Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 465/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2015-10-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 par 1 i 2
journal: Dz.U. 2014 poz 1647
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jednolity
article: art. par 3 ust. 1,1511, art. 134 par 1 , 135 ,
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 5
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 83 ust. 1, art. 84,art.85i art. 90
journal: Dz.U. 2013 poz 627
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 października 2015 r. sprawy ze skargi Gminy G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zezwolenia na usunięcie drzew oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r., nr [...] , po rozpatrzeniu odwołania Gminy G. od decyzji Starosty K. z dnia [...] r., znak:[...] , sprawie zezwolenia na usunięcie trzech sztuk drzew z gatunku jesion wyniosły, rosnących na terenie działki nr [...] , obręb K., gmina G., naliczenia opłaty za wycinkę ww. drzew w wysokości [...] zł, odroczenia na okres trzech lat terminu uiszczenia opłaty pod warunkiem dokonania nasadzeń zastępczych, zobowiązania do dokonania nasadzeń następczych w terminie do dnia [...] r. oraz ustalenia terminu usunięcia przedmiotowych drzew do [...] r. - utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji w zaskarżonej części dot. pkt 3 i 4 oraz uchyliło ww. decyzję w części odnoszącej się do jej punktu piątego i w tym zakresie orzekło o ustaleniu terminu usunięcia przedmiotowych drzew do dnia [...] r.

Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. została wydana w następującym stanie faktycznym:

Starosta K. decyzją z dnia [...] r., nr [...] zezwolił Gminie G. na usunięcie trzech sztuk drzew z gatunku jesion wyniosły, rosnących na terenie działki nr[...] , obręb K., gmina G. (punkt 1), naliczył Gminie opłatę za wycinkę ww. drzew w wysokości [...] zł (punkt 2), odroczył na okres trzech lat termin uiszczenia ww. opłaty pod warunkiem dokonania nasadzeń zastępczych (punkt 3), zobowiązał Gminę do dokonania nasadzeń kompensacyjnych w terminie do dnia [...] r. (punkt 4) oraz ustalił termin usunięcia przedmiotowych drzew do dnia [...]r. (punkt 5).

W uzasadnieniu decyzji Starosta, po ponownym przeprowadzeniu postępowania w sprawie, wskazał, że wniosek z dnia [...] r. zasługuje na uwzględnienie. Jednocześnie Starosta szczegółowo wyjaśnił, na jakiej podstawie dokonał wyliczenia opłaty za wycinkę drzew oraz podał liczbę oraz rodzaje drzew (do wyboru), które winny zostać nasadzone w zamian za usunięte drzewa.

Organ I instancji wskazał nadto, że obowiązujące przepisy ustawy o ochronie przyrody, przy zastosowaniu wnioskowania a maiore ad minus, uprawniają organ do określenia w decyzji nasadzeń kompensacyjnych, zarówno w zakresie liczby drzew, jak i ich gatunków.

Od decyzji Starosty K. odwołanie wniosła Gmina G., zaskarżając ją w części obejmującej punkt 3 i 4. Wydanej decyzji Gmina zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 83 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody - zwanej dalej "u.o.p.". Strona wniosła o uchylenie decyzji w zaskarżonej części

i o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w opisanej na wstępie decyzji z dnia [...] r. w pierwszej kolejności wskazało, że zgodnie z art. 83 ust. 1 u.o.p. usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić,

z zastrzeżeniem ust. 2 i 2a, po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta.

Kolegium zaznaczyło że zezwolenie takie, po przeprowadzeniu postępowania, zostało wnioskodawcy udzielone. Natomiast w myśl art. 83 ust. 3 u.o.p. wydanie zezwolenia na wycinkę drzew lub krzewów może być uzależnione od przesadzenia drzew lub krzewów w miejsce wskazane przez wydającego zezwolenie albo zastąpienia ich innymi drzewami lub krzewami, w liczbie nie mniejszej niż liczba usuwanych drzew lub krzewów.

Organ odwoławczy, powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 5 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Bd 29/13 podniósł, że literalna wykładnia powyższych przepisów wskazuje na brak możliwości określenia przez organ administracji publicznej liczby oraz gatunków drzew, będących przedmiotem nasadzeń zastępczych.

Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. , w tej sprawie należy odnieść się do wykładni celowościowej art. 83 ust. 3 u.o.p. Nasadzenia zastępcze, czy też obowiązek przesadzenia usuwanych drzew lub krzewów, ma bowiem na celu możliwie najlepszą kompensatę strat w lokalnych zasobach przyrodniczych, a nie tylko w zasobach przyrodniczych jako takich. Oznacza to,

że obowiązkiem organu jest wydanie decyzji o treści, która wyrówna stratę w zasobach przyrodniczych. Organ wydający zgodę na wycinkę drzew ma obowiązek dbać o przyrodę, która jest dziedzictwem i bogactwem narodowym (art. 4 ust. 1 u.o.p.).Nie może zatem dochodzić do sytuacji, w której wycinka drzew nie zostanie

w odpowiedni sposób skompensowana.

W ocenie organu odwoławczego, celem ustawodawcy było danie organowi możliwości do jak najlepszej i najpełniejszej kompensacji szkód wyrządzonych środowisku przez wycinkę drzew, a nie ograniczanie kompetencji organu. Przepis

art. 83 ust. 3 u.o.p. w sposób nie budzący wątpliwości wskazuje na możliwe rozstrzygnięcie w zakresie uzależnienia zgody na wycinkę drzew od nasadzeń kompensacyjnych. Tym samym organ może uzależnić wydanie zezwolenia od przesadzenia drzew lub krzewów we wskazane miejsce, zastąpienia ich innymi drzewami lub krzewami, w liczbie nie mniejszej niż liczba usuwanych drzew lub krzewów.

Kolegium zaznaczyło przy tym, że o ile kwestia ustalenia liczby drzew podlegających nasadzeniom nie należy do spornych, to już możliwość wskazania gatunków oraz innych cech, które powinny przybrać nasadzone drzewa powoduje spór.

Nadto, Kolegium zwróciło uwagę, że zwrot "innymi drzewami lub krzewami" - jako nieostre sformułowanie - daje podstawę do określenia minimalnych parametrów, które powinny mieć nowo nasadzane drzewa. Obowiązek ochrony przyrody nie daje natomiast możliwości określenia przez ustawodawcę sztywnych reguł, które powinny być stosowane przez organ wydający zgodę na wycinkę drzew. Inne bowiem straty

w środowisku przyniesie wycięcie np. trzech drzew w parku miejskim, inne zaś trzech drzew w gęsto zalesionym terenie na wsi. Stąd też, zdaniem organu odwoławczego, przepis ten dopuszcza wskazanie przez organ gatunków drzew oraz ich parametrów.

Organ odwoławczy zaznaczył również, że nie bez znaczenia pozostaje okoliczność, że wnioskodawca ma możliwość wyboru drzew będących przedmiotem nasadzeń zastępczych pomiędzy drzewami liściastymi z gatunków: jesion wyniosły, dąb szypułkowy, dąb bezszypułkowy, lipa szerokolistna, lipa drobnolistna, buk zwyczajny, grab pospolity. Nasadzane drzewa powinny mieć wysokość minimum 250 cm. Wybór ten nie powoduje dla skarżącej żadnych negatywnym konsekwencji. Gmina ma także możliwość niedokonywania nasadzeń zastępczych i może uiścić ustaloną przez organ opłatę.

Końcowo Kolegium doszło do przekonania, że mimo niezaskarżenia przedmiotowej decyzji w punkcie piątym, ustalającym termin usunięcia drzew, koniecznym i uzasadnionym była zmiana jego treści, gdyż określony w nim termin upłynął w dniu [...] r.

Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. wniosła Gmina G. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika.

Zaskarżonej decyzji Gmina zarzuciła naruszenie następujących przepisów:

- art. 83 ust. 1 w związku z art. 83 ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody poprzez uzależnienie wydania zgody na usunięcie drzew od zastąpienia ich drzewami określonych gatunków i o precyzyjnie określonej wysokości drzew, podczas gdy przepis ten przewiduje jedynie możliwość podania liczby nasadzonych drzew w ilości nie mniejszej niż liczba drzew usuwanych;

- art. 7 w związku z art. 77 K.p.a. poprzez nieprawidłowe zrównoważenie w toku postępowania zarówno interesu społecznego, jak i indywidualnego interesu właściciela nieruchomości;

- art. 11 K.p.a. poprzez brak wystarczającego i racjonalnego wyjaśnienia przyczyn, z powodu których organ wybrał wskazane w pkt 3 i 4 decyzji gatunki drzew oraz określił ich minimalną wysokość i sposób opalikowania;

- art. 107 § 1 i 3 K.p.a. poprzez brak powołania przepisu prawa, na podstawie którego orzeczono o obowiązku dokonania nasadzeń sprecyzowanych w pkt 3 i 4 decyzji.

Zarzucając powyższe Gmina wniosła o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. i poprzedzającej ją decyzji Starosty K. ego oraz o stwierdzenie, że ww. decyzje nie podlegają wykonaniu.

W uzasadnieniu Skarżąca podniosła, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. orzekając za każdym razem w tym samym składzie w jednej sprawie, przy tożsamym stanie faktycznym i prawnym i przy jednakowym stanowisku organu

I instancji wydało dwie wzajemnie wykluczające się decyzje, bowiem rozpatrując pierwsze odwołanie Gminy podzieliło jej stanowisko i uchyliło decyzję organu I instancji, a rozpatrując drugie odwołanie - przyjęło zupełnie inne stanowisko i utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W ocenie Skarżącej, jest to niedopuszczalne i budzi poważne wątpliwości, a także stanowi naruszenie przepisów postępowania, które niewątpliwie miały istotny wpływ na wynik sprawy.

Uzasadniając zarzut naruszenia art. 83 ust. 1 w zw. z art. 83 ust. 3 ustawy

ochronie przyrody Gmina wskazała, że ww. art. 83 ust. 3 przyznaje organowi możliwość uzależnienia wydania decyzji od dokonania nasadzeń zastępczych w liczbie nie mniejszej niż liczba usuwanych drzew lub krzewów. Przepis ten nie przewiduje zatem możliwości określania przez organ o gatunku, rodzaju, wieku lub cechach nasadzanych drzew, jak również określenia terminu w jakim nasadzenia mają zostać wykonane. Organ może jedynie wskazać, że liczba nasadzeń ma być nie mniejsza, niż liczba drzew usuwanych.

Na poparcie powyższego stanowiska Gmina powołała wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy o sygn. akt II SA/Bd 29/13 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 marca 2009 r., sygn. akt II SA/Po 823/08.

Uzasadniając zarzut naruszenia art. 7 w związku z art. 77 K.p.a. Gmina podniosła, że brak precyzyjnego określenia przez ustawodawcę w ustawie o ochronie przyrody z jakich elementów powinno składać się zezwolenie na usunięcie drzew, nie stanowi jednoznacznej podstawy do stwierdzenia, że zgodnie z określoną w art. 5 Konstytucji RP zasadą zrównoważonego rozwoju istotne jest aby w zezwoleniu określić, poza wskazaną wprost w art. 83 ust. 3 tej ustawy liczbą kompensowanych drzew, także ich gatunek, wielkość, czy termin dokonania nasadzeń.

Gmina podkreśliła przy tym, że podstawy określania przez organ rodzaju

i wielkości nasadzeń nie może stanowić przewidywany przez organ I instancji "czarny scenariusz", polegający na tym, że Skarżąca mogłaby, usuwając przedmiotowe drzewa, zastąpić je drzewami o bardzo małej wartości przyrodniczej, które będą mogły być później usunięte bez konieczności uzyskiwania kolejnego zezwolenia.

Odnośnie do naruszenia art. 11 K.p.a. Skarżąca podniosła, że stanowisko organu I instancji nie może stanowić wystarczającej i racjonalnej przyczyny, z powodu której organ ten wybrał w pkt 3 i 4 decyzji wskazane gatunki drzew. O ile bowiem wskazał,

że jesion jest gatunkiem drzewa coraz rzadziej występującym, o tyle nie wyjaśnił dlaczego oprócz [...] wskazał inne drzewa, między innymi[...] , czy lipę[...] .

Zdaniem Gminy, orzecznictwo sądów administracyjnych potwierdza, że art. 83 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody stanowi wyłącznie o liczbie drzew, które mają zastąpić drzewa podlegające wycince, nie stanowi natomiast o gatunku tych drzew, rozmiarze drzew i terminie ich nasadzenia. W szczególności są to: wyroki WSA w Poznaniu z dnia 10 marca 2009 r., sygn. akt II SA/Po 823/08 oraz z dnia 18 stycznia 2011r., sygn. akt IV SA/Po 559/10, a także wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 5 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Bd 29/13. Ustawa o ochronie przyrody daje zatem wyłącznie właścicielowi nieruchomości możliwość wyboru drzew, które zostaną posadzone

w ramach obowiązku nałożonego na podstawie art. 83 ust. 3 tej ustawy.

W przypadku Skarżącej decyzję w tym zakresie podejmują władze Gminy wraz

z mieszkańcami, bowiem zgodnie z przepisami ustawy z dnia 8 marca 1990 r.

o samorządzie gminnym zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty gminnej należy do zadań własnych gminy i co do zasady wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym należą do zakresu działania gminy.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o oddalenie skargi z powodu braku przesłanek do uznania, ze zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem.

Na rozprawie w dniu 29 października 2015 r. pełnomocnik strony skarżącej poparł skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r. poz. 1647) w zw. z § 3 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.

z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do merytorycznego rozpoznania. Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub części. Stwierdzenie wydania aktu z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach art. 145 P.p.s.a. W razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala (art. 151 P.p.s.a.). W myśl art. 134 §1 P.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami

i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).

Kontroli Sądu została poddana decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. , utrzymująca w mocy decyzję Starosty K. zezwalającą na usunięcie drzew, z tym że zezwolenie uzależniono od dokonania nowych nasadzeń.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowi ustawa z dnia

16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2013r., poz. 627 ze zm.). Stosownie do art. 83 ust. 1 tej ustawy usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości co do zasady może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta (burmistrza albo prezydenta miasta) na wniosek: posiadacza nieruchomości - za zgodą właściciela tej nieruchomości. Przepisu powyższego nie stosuje się w szczególności do drzew lub krzewów: w lasach, owocowych, z wyłączeniem rosnących na terenie nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków oraz w granicach parku narodowego lub rezerwatu przyrody - na obszarach nieobjętych ochroną krajobrazową; na plantacjach drzew i krzewów; których wiek nie przekracza 10 lat (art. 83 ust. 6 pkt 1-4 ustawy). Przepis art. 83 ust. 3 ustawy stanowi, iż wydanie zezwolenia na usunięcie drzewa może być uzależnione od przesadzenia drzew lub krzewów w miejsce wskazane przez wydającego zezwolenie albo zastąpienia ich innymi drzewami lub krzewami, w liczbie nie mniejszej niż liczba usuwanych drzew lub krzewów. Ponadto zasadą jest,

że posiadacz nieruchomości ponosi opłaty za usunięcie drzew lub krzewów (art. 84

ust. 1 ustawy). Natomiast art. 86 ust. 1 pkt 2 ustawy statuuje wyjątek, iż nie pobiera się opłat za usunięcie drzew, na których usunięcie osoba fizyczna uzyskała zezwolenie na cele niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Analizując powyższe przepisy należy mieć na uwadze, że ochrona drzew przewidziana w ustawie o ochronie przyrody jest ochroną zdecydowanie ukierunkowaną na zachowanie tego elementu przyrody, związaną z możliwością uzależnienia przez organ zgody na usunięcie drzewa od jego przesadzenia, lub zastąpienia innym drzewem, wiążącą się ze znacznymi opłatami i wysokimi sankcjami w razie naruszenia obowiązującego zakazu usunięcia drzewa.

Wniosek o wydanie zezwolenia na usunięcie trzech drzew gatunku jesion wyniosły z nieruchomości stanowiącej własność Gminy G. złożył Burmistrz G. i zgodnie z tym wnioskiem Starosta K. – na podstawie art. 83, art. 84, art. 85 i art. 90 ustawy o ochronie przyrody, wydał zezwolenie.

Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do zasadności nałożenia na Gminę G. obowiązku wykonania nasadzeń zastępczych, przy czym nasadzenia te zostały w decyzji określone zarówno ilościowo (6 sztuk drzew liściastych z gatunków rodzimych) i gatunkowo ([...] ) a nadto, określono w decyzji minimalną wysokość nasadzeń i sposób opalikowania. Tymczasem w ocenie skarżącej, obowiązki powyższe zostały nałożone na Gminę bez wskazania podstawy prawnej, która by je uzasadniała, albowiem przepis art. 83 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody nie upoważnia organu do określania gatunku i cech drzew nasadzanych.

Przepis art. 83 ustawy o ochronie przyrody nie wskazuje żadnych szczegółowych przesłanek określających przypadki, które obligują organ administracji do udzielenia zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów bądź do odmowy jego wydania. Organ administracji, działając w granicach uznania administracyjnego, winien wobec tego rozważyć, które spośród prawnie dopuszczalnych rozstrzygnięć jest w danym wypadku celowe. Wszak wydanie zezwolenia na wycięcie drzew następuje w sytuacji, gdy organ uzna, iż cel ustawy jakim jest ochrona istniejących zadrzewień nie sprzeciwia się takiemu zezwoleniu, dokona rozważenia interesu społecznego oraz interesu właściciela nieruchomości składającego wniosek, uznając prymat interesu tego ostatniego.

Przepis art. 83 ust. 3 powołanej wyżej ustawy stanowi, że wydanie zezwolenia może być uzależnione od przesadzenia drzew lub krzewów w miejsce wskazane przez wydającego zezwolenie albo zastąpienia ich innymi drzewami lub krzewami, w liczbie nie mniejszej niż liczba usuwanych drzew lub krzewów. Z treści tego przepisu skarżąca wywiodła, że organ nakładając obowiązek wykonania nasadzenia zastępczego może jedynie określić ilość drzew, które mają być nasadzone, bez możliwości określenia gatunku, wielkości drzew oraz miejsca nasadzenia zastępczego.

Wykładnia powołanego wyżej przepisu, której dokonała Gmina G. , sprowadzająca się wyłącznie do wykładni językowej nie jest właściwa, albowiem prowadzi do skutków sprzecznych z wykładnią systemową, celowościową, jak również prowadzi do wątpliwości i sporów związanych z wykonaniem tak określonego obowiązku w decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 lutego 2015 r., sygn. akt II OSK 1516/13 (dostępny w Internecie na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl) stwierdził, rozwiązania prawne, z których wynika możliwość nakładania obowiązku dokonywania nowych nasadzeń zastępczych, obarczone są błędem braku precyzji, co może powodować wątpliwości interpretacyjne, które rzutują na praktyczne wykorzystanie tego środka prawnego, w takiej sytuacji prawidłowa wykładnia ma szczególnie istotne znaczenie. Podstawą orzekania przez organy stosujące prawo nie jest przepis prawny, lecz norma prawna, w praktyce wywiedziona z szeregu przepisów prawnych. W ustawie o ochronie przyrody problematyka nasadzeń występuje w trzech przepisach; z art. 83 ust. 1 ustawy wynika generalna zasada, że usunięcie drzew i krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wskazany organ, zaś ust. 3 stanowi, że wydanie zezwolenia może być uzależnione od przesadzenia drzew lub krzewów w miejsce wskazane przez wydającego zezwolenie, albo zastąpienia ich innymi drzewami lub krzewami, w liczbie niemniejszej niż liczba usuwanych drzew lub krzewów. W tym przypadku zezwolenie na usunięcie drzew ma charakter warunkowy, a tym warunkiem który musi być spełniony jest dokonanie nasadzeń. Nie spełnienie warunku w postaci dokonania nasadzeń drzew spowoduje,

że zezwolenie na usunięcie drzew wygaśnie. Jeżeli zatem doszłoby do usunięcia drzew, a warunek nasadzeń nie zostałby spełniony, to usunięcie drzew nastąpiłoby bez zezwolenia. W każdym przypadku w którym może zostać wydana decyzja warunkowa, precyzyjne ustalenie tego warunku ma szczególne znaczenie dla możliwości jego wykonania, a tym samym uniknięcia sytuacji w której dojdzie do wygaśnięcia decyzji. NSA wskazał, że drugą podstawą zasadą, obok uzyskania zezwolenia, dotyczącą usuwania drzew jest zasada związana z obowiązkiem ponoszenia opłat za usunięcie drzew zawarta w art. 84 ust. 1 ustawy. Ten obowiązek ponoszenia opłat może zostać odroczony zgodnie z art. 84 ust. 4 ustawy, mianowicie organ właściwy do wydania zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów, odracza, na okres 3 lat od dnia wydania zezwolenia, termin uiszczenia opłaty za ich usunięcie, jeżeli zezwolenie przewiduje przesadzenie ich w inne miejsce lub zastąpienie innymi drzewami lub krzewami. W tym przypadku zezwolenie na usunięcie drzew zostaje udzielone, ale obowiązek uiszczenia opłaty za usunięcie drzewa zostaje odroczony na okres 3 lat. Prawidłowe przesadzenie drzew, czy też prawidłowe wykonanie nasadzeń jest warunkiem zwolnienia z opłaty (po tym okresie czasu, zgodnie z ust. 5, należność z tytułu opłaty podlega umorzeniu), tym samym istotne jest precyzyjne określenie warunku, albowiem od jego wykonania zależy, czy należność z tytułu opłat zostanie umorzona, czy też powstanie obowiązek uiszczenia opłaty. Z kolei art. 86 ust. 1 ustawy określa sytuację w których nie pobiera się opłat za usunięcie drzew, czyli zachowana jest pierwsza zasada, tj. obowiązek uzyskania zezwolenia na usunięcie drzewa, zaś wyłączona jest druga zasada, czyli obowiązek poniesienia opłaty. Wskazane rozwiązania dotyczące możliwości nałożenia obowiązku wykonania nasadzeń pokazują, że obowiązek ten przybiera formę prawną warunku, od spełnienia którego zależy albo byt samej decyzji zezwalającej na usunięcie drzewa, albo obowiązek uiszczenia należności z tytułu opłat za usunięcie drzewa.

Jak podkreślił NSA, rozwiązania wątpliwości, w jaki sposób powinien być doprecyzowany obowiązek wykonania nasadzeń zastępczych, należy poszukiwać

w zasadach postępowania administracyjnego, zgodnie z którymi każda decyzja powinna nadawać się do wykonania, a zatem obowiązki w niej określone muszą być precyzyjne, tak aby nie było wątpliwości, czy zostały wypełnione. Dokonując zatem wykładni art. 83 ust. 3 ustawy, czyli rozwiązań dotyczących obowiązku wykonania nasadzeń zastępczych, należy na obowiązek ten popatrzeć jako na instrument służący realizacji zasady zrównoważonego rozwoju. W każdym bowiem przypadku w którym dochodzi do wydania zezwolenia na usunięcie drzew następuje ingerencja

w środowisko naturalne. Jeżeli z oceny organu będzie wynikało, że dostateczną kompensacją przyrodniczą będą nowe nasadzenia, to powinien zastosować tę instytucję. Obowiązek dokonania nasadzeń zastępczych powinien konkretyzować się

w tych sytuacjach, w których zmiany zachodzące w środowisku wymagają podjęcia działań restytucyjnych, które mogą być wykonane przez podmiot, który ubiega się

o zezwolenie na usunięcie drzew. NSA zaznaczył przy tym, że w każdym przypadku wystąpienia możliwości dokonania nasadzeń zastępczych organ administracji musi kierować się nieco innymi aspektami zasady zrównoważonego rozwoju, uwzględniając każdą indywidualną sytuację i okoliczności faktyczne konkretnej sprawy. Dlatego też nie można dokonywać wykładni przepisu art. 83 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody, jaki innych przepisów tej ustawy, bez uwzględniania zasady zrównoważonego rozwoju. Zasada ta powinna być uwzględniania zarówno w procesie interpretowania przepisów z zakresu szeroko rozumianej ochrony środowiska, elementem którego jest ochrona przyrody, jak w procesie stosowania prawa i wydawania na ich podstawie decyzji administracyjnych. Ta konieczność odwołania się do zasady zrównoważonego rozwoju jako dyrektywy, która powinna być uwzględniania przy dokonywaniu wykładni art. 83 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody, wynika między innymi z miejsca i roli jaką zasada ta pełni w polskim porządku prawnym. Zasada ta znajduje bowiem swoje miejsce w art. 5 Konstytucji RP, a także w przepisach art. 3 pkt 50 i art. 8 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska.

Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela poglądy wyrażone w powołanym wyżej wyroku z dnia 3 lutego 2015 r.

W rozpoznawanej sprawie Starosta K. szeroko uzasadnił kwestię tzw. kompensaty przyrodniczej, polegającej na zastąpieniu przeznaczonych do usunięcia drzew gatunku jesion wyniosły gatunkami drzew rodzimych, w celu przemyślanego zaplanowania przez Gminę G. nowych nasadzeń na terenach gminnych, które skarżąca sama wybierze. Wskazanie wysokości drzew oraz sposobu ich osadzenia uzasadnione zostało zwiększeniem prawdopodobieństwa adaptacji młodych drzew i ich zdrowego wzrostu, albowiem o właściwej kompensacji przyrodniczej należy mówić wówczas, gdy drzewa stanowiące element trwałego zagospodarowania terenu zastąpią inne, o tym samym lub podobnym charakterze a sposób wykonania nasadzeń zastępczych zwiększy szanse na ich żywotność.

Jakkolwiek decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. nie zawiera tak obszernych wywodów co do wykładni przepisu art. 83 ustawy o ochronie przyrody, jak to ma miejsce w decyzji Starosty, to jednak jest to decyzja prawidłowa

i nie narusza ani przepisów prawa materialnego, ani procedury administracyjnej. Kolegium również wskazało na potrzebę kompensaty strat w środowisku przyrodniczym jako priorytetu przy rozpoznawaniu spraw o wydawanie zezwoleń na wycinkę drzew podkreślając, że umożliwienie podmiotowi zobowiązanemu do nasadzeń zastępczych wyboru gatunku drzew spośród kilku wymienionych w decyzji nie powoduje dla zobowiązanego żadnych ujemnych konsekwencji. Organ przypomniał również, że Gmina może uwolnić się od obowiązku wykonania nasadzeń zastępczych poprzez uiszczenie wskazanej w decyzji opłaty, co do której nie wnosiła żadnych zastrzeżeń.

Reasumując Sąd stwierdził, że organy orzekające w sprawie w obu instancjach prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego i procesowego oraz dokonały prawidłowej wykładni przepisów ustawy o ochronie przyrody. W tym stanie rzeczy uznając zarzuty skargi za niezasadne Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.