Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 567/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2022-11-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 18 ust. 4a i 4b, art. 92a ust. 1, ust. 3
journal: Dz.U. 2022 poz 180
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch, Asesor WSA Piotr Pyszny, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2022 r. sprawy ze skargi E. sp. z o.o. w K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 12 maja 2022 r. nr BP.501.1888.2020.2065.BD2.121 w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 12 maja 2022 r. nr BP.501.1888.2020.2065.BD2.121 Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 31 sierpnia 2020 r. nr [...] nakładającą na Sp. z o.o. E. w K. (dalej jako Skarżąca lub Spółka) karę pieniężną w wysokości 8.000,00 zł.

W podstawie prawnej organ powołał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 - zwanej dalej K.p.a.), art. 4 pkt 11 i 22, art. 18 ust. 4a i 4b, art. 92a ust. 1, 3, 7 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 180 ze zm. - zwanej dalej "u.t.d.") oraz 1p. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

Natomiast w uzasadnieniu przedstawił następujący stan faktyczny sprawy.

Podczas kontroli drogowej przeprowadzonej 28 maja 2020 r. w B. samochodu osobowego marki Renault Megane Scenic o nr rej [...] ustalono, że pojazdem kierował M. G.. W chwili zatrzymania do kontroli kierujący przewoził jednego pasażera na trasie z ul. [...] (restauracja M) na ul. [...] (dworzec kolejowy B.) w B.. Usługę przewozu na ww. trasie pasażer zamówił przy pomocy aplikacji BOLT. Opłata za kurs wynosiła 13,90 zł. Fakturę wystawiła Sp. z o.o. E. w K.. Kierowca okazał kserokopię licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym innym niż kontrolowany, wydaną przez Prezydenta Miasta K. przedsiębiorstwu E. Sp. z o.o. w K..

Wobec powyższego [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego stwierdził wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego, o którym mowa w art. 18 ust. 4a u.t.d. i decyzją z 31 sierpnia 2020 r. nr [...] nałożył na Sp. z o.o. E. w K. karę pieniężną w wysokości 8.000,00 zł.

Od tej decyzji Spółka wniosła odwołanie kwestionując dokonane ustalenia.

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z 12 maja 2022 r. nr BP.501.1888.2020.2065.BD2.121 nie znajdując podstaw do uchylenia lub zmiany zaskarżonej decyzji utrzymał ją w mocy.

Wyjaśnił, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy zawierał: protokół przesłuchania świadka M. G. (kierowca), protokół przesłuchania świadka A. J. (pasażer) oraz dokumentację fotograficzną pojazdu i okazanych dokumentów. Na ich podstawie ustalono, że odpłatny przewóz pasażera na trasie ul. [...] (restauracja M) na ul. [...] (dworzec kolejowy B.) w B. odbywał się pojazdem marki Renault Megane Scenic o nr rej. [...], konstrukcyjnie przystosowanym do przewozu 5 osób z kierowcą. Właścicielem pojazdu był M. G., który do kontroli przedstawił kserokopię licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, wydanej przez Prezydenta Miasta K. przedsiębiorstwu E..

Z protokołów wynikało, że pasażer zamówił usługę przewozu za pomocą aplikacji BOLT. Zamówienie zostało potwierdzone poprzez aplikację mobilną. Za przewóz pobrano opłatę w kwocie 13,90 zł z karty płatniczej zamawiającego, powiązanej z aplikacją mobilną. Podsumowanie kosztów przewozu zostało przesłane pocztą elektroniczną do zamawiającego, po wykonaniu przewozu. Za wykonany przewóz została wystawiona przez E. faktura VAT nr [...], tytułem usługi transportowej w kwocie 13,90 zł.

Do protokołu kontroli kierowca nie wniósł zastrzeżeń. Potwierdził, że w dniu kontroli wykonywał przewóz drogowy 1 pasażera (osoba obca dla kierowcy) na podstawie aplikacji BOLT. Celem podróży był zarobkowy przewóz pasażera na trasie z ul. [...] do dworca kolejowego B.. Za wykonaną usługę pasażer zapłacił za pomocą aplikacji BOLT kwotę 13,90 zł, która została pobrana z jego konta bankowego. Wyjaśnił, że w aplikacji klient widzi dane kierowcy, a po wykonanej usłudze przewozu, dostaje fakturę na adres email. Za ten przewóz fakturę wystawiła Spółka E., od której od lipca 2019 r. otrzymywał wynagrodzenie. Posiada bowiem zawartą z tą Spółką umowę najmu samochodu (który jest jego własnością) oraz umowę zlecenia na wykonywanie w sposób samodzielny usług transportowych poprzez platformę UBER i BOLT w formie elektronicznej. Działalności gospodarczej nie prowadzi. Nie posiada też żadnej licencji transportowej. Do kontroli drogowej okazał kserokopię licencji nr [...] udzielonej E.. W chwili wykonywania przewozu pojazd nie posiadał zamontowanego dodatkowego światła z napisem "TAXI". Wpisu TAXI nie ma też w dowodzie rejestracyjnym. Wprawdzie do kontroli kierowca okazał wypowiedzenie umowy zlecenia z dnia 23 marca 2020 r., niemniej jednak ta nie weszła do obrotu prawnego, gdyż nie została przedłożona do podpisu drugiej stronie.

Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, zdaniem organu odwoławczego, potwierdził, że celem i intencją pasażera było skorzystanie z usługi przewozu. Natomiast celem i intencją strony było wykonanie odpłatnej usługi przewozu na rzecz pasażera. Nie można, w tym przypadku, mówić o przewozie grzecznościowym lub koleżeńskim, skoro odpłatny charakter usługi potwierdzają informacje z aplikacji BOLT. To znaczy, że korzystając z aplikacji BOLT strona realizowała przewóz osób oraz uzyskiwała wynagrodzenie za wykonany przewóz. Kierowca wykonując te usługi w zakresie transportu drogowego realizował je w imieniu i na rzecz E., co zostało potwierdzone w zeznaniach świadków (kierowcy i pasażera), jak również w aplikacji mobilnej.

Ponadto poddany kontroli pojazd Renault Megane Scenic o nr rej. [...], którym wykonywano przewóz pasażera, przystosowany był do przewozu maksymalnie 5 osób łącznie z kierowcą, co wynikało z protokołu kontroli drogowej, okazanego do kontroli dowodu rejestracyjnego pojazdu oraz wykonanej dokumentacji fotograficznej pojazdu.

Mając na uwadze powyższe Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził, że prawidłowo organ I instancji przyjął, że strona wykonywała przewóz okazjonalny pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d. Zgodnie bowiem z tym przepisem przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Pojazd poddany kontroli warunku tego nie spełniał. Dlatego kontrolujący stwierdzili naruszenie przepisów u.t.d. W ich ocenie przesłanki wymienione w art. 18 ust. 4b pkt 2 lit. a-c u.t.d. nie zostały spełnione. Przewóz został bowiem zamówiony za pomocą aplikacji mobilnej BOLT. Przed wykonaniem przewozu pasażer nie wnosił żadnej opłaty. Kierowca nie podawał ceny za przejazd. Informację o cenie pasażer otrzymał za pomocą aplikacji. Opłatę uiścił w formie bezgotówkowej z karty płatniczej przypisanej do aplikacji BOLT.

Prawidłowo zatem organ I instancji nałożył na stronę skarżącą karę pieniężną w wysokości 8.000,00 zł stosownie do art. 92a ust. 1 i ust. 3 u.t.d.

Odnosząc się do zarzutów zgłoszonych w odwołaniu wyjaśnił, że obowiązek posiadania licencji uprawniającej do wykonywania transportu drogowego dotyczy podmiotów faktycznie wykonujących działalność odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 u.t.d., nawet w przypadku, gdy taka działalność nie została przez podmiot zgłoszona jako przedmiot prowadzenia przez niego działalności gospodarczej. W pełni bowiem zachowuje aktualność prezentowane w orzecznictwie stanowisko, zgodnie, z którym wykonywanie transportu drogowego musi być traktowane jako działanie faktyczne polegające na przewozie osób lub rzeczy odpowiadające definiowaniu transportu drogowego, z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, a tym bardziej ewidencjonowanej. To oznacza, że czynności podejmowane przez stronę skarżącą mieściły się w definicji krajowego transportu drogowego. Dlatego zgłoszone w tym zakresie zarzuty nie zasługiwały na uwzględnienie. Tym bardziej, że w Krajowym Rejestrze Sądowym w przedmiocie działalności strona posiada wpis: działalność taksówek osobowych, pozostały transport lądowy pasażerski, gdzie indziej niesklasyfikowany, działalność portali internetowych. Nie można więc przychylić się do argumentu pełnomocnika strony, iż nie ustalono, że strona podejmowała i wykonywała działalność gospodarczą w zakresie przewozu osób, gdyż takie informacje umieszczone są w ogólnodostępnym systemie teleinformatycznym. Ponadto zostały one potwierdzone u organu licencyjnego w postępowaniu dowodowym. Jednocześnie organ wyjaśnił, że kierowca M. G. wykonywał zarobkowy przewóz drogowy osób na rzecz i w imieniu strony skarżącej. Świadczą o tym m.in. zeznanie kierowcy złożone do protokołu z przesłuchania świadka z dnia 28 maja 2020 r., jak również umowa zlecenia z dnia 11 lipca 2019 r. zawarta pomiędzy kierowcą a stroną skarżącą, umowa najmu samochodu z dnia 11 lipca 2019 r. oraz aneks do umowy zlecenia.

Ponadto organ odwoławczy wskazał, że stan faktyczny sprawy uzasadniał stwierdzenie, że strona dopuściła się popełnienia naruszenia z załącznika nr 3 do u.t.d., polegającego na wykonywaniu przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy. Nie budziło bowiem wątpliwości, że kontrolowany pojazd nie spełniał kryterium konstrukcyjnego przewidzianego dla pojazdów przeznaczonych do wykonywania przewozów okazjonalnych osób. Ustawodawca umożliwił wykonywanie tego typu przewozów jedynie pojazdami przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Natomiast kontrolowany pojazd nie był przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób wraz z kierowcą, co potwierdza m.in. protokół z kontroli i materiał zdjęciowy. Dowodów tych strona w postępowaniu odwoławczym nie podważyła. Natomiast organ nie mógł ich pominąć, jako że stanowią one dowód tego, co zostało w nich stwierdzone.

Od powyższej decyzji strona wniosła skargę.

Organowi odwoławczemu zarzuciła:

1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj.:

- art. 4 pkt 11, art. 18 ust. 4a, ust. 4b u.t.d. w zw. z Ip. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy polegające na uznaniu, że czynności wykonywane przez Skarżącą wyczerpywały definicję przewozu okazjonalnego, podczas gdy okoliczności niniejszej sprawy, w szczególności fakt skorzystania przez pasażera z aplikacji o nazwie BOLT, wykonanie tego przejazdu przez kierowcę M. G., nie zaś przez Skarżącą (bądź jego pracownika), świadczą o tym, że przewóz ten nie był przewozem okazjonalnym w rozumieniu ustawy, a także nałożenie na Skarżącą kary za wykonanie przewozu okazjonalnego, w sytuacji, w której czynności podejmowane przez Skarżącą, w odniesieniu do tej konkretnej sprawy, nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d.;

- art. 18 ust. 4b pkt 1 lit. c u.t.d. poprzez jego niezastosowanie (przy przyjęciu, że przejazd Skarżącej był przewozem okazjonalnym) w sytuacji, w której zgodnie z zasadami aplikacji internetowej, z której korzystał pasażer, płatność za przejazd jest określona z góry i następuje na rzecz przedsiębiorcy, jakim jest BOLT;

- art. 92a ust. 1 i 6 w zw. z Ip. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy, w zw. z 4 pkt 6a u.t.d. poprzez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez Skarżącą;

2) naruszenie przepisów postępowania tj.:

- art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy wykonywane przez Kierującego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, braku zweryfikowania przez organ czy Kierujący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli oraz braku wyjaśnienia w oparciu o jaki stosunek prawny, Kierujący miałby wykonywać przedmiotowy przewóz w imieniu Skarżącej;

- art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie w jaki sposób doszło do skojarzenia Kierującego z pasażerem, w jaki sposób odbyła się płatność (w tym zakresie oparcie się wyłącznie na protokole kontroli z dnia 28 maja 2020 r.), braku wyjaśnienia zasad działalności aplikacji, dzięki której doszło do wspólnego przejazdu;

- art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy poprzez uznanie, że płatność za przejazd nastąpiła na rzecz Skarżącej, podczas gdy powyższe nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym i jest sprzeczne z istotą działania aplikacji, z której korzystał pasażer;

- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji;

- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów sformułowanych przez Skarżącą w odwołaniu od decyzji organu I instancji w zakresie konieczności zweryfikowania zasad działalności aplikacji BOLT;

- art. 8 k.p.a. poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

W oparciu o powyższe zarzuty strona skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości oraz uchylenia poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zajął w tej sprawie następujące stanowisko.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zaskarżona decyzja, podobnie jak decyzja organu I instancji, nie naruszają przepisów prawa w sposób uzasadniający ich wyeliminowanie z obrotu prawnego.

Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w przedmiocie nałożenia na skarżącą Spółkę kary pieniężnej w wysokości 8.000,00 zł stanowiły przepisy u.t.d. Były one wielokrotnie przedmiotem kontroli tut. Sądu również w odniesieniu do skarżącej Spółki. I tak 29 września 2022 r. zapadł wyrok o sygn. III SA/Gl 508/22 oddalający skargę E. Sp. z o.o. w K.. Ponieważ Sąd w składzie tu orzekającym podziela argumentację przywołaną w tym orzeczeniu posłuży się nią w niniejszej sprawie. Ta dotyczy bowiem analogicznego stanu faktycznego sprawy to jest kary pieniężnej nałożonej na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. Przepis ten przewiduje odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy za naruszenie przepisów ustalających warunki i obowiązki tego przewozu, określając jednocześnie ogólne granice wysokości kary za naruszenia w tym zakresie. Zgodnie z tą regulacją podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50,00 zł do 12.000,00 zł za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5.000,00 zł do 40.000,00 zł za każde naruszenie. Przy czym na zasadzie art. 92a ust. 3 u.t.d. suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć 12.000,00 zł.

Wyjaśnić od razu trzeba, że odpowiedzialność przewidziana w art. 92a ust. 1 u.t.d. nie jest uzależniona od winy i dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego. Określona w tym przepisie kara nie jest zatem konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz jest następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem. Istotą kary, o której mowa we wskazanej regulacji, jest przymuszenie podmiotu wykonującego przewóz drogowy do respektowania nakazów i zakazów wynikających z przepisów prawa. Omawiana kara jest niezależna także od winy kierowcy oraz jego ewentualnej odpowiedzialności wynikającej z innych przepisów prawa. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego i przypisanych im wysokości kar pieniężnych zawarty został w załączniku nr 3 do ustawy, do którego odsyła art. 92a ust. 7 u.t.d. Określone w tym załączniku kary pieniężne zostały ustalone w sposób sztywny, co powoduje, że ich wysokość nie została pozostawiona uznaniu organów i kara nie może być nałożona w innej wysokości niż określona w załączniku.

Powyższe oznacza, że decyzja o nałożeniu kary ma charakter decyzji związanej i wobec stwierdzenia naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego organ, co do zasady, zobowiązany jest do ustalenia kary pieniężnej w wysokości określonej w załączniku i nałożenia jej w wysokości wynikającej z art. 92a ust. 1 i 3 u.t.d. Odstąpienie od nałożenia kary i zwolnienie się przez wykonującego przewóz z odpowiedzialności możliwe jest bowiem jedynie w sytuacji wystąpienia okoliczności przewidzianych w art. 92b i art. 92c u.t.d.

Na podstawie art. 4 pkt 22 u.t.d. przyjąć należy, że odpowiedzialność z art. 92a ust. 1 ustawy dotyczy naruszenia obowiązków lub warunków wynikających zarówno z ustawy, jak i podanych w tym przepisie aktów, w tym m.in. z przepisów cyt. wyżej rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 - zwanego w dalszym ciągu rozporządzeniem nr 561/2006, a także rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego, zwanego nadal rozporządzeniem nr 165/2014.

Dodać również trzeba, że postępowanie w przedmiocie ustalenia odpowiedzialności i nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 92a u.t.d. jest postępowaniem administracyjnym, do którego zastosowanie znajdują przepisy k.p.a. Po myśli art. 93 ust. 7 u.t.d. w postępowaniu nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny zgodności z prawem decyzji w przedmiocie nałożenia na stronę skarżącą kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.

Kwestią wymagającą rozstrzygnięcia i podlegającą ocenie Sądu jest rodzaj usługi świadczonej w dniu przeprowadzenia kontroli drogowej to jest 28 maja 2020 r.

W kontekście zarzutów skargi, oceniając w pierwszej kolejności legalność działań podejmowanych w niniejszej sprawie przez organy w toku postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji, Sąd stwierdził, że stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób prawidłowy i organy nie dopuściły się naruszenia przepisów regulujących ich działania w tym postępowaniu. Natomiast ocena przeprowadzona na podstawie przyjętych ustaleń znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym. Przypomnienia wymaga, że decyzje dotyczące nałożenia kary pieniężnej wydane zostały w postępowaniu wszczętym przez organ I instancji po dokonaniu kontroli drogowej, której czynności zostały utrwalone w protokołach kontroli.

Postępowanie administracyjne prowadzi i decyzję administracyjną o nałożeniu kary pieniężnej wydaje wojewódzki inspektor transportu drogowego, co wynika z treści art. 93 ust. 5 u.t.d.

Stosownie do powyższego przyjąć trzeba, że ustalenia dokonane podczas kontroli drogowej mogły stanowić podstawę do wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej, zaś protokół z tej kontroli, jako dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. - sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania - stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Wprawdzie istnieje możliwość podważenia protokołu kontroli, ale wyłącznie na zasadzie przeprowadzenia przeciwdowodu, czyli jedynie przez konkretny dowód wskazujący, iż dane zawarte w protokole są nieprawdziwe. Tym samym stwierdzić należy, że w prowadzonym postępowaniu kontrolnym możliwe było dokonanie ustaleń faktycznych na podstawie dowodów zgromadzonych podczas kontroli, które nie zostały w żaden sposób zakwestionowane przez stronę skarżącą.

Przechodząc już do okoliczności rozpoznawanej sprawy, celowe jest powtórzenie, że organ stwierdził dwa naruszenia w zakresie obowiązków lub warunków przewozu drogowego, sankcjonowane w załączniku nr 3 do u.t.d. odpowiednimi karami pieniężnymi.

Zgodnie z art. 92a ust. 1, 3, 7 pkt 1 i 10 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50,00 zł do 12.000,00 złotych za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, a o czym stanowi już ust. 7 cytowanego art. 92a u.t.d., wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazuje załącznik I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403:

1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9,

2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp.10 - załącznika nr 3 do ustawy.

Przywołane wyżej przepisy przewidują odpowiedzialność administracyjną podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z tytułu naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Istota odpowiedzialności administracyjnej sprowadza się do tego, że aby pociągnąć do niej oznaczony podmiot (podmiot administrowany) konieczne jest zaistnienie dwóch zasadniczych przesłanek: po pierwsze, podmiot ten musi charakteryzować się cechami wyrażonymi w normie prawnej stanowiącej podstawę odpowiedzialności oraz po drugie, musi on wyczerpać określone w tej normie znamiona działania lub zaniechania lub znamiona tego zachowania muszą zostać wyczerpane przez inny podmiot - o ile norma prawna przypisuje zachowanie tego innego podmiotu lub skutek takiego zachowania wspomnianemu podmiotowi administrowanemu (delikt administracyjny). Zaistnienie tych przesłanek jest co do zasady wystarczające, aby podmiot administrowany poniósł z tytułu popełnionego deliktu administracyjnego ujemne konsekwencje prawne (sankcję administracyjną).

Jednym z deliktów administracyjnych - rodzącym odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy stosownie do art. 92a ust. 1 u.t.d. - który w realiach kontrolowanej sprawy przypisany został stronie jest wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d. oraz wymogów przewidzianych w art. 18 ust. 4b u.t.d. dopuszczających przewóz okazjonalny samochodem osobowym niespełniającym kryterium konstrukcyjnego, za który to delikt zgodnie z lp. 2.11. załącznika nr 3 do ustawy przewidziano karę pieniężną w wysokości 8.000,00 zł.

Pojęcie "przewozu okazjonalnego", który to przewóz objęty jest powyższym deliktem administracyjnym, zdefiniowane zostało w art. 4 pkt 11 u.t.d.

Zgodnie z tym przepisem "przewóz okazjonalny" oznacza przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. Przewóz okazjonalny, będący transportem drogowym osób, odnosi się w konsekwencji do podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób pojazdami samochodowymi, o ile przewozu tego nie można zakwalifikować ani do przewozu regularnego (art. 4 pkt 7 u.t.d.) ani do przewozu regularnego specjalnego (art. 4 pkt 9 u.t.d.), ani do przewozu wahadłowego (art. 4 pkt 10 u.t.d.).Wyróżnić przy tym można zarówno krajowy, jak i międzynarodowy transport drogowy osób (por. art. 4 pkt 1 i 2 u.t.d.).

Ponieważ jedyna definicja przewozu okazjonalnego, jaka znajduje się w art. 4 pkt 11 u.t.d., jest nieprecyzyjna i nie określa, co dokładnie jest przewozem okazjonalnym, uzasadnione jest sięgnięcie po kryteria charakteryzujące "przewóz okazjonalny" w prawie unijnym. I tak, w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającym rozporządzenie (WE) Nr 561/2006 (Dz.U. UE L 2009.300.88, zwany dalej: rozporządzeniem Nr 1073/2009), za usługi okazjonalne uznaje się "usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych, oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika" (§ 2 pkt 4 rozporządzenia Nr 1073/2009).

Ponadto w orzecznictwie przyjmuje się, że zawarte w przepisach dotyczących transportu drogowego sformułowanie "przewóz okazjonalny" należy odczytywać zgodnie ze znaczeniem przymiotnika "okazjonalny", jako "odnoszący się do określonej okazji - okoliczności, sytuacji, wywołany przez nią, dostosowany do niej" (Słownik języka polskiego, pod redakcją prof. dr Mieczysława Szymczaka, t. II, Warszawa 1998, s. 499). W odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika (por. wyrok NSA z dnia 20 września 2007 r., sygn. akt I OSK 1361/06).

Ustawodawca w dalszej części ustawy, to jest w art. 5b ust. 1, dokonał rozróżnienia trzech kategorii uprawnień odnoszących się do pojęcia i wykonywania krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób, przewidując w tym względzie wymóg uzyskania odpowiedniej dla danej kategorii licencji. Licencja stanowi zgodnie z art. 4 pkt 17 u.t.d. decyzję administracyjną wydawaną przez GITD lub organ samorządu terytorialnego, uprawniającą do podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego.

Jak wynika ze wspomnianego art. 5b ust. 1 u.t.d. podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób:

1) samochodem osobowym,

2) pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą,

3) taksówką - wymaga uzyskania odpowiedniej licencji.

Licencja, o której mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 i 2 u.t.d., nie uprawnia przy tym do wykonywania transportu drogowego taksówką (art. 12 ust. 2 u.t.d.). Licencje te uprawniają do wykonywania przewozu wyłącznie na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej (art. 12 ust. 1 u.t.d.).

Krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób wymaga jednak, poza koniecznością uzyskania odpowiedniej licencji (art. 5b ust. 1 u.t.d.), konieczność realizacji przez przewoźnika drogowego także innych obowiązków lub warunków, jakie wyznaczone zostały dla wykonywania oznaczonego rodzaju przewozu drogowego. Obowiązki lub warunki przewozu drogowego oznaczają zarówno obowiązki lub warunki, jakie wynikają z przepisów ustawy o transporcie drogowym, jak i obowiązki lub warunki, jakie wynikają z innych powszechnie obowiązujących aktów prawa, w tym aktów prawa unijnego (art. 4 pkt 22 u.t.d.). W konsekwencji, wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką wymaga nie tylko uzyskania licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 pkt 3 i art. 6 u.t.d., lecz także spełniania szeregu innych obowiązków lub warunków, jakie wynikają choćby z art. 6 ust. 5, art. 11b, art. 11c i art. 15 ust. 1 pkt 3 u.t.d., czy z odnośnych przepisów ustawy z 15 listopada 1984 r. - Prawo przewozowe (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1983), ustawy z 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 1990 z późn. zm.) i ustawy z 11 maja 2001 r. - Prawo o miarach (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 376 z późn. zm.) oraz aktów wykonawczych do tych ustaw. Wykonywanie zaś krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób stanowiącego przewóz okazjonalny wymaga nie tylko uzyskania licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 lub 2 i art. 5c u.t.d., lecz także spełnienia innych obowiązków lub warunków, jakie wynikają chociażby z art. 18 ust. 4a-5 u.t.d.

W ocenie Sądu, stan faktyczny niniejszej sprawy został ustalony prawidłowo, a organy dokonały jego prawidłowej subsumpcji do obowiązującego w sprawie stanu prawnego, przyjmując trafnie, że strona skarżąca wykonywała w dacie zdarzenia objętego kontrolą drogową przewóz okazjonalny, tj. przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego, a pojazd, którym wykonywano usługę, nie odpowiadał wymaganiom przewidzianym w przepisach u.t.d.

Nie jest także kwestionowane, że wykonywany przewóz nie był przewozem regularnym, przewozem regularnym specjalnym ani przewozem wahadłowym. Nie był to także przewóz taksówką, choć strona skarżąca dowodzi, że taki był rodzaj tego przewozu. Całkowicie pomija przy tym, że o ile wykonywanie w tym względzie przewozu okazjonalnego spełniać musi wymogi określone w art. 18 ust. 4a, czy ust. 4b u.t.d., to przewóz osób taksówką obwarowany jest w ustawodawstwie daleko idącymi obostrzeniami.

W tych okolicznościach brak jest podstaw do zakwestionowania przyjętej przez organy kwalifikacji poddanego kontroli przewozu, jako przewozu okazjonalnego. Choć strona skarżąca posiadała licencję, o której stanowi art. 5b ust. 1 pkt 1 u.t.d., wykonywanie przewozu wymagało także spełnienia innych - w tym przywołanych już powyżej - obowiązków lub warunków. Przepisy art. 4 pkt 11, art. 5b ust. 1 oraz art. 18 ust. 4a i 4b u.t.d. nie budzą przy tym wątpliwości interpretacyjnych, stąd zarzut ich naruszenia w tym zakresie przepisów u.t.d. uznać trzeba za niezasadny. Zestawienie ustalonych w sprawie okoliczności z przesłankami dającymi się wyprowadzić z art. 4 pkt 11 u.t.d. i § 2 pkt 4 rozporządzenia Nr 1073/2009 pozwalało uznać, że strona wykonywała odpłatny przewóz okazjonalny osób w rozumieniu tych unormowań, ale nie spełniła wszystkich wymagań określonych przepisami prawa.

Ustalony w tym zakresie przez organy stan faktyczny stanowiący podstawę rozstrzygnięcia nie budzi wątpliwości Sądu.

Skarżąca wbrew art. 18 ust. 4a u.t.d. nie wykonywała przewozu okazjonalnego pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Nie spełniła jednocześnie warunków, jakie wynikają z art. 18 ust. 4b u.t.d., a które uprawniałyby do odstąpienia od wymogu z ust. 4a.

Jak stanowi art. 18 ust. 4b u.t.d. dopuszcza się przewóz okazjonalny:

1) pojazdami zabytkowymi,

2) samochodami osobowymi:

a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę,

b) na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa,

c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa - niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust.4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy.

Odstąpienie od art. 18 ust. 4a u.t.d. jest dopuszczalne dopiero, gdy wszystkie przywołane warunki ujęte w 4b pkt 2 zostaną spełnione.

Nie budzi natomiast wątpliwości, że przewóz okazjonalny wykonywany przez Skarżącą nie odbywał się na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa (art. 18 ust. 4b pkt 2 lit. b u.t.d.), lecz przy wykorzystaniu aplikacji zainstalowanej w telefonie komórkowym. Nie budzi także wątpliwości, że strona nie spełniła kolejnego warunku, o którym mowa w art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., bowiem pojazd, którym wykonywany był sporny przewóz nie był wyłączną własnością Skarżącej ani nie stanowił przedmiotu leasingu. Wobec tego prawidłowo nałożono na stronę karę pieniężną za naruszenie z lp. 2.11. załącznika nr 3 do u.t.d.

Nie można zgodzić się jakoby w kontrolowanej sprawie doszło do naruszenia art. 7a, art. 8, art. 14 ust. 1 pkt 2, czy art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d., przez co Skarżącej błędnie miałyby być przypisane rzeczone delikty.

Przede wszystkim strona pomija to, że organ uznał, że posiadając licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym (art. 5b ust. 1 pkt 1 u.t.d.) Skarżąca była uprawniona do wykonywania przewozów okazjonalnych. Co warte podkreślenia, Skarżącej nie został przecież przypisany delikt administracyjny, który miałby sprowadzać się do braku wymaganej do wykonywania skontrolowanego przewozu licencji. Jak podniósł jednak organ legitymując się licencją Skarżąca miała obowiązek stosować się m.in. do art. 18 ust. 4a i 4b u.t.d.

Nie powinno w tych okolicznościach budzić wątpliwości, że strona powinna wyposażyć w wypis licencji kierowcę wykonującego przewóz (por. art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d.). Powinna wypełnić obowiązek w zakresie zgłoszenia w wymaganej formie i terminie zmiany danych, o których mowa w art. 8 u.t.d., poprzez zgłoszenie pojazdu, którym skontrolowany przewóz był wykonywany (art. 14 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 8 ust. 3 pkt 5 u.t.d.). Bezspornie wymogi te nie zostały spełnione.

W ocenie Sądu okoliczności faktyczne, w których organy przypisały Skarżącej naruszenie przepisów o transporcie drogowym, zostały ustalone zgodnie z zasadami określonymi w k.p.a. i w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy. Wynikało z nich, że w chwili przeprowadzenia kontroli drogowej samochodem osobowym marki Renault Megane Scenic kierował M. G.. Przewóz był wykonywany w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy E. sp. z o.o. z siedzibą w K.. Podczas kontroli ustalono, że kierowca przewoził pasażera z ul. [...] na ul. [...] w B.. Przejazd został zamówiony przez pasażera za pomocą aplikacji BOLT. Opłata za kurs wynosiła 13,90 zł.

W ocenie Sądu w okolicznościach sprawy istniały podstawy do uznania, że wykonywany przez Skarżącą przewóz miał charakter odpłatny (nie był przewozem niezarobkowym). Przewóz został wykonany na zlecenie pasażera. Do realizacji usługi doszło na skutek skorzystania przez pasażera z aplikacji BOLT, służącej do organizowania usług przewozu. Jest ona sposobem porozumiewania się pomiędzy wykonującym usługę a pasażerem i za jej pośrednictwem doszło do zawarcia umowy o wykonanie tej usługi.

Zdaniem Sądu, przedsięwzięcie polegające na organizowaniu usług przewozu poprzez aplikację BOLT ma charakter zorganizowany i ciągły, a usługa była świadczona przez przewoźnika drogowego osób. Działanie Skarżącej mieściło się zatem w ramach pojęcia wykonywania krajowego transportu drogowego osób, czyli podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób pojazdem samochodowym zarejestrowanym w kraju. Usługa, taka jak realizowana przy wykorzystaniu aplikacji BOLT, która polega na odpłatnym umożliwianiu skojarzeniu kierującego i pasażera, powinna być uznana za usługę wchodzącą w zakres usług w dziedzinie transportu (por. wyrok Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 20 grudnia 2017 r. C-434/15; opublikowany na stronie http://curia.europa.eu/juris).

W toku postępowania organ I instancji ustalił na podstawie informacji uzyskanych z Urzędu Miasta K., że Skarżąca na dzień kontroli posiadała licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, wydaną 31 grudnia 2019 r. Do tej licencji kontrolowany samochód nie został zgłoszony, podczas gdy zmiana danych w postaci zgłoszenia nowego samochodu, którym wykonywany będzie przewóz zgłoszona być powinna do licencji nie później niż w terminie 28 dni od ich powstania.

Ponadto w dniu kontroli organ ustalił, że kontrolowany pojazd, którym kierował M. G. w dniu 28 maja 2020 r. jest przystosowany do przewozu maksymalnie 5 osób łącznie z kierowcą, co jednoznacznie wynika z protokołu kontroli.

Zgodnie z art. 18 ust. 4a u.t.d. - przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Zatem pojazd Skarżącej tego warunku nie spełniał. Należy także wskazać, że przewóz wykonywany przez Skarżącą w dniu kontroli nie spełniał również wymogów określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., który dopuszcza wykonywanie przewozów okazjonalnych. Warunki przewozu wykonywanego w dniu kontroli nie zostały ustalone pisemnie lub w formie elektronicznej w lokalu przedsiębiorcy, ani opłata nie została ustalona w formie ryczałtowej przed rozpoczęciem przewozu. Co więcej zapłata za przewóz nie została uregulowana na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej ani gotówką w lokalu przedsiębiorstwa, przed rozpoczęciem przewozu, tylko tuż po jego zakończeniu. Dlatego organ prawidłowo nałożył na stronę skarżącą karę pieniężną w wysokości 8.000,00 zł stosownie do treści art. 92a ust. 1, ust. 3 i ust. 7 pkt 1 u.t.d. oraz Ip. 2.11. załącznika nr 3 do u.t.d.

Reasumując, zebrany i prawidłowo oceniony przez organy materiał dowodowy stanowił podstawę prawidłowo przeprowadzonej subsumpcji, tj. przyporządkowania ustalonym stanom faktycznym odpowiednich norm prawnych, a następnie przewidzianych prawem sankcji. Wnioski organów są logiczne i konkretne, co znalazło wyraz w prawidłowo sporządzonym uzasadnieniu, w którym znalazło się również stanowisko co do stawianych w odwołaniu zarzutów. Tym samym zarzuty co do naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. uznać należy za bezzasadne.

Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.).