Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1143/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-11-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 127
journal: Dz.U. 2018 poz 1314
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Antas, , Sędzia WSA Tomasz Janeczko (spr.), Sędzia WSA Monika Kramek, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 listopada 2020 r. sprawy ze skargi P. D. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do wpłacenia zaliczki na poczet wykonania zastępczego oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez P. D. (dalej: "skarżący", "zobowiązany"), jest postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego NR [...] z dnia [...] kwietnia 2020 r. (dalej: "organ odwoławczy", "[...]WINB") utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] (dalej: "organ I instancji", "PINB [...]", "organ powiatowy") z dnia [...] stycznia 2020 r., nr [...].

Powyższe postanowienie, zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Pismem z dnia [...] października 2014 r. PINB [...] został poinformowany o dokonanej przez skarżącego nielegalnej zabudowie części wspólnej korytarza przy lokalu mieszkalnym nr [...] usytuowanym na parterze budynku przy ul. [...] w W., ścianą działową z płyt gipsowo-kartonowych o wymiarach 2,27 m x 3,50 m, uniemożliwiającą dostęp do licznika gazowego.

Decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. [...]WINB [...], nakazał P. D. doprowadzenie do stanu poprzedniego części korytarza przy lokalu mieszkalnym nr [...] usytuowanym na parterze budynku przy ul. [...] w W., poprzez rozbiórkę ściany działowej z płyt gipsowo-kartonowych o wymiarach 2,27 m x 3,50 m, stanowiącej zabudowę części wspólnej korytarza.

W związku z niewykonaniem przez P. D. obowiązku wskazanego w ww. decyzji, organ powiatowy, działając w oparciu o przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2019 r., poz. 1438, dalej "u.p.e.a."), przeprowadził postępowanie mające na celu wyegzekwowanie obowiązku z niej wynikającego.

W dniu 11 kwietnia 2016 r. organ powiatowy wystawił upomnienie Nr [...] wzywające zobowiązanego do wykonania w/w obowiązku. Upomnienie zostało doręczone zobowiązanemu w trybie art. 44 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1966 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 256, dalej: " k.p.a.")

Następnie w dniu [...] lipca 2017 r. PINB [...] wystawił tytuł wykonawczy Nr [...], który doręczono zobowiązanemu również w trybie art. 44 § 4 k.p.a. w dniu 3 sierpnia 2017 r. Powyższe skutkowało wszczęciem przedmiotowego postępowania egzekucyjnego.

W dniu 12 września 2017 r. przedstawiciel PINB [...] przeprowadził czynności, podczas których ustalił, że egzekwowany obowiązek nie został wykonany.

Następnie postanowieniem Nr [...] z dnia [...] września 2017 r., organ I instancji skierował do wykonania zastępczego obowiązek wskazany w tytule wykonawczym Nr [...] z dnia [...] lipca 2017 r.

Postanowieniem Nr [...] z dnia [...]listopada 2017 r., PINB [...] zobowiązał P. D. do wpłacenia zaliczki na poczet sporządzenia kosztorysu inwestorskiego w ramach wykonania zastępczego w wysokości 500,00 zł w ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego mającego na celu wyegzekwowanie obowiązku wynikającego z decyzji PINB [...] Nr [...] z dnia [...] grudnia 2015 r.

Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] stycznia 2020 r. PINB [...] na podstawie art. 129 w zw. z art. 20 § 1 pkt. 4 u.p.e.a., nałożył na P. D. obowiązek wpłacenia zaliczki na poczet wykonania zastępczego w wysokości 4.193,66 zł obowiązku nałożonego decyzją Nr [...] z dnia [...] grudnia 2015 r.

Zażalenie na powyższe postanowienie w ustawowym terminie złożył P. D.

Pismem z dnia 27 lutego 2020 r., [...]WINB wystąpił do Urzędu Dzielnicy [...] [...] Wydziału Zasobów Lokalowych o informację czy zobowiązany nadal zamieszkuje w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. [...] w W..

W dniu 7 kwietnia 2020 r. wpłynęło pismo Miasta [...] z dnia 31 marca 2020 r. w którym wskazano, że P. D. nie przekazał do dyspozycji [...] zajmowanego bez tytułu prawnego lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w W..

Po rozpatrzeniu zażalenia P. D. [...]WINB postanowieniem nr [...] z dnia [...] kwietnia 2020 r., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu powiatowego. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, organ odwoławczy wskazał, że postanowienie PINB, zostało wydane na podstawie art. 129 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. [...]WINB wyjaśnił, że organ powiatowy ustalił wysokość zaliczki na poczet zastępczego wykonania egzekwowanego obowiązku, na podstawie kosztorysu budowlanego inwestorskiego z dnia 21 grudnia 2019 r. sporządzonego przez T. P.. Organ odwoławczy zaznaczył, że kwota podana w kwestionowanym postanowieniu PINB Nr [...], jest kwotą szacunkową - wartością przybliżoną. Organ odwoławczy wyjaśnił także, że przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym nie przewidują konieczności przesyłania zobowiązanemu kosztorysu inwestorskiego, kosztorys znajduje się w aktach sprawy, a zobowiązany może się z nim zapoznać w siedzibie organu egzekucyjnego. Organ odwoławczy zauważył również, że zgodnie z art. 133 § 1 u.p.e.a., zakończenie czynności egzekucyjnych w drodze wykonania zastępczego nastąpi poprzez doręczenie zobowiązanemu wykazu kosztów wykonania zastępczego z wezwaniem do uiszczenia na pokrycie tych kosztów odpowiedniej kwoty. Tym samym – jak wskazywał dalej organ odwoławczy - zaliczka nałożona omawianym postanowieniem, zostanie rozliczona na dalszym etapie postępowania egzekucyjnego.

W tym miejscu organ odwoławczy przywołał treść art. 128 § 2 u.p.e.a. i wskazał, że orzecznictwo sądowoadministracyjne stoi na stanowisku, że w związku z zastosowanym środkiem egzekucyjnym w postaci wykonania zastępczego, skarżący może zostać zobowiązany przez organ egzekucyjny do uiszczenia zaliczki na koszty wykonania zastępczego zanim zlecono czynności związane z wykonaniem obowiązku nałożonego ww. decyzją. [...]WINB podkreślił, że zobowiązany nie może domagać się by koszty te zostały na niego nałożone po zakończeniu wykonania zastępczego, po ich całkowitym rozliczeniu. Organ odwoławczy podkreślił także, że celem zaliczki na poczet wykonania zastępczego jest dążenie do tego, by zapewnić uiszczenie całości kosztów przez zobowiązanego, przy jednoczesnym dbaniu o to, by ciężar ekonomiczny podejmowanych z winy zobowiązanego czynności wykonawczych w całości nie był pokrywany ze środków publicznych. Wobec powyższego organ powiatowy ma możliwość pobrania od zobowiązanego pełnej kwoty oszacowanej na wykonanie obowiązku nałożonego decyzją Nr [...].

Organ odwoławczy wskazał następnie, że decyzja [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. nakazująca doprowadzenie do stanu poprzedniego części korytarza przy lokalu mieszkalnym nr [...] usytuowanym na parterze budynku przy ul. [...] w W. poprzez rozbiórkę ściany działowej z płyt gipsowo-kartonowych o wymiarach 2,27 m x 3,50 m, stanowiącej zabudowę części wspólnej korytarza, została skierowana do P. D., jest ostateczna i nie została wyeliminowana z obrotu prawnego. Wobec powyższego – jak wskazywał dalej [...]WINB - obowiązek podlega wykonaniu w całości. Nakaz wynikający z ww. decyzji jest wymagalny od dnia kiedy decyzja stała się ostateczna. Organ odwoławczy zaznaczył także, że z akt sprawy wynika, że egzekwowany obowiązek nie został wykonany, nie został umorzony, nie przedawnił się i nie wygasł, jego wykonalność nie została wstrzymana przez sąd wojewódzki ani organ administracyjny, a także jest obowiązkiem istniejącym. Wobec powyższego – zdaniem organu odwoławczego - organ powiatowy prawidłowo podjął czynności egzekucyjne celem wyegzekwowania obowiązku nałożonego w/w decyzją organu powiatowego. W tym miejscu [...]WINB podkreślił, że zgodnie z art. 29 ust. 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności samego obowiązku objętego tytułem wykonawczym i wyjaśnił, że w związku z tym dopóki w obiegu prawnym znajduje się ww. ostateczna decyzja organu powiatowego, organ egzekucyjny ma obowiązek podejmowania czynności celem jej wyegzekwowania. Zdaniem organu odwoławczego powyższe oznacza, że decyzji ostatecznej służy domniemanie legalności i jest ona ważna i powinna być wykonywana. W ocenie [...]WINB, argumentacja zawarta w zażaleniu pozostała bez wpływu na ocenę zaskarżonego postanowienia. Zdaniem organu odwoławczego, PINB [...] wydając zaskarżone postanowienie, działał zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i uzasadnił przy tym swoje stanowisko w sposób niebudzący wątpliwości. Organ odwoławczy zaznaczył także, że w ramach niniejszego postępowania, egzekucyjnego brak było możliwości ustosunkowania się do zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Organem właściwym do zajęcia stanowiska w tym zakresie jest organ egzekucyjny prowadzący postępowanie.

Skargę na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego P. D..

Zaskarżonemu postanowieniu, skarżący zarzucił naruszenie art. 128 i 129 u.p.e.a., przez błędne ich zastosowanie.

Powołując się na powyższy zarzut, skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2020 r. [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. oraz poprzedzającego postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] stycznia 2020 r., w przedmiocie wpłacenia zaliczki na poczet wykonania zastępczego w wysokości 4,193,66 zł.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że organ egzekucyjny nie doręczył mu, jak tego wymaga art. 128 § 1 u.p.e.a., odpisu tytułu wykonawczego zgodnie z art. 32 u.p.e.a. oraz postanowienia, że obowiązek objęty tytułem wykonawczym zostanie w trybie postępowania egzekucyjnego wykonany zastępczo przez inną osobę za zobowiązanego, na jego koszt i niebezpieczeństwo. Skarżący zaznaczył, że dopiero z treści postanowienia Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2020 r. [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. dowiedział się o treści i zakresie obowiązku, który ma zostać wykonany w trybie egzekucji administracyjnej. Skarżący podkreślił także, że zgodnie z art. 128 § 1a przedmiotowej ustawy, zaskarżone postanowienie winno zawierać wskazanie przybliżonej kwoty kosztów wykonania zastępczego. Kwota ta została określona na 4.193,66 zł. Zdaniem skarżącego, kwota zaliczki nie powinna być kwotą równą bądź większą niż wartość kosztorysowa robót ogółem, wynikająca ze sporządzonego kosztorysu inwestorskiego. Skarżący wskazał, że zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym, zobowiązany powinien uzyskać wiedzę zarówno o przewidywanych kosztach ogólnych jak i o kwocie ustalonej zaliczki i jej relacji do tychże kosztów. Tymczasem na tle niniejszej sprawy kwota zaliczki jest równa przewidywanym kosztom wykonania zastępczego. Tym samym – zdaniem skarżącego – kwota ta nie może nie może być traktowana jako zaliczka na poczet wykonania zastępczego. Skarżący wskazał bowiem, że zgodnie ze słownikiem języka polskiego, zaliczkę stanowi część należności wpłacanej lub wypłacanej z góry na poczet tej należności.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przedmiotem kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy, nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Badając legalność zaskarżonego postanowienia w oparciu o powyższe kryteria, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, odpowiadają przepisom prawa.

Materialnoprawną podstawę nałożenia obowiązku wpłacenia zaliczki na poczet kosztów wykonania zastępczego, stanowi art. 129 u.p.e.a.

Zgodnie z treścią art. 127 u.p.e.a., wykonanie zastępcze stosuje się, gdy egzekucja dotyczy obowiązku wykonania czynności, którą można zlecić innej osobie do wykonania za zobowiązanego i na jego koszt.

W myśl art. 128 § 1 u.p.e.a. w celu zastosowania środka egzekucyjnego określonego w art. 127 organ egzekucyjny doręcza zobowiązanemu:

1) odpis tytułu wykonawczego zgodnie z art. 32;

2) postanowienie, że obowiązek objęty tytułem wykonawczym zostanie w trybie postępowania egzekucyjnego wykonany zastępczo przez inną osobę za zobowiązanego, na jego koszt i niebezpieczeństwo.

Postanowienie, o którym mowa w § 1 pkt 2, zawiera również wskazanie przybliżonej kwoty kosztów wykonania zastępczego ( § 1a)

Zgodnie z art. 128 § 2 u.p.e.a., w postanowieniu o zastosowaniu wykonania zastępczego organ egzekucyjny może wezwać zobowiązanego do wpłacenia w oznaczonym terminie określonej kwoty tytułem zaliczki na koszty wykonania zastępczego, z pouczeniem, że w przypadku niewpłacenia kwoty w tym terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych. W postanowieniu o zastosowaniu wykonania zastępczego organ egzekucyjny może również nakazać zobowiązanemu dostarczenie posiadanej dokumentacji, a także posiadanych materiałów i środków przewozowych, niezbędnych do zastępczego wykonania egzekwowanej czynności, z zagrożeniem zastosowania odpowiednich środków egzekucyjnych w razie uchylenia się zobowiązanego od dostarczenia tych dokumentów, materiałów i środków przewozowych ( art. 128 § 3 u.p.e.a.) Zobowiązanemu służy prawo zgłoszenia zarzutów i wniesienia zażalenia w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (art. 33 i 34) oraz prawo wniesienia zażalenia na postanowienie o zastosowaniu wykonania zastępczego ( art. 128 § 4 u.p.e.a.)

Stosownie zaś do treści art. 129 u.p.e.a, organ egzekucyjny może wydawać postanowienia w sprawie wezwania zobowiązanego do wpłacenia zaliczek na koszty wykonania zastępczego oraz w sprawie dostarczenia dokumentacji, materiałów i środków przewozowych także w toku zastępczego wykonania egzekwowanego obowiązku. Do tych postanowień stosuje się przepisy art. 128.

Przenosząc powyższe regulacje na grunt rozpoznawanej sprawy, Sąd wskazuje, że bezspornym jest, że decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. [...]WINB [...], nakazał skarżącemu doprowadzenie do stanu poprzedniego części korytarza przy lokalu mieszkalnym nr [...] usytuowanym na parterze budynku przy ul. [...] w W., poprzez rozbiórkę ściany działowej z płyt gipsowo-kartonowych o wymiarach 2,27 m x 3,50 m, stanowiącej zabudowę części wspólnej korytarza. Decyzja [...]WINB jest ostateczna i nie została wyeliminowana z obrotu prawnego, a zatem nałożony nią obowiązek podlega wykonaniu w całości i jest wymagalny od dnia kiedy decyzja stała się ostateczna. Bezsporne jest także, że egzekwowany obowiązek nie został przez skarżącego wykonany, co potwierdzają wyniki kontroli przeprowadzonych przez organ powiatowy. Obowiązek nałożony na skarżącego, nie został także umorzony, nie przedawnił się i nie wygasł, a jego wykonalność nie została wstrzymana. Zasadnie zatem, organ powiatowy podjął czynności egzekucyjne celem wyegzekwowania tego obowiązku.. Organ zasadnie zastosował wykonanie zastępcze, bowiem egzekucja dotyczyła obowiązku wykonania czynności, którą można zlecić innej osobie do wykonania za zobowiązanego i na jego koszt, a niewątpliwie taką czynnością, jest rozbiórka przedmiotowej ściany działowej.

Jak wynika z akt sprawy, zawiadomienie o mającej się odbyć w dniu 28 listopada 2014 r. wizji w sprawie zabudowy korytarza odebrała żona skarżącego. W trybie art. 43 k.p.a., doręczono skarżącemu wezwanie do złożenia wyjaśnień i przedłożenia dokumentów związanych z zabudową i pozostało do bez żadnej reakcji ze strony skarżącego. Dalsza korespondencja była doręczana skarżącemu w trybie art. 44 § 4 k.p.a. W tym trybie skutecznie doręczono skarżącemu upomnienie NR – [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. wzywające go do wykonania nałożonego obowiązku, a także tytuł wykonawczy z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] postanowienie PINB z [...] września 2017 r. NR [...] o skierowaniu obowiązku określonego w tytule wykonawczym do wykonania zastępczego na koszt i niebezpieczeństwo zobowiązanego. W tym ostatnim postanowieniu organ wskazał także przybliżoną kwotę kosztów wykonania zastępczego określoną na 3 tysiące złotych. Wbrew zarzutom skargi, spełnione zatem zostały wszystkie wymogi określone w art. 128 u.p.e.a.

Nie doszło zatem także do naruszenia art. 129 u.p.e.a. Organ egzekucyjny uzyskał, sporządzony przez uprawnioną osobę, kosztorys inwestorski dokonania rozbiórki spornej ściany objętej tytułem wykonawczym.

Nie jest zasadny zarzut, że zaliczka nie powinna być kwota równą lub większą niż wartość kosztorysowa robót ogółem wynikająca z kosztorysu inwestorskiego. Podkreślić bowiem należy, że określenie wysokości zaliczki na wykonanie zastępcze nie musi, jak wskazuje skarżący, mieścić się w określonych granicach i jest pozostawione uznaniu organu egzekucyjnego. Z postanowień art. 128 § 1 i § 2 u.p.e.a. wynika, że postanowienie w przedmiocie wykonania zastępczego powinno zostać uzasadnione w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy, w szczególności zaś przy uwzględnieniu sporządzonego kosztorysu ( wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 maja 2012 r., sygn. akt II OSK 440/11, LEX nr 12520700 ).

Organ określając wysokość zaliczki uwzględnił kosztorys sporządzony przez T.P.posiadającego stosowne uprawnienia. Zgodnie z tym kosztorysem, wartość robót określona została na kwotę 4.193,66 zł. Odnosząc się do argumentacji zaprezentowanej w skardze, wskazać należy, że pojęcie "zaliczka" nie ma legalnej definicji w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Należy zatem rozumieć pod tym pojęciem część kwoty wpłacanej z góry na poczet całej należności. Postanowienie PINB w przedmiocie zobowiązania do wpłacenia zaliczki zostało uzasadnione w oparciu o materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy, w szczególności w oparciu o sporządzony przez osobę uprawnioną kosztorys. Kosztorys, jak sama nazwa wskazuje, określa nie koszt, a koszt szacunkowy, w tym wypadku wykonania rozbiórki ściany. Kosztorys przewiduje, koszt szacunkowy, który przy faktycznym wykonaniu robót może ulec zarówno obniżeniu, jak i podwyższeniu, stanowi zatem miarkowanie kosztów wykonania zastępczego. Dlatego w ocenie Sądu, zaliczka na poczet wykonania zastępczego mogła opiewać na pełną kwotę wykonania zastępczego. Kwota przewidziana w kosztorysie stanowi więc w istocie zaliczkę, która zostanie rozliczona, po dokonaniu rozbiórki w ramach wykonania zastępczego. Jak trafnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 grudnia 2019 r., sygn. akt II OSK 148/18, LEX nr 2782315, wysokość zaliczki wynika z przewidywanych kosztów czynności egzekucyjnej. Przewidywania te powinny być oparte na okolicznościach konkretnej sprawy i konkretnej czynności. Jeżeli wysokość zaliczki na poczet kosztów sporządzenia kosztorysu wykonania zastępczego została ustalona na podstawie odpowiedzi na zapytanie ofertowe, to nie można organowi zarzucić dowolności.

Z tych względów, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.