Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1617/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-11-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6059 Inne o symbolu podstawowym 605
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 46 ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1382
law: Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Golat,, sędzia del. SO Aleksandra Westra, Protokolant ref. staż. Natalia Berkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2019 r. sprawy ze skargi Z. C. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia z rejestru PESEL danych osobowo-adresowych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego decyzją z [...] maja 2019r. nr [...] Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej: Minister, organ ) utrzymał w mocy decyzję własną z [...] kwietnia 2019r. nr [...] o odmowie udostępnienia z rejestru PESEL danych adresowo-osobowych M.G. (G.).

Stan sprawy przedstawia się następująco.

Wnioskiem z 27 września 2018 r. Z.C. wystąpił do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o udostępnienie z rejestru PESEL adresu i daty zameldowania na pobyt stały, adresu i daty zameldowania na pobyt czasowy, numeru PESEL Pana M.G., a także ,..wszystkich pozostałych danych niewyszczególnionych w druku''. Uzasadniając potrzebę uzyskania żądanych informacji Wnioskodawca wskazał na "wydanie tytułu wykonawczego przez sąd do otrzymanego nakazu zapłaty" oraz powołał się na wezwanie Sądu Rejonowego w [...], I Wydział Cywilny z dnia 21 września 2018 r., sygn. akt[...], wydane w sprawie z powództwa Z.C. przeciwko M.G., w którym Sąd wezwał powoda do uzupełniania braków formalnych pozwu poprzez podanie numeru PESEL pozwanego, bądź szczegółowych danych pozwanego, tj. daty urodzenia, imion rodziców itp. pozwalających Sądowi na ustalenie jego numeru PESEL, bądź podanie aktualnego adresu pozwanego.

Organ I instancji po rozpoznaniu sprawy decyzją z [...] kwietnia 2019r. (nr wskazany na wstępie) odmówił udostępnienia z rejestru PESEL danych adresowo-osobowych M.G.. W uzasadnieniu organ wskazał, że powodem odmowy udostępnienia żądanych danych był brak wystąpienia przesłanki ujętej w art. 46 ust. 2 pkt 1 ustawy o ewidencji ludności tj. brak wykazania przez Wnioskodawcę względem której z wielu figurujących w rejestrze PESEL osób o imieniu i nazwisku M.G. legitymuje się on interesem prawnym.

Na wskazane wyżej orzeczenie Z.C. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, wnosząc w nim o uchylenie skarżonej decyzji oraz

udostępnienie z rejestru PESEL żądanych danych adresowo-osobowych M.G.. W uzasadnieniu skarżący wskazał i podkreślił, że właściwa identyfikacja osoby winna nastąpić w oparciu o informacje podane we wniosku o udostępnienie danych, gdzie wskazany został również numer NIP oraz REGON. Zdaniem skarżącego dysponowanie tymi informacjami (dot. NIP i REGON) oznacza, że to organ na etapie rozpoznawania sprawy, powinien skutecznie zidentyfikować osobę poszukiwaną i jej dane skutecznie wyodrębnić w rejestrze PESEL.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Minister Spraw wewnętrznych i Administracji decyzją z [...] maja 2019r. (nr wskazany na wstępie) utrzymał w mocy rozstrzygnięcie własne z dnia [...] kwietnia 2019r. podtrzymując stanowisko, iż brak jest aktualnie podstaw prawnych do udostępnienia z rejestru PESEL danych adresowych oraz numeru PESEL Pana M.G..

W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał na obowiązujące w sprawie przepisy ustawy z 24 września 2010r. o ewidencji ludności (jt. Dz.U z 2018r., poz. 1382 z późn. zm. – dalej: u.e.l.) w szczególności wskazując na zapis art. 46 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy określający jeden z przypadków pozwalających na udostępnienie danych z rejestru PESEL - gdy wnioskodawca ubiega się o dane z uwagi na posiadany interes prawny. Organ po analizie przedstawionych przez wnioskodawcę dokumentów uznał, iż niewątpliwie przedłożone dokumenty wskazują, że ma on interes prawny do uzyskania danych z rejestru PESEL. Jednakże na przeszkodzie wydania żądanych danych, zdaniem organu, stoi fakt iż wnioskodawca nie zidentyfikował w sposób jednoznaczny osoby której danych żądał wydania z tego rejestru. Minister stanął bowiem na stanowisku, że interes prawny w uzyskaniu danych gromadzonych w rejestrze PESEL powinien być przez wnioskodawcę nie tylko właściwie udokumentowany, ale musi się także odnosić do konkretnej osoby, a nie kręgu osób noszących to samo imię i nazwisko. Organ wyjaśnił przy tym że pogląd ten opiera na użytym w art. 46 ust. 2 pkt 1 ustawy o ewidencji ludności sformułowaniu "wykaże", które oznacza, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar udowodnienia istnienia interesu prawnego oraz udokumentowania, że uprawnienie to odnosi się do konkretnej osoby. Organ odwołał się w tym zakresie do poglądu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawartego w wyroku z 17 stycznia 2013r. sygn.. IV SA/Wa 1140/12, w którym Sąd m. in. wskazał że "określenie osoby poszukiwanej powinno nastąpić na takim stopniu szczegółowości, aby jej tożsamość nie budziła wątpliwości."

Organ wyjaśnił również, że pomocne w odnalezieniu w rejestrze PESEL poszukiwanej przez wnioskodawcę osoby nie były informacje przezeń wskazane a dot. numerów NIP i REGON. Wskazane informacje nie są bowiem gromadzone w rejestrze PESEL, a tym samym nie mogą stanowić kryteriów wyszukiwawczych do odnalezienia konkretnej osoby. Podniesiono również, że na organie nie spoczywa prawny obowiązek kierowania ewentualnych wystąpień do innych organów, mających na celu uzyskanie dodatkowych danych osoby poszukiwanej, które pozwolą na wyszukanie w rejestrze PESEL jednej konkretnej tożsamości. Organ wyjaśnił także, że brak podejmowania takich działań nie stoi w sprzeczności z obowiązującymi przepisami ustawy o ewidencji ludności oraz Kodeksu postępowania administracyjnego, głównie art. 7 oraz 77 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Reasumując organ odwoławczy uznał za prawidłowe stanowisko organu I instancji, iż obowiązek wskazania bliższych danych personalnych spoczywa na Wnioskodawcy przyznał przy tym że Minister posiada co prawda ustawową kompetencję do udostępniania danych z rejestru PESEL, niemniej jednak w analizowanej sprawie udostępnienie danych mogłoby nastąpić wyłącznie wtedy, gdy wskazane przez Wnioskodawcę dane pozwoliłyby na jednoznaczne zidentyfikowanie osoby poszukiwanej, co pomimo wezwania wnioskodawcy do uzupełnienia brakujących danych, nie nastąpiło.

Niezgadzając się z powyższym orzeczeniem Z.C. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając naruszenie przepisów postępowania tj. art. 15, 7, 77 § 1, 107 § 3 w zw. z art: 138 § 1 k.p.a. oraz art. 32 i 30 Konstytucji RP - poprzez "nierówne traktowania od lat skarżącego oraz dyskryminację". W skardze wniesiono o jej uwzględnienie i uchylenie zaskarżonego orzeczenia oraz utrzymanego nim w mocy orzeczenia z dnia [...] kwietnia 2019r.

W uzasadnieniu skarżący opisał przebieg sprawy oraz wskazał, że decyzja drugoinstancyjna zawiera całkowicie odmienne uzasadnienie, "różniące się w 100% od pierwotnego uzasadnienia". Podkreślił, że jeżeli Minister nie może udzielić informacji skarżącemu, to powinien takich informacji udzielić sądowi. Wskazał również, że we wniosku określona została konkretna osoba o udostępnienie danych której wnioskował a nie jak twierdzi organ krąg osób noszących to samo imię i nazwisko. W uzasadnieniu zgłoszono również uwagi i wątpliwości co do poszczególnych zapisów zawartych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym orzeczeniu.

W dniu 5 sierpnia 2019r.skarżący wniósł dodatkowe pismo zawierające stanowisko w sprawie, w którym odniósł się do odpowiedzi na skargę organu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.

Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji oraz decyzji utrzymanej nią w mocy, w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy, doszedł do przekonania, że skarga nie jest zasadna.

Zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W szczególności zaś w postępowaniu administracyjnym w dostateczny sposób wyjaśniono okoliczności faktyczne sprawy, niezbędne do jej prawidłowego rozstrzygnięcia.

Na wstępie należy wskazać, iż materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowi art. 47 ust. 3 w związku z art. 50 ust. 1 oraz art. 46 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 1382 z późn. zm. – dalej: "u.e.l."). W świetle art. 46 ust. 2 pkt 1 u.e.l. warunkiem udostępnienia danych z rejestru PESEL jest legitymowanie się przez wnioskodawcę interesem prawnym, który powinien mieć swoje oparcie w konkretnej normie prawa materialnego. Skarżący, będący wnioskodawcą ubiegającym się o udostępnienie danych w postaci adresu i daty zameldowania na pobyt stały, adresu i daty zameldowania na pobyt czasowy, numeru PESEL Pana M.G., a także ,..wszystkich pozostałych danych niewyszczególnionych w druku'', a zatem danych o których wskazanie został zobowiązany wezwaniem Sądu Rejonowego w [...] I Wydział Cywilny z 21 września 2018t. sygn.. akt [...] (od uzupełnienia tych braków zależy dalsze prowadzenie postępowania cywilnego). A zatem niewątpliwie, jak słusznie przyjęły organy, skarżący wykazał istnienie swojego interesu prawnego w żądaniu uzyskania danych M.G..

Sąd zauważa również, że art.46 ust. 2 pkt 1 u.e.l. nakłada także na wnioskującego obowiązek dostarczenia organowi administracji informacji, które pozwolą na wyodrębnienie ze zbioru PESEL tej konkretnej osoby, której danych wniosek dotyczy. Skarżący, będący wnioskodawcą, celem zindywidualizowania konkretnej osoby ze zbioru PESEL, powinien podać dane, które w tym rejestrze się znajdują zgodnie z art. 8 u.e.l. zawierającym katalog takich danych. Tylko bowiem na podstawie danych wymienionych we wspomnianym art. 8 można wyodrębnić osobę, której danych wniosek dotyczy. Nie można zatem podzielić poglądu skarżącego, że organ sam powinien dążyć do uzyskania danych osoby M.G. poprzez dokonanie wyodrębnienia wnioskowanej osoby np. po wskazywanym przez skarżącego numerze REGON czy NIP. Prawidłowa wykładnia art. 46 ust. 2 pkt 1 ustawy o ewidencji ludności nakłada obowiązek wykazania niezbędnych danych indentyfikacyjnych na osobie składającej wniosek o udostępnienie danych. Rację zatem należy przyznać organowi, który wskazał, że na Ministrze Spraw Wewnętrznych i Administracji, będącym administratorem danych osobowych, nie spoczywa obowiązek poszukiwania dowodów na wykazanie interesu prawnego wnioskodawcy czy też jak w niniejszej sprawie dowodów, które pozwolą na wyodrębnienie konkretnej osoby, której danych udostępnienia ona żąda (podobnie wyrok NSA z 14 października 2014 r., sygn. akt II OSK 824/13; wyrok NSA z 26 czerwca 2019r., sygn. akt II OSK 1613/18; publ. w CBOIS). Wynika to z faktu, że działaniu polegającemu na udostępnieniu danych ze zbioru PESEL ustawodawca przypisał charakter czynności technicznej. W postępowaniu tym organ opiera się na określonych przez wnioskodawcę kryteriach wyszukiwania. W sytuacji, gdy wskazane przez wnioskodawcę kryteria wyszukiwania oparte na wskazaniu imienia i nazwiska nie prowadzą do zindywidualizowania osoby poszukiwanej, a jednocześnie nie jest możliwa filtracja wyników oparta na uwzględnieniu przy wyszukiwaniu innych informacji odnoszących się do danych osobowych osoby poszukiwanej (np. data urodzenia, miejsce urodzenia, nazwisko rodowe), organ nie jest uprawniony do podjęcia dodatkowych czynności zmierzających do określenia przedmiotu wyszukiwania, gdyż wykracza to poza przyznane mu kompetencje (podobnie NSA w wyrokach z dnia 27 listopada 2014 r.: sygn. akt II OSK 1100/13, sygn. akt II OSK 1101/13, sygn. akt II OSK 1102/13 i sygn. akt II OSK 1103/13; wszystkie publ. w CBOIS). Jedynym obowiązkiem organu w postępowaniu o udostępnienie danych z rejestru PESEL jest ewentualne wezwanie wnioskodawcy do nadesłania bliższych danych poszukiwanego oraz złożenia wyjaśnień dotyczących treści wniosku, czemu w rozpatrywanej sprawie organ uczynił zadość (wezwanie z 15 lutego 2019r.).

Tym samym, po wykonaniu czynności leżących po stronie organu, organ ten słusznie uznał, że wskazanie osoby poszukiwanej powinno nastąpić z takim stopniem szczegółowości, aby jej tożsamość nie budziła jakichkolwiek wątpliwości. W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że w bazie PESEL znajduje się kilka osób o tym samym imieniu i nazwisku (dokładnie 5 osób) a zatem bez dodatkowego uszczegółowienia nie było możliwe udzielenie żądanej przez skarżącego informacji. Jak wskazał bowiem słusznie organ nie jest możliwa i dopuszczalna taka interpretacja wskazanego wyżej przepisu ustawy o ewidencji ludności, która prowadziłaby do udostępnienia wnioskodawcy informacji o wszystkich osobach, o podanym we wniosku imieniu i nazwisku, z którymi wnioskodawcy nie łączy żaden stosunek prawny. Taka bowiem interpretacja tego przepisu prowadziłaby do naruszenia dóbr osobistych osób, o tym samym imieniu i nazwisku, których z osobą wnioskodawcy nie łączą żadne stosunki prawne. Trafnie zatem w niniejszej sprawie Minister uznał, że zachodzą przesłanki do odmowy udostępnienia skarżącemu danych osobowych M.G., w sytuacji braku jego bliższej identyfikacji (poza wskazaniem nr REGON i NIP). Skarżący nie przedstawił bowiem żadnych informacji zawieranych w zbiorze PESEL, na podstawie których osoby noszące to same imię i nazwisko, można by było zindywidualizować. Reasumując, uwzględnienie żądania Skarżącego wiązałoby się w tej sytuacji z koniecznością udostępnienia mu danych PESEL, dotyczących kilku różnych osób noszących to samo imię i nazwisko, co w oczywisty sposób naruszałoby dobra osobiste osób, które nie pozostają w żadnym związku z interesami Skarżącego.

W ocenie Sądu, nie można podzielić stanowiska Skarżącego, że Minister nie uwzględnił przedłożonej przez niego informacji o nr REGON i NIP poszukiwanej osoby. Informacje te, jak wskazano, nie są przydatne do zindywidualizowania wskazanych osób, ponieważ w zbiorze PESEL nie gromadzi się danych o prowadzonej działalności ani danych związanych z indywidulanym numerem nadanym podatnikowi przez Urząd Skarbowy. Wobec tego organ prawidłowo stwierdził, że skarżący nie spełniła przesłanek wynikających z przepisów prawa, by uzyskać żądane dane ze zbioru PESEL.

Z przytoczonych przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jt. Dz.U. z 2018r., poz. 1302 z późn. zm.) - orzekł jak w sentencji