Wyrok NSA oz. w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 1475/01
NSA oz. w Łodzi
Data orzeczenia: 2002-04-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 619  Stosunki pracy i stosunki służbowe, sprawy z zakresu inspekcji pracy
Hasła tematyczne: Policja
Zatrudnienie
Powołane przepisy: article: art. 32 ust. 1, art. 33 ust. 1 pkt 2, art. 36 ust. 2, art. 37-39, art. 41 ust. 2 pkt 4
journal: Dz.U. 1990 nr 30 poz. 179
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.
article: par. 15-16
journal: Dz.U. 1999 nr 6 poz. 47
law: Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 grudnia 1998 r. w sprawie uposażenia zasadniczego policjantów, jego wzrostu z tytułu wysługi lat oraz szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości dodatków do uposażenia policjantów.
Teza: Kontrola legalności decyzji o mianowaniu /przeniesieniu/ policjanta na stanowisko służbowe równorzędne ze stanowiskiem dotychczas zajmowanym sprowadza się do zbadania, czy w świetle przepisów prawa regulujących służbę w Policji obecne i dotychczasowe stanowiska są równorzędne, a zatem czy nie doszło do obejścia przepisów prawa dotyczących mianowania policjanta na niższe stanowisko służbowe.

TEZY

Kontrola legalności decyzji o mianowaniu /przeniesieniu/ policjanta na stanowisko służbowe równorzędne ze stanowiskiem dotychczas zajmowanym sprowadza się do zbadania, czy w świetle przepisów prawa regulujących służbę w Policji obecne i dotychczasowe stanowiska są równorzędne, a zatem czy nie doszło do obejścia przepisów prawa dotyczących mianowania policjanta na niższe stanowisko służbowe.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu na rozprawie sprawy ze skargi Józefa S. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia 4 sierpnia 1999 r. (...) w przedmiocie mianowania na stanowisko - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Komendant Wojewódzki Policji w Ł. rozkazem (...) z dnia 12 stycznia 1999 r. zwolnił mł. asp. Józefa S. - dowódcę plutonu (...) Kompanii Patrolowo-Interwencyjnej Wydziału Prewencji Komendy Wojewódzkiej Policji w Ł. /15 grupa uposażenia zasadniczego oraz dodatek służbowy w kwocie 150 złotych miesięcznie/ - z zajmowanego stanowiska i z dniem 16 stycznia 1999 r. przeniósł z urzędu do dyspozycji Komendanta Miejskiego Policji w Ł.

W uzasadnieniu rozkazu wskazano, iż w związku z obowiązującą od 1 stycznia 1999 r. nową strukturą organizacyjną Policji dotychczasowa Kompania Patrolowo-Interwencyjna Wydziału Prewencji KWP w Ł. stała się komórką organizacyjną Komendy Miejskiej Policji w Ł. Biorąc pod uwagę powyższe konieczne jest przeniesienie policjanta do dyspozycji Komendanta Miejskiego Policji w Ł. Powyższy rozkaz zawiera pouczenie o możliwości wniesienia odwołania do Komendanta Głównego Policji w terminie 14 dni od dnia zapoznania się z decyzją. Na decyzji widnieje adnotacja o zapoznaniu się z rozkazem /pieczątka/ oraz data "24.01.99" i podpis "S. Józef".

Rozkazem (...) z dnia 19 czerwca 1999 r., wydanym na podstawie art. 32 ust. 1, art. 36 ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji /Dz.U. nr 30 poz. 179 ze zm./ w związku z art. 33 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną /Dz.U. nr 133 poz. 872/, Komendant Miejski Policji w Ł. mianował z dniem 21 czerwca 1999 r. mł. asp. Józefa S. na stanowisko dowódcy plutonu (...) Kompanii Konwojowej Wydziału Prewencji Komendy Miejskiej Policji w Ł. - 15 grupa uposażenia zasadniczego oraz dodatek służbowy w kwocie 150 złotych miesięcznie.

W uzasadnieniu decyzji podano, iż mianowanie jest związane z obowiązującą od dnia 1 stycznia 1999 r. nową strukturą organizacyjną Komendy Miejskiej Policji w Ł.

Z wnioskiem o mianowanie Józefa S. na wyżej wymienione stanowisko wystąpił Naczelnik Wydziału Prewencji Komendy Miejskiej Policji w Ł.

W odwołaniu od powyższej decyzji /rozkazu/ Józef S. wniósł o "przywrócenie" stanowiska dowódcy plutonu jednostki, z którą był związany od ponad 20 lat.

Józef S. stwierdził: "rozkaz personalny (...) jest dla mnie krzywdzący i moralnie nieuzasadniony po okresie 20-letniej służby, w tym 9 lat na etacie dowódcy plutonu w tym samym plutonie od momentu nominacji. Z nałożonych obowiązków wywiązywałem się dobrze i sumiennie, czego przykładem są pozytywne opinie służbowe, brak kar dyscyplinarnych oraz wielokrotne nagrody pieniężne. W organach porządku posiadam 26 letni staż służby i przez obecne kierownictwo czuję się być napiętnowany, czego przykładem jest brak przyznania podwyżki w grupie zaszeregowania, gdzie byłem jednostkowym przykładem. Niechęć do mojej osoby zauważyłem po przyjściu do pracy po zwolnieniu lekarskim w dniu 13.11.1998 r., gdzie zastałem nowych przełożonych. Ich zachowanie spowodowało natężenie stanów depresyjnych i lękowych w wyniku czego z dniem 15.12.1998 r. znalazłem się na powtórnym zwolnieniu lekarskim, na którym przebywam obecnie. W tym czasie zauważyłem różnego rodzaju ingerencje w stosunku do mojej osoby, czego efektem jest przeniesienie mnie z plutonu, w którym pełniłem służbę do czasu nominacji. Nadmieniam, że Kompania Patrolowo-Interwencyjna nie została zlikwidowana, lecz powiększona o kolej na Kompanię, w której dla mnie nie znaleziono miejsca."

Komendant Wojewódzki Policji w Ł. rozkazem (...) z dnia 4 sierpnia 1999 r. utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz Komendanta Miejskiego Policji w Ł.

W uzasadnieniu tej decyzji podano, iż w dniu 19 czerwca 1999 r. Komendant Miejski Policji w Ł., jako organ uprawniony na podstawie ustawy o Policji oraz ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, wydał rozkaz personalny mianujący mł. asp. Józefa S. na stanowisko równorzędne dowódcy Plutonu Kompanii Konwojowej Wydziału Prewencji. Po zapoznaniu policjanta w dniu 23 czerwca 1999 r. z rozkazem, wniósł on w dopuszczalnym terminie odwołanie.

W odwołaniu skarżący zarzucił organowi I instancji, iż wbrew jego woli został mianowany do innej komórki organizacyjnej, bez uwzględnienia posiadanego stażu służby; wydana decyzja jest dla niego krzywdząca, a samo mianowanie traktuje jako szykany w stosunku do swojej osoby.

Rozpatrując niniejszą sprawę organ odwoławczy stwierdził, iż zgodnie z obowiązującymi w tej materii przepisami, w szczególności ustawy o Policji i powołanej na wstępie ustawy kompetencyjnej, w związku z reorganizacją struktur Policji, należało umiejscowić policjanta w nowych strukturach organizacyjnych. Umiejscowienie to polega na mianowaniu policjanta na istniejące w strukturze jednostki stanowisko służbowe. Taki przypadek zachodzi w rozpatrywanej sprawie. Jednocześnie organ II instancji podkreślił, iż ustawodawca nie uzależnił mianowania policjanta na równorzędne stanowisko służbowe, nawet w innej komórce organizacyjnej, od wyrażenia zgody przez policjanta. Ponadto w związku z likwidacją dotychczas zajmowanego przez policjanta stanowiska, organ I instancji słusznie dokonał umiejscowienia policjanta wskazując przy tym podstawy prawne dokonanej czynności. Nadto z uzasadnienia decyzji jasno wynika, iż czynność prawna wynikła z reorganizacji struktur Policji, a strona winna być świadoma tego faktu.

Decyzja organu II instancji zawiera pouczenie, iż decyzja ta jest ostateczna zaś stronie służy prawo wniesienia skargi bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego z powodu jej niezgodności z prawem w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Józef S. wniósł o "przywrócenie" na stanowisko dowódcy plutonu jednostki, z którą był związany ponad 20 lat.

Skarżący ponowił argumenty i zarzuty zawarte we wcześniejszym odwołaniu a nadto podkreślił, iż w Kompanii Patrolowo-Interwencyjnej reorganizacja struktur Policji polegała na powiększeniu stanu osobowego jednostki i przeniesienia z gestii Komendy Wojewódzkiej w kompetencje nowo stworzonej Komendy Miejskiej Policji przy czym zakres czynności i obowiązków tej struktury nie został zmieniony. Pominięcie skarżącego w strukturach Kompanii Patrolowo-Interwencyjnej jest dla Józefa S. krzywdzące i traktuje jako szykany. Zdaniem skarżącego rozkaz personalny (...) został rozpatrzony tendencyjnie i maszynowo bez wnikania w meritum sprawy.

Komendant Wojewódzki Policji w Ł. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę stwierdzono, że skarżący nie wykazał naruszenia przepisów prawa materialnego, w tym wypadku ustawy o Policji, bowiem stosownie do postanowień art. 32 ust. 1, ustawodawca przewidział możliwość mianowania przez przełożonego podległego mu policjanta na stanowisko służbowe. Przepisy ustawy przy tym nie uzależniają mianowania policjanta na stanowisko równorzędne od wyrażenia przez niego zgody na takie mianowanie.

Podkreślono także, iż wydana decyzja jest zasadna ze względów celowościowych. W wyniku reformy wprowadzonej ustawą z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną /Dz.U. nr 133 poz. 872/ uległy zmianie również struktury Policji. Dotychczasowa komórka organizacyjna, w której mł. asp. Józef S. pełnił służbę tj. Kompania Patrolowe Interwencyjna Wydziału Prewencji Komendy Wojewódzkiej Policji uległa likwidacji. Wprowadzona bowiem z dniem 1 stycznia 1999 r. nowa struktura organizacyjna KWP w Ł. nie przewiduje takiej komórki organizacyjnej.

Z uwagi na to skarżący, podobnie jak wszyscy pełniący służbę w tej komórce, został zwolniony z zajmowanego stanowiska służbowego i z dniem 16 stycznia 1999 r. został przeniesiony z urzędu do Komendy Miejskiej Policji w Ł. Wobec braku przez policjanta przydziału służbowego niezbędnym było umiejscowienie go w strukturze Komendy Miejskiej Policji. Umiejscowienie to polegało na mianowaniu policjanta na przewidziane w strukturze jednostki stanowisko służbowe. To też zostało uczynione w przedmiotowej sprawie, przy czym wartym zaznaczenia jest fakt mianowania policjanta na stanowisko równorzędne. Skarżącemu została przyznana ta sama grupa uposażenia co poprzednio.

Komendant Wojewódzki Policji w Ł. wskazał nadto na fakt zwolnienia Józefa S. za służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji, tj. nabycia prawa do emerytury z tytułu osiągnięcia 30 lat wysługi emerytalnej. Rozwiązanie stosunku służbowego nastąpiło na podstawie pisemnego żądania skarżącego wystąpienia ze służby z dniem 30 września 1999 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. /Dz.U. nr 30 poz. 179 ze zm./ zawiera uregulowania prawne dotyczące rozwiązania stosunku służbowego policjanta, zwolnienia ze służby jak też zmiany stosunku służbowego policjanta. Przepisy powołanej wyżej ustawy precyzyjnie określają, kiedy i jakie środki rozwiązania lub zmiany stosunku służbowego może albo musi zastosować właściwy przełożony wobec policjanta.

Dotyczy to przeniesienia policjanta na niższe stanowisko służbowe /art. 38/, zawieszenia w czynnościach /art. 39/ i zwolnienia ze służby /art. 41/. W ustawie przewidziano nadto możliwość przeniesienia policjanta do pełnienia służby albo delegowania do pełnienia służby w innej miejscowości i powierzenia mu obowiązków służbowych na innym stanowisku w tej samej miejscowości na czas nie przekraczający 12 miesięcy /art. 36 i art. 37/. Są to ściśle określone przesłanki materialnoprawne, których nie wolno rozszerzać ani zwężać przełożonym policjanta. /por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 1999 r., II SA 1862/98 nie publ., z dnia 30 czerwca 1992 r., II SA 161/92 - ONSA 1994 Nr 1 poz. 8/.

Pełna regulacja prawa umożliwiająca przeniesienie policjanta, lecz tylko na niższe stanowisko służbowe, zawarta jest w art. 38 powołanej wyżej ustawy. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 maja 1993 r., II SA 1425/92 /ONSA 1994 Nr 3 poz. 96/Jeżeli przyjmuje się, że decyzja o mianowaniu policjanta powoduje powstanie stosunku służbowego i jednym z elementów tej decyzji jest określenie stanowiska służbowego policjanta, to w następstwie takiej decyzji powstaje stosunek administracyjnoprawny o określonej treści, który na skutek wynikającej z Kpa zasady trwałości decyzji może być zmieniony tylko w przypadkach ściśle określonych i to również w formie decyzji. Przeniesienie policjanta na stałe do innej jednostki organizacyjnej Policji zmienia treść stosunku służbowego, jeżeli w akcie mianowania policjanta, powodującym powstanie stosunku służbowego, określone zostało nie tylko stanowisko służbowe, ale także jednostka organizacyjna Policji, w której policjant ma pełnić służbę. Te racje przemawiają za tym, że decyzja o przeniesieniu policjanta na stałe do pełnienia obowiązków na stanowisku służbowym w innej jednostce organizacyjnej Policji, zwłaszcza gdy przeniesieniu temu nadano formę odwołania ze stanowiska służbowego, na które był mianowany w określonej jednostce organizacyjnej oraz mianowania na stanowisko służbowe w innej jednostce organizacyjnej Policji, jest decyzją administracyjną.

Przechodząc do zarzutów podniesionych w skardze, należy przede wszystkim wskazać, iż przepisy omawianej ustawy o Policji pozostawiają właściwym przełożonym ocenę zasadności i celowości przeniesienia policjanta, chyba że przeniesienie następuje na niższe stanowisko służbowe.

Komendant Wojewódzki Policji w Ł. rozkazem (...) z dnia 12 stycznia 1999 r. zwolnił skarżącego Józefa S. z zajmowanego stanowiska dowódcy plutonu Kompanii Patrolowo-Interwencyjnej Wydziału Prewencji KWP w Ł. i przeniósł do dyspozycji Komendanta Miejskiego Policji w Ł. /15 grupa uposażenia zasadniczego/. Przyczyną takiej decyzji ówczesnego przełożonego Józefa S. była reorganizacja Policji, w tym likwidacja Kompanii Patrolowo-Interwencyjnej w KWP w Ł.

Od tej decyzji skarżący nie wniósł odwołania do Komendanta Głównego Policji. Oznacza to, iż decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. uzyskała przymiot ostateczności. W tym miejscu nadmienić należy, iż skargi na decyzje wydane przez Komendanta Głównego Policji rozpoznaje Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie.

Komendant Miejski Policji w Ł. rozkazem (...) z dnia 19 czerwca 1999 r. mianował Józefa S. na stanowisko dowódcy plutonu Kompanii Konwojowej Wydziału Prewencji KMP w Ł. /15 grupa uposażenia zasadniczego/. Decyzję tę uzasadnia fakt likwidacji Wydziału Prewencji w Komendzie Wojewódzkiej Policji i jego utworzenie w Komendzie Miejskiej Policji, a to za sprawą wprowadzonej od dnia 1 stycznia 1999 r. reformy administracji publicznej obejmującej również strukturę Policji.

W wyniku reorganizacji struktur Policji do zakresu działania komend powiatowych /miejskich/ należy organizowanie, koordynowanie i wykonywanie czynności patrolowych, interwencyjnych, konwojowych oraz ochronnych na obszarze powiatu.

Oceniając legalność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w przedmiocie mianowania Józefa S. na dowódcę plutonu Kompanii Konwojowej Wydziału Prewencji KMP w Ł. stwierdzić należy. Komendant Policji KMP w Ł. mianował skarżącego na stanowisko służbowe równorzędne ze stanowiskiem służbowym zajmowanym w Wydziale Prewencji KWP w Ł. /dowódca plutonu/ z zachowaniem dotychczasowego uposażenia.

W rozpoznawanej sprawie Komendant Wojewódzki Policji w Ł. przedstawił dokumenty potwierdzające konieczność umiejscowienia m.in. Józefa S. w nowej strukturze Policji i pozwalające uznać równorzędność stanowiska powierzonego w KMP w Ł. ze stanowiskiem zajmowanym uprzednio w KWP w Ł. Skarżący "pozostał" nadal dowódcą plutonu w Wydziale Prewencji. Mianowanie Józefa S. na stanowisko dowódcy plutonu Kompanii Konwojowej a nie jak dotychczas Kompanii Patrolowo-Interwencyjnej nie wypełnia znamion mianowania na niższe stanowisko służbowe.

Równorzędność stanowisk /dotychczasowego i obecnego/ wynika także z przepisów regulujących kolejno uposażenie zasadnicze policjantów jak i zaszeregowanie stanowisk służbowych w Policji. Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 kwietnia 1998 r. w sprawie uposażenia zasadniczego policjantów /Dz.U. nr 53 poz. 338/, obowiązujące od dnia 1 stycznia 1998 r. - podobnie jak zarządzenie nr 34 Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 czerwca 1995 r. w sprawie uposażenia zasadniczego policjantów /Dz.Urz. MSW nr 3 poz. 30 ze zm./ - odwoływało się do zarządzenia nr 51 Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 13 września 1995 r. w sprawie zaszeregowania stanowisk służbowych w Policji /Dz.Urz. MSW nr 4 poz. 48 ze zm./. Według tegoż zarządzenia nr 51 MSW stanowisko służbowe dowódcy plutonu /stopień etatowy aspirant sztabowy/ było zaszeregowane w 15 grupie uposażenia zasadniczego - we wszystkich kategoriach Komend Wojewódzkich Policji i Komend Rejonowych Policji. Przepisy zarządzenia nie wprowadzały rozróżnienia ani też zróżnicowania w zakresie zaszeregowania stanowiska służbowego do określonej grupy uposażenia zasadniczego w zależności od tego, w jakiej kompanii dowódca plutonu pełnił służbę.

W dniu 21 stycznia 1999 r., z mocą od dnia 1 stycznia 1999 r., weszło w życie rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 grudnia 1998 r. w sprawie uposażenia zasadniczego policjantów, jego wzrostu z tytułu wysługi lat oraz szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości dodatków do uposażenia policjanów /Dz.U. 1999 nr 6 poz. 47/ - par. 16 rozporządzenia. Z mocy par. 15 tegoż rozporządzenia utraciły moc m.in. wskazane wyżej rozporządzenie MSWiA z dnia 17 kwietnia 1998 r. i zarządzenie nr 51 MSW z dnia 13 września 1995 r.

W rozporządzeniu MSWiA z dnia 31 grudnia 1998 r. ustalono grupy uposażenia zasadniczego policjantów.

I tak, stanowisko służbowe - dowódca plutonu /stopień etatowy aspirant sztabowy/ w Komendach Wojewódzkich Policji i Komendach Powiatowych i Miejskich Policji zaszeregowane zostało w 15 grupie uposażenia zasadniczego. Przepisy rozporządzenia, podobnie jak przepisy poprzednio obowiązujące, nie wprowadziły rozróżnienia i zróżnicowania w zakresie zaszeregowania stanowiska służbowego dowódcy plutonu w zależności od tego, w jakiej kompanii, wydziale policjant pełni służbę.

Na marginesie wskazać należy, iż rozporządzenie MSWiA z dnia 31 grudnia 1998 r. zostało znowelizowane rozporządzeniem MSWiA z dnia 28 września 2000 r. /Dz.U. nr 83 poz. 945/, które weszło w życie w dniu 9 października 2000 r. z mocą od dnia 1 lipca 2000 r. Decyzje organów obu instancji zapadły przed dniem ogłoszenia rozporządzenia zmieniającego - par. 5 noweli.

W tym stanie rzeczy akt mianowania Józefa S. na stanowisko służbowe dowódcy plutonu Kompanii Konwojowej KMP w Ł. jest mianowaniem na stanowisko równorzędne. Tym samym zarzuty skargi nie mogą skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji czy też stwierdzeniem jej nieważności, jako iż organ nie dopuścił się naruszenia prawa, o jakim mowa w art. 22 ust. 2 pkt 1-3 ustawy o NSA jak też w ust. 2 tegoż przepisu.

Mianowanie /przeniesienie/ policjanta na stanowisko służbowe równorzędne ze stanowiskiem dotychczas zajmowanym uzależnione jest od oceny przełożonego co do zasadności i celowości podjęcia takiej decyzji.

Kontrola legalności decyzji o mianowaniu /przeniesieniu/ policjanta na stanowisko służbowe równorzędne ze stanowiskiem dotychczas zajmowanym sprowadza się do zbadania, czy w świetle przepisów prawa regulujących służbę w Policji obecne i dotychczasowe stanowiska są równorzędne, a zatem, czy nie doszło do obejścia przepisów prawa dotyczących mianowania policjanta na niższe stanowisko służbowe.

W tym miejscu zważyć należy, iż stosownie do art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 roku o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ Sąd sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem (...).

W przypadku stwierdzenia, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa /art. 22 ust. 2 pkt 1-3, ust. 3/ Sąd uchyla decyzję /w całości albo w części/ bądź stwierdza jej nieważność. W razie nieuwzględnienia skargi Sąd skargę oddala /art. 27 ustawy o NSA/. Sąd nie jest władny orzekać merytorycznie. Oznacza to, iż nawet w przypadku uwzględnienia skargi na decyzje dotyczące mianowania na stanowisko służbowe, przeniesienia policjanta Sąd nie może orzec o przywróceniu policjanta na dotychczasowe stanowisko.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 roku o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ skargę oddalił.