Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 699/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-07-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6171 Radcowie prawni i aplikanci radcowscy
Hasła tematyczne: Zawody prawnicze
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 8 ust. 1, art. 25 ust. 1 pkt 4 lit. b
journal: Dz.U. 2010 nr 10 poz 65
law: Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędziowie Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Jadwiga Rytych po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lipca 2012 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie wpisu na listę radców prawnych oddala skargę


UZASADNIENIE

A.S. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Sprawiedliwości z [...] stycznia 2012 r., nr [...], który sprzeciwił się jej wpisowi na listę radców prawnych dokonanemu uchwałą Okręgowej Izby Radców Prawnych w B. z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...].

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał art. 104 i art. 107 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) w związku z art. 31² ust. 1 z zw. z art. 25 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 10, poz. 65 z późn. zm.) – dalej też u.r.p.

Podstawę faktyczną sprzeciwu stanowiły następujące ustalenia faktyczne i prawne.

A. S.(dalej też jako skarżąca, wnioskodawczyni) w dniu [...] listopada 2011 r. złożyła w Radzie Okręgowej Izby Radców Prawnych w B. wniosek o wpis na listę radców prawnych na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy o radcach prawnych.

Uchwałą z dnia [...] grudnia 2011 r., Nr [...] Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w B. wpisała panią A. S. na listę radców prawnych tej Izby.

Minister Sprawiedliwości sprzeciwił się powyższemu wpisowi wskazując, że podstawą jego dokonania jest art. 25 ust. 1 pkt 4 lit. b w zw. z art. 24 ust. 4 u.r.p. Przepis ten przewiduje, że wymogu odbycia aplikacji radcowskiej i złożenia egzaminu radcowskiego nie stosuje się do osób, które zdały egzamin sędziowski lub prokuratorski po dniu 1 stycznia 1991 r. oraz w okresie 5 lat przed złożeniem wniosku o wpis na listę radców prawnych, łącznie przez okres co najmniej 3 lat wykonywały wymagające wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związane ze świadczeniem pomocy prawnej przez adwokata lub radcę prawnego na podstawie umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej w kancelarii adwokackiej, zespole adwokackim, spółce cywilnej, jawnej, partnerskiej, komandytowej, o których mowa w art. 4a ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2009 r., Nr 146, poz. 1188 z późn. zm.) lub kancelarii radcy prawnego, spółce cywilnej, jawnej, partnerskiej, komandytowej, o których mowa w art. 8 ust. 1 ustawy o radcach prawnych. Na poczet wymienionego okresu w przypadku aplikacji sądowej pozaetatowej zalicza się proporcjonalnie okres trwania aplikacji przyjmując, iż za każdy miesiąc jej odbywania zalicza się ¼ miesiąca.

Ustalił, że z dokumentów złożonych wraz z wnioskiem o wpis na listę radców prawnych wynika, że wnioskodawczyni w dniu [...] maja 2005 r. ukończyła studia wyższe na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu w B. uzyskując tytuł magistra prawa.

Następnie w okresie od dnia [...] października 2005 r. do dnia [...] września 2008 r. odbyła pozaetatową aplikację sądową, a w dniach [...],[...] i [...] września 2008 r. złożyła z wynikiem pozytywnym egzamin sędziowski. Natomiast w okresie od [...] grudnia 2004 r. do dnia [...] września 2008 r. zatrudniona była na stanowisku referenta ds. prawnych w zespole radców prawnych Z. S.A. (od dnia [...] lipca 2007 r., zakład ten przekształcony został w Z. sp. z o.o., która z dniem [...] września 2008 r. zmieniła nazwę na P. sp. z o.o.). Od [...] października 2008 r. do chwili obecnej jest zatrudniona na stanowisku specjalisty ds. prawnych w zespole radców prawnych P. sp. z o.o. (od dnia [...] września 2010 r. przekształconej w P.S.A.). Ocenił, że do jej zakresu obowiązków należało wykonywanie czynności wymagających wiedzy prawniczej bezpośrednio związanych ze świadczeniem pomocy prawnej przez radcę prawnego w zespole radców prawnych wymienionych spółek.

Zdaniem Ministra Sprawiedliwości, mimo spełnienia pozostałych przesłanek wymaganych od kandydata na radcę prawnego, praktyka zawodowa wnioskodawczyni nie jest odpowiednią dla uznania, iż spełnia przesłanki niezbędne do wpisu na listę radców prawnych w rozumieniu art. 25 ust. 1 pkt 4 lit. b u.r.p. Uznał, że wprawdzie wykonywała czynności bezpośrednio związane ze świadczeniem pomocy prawnej, lecz nie miało to miejsca w ramach umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej w kancelarii adwokackiej, zespole adwokackim, spółce cywilnej, jawnej, partnerskiej, komandytowej, o których mowa w art. 4a ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze lub kancelarii radcy prawnego, spółce cywilnej, jawnej, partnerskiej, komandytowej, o których mowa w art. 8 ust.1 u.r.p. Wskazał bowiem, że przepis art. 25 ust.1 pkt 4 lit. b u.r.p. nie przewiduje możliwości zaliczenia na poczet wymaganej praktyki zawodowej wykonywania czynności prawniczych w zespole radców prawnych spółki prawa handlowego. Okres praktyki zawodowej w ramach wymienionych wyżej firm, z uwagi na enumeratywnie ujęte przesłanki w cytowanym uregulowaniu, nie może być uwzględniony w ramach wymogu wykonywania wymagających wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związanych ze świadczeniem pomocy prawnej przez adwokata lub radcę prawnego.

Natomiast z tytułu odbytej pozaetatowej aplikacji sądowej na poczet okresu wymienionego w art. 25 ust.1 pkt 4 u.r.p. zaliczeniu podlega jedynie okres 9 miesięcy i jest on niewystarczający. Uznał, że wnioskodawczyni nie spełnia przesłanek określonych w art. 24 ust.1 pkt 6 w zw. z art. 25 ust. 1 pkt 4 u.r.p. umożliwiających uzyskanie wpisu na listę radców prawnych bez wymogu odbycia aplikacji radcowskiej i złożenia egzaminu radcowskiego. Brak było więc podstaw do jej wpisu na listę radców prawnych przez Okręgową Izbę Radców Prawnych.

W skardze złożonej do tut. Sądu skarżąca wniosła o uchylenie decyzji Ministra Sprawiedliwości z [...] stycznia 2012 r. oraz zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

- naruszenie przepisu art. 25 ust.1 pkt 4 lit. b ustawy o radcach prawnych,

- naruszenie przepisu art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej,

- naruszenie przepisów: art. 6, 7 i 8, 77 § 1, 80 oraz 107 § 3 k.p.a. – swobodnej oceny dowodów i oparcie rozstrzygnięcia na ustaleniach sprzecznych z treścią złożonych dokumentów.

Skarżąca m.in. nie zgodziła się z uznaniem, że nie spełnia przesłanki trzyletniego okresu wykonania czynności związanych z bezpośrednim świadczeniem pomocy prawnej przez radcę prawnego. Wskazała, że brzmienie obecnie obowiązującego przepisu art. 25 ust. 1 pkt 4 lit. b) u.r.p. wprowadzone zostało w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 listopada 2006 r. sygn. akt K 30/06, który uznał, iż brzmienie wówczas obowiązującego art. 25 ust.1 pkt 2 u.r.p. w zakresie, w jakim stwarza możliwość dopuszczenia do wykonywania zawodu radcy prawnego osób, które po złożeniu wskazanych w nim egzaminów nie wykazują się odpowiednią praktyką w zawodzie prawniczym, jest niezgodny z art. 17 ust. 1 Konstytucji. Wskazał, że taki zapis ustawowy stwarza niebezpieczeństwo wpisu na listę radców prawnych osób, które przed wielu laty uzyskały dyplom wyższych studiów prawniczych i odbyły inną niż radcowską aplikację w całkowicie odmiennym systemie prawnym, bez jakiejkolwiek weryfikacji znajomości aktualnie obowiązującego prawa oraz umożliwi dostęp do zawodu osobom bez jakiegokolwiek doświadczenia prawniczego. Jej zdaniem obowiązujący od 26 stycznia 2010 r. przepis art. 25 u.r.p. nie może być interpretowany w oderwaniu od ww. orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Stosunkowo niedawno uzyskała dyplom wyższych studiów prawniczych, odbyła aplikację sądową zakończoną pomyślnie zdanym egzaminem w aktualnie obowiązującym stanie prawnym oraz począwszy od [...] grudnia 2004 r., wykonuje czynności związane z wykonywaniem pomocy prawnej przez radcę prawnego zatrudnionego na podstawie umowy o pracę potwierdzoną stosownym zaświadczeniem. Suma okresu pracy na stanowisku referenta ds. prawnych oraz specjalisty ds. prawnych (od [...] grudnia 2004 r. do [...] listopada 2011 r.) oraz zakresu wskazanego w art. 25 ust. 5 u.r.p. z pewnością wyczerpują przesłankę trzyletniego okresu wykonywania czynności opisanych w art. 25 ust. 1 pkt 4 lit. b.

Wobec braku sporu co do wykonywania faktycznego czynności bezpośrednio związanych ze świadczeniem pomocy prawnej, jej zdaniem błędna jest interpretacja przepisu art. 25 ust. 1 pkt 4 lit. b, która stanowiła podstawę decyzji Ministra Sprawiedliwości a wydana decyzja stanowi rażące naruszenie prawa. Błędne jest założenie Ministra Sprawiedliwości, że ustawodawca nie przewiduje możliwości zaliczenia na poczet wymaganej praktyki zawodowej wykonywania czynności prawniczych w zespole radców prawnych spółki prawa handlowego. Takich wątpliwości nie miał organ samorządu radcowskiego, który nie odmówił wpisu na listę radców prawnych. Według skarżącej utożsamianie miejsca wykonywania praktyki zawodowej z dosłownie wskazanymi w tym przepisie "kancelariami" podważa sens omawianego uregulowania. Istotą ww. norm prawnych nie jest określenie w sensie fizycznym miejsca świadczenia usług, czyli "czynności" lecz wykonywanie ich w odpowiedniej formie – tj. w formie umów wskazanych w tym przepisie przy jednoczesnym związaniu ich ze świadczeniem pomocy prawnej przez adwokata lub radcę prawnego. Chodzi zatem o merytoryczną pracę kandydata na radcę prawnego, a nie o miejsce – w sensie fizycznym - wykonania przez niego czynności.

Podkreślała, że wykonywana przez nią praca i czynności związane ze świadczeniem pomocy prawnej obejmowały również zastępstwo procesowe przed sądami powszechnymi na podstawie pełnomocnictwa udzielonego jej przez mocodawcę jako pracownikowi. Tak pełnych możliwości zdobywania praktyki nie mają kandydaci odbywający ją w dosłownie pojmowanych kancelariach prowadzonych przez radców prawnych lub adwokatów, zaś w połączeniu ze wskazanymi dowodami wykonywanej praktyki jest to niewątpliwie najszerszy z możliwych zakres praktyki najbardziej zbliżony do czynności wykonywanych przez radców prawnych.

Zarzuciła, że zaskarżona decyzja godzi w treść art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej tj. w zasadę równego traktowania. Osoby charakteryzujące się tymi samymi cechami, winne być traktowane równo, według tej samej miary, bez zróżnicowań dyskryminujących i faworyzujących. Zaskarżona decyzja jest równoznaczna z nierównym traktowaniem kandydatów na radców prawnych dysponujących podobnymi kwalifikacjami zawodowymi w związku ze zdobywaną praktyką wobec rozróżnienia ich pod kątem miejsca wykonywania czynności w sensie fizycznym.

Ponadto stwierdziła, że naruszenie norm procesowych: art. 6, 7 i 8, 77 § 1, 80 oraz 107 §3 k.p.a. polegało na złamaniu zasady swobodnej oceny dowodów i oparciu rozstrzygnięcia na ustaleniach sprzecznych z treścią przedstawionych przez nią dokumentów. Wynika z nich jednoznacznie, iż spełnia niezbędne przesłanki wymagane przez ustawodawcę do wpisania na listę radców prawnych z uwagi na wykonywanie wymagających wiedzy prawniczej czynność bezpośrednio związanych ze świadczeniem pomocy prawnej przez radcę prawnego.

W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada akty lub czynności z zakresu administracji publicznej pod kątem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, a nie według przesłanek celowości czy słuszności.

Ponadto, w świetle art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Oceniając zaskarżoną decyzją w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ani prawa materialnego w sposób mający znaczenie dla rozstrzygnięcia.

Istotą sporu w niniejszej sprawie jest odpowiedź, czy przepis stanowiący podstawę wpisu skarżącej na listę radców prawnych – art. 25 ust. 1 pkt 4 lit. b u.r.p. przewiduje możliwość zaliczenia na poczet wymaganej praktyki zawodowej wykonywania czynności prawniczych w zespole radców prawnych spółki prawa handlowego – z uwagi na enumeratywnie wskazane w ustawie przesłanki co do miejsca wykonywania praktyki.

Żeby odpowiedzieć na to pytanie należy w zakresie interpretacji co do miejsca wykonywania czynności prawniczych – odwołać się do zapisów ustaw korporacyjnych, które dokładnie przewidują, że wyłącznym przedmiotem działalności spółek jest świadczenie pomocy prawnej.

Dokładne brzmienie normy stanowiące podstawę wniosku skarżącej art. 25 ust. 1 pkt 4 b u.r.p. stanowi, że wymogu odbycia aplikacji radcowskiej i złożenia egzaminu radcowskiego nie stosuje się do osób, które zdały egzamin sędziowski lub prokuratorski po dniu 1 stycznia 1991 r. oraz w okresie 5 lat przed złożeniem wniosku o wpis na listę radców prawnych, łącznie przez okres co najmniej 3 lat: wykonywały wymagające wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związane ze świadczeniem pomocy prawnej przez adwokata lub radcę prawnego na podstawie umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej w kancelarii adwokackiej, zespole adwokackim, spółce cywilnej, jawnej, partnerskiej, komandytowej, o których mowa w art. 4a ust.1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2009 r. Nr 146, poz. 1188, Nr 166, poz. 1317, Nr 210, poz. 1628 i Nr 216, poz. 1676), lub kancelarii radcy prawnego, spółce cywilnej, jawnej, partnerskiej, komandytowej, o których mowa w art. 8 ust. 1.

Kolejno zatem, art. 4a ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – prawo o adwokaturze przewiduje, że adwokat wykonuje zawód w kancelarii adwokackiej, w zespole adwokackim oraz w spółce:

1. cywilnej lub jawnej, w której wspólnikami są adwokaci, radcowie prawni, rzecznicy patentowi, doradcy podatkowi lub prawnicy zagraniczni wykonujący stałą praktykę na podstawie przepisów ustawy z dnia 5 lipca 2002 r. o świadczeniu przez prawników zagranicznych pomocy prawnej w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 126, poz. 1069, z późn. zm.¹);

2. partnerskiej, w której partnerami są adwokaci, radcowie prawni, rzecznicy patentowi, doradcy podatkowi lub prawnicy zagraniczni wykonujący stałą praktykę na podstawie przepisów ustawy z dnia 5 lipca 2002 r., o świadczeniu przez prawników zagranicznych pomocy prawnej w Rzeczypospolitej Polskiej;

3. komandytowej lub komandytowo-akcyjnej, w której komplementariuszami są adwokaci, radcowie prawni, rzecznicy patentowi, doradcy podatkowi lub prawnicy zagraniczni wykonujący stałą praktykę na podstawie przepisów ustawy z dnia 5 lipca 2002 r. o świadczeniu przez prawników zagranicznych pomocy prawnej w Rzeczypospolitej Polskiej.

Ust. 2 stanowi, że wyłącznym przedmiotem działalności spółek, o których mowa w ust. 1, jest świadczenie pomocy prawnej.

Oznacza to w istocie wyznaczenie wyłącznego przedmiotu działalności spółek, o których mowa w ust. 1, którym jest świadczenie pomocy prawnej.

Tożsame określenie zawiera art. 8 ust. 1 ustawy o radcach prawnych stanowiąc enumeratywnie, gdzie radca prawny może wykonywać zawód:

art. 8.1. Radca prawny wykonuje zawód w ramach stosunku pracy, na podstawie umowy cywilnoprawnej, w kancelarii radcy prawnego oraz w spółce:

1. cywilnej lub jawnej, w której wspólnikami są radcowie prawni, adwokaci, rzecznicy patentowi, doradcy podatkowi lub prawnicy zagraniczni wykonujący stałą praktykę na podstawie przepisów ustawy z dnia 5 lipca 2002 r. o świadczeniu przez pracowników zagranicznych pomocy prawnej w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 126, poz. 1069, z późn. zm. ²);

2. partnerskiej, w której partnerami są radcowie prawni, adwokaci, rzecznicy patentowi, doradcy podatkowi lub prawnicy zagraniczni wykonujący stałą praktykę na podstawie przepisów ustawy z dnia 5 lipca 2002 r. o świadczeniu przez prawników zagranicznych pomocy prawnej w Rzeczypospolitej Polskiej;

3. komandytowej lub komandytowo – akcyjnej, w której komplementeriuszami są radcowie prawni, adwokaci, rzecznicy patentowi, doradcy podatkowi lub prawnicy zagraniczni wykonujący stałą praktykę na podstawie przepisów ustawy z dnia 5 lipca 2002 r., o świadczeniu przez prawników zagranicznych pomocy prawnej w Rzeczypospolitej Polskiej.

Ust. 2 tej normy przewiduje w sposób tożsamy, że wyłącznym przedmiotem działalności spółek, o których mowa w ust. 1 jest świadczenie pomocy prawnej.

Oznacza to, wbrew twierdzeniom skarżącej, na gruncie obowiązującej regulacji – dla ustawodawcy istotną kwestią jest miejsce wykonywania praktyki - ściśle określone w art. 25 ust. 1 pkt 4b u.r.p. poprzez enumeratywne wyliczenie tych przedmiotów, którego wyłącznym przedmiotem działalności jest świadczenie pomocy prawnej. Takim podmiotem nie jest i być nie może zakład energetyczny, gdzie praktykę w wymaganym wymiarze zdobywała skarżąca.

Wymaganą przez ten przepis praktykę skarżąca posiada, ale w wymiarze kilkumiesięcznym czyli niewystarczającym dla uznania praktyki do celów wpisu na listę radców prawnych.

W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi, nie znajdują także uzasadnienia zarzuty procesowe, bowiem przesłanki rozstrzygnięcia zostały należycie wyjaśnione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a. Zostały wskazane fakty uznane za udowodnione, jak również przytoczone przepisy prawa wraz z ich uzasadnieniem, stanowiące podstawę wydania sprzeciwu. Nie ma też podstaw, by kwestionować prawidłowość ustaleń faktycznych stanowiących podstawę wydania zaskarżonej decyzji, które zostały poczynione zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. po wszechstronnej i wnikliwej ocenie całości materiału dowodowego.

Odnosząc się natomiast do pozostałych zarzutów zawartych w skardze co do naruszenia przy wydaniu zaskarżonej decyzji przepisów art. 6, art. 7 i art. 8 k.p.a. także nie zasługują na uwzględnienie. Sprzeciw organu zachowuje zasadę praworządności (art. 6 k.p.a.). Jego podstawę prawną stanowią wskazane normy ustawy o radcach prawnych i kodeksu postępowania administracyjnego.

Dlatego ma rację Minister Sprawiedliwości, że art. 25 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy o radcach prawnych zawiera zamknięty katalog podmiotów, w których wykonywanie wymagających wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związanych ze świadczeniem pomocy prawnej przez adwokata lub radcę prawnego na podstawie umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej może stanowić odpowiednią praktykę warunkującą uzyskanie wpisu na listę radców prawnych bez spełnienia wymogu odbycia aplikacji radcowskiej i złożenia egzaminu radcowskiego. Podmiotami tymi są natomiast, wbrew stanowisku skarżącej, jedynie kancelarie radcowskie bądź spółki, w których wspólnikami są podmioty określone w art. 8 ustawy o radcach prawnych. Należy zatem zgodzić się z poglądem organu, że poza katalogiem określonym powyższym przepisem znajduje się spółka prawa handlowego, w której zatrudniona pozostaje skarżąca. Przedmiotem przedsiębiorstwa w niej jest bowiem dystrybucja energii elektrycznej, a nie świadczenie pomocy prawnej przez radcę prawnego lub adwokata.

Podkreślić należy także, że art. 25 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy o radcach prawnych stanowi wyjątek od zasady określonej w przepisie art. 24 ust. 1 pkt 6 tej ustawy, który przewiduje obowiązek odbycia aplikacji radcowskiej i złożenia egzaminu radcowskiego. Zgodnie z zasadą "exceptiones non sunt extentendae" wyjątków nie należy interpretować rozszerzająco. Zatem z omawianego przepisu nie można wyprowadzić wniosków interpretacyjnych prowadzących do powiększenia katalogu podmiotów określonych tym przepisem.

Ma także rację Minister Sprawiedliwości, oponując przeciwko zarzutowi naruszenia art. 32 ust. 1 Konstytucji. Przepis art. 25 ust. 1 pkt 4b ustawy stanowił bowiem przedmiot badania przez Trybunał Konstytucyjny, który w pkt 3 wyroku z dnia 7 marca 2012 r., sygn. akt K 3/10 orzekł o konstytucyjności tego rozwiązania. Zasada równości wobec prawa, określona w art. 32 ust. 1 Konstytucji, mająca charakter klauzuli generalnej, nie stanowi samodzielnej, materialno-prawnej podstawy dochodzenia roszczeń. Podstawą przyznania określonego świadczenia nie jest bowiem przepis ustawy zasadniczej, lecz przepis ustawy szczególnej, regulującej stosunki prawne w zakresie danej dziedziny życia państwowego, gospodarczego lub społecznego (vide: NSA w wyroku z dnia 25 września 2007 r. sygn. akt I OSK 1902/06).

W konsekwencji Minister Sprawiedliwości nie naruszył prawa uznając, że brak jest przesłanek, aby wykazane przez wymienioną zatrudnienie na gruncie art. 25 ust. 1 pkt 4 b uznać za wystarczające do wpisu na listę radców prawnych bez odbycia aplikacji radcowskiej i złożenia egzaminu radcowskiego. Oznacza to, że skarżąca nie spełnia ustawowych przesłanek uzyskania wpisu na listę radców prawnych.

Należy przyznać rację organowi, że zaskarżona decyzja nie była podejmowana na podstawie uznania administracyjnego. Minister Sprawiedliwości działał na podstawie przysługujących mu z mocy ustawy kompetencji określonych w art. 31² ust. 1 ustawy o radcach prawnych. Niewątpliwie istniejący interes strony w uzyskaniu wpisu na listę radców prawnych nie eliminuje możliwości wniesienia przez Ministra Sprawiedliwości sprzeciwu w przypadku, gdy kandydat nie spełnia przesłanek określonych w ustawie – co miało miejsce w uchwale z dnia [...] grudnia 2011 r., Nr [...] Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w B. W konsekwencji wypełnienie tych warunków oznacza, iż zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa określona w art. 8 k.p.a. została zrealizowana. Zgodnie z utrwalonym poglądem orzecznictwa przejawia się ona bowiem w przestrzeganiu prawa i jego stosowaniu z uwzględnieniem, że wszyscy obywatele są wobec niego równi.

Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu skarga podlega oddaleniu na mocy art. 151 p.p.s.a.