Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 319/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-01-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 24, art. 25, art. 26, art. 36
journal: Dz.U. 2015 poz 388
law: Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Masternak - Kubiak (spr.) Sędziowie sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak sędzia del. WSA Paweł Groński Protokolant starszy inspektor sądowy Marcin Sikorski po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej L. K. i O. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 października 2016 r. sygn. akt II SA/Po 111/16 w sprawie ze skargi L. K. i O. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 5 października 2016 r., sygn. akt II SA/Po 111/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę L. K. i O. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania.

Powyższy wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Decyzją z dnia [...] października 2015 r. na podstawie art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010. o ewidencji ludności (tekst jedn. Dz.U. 2015 r. poz. 388 ze zm.) – dalej powoływana, jako: "ustawa o ewidencji ludności" oraz art. 104 i art. 107 K.p.a. po ponownym przeprowadzeniu postępowania administracyjnego Wójt Gminy [...] odmówił wymeldowania L. K. i O. K. z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego położonego w [...], ul. [...], gdyż na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego uznał, że nie opuścili oni miejsca pobytu stałego dobrowolnie.

Odwołanie od tej decyzji złożył R. K. wnosząc o jej uchylenie i wydanie decyzji w przedmiocie wymeldowania L. i O. K. Zaskarżonej decyzji zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych polegający na błędnym ustaleniu, że te osoby na trwałe nie opuściły miejsca pobytu. W ocenie odwołującego zebrany materiał dowodowy nie pozwala przyjąć o czasowym opuszczeniu lokalu z uwagi na długotrwały charakter przebywania za granicą.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt.2 K.p.a. w zw. z art. 35 ustawy o ewidencji ludności, orzekł o wymeldowaniu L. K. i O. K. z pobytu stałego z lokalu przy ulicy [...] w [...]. W zakresie ustaleń stanu faktycznego organ przywołał zeznania świadków, zeznania strony L. K., oraz przywołał wyrok sądu w [...] orzekający w 2014 r. rozwód małżonków R. i B. K. Dokonując oceny wskazanych dowodów organ odwoławczy wskazał na art. 33 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności, który precyzuje obowiązki osoby, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego: "Obywatel polski, który opuszcza miejsce pobytu stałego albo opuszcza miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu obowiązany jest wymeldować się". Z kolei art. 31 ust. 1 cytowanej wyżej ustawy stanowi, że: "Jeżeli dane zgłoszone do zameldowania lub wymeldowania budzą wątpliwości o zameldowaniu lub wymeldowaniu rozstrzyga organ gminy w drodze decyzji administracyjnej." W ocenie Wojewody organ prowadzący postępowanie był obowiązany ustalić, czy zainteresowani faktycznie opuścili przedmiotowy lokal bez dopełnienia obowiązku wymeldowania się z pobytu stałego w tym lokalu. Rezygnacja z prawa do przebywania w lokalu może nastąpić przez złożenie stosownego oświadczenia woli jak i przez odpowiednie zachowanie, które w sposób niebudzący wątpliwości wyrażać będzie taką wolę danej osoby. Organ odwoławczy argumentował, że mieszkanie jest tylko wówczas stałym miejscem pobytu przebywających w nim osób, gdy stanowi dla nich wyłączne centrum życiowe, a wiec lokal, w którym koncentrują się ich codzienne sprawy, gdzie osoby te przebywają, wypoczywają, prowadzą gospodarstwo domowe. Takim miejscem dla L. K. i O. K. nie jest przedmiotowy lokal, który w czerwcu 2012 r. opuścili i od tego czasu nie mieszkają w nim w sposób stały. Organ zwrócił uwagę, że przepisy ustawy o ewidencji ludności mają charakter porządkowy. Chodzi tu głównie o to, aby rejestracja miejsca pobytu osób była zgodna ze stanem faktycznym. Temu celowi służy zarówno obowiązek meldunkowy osoby przybywającej pod określonym adresem, bądź opuszczającej miejsce pobytu, jak i uprawnienie organu gminy do wydania decyzji o wymeldowaniu w sytuacji opuszczenia lokalu. Wykonanie obowiązku meldunkowego służy wyłącznie celom ewidencji ludności, nie rodzi żadnych praw do lokalu i ma na celu stwierdzenie faktu rzeczywistego pobytu osoby pod wskazanym adresem. Obowiązek meldunkowy rozumiany jest obecnie, jako czynność wyłącznie techniczna, związana z rejestracją ruchu ludności - meldunek potwierdza tylko fakt pobytu - w przedmiotowej sprawie meldunek na pobyt stały jest fikcją gdyż nie potwierdza tego faktu, ponieważ wymienieni nie przebywają i nie mieszkają w sposób stały w spornym lokalu. W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że strony faktycznie nie zamieszkują w miejscu stałego zameldowania, a zatem decyzja o ich wymeldowaniu jest zasadna i zgodna z obowiązującymi przepisami prawa.

Powyższa decyzja Wojewody [...] została zaskarżona do sądu administracyjnego przez L. K. i O. K. z wnioskiem o jej uchylenie i zwrot kosztów postępowania. Decyzji tej zarzucono naruszenie przepisu art. 35 ustawy o ewidencji ludności poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, oraz naruszenie przepisów art. 7 i art. 77 § 1 i 2 K.p.a. poprzez niewyjaśnianie istotnych okoliczności w sprawie, a szczególnie czy skarżący mieli zamiar dobrowolnego opuszczenia miejsca stałego pobytu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację

W motywach wyroku oddalającego skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu podniósł, że wyrażoną w ustawie wprost przesłanką wymeldowania danej osoby jest opuszczenie przez nią bez wymeldowania dotychczasowego miejsca pobytu. Przez zamiar opuszczenia miejsca pobytu należy pojmować nie tylko wolę wewnętrzną, ale także wolę dającą się określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Dlatego też przy ustalaniu zamiaru nie można poprzestać tylko na oświadczeniach zainteresowanej osoby, lecz należy zbadać czy okoliczności istniejące w sprawie potwierdzają wolę wewnętrzną osoby zainteresowanej, czy też pozostają z nią w sprzeczności. Do okoliczności takich należą między innymi: sposób opuszczenia lokalu, koncentracja interesów życiowych w danym miejscu (przebywanie w nim w sensie fizycznym, praca, nauka), posiadanie rzeczy w lokalu lub związanych z danym lokalem (np. kluczy, rzeczy osobistych), a także obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w nim (zob. wyrok WSA w Krakowie z dnia 5 kwietnia 2016 r. sygn. akt III SA/Kr 1019/15, LEX nr 2027332). W ocenie Sądu pierwszej instancji, w okolicznościach niniejszego stanu faktycznego organ odwoławczy prawidłowo, zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego ocenił zamiar opuszczenia na stałe spornego lokalu. Obecnie skarżący, którzy są pełnoletni i mają pełną zdolność do czynności prawnych w momencie opuszczenia lokalu byli małoletni. L. K. urodzona w roku 1996 miała lat 16, a O. K. urodzony w roku 1998 miał lat 14. Rodzice skarżących R. i B. K. podjęli świadomie i dobrowolnie zamiar opuszczenia miejsca stałego pobytu, bo niesporne jest, że cała rodzina wyjechała z Polski w 2012 r. do [...]. Wyjazd ten był dobrze zorganizowany i przemyślany, ponieważ R. K. już od 6 lat mieszkał i pracował w [...]. Wszystkie dowody osobowe zarówno z zeznań świadków jak i twierdzeń potwierdzają fakt, że od 2012 r. skarżący mieszkają w [...]. Tam chodzą do szkoły, podczas wakacji dorabiają na swoje potrzeby, emocjonalnie są związane z matką, która tam mieszka i dobrowolnie wymeldowała się ze spornego lokalu. Powyższe okoliczności wskazują w sposób niezbity, że sprawy dnia codziennego skarżący mają skoncentrowane od 2012 r. w [...]. Oceny tej nie może zmienić fakt deklarowany przez skarżącą L. K. zamiar powrotu do Polski i zamieszkania w spornym lokalu. Nadto Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że sprawa meldunkowa nie decyduje o prawie do zajmowania danego lokalu. Wzajemne relacje pomiędzy skarżącymi a ich ojcem, charakter prawa do lokalu jaki ma ojciec skarżących są to kwestie prawa cywilnego.

Obecnie skarżący są pełnoletni nie podlegają władzy rodzicielskiej i miejsce swojego stałego zamieszkania mogą regulować według własnej woli. Nie zmienia to jednak faktu, że deklaracje o chęci zamieszkania w spornym lokalu są deklaracją na przyszłość i jej realizacja będzie zależała od wzajemnego porozumienia z dysponentem lokalu. Jeśli faktycznie zostanie zrealizowana tak jak deklarują to skarżący to wówczas powstanie obowiązek meldunkowy.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku L. K. i O. K. zaskarżyli go w całości, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów:

1) prawa materialnego, tj.:

- art. 24 i 26 w zw. z art. 36 ustawy o ewidencji ludności poprzez ich niezastosowanie, co skutkowało oddaleniem skargi, podczas gdy ze zgromadzonego materiału dowodowego przy zastosowaniu prawidłowej oceny stanu faktycznego, analiza przepisów ustawy daje podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji Wojewody [...] oraz uwzględnienia skargi;

- art. 25 ww. ustawy poprzez jego błędną wykładnie polegającą na uznaniu, iż skarżący nie maja zamiaru przebywania w lokalu przy ul. [...] w [...] i trwałe go opuścili;

- art. 26 kodeksu cywilnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, poprzez uznanie, iż fakt niepozostawania pod władzą rodzicielska powoduje niejako automatycznie o możliwości decydowania o zmianie miejsca pobytu;

2) przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

- art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.) – dalej: "P.p.s.a.", poprzez nierozpatrzenie wszystkich zarzutów podniesionych w skardze, a w konsekwencji brak wszechstronnego rozpoznania sprawy;

- art. 141 § 4 P.p.s.a., przez brak wskazania w uzasadnieniu wyroku rzeczywistego stanu faktycznego, mającego miejsce w przedmiotowej sprawie.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący kasacyjnie wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i rozpoznanie sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nadto wniesiono o zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano przede wszystkim, że uwzględniając sposób opuszczenia lokalu skarżących w niniejszej sprawie (brak woli osób skarżących do opuszczenia lokalu, pozostawienie pod pieczą rodziców, niedopełnienie zgłoszenia wyjazdu za granice przez rodziców) z jednoczesnym deklarowaniem skarżących w trakcie postępowania o chęci powrotu do Polski organ orzekający w sprawie wymeldowania, nie uwzględnił szczególnych okoliczności, co dawało podstawę do przyjęcia, że nie zachodzą przesłani do wymeldowania z pobytu stałego skarżących z lokalu w [...], a tym samym do uwzględnienia skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej bowiem według art. 183 § 1 P.p.s.a.), rozpoznaje sprawę w jej granicach, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, wobec czego kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczyć się musiała wyłącznie do zbadania zawartych w skardze zarzutów.

Skarżący podnoszą zarzuty naruszenie prawa materialnego, jak też naruszenia przepisów postępowania. Przedmiot obu rodzajów zarzutów, jak i kierunek argumentacji pozostaje jednak w ścisłym związku treściowym, koncentrując się zasadniczo wokół postanowień art. 24 i 36 ustawy o ewidencji ludności, których wadliwa wykładnia i niewłaściwe zastosowanie doprowadziło do nieprawidłowej oceny przez Sąd pierwszej instancji zaskarżonej decyzji. Biorąc pod uwagę powyższy związek treściowy, zarzuty skargi poddane zostaną kontroli kasacyjnej łącznie, w kontekście naruszenia prawa materialnego. Dopiero wynik tego aspektu kontroli kasacyjnej może zostać nałożony na ocenę zarzutu naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy.

Zarzut naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a przez dokonanie niepełnej kontroli sądowej - nieuwzględniającej stanu faktycznego sprawy - jest bezzasadny. Zgodnie z tym przepisem sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd administracyjny I instancji zobowiązany jest do badania zaskarżonego aktu w granicach sprawy bez względu na podniesione zarzuty. Przepis ten można naruszyć wykraczając poza granice sprawy bądź ograniczając się wyraźnie wyłącznie do zgłoszonych przez skarżącego zarzutów. W rozpoznawanej sprawie Sąd Wojewódzki dopełnił tego obowiązku, ponieważ dokonał wszechstronnej kontroli legalności zaskarżonej decyzji i wbrew twierdzeniu skarżących kasacyjnie ustosunkował się do podniesionych w skardze zarzutów. Ponadto trzeba wskazać, że w ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a. nie można kwestionować dokonanej przez sąd oceny ustalonego stanu faktycznego z punktu widzenia jego zgodności lub niezgodności z mającym zastosowanie w sprawie stanem prawnym, czy też prawidłowości dokonanej przez sąd oceny działań organu administracji publicznej pod kątem zachowania przepisów procedur obowiązujących ten organ. W ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a. nie można skutecznie kwestionować prawidłowości zajętego stanowiska prawnego i wyrażonych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku poglądów (por. wyrok NSA z dnia 25 września 2018 r., sygn.. akt I OSK 682/18, LEX nr 2551478).

Wbrew zarzutom kasacyjnym Sąd Wojewódzki prawidłowo przeprowadził kontrolę wydanej w sprawie decyzji, dochodząc do wniosku o zasadności rozstrzygnięcia w przedmiocie wymeldowania skarżących z miejsca pobytu stałego. Analiza materiału dowodowego zebranego w sprawie i stanu faktycznego ustalonego w decyzji ostatecznej wskazuje, że postępowanie dowodowe przeprowadzone zostało zgodnie z regułami wynikającymi z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. W rezultacie w sprawie wyjaśnione zostały wszystkie okoliczności istotne dla jej rozstrzygnięcia. Podkreślenia wymaga, że zasadnicze ustalenia faktyczne stanowiące podstawę wydanego w sprawie orzeczenia nie zostały skutecznie podważone w skardze kasacyjnej.

Zgodnie z art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ewidencji ludności obywatel polski przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązany wykonywać obowiązek meldunkowy określony w ustawie. Obowiązek meldunkowy polega na: 1) zameldowaniu się w miejscu pobytu stałego lub czasowego; 2) wymeldowaniu się z miejsca pobytu stałego lub czasowego; 3) zgłoszeniu wyjazdu poza granice Rzeczypospolitej Polskiej oraz powrotu z wyjazdu poza granice Rzeczypospolitej Polskiej, z uwzględnieniem art. 36. Natomiast zgodnie z art. 36 ustawy o ewidencji ludności "Obywatel polski, który wyjeżdża z kraju z zamiarem stałego pobytu poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, jest obowiązany zgłosić swój wyjazd. Zgłoszenie wyjazdu poza granice Rzeczypospolitej Polskiej skutkuje wymeldowaniem z miejsca pobytu stałego i czasowego (ust. 1). Obywatel polski, który wyjeżdża poza granice Rzeczypospolitej Polskiej, bez zamiaru stałego pobytu, na okres dłuższy niż 6 miesięcy, jest obowiązany zgłosić swój wyjazd oraz powrót (ust. 2). W ocenie skarżących, uuwzględniając sposób opuszczenia lokalu w niniejszej sprawie tj. brak woli do opuszczenia lokalu, pozostawienie pod pieczą rodziców, niedopełnienie zgłoszenia wyjazdu za granice przez rodziców, z jednoczesnym deklarowaniem skarżących chęci powrotu do Polski, organ orzekający w sprawie wymeldowania, nie uwzględnił szczególnych okoliczności, co dawało podstawę do przyjęcia, że nie zachodzą przesłani do wymeldowania z pobytu stałego skarżących z lokalu w [...], a tym samym do uwzględnienia skargi.

Stosownie do treści art. 25 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Na pojęcie zamieszkiwania składają się dwa elementy, tj. faktyczne przebywanie i zamiar. Opuszczenie miejsca pobytu stałego cechować musi zatem zarówno element faktyczny, polegający na stałym nieprzebywaniu w mieszkaniu, jak i element woli, łączony z dobrowolnością zmiany miejsca pobytu. Dla zaistnienia przesłanki opuszczenia miejsca pobytu konieczne jest, aby fizycznemu przebywaniu osoby w innym miejscu niż miejsce pobytu stałego towarzyszył zamiar stałego związania się z tym innym miejscem, urządzenia w nim swego trwałego centrum życiowego.

Przez zamiar opuszczenia miejsca pobytu należy pojmować nie tylko wolę wewnętrzną, ale także wolę dającą się określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Dlatego też przy ustalaniu zamiaru nie można poprzestać tylko na oświadczeniach zainteresowanej osoby, lecz należy zbadać, czy okoliczności istniejące w sprawie potwierdzają wolę wewnętrzną osoby zainteresowanej, czy też pozostają z nią w sprzeczności. Do okoliczności takich należą między innymi: sposób opuszczenia lokalu, koncentracja interesów życiowych w danym miejscu (przebywanie w nim w sensie fizycznym, praca, nauka, prowadzenie życia towarzyskiego), posiadanie rzeczy w lokalu lub związanych z danym lokalem (np. kluczy, rzeczy osobistych), a także obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w nim (por. wyrok NSA z dnia 4 września 2015 r., sygn. II OSK 2315/14, dostępny [w:] CBOSA). Jakkolwiek zamiar, rozumiany jako przejaw woli osoby opuszczającej lokal, ma istotne znaczenie przy ocenie, czy do opuszczenia lokalu rzeczywiście doszło, to powinien być on oceniany na podstawie obiektywnych okoliczności. Zapewnienie o chęci zamieszkiwania w miejscu zameldowania nie może być sprzeczne z przejawami tej woli znajdującymi potwierdzenie w obiektywnych okolicznościach faktycznych. Ponadto, co należy podkreślić, zameldowanie potwierdza istniejący stan faktyczny, a nie chęci, czy zamiar danego podmiotu na przyszłość.

W świetle powyższych uwag należy zgodzić się z Sądem Wojewódzkim, że w realiach sprawy organ odwoławczy prawidłowo ocenił zamiar skarżących opuszczenia na stałe spornego lokalu. Relewantną przesłanką faktyczną jest fakt, że skarżący w momencie opuszczenia miejsca stałego pobytu byli małoletni. W 2012 r. rodzice skarżących podjęli dobrowolnie zamiar opuszczenia miejsca stałego pobytu i wyjechali z Polski do [...]. Z materiału aktowego wynika, że od 2012 r. skarżący mają skoncentrowane centrum życiowe w [...]. Oceny tej nie może zmienić deklarowany przez skarżącą L. K. zamiar powrotu do Polski i zamieszkania w spornym lokalu.

Podkreślić trzeba, że instytucja zameldowania ma wyłącznie charakter rejestracyjny. Obowiązek meldunkowy służy zarówno prawidłowemu wykonywaniu przez organy władzy publicznej ich funkcji, jak i ochronie interesów samych zainteresowanych meldunkiem oraz ochronie praw osób trzecich. Przedmiotem rejestru jest jedynie "przebywanie", a nie deklarowanie "przebywania", gdyż ewidencja ludności służy zbieraniu informacji w zakresie danych o faktycznym – realnym miejscu zamieszkania i pobytu osób, a nie potencjalnym.

Decyzja o wymeldowaniu ma charakter ewidencyjny i służy jedynie aktualizacji i doprowadzeniu do zgodności pomiędzy miejscem zamieszkania a miejscem zameldowania. Opuszczenie miejsca stałego pobytu ma miejsce wtedy, gdy dana osoba faktycznie nie przebywa w określonym lokalu i ma zamiar opuszczenia tego lokalu na stałe, a zamiar ten związany jest z założeniem w nowym miejscu ośrodka osobistych i majątkowych interesów. Rezygnacja z przebywania w określonym lokalu może nastąpić w sposób wyraźny - przez złożenie stosownego oświadczenia, ale także w sposób dorozumiany - przez zachowanie, które w sposób nie budzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby skoncentrowania swojej aktywności życiowej w innym miejscu. Co istotne przedmiotem oceny w postępowaniu o wymeldowanie są okoliczności istniejące w dniu faktycznego opuszczenia dotychczasowego miejsca zameldowania, a nie w dniu orzekania przez organy.

Decydujące znaczenie dla wydania decyzji o wymeldowaniu z pobytu stałego ma przesłanka trwałości opuszczenia lokalu, przez którą należy rozumieć przebywanie poza miejscem stałego zameldowania z równoczesnym zerwaniem związków z lokalem dotychczasowym. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego jest spełniona wówczas, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Innymi słowy chodzi o sytuację, w której osoba fizyczna nie przebywa w lokalu mieszkalnym, w którym miała zorganizowane centrum życiowe, a nieprzebywanie to jest wynikiem woli tej osoby. O kwalifikacji pobytu oznaczonej osoby w konkretnym lokalu mieszkalnym decyduje nie tylko treść oświadczenia składanego przez stronę postępowania, ale całokształt okoliczności faktycznych sprawy wykazujących jaki jest rzeczywisty zamiar osoby podlegającej obowiązkowi meldunkowemu (por. wyrok NSA z 6 marca 2014 r., sygn. II OSK 2408/12). Należy bowiem przyjąć, że nawet jeśli samo opuszczenie lokalu nie było dobrowolne i zachodziły okoliczności przymusu psychicznego czy fizycznego, to następnie trwałe związanie swojego centrum życiowego z innym miejscem zamieszkania, bez podejmowania czynności prawnych w celu odzyskania możliwości zamieszkiwania w opuszczonym lokalu, stwarza sytuację zobowiązującą organ administracji do wymeldowania takiej osoby z poprzednio zajmowanego lokalu, skoro czynności tej sama nie dopełniła.

W świetle powyższych rozważań trafne jest stanowisko Sądu Wojewódzkiego, że skoro do zakończenia postępowania odwoławczego w 2015 r. nie nastąpił powrót skarżących do miejsca zamieszkiwania, a ich centrum życiowe skoncentrowane było w innej miejscowości, (w innym kraju), to spełnione zostały przesłanki do orzeczenia o wymeldowaniu. Ustalony w sprawie stan faktyczny pozwalał zatem na stwierdzenie, że opuszczenie przez skarżących miejsca zameldowania miało w dacie wydania decyzji charakter trwały.

Zgodzić się trzeba z Sądem Wojewódzkim, że jeżeli skarżący faktycznie zrealizują swój deklarowany zamiar i powrócą do Polski, i w przedmiotowym lokalu ponownie zamieszkają w sposób stały, to będą mieli prawo i obowiązek zgodnie z obowiązującymi przepisami, dokonać ponownego zameldowania się w nim na deklarowany rodzaj pobytu. Właściciel (najemca, dysponent) lokalu ma prawo decydować kto może mieszkać, na jakich warunkach i jak długo w jego lokalu. Rację ma Sąd Wojewódzki, że wprawdzie samo opuszczenie lokalu w 2012 r. było wymuszone okolicznościami, ponieważ skarżący byli małoletni pod władzą rodzicielską, a więc dzielili miejsce zamieszkania rodziców. Obecnie skarżący są pełnoletni nie podlegają władzy rodzicielskiej i miejsce swojego stałego zamieszkania mogą regulować według własnej woli. Nie zmienia to jednak faktu, że deklaracje o chęci zamieszkania w spornym lokalu są deklaracjami na przyszłość i ich realizacja będzie zależała od wzajemnego porozumienia z dysponentem lokalu. Jeśli faktycznie zostanie zrealizowana tak jak deklarują to skarżący to wówczas powstanie obowiązek meldunkowy.

Pozbawiony jest doniosłości prawnej zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a., przez brak wskazania w uzasadnieniu wyroku rzeczywistego stanu faktycznego, mającego miejsce w przedmiotowej sprawie. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (por. uchwałę NSA z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. II FPS 8/09, LEX nr 552012). Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a samo uchybienie musi uniemożliwiać kontrolę kasacyjną zaskarżonego wyroku. Za jego pomocą nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Przepis art. 141 § 4 P.p.s.a. jest bowiem przepisem proceduralnym, regulującym wymogi uzasadnienia. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej. O naruszeniu tego przepisu można mówić w przypadku, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia jednego z ustawowych, wyżej wymienionych warunków. Wyrok sądu pierwszej instancji nie będzie poddawał się kontroli sądowoadministracyjnej w przypadku braku wymaganych prawem części (np. nieprzedstawienia stanu sprawy, czy też niewskazania lub niewyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia), a także wówczas, gdy będą one co prawda obecne, niemniej jednak obejmować będą treści podane w sposób niejasny, czy też nielogiczny, uniemożliwiający jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego i prawnego, stanowiącego podstawę kontrolowanego wyroku sądu. Tymczasem uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Z wywodów Sądu wynika, dlaczego w jego ocenie nie doszło do naruszenia prawa wskazanego w skardze i jaki stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania. Sąd Wojewódzki w dostateczny sposób wyjaśnił motywy podjętego rozstrzygnięcia. Polemika z oceną stanu faktycznego dokonaną przez Sąd nie może sprowadzać się do zarzutu naruszenia powołanego przepisu. Wyrok poddaje się kontroli, a jego merytoryczna poprawność nie mogła być podważana za pomocą zarzutu naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a.

W tym stanie rzeczy skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, Naczelny Sąd Administracyjny, na mocy art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.