Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 372/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-07-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę o wznowienie postępowania
Powołane przepisy: article: art. 271 pkt 2, art. 183 § 2 pkt 5, art. 173 § 1, art. 176, art. 174 , art. 49, art. 46 , art. 47 , art. 183 , art. 175 , art. 180, art. 220 § 3
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jolanta Rajewska (spr.) Sędziowie sędzia NSA Jan Paweł Tarno sędzia del. WSA Marian Wolanin Protokolant asystent sędziego Katarzyna Myślińska po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi Gminy B. o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 2069/10 odrzucającym skargę kasacyjną Gminy B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 maja 2010 r. sygn. akt II SA/Gl 362/10 w sprawie ze skargi Gminy B. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę o wznowienie postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 11 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 2069/10 odrzucił skargę kasacyjną Gminy Bytom od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 maja 2010 r., sygn. akt II SA/Gl 362/10 o odrzuceniu skargi i zwrocie wpisu w sprawie ze skargi Gminy Bytom na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.

Niniejsze postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.

Gmina Bytom wniosła dnia [...] marca 2010 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] stycznia 2010 r. w przedmiocie zwrotu nieruchomości. Postanowieniem z dnia 28 maja 2010 r., sygn. akt II SA/Gl 362/10 WSA w Gliwicach, na mocy art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej powoływana jako P.p.s.a.) w związku z art. 232 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., odrzucił powyższą skargę i zwrócił Gminie Bytom kwotę 200 zł tytułem uiszczonego wpisu sądowego, wskazując, że skarżąca nie wykonała w zakreślonym terminie wezwania Sądu do usunięcia braku formalnego skargi przez nadesłanie dodatkowego odpisu tej skargi.

Odpis postanowienia został doręczony pełnomocnikowi Gminy Bytom w dniu [...] czerwca 2010 r. W dniu [...] lipca 2010 r. (data stempla pocztowego) Gmina Bytom, reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła pismo zatytułowane "zażalenie", w którym domagała się przywrócenia terminu do złożenia zażalenia na postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 28 maja 2010 r. oraz uchylenia tegoż postanowienia. W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 32 i 33 P.p.s.a. podmiotami występującymi w postępowaniu sądowoadministracyjnym są strony (skarżący oraz organ, na którego decyzję wniesiono skargę) oraz uczestnicy postępowania. Już sam tytuł rozdziału II działu II ustawy wskazuje, że są to dwie, odrębne kategorie podmiotów (strony i uczestnicy postępowania) uczestniczących w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Stronami postępowania w niniejszej sprawie są Gmina Bytom oraz Wojewoda Śląski, zatem do skargi dołączono jej odpis wraz z załącznikami tylko dla Wojewody Śląskiego. Skarżąca nie zorientowała się, że wezwanie Sądu I instancji dotyczy doręczenia kolejnego odpisu skargi. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia, przez powołanie art. 47 § 1 P.p.s.a., wprowadzało w błąd i dopiero wnikliwsza analiza stanu faktycznego oraz prawnego wskazała na te okoliczności. Dlatego przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie z dnia 28 maja 2010 r. jest zasadne.

Dnia [...] lipca 2010 r. (data prezentaty sądu) wpłynął do WSA W Gliwicach wniosek pełnomocnika strony skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia dodatkowych odpisów skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2010 r., sygn. akt II SA/Gl 362/10 odrzucił wniosek Gminy Bytom o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi. W uzasadnieniu Sąd I instancji podał, że strona nie zachowała terminu przewidzianego w art. 87 § 1 P.p.s.a. W realiach rozpoznawanej sprawy ustawowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu zaczął biec od dnia doręczenia, pod wskazany przez pełnomocnika adres, przesyłki zawierającej postanowienie o odrzuceniu skargi, czyli od [...] czerwca 2010 r. Z treści tego orzeczenia wynikało bowiem, z jakiego powodu Sąd I instancji odrzucił skargę. Nie do zaakceptowania jest więc argumentacja profesjonalnego pełnomocnika strony, że za dzień powzięcia wiadomości o konieczności złożenia wniosku o przywrócenie terminu należy przyjąć dopiero datę złożenia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi. Termin, o którym mowa w art. 87 § 1 P.p.s.a,. upływał z dniem [...] czerwca 2010 r., a zatem przedmiotowy wniosek złożony w dniu [...] lipca 2010 r. (data stempla pocztowego) był spóźniony i podlegał odrzuceniu.

Naczelny Sąd Administracyjny, uznał zażalenie Gminy Bytom za skargę kasacyjną i postanowieniem z dnia 11 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 2069/10, na mocy art. 180 P.p.s.a., odrzucił skargę kasacyjną Gminy Bytom na postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 28 maja 2010 r., sygn. akt II SA/Gl 362/10.

W uzasadnieniu NSA wskazał, że w myśl art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 P.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Z uwagi na związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej należy w nich powołać konkretne przepisy prawa, którym - zdaniem skarżącego - uchybił sąd, uzasadnić zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wykazać dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna nieodpowiadająca tym wymaganiom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych, uniemożliwia sądowi II instancji ocenę jej zasadności. Ze względu na takie wymagania stawiane skardze kasacyjnej, usprawiedliwione zasadą związania Naczelnego Sądu Administracyjnego jej podstawami, sporządzenie skargi kasacyjnej zostało obwarowane przymusem adwokacko - radcowskim (art. 175 § 1 - 3 P.p.s.a). Powierzenie tej czynności wykwalifikowanym prawnikom miało zapewnić skardze kasacyjnej odpowiedni poziom merytoryczny i formalny. Skarga kasacyjna złożona w rozpoznawanej sprawie nie odpowiada wymogom stawianym przez przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi takiej skardze. Brak w niej bowiem właściwych podstaw kasacyjnych, w których sformułowany zostałby zarzut naruszenia jakiegokolwiek przepisu prawa, w tym choćby przepisu na podstawie, którego odrzucono skargę. Takich zarzutów nie można znaleźć również w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Co prawda przytoczono tam kilka przepisów prawa procesowego, tj. art. 32, 33, 47 § 1 i 49 § 1 P.p.s.a., ale nie sformułowano pod adresem Sądu zarzutu ich naruszenia oraz nie wskazano, jak tego wymaga art. 174 pkt 2 P.p.s.a., że uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tego rodzaju wadliwość skargi kasacyjnej uniemożliwia jej merytoryczne rozpoznanie i powoduje konieczność jej odrzucenia jako źle sporządzonej.

Odpis powyższego postanowienia został doręczony pełnomocnikowi Gminy Bytom w dniu [...] stycznia 2011 r.

W dniu [...] lutego 2011 r. (data stempla pocztowego) Gmina Bytom, reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2011 r. sygn. akt I OSK 2069/10. Powołując się na podstawę wznowienia określoną w art. 271 pkt 2 P.p.s.a., wskazano na naruszenie przez NSA przepisów art. 178 oraz art. 180 P.p.s.a., wskutek czego skarżący miał zostać pozbawiony możności działania.

Uzasadniając skargę o wznowienie strona skarżąca podniosła, że nie zgadza się ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowanym w postanowieniu objętym skargą o wznowienie postępowania. Zdaniem skarżącego istnieje rozdźwięk pomiędzy stanowiskiem WSA w Gliwicach a Naczelnym Sądem Administracyjnym odnośnie wymogów, jakie ma spełniać skargą kasacyjną. Zgodnie bowiem z art. 178 P.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuca na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Przepis ten wprowadza zasadę, od której nie ma wyjątków, że braki skargi muszą spowodować określoną reakcję procesową sądu I instancji w postaci bądź odrzucenia skargi a limine, albo wezwania do uzupełnienia skargi. Jeżeli natomiast wojewódzki sąd administracyjny nadaje skardze bieg, to uznaje, że spełnia ona wszystkie wymagania formalne. Jednakże oczywiście istnieje kontrola instancyjna spełnienia wymogów przez pisma procesowe, którą wprowadza art. 180 P.p.s.a. Tutaj możliwe jest dwojakie zachowanie NSA względem otrzymanej skargi kasacyjnej, czyli odrzucenie jej "z limine" (powinno być "a limine"), jeżeli podlegała odrzuceniu przez wojewódzki sąd administracyjny, czyli zawierała braki nieusuwalne, lub przekazanie wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu celem uzupełnienia braków.

W przedmiotowej sprawie WSA w Gliwicach uznał, że pismo spełnia wszelkie wymagania skargi kasacyjnej, gdyż nie odrzucił jej bez wezwania, ani nie wezwał skarżącego do uzupełnienia braków skargi. W przeciwieństwie do tego Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna nie zawierała wszystkich niezbędnych elementów konstrukcyjnych, a nadto, że dostrzeżone braki są brakami nieusuwalnymi. Ta istotna rozbieżność pomiędzy stanowiskiem dwóch sądów administracyjnych odnośnie tego samego pisma, zdaniem pełnomocnika Gminy Bytom, jest niewytłumaczalna. Tym bardziej, że wszystkie niezbędne elementy skargi zostały zawarte w jej treści, czego wyrazem była stanowisko WSA w Gliwicach o przekazaniu skargi kasacyjnej. Zaznaczyć trzeba, że wprawdzie istnieje obowiązek zawarcia w skardze elementów określonych przepisami ustawy Prawo o postępowaniu administracyjnym, lecz nie muszą one być w sposób wyraźny wskazane, gdyż liczy się treść tego środka zaskarżenia. Ponadto wskazane przez NSA elementy, które, zdaniem tego Sadu, nie zostały zawarte w skardze kasacyjnej, nie są brakami nieusuwalnymi, gdyż można skargę w tym zakresie sprecyzować, składając pismo procesowe. Kwalifikowanie pewnych braków, jako nieusuwalnych, zdaniem skarżącego, nie może następować automatycznie z podziałem, że brakami usuwalnymi są braki dotyczące wszystkich pism procesowych, a nieusuwalnymi są te braki, które dotyczą wymogów stawianych kwalifikowanym pismom procesowym. Co więcej, tak rygorystyczna interpretacja przyjęta przez NSA stoi w sprzeczności z faktem, że prawo w istocie nie jest całkowicie jednoznaczne i podlega wykładni. Przepisy P.p.s.a. przewidują, że podstawą skargi o wznowienie postępowania może być naruszenie prawa (procesowego czy materialnego), a więc zakłada się istnienie odmiennych zdań na temat naruszonych norm prawnych zawartych w przepisach prawa, gdyż nie sposób przyjąć wadliwego stosowania przepisów przez sądy w złej wierze.

Powyższe naruszenie przepisów art. 178 oraz art. 180 P.p.s.a. spowodowało pozbawienie skarżącego możliwości działania, celem wyjaśnienia, w której części pisma procesowego wskazane zostały elementy, których istnienia nie dopatrzył się Naczelny Sąd Administracyjny. Zachodzi zatem przesłanka przewidziana w art.271 pkt.2 P.p.s.a., czyli pozbawienie strony możności działania. Naruszenie przepisów prawa spowodowało wydanie postanowienia o odrzuceniu skargi, co uniemożliwiło możność działania celem sprecyzowania, objaśnienia treści złożonej skargi celem wyjaśnienia wątpliwości powziętych przez NSA. Zatem związek pomiędzy naruszeniem prawa, a pozbawieniem strony możności działania jest oczywisty, a tym samym skarga o wznowienie postępowania jest zasadna.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności przypomnieć należy, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada niewzruszalności prawomocnych orzeczeń sądowych (art.170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej powoływana jako P.p.s.a.). Przepisy określające warunki, w których może nastąpić uchylenie lub zmiana takich orzeczeń, muszą być zatem- jako wyjątek od wspomnianej reguły- interpretowane ściśle. Obalenie prawomocnego orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego lub wojewódzkich sądów administracyjnych możliwe jest między innymi w wyniku wznowienia postępowania sądowego. Instytucja wznowienia postępowania sądowego nie zawsze daje jednak stronom prawo do pełnej kontroli kwestionowanego orzeczenia. Postępowania ze skargi o wznowienie postępowania ogranicza się bowiem do ponownego rozpatrzenia sprawy, ale wyłącznie w granicach wskazanych przez stronę przesłanek, które muszą mieścić się w ściśle określonych prawem podstawach wznowieniowych (art. 271 pkt 1 i 2 art. 272 § 1 i 3 P.p.s.a. oraz art. 273 § 1-3 P.p.s.a.).

Rozpatrywana skarga o wznowienie postępowania została wniesiona w ustawowym terminie i opiera się na ustawowej podstawie wznowieniowej. W związku z tym została ona skierowana na rozprawę, zgodnie z art.280 § 1 P.p.s.a. Przedmiotowa skarga o wznowienie postępowania sądowego nie ma jednak uzasadnionych podstaw.

Strona skarżąca jako podstawę wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego wskazała przesłankę przewidzianą w art.271 pkt.2 P.p.s.a., twierdząc, że wskutek naruszenia prawa (art. 178 oraz art. 180 P.p.s.a.) była pozbawiona możliwości działania w sprawie zakończonej postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2011 r. sygn. akt I OSK 2069/10 o odrzuceniu skargi kasacyjnej. W związku z tym zauważyć należy, iż zgodnie z powołanym przepisem można żądać wznowienia postępowania z powodu jego nieważności, jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania. Podstawę wznowienia związaną z pozbawieniem strony możności działania należy przy tym rozumieć podobnie jak przyczynę nieważności określoną w art.183 § 2 pkt.5 P.p.s.a, z tym jednak, że art.271 pkt.2 P.p.s.a. wprowadza dodatkowy warunek w postaci bezpośredniej łączności między naruszeniem przepisów prawa a pozbawieniem strony możności działania. Z treści powołanego przepisu wynika, iż wskazana tam przyczyna nieważności postępowania skutkuje uchyleniem prawomocnego orzeczenia bez względu na to, czy miała ona wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Zawsze konieczne jest natomiast wykazanie, że zachodzi związek przyczynowy pomiędzy naruszeniem prawa procesowego a pozbawieniem możliwości działania. Chodzi tu o uchybienia procesowe sądu lub strony przeciwnej, a nie nieudolne lub wadliwe – bez względu na przyczynę- prowadzenie sprawy przez samą zainteresowaną stronę. O pozbawieniu możności działania można zatem mówić, gdy danej stronie nie dano w ogóle możliwości działania i z przyczyny leżącej poza nią nie mogła ona w ogóle wziąć udziału w sprawie. W innych przypadkach ewentualnie zachodzić może tylko utrudnienie działania, co nie uzasadnia już wznowienia postępowania sądowego. Generalnie można powiedzieć, że jeżeli w sprawie w ogóle nie doszło do uchybień procesowych sądu lub strony przeciwnej, które pozbawiłyby osobę zainteresowaną możliwości podejmowania wszelkich dozwolonych w przepisach procedury sądowoadministracyjnej czynności procesowych, to zainteresowana strona nie może domagać się skutecznie wznowienia postępowania sądowego, gdyż w takiej sytuacji nie może być w ogóle mowy o pozbawieniu jej możności działania w omawianym znaczeniu.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższa przesłanka wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie nie zachodziła.

Z analizy akt sprawy wynika, że od początku postępowania toczącego się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach Gmina Bytom reprezentowana była przez profesjonalnego pełnomocnika. To na jego adres wysyłana była wszelka korespondencja, jak również doręczane były odpisy orzeczeń. Na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 maja 2010 r., sygn. akt II SA/Gl 362/10 o odrzuceniu skargi Gminy Bytom służyła skarga kasacyjna a nie zażalenie, z czego profesjonalny pełnomocnik skarżącej powinien zdawać sobie sprawę. Z art. 173 § 1 P.p.s.a. jednoznacznie bowiem wynika, że od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie przysługuje środek zaskarżenia w postaci skargi kasacyjnej.

Skargę kasacyjną można oprzeć na podstawach ściśle określonych w art. 174 P.p.s.a. Z powołanego przepisu oraz art.176 P.p.s.a. jednoznacznie ponadto wynika, że skarga kasacyjna jest znacznie sformalizowanym środkiem zaskarżenia określonych orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych. Musi ona spełniać wymogi formalne przewidziane dla pism procesowych w postępowaniu sądowym, a ponadto powinna zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżane w całości czy w części oraz wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Jej nieodzownym elementem konstrukcyjnym jest także wskazanie podstaw kasacyjnych oraz ich uzasadnienie. Przez przytoczenie podstawy kasacyjnej należy rozumieć wskazanie konkretnej jednostki redakcyjnej określonego aktu prawnego. Z kolei uzasadnienie skargi kasacyjnej winno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych przez wyjaśnienie na czym naruszenie prawa polegało i przedstawienie argumentacji na poparcie odmiennej wykładni niż zastosowana w zaskarżonym orzeczeniu lub uzasadnienie zarzutu niewłaściwego zastosowania przepisu, zaś w odniesieniu do uchybień normom procesowym- wykazanie dodatkowo, że zarzucane uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W świetle przytoczonych regulacji jedynie niespełnienie ogólnych wymagań przewidzianych dla pism w postępowaniu sądowym, stanowi brak, który może zostać uzupełniony w trybie art. 49 w związku z art. 193 P.p.s.a., Natomiast niespełnienie wymagań szczególnych przewidzianych tylko dla skargi kasacyjnej, wymienionych w cytowanym art. 176 P.p.s.a. po wyrazie "oraz", nie podlega sanacji (vide postanowienie NSA z dnia 6 lipca 2004 r., sygn. akt OSK 160/04). Oznacza to, że brak elementów konstrukcyjnych skargi kasacyjnej uniemożliwia rozpoznanie sprawy. Wspomniany brak nie może zostać uzupełniony w trybie art. 49 P.p.s.a., gdyż tryb ten dotyczy tylko wymogów wymienionych w art. 46 i art. 47 P.p.s.a. Dodatkowo należy zauważyć, że wobec przymusu adwokacko- radcowskiego, ustanowionego w art. 175 P.p.s.a. skargę kasacyjną sporządzają profesjonaliści, od których niewątpliwie można i należy wymagać właśnie profesjonalizmu oraz rzetelności. Wzywanie ich o uzupełnienie braków w zakresie konstrukcyjnych elementów skargi kasacyjnej nie jest zatem prawem przewidziane. Skarga kasacyjna powinna bowiem być tak zredagowana, aby nie stwarzała wątpliwości interpretacyjnych. Sąd kasacyjny nie jest uprawniony do samodzielnego formułowania czy konkretyzowania zarzutów tego środka odwoławczego, gdyż ich sprecyzowanie należy do obowiązków wnoszącego skargę kasacyjną. Zgodnie z treścią art. 183 P.p.s.a. postępowanie kasacyjne polega na badaniu zasadności powołanych podstaw kasacyjnych, którymi Naczelny Sąd Administracyjny jest związany, a brak takich konkretnych podstaw i ich uzasadnienia uniemożliwia kontrolę sądową kasacji. Brak przytoczenia podstawy kasacyjnej wymienionej w art. 174 P.p.s.a. jest wadą, która uniemożliwia traktowanie takiego pisma jako skargi kasacyjnej w rozumieniu art. 173 § 1 P.p.s.a. i czyni ją niedopuszczalną (por. postanowienie NSA z dnia 8 stycznia 2010 r., sygn. akt I OSK 446/09).

Po wniesieniu skargi kasacyjnej zachodzi potrzeba zbadania przez sąd administracyjny, czy odpowiada ona wymogom formalnym, przede wszystkim z art. 175 i art. 176 P.p.s.a. oraz tego, czy został od niej uiszczony należny wpis sądowy. Czynności kontrolne dokonywane są w pierwszej kolejności w wojewódzkim sądzie administracyjnym. W razie potrzeby wzywa się stronę lub jej pełnomocnika do usunięcia braków formalnych lub do uiszczenia wpisu. W niniejszej sprawie wniesiona skarga kasacyjna czyniła zadość wymaganiom formalnym, natomiast nie spełniała wymogów o charakterze materialnym przewidzianych wyłącznie dla skargi kasacyjnej (określonych w art. 176 P.p.s.a. po słowie "oraz"). W takim wypadku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie miał podstaw do wzywania pełnomocnika strony skarżącej do uzupełnienia braków skargi kasacyjnej, gdyż jak wcześniej wskazano wniesiony przez Gminę Bytom środek zaskarżenia pozbawiony był niezbędnych elementów konstrukcyjnych, czyli dotknięty był brakami istotnymi i nienaprawialnymi, a nie mankamentami wyłącznie formalnymi.

Zgodnie z treścią art. 180 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny na posiedzeniu niejawnym odrzuca skargę kasacyjną, jeżeli podlegała ona odrzuceniu przez wojewódzki sąd administracyjny, albo zwraca ją temu sądowi celem usunięcia dostrzeżonych braków. Powołany przepis dotyczy etapu postępowania, na którym następuje ponowna kontrola, czy skarga kasacyjna spełnia warunki formalne. Jeżeli przewodniczący wydziału uzna, że wojewódzki sąd administracyjny nie dostrzegł uchybień polegających na niespełnieniu wymagań wymienionych w art. 176 P.p.s.a. lub związanych z wniesieniem wpisu, kieruje sprawę na posiedzenie niejawne. W przypadku, gdy NSA na posiedzeniu niejawnym zauważy istnienie w skardze kasacyjnej wyłącznie braków usuwalnych, może zwrócić skargę kasacyjną wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu. Jednakże w wypadku stwierdzenia, że skarga kasacyjna nie spełnia materialnych, konstrukcyjnych wymagań wymienionych w art. 176 P.p.s.a. lub że zachodzą podstawy z art. 220 § 3, Naczelny Sąd Administracyjny bezwzględnie zobowiązany jest sam odrzucić skargę kasacyjną.

Taka sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie. Wniesiona skarga kasacyjna nie odpowiadała wymogom szczególnym stawianym przez ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Brak w niej było właściwych podstaw kasacyjnych, w których sformułowany zostałby zarzut naruszenia jakiegokolwiek przepisu prawa, w tym choćby przepisu na podstawie, którego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę.

Pełnomocnik strony skarżącej postawił zarzut, jakoby skarżący został pozbawiony możliwości działania, a w szczególności nie mógł wyjaśnić, w której części pisma procesowego wskazane zostały elementy, których nie dopatrzył się Naczelny Sąd Administracyjny. Jeszcze raz podkreślić należy, że skarga kasacyjna jest środkiem odwoławczym o wysokim stopniu sformalizowania- jej sporządzenie zostało objęte ustanowionym w art. 175 § 1 P.p.s.a. przymusem adwokacko- radcowski. Od profesjonalnego pełnomocnika należy wymagać dokładności, rzetelności i profesjonalizmu, a w szczególności jasnego i zgodnego z wymaganiami stawianymi przez przepisy ustawy sporządzenia skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna niespełniająca niezbędnych wymogów materialnych jest niedopuszczalna. Odrzucenie takiej skargi kasacyjnej jest obligatoryjną konsekwencją oczywiście wadliwych działań samej zainteresowanej strony. W rozpoznawanej sprawie nie doszło zatem do naruszenia przez Naczelny Sąd Administracyjny powołanych przepisów postępowania ani pozbawienia strony skarżącej możności działania w rozumieniu art.271 pkt.2 P.p.s.a.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 282 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjny oddalił wniesioną skargę o wznowienie postępowania.