Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2406/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-03-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6319 Inne o symbolu podstawowym 631
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 10 ust. 2, art. 10 ust. 4 pkt 3
journal: Dz.U. 2004 nr 52 poz 525
law: Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Leszek Kamiński (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz Sędzia del. WSA Mariola Kowalska Protokolant asystent sędziego Katarzyna Ślizak po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 czerwca 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 179/12 w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 23 listopada 2011 r. nr PA IIb-5442/4823/11 w przedmiocie odmowy zarejestrowania broni palnej krótkiej do celów łowieckich 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od J. W. na rzecz Komendanta Głównego Policji kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 czerwca 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 179/12, oddalił skargę J. W. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 23 listopada 2011 r., nr PA IIb-5442/4823/11, w przedmiocie odmowy zarejestrowania broni palnej krótkiej do celów łowieckich. W motywach wyroku Sąd Wojewódzki powołał się na następujący stan sprawy:

Komendant Główny Policji, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zw. dalej k.p.a., oraz art. 13 w zw. z art. 17 ust. 3 i art. 10 ust. 4 pkt 3 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r., Nr 52, poz. 525 ze zm.) w dniu 23 listopada 2011 r. wydał decyzję nr PA IIb-5442/4823/11, którą utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Szczecinie z dnia 23 września 2011 r., nr PA/K-642/7531/866/2011, odmawiającą J.W. zarejestrowania do celów łowieckich pistoletu marki "Walter P 99" kal. 9 mm PA, nr FL 03507.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji, powołując się na stwierdzenia organu I instancji wskazał, że Polski Związek Łowiecki prowadzi szkolenia teoretyczne i praktyczne, które obejmują posługiwanie się bronią długą, bowiem broń krótka nie spełnia warunków broni myśliwskiej, o której mowa w § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 23 marca 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków wykonywania polowania i znakowania tusz (Dz. U. Nr 61, poz. 548 ze zm.). Po przeprowadzeniu postępowania i zapoznaniu się z odwołaniem, Komendant Główny Policji stwierdził, że decyzja organu pierwszej instancji jest zasadna i celowa, jakkolwiek organ ten nie uwzględnił wszystkich aspektów prawno-technicznych niniejszej sprawy. Osoby posiadające pozwolenie na broń palną myśliwską do dnia 9 marca 2011 r. obowiązywał wyraźny, niebudzący żadnych wątpliwości zakaz prawny używania do celów łowieckich, m.in. broni krótkiej w postaci pistoletów i rewolwerów (§ 5 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 marca 2000 r. w sprawie rodzajów szczególnie niebezpiecznych broni i amunicji oraz rodzajów broni odpowiadającej celom, w których może być wydane pozwolenie na broń Dz. U. Nr 19, poz. 240 ze zm.). W związku z nowelizacją ustawy o broni i amunicji powyżej określone rozporządzenie utraciło moc, natomiast określenie rodzajów broni dopuszczonej do używania w zależności od celu, do jakiego zostało wydane pozwolenie, ustawodawca przeniósł do ustawy, określając w jej art. 10 ust. 4 pkt 3, że do celów łowieckich można posiadać broń dopuszczoną do wykonywania polowań na podstawie odrębnych przepisów. Przepisy takie zawiera rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 23 marca 2005 r. W § 3 ust. 1-3 rozporządzenia określono, że do wykonywania polowania oraz odstrzału zwierząt stanowiących nadzwyczajne zagrożenie dla życia, zdrowia lub gospodarki człowieka dopuszczona jest wyłącznie myśliwska broń palna, z której po maksymalnym załadowaniu, można oddać najwyżej sześć pojedynczych strzałów, przy czym magazynek broni samopowtarzalnej może zawierać najwyżej dwa naboje, pociski zaś wystrzelone z tej broni winny posiadać odpowiednią energię, przy polowaniu na zwierzynę drobną, nie mniejszą niż 1000 J mierzoną w odległości 100 m od wylotu lufy. Oceniając w świetle powyższych przepisów broń zgłoszoną do rejestracji, organ stwierdził że nie nadaje się ona do polowania na zwierzynę z uwagi na zbyt niską energię uderzeniową pocisków, które mogą być załadowane do tej broni. Jakkolwiek przywołane przepisy ustawy o broni i amunicji oraz akty wykonawcze do niej nie zawierają definicji broni myśliwskiej (strzelby, sztucery), czy amunicji do niej (śrutowej i kulowej), to nie ulega wątpliwości, do jakich celów może zostać wykorzystana. W ocenie organu odwoławczego, osoba posiadająca pozwolenie na broń palną myśliwską do celów łowieckich, która ubiega się o zarejestrowanie broni krótkiej zobowiązana jest posiadać dokument potwierdzający zdanie egzaminu ze znajomości i używania takiej broni. Warunku tego wnioskujący nie spełnia.

Decyzja Komendanta Głównego Policji stała się przedmiotem skargi wniesionej przez pełnomocnika J. W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Sąd Wojewódzki stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Sąd wskazał, że skarżący złożył wniosek o zarejestrowanie pistoletu marki "Walter P 99", kal. 9 mm PA, tj. broni osobistej służącej do walki na krótkich odległościach do 50 m i uznawaną za świetną broń wojskową i policyjną, znajdującą się na wyposażeniu Policji w kilku krajach związkowych Niemiec, a od 2001 r. została przyjęta na wyposażenie Policji w Polsce. Zgodnie z art. 10 ust.1 ustawy o broni i amunicji, właściwy organ Policji wydaje pozwolenie na broń, jeżeli wnioskodawca nie stanowi zagrożenia dla samego siebie, porządku publicznego oraz przedstawi ważną przyczynę posiadania broni. Natomiast ust. 4 pkt 3 tego przepisu stanowi, że pozwolenie na broń, wydane w celach, o których mowa w ust. 2 uprawnia do posiadania następujących rodzajów broni i amunicji do niej: do celów łowieckich – broni dopuszczonej do wykonywania polowań na podstawie odrębnych przepisów. W dniu 10 marca 2011 r. przestało obowiązywać rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 marca 2000 r. w sprawie rodzajów szczególnie niebezpiecznych broni i amunicji oraz rodzajów broni odpowiadającej celom, w których może być wydane pozwolenie na broń (Dz. U. Nr 19, poz. 240 ze zm.). Zgodnie z § 5 pkt 2 powołanego rozporządzenia pozwolenie na broń używaną do celów łowieckich mogło być wydane na broń palną, z wyłączeniem pistoletów i rewolwerów. Pomimo uchylenia tego aktu prawnego, który przewidywał wyraźny zakaz wydania pozwolenia na pistolety i rewolwery do celów łowieckich, nie można stwierdzić, że zakazu tego nie można wywieść z innych przepisów. Zgodnie bowiem z art. 10 ust. 4 pkt 3 ustawy o broni i amunicji, do celów łowieckich można posiadać broń dopuszczoną na podstawie odrębnych przepisów. Przepisy takie zawiera rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 23 marca 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków wykonywania polowania i znakowania tusz (Dz. U. Nr 61, poz. 548). Sąd wskazał, że przedmiotowy pistolet został przerobiony po kątem parametrów, o których mowa w § 3 ust. 1 powyżej określonego rozporządzenia. Jednakże okoliczność ta nie może powodować, że w wyniku zabiegu technicznego przedmiotowy pistolet stał się myśliwską bronią palną. Zabieg ten nie ma charakteru trwałego i jest odwracalny. Ponadto Sąd podkreślił, że ustawodawca rozróżnia w ustawie – Prawo łowieckie pojęcia "broń palna bojowa" od "myśliwskiej broni palnej". Zdaniem Sądu, nie może być żadnych wątpliwości, że przedmiotowy pistolet jest bronią palną bojową i wymaga odrębnego pozwolenia z uwagi na cel, w jakim może zostać użyty. Osoba ubiegająca się o wydanie pozwolenia winna dopełnić wszystkich obowiązków związanych z takim pozwoleniem, a w szczególności przedłożyć dokument potwierdzający umiejętność posługiwania się bronią palną bojową. Jak zasadnie stwierdził organ skarżący, takiego dokumentu nie przedłożył.

Skargę kasacyjną od wyroku Sądu Wojewódzkiego wniósł skarżący, reprezentowany przez adwokata. Zaskarżonemu wyrokowi w całości zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 10 ust. 4 pkt. 3 ustawy o broni i amunicji, polegający na błędnym przyjęciu, że pistolet marki "Walter P 99" nie może stanowić myśliwskiej broni palnej, w związku z czym słusznie odmówiono jego rejestracji jako broni do celów łowieckich.

Wskazując na ten zarzut, wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie reformatoryjnie w trybie art. 188 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270), zw. dalej p.p.s.a., przez uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Nie dopatrzywszy się w niniejszej sprawie żadnej z wyliczonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania sądowoadministracyjnego i będąc związany granicami skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do rozpatrzenia zarzutów tej skargi.

Naruszenie prawa materialnego stanowi podstawę kasacyjną, jeżeli nastąpiło przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię polega na mylnym rozumieniu treści określonej normy prawnej, natomiast uchybienie prawu materialnemu przez niewłaściwe zastosowanie polega na tzw. błędzie w subsumcji, co wyraża się w tym, że stan faktyczny ustalony w sprawie błędnie uznano za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w normie prawnej albo że ustalonego stanu faktycznego błędnie nie "podciągnięto" pod hipotezę określonej normy prawnej.

Jeśli podstawę kasacji stanowi zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego, to uzasadnieniem takiego zarzutu powinno być wyjaśnienie, dlaczego przepis przyjęty za podstawę prawną nie ma związku z ustalonym stanem faktycznym i jaki przepis sąd powinien zastosować, zob. wyrok NSA z dnia 14 października 2005 r., sygn. akt I FSK 107/05. Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez sąd pierwszej instancji nie może zatem nastąpić przez postawienie zarzutu naruszenia prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.). Ewentualnie może być ona skuteczna tylko w ramach podstawy kasacyjnej wymienionej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 6 lipca 2004 r., sygn. akt FSK 192/04 (ONSAiWSA 2004, nr 3, poz. 68). Tymczasem skarżący kasacyjnie powołuje na uzasadnienie swoich tez okoliczności faktyczne mające w jego przekonaniu dowodzić ich prawdziwości, tj. powołanie się na Normę Polską z 1999 r., czy też argumenty o charakterze historycznym, wchodząc tym samym w polemikę z ustaleniami, które poczyniły organy i które zaaprobował Sąd Wojewódzki. Zarzut naruszenia prawa materialnego nie może zaś być skutecznie uzasadniony próbą zwalczenia poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych (zob. np. wyrok NSA z dnia 22 października 2004 r., sygn. akt GSK 811/04 (ONSAiWSA 2005, nr 4, poz. 68).

Ponadto nie sposób nie dostrzec, że uzasadnienie skargi kasacyjnej, pomimo postawienia zarzutu błędu subsumcji, nakierowane jest, szczególnie w części podsumowującej, na wykazanie błędów interpretacyjnych Sądu Wojewódzkiego wynikających z niezasadnego, zdaniem skarżącego kasacyjnie, przeciwstawienia sobie pojęć broni palnej bojowej i myśliwskiej broni palnej, chociaż w petitum skargi kasacyjnej zarzucono naruszenie prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie. Uzasadnienie skargi kasacyjnej nie odpowiada zatem formie naruszenia prawa materialnego zarzuconego w petitum skargi kasacyjnej, co czyni podstawę zarzutu nieuzasadnioną, a przez to nieusprawiedliwioną.

Niemniej, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, przeciwstawienie pojęć broni bojowej i myśliwskiej, na którym Sąd Wojewódzki oparł rozumowanie prowadzące do wniosku, iż pistolet jako broń bojowa nie może być jednocześnie bronią myśliwską było jak najbardziej uzasadnione, gdyż wynika ono wprost z treści art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o broni, a pośrednio z argumentacji dotyczącej użycia amunicji do broni krótkiej, która nie spełnia dolnych progów w zakresie warunków energetycznych (minimum 1000 J), która może być używana do polowania na zwierzynę.

Z przeciwstawienia wymienionych wyżej pojęć, na gruncie wykładni językowej, należy dojść do wniosku, że skoro ustawodawca w treści normy prawnej umieszcza obok siebie dwa pojęcia broni palnej (bojowej i myśliwskiej), to z zakazu wykładni synonimicznej wynikać tylko może, że tym różnym zwrotom nie można nadawać tego samego znaczenia.

Wymienione zróżnicowanie rodzajów broni palnej istniało w ustawie o broni od czasu jej wejścia w życie, natomiast po zmianie tej ustawy w 2011 r., w art. 10 ust. 2 w zw. z ust. 4 wskazano, jakim celom mają służyć ww. rodzaje broni, przypisując jednoznacznie broń bojową do innych celów niż łowieckie.

Jednocześnie nastąpiła utrata bytu prawnego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 marca 2000 r., w którym wyraźnie był ustanowiony w § 5 pkt 2 zakaz używania pistoletów i rewolwerów do celów łowieckich. Zasadnie Sąd Wojewódzki doszedł do wniosku, że ze względu na wyżej opisaną zmianę ustawy o broni uchylenie rozporządzenia nie stwarzało stanu, w którym broń krótka stawałaby się dopuszczalnym narzędziem używanym do polowania na zwierzynę.

Przepisy prawne należy bowiem interpretować, biorąc pod uwagę ich miejsce w systematyce zewnętrznej i wewnętrznej aktu normatywnego, pamiętając, że przepisy rozporządzeń służą jedynie wykonaniu ustaw. Nie ma więc podstawy do tego, aby z powodu uchylenia ww. rozporządzenia wyprowadzić wniosek, że dopuszczalne stało się używanie broni krótkiej do celów łowieckich, tylko z tego powodu, iż w ustawie nie powtórzono wprost zakazu ujętego wcześniej w rozporządzeniu, a w inny sposób określono rodzaje broni i cele, dla których mogą być one używane.

Nie zmienia tego faktu również to, że w zmianie rozporządzenia wykonawczego z dnia 15 listopada 2011 r. do prawa łowieckiego zapisano wprost, że do wykonywania polowania dopuszczona jest wyłącznie myśliwska broń palna długa centralnego zapłonu, o lufach gwintowanych lub gładkich, z wyłączeniem broni czarnoprochowej, pistoletów i rewolwerów. W rozporządzeniu tym podkreślono też zasadę, że amunicja przeznaczona do polowania charakteryzować się musi energią pocisku nie mniejszą niż 1000 J w odległości 100 m od wylotu lufy. Nie zmieniono więc w istocie zasad używania broni i amunicji używanej do polowań, doprecyzowując jedynie przepisy wykonawcze prawa łowieckiego.

Podkreślić trzeba, że decydujące znaczenie w rozumieniu normy ma przepis ustawy, a nie rozporządzenia, szczególnie jeśli uwzględnić, że w omawianym przypadku nie chodzi o relację pomiędzy ustawą (o broni) i aktem wykonawczym do tej ustawy, a jedynie o odesłanie zawarte w art. 10 ust. 4 pkt 3 ustawy o broni do przepisu i aktu wykonawczego do innej ustawy (prawa łowieckiego). Jak zaś już wspomniano, przepisy rozporządzenia z dnia 23 marca 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków wykonywania polowania i znakowania tusz zawsze zawierały przepis odnoszący się do broni myśliwskiej i amunicji pozwalającej osiągnąć pociskowi energię nie mniejszą niż 1000 J w odległości 100 m od wylotu lufy.

Racją prawną wymagań określających minimalną energię rażenia pocisku wymaganą do polowania jest bowiem to, aby skutecznie i szybko uśmiercić zwierzynę w sposób niepowodujący jej nadmiernego cierpienia. Jest zaś rzeczą znaną, że długość lufy przedłuża proces spalania prochu co zwiększa prędkość początkową pocisku, a przez to zwiększa energię wylotową i energię rażenia pocisku. Nabój kal. 9 mm PA posiada zaś energię wylotową 584 J. Z tej przyczyny przedmiotowa broń krótka nie jest w stanie zapewnić warunków pozwalających osiągnąć wymaganą przez cytowane przepisy energii rażenia pocisku, a zatem broń ta nie spełnia warunków broni myśliwskiej.

Kwestię rozważań dotyczących wymaganych rodzajów amunicji myśliwskiej w skardze kasacyjnej pominięto, chociaż jak wskazały organy i Sąd Wojewódzki ma ona podstawowe znaczenie dla określenia, że bronią odpowiednią do takiej amunicji jest myśliwska broń długa. Strona skarżąca nie udowodniła nadto, aby amunicja do przedmiotowego pistoletu zapewniała pociskowi wymaganą energię, co nie pozwalało na uznanie, aby przedmiotową broń krótką zaliczyć do broni używanej do polowania.

Z tych wszystkich względów, uznając, iż skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 184 oraz 204 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.