Wyrok NSA oz. w Szczecinie, sygn. akt SA/Sz 348/99
NSA oz. w Szczecinie
Data orzeczenia: 2000-04-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Hasła tematyczne: Kombatanci
Policja
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 2 pkt 6, art. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 1997 nr 142 poz. 950
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 listopada 1997 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.
Teza: Przepis art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz.U. 1997 nr 142 poz. 950 ze zm./ za działalność równorzędną z działalnością kombatancką uznaje, udział w okresie do 31.12.1945 r. w walkach o zachowanie suwerenności i niepodległości Państwa Polskiego w zmilitaryzowanych służbach państwowych.

TEZY

Przepis art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz.U. 1997 nr 142 poz. 950 ze zm./ za działalność równorzędną z działalnością kombatancką uznaje, udział w okresie do 31.12.1945 r. w walkach o zachowanie suwerenności i niepodległości Państwa Polskiego w zmilitaryzowanych służbach państwowych.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Gastona S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia 3 lutego 1999 r. (...) w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich - uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia 15 października 1998 r. (...); (...).


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Naczelnego Sądu Administracyjnego decyzją z dnia 3 lutego 1999 r. (...) Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W., na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1, art. 127 par. 3 Kpa rozpatrując wniosek Gastona S. zamieszkałego w S. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 15 października 1998 r. (...) o pozbawieniu uprawnień kombatanckich z tytułu utrwalenia władzy ludowej.

W uzasadnieniu decyzji Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów wskazał, że Gaston S. uprawnienia kombatanckie nabył wyłącznie z tytułu utrwalenia władzy ludowej w ramach pełnienia służby w organach Milicji Obywatelskiej na podstawie decyzji Zarządu Wojewódzkiego ZBoWiD w Sz. z dnia 28 grudnia 1977 r. Zatrudnienie w organach MO /od 7.02. do 30.06.1945 r./ udział w walkach w Niemczech, nie może być uznane za działalność kombatancką, gdyż jakakolwiek działalność w ramach Milicji nie jest za takową uznawana.

Zgodnie z art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach, pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które nabyły je z tytułu utrwalania władzy, co uzasadnia decyzję.

Powoływanie się we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy na fakt prowadzenia działalności na niekorzyść okupanta niemieckiego nie znajduje potwierdzenia w dokumentach skarżącego.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego, podkreślając konieczność właściwej wykładni prawa, uwzględnienia nabytych praw do pomocy materialnej, wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji.

W odpowiedzi na skargę, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów powołując argumenty przytoczone w uzasadnieniu decyzji wniósł o oddalenie skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył. co następuje:

Skarga jest zasadna.

Przepis art. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach za działalność równorzędną z działalnością kombatancką uznaje, udział w okresie do 31.12.1945 r. w walkach o zachowanie suwerenności i niepodległości Państwa Polskiego w zmilitaryzowanych służbach państwowych.

W przedmiotowej sprawie nie jest kwestionowane, że Gaston S. w okresie od 7.02.1945 r. do 30 czerwca 1945 r. pełnił służbę w organach Milicji Obywatelskiej i, co podkreśla w decyzji Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych "w czasie zatrudnienia w organach MO brał udział m.in. w walkach z Niemcami w czasie walk o Poznań".

Dlatego, wskazany w uzasadnieniu decyzji pogląd, że jakakolwiek działalność w ramach Milicji Obywatelskiej nie może być uznane za działalność kombatancką a Milicja Obywatelska nie była zmilitaryzowaną służbą państwową jest zdaniem Sądu sprzeczny z przepisami art. 1 ust. 2 i art. 2 ustawy.

W świetle ustaleń faktycznych sprawy, nie budzi wątpliwości że G. S. działając w szeregach MO, uczestnicząc w walkach z Niemcami o Poznań, zbrojnie walczył o suwerenność i niepodległość kraju.

Tym samym, mimo różnych ocen co do ustawowych powodów powołania MO, nie można przesądzić, że Gaston S. nie zasługuje na przyznanie statusu kombatanta, skoro, w konkretnej sytuacji, w ramach formacji, w której służył podejmował i uczestniczył w działaniach zmierzających do wyzwolenia z pod okupacji niemieckiej, odzyskania suwerenności i niepodległości Państwa Polskiego - patrz wyrok NSA z dnia 25 października 1996 r. V SA 1112/95.

Z drugiej strony, ocena Kierownika Urzędu, że milicja obywatelska nie była zmilitaryzowaną służbą państwową jest również błędna.

Zgodnie z aktami prawnymi o jej utworzeniu, milicja obywatelska w walkach była służbą podobnie jak wojsko, schierarchizowaną, umundurowaną, uzbrojoną co w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, aprobowanego przez Sąd Najwyższy /patrz wyrok z dnia 21 marca 1996 r. III ARN 80/95/. na tle wykładni przepisu art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy uzasadnia pogląd, że osobom wykonującym określoną działalność, w tym wypadku zmierzającą do odzyskania i zachowania niepodległości Państwa, mogą być przyznane czy zachowane uprawnienia kombatanckie.

W przypadku Gastona S., udział w szeregach milicji obywatelskiej o wyzwolenie Poznania z pod okupacji niemieckiej jest zatem działalnością o odzyskanie i zachowanie suwerenności i niepodległości, w zmilitaryzowanych służbach państwowych.

A zatem, mając powyższe na uwadze, zdaniem Sądu zaskarżone decyzje naruszają przepisy ustawy o kombatantach, przez błędne przyjęcie że służba w milicji obywatelskiej, w konkretnych sytuacjach nie jest służbą w zmilitaryzowanych służbach państwowych.

Tym samym, brak rozważenia czy działalność Gastona S. w czasie służby w milicji i udział w walkach z Niemcami o niepodległość Państwa Polskiego, była działalnością o której mowa w art. 1 lub art. 2 ustawy czyni, że ocena, iż skarżący z tytułu służby, w milicji nie może nabyć uprawnień kombatanckich jest ogólna i nie poparta oceną całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie.

Dlatego, na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ Sąd zaskarżone decyzje uchylił i orzekł o kosztach postępowania.