Postanowienie WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 995/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2016-09-09 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6550
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w całości

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Michał Kujawa po rozpoznaniu w dniu 9 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w T. z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji dotychczasowej oraz płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego postanowił: oddalić wniosek.


UZASADNIENIE

Dnia [...] września 2016 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek (formularz PPF) H. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Prowadzi gospodarstwo domowe samodzielnie. Uzyskuje dochód z tytułu świadczenia rentowego oraz z gospodarstwa rolnego w łącznej wysokości ok. [...] zł netto miesięcznie (w rubryce 10 skarżąca prawdopodobnie omyłkowo podała dochód z tytułu gospodarstwa w wysokości [...] zł miesięcznie a należało tę kwotę podzielić przez 12 miesięcy). Jest współwłaścicielką domu o powierzchni [...] m2 oraz nieruchomości rolnej o powierzchni ok. [...] ha. Oświadczyła, że nie posiada oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. W formularzu przedstawiła zobowiązania i stałe wydatki głównie związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego i domowego.

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje:

Należy zaznaczyć, iż prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa ( art. 244 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2016 r., poz. 718 zwanej dalej p.p.s.a.).

Przepis art. 245 p.p.s.a. przewiduje możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sytuacji, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) polega na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tyko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Następuje w sytuacji, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny.

W świetle przedstawionej przez zainteresowanej sytuacji majątkowej, rodzinnej oraz możliwości płatniczych uznano, iż nie wykazała ona zasadności swojego wniosku. Nad takim twierdzeniem zaważyło głównie to, że jak wynika z formularza PPF skarżąca uzyskuje stały miesięczny dochód z dwóch źródeł, z których pokrywa wydatki związane z bieżącym utrzymaniem oraz prowadzeniem gospodarstwa rolnego.

Stwierdzić należy, że strona ponosi wydatki związane ze swym utrzymaniem, co nie jest kwestionowane. Z drugiej jednak strony wymaga podkreślenia, że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Przyjęcie przez stronę skarżącą innego priorytetu w wydatkach nie może stanowić podstawy do uznania, że Skarb Państwa winien kredytować wydatki związane z prowadzeniem przez stronę skarżącą procesów sądowych.

Warto również zauważyć, że koszty sądowe mają charakter należności publicznoprawnych, zatem winny być uiszczane w pierwszej kolejności, nie zaś dopiero wówczas, gdy pozostaną wolne po rozdysponowaniu środki. Opłaty sądowe stanowią rodzaj daniny publicznoprawnej i w związku z tym inne wydatki wnioskodawcy nie mogą być w stosunku tych opłat traktowane priorytetowo (por. postanowienie NSA z dnia 23 stycznia 2006 r., sygn. akt II FZ 23/06, niepubl.).

Posiadanie majątku, w szczególności nieruchomości wyklucza w zasadzie możliwość zwolnienia od kosztów sądowych (por. postanowienie NSA z dnia 20 października 2004 r., sygn. akt FZ 454/04, niepubl.), a na pewno w zakresie całkowitym. Wszak jak wyżej wskazano udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, gdy zdobycie przez stronę środków na koszty postępowania w inny sposób jest rzeczywiście (obiektywnie) niemożliwe. To, że strona korzysta z majątku nieruchomego w sposób nieprzynoszący dochodu, nie zmienia faktu, że może on być wykorzystany jako zabezpieczenie pożyczki czy kredytu, jeśli właścicielowi brakuje pieniędzy na koszty postępowania (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 listopada 2012 r., I OZ 826/12, LEX nr 1247208).

Mając powyższe na uwadze nie sposób uznać wnioskującej o przyznanie prawa pomocy za osobę ubogą tym bardziej, że posiada dochód z dwóch źródeł oraz majątek. Nie może być również tak, że osoba radząca sobie z utrzymaniem pragnie przerzucić ciężar finansowania sprawy przed sądem na pozostałych obywateli często znajdujących się w dużo gorszej sytuacji finansowej niż wnioskodawca. Na marginesie należy również zauważyć, że wpis sądowy od skargi został ustalony w wysokości [...] zł, co w ocenie orzekającego w relacji do jej dochodu, oraz posiadanego majątku nie powinno stanowić kwoty, która by zagroziła płynności finansowej gospodarstwa tym bardziej, że jest to kwota uiszczana jednorazowo po to aby zainicjować postępowanie sądowoadministracyjne.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.