Postanowienie NSA, sygn. akt I OZ 979/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-11-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 647  Sprawy związane z ochroną danych osobowych
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 46 § 2 pkt 1 lit. b, art. 58 § 1 pkt 3, art. 184 w zw. z art. 197 § 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Iwona Bogucka po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 sierpnia 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 754/20 o odrzuceniu skargi W. B. na postanowienie Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] lutego 2020 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przetwarzania danych osobowych postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Pismem z 6 marca 2020 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) W. B. (dalej jako: "skarżący"), wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z [...] lutego 2020 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przetwarzania danych osobowych. Wpis sądowy od skargi w kwocie 200 zł został uiszczony w dniu 22 maja 2020 r. (k. 26 akt sąd.).

Pismem z 14 maja 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wykonując zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z 14 kwietnia 2020 r., wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi przez nadesłanie numeru PESEL skarżącego, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie doręczono skarżącemu 18 maja 2020 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru, k. 24 akt sąd.).

Na powyższe wezwanie skarżący nie udzielił odpowiedzi.

Uzasadniając odrzucenie skargi Sąd I instancji wskazał, że wezwanie do uzupełnienia wskazanego braku formalnego skargi zostało doręczone skarżącemu 18 maja 2020 r., tj. w czasie stanu epidemii, gdy zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt 1 zzs ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w okresie od 31 marca 2020 r. do 16 maja 2020 r., bieg terminów procesowych i sądowych w postępowaniach sądowych, w tym sądowoadministracyjnych – nie rozpoczynał się, a rozpoczęty ulegał zawieszeniu na ten okres, zatem ustawowy termin do dokonania tej czynności biegł od dnia 24 maja 2020 r. i upływał 1 czerwca 2019 r. Ponieważ w zakreślonym terminie skarżący nie uzupełnił braku formalnego skargi, skargę należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi, Sąd I instancji orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, wnosząc o jego uchylenie w całości. Sądowi I instancji zarzucono naruszenie art. 58 § 1 p.p.s.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że skarżący odpowiedział na wezwanie Sądu uiszczając wpis sądowy od skargi, a w doręczonej mu w dniu 18 maja 2020 r. przesyłce sądowej nie było wezwania do nadesłania numeru PESEL, a jedynie wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi wraz z rzeczonym zarządzeniem oraz pouczenia związane z art. 70 § 1 i 2 p.p.s.a. oraz warunkami wnoszenia pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Na wypadek stwierdzenia takiej potrzeby, skarżący podniósł, że jest gotów zaoferować dowód z zeznań osoby odpowiedzialnej za przyjmowanie poczty w Spółdzielni Mieszkaniowej "P." w O., wskazanej jako jego adres do doręczeń, na okoliczność zawartości ww. przesyłki.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na podstawie art. 15 zzs ust. 1 pkt 1 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2020 r., poz. 568), w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 bieg terminów procesowych i sądowych w postępowaniach sądowych, w tym sądowoadministracyjnych, nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres.

Zgodnie natomiast z art. 46 pkt 20 ustawy z 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. poz. 875; dalej jako: "ustawa zmieniająca") z dniem 16 maja 2020 r. uchylony został powyższy art. 15 zzs z jednoczesnym wprowadzeniem mocą art. 68 ust. 6 i 7 ustawy zmieniającej siedmiodniowego terminu, po którym terminy wstrzymane rozpoczynają swój bieg, zaś zawieszone – biegną dalej. Mając zatem na uwadze to, że ustawa zmieniająca weszła w życie dnia 16 maja 2020 r. (art. 76 tej ustawy), ustanie przyczyny powodującej wstrzymanie rozpoczęcia, jak i zawieszenia biegu terminów procesowych nastąpiło dnia 23 maja 2020 r. Oznacza to, że od dnia 24 maja 2020 r. rozpoczęły bieg terminy, które nie rozpoczęły swojego biegu przed dniem ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii. Natomiast terminy, które rozpoczęły swój bieg i uległy zawieszeniu, biegną dalej, a do zachowania terminu wlicza się także te dni, które nastąpiły przed dniem zawieszenia.

Z kolei zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Pismo procesowe strony powinno spełniać określone warunki formalne, bez których nie można mu nadać prawidłowego biegu. Wymogi formalne składanych pism uregulowane zostały w art. 46 p.p.s.a.

Stosownie do art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., poza elementami wymienionymi w § 1 tego przepisu pismo strony powinno ponadto zawierać, w przypadku, gdy jest pierwszym pismem w sprawie – numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. W sytuacji, gdy brak jest jednego z elementów pisma wymienionych w art. 46 p.p.s.a., obowiązkiem sądu, zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., jest wezwanie strony do uzupełnienia lub poprawienia pisma w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z jego treścią, sąd odrzuca skargę, jeżeli w wyznaczonym terminie nie uzupełniono jej braków formalnych.

Powyższe przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem w przypadku nieuzupełnienia przez stronę skarżącą braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie, sąd zobowiązany jest do jej odrzucenia.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, wskazać należy, że bezsporne jest, że skarga dotknięta była brakiem formalnym, tj. nie zawierała numeru PESEL. W tej sytuacji prawidłowo wezwano skarżącego do uzupełnienia tego braku formalnego skargi w terminie 7 dni, pod rygorem jej odrzucenia. Z akt sprawy wynika, że skarżący otrzymał wezwanie w dniu 18 maja 2020 r., zatem termin do uzupełnienia braku upłynął w dniu 1 czerwca 2020 r., bowiem ustawowy termin do dokonania tej czynności rozpoczął bieg dnia 24 maja 2020 r. i upływał 1 czerwca 2019 r.

Natomiast przedstawiona w zażaleniu argumentacja, że skarżący nie otrzymał wezwania do nadesłania numeru PESEL, nie może stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonego postanowienia, albowiem nie znajduje potwierdzenia w dokumentacji sprawy.

Po pierwsze, ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki wynika, że została ona prawidłowo doręczona skarżącemu na wskazany adres do doręczeń. Jakkolwiek w skardze nie podano wprost adresu strony skarżącej (co jest jednym z warunków formalnych pierwszego pisma w sprawie, zgodnie z art. 46 § 2 pkt 1a p.p.s.a.), to odwołano się do danych w aktach sprawy, w których strona taki adres do doręczeń określiła. Adres ten podała także na kopercie, w jakiej skargę do Sądu I instancji nadano. Na tej podstawie prawidłowo zidentyfikowano, że adresem do doręczeń wskazanym przez stronę jest adres Spółdzielni Mieszkaniowej "P." w O., w której skarżący jest zatrudniony. Zgodnie z art. 69 p.p.s.a., doręczenia dokonuje się w mieszkaniu, w miejscu pracy lub tam, gdzie się adresata zastanie. Przepis art. 72 § 2 p.p.s.a. stanowi, że jeżeli doręczenia dokonuje się w miejscu pracy, można doręczyć pismo osobie upoważnionej do odbioru pism. W niniejszym przypadku przesyłka adresowana do skarżącego i przekazana na wskazany adres do doręczeń w miejscu pracy, została odebrana przez osobę do tego upoważnioną, która wpływ korespondencji imiennie potwierdziła, a jej uprawnienie do tej czynności nie zostało zakwestionowane.

Po drugie, nie są skuteczne zarzuty dotyczące zawartości przesyłki, jakoby nie zawierała ona wezwania do nadesłania numeru PESEL. W orzecznictwie nie jest sporna dopuszczalność przesyłania w jednej przesyłce listowej kilku pism sądowych, pod warunkiem, że w momencie odbioru są one traktowane indywidualnie (por. postanowienie NSA z 21 maja 2010 r., II FSK 619/10, post. SN z 20 kwietnia 2000 r., I CZ 38/00, Biul. SN 2000, Nr 5, poz. 15). Dla prawidłowości dokonania w ten sposób doręczenia wymaga się, aby okoliczność ta wynikała z dołączonego do przesyłki potwierdzenia odbioru – powinno to nastąpić poprzez wymienienie na formularzu potwierdzenia odbioru w rubryce "rodzaj przesyłki", pism stanowiących zawartość przesyłki. Jak wynika z § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 12 października 2010 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym (Dz. U. z 2015 r. poz. 1222 z późn. zm., dalej: rozporządzenie), znajdującego zastosowanie w sprawie na mocy art. 65 § 2 p.p.s.a., odbierający przesyłkę potwierdza jej odbiór na formularzu potwierdzenia odbioru przez wpisanie daty otrzymania przesyłki i umieszczenie czytelnego podpisu zawierającego imię i nazwisko. Potwierdzenie podpisem odbioru przesyłki oznacza nie tylko potwierdzenie, że przesyłka została doręczona osobie upoważnionej do jej odbioru w dacie na formularzu wskazanej, ale także, że zawartość przesyłki odpowiada tej, która została wskazana na formularzu potwierdzenia odbioru (por. postanowienie NSA z 31 marca 2010 r., I FSK 1929/09, postanowienie NSA z 21 maja 2010 r., II FSK 619/10).

Z akt sprawy wynika, że do przesłania na podany przez skarżącego adres do doręczeń zostały przeznaczone: wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi, wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi (do podania numeru PESEL skarżącego), odpis odpowiedzi na skargę oraz pouczenia i informacja. Zawartość nadanej przesyłki potwierdza zwrotne potwierdzenie odbioru wezwania (k. 24 verte akt sąd.) – powyżej miejsca, w którym potwierdzono odbiór przesyłki, w rubryce "Rodzaj przesyłki" znajduje się skrótowy opis jej zawartości, z którego wynika, że przesyłka zawierała: "wezwanie do wpisu + odpis odpowiedzi na skargę + wezwanie PESEL + pouczenia + informacja". Formularz potwierdzenia odbioru jest zgodny ze wzorem ustalonym w załączniku nr 1 do rozporządzenia. Podpisany przez osobę odbierającą przesyłkę dowód potwierdzenia odbioru zawiera zatem adnotację o jej zawartości, a osoba podpisująca odbiór przesyłki poświadczyła, że odebrała określone dokumenty, wśród nich "wezwanie PESEL".

Wypełniony prawidłowo, na formularzu stanowiącym załącznik nr 1 do rozporządzenia pocztowy dowód doręczenia pisma sądowego, stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 244 k.p.c., potwierdzający fakt i datę doręczenia wskazanych w nim pism (por. post. SN z 30 kwietnia 1998 r. III CZ 51/98, OSNC 1998). W tym zakresie dokument urzędowy korzysta z domniemania zgodności z prawdą. Adresat przesyłki, który twierdzi, że nie doręczono mu wszystkich pism wymienionych na formularzu i których przyjęcie pokwitował, powinien ten fakt udowodnić zgodnie z wymaganiami art. 252 k.p.c., co oznacza że samo twierdzenie skarżącego że nie otrzymał przesyłki, której otrzymanie potwierdził na zwrotnym potwierdzeniu odbioru będzie niewystarczające do obalenia wiarygodności tego dokumentu. Przyjęcie dopuszczalności kwestionowania po odbiorze przesyłki jej zawartości przeczyłoby sensowi potwierdzania odbioru przesyłki, w każdym przypadku odbiorca przesyłki mógłby bowiem podnosić, że otrzymał inne pismo niż wysłane lub też, że nie otrzymał żadnego (czyli, że odebrał pustą kopertę).

Również w przypadku dokonywania doręczenia w miejscu pracy (wskazanym jako adres do doręczeń) i odbiorze przesyłki przez osobę uprawnioną do odbioru korespondencji, prawidłowa organizacja odbioru przesyłek wymaga, aby podpisujący odbiór zdawał sobie sprawę ze znaczenia składanego podpisu i co najmniej stwierdzał przed jego złożeniem, czego odbiór poświadcza. Uchybienia w tym zakresie i niestaranność obciążają na zasadzie ryzyka osobę, która dokonuje wyboru takiego miejsca doręczenia korespondencji. W tej sytuacji wskazana w zażaleniu możliwość złożenia na obecnym etapie postępowania wyjaśnień przez osobę, która potwierdzała przyjęcie przesyłki, w tym jej zawartość, a obecnie jej wyjaśnienia miałyby zaprzeczyć uprzedniemu potwierdzeniu, nie może zostać uznane za dowód na okoliczność zawartości odebranej przesyłki.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.