Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1913/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-01-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) Sędziowie: WSA Emilia Lewandowska WSA Anna Wesołowska Protokolant referent stażysta Joanna Berbecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] września 2015 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy L. z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...].

Zaskarżone orzeczenie zostało wydane w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

W wyniku rozpoznania wniosków M. G. z dnia [...] października 2014 r. i [...] listopada 2014 r., decyzjami z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...] i nr [...] Wójt Gminy L. odmówił przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego na J. G.

M. G. wystąpiła z wnioskiem o wznowienie postępowań, zakończonych ww. orzeczeniami, z uwagi na wyjście na jaw istotnych nowych okoliczności faktycznych i nowych dowodów w związku z zaświadczeniem [...] stanowiącym, że w rejestrze wymiarowym od podatku rolnego gminy L. w roku 2012 i 2013 figurowały we wsi nowy [...] grunty stanowiące działkę nr [...], których użytkownikami były J. G. i M. O.

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...] ww. organ wznowił postępowanie w rozpatrzeniu ww. wniosku, a następnie Wójt Gminy L. decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...] odmówił uchylenia decyzji własnych z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...].

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że M. G., ustaliła, że nie wyszły na jaw żadne okoliczności istniejące w dniu wydania decyzji i nie znane organowi, który decyzję wydał.

Dochód na osobę w rodzinie w 2012 r. wyniósł [...] zł, zaś w 2013 r. - [...] zł i przekroczył kryterium dochodowe, określone w art. 5 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Podniósł, że z zaświadczeń z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...], z dnia [...] marca 2015 r. nr [...], z dnia [...] listopada 2014 r. [...] i z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] wynika, że J. G. była w 2012 i w 2013 r. użytkownikiem gruntów o pow. [...] ha przeliczeniowych dz. nr [...] w N.

W złożonym od powyższej decyzji odwołaniu M. G. wniosła o zmianę decyzji i przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego oraz uwzględnienie dowodów o które wnioskowała.

Wskazała, że organ przy wyliczaniu dochodu uwzględnił gospodarstwo rolne o pow. [...] ha w tym [...] ha M. G. i [...] ha dz. nr [...] we wsi N. J. G.. Przedłożone zaświadczenie nr [...] uściślało zaświadczenie Wójta Gminy L. z dnia [...] listopada 2014 r., w oparciu o które wydano decyzje [...]. Z tego zaświadczenia wynika, że J. G, była co najwyżej współużytkownikiem, a nie jedynym użytkownikiem działki nr [...], w związku z tym organ powinien wziąć pod uwagę co najwyżej połowę powierzchni działki. Ponadto z przedłożonego oświadczenia M. O. wynika, że wpis J. G. w rejestrze wymiarowym od podatku rolnego jest niezgodny ze stanem faktycznym - albowiem od 1989 r. nie jest ona użytkownikiem działki nr [...]. W związku z tym organ nie powinien w ogóle brać pod uwagę tej działki.

Decyzją z dnia [...] września 2015 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy L. z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...].

W uzasadnieniu zapadłego rozstrzygnięcia organ II instancji stwierdził, że odwołania nie można uwzględnić ze względu na fakt, że została wydana decyzja zgodna z obowiązującą w tej materii procedurą. Wobec niejasności w materiale dowodowym Kolegium zwróciło się do organu I instancji o wyjaśnienie rozbieżności pomiędzy zaświadczeniem nr [...] z dnia [...] marca 2015 r., a informacją z akt podatkowych nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. i innych zaświadczeniach, w której jako użytkownika działki nr [...] wskazano J. G. oraz kiedy do urzędu wpłynęło zawiadomienie geodezyjne z dnia [...] listopada 2014 r. o wykreśleniu J. G. z rejestru wymiarowego podatku rolnego gminy L.

Organ odwoławczy stwierdził, że z zawiadomienia o zmianie w danych ewidencji gruntów i budynków Starosty Powiatowego w Nowym Dworze M. wynika, że J. G. z dniem [...] listopada 2014 r. przestała być użytkownikiem przedmiotowej dz. ew. nr [...]. W latach 2012 i 2013 użytkownikiem tej działki była J. G. i M. O.

Organ wskazało, że wznowienie postępowania umożliwiaja, w przypadkach przewidzianych w art. 145 § 1 i art. 145a § 1 kpa, wzruszenie ostatecznych decyzji administracyjnych. Postępowanie takie składa się z dwóch etapów. W pierwszym organ bada przesłanki formalne niezbędne do uruchomienia nadzwyczajnego trybu wzruszenia decyzji, co oznacza badanie, czy inicjatywa w sprawie wznowienia postępowania pochodzi od osoby mającej czynną legitymację procesową, czy wniosek złożono z zachowaniem terminów określonych w art. 148 i art. 145a § 2 kpa a także czy wskazano przyczynę wznowienia postępowania z katalogu ujętego w art. 145 § 1 i art. 145a § 1 kpa.

Gdy nie wystąpiła żadna z wymienionych okoliczności, organ wznawia postępowanie administracyjne w drodze postanowienia i przeprowadza postępowanie co do przyczyn wznowienia. Organ wywiązał się z tego obowiązku, wydając postanowienie o wznowieniu postępowania.

W drugim etapie organ bada przyczyny wznowienia a po przeprowadzeniu postępowania w tym zakresie podejmuje jedno z rozstrzygnięć przewidzianych w art. 151 § 1 kpa.

Skarżąca domagała się uchylenia decyzji jako podstawę wznowienia wskazując nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody, tj. art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Przywołany przepis wymaga kumulatywnego spełnienia następujących przesłanek: nowe okoliczności i nowe dowody muszą zostać ujawnione po wydaniu decyzji ostatecznej; oraz nowe okoliczności i nowe dowody musiały istnieć już wcześniej, to jest w chwili wydawania decyzji ostatecznej, lecz dla tego organu są one nowymi tylko, dlatego, że nie były mu wcześniej znane.

O istotności nowych okoliczności faktycznych i nowych dowodów można mówić tylko wtedy, jeżeli dotyczą one przedmiotu sprawy i mają wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych, co oznacza, że w sprawie mogłaby zapaść decyzja, co do istoty odmienna od dotychczasowej.

W światłe powyższego organ uznał, że dowody, na które powołała się wnioskodawczyni nie spełniały wymienionych kryteriów. Po pierwsze fakt użytkowania gruntów o pow. [...] ha przez J. G. w latach 2012 i 2033 był znany organowi w dniu wydawania decyzji i po drugie informacje te wynikały z rejestru wymiarowego podatku rolnego Gminy L.. Przy czym niezgodność tych danych ze stanem faktycznym pozostaje bez znaczenia dla sprawy, ponieważ organ prowadząc sformalizowane postępowanie administracyjne ma obowiązek oprzeć się na danych wynikających z obowiązujących rejestrów np. podatkowych, z ewidencji gruntów itp,

Zarówno z zaświadczenia z dnia 14 listopada 2014 r., wydanego przed wydaniem decyzji nr [...] i [...] z dnia [...] grudnia 2014 r., jak i z zaświadczenia wydanego w dniu [...] czerwca 2015 r. - czyli po wznowieniu postępowania - oraz po wydaniu zaświadczenia z dnia [...] marca 2015 r., wynika, że J. G. była użytkownikiem działki nr [...] położonej w N. Wójt Gminy L. w zaświadczeniu z dnia [...] listopada 2014 r. poinformował, że J. G. dopiero w listopadzie 2014 r. została wykreślona jako użytkownik przedmiotowego gruntu, na podstawie zawiadomienia geodezyjnego z dnia 24 listopada 2014 r. W latach 2012 i 2013 J. G. figurowała w ewidencji gruntów i budynków jako współużytkownik dz. nr [...], co potwierdza wymienione zaświadczenie.

Na powyższe rozstrzygnięcie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła M. G., wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi drugiej instancji.

Zdaniem skarżąceh organy obu instancji, na skutek niewłaściwej oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy, pozbawiły ją specjalnego zasiłku opiekuńczego. Organy błędnie oceniły, że w sprawie nie zaistniały żadne nowe fakty i dowody. Zupełnie nie odniosły się do nowego dowodu w postaci oświadczenia M. O. - złożonego przed urzędnikiem w latach osiemdziesiątych, który stanowi potwierdzenie, że od 1989 r. M. O. jest jedynym użytkownikiem działki nr [...] we wsi N., co do którego J. G. była wpisana w rejestrze wymiarowym dla podatku rolnego w roku 2012 i 2013. Charakter powyższego oświadczenia jest szczególny - stanowi podstawę do uznania, że J. G. przestała być użytkownikiem gruntu, co było m.in. podstawą przyznania świadczeń emerytalnych.

Skarżąca nie zgodziła się też z twierdzeniem, że z uwagi na formalizm postępowania w sprawie świadczeń rodzinnych niemożliwe byłoby dopuszczenie dowodu z zeznań świadka, czy przesłuchania strony - celem rzetelnego i pełnego wyjaśnienia sprawy. Ponadto podtrzymała okoliczności podnoszone w pismach do organu I instancji, jak również w odwołaniu

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. odpowiadając na skargę wniosło o oddalenie skargi, jako nieuzasadnionej, gdyż w treści decyzji wyjaśniło stronie podstawę prawną i motywy podjętego rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej co oznacza, że Sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Wniesiona w rozpoznawanej sprawie skarga jako niezasadna podlega oddaleniu.

W sprawie niniejszej ,prowadzonej w trybie wznowienia postępowania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję OPS w L. z dnia [...] czerwca 2015 r. odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznych Wójta Gminy L. z dnia [...] grudnia 2014 r. o nr [...] oraz [...].

Uzasadniając to orzeczenie organ stanął na stanowisku, że przedłożone do akt sprawy przez Skarżącą , wraz z wnioskiem o wznowienie postępowania , dowody w postaci zaświadczenia Urzędu Gminy w L. o posiadanych przez J. G, gruntach w roku 2012 i 2013 , nie spełniają wymogu zakreślonego treścią art. 145 § 1pkt 5 k.p.a. jako , że potwierdzają one znaną organom okoliczność, że w/w była w latach 2012 i 2013 współużytkownikiem działki oznaczonej nr [...].

Pogląd ten , z przyczyn omówionych poniżej zasługuje, zdaniem Sądu na akceptację, a rozstrzygnięcie Kolegium odpowiada prawu.

Wznowienie postępowania administracyjnego jest instytucją procesową umożliwiającą ponowne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego i ponowne wydanie rozstrzygnięcia w sprawie zakończonej już wcześniej decyzją ostateczną w przypadkach, gdy zachodzi przypuszczenie, że postępowanie poprzedzające wydanie owej ostatecznej decyzji administracyjnej było wadliwe (B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, wyd. 10, Warszawa 2009, s. 504).

Ratio legis istnienia tej instytucji wynika z faktu, iż po podjęciu decyzji ostatecznej może wyjść na jaw wadliwość postępowania, w którym orzeczenie takie zapadło albo też mogą pojawić się okoliczności podważające znaczenie przesłanek, na których oparto rozstrzygnięcie sprawy.

Enumeratywny katalog przesłanek wznowienia postępowania zawarty jest w art. 145 § 1 kpa, 145a § 1 kpa i art. 145b § 1 kpa.

Co istotne w sprawie niniejszej , wznowienie postępowania administracyjnego – jako szczególny rodzaj procedury umożliwiającej, w przypadkach prawem przewidzianych, wzruszenie ostatecznych indywidualnych aktów z zakresu administracji publicznej , składa się z dwóch etapów.

W pierwszym organ właściwy w sprawie postępowania bada przesłanki formalne niezbędne do uruchomienia nadzwyczajnego trybu weryfikacji ostatecznych rozstrzygnięć administracyjnych – co w przypadku wznowienia postępowania na żądanie strony – oznacza badanie, czy inicjatywa w sprawie wznowienia pochodzi od osoby mającej czynną legitymację procesową, czy wniosek złożono z zachowaniem terminów określonych w art. 148 i art. 145a § 2 kpa, a także czy wskazano przyczynę wznowienia postępowania z katalogu ujętego w art. 145 § 1, art. 145a § 1 i 145 § b kpa.

Jeżeli natomiast wstępne postępowanie wyjaśniające wykaże, że żądanie wznowienia pochodzi bezspornie od osoby nie mającej przymiotu strony w danym postępowaniu albo, że wniosek został złożony po upływie ustawowych terminów, albo wnioskodawca – mimo stosownego wezwania przez organ administracji – nie podał ustawowej przyczyny wznowienia postępowania, właściwy organ wydaje postanowienie odmawiające wznowienia postępowania administracyjnego (art. 149 § 3 kpa).

Dopiero gdy postępowanie wstępne wykaże, że nie zaistniała żadna z wymienionych okoliczności, organ wznawia postępowanie administracyjne w drodze postanowienia (art. 149 § 1 kpa), które stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 kpa).

Taka też sytuacja zaistniała w kontrolowanym obecnie postępowaniu.

Dopiero w drugim etapie postępowania organ właściwy w sprawie wznowienia postępowania przechodzi do badania przyczyn wznowienia, a po przeprowadzeniu postępowania w tym zakresie podejmuje jedno z rozstrzygnięć przewidzianych w art. 151 § 1 kpa tj. odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a kpa, albo uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a kpa i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.

Z przywołanych unormowań wynika zatem, że w pierwszym etapie organ właściwy w sprawie wznowienia postępowania nie analizuje przyczyn wznowienia, gdyż jego kompetencje w tej fazie proceduralnej sprowadzają się jedynie do ustalenia, czy wnioskodawca wskazał przynajmniej jedną z ustawowych przyczyn uruchomienia nadzwyczajnego trybu weryfikacji ostatecznych rozstrzygnięć administracyjnych, czy był do tego legitymowany oraz czy zachował wskazany w ustawie termin.

Powinność zbadania przyczyn wznowienia aktualizuje się dopiero w drugim etapie postępowania, a więc po wydaniu postanowienia wznawiającego postępowanie, które stanowi podstawę do przeprowadzania postępowania zarówno co do przyczyn wznowienia, jak i co do rozstrzygnięcia sprawy (art. 149 § 2 kpa).

Sąd orzekający w sprawie niniejszej, w pełni akceptuje argument Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. uzasadniający dokonane przez organy administracji rozstrzygnięcie , że dowody w postaci zaświadczeń dotyczących spornych gruntów z dnia [...]. a zatem wydane zarówno przed jak i po dacie kwestionowanych decyzji Wójta Gminy . z dnia [...].12.2012r. nie spełniają wymogu zakreślonego treścią art. 145 § 1pkt 5 k.p.a. Ponad wszelką wątpliwość bowiem , co jest okolicznością niesporną , potwierdzają one okoliczność , że w latach 2012 – 2013 J. G. była użytkownikiem gruntów o powierzchni [...] ha przeliczeniowych stanowiących działkę nr [...] w N.. Zaświadczenie z dnia [...].11.2014r. dokumentuje zaś , że została ona wykreślona z rejestru na podstawie zawiadomienia geodezyjnego z dnia 24.11.2014r.

Z przyczyn omówionych wyżej , Sąd ocenił stanowisko organów jako prawidłowe.

Sąd nie podziela zarzutu skargi , że organy administracji wadliwie uznały , iż dowód w postaci oświadczenia M O., że jest ona jedynym użytkownikiem spornej działki od 1989r. , pozostaje bez wpływu na wynik postępowania.

Wskazana argumentacja jest ponad wszelką wątpliwość chybiona . Podkreślenia wymaga bowiem , że organy administracji ustalają okoliczności faktyczne sprawy opierając się przede wszystkim na dokumentach w postaci rejestrów urzędowych, których waga nie może konkurować ze sprzecznymi z informacjami wynikającymi z tych rejestrów oświadczeniami osób prywatnych.

Mając wskazane okoliczności na uwadze, na podstawie art.151 P.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.