Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 693/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-09-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: uchylono decyzję II instancji w części, w pozostałym zakresie skargę oddalono
Powołane przepisy: article: art. 28
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par 1 pkt 1 lit c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie: WSA Kazimierz Bandarzewski WSA Paweł Darmoń (spr.) Protokolant: sekr. sądowy Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2015 r. sprawy ze skargi M. G. i K. Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia 13 kwietnia 2015 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji po wznowieniu postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję w zakresie dotyczącym M. G.; II. oddala skargę w zakresie dotyczącym K. Z.; III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej M. G. kwotę 200,00 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją Prezydenta Miasta K. z 16.12.2009 r. umorzono wznowione na wniosek M.G.-Z. i K.Z. postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezydenta Miasta K. z 13.12.2002 r. Nr [...] , znak: [...] , zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę inwestycji pn.: zarurowanie odcinka rowu melioracyjnego położonego pomiędzy ul. [...] a ul.[...] w K. zlokalizowanego na działkach nr [...] ,[...], [...] ,[...] obr. [...] " wydanej dla B.B. i M. i R.K. .

W wyniku przeprowadzenia postępowania odwoławczego Wojewody decyzją z 16.04.2010 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Po przeprowadzeniu ponownego postępowania, decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia 20.12.2013 r. ponownie umorzono postępowanie.

Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego decyzją Wojewody z 11.06.2014 r. decyzja organu I instancji została uchylona, a sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Prezydent Miasta K. decyzją z dnia 23.07.2014 r. po raz kolejny umorzył postępowanie w sprawie wznowionej postanowieniem z 13.01.2004 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę Nr [...] , znak: [...] , z 13.12.2002 r. zaznaczając jednocześnie, że w odniesieniu do decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 13.12.2002 r. prawomocną decyzją z dnia 20.01.2011 r., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. orzekł o stwierdzeniu jej nieważności w części dotyczącej działki o nr ew.[...] , a w pozostałej części odmówił stwierdzenia jej nieważności.

Po rozpoznaniu odwołania wniesionego od powyższej decyzji przez K.Z i M.G.Z. Wojewoda decyzją z dnia 13 kwietnia 2015 r. znak [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł o odmowie uchylenia na wniosek M.G.-Z. i K.Z. decyzji Prezydenta Miasta K. Nr [...] , znak: [...] , z 13.12.2002 r. w zakresie, w jakim orzeczono odmowę stwierdzenia jej nieważności.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności obowiązany jest ponownie rozpoznać sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji.

Po dokonanej analizie stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie może być utrzymana w mocy ze względów proceduralnych. Organ I instancji wydał na podstawie art. 105 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego orzeczenie o umorzeniu postępowania w sprawie wznowienia. W sytuacji jednak braku potwierdzenia istnienia przesłanki wznowienia, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., organ obowiązany jest wydać decyzję o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.. Pojawiające się w wyniku dotychczasowego procedowania orzeczenia organu I instancji nie odpowiadają prawidłowej wykładni przepisów k.p.a., co powoduje, że organ, mając na uwadze art. 12 k.p.a., w związku z art. 138 § 1 ust. 2 k.p.a., uchylić zaskarżoną decyzję i orzec co do istoty sprawy.

Jak wyjaśnił organ odwoławczy główną kwestią było sprawdzenie zasadności uznania przez organ I instancji, że działka nr [...] obręb [...] w K. , nie leży w obszarze oddziaływania obiektu. Wnioskodawcy wywodzą swój interes prawny do uczestnictwa w postępowaniu na prawach strony z posiadania prawa własności do działki. Działka to jest wyłączną własnością M.G. –Z. , . K.Z. nie jest jej właścicielem.

W dacie wydania inkryminowanej decyzji o pozwoleniu na budowę, tj. 13.12.2002 r. nie funkcjonował jeszcze przepis art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, który został wprowadzony 11.07.2003 r. (Dz. U. 2003 Nr 80 poz. 718). Przewiduje on ustalanie obszaru oddziaływania obiektu, który następuje w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę. Art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane podaje bowiem: "Stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu". Obszar oddziaływania obiektu został natomiast zdefiniowany w art. 3 pkt 20 tej ustawy następująco - "teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu". Przepisami odrębnymi są przepisy tzw. techniczno-budowlane stanowiące bazę regulującą m.in. kwestie dotyczące usytuowania obiektów i urządzeń budowlanych. W przypadku obiektów budowlanych rolę tę pełni m.in. rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, które zawiera podstawowy zestaw wymogów, dotyczących usytuowania obiektów budowlanych.

Zdaniem organu odwoławczego zaskarżona decyzja pomimo swych wad formalnych posiada prawidłową analizę merytoryczną w zakresie rozpoznania, czy przysługiwał Wnioskodawcom przymiot strony postępowania w przedmiotowej sprawie pozwolenia na budowę. Wnioskodawcy wywodzą swój interes prawny w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę spornej inwestycji z faktu, że projektowana inwestycja w postaci zarurowania odcinka rowu melioracyjnego spowodowała zatrzymanie wód i skierowanie ich na działkę nr [...] obręb [...] w K.

W odniesieniu do posiadania przez K.Z. statusu strony postępowania w sprawie pozwolenia na budowę ustalono, że z uwagi na nie posiadanie praw własności, współwłasności lub użytkowania wieczystego w stosunku do działki nr [...] obręb [...] w K. , bezsprzecznie nie posiada on legitymacji strony postępowania w sprawie.

W odniesieniu do posiadania przez MG.-Z. statusu strony postępowania, zaznaczono, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazane zostały przepisy, z których ewentualnego naruszenia mogłaby wynikać konieczność uwzględnienia w obszarze oddziaływania obiektu, działki nr [...] obręb [...] w K. , będącej własnością wnioskodawczyni. Treść uzasadnienia ponad wszelką wątpliwość udowadnia brak przysługiwania M.G.-Z. przymiotu strony postępowania, w związku z brakiem podstaw do poszerzenia obszaru oddziaływania obiektu o jej działkę.

Działka wnioskodawczyni nie jest usytuowana w bezpośrednim sąsiedztwie z terenem inwestycji. Bez względu jednak na powyższe, gdyby stwierdzone zostało oddziaływanie przedmiotowej inwestycji na nieruchomość wnioskodawczyni, czyniłoby to konieczność objęcia obszarem oddziaływania działki nr [...] obręb [...] .

Celem wyjaśnienia, czy działka wnioskodawczyni leży w obszarze oddziaływania obiektu, organ I instancji posiłkował się materiałem dowodowym w postaci "Oceny dokonanych zmian stanu wody na gruntach znajdujących się w rejonie ul. [...] z M. z T. w wyniku niwelacji terenu, wykonanych ogrodzeń, zrealizowanych inwestycji budowlanych, zarurowania rowu itp. ze szczególnym uwzględnieniem okresu ich dokonywania przez poszczególnych właścicieli i ich wpływu na stosunki wodne w tym rejonie, wraz z określeniem występujących szkód na terenach sąsiednich'' sporządzonej przez uprawnionego geologa dr inż. T.S. Organ odwoławczy w decyzji z 11.06.2014 r., znak: [...] , zwrócił uwagę na brak możliwości wykorzystania tego materiału dowodowego w związku z brakiem ostatecznego orzeczenia w sprawie, w której dokument był dopuszczony jako dowód. Organ I instancji pozyskał z urzędu informację, że decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z 30.12.2013 r., znak: [...] utrzymano w mocy orzeczenie kończące postępowanie prowadzone przez Wydział Kształtowania Środowiska Urzędu Miasta K. pod sygnaturą [...] i [...] (decyzja orzekająca m.in., że na działkach nr [...] i [...] obr. [...] , stanowiących współwłasność R. i M.K. , nie nastąpiły zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie oddziaływujące na grunty sąsiednie - tj. na działkę nr [...] obr. [...] w K. , stanowiącą własność pani M.G.-Z. ), w którym to postępowaniu był wykorzystany materiał dowodowy. W związku z powyższym nie znaleziono podstaw do odmówienia opracowaniu powagi dowodowej w sprawie. Z materiałem tym zaznajomiono strony. Wobec tego wzięto pod uwagę "Ocenę dokonanych zmian stanu wody na gruntach znajdujących się w rejonie ul. [...] z M. – P. z T. w wyniku niwelacji terenu, wykonanych ogrodzeń, zrealizowanych inwestycji budowlanych, zarurowania rowu itp. ze szczególnym uwzględnieniem okresu ich dokonywania przez poszczególnych właścicieli i ich wpływu na stosunki wodne w tym rejonie, wraz z określeniem występujących szkód na terenach sąsiednich".

Ze zgromadzonego materiału zdaniem organu wynika, że działka nr [...] obręb [...] nie doznaje zalewania w wyniku realizacji spornej inwestycji. W szeroko przytoczonej "Ocenie (...)" na stronach [...] w rozdziale pt.: Szkody na działce [...] , wskazano:

"Właściciele działki [...] zgłaszają wystąpienie szkody w postaci podmokłości na tej działce i szkody w budynku mieszkalnym. W okresie wykonywania opinii nie stwierdzono podtopień ani podmokłości na terenie tej dziatki. Właściciele działki stwierdzają, że w innych okresach występują podmokłości na tej działce, utrudniające normalne użytkowanie tej działki. Właściciele działki [....] stawiają hipotezę, że "na stan wody podziemnej na działce [...] może mieć znaczący wpływ ułożenie i zasypanie rurociągu [...] w rowie doliny S-N, zasypanie na działce [...] doliny [...] oraz rurociąg [...]

Na obszarze działki [...] wykonano 4 otwory badawcze oznaczone jako 3, 5, 6 (2006) oraz otwór P-9, w którym zainstalowano tymczasowo rury piezometryczne. W otworach 3 i 5 stwierdzono wodę w piaskach o zwierciadle napiętym warstwą namułów w otworze 3 po stronie zachodniej rurociągu k600, a w otworze 5 po wschodniej stronie rurociągu k600 warstwę napinająca wodę stanowię nasypy o miąższości 2,9m. W otworze P-9 położonym również po wschodniej stronie rurociągu k600 stwierdzono wodę w piaskach o zwierciadle napiętym warstwą nasypów o miąższości 3 m. Stwarzanie warunków naporowych przez nasypy po stronie wschodniej rurociągu k600 świadczy o zmianie stanu wody podziemnej na działce [...] otworze 6 stwierdzono jedynie sączenia wody na granicy namułu gliniastego i nasypu niekontrolowanego o miąższości 1,4m.

Ułożenie na terenie działki rurociągu k600 na podsypce piaskowej jak w projekcie budowlanym (póz. 10.4) nie wpływa na stan wody na działce [...] . Ale zasypanie rurociągu k600 materiałem skalnym nieprzepuszczalnym lub półprzepuszczałnym ma wpływ stan wody na działce [...] .

W odniesieniu do działek sąsiednich nie stwierdzono oddziaływania przekształceń dokonanych na działce [...] w związku z ułożeniem rurociągu k600. Należy tu zaznaczyć, że z mapy zasadniczej (2012) wynika iż rurociąg k600 ułożono po zachodnim zboczu doliny S-N, a nie bezpośrednio w jej osi, co wyklucza jego bezpośredni wpływ na stan wody na działkach sąsiednich.

Natomiast zasypanie rurociągu materiałem półprzepuszczalnym i nieprzepuszczalnym spowodowało wystąpienie subartezyjskich warunków w otworze P-9. Zmiany stanu wody podziemnej dotyczą obszaru w sąsiedztwie miejsca styku granicy działki [...] z granicami działek [...] ,[...],[...] . Z przeprowadzonych badań w latach 2004-2012r wynika, że nie stwierdzono takich zmian w odniesieniu do innych działek.

Rurociąg k600 ułożono na rzędnej 251,60 m n.p.m, w miejscu skrzyżowania z wodociągiem wAl200 (Raba 11), ujawnionym na mapie z roku 2001. Analizując wyniki wykonanych dotychczas badań terenowych (archiwalnych - 2004r., 2006r. i aktualnych - 2012) nie stwierdza się wpływu wodociągu wAl200 ([...] przebiegającego przez działki [...] ,[...] ,[...] , na stan wody na tych działkach w ich sąsiedztwie.

Analiza załączników 5-19 wskazuje, że zasypanie na działce [...] doliny o przebiegu [...] stworzyło blokadę dla swobodnego wypływu wody na powierzchnię terenu. Blokadę stworzył użyty do nasypów materiał skalny zawierający iły pylaste i gliny. Taki rodzaj skał uznaje się za skały półprzepuszczałne lub nieprzepuszczalne. Użyty materiał skalny do nasypów jest jedną z przyczyn występowania zgłaszanych podmokłości, ponieważ woda podziemna mimo nachylenia terenu nie może łatwo uwolnić się na powierzchnię i spłynąć po jej powierzchni. Argumentem przemawiającym za takim wyjaśnieniem jest fakt, że istniał system odprowadzenia wody z działki [...] , składający się ze studni zbiorczej, aktualnie istniejącej na działce [...] . przyłączonego do tej studni rurociągu obecnie niedrożnego, przebiegającego przez działkę [...] , z końcem na działce [...], prawdopodobnie w obniżeniu doliny [...] , co zostało wykazanie - żal. 21, wykonanym dla opracowania póz: 10.16.

Należy podkreślić jednak, że hipotetyczne usunięcie nasypów z terenu działki [...] , lub ich zamiana na materiał skalny przepuszczalny nie uwolni tej działki od gromadzenia się wody, ponieważ jej odpływ będzie blokowany przez nasypy na działce nr [...] , utworzone z nieprzepuszczalnego materiału skalnego. Odpływ wody powierzchniowej i podziemnej z terenu działki [...] blokowany jest ponadto przez betonowy element ogrodzenia między działkami nr [...] ,[...] , na linii I-R (żal. 18). Elementy tego ogrodzenia szczegółowo pokazano na żal. 23.

Zasypanie materiałem półprzepuszczalnym i nieprzepuszczalnym doliny [...] na działce [...] zmienia stosunki wodne w odniesieniu do wód podziemnych i powierzchniowych w odniesieniu do działki [...] z powodu blokady możliwości ich swobodnego odpływu poza teren tej działki. Pierwotna rzeźba terenu umożliwiała odpływ wody powierzchniowej z działki [...] przez działkę [...]

W odniesieniu do działki [...] stwierdza się, że mogą wystąpić szkody w roślinności na terenie działki w postaci podmokłości wywołane nasypami na działce [...] i dodatkową obecnością betonowych elementów ogrodzenia od strony zachodniej, które są przeszkodą w odpływie wody powierzchniowej (części elementów betonowych wystające ponad teren) i podziemnej (betonowe elementy ogrodzenia zagłębione pod powierzchnię terenu). Dodatkowo na zwiększone ilości wody podziemnej na działce [...] wpływ mają wody opadowe odprowadzone do dwóch studzien na działce [...] i rozsączane w gruncie przy granicy z działką [...] .

W odniesieniu do zgłaszanej szkody związanej z zamakaniem od gruntu budynku mieszkalnego, to można stwierdzić, że budynek ten jest posadowiony przynajmniej w części na gruntach słabo przepuszczalnych, dlatego nie ma podstawy do wskazania innej przyczyny zawilgocenia niż brak drenażu opaskowego budynku. Właściciel budynku nr 5a podaje, że fundament budynku 5a jest zagłębiony średnio 140 cm p.p.t. W takiej sytuacji wykonanie skutecznego drenażu opaskowego, zgodnie ze sztuką budowlaną, nie jest możliwe bez odprowadzenia wody poza granice działki.

Analizując wyniki wykonanych dotychczas badań terenowych (archiwalnych-2004r., 2006r. i aktualnych - 2012) nie stwierdza się wpływu wodociągu wA1200 ([...] przebiegającego przez działkę [...] ,[...],[...] na stan wody na działce [...] i powodowania wystąpienia szkody na tej działce".

Ponadto we wnioskach powoływanego opracowania stwierdzono, że: jeżeli na kierunku spływu wód powierzchniowych występuje betonowy element ogrodzenia wyniesiony ponad powierzchnię terenu, to staje się on przeszkodą uniemożliwiającą odpływ wody powierzchniowej z działki - taki przypadek dotyczy znacząco działek [...] (z powodu ogrodzenia od strony zachodniej), [...] (z powodu ogrodzenia od strony północnej i zachodniej (...).

O ile działka nr [...] obr.[...] w K. , stanowiącą własność Pani M,G, Z, , doznaje zalewania, zjawisko to nie jest spowodowane wykonaniem inwestycji, polegającej na zarurowaniu odcinka rowu melioracyjnego zlokalizowanego na działkach nr [...] ,[...] ,[...] ,[...] obr.[...] w K.

W decyzji organu z 11.06.2014 r. znak: [...] z uwagi na powagę orzeczeń sądowych, wskazano na konieczność uwzględnienia treści wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 28.04.2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 300/10, zapadłego w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. z 13.12.2002 r. o pozwoleniu na budowę, stwierdzającego: "Sąd pierwszej instancji, tak jak organ odwoławczy, pominął kwestię, że zarurowanie rowu - obojętnie czy jest on ciekiem naturalnym, czy rowem melioracyjnym- może mieć -wpływ na stosunki wodne istniejące na określonym terenie i to nie tylko na działkach bezpośrednio graniczących z terenem inwestycji. Wobec tego skoro skarżący kasacyjnie twierdza, iż działka stanowiąca ich własność jest zalewana wodami opadowymi wskutek realizacji spornej inwestycji na podstawie niezgodnego z prawem pozwolenia na budowę, brak jest podstaw uzasadniających twierdzenie, iż niniejsza działka nie znajduje się w obszarze oddziaływania tej inwestycji".

Dalej organ stwierdza , że bez względu na ustalenia powyższego wyroku, mając na uwadze, że materiał dowodowy w sprawie został poszerzony o dowód w postaci "Oceny dokonanych zmian stanu wody na gruntach znajdujących się w rejonie ul. [...] z[...] z T. (...), sporządzonej przez uprawnionego geologa dr inż. T.S. , w której wykazano brak wpływu przedmiotowej inwestycji na stan wody na działce M.G.-Z. , nie znajduje podstaw do przyznania Wnioskodawczyni legitymacji strony postępowania w sprawie pozwolenia na budowę inwestycji. Powoływany wyrok zapadł bowiem, bez wyczerpującej wiedzy o stosunkach wodnych panujących na działce wnioskodawczyni.

Organ przyjmuje, że wyjaśnione zostało, iż inwestycja nie oddziałuje na działkę Skarżącej. Nie znaleziono podstaw do stwierdzenia, że przedmiotowa inwestycja generuje ograniczenia lub zmiany w zagospodarowaniu tej nieruchomości. Nie znaleziono przepisów technicznych, których naruszenie spowodowane przez przedmiotową inwestycję, uzasadniałoby objęcie obszarem oddziaływania działki wnioskodawczyni.

W odniesieniu do wyrażonego w odwołaniu zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a., organ nie potwierdza zaistnienia tej wadliwości proceduralnej. Z materiałem dowodowym, strony postępowania miały możliwość zaznajomić się w związku z zawiadomieniem Wydziału Architektury i Urbanistyki Urzędu Miasta K. z 05.12.2013 r., znak: [...] Po tym czasie akta sprawy nie zostały poszerzone o nowe dowody w sprawie. W postępowaniu odwoławczym Wydział Infrastruktury [...] Urzędu Wojewódzkiego w K. pismem z 03.12.2014 r., znak: [...] , również umożliwił stronom zapoznanie się ze zgromadzonym materiałem dowodowym.

Organ nie stwierdził naruszenia przepisów art. 6, 7, 8, 11, 77, 107 § 1 k.p.a. oraz naruszeń przepisów prawa materialnego. Stwierdzona natomiast wadliwość proceduralna decyzji doznaje wyeliminowania orzeczeniem reformującym.

W związku z nieprzysługiwaniem wnioskodawcom legitymacji stron postępowania w przedmiotowej sprawie pozwolenia na budowę, organ wykluczył istnienie przesłanki wznowienia postępowania wynikająca z art. 145 § 1 pkt 4 ustawy k.p.a., tym samym brak jest podstawy do uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę.

Powyższą decyzję zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie K.Z. oraz M.G.-Z. wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania. Decyzji zarzucono naruszenie prawa mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez wzruszenie przepisów:

1. art. 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez zaniechanie zebrania w sprawie istotnych dowodów i przeprowadzenia w sposób wyczerpujący postępowania dowodowego,

2. art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy,

3. art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez rozpatrzenie materiału dowodowego w sposób dowolny i nieuwzględnienie części materiału dowodowego,

4. art. 11 i art. 107 § l, 3 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niedostateczne uzasadnienie zaskarżonej decyzji, w szczególności poprzez brak wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione oraz przyczyn, z których innym faktom odmówił wiarygodności mocy dowodowej.

5. Błędne ustalenie stanu faktycznego co do:

a. nie istnienia przymiotu strony

b. stanu wód na gruncie

c. przyjęcia opinii Pana T. S. wyeliminowanej z obiegu prawnego wyrokiem sądu WSA w Krakowie jako podstawy do wydania decyzji.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie ich wydania. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 ustawy).

Skarga jest zasadna i w konsekwencji prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Istota sprawy sprowadza się do odpowiedzi na pytanie czy skarżący posiadają interes prawny do udziału w zainicjowanym przez nich postępowaniu o wznowienie postępowania.

W dacie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę zarurowania odcinka rowu melioracyjnego, ( której dotyczy wznowienie) - to jest 13 grudnia 2002 r. nie funkcjonował jeszcze przepis art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, który został wprowadzony 11 lipca 2003 r. (Dz. U. 2003 Nr 80 poz. 718) . Przewiduje on ustalanie obszaru oddziaływania obiektu w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę. Art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane stanowi: "Stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu". W tej sytuacji ma zastosowanie przepis ogólny art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 kodeks postepowania administracyjnego – tekst jednolity ( Dz. U. z 2013 r, poz. 267), który stanowi, że " stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

W zakresie dotyczącym K.Z. zaskarżona decyzja jest prawidłowa, bowiem skoro nie jest właścicielem nieruchomości oznaczonej nr [...] , obręb [...] , której dotyczy zalewanie to nie ma, co do tego wątpliwości, że nie posiada interesu prawnego w rozumieniu art. 28 kpa do udziału w postepowaniu. Ma jedynie interes faktyczny w rozstrzygnięciu sprawy na korzyść swojej żony – właścicielki tej nieruchomości.

Na rozprawie w dniu 23 września 2015 r ( k –[...] ) sam skarżący przyznał że nie jest właścicielem nieruchomości stanowiącej działkę [...] , ponieważ została nabyta przez jego żonę , jeszcze przed zawarciem związku małżeńskiego i uważa że skarżąca powinna być stroną postępowania.

W zakresie dotyczącym M.Z. - stwierdzić należy że organ II instancji wbrew swoim obowiązkom merytorycznego rozpoznania sprawy nie zajmował się interesem prawnym skarżącej w rozumieniu art. 28 kpa ( stan prawny dotyczył daty 13 grudnia 2002 r - wydania decyzji o zarurowaniu odcinka rowu melioracyjnego) jako przesłanką do przypisania przymiotu strony, do czego był zobowiązany a poprzestał na rozważaniach dotyczących oddziaływania inwestycji na nieruchomość skarżącej ( do tego pojęcia odwoływał się art. 28 ust 2 prawa budowlanego , który nie obowiązywał w dacie wydania decyzji ) i powołał się na opinię biegłego dr S. z 12 października 2012 r.

Opinii tej jednak nie oceniał pod względem prawidłowości jej sporządzenia (nie weryfikował ani metodologicznej prawidłowości, ani wiarygodności ustaleń czy wniosków) a ograniczył się do sformułowania że była wykorzystana w jednej ze spraw administracyjnych dotyczących działek [...] ,[...] – gruntów sąsiednich do działki [...] . Jest to o tyle istotne, że w dotychczasowych postępowaniach sądowo administracyjnych jak słusznie zauważyli skarżący opinia ta została pozbawiona wartości dowodowej z uwagi na błędy i nie mogła stanowić podstawy prawidłowych ustaleń faktycznych. Tak w sprawach zakończonych wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie : z dnia 11 czerwca 2014 r sygn. II SA/Kr 420/14 w przedmiocie stwierdzenia niewystępowania zmiany stanu wody na gruncie i odmowy nakazania czynności , z dnia 4 czerwca 2014 r , sygn. II SA/Kr 421/14 w przedmiocie stwierdzenia niewystępowania zmiany wody na gruncie i odmowy nakazania czynności. Natomiast w sprawie zakończonej wyrokiem z dnia 30 maja 2014 r , sygn.. II SA/Kr 418/14 choć zaaprobowano wyniki opinii biegłego to jednoznacznie zaznaczono że poza oceną pozostają ustalenia opinii dotyczące innych działek oraz zmiany stanu wód w innych konfiguracjach działek niż przyjętych w zaskarżonych decyzjach.

W decyzjach wydanych przez Prezydenta Miasta K. : z dnia 8 czerwca 2015 r dotyczącej pozwolenia na budowę i z dnia 23 września 2014 r dotyczącej ustalenia warunków zabudowy – M.G.-Z. traktowana jest, jako strona postępowania ( obie zostały dołączone do pisma skarżących z dnia 18 września 2015 r.) .

Istotna również jest i należało ją uwzględnić przy rozpoznaniu sprawy - treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 28 kwietnia 2010 r , sygn.. akt VII SA/Wa 300/10 zapadłego w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 13 grudnia 2002 r o pozwoleniu na budowę w którym przesądzono że brak jest podstaw uzasadniających twierdzenie że działka skarżących nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji. W poprzedzającym wydanie tego wyroku orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 września 2009 r sygn.. akt II OSK 1350/08 stwierdzono przysługiwanie skarżącym M.G.-Z. i K.Z. statusu strony postępowania, bowiem przyjęto, że Sąd nieprawidłowo arbitralnie przesądził, że skarżący nie mają przymiotu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, pomijając, że w sprawie inwestycji stwarzających uciążliwości dla otoczenia interes prawny mają osoby posiadające działki w strefie ich oddziaływania, a nie tylko posiadające działki bezpośrednio graniczące z działkami, na których realizowana jest dana inwestycja. Zatem możliwość ujemnego oddziaływania obiektu budowlanego na nieruchomość jest równoznaczna z naruszeniem interesu prawnego. Badając w tym kontekście niniejszą sprawę należy uznać, że Sąd I instancji - jak i organ drugiej instancji - w sposób niepełny wyjaśnił, czy skarżącym przysługuje przymiot strony.... Należy bowiem mieć na względzie ( jak wywodzi dalej NSA), że nie można wykluczyć sytuacji, iż osoby mające uzasadniony interes jako osoby trzecie w postępowaniu zwykłym, nie mają tego interesu w postępowaniu nadzwyczajnym i odwrotnie. Tego nie można domniemywać, ale trzeba wykazać w procesie stosowania prawa, odwołując się do konkretnych ustaleń stanu faktycznego i prawnego...Sąd pierwszej instancji, tak jak organ odwoławczy, pominął kwestię, że zarurowanie rowu - obojętnie czy jest on ciekiem naturalnym, czy rowem melioracyjnym- może mieć wpływ na stosunki wodne istniejące na określonym terenie i to nie tylko na działkach bezpośrednio graniczących z terenem inwestycji. Wobec tego skoro skarżący kasacyjnie twierdzą, iż działka stanowiąca ich własność jest zalewana wodami opadowymi wskutek realizacji spornej inwestycji na podstawie niezgodnego z prawem pozwolenia na budowę, brak jest podstaw uzasadniających twierdzenie, iż niniejsza działka nie znajduje się w obszarze oddziaływania tej inwestycji....

Jak to stwierdził w wyroku z dnia 11 kwietnia 1991 r. Sąd Najwyższy (III ARN 13/91) "interes prawny powinien być rozważany, jako zobiektywizowana, czyli realnie istniejąca potrzeba ochrony prawnej - jest to interes o charakterze osobistym, przez to, że jest własny zindywidualizowany i skonkretyzowany, a także aktualnie istnieje". Tymczasem zarówno Sąd pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy, ograniczając się do teoretycznych wywodów na temat pojęcia strony oraz pobieżnie odnosząc się do stanu faktycznego nie zbadał czy podmioty domagające się wszczęcia postępowania nadzwyczajnego, nie pozostają w tej szczególnej sytuacji, w której istnieje potrzeba ochrony prawnej i w której dopuszcza się uznanie ich statusu strony, mającej własny interes prawny.

Podkreślenia wymaga, że przyznanie atrybutu strony skarżącym nie oznacza oczywiście, że wszelkie prezentowane przez nich racje będą musiały być uwzględnione przez rozstrzygający organ administracji publicznej. Istotne jest, aby nie odbierać skarżącym możliwości weryfikacji w ramach postępowania nadzwyczajnego zasadności ich zastrzeżeń do decyzji [...] .

Na te wyroki i ich motywy zwrócił uwagę Wojewoda w swojej decyzji kasacyjnej z dnia 11 czerwca 2014 r [...] . Zaprezentowaną w nich ocenę prawną podziela skład rozpoznający niniejszą sprawę.

Nie dokonując tej oceny w niniejszej sprawie i nie stosując się do przedstawionych poglądów prawomocnych wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie organ naruszył przepisy postępowania, a uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola decyzji ograniczona jest wyłącznie do badania zgodności z prawem zaskarżonego aktu na podstawie akt sprawy. Sąd nie może dokonywać w postępowaniu sądowym ustaleń i oceniać zebranych w sprawie dowodów.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy wziąć pod uwagę, przedstawione poglądy a także rozważyć okoliczność, że właściciela nieruchomości chroni art. 140 k.c. i 144 k.c. nakazujące korzystanie z prawa własności zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem i zarazem zakazującym poodejmowania przez właściciela działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. Organ odwoławczy nie rozważał czy z uprawnień właścicielskich M.G.-Z. nie można wyprowadzić naruszenia przepisów prawnych uzasadniających posiadanie przez nią przymiotu strony w toczącym się postępowaniu administracyjnym. Źródłem takiego interesu prawnego mogą być w szczególności przepisy dotyczące ochrony własności, a więc przede wszystkim art. 140 oraz art. 144 kodeksu cywilnego.

W podlegającym kontroli sądowej postępowaniu administracyjnym dopatrzono się naruszeń przepisów postępowania o których mowa w skardze a to art. art. 77 § 1 , art. 7 i art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego , co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Wszystkie naprowadzone motywy sprawiły, że orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 poz. 270),