Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1738/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-01-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 50 ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.
article: art. 156
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), Protokolant ref. staż. Julia Murawska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2013r. sprawy ze skargi P. K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2012 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia skargę oddala


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2003 r. Nr [...], znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] na podstawie art. 50 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. –Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126) wstrzymał [...] S.A roboty rozbiórkowe budynku fabrycznego na działce nr ew. [...] w [...] przy ul. [...], prowadzone na długości budynków mieszkalnych znajdujących się na działce przy ul. [...] w [...] ( budynku od strony ulicy i oficyny).

Wnioskiem z dnia 20 czerwca 2011 r. P. K. wniósł o stwierdzenie nieważności ww. postanowienia.

Wnioskodawca zarzucił kwestionowanemu rozstrzygnięciu, iż zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa bowiem Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wstrzymując roboty rozbiórkowe nie zobowiązał jednocześnie inwestora do zabezpieczenia uszkodzonego budynku mieszkalnego, uporządkowania i zabezpieczenia częściowo rozebranego budynku fabrycznego przed możliwością zawalenia, co zdaniem wnioskującego przyczyniło się do powstania nowych pęknięć w budynku mieszkalnym oraz jego zawilgocenia w okresie od 2003 r. do 2005 r.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] na podstawie art. 156 § 1, art. 157 § 1 oraz art. 158 § 1 w związku z art. 126 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) odmówił stwierdzenia nieważności postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] grudnia 2003 r. Nr [...].

Organ w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia na wstępie przedstawił przebieg postępowania administracyjnego w sprawie.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] września 2011 r. Nr [...] odmówił na podstawie art. 61 a § 1 i 2 kpa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] Nr [...] z dnia [...] grudnia 2003 r.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] października 2011 r., znak: [...] uchylił w całości ww. postanowienie i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania.

Następnie organ wojewódzki wydał w dniu [...] grudnia 2011 r. postanowienie Nr [...], którym na podstawie art. 61 a § 1 i § 2 kpa ponownie odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] Nr [...] z dnia [...] grudnia 2003 r.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r., znak: [...], uchylił w całości ww. postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania organu I instancji.

Zawiadomieniem z dnia [...] kwietnia 2012 r. organ nadzoru budowlanego szczebla wojewódzkiego poinformował strony postępowania o wszczęciu postępowania w trybie art. 156 § 1 kpa w sprawie stwierdzenia nieważności kwestionowanego postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] grudnia 2003 r. Nr [...] oraz umożliwił stronom skorzystanie z uprawnienia przewidzianego w art. 10 § 1 kpa.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego dokonując kontroli ww. postanowienia stwierdził, iż nie jest ono dotknięte żadną z wad kwalifikowanych wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa.

Organ wojewódzki zauważył, że wprawdzie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] jako podstawę prawną postanowienia z dnia [...] grudnia 2003 r. Nr [...] podał przepis art. 50 Prawa budowlanego, jednak nie wskazał konkretnego punktu tego przepisu. Podkreślił, że z uzasadnienia kontrolowanego postanowienia wynika bezspornie, że organ wstrzymał prowadzenie robót rozbiórkowych przy budynku fabrycznym zlokalizowanym na działce o nr ewid. [...] położonej w [...] przy ul. [...] w oparciu o przepis art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Przytoczył ww. przepis z daty wydania rozstrzygnięcia organu powiatowego z dnia [...] grudnia 2003 r.

Następnie organ wyjaśnił, że postępowanie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] dotyczyło robót rozbiórkowych prowadzonych przy budynku fabrycznym zlokalizowanym na działce o nr ewid. [...] położonej w [...] przy ul. [...]. Podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 22 grudnia 2003 r. organ stopnia powiatowego ustalił, że omawiane roboty są wykonywane na podstawie decyzji Starosty [...] z dnia [...] października 2003 r., znak: [...] oraz pod nadzorem kierownika rozbiórki B. N. (nr upr. [...]). Podkreślił także, że w uzasadnieniu postanowienia wyraźnie wskazano, iż "zachodzi obawa, że ściana przewidziana w projekcie rozbiórki do zachowania będzie ścianą wolnostojącą przybudowaną do tych budynków, która nie będzie mieć dostatecznej stateczności, gdyż jest o wysokości około 11 m i długości około 37 m. Obecnie nie są jeszcze rozebrane ściany poprzeczne szczytowa oraz przy klatce schodowej".

Mając na uwadze powyższe organ wojewódzki stwierdził, że organ nadzoru budowlanego stopnia podstawowego miał podstawę do zastosowania sankcji określonej w art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, bowiem uprawdopodobnione zostało, iż dalsze wykonywanie robót rozbiórkowych może spowodować zagrożenie ludzi lub mienia.

Organ wojewódzki podał także, że w kontrolowanym akcie administracyjnym organ stopnia powiatowego wskazał przyczyny wstrzymania robót rozbiórkowych i jednocześnie odstąpił od ustalenia wymagań dotyczących niezbędnych zabezpieczeń. Stwierdził, że skoro organ stopnia podstawowego nie ustalił, aby w niniejszej sprawie zachodziła konieczność dokonania przez inwestora stosownych zabezpieczeń, tym samym zasadnie odstąpił od nałożenia takiego obowiązku na inwestora. Nadto organ wojewódzki wyjaśnił, że prowadzone postępowanie dotyczyło robót rozbiórkowych prowadzonych przy budynku fabrycznym, zlokalizowanym w [...] przy ul. [...], a nie budynku mieszkalnego stanowiącego współwłasność, a co za tym idzie organ stopnia powiatowego nie mógł nakładać na inwestora żadnych obowiązków związanych z innym obiektem budowlanym, niż ten wobec którego prowadzone było postępowanie administracyjne. Organ poinformował, że ewentualne dochodzenie odszkodowania przez P. K. za szkody powstałe w wyniku działań inwestycyjnych sąsiada, może nastąpić jedynie na etapie postępowania sądowego. Za stan techniczny obiektu odpowiada bowiem jego właściciel lub zarządca, bez względu na to czy to z jego winy wystąpiły nieprawidłowości w budynku.

Dalej, w uzasadnieniu organ stwierdził, że kontrolowany akt został wydany przez organ, który ze względu na właściwość rzeczową i miejscową był właściwy do załatwienia przedmiotowej sprawy. Nie został zatem naruszony przepis art. 156 § 1 pkt 1 kpa. Kontrolowane postanowienie nie zostało wydane bez podstawy prawnej ( art. 156 § 1 pkt 2 kpa ), bowiem organ stopnia podstawowego powołał w swym rozstrzygnięciu prawidłową podstawę prawną oraz uzasadnił jej zastosowanie. Organ podkreślił, że nieprecyzyjne wskazanie podstawy prawnej nie może być traktowane jako rażące naruszenie prawa, czy też działanie organu bez podstawy prawnej.

Zdaniem organu wojewódzkiego przy wydawaniu badanego postanowienia nie doszło do rażącego naruszenia prawa ( art. 156 § 1 pkt 2 kpa), bowiem zastosowanie sankcji art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego było w pełni zasadne. Kontrolowane rozstrzygnięcie nie zostało również skierowane do osoby nie będącej stroną w sprawie ( art. 156 § 1 pkt 4 kpa). Organ prawidłowo określił sposób adresata w postanowieniu, na co wskazuje treść art. 52 Prawa budowlanego. Zdaniem organu nie można uznać, że badany akt administracyjny był niewykonalny w dniu jego wydania i jego niewykonalność ma charakter trwały, jak również, że jego wykonanie wywołałyby czyn zagrożony karą ( art. 156 §1 pkt 5 i 6 kpa). Organ stwierdził, że przyczyna stwierdzenia nieważności uregulowana w art. 156 § 1 pkt 3 nie zaistniała w niniejszej sprawie. Sprawa nie była bowiem już poprzednio rozstrzygnięta innym aktem administracyjnym. Kontrolowane postanowienie nie zawiera również wady powodującej jego nieważność z mocy prawa.

Organ wojewódzki odniósł się także do kwestii podnoszonych przez skarżącego.

Podał, że w toku kontroli przeprowadzonej w dniu 19 sierpnia 2011 r. przez przedstawicieli stopnia podstawowego ustalono, że na spornej nieruchomości nie prowadzi się żadnych robót budowlanych. Wyjaśnił jednak, że postępowanie prowadzone w trybie art. 156 § 1 kpa dotyczy oceny stanu faktycznego jaki istniał w dacie wydania kontrolowanego aktu administracyjnego, zatem na jego etapie nie uwzględnia się zmian, jeżeli takowe miały miejsce. Organ zaznaczył, że postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] grudnia 2003 r. Nr [...] utraciło ważność, bowiem organ decyzją z dnia [...] marca Nr [...] stwierdził nieważność decyzji organu stopnia powiatowego z dnia [...] stycznia 2004 r. Nr [...], którą na podstawie art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego nakazano zaniechać prowadzenia dalszych robót budowlanych przy spornym obiekcie. Rozstrzygnięcie organu szczebla wojewódzkiego zostało utrzymane w mocy decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2004 r., znak: [...]. Z tego też względu nakaz wynikający z postanowienia organu powiatowego z dnia [...] grudnia 2003 r. Nr [...] przestał wywierać skutki wobec inwestora.

Organ wojewódzki nadmienił, że inwestor uzyskał prawo kontynuowania robót rozbiórkowych na podstawie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] grudnia 2004 r. Nr [...] ( zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej firmie " [...] S.A z siedzibą w [...] pozwolenia na wykonanie zabezpieczenia ściany budynku i dokończenia rozbiórki budynku fabrycznego na działce o nr ewid. [...] przy ul. [...] w [...]). Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2005 r. Nr [...].

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r., znak: [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 kpa, po rozpatrzeniu zażalenia P. K. na ww. postanowienie utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Organ odwoławczy podzielił stanowisko organ wojewódzkiego wyrażone uzasadnieniu skarżonego postanowienia. Stwierdził, że postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] grudnia 2003 r. Nr [...] nie zostało wydane bez podstawy prawnej bądź z rażącym naruszeniem art. 50 Prawa budowlanego, a zatem nie jest obarczone wadą wymienioną w art. 156 §1 pkt 2 kpa. Nie zostało też obarczone żadną z pozostałych wad prawnych, enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa.

Nadto organ odwoławczy ustosunkował się do podniesionych w zażaleniu zarzutów i kwestii dotyczących rzekomego niedoręczenia skarżącemu kwestionowanego postanowienia.

Powołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2007 r. sygn. akt II OSK 239/07 ( LEX nr 345938) w którym stwierdzono, że "skuteczne doręczenie przynajmniej jednej ze stron postępowania już powoduje, że decyzja wywołuje skutki prawne wobec jej wejścia do obrotu prawnego".

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie wniósł P. K..

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że skarżone postanowienie oraz je poprzedzające zapadło z naruszeniem art. 7, 77 kpa oraz art. 156 § 1 kpa. Zdaniem skarżącego postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] wydano z rażącym naruszeniem prawa, gdyż postanowienie było niewykonalne w dniu jego wydania i jego niewykonalność ma charakter trwały z powodu, że ściana przewidziana w projekcie rozbiórki do zachowania nigdy nie istniała.

Skarżący podniósł, że budynek fabryczny nie miał własnej ściany lecz wspólną z budynkiem fabrycznym i ściana nie była wolnostojącą, lecz jest powiązana w sposób trwały z budynkiem mieszkalnym. Organ nadzoru budowlanego nie wskazał na czym polega nieprawidłowe wykonanie robót budowlanych i związane z tym zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia. Organ nie wykazał konkretnego uchybienia i konkretnego niebezpieczeństwa przez nie stwarzanego.

Zdaniem skarżącego niewykonalność postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2003 r. Nr [...] polega również na tym, że wydana decyzja przez organ powiatowy nr [...] na podstawie art. 51 § 1 pkt 1 Prawa budowlanego została uchylona przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją Nr [...], którą utrzymał w mocy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2004 r. Skarżący podał, że organ powiatowy wydał nowe postanowienie o wstrzymaniu robót Nr [...], a roboty rozbiórkowe dokończono na podstawie nowej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...]. Z tego też względu w ocenie skarżącego kwestionowane w trybie nieważnościowym postanowienie o wstrzymaniu robót nigdy nie było wykonalne.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał argumentację wyrażoną w uzasadnieniu postanowienia i wniósł o jej oddalenie.

Na rozprawie w dniu 23 stycznia 2013 r. Sąd postanowił na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a oddalić wniosek skarżącego o dołączenie akt sprawy VII SA/Wa 2992/12 ( poprzednio VII SA/Wa 451/10 ) w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2004 r. utrzymującej w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] maja 2004 r. uchylająca własną decyzję z dnia [...] sierpnia 2003 r. w części odnoszącej się do rozbiórki dwóch budynków fabrycznego na działce nr [...] i magazynowego na działce nr [...] przy ul. [...] w [...] ) i akt VII SA/Wa 554/12 ( ze skargi na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2012 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności własnego postanowienia z dnia [...] czerwca 2011 r. ).

W ocenie Sądu do podjęcia rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie nie zachodziła potrzeba dołączenia ww. akt sprawy ponieważ nie było to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w toczącym się postępowaniu. Rozstrzygnięcia zapadłe w wyżej wskazanych sprawach nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia rozpatrywanej sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że wykonywana kontrola polega na weryfikacji decyzji lub postanowienia organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżonemu postanowieniu i poprzedzającemu je postanowieniu pierwszoinstancyjnemu nie można zarzucić naruszenia przepisów prawa procesowego w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie jest postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego dnia [...] czerwca 2012 r. utrzymujące w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2012 r., którym odmówiono stwierdzenia nieważności postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] grudnia 2003 r. Nr [...] r.

Zaskarżone postanowienie zostało wydane w nadzwyczajnym trybie postępowania administracyjnego, jakim jest postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Przepisy te stosuje się odpowiednio do postanowień. Ocena organu administracji, orzekającego w trybie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej dotyczy wyłącznie tego, czy kwestionowana w tym trybie decyzja/postanowienie jest dotknięte wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa. W postępowaniu tym organ nadzorczy nie poddaje analizie całego postępowania zwykłego, lecz jedynie mając na uwadze zaskarżoną decyzję/postanowienie kontroluje, czy jej wydanie może wiązać się z zaistnieniem którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie. Postępowanie nadzorcze jest nadzwyczajnym trybem postępowania i stanowi wyłom od zasady stabilności decyzji art. 16 kpa, stąd też ustalenie podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji musi być niewątpliwe.

W tym postępowaniu decyzję/postanowienie weryfikuje się w odniesieniu do stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dniu wydania decyzji w stosunku, do której toczy się postępowanie nieważnościowe. Odmowa stwierdzenia nieważności decyzji ma miejsce wtedy, gdy w toku postępowania wyjaśniającego organ prowadzący postępowanie ustali, że nie występuje żadne z ustawowych przyczyn stwierdzenia nieważności.

W niniejszej sprawie kontrolowane postępowanie zostało przeprowadzone zgodnie z prawem.

Sąd podziela stanowisko organu, że żadna z przesłanek nieważnościowych określonych w art. 156 § 1 k.p.a nie wystąpiła. W postępowaniu nieważnościowym przeanalizowano wszystkie przesłanki z art. 156 §1 kpa wskazując, iż objęte kontrolą postanowienie o wstrzymaniu prac rozbiórkowych nie narusza przepisów o właściwości, nie dotyczy sprawy rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, nie zawiera wady powodującej jej nieważność z mocy prawa zaś jej wykonanie nie wywołuje czynu zagrożonego karą a ponadto nie zachodziła niewykonalność decyzji w dniu jej wydania. Organ wykazał również w uzasadnieniu postanowienia brak zaistnienia przesłanki wskazywanej przez stronę we wniosku tj. art. 156 § 1 pkt 2 kpa ( decyzja z rażącym naruszeniem prawa wydana lub bez podstawy prawnej ).

Z akt sprawy wynika, że w przedmiotowej sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] w dniu [...] grudnia 2003 r. przeprowadził oględziny działki o nr [...] przy ul. [...] w [...] i stwierdził, iż prowadzone są roboty rozbiórkowe budynku fabrycznego. W toku postępowania wyjaśniającego organ powiatowy ustalił, że rozbiórka obiektów przy ul. [...] w [...] odbywa się na podstawie decyzji pozwolenia na rozbiórkę z dnia [...] sierpnia 2003 r., znak: [...] i decyzji z dnia [...] października 2003 r., znak: [...] wydanych przez Starostwo Powiatu. Stwierdzono, że rozbierany budynek przylega tylną ścianą do budynków mieszkalnych znajdujących się na działkach oznaczonych nr ewid. [...] i [...]. Sąsiednie budynki mieszkalne są trzy kondygnacyjne użytkowane. Według skarżącego z uzasadnienia postanowienia z dnia [...] grudnia 2003 r. wynika, że ww. budynki posiadają jedną wspólną ścianę.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] uzasadniając rozstrzygnięcie postanowienia z dnia [...] grudnia 2003 r. Nr [...] podkreślił, iż zachodzi obawa, że ściana przewidziana w projekcie rozbiórki do zachowania będzie ścianą wolnostojącą przybudowaną do tych budynków, nie będzie posiadała dostatecznej stateczności, gdyż jest o wysokości około 11 m i długości około 37 m – na długości budynków mieszkalnych znajdujących na działce przy ul. [...] w [...] ( budynku od strony ulicy i oficyny).

Powyższe ustalenia dawały zatem Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanemu w [...] do wstrzymania robót rozbiórkowych przedmiotowego budynku na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( tj. Dz. U. z 2000 r., Nr 106, poz. 1126 ze zm.).

Wskazany wyżej przepis w dacie wydania rozstrzygnięcia kwestionowanego postanowienia przez organ powiatowy stanowił, że: w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub 49 b ust. 1 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych w sposób mogących spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska. W postanowieniu o wstrzymaniu należy podać przyczynę wstrzymania robót, ustalić wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń ( ust. 2 ).

Podkreślić należy, iż w niniejszej sprawie w kontrolowanym postanowieniu Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] nie wskazał konkretnego punktu przepisu art. 50 Prawa budowlanego. Z uzasadnienia postanowienia organu powiatowego wynika jednak jednoznacznie, że organ wstrzymał prowadzenie robót rozbiórkowych na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Powyższemu uchybieniu nie można zatem przypisać cech rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić tylko wówczas, gdy proste zestawienie treści rozstrzygnięcia z treścią zastosowanego przepisu prawa wskazuje na ich oczywistą niezgodność, a w konsekwencji, waga naruszenia prawa jest znacznie większa, niż stabilność decyzji ostatecznej. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Skutki, które wywołuje decyzja/postanowienie uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki gospodarcze lub społeczne niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności ( wyrok NSA z dnia 17 września 2008 r. , sygn. akt II OSK 1043/07, Lex 508497).

W niniejszej sprawie, organ pierwszej instancji podejmując kontrolowane w postępowaniu nieważnościowym postanowienie wskazał podstawę prawną (art. 50 Prawa budowlanego) rozstrzygnięcia oraz przyczynę wstrzymania robót rozbiórkowych. Jednocześnie organ odstąpił od ustalenia wymagań dotyczących niezbędnych zabezpieczeń.

Podzielić należy stanowisko organu pierwszej i drugiej instancji, iż skoro organ stopnia powiatowego nie ustalił, aby w niniejszej sprawie zachodziła konieczność dokonania przez inwestora stosownych zabezpieczeń, tym samym zasadnie odstąpił od nałożenia takiego obowiązku na inwestora.

Zaznaczyć należy, iż organ wydając postanowienie o wstrzymaniu może orzec o nałożeniu określonych obowiązków. Powyższy zapis nie oznacza, iż nakaz wynikający z treści art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego jest zawsze obligatoryjny.

Sąd nie podziela zarzutów podnoszonych w skardze przez skarżącego, iż postanowienie wydano z rażącym naruszeniem prawa, gdyż było niewykonalne w dniu jego wydania i jego niewykonalność ma charakter trwały z powodu, iż ściana przewidziana w projekcie do rozbiórki nigdy nie istniała.

Podkreślić należy, że zarówno w orzecznictwie sądowoadministracyjnym jak i piśmiennictwie wskazuje się, że o niewykonalności decyzji/postanowienia decydują przeszkody w jej wykonaniu, które określają dwie cechy: przeszkody te istniały już w dacie wydania decyzji/postanowienia, a także są nieusuwalne przez cały czas. Ponadto niewykonalność decyzji/postanowienia może być faktyczna, jak i prawna (por. wyroki z dnia 8 lutego 1985 r., I SA 1090/84, niepubl. oraz z dnia 10 maja 1995 r., SA/Ka 486/94, ONSA 1996 Nr 2, poz. 89). W pierwszym przypadku wykonanie decyzji nie jest możliwe z przyczyn czysto technicznych, w drugim - istnieją prawne nakazy lub zakazy, które stanowią nieusuwalną przeszkodę w wykonaniu praw lub obowiązków ustanowionych w decyzji (J. Borkowski (w:) Adamiak/Borkowski, k.p.a. Komentarz, Warszawa 2003, s. 726). Żadna z sytuacji wyżej przedstawionych w stosunku do badanego postanowienia nie zaistniała. Zaznaczyć należy, że przedmiotem kontrolowanego postanowienia było wstrzymanie rozbiórki budynku fabrycznego. Niewątpliwie zatem nakaz wynikający z postanowienia był wykonalny.

Zaskarżone postanowienie wydane zostało w trybie art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego. Przepis ten ma charakter incydentalny, prewencyjny, jest to przepis związany z art. 51 i sam jako taki ani nie rozstrzyga sprawy, ani jej nie kończy. Przepisem rozstrzygającym sprawę i kończącym ją merytoryczną decyzją, jest art. 51 Prawa budowlanego i ewentualne wątpliwości mające miejsce na etapie wstrzymania wykonywania robót budowlanych, powinny być wyjaśnione w decyzji wydanej w oparciu o ww. art. 51. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13.czerwca 2008r., sygn. akt. II OSK 655/07, dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 483240). Wskazać należy, iż zgodnie z art. 50 ust. 4 Prawa budowlanego postanowienie o wstrzymaniu traci ważność po upływie 2 miesięcy, od dnia doręczenia, chyba, że w tym terminie zostanie wydana decyzja o której mowa w art. 50 a pkt 2 albo w art. 51 ust. 1.

W niniejszej sprawie organ stopnia podstawowego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego wydał decyzję w dniu [...] stycznia 2004 r. Nr [...] którą nakazał zaniechać prowadzenia dalszych robót budowlanych przy spornym obiekcie. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2004r. Nr [...] stwierdził nieważność ww. decyzji stopnia podstawowego. Rozstrzygnięcie organu szczebla wojewódzkiego zostało utrzymane w mocy decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2004 r., znak: [...].

Powyższe okoliczności nie stanowią przeszkody w dokonaniu kontroli legalności postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] grudnia 2003 r. w aspekcie przesłanek art. 156 § 1 kpa. Organy nadzoru budowlanego badały legalność kwestionowanego postanowienia z daty jego wydania i właściwie uwzględniły stan faktyczny i prawny na tę datę.

Wskazać należy, iż inwestor uzyskał prawo kontynuowania robót rozbiórkowych na podstawie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] grudnia 2004 r. Nr [...] ( zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej firmie " [...] S.A z siedzibą w [...] pozwolenia na wykonanie zabezpieczenia ściany budynku i dokończenia rozbiórki budynku fabrycznego na działce o nr ewid. [...] przy ul. [...] w [...]). Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2005 r. Nr [...].

Reasumując stwierdzić należy, iż Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w zaskarżonym postanowieniu prawidłowo przyjął, że badane postanowienie oraz poprzedzające je nie jest dotknięte żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa.

W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 p.p.s.a skargę jako bezzasadną należało oddalić.