Postanowienie NSA, sygn. akt I GZ 138/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-03-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Koszty sądowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 245 § 3, art. 246 § 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Cezary Pryca po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia "M.-H." S.A. z siedzibą w R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w R. z dnia 4 lutego 2015 r. sygn. akt I SA/Rz 1092/14 w zakresie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "M.-H." S.A. z siedzibą w R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] września 2014 r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 4 lutego 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w R. oddalił wniosek złożony wraz ze skargą "M.-H." S.A. z siedzibą w R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego w sprawie oświadczenia o stanie majątkowym wynika, że wartość kapitału zakładowego spółki wynosi 36 506 400 zł (kapitał własny), natomiast jej kapitał podstawowy wynosi 38 200 000 zł. Spółka zgromadziła także środki trwałe o wartości 10 120 600 zł. Skarżąca posiada trzy rachunki bankowe, spośród których dwa wykazują salda ujemne, odpowiednio – 2 759 100 zł i - 1 066 300 zł, natomiast trzecie ma saldo dodatnie, wynoszące 221 500 zł. W skład majątku spółki wchodzą także udziały w spółkach prawa handlowego o wartości 50 000 zł i 34 200 zł. Wpis od skargi w przedmiotowej sprawie wynosi 648 zł.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w R. oddalając wniosek skarżącej wskazał, że przyznanie prawa pomocy osobie prawnej może nastąpić tylko w sytuacji gdy ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów pomocy. Jednocześnie argumentem za przyznaniem skarżącej ulgi w postaci wnioskowanego prawa pomocy nie może być bieżąca trudność w prowadzeniu działalności gospodarczej – mniejsze zyski od spodziewanych w branży motoryzacyjnej - na którą powołuje się spółka we wniosku, gdyż przepis art. 246 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) obliguje Sąd do dokonania całościowej oceny sytuacji materialnej wnioskodawcy ubiegającego się o przyznanie wsparcia ze środków publicznych.

"M.-H." S.A. z siedzibą w R. złożyła zażalenie na powyższe orzeczenie wnosząc o jego zmianę poprzez przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Zaskarżonemu postanowieniu spółka zarzuciła naruszenie art. 246 § 2 p.p.s.a. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, co w konsekwencji doprowadziło do odmowy skarżącej przyznania prawa pomocy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. osobie prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Jego przyznanie jest uwarunkowane wykazaniem przez wnioskodawcę, że jego sytuacja majątkowa i zdolności płatnicze nie są wystarczające dla poniesienia pełnych kosztów postępowania przed sądem. W przypadku osoby prawnej oznaczać to będzie wykazanie sytuacji uniemożliwiającej jej realne wygospodarowanie środków finansowych niezbędnych na pokrycie pełnych kosztów postępowania przed sądem administracyjnym, mimo generalnej zasady ponoszenia przez strony postępowania kosztów swojego uczestnictwa w procesie (art. 199 p.p.s.a.).

Z przytoczonej powyżej regulacji wynika zatem, iż o ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie", które nakłada na stronę obowiązek wskazania obiektywnie istniejących przesłanek zwolnienia skarżącego z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, które poddane są ocenie sądu. Sąd rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy musi wyczerpująco odnieść się do przytoczonych przez wnioskodawcę okoliczności oraz wyjaśnić, z jakich powodów wniosek skarżącego zasługuje bądź nie zasługuje na uwzględnienie, co w niniejszej sprawie wojewódzki sąd administracyjny uczynił.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że lakoniczne wskazanie przez skarżącą, iż obecna sytuacja w motoryzacji – handlu ogumieniem - nie przynosi spodziewanych zysków, nie jest argumentem wystarczającym dla przyznania prawa pomocy. Argumentacja Spółki nie zasługuje również na akceptację, ponieważ spółka nie przedstawiła żadnych dowodów mogących wskazywać, że spółka utraciła płynność finansową bądź, że spółka nie posiada żadnych możliwości płatniczych umożliwiających jej realizację cytowanego obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Skarżąca w dalszym ciągu prowadzi działalność, wykazuje na jednym z podanych kont zysk znacznie przekraczający wysokość wpisu w sprawie.

W konsekwencji WSA dokonał oceny sytuacji finansowej w oparciu o dane przedstawione przez spółkę tym samym nie można zaakceptować argumentacji spółki o błędnej wykładni i niewłaściwym zastosowaniu art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.

W takiej też sytuacji zasadnie Sąd I instancji doszedł do przekonania, posiłkując się danymi przedstawionymi przez skarżącą, że przedsiębiorstwo, które nie wykazało, że utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, ma obowiązek partycypować w kosztach postępowania sądowego.

Skarżąca w zażaleniu również nie wskazała nowych okoliczności, które, w myśl obowiązującej regulacji prawnej, mogłyby przesądzić o spełnieniu przesłanek do zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych.

Wobec powyższego, z uwagi na fakt, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w R. nie naruszył prawa wydając zaskarżone postanowienie jak również wobec braku podstaw do uchylenia skarżonego postanowienia, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 1 i § 2 tej ustawy, orzekł jak w sentencji.