Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 135/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2018-08-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 54 ust.1, art. 60 ust.1, art. 61 ust.1-2
journal: Dz.U. 2017 poz 1769
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jedn.
article: art. 106 par. 3, art. 151, art. 250
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: par. 21 ust.1 pkt 1c
journal: Dz.U. 2016 poz 1714
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej  pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu

SENTENCJA

Dnia 29 sierpnia 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.), Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Protokolant Sekretarz sądowy Izabela Bielińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2018 roku sprawy ze skargi A.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie odpłatności za pobyt w Domu Pomocy Społecznej 1) oddala skargę; 2) przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokat B. K., prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ulicy A 20 kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu. A.B.


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z dnia [...] września 2017 r. Burmistrz Miasta O. zmienił z dniem [...] października 2017r. decyzję nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. w punkcie dotyczącym wysokości odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej w O. w ten sposób, że: odpłatność za pobyt w DPS w O. od [...] października 2017 r. wynosi 2.791,43 zł. miesięcznie; obowiązanymi do wnoszenia ustalonej opłaty za pobyt od [...] października 2017 r. są: G. D. w wysokości 872,77 zł. miesięcznie; S. L. - córka w wysokości 400 zł. miesięcznie; A. W. - córka, w wysokości 800 zł. miesięcznie, Gmina Miasto O. w wysokości 718,66 zł. miesięcznie.

Odwołanie od tej decyzji złożyła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. A. W., która wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji, ewentualnie zmianę zaskarżonej decyzji i obciążenie w całości opłatą za pobyt w DPS O. G. D. i S. L. ewentualnie obdarowanych. Ponadto, wniosła o wstrzymanie wykonania w całości zaskarżonej decyzji. A. W. zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszystkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w tym ustalenie darowania przez G. D. nieruchomości swoim wnuczkom.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 16, art. 59 ust. 1, art. 60, art. 61, art. 62, art. 63, art. 106 ust. 1, 4, 5, 6, art. 107 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (tekst jednolity Dz. U. z 2017r., poz. 1769), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Po rozpatrzeniu całości sprawy oraz wnikliwym zapoznaniu się z materiałem dowodowym Kolegium nie dopatrzyło się uchybień merytorycznych i formalnych w zaskarżonej decyzji pierwszoinstancyjnej. Kolegium wyjaśniło, że pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny, a w pierwszej kolejności osobą zobowiązaną do uiszczania opłat jest mieszkaniec domu. Zdaniem organu nie sposób też pominąć faktu, że katalog osób zobowiązanych do ponoszenia odpłatności za pobyt osoby w domu pomocy społecznej pokrywa się częściowo z katalogiem osób, na których ciąży obowiązek alimentacyjny wynikający z ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Zgodnie z art. 128 ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz. U. z 2012r. poz. 788), obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Przepis art. 129 § 1 k.r.o. stanowi, że obowiązek alimentacyjny obciąża zstępnych przed wstępnymi, a wstępnych przed rodzeństwem; jeżeli jest kilku zstępnych lub wstępnych - obciąża bliższych stopniem przed dalszymi. Organ wskazał w dalszej kolejności, że jak wynika z zebranego materiału dowodowego w dniu 22 sierpnia 2014 r. G. D. decyzją nr [...] została skierowana do Domu Pomocy Społecznej ze względu na zły stan zdrowia oraz konieczność sprawowania całodobowej opieki. Z zebranych wówczas dokumentów wynikało, iż strona jest wdową, ma trzy dorosłe córki. Dwie z nich S. L. i A. W. przebywają na terenie Polski, natomiast trzecia przebywa poza granicami kraju w Kanadzie (V.), nie jest znany jej adres zamieszkania. W dniu kierowania G. D. do DPS nie została ustalona sytuacja wszystkich zstępnych zobowiązanych do partycypowania w kosztach pobytu. Dochód G. D. wynosi 1.246,82 zł. (ustalony na podstawie decyzji ZUS) nie pozwala jej na ponoszenie pełnej odpłatności; bowiem miesięczny koszt utrzymania mieszkańca w DPS wynosi 2791,43 zł. W związku z tym organ pomocowy wszczął postępowanie administracyjne w kwestii partycypowania przez zstępnych w kosztach pobytu G. D. w DPS w O. przy ul. [...] 1. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego organ I instancji ustalił, iż zobowiązana A. W. mieszka i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem A. W.; źródło utrzymania rodziny stanowi emerytura męża w wysokości 4.446,91 zł. W myśl art. 61 ust. 2 lit. b) ustawy o pomocy społecznej uzyskiwany dochód pozwala na ponoszenie kosztów pobytu matki w placówce, bowiem przekracza 300 % kryterium dochodowego dla osoby w rodzinie o kwotę 1542,00 zł (dochód na osobę w rodzinie wynosi 2.223,46 złotych). Tym samym A. W. została uznana za osobę zobowiązaną do ponoszenia odpłatności za pobyt matki w domu pomocy społecznej. Następnie w dniu 21 lipca 2017r. do siedziby organu I instancji wpłynął kwestionariusz rodzinnego wywiadu środowiskowego cz. II, z którego wynika, że A. W. zobowiązuje się do partycypowania w kosztach pobytu matki w wysokości 200 zł miesięcznie. Z nadesłanych dokumentów wynika (tj. wywiadu cz. II zgodnie z art. 103 ust. 2 u.p.s.), że A. W. jest osobą długotrwale chorą, niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, nie pracuje zawodowo, nie figuruje w rejestrze Powiatowego Urzędu Pracy w R., nie posiada własnego dochodu. Ponadto, zgodnie ze złożonym oświadczeniem A. W. uważa, że obowiązek utrzymania matki w DPS spoczywa na siostrze S. L., ponieważ dysponuje ona mieszkaniem matki. Organ I instancji ustalił, że nieruchomość została darowana na rzecz wnuczek E. L. i D. P. wraz z dożywotnią służebnością osobistego zamieszkania przez G. D. Darowizna jest jednak umową nieodpłatną, w zamian za mieszkanie nie widnieje żaden zapis o zobowiązaniach finansowych wobec darczyńcy, nikt z widniejących w księdze wieczystej nie zobowiązał się do dożywotniego utrzymania finansowego G. D. W realiach rozpoznawanej sprawy organ I instancji wziął pod uwagę uzasadnione okoliczności zgodnie z art. 64 ust. 2 i 3 u.p.s. tj. występującą niepełnosprawność, długotrwałą chorobę oraz fakt, iż mąż zobowiązanej jest jedynym żywicielem rodziny i tym samym uznał, iż kwota 800,00 zł wnoszona na utrzymanie matki przez córkę A. W. będzie kwotą odpowiednią. Tym samym organ odstąpił od całościowego obciążenia A. W. maksymalną opłatą tj. 1362,91 zł. jaką mógłby ustalić biorąc pod uwagę jej dochód. Ponadto, w nadesłanym wywiadzie zgodnie z art. 103 u.o.p.s. rodzina przedstawiła wydatki na zaspokojenie podstawowych potrzeb bytowych związanych z utrzymaniem mieszkania, opłat za media oraz zakup leków na poziomie 2.542, 51 zł.Ustawa o pomocy społecznej jednoznacznie określa katalog zobowiązań, o które należy pomniejszyć dochód, mimo to organ I instancji wziął pod uwagę ponoszone przez rodzinę wydatki przy ustalaniu odpłatności zobowiązanej A. W. Zdaniem organu pomocowego kwota 800,00 zł, wnoszona na utrzymanie matki nie jest zbyt wysokim obciążeniem dla domowego budżetu, a kwota 1.104,40 zł pozwoli na zaspokojenie pozostałych niezbędnych potrzeb; poza tym przy tak ustalonej opłacie kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie będzie niższa od 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Tym samym organ I instancji zastosował częściowe zwolnienie A. W. z odpłatności za pobyt rodzica w DPS z uwagi na występującą niepełnosprawność i długotrwałą chorobę. W toku prowadzonego postępowania administracyjnego organ I instancji ustalił również sytuację córki S. L. Zgodnie z przeprowadzonym wywiadem cz. II ustalono, iż zobowiązana mieszka i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem L. L., źródło utrzymania rodziny stanowi jej emerytura w wysokości 1.289,28 zł i jej męża w kwocie 2.434,62 zł. Mieszkanie stanowi własność małżonków. Łączny dochód obliczony zgodnie z art. 61 ust. 2 pkt 2 lit. b) ustawy o pomocy społecznej oraz zgodnie z art. 8 ust. 3 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej wynosi 3.723, 90 zł. Tym samym przekracza 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie o kwotę 639,90 zł i pozwala na partycypowanie w kosztach pobytu matki w placówce (art. 61 ust. 2 lit. b) ustawy o pomocy społecznej). Organ I instancji ustalił dodatkowo, iż S. L. dokonała wpłaty na rzecz odpłatności za pobyt G. D. w okresie od września 2014r. do lutego 2017r. na łączną kwotę 9.000,00 zł. W miesiącu lutym 2017r. złożyła pozew do Sądu Rejonowego w Z. o nieistnienie obowiązku alimentacyjnego wobec G. D., ponieważ jak twierdzi - matka jej nie wychowywała, a od 1954 r. przebywała w rodzinie zastępczej. Ponadto, złożyła do siedziby organu I instancji kserokopię zaświadczeń z Urzędu Stanu Cywilnego w O. o zameldowaniu, z którego wynika, iż od 1957 r. matka i córka nie zamieszkiwały wspólnie. Pomimo to S. L. zadeklarowała dopłatę w kwocie 300,00 zł. miesięcznie do utrzymania matki w DPS, jednocześnie informując, iż zgodnie z art. 64a ustawy o pomocy społecznej osobę zobowiązaną do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej zwalnia się całkowicie z tej opłaty na jej wniosek pod warunkiem, iż przedstawi prawomocne orzeczenie sądu o pozbawieniu rodzica władzy rodzicielskiej nad tą osobą i oświadczy, że władza rodzicielska nie została przywrócona. Mając na uwadze w/w okoliczności, tzn. w szczególności deklarowany przez S. L. znikomy kontakt z matką, a właściwie jego brak w okresie dzieciństwa, organ I instancji uznał by obciążyć S. L. kwotą 400,00 zł. tytułem odpłatność za pobyt G. D. w placówce. Przy opłacie ustalonej na kwotę 400,00 zł kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie będzie niższa od 300 % kryterium dochodowego na osobę w rodzinie (dochód pozostały to 3.323,90 zł.).; ustalona kwota jest zatem kwotą adekwatną do sytuacji finansowej i rodzinnej S. L. Tym samym organ I instancji, na podstawie art. 64 ustawy o pomocy społecznej, odstąpił od całościowego obciążenia S. L. maksymalną opłatą tj. 639,90 zł. jaką by mógł ustalić biorąc pod uwagę dochód pozostały po jej uiszczeniu. Jednocześnie zaznaczono, że ustalając wysokość opłat dla poszczególnych córek G. D., organ pomocowy wziął pod uwagę wszelkie okoliczności, które mogą wpłynąć na ustalenie kwoty odpłatności, w tym jej ewentualne zmniejszenie w stosunku do kwoty maksymalnej, tj. maksymalnej wysokości opłaty, po której uiszczeniu pozostała kwota dochodu nie byłaby niższa od 300 % kryterium dochodowego na osobę w rodzinie (tj. 1.542,00 zł.). Wobec tego zarówno w stosunku do A. W. jak i S. L. organ I instancji ustalając wysokość opłaty za pobyt G. D. w Domu Pomocy Społecznej wziął pod uwagę sytuację zdrowotną, finansową, rodzinną obu córek, a także stopień ich związania z matką. Dlatego uznał, iż kwoty ustalone będą kwotami adekwatnymi do sytuacji każdej z córek. Wysokość opłaty uiszczanej przez G. D. ustalono natomiast biorąc pod uwagę dochód własny oraz ustawowe obwarowanie dotyczące wysokości opłaty, która nie może przekraczać 70% dochodu własnego. Zgodnie natomiast z poglądem przyjętym w judykaturze organ może wydać decyzję ustalającą opłatę i zobowiązującą konkretne osoby do ponoszenia opłat za pobyt w DPS w okresie późniejszym niż decyzja w przedmiocie skierowania. W tym jednak przypadku odpłatność może być ustalona jedynie od dnia wydania decyzji, nigdy wstecz. Wydawanie łącznie decyzji kierującej i ustalającej opłatę oraz zobowiązanych jest powinnością, ale nie regułą czy zasadą prawną. W związku z powyższym organ I instancji wskazał, iż należność za pobyt matki w Domu Pomocy Społecznej w O. od miesiąca [...] października 2017r. należy wpłacać na konto MOPS w O. do ostatniego dnia każdego miesiąca. Organ I instancji ustalił także, że w księdze wieczystej, którą dostarczyła A. W. nie figuruje S. L. jako obdarowana, nadto ze złożonego oświadczenia wynika, że nie czerpie żadnych korzyści z wynajmu lokalu ponieważ nie jest jego dysponentem. W księdze wieczystej widnieją jej córki, które nie są stronami toczącego się postępowania. Darowizna jest umową nieodpłatną, w zamian za mieszkanie nie widnieje żaden zapis o zobowiązaniach finansowych dotyczących zbywcy, nikt z widniejących w księdze wieczystej nie zobowiązał się do dożywotniego utrzymania finansowego G. D., w dziale trzecim widnieje jedynie zapis dotyczący obciążenia nieruchomości dożywotnią służebnością mieszkania. Kolegium wskazało, że ewentualne postępowanie w przedmiocie zwolnienia z całkowitego lub częściowego ponoszenia kosztów może być wszczęte dopiero, gdy decyzja ustalająca wysokość opłaty stanie się ostateczna; wówczas strona może zwrócić się do organu I instancji z wnioskiem w/w kwestii. Kolegium zobowiązało ponadto organ I instancji do rozpoznania tej kwestii w przedmiotowej sprawie z uwagi na oświadczenie strony, według którego pozostaje w faktycznej separacji z mężem i nie dysponuje kwotą 800 zł na zapłatę za pobyt matki w domu pomocy społecznej.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosła A. W. zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj:

– naruszenie art. 7, 77 § 1 i art. 80 K.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym nienależyte ustalenie okoliczności darowania przez G. D. nieruchomości uczestniczce S. L., a która to następnie przekazała nieruchomość swoim córkom i błędne ustalenia w tym zakresie poprzez przyjęcie, że nieodpłatna dożywotnia służebność mieszkania nie jest zobowiązująca dla obdarowanych, a nadto ustalenie, że S. L. znajdowała się w rodzinie zastępczej i ustalenie znikomego kontaktu wymienionej z matką i błędne ustalenie, że podstawą to potwierdzającą jest zameldowanie pod innym adresem, gdy tymczasem zameldowanie nie jest tożsame z zamieszkiwaniem i w konsekwencji obniżenie odpłatności za pobyt S. L. i całkowite pominięcie odpowiedzialności materialnej trzeciej z zstępnych;

– naruszenie art. 8 i 107 § 3 K.p.a. przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w niej ogólnych stwierdzeń i całkowite pominięcie przedstawianych przez skarżącą dokumentów potwierdzających dokonanie na rzecz S. L. umowy darowizny i ustanowienie na jej rzecz służebności mieszkania, a także pominięcie okoliczności, że A. W. jest osobą niepełnosprawną, ustalenie, że wymieniona prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem, w sytuacji gdy wymieniona pozostaje w separacji faktycznej, utrzymuje się z emerytury, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, w szczególności niewyjaśnienie dlaczego tak ważne okoliczności jak umowa darowizny są traktowane pobocznie i lekceważąco z pominięciem odpowiedzialności obdarowanych;

2. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez ich niezastosowanie tj. art. 897 K.c., albowiem to na wniosek S. L., G. D. została umieszczona w DPS, a także wymieniona została obdarowana nieruchomością i pozostaje wzbogacona, jak wynika z relacji S. L. mieszkanie stanowiące przedmiot darowizny jest wynajmowane i są z niego czerpane zyski, z których następnie jest finansowany pobyt G. D., gdy tymczasem córka A. W., która została pominięta w darowanej nieruchomości i musi pokrywać większą część należności, co jest sprzeczne z przepisanymi prawa i zasadami współżycia społecznego;

3. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 897 K.c. poprzez jego błędną wykładnię i jego niezastosowanie, albowiem jak wynika z jego treści w przypadku, kiedy po wykonaniu darowizny darczyńca popadnie w niedostatek, obdarowany ma obowiązek w granicach jeszcze istniejącego wzbogacenia, dostarczyć darczyńcy środków, których mu brak do utrzymania odpowiadającego jego usprawiedliwionym potrzebom. Obdarowany może zwolnić się od tego obowiązku zwracając darczyńcy wartość wzbogacenia.

4. niedopuszczenie do udziału w charakterze uczestników postępowania D. P. i E. L. tj. córek S. L., którym wymieniona następnie darowała nieruchomość, aby się jej wyzbyć i wykazywać brak wzbogacenia się, a które w niniejszej sprawie również są obciążone nieodpłatną, dożywotnią służebnością mieszkania na rzecz G. D.;

5. błąd w ustaleniach faktycznych, który miał istotny wpływ na treść wydanej w sprawie decyzji poprzez ustalenie, że skarżąca nie pozostaje w separacji faktycznej z mężem i tym samym wliczenie w dochód rodziny wymienionej, dochodu jej męża, w sytuacji gdy strony prowadzą odrębne gospodarstwa domowe, a skarżąca otrzymuje emeryturę i jest to jej jedyne źródło utrzymania;

Jednocześnie skarżąca wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu:

1. z wydruku KW o numerze: [...] Sądu Rejonowego w Z. dla wykazania, że G. D. umową darowizny przekazała na rzecz S. L. nieruchomość, a także dla ustalenia, że w dziale III KW widnieje zapis o ograniczonej treści służebności mieszkania ustanowionej na rzecz obdarowanej;

2. zwrócenie się do S. L. i obdarowanych o ustalenie, jaka kwota pochodzi z czynszu najmowanego lokalu stanowiącego darowiznę i czy wymienione pozostają w dalszym ciągu wzbogacone o tę darowiznę zgodnie z treścią art. 897 k.c.;

3. ustalenie, czy zameldowanie jest tożsame z zamieszkiwaniem i w konsekwencji ustalenie czy obniżenie płatności S. L. jest w związku z tym zasadne i słuszne oraz dla ustalenia czy wymieniona faktycznie wychowywała się w rodzinie zastępczej.

4. przesłuchanie w charakterze świadków: D. P. i E. L. dla ustalenia w jakim zakresie jako obdarowane przyczyniają się do kosztów utrzymania darczyńcy, a także czy czerpią dochody z prawa najmu lokalu, który został darowany ich matce.

5. przesłuchanie skarżącej w drodze pomocy prawnej przed Sądem Rejonowym w R. dla ustalenia sytuacji materialno-bytowej wymienionej, a także dla wykazania czy skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem czy też pozostaje w separacji faktycznej oraz z czego się utrzymuje.

W oparciu o wskazane powyżej zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – przywoływanej dalej w tekście jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1769), zwanej dalej "ustawa"). Przepis art. 54 ust. 1 ustawy stanowi, że jedną z form pomocy społecznej jest skierowanie i umieszczenie w domu pomocy społecznej osoby wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych.

Zgodnie z art. 60 ust. 1 ustawy pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny. Opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej ustala w drodze decyzji organ gminy właściwej dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej (art. 59 ust. 1). Z kolei w art. 61 ust. 1 ustawy określone zostały osoby zobowiązane do wnoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej. Są nimi w kolejności: mieszkaniec domu pomocy społecznej, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, małżonek, zstępni przed wstępnymi oraz gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej. W przepisie art. 61 ust. 2 pkt 1-3 ustawy wskazano reguły, według których są ustalane opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej, które powinny wnosić zobowiązane podmioty oraz granice swobody określania wysokości tych opłat. I tak, zgodnie z art. 61 ust. 2 ustawy, opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wnoszą: 1) mieszkaniec domu, nie więcej jednak niż 70% swojego dochodu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, nie więcej niż 70% tego dochodu; 2) małżonek, zstępni przed wstępnymi - zgodnie z umową zawartą w trybie art. 103 ust. 2: a) w przypadku osoby samotnie gospodarującej, jeżeli dochód jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, jednak kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% tego kryterium, b) w przypadku osoby w rodzinie, jeżeli posiadany dochód na osobę jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, z tym że kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie; 3) gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej - w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej a opłatami wnoszonymi przez osoby, o których mowa w pkt 1 i 2.

Skarżąca kwestionuje ustaloną w stosunku do niej opłatę za pobyt jej matki G. D. w domu pomocy społecznej. Zarzuca przede wszystkim błędne ustalenie stanu faktycznego poprzez ustalenie, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem, podczas gdy pozostaje z mężem w separacji faktycznej.

Wydanych w sprawie rozstrzygnięć organów administracji nie sposób jednak zakwestionować. Jak wynika bowiem z prawidłowo ustalonego stanu faktycznego do chwili wydania decyzji organu II instancji skarżąca prowadziła wspólne gospodarstwo z mężem A. W., co wynika z oświadczenia skarżącej z dnia 13.07.2017 r. (wywiad środowiskowy cz. II) jak i oświadczenia skarżącej z dnia 19 stycznia 2018 r. (wywiad środowiskowy cz. II, samodzielne prowadzenie gospodarstwa domowego od dnia 6 stycznia 2018 r.). Z kolei powoływane w odwołaniu pozostawanie w separacji faktycznej nie mogło odnieść skutku w zakresie ustalenia dochodu rodziny, bowiem nie znosi ona obowiązków określonych w art. 23 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, skoro ustawodawca dopuścił możliwość orzeczenia obok rozwodu, także separacji w sferze prawnej (art. 61¹ – art. 616 k.r.o.).". Słusznie więc organy administracji ustaliły dochód rodziny skarżącej, na który składał się dochód męża skarżącej. Na marginesie jedynie wskazać można, że na niekorzyść skarżącej przemawia dodatkowo okoliczność, że od października 2017 r. przysługiwała jej emerytura, jednak uwzględnienie tej okoliczności oznaczałoby naruszenie zasady zakazu reformationis in peius.

Zarzuty skarżącej dotyczące ustalenia wysokości opłaty wobec S. L. nie są również w ocenie Sądu skuteczne, a to z uwagi na brak interesu prawnego skarżącej w tym zakresie. Skarżąca w kwestionowaniu wysokości ustalonej opłaty dla siostry ma wyłącznie interes faktyczny, bowiem od tej opłaty nie jest uzależniona wysokość opłaty ciążącej na skarżącej. Wysokość tej opłaty jest uzależniona tylko i wyłącznie od dochodu skarżącej. Kwestia przysporzenia majątkowego (na podstawie umowy darowizny) siostry nie miała tym samym wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.

Niemniej jednak organy prawidłowo ustaliły i przyjęły, że G. D. darowała mieszkanie na rzecz wnuczek E. L. i D. P. wraz z dożywotnią służebnością osobistego zamieszkania przez G. D. W księdze wieczystej, którą dostarczyła A. W. nie figuruje S. L. jako obdarowana, nadto ze złożonego przez nią oświadczenia wynika, że nie czerpie żadnych korzyści z wynajmu lokalu, ponieważ nie jest jego dysponentem. W księdze wieczystej widnieją jej córki, które nie są stronami toczącego się postępowania. Darowizna jest umową nieodpłatną, w zamian za mieszkanie nie widnieje żaden zapis o zobowiązaniach finansowych dotyczących zbywcy, nikt z widniejących w księdze wieczystej nie zobowiązał się do dożywotniego utrzymania finansowego G. D., w dziale trzecim widnieje jedynie zapis dotyczący obciążenia nieruchomości dożywotnią służebnością mieszkania.

Wbrew stanowisku skarżącej, w prowadzonym przez organy administracji postępowaniu nie mają zastosowania powołane przepisy Kodeksu cywilnego, w tym art. 897. Brak było zatem podstaw do ustalania przesłanek wskazanych w tym przepisie.

Ponadto, zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić wyłącznie dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Nie jest zatem dopuszczalne w postępowaniu przed sądem administracyjnym przeprowadzenie dowodu w postaci zeznań świadków, czy też przesłuchania strony w drodze pomocy sądowej. Wnioski dowodowe zawarte w skardze podlegały zatem oddaleniu.

W ocenie Sądu postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone prawidłowo w sposób umożliwiający niewadliwe określenie wysokości odpłatności córek za pobyt G. D. w Domu Pomocy Społecznej w O.

Jednocześnie organ I Instancji zarówno w stosunku do A. W. jak i S. L. ustalając wysokość opłaty za pobyt G. D. w Domu Pomocy Społecznej w O. wziął pod uwagę sytuację zdrowotną, finansową, rodzinną obu córek, a także stopień ich związania z matką. Dlatego częściowo zwolnił je z tej odpłatności uznając, iż kwoty ustalone będą kwotami adekwatnymi do sytuacji każdej z córek. Taką konstatację organu należy w pełni podzielić.

Z przytoczonych względów, skarga jako bezzasadna w oparciu o art. 151 p.p.s.a. podlegała oddaleniu.

O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu orzeczono w oparciu o art. 250 p.p.s.a oraz § 21 ust. 1 pkt 1 c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U.2016.1714 ze zm.).

ds