Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 371/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-12-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Skarżony organ: Minister Skarbu Państwa
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka Sędziowie WSA Elżbieta Lenart (spr.) asesor WSA Jerzy Siegień Protokolant Emilia Rutkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi Powiatu [...] na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie nabycia mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1stycznia 1999 r. przez jednostkę samorządu terytorialnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] Minister Skarbu Państwa uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2000 r. nr [...] odmawiającą przekazania na rzecz Miasta O.- miasta na prawach powiatu, nieruchomości rolnych Skarbu Państwa, oznaczonych w rejestrze ewidencji gruntów wsi R., gmina R., nr [...], [...], [...], [...], [...], o powierzchni [...] ha, oraz wsi P., gmina R. nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [....], [...], [...], [...],[...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [....] o powierzchni [....] ha, przekazanych Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa i orzekł o stwierdzeniu nabycia z mocy prawa przez Miasto O. - miasto na prawach powiatu, nieodpłatnie z dniem 1 stycznia 1999 roku nieruchomości rolnych Skarbu Państwa, oznaczonych w rejestrze ewidencji gruntów wsi R., gmina R., nr [...], [...], [...], [...], [...], o powierzchni [...] ha, oraz wsi P., gmina R., nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [....], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] o powierzchni [...] ha, przekazanych Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa, a będących we władaniu Zespołu Szkół [...] w O.

Z uzasadnienia decyzji organu wynika, że Zarząd Miasta O. pismem z dnia 15 czerwca 2000 roku zwrócił się do Wojewody [...] z wnioskiem o wydanie decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 roku przez Miasto O. - miasto na prawach powiatu, mienia Skarbu Państwa będącego we władaniu Zespołu Szkół [...] w O., powołując się na art. 60 ustawy z dnia 13 października 1998 roku - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.).

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2000 roku nr [...] odmówił przekazania na rzecz Miasta O. - miasta na prawach powiatu, nieruchomości rolnych Skarbu Państwa oznaczonych w rejestrze ewidencji gruntów wsi R., gmina R., nr [...] [...], [...], [...], [...] o powierzchni [...] ha, oraz wsi P., gmina R., nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], [...], [...], [...], [...], [...],.[...],[...],[...], [...], [...], [...], [...] o powierzchni [...] ha, przekazanych Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa, wskazując jako podstawę prawną art. 64 w/w ustawy.

Wojewoda stwierdził, iż wprawdzie przedmiotowe nieruchomości faktycznie są wykorzystywane dla celów dydaktycznych przez [...] Zespołu Szkół [...], to jednak nie mogą być przekazane na rzecz Miasta O. w trybie art. 64 a tym bardziej w trybie art. 60 powołanej ustawy.

Od powyższej decyzji odwołał się Zarząd Miasta O. wskazując, że Wojewoda [...] przekazał Zespół Szkól [...] w O. na rzecz Miasta O., a ponadto, na części przedmiotowych nieruchomości założony jest sad owocowy i poletka doświadczalne, na pozostałych gruntach odbywa się produkcja rolna i warzywnicza, a poza tym grunty te są wykorzystywane na praktyki szkolne młodzieży.

Po rozpoznaniu tego odwołania, Wojewoda [...] - działając na podstawie art. 132 kpa - decyzją z dnia [...] września 2000 r. nr [...] uchylił swoją poprzednią decyzję z dnia [...] sierpnia 2000 r. i stwierdził nabycie przez Miasto O. - miasto na prawach powiatu, nieodpłatnie z dniem 1 stycznia 1999 roku nieruchomości rolnych Skarbu Państwa, oznaczonych w rejestrze ewidencji gruntów wsi R., gmina R., nr [...], [...], [...], [...], [...], o powierzchni [...] ha, oraz wsi P., gmina R., nr [...], [...], [...], [...],[...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...],.[...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] o powierzchni [...] ha, przekazanych Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa, a będących we władaniu Zespołu Szkół [...] w O.

Od decyzji tej odwołał się Zarząd Powiatu O., który domagał się przekazania powiatowi przedmiotowej nieruchomości na potrzeby wysypiska śmieci i bazy doświadczalnej dla szkół.

Minister Skarbu Państwa decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2001 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2000 r. uchylającą własną decyzję z dnia [...] sierpnia 2000 r.

Minister stwierdził, że decyzjami Naczelnika Gminy R. z dnia: [...] maja 1989 roku, [...] września 1988 roku i [...] września 1988 roku, przekazano nieruchomości objęte sentencją decyzji w zarząd, nieodpłatnie na czas nieoznaczony, [...] przy Zespole Szkół [...] w O.

Następnie Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 1996 roku nr [...] wydaną na podstawie ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U. z 1995 r. Nr 57, poz.299) - przekazał przedmiotowe nieruchomości na własność Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa.

Jednakże z treści art. 17a w/w ustawy wynika, że nieruchomości rolne będące w dniu przejęcia przez Agencję, w zarządzie państwowych jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej, pozostają nadal w ich zarządzie. Oznacza to, iż Zespół szkół [...] w O. pozostał zarządcą przedmiotowych nieruchomości.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 1999 roku przekazał [...] w P. wraz z inwestycją w budowie na rzecz Miasta O. na prawach powiatu, natomiast decyzją Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1999 roku został przez Miasto O. przejęty Zespół Szkół [...] w O.

Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] kwietnia 2001 r. i poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2000 r., wniósł Zarząd Powiatu O., domagając się uchylenia obu tych decyzji oraz przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Zarzucał, iż decyzje te zostały wydane w oparciu o błędne informacje Zarządu Miasta O., który utrzymywał, że na przedmiotowych działkach Zespół Szkół [...] założył sad i poletka doświadczalne, zaś na pozostałych gruntach odbywa się produkcja warzywna i rolna, a poza tym gospodarstwo pomocnicze jest integralną częścią szkoły. Tymczasem Starostwo otrzymuje informacje, że nieruchomości nie są wykorzystywane rolniczo. Miasto O. planuje część nieruchomości przeznaczyć do sprzedaży na rzecz osób fizycznych, co świadczy o tym, że nieruchomości te, położone w P. i R., nie stanowią integralnej części Zespołu Szkół [...]. Ponadto uchwałą Rady Miejskiej w O. z dnia [...] marca 2001 r. wyrażona została zgoda na zbycie części nieruchomości położonej w P. na rzecz [...] w L.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 stycznia 2004 r. w sprawie sygn. akt I SA 1340/03 stwierdził nieważność obu zaskarżonych decyzji.

Sąd uznał, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] września 2000 r. wydana została z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z art. 132 § 2 kpa, gdy odwołanie wniosła jedna ze stron - jak to miało miejsce w niniejszej sprawie - uchylenie lub zmiana decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy pozostałe strony wyraziły zgodę na uchylenie lub zmianę decyzji. W niniejszej sprawie brak było zgody wszystkich stron postępowania, gdyż również Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa - jako strona postępowania komunalizycyjnego - winna wyrazić swoje stanowisko. Brak zgody którejkolwiek ze stron na uchylenie decyzji, stanowi rażące naruszenie art. 132 kpa i 15 kpa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt. 2 kpa, zaś utrzymanie w mocy wadliwej decyzji Wojewody przez Ministra Skarbu Państwa powoduje, iż również decyzja ostateczna dotknięta jest wadą nieważności.

Po ponownym rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez Zarząd Miasta O. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2000 r., Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2000 r. nr [...] odmawiającą przekazania na rzecz Miasta O. - miasta na prawach powiatu, nieruchomości rolnych Skarbu Państwa, oznaczonych w rejestrze ewidencji gruntów wsi R., gmina R., nr [...], [...], [...], [...], [...], o powierzchni [...] ha, oraz wsi P., gmina R., nr [...], [...], [...], [...],[...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...],.[...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] o powierzchni [...] ha, przekazanych Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa i orzekł o stwierdzeniu nabycia z mocy prawa przez Miasto O. - miasto na prawach powiatu, nieodpłatnie z dniem 1 stycznia 1999 roku nieruchomości rolnych Skarbu Państwa, oznaczonych w rejestrze ewidencji gruntów wsi R., gmina R., nr [...], [...], [...], [...], [...], o powierzchni [...] ha, oraz wsi P., gmina R., nr [...], [...], [...], [...],[...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...],.[...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] o powierzchni [...] ha, przekazanych Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa, a będących we władaniu Zespołu Szkół [...] w O.

Minister stwierdził, że zgodnie z art. 48 ust. 1 w/w ustawy z dnia 13 października 1998 roku Miasto O. - miasto na prawach powiatu, przejęło do prowadzenia z dniem 1 stycznia 1999 roku Zespół Szkół [...] w O. Zgodnie z art. 60 ust. 1 powyższej ustawy mienie Skarbu Państwa będące we władaniu instytucji i państwowych jednostek organizacyjnych przejmowanych z dniem 1 stycznia 1999 roku przez jednostki samorządu terytorialnego staje się z mocy prawa mieniem właściwych jednostek samorządu terytorialnego. Oznacza to, że nabyciu przez jednostkę samorządu terytorialnego podlega mienie Skarbu Państwa, które znajduje się we władaniu instytucji i osób prawnych w przewidzianej prawem formie tj. na podstawie tytułu prawnego. Przekazanie spornej nieruchomości w zarząd [...] przy Zespole Szkół [...] w O. świadczy o tym, że przedmiotowa nieruchomość pozostawała w formalnym posiadaniu Zespołu Szkół [...] w O. Okoliczność ta jest bezsporna i wypełnia przesłanki z art. 60 cytowanej wyżej ustawy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Powiat O. wnosił o uchylenie powyższej decyzji jako naruszającej prawo, tj. art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 roku - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.

W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy stwierdzić, że stosownie do treści art.13 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zmianami) wojewódzkie sądy administracyjne są powołane do rozpoznawania wszystkich spraw sądowoadministracyjnych z wyjątkiem tych spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego, a właściwym miejscowo do rozpoznania w/w spraw jest ten wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swojej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej. Przy czym kontrola Sądu sprowadza się do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Powyższe oznacza, że sąd administracyjny nie jest kolejną instancją odwoławczą od ostatecznej decyzji administracyjnej a - jak wspomniano wyżej - ocenia ten akt pod względem legalności. Należy także podkreślić, że stosownie do treści art.134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi, a także powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że oceniając zaskarżoną decyzję pod względem jej zgodności z prawem, Sąd obowiązany jest wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy.

W związku z powyższym, oceniając podniesione w skardze zarzuty, Sąd doszedł do przekonania, że nie podważają one legalności zaskarżonej decyzji i w pełni podzielił argumentację Ministra Skarbu Państwa.

Minister Skarbu Państwa wydając decyzję z dnia [...] grudnia 2004 r. uchylającą decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2000 r. odmawiającą przekazania na rzecz Miasta O. - miasta na prawach powiatu, nieruchomości rolnych Skarbu Państwa i orzekającą o stwierdzeniu nabycia z mocy prawa przez Miasto O. - miasto na prawach powiatu, nieodpłatnie z dniem 1 stycznia 1999 roku nieruchomości rolnych Skarbu Państwa, oznaczonych w rejestrze ewidencji gruntów wsi R., gmina R., nr [...], [...], [...], [...], [...], o powierzchni [...] ha, oraz wsi P., gmina R., nr [...], [...], [...], [...],[...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...],.[...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] o powierzchni [...] ha, przekazanych Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa, a będących we władaniu Zespołu Szkół [...] w O. - orzekł prawidłowo.

Zgodnie z art. 60 ust. 1 powyższej ustawy z dnia 13 października 1998 r. mienie Skarbu Państwa będące we władaniu instytucji i państwowych jednostek organizacyjnych przejmowanych przez jednostki samorządu terytorialnego na podstawie przepisów ustawy kompetencyjnej i niniejszej ustawy staje się z dniem 1 stycznia 1999 roku z mocy prawa mieniem właściwych jednostek samorządu terytorialnego. Oznacza to, że nabyciu przez jednostkę samorządu terytorialnego podlega mienie Skarbu Państwa, które znajduje się we władaniu instytucji i osób prawnych w przewidzianej prawem formie tj. na podstawie tytułu prawnego. Nie można więc mówić o "władaniu" w przypadku, gdy nie ma dokumentu świadczącego o tytule prawnym do nieruchomości.

W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje fakt, że przedmiotowa nieruchomość stanowi własność Skarbu Państwa, a przedłożona do akt sprawy dokumentacja potwierdza władanie przedmiotowymi nieruchomościami w formie zarządu przez Zespół Szkół [...].

Ponieważ Miasto O. przejęło, zgodnie z art. 48 ust. 1 w/w ustawy, jako zadanie własne, prowadzenie Zespołu Szkół [..], to tym samym nabyło na podstawie art. 60 tejże ustawy, z mocy prawa, przedmiotowe mienie Skarbu Państwa będące we władaniu tego zespołu i fakt, że nieruchomości te były przekazane do Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa w celu wykonywania przez nią w imieniu Skarbu Państwa praw własności i innych praw rzeczowych, nie stanowi żadnej przeszkody do nabycia przez miasto prawa własności w powyższym trybie.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) orzekł jak w sentencji wyroku.