Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA 4420/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-10-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Dyrektor Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Bosakirska Sędziowie: WSA Ewa Frąckiewicz Asesor WSA Andrzej Czarnecki /spr./ Protokolant Grażyna Nauka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2004 r. sprawy ze skargi Z.K. na decyzje Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] października 2003 r. Nr [...] w przedmiocie: zmiany lokalizacji kabla telekomunikacyjnego - światłowodowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] listopada 2000 r. Nr [...] Generalny Dyrektor Dróg Publicznych wyraził zgodę na umieszczenie kabla telefonicznego w pasie drogi krajowej nr [...] na odcinku Ł.- G. zgodnie z przedłożoną dokumentacją budowlaną.

W uzasadnieniu organ podał, iż odległość posadowienia kabla została zmniejszona w kilku miejscach do granic działek prywatnych (zewnętrznej skarpy rowu przydrożnego) z uwagi na odmowę właścicieli działek na ułożenie kabla na ich gruntach. W przypadku jednak kolizji z perspektywistyczną modernizacją drogi, inwestor zobowiązał się do usunięcia kolizji we własnym zakresie i na własny koszt, po wystąpieniu administratora drogi.

T. S.A. wystąpiła do Generalnej Dyrekcji Dróg Publicznych pismem z dnia [...] marca 2002 r. z prośbą o umożliwienie przełożenia kabla na granicy pasa drogowego w odległości [...] m. od krawędzi jezdni, na działce nr [...] i [...] na długości [...] m. Podyktowane było to tym, iż nowy właściciel działki nr [...] kwestionował lokalizację kabla na jego działce.

Generalna Dyrekcja Dróg Publicznych pismem z dnia [...] marca 2002 r. odmówiła zgody na przeniesienie kabla.

Pismem z dnia [...] listopada 2002 r. Z.K., właściciel działki nr [...], zwrócił się do Generalnej Dyrekcji Dróg Publicznych o ponowne rozważenie możliwości przełożenia kabla zgodnie z propozycją T. S.A. wyrażoną, w piśmie z dnia [...] marca 2002 r. Swoją prośbę Z.K. uzasadniał tym, iż kabel został położony bez jego zgody w jego działce w odległości [...] m. od granicy nieruchomości.

Prośbę tą poparła T. SA swoim pismem z dnia [...] marca 2003 r.

W odpowiedzi na to pismo Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad pismem z dnia [...] listopada 2002 r. odmówiła zgody na zmianę usytuowania kabla.

Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, jako następca prawny Generalnego Dyrektora Dróg Publicznych, decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r. nr [...] na podstawie art. 155 kpa odmówił zmiany decyzji Generalnego Dyrektora Dróg Publicznych z dnia [...] listopada 2000 r. Nr [...] w części dotyczącej zmiany lokalizacji ułożonego kabla telekomunikacyjnego - światłowodowego - relacji Ł. –G., miejscowość I. na działce nr ewidencyjny [...] Z.K..

Organ administracji wskazywał, iż decyzja o lokalizacji kabla jest ostateczna i prawomocna (nie była zaskarżana ani przez T. SA ani przez właściciela działki nr [...]). Organ stwierdza, iż zmiany własnościowe działki nie mogą być podstawą do zmiany prawomocnej decyzji. Kabel jest usytuowany w linii rozgraniczającej drogi krajowej nr [...], w tak zwanym pasie rezerwowym pod drogę, zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy S. i dla przedmiotowego odcinka pas ten wynosi [...] m. Zatem usytuowanie kabla jest zgodne z funkcją i przeznaczeniem pasa drogowego pod ewentualną rozbudowę lub modernizację drogi, natomiast właściciel działki nr [...] w obrębie tego pasa nie może wykonywać trwałych naniesień i w każdej chwili pas ten może zostać wykorzystany przez administrację drogi.

W związku z powyższym organ administracji powołując się na art. 35 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (j. t. Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 ze zm.) i na § 140 ust. 9 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 43, poz. 430) podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.

Od decyzji tej Z.K. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wnosząc o zmianę decyzji Generalnego Dyrektora Dróg Publicznych w części dotyczącej lokalizacji kabla na działce nr [...].

Odwołujący się podnosi, iż kabel został położony na jego nieruchomości bez jego zgody oraz bez zgody poprzedniego właściciela. Brak zgody organu na przełożenie kabla budzi sprzeciw skarżącego ponieważ, w jego przekonaniu, we wszystkich innych miejscach leży on przy granicy działek, a nawet poza tymi granicami, pomimo, iż linia regulacyjna - [...] m od osi jezdni -jest taka sama dla tego odcinka drogi na całym przebiegu kabla. Tym samym skarżący uważa, że argument o niemożliwości przeniesienia kabla jest nieuzasadniony. Nadto odnosząc się do prawomocności decyzji, Z.K. wskazuje, iż po jej wydaniu wyszła na jaw nowa okoliczność uprzednio organowi administracji nie znana - brak zgody właściciela działki na położenie kabla, co jest podstawą do zmiany decyzji.

Decyzją z dnia [...] października 2003 r. Nr [...] Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad na podstawie art. 35 ust. 3 i art. 39 ust. 3 ustawy o drogach publicznych i art. 127 § 3 kpa, powołując się na argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji, utrzymał decyzję tą w mocy. Nadto organ administracji wyjaśnia, iż kabel telekomunikacyjny nie może być umieszczony w liniach rozgraniczających drogi krajowej nr [...], wynoszących dla tego odcinka [...] m, jak i w odległości mniejszej niż [...] m od zewnętrznej krawędzi drogi nr [...]. Za zgodą zarządcy drogi kabel położono na granicy [...] m od zewnętrznej krawędzi jezdni drogi krajowej nr [...], a jego przesunięcie na odległość [...] m, jak żąda skarżący, spowodowałoby umieszczenie kabla w pasie drogi krajowej, co jest niezgodne z powołanymi przepisami oraz z art. 43 ust. 1 lp. 3 tabeli ustawy o drogach publicznych i naruszałoby § 140 ust. 9 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie.

Decyzję tą Z.K. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego i zarzucając jej naruszenie art. 43 ustawy o drogach publicznych wnosił ojej uchylenie.

W przekonaniu skarżącego kabel telekomunikacyjny światłowodowy nie jest obiektem budowlanym w rozumieniu ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, a więc do niego nie stosuje się przepisu art. 43 ustawy o drogach publicznych.

Ponadto przebieg kabla w tak niedogodny dla skarżącego miejscu występuje tylko na jego działce pomimo, iż warunki jego przebiegu powinny być takie same dla wszystkich nieruchomości położonych przy drodze krajowej nr [...]. skarżący wskazuje, iż jest także właścicielem działki nr [...], na której kabel został położony wzdłuż granicy nieruchomości bez naruszania terenu stanowiącego własność prywatną. Powstała więc znacząca dysproporcja pomiędzy stanem prawnym jednej i drugiej działki położonych w odległości kilkunastu metrów.

W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wnosił o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutu, iż kabel telekomunikacyjny nie jest obiektem budowlanym, organ administracji powołuje się na art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane dowodząc, iż do obiektów budowlanych zaliczane są także sieci teletechniczne, nadto zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych / PKOB (Dz. U. Nr 112, poz. 1316) przez obiekty takie rozumie się także linie telekomunikacyjne.

Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje;

Z dniem 1 stycznia 2004r. weszły w życie:

- ustawa z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), zwana u.s.a.,

- ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), zwana p.s.a.,

- ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271), zwana p.w.u.p.

W świetle art. 97 § 1 p.w.u.p. sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie i dlatego postępowanie sądowoadministracyjne toczy się na podstawie tej ustawy.

Zgodnie z art. 1 § 1 u.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 p.s.a.).

Rozpoznając sprawę w oparciu o powyższe kryteria należy stwierdzić, iż skarga nie jest zasadna.

Decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2001 r. Burmistrz Miasta i Gminy S. zatwierdził projekt budowlany i wydał T. S.A pozwolenia na budowę kabla telefonicznego Ł.- G. w miejscowościach: I, D., S., S., R., W., B. i W.. Decyzja została doręczona uprzedniemu właścicielowi działki nr [...] – M.P. i nie była zaskarżona ani przez niego ani przez T. S.A. stając się ostateczną i prawomocną.

Podnoszony więc argument braku zgody na usytuowanie kabla przez ówczesnego właściciela jest nietrafny albowiem sprzeciw swój, co do przebiegu inwestycji, mógł on wyrazić, na podstawie art. 35a ust. 1 ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.), po otrzymaniu decyzji, czego nie uczynił. Natomiast z chwilą uprawomocnienia się pozwolenia na budowę inwestor miał prawo i obowiązek położyć światłowód zgodnie z projektem budowlanym, który został zatwierdzony powyższą decyzją pozwolenie na budowę. Zmiana stosunków właścicielskich po uprawomocnieniu się decyzji pozwolenie na budowę nie mogła mieć wpływu na tą decyzję, bowiem nabywca nieruchomości kupował ją w świadomości tego, iż przez nieruchomość przebiega ów kabel. Zatem brak jest podstaw do przyjęcia za zasadny argument skarżącego, iż zaszły nowe istotne okoliczności w sprawie, które nie były znane stronie, mogące stanowić podstawę do zmiany zaskarżonej decyzji.

Zgodnie z art. 35 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, w planach zagospodarowania przestrzennego województwa i miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego, należy rezerwować pod przyszłą budowę lub modernizację dróg pas terenu o szerokości uwzględniającej ochronę użytkowników dróg i terenu przyległego przed wzajemnym niekorzystnym oddziaływaniem.

Organ administracji odmawiając zmiany decyzji w części dotyczącej lokalizacji kabla telekomunikacyjnego podnosił, iż kabel ten jest usytuowany w linii rozgraniczającej drogi krajowej nr [...], w tak zwanym pasie rezerwowym pod drogę, zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy S. i dla przedmiotowego odcinka pas ten wynosi [...] m. Zatem usytuowanie kabla jest zgodne z funkcją i przeznaczeniem pasa pod ewentualną rozbudowę lub modernizację drogi.

Kabel został położony, za zgodą zarządcy drogi, na minimalnej granicy [...] m od zewnętrznej krawędzi jezdni drogi krajowej, co wskazuje na pertraktacje jakie właściciel nieruchomości lub T. S.A. prowadzili z tym zarządcą.

Zgodnie z art. 43 ust. 1 lp. 3 lit. a) ustawy o drogach publicznych, najmniejsza z dopuszczalnych odległości w jakiej obiekt budowlany przy drogach powinien być usytuowany od zewnętrznej krawędzi jezdni, dla dróg krajowych poza terenem zabudowanym, wynosi właśnie [...] m. Zmiana lokalizacji kabla, przez jego przeniesienie na odległość [...] m spowodowałaby umieszczenie go w pasie drogowym drogi krajowej, co w ocenie zarządcy drogi naruszałoby funkcję i przeznaczenie tego pasa pod ewentualną rozbudowę lub modernizację drogi, jak i wykorzystanie go w celu ułożenia niezbędnej dla tej drogi infrastruktury technicznej.

Zgodnie z § 140 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie, umieszczenie w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej nie związanej z drogą nie może naruszać elementów technicznych drogi oraz nie może przyczyniać się do czasowego lub trwałego zagrożenia bezpieczeństwa ruchu albo zmniejszenia wartości użytkowej drogi. Do infrastruktury tej należą także linie telekomunikacyjne napowietrzne i podziemne przebiegające wzdłuż drogi. Te linie przesyłowe powinny być usytuowane poza pasem drogowym. Wykopy pod tę infrastrukturę nie mogą naruszać granicy pasa drogowego, a infrastruktura ta powinna być lokalizowana w odległościach od drogi określonych w przepisach o drogach publicznych (poruczenie - wymieniony wyżej art. 43 tej ustawy).

Jednym z zarzutów podniesionych przez skarżącego jest zanegowanie kabla światłowodowego jako obiektu budowlanego. Argumentując, iż taka inwestycja nie jest obiektem budowlanym, skarżący dąży do wyłączenia zastosowania art. 43 ustawy o drogach publicznych.

Otóż, jak wykazano wyżej, rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie zalicza do infrastruktury nie związanej z drogą także linie telekomunikacyjne. Linie te mogą być usytuowane koło drogi, jedynie na warunkach określonych w § 140 tego rozporządzenia i w art. 39 ust. 3 oraz w art. 43 ustawy o drogach publicznych. Ostatni z tych przepisów ma zastosowanie do obiektów budowlanych, którym w przekonaniu skarżącego nie jest kabel światłowodowy.

Ustawa Prawo budowlane definiuje, w art. 3 pkt 3, jako budowlę między innymi sieć techniczną oraz urządzenia techniczne.

Telekomunikacyjny kabel (miedziany lub światłowodowy) z chwilą jego zainstalowania staje się urządzeniem technicznym, a ściślej urządzeniem telekomunikacyjnym. Natomiast sieć techniczna to także sieć telekomunikacyjna, którą w rozumieniu art. 2 pkt 23 ustawy z dnia 21 lipca 2000 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 73, poz. 852 ze zm.) stanowią urządzenia telekomunikacyjne i linie telekomunikacyjne, zestawione i połączone w sposób umożliwiający przekaz sygnałów pomiędzy określonymi zakończeniami sieci, za pomocą przewodów, fal radiowych bądź optycznych lub innych środków wykorzystujących energię elektromagnetyczną.

Przedmiotowy światłowód jest włączony do sieci telekomunikacyjnej T. S.A. i pracuje w niej, a tym samym stanowi część infrastruktury tego operatora jako budowla w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego albowiem jest urządzeniem telekomunikacyjnym. Zgodnie natomiast z art. 2 pkt 23 Prawa telekomunikacyjnego kabel ten stanowi także część sieci telekomunikacyjnej, a zarówno budowle, do których należą sieci techniczne i urządzenia techniczne, jak i budynki zaliczają się do obiektów budowlanych.

W kwestii rozumienia budowli jako obiektu budowlanego i jego usytuowania w stosunku do drogi publicznej wypowiadał także się Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 9 lipca 1999 r. w sprawie IV SA 1129/97, wyrażając pogląd zbieżny z prezentowanym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie orzekającym, który sprowadzał się do stwierdzenie, iż obiekt budowlany w rozumieniu ustawy z 1994 r. - Prawo budowlane to budynek lub budowla, a do tego typu obiektów odnoszą się odległości przewidziane w przepisach ustawy z 1985 r. o drogach publicznych.

W myśl rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (Dz. U. Nr 112, poz. 1316 ze zm.) - Rozdział III. Podział obiektów budowlanych na grupy, w dziale 22 wyszczególniono jako obiekty budowlane rurociągi, linie telekomunikacyjne i elektroenergetyczne. Powyższe wyszczególnienie wskazuje w sposób nie budzący wątpliwości, iż telekomunikacyjny kabel światłowodowy jest obiektem budowlanym co w konsekwencji kwalifikuje jego usytuowanie zgodnie z art. 43 ustawy o drogach publicznych.

W rozpoznawanej sprawie zaskarżona decyzja odmawiając zmiany lokalizacji światłowodu, skutkiem dokonania oceny jego przebiegu opartej o wymagania ustawy o drogach publicznych i wymagania określone w powołanym wyżej rozporządzeniu, zdaniem Sądu w składzie orzekającym nie narusza prawa.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.