Postanowienie WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1240/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2017-01-30 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Utrzymano w mocy postanowienie - art.260 par.1 ustawy - PoPPSA
Powołane przepisy: article: art. 260, art. 246 par. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Machcińska, po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu A Sp. z o.o. w G. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 grudnia 2016 r. w sprawie ze skargi A Sp. z o.o. w G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w kwestii wniosku o przyznanie stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych p o s t a n a w i a utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.


UZASADNIENIE

Odpowiadając na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w niniejszej sprawie w kwocie 100,00 zł, strona skarżąca wniosła o przyznanie jej prawa pomocy. Skarżąca nadesłała następnie urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPPr), w którym zwróciła się o zwolnienie jej od kosztów sądowych.

Przedstawiając stan sprawy referendarz sądowy wskazał, iż uzasadniając złożony wniosek spółka podniosła, że w wyniku działań organów podatkowych zablokowano jej wszystkie rachunki bankowe, uniemożliwiając tym samym pozyskanie i dysponowanie środkami finansowymi. Referendarz sądowy wskazywał, że z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, iż kapitał zakładowy (majątek lub środki finansowe) spółki stanowi kwotę 5.000,00 zł, zaś wartość środków trwałych wyniosła 81.839,20 zł. W poprzednim roku obrotowym spółka poniosła stratę w kwocie 463.368,12 zł.

W piśmie doręczonym w dniu 30 listopada 2016 r. referendarz sądowy wezwał spółkę do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie dokumentów źródłowych, w tym w szczególności: odpisu ostatniego sprawozdania finansowego strony skarżącej, odpisu zeznania podatkowego skarżącej w podatku dochodowym od osób prawnych za rok 2015, odpisów deklaracji strony skarżącej na podatek od towarów i usług za ostatnie sześć miesięcy oraz dokumentów dotyczących lokat i kont (zastrzeżono, że w przypadku gdyby rachunki te były zajęte w sposób całkowicie wykluczający korzystanie z nich przez Spółkę, należy przedłożyć zaświadczenie wystawione przez bank po dniu otrzymania wezwania, informujące o wysokości zajęć oraz sposobie ich spłaty, w tym o środkach udostępnionych Spółce w okresie ostatnich trzech miesięcy).

Ustosunkowując się do tego wezwania Spółka oświadczyła, że "żądane dokumenty nie będą stanowiły informacji o możliwości zapłaty żądanej kwoty. Jest to fikcja, która ma uzasadnić odmowę zwolnienia aby ochronić naruszający prawo organ administracji." Z tych względów oświadczyła, że nie wysyła dokumentów, o które wezwano spółkę.

Postanowieniem z dnia 20 grudnia 2016 r. referendarz sądowy odmówił spółce przyznania prawa pomocy.

Uzasadniając przyjęte rozstrzygnięcie referendarz sądowy wskazywał, że Spółka odmówiła wykonania wezwania, stosownie do art. 255 p.p.s.a., które wystosowuje się do wnioskodawcy wówczas, gdy jego oświadczenia okażą się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzą wątpliwości, i rodzi po jego stronie obowiązek w postaci złożenia w zakreślonym terminie dodatkowych oświadczeń lub przedłożenia dokumentów źródłowych. Referendarz sądowy, podkreślił, że złożony przez Spółkę wniosek nie może sam przez się stanowić podstawy do przyznania jej prawa pomocy i ma na celu zniesienie tego stanu rzeczy. Służy ono przede wszystkim weryfikacji oświadczeń zawartych we wniosku poprzez ich konfrontację z niezbędną dokumentacją źródłową.

Tymczasem Spółka odmówiła wykonania tego rodzaju wezwania. Uczyniła to, jak podkreślił referendarz sądowy, z niezrozumiałych powodów, przyznając jednak, że w rzeczywistości dokumenty źródłowe, które miałaby nadesłać, nie przemawiałyby na rzecz zwolnienia jej od wpisu od skargi. Referendarz sądowy stwierdził, że wpis jaki ma zapłacić Spółka jest nieznaczny, najmniejszy spośród znanych procedurze sądowoadministracyjnej. Dlatego też należy, zdaniem referendarza poczynić bardzo precyzyjne, wieloaspektowe ustalenia dotyczące sytuacji majątkowej Spółki, aby stwierdzić, że istotnie jest ona aż tak zła, iż wyklucza poniesienie tak niewielkiego ciężaru finansowego. Jest to niemożliwe bez podstawowych dokumentów w tym zakresie, od których udostępnienia Spółka się uchyliła.

W sprzeciwie od powyższego postanowienia spółka wniosła o jego uchylenie i zwolnienie jej od kosztów sądowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Jednocześnie zgodnie z § 2 ww. przepisu wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu.

Zgodnie natomiast z treścią art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie prawnej a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

Tak ukształtowana treść przepisu, w szczególności użycie sformułowania "gdy wykaże", wyraźnie przesądza, że to na stronie spoczywa obowiązek wykazania, że znajduje się w sytuacji wymagającej przyznania jej prawa pomocy.

W rozpatrywanej sprawie referendarz sądowy słusznie przyjął, że strona skarżąca nie wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

W orzecznictwie sądowym zgodnie przyjmuje się bowiem, że podmiot ubiegający się o przyznanie prawa pomocy, który nie przedstawia żądanych wyjaśnień, musi liczyć się z negatywnymi konsekwencjami wynikającymi z jego bierności (por. postanowienie NSA z dnia 18 grudnia 2012 r., sygn. akt II FZ 1010/12, publ. LEX nr 1240471). Jeżeli strona uchyla się od przedstawienia dokumentacji potwierdzającej istniejący stan, to powinna liczyć się z tym, że referendarz sądowy nie będzie miał wystarczających podstaw do przyznania jej prawa pomocy.

Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku, uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest bowiem kryterium finansowe (por. postanowienie NSA z dnia 16 stycznia 2014 r., sygn. akt II GZ 792/13, publ. LEX nr 1452809).

W rozpatrywanej sprawie skarżąca spółka poprzestała jedynie na złożeniu oświadczenia majątkowego w ramach urzędowego formularza PPPr. Na wezwanie referendarza sądowego nie nadesłała jednak żadnego dokumentu źródłowego, który mógłby potwierdzać istnienie przesłanki przyznania jej prawa pomocy. Dla uzyskania bieżących danych niezbędne było wezwanie do uzupełnienia wniosku poprzez nadesłanie dokumentacji źródłowej. W związku z tym, dokumenty źródłowe o które wezwano w niniejszej sprawie stanowią absolutne minimum, które pozwoliłoby na zobrazowanie kondycji finansowej spółki.

Podsumowując, w ocenie Sądu, referendarz sądowy zasadnie przyjął

w zaskarżonym postanowieniu, że skarżąca nie udowodniła braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Tym samym orzeczenie referendarza sądowego - jako prawidłowe - należało utrzymać w mocy, tym bardziej, że w sprzeciwie Spółka nie wskazała nowych okoliczności.

W związku z powyższym, na podstawie art. 260 i art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.