Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 86/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-01-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 41 pkt 1
journal: Dz.U. 2013 poz 182
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity
article: art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka Sędziowie: Sędzia NSA Ewa Dzbeńska Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Małgorzata Kamińska po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 września 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 1515/14 w sprawie ze skargi T. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku celowego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 25 września 2014 r. (sygn. akt I SA/Wa 1515/14), oddalił skargę T. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W.e z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie przyznania specjalnego zasiłku celowego.

Powyższy wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

W piśmie złożonym w dniu [...] stycznia 2014 r. w Centrum Pomocy Społecznej T. G.wystąpiła z wnioskami o przyznanie jej pomocy w tym m.in. na zakup karty telefonicznej.

Decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...], Prezydent W. odmówił wnioskodawczyni przyznania specjalnego zasiłku celowego na zakup karty telefonicznej. W uzasadnieniu stanowiska organ I instancji wskazał, że z zebranej w sprawie dokumentacji oraz wywiadu środowiskowego z dnia [...] stycznia 2014 r. w miejscu zamieszkania wnioskodawczyni przy ul. S. wynikało, że: wnioskodawczyni mieszka z synem Ł. K., jednak prowadzi on odrębne samodzielne gospodarstwo domowe, a źródłem jej utrzymania jest świadczenie rentowe z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w wysokości [...] zł. W czasie wywiadu środowiskowego syn nie był obecny w mieszkaniu. Z uwagi na fakt, że wnioskodawczyni nie podała adresu korespondencyjnego syna, nie było możliwe ustalenie zakresu alimentowania z jego strony (jako dziecka wobec rodzica). Wnioskodawczyni nie podała także swojego adresu dla odbioru korespondencji kierowanej z Centrum Pomocy Społecznej (w oświadczeniu z dnia[...] stycznia 2014 roku wnioskodawczyni zastrzegła, że adres zamieszkania nie jest adresem do korespondencji). W czasie wywiadu środowiskowego nie uzyskano informacji na temat stałych miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem mieszkania. Ustnie wnioskodawczyni poinformowała, że wysokość czynszu wynosi około [...] zł, energia elektryczna do lokalu nie jest podłączona, gaz ziemny jest podłączony, lecz nie przedstawiła faktur świadczących o kosztach jego zużycia. Z oświadczenia wnioskodawczyni wynikało również, że w okresie od dnia [...] stycznia 2013 roku do dnia [...] stycznia 2014 roku nie uzyskała ona dochodu jednorazowego. Tymczasem w dniu [...] stycznia 2014r. wpłynęło do organu I instancji pismo z Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w W. przy ul. S. z dnia [...] stycznia 2014 roku, z którego wynika, że w dniu [...] grudnia 2013 roku wnioskodawczyni odebrała w kasie Zakładu kaucję zabezpieczającą za lokal w kwocie [...] zł. Fakt ten został przez nią pominięty w oświadczeniu o dochodzie jednorazowym. Wprawdzie do wywiadu środowiskowego wnioskodawczyni dołączyła formularz oświadczenia majątkowego, lecz nie zostało ono wypełnione, ani podpisane(k.77 akt adm.). Bazując na zebranych w sprawie informacjach organ przyjął, że wnioskodawczyni prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, a w konsekwencji jej dochód ([...] zł.) przekracza kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej, określone w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r. poz. 182 ze zm. - powoływanej dalej jako: "u.p.s."), które wynosiło 542 zł. Organ I instancji zakwalifikował więc wniosek T. G. jako żądanie pomocy w formie zasiłku celowego specjalnego na podstawie art. 41 pkt 1 u.p.s. Artykuł ten stanowi, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi. Szczególnie uzasadniony przypadek zaś to taka sytuacja życiowa osoby lub rodziny, wynikająca z faktu zaistnienia nadzwyczajnych, wyjątkowo negatywnych, niecodziennych, okazjonalnych, wpływających na sytuację życiową zdarzeń, którym strona nie była w stanie zapobiec dochowując należytej staranności. Organ I instancji uznał, że sytuacja wnioskodawczyni nie stanowi "szczególnie uzasadnionego przypadku", podobnie jak i potrzeba zakupu karty telefonicznej.

Na skutek wniesionego przez T. G. odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji uznając, iż w niniejszej sprawie brak było podstaw do uwzględnienia wniosku.

W motywach rozstrzygnięcia Kolegium podzieliło ustalenia faktyczne i prawne Prezydenta W., a w szczególności, iż w rozpoznawanej sprawie nie zachodziły żadne szczególne okoliczności, które uzasadniałyby przyznanie specjalnego zasiłku celowego. Kolegium zauważyło, że użyty w art.41 pkt 1 u.p.s. zwrot "może być przyznany" wskazuje, iż decyzja jest podejmowana w ramach tzw. uznania administracyjnego. Nie są to więc świadczenia obowiązkowe, ale też ich przyznanie nie może być dowolne. Organ musi się odnieść do przesłanek wydania takiej decyzji. W ocenie Kolegium organ I instancji prawidłowo zastosował art.41 pkt 1 u.p.s. w kontekście ustalonego w sprawie stanu faktycznego. Podkreślono także, że T. G. od dłuższego czasu jest objęta pomocą finansową, która jest udzielana w miarę możliwości Ośrodka Pomocy Społecznej, a obecnie brak jest podstaw do uznania, że zaszły szczególne okoliczności, które uzasadniałyby przyznanie wnioskowanego świadczenia na warunkach specjalnego zasiłku celowego. W szczególności podniesiono, że dysponuje ona własnym dochodem przekraczającym kryterium dochodowe uprawniające do ubiegania się o świadczenia z pomocy społecznej, a nadto na mocy decyzji nr [...]z dnia [...] stycznia 2014 roku została jej przyznana pomoc w formie posiłku na okres od dnia [...] lutego 2014 roku do dnia [...] lutego 2014 roku wydawanego w barze F. przy ul. N. w W. Wartość jednego posiłku to kwota [...] zł. Wartość miesięcznego abonamentu na posiłek wynosi [...] zł. Natomiast potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Żądanie przyznania pomocy finansowej na zakup karty telefonicznej przekracza możliwości Centrum Pomocy Społecznej, które nadto wskazało, że dokonuje takiego podziału środków, aby zaspokoić najbardziej pilne i konieczne potrzeby jak największej liczbie zgłaszających się klientów. Pod szczególną opieką znalazły się te osoby i rodziny, które nie posiadały żadnego dochodu lub ich dochód nie przekraczał ustawowego kryterium dochodowego.

Na wyżej przedstawioną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...] T. G. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wskazując, że decyzję wydano z przekroczeniem terminu do jej wydania oraz jest ona wyrazem złej woli organu. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz wydanie świadczenia w formie finansowej. Skargę uzupełniła pismem z dnia [...] września 2014r.

Odpowiadając na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wnosiło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wyrokiem z dnia 25 września 2014r. oddalając skargę – na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) dalej "p.p.s.a." - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja odpowiadała prawu.

W uzasadnieniu wyroku, Sąd w pierwszym rzędzie podniósł, że – materialno prawną przesłanką wydanych w sprawie decyzji stanowił art.41 pkt 1 u.p.s. zgodnie, z którym przyznanie specjalnego zasiłku celowego może nastąpić w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Osoba wnioskująca o takie świadczenie powinna wyraźnie wskazać, na jakie potrzeby pomoc ma zostać przyznana. Specjalny zasiłek celowy stanowi bowiem wyjątkową, szczególną pomoc doraźną na konkretny cel bytowy w sytuacji, gdy uzyskiwany dochód przekracza ustawowe kryterium dochodowe. Przyznawanie świadczeń wskazanych w art. 41 pkt 1 u.p.s.- następuje w ramach uznania administracyjnego, a więc podlega ocenie w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc, zgłoszonych przez nich potrzeb oraz ograniczonych środków finansowych. Sąd podzielił także stanowisko organów administracyjnych, że nie mogą one zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc, jak również zawsze udzielać świadczeń w oczekiwanej przez te osoby wysokości. Pomoc społeczna poprzez specjalne zasiłki celowe nie może bowiem polegać na zaspokajaniu dowolnych żądań. Uwzględniając powyższe, Sąd Wojewódzki uznał, iż - z uwagi na wysokość osiąganego przez skarżącą dochodu - organy, zasadnie rozpoznały jej wniosek w oparciu o przepis art. 41 pkt 1 u.p.s., oraz że dokonana przez nie ocena pod kątem spełnienia przez T. G. wskazanych w tym przepisie przesłanek również była prawidłowa. Powołano również, że organ I instancji przyznał skarżącej pomoc w formie abonamentu na posiłki w okresie od [...] do [...] lutego 2014r. o wartości [...] zł. W konsekwencji ze w pełni racjonalne były argumenty organów za odmową przyznania wnioskowanej przez skarżącą formy pomocy pieniężnej.

W skardze kasacyjnej, zaskarżając powyższy wyrok w całości, T. G. działająca przez pełnomocnika z urzędu zarzuciła Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie naruszenie:

1. przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez niezastosowanie pomimo naruszenia przez organy przepisów art.138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie i przepisu art.138 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie oraz przepisów art.7, art.77 § 1, art.107 § 3 k.p.a. wskutek wydania decyzji pomimo niedokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób niewyczerpujący oraz braku wskazania przyczyn, z powodu których przyjęto, że skarżąca jest osobą samotnie gospodarującą, w sytuacji gdy prowadzi ona gospodarstwo dwuosobowe tj. jest osoba w rodzinie, które to naruszenia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2. przepisu postępowania tj. art.151 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na oddaleniu skargi, mimo że z uwagi na naruszenia przepisów wskazane powyżej, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, istniały uzasadnione podstawy do jej uwzględnienia;

3. prawa materialnego poprzez niezastosowanie art. 39 u.p.s. w sytuacji, gdy skarżąca nie przekroczyła kryterium dochodowego na osobę w rodzinie oraz przepisu prawa materialnego tj. art.41 pkt 1 u.p.s. poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy należało zastosować przepisy art.39 u.p.s.

Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne, skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonego wyroku w pkt 1 i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, ewentualnie o rozpoznanie skargi, a ponadto o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor wskazywał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyjął wykładnię SKO w W., które podzieliło argumenty organu I instancji. Przyjęto stan faktyczny, że skarżąca jest osobą samotnie gospodarującą i posiada dochód w wysokości [...] zł, tj. przekracza kryterium dochodowe. W związku z tak poczynionym ustaleniem organy nie rozpatrywały w ogóle możliwości udzielenia pomocy na podstawie przepisu art. 39 ustawy o pomocy społecznej, lecz przeszły do rozważań nad jedyną możliwością udzielenia pomocy wskazaną w przepisie art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej.

Tymczasem skarżąca jest osobą pozostającą w niezwykle trudnej sytuacji życiowej, jest chora, stale się leczy oraz utrzymuje pełnoletniego syna. Ponadto w okresie bezpośrednio poprzedzającym złożenie wniosku była osoba bezdomną. Skarżąca składa w ciągu miesiąca bardzo wiele wniosków o pomoc i przyznanie środków na zakup niezbędnych w jej sytuacji życiowej towarów i usług, mając nadzieję, że któryś z nich spotka się z akceptacją organu. Sytuacja skarżącej jest więc znana pracownikom organu z licznych postępowań i wiedzą oni, że nie prowadzi ona jednoosobowego gospodarstwa domowego, lecz jej gospodarstwo liczy dwie osoby. Dodatkowo w uzasadnieniu SKO pojawia się stwierdzenie wskazujące, że skarżąca ma dorosłego syna, z którym zamieszkuje, a który powinien partycypować w kosztach utrzymania rodziny, co świadczy o fakcie, iż organy wiedzą, że skarżąca nie jest samotnie gospodarującą. Mimo to przy wydawaniu decyzji organy przyjmują kryterium dochodowe jak dla gospodarstwa jednoosobowego (542 zł) i zastawia je z dochodami skarżącej ([...] zł) zamiast przyjąć kryterium dochodowe na osobę w rodzinie ([...] zł) i odnieść je do dwuosobowego gospodarstwa skarżącej ([...] zł). Wówczas kryterium dochodowe nie jest przekroczone. Zatem organy błędnie ustaliły stan faktyczny, nie przeprowadziły wystarczających do wydania decyzji dowodów czym naruszyły przepisy postępowania, co doprowadziło do naruszenia przepisów prawa materialnego.

Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Tak więc postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie sprowadzało się wyłącznie do badania zasadności podstaw kasacyjnych, przytoczonych w skardze kasacyjnej.

Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy. Naczelny Sąd Administracyjny, ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich bądź w inny sposób korygować. Do autora skargi kasacyjnej należy wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w jego ocenie naruszył Sąd pierwszej instancji i precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegało ich niewłaściwe zastosowanie lub błędna interpretacja, w odniesieniu do prawa materialnego, bądź wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd pierwszej instancji.

W przedmiotowej skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie przepisu prawa materialnego w postaci niezastosowania art.39 u.p.s. i zastosowania art. 41 u.p.s. oraz przepisów postępowania to jest: art.145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art.107 § 3 i art.138 § 1 pkt 1 i § 2 k.p.a. oraz art.151 p.p.s.a.

Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W sytuacji, kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania (por. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2012 r., II GSK 819/11, LEX nr 1217424; wyrok NSA z dnia 26 marca 2010 r., II FSK 1842/08, LEX nr 596025; wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2014 r., II GSK 402/13, LEX nr 1488113).

Dla uznania za usprawiedliwioną podstawę kasacyjną z art. 174 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie wystarcza samo wskazanie naruszenia przepisów postępowania, ale nadto wymagane jest, aby skarżący wykazał, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju lub skali, iż kształtowały one lub współkształtowały treść kwestionowanego w sprawie orzeczenia (por. wyrok NSA z dnia 5 maja 2004 r., FSK 6/04, LEX nr 129933; wyrok NSA z dnia 26 lutego 2014 r., II GSK 1868/12, LEX nr 1495116).

Zdaniem skarżącej, dokonana przez Sąd I instancji ocena kontrolowanych decyzji, była wadliwa. Jak wywodzono w skardze kasacyjnej, wbrew stanowisku Sądu Wojewódzkiego, sytuacja życiowa T. G. kwalifikowała ją do otrzymania pomocy na podstawie art.39 u.p.s. ze względu na niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego w sprawie tj. przyjęcie, że prowadzi ona gospodarstwo jednoosobowe i w związku z tym przekracza kryterium dochodowe, gdy tymczasem jej gospodarstwo domowe składa się z dwóch osób, a przez to spełnia kryterium dochodowe do otrzymania zasiłku celowego.

W skardze kasacyjnej zarzucono więc niezasadne oddalenie skargi w sytuacji, gdy istniały podstawy do jej uwzględnienia, albowiem prawidłowo przeprowadzone postępowanie administracyjne wykazałoby, że skarżąca prowadzi gospodarstwo dwuosobowe, tj. jest osobą w rodzinie, czego nie uczyniono i nie wskazano przyczyn, z powodu których przyjęto, że skarżąca jest osobą samotnie gospodarującą, przez co naruszono art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 151 tej ustawy i w związku z art. 138 § 1 pkt 1 i § 2 k.p.a., art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a., a skutkiem powyższych uchybień było niezasadne niezastosowanie w sprawie art. 39 ustawy o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004 r., w sytuacji gdy skarżąca nie przekroczyła kryterium dochodowego na osobę w rodzinie.

W związku z powyższym stwierdzić należy, że w/w zarzuty procesowe były nietrafne. Ustalenia faktyczne, dotyczące gospodarstwa domowego dokonane w toku postępowania administracyjnego, a zaakceptowane przez Sąd Wojewódzki miały bowiem odzwierciedlenie w treści akt administracyjnych (vide: wywiad środowiskowy z dnia [...] stycznia 2014 r.). Skarżąca sama oświadczyła w wywiadzie środowiskowym, który podpisała, że syn prowadzi odrębne samodzielne gospodarstwo domowe. Brak jest jakichkolwiek podstaw do kwestionowania tego oświadczenia. Zwłaszcza, że skarżąca sama nie udziela informacji pozwalających organowi na skontaktowanie się z jej synem. Tymczasem skoro skarżąca ubiegała się o przyznanie jej pomocy w oparciu o uznanie administracyjne, to organy miały obowiązek ocenić, czy takie wsparcie i w jakim zakresie było jej potrzebne. Ocena ta wymaga pełnej i aktywnej współpracy wnioskodawczyni z organami pomocy społecznej. Ponieważ informacji skarżącej udzielonych w wywiadzie środowiskowym nie można inaczej zweryfikować, to należy uznać je za wiarygodne i wystarczające do podjęcia stosownego rozstrzygnięcia przez organy administracyjne.

Ustaleń tych skarżąca nie zakwestionowała również w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, ani w postępowaniu sądowoadministracyjnym, tj. ani w skardze do Sądu pierwszej instancji. Z dołączonego przez skarżącą do skargi pisma z dnia [...] września 2014 r. wynika, że skarżąca nie kwestionuje faktu przekraczenia przez nią kryterium dochodowego, a jedynie wyjaśniła, że odebrana kaucja w wysokości [...] zł nie była jej dochodem jednorazowym, gdyż musiała tę kwotę oddać osobom, od których wcześniej ją pożyczyła). Również składając wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym skarżąca nie wskazała osób, które pozostają z nią we wspólnym gospodarstwie domowym. Dokumentacja zgromadzona w aktach sprawy nie daje też podstaw do przyjęcia, że skarżąca kasacyjnie jest osobą, która nie byłaby w stanie zareagować na nieprawdziwe w jej przekonaniu ustalenia w zakresie stanu faktycznego. Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu jest ponadto wiadome z urzędu – w związku z licznymi skargami kasacyjnymi T. G. – że skarżąca kasacyjnie jest osobą, która od wielu lat występuje z wnioskami o udzielenie świadczeń z pomocy społecznej, a w sprawach rozpoznawanych na skutek jej wniosków organy obydwu instancji prowadzą postępowania wyjaśniające i wydają decyzje administracyjnie, w motywach których z istoty rzeczy odnoszą się do kwestii kryterium dochodowego i sposobu jego ustalania. Skarżąca kasacyjnie zna zatem mechanizmy prawnoproceduralne dotyczące przyznawania świadczeń z zakresu pomocy społecznej i ma świadomość konsekwencji, jakie łączą się z faktem samodzielnego prowadzenia gospodarstwa domowego. Wszystkie te okoliczności wskazują, że Sąd pierwszej instancji zasadnie nie zakwestionował stanowiska organów o tym, że skarżąca kasacyjnie prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, a zwłaszcza nie było podstaw do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w kierunku weryfikacji ustaleń niekwestionowanych przez skarżącą, w tym przesłuchania syna skarżącej w sytuacji, w której skarżąca kasacyjnie odmówiła dokonania oględzin całego mieszkania uniemożliwiając tym samym poczynienie ustaleń również co do tego, czy prowadzi ona samodzielne gospodarstwo domowe mieszkając razem z synem. W tym stanie rzeczy brak podstaw do zakwestionowania zasadności przyjętego przez organy i Sąd pierwszej instancji stanowiska, że skarżąca jest osobą samotnie gospodarującą w rozumieniu art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej.

Z tej przyczyny brak było podstaw do uznania, iż Sąd I instancji naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 p.p.s.a. w kontekście art. 7, art. 77 § 1, art.107 § 3 i art.138 § 1 pkt 1 i § 2 k.p.a.

W tym kontekście całkowicie niezasadny okazał się także zarzut prawnomaterialny.

Ponieważ wnioskodawczyni prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, to jej miesięczny dochód ([...] zł) przekraczał kryterium dochodowe dla takich gospodarstw ([...] zł), a więc brak było podstaw do zastosowania art.39 u.p.s. Organy administracyjne prawidłowo zastosowały w takim przypadku (przeproszenia kryterium dochodowego) podstawę prawną specjalnego zasiłku celowego z art. 41 pkt 1 u.p.s. Zgodnie z jego brzmieniem w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi. Przyznanie zatem ww. świadczenia uzależnione jest zasadniczo od spełniania przez osobę o niego się ubiegającą, wskazanych w tym przepisie przesłanek. W tym przypadku, podstawowym kryterium, służącym do dokonania powyższej oceny było więc ustalenie, czy sytuacja skarżącej mogła być uznana za "szczególnie uzasadniony przypadek".

Trafnie jednak Sąd Wojewódzki zauważył, że – zgodnie z utrwalonym orzecznictwem - pojęcie to ma charakter ocenny i wymaga, aby osoba wnioskująca jasno określiła potrzeby, na które pomoc ma być przyznana. Samo zaś przyznanie świadczenia następuje w warunkach uznania administracyjnego. Zatem w każdym przypadku działania przez organ administracyjny w warunkach uznania administracyjnego musi on zgodnie z zasadą wyrażoną w art.7 k.p.a. uwzględniać interes publiczny i słuszny interes obywatela. Tym samym żądanie wnioskodawczyni, jej sytuacja życiowa musiały zostać zestawione z potrzebami innych beneficjentów pomocy społecznej, ich liczbą oraz zakresem udzielanej pomocy, a także środkami finansowymi, którymi dysponują na ten cel organy administracyjne.

W rezultacie należało uznać, że dokonana przez Sąd I instancji wykładnia prawa materialnego była w pełni prawidłowa.

W tych okolicznościach, skoro skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, to podlega ona oddaleniu na podstawie art. 184, Naczelny Sąd Administracyjny - na podstawie art. 184 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.

Wniosek o przyznaniu wynagrodzenia pełnomocnikowi z tytułu pomocy udzielanej z urzędu zostanie rozpoznany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w postępowaniu uregulowanym w przepisach art. 258-261 P.p.s.a.