Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 230/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-05-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2021 poz 1899
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Monika Niedźwiedź Sędzia WSA Małgorzata Łoboz Sędzia WSA Piotr Fronc (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 maja 2022 r. skargi J. B., M. P.-D., Z. F. na decyzję Wojewody z dnia 1 grudnia 2021r. znak [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości skargę oddala.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Wojewody Małopolskiego z dnia 1 grudnia 2021 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania J. B., Z. F., H. P. oraz Gminy Trzebinia uchylono w całości decyzję Starosty [...] z dnia 20 maja 2020 r. znak: [...] i orzeczono o odmowie zwrotu części działek: nr [...], nr [...] i nr [...], o projektowanym oznaczeniu, jako działki ewid. nr [...], nr [...] i nr [...] oraz nieruchomości oznaczonej jako części działek nr [...] i nr [...], stanowiącej własność Towarzystwa [....] oraz jako części działek nr [...] i nr [...], stanowiącej własność Gminy Trzebinia.

Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją z dnia 20 maja 2020 r. znak: [...], Starosta Chrzanowski orzekł o zwrocie na rzecz skarżących po Ľ udziału w nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] (powstała z podziału działki nr [...]), działka nr [...] (powstała z podziału działki nr [...]) i działka nr [...] (powstała z podziału działki nr [...]), wskazując jednocześnie warunki tego zwrotu. Ponadto odmówiono zwrotu nieruchomości oznaczonej jako części działek nr [...] i nr [...], stanowiącej własność Towarzystwa [....] oraz jako części działek nr [...] i nr [...], stanowiącej własność Gminy Trzebinia.

W zaskarżonej decyzji organ I instancji ustalił, że nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] w Trzebini stanowiąca własność J. P. została wywłaszczona decyzją Naczelnika Miasta i Gminy w Trzebini znak: [...] z 16.09.1977 r., na podstawie ustawy z dnia 12.03.1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, z przeznaczeniem na budowę osiedla Krakowska, zgodnie z decyzją zatwierdzającą plan realizacyjny z dnia 26.07.1977 r. znak: [...] Spadkobiercami poprzedniego właściciela nieruchomości są wnioskodawcy oraz H. P..

Obecnie wywłaszczonej nieruchomości odpowiadają części działek: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] oraz części działek nr [...] i nr [...].

W wyniku przeprowadzonych oględzin oraz na podstawie zdjęć lotniczych przedmiotowego terenu z lat: 1981 i 1987, organ I instancji ustalił, że na wywłaszczonej nieruchomości nie podejmowano żadnych działań związanych z realizacją osiedla Krakowska.

W związku z powyższym na podstawie projektu podziału, wydzielono z działek: nr [...], nr [...] i nr [...], działki: nr [...], nr [...] i nr [...], a następnie orzeczono o zwrocie udziałów w ww. działkach na rzecz wnioskodawców.

Jednocześnie organ I instancji orzekł o odmowie zwrotu działki: nr [...], oddanej w trwały zarząd Szkole Podstawowej w Trzebini, stanowiącej zaplecze placówki; działki nr [...] znajdującej się w granicach pasa drogowego drogi gminnej ul. [...], a zatem nie mogącej podlegać zwrotowi z uwagi na przepis art. 2a ustawy o drogach publicznej oraz działek nr [...] i nr [...], stanowiących własność Towarzystwa [....], a zatem nie mogących podlegać zwrotowi jako własność osoby trzeciej.

Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli wnioskodawcy oraz Gmina Trzebinia.

Gmina Trzebinia podniosła, że "organ w zaskarżonej decyzji wadliwie ustalił stan tj. sposób aktualnego zagospodarowania działki oznaczonej nr [...] obr. Trzebinia stwierdzając, że działka porośnięta jest trawą, drzewami, krzewami i znajduje się na niej skarpa, gdyż obecnie na przedmiotowej działce urządzone są ogólnodostępne miejsca postojowe, chodnik i zieleń przydrożna, które przylegają bezpośrednio do jezdni drogi publicznej gminnej łączącej ul. Targową z ul. Wiśniową w Trzebini i funkcjonalnie są z nią związane, co obrazuje mapa z projektu podziału działek nr [...], [...], [...].(...) Skarżący stoi na stanowisku, że miejsca postojowe jak i zieleń przydrożna zlokalizowane na przedmiotowej działce nr [...], a przylegające bezpośrednio do jezdni drogi publicznej są elementem pasa drogowego. Nadmienia się, że droga ta utrzymywana jest przez Gminę Trzebinia w zakresie napraw nawierzchni, oznakowania i oświetlenia. Ponadto zieleń przydrożna (nasyp) na pozostałej części działki nr [...] jest utrzymywana przez gminę Trzebinia poprzez pielęgnację i cięcie drzew, krzewów i żywopłotów. W okresie letnim wykonuje się prace związane z utrzymaniem czystości pasa drogowego w zakresie koszenia poboczy, natomiast w okresie zimowym wykonuje się prace w zakresie odśnieżania i posypywania drogi oraz miejsc postojowych. Gmina zarzuciła naruszenie art. 2a ustawy o drogach publicznych i wskazała, że miejsca postojowe oraz pozostała infrastruktura znajdująca się w obrębie pasa drogowego funkcjonalnie stanowią urządzenia związane z drogą, jak i również są elementami pasa drogowego, ponadto teren ten w części stanowi urządzoną przez Gminę Trzebinia zieleń przydrożną, który nie stanowi samodzielnej działki, nieruchomość nie może być przedmiotem zwrotu.

Wnioskodawcy z kolei zarzucili, że na działce nr [...], wywłaszczonej z przeznaczeniem na budowę osiedla Krakowska nie zrealizowano planowanego osiedla. W związku z powyższym działki: nr [...], nr [...] oraz nr [...] i nr [...] również powinny zostać zwrócone na rzecz wnioskodawców.

Wojewoda zlecił organowi I instancji przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego w celu uzupełnienia zebranego materiału dowodowego o zdjęcia lotnicze terenu i naniesienie na nich kompilacji mapy katastralnej przedstawiającej wywłaszczoną działkę i mapy ewidencyjnej - we właściwej dla przedmiotowych zdjęć skali, a także o informacje pozyskane z właściwych przedsiębiorstw, czy przez będące przedmiotem zaskarżonej decyzji działki, przechodzą sieci infrastruktury technicznej, plan realizacyjny osiedla Krakowska w Trzebini, wykaz zmian gruntowych.

Wojewoda Małopolski orzekł jak opisano na wstępie, powołując przy tym art. 136 w zw. z art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 1899 ze zm.).

Po przedstawieniu przesłanek warunkujących zwrot wywłaszczonej nieruchomości organ wskazał, że zwrotowi na rzecz spadkobierców poprzedniego właściciela nie mogą podlegać nieruchomości stanowiące własność osoby trzeciej tj. działki nr [...] i nr [...], stanowiące własność Towarzystwa [....] Brak tytułu prawnego do nieruchomości po stronie zobowiązanego podmiotu publicznoprawnego oznacza brak podstaw do orzeczenia o zwrocie, bez konieczności badania jej zbędności na cel wywłaszczenia.

Podobnie z uwagi na przepis art. 2a ustawy o drogach publicznych, działka nr [...], stanowiąca własność Gminy Trzebinia, znajdująca się w granicach pasa drogowego odcinka drogi gminnej ul. [...], nie może podlegać obrotowi prawnemu, w tym zwrotowi na rzecz osób fizycznych w ramach postępowania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości.

Odnosząc się zatem do zarzutów wnioskodawców wyjaśniono, dokumenty znajdujące się w aktach sprawy potwierdzają, że działka nr [...] stanowi drogę publiczną, co wynika z pisma Burmistrza Miasta Trzebinia z dnia 10.10.2018 r. Niezależnie zatem od kwestii zbędności tych nieruchomości na cel wywłaszczenia, brak jest możliwości zwrotu tych nieruchomości.

Organ odwoławczy podziela również ustalenia Gminy Trzebinia, że pas drogowy ww. łącznika jest szerszy i obejmuje również część projektowanej działki: nr [...], powstałej z działki nr [...] oraz część działki nr [...], na których znajduje się: parking brukowany z chodnikiem brukowanym wraz z zielenią przydrożną (w przypadku dróg gminnych należy bowiem uwzględnić, że w zakresie pasa drogowego znajduje się teren położony w odległości co najmniej 0,75 m od najdalej wysuniętego urządzenia drogowego). Zauważyć należy, że wykonanie chodnika brukowanego, parkingu brukowanego oraz chodnika betonowego zostało opisane w metryce drogi.

W konsekwencji stwierdzono, że organ I instancji nieprawidłowo zawęził pas drogowy ul. Targowej, co powoduje, że podział działki: nr [...] nie został wykonany prawidłowo, z uwzględnieniem rzeczywistej szerokości pasa drogowego. W ewidencji gruntów działki: nr [...] i nr [...] ujęte są jako użytek drogowy i tereny rekreacyjno - wypoczynkowe.

Mając uwadze, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż wywłaszczona nieruchomość nie stała się zbędna na cel wywłaszczenia, zbędne było dokonywanie kolejnego podziału tych nieruchomości w celu ustalenia zasięgu pasa drogowego, z uwagi na brak podstaw do zwrotu działek: nr [...], nr [...] i nr [...], położonych w Trzebini.

Wojewoda podkreślił, że w celu ustalenia, czy na wywłaszczonej nieruchomości w związku z planowaną budową osiedla została zrealizowana projektowana na niej inwestycja bądź infrastruktura techniczna osiedla, organ powinien brać pod uwagę, że elementami osiedla mieszkaniowego są nie tylko budynki mieszkalne, ale również cała infrastruktura osiedla w postaci budynków handlowych, usługowych, urządzeń towarzyszących jak również takie obiekty jak szkoły, przedszkola, żłobki, ośrodki zdrowia, ciągi komunikacyjne, parkingi, tereny sportowe, rekreacyjne, tereny zieleni osiedlowej, ale również sieci wodociągowe, kanalizacyjne, ciepłownicze itp.

W opinii Wojewody, postępowanie wyjaśniające w przedmiocie zbędności wywłaszczonej nieruchomości na cel wywłaszczenia nie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy.

Na podstawie uzupełnionego materiału dowodowego, organ odwoławczy stwierdził, że przedmiotowa nieruchomość została zagospodarowana dla potrzeb osiedla Krakowska I i Krakowska II oraz łącznika drogowego, stanowiącego obwodnicę wewnętrzną tych osiedli. Na powyższe wskazuje fakt, że w wymaganym terminie został zrealizowany przedmiotowy odcinek ulicy Targowej na działce nr [...] oraz na częściach działek nr [...] (projektowana działka nr [...])i nr [...] (zasięg pasa drogowego). Przez działki nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] przechodzą sieci techniczne zrealizowanych osiedli. Teren działki nr [...] (projektowana działka nr [...]) stanowi ciąg komunikacyjny zapewniający dojście do garaży na osiedlu Krakowska I. Działka nr [...] została zagospodarowana na zaplecze szkoły podstawowej, która również stanowi element osiedla. Teren zielony jest zadbany i izoluje bloki mieszkalne od drogi, stanowiącej łącznik, pomiędzy ulicą Targową, a ulicą Wiśniową, równocześnie stanowiąc zabezpieczenie istniejących w tym terenie skarp (przedmiotowy teren stanowi strome zbocze, a sposób jego zagospodarowania odpowiada planom opisanym w tekście planu realizacyjnego osiedla Krakowska w Trzebini z 1977 r., pozyskanego z Archiwum Urzędu Miasta w Trzebini).

Od powyższej decyzji J. B., M. P. oraz Z. F. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której zarzucili naruszenie:

1. art. 137 u.g.n. poprzez błędne ustalenie, że na nieruchomośic porośniętej trawą, drzewami, krzewami, na której znajduje się skarpa, zieleń przydrożna i ogólnodostępne miejsca postjowe spełnia przesłankę przeznaczenia na cel zgodny z określonym w decyzji o wywłaszczeniu (tj. budowa osiedla "Krakowska"), podczas gdy osiedle zostało zlokalizowane poza granicami ww. nieruchomości,

2. art. 137 u.g.n. poprzez błędną ocenę, iż pomimo niezrealizowania celu określonego w decyzji o wywłaszczeniu nieruchomość nie podlega zwrotowi,

3. art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez niezbadanie w sposób wnikliwy i wyczerpujący sprawy oraz błędne ustalenia skutkujące m.in. na przyjęciu, że nieruchomość nie stała się zbędna na cel wywłaszczenia,

4. art. 80 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, a więc przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów przez organ II instancji,

5. art. 8 k.p.a. poprzez odstąpienie od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw bez uzasadnionej przyczyny.

W świetle powyższego wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 poz. 329; zwana dalej p.p.s.a.), stanowiąc, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto w myśl art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie zawierają przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (obecnie: t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 1899 ze zm. – dalej w skrócie jak dotychczas "u.g.n.").

Jak stanowi art. 136 ust. 1 u.g.n., nieruchomość wywłaszczona nie może być użyta na cel inny niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, z uwzględnieniem art. 137 u.g.n., chyba że poprzedni właściciel lub jego spadkobierca nie złożą wniosku o zwrot tej nieruchomości. Zgodnie z art. 136 ust. 3 u.g.n. poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137 u.g.n., nieruchomość lub jej część stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Zgodnie z art. 137 ust. 1 u.g.n. nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: 1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo 2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.

W świetle przytoczonych powyżej przepisów pierwszym i podstawowym warunkiem zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jest obiektywnie stwierdzona jej zbędność dla realizacji celu wywłaszczenia. Wykładnia pojęcia "zbędności" wywłaszczonej nieruchomości, o którym mowa w art. 136 ust. 3 i art. 137 ust. 1 u.g.n., prowadzi do wniosku, że o zwrocie nie decyduje wyłącznie niedochowanie wskazanych tam terminów. Podstawową przesłanką zwrotu jest bowiem w ogóle niezrealizowanie celu wywłaszczenia. Dopiero wówczas, gdy nie doszło do jego zrealizowania, ma miejsce ocena, czy upłynął już siedmioletni okres dla rozpoczęcia realizowania celu albo dziesięcioletni dla jego ukończenia, przy czym ten drugi termin ma zastosowanie tylko wówczas, gdy doszło do rozpoczęcia realizacji celu. Zrealizowanie celu w każdym przypadku wyklucza możliwość zwrotu chociażby do niego doszło z naruszeniem terminów wskazanych w art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n. (por. wyrok NSA z 4 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 991/18). Określone w punktach 1 i 2 terminy 7 i 10 lat stanowią tylko dopełnienie przesłanki zbędności. Istota "zbędności" polega na tym, że cel wywłaszczenia nie jest (i nie był) zrealizowany. Użyte w przepisie sformułowanie "pomimo upływu" znaczy tylko tyle, że zgłoszone przed upływem wyżej wymienionych terminów roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie będzie mogło zostać zaspokojone.

Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 13 marca 2014 r., w sprawie o sygn. akt P 38/11 (Dz. U. z 2014 r., poz. 376), rozstrzygając kwestię wstecznego działania art. 137 ust. 1 pkt 2 u.g.n., w sytuacji gdy cel wywłaszczenia zrealizowano przed 22 września 2004 r., wskazał również, że w literalnej wykładni art. 137 ust. 1 pkt 2 u.g.n. nacisk należy położyć w pierwszej mierze na ustaleniu przesłanki "cel wywłaszczenia nie został zrealizowany", a dopiero na drugim etapie i w razie niespełnienia pierwszej przesłanki - na ustaleniu, czy celu nie zrealizowano "pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna". Tym samym również według Trybunału Konstytucyjnego terminy 7 i 10 lat należy traktować jako dopełnienie przesłanki zbędności, a organ rozpatrujący żądanie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, jedynie w sytuacji, gdy ta nie została jeszcze wykorzystana na cel wywłaszczenia, winien ustalić, czy upłynęły już wyżej wymienione terminy i w razie dokonania pozytywnego ustalenia wydać decyzję o zwrocie, w przeciwnym razie - o odmowie zwrotu.

Jednocześnie stwierdzić należy, że w sytuacji, w której cel wywłaszczenia został zrealizowany, zwrot nie jest możliwy bez względu na to, kiedy realizacja ta nastąpiła. Przy czym, ocenę realizacji celu wywłaszczenia należy dokonywać na dzień złożenia wniosku o jej zwrot. Zatem w przypadku pomyślnej realizacji celu wywłaszczenia przed dniem złożenia wniosku nie jest możliwy zwrot nieruchomości niezależnie od terminu, kiedy ta realizacja nastąpiła.

Mając na względzie przedstawione dotychczas rozważania, obowiązkiem organów administracji było ustalenie, czy w realiach rozpoznawanej sprawy wywłaszczona nieruchomość w ogóle może podlegać zwrotowi.

W tym zakresie rację miały organy obu instancji, które wskazały, że działki o nr [...] i [...] nie mogą zostać zwrócone z tego względu, że przeszły one na własność Towarzystwa [....] Jak wyjaśnił NSA w uchwale z 13 kwietnia 2015 r. sygn. akt I OPS 3/14, "roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, gdy zachodzą przesłanki wymienione w art. 136 ust. 3 u.g.n., przysługuje wyłącznie przeciwko Skarbowi Państwa albo jednostce samorządu terytorialnego. Tym samym brak tytułu prawnego do nieruchomości po stronie zobowiązanego podmiotu publicznoprawnego oznacza brak podstaw do orzeczenia o zwrocie, ponieważ decyzja taka byłaby niewykonalna, zgodnie z zasadą "nemo plus iuris in alium transferre potest quam ipse habet". (...) Roszczenie poprzedniego właściciela o zwrot nieruchomości wywłaszczonej, która nie została użyta na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, w przypadku jej wcześniejszego zbycia przez wywłaszczyciela, nie może być zrealizowane w naturze, ale nie oznacza to pozbawienia w ogóle jakichkolwiek praw wywłaszczonego. Oznacza to tyle, że roszczenie to nie może być zrealizowane w drodze restytucji własności na podstawie aktu administracyjnego."

W tej samej uchwale NSA zapewnił, że "niezależnie od argumentów natury procesowej wskazanych powyżej zauważyć należy, że niezrealizowanie celu wywłaszczenia nie oznacza, iż prawo własności nieruchomości podmiotu, który nabył ją od wywłaszczyciela nie podlega ochronie, o której mowa w art. 64 ust. 1 i 2 ustawy zasadniczej", a następnie wskazał, że oceny ważności umowy, na podstawie której nowy właściciel nabył wywłaszczoną nieruchomość oraz kolizji praw nowego właściciela z prawem do zwrotu, dokonują sądy powszechne.

Jeżeli zaś chodzi o działkę nr [...], to nie mogła ona podlegać zwrotowi z uwagi na fakt, że – choć nie przeszła na własność osoby trzeciej – to znajduje się ona w granicach pasa drogowego, a drogi publiczne mogą stanowić własność wyłącznie Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego. Wynika to wprost z art. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. (t.j. Dz.U.2021 poz. 1376 ze zm.), który stanowi, że drogi krajowe stanowią własność Skarbu Państwa (ust. 1), a drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne stanowią własność właściwego samorządu województwa, powiatu lub gminy (ust. 2).

Wojewoda dokonał ustaleń faktycznych i prawnych, z których jednoznacznie wynika, że powyższa działka nie może być przedmiotem zwrotu. W ewidencji gruntów ujęta jest jako użytek drogowy, a uchwała nr XXI/278/IV/2004 Rady Miasta Trzebinia z dnia 2 kwietnia 2004 r. potwierdza, że ul. Targowa stanowi drogę gminną. Z metryki drogi wynika natomiast, że łącznik ulicy Targowej z ulicą Wiśniową wykonano w 2000 r., a w 2001 r. wykonano chodnik przy łączniku, nawierzchnię z betonu asfaltowego, nawierzchnię parkingu wraz z drogą dojazdową z betonu asfaltowego, remont chodnika oraz nawierzchnię bitumiczną. Urząd Miasta w Trzebini dodatkowo potwierdził, że odcinek drogi łączący ul. Targową z ul. Wiśniową jest utrzymywany przez gminę w zakresie napraw nawierzchni, oznakowania oraz oświetlenia.

W świetle powyższych ustaleń zasadnie organ odwoławczy uznał, że Burmistrz zawęził pas drogowy ul. Targowej, bezpodstawnie dopuszczając możliwość zwrotu nieruchomości, która nie może pozostawać w rękach prywatnych.

Przechodząc do analizy pozostałego obszaru, obowiązkiem organów było ustalenie, czy cel wywłaszczenia został zrealizowany, czy też wywłaszczona nieruchomość lub jej część stała się zbędna na cel wywłaszczenia. Sprawowana przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej obecnie decyzji Wojewody wymaga zatem rozstrzygnięcia, czy prawidłowo ustalono cel wywłaszczenia oraz czy prawidłowo ustalono, że cel ten został zrealizowany.

Organy obydwu instancji ustaliły, że przedmiotowa nieruchomość została nabyta przez Skarb Państwa w związku z zamiarem realizacji celu publicznego w postaci budowy osiedla "Krakowska". W tym kontekście poczynić należy ogólną uwagę, że w przypadku gdy, tak jak w realiach rozpoznawanej sprawy, ustalono, że celem wywłaszczenia było przeznaczenie wywłaszczonej nieruchomości pod budownictwo mieszkaniowe, to nie budzi wątpliwości, że realizacja takiego celu odbywać się będzie nie tylko poprzez budowę poszczególnych budynków mieszkalnych lecz także poprzez budowę infrastruktury towarzyszącej, w tym m.in. sieci dróg zarówno publicznych, jak i wewnętrznych, chodników, urządzenie alejek, placów i terenów zielonych lub poprzez inne zagospodarowanie, pozostające w ścisłym, funkcjonalnym związku z zabudową mieszkaniową. Okoliczność ta została słusznie dostrzeżona przez organ odwoławczy.

Analizując zagadnienie, czy cel wywłaszczenia został zrealizowany organ I instancji nie przeprowadził należytego postępowania wyjaśniającego, a zgromadzony materiał dowodowy był niepełny, przykładowo organ I instancji nie pozyskał decyzji znak: [...] z 26.07.1977 r. zatwierdzającej plan realizacyjny osiedla Krakowska.

W ramach postępowania odwoławczego Wojewoda uzupełnił materiał dowodowy, pozyskując w szczególności decyzję Wojewódzkiego Urzędu Rozbudowy Miasta i Osiedli Wiejskich w Katowicach z dnia 21.02.1980r. znak: [...] o zatwierdzeniu planu realizacyjnego osiedla Krakowska II część I w Trzebini, stanowiącego fragment projektowanego docelowo osiedla Krakowska II oraz tekst miejscowy planu szczegółowego perspektywicznego zagospodarowania przestrzennego Trzebinia - osiedle "Krakowska" z czerwca 1977 r. Oprócz dotychczas zgromadzonych zdjęć lotniczych z dnia 5.08.1981 r. i 22.08.1987 r., pozyskano dodatkowo zdjęcia lotnicze przedmiotowego terenu z lat 1992 i 2003, do których dołożono nakładkę z mapą ewidencyjną z wrysowaną działką nr [...] Pozyskano również z Archiwum Narodowego w Katowicach plan przedstawiający rozmieszczenie budynków mieszkalnych przy ul. Głogowej w Trzebini osiedla Krakowska w Trzebini sygn. 29/789/11316, będący wykonanym w 1991 r "studium uciepłowienia". na którym widoczne jest umiejscowienie infrastruktury technicznej, w tym sieci cieplnej, przebiegającej również w terenie wywłaszczonej nieruchomości. Przedsiębiorstwo pod nazwą Wodociągi Chrzanowskie sp. z o.o. w Chrzanowie przesłało mapę sytuacyjno-wysokościową z wrysowaną działką nr [...], na której wskazano położenie sieci wodociągowej oraz kanalizacyjnej. firma B udzieliło informacji, że na częściach działek: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...], w granicach działki nr [...] znajdują się linie kablowe niskiego napięcia wybudowane w latach 80 tych ubiegłego stulecia, a zmodernizowane w 2012 r.

Tak zgromadzony materiał dowodowy dał w opinii Sądu wiarygodny obraz tego, że przedmiotowa nieruchomość została zagospodarowana dla potrzeb osiedla Krakowska I i Krakowska II oraz łącznika drogowego, stanowiącego obwodnicę wewnętrzną tych osiedli. Na działkach nr [...], [...] i [...] zrealizowano odcinek ulicy Targowej, a na działce nr [...] znajduje się ciąg komunikacyjny do garaży. Działka nr [...] stanowi zaplecze szkoły, teren zielony jest zadbany i izoluje bloki od drogi oraz skarp.

W tej sytuacji nie można twierdzić, że objęte żądaniem zwrotu nieruchomości nie zostały wykorzystane na cel wywłaszczenia, jakim była budowa osiedla. Jednocześnie nie mają racji skarżący, którzy w ramach pierwszego zarzutu argumentowali, że fakt, iż na części wywłaszczonej nieruchomości znajduje się zieleń, skarpa, zieleń przydrożna i ogólnodostępne miejsca postojowe świadczy o tym, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany. Jak wskazano powyżej, przy tego typu inwestycjach liczy się nie tylko budowa budynków mieszkalnych sensu stricte ale również zagospodarowanie terenu poprzez budowę typowej infrastruktury osiedlowej w postaci ciągów komunikacyjnych, parkingów, terenów zielonych, sieci wodociągowych, kanalizacyjnych, czy ciepłowniczych. Skoro w przedmiotowej sprawie uzupełniony materiał dowodowy jednoznacznie wykazał, że wywłaszczone działki zostały właśnie w ten sposób zagospodarowane, twierdzenie skarżących o niezrealizowaniu celu wywłaszczenia, jest nieuzasadnione.

W konsekwencji oddaleniu podlegał również kolejny zarzut naruszenia art. 137 u.g.n. Skoro bowiem organ odwoławczy ustalił, że cel wywłaszczenia – wbrew twierdzeniom skarżących – został zrealizowany, nie zachodziły podstawy do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, a przez to nie naruszono wskazanego przepisu.

Sąd nie dopatrzył się także naruszenia przepisów proceduralnych w postaci art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 k.p.a. Organ odwoławczy, naprawiając błędy, których dopuszczono się podczas rozstrzygania sprawy w I instancji, uzupełnił materiał dowodowy, w sposób pozwalający na wiarygodne określenie celu i zakresu planowanej inwestycji, a także dokonał oceny tego materiału w sposób niewykraczający poza granice swobodnej oceny dowodów. Fakt, że wynik tej analizy nie jest zgodny z oczekiwaniami skarżących nie świadczy o tym, że organowi można zarzucić dowolność, czy – jak to ujęto w skardze – rozstrzygnięcie sprawy bez uzasadnionej przyczyny.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.