Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2685/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-02-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 106 § 3, art. 133 § 1, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 3 ust. 1 pkt 2 i ust. 2
journal: Dz.U. 2001 nr 4 poz 25
law: Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej.
article: art. 12 ust. 1, art. 40a ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2005 nr 187 poz 1577
law: Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2002 nr 31 poz 1 art. 3 pkt 7
law: Rzozporządzenie (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania  prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa  żywności
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 165 poz 1 art. 12 ust. 1 i ust. 3
law: Rozporządzenie (WE) Nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i  dobrostanu zwierząt

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia del. WSA Bartłomiej Adamczak (spr.) Protokolant Marcin Chojnacki po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [A.] Spółki z o.o. w Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 listopada 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 1009/14 w sprawie ze skargi [A.] Spółki z o.o. w Ł. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu zafałszowanego produktu 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od [A.] Sp. z o.o. w Ł. na rzecz Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów 600 (sześćset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 13 listopada 2014 r. (sygn. akt VI SA/Wa 1009/14) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę [A.] Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] stycznia 2014 r. (nr [...]) w przedmiocie kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu produktu.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W toku kontroli przeprowadzonej w dniach 28 lutego - 4 marca 2013 r. przez inspektorów Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej (dalej jako: "Łódzki WIIH") w hurtowni zlokalizowanej w Ł., przy ul. [...], należącej do [A.] Spółki z o.o. z siedzibą w Ł. (dalej jako: skarżąca, spółka) pobrano do badań laboratoryjnych m.in. próbkę filetów bez skóry pangi sum głęboko mrożonych, glazurowanych bez opakowań w ilości 1,12 kg, oznaczonych datą minimalnej trwałości: "18/07/2014" i numerem partii "[...]", importowanych przez [B.] Sp. z o.o. z siedzibą w B. (dalej określanej jako próbka podstawowa lub wyjściowa). Jednocześnie z tej samej partii produktu pobrano, zabezpieczono i przekazano skarżącej w celu przechowania, próbkę kontrolną w ilości 1,04 kg (protokół kontroli z dnia 28 lutego 2013 r. nr akt kontroli [...], protokół pobrania próbki produktu nr [...] z dnia 1 marca 2013 r. oraz protokół pobrania próbki kontrolnej nr [...] z dnia 1 marca 2013 r.).

Badania pobranej próbki produktu (wyjściowej/podstawowej), przeprowadzone przez Laboratorium Kontrolno-Analityczne Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej jako: UOKiK) w Katowicach, wykazały, że glazurowane filety pangi sum zawierały zawyżoną zawartość glazury, tj. 27,8% ± 1,7%, w stosunku do zadeklarowanej przez producenta na opakowaniach zbiorczych produktu, tj. 20% (sprawozdanie z badań nr [...] z dnia 11 marca 2013 r.). W dniu 25 marca 2013 r. skarżąca wniosła o przeprowadzenie badań pobranej próbki kontrolnej w niezależnym akredytowanym laboratorium (w B. lub w okolicach B.) w obecności przedstawiciela [B.] Sp. z o.o. z siedzibą w B. W piśmie z dnia 2 kwietnia 2013 r. Łódzki WIIH wyjaśnił, że nie mógł uwzględnić wniosku skarżącej o przeprowadzenie badań w niezależnym laboratorium w B. lub okolicach w obecności przedstawiciela [B.] Sp. z o.o. z siedzibą w B., ponieważ zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (t.j.: Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1219 ze zm. - dalej jako: "u.i.h.), badania pobranych próbek produktów i próbek kontrolnych przeprowadzają z zastrzeżeniem ust. 2, laboratoria kontrolno-analityczne Inspekcji. Organ uwzględnił jednak wniosek skarżącej w ten sposób, że przedmiotową próbkę przekazał do Laboratorium Kontrolno-Analitycznego UOKiK w Warszawie, w którym przeprowadzono badanie, z którego wynikało, iż badana próbka kontrolna również zawiera zawyżoną (w stosunku do deklarowanej wartości 20%) - zawartość glazury, a mianowicie 30% przy niepewności pomiaru ± 1% (sprawozdanie z badań nr [...] z dnia 29 marca 2013 r.).

W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami, Łódzki WIIH pismem z dnia 13 sierpnia 2013 r. poinformował skarżącą o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (t.j.: Dz. U. 2005 r. Nr 187, poz. 1577 ze zm. – dalej: "u.j.h."), za wprowadzenie do obrotu zafałszowanego artykułu rolno-spożywczego. Jednocześnie skarżąca została poinformowana o prawie do zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów.

Skarżąca pismem z dnia 30 sierpnia 2013 r. podniosła, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do przyjęcia, iż wprowadziła ona do obrotu zafałszowany artykuł rolno-spożywczy z uwagi na naruszenie przez organ I instancji terminu dostarczenia próbki kontrolnej do badań, wykonanie badań poza zakresem akredytacji laboratorium w Warszawie oraz brak znamion zafałszowania produktu w świetle definicji wynikającej z art. 3 pkt 10 u.j.h.

Odmawiając zasadności zgłoszonym zarzutom Łódzki WIIH decyzją z dnia [...] października 2013 r. (nr [...]) – działając na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 4 u.j.h. - wymierzył przedsiębiorcy [A.] Sp. z o.o. z siedzibą w Ł., karę pieniężną w wysokości 3.000 zł za wprowadzenie do obrotu ww. zafałszowanego artykułu rolno-spożywczego, która – po złożeniu przez skarżącą odwołania – została utrzymana w mocy decyzją Prezesa UOKiK z dnia [...] stycznia 2014 r. (nr [...]).

[A.] Sp. z o.o. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. decyzję Prezesa UOKiK zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie:

1/ art. 80, art. 76, art. 77 § 1 i art. 7 w zw. z art. 140 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm. - dalej jako: "k.p.a."), oraz w związku z art. 77 ust. 6 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 672 ze zm. – dalej jako: "u.s.d.g."), art. 17 ust. 3 u.j.h., art. 3 pkt 7 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. U. L 31 z 01.02.2002 r. s. 1 ze zm. – dalej jako: "rozporządzenie nr 178/2002"), oraz w związku z art. 12 ust. 1-3 rozporządzenia nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz. U. L 165 s. 1 z 30.4.2004 ze zm. – dalej jako: "rozporządzenie nr 882/2004") i art. 78 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (t.j.: Dz. U. z 2010 r. Nr 136, poz. 914 ze zm. – dalej jako: "u.b.ż."), poprzez:

• uznanie za udowodnione na podstawie sprawozdania z badań nr [...] z dnia 11 marca 2013 r. oraz sprawozdania z badań nr [...] z dnia 20 marca 2013 r., że rzeczywista zawartość glazury była większa aniżeli deklarowana w oznakowaniu na opakowaniu zbiorczym;

• niewyjaśnienie innych istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności faktycznych, tj. tego czy w pandze sum zostały wprowadzone zmiany mające na celu ukrycie jej rzeczywistego składu, naruszające w sposób istotny interesy konsumentów, czy skarżąca ponosi winę we wprowadzeniu do obrotu zafałszowanej pangi sum;

2/ art. 40a ust. 5 u.j.h. poprzez zaniechanie miarkowania kary pieniężnej, w tym zaniechanie ustalenia jaki jest stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, zakres naruszenia oraz wysokość obrotów skarżącej za rok rozliczeniowy poprzedzający rok nałożenia kary;

3/ art. 3 pkt 10 u.j.h. poprzez jego błędną i rozszerzającą wykładnię, polegającą na przyjęciu, że sam fakt niezgodności pomiędzy składem podanym w oznakowaniu produktu, a jego składem rzeczywistym stanowi (przesądza) o zafałszowaniu takiego produktu;

4/ art. 40a ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 3 pkt 10 u.j.h. poprzez ich bezpodstawne zastosowanie, tj. niezasadne przyjęcie, że skarżąca wprowadziła do obrotu zafałszowany artykuł rolno-spożywczy oraz niezasadne nałożenie na skarżącą kary pieniężnej z tego tytułu;

5/ art. 40a ust. 1 pkt 4 u.j.h. poprzez wymierzenie Skarżącej kary pieniężnej bez poczynienia w uzasadnieniu decyzji ustaleń odnośnie wysokości jej przychodów za rok rozliczeniowy poprzedzający rok nałożenia kary;

6/ art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. oraz w zw. z art. 15 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie (częściowy brak uzasadnienia) decyzji, w stopniu usprawiedliwiającym zarzut naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania, w tym w szczególności nieustosunkowanie się do zarzutów skarżącej dotyczących błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania art. 3 pkt 10 lit. c/ u.j.h.

Ponadto w dniu 3 marca 2014 r., w siedzibie Prezesa UOKiK, stawił się pełnomocnik skarżącej celem zapoznania się z aktami niniejszej sprawy i do zgromadzonego materiału dowodowego wniósł uwagi poprzez stwierdzenie, iż w aktach administracyjnych obu instancji brak jest dokumentu w postaci procedury badawczej nr PB-34 Laboratorium Kontrolno-Analitycznego w Warszawie.

Organ w odpowiedzi na skargę uzupełnionej pismem z dnia 29 października 2014 r. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe poglądy i argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 listopada 2014 r. - na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej: "p.p.s.a.") - oddalił skargę.

Sąd I instancji stwierdził, że brak podstaw do skutecznego podważania uprawnień Inspekcji Handlowej do podejmowania czynności kontrolnych wobec skarżącej spółki nawet w sytuacji, gdy spółka prowadzi na rynku działalność jako przedsiębiorca hurtownik (sprzedaż hurtową) a nie detaliczną (sprzedaż detaliczną, gdzie ostatnim ogniwem tej sprzedaży jest tzw. konsument finalny). Inspekcja Handlowa jest wyspecjalizowanym organem powołanym do ochrony interesów i praw konsumentów oraz interesów gospodarczych państwa. Do zadań Inspekcji należy m.in. kontrola produktów znajdujących się w obrocie handlowym lub przeznaczonych do wprowadzenia do takiego obrotu, z zastrzeżeniem ust. 2, w tym w zakresie oznakowania i zafałszowań, oraz kontrola usług (art. 3 ust. 1 pkt 2 u.i.h.). Hurtownia to miejsce działalności przedsiębiorcy, w którym są produkty przeznaczone do wprowadzenia do obrotu handlowego, zatem mieszczą się w obszarze zadań kontrolnych Inspekcji. Skarżąca spółka nie jest ich producentem (okoliczność bezsporna, produkty importuje inna spółka). Definicja obrotu detalicznego obejmuje sprzedaż hurtową (sprzedaż hurtowa i detaliczna, to końcowe etapy dystrybucji towarów niewymagających przetworzenia), co skutkuje uprawnieniami Inspekcji Handlowej do nadzoru nad jakością pozostających w hurtowni produktów, stosownie do art. 17 ust. 3 u.j.h. w zw. z art. 3 ust. 2 u.i.h. Wynika to z art. 3 pkt 7 ww. rozporządzenia nr 178/2002, który to przepis definiuje handel detaliczny jako obsługę i/lub przetwarzanie żywności i jej przechowywanie w punkcie sprzedaży lub w punkcie dostaw dla konsumenta finalnego, wskazując przy tym, że określenie to (handel detaliczny) obejmuje m.in. "(...) centra dystrybucji w supermarketach i hurtownie". Są to bowiem jednostki, które działają na rzecz konsumenta finalnego.

Sąd zwrócił uwagę na komplementarny charakter regulacji krajowej i unijnej odnośnie istoty i celu prowadzonego postępowania oraz kontroli jakościowej produktów. Komplementarność ta odnosi się nie tylko do rozporządzenia nr 178/2002, ale również do przepisów znajdujących zastosowanie w sprawie rozporządzenia nr 882/2004, w świetle którego kontrole urzędowe przeprowadza się na każdym etapie produkcji, przetwarzania i dystrybucji pasz i żywności (por. przepisy art. 3 ust. 1–3 tego rozporządzenia); nadto rozporządzenie nr 882/2004 ustanawia ogólne zasady wykonywania kontroli urzędowych mających na celu sprawdzenie zgodności z regułami ukierunkowanymi m.in. na gwarantowanie uczciwych praktyk w handlu paszami i żywnością oraz ochronę interesów konsumenta łącznie z etykietowaniem pasz i żywności oraz innymi formami przekazywania informacji konsumentom (por. art. 1 rozporządzenia).

Istotą przepisów o urzędowej kontroli żywności w Unii Europejskiej jest to, aby wszystkie obszary prawa żywnościowego oraz szczeble produkcji i obrotu żywnością, począwszy od produkcji pierwotnej, przetwarzania, pakowania, przechowywania, aż do oferowania konsumentowi finalnemu były objęte nadzorem właściwych organów inspekcji. W Polsce nadzór nad jakością handlową artykułów rolno-spożywczych został powierzony Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (IJHARS) oraz Inspekcji Handlowej. Zakres kompetencji oraz podział zadań tych organów został ustanowiony w ustawie o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych oraz ustawie o Inspekcji Handlowej. Do zadań Inspekcji Handlowej, jak to wynika z jej nazwy, a przede wszystkim z art. 3 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 u.i.h. należy m.in. kontrola produktów znajdujących się w obrocie handlowym lub przeznaczonych do wprowadzenia do obrotu (w tym w zakresie oznakowania i zafałszowań). Kontrola ta nie obejmuje jedynie kontroli artykułów rolno-spożywczych u producentów, lecz w niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że skarżąca producentem zakwestionowanego produktu nie jest - jej działalność polega na hurtowej sprzedaży żywności. Hurtownia jest miejscem składowania towarów przeznaczonych do wprowadzania do obrotu handlowego, a więc już z tego wynika upoważnienie organów Inspekcji Handlowej do kontroli hurtowni.

Ponadto, zgodnie z wynikającą z art. 3 pkt 7 rozporządzenia nr 178/2002, definicją "handlu detalicznego" wynika, że jest to pojęcie zbiorcze obejmujące obsługę i/lub przetwarzanie żywności i jej przechowywanie w punkcie sprzedaży lub w punkcie dostaw dla konsumenta finalnego; określenie to obejmuje terminale dystrybucyjne, działalność cateringową, stołówki zakładowe, catering instytucjonalny, restauracje i podobne działania związane z usługami żywnościowymi, sklepy, centra dystrybucji w supermarketach i hurtownie. Hurtownie należy traktować jako punkty dostaw żywności z przeznaczeniem dla konsumenta finalnego. Powyższa definicja handlu detalicznego nie stawia wymogu, aby objęty nią "punkt dostaw" dla konsumenta finalnego (art. 3 pkt 7 rozporządzenia nr 178/2002) odnosił się wyłącznie do bezpośredniej sprzedaży produktu konsumentowi finalnemu (art. 3 pkt 18 rozporządzenia nr 178/2002).

Sąd I instancji stwierdził, ze w świetle powyższych wyjaśnień bezspornym jest, że handel detaliczny obejmuje również hurtownie, które podlegają nadzorowi (w tym kontroli) organów Inspekcji Handlowej. Prezes UOKiK nie neguje twierdzenia skarżącej, iż mogła ona nie prowadzić sprzedaży glazurowanych filetów pangi sum bezpośrednio konsumentom, nie ma jednakże wątpliwości co do tego, że były one przeznaczone dla konsumentów finalnych i znajdowały się na końcowym etapie dystrybucji.

Powoływanie się skarżącej na rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 27 maja 2009 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobu znakowanie nieprzeznaczonych bezpośrednio dla konsumenta finalnego niektórych grup i rodzajów opakowanych artykułów rolno-spożywczych lub artykułów rolno-spożywczych bez opakowań (Dz. U. z 2009 r. Nr 92, poz. 758 ze zm.) mające świadczyć, że produkt oznakowany zgodnie z tym rozporządzeniem nie był przeznaczony bezpośrednio dla konsumentów wobec czego nie podlegał kontroli Inspekcji Handlowej, nie wnosi nic istotnego do sprawy, gdyż określa ono wymagania w zakresie znakowania produktów gotowych na etapach przemieszczania się żywności poprzedzających bezpośrednią sprzedaż produktów konsumentom, a jego celem jest między innymi ograniczenie pod tym względem obciążeń dla podmiotów uczestniczących w łańcuchu dostaw żywności.

Sąd I instancji podkreślił, że skarżąca twierdząc, iż glazurowane filety pangi sum nie były przeznaczone bezpośrednio dla konsumenta finalnego nie przedstawiła przy tym żadnego dowodu na to, jakie było inne przeznaczenie tych produktów. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że zastana w dniu kontroli ilość produktów była mniejsza niż dostarczona, zatem skarżąca mogła jako dowód w przedmiotowym postępowaniu przedstawić odbiorcę tej brakującej części partii. Zatem twierdzenia skarżącej w tym zakresie nie są poparte żadnymi dowodami. W ocenie Sądu I instancji przedstawiona przez skarżącą interpretacja przepisu art. 3 pkt 7 rozporządzenia nr 178/2002, opierająca się na przekonaniu, że hurtowa sprzedaż produktów nieprzeznaczonych bezpośrednio dla konsumenta finalnego nie mieści się ww. definicji handlu detalicznego, czego konsekwencją jest brak kompetencji organów Inspekcji Handlowej w zakresie kontroli jej działalności, jest niewłaściwa.

Sąd I instancji podkreślił, że przedmiotem sprawy jest nałożenie kary pieniężnej na podmiot, który był objęty kontrolą urzędową, a podstawę prawną nałożenia tej kary stanowił art. 40a ust. 1 pkt 4 u.j.h. W myśl art. 17 ust. 3 u.j.h., Inspekcja Handlowa sprawuje nadzór w obrocie detalicznym. Przepis ten stanowi poszerzenie wynikających z ustawy o Inspekcji Handlowej kompetencji o sprawowanie przez nią nadzoru w obrocie detalicznym. Wynikające z powołanego art. 40a ust. 1 pkt 4 u.j.h. uprawnienie do nakładania kar pieniężnych na przedsiębiorców służy skuteczniejszej ochronie interesów konsumentów. Możliwość sprawowania kontroli hurtowni, a jednocześnie pozbawienie organu sprawującego kontrolę (i nadzór) stosowania kary pieniężnej za naruszenie przepisu byłoby regulacją ułomną, stąd też za bezpodstawne należało uznać twierdzenie strony, że wyniki kontroli nie mogą stanowić dowodu w postępowaniu administracyjnym w rozumieniu przepisu art. 77 ust. 6 u.s.d.g. Nie ulega wątpliwości, że produkt stanowiący przedmiot kontroli był przeznaczony dla konsumenta finalnego, a skarżąca w toku postępowania nie wskazała innego przeznaczenia produktu, niż przyjęte przez organ.

Sąd I instancji uznał, że niezasadne jest stanowisko skarżącej kwestionujące prawidłowość wyniku badania próbki kontrolnej, przeprowadzonego przez laboratorium w Warszawie z powodu kwestionowania przez skarżącą uprawnienia tego laboratorium do badania zawartości glazury w zakwestionowanym produkcie. Sąd stwierdził, że przedmiotowe laboratorium w Warszawie posiada stosowną akredytację przyznaną przez Polskie Centrum Akredytacji i zgodnie z prawem było uprawnione do dokonywania badań próbek ww. produktu. Tym samym, wyniki badań ujawnione w sprawozdaniu z badań o nr [...] są w pełni prawidłowe i wiarygodne. Sąd I instancji podzielił w tym zakresie stanowisko organów, że integralną częścią "Zakresu akredytacji laboratorium badawczego nr AB 592" (data wydania - 20 lutego 2013 r.) laboratorium w Warszawie, jest także wskazanie procedury badawczej. Przy pozycji "Przetwory rybne" (kol. 1) Zakresu, w jego kol. 2 mówi się o rybach, a w kol. 3 wskazuje się na procedurę badawczą PB-34. Procedura badawcza PB-34 nosi tytuł: "Ryby mrożone pokryte glazurą. Oznaczanie masy netto ryb i krewetek bez glazury oraz obliczanie zawartości glazury". Według tej regulacji, pojęcie przetwory rybne obejmuje również ryby mrożone (tak również wg towaroznawstwa).

W świetle powyższego Sąd I instancji stwierdził, że wyniki badań próbki do badań i próbki kontrolnej, zostały przeprowadzone przez dwa akredytowane, niezależne laboratoria, przy zastosowaniu dwóch akredytowanych metod badania i potwierdzają że przedmiotowe glazurowane filety pangi sum nie spełniają wymagań zadeklarowanych na opakowaniu zbiorczym. Tym samym zarzut skarżącej, iż badania przeprowadzone przez laboratorium w Warszawie zostały wykonane poza zakresem akredytacji nie znajduje potwierdzenia.

Sąd I instancji stwierdził, że niezależnie od powyższego, zakwestionowany produkt był przetworem rybnym, o czym świadczy, w ocenie Sądu, chociażby skład produktu podany na jego opakowaniu, gdzie podano "panga sum filet 80%, woda stanowiąca glazurę 20%, E330 - regulator kwasowości, sól, E451(i), E452(i) – stabilizatory", a jako przetwór rybny był objęty zakresem akredytacji laboratorium w Warszawie.

Ponadto, faktyczną podstawą decyzji wydanej przez Łódzkiego WIIH były wyniki badań produktu zawarte w sprawozdaniu z badań nr [...], a wyniki badań próbki kontrolnej zawarte w sprawozdaniu z badań nr [...] jedynie potwierdziły, że produkt był zafałszowany. Z obu sprawozdań wynika, iż przekroczenie zawartości glazury było na tyle duże, że uznanie glazurowanych filetów pangi sum za zafałszowane nie budziło żadnych wątpliwości.

Sąd I instancji - odnosząc się do zarzutu skarżącej zastosowania przez organy rozszerzającej wykładni art. 3 pkt 10 u.j.h. poprzez przyjęcie, że sam fakt niezgodności pomiędzy składem podanym w oznakowaniu produktu, a jego składem rzeczywistym stanowi o zafałszowaniu produktu – wskazał, iż należy przede wszystkim mieć na uwadze podstawową zasadę, że artykuły rolno-spożywcze wprowadzane do obrotu powinny spełniać wymagania nie tylko określone w przepisach, ale również zadeklarowane przez producenta (art. 4 ust. 1 u.j.h.). Badania laboratoryjne w niniejszej sprawie wykazały, iż parametr wody stanowiącej glazurę przedstawiony w deklaracji producenta (etykieta na opakowaniu produktu panga sum filet bez skóry głęboko mrożony, glazurowany), nie został dotrzymany.

Sąd I instancji stwierdził, że zgodnie z art. 3 pkt 10 u.j.h. mamy do czynienia z produktem zafałszowanym w każdym przypadku, gdy do produktu dodano substancje zmieniające jego skład lub obniżające jego wartość odżywczą lub dokonano zabiegów, które ukryły jego rzeczywisty skład lub nadały mu wygląd środka spożywczego o właściwej jakości lub też niezgodnie z prawda podano jego nazwę, skład, datę lub miejsce produkcji, termin przydatności do spożycia lub datę minimalnej trwałości albo w inny sposób nieprawidłowo go oznakowano, wpływając przez te działania na interes konsumentów.

Zgodnie z art. 6 ust. 2 u.j.h. do znakowania środków spożywczych stosuje się odpowiednio wymagania określone w art. 45 ust. 2, art. 46 ust. 1 pkt 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Z treści powyższych przepisów wynika obowiązek znakowania wprowadzanych do obrotu środków spożywczych informacjami, które nie mogą wprowadzać nabywcy w błąd m.in. co do ich składu. Oznacza to, że oznakowanie środka spożywczego powinno dokładnie odzwierciedlać skład produktu, a ocena czy doszło do zafałszowania powinna być dokonywana z punktu widzenia potencjalnego klienta i tego czy oznakowanie produktu mogło wprowadzić go w błąd oraz naruszało jego interesy.

W kontrolowanej sprawie badania - pobranej w toku kontroli przez inspektorów Łódzkiego WIIH - próbki glazurowanych filetów pangi sum wykazały zawyżoną w stosunku do deklaracji producenta zawartość glazury. Konsument wybierając ten produkt został wprowadzony w błąd co do rzeczywistej zawartości mięsa ryby. Zawyżenie zawartości glazury stanowi w efekcie zaniżenie faktycznej masy netto ryby bez glazury, co należy rozpatrywać pod kątem działania, które w istotny sposób narusza ekonomiczne interesy konsumentów, gdyż zamiast mięsa ryby otrzymują oni wodę.

Sąd I instancji wskazał również, że przyjęte przez ustawodawcę brzmienie art. 40a ust. 1 pkt 4 u.j.h. wprowadza mechanizm polegający na tym, że samo stwierdzenie faktu wprowadzenia do obrotu artykułu rolno-spożywczego zafałszowanego powoduje konieczność nałożenia kary pieniężnej, niezależnie od tego czy było to działanie celowe - zamierzone, czy też nie. Cechą charakterystyczną sankcji administracyjnej jest założenie stosowania jej automatycznie względem podmiotu ponoszącego odpowiedzialność obiektywną za naruszenie przepisów. Odpowiedzialność podmiotu wprowadzającego zafałszowany artykuł rolno-spożywczy do obrotu porównywana jest w orzecznictwie do odpowiedzialności sprzedawcy z tytułu rękojmi (art. 556 Kodeksu cywilnego), która to ma charakter absolutny, tzn. sprzedawca nie może się z niej zwolnić i obciąża go ona niezależnie od tego, czy to on spowodował wadliwość rzeczy, czy ponosi w tym zakresie jakąkolwiek winę, a nawet czy w ogóle wiedział lub mógł wiedzieć o tym, że sprzedawana rzecz jest wadliwa. Słuszność powyższego stanowiska potwierdza wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w sprawie C-315/05, w którym wskazano, że za jakość oferowanego produktu odpowiada nawet przedsiębiorca, który jako zwykły dystrybutor ogranicza się jedynie do wprowadzenia tego produktu w postaci, w jakiej został mu dostarczony przez producenta.

Sąd I instancji stwierdził, że błędny jest pogląd skarżącej odnośnie naruszenia art. 40a ust. 5 u.j.h. w zakresie zaniechania miarkowania kary pieniężnej, tj. ustalenia stopnia szkodliwości czynu, stopnia zawinienia, zakresu naruszenia oraz wysokości obrotów skarżącej.

Z art. 17 ust. 2 rozporządzenia nr 178/2002 wynika, że kary mające zastosowanie w przypadku naruszenia prawa żywnościowego powinny być nie tylko proporcjonalne, ale i skuteczne oraz odstraszające. Ze względu na cel ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, jakim jest ochrona konsumentów przed nieuczciwymi praktykami handlowymi, kary wymierzane w tego rodzaju sprawach, po uwzględnieniu kryteriów ich wymierzania określonych w art. 40a ust. 5 u.j.h., nie mogą być symboliczne.

Skarżącej wymierzono karę w wysokości 3.000 zł, co stanowiło 0,009% możliwej do nałożenia w przedmiotowym stanie faktycznym, która wyniosłaby 3.173.943,31 zł. Wymierzona kara nie wykracza poza maksymalną ustawową granicę i jest stosunkowo niska, spełniając równocześnie wszystkie wskazane w ww. przepisie kryteria, tj. zarówno kary proporcjonalnej, jak i skutecznej oraz odstraszającej.

Sąd I instancji podzielił argumentację organów i uznał ją za wystarczającą dla uzasadnienia wysokości kary. Słusznie bowiem wskazał Prezes UOKiK w odniesieniu do stopnia szkodliwości czynu, że w sprawie zostało naruszone jedno z podstawowych praw konsumentów, tj. prawo do bezpieczeństwa ekonomicznego oraz zdrowotnego, gdyż wprowadzenie do obrotu artykułu rolno-spożywczego, w którym zwiększono zawartość wody kosztem mięsa ryby, uniemożliwiło konsumentom dokonanie świadomego, opartego na rzetelnych informacjach wyboru. Prezes UOKiK zauważył, że znajdująca się w aktach sprawy faktura VAT z dnia [...] lutego 2013 r. (nr [...]), która potwierdza, iż skarżąca nabyła 600 kg zakwestionowanego produktu, natomiast w toku kontroli na stanie placówki stwierdzono 495 kg, a więc ponad 100 kg produktu zostało już sprzedane, a wobec tego – w ocenie Sądu - tłumaczenie skarżącej, że była to niewielka partia, a co za tym idzie niewielki krąg wprowadzonych w błąd konsumentów, nie zasługiwało na uwzględnienie.

Odnośnie oceny stopnia zawinienia, Sąd I instancji podzielił argumentację Prezesa UOKiK, który wziął pod uwagę, że skarżąca jako profesjonalista obciążona jest obowiązkiem wprowadzania do obrotu środków spożywczych właściwej jakości handlowej. Skarżąca jako profesjonalista nie dołożyła należytej staranności przy wprowadzaniu zakwestionowanego produktu do obrotu, a tym samym naruszyła reguły ostrożności polegając wyłącznie na informacjach przekazanych jej przez dystrybutora. Winę strony należy rozpatrywać w niedołożeniu wystarczających starań, mających na celu zapobiegnięcie wprowadzeniu do obrotu produktu o niewłaściwej jakości handlowej. Wskazano, że glazurowanie filetów rybnych ponad wartości mające uzasadnienie technologiczne stało się metodą na obniżanie cen ryb i wprowadzanie w błąd konsumentów, którzy zamiast ryby kupują wodę. Trudno sobie wyobrazić, aby strona będąc profesjonalistą na rynku artykułów spożywczych nie wiedziała, że tego typu działania generują zyski przedsiębiorcom kosztem konsumentów, dla których cena nierzadko stanowi podstawowe kryterium wyboru.

Z treści decyzji, zarówno organu pierwszej instancji, jak i odwoławczego, jednoznacznie wynika także, że został wzięty pod uwagę okres funkcjonowania skarżącej na rynku spożywczym i fakt stwierdzenia pierwszego naruszenia przez nią przepisów o jakości handlowej, co stanowiło przesłankę niezaostrzającą wymiar kary.

Wymierzona skarżącej kara stanowi 0,009% osiągniętego przez nią obrotu, a tym samym spełnia wszystkie z ww. kryteriów. Sąd wskazał, że w aktach sprawy znajduje się przekazana przez skarżącą deklaracja CIT-8, na podstawie której ustalona została wielkość jej obrotów w roku poprzedzającym rok nałożenia kary. Fakt ten został odnotowany w decyzjach obu organów.

Kontrola sądowoadministracyjna przebiegu postępowania nie potwierdziła zarzutu skarżącej odnośnie naruszenia przez organ art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 140 k.p.a., art. 11 k.p.a. oraz art. 15 k.p.a. poprzez bezkrytyczne powielenie stanowiska organu pierwszej instancji, a także nieustosunkowanie się do zarzutów skarżącej lub tylko lakoniczne odniesienie się do nich, co mogło skutkować naruszeniem zasady dwuinstancyjności postępowania. W ocenie Sądu I instancji nie ulega wątpliwości, że organ II instancji ponownie rozpatrzył sprawę w pełnym zakresie i ocenił decyzję organu I instancji, odnosząc się do faktów w sprawie istotnych. Kierował się przy tym bogatym już orzecznictwem sądowym w zakresie stosowania przepisów ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych i ustawy o Inspekcji Handlowej.

Odnośnie wskazanego przez skarżącą braku w aktach sprawy procedury badawczej laboratorium w Warszawie nr PB-34, Sąd wskazał, że laboratorium to jest akredytowane i podlega niezależnemu audytowi Polskiego Centrum Akredytacji. Żaden obecnie obowiązujący przepis prawa nie ustanawia obowiązku udostępniania procedury badawczej osobom trzecim, w tym organom Inspekcji Handlowej, które są klientami laboratoriów. Zgodnie z § 7 ust. 6 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 27 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego trybu pobierania i badania próbek produktów przez organy Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2012 r., poz. 496) kontrolowany ma prawo otrzymać egzemplarz sprawozdania z badań, a także wskazanie zastosowanej przez laboratorium metody badania. Sąd I instancji stwierdził, że brak w aktach sprawy procedury badawczej nie ma znaczenia w niniejszej sprawie, gdyż z przepisów rozporządzenia nr 882/2004 wynika jedynie obowiązek przeprowadzania badań na potrzeby urzędowej kontroli żywności przez akredytowane laboratoria. Sama zaś akredytacja nie należy do oceny organów urzędowej kontroli żywności, a tym samym i do skarżącej w postępowaniu administracyjnym, prowadzonym po zakończeniu postępowania kontrolnego.

W posumowaniu Sąd I instancji stwierdził, że prawidłowe jest stanowisko organu odwoławczego, iż stwierdzone w przedmiotowej sprawie wprowadzenie do obrotu zafałszowanego artykułu rolno-spożywczego daje podstawę do wymierzenia skarżącej spółce kary pieniężnej na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 4 u.j.h. w wysokości ustalonej przez organ I instancji, co pozwala stwierdzić, że wydanie skarżonej decyzji było prawidłowe i zgodne z prawem.

[A.] Spółka z o.o. z siedzibą w Ł. zaskarżyła ww. wyrok w całości skargą kasacyjną, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Spółka zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi:

I. naruszenia przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak zawarcia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, tj. brak wskazania przez Sąd I instancji, jaki stan faktyczny i dlaczego przyjął za podstawę orzekania - co skutkuje niemożnością poddania zaskarżonego wyroku kontroli instancyjnej;

naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez ograniczenie się przez Sąd I instancji przy sporządzeniu uzasadnienia zaskarżonego wyroku do powielenia (odwzorowania) stanowiska organu odwoławczego zaprezentowanego w decyzji organu II instancji z dnia [...] stycznia 2014 r., w odpowiedzi organu odwoławczego na skargę z dnia 21 marca 2014 r. i dalszym piśmie procesowym organu odwoławczego z dnia 29 października 2014 r. i prostej, bezkrytycznej akceptacji tego stanowiska, bez jednoczesnego wyjaśnienia powodów tej akceptacji - co skutkuje niemożnością poddania zaskarżonego wyroku kontroli instancyjnej;

naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez ograniczenie się przez Sąd I instancji przy sporządzeniu części uzasadnienia zaskarżonego wyroku do powielenia (odwzorowania) stanowiska zajętego w nieprawomocnym wyroku WSA w Warszawie z dnia 10 stycznia 2014 r. (sygn. akt VI SA/Wa 2836/13) wydanym w innej sprawie (tj. w sprawie obciążenia skarżącej kosztami badań laboratoryjnych pangi sum) i jego prostej akceptacji, bez wyjaśnienia jej powodów - co skutkuje niemożnością

poddania zaskarżonego wyroku kontroli instancyjnej;

naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez aprioryczne odtworzenie (powielenie) stanowiska organu odwoławczego połączone z jednoczesnym brakiem ustosunkowania się przez Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do argumentacji (pominięcie argumentacji) przytoczonej przez skarżącą na poparcie (uzasadnienie) stawianych przez nią w skardze i w toku postępowania przed Sądem I instancji zarzutów pod adresem decyzji organu I instancji oraz organu II instancji, w tym poprzez niewyjaśnienie, dlaczego stanowisko (argumentacja) skarżącej jest błędne, nieprawidłowe, niezasługujące na uwzględnienie, w sposób prowadzący do całkowitego uchylenia się przez Sąd I instancji od dokonania merytorycznej, całościowej i wnikliwej oceny zarzutów skarżącej i przytaczanej na ich poparcie argumentacji - co skutkuje niemożnością poddania zaskarżonego wyroku kontroli instancyjnej;

art. 141 § 4 p.p.s.a. nieustosunkowanie się do podniesionych przez skarżącą zarzutów dotyczących naruszenia przez organy administracji przepisów art. 107 § 1 i § 3, art. 11, art. 15 w zw. z art. 140 k.p.a. - co skutkuje niemożnością poddania zaskarżonego wyroku kontroli instancyjnej;

naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak zawarcia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku oceny kompletności materiału dowodowego odnośnie stwierdzonego przez organ odwoławczy uchybienia w zakresie oznakowania pangi sum - co skutkuje niemożnością poddania zaskarżonego wyroku kontroli instancyjnej;

naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak zawarcia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku oceny kompletności materiału dowodowego odnośnie przeprowadzenia w hurtowni skarżącej kontroli pangi sum w zakresie (granicach) kompetencji kontrolnych Inspekcji Handlowej - co skutkuje niemożnością poddania zaskarżonego wyroku kontroli instancyjnej;

naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak zawarcia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku oceny kompletności materiału dowodowego odnośnie wykonania badań laboratoryjnych próbki kontrolnej pangi sum w zakresie akredytacji Laboratorium Kontrolno-Analitycznego UOKiK w Warszawie (Zakres Akredytacji nr AB 592 wydanie nr 9 z 20.02.2013 r.) oraz odnośnie treści tegoż zakresu akredytacji tj. odnośnie objęcia tymże zakresem akredytacji badań laboratoryjnych na zawartość glazury w innych produktach rybołówstwa aniżeli przetwory rybne (w rybach mrożonych nieprzetworzonych) - co skutkuje niemożnością poddania zaskarżonego wyroku kontroli instancyjnej;

naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak zawarcia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku oceny kompletności materiału dowodowego odnośnie ustaleń, jakoby wyczerpana została przesłanka wprowadzenia do obrotu artykułu rolno-spożywczego zafałszowanego;

naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wykroczenie poza ustalenia faktyczne przyjęte (dokonane) przez organ II instancji i organ I instancji, wyrażające się w dokonaniu przez Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku własnych ustaleń faktycznych, służących merytorycznemu załatwieniu sprawy administracyjnej, tj. ustaleń faktycznych w przedmiocie przeznaczenia pangi sum (ustalenie przez Sąd I instancji, że panga sum była przeznaczona dla konsumenta finalnego) pomimo, iż w postępowaniu administracyjnym nie dokonano takich ustaleń - co jest równoznaczne z wyjściem przez Sąd I instancji poza kontrolę działalności administracji publicznej i wkroczeniem w kompetencje organów administracji publicznej (dokonywanie ustaleń faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy za organy administracyjne);

naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wykroczenie poza ustalenia faktyczne przyjęte (dokonane) przez organ II instancji i organ I instancji, wyrażające się w dokonaniu przez Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku własnych ustaleń faktycznych, służących merytorycznemu załatwieniu sprawy administracyjnej, tj. ustaleń faktycznych w przedmiocie składu pangi sum (ustalenie przez Sąd I instancji, jaki był skład pangi sum), pomimo, iż w postępowaniu administracyjnym nie dokonano takich ustaleń (poza ustaleniem odnośnie zawartości glazury w produkcie) - co jest równoznaczne z wyjściem przez Sąd I instancji poza kontrolę działalności administracji publicznej i wkroczeniem w kompetencje organów administracji publicznej (dokonywanie ustaleń faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy za organy administracyjne);

naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wykroczenie poza ustalenia faktyczne przyjęte (dokonane) przez organ II instancji i organ I instancji, wyrażające się w dokonaniu przez Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku własnych ustaleń faktycznych, służących merytorycznemu załatwieniu sprawy administracyjnej, tj. ustaleń faktycznych w przedmiocie przetwarzania/przetworzenia produktu wyjściowego (ustalenie przez Sąd I instancji, że panga sum jest/była przetworem rybnym, czyli produktem uzyskanym w wyniku przetworzenia produktu nieprzetworzonego) pomimo, iż w postępowaniu administracyjnym nie dokonano takich ustaleń, a uzasadnienia decyzji wydanych w sprawie wskazują nawet na ustalenie przeciwne, tj. że panga sum stanowi produkt nieprzetworzony ("filet rybny nieprzetworzony mrożony glazurowany") - co jest równoznaczne z wyjściem przez Sąd I instancji poza kontrolę działalności administracji publicznej i wkroczeniem w kompetencje organów administracji publicznej (dokonywanie ustaleń faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy za organy administracyjne),

naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez uchylenie się przez Sąd I instancji od szczegółowego wyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, dlaczego zdaniem Sądu I instancji ustalony samodzielnie przez Sąd I instancji skład produktu stanowi o tym, że miało miejsce przetwarzanie, że panga sum jest/była przetworem rybnym, czyli produktem uzyskanym w wyniku przetworzenia produktu nieprzetworzonego (zaniechanie, czy chodzi o filetowanie, obecność soli czy obecność dozwolonych substancji dodatkowych) - co skutkuje niemożnością poddania zaskarżonego wyroku kontroli instancyjnej i pozbawieniem skarżącej kasacyjnie możliwości pełnej polemiki z uzasadnieniem zaskarżonego wyroku (skarżąca zmuszona jest do domyślania się motywów dla których Sąd I instancji uznał, iż skład pangi sum przesądza o tym, że produkt ten stanowi przetwór rybny);

naruszenie art. 141 § 1 p.p.s.a. poprzez akceptację ustaleń organu II instancji:

w przedmiocie wykonania badań laboratoryjnych próbki kontrolnej pangi sum w zakresie akredytacji Laboratorium Kontrolno-Analitycznego UOKiK w Warszawie (ZA nr AB 592) (akceptacja przyjęcia, że badanie zawartości glazury w pandze sum przeprowadzono w zakresie akredytacji ww. Laboratorium) oraz

w przedmiocie treści tegoż zakresu akredytacji tj. odnośnie objęcia tymże zakresem akredytacji badań laboratoryjnych na zawartość glazury w innych produktach rybołówstwa aniżeli przetwory rybne (w rybach mrożonych nieprzetworzonych) oraz

w przedmiocie tytułu i treści (zakresu) procedury badawczej nr PB-34 wyd. 1 z dnia 15.07.2009 r. oraz

w przedmiocie sposobu interpretacji zakresu akredytacji Laboratorium Kontrolno-Analitycznego UOKiK w Warszawie (ZA nr AB 592), tj. wykładania określenia "Przetwory rybne" zastosowanego we wskazaniu badanych obiektów w I kolumnie zakresu akredytacji Laboratorium Kontrolno-Analitycznego UOKiK w Warszawie (ZA nr AB 592) z odwołaniem się do tytułu i treści (zakresu procedury badawczej nr PB-34 wyd. 1 z dnia 15.07.2009 r.),

- pomimo tego, że brak w aktach sprawy dokumentu w postaci Procedury Badawczej PB-34 wyd. 1 z dnia 15.07.2009 r., zaś ani tytuł ani treść/zakres tejże procedury badawczej nie zostały wciągnięte w treść Zakresu Akredytacji nr AB 592 i nie stanowią jej integralnej części (w ZA nr AB 592 wskazano jedynie numer i wydanie PB-34);

naruszenie art. 141 § 1 p.p.s.a. poprzez akceptację ustaleń organu II instancji, o których mowa w pkt 15 powyżej, pomimo że treść Procedury Badawczej PB-34 wyd. 1 z dnia 15.07.2009 r. nie może prowadzić do modyfikacji treści Zakresu Akredytacji Laboratorium Kontrolno-Analitycznego ZA nr 592, w szczególności poszerzenia grupy obiektów lub obiektów, które laboratorium może badać na określone właściwości/cechy (tu: zawartość glazury), a także pomimo że Procedura Badawcza PB-34 wyd. 1 z dnia 15.07.2009 r. nie stanowi "regulacji" będącej źródłem prawa lub Polską Normą, do której odsyła przepis prawa, zatem nie może oddziaływać na sytuację prawną podmiotu spoza aparatu administracji publicznej (sytuacji prawnej przedsiębiorcy);

naruszenie art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez ustalenie przez Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że procedura badawcza nr PB-34 nosi tytuł Ryby mrożone pokryte glazurą. Oznaczanie masy netto ryb i krewetek bez glazury oraz obliczanie zawartości glazury, jak również poprzez ustalenie przez Sąd I instancji, jakoby według tej "regulacji" pojęcie "przetwory rybne" obejmuje również ryby mrożone, pomimo tego, że brak w aktach sprawy dokumentu w postaci Procedury Badawczej PB-34 wyd. 1 z dnia 15.07.2009 r., zaś ani tytuł ani treść/zakres tejże procedury badawczej nie zostały wciągnięte w treść Zakresu Akredytacji nr AB 592 i nie stanowią jej integralnej części (w ZA nr AB 592 wskazano jedynie numer i wydanie PB-34);

naruszenie art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez poczynienie przez Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku ustaleń faktycznych w przedmiocie przeznaczenia pangi sum (ustalenie przez Sąd I instancji, że panga sum była przeznaczona dla konsumenta finalnego), pomimo iż ustalenie to nie znajduje żadnego oparcia w aktach sprawy, tj. w aktach sprawy brak dowodów potwierdzających przeznaczenie pangi sum dla konsumenta, a fakt przechowywania pangi sum w opakowaniach zbiorczych w hurtowni skarżącej (udokumentowany w aktach sprawy) wskazywał na okoliczność przeciwną (przeznaczenie inne niż dla konsumenta finalnego);

naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi i zaniechanie wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji organów obu instancji, pomimo, że w postępowaniu administracyjnym doszło do naruszenia art. 77 ust. 6 u.s.d.g. poprzez poczynienie ustaleń faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy (ustalenie, że rzeczywista zawartość glazury w pandze sum była większa aniżeli deklarowana w oznakowaniu na opakowaniu zbiorczym) na podstawie sprawozdań z badań laboratoryjnych próbek produktu panga sum (podstawowej i kontrolnej) pobranych w trakcie kontroli przeprowadzonej przez inspektorów Łódzkiego WIIH w Łodzi z przekroczeniem uprawnień ustawowych Inspekcji Handlowej;

naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi i zaniechanie wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji organów obu instancji, pomimo, że w postępowaniu administracyjnym doszło do naruszenia art. 80, art. 77 § 1 i art. 7 w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez poczynienie ustaleń faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. ustalenie, że kontrola w hurtowni skarżącej została przeprowadzona w granicach uprawnień ustawowych Inspekcji Handlowej, pomimo iż w protokołach kontroli sporządzonych w dniach 04.03.2013 r. i 18.03.2013 r., jak również w uzasadnieniach wydanych decyzji administracyjnych obu instancji brak jest ustaleń pozwalających jednoznacznie stwierdzić, iż kontrola ta została przeprowadzona zgodnie z prawem, tj. w ramach ustawowych kompetencji kontrolnych Inspekcji Handlowej, w tym pomimo iż brak w nich ustaleń, że skontrolowana w hurtowni skarżącej panga sum była przeznaczona dla konsumenta finalnego (brak ustaleń pozwalających jednoznacznie stwierdzić, że kontrolę przeprowadzono wobec artykułu rolno-spożywczego w obrocie detalicznym);

naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi i zaniechanie wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji organów obu instancji, pomimo, że w postępowaniu administracyjnym doszło do naruszenia art. 75 § 1, art. 76 § 1 i § 2 i art. 7 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez poczynienie ustaleń faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy (ustalenie, że rzeczywista zawartość glazury w pandze sum była większa aniżeli deklarowana w oznakowaniu na opakowaniu zbiorczym) na podstawie sprawozdania z badań próbki kontrolnej produktu (sprawozdania z badań nr [...] z 29 marca 2013 r.) w sytuacji gdy zawiera ono wyniki badań przeprowadzonych poza zakresem akredytacji Laboratorium Kontrolno-Analitycznego UOKiK w Warszawie (ZA nr AB 592), który to zakres obejmował badanie zawartości glazury w przetworach rybnych a nie innych produktach rybołówstwa (tu: rybach mrożonych nieprzetworzonych);

naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi i zaniechanie wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji organów obu instancji, pomimo, że w postępowaniu administracyjnym doszło do naruszenia art. 80, art. 77 § 1 i art. 7 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez poczynienie ustaleń faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. ustalenie, że rzeczywista zawartość glazury w pandze sum była większa aniżeli deklarowana w oznakowaniu na opakowaniu zbiorczym, na podstawie sprawozdania z badań próbki podstawowej produktu (sprawozdanie z badań nr [...] z 11 marca 2013 r.), pomimo iż skarżąca domagała się przebadania próbki kontrolnej produktu, zaś badania próbki kontrolnej pangi sum ze względów wyżej opisanych nie stanowią materiału dowodowego potwierdzającego wyniki badań próbki podstawowej produktu;

naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi i zaniechanie wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji organów obu instancji, pomimo, że w postępowaniu administracyjnym doszło do naruszenia art. 80, art. 77 § 1 i art. 7 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez poczynienie ustaleń faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. ustalenie, że procedura badawcza PB-34 nosi tytuł Ryby mrożone pokryte glazurą. Oznaczanie masy netto ryb i krewetek bez glazury oraz obliczanie zawartości glazury, jak również poprzez ustalenie, jakoby według tej "regulacji" pojęcie "przetwory rybne" obejmuje również ryby mrożone, pomimo tego, że brak w aktach sprawy dokumentu w postaci Procedury Badawczej PB-34 wyd. 1 z dnia 15.07.2009 r., zaś ani tytuł ani treść/zakres tejże procedury badawczej nie zostały wciągnięte w treść Zakresu Akredytacji nr AB 592 i nie stanowią jej integralnej części (w ZA nr AB 592 wskazano jedynie numer i wydanie PB-34);

naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi i zaniechanie wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji organów obu instancji, pomimo, że w postępowaniu administracyjnym doszło do naruszenia art. 80, art. 77 § 1 i art. 7 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez bezpodstawne ustalenie, że rzeczywista zawartość glazury w pandze sum była większa aniżeli deklarowana w oznakowaniu na opakowaniu zbiorczym;

naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi i zaniechanie wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji organów obu instancji, pomimo, że w postępowaniu administracyjnym doszło do naruszenia art. 77 § 1 i art. 7 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez zaniechanie wyjaśnienia okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, tj.:

czy w pandze sum zostały wprowadzone zmiany (w tym zmiany dotyczące oznakowania) mające na celu ukrycie jej rzeczywistego składu,

czy ewentualne zmiany, o których mowa w tiret pierwsze istotnie naruszają interesy konsumentów,

jaka była wysokość obrotów i wysokość przychodów skarżącej za rok rozliczeniowy poprzedzający rok nałożenia kary;

naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi i zaniechanie wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji organów obu instancji, pomimo, że w postępowaniu administracyjnym doszło do naruszenia art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. i art. 11 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a.;

naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi i zaniechanie wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji organów obu instancji pomimo, że w postępowaniu administracyjnym doszło do także następujących naruszeń przepisów postępowania:

naruszenia przepisów art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a., które polegało na uchybieniu zasadom logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego przy dokonaniu ustaleń w zakresie identyfikacji produktu, jakoby rzekomo przedmiotowa panga sum była środkiem spożywczym bez opakowań, oferowanym przez skarżącą do sprzedaży "luzem" na kilogramy, w sytuacji gdy ze znajdującego się w aktach sprawy (k. 34) protokołu kontroli Inspekcji Handlowej z dnia 18 marca 2013 r. wynika, że produkt ten w okresie, gdy pobrano próbki do badań (od 28.02.2013 r. a 04.03.2013 r.) był oferowany przez skarżącą do sprzedaży w zamkniętych opakowaniach zbiorczych o masie 5 kg;

naruszenia przepisów art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a, które polegało na uchybieniu zasadom logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego przy dokonywaniu ustaleń faktycznych w zakresie treści deklaracji producenta co do zawartości 20% glazury, jakoby rzekomo umieszczona na opakowaniu zbiorczym deklaracja producenta o zawartości 20% glazury w przedmiotowej pandze sum, dotyczyła dowolnych, pojedynczych sztuk fileta znajdujących się w opakowaniu zbiorczym produktu (w tym pobranych próbek), w sytuacji gdy ze znajdującej się w aktach sprawy (k. 23) fotografii oznakowania produktu wynika jednoznacznie, że deklaracja producenta odnosiła się do zawartości glazury w 5 kg produktu znajdującego się w opakowaniu zbiorczym;

naruszenia przepisów art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a., które polegało na uchybieniu zasadom logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego przy dokonaniu ustalenia, jakoby rzekomo skarżąca oferowała przedmiotową pangę sum bez opakowań konsumentom finalnym, podczas gdy nie wynika to z akt sprawy (w tym dokumentów dostawy i sprzedaży), i w sytuacji gdy skarżąca nie prowadzi działalności w zakresie handlu detalicznego żywnością;

naruszenia przepisów art. 27 ust. 1 i 2 u.i.h. oraz § 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 27 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego trybu pobierania i badania próbek produktów przez organy Inspekcji Handlowej, które polegało na naruszeniu produktu przy pobraniu do badań próbek, pobraniu do badań próbek produktu w ilości 1,12 kg i 1,04 kg - tj. w ilości mniejszej niż zadeklarowana przez producenta na opakowaniu produktu o masie 5 kg, co uczyniło niemożliwym wiarygodne sprawdzenie w toku badań laboratoryjnych czy próbka produktu odpowiada wymaganiom jakościowym zadeklarowanym przez producenta na opakowaniu produktu o masie 5 kg;

- naruszenia przepisów art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a., które polegało na uchybieniu zasadom logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego przy dokonywaniu istotnych dla wyniku sprawy ustaleń faktycznych poprzez uznanie, że sprawozdania z badań nr [...] z dnia 11 marca 2013 r. oraz nr [...] z dnia 29 marca 2013 r., stwierdzające zawyżoną zawartość glazury w próbce produktu i próbce kontrolnej przedmiotowej pangi sum (o masie odpowiednio 1,12 kg i 1,04 kg) stanowiły dowód na to, że wprowadzony do obrotu przez skarżącą artykuł rolno-spożywczy (opakowany środek spożywczy) o nazwie panga sum filet bez skóry glazurowany nie odpowiadał jakości handlowej zadeklarowanej przez producenta w odniesieniu do tegoż środka spożywczego.

II. naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie, tj:

naruszenie art. 3 pkt 10 lit. c) u.j.h. poprzez jego błędną wykładnię - akceptację nieprawidłowej, rozszerzającej wykładni dokonanej przez organ odwoławczy, polegającej na przyjęciu, że same niezgodności pomiędzy składem podanym w oznakowaniu produktu a jego składem rzeczywistym stanowi (przesądza) o zafałszowaniu takiego produktu;

naruszenie art. 40a ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 3 pkt 10 lit. c) u.j.h. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie - wadliwą ocenę i akceptację jego bezpodstawnego zastosowania przez organy administracji i niezasadnego przyjęcia, że skarżąca wprowadziła do obrotu zafałszowany artykuł rolno-spożywczy (panga sum), oraz niezasadnego nałożenia na skarżącą kary pieniężnej z tego tytułu;

naruszenie art. 40a ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 3 pkt 10 lit. c) u.j.h. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie - wadliwą ocenę i akceptację jego bezpodstawnego zastosowania przez organy administracji polegającego na wymierzeniu skarżącej kary pieniężnej bez poczynienia ustaleń faktycznych odnośnie wysokości przychodów skarżącej za rok rozliczeniowy poprzedzający rok nałożenia kary;

naruszenie art. 40a ust. 5 u.j.h. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie - wadliwą ocenę i akceptację jego zastosowania przez organy administracji i niedostrzeżenie, że zaniechano miarkowania kary pieniężnej, w tym zaniechano oceny stopnia szkodliwości czynu spółki, oceny stopnia zawinienia spółki, oceny zakresu naruszenia, jakiego dopuściła się spółka;

błędną wykładnię przepisów art. 3 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 u.i.h., art. 17 ust. 3 u.j.h. w zw. z art. 3 pkt 7 rozporządzenia nr 178/2002 polegającą na przyznaniu organom Inspekcji Handlowej kompetencji kontrolnych względem każdej hurtowni, niezależnie od tego czy w hurtowni takiej (stanowiącej punkt sprzedaży lub punkt dostaw) prowadzi się obsługę i/lub przetwarzanie żywności i jej przechowywanie dla konsumenta finalnego - co skutkowało uwzględnieniem i dopuszczeniem przeprowadzonych przez te organy dowodów (w tym wyników badań laboratoryjnych przedmiotowej pangi sum, które odnosiły się do niereprezentatywnych próbek tego produktu);

niewłaściwe zastosowanie (niezastosowanie) art. 77 ust. 2 w zw. z ust. 6 u.s.d.g. polegające na uwzględnieniu (dopuszczeniu) i przyznaniu waloru wiarygodności dowodom zebranym w toku postępowania kontrolnego przez organ Inspekcji Handlowej (w tym wyników badań laboratoryjnych przedmiotowej pangi sum), w sytuacji gdy zostały one przeprowadzone z naruszeniem przepisów prawa w zakresie kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy - tj. poza granicami kompetencji (właściwości) organów Inspekcji Handlowej wynikających z przepisów art. 3 ust. 2 u.i.h. i art. 17 ust. 3 u.j.h.;

niewłaściwe zastosowanie (niezastosowanie) art. 3 ust. 3 pkt 19 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia oraz § 17 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spożywczych (Dz. U. Nr 137, poz. 966 ze zm.), polegające na pominięciu przez Sąd I instancji definicji opakowanego środka spożywczego oraz środka spożywczego oferowanego do sprzedaży bez opakowań przy ocenie prawidłowości określenia przez organy Inspekcji Handlowej, że przedmiotowa panga sum stanowiła środek spożywczy bez opakowań, w sytuacji gdy przedmiotowa panga sum - w świetle ustaleń faktycznych dokonanych przez organy Inspekcji handlowej mówiących o tym, że produkt ten w okresie od 28.02.2013 r. do 04.03.2013 r. oferowany był do sprzedaży przez skarżącą w opakowaniach zbiorczych o masie 5 kg - odpowiadała definicji opakowanego środka spożywczego.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezes UOKiK podniósł iż skarga kasacyjna nie posiada usprawiedliwionych podstaw, a zaskarżony wyrok WSA w Warszawie odpowiada prawu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły okoliczności skutkujące nieważnością postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a zatem spełnione zostały warunki do rozpoznania skargi kasacyjnej.

Zgodnie z treścią art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego, które może polegać na błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu albo na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie oparta została na obu podstawach kasacyjnych z art. 174 p.p.s.a., przy czym należy w tym miejscu zaznaczyć, że konsekwencją zasady związania Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej (art. 183 p.p.s.a.) jest wymóg prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym -zdaniem skarżącego - uchybił Sąd I instancji, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego wykazania dodatkowo, że wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sformułowanie zarzutów kasacyjnych z naruszeniem wymogów prawnych wynikających z art. 174 i art. 176 p.p.s.a. ogranicza bądź uniemożliwia merytoryczne odniesienie się do nich.

Wyjaśnić w tym miejscu należy, że w sytuacji, gdy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz przepisów postępowania, w pierwszej kolejności należy rozpoznać ten drugi z zarzutów, ponieważ dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd pierwszej instancji przepis prawa materialnego (por. wyrok NSA z dnia 9 marca 2005 r., FSK 618/04, ONSAiWSA 2005/6/120; zob. szerzej: J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 419).

W niniejszej sprawie zarzuty skargi kasacyjnej oparte na podstawie naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania dotyczyły art. 141 § 4 p.p.s.a. (punkty I.1-I.15 petitum skargi), art. 133 § 1 p.p.s.a. (punkty I.16-I.17 petitum skargi) oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w powiązaniu z art. 77 ust. 6 u.s.d.g. (punkt I.18 petitum skargi) albo przepisami art. 7, art. 11, art. 15, art. 75 § 1, art. 76 § 1 i 2, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a. (punkty I.19-I.26 petitum skargi), i zasadniczo koncentrowały się na dokonaniu przez Sąd I instancji wadliwej kontroli zaskarżonych decyzji poprzez brak należytej oceny kompletności materiału dowodowego, co do uprawnień kontrolnych organów oraz badawczych Laboratorium Kontrolno-Analitycznego UOKiK w W-wie oraz zaakceptowaniu ustaleń faktycznych poczynionych przez organy na podstawie sprawozdań z badań laboratoryjnych próbek produktu panga sum pobranych w trakcie kontroli przez inspektorów Łódzkiego WIIH w Łodzi.

Odnosząc się do zarzutów opartych na naruszeniu art. 141 § 4 p.p.s.a. wskazać należy, że przepis ten określa wymogi jakie musi spełniać prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku. Objaśniając sens i znaczenie tej normy można powiedzieć, że uzasadnienie służy wyjaśnieniu powodów wydania określonej treści rozstrzygnięcia i powinno być tak sporządzone, aby umożliwiać stronom postępowania oraz sądowi kasacyjnemu, na wypadek wniesienia skargi kasacyjnej, prześledzenie rozumowania sądu, które do tego doprowadziło. Podnoszone w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przez sąd tego przepisu tylko wówczas może zostać uwzględnione przez Naczelny Sąd Administracyjny, jeśli zawarta w uzasadnieniu relacja jest niepełna, niejasna, niespójna lub zawierająca innego rodzaju wadę, która nie pozwala na dokonanie kontroli kasacyjnej (por. wyroki NSA: z dnia 12 stycznia 2012 r., sygn. akt II GSK 1205/11; z dnia 13 stycznia 2012 r., sygn. akt I FSK 1696/11; z dnia 16 sierpnia 2011 r., sygn. akt II GSK 285/12; z dnia 19 grudnia 2013 r., sygn. akt II GSK 2321/13; dostępne w CBOSA). Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. tylko wtedy, gdy uzasadnienie jest sporządzone w taki sposób, że uniemożliwia kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. może również stanowić samodzielną podstawę kasacyjną (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uchwała składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, ONSAiWSA 2010/3/39). Natomiast zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie może sprowadzać się do polemiki z przedstawionym w uzasadnieniu stanowiskiem Sądu I instancji w zakresie wykładni i stosowania przepisów prawa, które to stanowisko podlega kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego skutkiem zarzutów naruszenia przepisów wykładanych lub stosowanych przez Sąd I instancji. Odmienne zapatrywania sądu na argumenty przedstawione przez stronę, nawet jeśli zapatrywania te byłyby wyrażone w sposób lakoniczny, nie mogą stanowić o takich nieprawidłowościach w uzasadnieniu wyroku sądu I instancji, które muszą skutkować automatycznym jego uchyleniem. Także przyjęcie innej narracji dotyczącej stanu sprawy, co może wiązać się z odmiennym od oczekiwań strony skarżącej położeniem akcentów na poszczególne elementy tworzące rozpatrywaną sprawę, nie może stanowić o naruszeniu art. 141 § 4 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 19 października 2016 r., sygn. akt II FSK 1878/16, LEX nr 2168288).

Mając powyższe na uwadze należy przyjąć, że przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną tylko wtedy, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawiera wszystkich elementów wymienionych w tym przepisie, albo gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy sąd nie wskaże, jaki stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania i z jakiego powodu, przy czym naruszenie to musi być na tyle istotne, aby mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie jest trafny, gdyż uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wymogi ustawowe, a jego treść – wbrew twierdzeniom kasatora - umożliwia dokonanie kontroli instancyjnej. Należy podkreślić, że w motywach wyroku Sąd I instancji przedstawił opis tego co działo się w sprawie w postępowaniu przed organami administracji publicznej, przedstawił stan faktyczny przyjęty za podstawę wyroku, zarzuty podniesione w skardze, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie.

Ponadto podkreślić należy, że orzeczenia sądów administracyjnych mają charakter kasacyjny. Z tego właśnie względu podstawą orzekania dla sądu administracyjnego jest materiał dowodowy i faktyczny sprawy zgromadzony przez organy w postępowaniu administracyjnym. Według art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Chodzi tu o akta obrazujące stan faktyczny i prawny sprawy w chwili wydania zaskarżonego aktu lub czynności, ponieważ sąd przeprowadza jedynie kontrolę działania organu administracyjnego. W konsekwencji sądy administracyjne nie dokonują ustaleń faktycznych. W postępowaniu sądowoadministracyjnym jest jedynie możliwe przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentów, na zasadach określonych w art. 106 § 3 p.p.s.a. Ze względu na kontrolne funkcje sądu administracyjnego sąd może dokonywać tylko takich ustaleń faktycznych, które są niezbędne dla oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu. Nie może natomiast dokonywać ustaleń, które mogłyby służyć merytorycznemu załatwieniu sprawy rozstrzygniętej zaskarżonym aktem. Inaczej mówiąc – nie może w tym zakresie wyręczać organu administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 7 lutego 2001 r., sygn. akt V SA 671/00, LEX nr 50129). Oznacza to, że z naruszeniem obowiązku określonego w art. 133 § 1 p.p.s.a. będziemy mieli do czynienia wówczas, gdy kontrola legalności zaskarżonego aktu administracyjnego doprowadzi do przedstawienia przez sąd administracyjny stanu sprawy w sposób oderwany od materiału dowodowego zawartego w jej aktach i ustaleń dokonanych w zaskarżonym akcie administracyjnym, a taka sytuacja nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie.

Z przedstawionych wyżej powodów nie są trafne zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przez Sąd I instancji art. 133 § 1 p.p.s.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego także podniesione zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w powiązaniu ze wskazanymi przepisami mającymi dowodzić wadliwości postępowania Sądu I instancji poprzez zaniechanie zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. i zaaprobowanie przez ten Sąd wadliwości działania organów zarówno co do ich kompetencji, jak też ustaleń przyjętych za podstawę faktyczną zaskarżonych rozstrzygnięć, nie mogły zostać uznane za usprawiedliwione.

Należy w pełni podzielić stanowisko Sądu I instancji, że Inspekcja Handlowa jest wyspecjalizowanym organem powołanym do ochrony interesów i praw konsumentów oraz interesów gospodarczych państwa, a do jej zadań - w świetle art. 3 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 u.i.h. - należy m.in. kontrola produktów w obrocie handlowym lub przeznaczonych do wprowadzenia do takiego obrotu (w tym w zakresie oznakowania i zafałszowań) oraz kontrola usług. Kontrola ta nie obejmuje wyłącznie kontroli jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych u producentów (za ten obszar w przypadku produkcji żywności pochodzenia zwierzęcego odpowiadają bowiem w polskim systemie nadzoru zarówno organy Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych i Inspekcji Weterynaryjnej). Powyższa regulacja znajduje również potwierdzenie w art. 17 ust. 3 u.j.h., zgodnie z którym nadzór nad jakością handlową artykułów rolno-spożywczych w obrocie detalicznym sprawuje Inspekcja Handlowa. Ustawa o Inspekcji Handlowej reguluje zadania Inspekcji Handlowej (m.in. w art. 3 ust. 1 pkt 2). Natomiast przepis art. 4 u.i.h. określa przypadki, w których przepisów ustawy nie stosuje się, jednakże działalność hurtowa nie została wymieniona wśród tych przypadków, tym samym nie została też wyłączona z zadań Inspekcji Handlowej. Ponadto zaznaczenia wymaga, że spółka nie jest ich producentem (produkty importuje inna spółka).

Zgodnie z art. 3 pkt 7 rozporządzenia 178/2002, "handel detaliczny" oznacza obsługę i/lub przetwarzanie żywności i jej przechowywanie w punkcie sprzedaży lub w punkcie dostaw dla konsumenta finalnego; określenie to obejmuje terminale dystrybucyjne, działalność cateringową, stołówki zakładowe, catering instytucjonalny, restauracje i podobne działania związane z usługami żywnościowymi, sklepy, centra dystrybucji w supermarketach i hurtownie. Przeciwnie niż twierdzi skarżąca, z definicji tej wynika, że hurtownie, których działalność polega na sprzedaży gotowego produktu przeznaczonego dla konsumenta finalnego do sklepu lub do dalszego ogniwa obrotu są w rzeczywistości punktami dostaw żywności dla konsumenta finalnego. Zauważyć należy, że definicja handlu detalicznego w określeniu "punkt dostaw dla konsumenta finalnego" nie zawiera warunku, aby punkt ten odnosił się do bezpośrednich dostaw określonych wyrobów do konsumenta, zatem argumentacja skarżącej, że pomiędzy podmiotem (przedsiębiorcą) działającym na rynku spożywczym a konsumentem finalnym nie ma już pośrednictwa żadnego innego podmiotu również i z tego względu jest nietrafiona. Powoływanie się przez skarżącą na definicję konsumenta finalnego w rozumienia art. 3 pkt 18 rozporządzenia nr 178/2002 jest bez znaczenia, gdyż istotą sprawy jest wyjaśnienie, czy punkt dostaw dla konsumenta finalnego, jakim jest hurtownia podlega kontroli organów Inspekcji Handlowej. Na potrzeby prawa żywnościowego, konsumenta finalnego należy rozumieć w takim sensie, że nie podlega on temu prawu i to on nie jest objęty systemem urzędowej kontroli żywności.

W świetle powyższego, nie ma wątpliwości, że handel detaliczny obejmuje również hurtownie. Należy przy tym podkreślić, że zgodnie z wyjaśnieniami zawartymi w załączniku w Sekcji G do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 2007 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) (Dz. U. Nr 251, poz. 1885 ze zm.), sprzedaż hurtowa i detaliczna są końcowymi etapami dystrybucji towarów niewymagających przetworzenia. Sprzedaż taka obejmuje czynności podstawowe (lub manipulacyjne) związane z handlem, w tym pakowanie, dzielenie na mniejsze partie, przechowywanie nawet mrożonych wyrobów. Jak wynika z wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego, w oparciu o który dokonano identyfikacji kontrolowanego przedsiębiorcy, a co odnotowano w protokole kontroli, przedmiotem działalności skarżącej była między innymi sprzedaż hurtowa ryb oraz pozostałej żywności. Skarżąca nie prowadziła działalności produkcyjnej ani też nie eksportowała i nie importowała ryb i pozostałej żywności (nie została w związku z tym wyłączona spod zakresu kompetencji kontrolnych Inspekcji Handlowej). Bezsporne przy tym pozostaje, że skarżąca posiadała w hurtowni mrożone filety rybne glazurowane, a zatem były to produkty, które w takiej postaci, bez jakiejkolwiek dalszej obróbki przeznaczone były dla konsumentów finalnych, znajdowały się na końcowym etapie dystrybucji i stanowiły gotowy przetworzony produkt rybołówstwa. W świetle powyższych wyjaśnień jest oczywistym, iż prowadzona przez skarżącą sprzedaż hurtowa gotowych produktów mieściła się w definicji handlu detalicznego zawartej w art. 3 pkt 7 rozporządzenia 178/2002, który podlegał nadzorowi (w tym kontroli) organów Inspekcji Handlowej.

Należy zgodzić się ze stanowiskiem Sądu I instancji, że istotą przepisów o urzędowej kontroli żywności w Unii Europejskiej jest to, aby wszystkie obszary prawa żywnościowego oraz szczeble produkcji i obrotu żywnością, począwszy od produkcji pierwotnej, przetwarzania, pakowania, przechowywania, aż do oferowania konsumentowi finalnemu były objęte nadzorem właściwych organów inspekcji. W Polsce nadzór nad jakością handlową artykułów rolno-spożywczych został powierzony Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (IJHARS) oraz Inspekcji Handlowej, a zakres kompetencji oraz podział zadań tych organów został ustanowiony w ustawie o jakości handlowej oraz ustawie o Inspekcji Handlowej.

Należy zgodzić się zatem ze stanowiskiem Sądu I instancji o bezpodstawności twierdzenia skarżącej, że wyniki przeprowadzonej przez Łódzkiego WIIH kontroli nie mogą stanowić dowodu w postępowaniu administracyjnym w rozumieniu przepisu art. 77 ust. 6 u.s.d.g. Możliwość bowiem dokonywania kontroli hurtowni, a jednocześnie pozbawienie organu sprawującego kontrolę (i nadzór) stosowania kary pieniężnej za naruszenie przepisu art. 40a ust. 1 pkt 4 u.j.h. byłoby regulacją ułomną i sprzeciwiałoby się celowi wprowadzenia sankcji administracyjnej, jakim jest ochrona interesów konsumentów.

W rozpoznawanej sprawie należy też wskazać, że przywołana w prawie unijnym definicja handlu detalicznego ma duże znaczenie dla systemu urzędowej kontroli żywności. Podmioty zajmujące się handlem detalicznym zwolnione są z szeregu obowiązków związanych między innymi ze zgłaszaniem, zatwierdzaniem i rejestracją zakładów. Wskazać tu należy chociażby IJHARS, do której - zgodnie z art. 12 ust. 1 u.j.h. - podmioty obowiązane są zgłosić działalność gospodarczą prowadzoną w zakresie produkcji, składowania i obrotu. Podkreślić należy, że zgłoszeniu nie podlega natomiast działalność gospodarcza w zakresie obrotu detalicznego (art. 12 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy). Gdyby zatem działalność hurtowa skarżącej, jak sama twierdzi, nie mieściła się w definicji handlu detalicznego, wówczas musiałaby podlegać zgłoszeniu nie tylko do IJHARS, ale podlegałaby również nadzorowi weterynaryjnemu i musiałaby zostać wpisana na listę zakładów zatwierdzonych. Listy takich zakładów opublikowano na stronie internetowej Głównego Inspektoratu Weterynarii, jednakże na liście zawierającej wykaz zakładów zatwierdzonych zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 853/2004 Sekcja VII - Produkty rybołówstwa nie figuruje hurtownia należąca do skarżącej. Zatem i z tego względu twierdzenia skarżącej, iż jej działalność w zakresie sprzedaży hurtowej wykraczała poza handel detaliczny nie znajdują odzwierciedlenia w rzeczywistości. Dodać należy również, że skarżąca na swojej stronie internetowej wprost wskazuje, iż jest przedsiębiorstwem zajmującym się dystrybucją produktów spożywczych do punktów detalicznych, tj. supermarketów, marketów, i sklepów oraz do punktów gastronomicznych (restauracji, lokali typu fast food, barów, stołówek, hoteli i ośrodków wypoczynkowych), zaś na str. 17 skargi kasacyjnej wprost przyznaje, że kwestionowany produkt był sprzedawany do sklepów, hoteli oraz restauracji, a zatem jej działalność podlegała kontroli organów Inspekcji Handlowej.

Wobec powyższego, podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące braku kompetencji Łódzkiego WIIH do przeprowadzenia kontroli mrożonych filetów rybnych glazurowanych w hurtowni należącej do skarżącej - zarówno w ramach podstawy kasacyjnej wskazującej na naruszenie przepisów postępowania (pkt I.18 i 19 petitum skargi kasacyjnej), jak również przepisów prawa materialnego (pkt II.5 i 6 petitum skargi kasacyjnej) – należało uznać za nieusprawiedliwione.

W odniesieniu do zarzutów w zakresie odnoszącym się do uprawnień podmiotów przeprowadzających badania pobranych próbek Naczelny Sąd Administracyjny – w składzie orzekającym w niniejszej sprawie – w pełni podziela stanowisko tut. Sądu wyrażone w wyroku z dnia 25 czerwca 2015 r. (sygn. akt II GSK 1198/14, LEX nr 1982562) w przedmiocie kosztów przeprowadzonych badań laboratoryjnych. Zaznaczyć należy, że niniejsza sprawa i sprawa rozpoznana powołanym wyrokiem, jest tożsama pod względem podmiotowym (dotyczy skarżącej spółki), a także została oparta są o te same materiały kontrolne zgromadzone w toku postępowania kontrolnego, poprzedzającego obie te sprawy (tj. wyniki badań glazurowanych filetów pangi sum przeprowadzone zarówno przez Laboratorium Kontrolno-Analityczne UOKiK w Katowicach - sprawozdanie z badań nr [...] z dnia 11 marca 2013 r. oraz przeprowadzone przez Laboratorium Kontrolno-Analitycznego UOKiK w Warszawie - sprawozdanie z badań nr [...] z dnia 29 marca 2013 r.). Ustalenia stanu faktycznego obu spraw w zakresie objętym kontrolą są tożsame. Z tego też powodu stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego odnoszące się do oceny uprawnień podmiotów przeprowadzających badania pobranych próbek, zachowuje walor przydatności i aktualności przy ocenie zarzutów postawionych w niniejszej skargi kasacyjnej. W powołanym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "przedmiotem badania zarówno próbki zasadniczej, przeprowadzonego w Laboratorium Kontrolno-Analitycznym UOKiK w Katowicach, jak i próbki kontrolnej w Laboratorium Kontrolno-Analitycznym UOKiK w Warszawie były w istocie filety rybne bez skóry pangi sum, głęboko mrożone, glazurowane o określonym składzie. Oznacza to, że zasadnie wskazuje Sąd I instancji, iż przedmiotem badania było ustalenie poziomu glazurowania przetworu rybnego. Poza sporem winna pozostawać okoliczność, że oba laboratoria posiadały akredytacje do badania zawartości glazury w filetach rybnych, w tym akredytacja laboratorium w Warszawie obejmowała także uprawnienia do badania zawartości glazury w przetworach rybnych. Tym samym zastosowana przez laboratorium w Warszawie metoda badawcza oznaczona PB-34, jako właściwa procedura akredytowana, mogła służyć ustaleniu poziomu glazury w kontrolowanym produkcie. Zgodnie z art. 12 ust. 1 i ust. 3 Rozporządzenia (WE) Nr 822/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 roku w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzonych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt, właściwy organ wyznacza laboratoria, które mogą przeprowadzić analizę próbek pobranych w trakcie kontroli urzędowych, a akredytacja i ocena laboratoriów badawczych może odnosić się do pojedynczych badań i zestawów badań. Na gruncie przepisów prawa krajowego sposób pobierania i badania próbek określają przepisy art. 27-29 ustawy o Inspekcji Handlowej. W związku z powyższym, jak również w świetle okoliczności stanu sprawy poza sporem jest okoliczność, że badania próbek pobranych w trakcie kontroli w hurtowni strony wnoszącej skargę kasacyjną przeprowadzone zostały przez laboratoria kontrolno-analityczne, o których mowa w przywołanych przepisach prawa unijnego i prawa krajowego. Również sprawozdania z badań pobranych próbek zawierają wyniki badań objętych właściwą akredytacją. Z treści sprawozdań wynika, że badania kontrolowanych próbek zostały wykonane metodami akredytowanymi, a ich wynik wskazuje jednoznacznie na to, że kontrolowany produkt miał zawyżoną zawartość glazury".

Mając to na uwadze za nieuzasadnione w okolicznościach rozpoznawanej sprawy należało uznać zarzuty podniesione w punktach I.20-I.23 petitum skargi kasacyjnej.

Odnosząc się do zarzutów dotyczących naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania (pkt I.24 petitum skargi kasacyjnej) oraz przepisów prawa materialnego (pkt II.1-II.4 petitum skargi kasacyjnej), poprzez przyjęcie przez organy, że przedmiotowy produkt był zafałszowany, zaś czynności w zakresie wymierzenia kary pieniężnej wykonywane nieprawidłowo, należy uznać je także za nieuzasadnione.

Zgodnie z art. 40a ust. 1 pkt 4 u.j.h., kto wprowadza do obrotu artykuły rolno-spożywcze zafałszowane, podlega karze pieniężnej w wysokości nie wyższej niż 10% przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary, nie niższej jednak niż 1000 zł, przy czym "artykuł rolno-spożywczy zafałszowany" – stosownie do art. 3 pkt 10 lit. c/ u.j.h – to produkt, którego skład jest niezgodny z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno-spożywczych, albo produkt, w którym zostały wprowadzone zmiany, w tym zmiany dotyczące oznakowania, mające na celu ukrycie jego rzeczywistego składu lub innych właściwości, jeżeli niezgodności te lub zmiany w istotny sposób naruszają interesy konsumentów finalnych, w szczególności jeżeli w oznakowaniu podano niezgodne z prawdą dane w zakresie składu, pochodzenia, terminu przydatności do spożycia lub daty minimalnej trwałości, zawartości netto lub klasy jakości handlowej. W myśl natomiast art. 40a ust. 5 u.j.h. ustalając wysokość kary pieniężnej, wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej uwzględnia stopień szkodliwości czynu, zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku artykułów rolno-spożywczych i wielkość jego obrotów oraz przychodu, a także wartość kontrolowanych artykułów rolno-spożywczych.

W orzecznictwie przyjmuje się, że przepis art. 40a ust. 1 pkt 4 u.j.h. jest wyrazem odpowiedzialności administracyjnej, która ma charakter obiektywny, więc już sam fakt zachowania wypełniającego zawarte w nim przesłanki odpowiedzialności, a więc naruszającego ten przepis prawa, uzasadnia jego stosowanie wobec podmiotu, który dopuszcza się takiego zachowania (zob. wyrok NSA z dnia 6 lutego 2013 r., sygn. akt II GSK 2171/11, LEX nr 1311457). Za środek zafałszowany należy uznać taki środek, w którym dodano substancje zmieniające jego skład lub obniżające jego wartość odżywczą albo dokonano zabiegów, które ukryły jego rzeczywisty skład lub nadały mu wygląd środka spożywczego o należytej jakości, a także, niezgodnie z prawdą podano jego nazwę, skład, datę lub miejsce produkcji, termin przydatności do spożycia, datę minimalnej trwałości lub w inny sposób nieprawidłowo go oznakowano (zob. wyrok NSA z dnia 6 lutego 2014 r., sygn. akt II GSK 1641/12, LEX nr 1497860 oraz sygn. akt II GSK 1654/12, LEX nr 1497861).

Mając to na uwadze należy zgodzić się ze stanowiskiem Sądu I instancji, że przede wszystkim należy mieć na uwadze podstawową zasadę, że artykuły rolno-spożywcze wprowadzane do obrotu powinny spełniać wymagania nie tylko określone w przepisach, ale również zadeklarowane przez producenta (art. 4 ust. 1 u.j.h.). Badania laboratoryjne w niniejszej sprawie wykazały, iż parametr wody stanowiącej glazurę przedstawiony w deklaracji producenta (etykieta na opakowaniu produktu panga sum filet bez skóry głęboko mrożony, glazurowany), nie został dotrzymany. W tej sytuacji należy zgodzić się ze stanowiskiem Sądu I instancji, że działanie polegające na wprowadzaniu do obrotu wyrobu niezgodnego z wymaganiami i oferowanie wyrobu składającego się z zawyżonej ilości glazury, co w efekcie powodowało zwiększoną ilość wody w produkcie, stanowiło naruszenie interesów konsumentów w sposób istotny.

W ocenie Sądu nie sposób uznać za skuteczny zarzutu postawionego Sądowi I instancji, polegającego na zaaprobowaniu stanowiska organów, że deklaracja producenta na opakowaniu zbiorczym o zawartości 20% glazury w przedmiotowej pandze sum dotyczy pojedynczych sztuk filetów znajdujących się w opakowaniu zbiorczym produktu (w tym pobranych próbek), co – w ocenie skarżącej – stoi w opozycji do zasad logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego przy dokonywaniu ustaleń faktycznych, skoro deklaracja producenta odnosiła się do zawartości glazury w pięciokilogramowym produkcie znajdującym się w opakowaniu zbiorczym, co w konsekwencji czyniło niemożliwym wiarygodne sprawdzenie w toku badań laboratoryjnych (w sytuacji pobrania próbek produktu w ilości 1,12 kg i 1,04 kg) czy próbka produktu odpowiada wymaganiom jakościowym zadeklarowanym przez producenta na opakowaniu produktu o masie 5 kg. Zwrócić w tym kontekście należy uwagę, że taki sposób argumentacji mógłby prowadzić do absurdalnego wniosku, zgodnie z którym w opakowaniu o masie 5 kg (brutto) i deklaracji 20% glazury, przy średniej masie każdego fileta ok. 1 kg cztery filety mogły być w całości złożone z mięsa, zaś jeden z "filetów" w całości z glazury (wody). Podkreślenia wymaga także fakt, że to sama skarżąca (kontrolowana) uznała, iż próbki o masie 1,2 kg oraz 1,04 kg, jakie pobrał do badań Łódzki WIIH są reprezentatywne (wg treści oświadczenia z dnia 1 marca 2013 r. stanowiącego załącznik do Protokołu kontroli [...]), a więc za niezasadne należy uznać argumenty skarżącej dotyczące konieczności pobrania próbek w inny sposób, aniżeli dokonali tego inspektorzy reprezentujący Łódzkiego WIIH podczas prowadzonej kontroli. Wyniki badań laboratoryjnych zostały zatem dokonane w oparciu o próbki pobrane w sposób zgodny z prawem, były w pełni wiarygodne i pozwalały na dokonanie ustaleń w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej w niniejszej sprawie. Z tego też powodu należy uznać za pozbawione zasadności podnoszone przez skarżącą zarzuty dotyczące zakwalifikowania kwestionowanego produktu czy to do grupy produktów bez opakowań bądź opakowanych środków spożywczych. Jak już wyżej wskazano, oceny produktu dokonano w oparciu o reprezentatywną próbkę w badaniach laboratoryjnych wykonanych w akredytowanym laboratorium, przy czym punktem odniesienia przy ocenie próbki była deklaracja o zawartości glazury umieszczona na opakowaniu. Faktem jest, że produkt panga sum był oferowany przez skarżącą w opakowaniach pięciokilogramowych, jednakże mając na uwadze charakter sprzedaży niniejszych produktów oraz miejsce skarżącej w łańcuchu obrotu żywności, tj. hurtowego oferowania ich do sprzedaży sklepom, hotelom i restauracjom, to przyjąć należy, że mogły one być sprzedawane na pojedyncze sztuki, a więc w sposób, w jaki - zgodnie z przeznaczeniem - były następnie oferowane konsumentom. Należy przy tym uznać, że czynione przez nabywców towarów deklaracje w zakresie ilości zawartej w wyrobach glazury byłyby odwzorowaniem deklaracji, jaką wobec produktu umieścił na opakowaniu producent. Bez względu zatem na zakwalifikowanie wyrobu czy to do grupy produktów oferowanych "luzem", czy też w opakowaniach, to istotna dla nabywców produktu deklaracja dotycząca faktu, że wyrób składa się w 20% z glazury - jak należy przypuszczać – byłaby stosowana jednolicie, a badania laboratoryjne wykazały, że faktyczna ilość glazury była wyższa, co sprawiło, iż wyrób nie był zgodny z wymaganiami w zakresie jakości handlowej, wskutek czego właściwe organy były zobligowane do wymierzenia kary pieniężnej. Mając to na uwadze kontrola legalności zaskarżonego wyroku Sądu I instancji nie mogła odnieść zamierzonego skutku w odniesieniu do zarzutów podniesionych w punkcie I.26 i II.7 petitum skargi kasacyjnej.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji dokonując kontroli legalności decyzji organów słusznie także przyjął, że organy w sposób prawidłowy przeprowadziły miarkowanie kary wg kryteriów ustawowych wskazanych w art. 40a ust. 5 u.j.h., w szczególności w zakresie – wbrew zarzutom skargi kasacyjnej - wyjaśnienia okoliczności odnośnie wysokości przychodów skarżącej za rok rozliczeniowy poprzedzający rok nałożenia kary oraz stopnia szkodliwości czynu spółki, oceny stopnia zawinienia oraz zakresu naruszenia, jakiego dopuściła się spółka.

Sąd I instancji aprobując w pełni stanowisko organów w zakresie wymiaru (miarkowania) kary pieniężnej za wprowadzenie przez skarżącą do obrotu zafałszowanego produktu - w odniesieniu do stopnia szkodliwości czynu - wskazał, że zostało naruszone jedno z podstawowych praw konsumentów, tj. prawo do bezpieczeństwa ekonomicznego oraz zdrowotnego, gdyż wprowadzenie do obrotu artykułu rolno-spożywczego, w którym zwiększono zawartość wody kosztem mięsa ryby, uniemożliwiło konsumentom dokonanie świadomego, opartego na rzetelnych informacjach wyboru. Zauważono przy tym, że część takiego towaru (ponad 100 kg) została już sprzedana przez skarżącą (znajdująca się w aktach sprawy faktura VAT z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] potwierdza, iż skarżąca nabyła 600 kg zakwestionowanego produktu, natomiast w toku kontroli na stanie placówki stwierdzono 495 kg, a więc ponad 100 kg produktu zostało już sprzedane). Wobec powyższego organy, a w ślad za nimi Sąd I instancji, słusznie przyjęły, że nie była to niewielka partia, a co za tym idzie niewielki krąg wprowadzonych w błąd konsumentów, a zatem nie można mówić o niewielkim stopniu szkodliwości tego czynu.

Odnośnie oceny stopnia zawinienia należy także podzielić stanowisko, że skarżąca, jako profesjonalny przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą w danej dziedzinie, winna była dołożyć należytej staranności przy wprowadzaniu zakwestionowanego produktu do obrotu, a nie dopełniając tego wymogu naruszyła reguły ostrożności, polegając wyłącznie na informacjach przekazanych jej przez dystrybutora. Winę strony należy rozpatrywać w niedołożeniu wystarczających starań, mających na celu zapobiegnięcie wprowadzeniu do obrotu produktu o niewłaściwej jakości handlowej. Powszechnie wiadomym jest, że glazurowanie filetów rybnych ponad wartości mające uzasadnienie technologiczne stało się metodą na obniżanie cen ryb i wprowadzanie w błąd konsumentów, którzy zamiast ryby kupują wodę, dlatego należy zgodzić się ze stanowiskiem organów oraz Sądu I instancji, że trudno sobie wyobrazić, aby skarżąca będąc profesjonalistą na rynku artykułów spożywczych nie wiedziała, że tego typu działania generują zyski przedsiębiorcom kosztem konsumentów, dla których cena nierzadko stanowi podstawowe kryterium wyboru.

W zakresie wielkości obrotów, Sąd I instancji powołał się na przekazaną przez skarżącą w trakcie postępowania deklarację CIT-8, na podstawie której ustalona została wielkość jej obrotów w roku rozliczeniowym (2012 r.) poprzedzającym rok nałożenia kary. Dane stanowiące podstawę do ustalenia wysokości kary pochodziły zatem od skarżącego. Z treści przedstawionej deklaracji wynikało, że skarżąca osiągnęła przychód w wysokości 31.739.433,08 zł, a zatem pułap 10% przychodu dla wymiaru kary, o którym mowa w art. 40a ust. 1 pkt 4 u.j.h., wynosił w przypadku skarżącej 3.173.943,31 zł, natomiast wymierzona skarżącej kara w wysokości 3000 zł, stanowiła 0,009% dopuszczalnego wymiaru tej kary w przypadku skarżącej, tym samym kara spełniała wszystkie z ww. kryteriów.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 2 lit. a/ rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 490 ze zm.).