Postanowienie WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 927/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2015-04-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6190 Służba Cywilna, pracownicy mianowani, nauczyciele
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: *Odrzucono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 1, art. 118 a ust. 1, art. 136
journal: Dz.U. 2012 poz 572
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - tekst jednolity.
article: art. 1, art. 2 par. 1, art. 476 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2014 poz 101
law: Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Julia Szczygielska, , po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L. M. na decyzję Rektora [...] w L. z dnia [...] listopada 2014 r. w przedmiocie odrzucenia oferty w postepowaniu konkursowym na stanowisko wykładowcy postanawia: odrzucić skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 25 listopada 2014r. L. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, za pośrednictwem Rektora [...] w L., skargę na decyzję w/w organu z dnia [...] listopada 2014r., cyt.: "a właściwie jej braku".

W uzasadnieniu skargi, skarżący zarzucił, że organ nie tylko rażąco złamał procedurę administracyjną poprzez "rozpatrywanie" ponad rok Jego odwołania od decyzji Dziekana o niedopuszczeniu do postępowania konkursowego, ale także rażąco złamał prawo materialne. Podkreślił, że Jego zgoda na przetwarzanie danych osobowych znajdowała się w teczce personalnej, a w czasie postępowania konkursowego pozostawał jeszcze w stosunku pracy. Nadto dowodem woli i zgody na przetwarzanie danych osobowych było oświadczenie, które dostarczył komisji konkursowej. Zdaniem skarżącego, twierdzenie, że komisja konkursowa nie miała dostępu do dokumentacji znajdującej się w uczelni wskazuje na inny powód wyeliminowania skarżącego z konkursu. Skarżący stwierdził, że , cyt.: " doszło do absurdu, gdzie procedura ochrony moich praw osobistych wyeliminowała mnie z możliwości ubiegania się o stanowisko wykładowcy". Wniósł zatem o stwierdzenie, że w opisanej sytuacji, podstawa prawna niedopuszczenia skarżącego do postępowania konkursowego nie istniała.

W odpowiedzi na skargę Rektor [...] w L. wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o jej oddalenie. W uzasadnieniu przedstawiona została następująca chronologia wydarzeń i czynności, związanych z niniejszą sprawą:

W 2013 roku w [...] w L. ogłoszony został konkurs otwarty na stanowiska: profesora nadzwyczajnego, wykładowców oraz instruktorów.

Konkurs odbywał się na podstawie m.in. uchwały Nr [...] Senatu [...] w L. z dnia [...] czerwca 2012 roku.

Po upływie terminu do złożenia ofert, dnia 10 czerwca 2013r. odbyło się posiedzenie

Komisji Konkursowej, podczas którego dokonano weryfikacji złożonych ofert i stwierdzono brak spełnienia przesłanek formalno-prawnych przez kilku uczestników postępowania, w tym przez skarżącego.

Organ podkreślił, że zgodnie z Regulaminem konkursu, oferty bez zgody na przetwarzanie danych osobowych nie były brane pod uwagę, a taka sytuacja miała miejsce w przypadku skarżącego.

Osoby niezakwalifikowane, nie były - zgodnie z Regulaminem powiadamiane o tym fakcie przez Uczelnię

Dalej organ wyjaśnił, że w dniu 12 czerwca 2013 r. skarżący kontaktował się telefonicznie z Uczelnią i został poinformowany o brakach formalnych swojej oferty i ich skutkach prawnych.

Dnia 14 czerwca 2013 roku wpłynęło do organu odwołanie skarżącego, w którym nie została podana żadna podstawa prawna jego wniesienia, jak też nie wskazano na naruszenie jakichkolwiek przepisów prawa.

Wobec braku możliwości wniesienia odwołania w przedmiotowej sprawie organ pozostawił pismo w aktach sprawy, biorąc pod uwagę okoliczność uprzedniej rozmowy telefonicznej ze skarżącym i fakt wyjaśnienia przesłanek odrzucenia oferty.

W dniu 7 listopada 2014r. wpłynęło od skarżącego do [...] w L. "wezwanie przedsądowe", informujące Uczelnię o niezadowoleniu strony z rozstrzygnięcia konkursowego z dnia 10 czerwca 2013r. i zamiarze dochodzenia swoich praw na drodze sądowej. Organ w piśmie z dnia 14 listopada 2014r. skierowanym do skarżącego, ponownie wskazał przyczyny odrzucenia Jego oferty w postępowaniu konkursowym.

Odnosząc się natomiast do skargi, organ stwierdził, iż brak jest w niej zarzutów formalno-prawnych, stąd też nie ma możliwości ustosunkowania się do merytorycznych twierdzeń strony. Niezmienne w tej sytuacji pozostaje dotychczasowe stanowisko Uczelni, gdyż z regulaminu konkursu expressiss verbis wynika bezwzględny obowiązek dostarczenia wraz z ofertą zgody na przetwarzanie danych osobowych.

Jednocześnie organ zauważył, iż brak jest w niniejszej sprawie podstaw do zastosowania drogi administracyjnej, stąd skarga jako niedopuszczalna winna zostać odrzucona, zwłaszcza, że w skardze sam skarżący wskazuje, iż Jego celem jest dochodzenie szkód, co natomiast - zdaniem organu, powinno nastąpić w innym trybie.

W piśmie procesowym z dnia 15 stycznia 2015 r. skarżący podtrzymał skargę i okoliczności tam przytoczone, dodatkowo podnosząc, że niedopuszczenie Go do konkursu, w którym drugim kandydatem był Dziekan Wydziału [...] było bezprawne. Skarżący wniósł zatem o uchylenie decyzji komisji, dziekana i rektora oraz dodatkowo, o stwierdzenie nieważności przedmiotowego postępowania konkursowego w całości.

W odpowiedzi na powyższe pismo skarżącego, organ w piśmie z dnia 13 lutego 2015r. podtrzymał swe stanowisko, ponownie podkreślając, że zgodnie z zasadami ogłoszonego konkursu, oferty bez złożonej na potrzeby danego postępowania zgody na przetwarzanie danych osobowych nie były brane pod uwagę, a taka właśnie sytuacja miała miejsce w przypadku skarżącego. Przyjęcie sposobu rozumowania skarżącego dotyczące obowiązku kompletowania, czy też uzupełniania części dokumentacji ofertowej przez Uczelnię, niejako "za skarżącego", prowadziłoby zdaniem organu, do niezgodnego z prawem uprzywilejowania dotychczasowych pracowników [...] w L., a tym samym do naruszenia konstytucyjnej zasady równości wszystkich podmiotów wobec prawa. Konkurs zaś miał charakter otwarty i mogły brać w nim udział również osoby niezatrudnione w Uczelni. Dopiero złożenie przez skarżącego wraz z ofertą oświadczenia o zgodzie na przetwarzanie danych osobowych upoważniałoby Uczelnię, jako organizatora konkursu, do podjęcia czynności związanych z rozpatrzeniem tejże oferty, czy też uzupełnieniem jej braków formalnych.

Natomiast wobec wniosku skarżącego o zastosowanie w niniejszej sprawie art. 156 k.p.a. organ stwierdził jego bezzasadność, gdyż organ nie był zobligowany do wydania decyzji administracyjnej, stąd też nie jest możliwe stwierdzenie jej nieważności. W niniejszej sprawie – w ocenie organu, brak jest podstaw do zastosowania drogi administracyjnej, wobec czego skarga jako niedopuszczalna winna zostać odrzucona.

Gdyby zaś przyjąć żądania skarżącego dotyczące włączenia akt osobowych do niniejszej sprawy i fakt powoływania się przez L. M. na zatrudnienie w [...], to – zdaniem organu, sprawa podlegałaby kognicji właściwego miejscowo sądu pracy.

Skarżący na żądanie Sądu nadesłał oświadczenie, że przedmiotem Jego skargi z dnia 25 listopada 2014r. są czynności Komisji Konkursowej, która na posiedzeniu w dniu 10 czerwca 2013r. dokonując weryfikacji złożonych ofert na stanowisko wykładowcy odrzuciła Jego kandydaturę z powodu braku zgody na przetwarzanie danych osobowych, w sytuacji kiedy wymagana zgoda była w posiadaniu Uczelni i Komisji Konkursowej. Ponadto skarżący stwierdził, że przedmiotem skargi jest bezczynność Rektora [...] w L., który nie rozpatrzył odwołania skarżącego z 12 czerwca 2013 r., a do którego miał prawo.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Rozpoznając niniejszą sprawę sąd administracyjny obowiązany jest w pierwszej kolejności ocenić, czy przedmiot wniesionej skargi podlega jego kontroli.

Wskazać zatem należy, że granice dopuszczalności drogi postępowania sądowoadministracyjnego wyznacza art.184 w związku z art.177 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, który odnosi sądową kontrolę do działalności administracji publicznej .

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014r., poz.1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym, gdy chodzi o kontrolę, ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Przepis zaś art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz. 270 ze zm.) stanowi, że prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi normuje postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach, do których jego przepisy stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy sądowoadministracyjne). Z kolei, art. 2 tej ustawy ustala właściwość w zakresie rozstrzygania spraw sądowoadministracyjnych, wskazując, że do rozpoznawania spraw sądowoadministracyjnych powołane są sądy administracyjne.

Zakres przedmiotowy postępowania sądowoadministracyjnego, innymi słowy zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych wyznaczony zaś został katalogiem określonych form działania organów administracji publicznej w art.3 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W świetle powyższych regulacji stwierdzić należy, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga jest niedopuszczalna, albowiem przedmiot sprawy nie należy do właściwości sądu administracyjnego, gdyż nie ma ona charakteru sprawy sądowoadministracyjnej.

Otóż niewątpliwe jest w niniejszej sprawie, że przedmiot sporu byt swój wywodzi z przepisów ustawy z dnia 27 lipca 2005r.o szkolnictwie wyższym (Dz.U z 2012r., poz.572 ze zm.).

Podkreślić należy, że zgodnie z art. 4 ust. 1 w/w ustawą - Prawo o szkolnictwie wyższym, uczelnie posiadają autonomię we wszystkich obszarach swojego działania na zasadach, jakie zostały określone w powołanej ustawie, co jest z kolei potwierdzeniem art. 70 ust. 5 Konstytucji RP. Tym samym uczelnie publiczne nie mają charakteru organu administracji publicznej w ścisłym tego słowa znaczeniu, lecz raczej stanowią zakład administracyjny, czyli jednostkę organizacyjną powołaną do wykonywania określonych zadań publicznych.

W doktrynie prawa administracyjnego przyjęto względnie jednolitą koncepcję organu administracyjnego, według której organem administracji państwowej nazywa się osobę (lub grupę osób, dla organów kolegialnych) znajdującą się w strukturze organizacyjnej państwa lub samorządu terytorialnego, powołaną w celu realizacji norm prawa administracyjnego, w sposób i ze skutkami właściwymi temu prawu, działającą w granicach przyznanych jej przez prawo kompetencji (por.J.Boć (w) A.Błaś, J.Boć, J.Jeżewski, Administracja publiczna, Wrocław 2003, str.156).

Dlatego też sądowoadministracyjna kontrola aktów lub czynności podejmowanych przez takie podmioty, jakimi są uczelnie – ich organy, musi być wprost umocowana w konkretnym przepisie ustawy.

I tak ustawa z dnia 27 lipca 2005r.o szkolnictwie wyższym, ściśle określa jakie akty i czynności podejmowane przez organy uczelni podlegają zaskarżeniu do sądów administracyjnych. O ile taką regulację zawarto w art. 36 ust. 1, art. 207 ust. 1 i 4 oraz art.221 tej ustawy, to w rozpatrywanej sprawie, żaden z wymienionych wyżej przepisów nie ma w niej zastosowania. Wprawdzie zgodnie z w/w art.36 ust.1 omawianej ustawy, minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego uprawniony jest do stwierdzenia nieważności uchwały organu kolegialnego uczelni lub decyzji rektora uczelni, z wyłączeniem decyzji administracyjnych, w przypadku jej niezgodności z przepisami prawa lub statutem uczelni , to oznacza, że przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego – może być dopiero rozstrzygnięcie ministra (art.36 ust.2 ustawy), a co nie ma miejsca w niniejszej sprawie.

Niewątpliwe jest w bowiem w niniejszej sprawie, że przedmiot sporu ma swoje oparcie w przepisie art.118a ust.1 w/w ustawy o szkolnictwie wyższym. Zgodnie z tym przepisem (zamieszczonym w Rozdziale 2 "Stosunek pracy pracowników uczelni", w Dziale III "Pracownicy uczelni"), zatrudnienie nauczyciela akademickiego w wymiarze przewyższającym połowę etatu na czas określony lub nieokreślony w uczelni publicznej na stanowiskach, o których mowa w art. 110, następuje po przeprowadzeniu otwartego konkursu. Tryb i warunki postępowania konkursowego określa statut.

Zgodnie z w/w art.110 ust.1 ustawy, pracownicy naukowo-dydaktyczni i naukowi są zatrudniani na stanowiskach profesora zwyczajnego (pkt 1), profesora nadzwyczajnego (pkt 2), profesora wizytującego (pkt 3), adiunkta (pkt 4), asystenta (pkt 5). Natomiast, pracownicy dydaktyczni są zatrudniani w myśl art.110 ust.2 ustawy na stanowiskach starszego wykładowcy (pkt 1), wykładowcy (pkt 2), jak i lektora lub instruktora (pkt 3). W uczelni zawodowej pracownicy dydaktyczni mogą być zatrudniani także na stanowiskach wskazanych w ust.1 pkt 1-3 i 5 ( ust.3 art.110 ustawy).

Istotne jest w niniejszej sprawie to, że ustawodawca cyt.wyżej przepisem art.118a ust.1 ustawy wprowadził zasadę zatrudniania nauczycieli akademickich wyłącznie w wyniku przeprowadzenia postępowania konkursowego, a którego tryb i warunki określane (ustalane) są w statucie uczelni.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że kwestia zatrudniania nauczycieli akademickich w [...] w L. wraz z określeniem zasad postępowania konkursowego uregulowane zostało w § 59 ust.3, 4 i 7 Statutu [...] w L., uchwalonego uchwałą Senatu tejże Szkoły z dnia [...] marca 2012r., Nr [...] oraz uchwałą Senatu z dnia [...] czerwca 2012r., Nr [...] w sprawie określenia szczegółowych warunków postępowania konkursowego na stanowiska nauczycieli akademickich oraz zasad awansowania.

Niesporne jest także w sprawie, że w dniu 13 maja 2013r. podjęta została z powołaniem się na przepis § 59 ust.4 w/w Statutu [...] (...), uchwała Rady Wydziału [...] Nr [...] w sprawie powołania Komisji Konkursowych w celu przeprowadzenia postępowań konkursowych na stanowiska nauczycieli akademickich.

Z akt sprawy niewątpliwie także wynika, że Dziekan w/w Wydziału ogłosił konkurs otwarty na wymienione tamże stanowiska, ustalając tak szczegółowe wymogi dla kandydatów, a dot. tak określonych dokumentów, jak i ustalając konkretne daty graniczne dla poszczególnych czynności. W ogłoszeniu tym zawarto również informację, iż osoby niezakwalifikowane nie będą powiadamiane. Nadto stwierdzono, że oferty bez zgody na przetwarzanie danych osobowych nie będą brane pod uwagę.

Znajdujący się w aktach sprawy protokół posiedzenia komisji konkursowej z dnia 10 czerwca 2013r. zawiera nazwiska osób, które zakwalifikowane zostały do dalszego postępowania, wśród których nie ujęte zostało nazwisko skarżącego, gdy zaś w poz.15 przy nazwisku skarżącego znajduje się wpis o treści: "Brak zgody na przetwarzanie danych osobowych".

Fakt ten potwierdził, a zarazem podtrzymał Rektor w/w [...] (...) w piśmie z dnia [...] listopada 2014r. skierowanym do skarżącego, a będącym odpowiedzią na wystąpienie skarżącego. W piśmie tym, nazwanym przez skarżącego "decyzją", organ wyjaśnił, że odrzucenie oferty skarżącego spowodowane zostało istotnym uchybieniem formalno-prawnym, czyli braku zgody na przetwarzanie danych osobowych przez uczelnię. Reasumując organ stwierdził, że brak było podstaw do uznania skuteczności złożonej przez skarżącego oferty, jak również unieważnienia konkursu na stanowisko wykładowcy.

Skarżący nie godząc się z odrzuceniem Jego oferty na stanowisko wykładowcy, a w konsekwencji nie zatrudnienia na tymże stanowisku, zarzucając, że owe działanie było bezprawne, wniósł do tut. Sądu skargę, żądając m.innymi, cyt.: " uchylenie decyzji komisji, dziekana i rektora oraz o stwierdzenie nieważności przedmiotowego postępowania konkursowego w całości".

Przywołać w tym miejscu należy stanowisko Sądu Najwyższego zaprezentowane w wyroku z dnia 5 czerwca 2014 r., sygn.akt I PK 307/13 (Lex nr 1496277), zgodnie z którym, cyt.: "(...) Stosunek pracy nauczyciela akademickiego jest zobowiązaniowym stosunkiem pracy, a roszczenia z tego stosunku i roszczenia z nim związane są, jako sprawy z zakresu prawa pracy w rozumieniu art. 476 § 1 pkt 1 k.p.c., sprawami cywilnymi w rozumieniu art. 1 k.p.c. Sprawy te nie należą do właściwości sądów szczególnych w rozumieniu art. 2 § 1 k.p.c., ani też nie zostały przekazane przez przepisy szczególne do właściwości takich sądów. Zgodnie z art. 2 § 1 k.p.c., należą więc do właściwości sądów powszechnych (art. 2 § 1 k.p.c.). Należy dodać, że sytuacje, w których organy uczelni załatwiają indywidualne sprawy w drodze decyzji, do których stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskarżeniu decyzji do sądu administracyjnego, zostały wyraźnie wskazane w ustawie (por. art. 169 ust. 7 i 8, art. 175 ust. 3, art. 176 ust. 3) (...)".

Dodatkowo zważyć przy tym należy, za Joanną Bodio - autorem komentarza do art.1 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2014r., poz.101), że sprawy cywilne obejmują sprawy z powództwa o świadczenia, o ustalenie lub nieistnienie stosunku prawnego lub prawa oraz o ukształtowanie stosunku prawnego lub prawa (por. Joanna Bodio, Komentarz do art.1 kodeksu postępowania cywilnego, Lex).

W świetle powyższych ustaleń, stwierdzić należy, że przedmiotowa sprawa – jak to już wyżej Sąd podkreślił, nie ma charakteru sądowoadministracyjnego, zwłaszcza, że skierowane do skarżącego opisane wyżej pismo Rektora Uczelni z dnia [...] listopada 2014r. nie może być uznane za decyzję administracyjną w rozumieniu art.3 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak i akt lub czynność o którym jest mowa w art.3 § 1 pkt 4 tej ustawy, skoro w ustawie o szkolnictwie wyższym brak jest podstawy prawnej do rozpatrywania przez sądy administracyjne spraw związanych z przeprowadzaniem konkursu w celu zatrudnienia danej osoby na stanowiskach o których mowa w cyt. wyżej art.110 ustawy o szkolnictwie wyższym.

W ocenie Sądu, tak kwestionowanie sposobu przeprowadzenia konkursu, o którym stanowi cyt. wyżej przepis art.118a ust.1 ustawy o szkolnictwie wyższym, jak i domaganie się jego unieważnienia, możliwe jest jedynie w postępowaniu przed sądem powszechnym (por. W.Sanetra, Komentarz do art.118a ustawy, Lex).

Mając powyższe na uwadze, Sąd z uwagi na niedopuszczalność skargi orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art.58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a.