Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 393/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2017-09-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 29 ust. 1 i 3, art. 33 ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 1629
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.
article: art. 246 par. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 11 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2015 poz 469
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.), Asesor WSA Agnieszka Banach, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2017 r. sprawy ze skargi Skarbu Państwa – Marszałka Województwa reprezentowanego przez Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie kosztów postępowania rozgraniczeniowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

II SA/Ke 393/17

UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z [...], po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego przez Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych od postanowienia Wójta Gminy z [...] w przedmiocie kosztów postępowania rozgraniczeniowego w wysokości 4305 zł, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 kpa, uchylił zaskarżone postanowienie w punkcie 2 i w to miejsce: zobowiązał do uiszczenia kosztów określonych w punkcie 1 strony postępowania - M.M. w wysokości 2152,50 zł, M. C. w wysokości 538,12, T. R. w wysokości 1076,25 zł oraz Skarb Państwa - Marszałka Województwa w wysokości 538,12 w pozostałym zakresie utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy.

W uzasadnieniu Kolegium podało, że powyższym postanowieniem organ I instancji ustalił koszty postępowania w kwocie 4 305 zł, w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości położonych w obrębie geodezyjnym O., nr [...] i [...] stanowiących własność M.M., z działkami: nr [...] stanowiącą własność M.C. , nr [...]/2 i [...] stanowiącymi własność T. R., nr [...], której użytkownikiem zgodnie z ewidencją gruntów i budynków jest Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych. W punkcie 2 zobowiązał do uiszczenia ustalonych kosztów określonych w równych częściach po 1076,25 zł wszystkie strony postępowania.

Dalej organ odwoławczy stwierdził, że przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity Dz.U.2015.520 ze zm.), nie zawierają regulacji odnośnie kosztów postępowania rozgraniczeniowego, a ich poniesienie następuje w trybie przewidzianym w art. 264 kpa. W orzecznictwie podnosi się, że wydając postanowienie o ustaleniu wysokości kosztów postępowania organ powinien kierować się celem postępowania rozgraniczeniowego, zatem zauważać korzyści, jakie dzięki rozgraniczeniu nieruchomości uzyskują strony w nim uczestniczące, a nie tylko skupiać się na podmiocie, który wystąpił z żądaniem jego wszczęcia, zwłaszcza w sytuacji gdy rozgraniczenie dotyczy gruntów prywatnych i trudno się spodziewać, że wszczęcie takiego postępowania nastąpi z urzędu. Tak samo w uchwale NSA z dnia 11 grudnia 2006 r., sygn. akt I OPS 5/06 Sąd wskazał, że w charakteryzowanym postępowaniu administracyjnym znajduje zastosowanie art. 152 k.c. stanowiący, że koszty rozgraniczenia właściciele nieruchomości ponoszą po połowie, co wynika z zasady, że właściciele gruntów sąsiadujących mają obowiązek współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych. Ustalenie granic sąsiadujących nieruchomości leży w interesie prawnym wszystkich właścicieli, gdyż granice gruntów sąsiadujących stały się sporne. Nie można więc twierdzić, że rozgraniczenie nie jest przeprowadzane także w interesie właściciela nieruchomości sąsiadującej. Udział w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony jest równoznaczny ze stwierdzeniem, że postępowanie to toczy się w interesie każdej ze stron postępowania.

Dalej Kolegium stwierdziło, że Wójt Gminy postanowieniem z [...] na wniosek M.M. wszczął postępowanie rozgraniczeniowe pomiędzy działkami położonymi w obrębie geodezyjnym O. tj. działką nr [...]i [...], a działką nr [...], nr [...]/2 i [...], nr [...]. Następnie decyzją z [...] rozgraniczył nieruchomości nr [...]i [...] na podstawie wpisu w księdze wieczystej z działkami nr [...] na podstawie wpisu w księdze wieczystej, nr [...]/2 i [...] na podstawie wpisu w księdze wieczystej, nr [...], której użytkownikiem zgodnie z ewidencją gruntów i budynków jest Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych. Do kosztów postępowania rozgraniczeniowego zgodnie z art. 263 § 1 kpa zaliczono koszty wynagrodzenia uprawnionego geodety upoważnionego do dokonania czynności ustalenia granic, które wyniosło 4305 zł. Należność za wynagrodzenie geodety została uiszczona przez Gminę. Na poczet ustalonej należności strony postępowania nie uiściły dotychczas żadnych kwot. Niewątpliwie zatem Wójt był uprawniony do obciążenia wszystkich stron kosztami postępowania rozgraniczeniowego ponieważ również w ich interesie prawnym leżało ustalenie granic sąsiadujących nieruchomości.

Przechodząc dalej Kolegium zaznaczyło, że wydanie postanowienia w przedmiocie kosztów dotyczy tylko tych kosztów, które zostały poniesione przez organ w interesie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. Niewątpliwie kosztami takimi są koszty postępowania rozgraniczeniowego.

W opinii Kolegium na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 kpa organ powinien w drodze postanowienia orzec o kosztach rozgraniczenia, poniesionych przez ten organ w postaci wynagrodzenia upoważnionego geodety w wysokości 4305,00 zł obciążając tą kwotą proporcjonalnie strony będące właścicielami gruntów sąsiadujących objętych rozgraniczeniem, na zasadach określonych w art. 152 k.c.

Kolegium nie podzieliło stanowiska organu I instancji, że koszty postępowania rozgraniczeniowego w niniejszej sprawie winny obciążać uczestników postępowania w częściach określonych w sentencji zaskarżonego postanowienia. Jak wynika z akt sprawy rozgraniczeniu w tym postępowaniu podlegały:

1) nieruchomość nr ewid. działki [...] z nieruchomością o nr ewid. działki [...];

2) nieruchomość nr ewid. działki [...] z nieruchomością o nr ewid. działki [...];

3) nieruchomość nr ewid. działki [...] z nieruchomością o nr ewid. działki [...];

4) nieruchomość nr ewid. działki [...] z nieruchomością o nr ewid. działki [...];

5) nieruchomość nr ewid. działki [...]z nieruchomością o nr ewid. działki [...];

6) nieruchomość nr ewid. działki [...] z nieruchomością o nr ewid. działki [...]/1;

7) nieruchomość nr ewid. działki [...]z nieruchomością o nr ewid. działki [...]/2.

8) nieruchomość nr ewid. działki [...]/2 z nieruchomością o nr ewid. działki [...]/1

Koszty postępowania rozgraniczeniowego ponoszą właściciele, gdy postępowanie dotyczy rozgraniczenia sąsiadujących ze sobą nieruchomości. W sprawie podlegało rozgraniczeniu w sumie 8 granic. Kwotę 4305 zł należy zatem podzielić przez 8 co daje kwotę 538,12 zł za podział jednej granicy.

Organ II instancji uznał za zasadny zarzut związany z ujawnieniem Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych, który stanowi samorządową jednostkę organizacyjną bez osobowości prawnej, która nie może posiadać samodzielnego tytułu prawnego do działki nr [...]. Właścicielem gruntu pod śródlądowymi wodami powierzchniowymi płynącymi jest bowiem Skarb Państwa, a jego uprawnienia właścicielskie wykonuje Marszałek Województwa na podstawie art. 10 ust. 1a w zw. z art. 11 ust. 1 pkt 4 i art. 14 ust. 1 ustawy z 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r.,469) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z 17 grudnia 2002 r. w sprawie śródlądowych wód powierzchniowych lub ich części stanowiących własność publiczną (Dz. U. z 2003.16.149). Z powołanych wyżej przepisów ustawy Prawo wodne wynika, że Skarb Państwa jest z mocy samego prawa właścicielem gruntów pokrytych śródlądowymi wodami powierzchniowymi płynącymi, a jego prawa właścicielskie wykonuje marszałek województwa jako zadanie z zakresu administracji rządowej wykonywane przez samorząd województwa - w stosunku do wód istotnych dla regulacji stosunków wodnych na potrzeby rolnictwa, służących polepszeniu zdolności produkcyjnej gleby i ułatwieniu jej uprawy oraz w stosunku do pozostałych wód nie wymienionych w art. 11 ust. 1 pkt 1-3.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na powyższe postanowienie w części dotyczącej obciążenia Skarbu Państwa - Marszałka Województwa kosztami w wysokości 538,12 zł, wniósł Skarb Państwa - Marszałek Województwa domagając się jego uchylenia we wskazanej części. Strona skarżąca zarzuciła, że zaskarżone postanowienie narusza obowiązujące przepisy, gdyż brak podstaw prawnych do obciążenia kosztami postępowania Skarbu Państwa. Skarb Państwa nie był bowiem stroną w postępowaniu rozgraniczeniowym prowadzonym przez Wójta Gminy. O postępowaniu był zawiadamiany ZMiUW - wojewódzka samorządowa jednostka organizacyjna. ZMiUW nie reprezentuje uprawnień właścicielskich Skarbu Państwa w odniesieniu do działki nr [...]. Wpis w ewidencji ZMiUW jako użytkownika tej działki nie ma podstawy prawnej.

Dalej autor skargi podkreślił, że grunty zalane wodami powierzchniowymi płynącymi, które stanowią własność Skarbu Państwa z mocy ustawy, nie podlegają rozgraniczeniu z gruntami sąsiednimi w trybie ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, lecz w postępowaniu szczególnym prowadzonym na podstawie art. 15 ustawy Prawo wodne. Jeżeli, działka nr [...] stanowi taki grunt to, rozgraniczenie tej działki z gruntami sąsiednimi nie może nastąpić w trybie decyzji Wójta Gminy Sadowię, lecz na podstawie decyzji właściwego starosty.

Skarżący dodał, że Marszałek Województwa reprezentuje Skarb Państwa w odniesieniu do gruntów pokrytych wodami powierzchniowymi płynącymi w granicach ustalonych w decyzji właściwego starosty wydanej na podstawie art. 19 ustawy z dnia 3 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy Prawo wodne.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego postanowienia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.).

Zgodnie z art. 29 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2016 r. poz. 1629 z późn. zm.), dalej prawo geodezyjne, rozgraniczenia nieruchomości dokonują wójt (burmistrz, prezydent miasta) oraz w wypadkach określonych w ustawie, sąd, a ma ono na celu ustalenie przebiegu granic nieruchomości przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów. Wydanie decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości poprzedza dokonanie przez wójta, burmistrza (prezydenta miasta) oceny prawidłowości wykonania czynności ustalenia przebiegu granic nieruchomości przez upoważnionego geodetę oraz zgodności sporządzonych dokumentów z przepisami i włączenie dokumentacji technicznej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (art. 33 ust. 2 pkt 1-2 prawa geodezyjnego).

W myśl art. 31 ust. 1 prawa geodezyjnego, czynności ustalenia przebiegu granic wykonuje geodeta upoważniony przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta). W rozpatrywanej sprawie doszło do zawarcia przez organ umowy z geodetą, w której określono wysokość wynagrodzenia na kwotę 4.305 zł. Geodeta wykonał zlecone czynności i sporządził stosowną opinię.

Zgodnie z art. 264 § 1 k.p.a. jednocześnie z wydaniem decyzji organ administracji publicznej ustali w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia. Z kolei stosownie do treści art. 262 § 1 pkt 1 k.p.a. stronę obciążają te koszty postępowania, które zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie.

Powszechnie obecnie w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmowany jest pogląd, że postępowanie rozgraniczeniowe toczy się w interesie nie tylko wnioskodawcy, ale również w interesie właścicieli nieruchomości sąsiednich objętych rozgraniczeniem. W interesie prawnym wszystkich stron leży bowiem ustalenie prawidłowej i stabilnej granicy między nieruchomościami. Koszty poniesione w postępowaniu rozgraniczeniowym są więc kosztami poniesionymi w interesie wszystkich stron tego postępowania. Organ może więc obciążyć kosztami rozgraniczenia nieruchomości strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości (art. 153 k.c.), a nie tylko stronę, która żądała wszczęcia postępowania (por. m.in. uchwałę NSA z dnia 11 grudnia 2006 r., sygn. I OPS 5/06, ONSAiWSA 2007/2/26 i wyrok NSA z 20 kwietnia 2016 r., sygn. I OSK 1833/14, Lex nr 2057981). Z art. 152 k.c. wynika reguła ponoszenia kosztów postępowania administracyjnego przez właścicieli gruntów sąsiednich (objętych rozgraniczeniem). Skoro są oni stronami tego postępowania, to toczy się ono w interesie ich wszystkich, a zagadnienie sporności granic, czy istnienia innych powodów do ich kwestionowania nie ma znaczenia, bo dochodzi do ich ustalenia na wszystkich nieruchomościach.

Prawidłowo więc organy obu instancji przyjęły, że organ administracji orzekając o kosztach rozgraniczenia uprawniony jest obciążyć nimi strony będące właścicielami gruntów sąsiadujących objętych rozgraniczeniem, na zasadach określonych w art. 152 k.c.

Prawidłowo również, organ II instancji zreformował rozstrzygnięcie Wójta Gminy Sadowie poprzez proporcjonalne rozłożenie kosztów postępowania rozgraniczeniowego pomiędzy właścicieli wszystkich nieruchomości objętych rozgraniczeniem. Ponieważ rozgraniczenie dotyczyło granic pomiędzy ośmioma różnymi działkami, zasadnie łączną kwotę kosztów postępowania podzielono na 8 części, co dało sumę 538,12 zł za rozgraniczenie jednej granicy danej działki. W konsekwencji prawidłowo zobowiązano do uiszczenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego właścicieli nieruchomości kwotą 538,12 zł lub jej wielokrotnością w zależności od tego, granice ilu ich działek zostały w sprawie ustalone.

Należy dodać, że powyższe okoliczności nie były w sprawie kwestionowane. Spór dotyczył natomiast tego, czy zasadne było obciążenie kosztami postępowania rozgraniczeniowego najpierw Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych, a po zreformowaniu decyzji organu I instancji w tej części, Skarbu Państwa – Marszałka Województwa. W ocenie organu II instancji bowiem, właścicielem gruntu pod śródlądowymi wodami powierzchniowymi płynącymi jest Skarb Państwa, a jego uprawnienia właścicielskie wykonuje Marszałek Województwa na podstawie art. 10 ust. 1a w zw. z art. 11 ust. 1 pkt 4 i art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 roku – Prawo wodne (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r., poz. 469 ze zm.), dalej prawo wodne oraz rozporządzenia Rady Ministrów z 17 grudnia 2002 r. w sprawie śródlądowych wód powierzchniowych lub ich części stanowiących własność publiczną. Zdaniem natomiast skarżącego, brak było podstaw do obciążania kosztami postępowania Skarbu Państwa, ponieważ nie był on stroną postępowania prowadzonego przez Wójta Gminy, gdyż o prowadzonym przez ten organ postępowaniu zawiadamiany był Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych, będący wojewódzką samorządową jednostką organizacyjną nie reprezentującą uprawnień właścicielskich Skarbu Państwa w odniesieniu do działki nr [...], objętej przeprowadzonym postępowaniem rozgraniczeniowym.

Ponadto skarżący zarzucił, że grunty zalane wodami powierzchniowymi płynącymi, które stanowią własność Skarbu Państwa z mocy ustawy, nie podlegają rozgraniczeniu z gruntami sąsiednimi na podstawie Prawa geodezyjnego i kartograficznego, lecz w postępowaniu szczególnym prowadzonym na podstawie art. 15 Prawa wodnego. Skarżący stwierdził też, że Marszałek Województwa reprezentuje Skarb Państwa w odniesieniu do gruntów pokrytych wodami powierzchniowymi płynącymi w granicach ustalonych w decyzji właściwego starosty wydanej na podstawie art. 19 ustawy z dnia 3 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2005.130.1087), dalej ustawa zmieniająca prawo wodnego.

Przedstawione zarzuty nie zasługiwały na uwzględnienie.

Na wstępie należy zauważyć, że krąg stron obciążanych kosztami postępowania rozgraniczeniowego w postanowieniu wydawanym na podstawie art. 264 § 1 kpa, jest zdeterminowany przez ustalenia dokonane w postępowaniu zakończonym decyzją o rozgraniczeniu nieruchomości. Co do zasady więc, jeśli w decyzji wydanej na podstawie art. 33 ust. 1 prawa geodezyjnego doszło do rozgraniczenia nieruchomości stanowiącej własność określonego podmiotu, to ten właśnie podmiot jest zobowiązany do pokrycia proporcjonalnej części kosztów takiego postępowania. Podważenie ustalenia przez organ stron postępowania rozgraniczeniowego może następować w toku tego postępowania, a w szczególności w drodze odwołania od decyzji o rozgraniczeniu. Tymczasem decyzja Wójta Gminy z dnia [...] nie została zaskarżona przez żadną ze stron, w tym również przez stronę obecnie skarżącą, w związku z czym stała się ona ostateczna w dniu 27 grudnia 2016 r., a więc jeszcze przed wydaniem postanowienia organu I instancji skarżonego w niniejszej sprawie.

Poza powyższą uwagą należy zauważyć, że odpowiedź na pytanie, kto był stroną postępowania zakończonego decyzją o rozgraniczeniu z dnia [...], a więc i kogo powinny obciążać proporcjonalne koszty postępowania rozgraniczeniowego, w okolicznościach niniejszej sprawy wynika z niekwestionowanych w tej części ustaleń organów oraz z przepisów prawa. Jak wynika bowiem z tych ustaleń, działka nr [...] o pow. 0,03 ha będąca jedną z rozgraniczonych w sprawie nieruchomości, ujawniona jest w ewidencji gruntów jako woda powierzchniowa płynąca. W rejestrze gruntów jako władający samoistnie tą działką ujawniony jest Skarb Państwa, a jako użytkownik Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych.

Następnie należy zauważyć, że zgodnie z art. 5 ust. 3 pkt. 1 lit. a prawa wodnego, śródlądowe wody powierzchniowe dzielą się na płynące, do których zalicza się wody w ciekach naturalnych, kanałach oraz w źródłach, z których cieki biorą początek. Z art. 10 ust. 1 a i 2 prawa wodnego wynika natomiast, że między innymi śródlądowe wody powierzchniowe płynące stanowią własność Skarbu Państwa. Wody stanowiące własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego są wodami publicznymi. Jak stanowi art. 11 ust. 1 pkt 4 prawa wodnego, prawa właścicielskie w stosunku do wód publicznych stanowiących własność Skarbu Państwa, z zastrzeżeniem art. 13, wykonuje marszałek województwa, jako zadanie z zakresu administracji rządowej wykonywane przez samorząd województwa - w stosunku do wód istotnych dla regulacji stosunków wodnych na potrzeby rolnictwa, służących polepszeniu zdolności produkcyjnej gleby i ułatwieniu jej uprawy, oraz w stosunku do pozostałych wód niewymienionych w pkt 1-3.

Zgodnie z § 5 lit. f i lit. g "Statutu Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych", do zadań z zakresu administracji rządowej powierzonych Świętokrzyskiemu Zarządowi Melioracji i Urządzeń Wodnych , należy w szczególności:

(...)

f) wykonywanie praw właścicielskich w stosunku do wód publicznych stanowiących własność Skarbu Państwa, do wód istotnych dla regulacji stosunków wodnych na potrzeby rolnictwa, służących polepszeniu zdolności produkcyjnej gleby i ułatwieniu jej uprawy oraz w stosunku do pozostałych wód dla których praw właścicielskich nie wykonuje: minister właściwy do spraw gospodarki morskiej, Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej, dyrektor parku narodowego.

g) gospodarowanie gruntami pokrytymi płynącymi wodami powierzchniowymi, o których mowa w art. 14 ust. 3 w odniesieniu do wód określonych w art. 11 ust.1 pkt 4Prawa wodnego (...).

Zgodnie z § 4 pkt 1 powyższego statutu, Zarząd realizuje zadania z zakresu administracji rządowej wykonywane na podstawie ustawy Prawo wodne przez Marszałka Województwa lub organy samorządu Województwa.

Stwierdzenie w przytoczonym przepisie, że skarżący realizuje zadania z zakresu administracji rządowej nie oznacza, iż te zadania wykonuje zamiast Marszałka jako organu właściwego. Z przytoczonych przepisów statutu jednoznacznie wynika bowiem, że to Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych realizuje zadania z zakresu administracji rządowej, wykonywane z zakresu prawa wodnego przez Marszałka, a nadto Zarządowi zostało powierzone wykonywanie praw właścicielskich w stosunku do wód stanowiących własność Skarbu Państwa, a także powierzone zostało gospodarowanie gruntami pokrytymi płynącymi wodami powierzchniowymi, o których mowa w art. 14 ust. 3 w odniesieniu do wód wskazanych w art. 11 ust. 1 pkt 4 prawa wodnego, czyli dokładnie taką wodą, o jakiej mowa w przedmiotowej sprawie (por. wyrok NSA z 25 stycznia 2017 r., I OSK 1664/16).

Z przedstawionych regulacji i niepodważanego w sprawie ustalenia organów, że działka nr [...] będąca przedmiotem rozgraniczenia pokryta jest śródlądową wodą powierzchniową płynącą, istotną dla regulacji stosunków wodnych na potrzeby rolnictwa, służącą polepszeniu zdolności produkcyjnej gleby i ułatwieniu jej uprawy wynika, że właścicielem wody pokrywającej tę działkę, jest z mocy prawa Skarb Państwa. W jego imieniu natomiast prawa właścicielskie w stosunku do wód publicznych, a więc i tej przedmiotowej wody, z mocy art. 11 ust. 1 pkt 4 Prawa wodnego wykonuje Marszałek Województwa jako zadanie z zakresu administracji rządowej wykonywane przez samorząd województwa, przy czym wykonywanie tych zadań Marszałek powierzył Zarządowi Melioracji i Urządzeń Wodnych. Choć wspomniany przepis art. 11 ust. 1 pkt 4 Prawa wodnego, dotyczy tylko wód, a nie gruntów, to z mocy art. 14 ust. 1 i 14a ust. 1 Prawa wodnego własność gruntów pokrytych wodami płynącymi uzależniona jest od własności wody, która po nich płynie, co w okolicznościach niniejszej sprawy powoduje, że również grunt znajdujący się na działce nr [...] stanowi własność Skarbu Państwa. Wspomniana zasada dzielenia losów prawnych wód powierzchniowych przez pokryte nimi grunty, odnosi się również do uprawnień, jakie w stosunku do gruntów pokrytych wodami stanowiącymi własność Skarbu Państwa mogą uzyskiwać marszałkowie województw wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej. Na podstawie bowiem wspomnianego już wyżej art. 19 ust. 1 ustawy zmieniającej prawo wodne, z dniem wejścia w życie tej ustawy, tj. z dniem 29 lipca 2005 r., nie tylko wody stanowiące własność Skarbu Państwa, ale i pokryte tymi wodami grunty przeszły w trwały zarząd marszałków województw, stosownie do art. 11 ust. 1 pkt 1-4 Prawa wodnego, przy czym przejście mienia, o którym mowa w ust. 1, stwierdza, w drodze decyzji, na wniosek zainteresowanego, właściwy starosta realizujący zadania z zakresu administracji rządowej. Nawet jednak nie wydanie takiej decyzji nie uniemożliwia uznania Skarbu Państwa – Marszałka Województwa za stronę postępowania rozgraniczeniowego, a w konsekwencji i stronę postępowania zmierzającego do ustalenia kosztów takiego postępowania, ponieważ wynikające z art. 19 ust. 1 ustawy zmieniającej prawo wodne przejście wód stanowiących własność Skarbu Państwa i pokrytych tymi wodami gruntów nastąpiło z mocy samego prawa, a decyzja właściwego starosty, o jakiej mowa w art. 19 ust. 2 tej ustawy ma jedynie charakter potwierdzający zaistniałe wcześniej zdarzenie prawne.

Z powyższych uwag wynika, że stroną przeprowadzonego w sprawie postępowania rozgraniczeniowego był w istocie od samego początku Skarb Państwa – Marszałek Województwa, przez co ten podmiot właśnie został prawidłowo obciążony kosztami postępowania. Należy zauważyć, że pominięcie tego właśnie podmiotu w decyzji organu I instancji zostało skorygowane przez organ II instancji w trybie art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Pominięcie to nie oznacza przy tym, że Skarb Państwa – Marszałek Województwa nie brał udziału jako strona w postępowaniu przeprowadzonym przez organ I instancji. Skoro bowiem Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych realizuje zadania z zakresu administracji rządowej, wykonywane z zakresu prawa wodnego przez Marszałka, to oznacza to, że w istocie występował on w sprawie w imieniu i na rzecz Marszałka Województwa, który z kolei wykonywał prawa właścicielskie w stosunku do przedmiotowej nieruchomości pokrytej wodą powierzchniową płynącą, przynależne Skarbowi Państwa. Dlatego doręczenie postanowienia Wójta Gminy z dnia [...]Zarządowi Melioracji i Urządzeń Wodnych nie może oznaczać, że Marszałek Województwa nie brał udziału w postępowaniu przed organem I instancji.

Nie jest też zasadny sformułowany w skardze zarzut dotyczący nie podlegania działki nr [...] położonej w obrębie geodezyjnym O. , rozgraniczeniu w trybie prawa geodezyjnego, lecz w postępowaniu szczególnym prowadzonym na pdstawie art. 15 prawa wodnego.

Przede wszystkim należy ponownie zauważyć, że przytoczony zarzut mógł być ewentualnie rozpatrywany w postępowaniu rozgraniczeniowym zakończonym ostateczną decyzją Wójta Gminy z dnia [...] Podstawą prawną tamtej decyzji były bowiem przepisy prawa geodezyjnego kwestionowane obecnie jako podstawa dokonanego rozgraniczenia. Podstawą prawną zaskarżonego w niniejszej sprawie postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Wójta Gminy nie były natomiast przepisy prawa geodezyjnego, ale art. 264 § 1 w zw. z art. 263 § 1 i art. 262 § 1 pkt 2 kpa z powołaniem art. 152 kc. Ubocznie więc tylko można dodać, że linia brzegu i granica między nieruchomościami nie są pojęciami prawnie tożsamymi. Przebieg linii brzegu określają przepisy prawa wodnego, uwzględniające wpływ na jej ukształtowanie procesów naturalnych oraz działalności człowieka. Ustalenie linii brzegu następuje w drodze decyzji administracyjnej, co wynika wprost z art. 15 ust. 2 prawa wodnego. Kwestia ta nie należy do kognicji sądu powszechnego nawet w sytuacji, w której ma stanowić tylko przesłankę rozstrzygnięcia w sprawie należącej do drogi sądowej (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 maja 2015 r., I CSK 502/14). Oznacza to w ocenie Sądu, że regulacje dotyczące ustalenia linii brzegu zawarte w prawie wodnym nie stoją na przeszkodzie rozgraniczeniu gruntu od gruntu w oparciu o przepisy prawa geodezyjnego. Rozgraniczenie jest w szczególności konieczne wtedy, gdy granica prawna nieruchomości nie pokrywa się z granicą linii brzegu. Wówczas to, co się mieści w liniach brzegowych, stanowi przedmiot regulacji prawa wodnego, natomiast to, co znajduje się poza liniami brzegowymi, jest przedmiotem regulacji prawa cywilnego (B. Rakoczy, Własność wód w prawie polskim, PPOŚ 2013/1/9-28, wyrok WSA w Łodzi z 16 lutego 2016 r., III SA/Łd 1079/15).

Ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które należałoby wziąć pod uwagę z urzędu, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.