Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 1117/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2016-02-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 10, art. 138 pkt 1, art. 142, art. 145 § 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 5 ust. 1 pkt 12, art. 31, art. 32 pkt 3
journal: Dz.U. 2007 nr 64 poz 427
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich
article: § 1 ust. 1 i 3, § 8 ust. 1-3 i 5, § 9 ust. 1
journal: Dz.U. 2007 nr 168 poz 1181
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 31 sierpnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przeprowadzania  kontroli na miejscu i wizytacji w miejscu w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
article: art. 1 § 1 i 2
journal: Dz.U. 2014 poz 1647
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 11 lutego 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych-Olszanowska Sędziowie WSA Barbara Koś WSA Marek Sachajko (spr.) Protokolant: Ref. staż. Sławomir Rajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2016 roku przy udziale sprawy ze skargi [...] na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2012, po wznowieniu postępowania uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] maja 2015 r. [...]


UZASADNIENIE

[...] złożyła w siedzibie Biura Powiatowego ARiMR w [...] wniosek o przyznanie płatności na rok 2012, w którym w ramach ONW strefy nizinnej II zadeklarowała powierzchnię 5,86 ha. Podczas przeprowadzonej kontroli administracyjnej niniejszej sprawy stwierdzono, że powierzchnia uprawniona do płatności jest mniejsza niż zadeklarowana we wniosku. Ustalenia powyższych nieprawidłowości dokonano w oparciu o pomiary powierzchni ewidencyjno - gospodarczej (PEG) odpowiadającej powierzchni użytkowanej rolniczo w ramach danej działki ewidencyjnej, a także wykonane na dostępnych w systemie informatycznym ARiMR zdjęciach obszarów zajmowanych przez działki rolne ujęte we wniosku producenta.

Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Kierownik w [...] decyzją z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...] przyznał [...] w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na lata 2007-2013 płatność ONW na rok 2012 w łącznej wysokości [...] zł w tym ONW – Nizinne strefa II (kod EFRROW [...], krajowa pozycja budżetowa [...]) w wysokości [...] zł, w tym środki budżetu Unii Europejskiej [...] zł, środki krajowe [...] zł.

[...] skorzystała z przysługującego jej prawa i złożyła w dniu [...] stycznia 2013 r. odwołanie od przedmiotowej decyzji, które zostało złożone z naruszeniem przysługującego terminu, tj. 14 dni od dnia jej doręczenia.

W dniu [...] stycznia 2013 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] wydał postanowienie nr [...] w sprawie uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Jednocześnie w toczącym się postępowaniu odwoławczym w zakresie przyznania płatności bezpośrednich za rok 2012 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] wskazał, iż załącznik graficzny obrazujący działkę ewidencyjną nr [...] (wykreślenie nieaktualnego pola zagospodarowania) oraz ortofotomapa istniejąca w systemie ZSZiK stanowią dowody w oparciu, o które nie można jednoznacznie założyć, iż producent rolny zamierzał zawyżyć obszar zatwierdzony w złożonym wniosku o przyznanie płatności na 2012 rok oraz, że pierwotna deklaracja nie odzwierciedlała stanu faktycznego w 2012 roku. Na ww. działce ewidencyjnej nr [...] zgodnie z ortofotomapą, widoczne są tereny nieuprawnione do płatności, które jednak producentka rolna zanegowała na złożonym załączniku graficznym. Niniejsze nie pozwalało na podstawie danych graficznych na prawidłowe wyznaczenie obszarów kwalifikujących się do udzielenia płatności obszarowych, tym samym w ocenie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego zasadnym było skierowanie sprawy Pani [...] do kontroli metodą inspekcji terenowej. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] po ponownej analizie, przekazał dokumentację sprawy do Wydziału GIS Biura Kontroli na Miejscu ARiMR w [...], celem przeprowadzenia weryfikacji ortofotomapy w kontekście deklaracji producentki rolnej. W dniu [...] sierpnia 2013r. w związku z rozpatrywaną rozbieżnością wystawiono zlecenie wykonania weryfikacji terenowej na działce ewidencyjnej nr [...] położonej w obrębie wsi [...], gm. [...]. W dniu [...] lutego 2014r. do Biura Powiatowego w [...] wpłynął Raport z weryfikacji w terenie powierzchni PEG. W wyniku przeprowadzonej w dniu [...] stycznia 2014r. weryfikacji w terenie powierzchni ewidencyjno-gospodarczej działki ewidencyjnej nr [...] położonej w obrębie wsi [...], gm. [...], stwierdzono następujące nieprawidłowości:

• na działce rolnej C - DR13+, tj. zadeklarowana powierzchnia działki rolnej C jest większa od powierzchni stwierdzonej oraz DR52, tj. stwierdzono zmniejszenie powierzchni PEG na działce rolnej C. Powierzchnia stwierdzona JPO-TUZ wyniosła 0,79 ha,

• na działce rolnej D - DR33, tj. stwierdzono, że cała działka rolna D nie jest gruntem rolnym. Powierzchnia stwierdzona wyniosła 0,00 ha.

Mając na uwadze powyższe nieprawidłowości postanowieniem z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Kierownik w [...] wznowił postępowanie zakończone decyzją nr [...].

Organ wskazał, że na jaw wyszły nowe okoliczności istniejące w dniu wydania decyzji.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2014 r., zatytułowanym "odwołanie", [...] wskazała, że powierzchnia działek wynosi 5,88 ha, a nie 5,05 ha i wielkość ta zapisana jest w księdze wieczystej.

Postanowieniem z dnia [...] maja 2014 r., nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] stwierdził niedopuszczalność wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia [...] marca 2014 r. na postanowienie o wznowieniu postępowania administracyjnego z urzędu.

Decyzją z dnia [...] maja 2014 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Kierownik w [...] uchylił decyzję nr [...] z dnia [...] listopada 2012 r., w sprawie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania oraz odmówił [...] przyznania płatności ONW do działek rolnych lub ich części położonych na obszarach ONW typu: ONW - Nizinne strefa II na rok 2012 i nałożył sankcję w wysokości [...] zł, która będzie potrącana z przyznanej płatności, do której rolnik jest uprawniony z tytułu wniosków składanych w ciągu trzech lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym stwierdzono nieprawidłowości.

Od powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie.

Decyzją z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że w przypadku uznania poprawności przeprowadzenia czynności kontrolnych, wyniki tejże kontroli winny znaleźć odzwierciedlenie w decyzji w sprawie przyznania płatności. Zgodnie z art. 9a ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004 r. 10 poz. 76 z późn. zm.), wartość powierzchni PEG powinna być aktualizowana o wyniki uzyskane podczas kontroli na miejscu. Jednakże mając na uwadze dane zapisane w referencyjnej bazie systemu informatycznego ZSZiK, powierzchnie stwierdzone za faktycznie użytkowane dla działki ewidencyjnej nr [...] podczas weryfikacji w terenie w dniu [...] stycznia 2014 r. nie znajdują odzwierciedlenia. Powyższa niespójność wymaga wyjaśnienia na poziomie Biura Powiatowego ARiMR w [...]. Aktualizacja powierzchni PEG realizowana jest na poziomie WGIS. Organ wskazał, że nie bez znaczenia dla sprawy pozostają wyniki weryfikacji w terenie dla działki ewidencyjnej nr [...], a przede wszystkim data jej wykonania. Podkreślenia wymaga, że weryfikacja w terenie została przeprowadzona dnia [...] stycznia 2014 r. Istotne również jest, że jej wyniki nie znajdują odzwierciedlenia w referencyjnej bazie systemu informatycznego ZSZiK. Organ wskazał, że ustalenie stanu faktycznego polega nie tylko na ustaleniu faktów, lecz także na ich wszechstronnej ocenie. Obraz stanu faktycznego, który musi być podstawą decyzji powinien zawierać, nie tylko proste odbicie faktów obiektywnej rzeczywistości, ale także zawierać wnioski o faktach.

W tej sytuacji faktycznej i prawnej decyzja wydana przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] Nr [...] z dnia [...] maja 2014 r. została uchylona w całości. Postępowanie w sprawie przyznania płatności do gruntów rolnych [...]wymagało bowiem, zdaniem organu, przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego i weryfikacji wniosku o płatności

Decyzją z dnia [...] maja 2015 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz na podstawie art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2007r. Nr 64, poz. 427 ze zm.), zwanej dalej "ustawą o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich", w związku z § 3 ust. 1, 2, 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009r. Nr 40 poz. 329 ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem w sprawie pomocy finansowej ONW" oraz art. 16 ust 5 akapit trzeci oraz ust. 7, art. 22 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25, z 28.01.2011, str. 8), zwanego dalej "rozporządzeniem Komisji (UE) Nr 65/2011" oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej "Kodeksem postępowania administracyjnego" uchylił decyzję nr [...] z dnia [...] listopada 2012 r., w sprawie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania oraz odmówił [...] przyznania płatności ONW do działek rolnych lub ich części położonych na obszarach ONW typu: ONW - Nizinne strefa II na rok 2012 i nałożył sankcję w wysokości [...] zł, która będzie potrącana z przyznanej płatności do której rolnik jest uprawniony z tytułu wniosków składanych w ciągu trzech lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym stwierdzono nieprawidłowości.

Organ wskazał, że stawka płatności do 1 ha na obszarze ONW strefa Nizinna II została określona w rozporządzeniu w sprawie pomocy finansowej ONW i wynosi 264,00 zł. Powierzchnia deklarowana na obszarze ONW strefa nizinna II wynosi 5,86 ha. Powierzchnia deklarowana kwalifikowana do płatności na obszarze ONW strefa nizinna II wynosi 5,86 ha. Z kolei powierzchnia stwierdzona na obszarze ONW strefa nizinna II wynosi 3,71 ha. Powierzchnia stwierdzona została ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 17 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników i zamieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. WE L 30 z 31.01.2009 r., str. 16, ze zm.).

W wyniku przeprowadzonej kontroli administracyjnej wniosku stwierdzono przekroczenie powierzchni ewidencyjno-gospodarczej (PEG) dla deklarowanej działki ewidencyjnej [...] (działka rolna C oraz D), której powierzchnia deklarowana wynosi ogółem 2,94 ha. W związku z przeprowadzoną kontrolą administracyjną dla wyżej wymienionej działki rolnej dokonano następujących wykluczeń w ramach deklaracji JPO:

- odnośnie działki rolnej C wykluczono 0,68 ha,

- odnośnie działki rolnej D wykluczono 0,13 ha.

Łączna powierzchnia wykluczonych z płatności ONW gruntów wyniosła 0,81 ha.

Organ wskazał, że zgodnie z art. 16 ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011, jeśli obszar zadeklarowany we wniosku przekracza obszar stwierdzony, który spełnia wszystkie warunki określone w zasadach przyznawania pomocy dla płatności ONW oraz gdy różnica między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną wynosi powyżej 2 ha lub 3% ale nie więcej niż 20% stwierdzonego obszaru, wówczas kwota jaka ma być przyznana zostaje pomniejszona w danym roku o kwotę przypadającą na dwukrotną wykrytą różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną. W związku z powyższym należna w roku 2012 kwota płatności ONW strefa Nizinna II została pomniejszona o [...] zł, czyli kwotę stanowiącą dwukrotną różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] w dniu [...] marca 2014r. wydał postanowienie nr [...] w sprawie włączenia dowodu do sprawy, którym do przedmiotowej sprawy włączył, na podstawie art. 75 § 1 oraz art. 77 § 1 Kpa, dowód w postaci Raportu z weryfikacji w terenie powierzchni PEG. Oba postanowienia zostały skutecznie dostarczone w dniu [...] marca 2014r. W dniu [...] kwietnia 2014r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] wystosował do strony na podstawie art. 10 § 1 oraz art. 73 k.p.a. informację o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. W odpowiedzi, wpłynęło pismo [...] z dnia [...] kwietnia 2014r.

Mając powyższe na uwadze, w szczególności zaś nieprawidłowości stwierdzone podczas weryfikacji w terenie powierzchni ewidencyjno-gospodarczej dla działki ewidencyjnej nr [...] położonej obrębie wsi [...], gm. [...], Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] wydał decyzję o uchyleniu dotychczasowej decyzji i odmowie przyznania płatności ONW, nakładając jednocześnie sankcję w okresie trzech lat kalendarzowych. Zgodnie bowiem z § 3 ust. 1 rozporządzenia z dnia 11 marca 2009r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r. Nr 40, poz. 329 ze zm.) płatność przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Powierzchnia stwierdzona dla działki rolnej C, zadeklarowanej na działce ewidencyjnej nr [...] wyniosła 0,79 ha, natomiast na działce rolnej D stwierdzono 0,00 ha, przy czym do płatności [...] zadeklarowała powierzchnię 2,94 ha.

Zgodnie § 3 ust. 1 rozporządzenia z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r. Nr 40, poz. 329 ze zm.) płatność przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Na podstawie art. 25 ustawy o płatnościach ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r., poz. 1164, ze zm.) Agencja przesyła rolnikom lub udostępnia na stronie internetowej ARiMR wstępnie wypełniony formularz wniosku, materiał graficzny oraz informację dotyczącą maksymalnego kwalifikowanego obszaru, o której mowa w art. 12 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009. Przepisy określone w art. 19 ust. 2 rozporządzenia Rady Nr (WE) Nr 73/2009 wyraźnie wskazują że podstawą przekazywanego materiału graficznego oraz wniosków spersonalizowanych są dane dotyczące poprzedniego roku. W konsekwencji ww. przepis wprost zakłada, że dane te mogą być nieaktualne wobec stanu faktycznego dotyczącego danego roku gospodarczego. Sytuacja ta jest źródłem nałożenia na rolników obowiązku podania danych aktualnych. Zgodnie z art. 12 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 rolnik składając wniosek poprawia wstępnie zadrukowany formularz, jeżeli należy wprowadzić poprawki lub jeżeli jakakolwiek inna informacja podana na formularzu jest błędna. Jeżeli poprawki dotyczą powierzchni działki referencyjnej, rolnik podaje aktualną powierzchnię każdej z działek rolnych, a w stosownych przypadkach wskazuje nowe granice działki referencyjnej.

W przedmiotowej sprawie wpływ na rozstrzygnięcie miały, zdaniem organu, wyniki zawarte w przeprowadzonej w terenie weryfikacji powierzchni ewidencyjno-gospodarczej dla działki ewidencyjnej nr [...]. Przedmiotowa kontrola odbyła się w gospodarstwie rolnym [...] w ramach postępowania o przyznanie płatności bezpośrednich na 2012 rok. Z uwagi na powyższe Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] włączył Raport z weryfikacji w terenie powierzchni PEG, Postanowieniem nr [...] w sprawie włączenia dowodu do sprawy z dnia [...] marca 2014r.

Analiza ww. materiału dowodowego, w tym materiału fotograficznego - zdaniem organu - w sposób nie budzący wątpliwości wskazuje na wieloletnie zaniechanie produkcji rolniczej, o czym świadczą widoczne na zdjęciach samosieje sosny porastające działkę. Organ wskazał, iż obszar ten, na załączniku graficznym, ujęty jest przez [...] jako działka rolna kwalifikująca się do otrzymania płatności. Weryfikacja w terenie powierzchni ewidencyjno-gospodarczej została wykonana w dniu [...] stycznia 2014r. Nie ulega wątpliwości, iż zadaniem kontroli jest stwierdzenie stanu faktycznego na dzień kontroli. Jednakże w ocenie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...], zastany przez kontrolerów stan faktyczny wskazuje na wieloletnie zaniechanie prowadzenia jakiejkolwiek działalności rolniczej na działce ewidencyjnej nr [...], położonej w obrębie wsi [...], gm. [...], co odzwierciedla sporządzony na tę okoliczność raport. Organ podkreślił, iż zaniechanie to ma charakter wieloletni i trwały, co potwierdza bogata dokumentacja fotograficzna wraz z wykonanymi na tą okoliczność szkicami.

Łączna powierzchnia kwalifikująca się do płatności ONW strefa nizinna II wyniosła [...] ha. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek położonych na obszarze ONW strefa nizinna II zadeklarowanych we wniosku a powierzchnią stwierdzoną w kontroli administracyjnej na miejscu wynosi 57,9515% (deklarowana powierzchnia ogółem - 5,86 ha, powierzchnia stwierdzona - 3,71 ha). Zgodnie z art. 16 ust. 5 akapit trzeci rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011, jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną przekracza 50% rolnik jest wykluczany z otrzymania pomocy do wysokości równej kwocie odpowiadającej różnicy między obszarem zadeklarowanym a zatwierdzonym. Kwota ta, zgodnie z art. 16 ust. 7 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011, będzie odliczana od wszystkich płatności związanych z powierzchnią, które są obsługiwane przez ARiMR, do których rolnik jest uprawniony na podstawie wniosków składanych przez niego w ciągu trzech lat kalendarzowych po upływie roku kalendarzowego, w którym wykryto tę różnicę. Jeżeli odliczenie tej kwoty w ciągu trzech lat kalendarzowych nie będzie możliwe, wówczas pozostałe do spłaty saldo zostanie anulowane.

W związku z powyższym w roku bieżącym organ odmówił przyznania płatności do obszaru ONW strefa nizinna II. Ponadto, wymierzył sankcję w wysokości [...] zł.

Skarżąca wniosła odwołanie od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...].

Decyzją z dnia [...] września 2015 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., w związku art. 10 ust.1 i ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (tekst jednolity Dz. U. z 2014 r. Poz. 1438) po rozpatrzeniu odwołania [...] utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] z dnia [...] maja 2014r., nr [...] o uchyleniu decyzji dotychczasowej nr [...] z dnia [...] listopada 2012 r. w sprawie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania oraz odmowie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania.

W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że organ odwoławczy nie jest związany granicami odwołania i jeżeli strona zaskarżyła tylko część decyzji wydanej w pierwszej instancji, to nie oznacza to, iż decyzja w pozostałej części stała się ostateczna (vide: wyrok SN z 9 czerwca 1999 r., III RN 7/99 - OSNAP 2000, nr 9, poz. 338).

Organ wskazał, że przepis art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. może mieć zastosowanie, gdy spełnione są łącznie trzy przesłanki. Po pierwsze, ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody istotne dla sprawy są nowe. Drugą przesłanką jest istnienie "nowych okoliczności faktycznych", "nowych dowodów" w dniu wydania decyzji ostatecznej. Trzecią przesłanką jest, że "nowe okoliczności faktyczne", "nowe dowody" nie były znane organowi, który wydał decyzję. Organ podkreślił, że w wyroku NSA z dnia 17 maja 2000 r., I SA/Lu 9/00, LEX nr 51768 wskazano, iż: "1. Art. 145 § 1 pkt 5 Kpa wymaga kumulatywnego spełnienia następujących przesłanek: nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody muszą zostać ujawnione po wydaniu decyzji ostatecznej. Nadto te okoliczności i dowody musiały istnieć już wcześniej, to jest w chwili wydawania decyzji ostatecznej, lecz dla tego organu są one nowymi tylko dlatego, że nie były mu wcześniej znane. (...) 2. Nowe okoliczności, o jakich mowa w art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, przedstawiają określony stan faktyczny i prawny, który istniał w chwili wydawania przez organ decyzji ostatecznej, lecz nie był on znany organowi z niezależnych od tego organu przyczyn, mający wpływ na status prawny strony, tj. zakres jego praw i obowiązków, a w konsekwencji na treść merytorycznego rozstrzygnięcia". Organ II instancji podkreślił, iż w gospodarstwie rolnym dla sprawy w ramach płatności bezpośrednich na rok 2012 została przeprowadzona weryfikacja w terenie powierzchni PEG dla działki ewidencyjnej nr [...]. W wyniku tych czynności ustalono, iż powierzchnia deklarowania nie znajduje potwierdzenia w stanie faktycznym. Kierownik Biura Powiatowego uznał, iż wyniki uzyskane w wyniku weryfikacji powierzchni PEG w terenie na działce ewidencyjnej nr [...], dla sprawy w ramach płatności bezpośrednich na rok 2012, mają również wpływ na prawidłowe rozstrzygnięcie w sprawie w ramach płatności ONW na rok 2012, która została zakończona decyzją. Z uwagi na powyższe wznowił postępowanie i ponownie rozpatrzył sprawę. W wyniku postępowania wznowieniowego ustalono, iż powierzchnia deklarowana nie znajduje potwierdzenia w stanie faktycznym, co w efekcie skutkowało odmową przyznania płatności ONW na rok 2012. Jednakże istotą przedmiotowego postępowania jest ustalenie, czy powierzchnia deklarowana spełnia wszystkie kryteria przyznania płatności. Dodać również należy, iż podstawą odmowy przyznania płatności ONW na rok 2012 były wyniki przeprowadzonej weryfikacji w terenie dla działki ewidencyjnej [...] w dniu [...] stycznia 2014 r. Zadaniem kontroli na miejscu jest stwierdzenie stanu faktycznego na dzień kontroli. W przypadku uznania poprawności przeprowadzenia czynności kontrolnych, wyniki tejże kontroli winny znaleźć odzwierciedlenie w decyzji w sprawie przyznania płatności. Jednakże zgodnie z art. 9a ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, wartość powierzchni PEG powinna być aktualizowana o wyniki uzyskane podczas kontroli na miejscu. Zauważyć należy, iż zgodnie z raportem z weryfikacji w terenie powierzchni PEG, który został włączony do sprawy postanowieniem nr [...] powierzchnia spełniająca wszystkie kryteria kwalifikowalności powierzchni na działce ewidencyjnej nr [...] wynosi 0,79 ha.

Odnosząc się do zarzutu odwołującej, że nie doręczono jej wyników kontroli Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] wskazał, iż w dniu [...] marca 2014 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] wystosował do [...] postanowienie [...] o wznowieniu postępowania administracyjnego oraz postanowienie nr [...] w sprawie włączenia dowodu do sprawy. Kolejno w dniu [...] kwietnia 2014 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] przesłał także informację o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Dlatego też organ wskazał, że [...] miała możliwości wypowiedzenia się co do wyników kontroli. Jednakże [...] pomimo, iż była prawidłowo poinformowana o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, nie skorzystała z przysługującego jej prawa.

W ocenie organu II instancji oczywistym jest, iż podstawą rozstrzygnięcia sprawy przez ten organ są wyłącznie dowody, które zostały przeprowadzone w ramach postępowania. Na rozstrzygnięcie w sprawie miały wpływ wyniki zawarte w Raporcie z weryfikacji w terenie powierzchni PEG z dnia [...] stycznia 2014 r. Zgodnie z wynikami Raportu z weryfikacji PEG na znacznej zadeklarowanej powierzchni znajdują się zadrzewienia i zakrzaczenia, które uniemożliwiają użytkowanie rolnicze.

Organ podkreślił, iż obowiązkiem producenta rolnego jest corocznie zgłaszanie powierzchni rzeczywiście użytkowanych rolniczo. Płatność przysługuje do powierzchni, które spełniają wszystkie warunki kwalifikowalności powierzchni. Natomiast zgodnie z materiałem dowodowym zebranym w sprawie, który wbrew twierdzeniem odwołującej został doręczony stronie, powierzchnia deklarowania nie była rzeczywiście użytkowana w roku 2012. Organ dodał, iż weryfikacja danych obszarowych działek rolnych wskazanych we wniosku producenta rolnego o przyznanie płatności następuje zarówno na podstawie danych zawartych w ewidencjach i rejestrach, oświadczeniach strony jak również na podstawie weryfikacji w terenie. Organ powołał definicję działki rolnej określonej w art. 2 pkt. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, który stanowi, iż ,,działka rolna" oznacza zwarty obszar gruntu, na którym jeden rolnik prowadzi jedną grupę upraw. Zadaniem kontroli na miejscu jest weryfikacja, czy dane podane we wniosku znajdują odzwierciedlenie w stanie faktycznym w terenie. Powyższe znajduje również swoje uzasadnienie w wyroku WSA w Szczecinie (z dnia 15 lipca 2009r., I SA/Sz 319/09). Marginalnie organ odwoławczy zauważył, iż [...] w treści odwołania nie podnosiła, iż sporne grunty użytkowała, co jest podstawowym wymogiem umożliwiającym otrzymanie płatności na dany rok, a jedynie, iż nie zachowano kwestii formalnych.

Powierzchnia ewidencyjno - gospodarcza PEG ustala maksymalną powierzchnię, do której może zostać przyznana płatność w ramach działki ewidencyjnej, jednak to wnioskodawca corocznie decyduje jaką powierzchnię wykorzystuje rolniczo. Zgodnie z art. 9a ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz.U.2012.86 j.t.) wartość powierzchni PEG powinna być aktualizowana o wyniki uzyskane podczas weryfikacji na miejscu.

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] podkreślił, iż jeżeli producent rolny zdecydował się być uczestnikiem wybranego programu pomocowego, jego prawa i obowiązki normują obowiązujące przepisy prawa wspólnotowego i prawa krajowego. Podstawowym obowiązkiem producenta rolnego jest deklarowanie do płatności powierzchni faktycznie użytkowanych rolniczo, co oznacza również utrzymywanie ich w dobrej kulturze rolnej. Niezrozumiały zatem jest argument strony, iż "Ewentualne różnice w zadeklarowanych powierzchniach w mojej ocenie strony nastąpiły bez mojej winy". Zdaniem organu to producent rolny jest zobowiązany do utrzymywania zgłoszonych powierzchni w dobrej kulturze rolnej. Zarówno z przepisów wspólnotowych jak i krajowych wynika, że zasadniczo ustanowione przepisami warunki, dające prawo do płatności, muszą być spełnione przez tego rolnika, który się o te płatności ubiega. Natomiast zasadą jest, że udzielenie pomocy nie następuje z urzędu a na wniosek rolnika. Zatem rolnicy, którzy chcą skorzystać z prawa do płatności w pełnym zakresie powinni jednak dostosować swoje działania do uregulowań prawnych.

W ocenie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego, decyzja Kierownika Biura Powiatowego w [...], była prawidłowa i została wydana na podstawie obowiązujących przepisów.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów:

- art. 7 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i wydanie decyzji bez uwzględnienia słusznego interesu strony,

- art. 9 i 10 k.p.a. poprzez naruszenie zasady należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy, które mają wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, a mianowicie na: niepoinformowaniu skarżącej o wynikach raportu z przeprowadzonej na miejscu kontroli na miejscu w ustawowym terminie oraz niedoręczenie skarżącej raportu z przeprowadzonej kontroli na miejscu w przewidzianym ustawowo terminie w wyniku czego skarżąca została pozbawiona możliwości zgłoszenia zastrzeżeń co do danych zawartych w raporcie.

W związku z powyższym skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanie decyzji z dnia [...] grudnia 2013 r. w mocy oraz zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów niniejszego postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał stanowisko wyrażone w decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga okazała się uzasadniona.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanych przepisów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Ponadto w świetle art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm, dalej: "P.p.s.a."), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że postępowanie administracyjne w przedmiocie odmowy przyznania płatności skarżącej toczyło się po wznowieniu postępowania. Należy wskazać, że decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. organ przyznał [...]pomoc finansową z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. W uzasadnieniu tejże decyzji wskazano, że powierzchnię działek ewidencyjnych podlegających pomocy finansowej stwierdzono po przeprowadzonej kontroli administracyjnej.

Postanowieniem z dnia [...] marca 2014 r. organ wznowił postępowanie w sprawie wskazując jako podstawę nowe okoliczności faktyczne istotne dla sprawy, które istniały w dniu wydania decyzji z dnia [...] listopada 2012 r. Organ wydał takie rozstrzygnięcia – jak wynika z treści aktu - w wyniku ujawnienia nieprawidłowości w zakresie działek ewidencyjnych zadeklarowanych we wniosku.

Ponieważ zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały w nadzwyczajnym trybie postępowania administracyjnego, należy zbadać czy organy prawidłowo ustaliły wystąpienie podstawy do wdrożenia procedury wznowienia postępowania. Zgodnie z art. 142 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 t.j.) – dalej k.p.a., prawidłowość podjęcia postanowienia o wznowieniu postępowania może być przez stronę kwestionowana dopiero wraz z odwołaniem od decyzji. Tym samym nie budzi wątpliwości, że skoro zaskarżona została decyzja wydana po wznowieniu postępowania uchylająca decyzję z dnia [...] listopada 2012 r., to przedmiotem kontroli Sądu powinno być całe postępowania administracyjne, w tym także postanowienie o wznowieniu postępowania administracyjnego – w to aspekcie pozytywnych przesłanek zastosowania tej instytucji prawnoprocesowej i dalszych skutków prawnych.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.

Powołany przepis określa przesłanki wznowienia postępowania, jakimi są nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody. Istotne przy tym jest, aby dowody i fakty stanowiące podstawę wznowienia postępowania nie były znane organowi, który wydał decyzję.

W orzecznictwie sądowym na tle regulacji z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. zwraca się uwagę, że dowody i fakty stanowiące podstawę wznowienia postępowania muszą być nowe, tzn. nowo odkryte lub po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Muszą więc stanowić nowość w konkretnym postępowaniu. Musiały nie być znane organowi, przed którym toczyło się postępowanie (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 18 grudnia 2013 r. sygn. akt IV SA/Po 838/13, Lex nr 1407919). Jednocześnie podkreśla się, iż nie można przyjąć, że dana okoliczność była nieznana organowi, który wydał decyzję, jeżeli wynikała ona z materiałów będących w dyspozycji tego organu (por. wyrok NSA z dnia 10 lutego 1999 r., sygn. III SA 5019/98, ONSA 2000/2/62; wyrok NSA z dnia 23 lipca 2003 r., sygn. III SA 2001/01, Lex nr 90459). Powyższy sposób interpretacji art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., który Sąd aprobuje, prowadzi do wniosku, że nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody, aby mogły być podstawą wznowienia postępowania nie mogły być znane organowi, przed którym postępowanie się toczyło i zostało zakończone wydaniem decyzji ostatecznej.

W przypadku art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wymagane jest zatem kumulatywne spełnienie następujących przesłanek: nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody muszą zostać ujawnione po wydaniu decyzji ostatecznej i okoliczności lub dowody musiały istnieć już wcześniej, to jest w chwili wydawania decyzji ostatecznej, lecz dla tego organu są one nowymi tylko dlatego, że nie były mu wcześniej znane. Przy ocenie tych przesłanek najistotniejszym warunkiem jest istnienie tych okoliczności i dowodów w dacie podejmowania decyzji ostatecznej. Jeżeli okoliczności te i dowody powstały po dacie wydania ostatecznej decyzji, nie będą mogły stanowić podstawy wznowienia. Podkreślenia wymaga, że "ujawniony" warunek nowych okoliczności i dowodów należy odnieść do organu, a nie strony.

Za nową okoliczność w sprawie uznano Raport z weryfikacji w terenie powierzchni PEG, w którym stwierdzono, że powierzchnia zadeklarowana przez skarżącą nie jest zgodna z powierzchnią rzeczywistą.

Niewątpliwie w chwili wydawania decyzji z dnia [...] listopada 2012 r. organ nie dysponował powyższym dowodem. W toku innej sprawy organ przeprowadził kontrolę i stwierdził rozbieżności w zakresie zadeklarowanej przez producentkę powierzchni.

Podkreślić należy, że w toku postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem decyzji z dnia [...] listopada 2012 r. organ przeprowadził kontrolę administracyjną. Fakt ten znajduje odzwierciedlenie w uzasadnieniu powyższej decyzji. Tak więc organ już w tym czasie posiadał wiedzę w zakresie stanu działki rolnej. Podkreślić należy, że kolejne czynności przeprowadzone zostały w styczniu 2014 r., a więc po okresie ponad jednego roku od daty wydania ww. decyzji. W wyniku tej kontroli organ stwierdził, że część działki porośnięta jest drzewami. W tej sytuacji Raport z weryfikacji nie może być traktowany jako nowy dowód istniejący w chwili wydawania decyzji o przyznaniu pomocy finansowej. Jednocześnie nawet, gdyby raport ten mógłby zostać potraktowany jako nowy dowód nie jest on istotny dla rozstrzygnięcia sprawy, albowiem w żaden sposób nie obrazuje on stanu działki z dnia [...] listopada 2012 r. Tak więc jeżeli kontrola została przeprowadzona w dniu [...] stycznia 2014 r. to wynik jej dotyczy stanu działki na ten właśnie ww. dzień. Podkreślić należy, że drzewa zostały zaznaczone już na mapie załączonej do decyzji z dnia [...] listopada 2012 r. Oznacza to, że nie zaistaniała przesłanka w postaci ujawnienia nowej okoliczności nieznanej wcześniej organowi. Już w toku wcześniej przeprowadzonej kontroli organ zauważył obecność zadrzewień na działce producentki biorąc pod uwagę zarówno mapkę, jak i treść uzasadnienia decyzji organu w przedmiocie przyznania płatności z dnia [...] listopada 2012 r.

Zaskarżona decyzja wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji naruszają zatem przepis art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., stanowiący podstawę rozstrzygnięć organów.

Dodatkowo należy podkreślić, że organy nie wyjaśniły dlaczego uzyskuje się różne wyniki przy korzystaniu z tych samych narzędzi kontroli i pomiaru powierzchni i dlaczego należy uznać, że ta druga kontrola – dokonywana po upływie ponad roku od wydania decyzji w przedmiocie płatności była prawidłowa, a jej wyniki należy uznać za miarodajne. Nie jest przy tym wykluczone, że to właśnie organ popełnił błąd przy weryfikacji wniosku skarżącej. Stanowisko to potwierdzać może również decyzja Dyrektora [...] Oddziału ARiMR z dnia [...] listopada 2014 r., w której wskazano, że powierzchnie stwierdzone podczas weryfikacji z dnia [...] stycznia 2014 r. nie znajdują odzwierciedlenia w referencyjnej bazie systemu informatycznego ZSZIK. Rozpoznając ponownie sprawę organ nie odniósł się do powyższych okoliczności.

Należy też wskazać, że w trakcie postępowania organ dopuścił się uchybień w zakresie przeprowadzenia kontroli w styczniu 2014 r. Sposób przeprowadzania czynności kontrolnych określa art. 31 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich. wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. 2007 nr 64 poz. 427 z późn. zm.).

Art. 32 pkt 3 ww. ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków przewiduje delegację dla ministra właściwego do spraw rozwoju wsi do określenia szczegółowych warunków i trybu przeprowadzenia kontroli na miejscu i wizytacji w miejscu, mając na względzie specyfikę poszczególnych działań.

Na podstawie tej delegacji Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał rozporządzenie z 31 sierpnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przeprowadzenia kontroli na miejscu i wizytacji w miejscu w ramach programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 (Dz. U. z 2007, Nr 168, poz. 1181).

Z mocy § 7 ust. 1 tego rozporządzenia raport, o którym mowa w art. 31 ust. 5 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, zwany dalej raportem, powinien zawierać wskazane w tym przepisie dane. Raport jest sporządzany, w formie pisemnej, w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach, z których jeden otrzymuje podmiot kontrolowany, a drugi zatrzymuje kontrolujący. Raport jest przekazywany podmiotowi kontrolowanemu w celu podpisania, w terminie 14 dni od dnia zakończenia wykonywania czynności kontrolnych (§ 7 ust. 3 rozporządzenia z 31 sierpnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przeprowadzenia kontroli), natomiast podmiot kontrolowany przekazuje jednostce kontrolującej podpisany raport w terminie 7 dni od dnia jego otrzymania (§ 8 ust. 1 rozporządzenia). Podmiot kontrolowany może zgłaszać na piśmie zastrzeżenia przed podpisaniem raportu, w terminie 7 dni od dnia jego otrzymania, zwracając jednocześnie uprzednio otrzymany raport, bowiem zgłoszone zastrzeżenia są poddawane analizie w pierwszej kolejności przez kontrolujących (§ 8 ust. 2 i 3 rozporządzenia). W przypadku gdy zgłoszone zastrzeżenia są zasadne, w całości albo w części, kontrolujący zmieniają lub uzupełniają w tym zakresie raport (§ 8 ust. 5 rozporządzenia). Jeżeli zastrzeżenia nie zostaną uwzględnione, w całości albo w części, kontrolujący przekazują podmiotowi kontrolowanemu pisemną informację zawierającą wskazanie przyczyn nieuwzględnienia tych zastrzeżeń, którą przekazuje się podmiotowi kontrolowanemu niezwłocznie, gdy zastrzeżenia nie zostały uwzględnione w całości, a jeżeli zostały uwzględnione w części - wraz z raportem zmienionym lub uzupełnionym.

Podkreślić także należy, że zgodnie z treścią § 9 ust. 1 rozporządzenia, do kontroli na miejscu w ramach działania, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 12 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich (tj. płatności ONW), ww. przepisu § 7 ust. 3 rozporządzenia nie stosuje się, a zastrzeżenia mogą być zgłaszane przez podmiot kontrolowany w terminie 14 dni od dnia otrzymania raportu, chyba że bezpośrednio po jej zakończeniu rolnik obecny podczas tej kontroli zgłosił te zastrzeżenia kontrolującemu.

W rozpatrywanym przypadku skarżącej uniemożliwiono zgłoszenie jakichkolwiek zastrzeżeń do raportu z kontroli. Doszło tym samym do naruszenia przepisu art. 10 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

W rozważanej sprawie skarżąca nie została powiadomiona o przeprowadzeniu kontroli. Organ pierwszej instancji nie zapewnił stronie możliwości wypowiedzenia się w sprawie nie doręczając - przed wydaniem decyzji - kopii raportu z kontroli, uniemożliwiając stronie złożenie zastrzeżeń do raportu, a po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji - do przygotowania argumentacji i uzasadnienia zarzutów odwołania. Nie można uznać za wystarczające samego zawiadomienia o możliwości zapoznania się z aktami. Ma to znaczenie o tyle, że protokół z przeprowadzenia kontroli w miejscu nie wyjaśnia, w jaki sposób kontrolujący obliczyli powierzchnię ewidencyjną działki. W tej sytuacji szczególnie istotne było zatem umożliwienie skarżącej wypowiedzenia się odnośnie treści raportu z weryfikacji.

Na powyższy aspekt postępowania administracyjnego zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny, wskazując na obowiązek doręczenia raportu kontroli uczestnikowi postępowania (por. wyrok NSA z dnia 12 października 2011 r., sygn. akt II GSK 1019/10, Lex 1070189).

Opisane wyżej uchybienia skutkują uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz decyzji jej poprzedzającej w ramach sądowej kontroli.

W tych okolicznościach, po ponownym przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, organy powinny rozważyć czy i w jakim trybie należy poddać ocenie okoliczność ujawnioną w toku kontroli, skoro jak już wyżej wskazano - zdaniem Sądu - organ nie wykazał, że zaistniały przesłanki wydania rozstrzygnięcia merytorycznego, a to z uwagi na brak w niniejszej sprawie wykazania zaistnienia okoliczności unormowanych w art. 145 § pkt 5 k.p.a., uzasadniających tryb wznowienia postępowania administracyjnego.

Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.).