Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 235/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-02-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6313 Cofnięcie zezwolenia na broń
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy: article: art. 15 ust. 1 pkt 2-4
journal: Dz.U. 1999 nr 53 poz 549
law: Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Roman Ciąglewicz Sędziowie: sędzia NSA Tomasz Bąkowski sędzia del. WSA Piotr Broda (spr.) Protokolant: starszy asystent sędziego Ewa Dubiel po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 czerwca 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 2298/18 w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 29 października 2018 r. nr EA-b-1558/863/18 w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od M. M. na rzecz Komendanta Głównego Policji kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 7 czerwca 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 2298/18 oddalił skargę M. M. (dalej skarżący) na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 29 października 2018 r., nr EA-b-1558/863/18 w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Komendant Wojewódzki Policji w Katowicach po wpłynięciu informacji, że skarżący, który przebywał na zamkniętym leczeniu z alkoholizmu, pod wpływem alkoholu jeździ do lasu i strzela tam z broni palnej, w dniu 16 października 2017 r. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń palną myśliwską.

W toku postępowania zgromadzono następujące dowody: pismo ze Związku Leśników Polskich przy Nadleśnictwie [...] wskazujące, że w środowisku leśników skarżący posiada bardzo dobrą opinię. Nigdy nie zauważono, aby na służbie lub podczas polowania spożywał alkohol. Nie stwierdzono również, by kiedykolwiek lekceważył przepisy i zasady bezpiecznego posługiwania się bronią; pismo Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w [...] wraz z materiałami z przeprowadzonych czynności służbowych w sprawie dotyczącej spożywania przez skarżącego alkoholu, pod wpływem którego używał broni palnej. Z materiałów tych, zawierających m.in. sprawozdanie oraz oświadczenia osób związanych z leśnictwem i łowiectwem, wynika, iż nie odnotowano, aby skarżący znajdował się pod wpływem alkoholu pełniąc służbę jako Komendant Posterunku Straży Leśnej oraz podczas polowania. Natomiast przebywał na Oddziale Leczenia Zespołów Abstynencyjnych w okresie od 7 do 21 września 2017 r.; protokoły przesłuchania świadków z listopada 2017 r. na okoliczność nadużywania przez skarżącego alkoholu i dysponowania bronią pod jego wpływem, w których żaden ze świadków nie potwierdził, aby posiadanie przez skarżącego broni stanowiło zagrożenie dla bezpieczeństwa publicznego oraz, by dysponując nią, znajdował się w stanie nietrzeźwości.

Ponadto organ I instancji na podstawie art. 15 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz.U. z 2019 r. poz. 284, ze zm.; dalej jako u.b.a.) wezwał skarżącego do poddania się badaniom: lekarskiemu i psychologicznemu oraz przedstawienia wydanych na ich podstawie orzeczeń.

W odpowiedzi na to wezwanie Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w [...] przesłała organowi pozytywne dla skarżącego orzeczenia z dnia 8 listopada 2017 r.: lekarskie nr 111/2017 i psychologiczne nr 111/2017.

Następnie organ I instancji odwołał się od ww. orzeczeń do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Katowicach i wyniku ponownych badań wydano negatywne dla skarżącego orzeczenia, tj. orzeczenie psychologiczne z dnia 28 grudnia 2017 r. nr 25/2017, w którym stwierdzono, że skarżący należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 3 u.b.a. i nie może dysponować bronią oraz orzeczenie lekarskie z dnia 2 stycznia 2018 r. nr 1/2018, według którego należy on do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 u.b.a. i nie może dysponować bronią.

W dniu 7 lutego 2018 r. do organu I instancji wpłynął wniosek skarżącego o dopuszczenie dowodu z następujących dokumentów: aktualnego zaświadczenia z dnia 26 stycznia 2018 r. sporządzonego przez lekarza psychiatrę, lekarza specjalistę psychoterapii uzależnień i psychologa; badań lekarskich z dnia 25 stycznia 2018 r. przeprowadzonych w Medycznym Laboratorium Diagnostyki we Wrocławiu na okoliczność braku uzależnienia skarżącego od alkoholu, jak również braku przesłanek do rozpoznania zespołu uzależnienia, spowodowanego używaniem alkoholu.

Organ I instancji postanowieniem z dnia 12 lutego 2018 r. odmówił uwzględnienia żądania w zakresie zgłoszonych wniosków dowodowych, stwierdzając, iż w świetle uzyskanych przez skarżącego ostatecznych negatywnych dla niego orzeczeń, przeprowadzenie tych dowodów jest bezzasadne.

Następnie pismem z dnia 5 marca 2018 r. skarżący wystąpił do organu I instancji z wnioskiem o zawieszenie postępowania administracyjnego do czasu zakończenia postępowania kontrolnego prowadzonego przez Wojewodę Śląskiego w trybie art. 15i u.b.a. wobec wystąpienia - zdaniem skarżącego - nieprawidłowości podczas wydawania orzeczeń: lekarskiego i psychologicznego w trybie odwoławczym. Nadto skarżący wniósł o doręczenie mu odwołań wniesionych przez organ I instancji od orzeczeń wydanych w I instancji, a także przesłuchania go na okoliczność badań lekarskich i psychologicznych przeprowadzonych w trybie odwoławczym wobec uzasadnionych podejrzeń co do ich nieprawidłowości. Organ I instancji postanowieniem z dnia 19 marca 2018 r. odmówił zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską z uwagi na brak zaistnienia przesłanek z art. 97 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257, ze zm.; dalej jako k.p.a.) oraz art. 98 § 1 k.p.a. Natomiast w piśmie z dnia 19 marca 2018 r. organ I instancji wyjaśnił skarżącemu, że przepisy k.p.a. nie przewidują możliwości przesyłania kopii dokumentów na żądanie strony lub jej pełnomocnika.

Dalej pismem z dnia 3 kwietnia 2018 r. skarżący zażądał skierowania na badania o których mowa w art. 15 ust. 3 u.b.a.

Organ I instancji postanowieniami z dnia 6 kwietnia 2018 r. odmówił uwzględnienia ww. żądania oraz odmówił przesłuchania skarżącego na okoliczność przebiegu badań lekarskich i psychologicznych w trybie odwoławczym. W tym samym dniu, tj. 6 kwietnia 2018 r. organ I instancji otrzymał ze Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego w Katowicach informację, że wniosek skarżącego o przeprowadzenie kontroli wykonania badań lekarskich i psychologicznych w trybie odwoławczym jest bezpodstawny, ponieważ nie wynika z niego, aby w procedurze badań zaistniały nieprawidłowości, które skutkowałyby koniecznością zarządzenia kontroli doraźnej wykonywania i dokumentowania badań przeprowadzonych w WOMP.

W piśmie z dnia 25 kwietnia 2018 r. skarżący ponowił wnioski o skierowanie go na badania lekarskie i psychologiczne oraz przesłuchanie go na okoliczność przeprowadzonych badań w trybie odwoławczym w związku z uzasadnionymi podejrzeniami co do ich nieprawidłowości. Postanowieniami z dnia 2 maja 2018 r. organ I odmówił uwzględnienia przedmiotowych wniosków.

Następnie organ I instancji decyzją z dnia 15 maja 2018 r., nr PA-B-642/147/1401/17/DK cofnął skarżącemu pozwolenie na broń palną myśliwską, podnosząc, że nie posiada on zdolności psychofizycznej do dysponowania bronią, co stwierdzono w oparciu o wydane w II instancji orzeczenia lekarskie i psychologiczne.

W dniu 5 czerwca 2018 r. do organu I instancji wpłynęło pismo skarżącego w którym domagał się sporządzenia kserokopii całych akt i doręczenia ich na adres jego kancelarii w celu zajęcia stanowiska w sprawie i złożenia ewentualnych dalszych wniosków dowodowych.

Na skutek wniesionego przez skarżącego odwołania, Komendant Główny Policji decyzją z dnia 29 października 2018 r. nr EA-b-1558/863/18 na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a k.p.a. oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 2 - 4 u.b.a. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji i dodał, że negatywne orzeczenia psychologiczne i lekarskie jednoznacznie uniemożliwiają dalsze posiadanie przez skarżącego pozwolenia na broń palną myśliwską, a tym samym, po ich uzyskaniu organy Policji zobowiązane były do cofnięcia pozwolenia na broń. Jeżeli choćby jedno z tych orzeczeń dyskwalifikuje osobę posiadającą pozwolenie na broń, czy to z przyczyn psychologicznych czy zdrowotnych, to prawo do broni nie może być zachowane. W przedmiotowej sprawie obydwa orzeczenia są negatywne, a jako ostateczne mają wiążący charakter i nie podlegają weryfikacji przez organy Policji.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł skarżący, kwestionując zasadność jej wydania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w zaskarżonym wyroku na wstępie wskazał, że organ I instancji, po otrzymaniu pisma informującego o leczeniu skarżącego z alkoholizmu oraz o jego zachowaniach pod wpływem alkoholu z użyciem broni, prawidłowo zobowiązał go do niezwłocznego poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym oraz przedstawienia wydanych orzeczeń. Doszło bowiem do ujawnienia okoliczności, o których mowa w art. 15 ust. 5 u.b.a., czyli dostatecznie uzasadniających podejrzenie, iż skarżący jako posiadacz pozwolenia na broń należy do osób wymienionych w ust. 1 pkt 2-4 art. 15 u.b.a.

Sąd I instancji wskazał, że nie budzi wątpliwości, że w toku prowadzonego postępowania administracyjnego organy Policji uzyskały dwa negatywne orzeczenia, wydane w trybie odwoławczym, a więc ostateczne orzeczenia psychologiczne z dnia 28 grudnia 2017 r. i lekarskie z dnia 2 stycznia 2018 r. Nie budzi też wątpliwości Sądu, że przedmiotowe negatywne dla skarżącego orzeczenia lekarskie i psychologiczne zostały wydane odpowiednio przez lekarza upoważnionego oraz psychologa upoważnionego do przeprowadzanie takich badań i wydawania orzeczeń i brak jest powodów do zaprzeczenia temu twierdzeniu. Natomiast zgodnie z art. 15h ust. 7 u.b.a. orzeczenie lekarskie lub psychologiczne wydane w trybie odwołania jest ostateczne.

Zdaniem Sądu organy Policji nie są uprawnione do oceny przyczyn, dla których upoważniony lekarz lub upoważniony psycholog orzekł o braku zdolności do dysponowania przez stronę bronią, tzn. które z wymaganych do wydania orzeczenia badań cząstkowych miało wpływ na jego treść. Nie mają również kompetencji do weryfikowania zasadności wydania osobie ubiegającej się o broń lub broń już posiadającej orzeczenia o określonej treści, ani też do wyjaśniania rozbieżności pomiędzy orzeczeniami wydanymi przez lekarzy albo psychologów w I, jak i w II instancji.

Sąd podkreślił, że wszelka dokumentacja badań, na podstawie których lekarz czy psycholog wydał swoje orzeczenie, pozostaje w dyspozycji tych orzeczników i podlega - podobnie jak ich praca - kontroli i nadzorowi właściwego wojewody, w myśl art. 15i u.b.a. Także sądy administracyjne nie mogą weryfikować orzeczeń lekarskich czy psychologicznych w sprawach dotyczących pozwolenia na broń palną, zaś sprawowanie przez te sądy kontroli wobec zaskarżonych decyzji dotyczących dysponowania bronią palną, sprowadza się jedynie do kontroli tych decyzji pod względem ich zgodności z obowiązującym w czasie ich wydania prawem. Oznacza to, że Sąd uprawniony jest do oceny, czy orzeczenie wydał uprawniony podmiot, jak również kwestii materialnoprawnych związanych z rodzajem orzeczenia, tj. czy orzeczenie lekarskie zostało wydane przez uprawnionego lekarza, a orzeczenie psychologiczne - uprawnionego psychologa.

Sąd stwierdził zatem, że oba orzeczenia wydane zostały przez podmioty upoważnione, a Sąd i organy Policji nie posiadają kompetencji do dokonywania oceny dokumentacji medycznej, rzetelności przeprowadzanych badań, czy też prawidłowości wyprowadzanych z nich wniosków w zakresie określonych schorzeń, bowiem nie dysponują konieczną w tym zakresie wiedzą medyczną.

W ocenie Sądu nawet dysponując dokumentacją medyczną dołączoną do akt przez pełnomocnika skarżącego, organ Policji nie może zweryfikować prawidłowości przedstawionego w niej rozpoznania ze stanami chorobowymi oraz zaburzeniami funkcjonowania psychologicznego zawartymi rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 23 grudnia 2005 r. w sprawie wykazu stanów chorobowych i zaburzeń funkcjonowania psychologicznego wykluczających możliwość wydania pozwolenia na broń i rejestracji broni (Dz.U. z 2006 r. Nr 2, poz. 14) wydanego na podstawie art. 15 ust. 9 u.b.a.

Sąd podkreślił, że w postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwolenia na broń istnieje szczególne ograniczenie dowodowe. Mianowicie to, czy dana osoba należy do kręgu podmiotów wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 – 4 u.b.a., może być stwierdzone jedynie na podstawie orzeczenia lekarskiego lub psychologicznego wydanego przez upoważnione osoby i w określonym trybie. Nie jest więc dopuszczalne przeprowadzenie dowodu przeciwko ostatecznemu orzeczeniu lekarskiemu czy psychologicznemu wydanemu w oparciu o powołane wyżej regulacje. Tym samym organ nie mógł uwzględnić złożonych w toku postępowania administracyjnego dokumentów w postaci zaświadczenia z dnia 26 stycznia 2018 r. oraz korzystnych dla skarżącego badań lekarskich z dnia 25 stycznia 2018 r. przeprowadzonych w Medycznym Laboratorium Diagnostyki we Wrocławiu, które nie posiadały waloru ostateczności w rozumieniu przepisów u.b.a. Organ Policji nie mógł również uwzględnić wniosku dowodowego o przesłuchanie skarżącego na okoliczność badań lekarskich i psychologicznych przeprowadzonych w trybie odwoławczym wobec uzasadnionych podejrzeń co do ich nieprawidłowości, skoro nie posiada uprawnień do weryfikacji tych orzeczeń. Z kolei wobec uzyskania ostatecznych orzeczeń, nie było podstaw do skierowania skarżącego na ponowne badania lekarskie i psychologiczne.

Sąd stwierdził także, że z treści art. 73 § 1 k.p.a. nie można wyprowadzić obowiązku kserowania całości akt administracyjnych w sytuacji gdy skarżący - jak w przedmiotowej sprawie - jest reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika z wyboru i nie zachodzi żadna nadzwyczajna sytuacja odnośnie stanu zdrowia, ograniczonych możliwości finansowych, czy trudności w dotarciu do siedziby organu.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący zaskarżając to orzeczenie w całości. Sądowi I instancji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi mimo rażącego naruszenia przez organ przepisów art. 73 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. i art. 10 § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie, że strona nie może żądać sporządzenia przez organ i wydania nieuwierzytelnionych kopii akt sprawy administracyjnej, podczas gdy prawidłowa wykładnia tych przepisów dokonana zgodnie z regułami systemowymi i pozostająca w zgodzie z art. 2 Konstytucji RP prowadzi do wniosku odmiennego;

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi mimo rażącego naruszenia przez organ przepisów art. art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. w sytuacji, gdy organ przy wydaniu decyzji wziął pod uwagę dowody świadczące na niekorzyść strony, tj. na orzeczenie lekarskie z dnia 2 stycznia 2018 r. i orzeczenie psychologiczne z dnia 28 grudnia 2017 r. oraz nie uwzględnił wniosku strony o przeprowadzenie dowodu z aktualnego zaświadczenia z dnia 26 stycznia 2018 r. sporządzonego przez lekarza psychiatrę, lekarza specjalistę psychoterapii uzależnień i psychologa oraz badań lekarskich z dnia 25 stycznia 2018 r. sporządzonych w Medycznym Laboratorium Diagnostyki we Wrocławiu, a także dowodu z przesłuchania strony na okoliczność przebiegu przeprowadzonych w toku postępowania odwoławczego badań lekarskich i psychologicznych wobec uzasadnionych i uprawdopodobnionych przez stronę nieprawidłowości ich przeprowadzenia, podczas gdy przedmiotem tych dowodów były okoliczności mające znaczenie dla niniejszej sprawy;

- art. 145 §1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi mimo rażącego naruszenia przez organ przepisów art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., w sytuacji gdy organ nie podjął wszelkich czynności niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz nie zebrał i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego, w szczególności nie podjął wszelkich niezbędnych czynności w celu wyjaśnienia wątpliwości co do aktualności orzeczeń wydanych w postępowaniu odwoławczym wobec ich sprzeczności z zebranym w sprawie materiałem dowodowym.

W oparciu o powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, uchylenie decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia 29 października 2018 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach z dnia 15 maja 2018 r. w przedmiocie cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń palną myśliwską, zasądzenie od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego kosztów postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie oraz Naczelnym Sądem Administracyjnym według norm przepisanych. Ponadto wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie w całości, rozpoznanie sprawy na rozprawie, zasądzenie od skarżącego kosztów zastępstwa procesowego stosownie do obowiązujących w tym zakresie norm.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Przepis art. 183 § 1 p.p.s.a. stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. Nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważność postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 - 6 p.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów wyartykułowanych w podstawach skargi kasacyjnej.

Na wstępie stwierdzić należy, że zaskarżony wyrok odpowiada prawu.

Nie jest zasadny zarzut naruszenia przepisów postępowania przed sądami administracyjnymi tj.: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. wskazujący na brak zebrania i rozpatrzenia oraz oceny materiału dowodowego, w szczególności poprzez pominięcie pozytywnych dla strony orzeczeń lekarskich, które poddają w wątpliwość aktualność orzeczeń wydanych w postępowaniu odwoławczym. Zarzut ten nie został oparty na usprawiedliwionych podstawach. Analiza akt sprawy dowodzi, że w toku postępowania administracyjnego poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń palną myśliwską, organ zebrał kompletny materiał dowodowy, który poddał wnikliwej i wszechstronnej ocenie, ustalając na jego podstawie niewadliwie stan faktyczny sprawy. Poddane kontroli Sądu I instancji postępowanie administracyjne, wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej, zostało przeprowadzone z poszanowaniem fundamentalnych zasad procedury administracyjnej, takich jak zasada prawdy obiektywnej czy swobodnej oceny dowodów. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że organ pierwszej instancji wobec uzyskania informacji, że skarżący przebywał na zamkniętym leczeniu z alkoholizmu i pod wpływem alkoholu jeździ do lasu gdzie strzela z broni palnej, które to okoliczności uzasadniają dostatecznie podejrzenie, że osoba posiadająca pozwolenie na broń należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 u.b.a., zobowiązał skarżącego kasacyjnie do niezwłocznego poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym oraz przestawienia organowi wydanych orzeczeń. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący kasacyjnie przedłożył orzeczenie psychologiczne z 8 listopada 2017 r. potwierdzające, iż nie należy on do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 3 u.b.a., czyli wykazujących istotne zaburzania psychofizyczne oraz orzeczenie lekarskie z 8 listopada 2017 r. potwierdzające, iż nie należy on do osób, o których stanowi art. 15 ust. 1 pkt 2 u.b.a. (z zaburzeniami psychicznymi, o których mowa w ustawie z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1878), lub o znacznie ograniczonej sprawności psychofizycznej) i art. 15 ust. 1 pkt 4 u.b.a. (uzależnionych od alkoholu lub od substancji psychoaktywnych). Odwołując się od powyższych orzeczeń Komendant Wojewódzki Policji w Katowicach argumentował, że do organu wpłynęła informacja, że skarżący kolejny raz przebywał na zamkniętym leczeniu alkoholizmu oraz w dalszym ciągu używa broni palnej pod wpływem alkoholu. Podkreślał także, że każde podejrzenie, czy nawet drobna wątpliwość co do tego, czy osoba posiadająca pozwolenie na broń jest zdolna do jej dysponowania, musi skutkować reakcją organu Policji zmierzającą do wyjaśnienia takich wątpliwości, albowiem dopiero wydanie orzeczenia lekarskiego w trybie odwoławczym ostatecznie potwierdzi taką zdolność. W rezultacie skarżący kasacyjnie został poddany badaniom w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w Katowicach Z orzeczenia psychologicznego z dnia 28 grudnia 2017 r. wynika, że należy on do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 3 u.b.a. i nie może dysponować bronią. Natomiast w orzeczeniu z dnia 2 stycznia 2018 r., lekarz upoważniony do badań lekarskich osób posiadających pozwolenie na broń, na podstawie badania lekarskiego przeprowadzonego zgodnie z art. 15a ust. 1 i 2 w zw. z art. 15f ust. 1 ustawy stwierdził, że skarżący kasacyjnie należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 u.b.a., wobec czego nie może dysponować bronią. Stąd zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający na wydanie kwestionowanej decyzji, a stanowisko organu w sposób należyty uzasadnione.

Nietrafny jest również zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 75 § 1 i art. 78 § 1 k.p.a. poprzez wzięcie pod uwagę jedynie dowodów świadczących na niekorzyść skarżącego kasacyjnie a nieuwzględnienie wniosku strony o dopuszczenie dowodu z aktualnego zaświadczenia lekarza psychiatry oraz lekarza specjalisty psychoterapii uzależnień, jak również badań lekarskich przeprowadzonych w Medycznym Laboratorium Diagnostyki we Wrocławiu, jak również przesłuchania skarżącego kasacyjnie na okoliczność przebiegu badań w postępowaniu odwoławczym.

Odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu należy zauważyć, że zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 u.b.a. pozwolenia na broń nie wydaje się osobom: 2) z zaburzeniami psychicznymi, o których mowa w ustawie z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz. U. z 2017 r. poz. 882), lub o znacznie ograniczonej sprawności psychofizycznej; 4) uzależnionym od alkoholu lub od substancji psychoaktywnych. Z kolei zgodnie z art. 15 ust. 5 u.b.a. w przypadku ujawnienia okoliczności dostatecznie uzasadniających podejrzenie, iż osoba posiadająca pozwolenie na broń lub zarejestrowaną broń pneumatyczną należy do osób wymienionych w ust. 1 pkt 2-4, właściwy organ Policji może zobowiązać tę osobę do niezwłocznego poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym i przedstawienia wydanych orzeczeń. W przypadku wydania negatywnego orzeczenia lekarz lub psycholog zobowiązany jest zawiadomić o tym właściwy organ Policji. Przy czym badania lekarskie przeprowadza lekarz o określonej w ustawie specjalizacji kwalifikacjach i stażu pracy, wpisany do rejestru lekarzy upoważnionych (art. 15b ust.1 pkt 1-4). To Komendant Wojewódzki Policji prowadzi i aktualizuje rejestr lekarzy upoważnionych (art. 15b ust. 2). Podobnie w przypadku psychologów ustawa przewiduje określone kwalifikacji i wskazuje Komendanta Wojewódzkiego Policji jako organ prowadzący i aktualizuje rejestr psychologów upoważnionych (art. 15c ust. 1 i 2). Z kolei zgodnie z art. 15h ust. 7 orzeczenie lekarskie lub psychologiczne wydane w trybie odwołania jest ostateczne. To zaś oznacza, że ustawodawca, wbrew temu co podnosi autor skargi kasacyjnej, nie przewidział prawnej możliwości dopuszczenia dowodu z opinii kolejnego lekarza czy psychologa. Ustawa o broni i amunicji wprowadza zamknięty katalog środków dowodowych mogących służyć ocenie okoliczności faktycznej w postaci stanu zdrowia osoby ubiegającej się o pozwolenie na broń lub posiadającej takie pozwolenie (por. wyrok NSA z dnia 16 maja 2019 r., sygn. akt II OSK 3232/17 - www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Ostateczność orzeczenia lekarskiego wydanego na skutek odwołania oznacza więc, jak trafnie przyjął Sąd I instancji, że jest ono dla organu wiążące i niepodważalne. Wobec tego ani organ, ani Sąd administracyjny nie mogą podważać jego merytorycznej zawartości, albowiem nie dysponują w tym zakresie wiedzą specjalistyczną. Ustawodawca nie wyposażył bowiem organów Policji w jakiekolwiek dodatkowe narzędzie prawne służące weryfikowaniu negatywnych, czy sprzecznych ze sobą opinii lekarskich.

W tej sytuacji trafnie przyjęły ograny Policji a Sąd wojewódzki zaakceptował to stanowisko, że z powołanych przepisów wynika, iż tylko upoważniony lekarz oraz psycholog może przeprowadzić badanie, które stanowi podstawę do wydania wiążącego dla organów orzeczenia, a orzeczenie wydane w wyniku odwołania jest ostateczne i wiąże organy. Należy również zauważyć, że także w orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, według którego, jedynym prawnie dopuszczalnym dowodem, który może stanowić podstawę oceny stanu zdrowia posiadacza pozwolenia na broń jest orzeczenie lekarskie wydane w trybie określonym w ustawie o broni i amunicji. Podkreślić należy, że od dnia 30 listopada 2015 r., a więc od daty wejścia w życie noweli ustawy o broni i amunicji, określonej w art. 7 ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o zmianie ustaw regulujących warunki dostępu do wykonywania niektórych zawodów, jest to tryb unormowany w ustawie. Tryb ten przewiduje możliwość kwestionowania wydanego orzeczenia jedynie poprzez złożenie odwołania uregulowanego w art. 15h u.b.a.. Dopuszczalność odwołania jest jedną z gwarancji rzetelności wydanego orzeczenia. Dodatkowo gwarancją rzetelności wydawanych orzeczeń jest przewidziany przez ustawę tryb wyłaniania osób uprawnionych do wykonywania badań lekarskich (art. 15b u.b.a.) oraz system kontroli sprawowany przez wojewodę (art. 15i i art. 15j u.b.a.). Ustawa o broni i amunicji wprowadza więc zamknięty katalog środków dowodowych mogących służyć ocenie okoliczności faktycznej w postaci stanu zdrowia osoby ubiegającej się o pozwolenie na broń lub posiadającej takie pozwolenie (por. wyrok NSA z dnia 16 maja 2019 r., sygn. akt II OSK 3232/17; wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OSK 47/20). Z art. 15 ust. 3 oraz art. 15h ust. 7 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 u.b.a. wynika, że jeżeli uprawniony lekarz w ostatecznym orzeczeniu stwierdził brak zdolności do dysponowania bronią, to stanowi to okoliczność wystarczającą do odmowy wydania pozwolenia na broń, czy też cofnięcia takiego pozwolenia (por. wyrok NSA z dnia 4 marca 2020 r., sygn. akt II OSK 1082/18). Zatem nie można podzielić stanowiska skargi kasacyjnej, że organ był zobowiązany dokonywać weryfikacji ostatecznych orzeczeń lekarskiego i psychologicznego zwłaszcza w oparciu o przedkładane przez skarżącego zaświadczenia nie spełniające wymogów wynikających z ustawy. Podobnie jak nieprzydatnym dla niniejszego postępowania były zeznania skarżącego kasacyjnie na okoliczność wadliwości przeprowadzonych badań lekarskich i psychologicznych. Także w tym zakresie ustawa o broni i amunicji posiada stosowną regulację wynikającą z art. 15i ust. 1 u.b.a. wskazując, że kontrolę wykonywania i dokumentowania badań lekarskich lub psychologicznych oraz wydawanych orzeczeń lekarskich lub psychologicznych przeprowadza wojewoda właściwy ze względu na miejsce wydania orzeczenia lekarskiego lub psychologicznego.

Nie zasługuje na uwzględnienie również zarzut kasacyjny naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 73 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 8 § 1 i art. 10 § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie, że strona nie może żądać kopii akt sprawy. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej z treści art. 73 § 1 k.p.a. wynika jedynie, że uprawnienie w nim sformułowane skierowane jest do strony i to od jej aktywności (wgląd w akta, sporządzanie notatek etc.) uzależnione jest skorzystanie z niego. Potwierdza to też § 1a tego przepisu, zgodnie z którym czynności określone w § 1 są dokonywane w lokalu organu administracji publicznej w obecności pracownika tego organu. Co więcej, przepis ten wskazuje na możliwość sporządzenia kopii z akt, a nie kopii akt (całych), o co wnosił skarżący kasacyjnie. W związku z powyższym, art. 73 § 1 k.p.a. nie nakłada na organ bezwzględnego obowiązku sporządzenia i dostarczenia stronie postępowania, na jej żądanie, kopii całości akt administracyjnych danej sprawy.

Z kolei uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydana w składzie siedmiu sędziów tego sądu, z dnia 8 października 2018 r., sygn. akt I OPS 1/18, ONSAiWSA 2019/1/1 wskazuje, że dokonując systemowej wykładni art. 73 § 1 i 2 k.p.a. należało rozszerzyć zakres uprawnień strony, tak aby w razie uzasadnionej potrzeby mogła żądać od organu sporządzenia kopii dokumentów z akt sprawy, a nie jak sugeruje skarżący kasacyjnie całych akt sprawy i to w każdym przypadku. Takie rozumienie art. 73 § 1 k.p.a. nie oznacza zatem bezwzględnego związania organu żądaniem strony o wydanie kserokopii dokumentów z akt sprawy, lecz wprowadza ograniczenia mające wykluczyć nieuzasadnioną odmowę załatwienia wniosku w tym przedmiocie. W sentencji uchwały zawarto quasi-ogranicznik działania organu polegającego na sporządzeniu przez organ kopii "dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy", sprowadzający się do wskazania granic obowiązku organu – jego "możliwości technicznych i organizacyjnych". Dlatego też w ocenie naczelnego Sądu Administracyjnego odmowa wykonania kopii całości akt była uzasadniona, a przyjęte w tym zakresie stanowisko Sądu wojewódzkiego nie naruszało prawa.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego orzekając na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.