Postanowienie NSA, sygn. akt I FZ 238/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-09-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Koszty postępowania
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 200, art. 205, art. 206
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Sędzia NSA Maria Dożynkiewicz, , , po rozpoznaniu w dniu 24 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. Sp. z o.o. z siedzibą w O. na postanowienie zawarte w pkt II wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 4 czerwca 2018 r. sygn. akt I SA/Op 69/18 w zakresie kosztów postępowania sądowego w sprawie ze skargi M. Sp. z o.o. z siedzibą w O. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w O. z dnia 15 grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za wrzesień 2016 r. postanawia oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 4 czerwca 2018 r., sygn. akt I SA/Op 69/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w sprawie ze skargi M. Sp. z o.o. z siedzibą w O. (dalej skarżąca) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w O. z 15 grudnia 2017 r. w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za wrzesień 2016 r. w pkt I. uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w O. z 26 września 2017 r., w pkt II. zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w O. na rzecz M. Sp. z o.o. z siedzibą w O. kwotę 340 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu w odesłaniu do kosztów postępowania Sąd ten wskazał, że orzekł o nich na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 206 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 poz. 1369 ze zm., dalej p.p.s.a.) oraz § 14 ust.1 pkt 1c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. Z 2015 r. poz. 1800 ze zm., dalej rozporządzenie). Na zasądzoną kwotę 340 zł składa się zaś zwrot uiszczonego wpisu od skargi w wysokości 100 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika w osobie adwokata w wysokości 240 zł. Korzystając z instytucji do tzw. miarkowania kosztów zastępstwa procesowego Sąd I instancji wskazał, że pełnomocnik występował w kilkunastu sprawach ze skarg tej samej skarżącej, zawisłych przed WSA w Opolu i są to sprawy o tożsamym stanie faktycznym i stanie prawnym, gdyż dotyczą przedłożenia kolejnych terminów zwrotu różnicy. Biorąc pod uwagę rzeczywisty nakład pracy pełnomocnika i jego wkład w przyczynienie się do wyjaśnienia sprawy, zasadnym w ocenie Sądu I instancji, było przyznanie pełnomocnikowi wynagrodzenia w wysokości 50 % stawki przewidzianej w § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia, wynoszącej 480 zł.

W zażaleniu na powyższe postanowienie, zawarte w pkt II. wyroku, skarżąca wskazała, że doszło do naruszenia § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia w zw. z art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a., przez niewłaściwe zastosowanie i zasądzenie kosztów postępowania w niewłaściwej wysokości, a także naruszenie art. 206 p.p.s.a., przez jego niewłaściwe zastosowanie i nieuzasadnione miarkowanie kosztów w niniejszej sprawie.

W związku z powyższymi zarzutami skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania, zawartego w pkt II. sentencji wyroku poprzez zasądzenie na jej rzecz kwoty 580 zł. Jednocześnie skarżąca wniosła o zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania zażaleniowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 200 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez Sąd I instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. W art. 205 § 1 i § 2 p.p.s.a. ustawodawca wskazał, które koszty poniesione przez stronę działającą samodzielnie lub reprezentowaną przez nieprofesjonalnego pełnomocnika, a także reprezentowaną przez profesjonalnego pełnomocnika są z mocy prawa uznane za niezbędne. Stosownie do treści art. 205 § 2 p.p.s.a., zawierającego odesłanie do stosowania odrębnych przepisów w zakresie ustalania wysokości przysługujących stronie należności, do określania stawek opłat za czynności radców prawnych stosuje się przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.

Wyjątek od opisanej zasady uregulowany jest w art. 206 p.p.s.a. zgodnie, z którym sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części. Ustalenie czy w sprawie zachodzi uzasadniony przypadek zależy od oceny sądu. Stosując art. 206 p.p.s.a. sąd działa w sposób uznaniowy. Ocena ta musi jednak uwzględniać wszystkie okoliczności, które mogą mieć wpływ na jej podjęcie.

Warunkiem prawidłowego zastosowania przez sąd I instancji art. 206 p.p.s.a. jest wskazanie, dlaczego Sąd uznał, że zachodzi przypadek uzasadniający zasądzenie jedynie części kosztów. Intencją ustawodawcy było pozostawienie do uznania sądu, czy ma zastosować ten przepis oraz w jakiej części należy odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej w przypadku uwzględnienia jej skargi, jednakże w razie miarkowania tych kosztów obowiązkiem sądu jest precyzyjne uzasadnienie takiego rozstrzygnięcia (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 lutego 2011 r., sygn. akt II FZ 8/11).

Wbrew wywodom zawartym w zażaleniu Sąd I instancji odstępując od zasądzenia na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania w części nie naruszył art. 206 p.p.s.a..

Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, iż w rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z uzasadnionym przypadkiem w rozumieniu art. 206 p.p.s.a.

Z oceną przyjętą przez Sąd I instancji – dopuszczającą dostosowanie wynagrodzenia pełnomocnika do stopnia zindywidualizowania sprawy i koniecznego nakładu pracy – należy się zgodzić. Pogląd ten znajduje oparcie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 czerwca 2016 r., sygn. akt I OZ 544/16, z 1 lipca 2016 r., sygn. akt II GZ 668/16), wskazującym, że wielość analogicznych spraw, prowadzonych przez tego samego pełnomocnika daje podstawę do miarkowania wynagrodzenia pełnomocnika na podstawie art. 206 p.p.s.a.. Zatem za chybiony należy uznać zarzut, że tożsamy przedmiot spraw nie może być uzasadnionym powodem odstąpienia od zasądzenia pełnego zwrotu kosztów postępowania w części dotyczącej wynagrodzenia pełnomocnika.

Uzasadnionym powodem miarkowania kosztów zastępstwa procesowego była okoliczność, że Sąd ten rozpoznawał kilkanaście spraw o tożsamym stanie faktycznym i prawnym, w których występował ten sam pełnomocnik. Skargi sporządzone w tej sprawie były powieleniem skarg poprzednich i ich zarzuty miały taką samą treść. Ponadto – jak wynikało z uzasadnienia wyroku – Sąd I instancji uchylił zaskarżone postanowienie z uwagi na stanowisko zajęte w wyroku składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 kwietnia 2018 r., sygn. akt I FSK 255/17, tj. z innych powodów aniżeli te, które zostały podniesione w skardze do Sądu I instancji.

Zważywszy na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Odnosząc się z kolei do zawartego w zażaleniu wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, stwierdzić należy, że nie może on być uwzględniony przez Naczelny Sąd Administracyjny, bowiem art. 203 i 204 p.p.s.a., które regulują kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na rozstrzygnięcie Sądu I instancji.