Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 1101/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2014-04-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
644  Środki zapewniające wykonanie orzeczeń Sądu
Hasła tematyczne: Grzywna w trybie p.p.s.a.
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Orzeczono o wymierzeniu grzywny
Stwierdzono, że przewlekłość nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 154
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska (spr.) Sędziowie WSA Tomasz Grossmann WSA Maciej Busz Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi D. P. w przedmiocie wymierzenia Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w K. grzywny za niewykonanie wyroku w sprawie IV SA/Po 952/11 1. wymierza Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowalnego w K.grzywnę w wysokości 500 zł (pięćset złotych), 2. stwierdza, że przewlekłość postępowania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącej D. P. kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

Pismem z dnia[...] października 2013 r. D. P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na niewykonanie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 9 listopada 2011 r., sygn. akt IV SA/Po 952/11 żądając wymierzenia organowi grzywny.

Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym sprawy.

Wyrokiem z dnia 9 listopada 2011 r., sygn. akt IV SA/Po 952/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu po rozpoznaniu skargi D. P. uchylił decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...].

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że w sprawie nie zachodziła bezprzedmiotowość z przyczyn podmiotowych, co przesądził wyrok WSA w Poznaniu z dnia 4 listopada 2009r., sygn. akt IV SA/Po 449/09, ani z przyczyn przedmiotowych, ponieważ istniała sprawa dotycząca zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na budynek inwentarski na nieruchomości sąsiedniej w stosunku do nieruchomości skarżącej – zainicjowana jej wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2007r., a następnie z dnia [...] października 2007r. Dalej Sąd wskazał, iż o tym, że pisma skarżącej w tej sprawie były zasadne świadczyły choćby kontrola przeprowadzona w dniu [...] września 2007r., podczas której stwierdzono, że przedmiotowy budynek jest użytkowany jako inwentarski (przechowywane były tam świnie). Świadczy o tym także wyrok nakazowy Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] października 2009r., którym J. O.uznano winnym popełnienia wykroczenia z art. 93 pkt 9b Prawa budowlanego. W wyroku tym Sąd ustalił, że "obwiniony w okresie od sierpnia 2007r. do [...]sierpnia 2008r., będąc właścicielem budynku o przeznaczeniu magazynowym zmienił sposób użytkowania tego obiektu na budynek inwentarski bez wymaganego prawem zgłoszenia". Wyrok ten jest prawomocny i zarówno organy orzekające w sprawie jak i sąd nie może nie wziąć go pod uwagę rozpoznając sprawę. Organ zatem winien był wszcząć postępowanie w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na budynek inwentarski i prowadzić merytoryczne postępowanie w oparciu o przepis art. 48 Prawa budowlanego w związku z art. 71 ust. 6 ust. 1 Prawa budowlanego. Sąd wyjaśnił, iż w dalszym postępowaniu należałoby też zwrócić uwagę na przepis art. 32 ust. 4a Prawa budowlanego, w myśl którego nie wydaje się pozwolenia na budowę w przypadku rozpoczęcia robót budowlanych z naruszeniem art. 28 ust 1 Prawa budowlanego (tj. bez ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę), a także art. 71 ust. 7 Prawa budowlanego, według którego dokonanie zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego po zmianie sposobu użytkowania nie wywołuje skutków prawnych. To ostatnie oznacza, że takie zgłoszenie jest traktowane jako zgłoszenie samowolnego dokonania zmian sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części i w tej sytuacji nie może zostać przeprowadzone postępowanie naprawcze na podstawie ustaleń ust. 1 – 6 tego artykułu, tj uzyskanie zgody organu na dokonaną zmianę. Zgłoszenie zmiany sposobu użytkowania obiektu, dokonane po uprzednim wprowadzeniu zmian w obiekcie, podlega regulacjom art. 71a, dla którego właściwymi są organy nadzoru budowlanego.

Sąd podniósł, iż po przeprowadzeniu powyższego, merytorycznego postępowania i wydania odpowiedniej decyzji, z udziałem skarżącej jako strony, właściwy organ winien również odpowiednio postąpić względem decyzji wydanych już po złożeniu pisma z dnia [...] sierpnia 2007r. i z dnia [...] października 2007r., a odnoszących się do sposobu użytkowania przedmiotowego budynku Zaskarżona decyzja uchylająca decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w . z dnia [...] czerwca 2010r., która odmówiła uchylenia decyzji dotychczasowej w wyniku wznowienia postępowania tj. decyzji z dnia [...] marca 2009r., nr [...] umarzającej postępowanie z uwagi na bezprzedmiotowość postępowania – jest w tej sytuacji niezgodna z prawem w świetle przytoczonych wyżej przepisów i dlatego należało wyeliminować je z obiegu prawnego. Jak to podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnięcie w oparciu o art. 151 § 2 w związku z art. 146 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjne (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 – dalej "Kpa") po wznowieniu postępowania, było pozbawione podstaw prawnych, skoro umorzenie postępowania w decyzji z dnia [...] marca 2009r. było bezpodstawne. Nie można bowiem umorzyć postępowania, które nie zostało wszczęte i nie toczyło się merytorycznie pomimo istnienia podmiotu i przedmiotu postępowania.

Sąd wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę organ weźmie pod uwagę powyższe wskazania i przeprowadzi postępowanie w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na budynek inwentarski zgodnie z właściwymi przepisami, biorąc również pod uwagę konieczność odpowiedniego, zgodnego z prawem, postępowania w sprawie wydanej decyzji Starosty K. z dnia [...] lipca 2008r., na mocy której E. i J. O., dokonali zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego budynku w wyniku zgłoszenia właściwemu organowi. Niewątpliwie bowiem zgłoszenie to i wydana powyższa decyzja nastąpiła już po zmianie sposobu użytkowania, która zgodnie z wyrokiem Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] kwietnia 2009r. w sprawie [...] miała miejsce od sierpnia 2007r.

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skarg kasacyjnych W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P., J. O. i E. O.wyrokiem z dnia 24 maja 2013 r. utrzymał w mocy wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 9 listopada 2011 r., sygn. akt IV SA/Po 952/11.

Akta administracyjne wraz z odpisem prawomocnego wyroku zostały zwrócone W. Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w dniu [...] lipca 2013 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru k. 327 akt IV SA/Po 952/11).

Następnie W. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego pismem z dnia [...] sierpnia 2013 r. przekazał akta Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego, który otrzymał akta w dniu [...] sierpnia 2013 r. (prezentata organu na piśmie z dnia [...] sierpnia 2013 r., k. 38 akt sądowych IV SAB/Po 115/13).

Pismem z dnia [...] września 2013 r. strona skarżąca wezwała organ do załatwienia sprawy.

Pismem [...] września 2013 r. organ zawiadomił strony o niemożliwości załatwienia sprawy w terminie wskazując nowy termin jej załatwienia do dnia [...] grudnia 2013 r. Pismo to wysłano do stron w dniu [...] października 2013 r. (adnotacja pracownika na zawiadomieniu)

W dniu [...] października 2013 r. (data prezentaty na wniosku) organ wystąpił do Sądu Rejonowego w O. W.. o wydanie odpisu księgi wieczystej.

W dniu [...] października 2013 r. (data wpływu do organu) strona wniosła skargę na niewykonanie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 9 listopada 2011 r., sygn. akt IV SA/Po 952/11 żądając wymierzenia organowi grzywny. Strona zarzuciła organowi naruszenie art. 35 § 1 Kpa w zw. z art. 154 § 1 i art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej " Ppsa ").

W uzasadnieniu strona wskazała, że od [...] sierpnia 2013 r. (tj. od daty otrzymania akt i odpisów prawomocnych wyroków) do tej pory tj. do [...]października 2013 r. czyli przez ponad dwa miesiące, organ nie prowadził żadnych czynności w sprawie, uchybiając w ten sposób ogólnym zasadom postępowania nakazującym organom administracji działanie wnikliwe i szybkie (art. 12 Kpa), jak i przepisom o terminach załatwiania spraw.

Dalej strona wyjaśniła, że doręczenie zawiadomienia o fakcie zwłoki w załatwieniu sprawy i wskazanie nowego terminu jej załatwienia (bardzo odległego) tj. do dnia [...]grudnia 2013 r. z załatwieniem sprawy nie ma w istocie nic wspólnego.

Skarżąca podkreśliła, że organ ma podejmować czynności prowadzące do załatwienia sprawy. Tymczasem czynność polegająca na zawiadomieniu o nie załatwieniu sprawy w terminie, taką czynnością z pewnością nie jest. W ocenie skarżącej przesłanie zawiadomienia po otrzymaniu wezwania do załatwienia sprawy jest działaniem pozorowanym. Zdaniem skarżącej żadnej analizy zgromadzonych dowodów i materiałów organ nie musi przeprowadzać. Analizy takiej dokonały już sądy administracyjne (WSA i NSA).

Rozpatrywana sprawa, wobec szczegółowej analizy w wydanych w sprawie wyrokach i sformułowania szczegółowych wytycznych co do dalszego przebiegu postępowania, nie powinna być uznana za sprawę szczególnie skomplikowana. To oznacza, że sprawa powinna była zostać załatwiona najpóźniej do [...] września 2013 r.

Z uwagi na to, że w tym terminie organ nie podjął żadnej czynności mamy do czynienia z bezczynnością organu.

Natomiast to, że organ jednak podjął czynność, co prawda pozorowaną i po terminie, ale jednak czynność tzn. w sposób nieuzasadniony skorzystał z możliwości wyznaczenia nowego terminu załatwienia sprawy przysyłając stosowne zawiadomienie, świadczy o stanie przewlekłości postępowania.

Pismem z dnia [...] października 2013 r. organ zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na inwentarski wyznaczając jednocześnie 3 dniowy termin na ewentualne uzupełnienie materiału dowodowego bądź wypowiedzenie się, co do zabranych dotychczas w sprawie dowodów i materiałów.

W odpowiedzi na skargę oraz w piśmie z dnia [...] lutego 2014 r. organ opisał przebieg dotychczasowego postępowania wskazując m.in., iż decyzją z dnia [...]października 2013r. znak [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie administracyjne w sprawie wniosku D. P. z dnia [...] sierpnia 2007r. dotyczącego samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na budynek inwentarski.

W.Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. decyzją z dnia [...] grudnia 2013r. znak [...] uchylił zaskarżoną decyzje PINB i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji .

Pismem z dnia [...] stycznia 2014r. PINB wystąpił do Wojewody W. o udzielenie informacji czy decyzja Wojewody Nr [...], którą to odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Starosty K. Nr [...] znak [...] z dnia [...] lipca 2008r. udzielającej Państwu O. pozwolenia na przebudowę i zmianę sposobu użytkowania spornego budynku stała się ostateczna.

Pismem z dnia [...] stycznia 2014r. znak [...] organ zawiadomił strony postępowania o zmianie terminu rozpatrzenia sprawy wskazując nowy termin jej załatwienia na dzień [...]marca 2014r.

Pismem z dnia [...] stycznia 2014r. PINB wystąpił do Burmistrza K. o udzielenie informacji czy decyzja Burmistrza z dnia [...] października 2007r. Nr [...] ustalająca warunki zabudowy dla inwestycji obejmującej przebudowę i zmianę sposobu użytkowania budynku gospodarczego na budynek inwentarski (chlewnię) stała się ostateczna i prawomocna .

Pismem z dnia [...] stycznia 2014r. organ zawiadomił Państwa O. oraz stronę postępowania o kontroli uzupełniającej w dniu [...] stycznia 2014r. dotyczącej ustalenia stanu faktycznego sprawy dotyczącej samowolnej zamiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na budynek inwentarski na w/w nieruchomości.

Wojewoda W. pismem z dnia [...] stycznia 2014r. znak [...] zwrócił się Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego o przekazanie informacji o aktualnym stanie sprawy, w której Wojewoda W. decyzją z dnia [...] lipca 2010r. nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Starosty K. o pozwoleniu na przebudowę i zmianę sposobu użytkowania budynku gospodarczego na budynek inwentarski, a w której to sprawie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]września 2010r. nr [...] utrzymał w mocy ww. decyzje wojewody.

Pismem z dnia [...] stycznia 2014r. nr organ wezwał D. P.do udzielenia pisemnych informacji oraz przedłożenia wiarygodnych dowodów na poparcie formułowanych twierdzeń dotyczących samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na inwentarski.

W dniu [...] stycznia 2014r. PINB K. przeprowadził kontrolę uzupełniającą w sprawie ponownego ustalenia stanu faktycznego dotyczącego samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na budynek inwentarski, w oparciu o wskazania NSA zawarte w wyroku z dnia 24 maja 2013r. sygn. akt II OSK 253/12 NSA .

Na wezwanie PINB do udzielenia informacji oraz przedłożenia wiarygodnych dowodów D. P. w dniu [...] stycznia 2014r. przekazała dokumentację fotograficzną (27zdjęć) z 2007r. i 2008r., kopię wyroku Sądu Rejonowego w K. sygn. akt: [...] z dnia [...] kwietnia 2009r., kopię skargi z dnia [...].10.2010r. na decyzję GINB znak : [...] z dnia [...]09.2010r., kopię wyroku WSA w Warszawie sygn. akt VII SA/Wa 2873/12 z dnia 31 stycznia 2013r., kopię skargi kasacyjnej z dnia [...]02.2013r. od wyroku sygn. kat IV SA/Po 1114/12 z dnia [...] lutego 2013r., kopię odpowiedzi z dnia [...]. na skargę kasacyjną GINB od wyroku sygn. akt VII SA/Wa 2873/12 z [...] stycznia 2013r., kopię odpowiedzi z dnia [...]. na skargę kasacyjną E. i J. O. od wyroku sygn. akt VII SA/Wa2873/12 z dnia 31 stycznia 2013r.

Pismem z dnia [...] stycznia 2014r. D. P. wystąpiła do organu z żądaniem przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków : M.P. - męża i D. P..

Pismem z dnia [...] stycznia 2014r. Burmistrz K. udzielił odpowiedzi na wcześniejsze pismo PINB.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego pismem z dnia [...] stycznia 2014r. adresowanym do W. Urzędu Wojewódzkiego w P. udzielił odpowiedzi na wcześniejsze pismo Wojewody W. o aktualnym stanie sprawy zakończonej decyzją GINB.

Pismem z dnia [...] lutego 2014r. organ wezwał do stawiennictwa M. P. i D. P. w dniu [...] marca 2014r. w celu złożenia zeznań w sprawie jw. w charakterze świadka.

Postanowieniem z dnia [...] lutego 2014r. W. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił wyznaczenia Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w K. dodatkowego terminu załatwienia sprawy.

Organ podkreślił, że dopiero po uzupełnieniu materiału dowodowego oraz prawidłowym, wnikliwym ustaleniu stanu faktycznego przedmiotowej sprawy PINB w K. wyda stosowne rozstrzygnięcie w terminie do dnia [...] marca 2014r.

W piśmie procesowym z dnia [...] kwietnia 2014 r. organ ponownie przytoczył przebieg dotychczasowego postępowania oraz wskazał, iż decyzją z dnia [...] marca 2014 r. orzekł o odmowie uchylenia dotychczasowej decyzji z dnia [...] marca 2009 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Ppsa sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

W razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania oraz w razie bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny (art. 154 § 1 Ppsa). Wskazać przy tym należy, że ustawa nie wprowadza ograniczeń temporalnych co do realizacji uprawnienia do wniesienia skargi.

Wszczęcie postępowania sądowego na skutek skargi o wymierzenie grzywny ma na celu ukaranie organu za niewykonanie wyroku oraz jego zdyscyplinowanie. Z powyższego przepisu wynika również, że przesłankę dopuszczalności skargi o wymierzenie grzywny organowi za niewykonanie wyroku stanowi uprzednie pisemne wezwanie właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy (art. 154 § 1 Ppsa). Poza sporem pozostaje fakt, iż skarżąca dopełniła tego obowiązku, zawierając takie żądanie w piśmie z dnia 30 września 2013. (wezwanie do załatwienia sprawy).

W orzecznictwie sądów administracyjnych podnosi się, że przez niewykonanie wyroku uwzględniającego skargę rozumieć należy sytuację, gdy zobowiązany organ pozostaje w bezczynności, w szczególności w kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu załatwienie sprawy oraz sytuację w której organ prowadzi postępowanie ale czyni to w sposób przewlekły. Ponadto zwrócić należy uwagę, że w wypadku wyroku uwzględniającego skargę – wyroku uchylającego zaskarżoną decyzję, termin do jego wykonania mija z upływem terminu wynikającego z art. 35 Kpa.

Istnienie bezczynności organu po wydaniu wyroku uchylającego zaskarżony akt musi być oceniane z punktu widzenia dochowania wymogów z art. 35 § 3 i 5 Kpa. A zatem jeżeli sąd nie określił terminu wydania aktu lub podjęcia czynności, w sprawie mają zastosowanie terminy ustawowe do załatwienia sprawy (bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a w sprawach szczególnie skomplikowanych – w ciągu dwóch miesięcy). Termin ten jest liczony od dnia doręczenia organowi akt administracyjnych wraz z odpisem prawomocnego orzeczenia.

Ponadto wskazać należy, że za niewykonanie wyroku należy uznać również takie działanie organu, które następuje po zwrocie akt administracyjnych organowi przez sąd administracyjny, lecz pozostaje w sprzeczności z oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, wyrażonymi w prawomocnym wyroku sądu. Ponadto, o niewykonaniu wyroku może być mowa także w razie niewłaściwej lub opieszałej realizacji obowiązków nałożonych na organ administracji publicznej przez sąd administracyjny.

Dodatkowo podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 153 Ppsa ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to więc, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. Związanie samego sądu oznacza, że jest on zobowiązany do podporządkowania się wcześniej wyrażonemu przez siebie poglądowi w pełnym zakresie. Godzi się jednak wskazać, że niezastosowanie się do oceny prawnej zawartej w wyroku sądu może być tylko podstawą uchylenia decyzji, nie może natomiast skutkować ukaraniem organu grzywną (por. postanowienie NSA z dnia 25 maja 2001 r., V S.A. 354/01).

Przez ocenę prawną, o której stanowi art. 153 Ppsa należy z kolei rozumieć osąd o prawnej wartości sprawy i może ona dotyczyć zarówno stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak też kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania takiej, a nie innej decyzji (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 listopada 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 1597/06). Pomiędzy oceną prawną, a wskazaniami odnośnie dalszego postępowania zachodzi ścisły związek. Ocena prawna dotyczy dotychczasowego postępowania organów administracyjnych w sprawie, natomiast wskazania określają sposób ich postępowania w przyszłości. Wskazania stanowią więc konsekwencję oceny prawnej, zwłaszcza oceny przebiegu postępowania przed organami administracyjnymi i rezultatu tego postępowania w postaci materiału procesowego zebranego w danej sprawie. Wskazania sądu administracyjnego co do dalszego postępowania wytyczają zatem kierunek działania organu przy ponownym rozpoznaniu sprawy (por. wyrok NSA z dnia 25 października 2006 r., sygn. akt I OSK 1377/05).

Przechodząc do meritum sprawy podnieść należy, iż przez pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" rozumieć należy sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących że formalnie organ nie jest bezczynny. Obejmować ono będzie więc opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy.

W tym miejscu wskazać należy, że instytucja bezczynności oraz przewlekłości postępowania wiążą się nierozerwalnie z zasadą szybkości postępowania, wyrażoną w art. 12 § 1 Kpa oraz z prawem strony postępowania do rozpatrzenia jej sprawy we właściwym terminie. W myśl zasady szybkości postępowania administracyjnego, organ administracji publicznej powinien działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (art. 12 § 1 Kpa). Ustawowe terminy załatwienia sprawy administracyjnej określa zaś art. 35 Kpa. Zgodnie z jego treścią, organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki (§ 1). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3). Do wskazanych terminów nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (§ 5). Z kolei przepis art. 36 § 1 Kpa stanowi, że o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 Kpa).

Istotne znaczenie, z punktu widzenia biegu ww. terminów załatwienia sprawy administracyjnej, i w konsekwencji zaistnienia ewentualnych przesłanek bezczynności ma moment rozpoczęcia biegu terminu załatwienie sprawy administracyjnej.

Jak wskazano wyżej termin załatwienia sprawy po wyroku sądu rozpoczyna swój bieg od dnia zwrotu akt wraz z odpisem prawomocnego wyroku. W niniejszej sprawie akta administracyjne wraz z odpisem prawomocnego wyroku zostały doręczone organowi I instancji [...]sierpnia 2013 r. A więc jest to data początkowa biegu maksymalnie 2 miesięcznego terminu do załatwienia sprawy.

Jak wynika z akt sprawy i z przedstawionego wyżej stanu faktycznego wynika, że organ wydał stosowną decyzję dopiero w dniu [...] marca 2014 r. tj. po upływie ponad 7 miesięcy. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd miał na uwadze, iż w międzyczasie organ wydał decyzję umarzającą postępowanie, to jednakże należy również zauważyć, że po pierwsze została ona uchylona przez organ II instancji, a po drugie została wydana z naruszeniem art. 153 Ppsa, co zostanie szczegółowo omówione poniżej.

Oceniając prowadzone postępowanie Sąd uznał, iż prowadzone było ono w sposób przewlekły, a przewlekłość ta miała charakter rażący.

Dokonując powyższej oceny Sąd miał przede wszystkim na uwadze, że od zwrotu akt do dnia wydania decyzji z dnia [...] października 2013 r. organ poza zwróceniem się do Sądu o odpis księgi wieczystej nieruchomości nie podjął żadnych czynności. Ponadto zwrócić należy uwagę, że organ wystąpił o odpis księgi wieczystej po upływie prawie 2 miesięcy od dnia otrzymania akt. Na uwagę zasługuje również fakt, że organ pierwsze czynności tj. zawiadomienie stron o przedłużeniu terminu do załatwienia sprawy jak i wystąpienie z wnioskiem o odpis księgi wieczystej, podjął dopiero po wpłynięciu wezwania do załatwienia sprawy. Zwrócić należy również uwagę, że w wyroku z dnia 9 listopada 2011 r. sygn. akt IV SA/Po 952/11 Sąd uchylając decyzje o umorzeniu postępowania jednoznacznie wskazał, że w sprawie nie zachodziła bezprzedmiotowość z przyczyn podmiotowych, co przesądził wyrok WSA w Poznaniu z dnia 4 listopada 2009r., sygn. akt IV SA/Po 449/09, ani z przyczyn przedmiotowych, ponieważ istniała sprawa dotycząca zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na budynek inwentarski na nieruchomości sąsiedniej w stosunku do nieruchomości skarżącej – zainicjowana jej wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2007r., a następnie z dnia [...] października 2007r. Dalej Sąd wskazał, iż o tym, że pisma skarżącej w tej sprawie były zasadne świadczyły choćby kontrola przeprowadzona w dniu [...] września 2007r., podczas której stwierdzono, że przedmiotowy budynek jest użytkowany jako inwentarski (przechowywane były tam świnie). Świadczy o tym także wyrok nakazowy Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] października 2009r., którym J. O. uznano winnym popełnienia wykroczenia z art. 93 pkt 9b Prawa budowlanego. W wyroku tym Sąd ustalił, że "obwiniony w okresie od sierpnia 2007r. do [...] sierpnia 2008r., będąc właścicielem budynku o przeznaczeniu magazynowym zmienił sposób użytkowania tego obiektu na budynek inwentarski bez wymaganego prawem zgłoszenia". W tym miejscu wskazać również należy, iż Sąd dając wytyczne co do dalszego postępowania jednoznacznie przesądził, że organ winien był wszcząć postępowanie w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na budynek inwentarski i prowadzić merytoryczne postępowanie w oparciu o przepis art. 48 Prawa budowlanego w związku z art. 71 ust. 6 ust. 1 Prawa budowlanego.

Z powyższego wyroku jednoznacznie wynikał obowiązek prowadzenia merytorycznego postępowania. Natomiast w niniejszej sprawie organ pomimo tak wyraźnych wytycznych ponownie decyzją z dnia [...] października 2013 r. umorzył postępowanie, a decyzję merytoryczną wydał dopiero w dniu [...] marca 2014 r. Z materiału znajdującego się w nadesłanych aktach administracyjnych wynika, że organ czynności mające na celu merytoryczne załatwienie sprawy podjął dopiero po [...] stycznia 2014 r. tj. po decyzji W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2013 r. uchylającej decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2013 r.

Co prawda organ po otrzymaniu decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego podjął czynności celem wyjaśnienia sprawy i czynności te podejmował w niewielkich odstępach czasu, to oceniając całokształt postępowania, a przede wszystkim czynności podejmowane przed wydaniem decyzji z dnia [...] października 2013 r. oraz fakt wydania decyzji umarzającej postępowanie w sprzeczności z wyrokiem z dnia 9 listopada 2011 r., uznać należy, że postępowanie prowadzone było z rażącą przewlekłością.

Takie zachowanie organu uzasadnia wymierzenie organowi grzywny w kwocie 500 zł.

W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z 154 § Ppsa grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej w 2013 r. wyniosło 3.650,06 zł (Komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z 11 lutego 2014 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2013 r., M.P. z 2014 r. poz. 146). Rozstrzygając o wymiarze grzywny Sąd wziął pod uwagę przede wszystkim fakt nie podejmowania żadnych czynności przez okres 2 miesięcy od zwrotu akt oraz okoliczność nierespektowania wyroku sądu. Natomiast za obniżeniem wymierzonej grzywny przemawiała okoliczność, że sprawa nie należy do spraw łatwych oraz fakt, iż po uchyleniu przez organ odwoławczy ponownej decyzji umarzającej postępowania organ I instancji załatwił sprawę bez zbędnej zwłoki.

Odnosząc się natomiast do bezczynności organu wskazać należy, iż w przedmiotowej sprawie stan bezczynności nie zachodził. W przypadku bezczynności organu administracji publicznej po wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego kontrola sądu sprowadza się do sprawdzenia, czy rzeczywiście organ pozostaje w zwłoce z załatwieniem sprawy. Rozpoznając sprawę bezczynności po wyroku sądu administracyjnego, sąd bierze pod uwagę jedynie sam fakt, czy w danej sprawie zostało wydane orzeczenie i czy nastąpiło to w terminie, przy czym pamiętać należy, że organ na mocy art. 36 Kpa ma prawo przedłużyć termin załatwienia sprawy. Natomiast kwestia zasadności przedłużenia terminu do załatwienia sprawy jest przedmiotem oceny Sądu w ramach badania przewlekłości postępowania. Wobec powyższego stwierdzić należy, iż nie można organowi postawić zarzutu bezczynności w sytuacji gdy w terminie do załatwienia sprawy organ przedłuża termin jej załatwienia.

W związku z powyższym, stwierdzić należy, iż wprawdzie organ przekroczył termin, w którym powinno się załatwić sprawę, to jednak prawidłowo, na podstawie art. 36 § 1 Kpa zawiadomił strony o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy. Co skutkuje uznaniem, że w przedmiotowej sprawie bezczynność organu nie miała miejsca.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 154 § 1 i 2 w zw. z art. 154 § 6 Ppsa orzekł jak w pkt. 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 Ppsa