Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 347/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2016-07-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 173 ust. 1 pkt 3, art. 174 ust. 4, art. 176, art. 181, art. 186 ust. 1, art. 207
journal: Dz.U. 2012 poz 572
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - tekst jednolity.
article: art. 127 par. 3, art. 107
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 7 lipca 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Sędziowie Sędzia NSA Janusz Furmanek, Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.), , Protokolant specjalista Dominika Janicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lipca 2016 roku sprawy ze skargi M. D. na decyzję Uczelnianej Komisji Stypendialno - Socjalnej Studentów Uniwersytetu [...] z dnia [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium rektora dla najlepszych studentów w roku akademickim 2015/2016 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Uczelnianej Komisji Stypendialno - Socjalnej Uniwersytetu [...] z dnia [...]; 2) zasądza od Uczelnianej Komisji Stypendialno - Socjalnej Studentów Uniwersytetu [...] na rzecz M. D. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] (bez numeru) wydaną na podstawie art. 175, art. 173 ust. 1 pkt 3, art. 207 ust. 4 , art. 186 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. z 2012 r. poz. 572 ze zm.); art. 127 § 3, art. 138 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.); zarządzenia Rektora Uniwersytetu [...] nr 118 z dnia 7 września 2015 r. w sprawie określenia liczby studentów i doktorantów uprawnionych do stypendium rektora dla najlepszych studentów i stypendium dla najlepszych doktorantów Uniwersytetu [...] w roku akademickim 2015/2016; zarządzenia Rektora Uniwersytetu [...] nr 28 z dnia 20 listopada 2015 r. w sprawie ustalenia wysokości stypendium rektora dla najlepszych studentów i jego zróżnicowania dla poszczególnych stopni tego stypendium w roku akademickim 2015/2016; § 28 - § 32 Regulaminu pomocy materialnej dla studentów i doktorantów Uniwersytetu [...] wprowadzonego zarządzeniem Rektora Uniwersytetu [...] z dnia 7 września 2015 r., nr 120 Uczelniana Komisja Stypendialno-Socjalna Studentów Uniwersytetu [...] utrzymała w mocy własną decyzję z dnia [...] o odmowie przyznania M.D. stypendium rektora dla najlepszych studentów w roku akademickim 2015/2016.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny:

Wnioskiem z dnia 7 października 2015 r. M.D. wystąpił o przyznanie stypendium rektora dla najlepszych studentów na rok akademicki 2015/2016, wskazując na uzyskaną średnią ocen w wysokości: 4,4231.

Po rozpatrzeniu wniosku Uczelniana Komisja Stypendialno-Socjalna Uniwersytetu [...] decyzją z dnia [...] odmówiła przyznania skarżącemu wnioskowanej pomocy. W uzasadnieniu wskazano, że na podstawie średniej arytmetycznej ocen wnioskodawcy, wynoszącej 4,3125, wyliczona przez Komisję punktacja wyniosła 43,120 pkt, co zapewniło stronie 32 miejsce na 45 złożonych wniosków. Na 20 osób, którym przyznano stypendium rektora dla najlepszych studentów na kierunku Leśnictwo, na którym studiuje strona, ostatnia osoba, która uzyskała prawo do świadczenia uzyskała 44,4118 pkt. Tym samym uzyskana przez skarżącego punktacja jest zbyt niska do przyznania wnioskowanej pomocy materialnej.

Nie zgadzając się z wydanym rozstrzygnięciem M.D. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym zakwestionował przyjętą przez organ średnią arytmetyczną ocen w wysokości: 4,3125. W ocenie skarżącego według jego obliczeń uzyskana średnia wynosiła 4,5578. Wskazał, że nie udostępniono mu jego indeksu w celu sprawdzenia poprawności wpisów i wniósł o dokładne uzasadnienie sposobu wyliczania średniej przez dziekanat.

Zaskarżoną decyzją z dnia 28 lutego 2016 r. Uczelniana Komisja Stypendialno-Socjalna Studentów Uniwersytetu [...] utrzymała w mocy własne rozstrzygnięcie z dnia [...], wskazując w uzasadnieniu na przepisy regulujące tryb i zasady przyznawania stypendium rektora. Dalej organ wyjaśnił, że na kierunku Leśnictwo, na którym studiuje skarżący, wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyło 5 osób, przy czym stypendium zostało przyznane 2 osobom. Ostatnia z osób odwołujących się, które uzyskały prawo do świadczenia uzyskała 44,375 pkt. Natomiast punktacja wyliczona na podstawie złożonej przez skarżącego dokumentacji wyniosła 43,125 pkt, co zapewniło mu 5 pozycję w rankingu spośród 5 osób odwołujących się. Ponadto organ wskazał, iż środki przeznaczone na wypłatę świadczenia na danym kierunku zostały wyczerpane.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi M.D. zarzucił nieprawidłowe obliczenie średniej ocen stanowiącej podstawę do przyznania stypendium oraz nieodniesienie się przez organ odwoławczy do powyższej kwestii. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Uczelniana Komisja Stypendialno-Socjalna Studentów Uniwersytetu [...] wniosła o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Na wstępie podkreślić należy, że wojewódzki sąd administracyjny nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, czyli nie przyznaje określonych uprawnień, jak i nie odmawia ich przyznania, lecz rozstrzyga o legalności decyzji, to jest o ich zgodności z prawem na podstawie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji.

Działając w granicach kompetencji wynikających z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwaną dalej: "p.p.s.a." (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), wojewódzki sąd administracyjny obowiązany jest skontrolować, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, czy też to prawo narusza.

Dokonując kontroli legalności podjętych w niniejszej sprawie decyzji, sąd stosownie do zapisu art. 134 p.p.s.a. - nie jest związany granicami skargi. Oznacza to, że sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego, materialnego, niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednakże w zakresie oceny legalności nie może wykraczać poza sprawę, która była lub winna być przedmiotem postępowania przed organami administracji publicznej i której dotyczy zaskarżone rozstrzygnięcie.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), a także gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. ( art. 145 § 1 pkt.2 p.p.s.a.).

Oceniając - według powyższych kryteriów - prawidłowość zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, sąd doszedł do wniosku, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zakwestionowane decyzje zostały podjęte z naruszeniem przepisów prawa procesowego, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt.1 lit. c) p.p.s.a.).

W kontrolowanej przez sąd sprawie, odmówiono M.D. przyznania stypendium rektora dla najlepszych studentów w roku akademickim 2015/2016. Komisja wskazała, że na podstawie średniej arytmetycznej ocen skarżącego, wynoszącej 4,3125, wyliczona przez nią punktacja wyniosła 43,120 pkt, co zapewniło stronie 32 miejsce na 45 złożonych wniosków. Na 20 osób, którym przyznano stypendium rektora dla najlepszych studentów na kierunku Leśnictwo, na którym studiuje strona, ostatnia osoba, która uzyskała prawo do świadczenia uzyskała 44,4118 pkt. Jako podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia Uczelniana Komisja Stypendialno-Socjalna Studentów Uniwersytetu [...] podała art. 175, art. 173 ust. 1 pkt 3, art. 207 ust. 4 , art. 186 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym, zarządzenia Rektora Uniwersytetu [...] nr 118 z dnia 7 września 2015 r. w sprawie określenia liczby studentów i doktorantów uprawnionych do stypendium rektora dla najlepszych studentów i stypendium dla najlepszych doktorantów Uniwersytetu [...] w roku akademickim 2015/2016; zarządzenia Rektora Uniwersytetu [...] nr 28 z dnia 20 listopada 2015 r. w sprawie ustalenia wysokości stypendium rektora dla najlepszych studentów i jego zróżnicowania dla poszczególnych stopni tego stypendium w roku akademickim 2015/2016.

W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, iż określone przepisem art. 173 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym stypendium rektora dla najlepszych studentów, jest jedną z ustawowych form pomocy materialnej ze środków przeznaczonych na ten cel z budżetu państwa. W myśl art. 181 ust. 1 ustawy, stypendium rektora dla najlepszych studentów może otrzymać student, który uzyskał za rok studiów wysoką średnią ocen lub posiada osiągnięcia naukowe, artystyczne lub wysokie wyniki sportowe we współzawodnictwie międzynarodowym lub krajowym. W przepisie tym ustawodawca posłużył się sformułowaniem "może otrzymać", co oznacza, że świadczenie to ma charakter uznaniowy, zatem może lecz nie musi być ono przyznane. Dalszych, materialnoprawnych przesłanek tej pomocy nie określają przepisy ustawy, bowiem ustawodawca w art. 186 ust. 1 ustawy przenosi kompetencję do ustalania tych przesłanek na rektora wyższej uczelni.

Wprowadza się jednocześnie bardzo istotne dla studentów i rektora kryteria ustalania liczby studentów, którym rektor może przyznać stypendium, o którym mowa w powyższym przepisie. I tak, przepis art. 174 ust. 4 ustawy stanowi, że środki z dotacji, o których mowa w art. 94 ust. 1 pkt 7 i ust. 4, przeznaczone na stypendia rektora dla najlepszych studentów przyznawane w liczbie nie większej niż 10% liczby studentów każdego kierunku studiów prowadzonego w uczelni stanowią nie więcej niż 40% środków przeznaczonych łącznie na stypendia rektora dla najlepszych studentów, stypendia socjalne oraz zapomogi. Przepis ten zawiera nie tylko określenie liczby studentów, którzy mogą otrzymać stypendium rektora dla najlepszych studentów - nie więcej niż 10% najlepszych studentów każdego z kierunków studiów prowadzonego w uczelni, lecz również określa limit środków przeznaczonych na te stypendia (ten nakaz zawarty jest w ust. 4 - w sformułowaniu "stanowią") – nie więcej niż 40% środków z dotacji z budżetu państwa przeznaczonej na bezzwrotną pomoc materialną dla studentów i doktorantów uczelni (art. 94 ust. 1 pkt 7 ustawy) otrzymanej przez uczelnię, przeznaczonych łącznie na stypendia rektora dla najlepszych studentów, stypendia socjalne i zapomogi (art. 173 ust. 1 pkt 1,3 i 8).

Przywołany przepis art. 186 ust. 1 ustawy stanowi, iż szczegółowy regulamin ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów, o których mowa w art. 173 ust. 1 pkt 1-3 i 8, w tym szczegółowe kryteria i tryb udzielania świadczeń pomocy materialnej dla studentów, wzory wniosków o przyznanie świadczeń pomocy materialnej, wzór oświadczenia o niepobieraniu świadczeń na innym kierunku studiów oraz sposób udokumentowania sytuacji materialnej studenta ustala rektor w porozumieniu z uczelnianym organem samorządu studenckiego.

Ze wskazanych powyżej regulacji wynika, że podstawą rozstrzygnięć podmiotów decydujących o przyznaniu stypendium rektora dla najlepszych studentów są nie tylko przepisy Prawa o szkolnictwie wyższym, ale także przepisy wydanego przez rektora, na podstawie art. 186 ust. 1 ustawy regulaminu, będącego aktem wykonawczym, mającym swoje umocowanie w tej ustawie.

W przypadku stypendium rektora dla najlepszych studentów, jest ono przyznawane na wniosek studenta przez rektora - art. 176 ust. 1 ustawy. Rozstrzygnięcie organu o przyznaniu, bądź odmowie przyznania studentowi stypendium rektora dla najlepszych studentów jest decyzją administracyjną w indywidualnej sprawie studenta, a zatem na zasadzie art. 207 ust. 1 ustawy, do tych decyzji stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.) oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. Przy czym decyzje wydawane przez rektora w pierwszej instancji są ostateczne, co przesądza przepis art. 207 ust. 2 ustawy. Na zasadzie art. 176 ust. 2 ustawy, od decyzji rektora, przysługuje prawo złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i w tym przypadku - stosownie do art. 207 ust. 2 ustawy - stosuje się odpowiednio art. 127 § 3 k.p.a. Powyższe kompetencje ustawowe rektor może przekazać innym podmiotom. Przeniesienie kompetencji rektora powoduje przejęcie kompetencji do rozstrzygania sprawy z zakresu właściwości jednego organu do właściwości innego.

W myśl art. 176 ust. 3 ustawy, na wniosek właściwego organu samorządu studenckiego rektor przekazuje uprawnienie, o którym mowa w ust. 1, komisji stypendialnej, a w zakresie rozpatrywania wniosku, o czym stanowi ust. 2, odwoławczej komisji stypendialnej. Komisję stypendialną i odwoławczą komisję stypendialną powołuje rektor spośród studentów delegowanych przez właściwy organ samorządu studenckiego i pracowników uczelni. Komisje stypendialne i odwoławcze komisje stypendialne są organami kolegialnymi, a ich decyzje podpisują przewodniczący komisji lub działający z ich upoważnienia wiceprzewodniczący (art. 177 ust. 4 ustawy).

Wskazać należy, że w myśl art. 207 ust. 1 i 4 ustawy, do decyzji podjętych przez komisję stypendialną i odwoławczą komisję stypendialną w sprawie stypendium rektora dla najlepszych studentów, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (K.p.a.). Organy uczelni jednoosobowe, jak i kolegialne nie mogą zatem w sposób dowolny stosować ogólnych przepisów regulujących postępowanie administracyjne w sprawie indywidualnej. Odpowiednie stosowanie przepisów K.p.a. oznacza bowiem konieczność zachowania przez organ minimum procedury administracyjnej niezbędnej do załatwienia sprawy i zagwarantowania ustawowych uprawnień strony (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 października 2011 r., w spr. I OSK 1304/11). Dlatego też, w realizacji ogólnych reguł postępowania, konieczne jest ścisłe przestrzeganie prawa i podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy i jej załatwienia z uwzględnieniem interesu społecznego i własnego interesu strony (art. 6 i 7 K.p.a.), co powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji (art. 107 § 3 K.p.a.). Organy prowadzące postępowanie administracyjne, w myśl art. 11 K.p.a., na każdym jego etapie obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby wyjaśnić wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności i winny dołożyć należytej staranności w wyjaśnianiu stronie zasadności podjętego rozstrzygnięcia (podobnie wyroki wojewódzkich sądów administracyjnych: we Wrocławiu z dnia 15 października 2014 r., w spr. IV SA/Wr 251/14, w Łodzi z dnia 29 kwietnia 2015 r., w spr. III SA/Łd 199/15, w Lublinie z dnia 27 stycznia 2015 r., w spr. III SA/Lu 597/14).

Okolicznością niesporną w kontrolowanym postępowaniu jest ustalenie przez Uczelnianą Komisję Stypendialno-Socjalną Studentów Uniwersytetu [...] - nazywaną dalej Komisją, dla studentów kierunku Leśnictwo liczby punktów 44,4118 - jako minimalnej dla przyznania studentowi stypendium rektora dla najlepszych studentów w roku akademickim 2015/2016.

Uczelniana Komisja Stypendialno-Socjalna Studentów Uniwersytetu [...] orzekając w dniu [..] jak i rozpoznając sprawę ponownie w dniu [...] przyjęła, że skarżący uzyskał liczbę 43,1250 punktów, nie osiągając tym samym minimalnej liczby punktów i nie kwalifikując się do uzyskania stypendium dla wyróżniających się studentów.

Skarżący we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jak i w skardze podnosił, że liczba punktów, którą wyliczyła Komisja nie jest zgodna z systemem naliczania punktów, który obowiązuje w oparciu o Regulamin pomocy materialnej dla studentów i doktorantów Uniwersytetu [...]. Już we wniosku o przyznanie stypendium skarżący zaznaczył, że wyliczona przez niego średnia ocen wynosi 4,4231, co odpowiadałoby 44,2310 punktom. Tymczasem Komisja ustaliła skarżącemu inną punktację, tj. 43,1250 punktów, bez jakiegokolwiek przedstawienia sposobu wyliczenia tych punktów oraz bez odniesienia się do zarzutów strony podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym skarżący wyraźnie zarzucał nieprawidłowe obliczenie przysługującej mu punktacji i prosił "o dokładne uzasadnienie sposobu wyliczania średniej przez dziekanat". Trzeba przy tym podkreślić, że zarzut błędnego wyliczenia punktów był jedynym zarzutem podniesionym we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Tymczasem w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji całkowicie brak jest wyjaśnienia, dlaczego Komisja przyjmuje inną punktację niż skarżący oraz nie ma w niej uzasadnienia sposobu wyliczania średniej przez dziekanat, czego domagał się M.D. we wniosku z dnia 31 grudnia 2015 r. Brak uzasadnienia faktycznego w zakresie obliczenia średniej stypendialnej zgodnie z § 28-33 Regulaminu, czyli niewskazanie elementów koniecznych do jej ustalenia w postaci liczby punktów przewidzianej dla danego przedmiotu, nie pozwala na zbadanie przez sąd prawidłowości ustalenia tej średniej, jako podstawowego kryterium przyznawania stypendium rektora dla najlepszych studentów.

Z tego względu zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja, podlega wyeliminowaniu z obrotu prawnego.

Podkreślić dalej należy, że działając na podstawie przepisów prawa, do czego zobowiązuje art. 6 K.p.a., organy prowadzące postępowanie administracyjne na każdym jego etapie obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby wyjaśnić wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Na mocy art. 11 K.p.a. winny też wyjaśniać stronie zasadność przesłanek rozstrzygnięcia, którymi kierowały się przy załatwieniu sprawy. Wyrazem realizacji tej zasady jest uzasadnienie decyzji, które w myśl art. 107 § 3 K.p.a., winno przekonywać stronę o prawidłowości rozstrzygnięcia. Przede wszystkim, organ winien przedstawić w nim swoją ocenę oraz motywy leżące u podstaw podjętego rozstrzygnięcia. Odniesienie się w uzasadnieniu decyzji do wszystkich istotnych faktów i dowodów oraz podanie przyczyn nieuwzględnienia niektórych z nich jest przy tym niezbędne również z uwagi na realizację, określonej w art. 8 K.p.a., zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Dlatego w uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ powinien wyjaśnić stronie zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy oraz wskazać fakty, które uznał za udowodnione, dowody na których się oparł oraz przyczyny dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a także odnieść się do podniesionych w sprawie zarzutów.

Tym zasadom organ rozpoznając sprawę nie sprostał.

Treść uzasadnienia podjętej przez Uczelnianą Komisję Stypendialno-Socjalną Studentów Uniwersytetu [...] decyzji nie zawiera ustaleń świadczących o tym, że podjęto wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jak również w sposób wyczerpujący nie zebrano i nie rozpatrzono materiału dowodowego. Stwierdzić należy, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest niezwykle ogólnikowe i w ogóle nie odnoszące się do zarzutów podniesionych przez stronę we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Dlatego też takie uzasadnienie odmowy przyznania przedmiotowego stypendium jest niewystarczające i nie może zostać zaakceptowane z punktu widzenia praworządności.

W okolicznościach niniejszej sprawy zaniechanie przeprowadzenia przez organ odwoławczy wnikliwego postępowania dowodowego, naruszenie obowiązku zgromadzenia całokształtu materiału dowodowego, a w konsekwencji brak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ustaleń co do okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, stanowi naruszenie przepisów proceduralnych mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazane nieprawidłowości uniemożliwiły równocześnie sądowi dokonanie oceny prawidłowości toku rozumowania i motywów zajętego przez organ odwoławczy stanowiska, a przez to także kontrolę zaskarżonej decyzji co do przesłanek rozstrzygnięcia.

Powyższych uchybień nie może zastąpić załączona przez organ w formie kserokopii dokumentacja związana z tokiem studiów skarżącego ani stanowisko organu zaprezentowane w odpowiedzi na skargę, która jest jedynie pismem procesowym, a nie rozstrzygnięciem podlegającym kontroli sądu. Oparcie się sądu na aktach oznaczałoby, że to sąd, a nie organ ustala stan faktyczny, a tym samym wchodzi w rolę organu orzekającego, zamiast zgodnie ze swoją kompetencją, jedynie kontrolować postępowanie organu. Należy też wskazać, że powyższych istotnych dla sprawy okoliczności sąd nie jest w stanie w żaden sposób zweryfikować.

W konsekwencji powyższych uwag, zaskarżone decyzje organu rozpoznającego sprawę uznać należało za naruszającą przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Niezależnie od powyższych rozważań, których skutkiem jest konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji, w niniejszej sprawie sąd ujawnił także inne wady procedowania przez Komisję.

Jak wcześniej wspomniano, zgodnie z art. 207 ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym, do decyzji podjętych przez organy uczelni w indywidualnych sprawach studenckich stosuje się odpowiednio przepisy K.p.a. Ustawodawca zdecydował o "odpowiednim" stosowaniu przepisów K.p.a., bowiem było to konieczne ze względu na szczególny charakter postępowania przed organami szkoły wyższej, skłaniający do przyjęcia pewnych odstępstw od przepisów K.p.a. W piśmiennictwie i w orzecznictwie przyjmuje się, że odpowiednie stosowanie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego ma zapewnić minimum procedury, niezbędne do załatwienia sprawy i zachowania uprawnień strony, przy uwzględnieniu specyfiki szkoły wyższej i przyjętych w niej zasad komunikowania o rozstrzygnięciach organów uczelni (vide wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 grudnia 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 1657/06, LEX nr 320565; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 25 września 2014 r. sygn. akt III SA/Gd 548/14, LEX nr 1534687). W ramach tej "odpowiedniości" nie sposób oczekiwać, aby uczelnia wyższa działała tak jak organ administracji publicznej, gdyż została powołana do zupełnie innych zadań, których zakres wynika z art. 4 ustawy. Odpowiednie stosowanie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego oznacza, że mogą być one stosowane tylko w takim zakresie i w taki sposób, aby uzupełniać, a nie modyfikować przepisy prawa o szkolnictwie wyższym. Wynika stąd konieczność selektywnego stosowania przepisów kodeksu postępowania administracyjnego oraz niedopuszczalność ich stosowania w takich obszarach i sprawach, które zostały uregulowane w sposób wyczerpujący w ustawie (zob. Elżbieta Ura w: Prawo o szkolnictwie wyższym. Komentarz pod red. W. Sanetry i M. Wierzbowskiego, LEX/el (WKP 2013), teza 5 do art. 207 ustawy i wymienione tam orzeczenia sądów).

Biorąc pod uwagę sformułowane wyżej zastrzeżenia dotyczące odpowiedniości stosowania przepisów K.p.a. na podstawie art. 207 § 1 Prawa o szkolnictwie wyższym uznać należy, że w sprawach o przyznanie stypendium, ewentualne odstępstwa od stosowania przepisów K.p.a. dotyczą szczegółowych kwestii związanych z realizacją trybu i zasad ich przyznawania uregulowanych przepisami Prawa o szkolnictwie wyższym.

Podkreślić jednak należy wyraźnie, że organy orzekające w sprawach o przyznanie stypendium nie mogą w sposób dowolny stosować podstawowych przepisów regulujących postępowanie administracyjne, w szczególności tych spośród nich, które zapewniają przejrzystość postępowania w poszczególnych sprawach i zachowanie gwarancji proceduralnych. Odpowiednie stosowanie przepisów K.p.a. nie zwalnia bowiem organu od obowiązku zachowania minimum procedury administracyjnej, niezbędnej do załatwienia spraw i zagwarantowania ustawowych uprawnień strony. Oznacza to, że postępowanie w sprawie przyznania stypendium winno zachować ogólne podstawowe cechy postępowania administracyjnego i respektować podstawowe jego wymagania, między innymi w odniesieniu do ustawowych elementów decyzji administracyjnej, wynikających z art. 107 § 1 K.p.a.

Przepis ten określa strukturę decyzji administracyjnej i jej składniki. Według tego przepisu decyzja powinna zawierać między innymi oznaczenie organu administracji publicznej a także podpis osoby upoważnionej do jej wydania, z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego tej osoby. Z treści art. 107 § 1 K.p.a. wynika zatem, że oznaczenie organu przez podanie jego nazwy oraz podpisanie decyzji przez osobę upoważnioną do wydania decyzji nie jest wystarczające. Należy podać także imię i nazwisko oraz stanowisko służbowe osoby upoważnionej do wydania decyzji. Dopiero w ten sposób realizuje się dokładnego określenia organu. Wówczas bowiem, znana staje się nie tylko nazwa organu, ale także osoba, która działa jako organ, albo działa z upoważnienia osoby wykonującej funkcję organu.

Obowiązek prawidłowego określenia organu dotyczy nie tylko organów monokratycznych, ale także organów kolegialnych. Przenosząc zatem powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, przepis art. 107 § 1 K.p.a. należy odczytywać w ten sposób, że w przypadku wydania decyzji przez organ kolegialny, w treści decyzji organ ten powinien być oznaczony poprzez wyraźne wskazanie wszystkich osób wchodzących w jego skład i biorących udział w wydaniu decyzji.

Zaznaczyć również trzeba, że z obowiązku identyfikacji personalnej (z imienia i nazwiska) osób wchodzących w skład organu kolegialnego, który wydał decyzję, nie zwalnia okoliczność, że w niektórych przypadkach (tak jak w badanej sprawie) przepisy ustawy (art. 177 ust. 4) pozwalają na złożenie podpisu tylko przez przewodniczącego lub wiceprzewodniczącego organu kolegialnego. Nadal bowiem obowiązuje wymóg dokładnego określenia organu (art. 107 § 1 K.p.a). W związku z tym w decyzji oprócz nazwy organu kolegialnego powinny być wymienione z imienia i nazwiska wszystkie osoby wchodzące w jego skład, biorące udział w wydaniu decyzji, mimo że szczególny przepis ustawy zwolnił te osoby - z wyjątkiem przewodniczącego lub wiceprzewodniczącego – z obowiązku podpisywania decyzji. Sąd nie kwestionuje przy tym prawidłowości złożenia podpisu przez upoważniony organ, albowiem z treści § 11 Regulaminu wynika jednoznacznie, że nawet w przypadku organów kolegialnych, decyzje podpisuje przewodniczący komisji lub jego zastępca.

Nie oznacza to jednak, że w takim przypadku organ będący organem kolegialnym, zwolniony jest z obowiązku wskazania swego składu osobowego, to jest członków organu, którzy brali udział w podejmowaniu decyzji.

Zatem w przypadku organów kolegialnych, tylko wymienienie składu osobowego tego organu w treści decyzji, czyni zadość wynikającemu z art. 107 § 1 K.p.a. obowiązkowi dokładnego określenia organu.

W badanej sprawie decyzja z dnia 7 listopada 2015 r., jak wynika z nagłówka, została wydana przez Uczelnianą Komisję Stypendialno-Socjalną Uniwersytetu. Podpis pod decyzją złożył Przewodniczący UKSS – co w świetle treści § 11 ust. 2 Regulaminu należy uznać za prawidłowe. Analiza treści decyzji, w obszarze jej ustawowych elementów, prowadzi jednak do wniosku, że organ ją wydający nie został prawidłowo oznaczony, bowiem nie zostały w niej wymienione osoby ze składu UKSS, biorące udział przy wydawaniu kontrolowanej decyzji. Nie wiadomo więc, czy w pracach Komisji i wydaniu decyzji brała udział wymagana liczba członków organu kolegialnego (§ 11 ust. 1 Regulaminu), ani którzy spośród członków Komisji brali udział w wydaniu decyzji.

W aktach sprawy znajduje się co prawda kopia protokołu (poświadczonego za zgodność z oryginałem) z posiedzenia Uczelnianej Komisji Stypendialno-Socjalnej Studentów Uniwersytetu [...] z dnia [...], jednak z jego treści również nie można wywnioskować, ilu członków tej Komisji brało udział w posiedzeniu poprzedzającym wydanie decyzji, gdyż w jego nagłówku podany został pięcioosobowy skład Komisji, natomiast pod protokołem podpisał się Przewodniczący i dwóch członków. Nie wiadomo zatem czy Komisja obradowała - tak jak napisano we wstępie protokołu - w pięcioosobowym składzie, czy zgodnie ze złożonymi podpisami, w składzie trzyosobowym. Za całkowicie niedopuszczalną należy uznać ponadto sytuację, gdzie z załączonego do akt sprawy na wniosek sądu oryginału protokołu z posiedzenia Uczelnianej Komisji Stypendialno-Socjalnej Studentów Uniwersytetu [...] z dnia [...], wynika, iż protokół ten został podpisany przez cztery osoby. Załączona zatem do skargi i poświadczona za zgodność z oryginałem kopia protokołu z dnia [...]. z tym oryginałem nie jest zgodna. Rodzi się zatem kolejne pytanie, czy w dniu [...]. Uczelniana Komisja Stypendialno-Socjalna Studentów Uniwersytetu [...] obradowała w składzie trzy, cztero czy pięcioosobowym.

Ostatecznie trzeba stwierdzić, że nie sposób zaaprobować takiego stosowania przez organ przepisów postępowania, które nie daje stronie oraz sądowi kontrolującemu decyzję możliwości stwierdzenia w sposób całkowicie niewątpliwy, jaki był skład organu, który wydał decyzję. Taką pewność daje jedynie wymienienie członków organu w treści decyzji, czego jednak organ nie dopełnił.

Mając powyższe na uwadze, decyzja organu kolegialnego, w której nie wymieniono składu osobowego organu oraz do której nie załączono odpowiadającego prawu protokołu z posiedzenia tego organu, musi być zakwalifikowana jako wydana z istotnym naruszeniem art. 107 § 1 K.p.a.

Dodać także należy, iż dokumentacja przesłana sądowi w postaci luźnych kserokopii dokumentów nie spełnia wymogów stawianych aktom administracyjnym. Przesyłane sądowi akta postępowań, toczących się przed organem I i II instancji winny zawierać dokumenty ułożone chronologicznie, złączone i ponumerowane, wyposażone w kartę przeglądową, czyli "spis treści". Akta winny zawierać oryginały wszystkich dokumentów stanowiących dowody w sprawie, pism składanych przez uczestników postępowania, notatek sporządzanych przez pracowników organu, dokumentów związanych z doręczaniem pism: pokwitowań pocztowych, kopert z pieczęciami, a w razie złożenia pisma bezpośrednio w kancelarii organu, adnotacji urzędowej, potwierdzającej datę i okoliczność osobistego złożenia pisma. Niespełnienie tych wymagań skutkuje tym, iż sąd, nie będąc w stanie wyjaśnić nasuwających się wątpliwości, nie może uznać za udowodnione okoliczności, na które powołuje się organ administracji (vide wyrok WSA w Warszawie z 21 lutego 2008 r. w sprawie II SA/Wa 2170/07 LEX nr 355205).

Reasumując, przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy będą miały na względzie powyżej zaprezentowane wywody, dokonają również wnikliwej analizy sytuacji skarżącego w zakresie uzyskanej przez niego średniej ocen branej pod uwagę przy ustalaniu osób uprawnionych do stypendium rektora dla najlepszych studentów w roku akademickim 2015/2016. Sposób obliczenia przez Komisję punktacji przyznanej skarżącemu w celu rozpatrzenia jego wniosku o przyznanie stypendium winien znaleźć swoje odzwierciedlenie w decyzji "pierwszej instancji", tak aby strona miała możliwość przedstawienia swoich argumentów w ewentualnym wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Przeprowadzone w taki sposób postępowanie powinno znaleźć odzwierciedlenie w rozstrzygnięciu i jego uzasadnieniu sporządzonym zgodnie z wymogami art. 107 K.p.a.

Kierując się powyższą oceną kontrolowanego postępowania, sąd, z powołaniem na przepis art. 145 § 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Uczelnianej Komisji Stypendialno-Socjalnej Uniwersytetu [...] z dnia [...]. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.

EC