Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 3431/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-01-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 13 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 13k ust. 1 pkt 1 oraz art. 13k ust. 4
journal: Dz.U. 2013 poz 260
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Nowecki (spr.) Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant ref. staż. Julia Murawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi J.P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...]czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "GITD" lub "organ") decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r., działając na podstawie przepisów art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 1 i art. 13k ust. 4 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 260 ze zm., dalej: "udp"), załącznika nr 2 do rozporządzenia Rady Ministrów z 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2011 r. Nr 80, poz. 433 ze zm., dalej: "rozporządzenie"), art. 50 pkt 1 lit. j), art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b) i art. 51 ust. 7 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1265 ze zm., dalej: "utd"), utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] grudnia 2012 r., którą nałożył na J. P. (dalej: "skarżący") karę pieniężną w wysokości 3000 zł za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej.

U podstaw powyższego rozstrzygnięcia organu legły następujące ustalenia faktyczne.

W dniu [...] grudnia 2011 r. o godzinie 7:10 na odcinku drogi krajowej nr [...] inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego zatrzymali do kontroli mobilnej zespół pojazdów składający się z samochodu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] wraz z przyczepą ciężarową o numerze rejestracyjnym [...]. Pojazdem samochodowym kierował skarżący. Dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego zespołu pojazdów przekraczała 3,5 tony, co zostało ustalone na podstawie okazanych przez kierowcę dowodów rejestracyjnych (dmc samochodu wynosiła 3500 kg, a przyczepy 2400 kg).

Zgodnie z obowiązującymi przepisami udp kontrolowany zespół pojazdów powinien być wyposażony w urządzenie służące uiszczeniu opłaty elektronicznej za przejazd po drogach krajowych na wskazanym odcinku. Brak urządzenia służącego do poboru opłaty elektronicznej (viaBox) został zarejestrowany przez skaner urządzenia kontrolnego (DSRC) będącego na wyposażeniu pojazdu służbowego Inspekcji Transportu Drogowego - Mobilnej Jednostki Kontrolnej. Po zatrzymaniu zespołu pojazdów do kontroli stwierdzono brak przedmiotowego urządzenia w pojeździe. W wyjaśnieniach złożonych do protokołu skarżący poinformował, że nie był świadomy wprowadzenia przepisu dotyczącego opłat za przejazd pojazdem do 3,5 tony z przyczepą. Dodał, że po przeprowadzonej kontroli dokona obowiązującej opłaty za przejazd ww. pojazdem.

W związku z powyższymi okolicznościami w dniu [...] grudnia 2011 r. sporządzono protokół kontroli i w tym samym dniu wszczęto w sprawie postępowanie administracyjne.

Skarżący pismem z dnia [...] grudnia 2011 złożył uzupełniające wyjaśnienia. Wskazał, że pojazd, który prowadził jest własnością P. J. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Instalatorstwo Elektryczne i Telekomunikacyjne. Jest to pojazd montażowy, którego nadwozie stanowi laboratorium i jest wyposażone w sprzęt elektroniczny i telekomunikacyjny, natomiast przyczepa połączona z tymże pojazdem stanowi jego uzupełnienie i wykorzystywana jest do przewożenia urządzeń stricte służących do montażu elektronicznego i telekomunikacyjnego. Oznacza to, że pojazd prowadzony przez skarżącego zaliczany jest do pojazdów specjalnych, nie zaś do pojazdów określonych dyspozycją art. 22 pkt 33 ustawy Prawo o ruchu drogowym, a tym samym korzystający z dróg publicznych takimi pojazdami specjalnymi, nie są zobligowani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych.

Skarżący wyjaśnił, że firma właściciela pojazdu prowadzi prace instalatorskie na obszarze, gdzie został zatrzymany skarżący do kontroli, wykonując prace przy budowie autostrady przy przebudowie instalacji telekomunikacyjnych, co związane jest z koniecznością poruszania się pojazdów montażowych w obrębie placu budowy, obejmującym swą średnicą odcinek drogi krajowej nr [...]. Do momentu wszczęcia postępowania, ani właściciel firmy, ani kierowca nie byli informowani o konieczności uiszczenia opłat elektronicznych za poruszanie się pojazdami specjalnymi po obszarze budowy, nie było również stosownego dobrze widocznego oznakowania informacyjnego o konieczności wykupienia opłaty elektronicznej. Skarżący stwierdził, iż takie oznakowanie dopiero od niedawna znajduje się przy wyjeździe z P., natomiast przy wyjeździe z Ż. na drogę krajową nr [...], którędy jechał, w momencie jego rejestracji przez "radar" nie było stosownej informacji o konieczności dokonania takiej opłaty.

Organ zawiadomił stronę o zakończeniu postępowania dowodowego i poinformował, że ze zgromadzonego materiału dowodowego w sposób jednoznaczny wynika, że opłata elektroniczna za wskazany w protokole kontroli przejazd nie została uiszczona.

Pismem z dnia [...] września 2012 r. skarżący złożył dodatkowe wyjaśnienia w sprawie podtrzymując jednocześnie swoje dotychczasowe stanowisko i argumentując, że pojazd, którym wykonywany był przejazd jest pojazdem specjalnym i nie jest pojazdem samochodowym w rozumieniu przepisów ustawy prawo o ruchu drogowym, a tym samym skarżący nie miał obowiązku uiszczania opłaty elektronicznej.

GITD decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 3.000 złotych. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie przejazdu w dniu [...] grudnia 2011 r. po drodze krajowej nr [...] wymienionej w załączniku nr 2 pkt 6 (na odcinku R. – P.) do rozporządzenia z dnia 22 marca 2011 r. bez uiszczenia opłaty, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 udp.

Strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu wniosku skarżący oświadczył, że decyzja jest niezgodna z prawem ponieważ pojazd, którym kierował nie został wymieniony przez ustawę o drogach publicznych jako pojazd, którego używanie wiąże się z obowiązkiem uiszczenia opłaty elektronicznej. W ocenie skarżącego fakt, że do pojazdu została przyłączona przyczepa nie wprowadza takiego obowiązku, gdyż była to przyczepa, której masa całkowita nie przekroczyła 3,5 t. Strona uważa, że z literalnej treści przepisu art. 13 ust. 1 pkt 3 udp należy wnioskować, iż aby kierujący zespołem pojazdów zobowiązany był do ponoszenia opłaty za korzystanie z drogi publicznej, dopuszczalna masa całkowita przyczepy musi przekroczyć 3,5 tony. Wskazana dopuszczalna masa całkowita nie dotyczy całego zespołu pojazdów, lecz samej przyczepy. Przyjęcie przeciwnej interpretacji byłoby sprzeczne z dosłowną treścią przepisu art. 13 ust. 1 pkt 3 udp. Skarżący wyjaśnił, że w niniejszej sprawie stwierdzona dopuszczalna masa całkowita przyczepy złączonej z pojazdem kierowanym przez skarżącego wynosiła 2.400 kg, a więc nie przekroczyła 3,5 tony.

Ponadto skarżący wskazał, że nie wiedział, że odcinek drogi po którym się poruszał jest odcinkiem płatnym. Wjazd na ten odcinek nie był oznakowany znakami informującymi, że rozpoczyna się płatny odcinek drogi. W związku z brakiem oznakowania drogi skarżący nie mógł wiedzieć, że musi dokonać opłaty za przejazd. Fakt, że odcinek drogi nie był oznakowany potwierdzony został w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Zdaniem skarżącego brak tej informacji uniemożliwił podjęcie czynności mających na celu bądź rezygnację z dalszej jazdy bądź wykupienie wymaganej opłaty. Z tej przyczyny, zdaniem skarżącego brak jest podstaw do nałożenia na niego kary pieniężnej w kwocie 3.000 zł.

Skarżący dodał, że obecnie jedynym źródłem jego utrzymania jest zasiłek przedemerytalny w kwocie 803,81 zł. W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania w sprawie.

Organ, ponownie rozpoznając sprawę, stwierdził, że okoliczności podniesione przez skarżącego nie mogą stanowić podstawy do umorzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przejazdu z naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. Ustawodawca nie przewidział bowiem okoliczności pozwalających na odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązków określonych w art. 13k ust. 1 i 2 udp, w przypadku nieuiszczenia opłaty elektronicznej. Z tych też względów przyczyny, z powodu których opłata nie została uiszczona, nie są okolicznościami istotnymi dla rozpoznania sprawy administracyjnej. Kary pieniężne wynikające z naruszenia przepisów ustawy o drogach publicznych są nakładane na podstawie obiektywnie stwierdzonych naruszeń. Nie miało zatem znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy to, że skarżący nie wiedział o istnieniu obowiązku uiszczenia opłaty za przejazd lub też wskazał na inne przyczyny jej nieuiszczenia.

GITD wyjaśnił, że wina i stopień ewentualnego zawinienia nie są przesłankami odpowiedzialności administracyjnej lecz stwierdzenie nieprzestrzegania przez określony podmiot nałożonych prawem obowiązków. Skoro kierujący nie posiadał w pojeździe wymaganego urządzenia viaBox pozwalającego na uiszczenie stosownej opłaty, zatem nie powinien w takiej sytuacji dokonywać przejazdu po odcinkach płatnych dróg krajowych, bowiem narażał się w ten sposób na odpowiedzialność administracyjnoprawną za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. Obowiązujący system pozwala na naliczanie i pobieranie opłaty elektronicznej wyłącznie za pośrednictwem zainstalowanego w pojeździe urządzenia tzw. viaBox. Brak zainstalowania w pojeździe ww. urządzenia, w toku wykonywania przejazdu po drodze krajowej nr [...] wskazanej w załączniku nr 2 pkt 6 do rozporządzenia z dnia 22 marca 2011 r., skutkowało tym, że opłata elektroniczna nie została uiszczona, zaś organ administracji publicznej obowiązany był do wymierzenia kierującemu pojazdem samochodowym kary administracyjnej, zgodnie z dyspozycją wyrażoną w art. 13k ust. 1 pkt 1 udp. Skarżący nie posiadając urządzenia viaBox w kierowanym przez siebie pojeździe, nie powinien poruszać się po odcinkach dróg krajowych, o których mowa w rozporządzeniu z dnia 22 marca 2011 r. Za takie postępowanie w myśl obecnie obowiązujących przepisów prawa powszechnie obowiązującego należało wymierzyć karę w wysokości 3.000,00 zł. W zaskarżonej decyzji kara pieniężna, o której mowa w art. 13k ust. 1 pkt 1 udp, została zatem nałożona prawidłowo.

Skarżący zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania w zakresie:

1. art. 77 § 1 kpa, w zw. z art 80 kpa, w zw. z art. 107 §3 kpa poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, zaniechania uzasadnienia w zakresie dowodów które organ administracyjny pominął w rozstrzygnięciu, braku wyjaśnienia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy oraz zaniechanie ustalenia istotnych okoliczności faktycznych zgodnie z zasadami logiki, których naruszenie we wskazanym zakresie miało istotny wpływ na wynik sprawy;

2. art. 6 kpa, w zw. z art. 7 kpa, w zw. z art. 8 kpa po przez ich pominięcie w rozpatrywaniu niniejszej sprawy, a w konsekwencji naruszenie przepisów prawa materialnego w zakresie:

a) błędnej wykładni art. 13 ust 1 pkt 3 udp poprzez przyjęcie, że przy określaniu dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów, którym poruszał się skarżący, sumuje się dopuszczalną masę całkowitą pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy,

b) naruszenia art 13k ust. 1 pkt 1 udp poprzez przyjęcie, że podstawą wymierzenia kary pieniężnej było nieuiszczenie opłaty elektronicznej a nie niezastosowanie się do znaku drogowego, który w tym zakresie nie kieruje obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, przyjmując, że znak ma jedynie charakter informacyjny.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na jego rzecz o kosztów, postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.

Skarżący w uzasadnieniu skargi powtórzył stanowisko przedstawione we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Ponadto wskazał na brak konsekwencji organu administracyjnego w zakresie materiału dowodowego na podstawie, którego, ten ustalił stan faktyczny.

Skarżący podkreślił, iż organ w zaskarżonej decyzji w sposób pobieżny odniósł się do zarzutu w zakresie braku oznakowania drogi znakiem informacyjnym, stwierdzając jedynie, iż argumenty skarżącego nie zasługują na uwzględnienie oraz, że znak drogowy na który powołuje się skarżący ma charakter znaku informacyjnego, a nie zakazu czy nakazu, przytaczając fragment wyroku WSA w Warszawie z dnia 17 lutego 2012r. o sygn. akt VI SA/WA 2253/11. Mając na uwadze powyższe, strona stwierdziła, że organ nie ustalił w sposób wyczerpujący przyczyn braku właściwego oznakowania drogi i związku przyczynowego pomiędzy zachowaniem się skarżącego - wjazdu na płatny odcinek drogi i brakiem znaku informacyjnego, a w konsekwencji nałożeniem dotkliwej sankcji finansowej. W ten sposób w ocenie skarżącego organ zaniechał ustalenia istotnych okoliczności faktycznych, pomijając ważną dla wyjaśnienia sprawy kwestię.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał zajęte w sprawie stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Organ pismem z dnia [...] stycznia 2015 r. wniósł o przeprowadzenie dowodu z pisma Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad z [...] lutego 2014 r., na okoliczność prawidłowego oznakowania w dniu przejazdu drogi krajowej nr [...] - na odcinku R.-P..

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na rozprawie w dniu 30 stycznia 2015 r. postanowił uwzględnić powyższy wniosek dowodowy na okoliczność w nim wskazaną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.

Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowiły przepisy art. 13 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 13k ust. 1 pkt 1 oraz art. 13k ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t. j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 260 ze zm.). Z przepisu art. 13 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy o drogach publicznych wynika dla korzystających z dróg publicznych obowiązek ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej. Opłata ta, w myśl art. 13ha ust. 1 ww. ustawy o drogach publicznych, jest pobierana za przejazd po drogach krajowych lub ich odcinkach, określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 6 tego przepisu, tj. w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. Nr 80, poz. 433 ze zm.).

Należy podkreślić, że przepisy ustawy o drogach publicznych przewidują możliwość uiszczenia opłaty elektronicznej jedynie w systemie elektronicznego poboru opłat, zgodnie z art. 13i ww. ustawy o drogach publicznych (art. 13hc ust. 1). Zasadą jest, że uiszczenie opłaty następuje poprzez urządzenie służące do poboru tych opłat, instalowane w pojeździe samochodowym.

Kierujący pojazdem samochodowym, wyposażonym w urządzenie do poboru opłat elektronicznych, z mocy art. 13i ust. 4a ww. ustawy o drogach publicznych jest obowiązany do: włączenia urządzenia podczas przejazdu po drodze, na której pobiera się opłatę (pkt 1); wprowadzenia do urządzenia prawidłowych danych o rodzaju pojazdu (pkt 2); używania urządzenia zgodnie z przeznaczeniem (pkt 3).

Zgodnie z treścią art. 13k ust. 1 pkt 1 ww. ustawy o drogach publicznych, za przejazd po drodze krajowej kierującemu pojazdem samochodowym, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, za który pobiera się opłatę elektroniczną, bez uiszczenia tej opłaty – wymierza się karę pieniężną w wysokości 3000 zł. Kary pieniężne, o których mowa w ust. 1 i 2, nakładają, w drodze decyzji administracyjnej, uprawnieni do kontroli, o których mowa w art. 13l ust. 1 ww. ustawy o drogach publicznych (art. 13k ust. 4). W myśl art. 13l ust. 1 pkt 2 ww. ustawy o drogach publicznych, do kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej, w tym kontroli używanego w pojeździe urządzenia, o którym mowa w art. 13i ust. 3, jeżeli jest ono wymagane, oraz nałożenia i pobierania kar pieniężnych, o których mowa w art. 13k, są uprawnieni inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego.

Przeprowadzone postępowanie administracyjne wykazało, że skarżący dokonał przejazdu w dniu [...] grudnia 2011 r. po odcinku drogi krajowej nr [...] objętym obowiązkiem uiszczenia opłaty elektronicznej, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy o drogach publicznych, pojazdem samochodowym, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.). Korzystał zatem z drogi krajowej, poruszając się po niej zespołem pojazdów, tj. pojazdem wraz z przyczepą, których dopuszczalna masa całkowita przekraczała 3,5 tony. Nie jest spornym, iż przejazd odbywał się bez uiszczenia wymaganej opłaty elektronicznej. Przeprowadzona kontrola wykazała bowiem, że skarżący nie posiadał w samochodzie zainstalowanego urządzenia viabox, służącego do elektronicznego poboru opłat za przejazd odcinkiem płatnym.

Należy wskazać, że obowiązek posiadania urządzenia do poboru opłat elektronicznych jest obowiązkiem o charakterze bezwzględnym. Obowiązujący system pozwala bowiem na naliczanie i pobieranie opłaty elektronicznej wyłącznie za pośrednictwem zainstalowanego w pojeździe urządzenia, a co za tym idzie – brak zainstalowanego w pojeździe urządzenia viabox uniemożliwia uiszczenie opłaty elektronicznej. Z przepisu art. 13 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy o drogach publicznych wynika ponadto dla korzystających z tych dróg płatnych obowiązek ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, który dotyczy także zespołu pojazdów składających się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy, o dmc pojazdu lub zespołu pojazdów powyżej 3,5 tony. Stąd też zarzut skarżącego, iż wskazana wysokość dmc nie dotyczy w analizowanym przypadku przyczepy, nie znajduje uzasadnienia na gruncie przepisów obowiązujących w dniu spornego przejazdu. Także nie potwierdził się zarzut niepodlegania obowiązkowi zapłaty opłaty elektronicznej, z uwagi na dokonywany przez skarżącego przejazd pojazdem specjalnym, gdyż brak jest w przepisach udp zwolnienia dla tego rodzaju przejazdów po odcinkach dróg płatnych.

Główny Inspektor Transportu Drogowego prawidłowo uznał, że istnieje podstawa do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 3000 zł, albowiem w świetle przepisu art. 13 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy o drogach publicznych, korzystający z dróg publicznych zobowiązani są do uiszczania opłat elektronicznych, jeżeli poruszają się po nich m.in. zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, zaś niezbędnym warunkiem do uiszczenia opłaty jest posiadanie w samochodzie urządzenia viabox, które służy do poboru tej opłaty.

Skarżący nie może skutecznie zwolnić się od obowiązku uiszczenia kary pieniężnej, podnosząc, że płatny odcinek drogi krajowej nie był właściwie oznakowany. Z nadesłanego do Sądu przez organ pisma Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad z [...] lutego 2014 r. dotyczącego oznakowania w dniu przejazdu drogi krajowej nr [...] na odcinku R.-P. wynika, że sporny odcinek drogi w dniu kontroli był prawidłowo oznakowany. W dniu [...] września 2011 r. został bowiem zatwierdzony projekt stałej organizacji ruchu, a w dniu [...] września 2011 r. nastąpiło rzeczywiste wprowadzenie oznakowania tego odcinka drogi krajowej (pismo złożone do akt sądowych). Ponadto, stwierdzić należy, że o zaliczeniu do kategorii drogi krajowej, za którą pobiera się opłatę elektroniczną, rozstrzygają wyłącznie normy powoływanych wyżej przepisów ustawy o drogach publicznych i rozporządzenia wykonawczego do tej ustawy, nie zaś znak drogowy. Podstawą wymierzenia kary pieniężnej na podstawie art. 13k ust. 1 ww. ustawy o drogach publicznych jest nieuiszczenie opłaty elektronicznej, określonej w przepisach cyt. ustawy, na drogach krajowych lub ich odcinkach, wymienionych w rozporządzeniu wykonawczym, a nie niezastosowanie się do znaku drogowego, który w tym zakresie nie kreuje jakiegokolwiek obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, a jedynie informuje o rodzaju drogi.

Kierujący pojazdami samochodowymi mają bezwzględny obowiązek znajomości podstawowego zakresu przepisów dotyczących korzystania z dróg publicznych. Brak wiedzy czy też brak świadomości w zakresie obowiązującej w Polsce kategorii dróg publicznych i zasad ponoszenia opłat elektronicznych nie może być usprawiedliwieniem dla naruszania przepisów. Należy podkreślić, że skoro obowiązek w zakresie ponoszenia opłat elektronicznych został ustalony w ustawie z dnia 7 listopada 2008 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 218, poz. 1391), to organ zasadnie przyjął, mając na względzie prawie trzyletni okres vacatio legis, że użytkownicy dróg mieli wystarczająco dużo czasu na zaznajomienie się z nowymi rozwiązaniami prawnymi.

Istotą kary administracyjnej jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów. Konieczność zastosowania prawem przewidzianych dolegliwości wobec podmiotów wykonujących przewóz po drogach publicznych bez dopełnienia stosownego obowiązku opłat, które nakładają na nich przepisy ustawy o drogach publicznych, jest konsekwencją samego faktu naruszenia obowiązującego prawa. Obiektywny fakt naruszenia prawa jest w takim stanie rzeczy podstawą zastosowania sankcji i wina nie ma tu znaczenia. Organy Inspekcji Transportu Drogowego, w toku postępowania administracyjnego, dokonują jedynie stwierdzenia faktów i jeżeli ustalą naruszenie przepisów prawa, mają obowiązek zastosowania ściśle określonych sankcji, przy uwzględnieniu tych okoliczności, które mogą znosić odpowiedzialność za powstałe naruszenia, jednakże w niniejszej sprawie takie nie występują.

Z brzemienia przepisu art. 13k ust. 1 pkt 1 ww. ustawy o drogach publicznych wynika, że ustawodawca nie uzależnił obowiązku pobierania opłaty elektronicznej od celu wykonywanego przejazdu. Zatem nie ma znaczenia, w jakim celu był wykonywany kontrolowany przejazd, w szczególności, czy przejazd był realizowany w celu prywatnym, czy też w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą.

Ustosunkowując się do podnoszonych przez skarżącego zarzutów naruszenia przepisów postępowania, należy uznać, że organ Inspekcji Transportu Drogowego, wydając obie sporne decyzje administracyjne w przedmiocie nałożenia na stronę kary pieniężnej, działał zgodnie z wszelkimi rygorami procedury administracyjnej, określającej jego obowiązki w zakresie sposobu przeprowadzenia postępowania. Związanie rygorami procedury administracyjnej oznacza, że organ zobowiązany był m.in. do przestrzegania zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, o czym stanowi art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.). Z zasady tej wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej, nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań. Organ administracji jest ponadto obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i ocenić cały materiał dowodowy (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w przepisie art. 107 § 3 kpa. Z zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 kpa, zaś uzupełnionej w przepisie art. 77 § 1 kpa, wynika, że to organ administracji zobowiązany jest do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, poprzez zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego. Organ winien jednocześnie dopuścić jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia istoty danej sprawy, z zastrzeżeniem, że nie jest to sprzeczne z obowiązującym prawem. Organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

Z jednoznacznych ustaleń kontroli drogowej wynika, że skarżący, jako kierowca pojazdu, wykonywał przewóz po drodze krajowej bez zainstalowanego urządzenia i uiszczenia stosownej opłaty elektronicznej, co w konsekwencji dało podstawę do nałożenia kary pieniężnej w wysokości 3000 zł, zgodnie z przepisem art. 13k ust. 1 pkt 1 ww. ustawy o drogach publicznych. W toku kontroli prawidłowo ustalono, że zespół pojazdów kierowany przez skarżącego poruszał się po drodze krajowej nr [...], bez stosownego urządzenia umożliwiającego wnoszenie opłaty elektronicznej (viabox), której wniesienie w systemie elektronicznym na tej drodze było wymagane.

Sąd nie znajduje podstaw, aby zakwestionować czynności organów administracji publicznej podejmowanych w toku niniejszej sprawy, a zmierzających do jej wyjaśnienia. W szczególności Sąd uznał, że zostały wyczerpująco zbadane wszelkie istotne w sprawie okoliczności, które poprzedzono przeprowadzeniem stosownych dowodów służących ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 kpa). W ocenie Sądu, utrwalone w protokole kontroli okoliczności oraz zebrana w sprawie dokumentacja stanowią wystarczający materiał dowodowy dla wykazania naruszenia, o którym mowa w treści spornych decyzji.

Sąd uznał, że poczynione przez organ administracji ustalenia, w zakresie stwierdzonych podstaw do nałożenia wspomnianej kary pieniężnej, wynikają z prawidłowo zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, zaś dokonana przez organ ocena tego materiału, w kontekście zastosowanych przepisów prawa materialnego, nie budzi jakichkolwiek zastrzeżeń. Organ oparł swoje rozstrzygnięcia na materiale dowodowym prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny. Stanowisko wyrażone w obu spornych decyzjach organ uzasadnił w sposób prawidłowy, przestrzegając zasad określonych szczegółowo przez ustawodawcę w przepisie art. 107 § 3 kpa.

W takim stanie rzeczy, wydane w sprawie decyzje należy uznać za prawidłowe, zaś zarzuty podniesione w skardze za nieuzasadnione, mające jedynie charakter polemiczny. Sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa materialnego i procesowego, które miałyby wpływ na wynik sprawy i skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi.

Z tych względów, uznając skargę za nieuzasadnioną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, stosując art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.