Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 417/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2022-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Prezes Sądu
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2020 poz 2176
law: Ustawa z dnia  6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
article: art. 7, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Zbrojewski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Robert Adamczewski Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 listopada 2022 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Prezesa Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 29 marca 2022 r. nr 4/2022 znak: AV.0144.60.2022 w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 21 lutego 2022 r., znak: A.XX-0263-14/22; 2. zasądza od Prezesa Sądu Apelacyjnego w Łodzi na rzecz skarżącego J.K. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. dc


UZASADNIENIE

Prezes Sądu Apelacyjnego decyzją z dnia 29 marca 2022 r., nr 4/2022, znak: AV.0144.60.2022 – na podstawie art. 16 ust. 1 i ust. 2 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 2176 ze zm., dalej jako: "u.d.i.p.") oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej jako: "k.p.a.") – po rozpoznaniu odwołania J. K. utrzymał w mocy decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 21 lutego 2022 r., nr A.XX-0263-14/22 o odmowie udostępnienia informacji publicznej.

Jak wynika z akt administracyjnych, J. K. wnioskiem z dnia 12 stycznia 2022 r. wystąpił o udostępnienie informacji publicznej w postaci:

1) kopii wszystkich postanowień Sądu o przyznaniu biegłemu R. B. wynagrodzenia lub innych należności w latach 2010, 2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018 ,2019, 2020, 2021,

2) kopii wszystkich postanowień Sądu o przyznaniu biegłemu R. B. wynagrodzenia lub innych należności w latach 2010, 2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018 ,2019, 2020, 2021.

W oparciu o dane zawarte w systemie informatycznym Sądu Okręgowego w Ł. ustalono, że w okresie objętym wnioskiem wydanych zostało blisko 100 postanowień o przyznaniu wynagrodzeń R.B. i R.B.1 W związku z tym, pismem z dnia 17 stycznia 2022 r. Prezes Sądu Okręgowego w Ł. wezwał wnioskodawcę do wskazania, w terminie 7 dni kalendarzowych, w jakim zakresie występuje szczególna istotność dla interesu publicznego, by dokonać przetworzenia żądanych informacji publicznych.

Wnioskodawca w piśmie z dnia 7 lutego 2022 r. wskazał, iż informacja publiczna jest informacją prostą, wykorzystana będzie do dziennikarskiego śledztwa, a wnioskowane informacje mogą przyczynić się do zainicjowania działań służących interesowi publicznemu.

Prezes Sądu Okręgowego w Ł. decyzją z dnia 21 lutego 2022 r. odmówił udostępnienia informacji publicznej argumentując, że w świetle ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych prawidłowe jest dokonanie oceny, iż żądana informacja ma charakter informacji przetworzonej, wobec czego warunkiem jej udostępnienia jest wykazanie, że jej udostępnienie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, czego wnioskodawca nie uczynił. Na podstawie danych zawartych w systemie informatycznym Sądu Okręgowego organ ustalił, że w sprawach toczących się w Sądzie Okręgowym w Ł., w okresie od 2010 do 2021 roku wydanych zostało blisko 100 postanowień o przyznaniu wynagrodzeń biegłym sądowym R. B. i R. B.1. Udostępnienie informacji wymagałoby "ręcznego" przeszukania akt każdej ze spraw, w której była wydawana przez R. B. lub R.B.1.opinia lub opinie, a następnie sporządzenia kserokopii każdego postanowienia i dokonaniu jego anonimizacji w zakresie, w jakim jest to niezbędne. Tym samym, nakład pracy koniecznej do udostępnienia ww. dokumentów jest bardzo duży. Prezes Sądu Okręgowego podkreślił, iż wniosek J. K. obejmuje żądanie sporządzenia kserokopii wszystkich postanowień o przyznaniu wynagrodzenia lub innych należności biegłym sądowym R. B.i R. B.1. we wszystkich sprawach z okresu 12 lat. Postanowień takich wydanych zostało blisko 100. Domaganie się przeszukania akt blisko 100 spraw w celu wykonania kserokopii postanowień, a następnie - dokonaniu ich anonimizacji - przekracza granice normalnego (prostego) korzystania z informacji publicznej. Szeroki zakres wniosku zobowiązuje Sąd do podjęcia działań organizacyjnych (czasochłonnych, pracochłonnych) i angażowania środków osobowych, które zakłócają normalny tok działania i utrudniają wykonywanie przypisanych zadań. Z tych względów organ żądaną informację uznał za informację przetworzoną. Konstytucyjne prawo do informacji nie jest absolutne i podkreślił jednocześnie, że nie chodzi o to, by udzielenie informacji publicznej było jedynie istotne dla interesu publicznego, lecz ma być dla tego interesu publicznego szczególnie istotne. J. K.nie wykazał, że uzyskana przez niego informacja przetworzona mogłaby zostać przez niego realnie, czyli faktycznie i konkretnie wykorzystana w interesie publicznym.

W odwołaniu od powyższej decyzji J. K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i udostępnienia mu żądanej informacji.

Prezes Sądu Apelacyjnego w Ł., przywołaną na wstępie decyzją, po rozpoznaniu odwołania, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania wskazując, iż pozyskana informacja publiczna służyłaby jedynie celom prywatnym odwołującemu, który nie potwierdził swojego statusu dziennikarza poprzez np. ujawnienie legitymacji prasowej. Nadto, organ nie podzielił argumentów odwołania wskazujących na związek pomiędzy przyznanym biegłemu wynagrodzeniem a plagiatem w zakresie sporządzonej opinii. Jak wskazał Prezes Sądu Apelacyjnego, suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników może być w takich wyjątkowych, co należy podkreślić, sytuacjach traktowana jako informacja przetworzona. Biorąc pod uwagę ilość wydanych postanowień, w liczbie 100, mnożąc to przez czas potrzebny do wyszukania akt, gdzie niektóre z akt mogą być już w archiwum, czas potrzebny do wyszukania w tychże aktach właściwych postanowień, następnie sporządzenia kserokopii tych postanowień i wreszcie zanonimizowania ich treści w niezbędnym zakresie, można przyjąć czas takiej "operacji", co najmniej na około 20/30 minut na akta. Daje to wynik 100 x 20/30 minut = 2000/3000 minut = około 30/50 godzin. Tygodniowa norma czasu pracy pracownika to 40 godzin. W ocenie Prezesa Sądu Apelacyjnego, żądana przez odwołującego informacja ma status informacji przetworzonej. Wniosek odwołującego nie dotyczy w istocie jawności wydatkowania przez Sąd środków publicznych przeznaczonych na wynagrodzenia biegłych sądowych, a znajomości wynagrodzenia konkretnej osoby fizycznej i uzyskanego przez nią dochodu w latach 2010-2021. Nie można też przyjąć, że złożony wniosek służy uzyskaniu wiedzy na temat sprawy publicznej, czyli sprawy związanej z działalnością i funkcjonowaniem Sądu w zakresie wydatkowania i rozliczania środków finansowych na wynagrodzenia dla biegłych. Jedynie informacja o takich wydatkach mogłaby natomiast stanowić informację publiczną, która pozwoliłaby na ocenę przestrzegania zasady jawności gospodarowania tymi środkami.

Jak wskazał organ, udostępnienie informacji o wynagrodzeniu konkretnych biegłych sądowych, oznaczonych z imienia i nazwiska, którzy pełniąc funkcję służebną względem organów wymiaru sprawiedliwości poprzez wydawanie opinii, nie mogą być traktowane jako informacje dotyczące osób pełniących funkcje publiczne. Ustawodawca nie definiuje pojęcia "sprawy publicznej", niewątpliwie jednak są to sprawy związane z istnieniem i funkcjonowaniem określonej wspólnoty publicznoprawnej. Określenie sprawy jako "publicznej" wskazuje, że jest to sprawa ogółu i koresponduje w znacznym stopniu z pojęciem dobra wspólnego (dobra ogółu). W najogólniejszym rozumieniu dysponentem informacji publicznej jest zatem wspólnota publicznoprawna (państwo), która z woli ustawodawcy staje się adresatem roszczeń o udostępnienie takiej informacji. Prawo do informacji publicznej wiąże się z działalnością organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Natomiast działalność innych osób oraz jednostek organizacyjnych może być przedmiotem informacji publicznej w takim zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Tak więc nie wszystkie działania podmiotów wymienionych w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP będą związane z powstaniem informacji publicznej. Jeżeli informacja dotyczy sfery prywatnej, niezwiązanej z działalnością państwa, nie podlega udostępnieniu, nawet jeżeli znajduje się w aktach sprawy prowadzonej przez organ. W konsekwencji, część dokumentów służących jedynie potrzebom podmiotu zobowiązanego, pomimo że związana jest z jego działalnością, nie jest informacją publiczną i nie podlega ujawnieniu Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie może być zatem i nie jest środkiem, który można wykorzystać w celu występowania z wnioskiem o udzielenie każdej informacji. Zakres przedmiotowy tej ustawy obejmuje tylko dostęp do informacji o sprawach publicznych, a nie do wszelkich informacji.

W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skardze J. K. wskazał na naruszenie przepisów postępowania, tj.:

a. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności:

- co do zakresu danych posiadanych w elektronicznych urządzeniach ewidencyjnych i informatycznym systemie biurowo-organizacyjnym Sądu bądź systemach wspomagających rachunkowość i sprawozdawczość Sądu,

- co do braku możliwości realnego wykorzystania wnioskowanej informacji w interesie publicznym,

- zakwestionowanie posiadanego przez skarżącego statusu dziennikarza i sugerowanie konieczności ujawnienia legitymacji prasowej, mimo iż Prezes Sądu Okręgowego w Ł. nie żądał potwierdzenia statusu dziennikarza, Sąd Okręgowy prowadzi Rejestr Dzienników i Czasopism, w którym skarżący figuruje jako redaktor naczelny czasopisma "Znajomości", a legitymacja dziennikarska nie jest w Polsce dokumentem regulowanym prawnie,

- nietrafne ustalenie czynności, jakie potrzebne są do udostępnienia informacji publicznej, zapewnienie, że akta będą musiały być ręczne przeglądane, przeszukiwane celem odnalezienia postanowienia o przyznaniu wynagrodzenia biegłemu, po czym konieczne skserowane, co stwarza nieprawdziwy obraz organu, który korzysta przecież z elektronicznych ewidencji i systemu informatycznego sądu, w którym możliwe jest odnalezienie konkretnego orzeczenia i wydrukowanie go,

b. art. 8 k.p.a., poprzez wytworzenie na potrzeby wydania decyzji informacji nowej jakościowo o wydanych 100 postanowieniach o przyznaniu wynagrodzenia biegłym wskazanym przez wnioskodawcę, przy jednoczesnym negowaniu dostępu do tych postanowień i zapewnieniu o konieczności wykonaniu ogromnej pracy przy ręcznym przeszukiwaniu wielu akt celem dopiero odnalezienia tych postanowień,

c. art. 11, art. 107 § 1 i 3 k.p.a., w zakresie braku wyjaśnienia dlaczego żądana informacja jest informacją przetworzoną, w jaki sposób organ obliczył ilość orzeczeń o przyznaniu wynagrodzenia biegłym przez co uzasadnienie nie spełnia kryterium rzetelności.

Ponadto autor skargi wskazał na naruszenie przepisów prawa materialnego:

a. art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., poprzez błędne przyjęcie, że wnioskowana informacja stanowi informację przetworzoną wobec której nie istnieje szczególnie istotny interes publiczny,

b. art. 1 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret trzecie u.d.i.p. poprzez odmowę wydania postanowień sądu o przyznaniu biegłym wynagrodzenia.

W oparciu o wskazane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Prezesa Sądu Okręgowego w Ł. oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zaprezentowane w motywach kwestionowanego rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga podlega uwzględnieniu.

W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842) – dalej: ustawa covidowa. W związku ze zmianą art. 15 zzs4 tej ustawy wynikającą z art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 28 maja 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1090), która weszła w życie 3 lipca 2021 r., w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. Zgodnie zaś z art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy covidowej przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

Na tle powołanego przepisu w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażono pogląd, iż "prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m.in. dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami uCOVID-19 jest m.in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19 (...). Z perspektywy zachowania prawa do rzetelnego procesu sądowego najistotniejsze jest zachowanie prawa przedstawienia przez stronę swojego stanowiska w sprawie (gwarancja prawa do obrony). (...) Dopuszczalne przepisami szczególnymi odstępstwo od posiedzenia jawnego sądu administracyjnego na rzecz formy niejawnej winno bowiem następować z zachowaniem wymogów rzetelnego procesu sądowego" (zob. uchwała NSA z dnia 30 listopada 2020 r., sygn. akt II OPS 6/19, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W okolicznościach niniejszej sprawy należy stwierdzić wypełnienie się warunków określonych w art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy covidowej. Rozpoznanie przedmiotowej sprawy jest konieczne, co znajduje potwierdzenie w zarządzeniu o rozprawie zdalnej z dnia 2 września 2022 r., jednakże rozprawy tej, wymaganej przez ustawę, nie można było przeprowadzić na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku z uwagi na fakt, iż pomimo wezwania w zakreślonym terminie pełnomocnik skarżącego, nie złożył oświadczenia, co do posiadanych możliwości technicznych w zakresie uczestniczenia w tej rozprawie. Powyższe skutkowało skierowaniem sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w trybie wskazanego przepisu, o czym strony zostały zawiadomione w drodze zarządzenia z dnia 10 października 2022 r.

Nie ulega przy tym wątpliwości, że wymagany przywołaną wyżej uchwałą NSA standard ochrony praw stron w niniejszej sprawie został zachowany, skoro wskazanym powyżej zarządzeniem strony zostały powiadomione o skierowaniu spraw na posiedzenie niejawne i miały możliwość zajęcia stanowiska w sprawie, względnie uzupełnienia dotychczasowej argumentacji.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 137) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 329) - dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku zaistnienia przesłanek do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W razie nieuwzględnienia skargi, podlega ona oddaleniu odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Przedmiotem skargi w kontrolowanej sprawie jest decyzja Prezesa Sądu Apelacyjnego w Ł. z 29 marca 2022 r., nr 4/2022 którą na mocy art. 16 ust. 1 i ust. 2 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 2176 ze zm., dalej jako: "u.d.i.p."), po rozpatrzeniu odwołania J. K. organ ten utrzymał w mocy decyzję Prezesa Sądu Okręgowego z 21 lutego 2022 r., nr A.XX-0263-14/22 o odmowie udzielenia skarżącemu informacji publicznej.

Istota sporu sprowadza się do tego, czy żądana informacja stanowi informację publiczną przetworzoną (jak twierdzi organ), czy też informacją prostą (jak twierdzi skarżący). W razie przyjęcia, że żądana informacja stanowi informację publiczną przetworzoną, konieczne staje się rozstrzygnięcie drugiej kwestii, a mianowicie czy jej uzyskanie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego (czego wnioskodawca nie uczynił jak twierdzi organ). Zgodnie z art. 3 ust. 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.

Informacją prostą jest informacja, której zasadnicza treść nie ulega zmianie przed jej udostępnieniem. Natomiast w przypadku informacji przetworzonej możemy w zasadzie mieć do czynienia z dwoma odmiennymi sytuacjami. Pierwsza z nich ma miejsce wtedy, gdy informacja przetworzona jest jakościowo nową informacją, nieistniejącą dotychczas w przyjętej ostatecznie treści i postaci. Przetworzeniem informacji jest zebranie lub zsumowanie, często na podstawie różnych kryteriów, pojedynczych wiadomości, znajdujących się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego. Te pojedyncze wiadomości mogą być ze sobą w różny sposób powiązane i mogą występować w różnej formie. Przetworzenie jest równoznaczne z koniecznością odpowiedniego zestawienia informacji, samodzielnego ich zredagowania związanego z koniecznością przeprowadzenia przez zobowiązany podmiot czynności analitycznych, których końcowym efektem jest dokument pozwalający na dokonanie przez jednostkę samodzielnej interpretacji i oceny. Druga sytuacja ma miejsce wówczas, gdy wniosek o udostępnienie informacji obejmuje wprawdzie informacje proste będące w posiadaniu obowiązanego, ale rozmiar i zakres żądanej informacji przesądza o tym, że w istocie rzeczy mamy do czynienia z żądaniem informacji przetworzonej. W pewnych wypadkach szeroki zakres wniosku, wymagający zgromadzenia, przekształcenia (zanonimizowania) i sporządzenia wielu kserokopii określonych dokumentów, może wymagać takich działań organizacyjnych i angażowania środków osobowych, które zakłócają normalny tok działania adresata wniosku i utrudniają wykonywanie przypisanych mu zadań. Informacja wytworzona w ten sposób, pomimo że składa się z wielu informacji prostych będących w posiadaniu organu, powinna być uznana za informację przetworzoną. Potrzebę przetworzenia informacji nie zawsze należy utożsamiać z wytworzeniem rodzajowo nowej informacji. Przetworzenie może również polegać na wydobyciu poszczególnych informacji z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy. Tym samym również suma informacji prostych może być traktowana jako informacja przetworzona. Informacja wytworzona w ten sposób, pomimo iż składa się z wielu informacji prostych będących w posiadaniu organu, powinna być uznana za informację przetworzoną, bowiem powstały w wyniku wskazanych wyżej działań zbiór nie istniał w chwili wystąpienia z żądaniem o udostępnienie informacji publicznej (na konieczność analizowania pojęcia informacji przetworzonej w kontekście obu powyższych sytuacji wskazał WSA Krakowie w wyroku z dnia 17 marca 2017 r., II SA/Kr 1612/16, CBOSA).

W orzecznictwie podkreśla się przy tym, że informacja publiczna przetworzona jest wynikiem ponadstandardowego nakładu pracy podmiotu zobowiązanego, wymagającej użycia dodatkowych sił i środków oraz zaangażowania intelektualnego w stosunku do posiadanych przez niego danych i wyodrębniana w związku z żądaniem wnioskodawcy oraz na podstawie kryteriów przez niego wskazanych; jest to zatem informacja przygotowywana "specjalnie" dla wnioskodawcy wedle wskazanych przez niego kryteriów, na podstawie pierwotnego zasobu danych (zob. wyroki NSA: z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 89/13, LEX nr 1368968; z dnia 17 października 2006 r., sygn. akt I OSK 1347/05, LEX nr 281369; a także wyroki NSA: z dnia 12 grudnia 2012 r., sygn. akt I OSK 2149/12; z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 89/13; z dnia 3 października 2014 r., sygn. akt I OSK 747/14 - dostępne w CBOSA).

Powszechnie podzielany jest pogląd, że takie czynności organu, jak selekcja dokumentów i protokołów, ich analiza pod względem treści, czy anonimizacja, są zwykłymi czynnościami, które nie mają wpływu i nie dają podstaw do zakwalifikowania żądanych dokumentów, jako informacji przetworzonej. W wyniku stosowania takich czynności organu nie powstaje bowiem żadna nowa informacja. Także czasochłonność oraz trudności organizacyjno-techniczne jakie wiążą się z przygotowaniem informacji publicznej (np. anonimizacja), nie mogą w zasadzie zwalniać zobowiązanego podmiotu z tego obowiązku, a tym samym kwestie te nie mogą ograniczać prawa do uzyskania informacji publicznej, przewidzianego w art. 3 u.d.i.p., przy uwzględnieniu ograniczeń wynikających z art. 5 tej ustawy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 stycznia 2012 r., VIII SA/ Wa 1072/11, LEX nr 1107765). Z przetworzeniem informacji nie można też zrównać samego faktu wyszukania w rejestrach, ewidencjach, czy innego rodzaju zestawieniach, informacji określonych we wniosku (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 sierpnia 2012 r., II SA/Gd 149/12).

Mając powyższe na uwadze, choć udostępnienie żądanej informacji może polegać na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów, to jednak nie w każdym wypadku będzie wiązało się to z tak dużym nakładem organizacyjnym i czasochłonnością, by uznać, że wymaga ona przetworzenia.

Wobec tego ustalenie charakteru wnioskowanej informacji – prostej czy przetworzonej wymaga uwzględnienia okoliczności danego przypadku i ich oceny przez pryzmat zakresu i rodzaju czynności koniecznych do przygotowania informacji o treści i zakresie żądanym przez wnioskodawcę (tak np. wyrok NSA z dnia 17 września 2020r., I OSK 396/20).

Ustawodawca wprowadza dwojakiego rodzaju przesłanki uzasadniające ograniczenie prawa do informacji publicznej. Jedną z nich jest konieczność ochrony porządku publicznego (art. 61 ust. 3 Konstytucji RP), przez co należy rozumieć zapewnienie organom władzy publicznej prawidłowego funkcjonowania, w celu wykonywania ich ustawowych kompetencji. Wynika z tego, że realizacja prawa dostępu do informacji publicznej, w tym udostępnienie orzeczeń sądów powszechnych, zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 4 lit a) tiret trzecie u.d.i.p., nie może prowadzić do dezorganizacji organów władzy publicznej czy do istotnych zakłóceń w prawidłowym funkcjonowaniu tych organów (zob. wyroki NSA z dnia 27 lutego 2014r., I OSK 1769/13, i z dnia 19 czerwca 2017r., I OSK 189/17).

Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy, że kwalifikacja informacji objętych wnioskiem skarżącego z dnia 12 stycznia 2022 r. jako informacji publicznej przetworzonej w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., nie jest w świetle okoliczności przytoczonych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zasadna. Skarżący domagał się jasno sprecyzowanych informacji w postaci kopii wszystkich postanowień Sądu o przyznaniu biegłemu R. B. wynagrodzenia lub innych należności w latach 2010, 2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018 ,2019, 2020, 2021, oraz kopii wszystkich postanowień Sądu o przyznaniu biegłemu R. B.wynagrodzenia lub innych należności w latach 2010, 2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018 ,2019, 2020, 2021, które – wbrew stanowisku organów – nie wymagały znacznego nakładu środków organizacyjnych. Jak wynika z ustaleń organu I instancji, żądanie określone wnioskiem skarżącego dotyczy stu spraw pierwszoinstancyjnych przy czym z żądania nie wynika że wnioskodawca chce także uzasadnienia.

W ocenie Sądu, zespół czynności i czas, który organ musiałby poświęcić na anonimizację żądanych przez skarżącego orzeczeń przed ich udostępnieniem skarżącemu, nie uprawniał organów obu instancji do zakwalifikowania tych informacji jako informacji przetworzonej. Bezpodstawne było w tej sytuacji zobowiązywanie skarżącego do wykazania interesu publicznego. Niemniej zdaniem Sądu skarżący w odpowiedzi na pismo SO z 17.01.2022 r., w piśmie z dnia 7.02.2022 r. podjął próbę wykazania szczególnej istotności dla interesu publicznego (art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.). Żaden z organów jednak nie obalił w żaden sposób argumentów skarżącego. Prezes Sądu Apelacyjnego napisał, jedynie że skarżący nie przedstawił legitymacji dziennikarskiej. Organy powinny odnieść się do argumentów skarżącego a nie lakoniczne, stwierdzić jedynie, że nie wykazał on interesu publicznego.

W ocenie Sądu, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie została wykazana wyprowadzona z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. przesłanka odmowy udostępnienia informacji publicznej, wobec czego zachodzą podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji jako niezgodnej z prawem – w każdym razie prawem procesowym, tj. art. 7 i art. 107 § 3 k.p.a. W tej sytuacji zbędne stało się rozważanie drugiej potencjalnie istotnej kwestii – tego, czy uzyskanie informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego.

W prowadzonym ponownie postępowaniu w sprawie organ obowiązany będzie przy dokonywaniu weryfikacji charakteru żądanych informacji uwzględnić ocenę prawną sformułowaną w niniejszym wyroku. W razie podejmowania rozstrzygnięcia odmownego uwarunkowanego także innymi okolicznościami niż okoliczności wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji – organ obowiązany będzie je wskazać w ramach podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a.

Z tych wszystkich względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 lit.c i art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

MR