Postanowienie NSA, sygn. akt II GSK 138/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-10-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Skierowano pytanie prawne do Składu Siedmiu Sędziów
Powołane przepisy: article: art 26, art 28 ust. 1.
journal: Dz.U. 1985 nr 5 poz 17
law: Ustawa z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych.
article: art 169 ust. 1 pkt 1,art 169 ust. 2, art 172 w zw. z art 170, art 170 ust. 1 i 2, art 172.
journal: Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Jan Kacprzak (spr.) Sędziowie NSA : Małgorzata Korycińska Andrzej Kuba Protokolant Konrad Piasecki po rozpoznaniu w dniu 16 października 2007 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skarg kasacyjnych R. B. GmbH z siedzibą w F. am S., A. oraz P. P. L. "K." J. K. Spółki jawnej w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 7 września 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 557/06 w sprawie ze skarg P. P. L. "K." J. K. Spółki jawnej w L. oraz R. B. GmbH z siedzibą w F. am S., A. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy postanawia: 1. Rozprawę odroczyć. 2. Przedstawić do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego następujące zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości: "Czy w sytuacji, gdy okres rzeczywistego nieużywania zarejestrowanego znaku towarowego, o którym mowa w art. 169 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm.), przypadający przed datą złożenia wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na ten znak jest dłuższy niż pięć lat, za datę stwierdzenia wygaśnięcia tego prawa, o której mowa w art. 172 powołanej ustawy, należy przyjąć ostatni dzień pięcioletniego okresu liczonego od początkowej daty nieużywania znaku, czy dzień złożenia powyższego wniosku."


UZASADNIENIE

Przedstawione w postanowieniu zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości powstało w toku rozpoznawania przez Naczelny Sąd Administracyjny skarg kasacyjnych P. P. L. "K." J. K. Spółka jawna oraz R. B. GmbH z siedzibą w F. am S., A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 7 września 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 557/06, oddalającego skargi powyższych podmiotów na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie uznania za wygasłe prawa z rejestracji międzynarodowej znaku towarowego R. B. nr [...] w części.

Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekał w następującym stanie sprawy:

Pismem z dnia 9 lipca 2004 r. wnioskodawca P. P. L. "K." J. K. Spółka jawna wystąpił do Urzędu Patentowego RP o uznanie za wygasłe prawa z rejestracji międzynarodowej znaku towarowego R. B. nr [...] w części dotyczącej towarów w klasie 30, a co najmniej towarów wymienionych w zgłoszeniu znaku towarowego R. B. nr [...]. Znak R. B. nr [...] zarejestrowano w trybie Porozumienia Madryckiego na rzecz R. B. GmbH z siedzibą w F. am S., A. (uprawnionego) dla towarów między innymi w klasie 30. Prawo to zostało uznane w Polsce w dniu 19 marca 1998 r. w wyniku notyfikacji z dnia 17 września 1996 r. w zakresie towarów w klasie 3, 5, 12, 14, 16, 18, 20, 25, 26, 28, 29, 30, 32, 33, 34, 35, 39, 41 i 42. Występując o uznanie za wygasłe prawa z rejestracji międzynarodowej przedmiotowego znaku towarowego, wnioskodawca powołał się na przepisy art. 28 ust 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych (Dz. U. Nr 5, poz. 17 ze zm.) − dalej zwanej u.z.t. − w zw. z art. 315 ust 1 ustawy 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117) − dalej zwanej p.w.p. Uzasadniając wniosek o wygaszenie wnioskodawca wskazał, że uprawniony z rejestracji znaku towarowego R. B. nr [...] nie używał tego znaku na terytorium Polski w zakresie towarów z klasy 30. Wskazał również na istnienie po jego stronie interesu prawnego z uwagi na fakt, iż kwestionowany znak towarowy w zakresie wnioskowanym o wygaszenie stanowi przeszkodę do zarejestrowania w Polsce znaku towarowego R. B. ze zgłoszenia [...] na rzecz P. P. L. "K." J. K. Spółka jawna, w zakresie towarów z klasy 30. Wnioskodawca wskazał również na podjęty z inicjatywy uprawnionego, proces cywilny o naruszenie spornego znaku towarowego w wyniku obrotu towarami z klasy 30 (lody).

W odpowiedzi na wniosek uprawniony z rejestracji podważył interes prawny wnioskodawcy w żądaniu uznania za wygasłe prawa z rejestracji międzynarodowej znaku towarowego R. B. nr [...] w części dotyczącej towarów w klasie 30, z uwagi na renomę tego znaku. Uprawniony dowodził, iż sporny znak towarowy jako renomowany i jednocześnie powszechnie znany, jak również oznaczenia do niego podobne, nie mogą być stosowane do oznaczania jakichkolwiek towarów w jakichkolwiek klasach, w tym do oznaczania lodów czy słodyczy przez podmioty nieuprawnione. Uprawniony stwierdził, że nawet po pozbawieniu ochrony spornego znaku w klasie 30, wnioskodawca nie będzie mógł uzyskać prawa ochronnego na znak towarowy tożsamy lub podobny do znaku R. B. w klasie 30 dla jakichkolwiek towarów, jak również wnioskodawca nie będzie mógł używać takiego znaku. Uprawniony podniósł, że w tym stanie rzeczy wnioskodawca nie ma interesu prawnego w uznaniu znaku R. B. za wygasły w jakimkolwiek zakresie, bowiem nawet pozytywna decyzja Urzędu Patentowego RP nie umożliwi zarejestrowania takiego lub podobnego znaku.

Uprawniony wskazał, iż jego przedstawiciel i wyłączny dystrybutor w Polsce, R. B. Sp. z o.o. w W., używa spornego znaku dla oznaczenia towarów w klasie 30, gdyż umieszcza znak R. B. na pudełkach z cukierkami wysyłanymi z różnych okazji do klientów i partnerów biznesowych uprawnionego, na dowód czego przedłożył fotografię białego kartonowego pudełka wypełnionego cukierkami bez opakowania typu "landrynki" i opatrzonego jedynie napisem "R. B.", wizerunkiem głowy byka i napisem "Energy Drink".

Wnioskodawca podtrzymał argumenty zawarte we wniosku i uznał, że przedstawione materiały dowodowe odnoszą się wyłącznie do napoju energetycznego, a ponadto, że są niewystarczające dla uznania renomy spornego znaku towarowego. Wnioskodawca podniósł także, iż umieszczanie znaku R. B. na pudełkach z cukierkami wysyłanymi do klientów i partnerów biznesowych nie stanowi rzeczywistego używania tego znaku dla towarów z klasy 30, gdyż używanie towaru w tej formie nie stanowi używania towaru w obrocie rynkowym.

Urząd Patentowy decyzją z dnia [...] listopada 2005 r., nr [...] działając w trybie postępowania spornego, po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 30 listopada 2005 r., uznał za wygasłe z dniem 9 lipca 2004 r. prawo z rejestracji międzynarodowej znaku towarowego R. B. nr . w części dotyczącej towarów w klasie 30, tj. lodów spożywczych, w tym sorbetowych, jogurtów mrożonych, deserów lodowych, lodów w proszku, kremów, musów, budyni, puddingów, galaretek owocowych, wyrobów cukierniczych i sosów do deserów oraz przyznał wnioskodawcy kwotę 1.648 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, zaś w pozostałej części wniosek oddalił.

W uzasadnieniu decyzji Urząd Patentowy wskazał, iż pomimo że prawo z rejestracji (ochronne) znaku towarowego R. B. nr [...] zostało uznane w Polsce w dniu 19 marca 1998 r. w wyniku notyfikacji z dnia 17 września 1996 r., tj. pod rządami u.z.t., to podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowi ustawa p.w.p. W ocenie organu o stosowaniu przepisów ustawy p.w.p. czy też u.z.t. decyduje data złożenia wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia prawa. Organ wskazał, że w niniejszej sprawie wniosek został złożony w dniu 9 lipca 2004 r., a więc już po wejściu w życie ustawy p.w.p. i z tego powodu podstawą rozstrzygnięcia są przepisy p.w.p.

W odniesieniu do interesu prawnego wnioskodawcy w domaganiu się wygaśnięcia w odniesieniu do terytorium Polski prawa ochronnego na znak towarowy R. B. nr [...] w zakresie towarów z klasy 30, organ uznał, iż w świetle przedstawionych przez wnioskodawcę okoliczności, interes ten nie budzi wątpliwości z uwagi na fakt, że sporny znak stanowi przeszkodę do zarejestrowania w Polsce znaku towarowego R. B. ze zgłoszenia [...] na rzecz P. P. L. "K." J. K. Spółka jawna w zakresie towarów z klasy 30, oraz z uwagi na toczące się procesy cywilne pomiędzy stronami o naruszenie spornego znaku towarowego w wyniku obrotu towarami z klasy 30 (lody). Nadto organ wskazał, że postawienie przez Urząd Patentowy zarzutu, że sporny znak towarowy stanowi przeszkodę do zarejestrowania w Polsce znaku towarowego R. B. ze zgłoszenia [...] na rzecz wnioskodawcy w zakresie towarów z klasy 30, powoduje powstanie niekwestionowanego interesu prawnego wnioskodawcy, co potwierdza zarówno praktyka Urzędu Patentowego, jak i orzecznictwo sądów administracyjnych. W ocenie organu brak było podstaw prawnych do przyjęcia stanowiska uprawnionego, że interes prawny jest różny w odniesieniu do znaków "zwykłych" i w odniesieniu do znaków renomowanych.

Organ uznał również, że uprawniony z rejestracji nie wykazał używania znaku towarowego R. B. nr [...] dla towarów w klasie 30, wymienionych w zgłoszeniu znaku towarowego R. B. nr [...], tj. lodów spożywczych, w tym sorbetowych, jogurtów mrożonych, deserów lodowych, lodów w proszku, kremów, musów, budyni, puddingów, galaretek owocowych, wyrobów cukierniczych i sosów do deserów. W ocenie organu, żaden z dokumentów załączonych do odpowiedzi na wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia prawa z rejestracji międzynarodowej znaku towarowego R. B. nr [...] nie dowodzi rzeczywistego używania spornego znaku towarowego dla wymienionych we wniosku towarów, mając związek jedynie z reklamą i wprowadzaniem do obrotu napoju energetycznego. Zdaniem organu, rzeczywistego używania spornego znaku towarowego dla wymienionych we wniosku towarów nie dowodzi też okoliczność, iż przedstawiciel i wyłączny dystrybutor uprawnionego w Polsce, R. B. Sp. z o.o. w W., umieszcza znak R. B. na pudełkach z cukierkami wysyłanymi z różnych okazji do klientów i partnerów biznesowych uprawnionego, gdyż przedłożone trzy fotografie białego kartonowego pudełka wypełnionego cukierkami bez opakowań typu "landrynki" i opatrzonego jedynie napisem "R. B.", z wizerunkiem głowy byka i napisem "energy drink", nie świadczą o nakładaniu spornego znaku na towar, tj. cukierki dla wskazania ich pochodzenia, tzn. odróżnienia tego towaru od podobnych towarów innych przedsiębiorstw. Ponadto umieszczanie znaku R. B. na pudełkach z cukierkami wysyłanymi do klientów i partnerów biznesowych nie stanowi rzeczywistego używania tego znaku dla towarów z klasy 30, gdyż występowanie na rynku towarów w tej formie nie stanowi używania towaru w obrocie rynkowym.

Na powyższą decyzję skargę wniosły obydwie strony, tj. P. P. L. "K." J. K. Spółka jawna (wnioskodawca) i R. B. GmbH z siedzibą w F. am S., A. (uprawniony).

Wnioskodawca zarzucił decyzji naruszenie art. 6 k.p.a., art. 172 p.w.p. oraz art. 98 § 1 i 3 k.p.c, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Uprawniony w skardze podniósł rażące naruszenie art. 169 p.w.p. oraz art. 77 § 1 k.p.a. i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Oddalając obydwie skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, iż w dniu 22 sierpnia 2001 r. weszła w życie ustawa − Prawo własności przemysłowej, wobec czego zdolność ochronną znaków towarowych zarejestrowanych lub zgłoszonych do rejestracji przed tą datą ocenia się na podstawie dotychczasowych przepisów − art. 315 p.w.p. Zgodnie z treścią tego przepisu prawa w zakresie znaków towarowych istniejących w dniu wejścia w życie tej ustawy pozostają w mocy, zaś do stosunków prawnych powstałych przed dniem wejścia w życie ustawy p.w.p. stosuje się przepisy dotychczasowe. W ocenie Wojewódzkiego Sądu, pomimo że prawo z rejestracji na znak towarowy R. B. nr [...] zostało uznane w Polsce w dniu 19 marca 1998 r., tj. pod rządami ustawy o znakach towarowych z dnia 31 stycznia 1985 r., to podstawę prawną przy rozstrzyganiu przedmiotowego wniosku będą mieć zastosowanie przepisy ustawy p.w.p., ponieważ o stosowaniu przepisów tej ustawy czy też poprzednio obowiązującej ustawy o znakach towarowych decyduje data złożenia wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że w niniejszej sprawie wniosek został złożony w dniu 9 lipca 2004 r., a więc pod rządami ustawy p.w.p., zatem uwzględniając ustalenia faktyczne w przedmiocie daty wystąpienia zdarzenia w postaci wniosku o wygaszenie prawa z rejestracji, z którymi wnioskodawca uwiąże uprawnienia do ochrony swoich praw, Wojewódzki Sąd stwierdził, że ocena zasadności żądań wniosku powinna być dokonana na podstawie przepisów p.w.p., a nie na podstawie przepisów u.z.t.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego uznać należy, iż postępowanie sporne, w szczególności zaś w przypadku rozpatrywanej sprawy − postępowanie o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy − w przypadkach określonych w art. 169 p.w.p., było i jest postępowaniem wszczynanym na wniosek strony − każdego, kto ma interes prawny. W tej sytuacji, zdaniem Wojewódzkiego Sądu, mają tu zastosowanie przede wszystkim przepisy k.p.a., dotyczące wszczęcia postępowania, a w szczególności art. 61 § 3 k.p.a., według którego datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. W konsekwencji, biorąc za podstawę datę wpływu wniosku P. P. L. "K." J. K. Spółka jawna do Urzędu Patentowego RP, trafnie w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego uznano, że został on złożony w dacie obowiązywania ustawy p.w.p. i rozpatrzono go na podstawie tych przepisów.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie ulegało wątpliwości, że uprawniony ze znaku towarowego nie przedstawił dowodów potwierdzających używanie znaku w zakwestionowanej klasie, do czego zobowiązany był na mocy art. 169 ust 6 p.w.p., zgodnie z którym obowiązek wykazania używania znaku towarowego spoczywa na uprawnionym z tytułu prawa ochronnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, iż Urząd Patentowy zgodnie z art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. ma przede wszystkim uznać za udowodnione używanie znaku towarowego w sposób rzeczywisty dla towarów objętych rejestracją w ciągu nieprzerwanego okresu pięciu lat. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu przedstawione przez uprawnionego dowody na używanie znaku zostały właściwie ocenione przez organ, który prawidłowo wskazał, że nakładanie znaku na opakowania wręczane partnerom uprawnionego z różnych okazji, nie może być uznane za używanie znaku towarowego w sposób rzeczywisty dla towarów objętych rejestracją w zakwestionowanej klasie. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego tylko użycie znaku towarowego w związku z towarem lub usługą czyni zadość obowiązkowi używania znaku towarowego w sposób rzeczywisty dla towarów objętych rejestracją, zaś sama reklama dotycząca danego towaru nie wystarcza do zachowania prawa. Konieczne jest nakładanie zarejestrowanego oznaczenia na towar (opakowanie) i jego wprowadzenie do obrotu. W ocenie Wojewódzkiego Sądu, działania uprawnionego w zakresie używania znaku nie mają znaczenia, bowiem nie towarzyszyły rzeczywistemu wprowadzeniu towarów ze znakami do obrotu lub świadczeniu usług. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że w zakwestionowanej klasie uprawniony nie używał zarejestrowanego znaku towarowego w powyższym zakresie i nie prowadził w tej klasie działalności.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnioskodawca wykazał istnienie interesu prawnego w żądaniu unieważnienia prawa, albowiem zarejestrowany znak − nie przesądzając o jego renomie lub jej braku − może być znakiem blokującym dla znaku wnioskodawcy. Nadto Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że roszczenia zgłoszone w postępowaniu cywilnym uzasadniają możliwość wystąpienia z wnioskiem o wygaszenie znaku.

W odniesieniu do zarzutu niewłaściwego ustalenia daty wygaszenia znaku, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż zgodnie z treścią art. 61 pkt 3 k.p.a. datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Podkreślił również, że art. 2551 p.w.p. podobnie reguluje tę kwestię. W konsekwencji, biorąc za podstawę datę wpływu wniosku P. P. L. "K." J. K. Spółka jawna do Urzędu Patentowego RR, trafnie w ocenie Wojewódzkiego Sądu uznano, iż decyzja organu mająca charakter konstytutywny może określić datę wygaszenia znaku na dzień wszczęcia postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, iż przepisy ustawy p.w.p. przewidują w art. 172, że prawo ochronne na znak towarowy wygasa, z zastrzeżeniem art. 170, w dniu, w którym nastąpiło zdarzenie, z którym ustawa wiąże skutek wygaśnięcia prawa ochronnego. Wojewódzki Sąd podzielił stanowisko organu, że w świetle przepisu art. 170 p.w.p., tj. możliwość oddalenia, z zastrzeżeniem ust 2, wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego w przypadku, o którym mowa w art. 169 ust 1 pkt 1, tj. jeżeli przed złożeniem tego wniosku rozpoczęło się lub zostało wznowione rzeczywiste używanie znaku, stanowi o tym, że zdarzeniem tym jest dzień złożenia wniosku. Tak więc, jeżeli przed złożeniem wniosku uprawniony rozpocznie faktyczne używanie znaku i wykaże ten fakt, to postępowanie w przedmiocie wygaśnięcia prawa ochronnego nie zakończy się w sposób korzystny dla wnioskującego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważył, iż datą wygaśnięcia prawa z rejestracji jest data złożenia wniosku do organu, a okres nieużywania znaku, skutkującego wygaśnięciem ochrony, jest okresem liczonym wstecz od daty złożenia wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił w tym zakresie stanowisko Urzędu Patentowego, który powołał się na poglądy prof. R. Skubisza odnoszące się do przepisów art. 28 ust. 1 i art. 26 ustawy o znakach towarowych z 1985 r., zawarte m.in. w opracowaniu "Prawo znaków towarowych" (Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa 1997, s. 214-215).

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wytyczne Prezesa Urzędu Patentowego RP, o których mowa w art. 269 p.w.p., w zakresie interpretacji art. 172 p.w.p., na które powoływał się wnioskodawca, nie wiążą sądów, bowiem wytyczne te wiążą jedynie ekspertów przy rozpatrywaniu sprawy i nie mogą być powoływane jako podstawa prawna wydanej decyzji bądź postanowienia.

Powyższy wyrok skargami kasacyjnymi zaskarżyły obie strony.

P. P. L. "K." J. K. Spółka jawna, zaskarżyło powyższy wyrok w części oddalającej skargę tej spółki w zakresie ustalenia daty wygaśnięcia prawa z rejestracji znaku towarowego oraz w zakresie kosztów postępowania przez Urzędem Patentowym.

Skarżąca Spółka "K." wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku z dnia 7 września 2006 r. na wyrok uchylający w zakresie zaskarżonym niniejszą skargą kasacyjną decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] listopada 2005 r. albo o uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w zakresie zaskarżonym skargą kasacyjną oraz o przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Wniosła także o przyznanie od Urzędu Patentowego zwrotu kosztów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Skarżąca Spółka "K." zarzuciła wyrokowi:

I. Uchybienie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy w zakresie dotyczącym ustalenia daty wygaśnięcia prawa z rejestracji znaku:

1) naruszenie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu

przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) 1 zwanej

dalej p.p.s.a. – albo co najmniej art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez to, iż Wojewódzki

Sąd Administracyjny bezzasadnie połączył niniejszą sprawę ze skargą "R. B." GmbH (sygn. akt VI SA/Wa 558/06) o zupełnie przeciwstawnych zarzutach i wnioskach, a w następstwie tego, zarzuty odnoszące się do skargi "R. B."

GmbH, postawił skardze P. P. L. "K." J. K.

Spółka jawna, a co najmniej wymieszał te zarzuty w uzasadnieniu wyroku,

umieszczając ocenę żądań "R. B." GmbH w części uzasadnienia

omawiającego skargę P. P. L. "K." J. K.

Spółka jawna, wskutek czego uzasadnienie wyroku (w ogólnym wrażeniu)

sugeruje niezgodny z faktycznym obraz zakresu rozpatrywanej skargi

P. P. L. "K." J. K. Spółka jawna i zasadności jej zarzutów;

2) naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez to, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny

ustalił, że Urząd Patentowy przyjął za słuszny pogląd prof. R. Skubisza ..." co

nie ma potwierdzenia w aktach sprawy, gdzie brak jakiejkolwiek wzmianki o

powoływaniu się Urzędu Patentowego w sprawie [...] na poglądy prof.

Skubisza − a także naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez brak rozpatrzenia

całej sprawy w granicach skargi, to jest brak rozważenia poglądów odmiennych

niż w cytowanym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny fragmencie książki R.

Skubisza, zawartych w:

– książce Z. Miklasińskiego "Prawo własności przemysłowej. Komentarz" wydanej przez Urząd Patentowy RP, złożonej do akt sprawy na rozprawie w dniu 31 sierpnia 2006 r.,

– artykule B. Kiera pt. "Jaka data wygaśnięcia nieużywanego znaku towarowego" publikowanego w miesięczniku "Nowator" nr 2/2003 na str. 12−13, złożonego do akt administracyjnych (Sp. 199/04) przy piśmie wnioskodawcy z 22 października 2005 r.,

a co najmniej naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak wyjaśnienia w uzasadnieniu wyroku, dlaczego Wojewódzki Sąd Administracyjny wybrał pogląd R. Skubisza jako uzasadnienie swego stanowiska, w wyniku czego Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonał nieprawidłowej wykładni prawa materialnego − art. 172 p.w.p., bądź co najmniej, nie wyjaśniając przesłanek wyboru, utrudnił ocenę prawidłowości orzeczenia;

3) naruszenie art. 3 § 1 oraz art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 269 ust 3−6 p.w.p. poprzez brak rozpatrzenia całej sprawy w granicach skargi, to jest odstąpienia od oceny, czy Urząd Patentowy jest związany w postępowaniu spornym (i w jakim stopniu) wytycznymi Prezesa UP dotyczącymi interpretacji prawa − co miało wpływ na wynik i ocenę zarzucanych organowi naruszeń prawa materialnego;

4) naruszenia art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit a) p.p.s.a. poprzez to, iż

Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził w zaskarżonej decyzji, choć

powinien był to zrobić, naruszenia przez Urząd Patentowy przepisów prawa

materialnego, tj. art. 172 w zw. z art. 160 ust 1 pkt 1 p.w.p., bądź art. 26 i 28 ust. 1 u.z.t. (jeżeli je należałoby stosować), skutkiem czego skargi P. P. L. "K." J. K. Spółka jawna nie uwzględnił, ale ją oddalił;

II. Naruszenie prawa materialnego w zakresie dotyczącym ustalenia daty wygaśnięcia prawa z rejestracji znaku towarowego:

1) naruszenie art. 172 p.w.p. poprzez jego błędną wykładnię oraz art. 169 ust 1 pkt 1 tej ustawy poprzez jego niezastosowanie, mimo iż art. 172 stanowi expressis verbis, że prawo ochronne na znak towarowy wygasa w dniu zdarzenia, z którym ustawa wiąże skutek wygaśnięcia, a w myśl art. 169 ust 1 pkt 1 p.w.p. prawo to wygasa wskutek braku używania znaku towarowego przez okres pięciu lat;

2) naruszenie art. 170 ust 1 p.w.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie − traktowanie tego przepisu, jako wpływającego na ustalenie daty wygaśnięcia ochrony znaku towarowego;

3) naruszenie art. 26 oraz art. 28 ust 1 u.z.t. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie (wraz z przytoczonym komentarzem R. Skubisza) oraz błędną wykładnię, sprzeczną z art. 20 i 22 Konstytucji RP − polegającą na tym, że Wojewódzki Sąd Administracyjny potraktował art. 26 i 28 ust 1 u.z.t., jako przepisy ustalające wygaśnięcie ochrony znaku towarowego w dacie złożenia wniosku do Urzędu Patentowego o stwierdzenie wygaśnięcia;

III. Uchybienie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy w zakresie dotyczącym kosztów postępowania przed Urzędem Patentowym:

1) naruszenie art. 151 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz c) p.p.s.a. w zw. z art. 98 § 1 i 3 k.p.c. oraz § 2 ust 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych, a co najmniej w związku z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez to, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził w zaskarżonej decyzji Urzędu Patentowego, choć powinien był to zrobić, naruszeń przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, mających wpływ na wynik sprawy, dotyczących wysokości zwrotu kosztów, a co najmniej nie stwierdził w zaskarżonej decyzji zupełnego braku uzasadnienia w przedmiocie kosztów − co ma wpływ na wynik sprawy, gdyż wskutek tych uchybień, skargi na decyzję z dnia 30 listopada 2005 r. w zakresie kosztów postępowania Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uwzględnił, ale ją oddalił;

2) naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez to, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny nie wyjaśnił w uzasadnieniu wyroku, jakimi przesłankami kierował się oceniając jako prawidłowe rozstrzygnięcie Urzędu Patentowego w przedmiocie kosztów postępowania − co miało wpływ na wynik sprawy, gdyż w poważnym stopniu utrudnia zrozumienie i ocenę wyroku w tym zakresie.

Skargą kasacyjną R. B. GmbH z siedzibą w F. am S., A., zaskarżył wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w części oddalającej skargę R. B. GmbH.

Spółka ta wniosła o uchylenie powyższego wyroku w części oddalającej jej skargę i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz na podstawie art. 203 p.p.s.a., wniosła o zasądzenie od Urzędu Patentowego RP na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

Skarżąca Spółka R. B. GmbH w oparciu o art. 174 p.p.s.a. zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi:

1) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) − zwanej dalej p.u.s.a. − poprzez nieustosunkowanie się do każdego z zarzutów podniesionych w skardze do sądu administracyjnego, a tym samym nierozpoznanie skargi i niezbadanie legalności decyzji administracyjnej w zakresie wskazanym w skardze,

2) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji Urzędu Patentowego RP naruszającej przepisy prawa materialnego − art. 169 ust. 2 p.w.p. i niezasadne przyjęcie, że wnioskodawca − P. P. l. "K." J. K. Spółka jawna miało interes prawny w wystąpieniu z wnioskiem o stwierdzenie wygaśnięcia prawa z rejestracji międzynarodowej znaku towarowego R. B. ([...]) w sytuacji, gdy wnioskodawca nie wykazał, iżby posiadał interes prawny w tym zakresie.

W związku z zarzutami skargi kasacyjnej P. P. L. "K." podniesionymi w pkt I.2−4 i w pkt II.1−3 tej skargi, Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznawaniu tej skargi kasacyjnej uznał, że zachodzą poważne wątpliwości prawne co do tego, jak należy rozumieć art. 172 p.w.p. w zw. z art. 170 p.w.p. w sprawach o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy z powodu jego nieużywania w przypadku określonym w art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p., co do ustalenia dnia − daty wygaśnięcia prawa ochronnego.

Przepis art. 172 p.w.p. stanowi, że prawo ochronne na znak towarowy wygasa, z zastrzeżeniem art. 170, w dniu, w którym nastąpiło zdarzenie, z którym ustawa wiąże skutek wygaśnięcia prawa ochronnego a data wygaśnięcia prawa ochronnego powinna być potwierdzona w decyzji.

Natomiast według art. 170 ust. 1 i 2 p.w.p. wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego z powodu jego nieużywania w ciągu nieprzerwanego okresu pięciu lat podlega oddaleniu, jeżeli przed jego złożeniem rozpoczęło się lub zostało wznowione rzeczywiste używanie znaku, chyba że nastąpiło to w bezpośrednim związku z dowiedzeniem się przez uprawnionego, że taki wniosek może być złożony.

Podnieść należy, że takich uregulowań nie zawierała ustawa z 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych. Stanowiła ona w tym zakresie tylko tyle, że decyzję o wygaśnięciu prawa z rejestracji znaku towarowego, w tym wskutek jego nieużywania, wydaje Urząd Patentowy (art. 26 u.z.t.) oraz że prawo z rejestracji znaku towarowego wygasa, jeżeli uprawniony nie używał tego znaku na terenie Polski w okresie trzech kolejnych lat (art. 28 ust. 1 u.z.t.).

Na tle przepisów tej ustawy o znakach towarowych w piśmiennictwie, jak i w praktyce orzeczniczej ukształtował się pogląd, że prawo z rejestracji wygasa w dniu wydania decyzji ze skutkiem od złożenia wniosku, jeżeli w dniu jego złożenia były spełnione warunki do wydania decyzji o wygaśnięciu prawa z rejestracji. Takie stanowisko przyjął Urząd Patentowy w rozpatrywanej sprawie na tle art. 172 p.w.p., określając datę wygaśnięcia prawa ochronnego na dzień złożenia wniosku o stwierdzenie jego wygaśnięcia i stanowisko to zaakceptował Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekający w tej sprawie.

Jednakże zmiana stanu prawnego w omawianym zakresie poprzez wprowadzenie uregulowań zawartych w art. 172 i 170 p.w.p. wywołuje poważne wątpliwości, czy powołane stanowisko ukształtowane pod rządem przepisów u.z.t. może być uznane za nadal aktualne.

Przepis art. 172 p.w.p. wyraźnie stanowi, że prawo ochronne wygasa w dniu, w którym nastąpiło zdarzenie, z którym ustawa wiąże skutek wygaśnięcia prawa ochronnego a data ta powinna być potwierdzona w decyzji. Podkreślenia wymaga, że jest tu mowa o zdarzeniu, z którym ustawa wiąże skutek wygaśnięcia prawa ochronnego, nie zaś o zdarzeniu, z którym ustawa wiąże dopuszczalność stwierdzenia wygaśnięcia prawa − wydania decyzji administracyjnej w tym przedmiocie.

W przypadku określonym w art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. zdarzeniem skutkującym wygaśnięcie prawa jest nieużywanie zarejestrowanego znaku towarowego w ciągu nieprzerwanego okresu pięciu lat, a więc upływ tego okresu, przy braku ważnych powodów nieużywania znaku, powoduje wygaśnięcie prawa. Wniosek, o jakim mowa w art. 169 ust. 2 p.w.p. jest konieczny tylko dla wydania decyzji stwierdzającej wygaśnięcie tego prawa. W decyzji tej, stosownie do art. 172 p.w.p., potwierdza się datę wygaśnięcia prawa ochronnego. W przepisach art. 26 i 30 u.z.t. była natomiast mowa o decyzji o wygaśnięciu prawa, czy o uznaniu go za wygasłe.

Na tle tych przepisów przyjmowano, że decyzja o wygaśnięciu prawa z rejestracji znaku towarowego miała charakter konstytutywny.

W obecnej regulacji mowa jest o decyzji stwierdzającej wygaśnięcie prawa ochronnego na znak towarowy i o potwierdzeniu w niej daty jego wygaśnięcia. Wskazuje to raczej na deklaratoryjny charakter tej decyzji. Złożenie wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego, jak to zaznaczono wyżej, otwiera możliwość wydania decyzji w tym przedmiocie. Data złożenia tego wniosku ma znaczenie dla kwestii jego uwzględnienia bądź oddalenia z uwagi na przepisy art. 170 ust. 1 i 2 p.w.p., do których odsyła art. 172 p.w.p., nie zaś dla potwierdzenia daty wygaśnięcia prawa ochronnego.

W określonych stanach faktycznych data złożenia wniosku i data wygaśnięcia prawa z uwagi na upływ czasu mogą się pokrywać − tak będzie w razie ustalenia, że pięcioletni okres nieprzerwanego nieużywania znaku upływał w dniu złożenia wniosku o stwierdzenie jego wygaśnięcia. Nie oznacza to jednak, że zdarzeniem skutkującym wygaśnięcie prawa jest złożenie wniosku.

Mimo powyższych uwag, uprawniony jest także pogląd odmienny, że omawiane przepisy p.w.p. w istocie nie wprowadziły merytorycznej zmiany stanu prawnego w stosunku do regulacji zawartej w u.z.t. Stanowią one normatywne ujęcie wniosków, jakie wynikały z wykładni przepisów u.z.t. w tym przedmiocie. Wskazują na to w szczególności przepisy art. 170 ust. 1 i 2 p.w.p. Wynika z nich, że sam upływ ustawowego okresu nieużywania znaku nie powoduje wygaśnięcia prawa, a w każdym razie prawo to może odżyć − powstać na nowo wskutek rozpoczęcia lub wznowienia używania znaku przed złożeniem wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia prawa. Wniosek ten jest zatem niezbędny nie tylko dla wydania decyzji stwierdzającej wygaśnięcie prawa ochronnego, ale jest także zdarzeniem wyznaczającym datę wygaśnięcia prawa. Z uwagi bowiem na przepisy art. 170 ust. 1 i 2 p.w.p., istotnym dla stwierdzenia wygaśnięcia prawa jest nieprzerwany pięcioletni okres rzeczywistego nieużywania znaku przed datą złożenia wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia prawa.

Jednakże pozostaje nadal wątpliwość prawna w przypadkach, jak w rozpoznawanej sprawie, gdy zarzut rzeczywistego nieprzerwanego nieużywania znaku obejmuje okres dłuższy niż pięć lat przed złożeniem wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia prawa, tj. okres pięcioletni upłynął wcześniej a do daty złożenia wniosku nie nastąpiło rozpoczęcie ani wznowienie używania znaku przez uprawnionego, a więc w przypadkach, w których nie występuje zastrzeżenie z art. 170 ust. 1 i 2 p.w.p., powołane w art. 172 p.w.p.

Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 187 § 1 p.p.s.a. odroczył rozprawę i przedstawił zagadnienie prawne jak w sentencji.