Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1085/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-08-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6365 Inne zezwolenia, zgody i nakazy z zakresu ochrony zabytków
Hasła tematyczne: Zabytki
Skarżony organ: Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 36 i art. 43
journal: Dz.U. 2021 poz 710
law: Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędziowie sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), , Protokolant spec. Agnieszka Wrzodak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 sierpnia 2022 r. sprawy ze skargi U. w O. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] kwietnia 2022 r. znak: [...] w przedmiocie wstrzymania wycinki drzew oddala skargę


UZASADNIENIE

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z dnia [...] kwietnia 2022 r. znak [...], działając na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 4, art. 89 pkt 1 i art. 93 ust. 1 ustawy z 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (tj. Dz.U. 2021 poz. 710) oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. 2021 poz. 735), po rozpatrzeniu odwołania Uniwersytetu [...] w [...], utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z [...] listopada 2021 r. znak: [...], wstrzymującą wycinkę drzew na terenie wschodniej części założenia parkowego w [...] (zachodni fragment działki nr [...]).

[...] Wojewódzki Konserwator Zabytków uzasadniając decyzję z [...] listopada 2021 r. wskazał, że 19 listopada 2021 r. podczas oględzin wschodniej części parku (za wąwozem) stwierdzono wycinkę drzew na terenie wzgórza, na powierzchni ok. 1,5 ha. Zrębem objęto wielogatunkowy i zróżnicowany wiekowo drzewostan, w tym cenny starodrzew. Zachowano jedynie kilka egzemplarzy starszych drzew i szpaler grabowy rosnący wzdłuż drogi obwodowej u podnóża wzgórza. Powyższe prace były wykonywane bez pozwolenia konserwatorskiego, wymaganego zgodnie z art. 36 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.

Uniwersytet [...] w [...] wniósł odwołanie od powyższej decyzji, zarzucając organowi naruszenie art. 61 § 4, art. 10 § 1, art. 7 w związku z art. 77 § 1, art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, a także art. 43 ust. 1 pkt 4 oraz art. 36 ust. 1 pkt 11 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Strona zakwestionowała również prawidłowość nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Zdaniem strony granice ochrony konserwatorskiej parku w [...] nie obejmują terenu wycinki, a działka nr [...] obręb [...] oznaczona jest w ewidencji gruntów jako R - grunty rolne, a nie Ls - lasy.

Po rozpoznaniu odwołania Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego uznał decyzję [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków za prawidłową.

Minister wskazał, że właściwość rzeczowa organu ochrony zabytków w niniejszej sprawie wypływa z faktu wpisania parku w [...], gmina [...], do rejestru zabytków (pod numerem [...]) decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] z dnia [...] listopada 1978 r. l.dz. [...]. W decyzji tej zawarto opis granic założenia w następujący sposób: "park od płn-wsch. graniczy z polami, od południa z zabudowaniami gospodarczymi i ogrodami, od zachodu i płn-zach. z drogą [...]". Z treści uzasadnienia powyższej decyzji wynika, że ochroną konserwatorską objęto park krajobrazowy z początku XX w. o powierzchni ok. 15 ha. Wskazano ponadto, że "w części parku o charakterze leśnym (na płn-wsch. od wąwozu) o pow. 8 ha biegnie aleja obwodowa, wzdłuż której rośnie szpaler [...]. W tej części jeszcze dwie aleje łączące się blisko [...]. Drzewostan w części przypałacowej przeważnie liściasty różnogatunkowy; w części o charakterze leśnym: iglasty".

Zdaniem Ministra powyższy opis i charakterystyka parku w [...] w sposób jednoznaczny i bezsporny pozwalają określić granice założenia, mimo braku załącznika graficznego do decyzji. Organ odwoławczy nie ma wątpliwości, że część działki nr [...] od północno-wschodniego narożnika działki nr [...], wzdłuż drogi obsadzonej szpalerem grabów, biegnącej u podnóża wzgórza, do drogi nr [...], jest objęta ochroną konserwatorską na podstawie wpisu do rejestru zabytków parku w [...] decyzją z [...] listopada 1978 r. Świadczy o tym czytelny w terenie szpaler [...], o którym mowa w ww. decyzji, wyszczególnienie leśnej części parku (za wąwozem) w tym orzeczeniu jako integralnej części zabytku oraz powierzchnia tego założenia wskazana w decyzji (ok. 15 ha). Park w [...] posiada powierzchnię ok. 15 ha po zsumowaniu przypałacowej części parku oraz części leśnej, położonej na wzgórzu za wąwozem.

Ustosunkowując się do treści odwołania i przytoczonego przez stronę zestawienia zabytków nieruchomych w miejscowościach [...] i [...], wpisanych do rejestru zabytków województwa [...], pochodzącego ze strony internetowej WUOZ w [...] organ wyjaśnił, że podstawą objęcia zabytku ochroną prawną, o której mowa w art. 7 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami jest decyzja wojewódzkiego konserwatora zabytków, to ten akt określa przedmiot i zakres ochrony konserwatorskiej. Zdaniem Ministra w niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że do rejestru zabytków nieruchomych wpisany jest park w [...] o powierzchni ok. 15 ha, w granicach opisanych w decyzji. Dla skuteczności objęcia powyższego obiektu ochroną konserwatorską nie ma też znaczenia ujawnienie lub brak informacji o wpisie do rejestru zabytków w księdze wieczystej nieruchomości czy klasyfikacja gruntu w ewidencji gruntów. W przypadku rozległego założenia krajobrazowego nie jest wyjątkiem włączenie w obszar założenia parkowego gruntów klasyfikowanych w ewidencji jako Ls - lasy.

Organ wskazał, że zgodnie z art. 36 ust. 1 pkt 11 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami podejmowanie innych działań, które mogłyby prowadzić do naruszenia substancji lub zmiany wyglądu zabytku wpisanego do rejestru, z wyłączeniem działań polegających na usuwaniu drzew lub krzewów z terenu nieruchomości lub jej części niebędącej wpisanym do rejestru parkiem, ogrodem albo inną formą zaprojektowanej zieleni, wymaga pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków. Wycinka drzew rosnących na wzgórzu, w tym cennego starodrzewu, na powierzchni ok. 1,5 ha jest bezdyskusyjnie działaniem naruszającym substancję parku i ingerującym w wygląd tego założenia zieleni, wymagającym uzyskania pozwolenia konserwatorskiego, stosownie do art. 36 ust. 1 pkt 11 ustawy.

Minister przytoczył treść 43 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy, zgodnie z którym wojewódzki konserwator zabytków wydaje decyzję o wstrzymaniu wykonywanych bez jego pozwolenia lub w sposób odbiegający od zakresu i warunków określonych w pozwoleniu innych działań, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 6-8,10 i 11, przy zabytku wpisanym do rejestru. Organ podkreślił, że wydanie decyzji wstrzymującej prace wykonywane bez pozwolenia lub w sposób odbiegający od zakresu i warunków określonych w pozwoleniu jest obligatoryjne, z akt sprawy wynika natomiast bezspornie, że zrąb drzewostanu we wschodniej, leśnej części parku był prowadzony bez wymaganego pozwolenia konserwatorskiego.

Organ odwoławczy stwierdził, że [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków nie dopełnił obowiązków wynikających z art. 61 i art. 10 k.p.a. W materiale dowodowym sprawy brak jest bowiem zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania w sprawie wstrzymania prac prowadzonych na terenie parku w [...], a organ pierwszej instancji nie powołał się w treści decyzji na przepis art. 10 § 2 k.p.a., co zdaniem organu odwoławczego byłoby w pełni uzasadnione. [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków nie utrwalił też w aktach sprawy, w drodze adnotacji, przyczyny odstąpienia od zasady czynnego udziału stron w postępowaniu, do czego obligował go art. 10 § 3 k.p.a. Mając jednak na uwadze, że skarżący brał udział w oględzinach w dniu 19 listopada 2021 r., nie kwestionuje ustaleń poczynionych przez organ pierwszej instancji dotyczących zakresu wykonanych prac oraz ich prowadzenia bez wymaganego pozwolenia, organ drugiej instancji uznał, że powyższe uchybienia proceduralne nie miały wpływu na wynik postępowania i nie uzasadniały uchylenia decyzji.

Odnosząc się do kolejnych zarzutów odwołania organ przytoczył art. 108 § 1 k.p.a., zgodnie z którym decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. W ocenie organu przesłanką zastosowania powołanego przepisu w niniejszej sprawie jest ważny interes społeczny, jakim jest zachowanie w stanie jak najmniej przekształconym substancji zabytku, jaką jest drzewostan budujący park leśny we wschodniej części założenia. Nadanie klauzuli natychmiastowej wykonalności decyzji było niezbędne do niezwłocznego i skutecznego powstrzymania działań prowadzonych bez pozwolenia konserwatorskiego, zanim dojdzie do nieodwracalnego zniszczenia i jeszcze większego uszczuplenia wartości zabytkowej chronionego obiektu. Zniszczenie substancji zabytkowego założenia zieleni stanowi niepowetowaną szkodę dla interesu społecznego, bowiem odtworzenie unicestwionej materii zabytku będzie procesem długotrwałym, wymagającym co najmniej kilkudziesięciu lat, obarczonym ryzykiem niepowodzenia z uwagi na coraz trudniejsze warunki klimatyczne.

Uniwersytet [...] w [...] złożył skargę na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] kwietnia 2022 r., zarzucając naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

art. 7 k.p.a. w zw. art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, jego dowolną ocenę oraz niepodjęcie wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego,

art. 80 k.p.a., poprzez dokonanie dowolnej oceny całego materiału dowodowego oraz wydanie rozstrzygnięcia z pominięciem istotnych okoliczności sprawy, w tym faktu, że nieruchomość oznaczona w ewidencji gruntów jako działka nr [...], obręb [...], gmina [...], nie figuruje w Rejestrze Zabytków Województwa [...],

art. 8 § 1 k.p.a., poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organu, nieprzekonujące wyjaśnienie powodów rozstrzygnięcia,

art. 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonej decyzji.

Ponadto zarzucono organowi drugiej instancji naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji,

art. 43 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, poprzez błędne zastosowanie i przyjęcie, że w sprawie mamy do czynienia z zabytkiem wpisanym do rejestru, a wycinka drzew wymagała pozwolenia,

art. 36 ust. 1 pkt 11 ustawy poprzez przyjęcie błędnego założenia, że w sprawie doszło do wykroczenia przeciwko bliżej nieokreślonym obowiązkom z art. 36 ust. 1 ustawy.

Strona skarżąca wskazała, że [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] wpisał do Rejestru Zabytków Województwa [...] dawny park przypałacowy w [...], położony na działce nr [...], wraz z najbliższym otoczeniem zawierającym się w granicach działki. Decyzja ta została wydana w wyniku wznowienia postępowania i uchyliła decyzję ww. organu z [...] grudnia 2006 r. w sprawie wpisania do rejestru zabytków (nr rejestru: [...]) dawnego parku [...] w [...] wraz z najbliższym otoczeniem obejmującym działkę nr [...].

Dalej strona wskazała, że decyzja [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w sprawie wpisania do rejestru zabytków z [...] czerwca 2004 r. (nr rejestru: [...]) dotyczy natomiast zespołu zabudowy folwarcznej w [...] wraz z otoczeniem, tj. częściami działek wydzielonych geodezyjnie nr [...] i [...], obręb [...]. Z kolei decyzja Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] z [...] maja 1989 r. (nr rejestru: [...]) dotyczy domu (dworku) nr [...] w [...], decyzja Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] z dnia [...] listopada 1978 r. znak: [...] (nr rejestru: [...]) dotyczy parku w [...], a decyzja z [...] października 1967 r. dotyczy pałacu w [...].

Strona podniosła, że w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji wskazano na księgę wieczystą nr [...], która nie obejmuje działki nr [...], lecz obejmuje nieruchomości oznaczone w ewidencji gruntów jako działki nr: [...], obręb [...] i wskazuje na rejestr zabytków nr: [...] (dom/dworek), [...] (pałac), [...] (park). Tymczasem ww. decyzja [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] grudnia 2006 r. dotycząca działki nr [...] została uchylona. Strona zarzuciła, że Minister nie odniósł się do tej kwestii.

Skarżąca wskazała, że park wskazany w rejestrze zabytków pod nr [...] nie widnieje w Rejestrze Zabytków Nieruchomych Województwa [...] i zauważyła, że ww. rejestr obejmuje trzy nieruchomości w [...] (dawny park [...] - [...]; kościół - [...]; kostnicę - [...]) i cztery nieruchomości w [...] (park - [...]; pałac - [...]; zespół zabudowy folwarcznej - [...]; dom/dworek - [...]).

Zdaniem skarżącej istotny pozostaje przy tym fakt, iż działka nr [...] powstała w 2018 r., obok działki nr [...], w wyniku podziału działki nr [...]. Przedmiotowa działka nr [...], obręb [...] (identyfikator działki: [...]) jest oznaczona jako R - grunty rolne, a nie LS - Lasy. Natomiast działka nr [...], obręb [...] jest oznaczona jako BR - grunty rolne zabudowane. Ww. nieruchomości są objęte księgą wieczystą nr [...]. Strona stwierdziła, że nie sposób zatem założyć, że "wycinkę leśną" prowadzono na gruntach rolnych, zwłaszcza, że wycinka była prowadzona przez Zakład Produkcyjno[...] w [...] Sp. z o.o. w ramach Uproszczonego Planu Urządzenia Lasu na okres od 1 stycznia 2012 r. do 31 grudnia 2021 r. Przedmiotowy plan sporządzono na zlecenie Starosty [...] i nie obejmuje on swoim zakresem działki nr [...]. Minister nie odniósł się do tej kwestii, tymczasem wycinka była prowadzona pod "nadzorem" innego organu - Starosty.

W ocenie Uniwersytetu uchybienia proceduralne, których dopuścił się Minister podważają zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, wyrażoną w art. 8 § 1 k.p.a. Minister zignorował także zasadę przekonywania, wynikającą z art. 11 k.p.a., zobowiązującą organy do wyjaśniania stronom zasadności przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy. Strona zarzuciła, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest lakoniczne, Minister nie przedstawił w sposób wyczerpujący motywów będących podstawą podjętej decyzji, tym samym doszło do naruszenia art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Zdaniem strony wskazane uchybienie jest rażące, gdyż konsekwencją tej decyzji jest wydanie kolejnej decyzji z [...] stycznia 2022 r. znak: [...], zobowiązującej do doprowadzenia zabytku, tj. części leśnej parku pałacowego w [...] (część działki ewidencyjnej nr [...]) do jak najlepszego stanu w terminie do 31 grudnia 2023 r.

Zdaniem Uniwersytetu Minister nie wykazał, że w sprawie mamy do czynienia z zabytkiem wpisanym do rejestru oraz że przedmiotowa wycinka leśna drzew wymagała pozwolenia i doszło do wykroczenia przeciwko obowiązkom z art. 36 ust. 1 ustawy. Strona podniosła, że art. 36 ust. 1 pkt 11 ustawy wskazuje, że pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków wymaga podejmowanie innych działań, które mogłyby prowadzić do naruszenia substancji lub zmiany wyglądu zabytku wpisanego do rejestru, organ pierwszej instancji nie wykazał jednak, że doszło do naruszenia substancji, czy też zmiany wyglądu. W ocenie strony brak jest jakichkolwiek podstaw, by działania Uniwersytetu polegające na wycince drzew postrzegać jako ingerencję w zabytek, bowiem granice ochrony konserwatorskiej nie obejmują terenu wycinki.

W odpowiedzi na skargę Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny ocenia zaskarżony akt administracyjny z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Z art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329) wynika, że uwzględnienie skargi przez Sąd następuje w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły i w związku z tym skarga nie mogła zostać uwzględniona.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie była decyzja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z [...] kwietnia 2022 r., utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z [...] listopada 2021 r. znak: [...], wstrzymującą wycinkę drzew na terenie wschodniej części założenia parkowego w [...] (zachodni fragment działki nr [...]), wydaną w oparciu o art. 43 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 710).

Zgodnie z art. 36 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków wymaga podejmowanie innych (aniżeli wymienione w pkt 1-10) działań, które mogłyby prowadzić do naruszenia substancji lub zmiany wyglądu zabytku wpisanego do rejestru, z wyłączeniem działań polegających na usuwaniu drzew lub krzewów z terenu nieruchomości lub jej części niebędącej wpisanym do rejestru parkiem, ogrodem albo inną formą zaprojektowanej zieleni.

W myśl art. 43 ust. 1 ustawy wojewódzki konserwator zabytków wydaje decyzję o wstrzymaniu wykonywanych bez jego pozwolenia lub w sposób odbiegający od zakresu i warunków określonych w pozwoleniu: 1) prac konserwatorskich, restauratorskich, badań konserwatorskich lub architektonicznych przy zabytku wpisanym do rejestru; 2) robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru lub w jego otoczeniu; 3) badań archeologicznych lub poszukiwań, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 12; 4) innych działań, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 6-8, 10 i 11, przy zabytku wpisanym do rejestru.

Jak wynika z akt sprawy, organ pierwszej instancji ustalił w trakcie oględzin w dniu 19 listopada 2021 r., że na terenie przedmiotowej działki nr [...], w jej zachodniej części, na wzgórzu, prowadzona jest wycinka drzew, w tym starodrzewu. W ocenie organów orzekających w sprawie prace te wymagały uzyskania pozwolenia konserwatorskiego, bowiem prowadzone były na terenie wpisanym do rejestru zabytków. Strona skarżąca kwestionuje powyższe ustalenia podnosząc, że teren, na którym prowadzono wycinkę drzew, nie jest objęty ochroną konserwatorską.

Zauważyć wobec tego trzeba, że decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] z dnia [...] listopada 1978 r. l.dz. [...] wpisano do rejestru zabytków województwa [...] (pod numerem [...]) park w [...], gmina [...]. W sentencji tej decyzji zawarto opis granic założenia wskazując: "park od płn-wsch. graniczy z polami, od południa z zabudowaniami gospodarczymi i ogrodami, od zachodu i płn-zach. z drogą [...]". Z treści uzasadnienia decyzji wynika ponadto, że ochroną konserwatorską objęto park krajobrazowy z początku XX w. o powierzchni ok. 15 ha, a także że "w części parku o charakterze leśnym (na płn-wsch. od wąwozu) o pow. 8 ha biegnie aleja obwodowa, wzdłuż której rośnie szpaler grabowy. W tej części jeszcze dwie aleje łączące się blisko grobowca. Drzewostan w części przypałacowej przeważnie liściasty różnogatunkowy; w części o charakterze leśnym: iglasty".

W ocenie Sądu pomimo, że decyzja o wpisaniu parku w [...] do rejestru zabytków nie zawiera załącznika graficznego i nie określa numerów działek objętych wpisem, nie ulega wątpliwości, że teren, na którym prowadzono wycinkę drzew, jest objęty ochroną konserwatorską na podstawie wpisu do rejestru zabytków dokonanego przywołaną decyzją z [...] listopada 1978 r.

Powyższy opis parku w [...] zawarty w decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] z dnia [...] listopada 1978 r. umożliwia określenie granic zabytkowego założenia i pozwala na ustalenie, że zachodni fragment działki nr [...], na którym prowadzono wycinkę, na wschód od wąwozu, wzdłuż drogi biegnącej u podnóża wzgórza, do drogi wojewódzkiej nr [...] (przebiegającej przez [...] i [...]), stanowi wschodnią część zabytkowego parku. W decyzji tej wskazano, że "w części parku o charakterze leśnym (na płn-wsch. od wąwozu) o pow. 8 ha biegnie aleja obwodowa, wzdłuż której rośnie szpaler grabowy". Jak wynika z akt sprawy, w tym z dokumentacji zdjęciowej, szpaler grabów, o którym mowa w ww. decyzji, rosnący wzdłuż drogi biegnącej u podnóża wzgórza, pozostaje nadal czytelny w terenie. Ponadto przypałacowa część parku oraz część położona na wzgórzu za wąwozem ma powierzchnię 15 ha, co odpowiada powierzchni parku w [...] wskazanej w decyzji z dnia [...] listopada 1978 r.

Prawidłowo zatem organy orzekające w sprawie uznały, że działania polegające na wycince drzew prowadzone były na obszarze objętym ochroną konserwatorską na podstawie wpisu do rejestru zabytków parku w [...], dokonanego decyzją z [...] listopada 1978 r. Bez wpływu na wynik rozstrzygnięcia pozostaje przy tym błędne powołanie się przez [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w decyzji z dnia [...] listopada 2021 r. na numer księgi wieczystej odnoszący się do innej nieruchomości.

Na odmienne rozstrzygnięcie nie mogła też wpłynąć okoliczność, że w rejestrze zabytków nieruchomych województwa [...], dostępnym na stronie internetowej Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w [...], nie widnieje park w [...] wpisany do rejestru zabytków pod nr [...]. Podstawą objęcia obiektu ochroną konserwatorską jest wyłącznie decyzja wojewódzkiego konserwatora zabytków, nie zaś wykaz zabytków udostępniany na stronie internetowej urzędu ochrony zabytków. Ponadto dostrzec trzeba, że rejestr zabytków nieruchomych dostępny na stronie internetowej Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w [...] zawiera informację o wpisaniu parku w [...] do rejestru zabytków, na podstawie decyzji z dnia [...] listopada 1978 r. l.dz. [...], z tym, że jako numer rejestru wskazuje [...].

Odnośnie argumentacji skargi wskazującej, że działka nr [...] jest oznaczona w ewidencji gruntów jako R - grunty rolne, z czego strona wywodzi, że niemożliwe jest prowadzenie "wycinki leśnej" na gruntach rolnych, zauważyć trzeba, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie jednoznacznie wskazuje, że na terenie ww. działki prowadzono wycinkę drzew. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostaje klasyfikacja gruntów w ewidencji gruntów, czy argumenty dotyczące prowadzenia wycinki w ramach Uproszczonego Planu Urządzenia Lasu, "pod nadzorem" Starosty [...].

Sąd podziela też zakwalifikowanie przez organy prowadzonych prac jako działań, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 11 ustawy, mogących prowadzić do naruszenia substancji lub zmiany wyglądu zabytku wpisanego do rejestru. Ustalenia z przeprowadzonej kontroli, zgromadzona dokumentacja zdjęciowa, jednoznacznie wskazują, że wykonane prace naruszają substancję objętą ochroną. Wycinka drzew na powierzchni ok. 1,5 ha, na terenie zabytkowego parku, w tym wycinka starodrzewu, niewątpliwie ingeruje w wygląd założenia parkowego i może prowadzić do utraty lub zmniejszenia wartości zabytkowych założenia podlegającego ochronie na podstawie art. 7 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.

Prawidłowo zatem organy oceniły, że prowadzone na terenie działki nr [...] prace wymagały pozwolenia konserwatorskiego, zgodnie z art. 36 ust. 1 pkt 11 ustawy. Poza sporem pozostaje, że skarżąca takiego pozwolenia nie uzyskała. W takiej sytuacji [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków zobligowany był zatem do wydania, w oparciu o art. 43 ust. 1 pkt 4 ustawy, decyzji o wstrzymaniu wykonywanych bez jego pozwolenia działań. Zasadne było przy tym nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, z uwagi na pilną konieczność powstrzymania dalszego niszczenia drzewostanu we wschodniej części zabytkowego założenia parkowego, mogącego spowodować utratę bądź znaczne zmniejszenie wartości zabytkowych parku w [...].

Zaskarżona decyzja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z [...] kwietnia 2022 r., utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z [...] listopada 2021 r., pozostaje zatem w zgodzie z prawem, a zarzuty skargi, w tym zarzuty dotyczące naruszenia przez organy przepisów art. 36 i art. 43 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, okazały się bezzasadne. W ocenie Sądu prawidłowo ustalono stan faktyczny, zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia o wstrzymaniu prac prowadzonych przy zabytku wpisanym do rejestru, a stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji spełnia wymogi wynikające z art. 107 § 3 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze, wobec bezzasadności skargi, orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.