Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1048/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2013-03-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 20, art. 24
journal: Dz.U. 2005 nr 240 poz 2027
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: Par. 10 i par. 11, par. 44 pkt 2, par. 45 ust. 1, par. 46 ust. 2 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Zawadzka (spr.) Sędziowie WSA Barbara Pasternak WSA Bożenna Blitek Protokolant Magdalena Karcz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2013 r. sprawy ze skargi J. P., C. P., K. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 12 czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów skargę oddala


UZASADNIENIE

Starosta po rozpatrzeniu I. i A. L., decyzją z [...] 2009r,. znak: [...] orzekł o odmowie wprowadzenia zmian przedmiotowych w obrębie ewidencyjnym Z, jedn. ewid. R w stosunku do działek ewidencyjnych nr [...] o pow. 1,90 ha, objętej księgą wieczystą KW Nr [...], nr [...] o pow. 0,99 ha objętej księgą wieczystą KW Nr [...] oraz nr [...] o pow. 2,45 ha, dla której nie jest prowadzona księga wieczysta, zgodnie z przedłożonym 30 czerwca 2009r. operatem pomiarowym aktualizacji ewidencji gruntów, sporządzonym przez geodetę uprawnionego mgr inż. M. K., przyjętym 26 czerwca 2009r. do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego Starostwa Powiatowego pod numerem [...].

Odwołanie od powyższej decyzji złożyli wnioskodawcy oraz skarżący: J. P., C. P. i K. M.

W ocenie organu odwoławczego decyzja organu pierwszej instancji wydana została przedwcześnie, z naruszeniem przepisów art. 7 i art. 77 K.p.a. Stwierdzono, iż postępowanie nie było prowadzone prawidłowo i zalecono aby przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji dopełnił obowiązku wynikającego z zasad określonych w art. 61 § 1 i § 4 oraz art. 10 § 1 K.p.a. oraz ustalił, czy istnieją materiały źródłowe, które stanowiłyby o terminie stabilizacji znakami granicznymi granic działki nr [...]. Zalecono też by akta sprawy zostały uzupełnione o stosowne archiwalne materiały geodezyjne i kartograficzne oraz by prawidłowo ustalić strony postępowania.

Na powyższą decyzję skarżący złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Wyrokiem z dnia 21 grudnia 2010 r., sygn. akt III SA/Kr 140/10 skarga została oddalona.

W toku ponownego rozpoznaniu sprawy ustalono, że:

- działka ewid. nr [...] o pow. 0,99 ha figuruje w jedn. rejestrowej nr [...] rejestru ewidencji gruntów i budynków. Jako jej właściciel ujawniony jest J. C. s. J. i E. Wpis ten jest zgodny z działem II ksiąg wieczystych KW Nr [...],

działka ewid. nr [...] o pow. 1,90 ha figuruje w jedn. rejestrowej nr [...] rejestru ewidencji gruntów i budynków. Jako właściciel ww. działki ujawnieni są: A. B. L. s. B. i C. oraz I. B. L. c. Z. i Z. na prawach wspólności ustawowej. Wpis ten jest zgodny z działem II księgi wieczystej KW Nr [...]. Państwo I. i A. L. 29 września 2009r. nabyli od Pana A. C. działkę nr [...] aktem notarialnym umową przeniesienia własności Rep.A Nr [...],

działka ewid. nr [...] o pow. 2,45 ha figuruje w jedn. rejestrowej nr [...] rejestru ewidencji gruntów i budynków. Jako jej właściciel ujawnieni są J. P. s. J. i S. oraz A. P. c. J. i M. Wpis ten jest zgodny z działem II ksiąg wieczystych KW Nr [...]. Dane zawarte w dziele I ww. księgi wieczystej nie zostały do dnia dzisiejszego zaktualizowane (nadal ujawnione są parcele katastralne).

W trakcie prowadzonego ponownie postępowania wyjaśniającego, starosta uzupełnił akta sprawy zgodnie z zaleceniami organu odwoławczego oraz dopełnił również obowiązku zawiadomienia stron o możliwości zapoznania się z całością dokumentacji przed wydaniem decyzji oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Mając na uwadze fakt, zgodnego oświadczenia stron o przyjęciu granic (protokół ustalenia przebiegu granic działek do celów ewidencji gruntów i budynków, spisany w dniu 26 maja 2009r. oraz brak w archiwum innych dokumentów (za wyjątkiem opracowania nr [...]) dotyczących wskazania granic, Starosta decyzją z dnia [...] 2012 r., znak [...] orzekł o aktualizacji operatu aktualizacji operatu ewidencyjnego dla obrębu Z, jedn. ewid. R poprzez wprowadzenie zmian przedmiotowych w następujący sposób:

1.działka nr [...] o pow. 1,90 ha zmienia konfigurację i powierzchnię na dz. Nr [...] o pow. 1, 7626 ha

2. działka nr [...] o pow. 0,99 ha zmienia konfigurację i powierzchnię na dz. nr [...]

o pow. 1,14 ha

3. działka nr [...] o pow. 2,45 ha zmienia konfigurację bez zmiany powierzchni.

Podstawę wprowadzenia ww. zmian danych stanowił operat pomiarowy wraz z mapą

uzupełniającą przyjętą 26 czerwca 2009r. do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego Starostwa Powiatowego pod numerem [...], sporządzoną przez geodetę uprawnionego mgr inż. M. K.

Od powyższej decyzji skarżący wnieśli odwołanie, w którym podnoszą, że zgadzają się z granicami ustalonymi przez geodetę M. K., ale nie wyrażają zgody na powierzchnię działki nr [...] ujawnioną w ewidencji gruntów i budynków.

W toku postępowania odwoławczego ustalono dodatkowo, że:

- wyrys z mapy katastralnej złożony przy opracowaniu numer [...] zgodny jest ze stanem ujawnionym na karcie nr l mapy katastralnej w skali 1:2880 dla obrębu Z,

z protokołu ustalenia przebiegu granic działek w opracowaniu nr KERG [...] przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego Starostwa Powiatowego 26 czerwca 2009r. wynika, że wykonawca, na zgodne oświadczenie wszystkich stron, uwzględnił istniejące w terenie znaki graniczne. W szczególności: "w punktach nr 15 i 16 w miejsce kamieni tzw. "pecek" wkopano graniczniki betonowe z krzyżem. W punktachnr 17A, 18A, 20A i 3A pozostawiono pecki, a kamienie - graniczniki wkopano obok nich na granicy. W punktach 4, 5, 6 wkopano ograniczniki w istniejących na gruncie kopcach, - w zasobie Starostwa nie odnaleziono materiałów źródłowych, które stanowiłyby o terminie stabilizacji znakami granicznymi działki nr [...].

Decyzją z dnia 12 czerwca 2012 r., znak [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia stwierdzono, że dla działki ewidencyjnej nr [...] nie jest prowadzona księga wieczysta. Natomiast w księdze wieczystej KW Nr [...] nie ujawniono działki ewidencyjnej lecz nadal figurują parcele katastralne o łącznej powierzchni 2,4573 ha. Stwierdzono, że skarżący nie przedłożyli do ksiąg wieczystych przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego wykazu synchronizacyjnego aktualizującego zapisy w dziale I ww. księgi. Skarżący nie przedłożyli także organowi I instancji opracowania geodezyjnego zawierającego wykaz zmian ewidencyjnych, z którego by wynikało, że powierzchnia działki nr [...] została obliczona nieprawidłowo. Zdaniem organu dopiero takie opracowanie zgodne z § 46 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków może stanowić podstawę wprowadzenia żądanej zmiany. Ponadto stwierdzono, że nie dokonano zmiany powierzchni działek nr [...] i nr [...], a ustalenia przebiegu granic dokonano jedynie w zakresie granicy z działką nr [...]. Ponieważ nie zostały ustalone i zamierzone całe obwodnice ww. działek (nie stanowiło to przedmiotu zlecenia pracy geodezyjnej) nie można weryfikować zatem ich powierzchni.

Na powyższą decyzję skarżący wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W skardze skarżący podnieśli zarzut nieprawidłowej powierzchni działki nr [...], która ich zdaniem powinna wynosić 2 ha 45 a 73 m2zgodnie z odpisem księgi wieczystej [...], a także zakwestionowali przebieg granicy pomiędzy działką nr [...] i nr [...].

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego podtrzymał w całości swoje dotychczasowe stanowisko wnosząc o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), w skrócie "P.p.s.a." sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z treścią art. 134 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną. Orzekanie - w myśl art. 135 P.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) P.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b) P.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt.1 lit. c) P.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 P.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

Zaskarżona decyzja wydana została na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027), zwanej dalej "P.g.i.k.", oraz przepisów Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454), zwanego dalej rozporządzeniem.

Stosownie do art. 2 pkt. 8 P.g.i.k., ewidencja gruntów i budynków to jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Przepis art. 20 ustawy określa rodzaje informacji o gruntach (ust. 1 pkt.1), oraz ich właścicielach (ust. 2), które obejmuje ewidencja gruntów. Informacje te mają charakter podmiotowy lub przedmiotowy. W odniesieniu do gruntów informacje o charakterze przedmiotowym dotyczą ich położenia, granic, rodzaju użytków gruntowych i klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub rodzaju dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. Informacje podmiotowe dotyczą wskazania właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych lub samorządowych- innych osób fizycznych lub prawnych, w których władaniu znajdują się grunty, budynki lub ich części. Dane podmiotowe służyć mają wyłącznie odzwierciedleniu aktualnego stanu prawnego nieruchomości i potwierdzają zaistniały stan, ukształtowany na podstawie innych dokumentów. Nie mogą samodzielnie tego stanu kształtować.

Powyższe informacje zawiera tzw. operat ewidencyjny, który składa się z map, rejestrów i dokumentów uzasadniających wpisy do rejestrów - art. 24 ust. 1 P.g.i.k. Podstawową zasadą prowadzenia ewidencji jest zasada aktualności, tj. utrzymywania operatu w zgodności z aktualnymi, dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi, co wynika z przepisów Rozdziału 3 (§ 44 i nast.) rozporządzenia. Zgodnie z jego § 45 ust. 1 rozporządzenia, aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Przepisy rozporządzenia posługują się pojęciem aktualizacji ewidencji, a nie jej prostowania. Usuwanie błędów lub pomyłek w ewidencji w ramach jej aktualizacji nie jest wyłączone, jednakże pod warunkiem, że uzasadnia to aktualny stan prawny, który ewidencja ma odzwierciedlać, a nie tworzyć (wyrok WSA w Krakowie z dnia 16.04.2008 r., III SA/Kr 119/08, LEX nr 510289).

W myśl przepisów § 46 ust. 2 pkt. 1 i 2 rozporządzenia, dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, o których mowa w § 10 i §11. Z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z :prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych, opracowań geodezyjnych i kartograficznych przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian ewidencyjnych, dokumentacji architektoniczno-budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej, ewidencji publicznych prowadzonych na podstawie innych przepisów.

Z powyższy uregulowań wynika, że istota prowadzenia ewidencji gruntów i budynków sprowadza się do ciągłej aktualizacji w operacie ewidencyjnym zbioru informacji podmiotowych i przedmiotowych, na podstawie dokumentów powstałych w zasadzie poza postępowaniem ewidencyjnym (decyzji administracyjnych, orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, aktów normatywnych), czy wytworzonych w toku postępowania ewidencyjnego w związku z obowiązkiem utrzymywania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu prowadzącego ewidencję dokumentami i materiałami źródłowymi (§ 44 pkt 2 rozporządzenia). W pojęciu "aktualizacji" ewidencji gruntów i budynków, mieści się zatem także, usuwanie (prostowanie) błędnych wpisów bazy danych ewidencyjnych, co nastąpiło w niniejszym postępowaniu, zakończonym wydaniem decyzji przez Starostę.

Sąd uznał zaskarżoną decyzję w przedmiocie aktualizacji operatu ewidencyjnego dla obrębu Z za prawidłową. Wynika to z prawidłowo wskazanej podstawy prawnej jak i faktycznej. Sąd w całości podziela stanowisko wyrażone zaskarżonej decyzji, wynikające z prawidłowo przeprowadzonego w tym zakresie postępowania dowodowego, czyniącego zadość zaleceniom wskazanym w decyzji uchylającej z dnia [...] 2009 r. Decydujące znaczenia dla wprowadzenia zmian w operacie miał fakt zgodnego oświadczenia stron o przyjęciu granic – protokół ustalenia przebiegu granic działek do celów ewidencji gruntów i budynków spisany w dniu 26 maja 2009 r. oraz brak w archiwum innych dokumentów dotyczących wskazania granic. Wzięto tez pod uwagę znaki graniczne zachowane w terenie. Podkreślić też należy, że skarżący nie kwestionowali rozstrzygnięcia w zakresie przebiegu granicy oraz powierzchni działki nr [...] i nr [...]. Zakwestionowano jedynie powierzchnię działki nr [...] oraz przebieg granicy pomiędzy działką nr [...] i nr [...].

Odnośnie pierwszego z zarzutów organ słusznie podniósł, iż dla działki ewidencyjnej nr [...] nie jest prowadzona księga wieczysta. W księdze wieczystej KW Nr [...] nie ujawniono działki ewidencyjnej lecz nadal figurują parcele katastralne o łącznej powierzchni 2,4573 ha. Jednocześnie skarżący nie przedłożyli do ksiąg wieczystych przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego wykazu synchronizacyjnego aktualizującego zapisy w dziale I ww. księgi. Skarżący nie przedłożyli także organowi I instancji opracowania geodezyjnego zawierającego wykaz zmian ewidencyjnych, z którego by wynikało, że powierzchnia działki nr [...] została obliczona nieprawidłowo. Dopiero takie opracowanie zgodne z § 46 ust. 2 rozporządzenia może stanowić podstawę wprowadzenia żądanej zmiany.

Ponadto zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem (np. wyrok Sądu Najwyższego z 24.11.1997r. II CKN 110/97), oznaczenie nieruchomości w tym jej obszar, nie jest objęte domniemaniem prawdziwości prawa (art. 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece), ani nie jest chronione rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych (art. 5), a zatem statuowanymi tą ustawą domniemaniami. Z tego względu zmiana w ewidencji gruntów i budynków we wzajemnej konfiguracji i powierzchni działek ewidencyjnych, a więc w zakresie danych stanowiących podstawę dla oznaczania nieruchomości na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków nie przesadza jeszcze o zasięgu prawa własności i nie wyłącza dopuszczalności prowadzenia innych postępowań.

W związku z powyższym zarzut skarżących dotyczący przywrócenia powierzchni działki nr [...] zgodnie z łączną powierzchnią parcel wykazaną w odpisie księgi wieczystej nr [...] założonej na podstawie aktu własności ziemi z dnia 31 grudnia 1973r. Nr [...] nie znajduje żadnego uzasadnienia merytorycznego.

Ponadto Sąd zauważa, że kwestia ta została już rozstrzygnięta przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, wyroku z dnia 21 grudnia 2010 r., sygn. akt III SA/Kr 894/09. Sprawa rozstrzygnięta powołanym powyżej wyrokiem dotyczyła dokonania zmian w ewidencji gruntów min. w zakresie sprostowania na mapie działki nr [...] różnicy 75 m2, które zmniejszają jej powierzchnię, na podstawie odpisu z księgi wieczystej [...] z 11 lipca 2000 r. Sąd stwierdził, że odmowa przez organy wprowadzenia w ewidencji żądanej zmiany powierzchni działki nr [...] jest w pełni uzasadniona wobec treści przepisów art. art. 3, art. 5 i art. 16 ustawy o z dnia 6. 07. 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece(Dz. U. z 2001r. Nr 124, poz. 1361), treści rozporządzenia oraz przeprowadzonych dowodów. Jak stwierdzono "podstawę oznaczenia nieruchomości w dziale I-O księgi wieczystej stanowi wyrys z mapy ewidencyjnej wraz z oznaczonymi na mapie numerami działek, oraz wypis z rejestru gruntów lub innego dokumentu sporządzonego na podstawie przepisów o ewidencji gruntów i budynków, chyba, ze odrębne przepisy stanowią inaczej (§ 28, § 31 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych i zbioru dokumentów, Dz.U. nr 102, poz. 1122). Źródłową zatem dla oznaczenia nieruchomości w dziale I-O księgi wieczystej jest dokumentacja oparta na mapie ewidencyjnej, której treść określa §28 ust.1 pkt. 1,2,6 rozporządzenia. To dane z ewidencji stanowią podstawę oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej, a nie dane z księgi wieczystej decydują o rzeczywistym obszarze nieruchomości. Organowi prowadzącemu ewidencję służy kompetencja do zawiadomienia sądu o istnieniu niezgodności danych z ewidencji gruntów i budynków z oznaczeniem nieruchomości w księdze wieczystej. Dane faktyczne objęte wpisami w dziale I-O księgi wieczystej nie są objęte rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych. Ani obszar ani konfiguracja nieruchomości nie są elementami, które w razie niezgodności z rzeczywistością powodowałyby niezgodność z rzeczywistym stanem prawnym. Oznacza to, że wpis dotyczący obszaru nieruchomości nie rozstrzyga, iż nabywca nabył taki obszar gruntu, jaki był ujawniony w księdze (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 24.08.2007r., VIII SA/Wa 215/07, Lex nr 510396)."

Odnośnie zarzutu niewłaściwego przebiegu granicy pomiędzy działką nr [...] i nr [...] stwierdzić należy, że zarzut ten nie może być uznany za skuteczny albowiem wykracza on poza zakres postępowania badanej sprawy.

Przepis art. 151 P.p.s.a. stanowi, że w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala. Skoro zarzuty skargi nie mogły zostać uwzględnione, a sądowa kontrola dokonana stosownie do treści art. 134 P.p.s.a. nie wykazała uchybień które decydowałyby o konieczności usunięcia zaskarżonej decyzji z obrotu, należało na podstawie art. 151 ustawy orzec jak w sentencji.