. 134 kpa. Warunkiem skuteczności czynności procesowej - wniesienia odwołania - jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Konsekwencją niezłożenia odwołań przez strony postępowania, podobnie jak uchybienia ustawowego terminowi (powodujące bezskuteczność odwołania), jest ostateczność decyzji. Rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, a zatem decyzji, która korzysta z ochrony trwałości (art. 16 § 1 k.p.a.). Dodatkowo sam fakt złożenia odwołania przez podmiot mający przekonanie o posiadaniu przymiotu strony po upływie terminu dla stron postepowania nie powoduje, że decyzja objęta odwołaniem "odzyskuje" przymiot nieostateczności.

W przedstawionych powyżej okolicznościach faktycznych i obowiązujących warunkach prawnych brak jest podstaw do uznania, że skarżąca była legitymowana do uczestniczenia w postępowaniu prowadzonym w tej sprawie przez organy administracji

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych stronie, która nie brała udziału w postępowaniu przed organem I instancji, przysługuje prawo do wniesienia odwołania wówczas, gdy podmiot ten, któremu organ I instancji nie przyznał przymiotu strony, wnosi odwołanie w terminie przewidzianym dla stron postępowania, którym decyzję doręczono. Po upływie tego terminu, stronie pominiętej w postępowaniu, przysługuje jedynie wniosek o jego wznowienie (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 lipca 2002 r., sygn. akt II SA 2230/00, M. Prawn. 2002/20/916, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 9 sierpnia 2007 r., sygn. akt II SA/Bk 358/07, CBOSA). Jeżeli natomiast odwołanie wnoszone jest przez podmiot, któremu nie przysługiwał status strony w postępowaniu przed organem I instancji, i która nie wniosła odwołania od decyzji kończącej postępowanie w terminie otwartym dla innej strony postępowania biorącej w nim udział, organ odwoławczy winien stwierdzić jego niedopuszczalność w trybie art. 134 k.p.a., bowiem dotyczy ono decyzji ostatecznej (pogląd, ten, wyrażony w wyroku WSA w Łodzi z 14 marca 2011 r., sygn. akt II SA/Łd 1299/10, LEX nr 994145, skład orzekający podziela).

Ponadto należy wskazać, że zgodnie z poglądem doktryny, odwołanie jest niedopuszczalne m.in., jeżeli kontestowana w odwołaniu decyzja nie weszła do obrotu prawnego, a więc pomimo że została wydana, nie została odwołującemu się doręczona lub ogłoszona (por. np. B. Adamiak (w:) Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. B. Adamiak, J. Borkowski, Warszawa 2011, str. 502) (tak też tut. Sąd w wyroku z dnia 22 czerwca 2017 r. sygn. Akt VI SA/Wa 601/17).

W konsekwencji powyższych ustaleń, Sąd uznał, że w analizowanej sprawie nie naruszono zasad postępowania administracyjnego, w szczególności wynikających z przepisów art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a. Minister Sprawiedliwości wyczerpująco zbadał interes prawny strony skarżącej do wniesienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy w przedmiocie powołania komornika sądowego i dokonał oceny zebranego materiału dowodowego.Jednocześnie, Sąd uznał, że organ uzasadnił zaskarżone postanowienie w sposób wymagany przez normę prawną wyrażoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.

Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym orzekł jak w sentencji.

-----------------------

11