Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 26/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2019-05-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 3. pkt 3 upd, art 1a ust 1 pkt 2 u.p.o.l..
journal: Dz.U. 2017 poz 1785
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka,, Sędzia WSA Kazimierz Maczewski, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 23 maja 2019 r. sprawy ze skargi K. Spółki Akcyjnej z siedzibą w T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 31 października 2018 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2010 r. oraz nadpłaty w tym podatku oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2018 r. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu sprawy z odwołania K. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] sierpnia 2018 r. [...] w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2010 r. w wys. [...] zł i odmowy stwierdzenia nadpłaty w pozostałym zakresie oraz określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2010 r. w kwocie [...]zł, wskazując przy tym, że uległo ono przedawnieniu.

Jako podstawę prawną wydanej decyzji organ wskazał art. 233 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800 ze zm.; dalej: "O.p."), art. 1a, art. 2, art. 3, art. 4, art. 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1785 ze zm.; dalej: "u.p.o.l.").

Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym sprawy:

Podatnik prowadzi działalność w zakresie produkcji i sprzedaży cukru oraz handlu wyrobami cukrowymi. [...] grudnia 2015 r. do organu I instancji wpłynął wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2010 r. w kwocie [...]zł wraz z korektą deklaracji podatkowej. Na kwotę tę złożyły się przedmioty opodatkowania w stosunku do których podstawa opodatkowania została zaniżona bądź zawyżona.

Organ powołał biegłego rzeczoznawcę budowlanego w specjalności konstrukcyjno-budowlanej, który sporządził opinię dotyczącą charakterystyki silosu na cukier wraz z wieżą operacyjną, obudowy rozrządu surowca, obudowy zbiornika surowców, reaktora bezdenowego oraz hydrolizatora. Do akt sprawy dołączono dokumenty i akta sprawy dotyczącej nadpłaty za 2009 r. [...] czerwca 2016 r. przesłuchano świadka - dr hab. inż. M. N..

[...] września 2016 r. wydana została decyzja, w której stwierdzono nadpłatę w podatku od nieruchomości za 2010 r. w wys. [...] zł. [...] stycznia 2017 r. Kolegium utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

18 maja 2017 r. WSA w Szczecinie wyrokiem I SA/Sz 249/17, uchylił decyzję Kolegium, wskazując m.in., że organ I instancji wydał niepełne rozstrzygnięcie, co zyskało aprobatę organu odwoławczego, a co jest nieprawidłowe.

[...] września 2017 r. Kolegium wydało decyzję, w której uchyliło decyzję organu I instancji. [...] grudnia 2017 r. Prezydent Miasta S. ponownie wydał decyzję w sprawie, która została następnie uchylona [...] marca 2018 r. Kolegium wskazało, że podatnik powołał wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 13 grudnia 2017 r. SK 48/15, który zapadł po wydaniu decyzji przez organ I instancji. Kolegium uwzględniło tezę wyroku, wskazując na nieprawidłowość wykładni dokonanej przez organ I instancji.

Ponownie rozpatrując sprawę, organ I instancji włączył do akt projekt architektoniczno-budowlany [...] silosu składowania cukru o poj. [...] ton wybudowanego na terenie cukrowni w miejscowości K.. Organ dokonał klasyfikacji poszczególnych obiektów w oparciu o przepisy Prawa budowlanego, opierając się na opinii biegłego - dr hab. inż. M. N., Jednocześnie organ wskazał, że odmówił wiary dowodom z opinii innych biegłych.

Odnosząc się do obiektów związanych z nadpłatą, po analizie wyroku TK z 13 grudnia 2017 r. organ stwierdził, że silos na cukier należy uznać za budowlę na gruncie prawa podatkowego. Silos został wprost wymieniony w u.p.b. jako budowla, a zatem, nawet jeśli posiada on cechy budynku, to nie przestaje być budowlą. W załączniku do u.p.b. jako zbiorniki wymieniono zbiorniki przemysłowe, w tym silosy przeznaczone do przechowywania. Reaktor beztlenowy oraz hydrolizator stanowią natomiast wolno stojące urządzenia techniczne. W zakresie nadpłaty będącej następstwem zawyżenia podstaw opodatkowania budynków organ zgodził się w tym zakresie z podatnikiem i stwierdził, że doszło do nadpłaty w wys. [...] zł. Co do instalacji znajdujących się w budynkach stanowią one zdaniem organu podatkowego składnik budynku. Opodatkowaniu podlega więc sam budynek. W tym zakresie doszło do nadpłaty w wysokości [...] zł.

Organ zatem określił wysokość nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2010 r. na kwotę [...]zł, wskazując także, że wysokość zobowiązania podatkowego za 2010 r. wyniosła [...] zł i że zobowiązanie wygasło w związku z przedawnieniem zobowiązania.

We wniesionym odwołaniu podatnik wskazał, że nie zgadza się z decyzją w zakresie, w jakim organ uznał, że silos na cukier z wieżą operacyjną stanowi budowlę. Zdaniem podatnika, żaden budynek nie może być jednocześnie budowlą. Pierwszeństwo ma zawsze kwalifikacja obiektu jako budynku. Budowle to zatem takie obiekty, które nie posiadają cech budynku i nie stanowią obiektu małej architektury. Przepisy prawa budowlanego mają jedynie doprecyzować przepisy zawarte w u.p.o.l. Definicja budowli z ustawy Prawo budowlane nie stanowi lex specialis wobec definicji budowli zawartej w art. 1a ust. 1 pkt 1 i pkt 2 u.p.o.l.

Kolegium zauważyło, że w związku z tym, iż we wniosku o stwierdzenie nadpłaty wskazano zarówno okoliczności powodujące zaniżenie jak i zawyżenie podstaw opodatkowania, w tym wskazano przedmioty, które nie były zgłoszone prawidłowo do opodatkowania, z uwagi na upływ terminu przedawnienia możliwe jest jedynie odniesienie się do tych okoliczności, z których wystąpieniem podatnik wiąże powstanie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2010 r.

Kolegium stwierdziło, że przedmiotem decyzji organu I instancji były następujące obiekty:

- silos do cukru z wieżą operacyjną - podatnik uważa że jest to budynek. Różnica w kwocie podatku wynosi [...] zł

- reaktor beztlenowy

- hydrolizator - zdaniem podatnika jedynie fundamenty tych obiektów winny być opodatkowane jako budowla; w tym zakresie nienależny podatek wynosi [...] zł.

- budynki - podatnik wyliczył budynki, których powierzchnia została zawyżona, w konsekwencji zawyżono podatek o kwotę [...]zł.

- instalacje znajdujące się w budynkach — kwota nadpłaty wyniosła [...] zł.

Kolegium wskazało, że ustawodawca, definiując budowlę na gruncie u.p.o.l., odsyła do przepisów ustawy - Prawo budowlane. Co istotne jednak, odesłanie to ma ograniczony zakres i dotyczy tylko rozumienia pojęć: obiektu budowlanego oraz urządzenia budowlanego. Z kolei, konstruując definicję budowli w art. 3 pkt 3 u.p.b. ustawodawca posłużył się pojęciem obiektu budowlanego, stanowiąc z jednej strony, iż budowlą jest każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, z drugiej – wskazując przykładowy zestaw obiektów, które są budowlami. Należy przy tym pamiętać, że definiując obiekt budowlany w art. 3 pkt 1 lit. b u.p.b. wskazano, że jest to – obok budynku i obiektu małej architektury – budowla stanowiąca całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami.

Kolegium stwierdziło, że budowlą na potrzeby opodatkowania podatkiem od nieruchomości jest obiekt budowlany stanowiący całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury. Całość techniczno-użytkowa dotyczy wszystkich składników budowli, które są ze sobą powiązane po to, aby budowla mogła być wykorzystana do prowadzenia określonej działalności gospodarczej.

Kolegium zwróciło również uwagę, że definicja budowli wynikająca z u.p.o.l. obejmuje swoim zakresem "urządzenie budowlane" w rozumieniu przepisów prawa budowlanego związane z obiektem budowlanym, które zapewnia możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Zdaniem Kolegium, uwzględniając tezy zawarte w opinii biegłego, za takie właśnie obiekty tworzące całość techniczno-użytkową należy uznać reaktor beztlenowy oraz hydrolizator

Pierwszy z ww. obiektów jest obiektem wolno stojącym posadowionym na płycie fundamentowej, która zapewnia trwałe połączenie z gruntem, obiekt tren jest powiązany z innymi obiektami, stanowiąc element ciągu technologicznego w procesie przerobu buraka cukrowego, nie można z niego wyodrębnić fundamentów bądź części budowlanych. Z kolei, hydrolizator jest także obiektem wolno stojącym, posadowionym na płycie fundamentowej, co pozwala na trwałe powiązanie z gruntem, stanowi element ciągu technologicznego. Zdaniem biegłego, ww. obiekty stanowią urządzenia techniczne, wprost wymienione w art. 3 pkt 3 u.p.b.

Kolegium podzieliło ten pogląd, który nie był także kwestionowany przez podatnika.

Odnośnie do silosu z wieżą operacyjną Kolegium stwierdziło, że w zakresie wykładni art. 1a ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o.l. w związku z art. 3 pkt 1 lit. a) i b) u.p.b. przyjmuje się, że ustawodawca w pojęciu budynku, o którym tu mowa, nie zawarł określenia, iż może on być budowlą. Takie wykluczenie w stosunku do budynku pojawiło się natomiast w definicji budowli (art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l.). Dlatego w sytuacji, gdy ustawodawca wymienia budynek, jako jeden z rodzajów obiektu budowlanego, a do budowli zalicza każdy obiekt budowlany, to gdy dany budynek faktycznie wykracza poza jego ustawowo określone elementy, wówczas przestaje być budynkiem w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. Budynek taki staje się obiektem budowlanym, ze wszystkimi cechami budowli. Przy dokonywaniu tego rodzaju kwalifikacji obiektów należy zawsze mieć na uwadze jego elementy funkcjonalne, czyli przeznaczenie, wyposażenie oraz sposób i możliwości wykorzystania tego obiektu jako całości. Przy ocenie, czy obiekt budowlany jest budynkiem, czy budowlą należy zatem uwzględnić także, czy obiekt spełniający warunki ustawowe budynku nie wykracza poza jego ustawowo określone elementy. Silos na cukier ze względu na swoje wyposażenie i związane z nim urządzenia i infrastrukturę nie jest budynkiem magazynowym, lecz składnikiem systemu przekazywania i podawania cukru. Nie stanowi on przez to budynku magazynowego nie tylko ze względu na jego przeznaczenie, ale przede wszystkim z uwagi na fakt, że jest on składnikiem systemu technologicznego przekazywania, przemieszczania cukru, obejmującego oprócz wyposażonego w odpowiednie w tym zakresie konstrukcje i urządzenia silosu, przekaźniki taśmowe oraz połączone z silosem mostami przekaźników budynki produkcyjno-magazynowe. W realiach sprawy silos stanowi element całego systemu produkcyjnego. Skoro budynek jest także obiektem budowlanym, podobnie jak budowla, to kwalifikacja taka wypełnia przesłankę wynikającą z wykładni systemowej art. 1a ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o.l. Ponadto również zgodnie z art. 3 pkt 3 u.p.b. silosy należy kwalifikować do budowli, a nie budynków.

Uznanie obiektów za budowle, mimo posiadania cech budynków, nie zostało całkowicie wykluczone przez TK w wyroku SK 48/15. Istnieje taka możliwość, jeśli ustawodawca tak przesądził w przepisie szczególnym. Zdaniem Kolegium, jest nim właśnie załącznik do u.p.b., w którym zbiorniki i silosy wymienia się jako kategorie budowli. Z silosem połączona jest wieża operacyjna, która stanowi element ciągu technologicznego w procesie przerobu buraka cukrowego i jest ściśle powiązana użytkowo z silosem. O kwalifikacji tego obiektu jako budowli świadczyć może także treść projektu architektoniczno- budowlanego (str. 15), w którym także wskazano, że silos wraz z wieżą operacyjną i estakadami jest budowlą, a nie budynkiem i nie podlega przepisom prawa budowlanego.

Strona reprezentowana przez pełnomocnika zaskarżyła do sądu decyzję Kolegium, zarzucając:

1. Naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 2 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. w zw. z art. 2, art. 84 oraz art. 217 Konstytucji RP oraz w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 13 grudnia 2017 r. sygn. SK 48/15 poprzez uznanie, że obiekty posiadające wszystkie cechy definicyjne budynku wymienione w art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. podlegają przekwalifikowaniu na budowle w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l., jeżeli z uwagi na swoje funkcje lub sposób użytkowania można je przyporządkować do jednego z obiektów wymienionych w art. 3 pkt 3 u.p.b.;

- art. 2 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o.l. w zw. z art. 3 pkt 3 oraz załącznikiem do ustawy Prawo budowlane poprzez przyjęcie, że silos posiadający wszystkie cechy budynku powinien być opodatkowany jako budowla z tego względu, że nazwa "silosy" została wymieniona w załączniku do Prawa budowlanego w kategorii XIX "zbiorniki przemysłowe", zaś nazwa "zbiorniki" została wymieniona w art. 3 pkt 3 u.p.b. jako budowle, co miałoby skutkować koniecznością zakwalifikowania tego silosu jako budowli, a nie budynku, niezależnie od konstrukcji silosu;

2. Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ wynik sprawy, tj.:

- art. 120 i art. 121 § 1 O.p., tj. wydanie decyzji w sposób naruszający zasady zaufania do organów podatkowych oraz zasady legalizmu, przez zignorowanie wykładni obowiązujących przepisów prawa dokonanej przez upoważniony do jej dokonania Trybunał Konstytucyjny w wyroku SK 48/15;

- art. 210 § 1 pkt 6 oraz § 4 O.p. przez wydanie decyzji, której uzasadnienie nie spełnia standardu wyjaśnienia podstawy prawnej, tj. brak wyjaśnienia, jakie elementy funkcjonalne obiektu budowlanego, jego przeznaczenie i sposób wykorzystania stanowią o jego kwalifikacji do budowli, a uniemożliwiają zakwalifikowanie go do budynków; brak wyjaśnienia, jakie szczególne, wyjątkowe cechy silosu miałyby zadecydować o jego kwalifikacji do budowli w przepisie specjalnym

- co skutkuje uniemożliwieniem ustalenia, jakie były determinanty kwalifikacji silosu jako budowli w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. w sytuacji, gdy obiekt ten posiada wszystkie cechy budynku wymienione w art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l.

W uzasadnieniu skargi jej zarzuty zostały uszczegółowione. Spółka nie zgadza się z decyzją w zakresie, w jakim odmawia ona stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2010 r. z tytułu posiadanego przez spółkę silosu. Okoliczność, że sporny silos spełnia wszystkie warunki kwalifikacji go jako budynku (jest obiektem budowlanym, trwale związanym z gruntem, posiadającym fundamenty i dach oraz wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych) jest w opinii spółki niesporna. Posiadanie przez obiekt budowlany wszystkich cech budynku automatycznie wyklucza zakwalifikowanie (lub przeklasyfikowanie) go do kategorii budowli z art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l., w szczególności w wyniku uzupełnienia definicji budynku o kryteria niewymienione w ustawie, takie jak funkcja obiektu (np. przeznaczenie lub sposób korzystania z obiektu). Jeśli dany obiekt spełnia zarówno przesłanki do uznania go jednocześnie za budynek jak i za budowlę, to - mając na uwadze negatywną definicję wyrażoną w art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. – taki obiekt należy zakwalifikować jako budynek na gruncie u.p.o.l. Niedopuszczalne jest również uznanie art. 3 pkt 3 u.p.b. i załącznika do Prawa budowlanego za lex specialis wobec art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. Stanowisko organu prowadzi do naruszenia konstytucyjnej zasady równości opodatkowania, gdyż takie same obiekty inaczej nazwane u poszczególnych podatników, zostałyby opodatkowane w różny sposób. Nie można przepisów Prawa budowlanego określających różne rodzaje budowli odczytać w taki sposób, że w każdym przypadku obiekt wymieniony w Prawie budowlanym jako budowla, należy uznać za budowlę dla celów podatkowych, nawet jeśli spełnia wszystkie cechy budynku. Zastrzeżenie Trybunału przedstawione w wyroku SK 48/15, że nie jest wykluczone, by określone obiekty o cechach budynku ustawodawca w przepisie specjalnym uznał za budowle stanowi ogólną uwagę ustawodawcy de lege ferenda, nie zaś komentarz dotyczący aktualnych regulacji i ich wykładni. Ponadto Trybunał dopuścił uznanie obiektów budowlanych o cechach budynków za budowle wyłącznie, gdy będzie to uzasadnione wyjątkową specyfiką tych obiektów. Tymczasem Kolegium nie wyjaśniło, jakie szczególne cechy silosu byłyby na tyle wyjątkowe i istotne, aby ustawodawca podatkowy miał w sposób uzasadniony odstąpić od zasady równości opodatkowania oraz uznać je za budowle.

Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Kolegium oraz o zasądzenie od organu na rzecz spółki zwrotu kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017r., poz. 2188), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2018r. poz. 1302, dalej jako: "p.p.s.a.") lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Badając przedmiotową sprawę według przedstawionych kryteriów Sąd takiego naruszenia się nie dopatrzył.

Sąd uznał, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonej decyzji jest prawidłowy i nie budzi wątpliwości Sądu. Spór sprowadza się do zagadnienia opodatkowania przez organ - jako budowli - silosu o pojemności [...] ton, z powiązaną wieżą operacyjną, w sytuacji gdy Skarżąca podnosi, iż obiekt ten stanowi budynek, przy czym powołuje się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 13 grudnia 2017r., SK 48/15.

Przede wszystkim należy stwierdzić, że postępowanie dowodowe w sprawach podatkowych ma na celu ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego w kontekście określonej normy materialnego prawa podatkowego. Postępowanie dowodowe w sprawach podatkowych nie jest celem w samym sobie, lecz stanowi poszukiwanie odpowiedzi czy w określonym stanie faktycznym sytuacja podatnika podpada, czy też nie podpada pod hipotezę (a w konsekwencji i dyspozycję) określonej normy materialnego prawa podatkowego.

Istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy mają ustalenia faktyczne. Dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy podatkowej musi być dominującym celem postępowania podatkowego, a zwłaszcza tej jego części, która nazywana jest postępowaniem dowodowym (por. A. Hanusz, Podstawa faktyczna rozstrzygnięcia podatkowego, Zakamycze 2004, s. 236 i n.). Wynikający z art. 122 i art. 187 § 1 O.p. obowiązek organów podatkowych wyjaśnienia wszystkich prawnie relewantnych faktów i zebrania całego materiału dowodowego obejmuje dążenie wszelkimi prawnie dopuszczalnymi sposobami, za pomocą wszystkich dopuszczonych prawem dowodów do ustalenia stanu faktycznego sprawy (por. wyrok NSA z dnia 11 października 2005r., sygn. akt FSK 2326/04). W postępowaniu tym przyjęto również jako obowiązującą zasadę swobodnej oceny dowodów. W myśl regulacji zawartej w art. 191 O.p. organy podatkowe nie są skrępowane regułami dotyczącymi wartości poszczególnych dowodów, orzekają na podstawie własnego przekonania, popartego zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego.

Zdaniem Sądu, Skarżąca nie zdołała wykazać, że któryś z powyższych przepisów Ordynacji podatkowej został naruszony w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. Okoliczność, że Spółka nie zgadza się z ustaleniami organu, nie oznacza, iż doszło do naruszenia prawa.

Odnosząc się do spornych w tej sprawie kwestii silosu należy w pierwszej kolejności zwrócić uwagę na istotne dla ich oceny pojęcia, zdefiniowane w art. 1a ust. 1 pkt 1, 2 i 3 u.p.o.l. Przepisy te stanowią, że użyte w ustawie określenia oznaczają: budynek - obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach (1); budowla - obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, a także urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów prawa budowlanego związane z obiektem budowlanym, które zapewnia możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem (pkt 2); grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej - grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych (pkt 3).

W myśl natomiast art. 2 ust. 1 pkt 2 i 3 u.p.o.l., opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają budynki lub ich części (pkt 2), a także budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej (pkt 3).

Wskazać również należy na art. 3 ust. 1 pkt 2, 3 i 9 u.p.b., z których wynika, że ilekroć w ustawie jest mowa o: budynku - należy przez to rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach (pkt 2); budowli - należy przez to rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: lotniska, drogi, linie kolejowe, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni wiatrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową (pkt 3); urządzeniach budowlanych - należy przez to rozumieć urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki (pkt 9).

Strona Skarżąca odwołuje się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 13 grudnia 2017r., sygn. akt SK 48/15, w którym orzeczono, że art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. w zakresie, w jakim umożliwia uznanie za budowlę obiektu budowlanego, który spełnia kryteria bycia budynkiem, przewidziane w art. 1a ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy, jest niezgodny z zasadą szczególnej określoności regulacji daninowych, wywodzoną z art. 84 w związku z art. 217, w związku z art. 64 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu orzeczenia Trybunał Konstytucyjny podkreślił, że zarówno na gruncie prawa budowlanego, jak i ustawy o podatkach i opłatach lokalnych żaden budynek nie może być jednocześnie budowlą, a żadna budowla nie może być jednocześnie budynkiem. Przy czym pierwszeństwo ma zawsze kwalifikacja danego obiektu jako budynku. Definicja pojęcia budowli, zawarta zarówno w prawie budowlanym, jak w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych, przewiduje jednoznacznie, że budowlą jest obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury.

Mając powyższe na uwadze, rozstrzygnięcie występującego w rozpoznawanej sprawie problemu wymaga, aby ustalić, czy silos jest budynkiem czy budowlą.

Sąd w obecnym składzie zauważa, że zagadnienie oceny silosu jako budynku lub budowli było już przedmiotem analizy Naczelnego Sądu Administracyjnego i to po wydaniu ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego zob.: wyroki z dnia 8 maja 2018r. sygn. akt II FSK 1162/16, I FSK 1281/16, II FSK 1296/16, II FSK 1297/16 (dotyczył podatku od nieruchomości także za 2013r.) i II FSK 331/17 – dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl, jak i pozostałe wyroki sądów administracyjnych powołane w niniejszym uzasadnieniu.

Sąd w obecnym składzie w pełni podziela poglądy zaprezentowane w ww. wyrokach i do nich się odwołuje, posługując się zawartą w nich argumentacją. Podnieść zatem należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego w zakresie wykładni art. 1a ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o.l. w związku z art. 3 pkt 1 lit. a) i b) u.p.b. przyjmuje się, że: ustawodawca w pojęciu budynku, o którym tu mowa, nie zawarł określenia, iż może on być budowlą. Takie wykluczenie w stosunku do budynku pojawiło się natomiast w definicji budowli (art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l.). Dlatego w sytuacji, gdy ustawodawca wymienia budynek, jako jeden z rodzajów obiektu budowlanego, a do budowli zalicza każdy obiekt budowlany, to gdy dany budynek faktycznie wykracza poza jego ustawowo określone elementy, wówczas przestaje być budynkiem w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. Budynek taki staje się obiektem budowlanym, ze wszystkimi cechami budowli. Przy dokonywaniu tego rodzaju kwalifikacji obiektów należy zawsze mieć na uwadze jego elementy funkcjonalne, czyli przeznaczenie, wyposażenie oraz sposób i możliwości wykorzystania tego obiektu jako całości. Należy zwrócić uwagę, że w cytowanym tu określeniu budowli, zawartym w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych, ustawodawca szczególnie podkreśla jego funkcjonalność przez stwierdzenie o "możliwości użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem" (wyrok NSA z 10 stycznia 2008r., II FSK 1313/07, ONSAiWSA 2009, nr 3, poz. 57).

Zatem przy dokonywaniu kwalifikacji obiektów budowlanych na podstawie art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. należy zawsze mieć na uwadze elementy funkcjonalne takiego obiektu, czyli przeznaczenie, wyposażenie oraz sposób i możliwości wykorzystania tego obiektu jako całości. I tak, jeżeli dany budynek wykracza poza jego ustawowo określone elementy, ponieważ wyposażono go np. urządzeniami, materiałami lub substancjami zajmującymi jego przestrzeń w znacznym stopniu, to wówczas przestaje być budynkiem w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. Budynek taki staje się obiektem budowlanym, funkcjonalnie tworzącym całość gospodarczą, ze wszystkimi cechami budowli.

Przy ocenie, czy obiekt budowlany jest budynkiem, czy budowlą należy zatem uwzględnić także, czy obiekt spełniający warunki ustawowe budynku nie wykracza poza jego ustawowo określone elementy (wyrok NSA z 18 października 2016r., II FSK 1741/16, Lex 2164395). Dlatego nie można zgodzić się z zarzutami, by kwestia przeznaczenia i funkcjonalności nie miała znaczenia dla rozstrzygnięcia problemu, czy silos jest budynkiem czy budowlą.

Rozstrzygane w niniejszej sprawie kwestie były także przedmiotem orzekania przez Naczelny Sąd Administracyjny w niemal tożsamym stanie faktycznym i prawnym w sprawie zakończonej wyrokiem z dnia 5 maja 2017r., II FSK 2767/16. Sąd w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę w pełni je akceptuje i przyjmuje za własne. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu ww. wyroku przyjął, że silos na cukier ze względu na swoje wyposażenie i związane z nim urządzenia i infrastrukturę nie jest budynkiem magazynowym, lecz składnikiem systemu przekazywania i podawania cukru. Nie stanowi on przez to budynku magazynowego nie tylko ze względu na jego przeznaczenie, ale przede wszystkim z uwagi na fakt, że jest on składnikiem systemu technologicznego przekazywania, przemieszczania cukru, obejmującego oprócz wyposażonego w odpowiednie w tym zakresie konstrukcje i urządzenia silosu, przekaźniki taśmowe oraz połączone z silosem mostami przekaźników budynki produkcyjno-magazynowe. Dlatego też takie cechy obiektu budowlanego, jak: przeznaczenie, wyposażenie i funkcje należy oceniać.

Nie ma przy tym sporu w niniejszej sprawie, że w przypadku takich obiektów, jak silos, dla ich prawidłowej klasyfikacji jako budynku lub budowli, wymagane były wiadomości specjalne. Zgodnie z art. 197 § 1 O.p., w przypadku gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ podatkowy może powołać na biegłego osobę dysponującą takimi wiadomościami, w celu wydania opinii.

Niewątpliwie taką opinią, zawierającą charakterystykę techniczną obiektów opartą na wynikach oględzin, była w niniejszej sprawie opinia M. N.. Zawiera ona charakterystykę techniczną obiektów (silos z wieżą operacyjną) poprzedzoną przeprowadzeniem oględzin (w trakcie których sporządzona została dokumentacja fotograficzna) i analizą dokumentacji technicznej oraz udzielonymi informacjami przez przedstawicieli Spółki dotyczących dotychczasowego sposobu użytkowania obiektów. Biegły wskazał, że silos to obiekt budowlany: wolnostojący, posiadający fundamenty oraz dach, trwale związany z gruntem oraz wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, w sposób techniczno-użytkowy powiązany z innymi obiektami budowlanymi na terenie cukrowni, w szczególności z wieżą operacyjną - silos stanowi istotny element ciągu technologicznego w procesie przerobu buraka cukrowego, na co wskazywali także uczestniczący w oględzinach przedstawiciele Skarżącej. Potwierdzają to stanowisko biegłego zawarty - włączone do akt sprawy - w projekcie architektoniczno-budowlanym opis techniczny obiektu, w której przedmiotowy obiekt budowlany został już wcześniej określony jako silos - już na etapie projektowania obiekt budowlany nie został uznany za budynek magazynowy (magazyn) tylko za zasobnik (zbiornik) występujący pod techniczną nazwą silosu, czyli obiekt budowlany o specyficznej konstrukcji, projektowany z przeznaczeniem do użytkowania jako przestrzeń do magazynowania materiału sypkiego. Napełnianie silosu odbywa się poprzez mechaniczny system podajników, natomiast opróżnianie poprzez otwory wysypowe w jego dolnej części (w dnie), a sam zbiornik ma kształt walca ustawionego pionowo. Odnośnie do wieży operacyjnej biegły wskazał, że wieża operacyjna to obiekt budowlany: wolnostojący, posiadający fundamenty oraz dach, trwale związany z gruntem oraz wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, w sposób techniczno-użytkowy powiązany z innymi obiektami budowlanymi na terenie cukrowni, w szczególności z silosem. Wieża stanowi istotny element ciągu technologicznego w procesie produkcji cukru.

W związku z tym biegły stwierdził, że silos jest zbiornikiem, wieża operacyjna jest wolno stojącym urządzeniem technicznym. Zespół w postaci silosu, wieży operacyjnej należy traktować jako jedną całość techniczno-użytkową, przy czym silos jest obiektem głównym, a wieża operacyjna stanowi element powiązany, integralną część konstrukcji silosu.

W konsekwencji podana opinia jednoznacznie pozwala stwierdzić, że silos jest budowlą będącą istotnym elementem ciągu technologicznego w procesie przerobu buraka cukrowego.

Sąd zauważa, że wskazana opinia nie jest jedynym dowodem w sprawie, do którego odwołał i odniósł się organ, lecz jednym z wielu i tak do dokumentacji architektoniczno-budowlanej, wyjaśnień Skarżącej, oględzin.

Jednocześnie należy stwierdzić, że opinię sporządzoną przez K. G. i opinię biegłego I. J. a przedłożone przez Spółkę należało ocenić jako inny dowód (art. 191 O.p.), za taki dowód nie można było uznać opinii prawnej albowiem jak słusznie zauważył to organ nie dotyczyła ona faktów a prawa. Bezspornie przepisy polskiego prawa nie dopuszczają możliwości przeprowadzenia dowodu z tzw. "opinii prawnej", a wykładnię przepisów pozostawiają organom stosującym prawo, która to podlega kontroli wymiaru sprawiedliwości (vide wyrok NSA z dnia sygn. akt II FSK 482/09).

W przedmiocie zaś dowodu z ww. opinii technicznych zauważyć należy, że organy odniosły się do nich, a postawione wnioski Sąd ocenia jako trafne. Niewątpliwie należy bowiem mieć na uwadze, że w opinii (K. G.) tej stwierdzono, iż w odniesieniu do regulacji prawa budowlanego i ustawy o podatkach i opłatach lokalnych obiekt kubaturowy silosu żelbetowego jest budynkiem magazynowym wysokiego składowania o pow. użytkowej [...] m2, a uznanie obiektu silosu żelbetowego za budowlę jest wbrew bezpośrednim definicjom zawartym w Prawie budowlanym i rozporządzeniom przez nie powołanym, także niezgodne z określeniami przyjętymi w ustawach podatkowych. Odnosząc się do tego, zasadnie organ wskazał na nieuprawnione porównywanie silosu do magazynu składowania. Wskazać bowiem należy na definicję magazynu wysokiego składowania oraz na różnice, co do cech konstrukcyjnych między silosem a magazynem wysokiego składowania oraz sposobu przechowywania towarów. W przypadku silosu, cukier jest gromadzony luzem, natomiast w magazynach wysokiego składowania, towary w opakowaniach są przechowywane zazwyczaj na półkach regałów. Silos jest zbiornikiem konstrukcyjnie przystosowanym do składowania materiałów sypkich (cukru) i jako zbiornik jest elementem ciągu technologicznego. Magazyn wysokiego składowania nie ma takiego technologicznego powiązania. Takiego zaś odniesienia ciągu technologicznego brak jest w opinii K. G. i I. J.

Podnieść też należy, że o kwalifikacji określonych obiektów jako budowli, oprócz definicji sformułowanej w art. 3 pkt 3 u.p.b., mogą przesądzać również inne przepisy tej ustawy, w tym art. 29 ust. 1 i 2 oraz załącznik do niej określający kategorie obiektów budowlanych (zob. wyrok NSA z 13 kwietnia 2011r., sygn. akt II FSK 144/10 oraz wyrok NSA z 13 kwietnia 2011r., sygn. akt II FSK 1310/10). Zatem nie bez znaczenia dla sprawy jest okoliczność, że w załączniku do ustawy Prawo budowlane, w kategorii XIX obiektów budowlanych wymieniono zbiorniki przemysłowe, jak m.in. silosy. Zatem przepisy rangi ustawowej jednoznacznie przesądzają o kwalifikacji silosu do zbiorników i odrębnie klasyfikują w stosunku do budynków.

Mając na uwadze cały materiał dowodowy, uwzględniając przeznaczenie oraz sposób wykorzystania obiektu prawidłowo organ podniósł, że silos wraz

z urządzeniami technicznymi nie może zostać uznany za budynek, gdyż wykracza poza jego ustawowo wskazane elementy. Rację ma Kolegium, że silos jest zbiornikiem funkcjonalnie i konstrukcyjnie przystosowanym do składowania materiałów sypkich, tj. cukru i jako zbiornik - obiekt wskazany wprost w art. 3 pkt 3 u.p.b. – będący elementem ciągu technologicznego, stanowi budowlę. W realiach niniejszej sprawy silos stanowi element całego systemu produkcyjnego cukru

z buraka cukrowego. Skoro budynek jest także obiektem budowlanym, podobnie jak budowla, to kwalifikacja taka wypełnia przesłankę wynikającą z wykładni systemowej art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l., a zatem silos należy kwalifikować do budowli, a nie budynków.

Mając na uwadze powyższe rozważania, w ocenie Sądu, ustalenia

w przedmiotowej sprawie zostały dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 191 O.p.) zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 187 § 1 O.p.). Organ rozpatrzył zarówno poszczególne dowody z osobna, jak również we wzajemnej łączności i ustosunkował się do różnic w zebranych dowodach.

Przedstawiona przez organ ocena spornych obiektów w kontekście przywołanych przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz ustawy Prawo budowlane jest poprawna, a ich prawnopodatkowa kwalifikacja nie jest sprzeczna z przywołanym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 grudnia 2017r. sygn. akt SK 48/15 i nie narusza art. 190 Konstytucji RP.

W tych okolicznościach za niezasadne należy uznać podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 120, art. 121 § 1, art. 122 w związku z art. 180 § 1, art. 187 oraz art. 191 O.p., a także wskazanych przepisów prawa materialnego.

Organy zgromadziły w sprawie obszerny materiał dowodowy, który poddały wyczerpującej ocenie. Rozpatrując ten materiał, nie pominięto żadnych istotnych dowodów. Za pomocą logicznej, wspartej okolicznościami sprawy argumentacji, organ wykazał bezpodstawność twierdzeń strony. Okoliczność, że ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego jest dla Spółki niekorzystna, nie oznacza, że decyzja będąca przedmiotem skargi jest nieprawidłowa. Podniesiony przez Skarżącą zarzut przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów byłby uzasadniony, gdyby organ rzeczywiście pominął istotne dowody dla rozstrzygnięcia sprawy, włączył do podstawy ustaleń dowody nieujawnione, naruszył reguły prawidłowego logicznego rozumowania, uchybił wskazaniom wiedzy lub życiowego doświadczenia. Zdaniem Sądu, żadnym regułom czy wskazaniom w tym względzie organy nie uchybiły. Organ wskazał przy tym na przyczynę odmiennej od Podatnika oceny zgromadzonych dowodów, a oceny tej dokonał w powiązaniu z pozostałymi dowodami. Organ przytoczył zarówno zastosowane przepisy prawne, jak i wskazując na ich treść odwołał się do konkretnych elementów stanu faktycznego sprawy.

Zdaniem Sądu, zebrany materiał dowodowy jest wystarczający dla podjęcia rozstrzygnięcia. Tym samym organowi podatkowemu nie można zarzucić naruszenia art. 188 O.p. Jednocześnie w odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 w zw. z art. 122 i art. 124 O.p. zauważyć należy, że organ ustalenia i konkluzje wynikające z materiału dowodowego, zawarł w uzasadnieniu decyzji, która zawiera określone przepisem art. 210 § 1 i § 4 O.p. elementy, w tym uzasadnienie faktyczne i prawne. Zasadność stanowiska organu potwierdza analiza uzasadnienia decyzji, dokonana w kontekście zebranego materiału dowodowego. Organ wbrew argumentacji skargi, w sposób przejrzysty i logiczny wskazał fakty, które uznał za udowodnione, dowody, którym dał wiarę oraz przyczyny, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności. Wyjaśnił również podstawę prawną decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.

Mając powyższe na uwadze, Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa przy ocenie, jaka znalazła się w zaskarżonej decyzji. Organ prawidłowo przyjął, że silos na cukier (jako element ciągu technologicznego), który został wymieniony w art. 3 pkt 3 u.p.b., stanowi budowlę w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l.

Wobec niezasadności podniesionych w skardze zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, Sąd na podstawie art.151 p.p.s.a., skargę jako niezasadną oddalił.