Postanowienie WSA w Łodzi, sygn. akt III SAB/Łd 9/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2015-04-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6219 Inne o symbolu podstawowym 621
658
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Odrzucono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 par. 2 pkt 8, art. 46 par. 1 pkt 4, par. 2a, art. 49 par. 1, art. 52 par. 1, 2, art. 54 par. 3, art. 57 par. 1, art. 58 par. 1 pkt 3, 6, art. 199, art. 200, art. 201 par. 1, art. 208, art. 220 par. 1, 3, art. 230 par. 1, 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Ewa Alberciak po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K.K. na bezczynność Prezydenta Miasta Ł. w sprawie wniosku o pokrywanie należności mieszkaniowych żołnierzowi samotnemu postanawia: 1. odrzucić skargę; 1. oddalić wniosek Prezydenta Miasta Ł. o zasądzenie kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

K.K. złożył drogą elektroniczną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Prezydenta Miasta Ł. w sprawie wniosku o pokrywanie należności mieszkaniowych żołnierzowi samotnemu. W skardze skarżący podniósł, że wniosek ten złożył w dniu 23 grudnia 2014 r. i do dnia wniesienia skargi nie otrzymał rozstrzygnięcia w sprawie.

W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta Ł. wniósł o jej odrzucenie i zasądzenie kosztów według norm przepisanych.

W uzasadnieniu podniesiono, że w dniu 19 stycznia 2015 r. Prezydent Miasta Ł. wydał decyzję o uznaniu skarżącego za żołnierza samotnego. Od decyzji tej skarżący nie wniósł odwołania. Skarżący nie odpowiedział na wezwanie organu do uzupełnienia dokumentów niezbędnych do rozpatrzenia wniosku o pokrycie należności mieszkaniowych żołnierza uznanego za samotnego i nie wniósł zażalenia, o którym mowa w art. 37 § 1 K.p.a. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na bezczynność organu pierwszej instancji.

Zarządzeniami Przewodniczącego Wydziału III z dnia 19 lutego 2015 r. skarżący został wezwany – w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania – pod rygorem odrzucenia skargi do usunięcia braku formalnego skargi poprzez jej podpisanie bądź nadesłanie podpisanego własnoręcznie egzemplarza skargi, wykazania, że przed wniesieniem skargi na bezczynność, złożył zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie do organu wyższego stopnia (art. 37 § 1 K.p.a.) oraz uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł.

Stosowne wezwanie oraz odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi doręczono skarżącemu w dniu 21 marca 2015 r.

Skarżący nie podpisał skargi, nie złożył podpisanego egzemplarza skargi. Skarżący nie wykazał, że przed wniesieniem skargi do sądu złożył zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie do organu wyższego stopnia i nie uiścił wpisu od skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., póz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Podstawowe wymogi, jakim powinny odpowiadać pisma w postępowaniu sądowym określa art. 46 i art. 47 p.p.s.a. Przepisy określające warunki formalne pism procesowych są jednymi z podstawowych uregulowań w postępowaniu

sądowoadministracyjnym, a ich niedochowanie w stosunku do skargi wiąże się z jej odrzuceniem i zamknięciem stronie drogi sądowej, o czym stanowi art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym skarga, której braków formalnych nie uzupełniono w terminie, podlega odrzuceniu.

Stosownie do art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. W rozpatrywanej sprawie skarżący wniósł skargę drogą elektroniczną. Skarga ta została opatrzona podpisem elektronicznym. W uchwale z dnia 12 maja 2014 r., l OPS 10/13, ONSAiWSA z 2014 r., nr 5, póz. 70, Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów wyjaśnił jednakże, że w aktualnym stanie prawnym w postępowaniu sądowoadministracyjnym - z uwagi na treść art. 46 p.p.s.a. - nie jest dopuszczalne wniesienie do sądu pisma opatrzonego bezpiecznym podpisem elektronicznym w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 18 września 2001 r. o podpisie elektronicznym (tekst jedn.: Dz.U. z 2013 r., póz. 262), w tym także za pośrednictwem organu administracji publicznej, za pomocą środków komunikacji elektronicznej. W uzasadnieniu tej uchwały Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, że w obowiązującym stanie prawnym nie można przyjąć, że pismo procesowe sporządzone w formie elektronicznej, opatrzone bezpiecznym podpisem elektronicznym spełnia warunek formalny pisma procesowego, o którym mowa w art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się jednolicie, że pismo takie - po jego wydrukowaniu - jest dotknięte brakiem formalnym, który może być uzupełniony przez autora pisma poprzez złożenie podpisu własnoręcznego na jego wydruku (np. postanowienia NSA: z dnia 18 grudnia 2013 r., l OZ 1188-1191/13; z dnia 22 października 2013 r., II OZ 890/13; z dnia 17 października 2013 r, l OSK 2391/13; z dnia 1 sierpnia 2013 r., II OZ 327/13; z dnia 22 sierpnia 2012 r., II OPP 11/12; z dnia 3 sierpnia 2012 r., II OZ 657/12; z dnia 25 lipca 2012 r., l OSK 1640/12; z dnia 19 czerwca 2012 r, l OSK 1366/12; z dnia 13 kwietnia 2012 r., l OZ 228-229/12; z dnia 21 grudnia 2011 r., II FZ 447/11; z dnia 17 marca 2011 r., l OSK 380/11; z dnia 10 września 2008 r., l OZ 673/08; z dnia 4 lipca 2008 r., l OPP 25/08). Podobne stanowisko - na gruncie przepisów kodeksu postępowania cywilnego - wyraził Sąd Najwyższy w uzasadnieniu uchwały z dnia 23 maja 2012 r., III CZP 9/12, OSNC 2012, nr 11, póz. 128, stwierdzając, że wydruk niedopuszczalnego środka odwoławczego wniesionego drogą elektroniczną może być potraktowany jako środek odwoławczy niewniesiony tą drogą, jeżeli usunięty zostanie brak podpisu (art. 130 § 1 w zw. z art. 126 § 1 pkt 4 k.p.c.) oraz w postanowieniu z dnia 19 czerwca 2013 r., l CZ 59/13, Lex nr

1360186. Podpis elektroniczny, w tym bezpieczny podpis elektroniczny, jest zawsze integralną częścią dokumentu elektronicznego. Możliwość skutecznego posługiwania się takim podpisem w pismach procesowych sporządzonych w formie elektronicznej (stanowiących zbiór danych w postaci elektronicznej) jest więc uzależniona od prawnej możliwości składania do sądu pism w tej formie, co musi być wyraźnie uregulowane w przepisach ustawy procesowej. Obecnie - z uwagi na treść art. 46 p.p.s.a. i brak w ustawie p.p.s.a. przepisów szczególnych dopuszczających wniesienie pisma procesowego za pomocą środków komunikacji elektronicznej, opatrzonego bezpiecznym podpisem elektronicznym - nie jest dopuszczalne wniesienie takiego pisma do sądu administracyjnego aż do dnia wejścia w życie art. 4 ustawy z dnia 10 stycznia 2014 r. o zmianie ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2014 r., póz. 183). Zmiany w postępowaniu sądowoadministracyjnym wprowadzone ustawą wskazaną w powołanej uchwale, m.in. art. 46 § 2a p.p.s.a., który to przepis stanowi: "gdy pismo strony jest wnoszone w formie dokumentu elektronicznego, powinno ponadto zawierać adres elektroniczny oraz zostać podpisane przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym przy pomocy ważnego kwalifikowanego certyfikatu, podpisem potwierdzonym profilem zaufanym ePUAP lub przez zastosowanie innych mechanizmów, o których mowa w art. 20a ust. 2 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, jeżeli takie mechanizmy zostały wprowadzone przez sąd administracyjny" (art. 4 pkt 5 ustawy), wejdą w życie po upływie 36 miesięcy od dnia ogłoszenia ustawy, a więc dopiero od dnia 11 lutego 2017 r. Powołana uchwała ma tzw. ogólną moc wiążącą, wynikającą z art. 269 § 1 p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu, jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. Przepis art. 187 § 1 i 2 stosuje się odpowiednio. Ogólna moc wiążąca uchwały powoduje, że wiąże ona sądy administracyjne we wszystkich sprawach, w których miałby być stosowany interpretowany przepis (por. A. Skoczyłaś, Działalność uchwałodawcza Naczelnego Sądu Administracyjnego, C. H. Beck, Warszawa 2004, s. 221 i nast.).

Z tego też względu opatrzenie przez skarżącego skargi wniesionej w niniejszej sprawie podpisem elektronicznym nie było wystarczające, aby uznać, że spełnia ona warunek formalny pisma procesowego, o którym mowa w art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a.

W orzecznictwie i w doktrynie nie budzi wątpliwości, że podpis pod pismem potwierdza jego pochodzenie od osoby, która je podpisała i sankcjonuje wolę dokonania czynności w postępowaniu. Podpis wnoszącego pismo musi być własnoręczny, tj. stanowić znak ręczny określonej osoby pozwalający na jej identyfikację (por. np. H. Knysiak-Molczyk [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, str. 298). Wyjątek od tej zasady określa art. 46 § 4 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że za stronę, która nie może się podpisać, podpisuje pismo osoba przez nią upoważniona, z wymienieniem przyczyny, dla której strona sama się nie podpisała. W rozpatrywanej sprawie sytuacja, o jakim stanowi art. 46 § 4 p.p.s.a., nie ma jednakże miejsca.

Jak już wyżej wskazano, brak podpisu jest wadą formalną skargi w rozumieniu art. 57 § 1 in initio w zw. z art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. i uzasadnia wezwanie do jego usunięcia na podstawie art. 49 § 1 p.p.s.a. Odrzucenie skargi z powodu nieuzupełnienia braku formalnego w postaci podpisu strony następuje dopiero wówczas, gdy nie uzupełniono w terminie tego braku, pomimo prawidłowego wezwania do jego usunięcia (vide: postanowienia NSA: z dnia 5 czerwca 2007r., II FSK 708/06; z dnia 26 stycznia 2011 r., II FSK 2207/10; z dnia 12 grudnia 2005 r., l GSK 2703/05; z dnia 4 lipca 2013 r., II FSK 2153/12). Wezwanie do usunięcia powyższego braku zostało skarżącemu doręczone w dniu 21 marca 2015 r. (w sobotę), zaś siedmiodniowy termin do usunięcia braku formalnego skargi zakończył swój bieg w dniu 30 marca 2015 r. (w poniedziałek). Pomimo upływu tego terminu skarżący nie podpisał skargi. Nie złożył też podpisanego egzemplarza skargi.

Skutkiem nieusunięcia tego braku w powyższym terminie jest - stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. - odrzucenie skargi oraz bezskuteczność czynności strony w postępowaniu sądowym obejmującej wniesienie skargi do sądu administracyjnego. Odrzucenie skargi przez sąd jest równoznaczne z odmową rozpatrzenia sprawy i wydania merytorycznego rozstrzygnięcia.

Poza tym w myśl art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. W przypadku skargi na bezczynność takim środkiem zaskarżenia jest zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36, o którym stanowi art. 37 § 1 K.p.a.

Warunkiem koniecznym dla skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu administracji publicznej jest więc wniesienie zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie do organu wyższego stopnia (art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). Z akt sprawy nie wynika, aby skarżący złożył tego rodzaju zażalenie do organu wyższego stopnia. Na nieskorzystanie przez skarżącego z tego środka zaskarżenia przed wniesieniem skargi w niniejszej sprawie, organ administracji publicznej wskazał też w odpowiedzi na skargę. Z tego też względu skarżący został wezwany do wykazania, że przed wniesieniem skargi wniósł do organu wyższego stopnia zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie. Pomimo tego wezwania skarżący nie wykazał jednak ani w terminie, który upłynął w dniu 30 marca 2015 r. (w poniedziałek), ani później, że przed wystąpieniem do sądu ze skargą na bezczynność Prezydenta Miasta Ł. w sprawie wniosku o pokrywanie należności mieszkaniowych żołnierzowi samotnemu wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., jako organu wyższego stopnia, zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie. Nie można zatem uznać, że skarżący spełnił konieczny warunek do skutecznego wniesienia skargi. Okoliczność ta uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu i stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. obliguje sąd do odrzucenia skargi również z tego względu.

Nadto należy zauważyć, że stosownie do treści art. 230 § 1 i § 2 p.p.s.a. od skargi pobiera się wpis. Według art. 220 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a. sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata, zaś stosownie do art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd.

W niniejszej sprawie skarżący był zobowiązany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na bezczynność w kwocie 100 zł. W dniu 21 marca 2015 r. doręczono skarżącemu także odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Pomimo upływu siedmiodniowego terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w dniu 30 marca 2015 r. (w poniedziałek), skarżący nie uiścił wpisu od skargi. Okoliczność ta stosownie do treści przytoczonego wyżej art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a., także obliguje sąd do odrzucenia skargi.

Odnośnie zawartego w odpowiedzi na skargę wniosku Prezydenta Miasta Ł. o zasądzenie kosztów postępowania wyjaśnić trzeba, że w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji w przypadku odrzucenia lub oddalenia skargi, przepisy p.p.s.a. nie przewidują możliwości zasądzenia od strony skarżącej kosztów postępowania na rzecz

organu, który wydał zaskarżony akt lub któremu zarzucono bezczynność. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty związane ze swym udziałem w sprawie chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej. Takim unormowaniem jest art. 200 p.p.s.a nakazujący zwrot skarżącemu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji, art. 201 § 1 p.p.s.a. stanowiący o tym, że zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu także w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3 (w razie skorzystania przez organ z możliwości uwzględnienia skargi do dnia rozpoczęcia rozprawy) oraz art. 208 p.p.s.a. przewidujący możliwość nałożenia na stronę obowiązku zwrotu kosztów wywołanych niesumiennym lub niewłaściwym postępowaniem strony. Niezasadność skargi bądź niedopuszczalność skargi, jak w rozpatrywanym przypadku, nie stanowi zaś takiej okoliczności.

Mając powyższe na uwadze, sąd orzekł jak w postanowieniu.

bg