Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SAB/Bk 11/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2019-11-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
659
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Naczelnik Urzędu Skarbowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 125 par. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz, Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), sędzia WSA Andrzej Melezini, po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 listopada 2019 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. Z. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. w przedmiocie zwrotu nadwyżki podatku VAT za okres od kwietnia do czerwca 2016 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu [...] sierpnia 2019 r. A. Z. (dalej: "Skarżący") złożył skargę na przewlekłe prowadzenie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. postępowania w sprawie zwrotu nadwyżki podatku od towarów i usług za kwiecień, maj i czerwiec 2016 r. Pełnomocnik Skarżącego zarzucił naruszenie:

- art. 120, 121 § 1 i 139 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2019 r. poz. 900, dalej jako: "o.p.") poprzez niezasadne przedłużanie postępowania w sprawie zwrotu podatku naliczonego nad należnym wykazanym przez Skarżącego w deklaracjach za kwiecień, maj i czerwiec 2016 r.,

- art. 125 § 1 w zw. z art. 139 § 1 o.p. poprzez prowadzenie postępowania w sprawie zwrotu podatku naliczonego nad należnym za ww. okresy w sposób przewlekły,

- art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 o.p. poprzez zbieranie materiału dowodowego w znacznych odstępach czasowych, z pominięciem zasady działania bez zbędnej zwłoki I koncentracji materiału dowodowego.

Skarżący wskazał, że w deklaracji VAT-7 za kwiecień 2016 r. złożonej [...] maja 2016 r. wykazał kwotę podatku VAT do zwrotu na rachunek bankowy w terminie 25 dni w wysokości 463.753,00 zł, w deklaracji za maj 2016 r. kwotę 257.322,00 zł, a za czerwiec 2016 r. - kwotę 362.126,00 zł. Na podstawie upoważnienia do kontroli z [...] czerwca 2016 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. wszczął kontrolę podatkową w zakresie sprawdzenia prawidłowości i rzetelności rozliczenia podatku od warów i usług za kwiecień-maj 2016 r. w świetle deklaracji VAT-7 oraz rzetelności transakcji przeprowadzonych w maju 2016 r. Na podstawie upoważnienia do kontroli z [...] lipca 2016 r. rozszerzono zakres kontroli o sprawdzenie prawidłowości i rzetelności rozliczenia oraz zasadności zwrotu w terminie 25 dni podatku od towarów i usług za czerwiec 2016 r. Kontrola podatkowa zakończyła się przesłaniem podatnikowi [...] grudnia 2017 r. protokołu kontroli. Postanowieniem z [...] kwietnia 2017 r. organ wszczął postępowanie podatkowe, a postanowieniem z [...] kwietnia 2019 r. wyznaczył nowy termin zakończenia postępowania podatkowego, na dzień [...] września 2019 r.

Pismem z [...] maja 2019 r. skarżący wniósł ponaglenie na przewlekłe działanie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. Postanowieniem z [...] czerwca 2019r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. uznał ponaglenie za nieuzasadnione.

Zdaniem Skarżącego organ narusza obowiązek działania bez zbędnej zwłoki. Wskazał on, że od chwili wszczęcia postępowania upłynęło blisko półtora roku, a uwzględniając czas trwania kontroli podatkowej – ponad trzy lata. Skarżący podniósł, że organ podejmuje czynności w znacznych odstępach czasu, opiera się o materiał dowodowy z innych postępowań i nie dokonuje własnych ustaleń.

W ocenie autora skargi, po prawie trzech latach kontroli podatkowej i postępowania podatkowego organ powinien posiadać już wystarczającą ilość informacji niezbędnych do odtworzenia stanu faktycznego, zakończenia postępowania i dokonania zwrotu nadwyżki podatku VAT.

Zdaniem strony, zawiadomienie o niezałatwieniu sprawy w terminie organ podatkowy powinien skierować do strony niezwłocznie, już z chwilą pojawienia się jakiejkolwiek przeszkody w kontynuowaniu postępowania, bez oczekiwania do czasu faktycznego upływu terminu załatwienia sprawy.

Skarżący podnosi, że organ ponownie przedłużając termin trwania postępowania podatkowego o dodatkowe 5 miesięcy wskazuje, że przyczyną był m.in wniosek pełnomocnika z sierpnia 2018r. o przesłuchanie w charakterze świadka Ł. R. prezesa W. Sp. z o.o. W dniu [...] marca 2019 r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego wpłynęło pismo wystosowane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. stanowiące odpowiedź na ww. wniosek o pomoc prawną. Przeprowadzanie przedmiotowego dowodu zajęło organowi 6 miesięcy.

Mając na uwadze powyższe Skarżący wniósł o stwierdzenie przewlekłości postępowania i wyznaczenie organowi ostatecznego terminu zakończenia postępowania w przedmiocie zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za kwiecień-czerwiec 2016 r.

Odpowiadając na skargę Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. wniósł o jej oddalenie.

Organ wyjaśnił, że w dniu [...] maja 2016 r. Skarżący złożył deklarację VAT-7 za kwiecień 2016 r., w której wykazał nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym w wysokości 464.020,00 zł, z czego kwotę 463.753,00 zł wykazał do zwrotu na rachunek bankowy w terminie 25 dni, zaś kwotę 267,00 zł do przeniesienia

na następny okres rozliczeniowy. Kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za kwiecień 2016 r. w wysokości 432.000,00 zł zwrócono Skarżącemu na rachunek bankowy [...] maja 2016 r., oraz kwotę 31.753,00 zł zaliczono na poczet zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej opodatkowanej na zasadach ogólnych przy zastosowaniu 19 % liniowej stawki za kwiecień 2016 r.

W dniu [...] czerwca 2016 r. Skarżący złożył deklarację VAT-7 za maj 2016 r.,

w której wykazał nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym w wysokości 257.322,00 zł, z czego kwotę 256.993,00 zł wykazał do zwrotu na rachunek bankowy w terminie 25 dni, zaś kwotę 329,00 zł do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy.

W dniu [...] lipca 2016 r. Skarżący złożył deklarację VAT-7 za czerwiec 2016 r., w której wykazał nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym w wysokości 362.565,00 zł, z czego kwotę 362.126,00 zł wykazał do zwrotu na rachunek bankowy w terminie 25 dni, zaś kwotę 439,00 zł do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy. Kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za czerwiec 2016 r. w wysokości 35.083,00 zł zwrócono na rachunek bankowy Skarżącego 29 lipca 2016 r., oraz kwotę 20.126,00 zł zaliczono na poczet zaległości podatkowej z tytułu zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej opodatkowanej na zasadach ogólnych przy zastosowaniu 19 % liniowej stawki za czerwiec 2016 r. oraz odsetek za zwłokę od tej zaległości.

Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w B. wszczął wobec Skarżącego kontrolę podatkową w zakresie sprawdzenia prawidłowości i rzetelności rozliczenia podatku od towarów i usług za okres kwiecień i maj 2016 r. w świetle deklaracji VAT-7 oraz rzetelności transakcji przeprowadzonych w czerwcu 2016 r. Następnie na podstawie upoważnienia do przeprowadzenia kontroli podatkowej z dnia [...] lipca 2016 r. organ rozszerzył tę kontrolę o sprawdzenie prawidłowości i rzetelności rozliczenia oraz zasadności zwrotu w terminie 25 dni podatku od towarów i usług za czerwiec 2016 r. w świetle deklaracji VAT oraz rzetelności transakcji przeprowadzonych w lipcu 2016 r.

Organ wskazał, że w toku prowadzonej kontroli, metodą kompletną sprawdzono zgodność kwot zaewidencjonowanych w rejestrach zakupu i sprzedaży VAT za badany okres w konfrontacji z okazanymi dowodami źródłowymi oraz podjęto szereg czynności mających na celu zgromadzenie niezbędnego materiału dowodowego w sprawie. Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2016 r. zwrócono się do Dyrektora Zarządu Granicznego Komendy Głównej Straży Granicznej

o udostępnienie informacji granicznej. Wnioskami z dnia [...] czerwca 2016 r., [...] lipca 2016 r. i 7 września 2016 r. wystąpiono do Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. oraz do Naczelnika P. Urzędu Skarbowego w G. o przeprowadzenie kontroli u kontrahenta Skarżącego, tj. W. Sp. z o.o. W dniu [...] lipca 2016 r. dokonano na giełdzie spożywczej oględzin dostarczonej kawy. W toku kontroli podatkowej wezwano Skarżącego do przedłożenie wyjaśnień oraz dowodów w sprawie. W lipcu 2016 r. zwracano się też do właścicieli firm przewozowych z żądaniem udzielenia informacji dotyczących danych kierowców, miejsc załadunku i rozładunku towaru, rodzaju przewożonych ładunków oraz przedłożenie faktur dokumentujących wykonane usługi. Wnioskiem z [...] sierpnia 2016 r. organ zwrócił się do Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad o podanie informacji w sprawie logowania pojazdów w systemie viaTOLL. W lipcu i sierpniu 2016 r. przesłuchano świadków na okoliczność świadczenia usług transportowych. W październiku 2016 r. organ zwrócił się do poszczególnych dostawców kawy do spółki W. z żądaniami udzielenia informacji. Wnioskiem z dnia [...] listopada 2016 r. zwrócono się do administracji litewskiej o wymianę informacji dotyczących transakcji wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów przez firmę Skarżącego na rzecz U. . Wnioskiem z [...] września 2017 r. zwrócono się do Wydziału Granicznego P. Oddziału Straży Granicznej o przekazanie informacji odnośnie dat i miejsc przekroczenia granicy przez podróżnych, którzy kupowali kawę u podatnika w procedurze TAX FREE. Do dnia zakończenia kontroli odpowiedzi nie udzielono. W lipcu, sierpniu

i wrześniu 2017 r. organ wzywał Skarżącego celem przesłuchania w charakterze strony oraz do udzielenia pisemnych wyjaśnień. We wrześniu i październiku 2017 r. zwrócono się do Pierwszego Ś. Urzędu Skarbowego w S. oraz Urzędu Skarbowego w K. o przeprowadzenie czynności sprawdzających w spółkach T.

Czynności przeprowadzone w toku kontroli udokumentowano protokołem kontroli podatkowej, który doręczony został pełnomocnikowi Skarżącego w dniu

[...] stycznia 2018 r. W protokole tym stwierdzono, że firma Skarżącego była jednym

z ogniw w pozornym obrocie towarami, ukierunkowanym na wyłudzenie podatku od towarów i usług z Budżetu Państwa. Transakcje te polegały na obrocie kawą Jacobs Kronung 500g i Dallmayr Prodomo 500g. Podatnikowi zaś nie przysługuje prawo do odliczenia podatku VAT wynikającego z faktur wystawionych przez firmy H. oraz W. Sp. z o.o., w konsekwencji czego stwierdzono zawyżenie podatku naliczonego: za kwiecień, maj i czerwiec 2016 r.

Organ wskazał, że w trakcie kontroli podatkowej, wobec konieczności weryfikacji zasadności zwrotów wykazanych w deklaracjach VAT-7 za maj i czerwiec 2016 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. postanowieniem Nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. przedłużył termin zwrotu różnicy podatku od towarów i usług VAT za maj 2016 r. w kwocie 256.993,00 zł do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia VAT-7 złożonego w dniu [...] czerwca 2016 r., dokonywanej w ramach kontroli podatkowej, pod kątem zasadności wykazanego oraz postanowieniem Nr [...] z dnia [...] lipca 2016 r. przedłużył termin zwrotu różnicy podatku od towarów i usług VAT za czerwiec 2016 r. w kwocie 306.917,00 zł do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia VAT-7 złożonego w dniu [...] lipca 2016 r., dokonywanej w ramach kontroli podatkowej, pod kątem zasadności wykazanego zwrotu.

Dalej organ wskazał, że po przeprowadzonej analizie materiału dowodowego zgromadzonego w toku kontroli podatkowej, Naczelnik Urzędu Skarbowego

w B. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2018 r., doręczonym [...] kwietnia 2018 r., wszczął w stosunku do Skarżącego postępowanie podatkowe w sprawie podatku o towarów i usług za kwiecień, maj i czerwiec 2016 r.

W celu pozyskania brakujących dowodów w sprawie, pismami z [...] kwietnia 2018 r. wystąpiono do organów podatkowych prowadzących kontrole podatkowe u podmiotów uczestniczących w łańcuchach dostaw/nabyć kawy. W odpowiedzi na ww. pisma otrzymano istotne w sprawie dokumenty, m.in. protokoły przesłuchań prezesa spółki W. Sp. z o.o. z siedzibą w G. oraz informacje zwrotne, z których wynika m.in., że Naczelnik P. Urzędu Skarbowego w G. nie zakończył jeszcze kontroli podatkowej u bezpośredniego dostawcy kawy do firmy Skarżącego. Ponadto w trakcie postępowania podatkowego organ podjął próbę przeprowadzenia istotnego dowodu w sprawie, tj. przesłuchania D. Z. w celu pozyskanie nowych informacji w sprawie od osoby, która z ramienia firmy Skarżącego porozumiewała się bezpośrednio z dostawcami kawy.

W dniu [...] lipca 2018 r. na wniosek pełnomocnika Skarżącego organ wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania w charakterze świadka B. M. Dowód ten został przeprowadzony [...] sierpnia 2018 r.

We wrześniu 2018 r. organ pozyskał od Naczelnika L. Urzędu Skarbowego w L. protokoły kontroli podatkowych przeprowadzonych w firmach E. Sp. z o.o. oraz T. Sp. z o.o.

Następnie pismem z [...] października 2018 r. organ wystąpił do Prokuratury Krajowej L. Wydział Zamiejscowy Departamentu ds. Przestępczości Zorganizowanej i Korupcji w L. z prośbą o udzielenie informacji, czy w toku śledztwa prowadzonego przez Prokuraturę Okręgową w S. oraz przez Prokuraturę Krajową, L. Wydział Zamiejscowy Departamentu ds. Przestępczości Zorganizowanej i Korupcji w L., występowano do odpowiednich władz Białorusi o przesłuchanie obywateli tego państwa (podróżnych), których dane widnieją na wystawionych przez firmę F. dokumentach TAX FREE, czy występowano do odpowiednich władz Litwy o przesłuchanie obywatela tego państwa, tj. K. S., czy przesłuchano Skarżącego oraz czy przesłuchano Pana L. D.

W odpowiedzi, przy piśmie z [...] października 2018 r. Prokuratura Krajowa L. Wydział Zamiejscowy Departamentu ds. Przestępczości Zorganizowanej i Korupcji w L. przesłała dwa protokoły przesłuchań Skarżącego.

Na wniosek pełnomocnika Skarżącego organ podatkowy pismem z 31 października 2018 r. wystąpił do Prokuratury Krajowej L. Wydział Zamiejscowy Departamentu ds. Przestępczości Zorganizowanej i Korupcji w L. z prośbą o udostępnienie do niniejszego postępowania podatkowego i wydanie kopii protokołów przesłuchań D. M. i B. M. z akt śledztwa prowadzonego przez Prokuraturę Krajową L. Wydział Zamiejscowy Departamentu ds. Przestępczości Zorganizowanej i Korupcji w L. Protokoły przesłuchań tych osób zostały organowi przesłane przy piśmie z [...] listopada 2018 r. i włączone do akt postępowania postanowieniem z [...] stycznia 2019 r.

W dniu [...] marca 2019 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. przesłał dokumenty, stanowiące odpowiedź na wniosek o pomoc prawną odnośnie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania w charakterze świadka Ł. R.

Organ wskazuje, że od wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie przeprowadził w sposób systematyczny i w możliwie najkrótszych terminach, szereg czynności zmierzających do zgromadzenia kompletnego materiału dowodowego. Postanowieniem z [...] kwietnia 2019 r. wyznaczył nowy termin zakończenia niniejszego postępowania do [...] września 2019 r. oraz postanowieniem z [...] kwietnia 2019 r. przedłużył termin zwrotu podatku VAT za maj i czerwiec 2016 r. również do [...] września 2019 r. Oba postanowienia zostały zaskarżone zażaleniem do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. a następnie skargami do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku

W dniu [...] marca 2018 r. a następnie [...] maja 2019 r. do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. wpłynęło ponaglenie na działanie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B., w którym zarzucono, iż organ postępowanie w przedmiocie zwrotu podatku VAT za ww. okres prowadzi w sposób przewlekły. Postanowieniami z [...] kwietnia 2018 r. i z [...] czerwca 2019 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. uznał ponaglenia za nieuzasadnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z 26 września 2018 r. w sprawie I SAB/Bk 9/18 oddalił skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania.

W opinii Naczelnika Urzędu Skarbowego w B., postępowanie w sprawie zwrotu nadwyżki podatku VAT za maj - czerwiec 2016 r. było zgodne z obowiązującymi zasadami oraz przepisami prawa i nie wystąpiła przewlekłość tego postępowania. Przedłużenie postępowania podatkowego o kolejne pięć miesięcy wynika z konieczności skompletowania materiału dowodowego niezbędnego do podjęcia prawidłowego rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Spór w sprawie dotyczy tego, czy organ znajduje się w stanie przewlekłości

w zakresie zwrotu Skarżącemu nadwyżki podatku VAT za kwiecień, maj i czerwiec 2016 r.

Z przedstawionego przez organ stanu sprawy wynika, że w stosownych terminach Skarżący złożył deklaracje VAT-7 za ww. okresy rozliczeniowe, wykazując nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym i żądając zwrotu tej nadwyżki na rachunek bankowy.

Zgodnie z art. 87 ust. 2 u.p.t.u., zwrot różnicy podatku, z zastrzeżeniem ust. 6

i 6a, następuje w terminie 60 dni od dnia złożenia rozliczenia przez podatnika

na rachunek bankowy podatnika w banku mającym siedzibę na terytorium kraju albo na rachunek podatnika w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, której jest członkiem, wskazany w zgłoszeniu identyfikacyjnym, o którym mowa w odrębnych przepisach, lub na wskazany przez podatnika rachunek banku mającego siedzibę

na terytorium kraju lub na rachunek spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej, jako zabezpieczenie udzielanego przez ten bank lub przez tę kasę kredytu,

na podstawie złożonego przez podatnika do naczelnika urzędu skarbowego,

w terminie do złożenia deklaracji podatkowej, pisemnego, nieodwołalnego upoważnienia organu podatkowego, potwierdzonego przez bank lub spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową udzielających kredytu, do przekazania tego zwrotu. Jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć ten termin do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanej w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej lub postępowania podatkowego. Jeżeli przeprowadzone przez organ czynności wykażą zasadność zwrotu, o którym mowa w zdaniu poprzednim, urząd skarbowy wypłaca należną kwotę wraz z odsetkami

w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej stosowanej w przypadku odroczenia płatności podatku lub jego rozłożenia na raty.

W analizowanym przypadku organ jeszcze przed upływem terminu 60 dni,

o którym mowa w przywołanym wyżej przepisie, przedsięwziął czynności zmierzające do zweryfikowania zasadności zwrotu VAT zadeklarowanego w deklaracjach VAT-7 Skarżącego za maj i czerwiec 2016 r. Na podstawie upoważnienia do przeprowadzenia kontroli podatkowej z dnia [...] czerwca 2016 r. i [...] lipca 2016 r., wszczął bowiem wobec Skarżącego kontrolę podatkową w zakresie sprawdzenia prawidłowości i rzetelności rozliczenia podatku od towarów i usług za okres kwiecień i maj 2016 r. w świetle deklaracji VAT-7 oraz rzetelności transakcji przeprowadzonych w czerwcu 2016 r., jak też sprawdzenie prawidłowości

i rzetelności rozliczenia oraz zasadności zwrotu w terminie 25 dni podatku od towarów i usług za czerwiec 2016 r. w świetle deklaracji VAT oraz rzetelności transakcji przeprowadzonych w lipcu 2016 r. Kontrola ta trwała do [...] grudnia 2017 r., kiedy to przesłano pełnomocnikowi strony protokół kontroli podatkowej (data odbioru [...] stycznia 2018 r.).

W trakcie kontroli podatkowej organ postanowieniami z dnia [...] czerwca 2016 r. i z dnia [...] lipca 2016 r. przedłużył termin zwrotu różnicy podatku od towarów

i usług VAT za maj 2016 r. i czerwiec 2016 r. do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia VAT-7 dokonywanej w ramach kontroli podatkowej, pod kątem zasadności wykazanego zwrotu. Po zakończeniu kontroli podatkowej i rozpatrzeniu zastrzeżeń podatnika, organ podjął kolejne czynności zmierzające do zweryfikowania możliwości zwrotu VAT i sprawdzenia prawidłowości rozliczenia przez podatnika podatku od towarów i usług za kwiecień, maj i czerwiec 2016 r. W dniu [...] kwietnia 2018 r. wydano postanowienie wszczynające w stosunku do Skarżącego postępowanie podatkowe w sprawie podatku o towarów i usług za kwiecień, maj

i czerwiec 2016 r. Tego samego dnia organ postanowił o przedłużeniu terminu zwrotu różnicy podatku od towarów i usług za maj i czerwiec 2016 r. do [...] czerwca 2018 r. Kolejnym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2018 r. organ przedłużył termin tego zwrotu do [...] września 2018 r. Postępowanie podatkowe zostało wszczęte w terminie wynikającym z art. 165b § 1 o.p.

Zdaniem Sądu, działań organu w zakresie braku zwrotu nadwyżki podatku VAT nie można w realiach rozpatrywanego przypadku określić mianem przewlekłego.

Pojęcie przewlekłego prowadzenia postępowania oznacza takie działanie organu (opieszałe, niesprawne, nieskuteczne, pozorne), które nie prowadzi do niezwłocznego załatwienia sprawy lub w terminach przewidzianych prawem, jak również nieuzasadnione przedłużanie przez organ terminu załatwienia sprawy. Oprócz tego o przewlekłości postępowania może świadczyć powstrzymywanie się od podejmowania wyłącznie czynności niezbędnych i podejmowanie również czynności zbędnych przez organ podatkowy, co w konsekwencji może prowadzić do nieracjonalnego przedłużenia terminu załatwienia sprawy (L. Etel (red.), R. Dowgier, P. Pietrasz, M. Popławski, S. Presnarowicz, W. Stachurski, K. Teszner, Ordynacja podatkowa. Komentarz do art. 141 aktualizowany; zob. też wyroki NSA z dnia

21 stycznia 2015 r. sygn. II FSK 3097/12, z dnia 3 stycznia 2016 r. sygn. I OSK 2341/15, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Uwzględniając powyższe Sąd zauważa, że najpierw w toku kontroli podatkowej i obecnie w toku postępowania podatkowego organ podjął szereg czynności zmierzających do zweryfikowania prawidłowości rozliczenia podatku od towarów i usług Skarżącego za maj i czerwiec 2016 r. Zwrócono się do innych organów z wnioskami o przeprowadzenie czynności sprawdzających i postępowań kontrolnych w firmach biorących udział w łańcuchu dostaw kawy (czerwie, lipiec

i wrzesień 2016 r. oraz wrzesień i październik 2017 r.). W lipcu 2016 r. zwracano się też do właścicieli firm przewozowych z żądaniem udzielenia informacji dotyczących danych kierowców, miejsc załadunku i rozładunku towaru, rodzaju przewożonych ładunków oraz przedłożenie faktur dokumentujących wykonane usługi.

W październiku 2016 r. organ zwrócił się do poszczególnych dostawców kawy do spółki W. (bezpośredni dostawca do Skarżącego) z żądaniami udzielenia informacji. W listopadzie 2016 r. zwrócono się do administracji litewskiej o wymianę informacji dotyczących transakcji wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów przez firmę Skarżącego na rzecz U. W międzyczasie, w lipcu i sierpniu 2016 r. przesłuchano świadków na okoliczność świadczenia usług transportowych na rzecz Skarżącego. Pozyskiwano też informacje z Komendy Głównej Straży Granicznej oraz podejmowano czynności zmierzające do uzyskania wyjaśnień od Skarżącego.

W toku postępowania podatkowego wszczętego postanowieniem z dnia

[...] kwietnia 2018 r. organ podjął kolejne kroki celem zebrania materiału dowodowego, zwracając się m.in. [...] kwietnia 2018 r. o nadesłanie stosownych informacji do organów podatkowych prowadzących kontrole podatkowe u podmiotów uczestniczących w ustalonych łańcuchach dostaw/nabyć kawy. Jak wskazał organ

w odpowiedzi na skargę uzyskał w ten sposób istotne w sprawie dokumenty, m.in. protokoły przesłuchań prezesa spółki W. Sp. z o.o. oraz informację, że kontrola podatkowa u bezpośredniego dostawcy kawy do firmy Skarżącego nie została jeszcze zakończona.

Czynności wykonywane samodzielnie przez organ, oraz te zlecone innym organom, w tym zagranicznym administracjom podatkowym miały na celu zweryfikowanie prawidłowości rozliczenia przez Skarżącego podatku od towarów

i usług za maj i czerwiec 2016 r. W związku z tym termin zakończenia kontroli przesunął się w czasie, podobnie jak odwleka się obecnie zakończenie prowadzonego postępowania podatkowe (z odpowiedzi na skargę nie wynika aby zostało zakończone). Immanentnie związany z tym jest termin na zwrotu podatku, którego przedłużanie przybrało formę postanowień zakomunikowanych Skarżącemu wraz z wyjaśnieniem przyczyn konieczności tego przedłużenia, powiązanych weryfikacją rozliczenia podatkowego Skarżącego. Pozbawione podstaw są zatem zarzuty działania organu wbrew art. 120, art. 121 § 1 i art. 125 o.p. Sąd nie stwierdza, aby działania organu miały w zakresie zarzucanym przez Skarżącego charakter nieefektywny, czy też pozorny. Nie bez znaczenia w przedmiotowej sprawie pozostaje fakt złożenia przez pełnomocnika strony skarżącej w dniu 6 sierpnia 2018 r. wniosków dowodowych, na które organ odpowiedział już w sierpniu występując do Naczelnika P. Urzędu Skarbowego w G. o pomoc prawną w przesłuchaniu świadka. W marcu 2019 r. natomiast wpłynęło pismo od Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w T, będące odpowiedzią na wniosek organu.

Zgodnie z art. 125 § 1 o.p., organy podatkowe powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Obowiązek szybkiego działania skorelowany jest z obowiązkiem podejmowania działań wnikliwych, prowadzących do realizacji wyrażonej w art. 122 o.p. zasady prawdy obiektywnej. Zasadnicze znaczenie ma zatem zarówno wyczerpujące zbadanie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych związanych

z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa, jak też sprawność

w podejmowaniu czynności zmierzających do celu, aby nie trwały nadmiernie długo.

W ramach prowadzonego postępowania kontrolnego, zakończonego wydaniem protokołu kontroli oraz obecnie prowadzonego postępowania podatkowego balans między obowiązkiem wnikliwego wyjaśnienia sprawy

a sprawnością i szybkością podejmowanych czynności został zachowany. Poza ogólnikowymi stwierdzeniami i przytoczeniem poglądów orzecznictwa Skarżący nie wskazał konkretnie w jaki sposób miałoby dojść do przewlekłego prowadzenia postępowania. Długotrwałe prowadzenie postępowań (minęły już 2 lata od wszczęcia postępowania kontrolnego) nie oznacza samo w sobie, że organowi można skutecznie zarzucić przewlekłość postępowania w przedmiocie zwrotu nadwyżki podatku.

Nie mógł zostać uwzględniony zarzut naruszenia art. 87 ust. 2 u.p.t.u. Na podstawie wymienionego przepisu, organ podatkowy ma uprawnienie do podjęcia działań zmierzających do dodatkowego zweryfikowania zasadności wnioskowanego przez podatnika zwrotu podatku. Może to zrobić w formie jednej ze wskazanych

w tym przepisie procedur, przy czym wybór procedury w konkretnym przypadku ustawodawca pozostawił organowi. Jeżeli zaś z uwagi na podjęcie tego rodzaju działań weryfikacyjnych zaistnieje konieczność przedłużenia wynikającego

z odrębnych przepisów terminu dokonania zwrotu, organ jest uprawniony do dokonania takiego przedłużenia w formie postanowienia. Skoro przed upływem ustawowego terminu zwrotu podjęte zostały czynności zmierzające do zweryfikowania jego zasadności, lecz nie dały one jeszcze rezultatu (toczyła się kontrola podatkowa i toczy się postępowanie podatkowe), nie można uznać aby doszło do naruszenia art. 87 ust. 2 u.p.t.u.

Natomiast ocena przesłanek uznania przez organ, że zachodzi potrzeba dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu, pozostaje poza zakresem postępowania

w przedmiocie przewlekłości postępowania w sprawie zwrotu nadwyżki podatku od towarów i usług. Trybem właściwym do kwestionowania skuteczności i zasadności przedłużenia terminu do zwrotu VAT jest zażalenie na postanowienie wydane

w takowym przedmiocie, z którego to prawa Skarżący zresztą skorzystał kwestionując w ten sposób postanowienie z dnia 13 czerwca 2018 r. Ponadto trzema wyrokami Sąd oddalił skargi na postanowienia w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego (I SA/Bk 575/18, I SA/Bk 634/18 oraz I SA/Bk 73/19).

Niezrozumiały jest zarzut dotyczący przewlekłości w zakresie zwrotu VAT za kwiecień 2016 r. Kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za ten miesiąc w wysokości 432.000,00 zł zwrócono Skarżącemu na rachunek bankowy w dniu

[...] maja 2016 r. (tj. 23 dni po złożeniu deklaracji VAT-7), zaś pozostałą kwotę wykazanej nadwyżki za ten okres zaliczono na podatek dochodowy w sposób opisany przez organ w odpowiedzi na skargę.

W tym stanie rzeczy nie potwierdziły się stawiane w skardze zarzuty przewlekłego prowadzenia postępowania. Orzeczono zatem jak w sentencji na podstawie art. 151 w zw. z art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302).