Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 2399/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-11-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 73
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Bogusław Dauter po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej "L." sp. z o.o. w W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 11 maja 2015 r., sygn. akt I SA/Wr 292/15 w sprawie ze skargi "L." sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu z dnia 12 grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2009 r. postanawia oddalić skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

1. Postanowieniem 11 maja 2015 r., I SA/Wr 292/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę "L." sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu z 12 grudnia 2014 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2009 r.

Sąd pierwszej instancji wskazał, że w rozpoznawanej sprawie pomimo prawidłowo doręczonego w dniu 21 kwietnia 2015 r. (wtorek) odpisu zarządzenia z 30 marca 2015 r. wzywającego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, strona wymaganej opłaty w terminie 7 dni od doręczenia wezwania nie uiściła. W ocenie sądu, strona nie może obalić domniemania doręczenia przesyłki powołując się na ogólnikowe twierdzenie podmiotu, któremu zleciła odbiór swojej korespondencji, że korespondencja ta nie została doręczona. Z uwagi na powyższe sąd pierwszej instancji na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. w Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej "P.p.s.a.").

2. W skardze kasacyjnej od powyższego postanowienia spółka zarzuciła naruszenie:

1. prawa materialnego:

- poprzez błędną wykładnię art. 2 ust. 1, art. 3 pkt 1, pkt 2, pkt 4, pkt 8, pkt 20 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2012 r. poz. 1529) polegającą na przyjęciu, że nadanie i doręczenie przesyłki zawierającej zarządzenie z 30.03.2015 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego (dalej jako: "zarządzenie") jest skuteczne, pomimo błędnego oznaczenia adresata przesyłki na stronie adresowej przesyłki,

II. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:

1. 65. § 1 P.p.s.a. poprzez nadanie błędnie zaadresowanej przesyłki zawierającej zarządzenie,

2. art. 73 P.p.s.a. poprzez błędne ustalenie skuteczności doręczenia stronie per awizo zarządzenia, a w konsekwencji błędne przyjęcie, iż upłynął termin do uiszczenia wpisu sądowego,

3. art. 73 P.p.s.a. poprzez błędne ustalenie, że doręczenie stronie zarządzenia było skuteczne i nie doszło do naruszenia warunków formalnych doręczenia przesyłki przez operatora pocztowego, w tym formalnej poprawności wszystkich elementów warunkujących skuteczność doręczenia,

4. art. 73 P.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi w wyniku niewłaściwej oceny zgodności z przepisami o doręczeniach i skuteczności doręczenia zarządzenia oraz pominięcia przez sąd pierwszej instancji nieprawidłowości, jakich dopuścił się operator pocztowy w doręczeniu przesyłki,

5. art. 73 P.p.s.a. poprzez niewłaściwe interpretowanie okoliczności faktycznych w kontekście przesłanek uzasadniających przyjęcie fikcji prawnej doręczenia,

6. art. 73 P.p.s.a. poprzez błędne ustalenie rzeczywistego przebiegu zdarzeń doręczenia przesyłki zawierającej zarządzenie,

7. art. 73 § 1 P.p.s.a. poprzez błędne ustalenie w zakresie prawidłowości niemożności doręczenia przesyłki w sposób przewidziany w art. 65-72 P.p.s.a.,

8. art. 73 § 1 i 3 P.p.s.a. poprzez błędne ustalenie w zakresie prawidłowości awizowania przesyłki w dniach 07.04.2015 r. i 15.04.2015 r.,

9. art. 73 § 2 P.p.s.a. poprzez błędne ustalenie w zakresie prawidłowości umieszczenia w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, zawiadomienia o złożeniu przesyłki wraz z informacją o możliwości jej odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia,

10. art. 73 § 2 P.p.s.a. poprzez błędne ustalenie w zakresie prawidłowości złożenia pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy,

11. art. 73 § 3 P.p.s.a. poprzez błędne ustalenie w zakresie prawidłowości powtórnego zawiadomienia o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy,

12. art. 73 § 4 P.p.s.a. poprzez przyjęcie, że przesyłka sądowa zawierająca zarządzenia została stronie skutecznie doręczona w trybie art. 73 § 4 P.p.s.a.

13. art. 73 § 4 P.p.s.a. poprzez przyjęcie, że zarządzenie zostało skutecznie doręczone stronie w trybie zastępczym, pomimo niezbadania przez sąd pierwszej instancji zachowania warunków formalnych pozwalających na przyjęcie fikcji prawnej doręczenia,

14. art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez niewyjaśnienie przyczyn dokonania rozstrzygnięcia na podstawie jednego z dowodów, to jest adresowej strony przesyłki, przy całkowitym pominięciu innego dowodu znajdującego się w aktach sprawy, to jest formularza potwierdzenia odbioru,

15. art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez niewłaściwe interpretowanie okoliczności faktycznych w kontekście przesłanek uzasadniających przyjęcie fikcji prawnej doręczenia,

16.art. 141 § 4 zd. drugie P.p.s.a. poprzez zawarcie w uzasadnieniu postanowienia błędnych ustaleń co do sposobu stosowania przepisów o doręczeniach oraz kwestii oceny skuteczności doręczenia w związku z naruszeniami prawa procesowego w zakresie formalnych wymogów dotyczących doręczeń,

17.art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez brak pełnego merytorycznego uzasadnienia prawnego i faktycznego postanowienia o odrzuceniu skargi, a jedynie niepełne i błędne odniesienie się do argumentacji strony przedstawionej pismach z 05.05.2015 r. i z 07.05.2015 r.,

18.art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez brak merytorycznego uzasadnienia prawnego i faktycznego postanowienia o odrzuceniu skargi w zakresie doręczenia zarządzenia, a jedynie błędne opisanie adresowej strony przesyłki,

19.art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez niewłaściwe interpretowanie okoliczności faktycznych w kontekście przesłanek uzasadniających przyjęcie fikcji prawnej doręczenia,

20.art. 141 § 4 P.p.s.a poprzez brak pełnego ustosunkowania się do twierdzeń strony zawartych w pismach z 05.05.205 r. i z 07.05.2015 r.,

21.art. 220 § 3 P.p.s.a. poprzez przyjęcie, że strona została skutecznie wezwana do uiszczenia wpisu sądowego oraz poprzez przyjęcie, że termin do uiszczenia wpisu upłynął bezskutecznie i w konsekwencji poprzez odrzucenie skargi,

22. § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 października 2010 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym (dalej jako: "rozporządzenie") poprzez błędne ustalenie w zakresie prawidłowości ustalenia, że do przesyłki dołączono formularz potwierdzenia odbioru zgodny z załącznikiem nr 1 do rozporządzenia,

23. § 3 ust. 1 rozporządzenia poprzez błędne ustalenie w zakresie prawidłowości doręczenia przesyłki wskazanemu na niej adresatowi,

24. § 3 ust. 4 rozporządzenia poprzez błędne ustalenie w zakresie prawidłowości oznaczenia adresata przesyłki,

25. § 6 ust. 2 rozporządzenia poprzez błędne ustalenie w zakresie prawidłowości sporządzenia przez doręczającego zawiadomienia dla adresata o pozostawieniu przesyłki, wskazując w nim placówkę pocztową operatora, z której przesyłkę należy odebrać w ciągu siedmiu dni licząc od dnia następnego pod dniu pozostawienia zawiadomienia,

26. § 6 ust. 2 rozporządzenia poprzez błędne ustalenie w zakresie prawidłowości pozostawienia zawiadomienia w drzwiach mieszkania adresata lub w oddawczej skrzynce pocztowej,

27. § 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia poprzez błędne ustalenie w zakresie prawidłowości dokonania przez doręczającego adnotacji o niedoręczeniu przesyłki zawierającej zarządzenie na formularzu potwierdzenia odbioru oraz adnotacji "awizowano dnia" na stronie adresowej niedoręczonej przesyłki i złożenia przez doręczyciela stosownego podpisu,

28. § 7 ust. 2 rozporządzenia poprzez błędne ustalenie w zakresie prawidłowości potwierdzenia przyjęcia przez placówkę pocztową operatora od doręczającego i awizowanej przesyłki przez umieszczenie na przesyłce odcisku datownika i złożenia podpisu przyjmującego pracownika,

29. § 8 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia poprzez błędne ustalenie w zakresie prawidłowości sporządzenia przez placówkę pocztową operatora powtórnego zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki w terminie kolejnych siedmiu dni, licząc od dnia następnego po dniu pozostawienia zawiadomienia,

30. § 8 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia poprzez błędne ustalenie w zakresie prawidłowości pozostawienia zawiadomienia przez doręczającego w drzwiach adresata lub w oddawczej skrzynce pocztowej,

31. § 8 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia poprzez błędne ustalenie w zakresie prawidłowości dokonania przez placówkę pocztową operatora zaznaczenia dokonania powtórnego zawiadomienia na adresowej stronie niedoręczonej przesyłki adnotacją "awizowano powtórnie dnia" i złożenia stosownego podpisu,

32. § 8 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia poprzez błędne ustalenie w zakresie prawidłowości przechowania przez placówkę pocztową operatora przesyłki na okres siedmiu dni, licząc od dnia następnego po dniu pozostawienia powtórnego zawiadomienia,

33. § 10 rozporządzenia poprzez błędne ustalenie w zakresie prawidłowości opatrzenia przez placówkę pocztową operatora na stronie adresowej niepodjętej przesyłki zawierającej zarządzenie adnotacji "nie podjęto w terminie" oraz z odciskiem datownika,

34. §11 ust. 1 rozporządzenia poprzez błędne ustalenie w zakresie prawidłowości dokonania przez doręczającego adnotacji o przyczynie niedoręczenia przesyłki na formularzu potwierdzenia odbioru, umieszczenia daty i złożenia stosownego podpisu,

35. § 11 ust. 1 rozporządzenia poprzez błędne ustalenie w zakresie prawidłowości niezwłocznego odesłania przez placówkę pocztową operatora przesyłki wraz z i formularzem potwierdzenia odbioru sądowi wysyłającemu po potwierdzeniu i przyjęcia przesyłki od doręczającego w sposób określony w § 7 ust. 2 rozporządzenia,

36. § 7 ust. 1 pkt 1 , § 7 ust. 2, § 8 ust. 2 pkt 2, § 11 ust. 1 rozporządzenia polegające na przyjęciu przez sąd pierwszej instancji, że nieczytelne znaki graficzne znajdujące się na adresowej stronie przesyłki spełniają wymogi podpisu,

37. § 7 ust. 1 pkt 1, § 7 ust. 2, § 8 ust. 2 pkt 2, § 11 ust. 1 rozporządzenia poprzez błędne ustalenie, że na adresowej stronie przesyłki znajdują się podpisy jako "podpisy osoby doręczającej w formie parafek" oraz "podpisy osoby przyjmującej przesyłkę w siedzibie operatora pocztowego",

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

3. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Istota sformułowanych zarzutów w skardze kasacyjnej sprowadza się do zakwestionowania ustalenia sądu pierwszej instancji w przedmiocie skuteczności doręczenia przesyłki zawierającej zarządzenie z 30.03.2015 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego.

W ocenie NSA nie można podzielić stanowiska skarżącej co do naruszenia przez sąd pierwszej instancji przepisów art. 2 ust. 1, art. 3 pkt 1, pkt 2, pkt 4, pkt 8, pkt 20 Prawa pocztowego poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że nadanie i doręczenie przesyłki zawierającej zarządzenie z 30.03.2015 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego (dalej jako: "zarządzenie") jest skuteczne, pomimo błędnego oznaczenia adresata przesyłki na stronie adresowej przesyłki. Po pierwsze, powyższe przepisy tylko definiują pojęcia użyte w ustawie Prawo pocztowe takie jak "usługa pocztowa", "adres", "adresat", "doręczenie" i "nadanie". Kwestia natomiast uznania przez sąd skuteczności doręczania przesyłki w trybie zastępczym jest regulowana przez art. 73 P.p.s.a. W konsekwencji formułując zarzut błędnego przyjęcia, że nadanie i doręczenie przesyłki zawierającej zarządzenie jest skuteczne, pomimo błędnego oznaczenia adresata przesyłki na stronie adresowej przesyłki autor skargi kasacyjnej powinien go powiązać ze wskazanym przepisem dotyczącym doręczenia zastępczego oraz wykazać, że naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania, czego nie uczynił. Ponadto, na marginesie należy wskazać, że błędne określenie siedziby skarżącej przy prawidłowym określeniu adresata jaki i jego adresu nie miało wpływu na wynik postępowania. Z uwagi na powyższe zarzut ten jest niezasadny.

W odniesieniu do pozostałych zarzutów dotyczących skuteczności doręczenia zarządzenia, NSA stwierdza co następuje. Zgodnie z art. 65 § 1 P.p.s.a. sąd dokonuje doręczeń przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz.U. poz. 1529), przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione przez sąd osoby lub organy. W § 2 tego artykułu przewidziano, że do doręczania pism w postępowaniu sądowym przez operatora pocztowego, stosuje się tryb doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym, jeżeli przepisy niniejszego rozdziału nie stanowią inaczej. Zastosowanie znajdą więc przepisy, wydanego na podstawie art. 131 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296 ze zm., dalej również jako "K.p.c."), rozporządzenia w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym.

Dla prawidłowego doręczenia pisma przez operatora pocztowego istotne jest przede wszystkim, żeby pismo zostało wysłane jako list polecony za potwierdzeniem odbioru (§ 2 ust. 1 rozporządzenia), a do przesyłki został dołączony formularz potwierdzenia odbioru, w którym winna zostać wskazana data przesyłki, sygnatura akt sprawy oraz rodzaj przesyłki (§ 2 ust. 2 rozporządzenia, wzór formularza potwierdzenia odbioru). Wypełnione prawidłowo potwierdzenie odbioru, stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 244 K.p.c., potwierdzający fakt i datę doręczenia wskazanych pism. W tym zakresie dokument urzędowy korzysta z domniemania zgodności z prawdą (post. SN z dnia 30 kwietnia 1998 r., sygn. akt III CZ 51/98, publ.: OSNC 1998; wyrok NSA z 21 lipca 2011 r., II OSK 1228/10).

Zgodnie z art. 73 P.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72 P.p.s.a., pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (art. 73 § 2 P.p.s.a.). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (art. 73 § 3 P.p.s.a.). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 (art. 73 § 4 P.p.s.a.).

Zgodnie z szczegółową regulacją zawartą w rozporządzeniu do przesyłki dołącza się formularz potwierdzenia odbioru, którego wzór określa załącznik nr 1 do rozporządzenia(§ 2 ust. 2 rozporządzenia). Przesyłkę doręcza się wskazanemu na niej adresatowi (doręczenie właściwe), a innemu odbiorcy w przypadkach, o których mowa w art. 138 Kodeksu postępowania cywilnego (doręczenie zastępcze) (§ 3 ust. 1). Jeżeli adresatem przesyłki jest osoba prawna lub organizacja nieposiadająca osobowości prawnej, doręczenia dokonuje się:

1) którejkolwiek z osób uprawnionych do reprezentowania adresata przed sądem;

2) pracownikowi adresata upoważnionemu do odbioru przesyłek pod adresem wskazanym na przesyłce (§ 3 ust. 4). Przewidziane w art. 139 § 1 K.p.c. zawiadomienie dla adresata o pozostawieniu przesyłki sporządza doręczający, wskazując w nim placówkę pocztową operatora lub urząd gminy, z którego przesyłkę należy odebrać w ciągu siedmiu dni, licząc od dnia następnego po dniu pozostawienia zawiadomienia; zawiadomienie pozostawia w drzwiach mieszkania adresata lub w oddawczej skrzynce pocztowej (§ 6 ust. 2). Po pozostawieniu zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki we właściwej placówce pocztowej operatora lub właściwym urzędzie gminy doręczający: dokonuje adnotacji o niedoręczeniu przesyłki na formularzu potwierdzenia odbioru oraz adnotacji "awizowano dnia" na stronie adresowej niedoręczonej przesyłki i składa swój podpis; oddaje przesyłkę niezwłocznie do właściwej placówki pocztowej operatora lub właściwego urzędu gminy. (§ 7.ust.1 pkt 1 i 2 rozporządzenia). Jeżeli osoba uprawniona nie zgłosi się po odbiór przesyłki złożonej w placówce pocztowej operatora w terminie, o którym mowa w § 7 ust. 3, placówka pocztowa operatora: 1) sporządza, według wzoru określonego w załączniku nr 3 do rozporządzenia, powtórne zawiadomienie o możliwości jej odbioru w terminie kolejnych siedmiu dni, licząc od dnia następnego po dniu pozostawienia zawiadomienia, które doręczający niezwłocznie pozostawia w drzwiach adresata lub w oddawczej skrzynce pocztowej; w przypadku doręczenia, o którym mowa w art. 135 § 2 K.p.c., powtórne zawiadomienie pozostawia placówka pocztowa operatora w skrytce pocztowej adresata; 2) zaznacza dokonanie powtórnego zawiadomienia na adresowej stronie niedoręczonej przesyłki adnotacją "awizowano powtórnie dnia" i podpisem; 3) przechowuje przesyłkę przez okres siedmiu dni, licząc od dnia następnego po dniu pozostawienia powtórnego zawiadomienia. (§ 8 ust. 2). Przesyłkę niepodjętą placówka pocztowa operatora opatruje na stronie adresowej adnotacją "nie podjęto w terminie" oraz odciskiem datownika i wraz z formularzem potwierdzenia odbioru odsyła sądowi wysyłającemu niezwłocznie po upływie ostatniego dnia do odbioru przesyłki (§ 10. ). Jeżeli do doręczenia przesyłki nie doszło, w razie odmowy przyjęcia przesyłki, a także jeżeli przesyłki nie można doręczyć z powodów określonych w art. 136 § 2 i art. 139 § 3 Kodeksu postępowania cywilnego, doręczający dokonuje adnotacji o przyczynie niedoręczenia przesyłki na formularzu potwierdzenia odbioru, umieszcza datę i składa swój podpis.

W przypadku gdy adresat wyprowadził się spod adresu wskazanego na przesyłce, w adnotacji, o której mowa w ust. 1, doręczający umieszcza informację o nowym adresie adresata, jeżeli adresat uzgodnił z operatorem inne miejsce doręczania przesyłek. Placówka pocztowa operatora, po potwierdzeniu przyjęcia przesyłki od doręczającego w sposób określony w § 7 ust. 2, niezwłocznie odsyła przesyłkę wraz z formularzem potwierdzenia odbioru sądowi wysyłającemu. Przepisy powyższe stosuje się odpowiednio w razie zwrócenia doręczającemu przesyłki niedoręczonej adresatom określonym w art. 137 Kodeksu postępowania cywilnego (§ 11. 1. rozporządzenia).

Przyjmuje się, że fikcja prawna doręczenia przewidziana w art. 73 P.p.s.a. jest skuteczna w tym znaczeniu, że pociąga za sobą wszelkie skutki doręczenia, które to doręczenie jest oparte na domniemaniu, że zawiadomienie o złożeniu pisma w urzędzie pocztowym dotarło do rąk adresata. Oznacza to, że skuteczność doręczenia dokonanego w tym trybie zależy w szczególności od prawidłowego zawiadomienia adresata o pozostawieniu pisma, które może być odebrane. Domniemanie doręczenia pisma nie nastąpi zatem w razie niespełnienia warunków określonych w art. 73 § 2 i § 3 P.p.s.a. i nie wywoła skutków prawnych dla strony dokonującej czynności procesowej (por. np. postanowienie NSA z 8 kwietnia 2014 r., II GSK 589/14).

Co najistotniejsze, z uwagi na okoliczności przywoływane we wniesionej skardze kasacyjnej, domniemanie faktyczne doręczenia pisma w trybie art. 73 P.p.s.a. może być obalone, gdy adresat pisma wykaże, że dane wynikające z dowodu doręczenia są niezgodne z rzeczywistością. Jedną z możliwości służących obaleniu tego domniemania jest przeprowadzenie procedury reklamacyjnej. Istotne jest, aby w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania usługi pocztowej reklamacja, została zgłoszona w formie pisemnej, ustnej do protokołu lub innej, która ujawnia wolę reklamującego w sposób dostateczny, w tym również w formie elektronicznej. Reklamację można zgłosić w każdej placówce pocztowej operatora pocztowego, który zawarł umowę o świadczenie usługi pocztowej z nadawcą. Co do zasady brak woli przeprowadzenia procedury reklamacyjnej uniemożliwia skuteczne obalenie domniemania doręczenia pisma w trybie awizowania (tak w postanowieniu NSA z 16 maja 2014 r., II FSK 550/14).

Aby zatem przyjąć, że nie ma żadnych wątpliwości co do prawidłowości doręczenia w trybie określonym w art. 73 P.p.s.a., z dowodu doręczenia powinno wynikać: jaka była przyczyna, z powodu której nie dokonano doręczenia "właściwego", że zawiadomienie o przesyłce dwukrotnie umieszczono w jednym z miejsc wymienionych w art. 73 § 2 P.p.s.a. oraz że upłynął 14-dniowy termin przechowywania przesyłki. Analiza znajdującej się w aktach sprawy zwróconej przez operatora pocztowego przesyłki zawierającej zarządzenie z 30 marca 2015 r. wskazuje, że w trakcie jej doręczenia zostały zachowane wszystkie wymogi pozwalające na jednoznaczne przyjęcie, że skarżąca została dwukrotnie zawiadomiona o przesyłce. W aktach sprawy znajduje się koperta pocztowa, na której zostały zamieszczone adnotacje o dwukrotnym awizowaniu przesyłki (w dniach 7 kwietnia 2015 r. i 15 kwietnia 2015 r.).

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca wskazała, że nie otrzymała zawiadomienia o pozostawieniu przesyłki w urzędzie pocztowym. Jeżeli skarżąca jest przekonana, że awiz nie pozostawiono, to powinna była wyjaśnić przyczyny takiego stanu rzeczy u właściwego operatora pocztowego. Takich czynności jednak skarżąca nie podjęła, poprzestając jedynie na oświadczeniu, że takiego awiza nie otrzymała. Zasadnie zwrócił uwagę sąd pierwszej instancji uwagę, że obalenie domniemania doręczenia przesyłki powołując się na ogólnikowe twierdzenie własne i podmiotu, któremu zleciła odbiór swojej korespondencji, że korespondencja ta nie została doręczona.; prowadziłoby to bowiem do nieuzasadnionego podważenia instytucji z art. 73 P.p.s.a.

Stwierdzić również należy, wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej zawartemu w jej uzasadnieniu, że informacje zawarte tak na kopercie, jaki i zwrotnym poświadczeniu odbioru przesyłki nie naruszały przepisów rozporządzenia w sprawie szczegółowego trybu doręczania. Przesyłka zawierała podpis pracownika i odciski stempla (datownika) placówki pocztowej potwierdzający przyjęcie od doręczającego awizowaną przesyłkę oraz zawierała zaznaczenie na jej adresowej stronie informację o powtórnym awizowaniu. Autor skargi kasacyjnej niezasadnie w tym zakresie wywodzi, w oparciu o przepisy powołanego rozporządzenia, że podpisy pracownika placówki pocztowej i doręczyciela powinny zostać dokonane w czytelnej formie. Przepis § 8 ust. 2 pkt 2 określa, że jeśli osoba uprawniona nie zgłosi się po odbiór przesyłki złożonej w placówce pocztowej operatora w terminie, o którym mowa w § 7 ust. 3, placówka pocztowa operatora zaznacza dokonanie powtórnego zawiadomienia na adresowej stronie niedoręczonej przesyłki z adnotacją "awizowane powtórnie dnia" i podpisem. Przyjąć, zatem należy, iż wystarczającym dla potwierdzenia uwidocznionego na adresowej stronie przesyłki bądź zwrotnym poświadczeniu odbioru zdarzenia związanego z podejmowaną próbą doręczenia przesyłki jest również złożenie podpisu pracownika poczty i doręczyciela w formie zwyczajowej, takiej jakim zwykle się posługuje (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 października 2014 r. II GSK 2445/14). Ponadto, autor skargi kasacyjnej w obszernym jej uzasadnieniu kwestionuje w ogóle okoliczność dokonania podpisu przez osobę doręczającą przesyłkę. Jednakże z uwagi na brak przeprowadzenia postępowania reklamacyjnego spółka w istocie sama pozbawiła się możliwości uznania jej argumentacji za zasadną. Wobec braku przeprowadzenia stosownej procedury i wyjaśnień u operatora pocztowego, spółka nie może wiarygodnie twierdzić, iż znak graficzny naniesiony na zwrotnym potwierdzeniu odbioru nie jest podpisem osoby doręczającej, gdyż jej twierdzenia w tym zakresie w okolicznościach faktycznych sprawy są gołosłowne. Spółka zaniechała wystąpienia do operatora pocztowego w celu uzyskania informacji dotyczącej osoby doręczyciela i prawidłowości jej podpisu a przede wszystkim czynności przez nią dokonanych. Skarżąca nie może zatem w sposób wiarygodny twierdzić, że to nie jest podpis osoby doręczającej. Podobnie należy się odnieść do twierdzeń o braku prawidłowego zaznaczenia miejsca złożenia przesyłki w sytuacji gdy na zwrotnym potwierdzeniu w odniesieniu do urzędu gminy sprostowano adnotację i przybito pieczęć z "POK [...]".

W zakresie przywołanych twierdzeń co do funkcjonowania recepcji w budynku doręczenia przesyłki jak i nieposiadania skrzynek [...] spółka nie zdołała przekonać Sądu o nieprawidłowości doręczenia. Po pierwsze, recepcja jest czynna tylko w określonych, zawężonych godzinach, co przeczy tezie o niemożności niezastania osoby upoważnionej do odbioru korespondencji w czasie działania operatora pocztowego. Po drugie, spółka odniosła się tylko do skrzynek danego operatora pocztowego, nie zaprzeczając posiadaniu jakiejkolwiek skrzynki oddawczej w budynku. Ponadto, podnoszone przez spółkę okoliczności należy oceniać przez pryzmat faktu, iż są one zawarte w jednostronnych oświadczeniach skarżącej jak i upoważnionych podmiotów do odbioru korespondencji. Nie mogą zatem się przyczynić do obalenia domniemania wynikającego z dokumentu urzędowego (wyrok NSA z 21 lipca 2011 r., II OSK 1228/10).

Z uwagi na powyższe należy stwierdzić, że zarzuty sformułowane w skardze kasacyjnej dotyczące skuteczności doręczenia zarządzenia z 30 marca 2015 r. dokonanego w trybie zastępczym są niezasadne. W konsekwencji nieskuteczne są też zarzuty naruszenia art. 141 § 4 i art. 220 § 3 P.p.s.a. będące pochodną zarzutów zasądzających się na twierdzeniu o braku skutecznego doręczenia.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 § 1 w związku z art. 182 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.