Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1360/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2014-03-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 30 ust. 1 pkt 3, art. 496 ust. 2, ust 1 i 3
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka (spr.),, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Protokolant specjalista Ewa Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2014 r. sprawy ze skargi F. K. i W. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z dnia [...] r., nr [...], a także decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...]; 2) orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżących solidarnie kwotę 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu 23 lutego 2011 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. dokonał kontroli nieruchomości nr 1 w C. przy ul. [...]. Ustalono, że na działce tej, stanowiącej własność Skarbu Państwa w zarządzie Głównej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad zostało w roku 2009 bez zgłoszenia wybudowane ogrodzenie przez W. i F. K.. Jego wysokość nie przekracza 2,20 m. Stwierdzono, że działka stanowi drogę dojazdową. W nawiązaniu do czynności Z. P. i J. G. podały, że do czasu wykonania ogrodzenia bez przeszkód dojeżdżały przez działkę 1 do swoich nieruchomości, w wyniku wykonania ogrodzenia możliwość taką utraciły.

Zawiadomieniem z 8 marca 2011 r. PINB w C. poinformował o wszczęciu postępowania w sprawie samowolnie wykonanego ogrodzenia od strony drogi dojazdowej na działce 1. Z. P. podała, że sprawa dotyczy jej interesu prawnego, albowiem w wyniku zagrodzenia działki 1 będącej jedyną drogą dojazdową do autostrady i działki nr 2, samochody jeżdżące na teren budowy ekranów akustycznych w konsekwencji przejeżdżają przez jej teren, sąsiedzi bezprawnie dokonali zajęcia części działki Skarbu Państwa na swoją rzecz, ogrodzili i zagospodarowali jak swoją posesję. Podobne stanowisko zajęła J. G., podając, że sąsiedzi zajęli całą działkę nr 2 i część działki 1, przez co pozbawili ją dojazdu do jej posesji i uniemożliwili dojazd do drogi szybkiego ruchu samochodom wożącym materiały do jej budowy i ekrany ochronne. Dokonali także utwardzenia części zajętego gruntu. Natomiast Główna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad w pismach kierowanych zarówno do małżonków K., jak i do J. G. i Z. P. wyrażała swój sprzeciw wobec zagrodzenia przejazdu, twierdziła, że domaga się likwidacji ogrodzenia, a działka nr 1 stanowi drogę dojazdową do wszystkich posesji przy niej położonych, jest zbędna na cele budowy autostrady i winna być przejęta przez gminę i zaliczona do dróg gminnych. W piśmie do PINB w C. z 26 października 2011 r. GDDKiA podała, że nie wyrażała zgody na lokalizację ogrodzenia i domaga się jego usunięcia. Małżonkowie K. informowali zaś organ nadzoru, że czynią starania w celu sprzedaży im zajętej działki.

Decyzją z [...] r., nr [...] PINB w C. umorzył postępowanie w sprawie budowy ogrodzenia na działce 1 i 3 jako bezprzedmiotowe. W uzasadnieniu wyjaśnił, że działka oznaczona w ewidencji gruntów jako użytek drogowy nie jest drogą publiczną, pozbawiona jest przejazdu, służy do obsługi wyłącznie nieruchomości przy niej położonych i na cele budowy autostrady. Jako dojazd do posesji nie ma charakteru miejsca publicznego, wobec czego wykonanie ogrodzenia nie wymagało zgłoszenia i nie podlega reżimowi prawa budowlanego. Spór należy rozstrzygnąć na drodze powództwa cywilnego.

Rozstrzygnięcie to zostało uchylone przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z [...] r., nr [...], a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że działka nr 1 jest drogą dojazdową do nieruchomości przy niej zlokalizowanych, jej zarządca nie wprowadza ograniczeń w jej użytkowaniu, w konsekwencji należy ją uznać z miejsce publiczne w rozumieniu art. 30 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego. Interes prawny J. G. będącej właścicielką działki 43 i Z. P. będącej właścicielką działki 4 wynika z tego, że obie działki sąsiadują z działką nr 1, a wykonane ogrodzenie ograniczyło dostęp działki 5 do ulicy [...]. Wskazano na konieczność ustalenia kręgu stron postępowania po zbadaniu ksiąg wieczystych.

Ponownie prowadząc postępowanie przeprowadzono w dniu 21 listopada 2012 r. kolejne oględziny. Ustalono, że do działki nr 5 istnieje urządzony dojazd utwardzony, poprowadzony wzdłuż działki 1, biegnący przez parcelę 4 i 6. J. G. stwierdziła, że po tej drodze nie ma służebności przejazdu. Ogrodzenie zlokalizowane na działce 1 na długości ok. 40 m jest odsunięte od granicy tej działki o ok. 1,5 m. Między ogrodzeniem tym, a dojazdem urządzonym po działkach 4 i 6 jest pas zieleni i rosną drzewa, co oddziela oba te ciągi komunikacyjne. J. G. i Z. P. podtrzymały swoje stanowiska wskazując na powtarzające się naruszenia ich własności przez pojazdy biorące udział w budowie autostrady. J. G. dołączyła do akt sprawy kopię opinii nr [...] z [...] r. w postępowaniu sądowym z powództwa M. P. przeciwko J. G. i innym o zniesienie służebności.

Organ I instancji 20 grudnia 2012 r. przesłuchał strony. J. G. okazała akt notarialny zakupu nieruchomości z 25 listopada 1974 r. jako dowód własności działek 5 i 7, ustalono że akt ten zawiera postanowienie o ustanowieniu na ówczesnej działce nr 8 służebności drogi koniecznej. Z. P. przedłożyła akt notarialny z 2 czerwca 2010 r. darowizny na jej rzecz działki 4, na której ówcześnie ustanowiona była służebność. GDDKiA podtrzymała żądanie nakazania rozbiórki obrodzenia zlokalizowanego na działce będącej w jej zarządzie.

Postanowieniem z [...] r., nr [...] PINB w C., na podstawie art. 49b ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., nr 243, poz. 1623 ze zm.), nałożył na W. ii F. K. obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni wymienionych w tym postanowieniu dokumentów, w tym oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane, projektu zagospodarowania działki i zaświadczenia o zgodności ogrodzenia z planem miejscowym lub ostatecznej decyzji ustalającej warunki zabudowy. Obowiązek ten nie został wykonany i decyzją z [...] r., nr [...] PINB w C., na podstawie art. 49b ust. 1 i 3 prawa budowlanego nakazał inwestorom rozbiórkę ogrodzenia wraz z bramą wjazdową, zlokalizowanego na działce 1. W uzasadnieniu opisano przebieg postępowania. Ustalono, że działka nr 1 stanowi drogę dojazdową do kilku posesji i jest odnogą ulicy [...], będącej drogą powiatową. Była wykorzystywana na cele budowy drogi ekspresowej [...]. Jest drogą wewnętrzną stanowiącą własność Skarbu Państwa w zarządzie GDDKiA, nie ma statusu drogi publicznej. Zgodnie ze stanowiskiem zarządcy, jest przeznaczona do użytkowania jako droga dojazdowa, bez ograniczeń, planowane jest docelowe przeznaczenie jej pod drogę gminną. Uzasadnia to w ocenie organu uznanie działki za miejsce publiczne, dostępnego dla nieograniczonej liczby osób. Taką kwalifikacje tego rodzaju dróg potwierdza praktyka reprezentowana w orzecznictwie sądów administracyjnych. W konsekwencji budowa ogrodzenia od strony miejsca publicznego wymagała zgłoszenia, czego inwestorzy nie dopełnili. Wszczęto postępowanie w celu zalegalizowania inwestycji i wystosowano pismo do zarządcy działki, który zawnioskował o nakazanie rozbiórki. Inwestorzy nie złożyli dokumentów koniecznych dla zalegalizowania ogrodzenia, wobec czego uzasadniony jest nakaz rozbiórki ogrodzenia. W uzasadnieniu wskazano także, że nadal istnieje ustanowiona na działce nr 8 służebność drogi. W miejsce działki 8 występują obecnie działki nr 4, 7 i 5. Na mapach linią przerywaną naniesiona jest nieutwardzona droga prowadząca przez te działki. W stanie faktycznym powstałym w wyniku realizacji drogi [...] doszło do odcięcia działek 4, 7 i 5 od działek leżących powyżej, a służebność utraciła swą funkcję ze względu na dostępność wszystkich działek zlokalizowanych po południowej stronie [...] do odnogi ulicy [...]. Służebność przez działki 4, 4 i 5 utraciła zatem swą funkcjonalność i nie stanowi niezbędnego dojazdu do nieruchomości w tym rejonie. Miała ona znaczenie przed wybudowaniem drogi ekspresowej, jako prawny dojazd do działek położonych w rejonie obecnej [...]. Fakty te mają jednak znaczenie drugorzędne, albowiem inwestorzy nie przedłożyli dokumentów niezbędnych do legalizacji.

Odwołania od decyzji wnieśli W. K. i F. K., wnioskując o uchylenie wydanej decyzji i umorzenie postępowania. Zarzucili naruszenie art. 30 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego poprzez jego nieuzasadnione zastosowanie w sprawie. W uzasadnieniu podnieśli, że działka 1 nie jest ani drogą publiczną, ani miejscem publicznym. Nie pełni funkcji dojazdowej dla nieograniczonego kręgu osób, pełni raczej funkcję zjazdu z drogi publicznej.

Zaskarżoną decyzją z [...] r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu przyjął, że stanowiąca własność Skarbu Państwa działka nr 1 stanowi drogę wewnętrzną w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o drogach publicznych. Nie stoi to na przeszkodzie do uznania, że jest ona miejscem publiczny w rozumieniu art. 30 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego. Jest drogą dojazdową do nieruchomości przy niej zlokalizowanych oraz do terenu budowy drogi szybkiego ruchu. Właściciel nie wprowadza ograniczeń w korzystaniu z tej drogi, docelowo ma stać się drogą gminną. Budowa ogrodzenia na tej działce spowodowała brak możliwości korzystania z drogi i wymagała uprzedniego zgłoszenia. Zgłoszenia takiego inwestorzy nie dokonali, nie skorzystali także z możliwości zalegalizowania samowoli, nie składając dokumentów określonych w postanowieniu z [...] r. W tej sytuacji orzeczenie nakazu rozbiórki na podstawie art. 49b ust. 3 prawa budowlanego jest obligatoryjne i uzasadnione. O skutkach tych inwestorzy zostali pouczeni.

W skardze do sądu administracyjnego W. K. i F. K. wnieśli o uchylenie decyzji organów obu instancji i umorzenie postępowania w przedmiocie ogrodzenia oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, zarzucając naruszenie art. 30 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego. W uzasadnieniu opisano przebieg postępowania i wydane rozstrzygnięcia, a także powtórzono dotychczasowe argumenty zgłaszane przez Skarżących. Podkreślono, że działka 1 nie jest ani drogą publiczną, ani innym miejscem publicznym. Zawnioskowano też o wstrzymanie wykonania decyzji, co zostało uwzględnione przez organ odwoławczy, który postanowieniem z [...] r. wstrzymał wykonanie decyzji o nakazie rozbiórki. W piśmie procesowym z 18 lutego 2014 r. pełnomocnik Skarżących podtrzymał skargę i wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji organów obu instancji, a nadto decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] r. Zarzucił skierowanie decyzji do osób nie będących stronami w postępowaniu, albowiem J. G. i Z. P. nie mają w sprawie interesu prawnego, a decyzja z [...] r. została wydana po uwzględnieniu ich odwołania. Zarzucono także naruszenie art. 10, 8 i 6 k.p.a. Uzasadniając brak interesu prawnego w sprawie po stronie uczestniczek postępowania wskazano, że nie wynika on z prawa własności do działki sąsiadującej z działką 1. Wykonanie ogrodzenie nie naruszyło praw innych podmiotów, nie ograniczyło ich dojazdu do nieruchomości, a uczestniczki wcale nie korzystały z działki 1, bo mają prawny i faktyczny dojazd po innych działkach. Przyjmując interes prawny uczestniczek organy nie wskazały, z jakich przepisów prawa go wyprowadziły. Rozpatrzenie odwołania wniesionego przez osobę nie będącą stroną skutkuje nieważnością wydanej decyzji, a wada ta rozciąga się na kolejne decyzje wydane w sprawie. W stosunku do wszystkich tych decyzji zasadne jest stwierdzenie ich nieważności. Podniesiono, że przed wydaniem ostatniej z decyzji organ nie zapewnił Skarżącym możliwości zapoznania się z aktami.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymują stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Uczestniczki postępowania Z. P. i J. G. podtrzymały swoje stanowiska, podkreślając fakt utraty dojazdu do nieruchomości, przeznaczenie drogi do użytku wszystkich mieszkańców i negatywne następstwa związane z wykorzystywaniem ich działek celem dojazdu samochodów do terenu budowy drogi [...]. Dołączyły mapę z naniesioną lokalizacją ogrodzenia oraz krawężnika wysokiego na 30-40 cm. od strony działki 9.

Uczestnik postępowania Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad wniosła o oddalenie skargi, a także o uchylenie postanowienia WINB z [...] r. o wstrzymaniu wykonania decyzji i o oddalenie wniosku Skarżących o wstrzymanie wykonania nakazu rozbiórki. Wskazano, że wykonane ogrodzenie stanowi przeszkodę w dojeździe do terenu budowy zabezpieczeń akustycznych wzdłuż trasy [...]. Zgodzono się ze stanowiskiem organów nadzoru budowlanego, że działka 1 jest miejscem publicznym, dostęp do niej nie jest ograniczany. Wskazano też, że fałszywe jest stanowisko, jakoby działka 1 była "zjazdem" z drogi powiatowej, od tej drogi pod względem geodezyjnym jest ona oddzielona jeszcze dwiema innymi działkami nr 10 i 11.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozważył, co następuje:

Brak jest podstaw do uznania, że wydane w sprawie decyzje zostały skierowane do osób niebędących stronami w sprawie, a co za tym idzie, że spełniona została przesłanka nieważności z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Ta przesłanka dotyczy przypadku, gdy adresatem decyzji jest podmiot niebędący stroną, czyli decyzja rozstrzyga o prawach i obowiązkach podmiotu, którego sytuacji prawnej w danym postępowaniu nie można władczo kształtować. Nie należy tego utożsamiać z przypadkiem, gdy decyzja jest doręczana podmiotom, które brały udział w postępowaniu, choć ze względu na brak interesu prawnego nie powinny w nim uczestniczyć. Doręczenie decyzji nie jest tożsame ze skierowaniem jej do określonego podmiotu, ta ostatnia sytuacja oznacza orzeczenie o czyichś prawach i obowiązkach. Podnoszony zarzut, że J. G. i Z. P. nie są stronami w przeprowadzonym postępowaniu nie może zatem być sprowadzony do zarzutu skierowania decyzji do podmiotu niebędącego stroną, wydane decyzje nie nakładają wszak nakazu rozbiórki na te osoby. Niezależnie od powyższego zastrzeżenia, skarga okazała się jednak w ocenie Sądu skuteczna.

Bezsporna jest okoliczność, że skarżący wybudowali ogrodzenie na działce 1 stanowiącej własność Skarbu Państwa. Działka ta figuruje w ewidencji gruntów jako działka drogowa, choć droga niewątpliwie nie ma charakteru drogi publicznej. Ogrodzenie to w części nie zostało przy tym wybudowane w granicy między działkami 1 i 5, lecz w oddaleniu od niej i leży na terenie działki 1. Działka 1 z jednej strony, przez działki 10 i 11 łączy się z drogą publiczną ulicą [...], zaś z drugiej strony pozbawiona jest dalszego przejazdu i kończy się. Działka ta może służyć i służy obsłudze komunikacyjnej nieruchomości przy niej położonych, choć nie wykazano, by właściciele działek przyległych mieli jakiś tytuł prawny do korzystania z drogi, korzystają zatem z drogi na zasadach posiadania. Właściciel i zarządca działki nie wprowadzają ograniczeń w korzystaniu z działki. W tym stanie faktycznym rozważenia wymaga po pierwsze status działki 1 na gruncie prawa budowlanego. W przekonaniu Sądu organy obu instancji prawidłowo zakwalifikowały działkę 1 do kategorii innych miejsc publicznych, o jakich mowa w art. 30 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego. Nie ma podstaw do przyjęcia, że działka ta, i to w końcowym jej przebieg, jest zjazdem z drogi publicznej. Taka kwalifikacja stanu faktycznego i interpretacja terminu "zjazd" nie może zostać uznana. Zjazdem w rozumieniu art. 4 pkt 8 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 260 ze zm.) jest połączenie drogi publicznej z nieruchomością położoną przy drodze, stanowiące bezpośrednie miejsce dostępu do drogi publicznej w rozumieniu przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zjazdu nie może wobec tego stanowić cała działka, za pośrednictwem której taki dostęp do drogi publicznej uzyskują działki nie położone bezpośrednio przy drodze publicznej.

Pojęcie "innych miejsc publicznych" wprowadza art. 30 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego i ma ono istotne znaczenie na gruncie tej ustawy, albowiem w konsekwencji budowa ogrodzeń od strony miejsc publicznych wymaga zgłoszenia. Zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego, zgłoszenia wymaga budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów, torów kolejowych i innych miejsc publicznych oraz ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m. Relacja pomiędzy drogami, a miejscami publicznymi w rozumieniu powołanego przepisu została w orzecznictwie sądowym rozważona, a przytoczone przez organy administracji w uzasadnieniach wydanych decyzji wyroki sądów administracyjnych potwierdzają, że drogi wewnętrzne mogą stanowić miejsca publiczne, jeżeli są powszechnie dostępne. W przekonaniu Sądu redakcja art. 30 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego pozwala przyjąć, że jego zakresem objęte są co do zasady miejsca służące komunikacji, przepis wymienia drogi, ulice, place, tory kolejowe. Budowa ogrodzeń od strony takich miejsc wymaga bez wątpienia zgłoszenia, co służy monitorowaniu utrzymania ich komunikacyjnej funkcjonalności. Wydaje się, że właśnie taka wartość, jak zachowanie dostępności i komunikacyjnej funkcji, uzasadnia wprowadzony reżim budowy ogrodzeń od strony wymienionych obiektów. W pojęciu "innych miejsc publicznych", na zasadzie argumentu eiusdem generis" ("tego samego rodzaju") należy zatem zawrzeć inne niż wprost wymienione miejsca służące komunikacji, mieszczą się w nim drogi wewnętrzne o cesze powszechnej dostępności. Brak ograniczeń w korzystaniu z działki drogowej w celach komunikacji został przez zarządcę gruntu potwierdzony, także przeznaczenie działki 1 (wraz z działkami 10 i 11) na cele komunikacji nie jest kwestionowane. Wykładnia art. 30 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego dokonana przez organy w niniejszej sprawie jest w ocenie Sądu prawidłowa, nie narusza dyrektyw interpretacyjnych. Także kwalifikacja prawna stanu faktycznego, polegającą na uznaniu działki 1 za miejsce publiczne jest uzasadniona w świetle potwierdzonych jej cech i przeznaczenia. W konsekwencji wniosek, że ogrodzenie wzniesione nie tylko od strony tej działki, ale wręcz z ingerencją w jej teren, wymagało uprzedniego zgłoszenia, jest zasadny. Wybudowanie tego ogrodzenia bez zgłoszenia jest przypadkiem samowoli budowlanej.

Akceptacja dla powyżej przedstawionych wniosków nie rozstrzyga jednak kolejnej kwestii, jaka została w skardze podniesiona, związanej z ustaleniem stron postępowania prowadzonego w związku ze stwierdzoną samowolą. Bez wątpienia stronami tymi są inwestorzy oraz podmiot posiadający tytuł prawny do działki drogowej, w tym przypadku GDDKiA jako zarządca działki Skarbu Państwa. Kryterium powszechnej dostępności drogi wewnętrznej, jako warunku objęcia reżimem prawa budowlanego wykonywania ogrodzeń od strony takiej drogi, nie przekłada się w przekonaniu Sądu na powszechność legitymacji procesowej w postępowaniu naprawczym. Legitymacja ta zależna jest od posiadania interesu prawnego, nie faktycznego, zgodnie z mającą zastosowanie, ogólną zasadą z art. 28 k.p.a. W przypadku, gdy droga wewnętrza stanowi współwłasność wielu osób, lub też na działce takiej ustanowione są służebności drogowe dla określonych osób, wówczas podmioty te legitymują się interesem prawnym w postępowaniu administracyjnym.

W niniejszej sprawie Skarżący zakwestionowali interes prawny J. G. i Z. P., a w ocenie Sądu zarzut ten jest skuteczny. W przypadku J. G., jako właścicielki działki 5, sąsiadującej z działką 1, interes prawny mógłby być ewentualnie wywodzony z okoliczności posadowienia ogrodzenia w granicy. Skoro przepis art. 30 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego limituje także wysokość ogrodzeń w granicy między działkami, to właścicielowi działki, w granicy której ogrodzenie powstaje, przysługuje interes prawny wywodzony właśnie w powołanego przepisu, do monitorowania wysokości tak posadowionego ogrodzenia i prawo uczestniczenia w postępowaniu dotyczącym tego ogrodzenia. Wykonane przez Skarżących ogrodzenie nie znajduje się jednak w granicy, podany argument dla uzasadnienia interesu prawnego J. G. nie może wobec tego zostać użyty. Osoby korzystające natomiast z drogi wewnętrznej na zasadzie posiadania dojazdu nie mogą wykazać interesu prawnego w rozumieniu prawa administracyjnego. Ochrona posiadanego dojazdu może odbywać się na podstawie roszczeń przysługujących posiadaczowi, w trybie prawa cywilnego. Argumenty podnoszone przez Uczestniczki postępowania, że w wyniku zagrodzenia działki 1 dochodzi do ingerencji w ich własność, nie tworzą interesu prawnego w prawie administracyjnym. Uczestniczkom w przypadku naruszania ich prawa własności i wyrządzania szkód służy uprawnienie do zakazania bezpodstawnego korzystania z ich własności, żądania naprawienia szkód czy poniesienia kosztów udostępniania dojazdu osobom trzecim do terenu drogi [...]. Bez wątpienia interes prawny przysługuje natomiast podmiotowi mającemu tytuł do działki 1 i musi budzić zdziwienie zarówno wieloletnia tolerancja po stronie GDDKiA stanu zajęcia fragmentu działki Skarbu Państwa, jak i ograniczenia jej komunikacyjnej dostępności i użyteczności na potrzeby budowanej drogi ekspresowej. Zarządca działki ani nie wszczął kroków na drodze cywilnej, ani nie inicjował w istocie postępowania administracyjnego, ograniczając się do wymiany pism i popierania stanowiska Uczestniczek, podczas gdy z cywilnoprawnego punktu widzenia sprawa wydaje się oczywista, a okoliczność zajęcia gruntu Skarbu Państwa przyznana.

Przyjmując brak interesu prawnego po stronie osób, które nie legitymują się żadnym tytułem prawnym do działki drogowej 1, Sąd w konsekwencji uznał trafność zarzutu, że bezpodstawnie doszło do rozpoznania odwołania takich osób od pierwszej z wydanych w sprawie decyzji. Objęcie rozstrzygnięciem Sądu także decyzji WINB z [...] r., nr [...] znajduje swoje oparcie w art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zgodnie z którym sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów wydanych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to konieczne do jej końcowego załatwienia. Prowadząc ponownie postępowanie po wyroku Sądu organ odwoławczy winien ponownie przystąpić do oceny dopuszczalności odwołań złożonych przez J. G. i Z. P. od decyzji PINB w C. z [...] r., uwzględniając związanie niniejszym wyrokiem. Legalność zaś decyzji organu I instancji, w braku odwołania stron, może być ewentualnie weryfikowana przez organ wyższego stopnia w trybie nadzwyczajnym.

Mając na uwadze podane argumenty, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ w związku z art. 133 i 152 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania postanowiono na podstawie art. 200, 205 § 2 i 209 powołanej ustawy.