Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1432/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-11-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6172 Notariusze i aplikanci notarialni
Hasła tematyczne: Uprawnienia do wykonywania zawodu
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 74h par. 12, art. 71h par. 1, art. 74h par. 7
journal: Dz.U. 1991 nr 22 poz 91
law: Ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 3, art. 156 par. 1 pkt 2, art. 134 par.1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Protokolant spec. Marcin Just po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2019 r. sprawy ze skargi D. S. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia Nr [...] przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu notarialnego, który został przeprowadzony w dniach [...] września 2018 r. z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności uchwały w sprawie wyniku egzaminu notarialnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Komisja Egzaminacyjna II stopnia nr "(...)" przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu notarialnego, który został przeprowadzony w dniach "(...)"września "(...)" r. (dalej: "Komisja II stopnia", "Komisja") uchwałą z "(...)" kwietnia 2019 r. nr "(...)", na podstawie art. 74h § 12 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. - Prawo o notariacie (Dz. U. z 2019 r. poz. 540, dalej: "P.n.") w związku z art. 138 § 1 pkt 1, art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 i art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, z późn. zm., dalej: "K.p.a."), po rozpatrzeniu wniosku D. S. (dalej: "Wnioskodawca", "Strona", "Skarżący") o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymała w mocy uchwałę Komisji nr "(...)", z "(...)" kwietnia 2019 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności uchwały nr "(...)"z "(...)" października 2018 r. Komisji Egzaminacyjnej Nr "(...)"do spraw aplikacji notarialnej przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w "(...)"w sprawie ustalenia wyniku egzaminu notarialnego.

W uzasadnieniu zaskarżonej uchwały Komisja wyjaśniła, że Komisja Egzaminacyjna Nr "(...)" do spraw aplikacji notarialnej przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w "(...)"uchwałą nr "(...)"z dnia "(...)" października 2018 r. stwierdziła, że Strona, uzyskała wynik negatywny z egzaminu notarialnego.

Komisja wyjaśniła następnie, że w piśmie z 22 października 2018 r. zatytułowanym odwołanie od uchwały nr "(...)"z "(...)" października 2018r. Komisji Egzaminacyjnej Nr "(...)" do spraw aplikacji notarialnej przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w "(...)", Strona wniosła o "uchylenie i/lub stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały z uwagi na udział w Komisji Egzaminacyjnej notariusz W. M. i notariusza C. S.. Pismem z 7 grudnia 2018 r. Strona została wezwana do sprecyzowania, czy wnosi odwołanie od powołanej uchwały domagając się jej uchylenia i orzeczenia przez organ odwoławczy co do istoty sprawy w trybie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., czy też domagając się weryfikacji przedmiotowej uchwały w ramach nadzwyczajnego trybu postępowania składa wniosek o stwierdzenie nieważności uchwały w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. W piśmie z 24 grudnia 2018 r. Strona sprecyzowała swoje stanowisko wnosząc o stwierdzenie nieważności uchwały nr "(...)"z "(...)" października 2018 r. Komisji Egzaminacyjnej Nr "(...)" do spraw aplikacji notarialnej przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w "(...)"na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.

Komisja wyjaśniła dalej, że w toku postępowania Strona złożyła szereg pism, z których wynika, że zdaniem Strony, notariusze W. M. i C. S. będący członkami Komisji Egzaminacyjnej Nr "(...)" do spraw aplikacji notarialnej przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w "(...)"przeprowadzającej w dniach 4-6 września egzamin notarialny, podlegali wyłączeniu na podstawie art. 74 § 1 w zw. z art. 71h § 1 pkt 4 P.n. Jako przesłanki uzasadniające to wyłączenie Strona powołała okoliczność, że jednym ze zdających egzamin notarialny był B. Z., którego ojciec A. Z. był członkiem Rady Izby Notarialnej w "(...)"w latach 2006 - 2015. Z kolei wskazani notariusze będący członkami Komisji Egzaminacyjnej także byli członkami Rady Izby Notarialnej w "(...)"w latach 2006 - 2012 (C. S.) i w latach 2006 - 2015 (W.M.). Zdaniem egzaminowanego notariusze W. M. i A. Z. zaprzyjaźnili się czego dowodem jest wspólny bieg w sztafecie na X Olimpiadzie Notarialnej w "(...)"w 2011 r. Według Strony notariusz W. M. i C. S. znają osobiście egzaminowanego B. Z.. Nadto Strona powołała się na okoliczność, że w marcu 2013 r. i w kwietniu 2014 r. Rada Izby Notarialnej w "(...)", w której zasiadał A. Z. pozytywnie zaopiniowała kandydatury córki i zięcia notariusz W. M. na stanowisko notariusza. Z kolei w czasie V Kadencji Rady Izby Notarialnej w "(...)"pozytywną opinię otrzymał ubiegający się o stanowisko notariusza syn C. S.. Strona powołała się także na okoliczność, że Rada Izby Notarialnej w "(...)"podjęła uchwały "(...)" listopada 2009 r. i "(...)" maja 2010 r. w sprawie organizacji aplikacji notarialnej, które to uchwały zostały uchylone przez Sąd Najwyższy na skutek ich zaskarżenia przez Ministra Sprawiedliwości. Strona podniosła również, że notariusz W. M. jako członek Rady Izby Notarialnej w "(...)"podpisała się pod co najmniej dwoma uchwałami dotyczącymi egzaminowanego B. Z.. Według Strony, notariusze W. S. i A. Z. we wrześniu 2017 r. brali udział w obchodach 100-lecia Sądu Okręgowego w "(...)".

W dalszej kolejności Komisja wyjaśniła, że ustosunkowując się do zarzutów Strony notariusz C. S. napisał: "nie znam aplikanta B. Z. i nie utrzymuję osobistych kontaktów z notariuszem A. Z.. Spotkania z nim, podobnie jak z większością innych notariuszy, ograniczały się do uczestnictwa w naradach i konferencjach organizowanych przez samorząd notarialny. Podaną przez skarżącego "imprezę o charakterze towarzyskim" stanowiła ogólnopolska Olimpiada Notarialna organizowana corocznie przez samorząd notarialny w "(...)"w której uczestniczyłem podobnie jak wielu notariuszy z całej Polski". Z kolei notariusz W. M.ustosunkowując się do zarzutów Strony napisała: "...nie pozostaję w jakichkolwiek relacjach z aplikantem B. Z., którego nie znam osobiście. Moje kontakty z nim były tego samego rodzaju, co z resztą aplikantów odbywających aplikację notarialną wraz z nim tj. odbyłam z tą grupą jedne zajęcia szkoleniowe, a także byłam członkiem Komisji oceniającej prace sporządzone przez aplikantów w ramach kolokwium przeprowadzonego w trybie art. 71 § 12 ustawy Prawo o notariacie."

Komisja wyjaśniła następnie, że rozpoznając wniosek o stwierdzenie nieważności uchwały nr "(...)"z "(...)"października 2018r. Komisji Egzaminacyjnej Nr "(...)" do spraw aplikacji notarialnej przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w "(...)"w sprawie ustalenia wyniku egzaminu notarialnego, uwzględniła, że ww. notariusze złożyli wymagane oświadczenia, iż nie pozostają w stosunku do żadnego ze zdających w stosunku osobistym, który mógłby wywołać wątpliwości co do ich bezstronności jako członka komisji kwalifikacyjnej. Uznała też, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności uchwały nr "(...)"z "(...)" października 2018 r., nie powołano żadnych okoliczności, które uzasadniałyby istnienie stosunku osobistego o jakim mowa w art.71h § 1 pkt 4 w zw. z art. 74 § 1 P.n., wskazanych notariuszy wobec Strony. Ewentualne natomiast istnienie wskazanej podstawy do wyłączenia członka Komisji Egzaminacyjnej w stosunku do innego zdającego, nie ma wpływu na ważność uchwały podjętej wobec Strony. Niezależnie jednak od tego Komisja stwierdziła również, że brak jest także podstaw do zaistnienia tych przesłanek w stosunku do egzaminowanego B. Z..

Komisja wskazał w zaskarżonej uchwale, że Strona pismem z 25 marca 2019 r., wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy o stwierdzenie nieważności uchwały nr "(...)"z "(...)" października 2018r. Komisji Egzaminacyjnej Nr "(...)" do spraw aplikacji notarialnej przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w "(...)"w sprawie ustalenia wyniku egzaminu notarialnego.

Komisja odnosząc się do zarzutów podniesionych w ww. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wskazała w zaskarżonej uchwale, że brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej uchwały i orzeczenia zgodnie z wnioskiem Strony. Komisja nie podzieliła stanowiska Strony, że fakt prowadzenia przez notariusz W.M. i C. S. zajęć szkoleniowych na IV roku aplikacji notarialnej uzasadniał wyłączenie tych notariuszy od udziału w egzaminie notarialnym na tej podstawie, iż między zdającym egzamin notarialny B. Z. a wskazanymi notariuszami "istniał stosunek osobisty innego rodzaju, który mógłby wywołać wątpliwości co do bezstronności członka komisji kwalifikacyjnej". Komisja wyjaśniła, że w tym względzie Strona powołała się na stanowisko Ministra Sprawiedliwości zawarte w piśmie z 5 marca 2019 r. stanowiącym odpowiedź na interpelację poselską nr 29194, w którym zawarte jest sformułowanie o treści: "Minister Sprawiedliwości - zwracając się do prezesów sądów apelacyjnych, Krajowej Rady Notarialnej oraz dziekanów wydziałów prawa w szkołach wyższych o wskazanie kandydatów do komisji egzaminacyjnych - stawia kandydatom dodatkowe wymagania polegające na braku możliwości łączenia członkostwa w komisjach egzaminacyjnych z prowadzeniem jakichkolwiek kursów przygotowujących do egzaminu notarialnego oraz braku możliwości prowadzenia zajęć szkoleniowych organizowanych przez rady izb notarialnych na ostatnim roku aplikacji, w okresie od powołania do składu komisji egzaminacyjnej do czasu przeprowadzenia egzaminu notarialnego." Komisja wyjaśniła, że z treści tego pisma w sposób jednoznaczny wynika, że ów dodatkowy wymóg stawiany kandydatom na członków komisji kwalifikacyjnej odnosi się do braku możliwości prowadzenia zajęć szkoleniowych organizowanych przez rady izb notarialnych na ostatnim roku aplikacji, w okresie od powołania do składu komisji egzaminacyjnej do czasu przeprowadzenia egzaminu notarialnego. Tymczasem Komisja Egzaminacyjna Nr "(...)"do spraw aplikacji notarialnej przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w "(...)"w skład której wchodzili notariusze W. M. i C. S. została powołana zarządzeniem Ministra Sprawiedliwości z 1 sierpnia 2018r. (Dz.Urz.MS z 2018r. poz. 215 i 232), natomiast zajęcia szkoleniowe wskazani notariusze prowadzili wiele miesięcy wcześniej tj. 27 stycznia 2018 r.

Komisja wskazała następnie, że brak było też podstaw do wyłączenia notariusz B. D. z prac Komisji rozpoznającej wniosek egzaminowanego o stwierdzenie nieważności uchwały "(...)"z "(...)" października 2018 r. Komisji Egzaminacyjna Nr "(...)" do spraw aplikacji notarialnej przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w "(...)". Notariusz B. D. prowadziła zajęcia szkoleniowe z aplikantami notarialnym 10 i 23 lutego 2018r., natomiast do Komisji Egzaminacyjnej II stopnia została powołana zarządzeniem Ministra Sprawiedliwości z 11 grudnia 2018 r. Nadto Komisja wskazał, ze w toku całego postępowania nie potwierdziły się okoliczności podnoszone przez Stronę (w szczególności w piśmie z 12 lutego 2019 r.), co do istnienia między Stroną, a notariusz B . D. stosunku osobistego, który uzasadniałby wątpliwości co do jej bezstronności. Komisja wyjaśniła, że w związku z zarzutami Strony w tym zakresie, notariusz D. złożyła oświadczenie iż nie zna Strony i nie wie nawet jak wygląda. Nie przypomina sobie, aby kiedykolwiek z nim rozmawiała. Nie ma też z nim żadnych konfliktów dotyczących odmiennego przestrzegania etyki notarialnej, ponieważ nawet nie wie, jakie ma on poglądy na ten temat i jej to zupełnie nie interesuje. Z oświadczenia notariusz B. D., jak dodała Komisja, wynika ponadto, że prowadząc zajęcia szkoleniowe nie odczytywała list obecności uczestników i nie identyfikowała ich z imienia i nazwiska. Przyznała natomiast, że zna C. S. i W. M., jako wieloletnich notariuszy i wizytatorów "(...)"Izby Notarialnej, którzy uczestniczyli w organach samorządowych, ale nie utrzymuje z nimi bliższych kontaktów towarzyskich - nie licząc spotkań przypadkowych bądź organizowanych przez Izbę. Nadto notariusz B.D. wskazała, że nie jest jej też nic wiadomym o toczących się postępowaniach w jakiejkolwiek prokuraturze, w których Strona ma status pokrzywdzonego i nie otrzymała w takich sprawach żadnych pism z żadnej prokuratury.

Komisja uznała w związku z tym, że sam fakt, iż notariusz B. D. zna notariuszy będących członkami Komisji Egzaminacyjnej, która podjęła uchwałę kwestionowaną przez Stronę, nie daje podstaw do jej wyłączenia w oparciu o przesłanki przewidziane w art. 74h § 7 P.n. Dodała przy tym, że notariusz D.faktycznie nie brała udziału w podejmowaniu kwestionowanej przez Stronę uchwały Komisji II stopnia, gdyż nie była obecna na posiedzeniu Komisji w czasie podejmowania tej uchwały.

Komisja podtrzymała także swoje stanowisko, że nie można dopatrzyć się stosunku emocjonalnego notariuszy W. M. i C. S. będących egzaminatorami wobec egzaminowanego B. Z., czy też istnienia między tymi osobami innych powiązań, jak i co do tego, że w niniejszym postępowaniu o stwierdzenie nieważności uchwały nr "(...)"z "(...)" października 2018 r., nie powołano żadnych okoliczności, które uzasadniałyby istnienie stosunku osobistego o jakim mowa w art. 71h § 1 pkt 4 w zw. z art. 74 § 1 P.n wskazanych notariuszy wobec Strony, ewentualne natomiast istnienie wskazanej podstawy do wyłączenia członka Komisji Egzaminacyjnej w stosunku do innego zdającego, nie ma wpływu na ważność uchwały podjętej wobec Strony.

Pismem z 28 maja 2019 r. Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałę Komisji z "(...)" kwietnia 2019 r., zaskarżając ją w całości i wnosząc o stwierdzenie jej nieważności ewentualnie o jej uchylenie jej uchylenie oraz o zasądzenie od Komisji na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania.

Skarżący wniósł również o stwierdzenie nieważności uchwały nr "(...)"z "(...)"października 2018 r. Komisji Egzaminacyjnej Nr "(...)" do spraw aplikacji notarialnej przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w "(...)"w sprawie ustalenia wyniku egzaminu notarialnego, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, bo z udziałem członków komisji egzaminacyjnej t.j. notariuszy: C. W. S. i W.M. podlegających wyłączeniu z mocy prawa na podstawie art. 74 § 1, art. 71h § pkt. 4 P.n. w zw. z art. 145 § 1 pkt 2 i w zw. z art 156 § 1 pkt 2 ab initio K.p.a. oraz w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, z późn. zm., dalej: "P.p.s.a.").

Zaskarżonej uchwale Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 45 § 1 Konstytucji, art. 7, art. 62, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a., przez niezebranie i nierozważenie całego materiału dowodowego, a w konsekwencji niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, a także art. 74h § 7 P.n., w stopniu rażącym, bo z udziałem członka komisji podlegającym wyłączeniu z mocy prawa to jest notariusz B. D..

W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazał, że zasadność bezwzględnej konieczności wyłączenia się członka Komisji notariusz B. D.uzasadnił pismem z 12 lutego 2019 r. Wyjaśnił, że notariusz B. D. podpisała się pod postanowieniem Komisji Odwoławczej z "(...)" stycznia 2019 r. o wszczęciu postępowania wszczętego na wniosek Skarżącego. Komisja wydała postanowienie z "(...)" lutego 2019 r. o odmowie wyłączenia członka komisji notariusz B. D.. Jednocześnie, według oceny Skarżącego, Komisja dostrzegła wątpliwości, co do bezstronności notariusz B. D. stąd w/w notariusz nie brała udziału w podjęciu uchwały z "(...)" marca 2019 r. Uchwałą z "(...)" kwietnia 2019 r. Komisja utrzymała w mocy swoją uchwałę z 1 marca 2019 r. W podjęciu tej uchwały także nie brała udziału notariusz B.D.. Zdaniem Skarżącego jednak podpis członka Komisji notariusz B. D. pod postanowieniem z "(...)" stycznia 2019 r. o wszczęciu na wniosek Skarżącego postępowania o stwierdzenie nieważności uchwały nr "(...)", zgodnie z przepisami K.p.a., świadczy, że notariusz B. D. brała udział w postępowaniu.

Skarżący następnie zarzucił, że Komisja nie dokonała oceny związków między członkami komisji egzaminacyjnej notariuszy: W. M. i C. S. z notariuszem A. Z., którego syn – B. Z. przystąpił do egzaminu notarialnego w 2018 r. przed komisją egzaminacyjną. Skarżący powtórzył opis i zarzuty dotyczące tych związków, przedstawiane w szeregu pism w postępowaniu administracyjnym.

Zdaniem Skarżącego ponadto, w skład komisji egzaminacyjnej w 2018 r. celowo zostali powołani notariusze: W. M. i C. S., którzy mieli, co najmniej "faworyzować" kandydata, syna znajomego notariusza A. Z., to jest B. Z..

Skarżący zarzucił również, że Komisja dokonała błędnej interpretacji art. 71h § 1 pkt 4 P.n., który jest przepisem bezwzględnie obowiązującym, a który określa przesłanki bezwzględnej konieczności wyłączenia się z komisji egzaminacyjnej to jest notariuszy: W. M. i C. S.. Skarżący powołał się na orzeczenie Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Warszawie, dotyczącego interpretacji tego przepisu (sygn. akt VI SA/Wa 929/13).

Skarżący dodał, że 5 marca 2019 r. Minister Sprawiedliwości w odpowiedzi na interpelację poselską nr "(...)" posła A. M. w sprawie niskiego poziomu zdawalności egzaminów notarialnych przed Komisją Egzaminacyjną do spraw aplikacji notarialnej przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w Krakowie stwierdził: (...) Niezależnie od powyższego, Minister Sprawiedliwości - zwracając się do (....) Krajowej Rady Notarialnej (...) - stawia kandydatom dodatkowe wymagania polegające na braku możliwości łączenia członkostwa w komisjach egzaminacyjnych z prowadzeniem jakichkolwiek kursów przygotowujących do egzaminu notarialnego oraz braku możliwości prowadzenia zajęć szkoleniowych organizowanych przez rady izb notarialnych na ostatnim roku aplikacji, w okresie od powołania do składu komisji egzaminacyjnej do czasu przeprowadzenia egzaminu notarialnego. Te dodatkowe wymagania stawiane kandydatom do komisji egzaminacyjnych mają na celu wyeliminowanie okoliczności, które mogłoby nawet w pośredni sposób rzutować na wiarygodność i obiektywizm komisji (...).

Skarżący wyjaśnił, że egzamin notarialny został przeprowadzony w dniach 4-6 września 2018 r. "Ostatni rok aplikacji" obejmuje okres 1 styczeń 2018 - 30 czerwiec 2018 r., a notariusze, członkowie: komisji egzaminacyjnej: W. M. i C.. S., komisji odwoławczej: B. D., prowadzili wykłady w w/w okresie na "ostatnim roku aplikacji".

Według oceny Skarżącego, przyjmując stanowisko Ministra Sprawiedliwości, w/w notariusze nie powinni być nawet kandydatami do komisji egzaminacyjnej, a Minister Sprawiedliwości powołując w/w notariuszy do komisji egzaminacyjnej nie dysponował wiedzą o prowadzeniu przez nich wykładów "na ostatnim roku aplikacji" w przedmiotowym okresie.

W odpowiedzi na skargę Komisja II stopnia wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej uchwale.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona uchwała, jak i uchwała I instancji nie naruszają przepisów prawa w sposób uzasadniający ich uchylenie.

Istotę zarzutów podnoszonych przez Skarżącego mających wykazać wadliwość zaskarżonej uchwały oraz utrzymanej nią w mocy uchwały, jak również uchwały z "(...)" października 2018 r. stanowi udział w składzie Komisji, jak również w Komisji Egzaminacyjnej Nr "(...)" do spraw aplikacji notarialnej przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w "(...)"w sprawie ustalenia wyniku egzaminu notarialnego, członków tych komisji podlegających wyłączeniu z mocy ustawy na podstawie art. 71h § 1 pkt 4 w związku z art. 74h § 7 P.n.

Zgodnie z art. 71h § 1 P.n. z prac komisji kwalifikacyjnej na czas przeprowadzania egzaminu wstępnego podlega wyłączeniu członek komisji kwalifikacyjnej, jeżeli kandydat zakwalifikowany do egzaminu wstępnego jest: 1) jego małżonkiem; 2) osobą pozostającą z nim w stosunku: a) pokrewieństwa albo powinowactwa do drugiego stopnia, b) przysposobienia; 3) osobą pozostającą z nim we wspólnym pożyciu; 4) osobą pozostającą wobec niego w stosunku osobistym innego rodzaju, który mógłby wywoływać wątpliwości co do bezstronności członka komisji kwalifikacyjnej.

Jak wynika natomiast z art. 74h § 7 P.n. członek komisji odwoławczej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie z przyczyn wskazanych w art. 71h § 1.

Podkreślenia wymaga, że Skarżący podnosi, że zarówno zaskarżona uchwała, jak i uchwała utrzymana nią w mocy, a także uchwała z "(...)" października 2018 r., zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa, w związku z czym Skarżący domaga się stwierdzenia nieważności tych uchwał.

Wyjaśnienia jednak wymaga, że zarzucany przez Skarżącego udział w składzie komisji, które wydały te uchwały członków tych komisji podlegających wyłączeniu z mocy ustawy może stanowić podstawę wzruszenia decyzji, w tym przypadku uchwał, ale w trybie wznowienia postępowania nie w trybie stwierdzenia nieważności decyzji/uchwał. Jak stanowi bowiem art. 145 § 1 pkt 3 K.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27. W światle art. 74h § 12 P.n., do postępowania przed komisją odwoławczą stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Odpowiednie stosowania przepisów K.p.a., oznacza, że zastosowanie w sprawie ma również wznowieniowy tryb wzruszenia decyzji/uchwały ostatecznej, jednak z zastosowaniem przesłanek wyłączenia członka komisji wynikających z art. 71h § 1 w związku z art. 74h § 7 P.n.

Wniosek ten potwierdza wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 26 lipca 2013 r. sygn. akt VI SA/Wa 929/13, na który powołał się Skarżący w skardze. W wyroku tym dotyczącym wadliwego składu, komisji egzaminacyjnej II stopnia, WSA stwierdził, że uchwała będąca przedmiotem tamtego postępowania sądowoadministracyjnego: "(...) została wydana przez Komisję, w której składzie uczestniczył członek podlegający wyłączeniu z mocy ustawy, co stanowi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. art. 74h § 12 ustawy Prawo o notariacie), (...)". WSA w Warszawie w cyt. wyroku jednoznacznie stwierdził, że udział w składzie komisji egzaminacyjnej członka podlegającego wyłączeniu z mocy ustawy, stanowi podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, w którym została wydana uchwała przez taką komisję egzaminacyjną.

Powyższy fakt ma fundamentalne znaczenie w niniejszej sprawie, ponieważ nadzwyczajne tryby wzruszenia decyzji/uchwały są względem siebie niekonkurencyjne i niedopuszczalne jest rozstrzygnięcie sprawy w danym trybie nadzwyczajnym, na podstawie przesłanki z innego trybu nadzwyczajnego. Taka sytuacja wypełniałaby przesłankę rażącego naruszenia prawa i stanowiłaby podstawę stwierdzenia nieważności wydanej w ten sposób decyzji/uchwały. Jak wynika z orzecznictwa: "Na system weryfikacji decyzji administracyjnej na drodze administracyjnej składa się: a) postępowanie w sprawie wznowienia postępowania; b) postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności; c) postępowanie w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji dotkniętej wadami niekwalifikowanymi bądź decyzji prawidłowej. System ten oparty jest na zasadzie niekonkurencyjności, co oznacza, że poszczególne tryby nadzwyczajne mają na celu usunięcie tylko określonego rodzaju wadliwości decyzji i nie mogą być stosowane zamiennie. To naruszenie wyłączności stosowania określonego trybu nadzwyczajnego weryfikacji decyzji stanowi rażące naruszenie prawa, będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji z mocy art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Zatem żadna z przesłanek wznowienia postępowania wymienionych w art. 145 § 1 pkt 1-8 k.p.a. nie może jednocześnie skutkować (...) nieważnością decyzji administracyjnej. Ustawodawca przewidział odrębny katalog przesłanek skutkujących wznowieniem postępowania oraz inny, odrębny katalog dający podstawę do stwierdzenia nieważności." – wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 lipca 2017 r. sygn. akt II OSK 2762/15. "Postępowania nadzwyczajne są względem siebie niekonkurencyjne, ponieważ poszczególne tryby mają na celu usunięcie tylko określonego rodzaju wadliwości decyzji i nie mogą być stosowane zamiennie lub łącznie. Naruszenie w danej sprawie wyłączności stosowania określonego trybu nadzwyczajnego weryfikacji decyzji, stanowi rażące naruszenie prawa, będące podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Dlatego też żadna z przesłanek wznowienia postępowania wymienionych w art. 145 § 1 pkt 1-8 k.p.a. nie może jednocześnie skutkować nieważnością postępowania (...)" – wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 maja 2017 r. sygn. akt I OSK 151/19.

Należy wyjaśnić również, że Sąd rozpoznając skargę w świetle art. 134 § 1 P.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że badając legalność zaskarżonej uchwały, jak i uchwały utrzymaną nią w mocy, Sąd bada zgodność z prawem tych uchwał w pełnym zakresie, a więc bada również, czy nie zaistniały przesłanki stanowiące podstawę wzruszenia tych uchwał unormowane dla poszczególnych nadzwyczajnych trybów wzruszenia decyzji/uchwały. Niezależnie zatem od tego, że Skarżący zarzuca, iż uchwały te zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa powołując jednak okoliczność, która stanowią przesłankę wznowieniową, Sąd ma obowiązek zbadania, czy przesłanka ta nie ziściła się przy wydawaniu przez Komisję zaskarżonej uchwały i uchwały utrzymanej nią w mocy.

Sąd jednak, jak wynika z art. 134 § 1 P.p.s.a., jest również związany granicami sprawy, które w niniejszej sprawie wyznacza tryb postępowania, w jakim zostały wydane zaskarżona uchwała i uchwała utrzymana nią w mocy, zainicjowany wnioskiem Skarżącego. Skarżący mianowicie wnioskiem z 22 października 2018 r. zatytułowanym odwołanie od uchwały nr "(...)"z "(...)" października 2018r. Komisji Egzaminacyjnej Nr "(...)" do spraw aplikacji notarialnej przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w "(...)", domagał się uchylenia i/lub stwierdzenia nieważności tej uchwały. A następnie na wezwanie Komisji Skarżący w piśmie z 24 grudnia 2018 r. sprecyzował swoje stanowisko wnosząc o stwierdzenie nieważności uchwały nr "(...)"z "(...)"października 2018 r. Komisji Egzaminacyjnej Nr "(...)" do spraw aplikacji notarialnej przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w "(...)"na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., podnosząc zarzut wydania tej uchwały z udziałem w składzie tej komisji członków podlegających wyłączeniu z mocy prawa.

Z treści skargi wynika również, choć nie jest to wprost wyrażone, że wadliwość zaskarżonej uchwały i uchwały utrzymanej nią w mocy wynika, zdaniem Skarżącego, z odmowy stwierdzenia nieważności, wadliwie wydanej, bo z udziałem w składzie komisji członków podlegających wyłączeniu z mocy prawa, uchwały nr "(...)"z "(...)" października 2018 r.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do tej kwestii, mając na względzie powyżej przedstawione wyjaśnienia, Sąd stwierdza, że zarzut ten jest niezasadny. Komisja bowiem, jak wynika z powyżej przedstawionych wyjaśnień, nie mogła stwierdzić nieważności uchwały nr "(...)"z "(...)" października 2018 r. w oparciu o zarzut wydania jej przez organ, w skład którego wchodzili członkowie podlegający wyłączeniu z mocy prawa, ponieważ okoliczność ta może stanowić podstawę wzruszenia decyzji/uchwały ostatecznej tylko w trybie wznowienia postępowania. Skarżący zainicjował tryb nieważnościowy i Komisja związana była tym wnioskiem Skarżącego. Gdyby Komisja stwierdziła uchwałą nieważność uchwały nr "(...)"z "(...)" października 2018 r. uznając, że w sprawie zaistniały okoliczności, które stanowią podstawę wznowienia postępowania, uchwała taka wydana byłaby z rażącym naruszeniem prawa, co stanowiłoby podstawę do stwierdzenia jej nieważności. Dlatego, biorąc pod uwagę zarzuty jakie podniósł Skarżący dążąc do wykazania wadliwości uchwały nr "(...)"z "(...)"października 2018 r., Sąd stwierdza, że Komisja prawidłowo odmówiła stwierdzenia nieważności tej uchwały, uchwałą z "(...)" marca 2019 r., utrzymaną w mocy zaskarżoną uchwałą. Komisja wprawdzie z innych względów odmówiła stwierdzenia nieważności uchwały nr "(...)"z "(...)" października 2018 r., uznając bowiem że nie zaistniały okoliczności podnoszone przez Skarżącego i, że w skład organu, który wydał tę uchwałę nie wchodzili członkowie podlegający wyłączeniu z mocy prawa, jednak nie miało to wpływu na prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia, a więc odmowę stwierdzenia nieważności tej uchwały. Uchwała zatem z "(...)" marca 2019 r., utrzymana w mocy zaskarżoną uchwałą, zawierała merytorycznie prawidłowe rozstrzygniecie pomimo jego błędnego uzasadnienia.

Wyjaśnienia w tym miejscu wymaga, że Sąd w niniejszej sprawie sądowoadministracyjnej, której przedmiotem są uchwały wydane w nadzwyczajnym postępowaniu administracyjnym – w trybie nieważnościowym, nie może odnieść się i ocenić zasadności zarzutów podnoszonych również w skardze, dotyczących udziału w składzie Komisji Egzaminacyjnej Nr "(...)" do spraw aplikacji notarialnej przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w "(...)", która wydała uchwałę nr "(...)"z "(...)" października 2018 r., członków tej komisji podlegających wyłączeniu z mocy prawa. Sąd odnosząc się bowiem do tych zarzutów wykraczających poza tryb stwierdzenia nieważności decyzji/uchwały, wykroczyłby poza granice sprawy, które jak już zostało to wyjaśnione, wyznacza wszczęty na wniosek Skarżącego tryb stwierdzenia nieważności uchwały nr "(...)"z "(...)" października 2018 r. Sąd może zatem zbadać legalność uchwały nr "(...)"z "(...)" października 2018 r. tylko pod kątem przesłanek nieważnościowych wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a. Sąd dokonując takiej analizy uchwały nr "(...)"z "(...)" października 2018 r. nie stwierdził zaistnienia przesłanek z art. 156 § 1 K.p.a., dających podstawę do stwierdzenia nieważności tej uchwały.

Badając natomiast legalność zaskarżonej uchwały i uchwały utrzymanej nią w mocy w związku z podniesionym przez Skarżącego zarzutem dotyczącym udziału w składzie Komisji notariusz B. D., podlegającej według Skarżącego wyłączeniu z mocy prawa, Sąd nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi, stwierdza, że przy wydawaniu tych uchwał nie zaistniała przesłanka, o której mowa w cyt. powyżej art. 71h § 1 pkt 4 w związku z art. 74h § 7 P.n.

W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie nie zaistniała, wbrew twierdzeniom Skarżącego, okoliczność, o której mowa w piśmie Ministra Sprawiedliwości z 5 marca 2019 r. stanowiącego odpowiedź na interpelację poselską nr "(...)" posła A. M. w sprawie niskiego poziomu zdawalności egzaminów notarialnych przed Komisją Egzaminacyjną do spraw aplikacji notarialnej przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w "(...)", z którego wynika, że Minister Sprawiedliwości (...) stawia kandydatom dodatkowe wymagania polegające na braku możliwości łączenia członkostwa w komisjach egzaminacyjnych z prowadzeniem jakichkolwiek kursów przygotowujących do egzaminu notarialnego oraz braku możliwości prowadzenia zajęć szkoleniowych organizowanych przez rady izb notarialnych na ostatnim roku aplikacji, w okresie od powołania do składu komisji egzaminacyjnej do czasu przeprowadzenia egzaminu notarialnego." Jak wynika z wyjaśnień Komisji zawartych w zaskarżonej uchwale, notariusz B. D. prowadziła zajęcia szkoleniowe z aplikantami notarialnymi 10 i 23 lutego 2018 r., natomiast do Komisji II stopnia została powołana zarządzeniem Ministra Sprawiedliwości z 11 grudnia 2018 r. opublikowanym w Dzienniku Urzędowym Ministra Sprawiedliwości z 14 grudnia 2018 r., poz. 340. Notariusz B. D. prowadziła zatem zajęcia szkoleniowe z aplikantami notarialnymi przed powołaniem jej do składu Komisji II stopnia, co w świetle powoływanego pisma Ministra Sprawiedliwości z 5 marca 2019 r. nie stanowi okoliczności, która mogłaby nawet w pośredni sposób rzutować na wiarygodność i obiektywizm Komisji.

Odnośnie okoliczności, które Skarżący przedstawił w piśmie z 12 lutego 2019 r., które mają wskazywać, na występujący pomiędzy Skarżącym i notariusz B. D. stosunek osobisty, który mógłby wywołać wątpliwość co do Jej bezstronności jako członka Komisji, Sąd stwierdza, że Skarżący w żaden sposób nie wykazał, aby znał się z notariusz B. D. oraz aby istniał pomiędzy nimi konflikt dotyczący etyki notarialnej, który rodziłby ww. stosunek osobisty mogący wywołać wątpliwość co do bezstronności członka Komisji. Notariusz B. D. zaprzeczyła tym okolicznościom w złożonym oświadczeniu z 28 lutego 2019 r., z którego wynika, że w ogóle nie zna Skarżącego. Podnoszony zarzut znajomości przez notariusz B. D.notariusza C. S. i notariusz W. M., wobec których Skarżący podniósł zarzuty we wniosku o stwierdzenie nieważności uchwały nr "(...)"z "(...)" października 2018 r., sam w sobie również nie może świadczyć o istnieniu ww. stosunku osobistego pomiędzy Skarżącym i notariusz B. D. mogącego wywołać wątpliwość co do bezstronności członka Komisji. Notariusz B. D. wyjaśniła w oświadczeniu z 28 lutego 2019 r., że nie utrzymuje z ww. notariuszami bliższych kontaktów towarzyskich. Notariusz wyjaśniła również, że nie jest jej też nic wiadomym o toczących się postępowaniach w jakiejkolwiek prokuraturze, w których Skarżący ma status pokrzywdzonego. Skarżący nie wykazał również aby ta okoliczność miała znaczenie w niniejszej sprawie skutkując stosunkiem osobistym pomiędzy Skarżącym i notariusz B. D. mogącym wywołać wątpliwość co do Jej bezstronności jako członka Komisji. Skarżący nie wykazał również, aby taki skutek wywołała znajomość notariusz B. D. z notariusz A. M., jak również tego, że taka okoliczność w ogóle ma miejsce.

Z tych względów Sąd stwierdza, że zarzut skargi dotyczący naruszenia przez Komisję art. 74h § 7 P.n., jest niezasadny. W ocenie Sądy Skarżący nie wykazał, aby w przedmiotowej sprawie zaistniały okoliczności wskazujące na istnienie pomiędzy Skarżącym, a notariusz B. D. stosunku osobistego, który mógłby wywołać wątpliwość co do Jej bezstronności jako członka Komisji.

W konsekwencji też, niezasadny jest zarzut skargi dotyczący naruszenia przez Komisję art. 7, art. 62, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a., przez niezebranie i nierozważenie całego materiału dowodowego, a w konsekwencji niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Komisja bowiem rozważyła wszystkie aspekty podnoszonych przez Skarżącego zarzutów dotyczących wątpliwości co do bezstronności notariusz B. D. i w tym zakresie podjęła czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, pozyskując i rozpatrując niezbędny materiał dowodowy i dokonując na tej podstawie oceny istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, co znalazło swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniach uchwał obu instancji odpowiadającym wymogom art. 107 § 3 K.p.a.

Komisja, wydając zaskarżona uchwałę oraz uchwałę utrzymaną nią w mocy nie mogła naruszyć art. 45 § 1 Konstytucji RP, ponieważ przepis ten dotyczy prawa do sądu.

Niezasadne są również zarzuty podniesione przez Skarżącego do protokołu na rozprawie przed Sądem 19 listopada 2019 r., dotyczące naruszenia przez Komisję art. 107 § 1 pkt 3 i pkt 8 K.p.a., poprzez brak oznaczenia Strony w zaskarżonej uchwale oraz poprzez niepodpisanie uchwały przez wszystkich członków Komisji. Z treści rozstrzygnięć zawartych w uchwałach obu instancji wynika w sposób nie budzący żadnych wątpliwości, że uchwały te zostały wydane w sprawie Skarżącego, którego imię i nazwisko zostało zamieszczone w komparycji uchwał. Uchwały też obu instancji zostały podpisane przez członków Komisji zgodnie z wymogami art. 74h § 10 P.n., zgodnie z którym uchwały są podejmowane większością 2/3 głosów w obecności co najmniej połowy członków komisji odwoławczej. Treść art. 74h § 12 P.n., zgodnie z którym do postępowania przed komisją odwoławczą stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, nie wyłącza zastosowania art. 74h § 10 P.n. Dlatego nie można uznać za prawidłowe stanowisko Skarżącego, iż uchwały Komisji powinny być podpisane przez wszystkich jej członków.

W tym stanie rzeczy Sąd stwierdza, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy, jak również przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego też, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.