Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2589/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-01-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędzia WSA Aneta Lemiesz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi K. C. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "GITD", "organ") decyzją z [...] sierpnia 2021 r. nr [...], na podstawie art. 104 w zw. z art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm., dalej: "K.p.a."), art. 13k ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 3, art. 13k ust. 4, ust. 6 pkt 1, ust. 9 oraz art. 13l ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 470, ze zm., dalej: u.d.p."), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej ( Dz. U. z 2021 r. poz. 32 z późn. zm.), art. 50 pkt 1 lit. j, art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2140, z późn. zm.), nałożył na K. C. (dalej: "Strona", "Skarżąca"), karę pieniężną w wysokości 1.500 zł., za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji GITD wskazał, że 9 stycznia 2021 r. zarejestrowano przejazd pojazdu samochodowego o numerze rejestracyjnym [...] rodzaj: SAMOCHÓD CIĘŻAROWY, poruszającego się wraz z przyczepą/naczepą o numerze rejestracyjnym [...] przez urządzenie kontrolne o numerze identyfikacyjnym [...] pod numerem ewidencyjnym [...], o godzinie 14:29:08, na odcinku drogi krajowej nr [...] węzeł [...] – węzeł [...]. W wyniku dokonanej kontroli stacjonarnej stwierdzono, iż w ww. pojeździe nie znajduje się urządzenie pokładowe viaBox służące do uiszczania opłat elektronicznych, a ponadto wskazany pojazd nie został zarejestrowany w krajowym systemie elektronicznego poboru opłat. Tym samym za kontrolowany przejazd nie została uiszczona opłata elektroniczna. Na podstawie danych z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców ustalono, iż dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego zespołu pojazdów wynosiła 4250 kg, w tym pojazdu samochodowego - 3500 kg, zaś przyczepy - 750 kg. W oparciu o dane zgromadzone w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców oraz informacje przekazane przez [...] S.A. ustalono, iż posiadaczem ww. pojazdu samochodowego w dniu odnotowania naruszenia była Strona.

GITD pismem z [...] maja 2021 r. zawiadomił Stronę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie naruszenia obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej podczas ww. przejazdu, pouczając o treści art. 10 § 1 K.p.a.

W odpowiedzi Strona poinformowała, że masa własna pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] wynosiła 2437 kg i we wskazanym dniu pojazd nie przewoził towaru, zaś przyczepa o numerze rejestracyjnym [...] jest przyczepą lekką o masie własnej 300 kg i dopuszczalnej ładowności 450 kg.

GITD uznał, że ustalenia poczynione w sprawie niewątpliwie nakazują zastosowanie względem Strony sankcji w postaci kary pieniężnej.

Decyzję GITD z [...] sierpnia 2021 r. Skarżąca zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie oraz o zasądzenie od organu na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 13, art. 13k, art. 13ha u.d.p., w związku z art. 7 i art. 8 K.p.a., poprzez brak dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy i wydanie rozstrzygnięcia niezgodnego z przepisami.

W uzasadnieniu skargi Skarżąca powtórzyła wyjaśnienia podniesione w toku postępowania administracyjnego, że samochód [...] o numerze rejestracyjnym [...], o masie własnej 2437 kg w czasie wskazanym w zawiadomieniu nie przewoził towaru, a więc nie był dodatkowo obciążony, a naczepa o numerze rejestracyjnym [...] to przyczepa lekka o masie własnej 300 kg i dopuszczalnej ładowności 450 kg. Zdaniem Skarżącej, organ wymierzył karę, która nie jest przewidziana w przypadku takiego zespołu pojazdów, gdyż zgodnie z art. 13k ust. 1 pkt. 1 u.d.p., w przypadku zespołu pojazdów złożonego z samochodu o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony oraz przyczepy wymierza się karę pieniężną w wysokości 500,00 zł., a nie 1.500,00 zł.

Ponadto, zdaniem Skarżącej, nie do pogodzenia jest z konstytucyjną zasadą państwa prawa i równości obywateli wobec prawa nakładanie kary administracyjnej według masy całkowitej pojazdów, gdyż prowadzi to do nieuprawnionego zrównania pojazdów poruszających się z obciążeniem jak i bez niego, co z kolei niewątpliwie ma wpływ na eksploatację dróg publicznych. Sprzeczny z powyższymi zasadami jest również brak rozróżnienia wysokości kary w zależności od stopnia przekroczenia tonażu. Jak zaznaczono bowiem w decyzji, taka sama wysoka kara dotyczy przekroczenia limitów o 10 kg jak i o 500 kg. Co więcej, w ustawie o drogach publicznych miary podane są w tonach i to z dokładnością do jednego miejsca po przecinku. Z kolei w dokumentach rejestracyjnych podane są dane w kilogramach. Organ zaś nie dokonał szczegółowego przeliczenia jednostek i to z dokładnością określoną w ustawie, co również czyni decyzję bezpodstawną.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w sposób uzasadniający jej uchylenie.

Wychodząc od analizy regulacji prawnej, należy wskazać, że obowiązek ponoszenia opłaty elektronicznej wynika z art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p., zgodnie z którym "Korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony (...)". Według art. 13ha ust. 1 u.d.p., "Opłata, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, zwana dalej "opłatą elektroniczną", jest pobierana za przejazd po drogach krajowych lub ich odcinkach, określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 6", to jest w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej. Z art. 13ha ust. 3 u.d.p., jak i przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 13ha ust. 6 tej ustawy wynika, że powyższa opłata elektroniczna pobierana jest za przejazd po płatnych drogach krajowych lub ich odcinkach pojazdem samochodowym o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony. Stosownie natomiast do treści art. 13k ust. 1 u.d.p., "Za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, wymierza się karę pieniężną w wysokości: 1) 500 zł - w przypadku zespołu pojazdów o łącznej dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony złożonego z samochodu osobowego o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony oraz przyczepy; 2) 1500 zł - w pozostałych przypadkach." Zgodnie z art. 13k ust. 4 u.d.p., w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji, "Kary pieniężne, o których mowa w ust. 1, ust. 2 pkt 2, ust. 2a-2d, wymierza się właścicielowi albo posiadaczowi albo użytkownikowi pojazdu, albo korzystającemu z drogi w przypadku, o którym mowa w art. 13ia ust. 19."

Jak wynika też z załącznika nr 1 pkt 13 lit. b do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej, droga ekspresowa [...] na odcinku węzeł [...] - węzeł [...], została wymieniona jako odcinek drogi krajowej na której pobiera się opłatę elektroniczną.

W niniejszej sprawie nie budzą wątpliwości ustalenia stanu faktycznego dokonane przez GITD, których nie kwestionuje również Skarżąca w zakresie przejazdu 9 stycznia 2021 r. pojazdu samochodowego o numerze rejestracyjnym [...] z przyczepą o numerze rejestracyjnym [...] płatnym odcinkiem drogi [...] węzeł [...] - węzeł [...] o godzinie 14:29:08, bez uiszczenia należnej opłaty elektronicznej w związku z brakiem w pojeździe urządzenia pokładowego viaBox, służącego do uiszczania opłat elektronicznych oraz niezarejestrowaniem pojazdu w krajowym systemie elektronicznego poboru opłat. Nie budzi też wątpliwości w sprawie, że posiadaczem pojazdu w dniu przejazdu była Strona, co zostało ustalone przez organ na podstawie danych z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców, jak również fakt, że dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego zespołu pojazdów wynosiła 4250 kg, w tym pojazdu samochodowego - 3500 kg, zaś przyczepy - 750 kg., co także zostało ustalone na podstawie danych z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców.

W świetle powyższych ustaleń, jak również przytoczonych przepisów, przejazd powyższego zespołu pojazdów, którego dopuszczalna masa całkowita przekraczała 3500 kg., płatnym odcinkiem drogi ekspresowej [...], podlegał opłacie elektronicznej. Obowiązek jej uiszczenia ciążył na Stronie, która nie dopełniła obowiązku rejestracji pojazdu w krajowym systemie elektronicznego poboru opłat, nie umieściła w pojeździe urządzenia pokładowego viaBox, służącego do uiszczania opłat elektronicznych, a w konsekwencji nie dokonała należnej opłaty.

Sąd stwierdza, że organ nałożył na Skarżącą karę pieniężną w prawidłowej wysokości wynikającej z art. 13k ust. 1 pkt 2 u.d.p., co kwestionuje Skarżąca. Należy jednak podkreślić, że kara pieniężna przewidziana w art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p., dotyczy zespołu pojazdów o łącznej dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony złożonego, co należy podkreślić, z samochodu osobowego o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony oraz przyczepy. W niniejszej sprawie natomiast pojazd samochodowy o numerze rejestracyjnym [...] nie był samochodem osobowym, lecz samochodem ciężarowym, co potwierdza przede wszystkim znajdująca się w aktach administracyjnych sprawy kopia dowodu rejestracyjnego spornego pojazdu. Dlatego w niniejszej sprawie zespół pojazdów składał się nie z samochodu osobowego lecz z samochodu ciężarowego o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony oraz przyczepy. Taki zespół pojazdów nie mieści się zatem w zakresie zespołów pojazdów, o których mowa w art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p., lecz w zakresie pozostałych przypadków objętych art. 13k ust. 1 pkt 2 u.d.p.

Dlatego zdaniem Sądu, GITD prawidłowo przyjął, że Skarżąca nie wywiązała się z podstawowego obowiązku wynikającego z art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p., związanego z korzystaniem z płatnego odcinak drogi krajowej dokonując przejazdu pojazdów podlegającego opłacie elektronicznej bez jej uiszczenia i w związku z tym prawidłowo nałożył na Skarżącą karę pieniężną w prawidłowej wysokości 1.500 zł, decyzją z [...] sierpnia 2021 r. W związku z czym niezasadne są zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organ art. 13, art. 13k i art. 13ha u.d.p. w związku z art. 7 i art. 8 K.p.a. GITD, działając na podstawie przepisów prawa zebrał i rozpatrzył w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy oraz wyjaśniły dokładnie stan faktyczny sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes Skarżącej. Dowody zgromadzone w sprawie nie budzą wątpliwości Sądu, argumentacja oraz ocena materiału dowodowego dokonana przez organy mieści się w granicach swobodnej oceny dowodów, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji, spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 K.p.a. Organy nie uchybiły zatem również zasadzie pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej.

Odnosząc się do argumentacji Skarżącej podniesionej zarówno w postępowaniu administracyjnym, jak i w skardze, podkreślenia wymaga, że na Skarżącą nie została nałożona kara pieniężna za nieuiszczenie należnej opłaty elektronicznej w konkretnej wysokości, lecz za naruszenie przepisów prawa o drogach publicznych polegające na niewywiązaniu się z podstawowego obowiązku uiszczenia opłaty za poruszanie się płatnym odcinkiem drogi krajowej, wynikającego z art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. Ustawodawca nie powiązał tego naruszenia z konkretną kwotą nieuiszczonej opłaty elektronicznej, przewidując karę pieniężną w tej samej kwocie 1.500 zł, za każde naruszenie ww. obowiązku w przypadku pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, innych niż zespół pojazdów o łącznej dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony złożonego z samochodu osobowego o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony oraz przyczepy. Ustawodawca zatem powiązał też karę pieniężną za omawiane naruszenie z dopuszczalną masą całkowitą pojazdów i zespołów pojazdów, a nie z ich masą rzeczywistą. Niezależnie zatem od wysokości kwoty nieuiszczonej opłaty elektronicznej, jak również niezależnie od rzeczywistej masy całkowitej pojazdów i zespołu pojazdów, każdy brak zapłaty tej opłaty stanowi naruszenie obowiązku wynikającego z art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. podlegające karze na podstawie art. 13k ust. 1 u.d.p., a więc naruszenie przepisów prawa o tej samej wadze. Dlatego wysokość nieuiszczonej w niniejszej sprawie przez Skarżącą opłaty elektronicznej, a także rzeczywista masa całkowita zespołu pojazdów, nie ma wpływu na ocenę wagi stwierdzonego w sprawie przez GITD naruszenia prawa i wysokość nałożonej kary. Rozwiązanie to nie stoi w sprzeczności z zasadą państwa prawa i zasadą równości, ponieważ zasady ponoszenia odpowiedzialności, w tym sankcja za naruszenie obowiązku uiszczenia należnej opłaty elektronicznej, zostały jasno unormowane ustawowo i mają one zastosowanie w sposób jednolity do każdego kto popełni powyższe naruszenie.

Sąd nie stwierdził w niniejszej sprawie naruszenia przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy oraz przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.

Sprawa niniejsza została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ww. ustawy.