Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 724/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2008-01-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony akt
Powołane przepisy: article: art. 134i ust. 5, ust. 6 pkt 8
journal: Dz.U. 2007 nr 43 poz 277
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 30 stycznia 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, Asesor WSA Ewa Alberciak (spr.), Protokolant Tomasz Porczyński, po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2008 roku na rozprawie sprawy ze skargi D. B. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej 1. uchyla zaskarżone orzeczenie oraz poprzedzające je orzeczenie Komendanta Miejskiego Policji w P. z dnia [...], Nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

III SA/Łd 724/07

Uzasadnienie

Postanowieniem Nr [...] z dnia [...], wydanym na podstawie art. 134i ust. 1 pkt 1d ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 ze zm.), Komendant Miejski Policji w P. postanowił wszcząć postępowanie dyscyplinarne przeciwko kom. D. B. - specjaliście Referatu II Sekcji Dochodzeniowo-Śledczej KMP w P., obwiniając go o to, że w miesiącu maju i czerwcu 2007 r. będąc do tego zobowiązanym, nie dokonał w wyznaczonym terminie rejestracji sześciu wszczętych postępowań przygotowawczych. Czyn taki jest naruszeniem obowiązków określonych w pkt Ł indywidualnego zakresu czynności, wynikających z § 11 ust. 1 pkt 1 instrukcji stanowiącej załącznik do decyzji Nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...]. i stanowi naruszenie dyscypliny służbowej określonej w art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji. Do prowadzenia postępowania wyznaczył podinspektora M. B. – eksperta Zespołu Kontroli Kadr i Szkolenia KMP w P..

W uzasadnieniu postanowienia Komendant Miejski Policji w P. wyjaśnił, że w dniu 31 maja 2007 r. kierownik Referatu II Sekcji Dochodzeniowo- Śledczej KMP, nadkom. J. K. stwierdziła, że przekazane jej przez kom. D. B. postępowania przygotowawcze do rejestracji w RSD: [...] - data wszczęcia postępowania - 21.05.2007r. ; [...] - data wszczęcia postępowania – 23.05.2007r.; [...] - data wszczęcia postępowania – 23.05.2007r.; [...] - data wszczęcia postępowania – 25.05.2007r. nie zostały zarejestrowane w systemie KSIP. D. B. podał, że rejestracji tej nie dokonał przez pomyłkę. Pomimo tego uchybienia w miesiącu czerwcu 2007 r. ponownie nie dokonał rejestracji w KSIP następujących postępowań przygotowawczych nr [...] wszczęcie 4.06.07r., rejestracja 11.06.07r. i [...] wszczęcie 4.06.07r., rejestracja 11.06.07r.

W pouczeniu postanowienia Komendant Miejski Policji w P. wskazał, że na postanowienie to nie przysługuje zażalenie, oraz że na podstawie art. 135f ust. 1-3 ustawy o Policji w toku postępowania dyscyplinarnego obwiniony ma prawo do : 1. odmowy składania wyjaśnień, 2. zgłaszania wniosków dowodowych, 3. przeglądania akt postępowania dyscyplinarnego oraz sporządzania z nich notatek, chyba że sprzeciwia się temu dobro postępowania dyscyplinarnego i rzecznik dyscyplinarny odmówi, w drodze postanowienia, udostępnienia akt, 4. ustanowienia obrońcy za jego zgodą spośród policjantów, 5. wnoszenia do przełożonego dyscyplinarnego zażaleń na postanowienia wydane w toku postępowania przez rzecznika dyscyplinarnego, w terminie 3 dni od dnia doręczenia i w przypadkach wskazanych w ustawie; od postanowień wydanych przez przełożonego dyscyplinarnego zażalenie przysługuje do wyższego przełożonego dyscyplinarnego. Ponadto wskazano, że ustanowienie obrońcy uprawnia go do działania w całym postępowaniu dyscyplinarnym, nie wyłączając czynności po uprawomocnieniu się orzeczenia, jeżeli pełnomocnictwo nie zawiera ograniczeń. O zmianie zakresu pełnomocnictwa uprawniającego do działania w postępowaniu dyscyplinarnym lub o jego cofnięciu obwiniony niezwłocznie zawiadamia obrońcę oraz rzecznika dyscyplinarnego.

Orzeczeniem z dnia [...] Nr [...], wydanym na podstawie art. 135j ust. 1 pkt 3 powołanej ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, po dokonaniu analizy i oceny całokształtu okoliczności i materiału dowodowego w postępowaniu dyscyplinarnym przeciwko kom. D. B. - detektywowi Referatu II Sekcji Dochodzeniowo-Śledczej Komendy Miejskiej Policji w P., obwinionemu o to, że w miesiącu maju i czerwcu 2007 r. będąc do tego zobowiązanym nie dokonał w wyznaczonym terminie rejestracji sześciu wszczętych postępowań przygotowawczych, czym naruszył obowiązki określone w pkt Ł indywidualnego zakresu czynności, wynikające z § 11 ust. 1 pkt 1 instrukcji stanowiącej załącznik do decyzji Nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] i co stanowi naruszenie dyscypliny służbowej określonej w art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji, Komendant Miejski Policji w P. uznał D. B. za winnego popełnienia zarzucanego czynu i wymierzył karę dyscyplinarną " nagany".

W uzasadnieniu orzeczenia organ I instancji wyjaśnił, że podstawą faktyczną wszczęcia postępowania dyscyplinarnego był raport kierownika Referatu II Sekcji Dochodzeniowo- Śledczej KMP, nadkom. J. K. z dnia 15.06.2007 r., w którym stwierdziła, że kom. D. B. pomimo stwierdzonych wcześniej uchybień w zakresie terminowej rejestracji wszczętych postępowań, które to uchybienia wskazała w piśmie z dnia 31 maja 2007 r. skierowanym do obwinionego, w miesiącu czerwcu 2007 roku ponownie nie dokonał rejestracji w KSIP postępowań przygotowawczych. Obwiniony przyznaje się w części do popełnienia zarzucanego mu czynu i uznaje, że za uchybienia w zakresie rejestracji, jakie miały miejsce w miesiącu maju, został już ustnie upomniany przez nadkom. J. W. Swoje uchybienia w tym zakresie tłumaczył tym, iż przebywał na długotrwałym zwolnieniu lekarskim i z obowiązkiem rejestracji dochodzeń w terminie trzech dni od wszczęcia zapoznał się dopiero w dniu 4 maja 2007 r. W odniesieniu do uchybień w zakresie rejestracji, jakie miały miejsce w miesiącu czerwcu, wyjaśnił, że dochodzenia te wszczął w dniu 4 czerwca 2007 r., a związane z nimi czynności statystyczne wykonał w dniu 6 czerwca 2007 r., po czym zapomniał przekazać te sprawy do rejestracji w KSIP, czynność tą wykonał dopiero w dniu 11 czerwca 2007 r., gdyż w dniach od 7.06. - 11.06.2007 r. nie pełnił służby i sprawy te przekazał do rejestracji w pierwszym dniu służby po dniach wolnych. Potwierdza to zebrany materiał dowodowy w postaci karty zapoznania z aktem prawnym, jakim jest decyzja Nr [...] KGP z dnia [...]. w sprawie funkcjonowania zbiorów danych tworzących KSIP, jak również zeznania świadka nadkom. J. W.

Zdaniem organu I instancji zebrany w postępowaniu materiał dowodowy, w postaci raportu i zeznań świadka nadkom. J. W., kserokopii postanowień o wszczęciu dochodzeń [...] i [...] oraz złożone w tej sprawie wyjaśnienia obwinionego kom. D. B., jednoznacznie wskazuje, że obwiniony zarzucany mu czyn popełnił.

Komendant Miejski Policji w P. uznał, iż kom. D. B. winny jest naruszenia dyscypliny służbowej poprzez zaniechanie ciążącego na nim obowiązku rejestracji w KSIP dochodzeń, w terminie trzech dni od daty ich wszczęcia, określonych w postanowieniu o wszczęciu niniejszego postępowania dyscyplinarnego.

Organ I instancji stwierdził, że zebrany materiał dowody wskazuje, iż obwiniony popełnił przewinienie w sposób nieumyślny, choć powinien przewidzieć możliwość naruszenia dyscypliny służbowej przez swoje zaniechanie, gdyż miał świadomość ciążącego na nim obowiązku rejestracji, oraz że okolicznością obciążającą jest to, iż z obwinionym za inne naruszenia dyscypliny służbowej w dniu 22 stycznia 2007 r. była przeprowadzona rozmowa dyscyplinująca i za takie samo uchybienie został już upomniany w dniu 31 maja 2007 r. , a mimo to zaniedbał obowiązki w zakresie rejestracji.

Komendant Miejski Policji w P. wyjaśnił, iż jako okoliczność łagodzącą uznał problemy obwinionego związane z chorobą oraz wskazane w zeznaniu nadkom. J. W. obecnie prawidłowe realizowanie zadań służbowych.

Od powyższego orzeczenia odwołał się D. B. Podał, że wymierzona kara jest rażąco wysoka w odniesieniu do faktów ustalonych w toku postępowania.

Orzeczeniem Nr [...] z dnia [...], wydanym na podstawie art. 135n ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji, Komendant Wojewódzki Policji w Ł. uchylił zaskarżone orzeczenie w części dotyczącej wymierzonej kary dyscyplinarnej, uznał obwinionego winnym zarzucanego czynu i odstąpił od ukarania.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że stosownie do § 11 ust. 1 pkt 1 instrukcji wykonywania czynności służbowych w zakresie przetwarzania informacji w Krajowym Systemie Informacyjnym Policji stanowiącej załącznik do decyzji Nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...], informacje w KSIP rejestruje się niezwłocznie po zaistnieniu okoliczności to uzasadniających, jednak nie później niż w ciągu 3 dni od daty wydania postanowienia o wszczęciu postępowania przygotowawczego. Obwiniony został z treścią decyzji Nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] zapoznany w dniu 4 maja 2007 r., co potwierdził podpisem w karcie zapoznania z treścią aktu prawnego.

Organ odwoławczy stwierdził, że zarzut postawiony obwinionemu jest wadliwy w ten sposób, iż nie konkretyzuje, w jakich to postępowaniach przygotowawczych obwiniony uchybił terminowi rejestracji postępowań przygotowawczych. Dopiero z uzasadnienia postanowienia o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego wynika, iż zarzut nieprawidłowego wykonania czynności służbowych obejmuje następujące postępowania przygotowawcze: 1. [...] - data wszczęcia postępowania 21 maja 2007 roku - data przekazania do rejestracji w KSIP 31 maja 2007 roku, 2. [...]- data wszczęcia postępowania 23 maja 2007 roku - data przekazania do rejestracji w KSIP 31 maja 2007 roku, 3. [...] - data wszczęcia postępowania 23 maja 2007 roku - data przekazania do rejestracji w KSIP 31 maja 2007 roku, 4. [...] - data wszczęcia postępowania 25 maja 2007 roku - data przekazania do rejestracji w KSIP 31 maja 2007 roku, 5. [...] - data wszczęcia postępowania 4 czerwca 2007 roku - data rejestracji w KSIP 11 czerwca 2007 roku, 6. [...] - data wszczęcia postępowania 4 czerwca 2007 roku -data rejestracji w KSIP 11 czerwca 2007 roku,

Organ odwoławczy wskazał, że analiza dat wszczęcia postępowań oraz dat przekazania do rejestracji lub rejestracji w KSIP pozwala na ustalenie, iż bez wątpienia doszło w każdym z tych przypadków do naruszenia terminu określonego w § 11 ust. 1 pkt 1 instrukcji wykonywania czynności służbowych w zakresie przetwarzania informacji w Krajowym Systemie Informacyjnym Policji. Nie ulega wątpliwości również fakt, iż obwiniony naruszył tym samym pkt Ł zakresu zadań (obowiązków) na stanowisku specjalisty Sekcji Dochodzeniowo - Śledczej, który zobowiązuje go do przestrzegania przepisów służbowych dotyczących sprawdzeń i rejestracji procesowych i kryminalnych, prawidłowego i rzetelnego wypełniania formularzy statystycznych, a także terminowego ich przesyłania do komórki zajmującej się rejestracją statystyczną.

Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 135 ust. 3 ustawy o Policji postępowania dyscyplinarnego nie wszczyna się po upływie 90 dni od dnia powzięcia przez przełożonego dyscyplinarnego wiadomości o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego.

Fakt uchybienia terminowi rejestracji w KSIP postępowań [...], [...], [...], [...] ujawniony został w dniu 31 maja 2007 roku, postępowanie dyscyplinarne wszczęto zaś w dniu 22 czerwca 2007 r. Termin zawarty w art. 135 ust. 3 ustawy o Policji został więc zachowany.

Komendant Wojewódzki Policji w Ł. wskazał, że mając jednak na uwadze nieumyślność działania obwinionego, niewielki stopień szkodliwości przewinienia dyscyplinarnego dla służby, oraz że dotychczasowy przebieg służby uzasadnia przypuszczenie, iż pomimo odstąpienia od ukarania będzie on przestrzegał zasad dyscypliny służbowej i etyki zawodowej, rozstrzygnął jak w sentencji.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący podniósł, że przeprowadzone w stosunku do jego osoby postępowanie dyscyplinarne było wykorzystane do celów innych niż te, do jakich zostało przez ustawodawcę stworzone. Samo wszczęcie, jak i prowadzenie postępowania dyscyplinarnego stało się narzędziem nękania go i odwetu. Uczestniczył w prowadzonym postępowaniu z góry wiedząc, że skończy się zgodnie z wolą przełożonego. Świadczą o tym fakty, w jaki sposób prowadzono czynności w tej sprawie i jakie przyjęto rozstrzygnięcie w odniesieniu do poczynionych ustaleń. Prowadzący postępowanie ignorował jego uprawnienia jako strony, czym naruszał reguły postępowania dowodowego. Był pozbawiony możliwości aktywnego udziału w przeprowadzaniu dowodu. Sygnalizowane przez niego okoliczności dotyczące zarzuconego mu przewinienia nie były rozpatrywane - celem wyolbrzymienie zaszłych wydarzeń i zakończenia postępowania zgodnie z przyjętym planem.

W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w Ł. wnosił o jej oddalenie. Podniósł, iż skarga nie czyni zadość wymaganiom, o których mowa w art. 57 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), gdyż z jej treści nie wynika jakie uprawnienia obwinionego ignorował prowadzący postępowanie i jakie reguły postępowania dowodowego zostały przez niego naruszone. Skarżący nie wskazał także jakie okoliczności dotyczące zarzucanego mu przewinienia, a przez niego podnoszone w przeprowadzonym postępowaniu nie zostały rozpatrzone. Ponadto organ wskazał, że ogólnikowe zarzuty sformułowane w skardze zostały w tymże piśmie podniesione po raz pierwszy. Odwołanie od orzeczenia przełożonego dyscyplinarnego zawierało wyłącznie zarzut niewspółmierności kary do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i zostało przez wyższego przełożonego dyscyplinarnego uwzględnione, co wyrażone zostało w treści orzeczenia Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. Samego faktu popełnienia przewinienia dyscyplinarnego skarżący nigdy nie kwestionował.

W piśmie procesowym z dnia 13 stycznia 2008 r. skarżący podał, w związku ze stanowiskiem zajętym przez KWP w Łodzi w odpowiedzi na skargę, że w przeprowadzonym postępowaniu dyscyplinarnym ograniczano jego możliwości obrony, nie informując o prawie do ustanowienia obrońcy - adwokata bądź radcy prawnego i powołał się na wyrok TK z dnia 19 marca 2007 roku sygn. akt K 47/05). Podniósł, iż naruszono zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu, wyrażoną w art. 79 Kodeksu postępowania administracyjnego.

W piśmie procesowym z dnia 28 stycznia 2008 r. Komendant Wojewódzki Policji w Ł. wskazał, że bezspornym w niniejszej sprawie pozostaje, iż w postanowieniu Komendanta Miejskiego Policji w P. z dnia [...], przełożony dyscyplinarny pouczył obwinionego m.in. o prawie do ustanowienia obrońcy za jego zgodą spośród policjantów. Treść owego pouczenia w dniu wydania postanowienia była sprzeczna z art. 135f ust.1 pkt 4 ustawy o Policji, który to przepis wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 2 kwietnia 2007r., został uznany za niezgodny z art. 42 ust. 2 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji. O ile powyższe pouczenie, którego treść odzwierciedla załącznik nr 2 do rozporządzenia MSW i A z dnia 18 listopada 2003r. w sprawie szczegółowego trybu wykonywania czynności związanych z postępowaniem dyscyplinarnym w stosunku do policjantów (Dz. U. nr 198, poz. 1933), należy w kontekście orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego uznać za błędne, o tyle nieuprawnionym byłoby twierdzenie, że przez sam fakt zawarcia błędnego pouczenia w treści postanowienia o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego pozbawiono funkcjonariusza prawa wyznaczenia innego aniżeli policjant pełnomocnika. W toku postępowania dyscyplinarnego obwiniony nie ustanowił żadnego obrońcy. Wydaje się, iż o ograniczeniu stronie w sposób niedopuszczalny prawa do obrony można by mówić wówczas, gdyby policjant, pomimo treści pouczenia zawartego w druku postanowienia, ustanowił swym obrońcą profesjonalnego pełnomocnika, a organ nie dopuścił tegoż radcy prawnego, czy adwokata do udziału w czynnościach postępowania. Taka sytuacja w zakończonym postępowaniu dyscyplinarnym nie miała miejsca. O ile zatem, z daleko posuniętej ostrożności procesowej, można uznać, iż błędne pouczenie funkcjonariusza o możliwości ustanowienia obrońcy wyłącznie spośród policjantów jest naruszeniem przepisu mającego charakter procesowy, o tyle w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie jest ono na tyle istotne, by mogło mieć wpływ na jej wynik. Zarzut naruszenia zasady czynnego udziału strony, podnoszony w skardze, nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym. Żadne z praw przewidzianych w art. 135f ust. 1 pkt 1,2,3 i 5 nie zostało stronie ograniczone Zapoznany z całością zebranego materiału dowodowego policjant nie złożył wniosku o jego uzupełnienie, nie kwestionował także faktu popełnienia przewinienia dyscyplinarnego. W tym stanie rzeczy skarga D. B. jako bezzasadna winna podlegać oddaleniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 cyt. ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

W myśl zaś art. 145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie :

1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy,

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach,

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego orzeczenia, czy jest ono zgodne z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W niniejszej sprawie podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tj. Dz. U. z 2007 Nr 43, poz. 277 ze zm.), a w szczególności przepisy Rozdziału 10 "Odpowiedzialność dyscyplinarna i karna policjantów". W Rozdziale tym ustawa zawiera regulację materialnoprawną odpowiedzialności policjantów, jak również regulację procesową postępowania dyscyplinarnego. Regulacja postępowania dyscyplinarnego jest regulacją pełną w zakresie wszczęcia, przebiegu i formy zakończenia. Jedynie art. 135p ust. 1 powołanej ustawy o Policji odsyła do odpowiedniego stosowania przepisów Kodeksu postępowania karnego, stanowiąc, że w zakresie nieuregulowanym w niniejszej ustawie do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego, dotyczące wezwań, terminów, doręczeń i świadków, z wyłączeniem możliwości nakładania kar porządkowych. W postępowaniu dyscyplinarnym do świadków nie stosuje się również art. 184 Kodeksu postępowania karnego.

Zgodnie z art. 134i ust. 5 postępowanie dyscyplinarne wszczyna się z dniem wydania postanowienia o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego. Policjanta, co do którego wydano postanowienie o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego, uważa się za obwinionego.

Stosownie do treści art. 134i ust. 6 pkt 8 postanowienie o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego zawiera pouczenie o uprawnieniach przysługujących obwinionemu w toku postępowania dyscyplinarnego.

W niniejszej sprawie postępowanie dyscyplinarne zostało wszczęte postanowieniem z dnia 22 czerwca 2007 r. Skarżący został pouczony w powyższym postanowieniu m. in. o treści art. 135f ust. 1 pkt 4 tj. o możliwości ustanowienia obrońcy za jego zgodą spośród policjantów.

Zauważyć należy, że art. 135f ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji został uznany za niezgodny z art. 42 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji, wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 marca 2007 r. sygn. akt K 47/05, (Dz.U. 2007 Nr 57, poz. 390). Zgodnie z pkt 2 tego wyroku wyżej wymieniony przepis traci moc z dniem 2 kwietnia 2007 r.

W uzasadnieniu powyższego wyroku Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej określa podstawowe zasady odpowiedzialności karnej, w tym prawo do obrony, o którym mówi art. 42 ust. 2. Zgodnie z tym przepisem : "Każdy, przeciw komu prowadzone jest postępowanie karne, ma prawo do obrony we wszystkich stadiach postępowania. Może on w szczególności wybrać obrońcę lub na zasadach określonych w ustawie korzystać z obrońcy z urzędu". Ponadto Trybunał Konstytucyjny powołując się na wyrok TK z dnia 17 lutego 2004 r. wskazał, że konstytucyjne prawo do obrony należy rozumieć szeroko, jest ono bowiem nie tylko fundamentalną zasadą procesu karnego, ale też elementarnym standardem demokratycznego państwa prawnego. Prawo to przysługuje każdemu od chwili wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego (w praktyce od chwili przedstawienia zarzutów) aż do wydania prawomocnego wyroku, obejmuje również etap postępowania wykonawczego. Na podstawie powyższego Trybunał Konstytucyjny we wskazanym wyroku sformułował tezę o obowiązku ustawodawcy takiego ukształtowania przepisów regulujących wszelkiego rodzaju postępowania dyscyplinarne, by, tak jak w postępowaniu karnym, zapewniały odpowiedni poziom prawa do obrony, w wymiarze materialnym i formalnym. TK wskazał, że obrona powierzona policjantowi nie gwarantuje, nawet przy dołożeniu przez niego najwyższej staranności, należytego poziomu obrony obwinionego, który w większym stopniu może zapewnić zawodowy prawnik. Ponadto, czynności związane z obroną, funkcjonariusz wykonuje obok swych podstawowych, wynikających z charakteru służby, obowiązków, nie przestając być także funkcjonariuszem usytuowanym w określonej strukturze, w warunkach podległości służbowej.

W niniejszej sprawie, mając na uwadze powyższe orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, zdaniem Sądu obwiniony miał prawo oczekiwać w trakcie postępowania dyscyplinarnego prawidłowych pouczeń od organu prowadzącego postępowanie dyscyplinarne. W ocenie Sądu, błędne pouczenie skarżącego o treści przepisu, który utracił moc, ograniczyło mu prawo do obrony. Skarżący został pouczony o możliwości wyznaczenia swoim pełnomocnikiem policjanta, a nie profesjonalnego pełnomocnika. Wprawdzie skarżący nie ustanowił pełnomocnikiem funkcjonariusza, a ponadto nie odmówiono mu prawa ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, co zdaniem organ II instancji świadczy o tym, że w niniejszej sprawie nie można mówić o ograniczeniu stronie prawa do obrony, jednakże nie można wykluczyć sytuacji, że gdyby skarżący został prawidłowo pouczony o prawie do wyboru obrońcy w osobie adwokata lub radcy prawnego, to skorzystałby z pomocy profesjonalnego obrońcy. Potwierdzeniem powyższego jest chociażby to, że w jego przekonaniu z góry wiedział, że postępowanie dyscyplinarne zakończy się zgodnie z wolą przełożonego. Pouczenie więc skarżącego o ograniczonej możliwości wyboru wyłącznie funkcjonariusza na swojego pełnomocnika, w ocenie Sądu, mogło przyczynić się do tego, iż nie skorzystał on z tej pomocy, będąc przekonany, iż taki pełnomocnik nie będzie w stanie zapewnić mu należytej obrony.

Reasumując stwierdzić należy, że niepouczenie skarżącego o możliwości skorzystania z pomocy profesjonalnego pełnomocnika oraz błędne pouczenie o przepisie, który utracił moc prawną, było odebraniem skarżącemu prawa do należytej obrony w prowadzonym przeciwko niemu postępowaniu dyscyplinarnym.

A zatem w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Odnosząc się do zarzutu skarżącego dotyczącego naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu tj. art. 79 k.p.a., wskazać należy, że powołana ustawa o Policji nie odsyła do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Takie odesłanie zawarte było w § 45 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania wyróżnień oraz przeprowadzenia postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów (Dz.U. z 1998 r. Nr 4, poz. 14), które utraciło moc z dniem 29 listopada 2003 r. Natomiast, tak jak zostało już wskazane powyżej, w obecnie obowiązującym stanie prawnym postępowanie dyscyplinarne jest szczegółowo uregulowane w powołanej ustawie o Policji, a w zakresie nieuregulowanym stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego.

W ponownie prowadzonym postępowaniu organy administracji winny przeprowadzić postępowanie dyscyplinarne z uwzględnieniem obowiązujących w tym zakresie przepisów, w tym gwarantując skarżącemu odpowiedni poziom prawa do obrony.

Z powyższych względów, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 135 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. Uwzględniając treść art. 152 tej ustawy, zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane, Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonego orzeczenia do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

e.k.