Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 24/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2019-04-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1, art. 4 ust. 1 i 2, art. 5 ust. 4, art. 22 ust. 2 i 3
journal: Dz.U. 2017 poz 708
law: Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Moskała Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Borońska Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski (sprawozdawca) Protokolant specjalista Jolanta Ryndak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Przystępując do rozstrzygania, Sąd przyjął stan faktyczny i prawny sprawy j/n.

Zaskarżoną decyzją, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: Dyrektor IAS, organ II instancji, organ odwoławczy) - po rozpatrzeniu odwołania J. M. (prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "A" /dalej: strona, skarżący/) - utrzymał w mocy decyzję Naczelnika D. Urzędu Celno-Skarbowego w W. (dalej: Naczelnik DUCS, organ I instancji), mocą której nałożono na stronę karę pieniężną w wysokości 5.000 zł. Kara ta była konsekwencją niewykonania przez stronę obowiązku przewoźnika, wynikającego z art. 5 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 9 marca

2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (Dz. U.

z 2017 r., poz. 708 ze zm. - dalej: u.s.m.d.k.p.t., ustawa; wcześniejszy tytuł ustawy:

"o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów"). Jako podstawę prawną decyzji podał art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800 ze zm. - dalej: O.p.), art. 5 ust. 4, art. 22 ust. 2

i art. 26 ust. 5 u.s.m.d.k.p.t. oraz art. 14 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o zmianie ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 1039 - dalej: ustawa zmieniająca).

Z akt sprawy wynika, że funkcjonariusze DUCS przeprowadzili kontrolę przewozu drogowego, którego przedmiotem było 2.000 Iitrów oleju napędowego. Wg informacji zawartej w zgłoszeniu przewozu nr [...] (znajdującej potwierdzenie w fakturze VAT), podmiotem wysyłającym towar i jednocześnie przewoźnikiem była firma skarżącego. Stwierdzono, że - w zgłoszeniu przewozu - przewoźnik nie wpisał danych dotyczących: przewoźnika, środka transportu, miejsca dostarczenia towaru, daty rozpoczęcia przewozu.

Mając na uwadze w/w ustalenia, Naczelnik DUCS wszczął - wobec skarżącego -postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej za niewykonanie przez przewoźnika obowiązku uzupełnienia zgłoszenia przewozu o wymagane przepisami prawa dane. Postępowanie zakończył decyzją, którą - działając na podstawie art. 22 ust. 2 u.s.m.d.k.p.t. - nałożył na skarżącego (przewoźnika) karę pieniężną w kwocie 5.000 zł, za niewykonanie obowiązku uzupełnienia zgłoszenia przewozu o dane, o których mowa w art. 5 ust. 4 pkt 1 lit. a) i b) oraz pkt 2 do 8 tej ustawy (w brzmieniu z dnia kontroli). Od decyzji organu I instancji skarżący odwołał się. Wniósł o uchylenie w całości jej rozstrzygnięcia i odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej. Dyrektor IAS - wydając pierwszą w sprawie decyzję - uchylił w całości decyzję Naczelnika DUCS i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia. Uzasadniał, że

- w związku z możliwością odstąpienia od nałożenia kary (także z urzędu), zgodnie

z art. 22 ust. 3 u.s.m.d.k.p.t. - organ I instancji obowiązany był zbadać, czy w sprawie nie zaistniały przesłanki uzasadniające odstąpienie, czego jednak nie uczynił. Ponownie rozpoznając sprawę, Naczelnik DUCS wezwał stronę do wskazania

i udokumentowania okoliczności uzasadniających odstąpienie od nałożenia kary. Zastrzegł, że jeżeli - w jej ocenie - nie występują okoliczności wskazujące na istnienie przesłanek z art. 22 ust. 3 ustawy ("ważny interes przewoźnika" lub "interes publiczny"), to wyda rozstrzygnięcie w oparciu o posiadany już materiał dowodowy. W odpowiedzi, strona podkreśliła, że zapłata kary będzie stanowić dla niej wielką uciążliwość i że balansuje na granicy opłacalności (nie dołączyła jednak jakichkolwiek dowodów dokumentujących jej trudną sytuację finansową). W wydanej ponownie decyzji, Naczelnik DUCS nałożył na skarżącego - po raz drugi - karę pieniężną w wysokości 5.000 zł za niewykonanie przez przewoźnika obowiązku uzupełnienia zgłoszenia przewozowego o dane, o których mowa w art. 5 ust. 4 pkt 1 u.s.m.d.k.p.t. (nie dopatrzył się podstaw do odstąpienia od nałożenia kary,

o których mowa w art. 22 ust. 3 ustawy). Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie. Wnioskował o uchylenie

w całości zaskarżonego rozstrzygnięcia i odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej. Decyzji zarzucił naruszenie przepisów (zasad w nich określonych) art. 121, art. 122, art. 124 i art. 187 § 1 O.p. Uzasadniał, że nie zgadza się z nieuwzględnieniem przez organ I instancji - występujących w jego przypadku - przesłanek do odstąpienia od nałożenia kary. Podkreślił, że kara nie jest podatkiem i nie można jej traktować jako kolejnej daniny. Zaznaczył, że jest podmiotem działającym legalnie i biorącym udział w obrocie paliwami płynnymi. Wskazał, że - w zaistniałej sytuacji - był zarówno podmiotem wysyłającym, jak i przewoźnikiem oraz że wypełnił wszystkie swoje obowiązki, jako podmiot wysyłający, tj. dokonał zgłoszenia transportu paliwa przesyłając dane do rejestru, uzyskał numer referencyjny i przekazał go kierowcy wraz z fakturą dokumentującą dokonanie dostawy. Stwierdził, że zgłoszenie to zawierało w zasadzie większość danych, o które winien je uzupełnić następnie przewoźnik, będący w sprawie tą samą osobą, a zatem cel ustawy został de facto spełniony. Tym bardziej, że nieuzupełnienie zgłoszenia nie spowodowało uszczupleń podatków, zaś wysokość kary wielokrotnie przekracza dochód, jaki mógłby osiągnąć z transakcji. Skarżący dowodził, że stwierdzone uchybienie wynikało z nieuwagi i - po części - problemów technicznych systemu PUESC, który - w czerwcu 2017 r. - działał bardzo niestabilnie. Po rozpatrzeniu sprawy w trybie instancyjnym, Dyrektor IAS - nie znajdując podstaw do uchylenia zaskarżonej odwołaniem decyzji - decyzję tę utrzymał w mocy. Stwierdził, że postępowanie w sprawie zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów O.p. a samo rozstrzygnięcie znajduje oparcie w u.s.m.d.k.p.t. Dyrektor IAS dowodził, że - stosownie do art. 3 ust. 1 u.s.m.d.k.p.t. - system monitorowania drogowego obejmuje gromadzenie i przetwarzanie danych o przewozie towarów, w szczególności z zastosowaniem środków technicznych służących do tego monitorowania, oraz kontrolę realizacji obowiązków wynikających z ustawy. Systemowi temu podlega m.in. przewóz oleju napędowego (art. 3 ust. 2 pkt 1 lit. b/ ustawy). Dyrektor IAS podniósł, że wprowadzenie powyższych regulacji miało na celu zapewnienie skutecznej kontroli przewozu określonych grup towarów (w tym paliw płynnych), w kontekście walki z nieuczciwymi podmiotami dokonującymi nielegalnego obrotu tymi towarami - bez odprowadzania do budżetu państwa należnych podatków, dokonującymi wyłudzeń niezapłaconych podatków, jak również dokonującymi obrotu bez stosowania warunków przewidzianych w przepisach prawa. Wskazał, że środkiem technicznym, służącym monitorowaniu drogowego przewozu w/w towarów, jest

- w myśl art. 4 ust. 1 i 2 u.s.m.d.k.p.t. - rejestr zgłoszeń, prowadzony w systemie teleinformatycznym. Zważył, że w przypadku przewozu towaru objętego pozycją CN 2707, w ilości przekraczającej 500 litrów, rozpoczynającego się na terytorium kraju, podmiot wysyłający jest obowiązany - przed rozpoczęciem przewozu - przesłać do rejestru zgłoszenie, uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia i przekazać ten numer przewoźnikowi (art. 5 ust. 1 u.s.m.d.k.p.t.). Z kolei przewoźnik jest obowiązany - także przed rozpoczęciem przewozu - uzupełnić zgłoszenie o dane wymienione w art. 5 ust. 4 u.s.m.d.k.p.t. Organ odwoławczy zauważył, że z akt sprawy wynika, że przewoźnik (skarżący) nie uzupełnił zgłoszenia przewozu o dane, o których mowa w art. 5 ust. 4 (dotyczące: przewoźnika, środka transportu, miejsca dostarczenia towaru, daty rozpoczęcia przewozu), do czego był zobowiązany. Wyłożył, że w takim przypadku - stosownie do art. 22 ust. 2 u.s.m.d.k.p.t. w zw. z art. 14 ustawy zmieniającej - nakłada się karę pieniężną w wysokości 5.000 zł, co słusznie uczynił organ I instancji. Dalej, organ II instancji zaakcentował, że: celem wspomnianych przepisów nie jest "kara dla samego karania"; nieuchronność i wysokość kar mają przede wszystkim oddziaływać dyscyplinująco na podmioty dokonujące przewozu towarów; kara jest wysoka, aby niedopełnienie obowiązku rejestracji, uzupełniania i aktualizacji wpisów było dla podmiotów nieopłacalne; do skutecznej realizacji tych założeń niezbędna jest wysoka kara - tak, aby mogła działać w sposób prewencyjny i dyscyplinujący. Podzielił stanowisko Naczelnika DUCS, że nie ma prawnego znaczenia akcentowana przez stronę kwestia, że podmiot wysyłający był jednocześnie przewoźnikiem. Stwierdził, że

- będąc równocześnie podmiotem wysyłającym - miała ona obowiązek dokonania zgłoszenia według zasad przewidzianych w ustawie. Podniósł, że organ nie posiada możliwości miarkowania wysokości nakładanej kary. Odpowiadając na zarzut znikomego zawinienia przewoźnika, ze względu na problemy techniczne przy obsłudze systemu PUESC, który - jak twierdzi strona -

w tamtym czasie działał bardzo niestabilnie, Dyrektor IAS wskazał na liczne - określone prawem - instrumenty, jakie miał przewoźnik w przypadku niedostępności rejestru zgłoszeń. Dodał, że przeprowadzona przez organ I instancji analiza "komunikatów", zamieszczonych na PUESC w zakresie awarii informatycznych, nie potwierdziła faktu, że platforma była niedostępna lub trudno dostępna 21 czerwca 2018 r. Organ odwoławczy uznał, że zaniechanie - polegające na nieuzupełnieniu zgłoszenia SENT - nie może być wytłumaczone nieuwagą spowodowaną znaczną ilością obowiązków. Dostrzegł, że bez znaczenia pozostaje, iż skontrolowany transport dotyczył niewielkiej ilości paliwa dla stałego odbiorcy i że - jak twierdzi strona - intencją ustawodawcy nie było karanie drobnych mikrodostawców towaru, popełniających nieistotne błędy formalno-techniczne, ale walka ze zorganizowaną przestępczością na dużą skalę. Podkreślił, że cel ustawy (u.s.m.d.k.p.t.) będzie spełniony tylko wtedy, gdy wszelkie podmioty - bez względu na wielkość - będą realizowały zawarte w niej nakazy. Odnośnie uzasadnienia istnienia ważnego interesu przewoźnika, tj. że utrzymanie w mocy wydanego przez organ I instancji orzeczenia i zapłata kary spowoduje niepowetowane straty, które wpłyną na sytuację finansową firmy skarżącego, Dyrektor IAS zauważył, że sytuacja finansowa skarżącego nie wynika

z wprowadzenia u.s.m.d.k.p.t. i kary pieniężnej nałożonej z powodu jej naruszenia. Podniósł, że jest ona uzależniona od decyzji podejmowanych przez przedsiębiorcę i że - prowadząc działalność gospodarczą - należy się liczyć także z sankcjami finansowymi spowodowanymi naruszeniem prawa. Podkreślił, że skarżący - mimo skierowanego do niego pisma z 4 kwietnia 2018 r., wskazującego na możliwość przedstawienia dowodów uzasadniających odstąpienie od wymierzenia kary ze względu na interes przewoźnika lub interes publiczny - nie uczynił tego. Zaakcentował, że - niezależnie od powyższego - z urzędu, zgodnie z art. 22 ust. 3 ustawy, dokonał analizy zebranego materiału dowodowego pod kątem ustalenia, czy nie zachodzą przesłanki świadczące

o zaistnieniu w sprawie ważnego interesu przewoźnika lub interesu publicznego, jednakże nie dopatrzył się ich wystąpienia. Zastrzegł, że decyzja w przedmiocie odstąpienia od nałożenia kary ma charakter uznaniowy (organ "może" odstąpić). Stwierdził, że skarżący nie wykazał, że w jego przypadku wystąpił ważny interes przewoźnika, tj. nadzwyczajne względy, które mogłyby zachwiać podstawami jego egzystencji, czy sytuacja, w której - z powodu nadzwyczajnych i losowych przypadków -nie jest on w stanie uregulować kary (utrata możliwości zarobkowania, utrata losowa majątku itp.). Podniósł, że chodzi tutaj o sytuacje wyjątkowe, na które skarżący nie miał wpływu i które były niezależne od sposobu jego postępowania. Zważył, że orzekające w sprawie organy nie posiadają dowodów potwierdzających, że jakakolwiek z takich nadzwyczajnych okoliczności w sprawie zaistniała - nie jest ona także podnoszona

(i dokumentowana) lub przynajmniej uprawdopodabniana przez skarżącego, mającego świadomość wysokości nałożonej na niego kary. Nadto nie można - zdaniem organu - twierdzić, że nieuzupełnienie - przed rozpoczęciem przewozu - zgłoszenia SENT

o określoną informację było spowodowane "chwiejnym" działaniem systemu, gdyż

w ustawie o monitorowaniu przewozów przewidziana jest procedura na wypadek jego awarii. W związku z powyższym - według organu - należy uznać, że w sprawie nie mamy do czynienia z ważnym interesem przewoźnika. Organ dodał, że nie można również utożsamiać ważnego interesu strony z tym, że nałożenie kary czyni wykonaną usługę nierentowną. Argumentował, że wysokość kary została ustalona w taki sposób, aby jej dolegliwość w wymiarze jednorazowego świadczenia eliminowała naruszenia obowiązków ewidencyjnych w zakresie przewozu towarów określonego rodzaju. Dodał, że powszechność obowiązywania przepisów powoduje, iż profesjonalny podmiot winien znać ustawowe obowiązki, w szczególności, gdy obowiązują one już od kilku miesięcy. Dyrektor IAS nie dopatrzył się w sprawie także drugiej - określonej w art. 22 ust. 3 ustawy - przesłanki, pozwalającej na odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej, tj. przesłanki interesu publicznego, rozumianej - w jego pojmowaniu - jako dyrektywa postępowania, nakazująca mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów władzy, korekta ich błędnych decyzji. Podzielił stanowisko organu I instancji, że argumenty strony nie mogą być uznane za działanie korzystne dla ogółu, a zatem nie są one zgodne z interesem publicznym. Podkreślił, że celem ustawodawcy jest wyeliminowanie wszelkich oszustw w obrocie handlowym towarów wymienionych w tym akcie prawnym. Służy to interesowi publicznemu, a zatem jest także korzystne dla strony. Z tego względu strona powinna - zgodnie z przepisami ustawy - zadbać

o prawidłowe uzupełnienie wszystkich niezbędnych pól zgłoszenia SENT. Organ odwoławczy nie stwierdził w sprawie naruszenia przez Naczelnika DUCS przepisów art. 121, art. 122, art. 124 i art. 187 § 1 O.p. (zasad wyrażonych w tych przepisach). Dostrzegł, że w sentencji skarżonej odwołaniem decyzji niewłaściwie ujęto, że wspomniane uchybienia przewoźnika wynikają z niedopełnienia obowiązków określonych w art. 5 ust. 4 pkt 1 u.s.m.d.k.p.t. zamiast art. 5 ust. 4 tej ustawy (wyjaśnił, że w sprawie należało stosować przepisy ustawy z dnia kontroli). Uznał, że nie ma to jednak wpływu na zasadność i prawidłowość dokonanych przez organ I instancji ustaleń, jak i sam wymiar kary pieniężnej. Końcowo, Dyrektor IAS zauważył, że - w myśl art. 14 ustawy zmieniającej - do naruszeń obowiązków, o których mowa w art. 5 ust. 4 ustawy w brzmieniu dotychczasowym, które miały miejsce przed dniem wejścia w życie w/w ustawy zmieniającej (tj. przed 14 czerwca 2018 r. - a więc w sytuacji, jaka miała miejsce

w rozpatrywanej sprawie), stosuje się art. 22 ust. 2 ustawy w dotychczasowym brzmieniu. Z tego względu, kara pieniężna za wspomniane naruszenia wynosi 5.000 zł

a nie 10.000 zł, jak to obecnie przewiduje ustawa. W skardze, skarżący zarzucił naruszenie:

- art. 22 ust. 3 u.s.m.d.k.p.t., przez niezasadne uznanie, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej;

- art. 121 O.p., tj. zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych;

- art. 122 O.p., tj. zasady prawdy obiektywnej, w szczególności przez pominięcie przy podejmowaniu decyzji okoliczności istotnych dla oceny stanu faktycznego sprawy;

- art. 124 O.p., przez niewystarczające wyjaśnienie stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się organ podatkowy, formułowanie twierdzeń nieprawdziwych

i sprzecznych z faktycznym stanem rzeczy. Skarżący akcentował, że podstawowym zarzutem wobec skarżonej decyzji jest niewłaściwa ocena zaistniałego zdarzenia i wyciągnięcie nietrafnych, zbyt daleko idących i krzywdzących dla niego wniosków. Tak stawiając zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie decyzji, rozpatrzenie sprawy na rozprawie i orzeczenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania. Skarżący uzasadnił swoje stanowisko w sprawie. Argumentował, że nie zgadza się z rozstrzygnięciem (jego uzasadnieniem) Dyrektora IAS odrzucającym wszystkie przedstawione przez niego w postępowaniu okoliczności odstąpienia od ukarania. Odpowiadając na skargę, Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Po dokonaniu kontroli zaskarżonej decyzji, mając na uwadze stan faktyczny

i prawny sprawy, sformułowane w skardze zarzuty i wspierające je argumenty, Sąd stwierdził, że w sprawie nie zaistniały podstawy do zakwestionowania stanowiska organu wyrażonego w tej decyzji. Decyzja ta nie narusza bowiem przepisów prawa procesowego i materialnego w stopniu nakazującym jej uchylenie. Stosownie do art. 3 ust. 1 u.s.m.d.k.p.t., obowiązującego w dacie stwierdzenia naruszenia prawa przez skarżącego, system monitorowania drogowego obejmuje gromadzenie i przetwarzanie danych o przewozie towarów, w szczególności

z zastosowaniem środków technicznych służących do tego monitorowania, oraz kontrolę realizacji obowiązków wynikających z ustawy. Systemowi temu podlega m.in. przewóz oleju napędowego (art. 3 ust. 2 pkt 1 lit b/), jeżeli masa brutto przysyłki tego towaru przekracza 500 kg lub jej objętość przekracza 500 litrów. Środkiem technicznym, służącym monitorowaniu drogowego przewozu towarów, jest - zgodnie z art. 4 ust. 1 i 2 u.s.m.d.k.p.t. - rejestr zgłoszeń, prowadzony w systemie teleinformatycznym. W przypadku przewozu towaru objętego pozycją CN, w ilości przekraczającej 500 litrów, rozpoczynającego się na terytorium kraju, podmiot wysyłający jest obowiązany, przed rozpoczęciem przewozu towaru, przesłać do rejestru zgłoszenie, uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia i przekazać ten numer przewoźnikowi (art. 5 ust. 1 u.s.m.d.k.p.t.). Przewoźnik jest natomiast obowiązany - również przed rozpoczęciem przewozu - uzupełnić zgłoszenie o dane wymienione w art. 5 ust. 4 ustawy. W myśl art. 5 ust. 4 u.s.m.d.k.p.t., w przypadku przewozu towaru, o którym mowa w ust. 1, przewoźnik jest obowiązany przed rozpoczęciem przewozu towaru uzupełnić zgłoszenie o:

1) dane przewoźnika obejmujące:

a) imię i nazwisko albo nazwę,

b) adres zamieszkania albo siedziby;

2) numer identyfikacji podatkowej przewoźnika albo numer, za pomocą którego przewoźnik jest zidentyfikowany na potrzeby podatku od towarów i usług albo podatku od wartości dodanej;

3) numery rejestracyjne środka transportu;

4) datę faktycznego rozpoczęcia przewozu towaru;

5) planowaną datę zakończenia przewozu towaru;

6) numer zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2016 r. poz. 1907, 1935 i 1948),

o ile są wymagane;

7) dane adresowe miejsca dostarczenia towaru albo miejsce zakończenia przewozu na terytorium kraju;

8) numer dokumentu przewozowego towarzyszącego przewożonemu towarowi. Z treści w/w przepisów wynika jednoznacznie, że uzupełnienie zgłoszenia o dane określone w art. 5 ust. 4 u.s.m.d.k.p.t., w tym dane dotyczące przewoźnika, środka transportu, miejsca dostarczenia towaru i daty rozpoczęcia przewozu, powinno nastąpić nie później niż przed rozpoczęciem przewozu oraz że uzupełnienia tego winien dokonać przewoźnik. W ustawie mowa jest o uzupełnieniu zgłoszenia o stosowne dane przez przewoźnika a nie dokonaniu tego w inny dorozumiany sposób, np. w formie protokołu kontroli przez kontrolujących, którzy sporządzają protokół. Zgodnie z art. 2 pkt 16 u.s.m.d.k.p.t., zgłoszenie oznacza zgłoszenie przewozu towaru do rejestru zgłoszeń, natomiast rejestr zgłoszeń jest środkiem technicznym (prowadzonym w systemie teleinformatycznym) służącym monitorowaniu przewozu drogowego towarów (art. 4 ust. 1 i 2 u.s.m.d.k.p.t.). Słusznie zatem przyjmuje Dyrektor IAS, że - w realiach rozpoznawanej sprawy - nie ma prawnego znaczenia kwestia, że podmiot wysyłający był jednocześnie przewoźnikiem, gdyż u.s.m.d.k.p.t. nie przewiduje wyłączenia przekazywania przez przewoźnika danych w takim przypadku. Zatem

- nawet będąc jednocześnie podmiotem wysyłającym - skarżący miał obowiązek dokonania zgłoszenia według zasad przewidzianych w ustawie. W sprawie niesporne pozostaje, że skarżący (przewoźnik) - w zgłoszeniu przewozu SENT - nie wpisał danych dotyczących przewoźnika, środka transportu, miejsca dostarczenia towaru i daty rozpoczęcia przewozu. Tłumaczył to zasadniczo błędnym działaniem - w dniu wypełnienia zgłoszenia - stosowanego wówczas systemu informatycznego. Dodatkowo miał on wtedy do wykonania bardzo dużo czynności związanych z dostawami towarów, przez co - w połączeniu z problemami technicznymi w działaniu systemu - nie dokonał uzupełnienia zgłoszenia SENT. Twierdzeń swoich skarżący jednak w żaden sposób nie uprawdopodobnił. Zdaniem Sądu, Dyrektor IAS niewątpliwie wykazał, że tłumaczenia skarżącego odnośnie wadliwie działającego systemu informatycznego (problemów technicznych

z tym związanych) nie zasługują na uwzględnienie. Trafnie zauważa Dyrektor IAS, że - w myśl art. 5 ust. 4 u.s.m.d.k.p.t. - przewoźnik ma obowiązek wpisać w zgłoszeniu wymagane przez ustawę dane. Co do zasady, zgodnie z art. 9 ust. 1 u.s.m.d.k.p.t., przesyłanie, uzupełnianie i aktualizacja zgłoszenia następują za pośrednictwem Platformy Usług Elektronicznych Skarbowo-Celnych (PUESC). Jednak prawodawca - w art. 9 ust. 5 u.s.m.d.k.p.t. -wskazał, że w przypadku niedostępności rejestru podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnik,

w zakresie swojej właściwości, przesyła do wyznaczonego organu Krajowej Administracji Skarbowej dokument zastępujący zgłoszenie, zawierający dane, o których mowa w art. 5-7, zwany dalej "dokumentem zastępującym zgłoszenie" i uzyskuje od właściwego organu Krajowej Administracji Skarbowej potwierdzenie przyjęcia tego dokumentu. Natomiast w ust. 6 art. 9 u.s.m.d.k.p.t. stwierdzono, że w przypadku niedostępności rejestru podmiot wysyłający albo podmiot odbierający jest obowiązany przekazać przewoźnikowi dokument zastępujący zgłoszenie i potwierdzenie przyjęcia dokumentu zastępującego zgłoszenie. Ponadto, na stronie internetowej PUESC,

w zakładce SENT, udostępniona jest zakładka "AWARIA SENT" oraz instrukcja postępowania w przypadku niedostępności rejestru zgłoszeń. Wspomnieć za Dyrektorem IAS także trzeba, że przeprowadzona przez Naczelnika DUCS analiza "komunikatów" zamieszczonych na PUESC, w zakresie awarii informatycznych, nie potwierdziła faktu, że platforma była niedostępna/trudno dostępna 21 czerwca 2017 r. Zgodzić należy się również z Dyrektorem IAS, że zaniechanie, polegające na nieuzupełnieniu zgłoszenia SENT, nie może być wytłumaczone nieuwagą skarżącego, spowodowaną znaczną ilością obowiązków. Bez znaczenia dla sankcjonowania naruszeń, których dopuścił się skarżący, pozostaje, że transport towaru obejmował niewielkie ilości paliwa do stałego odbiorcy,

a intencją ustawodawcy nie było karanie drobnych mikrodostawców towaru, popełniających nieistotne błędy formalno-techniczne, ale walka ze zorganizowaną przestępczością na dużą skalę. Zasadnie wywodzi Dyrektor IAS, że cel ustawy

o systemie monitorowania będzie spełniony tylko wtedy, gdy wszystkie podmioty - bez względu na wielkość - będą realizowały określone w niej obowiązki. W sprawie skontrolowany podmiot (skarżący - przewoźnik) nie wykonał, wynikającego z u.s.m.d.k.p.t., obowiązku uzupełnienia zgłoszenia SENT o wymagane pola, dlatego - na mocy art. 22 ust. 2 u.s.m.d.k.p.t. - podlega stosownym karom pieniężnym. W myśl art. 22 ust. 2 u.s.m.d.k.p.t., w przypadku, gdy przewoźnik nie uzupełni zgłoszenia o dane, o których mowa w art. 5 ust. 4, na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w kwocie 5.000 zł. I tutaj również prawidłowo przyjmuje Dyrektor IAS, że przepis ten winien być odczytywany w ścisłej korelacji z powołanym w jego treści art. 5 ust. 4, nakazującym przed rozpoczęciem przewozu uzupełnić zgłoszenie o wymienione w nim dane. Z podjętych w sprawie - bezspornych - ustaleń jednoznacznie wynika, że skarżący (podmiot wysyłający i jednocześnie przewoźnik), w zgłoszeniu SENT nie wpisał danych dotyczących: przewoźnika, środka transportu, miejsca dostarczenia towaru, daty rozpoczęcia przewozu.

W uzasadnieniu do projektu ustawy (u.s.m.d.k.p.t.) zapisano, że nieuchronność, katalog i wysokość kar mają przede wszystkim oddziaływać prewencyjnie na podmioty dokonujące przewozu towarów. Sankcjami zostali objęci wszyscy uczestnicy dokonywanego przewozu, tzw. uczestnicy "łańcucha dostaw" podlegającego systemowi monitorowania a wysokość kar została uzależniona od ich roli i obowiązków na nich nałożonych. System kar, z uwagi na sposób ich wymierzania, jest czytelny, łatwy do stosowania i przejrzysty (nieprawidłowość równa się kara administracyjna albo grzywna w określonej wysokości). Kara jest wysoka tak aby niedopełnienie obowiązku rejestracji, uzupełniania i aktualizacji wpisów było dla podmiotów "nieopłacalne". Nakładanie wysokich kar pieniężnych albo grzywien będzie miało również działanie odstraszające

i prewencyjne. Konstrukcja i sposób zredagowania przepisów regulujących obowiązek przestrzegania norm związanych z systemem monitorowania drogowego przewozu towarów jest na tyle precyzyjny i jednoznaczny, że wyklucza możliwość swobodnej interpretacji tych uregulowań, zarówno przez osoby dokonujące kontroli drogowej, jak też przez organy prowadzące postępowania. W tej sytuacji, orzekające w sprawie organy zasadnie uznały, że - co do zasady - zaistniały podstawy do wymierzenia skarżącemu kary pieniężnej na podstawie art. 22 ust. 2 ustawy. Dla wymiaru spornej kary pieniężnej bez znaczenia pozostaje stopień zawinienia przewoźnika, waga uchybienia itp. Przepisy ustawy nie wyłączają odpowiedzialności przewoźnika nawet za uchybienia, które popełnione zostały wskutek błędów i pomyłek. Zdaniem Sądu, ustanowieniu w/w sankcji nie stoi na przeszkodzie wspólnotowa zasada proporcjonalności, gdy weźmie się wzgląd na przewidziane przez ustawodawcę rozwiązanie w art. 22 ust. 3 u.s.m.d.k.p.t. Powyższe można wywieść z wyroku TSUE

z 2 czerwca 2016 r. (C-418/14). Zgodnie z art. 22 ust. 3 u.s.m.d.k.p.t., w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek strony lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1 albo 2,

z uwzględnieniem art. 26 ust. 3. Sąd podziela dokonaną przez Dyrektora IAS wykładnię tego przepisu, że możliwość odstąpienia od wymiaru kary ma charakter wyjątkowy (użycie słowa "ważny") i że w/w - ustawowych - przesłanek odstąpienia nie należy interpretować rozszerzająco. Podobnie jak i to, że decyzja w przedmiocie odstąpienia od nałożenia kary ma charakter uznaniowy (organ "może" odstąpić) oraz że nawet spełnienie przesłanki w postaci zaistnienia ważnego interesu przewoźnika lub interesu publicznego nie oznacza - po stronie organów - obowiązku udzielenia ulgi a jedynie stwarza taką możliwość. Oczywistym także pozostaje, że - w ramach przysługujących prawem kompetencji - Sąd nie może ingerować w to uznanie organu, jako takie. Sąd może (powinien) natomiast ingerować w sam proces poprzedzający wyrażenie tego uznania przez organ. Działając w tak wytyczonych granicach kognicji, Sąd akceptuje rozstrzygnięcie organu, że w ustalonym - bezspornie według Sądu - stanie faktycznym sprawy nie zaistniał - pozwalający organowi na odstąpienie od nałożenia spornej kary pieniężnej - przypadek uzasadniony ważnym interesem przewoźnika. Powołane bowiem przez skarżącego w postępowaniu administracyjnym, jak i w postępowaniu skargowym, okoliczności nie stanowią o wystąpieniu sytuacji wyjątkowej, na którą nie miał on wpływu i której nie mógł przewidzieć, a która prawdopodobnym stanowiła, że nieuzupełnienie zgłoszenia SENT było od niego niezależne, będąc skutkiem zdarzeń nadzwyczajnych (losowych), czy też że zapłata kary pieniężnej zagrozi funkcjonowaniu firmy skarżącego (zachwieje podstawami jego egzystencji, spowoduje utratę możliwości zarobkowania). Skarżący podniósł, że utrzymanie w mocy decyzji nakładającej na niego karę spowoduje niepowetowane straty dla jego firmy, która i tak już funkcjonuje na granicy rentowności oraz będzie miało wpływ na pracowników i ich rodziny, zarówno

w kontekście finansowym, jak i obniżenia zaufania do organów państwa. Jednak

w żaden sposób tego nie udokumentował (mimo pisma Naczelnika DUCS z [...] kwietnia 2018 r., wskazującego na możliwość przedstawienia dowodów uzasadniających odstąpienie od wymierzenia kary ze względu na interes strony lub interes publiczny). Ponadto nie można stwierdzić, że nieuzupełnienie przed rozpoczęciem przewozu zgłoszenia SENT o określone informacje było niezależne od sposobu postępowania skarżącego, ponieważ nawet w przypadku awarii systemu PUESC została przez ustawodawcę opracowana procedura postępowania w takich okolicznościach. Tym samym, w sprawie nie mamy do czynienia z przesłanką ważnego interesu przewoźnika. Identycznie przedstawia się sytuacja, jeżeli chodzi o drugą przesłankę, pozwalającą organowi na odstąpienie od nałożenia kary, tj. przesłankę interesu publicznego, której samodzielne spełnienie jest wystarczające dla odstąpienia od wymiaru kary. Mianowicie, Dyrektor IAS prawidłowo zinterpretował tę przesłankę, tj. jako dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów władzy, korekta jego błędnych decyzji, jak i przełożył te wartości na grunt rozpoznawanej sprawy. W tym celu słusznie wziął wzgląd na to, jaka idea (myśl) przyświecała ustawodawcy. Jak wynika natomiast z uzasadnienia projektu ustawy (u.s.m.d.k.p.t.), ustawa ta ma za zadanie chronić legalny handel towarami uznanymi - w wyniku przeprowadzonych analiz przez krajowego prawodawcę - za "wrażliwe", ułatwić walkę z "szarą strefą" oraz ograniczyć poziom uszczupleń

w kluczowych dla budżetu państwa podatkach, tj. podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym, a także zwiększyć skuteczność kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów. Podano, iż wyspecjalizowane grupy przestępcze, działające na rynkach towarów wrażliwych, nie płacą należnych podatków oraz dokonują wyłudzeń nienależnych zwrotów, wykorzystując do tego wyłącznie sfałszowane dokumenty (faktury). Istnieje więc konieczność powiązania przepływu dokumentów oraz faktycznego przepływu towaru. Dzięki danym z rejestru, możliwe będzie również dokonywanie analiz schematów działań podmiotów biorących udział w przewozie towarów. Z drugiej strony, łatwiejsze będzie ujawnianie przewozów towarów niedeklarowanych jako opodatkowane. Wprowadzany projektowaną ustawą obowiązek dokonywania zgłoszenia przewozu towaru do rejestru nakłada na podmioty prowadzące działalność gospodarczą dodatkowe obowiązki. Jednakże oceniono je jako w pełni uzasadnione i proporcjonalne w stosunku do obszarów, które będą podlegały ochronie, ponieważ przedmiotem monitorowania przewozu towarów będą towary określane jako "wrażliwe" i należące do grupy najwyższego ryzyka w kraju ze względu na naruszenia przepisów prawa podatkowego oraz negatywny wpływ na konkurencję. W realiach rozpoznawanej sprawy - wydając decyzję - organy obu instancji uwzględniły okoliczności faktyczne ustalone bezpośrednio podczas kontroli, tj. że

w zgłoszeniu przewozu skarżący - przewoźnik nie wpisał danych dotyczących: przewoźnika, środka transportu, miejsca dostarczenia towaru, daty rozpoczęcia przewozu. Z powyższego wynika, że strona (przewoźnik), poprzez poczynione uchybienie, wpisała się do kategorii w/w działań i podmiotów, wobec których skierowano przyjęte rozwiązania prawne. W ocenie Sądu, zaistniała w sprawie sytuacja stanowi elementarną podstawę aby przyjąć, że w takim przypadku, jak przypadek strony, zasada sprawiedliwości społecznej nie przemawia za odstąpieniem od nałożenia spornej kary. Nie sposób bowiem uznać, że w interesie społecznym jest odstępowanie od nakładania kar, jak

w sprawie, na przewoźników (przedsiębiorców), którzy lekceważą nałożone na nich przez ustawodawcę obowiązki. Według Sądu, argumentacja skarżącego nie zasługiwała tym samym na uwzględnienie w kontekście możliwości odstąpienia od wymierzenia spornej kary. Brak stosownych zapisów w systemie nie był bowiem spowodowany ważną przyczyną lecz zaniedbaniami, których dopuścił się profesjonalny podmiot, zawodowo trudniący się przewozami drogowymi. Powyższe stanowi, że niezasadny jest zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 22 ust. 3 u.s.m.d.k.p.t. Zdaniem Sądu, w sprawie zebrano kompletny materiał dowodowy, który następnie poddano prawidłowej ocenie celem rozstrzygnięcia o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej, o której mowa w art. 22 ust. 2 u.s.m.d.k.p.t. oraz o braku możliwości odstąpienia od wymiaru tej kary, zgodnie z art. 22 ust. 3 ustawy.

Z uzasadnienia (zarówno faktycznego, jak i prawnego) obu wydanych w sprawie decyzji wynika natomiast, dlaczego sprawa została załatwiona tak a nie inaczej. To zaś dowodzi, że - wbrew zarzutom skargi - w sprawie nie naruszono przepisów art. 122

i 124 O.p. (zasad w tych przepisach wyrażonych). Nie stwierdził Sąd w sprawie także naruszenia zasady zaufania do organów podatkowych, wyrażonej w art. 121 O.p. Nie stanowi bowiem naruszenia tej zasady sytuacja, w której organ podatkowy wydaje decyzję zgodną z prawem lecz sprzeczną

z oczekiwaniami strony postępowania. Zatem również zarzut skargi w tym zakresie należało uznać za chybiony. Mając na uwadze powyższe, Sąd oddalił skargę w całości, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.).