Postanowienie WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 2410/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2014-04-04 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: *Odmówiono przyznania prawa pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych
Powołane przepisy: article: art. 245 par.3, art. 246 par.2 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "A" Sp. z o.o. w upadłości układowej z/s w N. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier za kwiecień 2012 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.


UZASADNIENIE

Skarżąca Spółka, prowadząca działalność w branży gier losowych i zakładów wzajemnych, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych uzasadniając, że sytuacja prawna po wejściu z dniem 1 stycznia 2010 r. ustawy o grach hazardowych zmieniła całkowicie warunki prowadzenia tej działalności. Obecnie obowiązujące przepisy nie pozwalają na uzyskanie nowych zezwoleń na działalność w zakresie automatów o niskich wygranych, obecnie można ją kontynuować w oparciu o zezwolenia uzyskane przed 1 stycznia 2010 r. Jeśli zaś nie nastąpi zmiana przepisów, działalność Spółki zakończy się najpóźniej w 2015 r.

Strona wskazała, że powyższa zmiana przepisów doprowadziła przedsiębiorstwo do zapaści finansowej z powodu poniesienia znacznych nakładów na rozwój działalności i krótkiego trybu wprowadzenia nowelizacji w życie. Natomiast brak w ustawie zapisu o działalności na automatach o niskich wygranych spowodował, że posiadane przez Spółkę automaty, które nabyła w znacznej ilości, stały się bezwartościowe. W rezultacie też jej przychody znacząco zmalały w stosunku do lat 2009 i 2010, a drastyczna podwyżka podatku od gier spowodowała, że środki wpływające do Spółki przeznaczone są na regulowanie danin publicznoprawnych. Strona eksploatuje obecnie 200 automatów, to jest 7% automatów funkcjonujących do 31 grudnia 2009 r. W konsekwencji brak jest środków na bieżącą działalność. Łączna kwota miesięcznych wydatków przekracza znacznie wartość środków na rachunku bankowym. Natomiast środki trwałe to głównie ww. automaty do gier o niskich wygranych, których nie da się zbyć w Polsce ani za granicą.

Zgodnie z oświadczeniem o majątku i dochodach, wysokość kapitału zakładowego lub środków finansowych Spółki wynosi 2.500.000 zł, wartość środków trwałych – 4.657.599,66 zł, a wysokość straty za ostatni rok obrotowy (2012) – 888.485,30 zł. Stan kont na dwóch rachunkach bankowych na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosił 0 zł. Oba rachunki są zajęte w postępowaniu zabezpieczającym do wysokości 7.248.730,19 zł.

W wyniku wezwania przedłożone zostały liczne dokumenty potwierdzające liczne zobowiązania egzekwowane w postępowaniach egzekucyjnych w administracji i komorniczych oraz wydruk z jednego rachunku bankowego za okres od 1 listopada 2013 r. do 31 stycznia 2014 r. Na wydruku odnotowane są opłaty za prowadzenie rachunku, wpłaty z NZOZ z tytułu "zapłat" oraz przelewy na rzecz komornika. Ponadto przedłożono deklaracje VAT-7 za listopad i grudzień 2013 r. oraz za styczeń 2014 r. Wynika z nich, że spółka dokonała w tych okresach dostawy towarów i usług o wartości odpowiednio 5.383.940 zł, 5.383.922 zł i 4.678.939 zł.

Jako znane z urzędu wskazać należy, że postanowieniem Sądu Rejonowego dla K. Ś. z dnia 11 lutego 2014 r. ogłoszona została upadłość spółki z możliwością układu.

Spółka na dzień wydania niniejszego postanowienia zobligowana jest do uiszczenia wpisów od skarg w sprawach zawisłych przed tutejszym Sądem w łącznej wysokości około 68.000 zł.

Wniosek strony o przyznanie prawa pomocy nie zasługiwał na uwzględnienie.

Stosownie do brzmienia art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), w przypadku osób prawnych i innych jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

Zaznaczyć trzeba, iż powyższą regulację należy odczytywać w kontekście treści art. 199 p.p.s.a., który ustanawia ogólną zasadę, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Bezspornym jest, że zwolnienie od kosztów sądowych stanowi wyjątek od reguły wykonania tego obowiązku. Przesłanki przyznania prawa pomocy nie mogą być zatem interpretowane rozszerzająco, a zwolnienie strony z ponoszenia kosztów postępowania sądowego winno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych.

W świetle powyższych regulacji i poczynionych do nich uwag, w ocenie Sądu nie ma podstaw do uwzględnienia wniosku spółki.

Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu państwa. Powinno się więc sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Trzeba wskazać, że ocena możliwości płatniczych w przypadku osób prawnych sprowadza się wyłącznie do ustalenia, czy strona dysponuje środkami finansowymi wystarczającymi na opłacenie kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie.

Osoba prawna wnioskująca o udzielenie prawa pomocy jest obowiązana wykazać nie tylko, że nie ma adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także, że ich nie posiada, mimo że podjęła wszelkie niezbędne działania, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków. Ponadto ciężar dowodu co do wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa każdorazowo na wnioskodawcy.

Zdaniem referendarza sądowego, spółka miała możliwość zgromadzenia środków na opłacenie kosztów swego udziału sprawie, nawet przy założeniu, że ponosi taki koszty w wielu postępowaniach sądowych.

Wskazać należy, że spółka – niezależnie od prowadzonych egzekucji – prowadzi działalność na dużą skalę – jej miesięczne obroty wynoszą 4.000.000 do 5.000.000 zł. Zaś zestawienie danych wynikających z dokumentacji finansowej za 2013 r. z danymi historii rachunku bankowego wskazuje, iż działalność ta jest prowadzona z pominięciem tego rachunku. Co za tym idzie, okoliczność na którą się strona powołuje i wykazuje stosownymi dokumentami – prowadzenie postępowań egzekucyjnych, w których zajęta zostały rachunki bankowe – pozostaje bez znaczenia dla oceny jej możliwości płatniczych.

Znane są referendarzowi sądowemu, że wartości obrotów stanowią są wpłaty do automatów do gier i wypłat wygranych. Niemniej, skoro spółka dysponowała tak znacznymi kwotami na dokonanie powyższych wpłat, to oznacza to, że miała możliwości poczynienia rezerw na opłacenie kosztów udziału w sprawach sądowych.

Odnosząc się do okoliczności wskazanej jako znanej z urzędu, to że postanowieniem z dnia 11 lutego 2014 r. faktycznie co do spółki została ogłoszona upadłość, ale z możliwością zawarcia układu. Oznacza to jednak, że spółka nie zaprzestała działalności, zaś dane deklaracji VAT-7 za 2013 r. i za styczeń 2014 r potwierdzają tę okoliczność i – co wymaga powtórzenia – wskazują na jej prowadzenie na dużą skalę.

Wobec powyższego, zdaniem referendarza sądowego, ocena sytuacji skarżącej spółki w powiązaniu z przedłożoną dokumentacją nie daje podstawy do uznania, że spełnia ona przesłanki do przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Tym samym, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 260 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.