Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 879/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-12-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6290 Reforma rolna
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 156 § 1 pkt 1 i § 2
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bożena Marciniak, Sędziowie sędzia WSA Iwona Kosińska, sędzia WSA Dariusz Pirogowicz (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. S. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz J. S. kwotę 680,00 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] lutego 2020 r., nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Ziemskiej przy Wojewodzie [...] z [...] marca 1950 r. nr [...] uchylające dokument nadania ziemi S. S..

Z ustaleń dokonanych w toku postępowania administracyjnego wynika następujący stan faktyczny sprawy:

Dokumentem nadania ziemi z [...] maja 1946 r. nr [...], wydanym w trybie przepisów dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. – o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13); przywoływanego dalej jako: "dekret PKWN", Powiatowy Urząd Ziemski w [...] przyznał S. S. nadział ziemi o pow. [...] ha, ze stanowiącej własność Skarbu Państwa nieruchomości ziemskiej [...], położonej w gminie [...], powiecie [...].

Orzeczeniem z [...] marca 1950 Wojewódzka Komisja Ziemska przy Wojewodzie [...] orzekła z urzędu o uchyleniu, na podstawie art. 101 ust. 1 lit. b rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym (Dz.U. R.P. Nr 36, poz. 341), ww. dokumentu nadania ziemi, podnosząc, że S. S. z uwagi na to, iż był z zawodu kowalem, a nie rolnikiem, w świetle przepisów dekretu PKWN miał jedynie uprawnienia do otrzymania działki rzemieślniczej, a nie nadziału ziemi o pow. [...] ha.

Pismem z [...] sierpnia 2012 r. J. S. – będąca jednym z następców prawnych S. S. (co stwierdzone zostało prawomocnymi postanowieniami o nabyciu spadku)– wniosła o stwierdzenie nieważności orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Ziemskiej jako wydanego bez podstawy prawnej, a także przez organ niewłaściwy w sprawie.

W wyniku przeprowadzonego postępowania nadzorczego Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z [...] lutego 2020 r. odmówił stwierdzenia nieważności powyższego orzeczenia, a to wobec niestwierdzenia by było ono obarczone którąkolwiek z kwalifikowanych wad prawnych z art. 156 § 1 k.p.a. Podejmując to rozstrzygnięcie Minister wskazywał, że podstawę kontrolowanego orzeczenia, poza art,. 101 ust. 1 lit. b rozporządzenia Prezydenta RP z 1928 r. (przyznającego władzy nadzorczej uprawnienie do uchylania jako nieważnej decyzji, która wydana została bez jakiejkolwiek podstawy prawnej), stanowiły także przepisy dekretu PKWN oraz przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. z 1945 r. Nr 10, poz. 51 ze zm.), dalej: "rozporządzenie wykonawcze". Reforma rolna skierowana zaś była do osób, dla których praca na roli stanowiła zawód, dający główne źródło utrzymania (§ 3 ww. rozporządzenia). S. S. był natomiast z zawodu kowalem, co pozwalało na przyjęcie, że praca na roli nie stanowiła jego zawodu i głównego źródła utrzymania. Nie był więc osobą uprawnioną w rozumieniu art. 1 ust. 2 lit. b dekretu PKWN do otrzymania w ramach reformy rolnej gruntów. Wojewódzka Komisja Ziemska miała zatem podstawy, aby uchylić w trybie nadzoru dokument nadania ziemi jako wydany wbrew § 3 rozporządzenia wykonawczego. Stąd podjęte przez nią orzeczenie nie może być uznane za rażąco naruszające prawo.

Odnosząc się natomiast do powołanych przez stronę zeznań K. S. i I. S. (złożonych w ramach toczącego się przed Sądem Rejonowym w [...] postępowania o zasiedzenie przez Skarb Państwa – [...] części gruntów wchodzących w skład przejętego od S. S. gospodarstwa), Minister wywodził, że postępowanie nieważnościowe nie może prowadzić do ponownego ustalania okoliczności faktycznych sprawy, mających znaczenie dla oceny czy S. S. był osobą uprawnioną do nabycia w trybie reformy rolnej ponad [...] ha gruntów rolnych, czy też nie. Wskazywał ponadto, że decyzja administracyjna jest dokumentem urzędowym, a zatem, niezależnie od zasady jej trwałości określonej w art. 16 k.p.a., korzysta ona także z domniemania prawdziwości zawartych w niej twierdzeń i przedstawionego stanu faktycznego (art. 76 k.p.a..). Zbędne jest tym samym dopuszczenie dowodu z ww. zeznań przeciwko treści dokumentu urzędowego.

Nie podzielił także zarzutu wydania badanego orzeczenia przez organ niewłaściwy. W tym kontekście zwracał uwagę, że rozporządzenie o postępowaniu administracyjnym nie wskazywało sposobu określania jaki organ jest władzą nadzorczą. Przepisy dotyczące przeprowadzania reformy rolnej również nie pozwalały na poczynienie takich ustaleń. Zakres działania wojewódzkich komisji ziemskich obejmował natomiast sprawy reformy rolnej, w tym akty nadania. Zgodnie zaś z art. 2 dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 15 sierpnia 1944 r. o organizacji wojewódzkich i powiatowych urzędów ziemskich (Dz.U. z 1944 r. Nr 2, poz. 4) działały one jako instytucja nadzorcza i wytyczająca kierunek działalności powiatowych urzędów ziemskich. Przepisy powołanego dekretu utraciły moc z dniem 12 sierpnia 1946 r., tj. z dniem ogłoszenia dekretu z dnia 12 sierpnia 1946 r. o zespoleniu urzędów ziemskich z władzami administracji ogólnej (Dz.U. z 1946 r. Nr 43, poz. 248) i na podstawie jego 3 lit. a uprawnienia i obowiązki z wojewódzkich urzędów ziemskich i prezesów wojewódzkich urzędów ziemskich przeszły na wojewodów. Poszczególni wojewodowie działali jednak za pomocą aparatu administracyjnego, jaki stanowiły wojewódzkie komisje ziemskie. Komisje te natomiast powołane zostały na podstawie przepisów dekretu z dnia 13 września 1946 r. o organizacji komisyj ziemskich (Dz.U. Nr 61, poz. 340). Wojewódzkie komisje ziemskie znajdowały się przy poszczególnych wojewodach, przy czym właściwy wojewoda był z urzędu przewodniczącym wojewódzkiej komisji ziemskiej (art. 6 ust. 1 dekretu z dnia 13 września 1946 r.). Tym samym Wojewódzka Komisja Ziemska przy Wojewodzie [...] orzekając w sprawie uchylenia dokumentu nadania ziemi z dnia [...] maja 1946 r. działała, zdaniem Ministra, nie jako samodzielny organ, lecz jedynie jako aparat obsługujący Wojewodę [...]. Ten zaś w świetle regulacji zawartych w art. 3 lit. a dekretu z dnia 12 sierpnia 1946 r. był organem uprawnionym do orzekania w kwestii prawidłowości dokumentu nadania ziemi.

Krańcowo Minister przedstawił aktualny stan prawny gruntów objętych kontrolowanym orzeczeniem, wynikający z prowadzonej dla niej księgi wieczystej nr [...] -(gdzie jako właściciele ujawnieni pozostają m.in. spadkobiercy S. S. - wskazując, że odstąpił od ich zawiadomienia o toczącym się postepowaniu, gdyż ich sytuacja prawna po wydaniu decyzji nie ulegnie zmianie.

Na powyższą decyzję J. S. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając jej naruszenie:

1 art. 156 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. , w związku z art. 72 i art. 101 ust. 1 lit. b rozporządzenia Prezydenta RP o postępowaniu administracyjnym, poprzez niestwierdzenie nieważności orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Ziemskiej przy Wojewodzie [...], pomimo zastosowania ww. przepisu rozporządzenia wbrew jego dyspozycji;

2.art. 156 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. w związku z art. 1 ustęp 2 dekretu PKWN, poprzez niestwierdzenie nieważności orzeczenia, pomimo zastosowania ww. przepisu dekretu wbrew jego dyspozycji;

3.art.7 k.p.a., poprzez naruszenie zasady praworządności i prawdy materialnej przejawiające się między innymi w zaniechaniu wyjaśnienia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy oraz nierozpoznanie istoty sprawy, wydanie rozstrzygnięcia bez wyjaśnienia istotnych ustaleń, pozostających w sprzeczności z materiałem dowodowym zebranym w sprawie, oparciu rozstrzygnięcia na przyjęciu domniemań stojących w sprzeczności z zebranym w sprawie materiałem dowodowym;

4.art. 6, 8 oraz 11 i 73 k.p.a. poprzez między innymi brak obiektywizmu i rzetelności organu, naruszenie zasad pogłębiania zaufania obywatela do organów władzy publicznej oraz zasady przekonywania, poprzez brak bezstronnej oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy,

5.art. 104, art. 107 § 1 i 3 k.p.a., poprzez nierozstrzygnięcie o żądaniu skarżącej zawartym w punkcie 3 wniosku z dnia [...] sierpnia 2017 r. tj. w przedmiocie stwierdzenia wydania zaskarżonego orzeczenia z naruszeniem prawa.

Ponadto zarzuciła decyzji naruszenie:

-art. 1 ust. 2 lit. b dekretu PKWN, poprzez przyjęcie że S. S. nie był osobą uprawnioną do korzystania z reformy rolnej , a praca na roli nie stanowiła jego zawodu i głównego źródła utrzymania;

- § 3 rozporządzenia wykonawczego, poprzez niezastosowanie przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy paragrafu\punkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 8 lipca 1946 r. o zmianie Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. [...] (Dz.U. Nr 34, poz. .215 ), co skutkowało błędnym - sprzed jego nowelizacji- zastosowaniem treści § 3 wyżej wymienionego rozporządzenia,

-art. 4 i art.5 ustawy z dnia 6 lipca 1982 roku o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. z 2019 r., poz. 2204 ), poprzez przyjęcie, że spadkobiercy S. S. nie powinni być właścicielami nieruchomości, której dotyczy niniejsze postępowanie, bowiem orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Ziemskiej z dnia [...] marca 1950 r. odnosi skutek prawny w zakresie prawa własności.

W rozwinięciu tych zarzutów, skarżąca kwestionowała stanowisko Ministra, jakoby Wojewódzka Komisja Ziemska wydając orzeczenie nie działała jako samodzielny organ, ale w imieniu Wojewody [...]. Przeciwko takiej ocenie przemawia jej zdaniem treść orzeczenie, w tym podpis umieszony na nim osoby działającej w imieniu Wojewódzkiej Komisji Ziemskiej, a nie z upoważnienia Wojewody. Odnośnie z kolei stanowiska, ze z powodu posiadanego przez S. S. zawodu kowala, nie był on uprawniony do korzystania z reformy rolnej, co wywodzono z treści § 3 rozporządzenia wykonawczego do Dekretu PKWN , skarżącą zwracała uwagę, że zarówno Wojewódzka Komisja Ziemska jak i Minister w sposób nieuprawniony opierali się w tym kontekście na pierwotnym brzmieniu tego przepisu. Tymczasem winni wziąć pod uwagę jego brzmienie ustalone nowelizacją rozporządzenia z 8 lipca 1946 r., mocą której do kręgu uprawnionych do korzystania z reformy włączono alternatywnie także osoby "posiadające teoretyczne lub praktyczne przygotowanie do prowadzenia samodzielnego gospodarstwa rolnego".

W tym stanie rzeczy wnosiła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

skarga jest zasadna, choć nie wszystkie sformułowane w niej zarzuty okazały się trafne.

Postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją toczyło się w trybie nadzwyczajnym i dotyczyło stwierdzenia nieważności, z powodu rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., orzeczenia administracyjnego, które również wydanej została w trybie nadzorczym.

Przedmiotem oceny Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, dokonanym w trybie nieważnościowym, było orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Ziemskiej przy Wojewodzie [...] z [...] marca 1950 r., którą organ ten z urzędu uchylił na podstawie art. 101 ust. 1 lit. b rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnymi dokument nadania ziemi z 11 maja 1946 r., wydany przez Powiatowy Urząd Ziemski w [...], mocą którego przyznano S. S. nadział ziemi o pow. [...] ha.

Powyższy przepis stanowił, że władza nadzorcza, a gdy chodzi o decyzje władzy naczelnej - ta władza, może uchylić z urzędu lub na wniosek osoby interesowanej, jako nieważną każdą decyzje, która wydana została bez jakiejkolwiek podstawy prawnej. Użyty w jego redakcji zwrot "bez jakiejkolwiek podstawy prawnej" – jak zasadnie wywiódł Minister – obejmuje w swojej treści normatywnej zarówno sytuację gdy decyzja nie znajduje w ogóle oparcia w powszechnie obowiązujących przepisach prawa, jak i sytuację, gdy pozostaje ona w sprzeczności z wyraźnym i niebudzącym wątpliwości przepisem prawa materialnego lub procesowego, co odpowiada aktualnym przesłankom nieważności opisanym w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Taka wykładnia omawianego przepisu jest też prezentowana w orzecznictwie sądów administracyjnych, tytułem przykładu można tu wskazać wyrok WSA w Warszawie z 12 stycznia 2015 r. I SA/Wa 2927/14 (Lex nr 1747050). Przyczyną, która legła u podstaw uchylenia na podstawie art. 101 ust. 1 lit. b rozporządzenia o postępowaniu administracyjnym, dokumentu nadania S. S. ziemi, było stwierdzenie, ze względu na nierolniczy zawód jakim się on legitymuje (kowal), nie mógł mu zostać nadany nadział ziemi o areale przeszło [...] ha, a co najwyżej działka rzemieślnicza.

Sąd w składzie orzekającym w sprawie podziela argumentację Ministra, że przepisy dekretu PKWN oraz rozporządzenia wykonawczego do tego dekretu z 1 marca 1945 r. (w oparciu o które wydany dokument nadania) jako uprawnionych do skorzystania z reformy rolnej wskazywały osoby, dla których praca na roli stanowi ich zawód i główne źródło utrzymania. Celem reformy rolnej było wszak m.in. "tworzenie nowych samodzielnych gospodarstw rolnych dla bezrolnych, robotników i pracowników rolnych oraz drobnych dzierżawców". Wspólną zaś cechą charakterystyczną dla tej grupy podmiotów, wypływającą z definicji ujętej w § 3 rozporządzenia wykonawczego (w jego pierwotnym brzmieniu, aktualnym w dacie wydawania aktu nadania) było właśnie to, że praca na roli stanowić miała ich zawód i główne źródło utrzymania. Skoro zaś wedle ustaleń Komisji do kręgu takich osób S. S. nie należał, zaistniały podstawy do uchylenie aktu nadania mu ziemi, jako podjętego wbrew dyspozycji normy prawnej wyprowadzonej z art. 1 ust.1 lit. b dekretu PKWN wykładanego w powiązaniu z § 3 rozporządzenia wykonawczego. Tym bardziej, że przyznany mu owym aktem nadział przekraczał dwukrotnie przewidzianą dekretem górną granicę powierzchni dla nowotworzonych gospodarstw. Ten bowiem w § 12 ust. 2 zakładał, że ich obszar "w zasadzie nie może wynosić więcej niż 5 ha ziemi średniej jakości, a dla gospodarstw ogrodniczo-warzywniczych nie może przekraczać 2 ha". Wprawdzie w przepisie tym posłużono się sformułowaniem "w zasadzie", co wskazuje na dopuszczalność wyjątkowego odstąpienie od ustalonej reguły, jednakże nie sposób założyć, by tego rodzaju wyjątek miał mieć miejsce w stosunku do osoby wykonującej zawód inny niż rolny. Wszak to nie takie podmioty, w świetle art. 1 ust. 1 dekretu PKWN, miały być beneficjentami reformy rolnej. W tym stanie rzeczy nie sposób zarzucić Wojewódzkiej Komisji Ziemskiej, że podejmując orzeczenie o uchyleniu ww. aktu jako nieważnego, naruszyła art. 101 usta. 1 lit. b rozporządzenia o postępowaniu administracyjnym, a zwłaszcza, że naruszyła go w sposób rażący w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., co z kolei uzasadniałoby stwierdzenie jego nieważności.

Odmawiając zatem tego powodu nieważności kontrolowanego orzeczenia, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie naruszył ww. przepisu. Nie naruszył także, stanowiących punkt odniesienie przy ocenie jego legalności przepisów art. 1 ust. 2 lit. b dekretu PKWN i § 3 rozporządzenia wykonawczego, którego to naruszenia skarżąca upatrywała przede wszystkim w błędnym odwołaniu się do pierwotnego brzmienia przywołanego § 3 rozporządzenia. Podczas gdy wedle brzmienia ustalonego rozporządzeniem nowelizującym z 8 lipca 1946 r., a także przy uwzględnieniu zeznań świadków (składanych w 2017 r. w toku postępowania o zasiedzenie przed Sądem Rejonowym w [...]), można byłoby uznać, że jej poprzednik prawny był uprawniony do uzyskania przydzielonego mu [...] maja 1946 r. gospodarstwa. Zgodnie bowiem z ustalonym tą nowelizacją brzmieniem przepisu uprawnionymi do korzystania z reformy były także osoby, które "posiadają teoretyczne lub praktyczne przygotowanie do prowadzenia samodzielnego gospodarstwa rolnego".

Odnosząc się do tej argumentacji zauważyć jednak wypada, iż istotą postępowania nadzorczego (a takim było postępowanie zakończone orzeczeniem Wojewódzkiej Komisję Ziemskiej), miarodajny pozostaje stan prawny z daty wydawania kontrolowanego wówczas aktu (tu stan z [...] maja 1946 r.). W tym czasie natomiast § 3 rozporządzenia wykonawczego obowiązywał w swoim pierwotnym brzmieniu. Na marginesie jedynie zauważyć wypada, że po nowelizacji z 8 marca 1946 r. przepis ów ponownie uległ zmianie z dniem 2 grudnia 1947 r. na mocy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 20 listopada 1947 r. (Dz.U. Nr 72, poz. 456) i od tego czasu obowiązuje w brzmieniu dotychczasowym. Zatem nawet gdyby chcieć odnosić się do treści przepisu z daty wydawania orzeczenia przez Wojewódzką Komisję Ziemską - co zdaje się sugerować skarżąca - to nie byłaby to treść przez nią przywoływana.

Zgodzić się z nią natomiast wypada, że kwestionowane orzeczenie z [...] maja 1950 r. wydane zostało przez organ niewłaściwy, co stanowi kwalifikowana wadę prawną wymienioną w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. W dacie bowiem jego podejmowania organem umocowanym do wydawania orzeczeń nadzorczych, o których mowa w art. 101 rozporządzenia Prezydenta RP, w odniesieniu do rozstrzygnięć wydawanych przez Powiatowe Komisje Ziemskie pozostawał wojewoda. Ewentualna właściwość Wojewódzkich Komisji Ziemskich w tego typu sprawach mogła być rozpatrywana jedynie przed dniem 20 września 1946 r., a to ze względu na treść art. 2 dekretu PKWN z dnia 15 sierpnia 1944 r. o organizacji wojewódzkich i powiatowych urzędów ziemskich, który stanowił, że wojewódzkie urzędy ziemskie działają zasadniczo jako instancja nadzorcza i wytyczają kierunek działalności powiatowych urzędów ziemskich. Jednakże dekret ten, a więc także jego art. 2, derogowany został z sytemu prawnego na podstawie art. 6 dekretu z dnia 12 sierpnia 1946 r. o zespoleniu urzędów ziemskich z władzami administracji ogólnej, który wszedł w życie w dniu 20 września 1946 r., zaś uprawnienia i obowiązki wojewódzkich urzędów ziemskich przekazane zostały wojewodom, o czym z kolei stanowił art. 3 tego dekretu. Wojewódzkie Komisje Ziemskie, działające pierwotnie przy wojewódzkich urzędach ziemskich, wprawdzie wyposażone były w kompetencje uprawniające do rozstrzygania w trybie odwoławczym określonych kategorii spraw załatwianych przez Komisje Powiatowe, o czym stanowił art. 5 lit. c dekretu z dnia 13 września 1946 r. o organizacji komisyj ziemskich, jednakże - nie można tego automatycznie utożsamiać z przynależnymi jej kompetencjami nadzorczymi. Kompetencje nadzorcze, skierowane do decyzji administracyjnych, mają wszak całkowicie inny cel i inny charakter i choć pozostają najczęściej w ręku jednego organu (w ręku "organu wyższego stopnia"), to organ ten nie może dowolnie ich wybierać. Możliwa więc jest sytuacja, w której nie istnieje tożsamość organu odwoławczego i organu nadzoru. Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, czego skądinąd nie kwestionuje także Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Zakłada on jedynie, że z racji usytuowania Komisji przy wojewodzie (art. 1 dekretu z dnia 13 września 1946 r.) , który jest także z mocy prawa przewodniczącym Komisji (art. 6 tego dekretu), wydając badane orzeczenie nie działała ona jako samodzielny organ, ale jako aparat obsługujący Wojewodę [...]. Stąd wydane orzeczenie miało być de facto orzeczeniem owego Wojewody.

Ze stanowiskiem tym nie sposób się zgodzić. Przede wszystkim przeczy temu zawarte w orzeczeniu oznaczenie organu je wydającego, gdzie explicite wymienia się "Wojewódzką Komisje Ziemską przy Wojewodzie [...]". Jako podstawę działania Komisji w sprawie przywołano także przepis kreujący jej kompetencje orzecznicze jako organu administracji publicznej w wymienionych tam kategoriach spraw (art. 5 pkt a dekretu z 13 września 1946 r.). Orzeczenie sygnowane jest wreszcie przez przewodniczącego Komisji, a nie osobę działającą z upoważnienia wojewody. W pouczeniu natomiast jako organ odwoławczy, wskazano Główną Komisję Ziemską, a więc ten organ, który - po myśli art. 1 przywoływanego dekretu - jest organem odwoławczym od orzeczeń wydawanych w pierwszej instancji przez wojewódzkie komisje ziemskie, a nie wojewodów.

Sytuacja w której w sprawie orzekał organ niewłaściwy, prowadzić musi do eliminacji takiej decyzji ze skutkiem ex tunc, o ile oczywiście na przeszkodzie takiemu rozstrzygnięciu nie stoi negatywna przesłanka z art. 156 § 2 k.p.a., związana z upływem czasu od jej doręczenia. Wówczas bowiem, stosownie do art. 158 § 2 k.p.a., organ nadzoru ograniczyć winien się do stwierdzenia wydania skarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie stwierdził jej nieważności.

Odmawiając zatem stwierdzenia nieważności kontrolowanego orzeczenia, a jednocześnie nie stwierdzając by było ono wydane z naruszeniem prawa, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi naruszył w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy art. 158 § 2 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 1 i § 2 k.p.a., poprzez ich niezastosowanie, mimo zaistnienie stanu faktycznego objętego hipotezą normy prawnej w nich ujętej, co prowadzić musi do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powołanej ustawy oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.). Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nastąpiło na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.).

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z oceny prawnej sformułowanej w uzasadnieniu niniejszego wyroku i sprowadzają się do obowiązku rozstrzygnięcia sprawy legalności orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Ziemskiej przy Wojewodzie [...] z [...] marca 1950 r., tę ocenę respektującego.