Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 461/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2012-11-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art.17 ust.1 pkt1
journal: Dz.U. 2004 nr 54 poz 535
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Kozik (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Ewa Kwarcińska, Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Dorota Pellowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 listopada 2012 r. sprawy ze skargi "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Sz. i S. W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 23 lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług od towaru usuniętego spod dozoru celnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 5 września 2011 r., nr [...] oraz postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 27 sierpnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego S. W. kwotę 1468 (tysiąc czterysta sześćdziesiąt osiem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. 4 . zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej spółki kwotę 1468 (tysiąc czterysta sześćdziesiąt osiem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 26 marca 2010 r. Naczelnik Urzędu Celnego umorzył postępowanie celne w sprawie niezakończonej procedury tranzytu wspólnotowego zewnętrznego realizowanego przez A spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S.

W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 26 sierpnia 2009 r. w Oddziale Celnym Baza Kontenerowa został objęty procedurą tranzytu wspólnotowego zewnętrznego czosnek o masie brutto 27.000 kg brutto (2.600 kartonów). Towar ten powinien zostać przedstawiony w urzędzie celnym przeznaczenia na Słowacji w terminie do dnia 2 września 2009 r. Głównym zobowiązanym była A spółki z o.o. w S., jednak nie przedstawiła ona dokumentu potwierdzającego zamknięcie procedury tranzytu. Z materiału dowodowego sprawy wynika, że w trakcie tranzytu nastąpiła zmiana środka transportu, a towar wraz z naczepą został przekazany osobom o nieustalonych danych. Przesłuchiwany w charakterze świadka kierowca S. W. potwierdził fakt zdania towaru w W. Tym samym złamane zostały warunki procedury tranzytu, a towar został usunięty spod dozoru celnego. Właściwym w sprawie ze względu na miejsce gdzie nastąpiło usunięcie towaru stał się Naczelnik Urzędu Celnego. Postępowanie jako bezprzedmiotowe podlega umorzeniu.

Postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2010 r. Naczelnik Urzędu Celnego wznowił postępowanie w sprawie procedury tranzytu, gdyż w dniu 7 kwietnia 2010 r. dostarczono kopię listu przewozowego CMR potwierdzającą przekazanie przesyłki firmie rumuńskiej.

Decyzją z dnia 15 lutego 2011 r. Naczelnik Urzędu Celnego wymierzył A spółce z o.o. w S. należności celne przywozowe ciążące na przedmiotowym towarze usuniętym spod dozoru celnego.

Na skutek wniesionego odwołania, Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia 20 maja 2011 r. uchylił w całości powyższą decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy wskazał, że organ pierwszej instancji nie uchylił swojej wcześniejszej decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie. Organ podkreślił również, że S. W., jako przewoźnik mógł przyczynić się do usunięcia towaru spod dozoru celnego.

Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z dnia 5 września 2011 r., nr [...], uchylił w całości swoją decyzję z dnia 26 marca 2010 r. o umorzeniu postępowania i wymierzył należności celne przywozowe ciążące na towarze usuniętym spod dozoru celnego, a objętym procedurą wspólnotowego tranzytu zewnętrznego. Adresatami rozstrzygnięcia byli: A Sp. z o. o. w S. i S. W. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą "B".

Dokonane przez organ ustalenia wskazują, że główny zobowiązany oraz S. W. świadomi, że towar jest objęty procedurą tranzytu, nie potrafią wskazać danych osób, które brały udział w organizacji przewozu towaru, ani wskazać z kim zawarto stosowne umowy transportowe oraz kto ostatecznie jest dysponentem towaru. W oparciu o zeznania S. W., można przyjąć, że miał on pełną świadomość, że przewożony towar jest objęty procedurą tranzytu. Bez powiadomienia organu przekazał on przyczepę wraz z towarem oraz dokument T1 osobom nieustalonym.

Obaj zobowiązani złożyli odwołania do tej decyzji. S. W. zarzucił naruszenie art. 120, art. 121 i art. 122 ordynacji podatkowej w zw. z art. 73 ust. 1 ustawy - Prawo celne poprzez prowadzenie postępowania wobec tylko dwóch podmiotów, podczas gdy odpowiedzialni są w sprawie przede wszystkim ostatni przewoźnik oraz odbiorca towaru, przez co organ pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy i nie przeprowadził postępowania dowodowego wnikliwie w całości.

Natomiast spółka zarzuciła: naruszenie art. 240 § 1 pkt 5 ordynacji podatkowej w związku z art. 73 ustawy - Prawo celne, poprzez wznowienie postępowania zakończonego ostateczną i prawomocną decyzją Naczelnika Urzędu Celnego i wydanie skarżonej decyzji, gdy brak było przesłanek do wznowienia postępowania; naruszenie art. 245 § 1 pkt 1 ordynacji podatkowej w zw. z art. 73 ust. 1 ustawy – Prawo celne poprzez uchylenie decyzji umorzeniowej z dnia 26 marca 2010 r. oraz wydanie decyzji merytorycznej i wymierzenie należności celnych w sytuacji, gdy ww. przepis Ordynacji podatkowej wskazuje, że organ uprawniony jest do wydania decyzji orzekającej co do istoty sprawy jedynie wówczas, gdy stwierdzi istnienie przesłanek określonych w art. 240 § 1 ordynacji podatkowej; naruszenie art. 213 w zw. z art. 96 ust. 2, art. 203 ust. 1 i ust. 3 tiret 1-3 WKC oraz art. 133 § 1 ordynacji podatkowej w związku z art. 73 ust. 1 ustawy - Prawo celne poprzez ustalenie, że stronami postępowania są wyłącznie spółka i S. W.; naruszenie art. 191 i art. 233 § 2 ordynacji podatkowej w zw. z art. 73 ust. 1 ustawy - Prawo celne poprzez zaniechanie ustalenia adresu K. L. (Z.) oraz nieprzesłuchanie go w charakterze świadka w sytuacji, gdy osoba ta musiała mieć kontakt z osobami uczestniczącymi w procederze usunięcia towaru spod dozoru celnego i jej przesłuchanie pozwoliłoby na pełne ustalenie kręgu dłużników; naruszenie art. 191 ordynacji podatkowej w zw. z art. 73 ust. 1 Prawa celnego poprzez niewłaściwą ocenę materiału dowodowego i ustalenie, że spółka w sposób lekkomyślny przekazała kontener osobom nieustalonym.

Ponadto postanowieniu Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 20 lipca 2011 r. o odmowie przeprowadzeniu dowodów z zeznań świadków zarzucono naruszenie art. 120 w zw. z art. 122 i art. 188 ordynacji podatkowej w zw. z art. 73 ust. 1 ustawy - Prawo celne, gdy przeprowadzenie wnioskowanych dowodów pozwoliłoby na potwierdzenie należytego wykonywania obowiązków przez spółkę odnośnie zasad nadzoru i kontroli na przewoźnikami oraz ich doborem.

Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia 20 lutego 2012 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy stwierdził, że procedura tranzytu zewnętrznego nie została zakończona w wyznaczonym terminie, brak o tym informacji w systemie NCTS, co stanowiło przesłankę do uznania, iż przedmiotowy towar został usunięty spod dozoru celnego. Spółka pozostawała głównym zobowiązanym, a w konsekwencji - w sytuacji usunięcia towaru spod dozoru celnego - winna być uznana za dłużnika, stosownie do art. 96 ust. 1 w związku z art. 203 ust. 3 tiret czwarte WKC. Z kolei S. W. dokonywał przewozu tego towaru do urzędu celnego przeznaczenia, wiedząc, że jest on pod dozorem celnym. Przy czym nie powiadomił żadnego organu celnego o awarii środka przewozowego, ani o zmianie przewoźnika. Zasadnie zatem został uznany za dłużnika solidarnego z głównym zobowiązanym. Mimo podjętych wysiłków nie udało się organowi celnemu pierwszej instancji ustalić innych osób, które byłyby dłużnikami solidarnymi w tej sprawie.

S. W. oraz A Sp. z o. o. w S. zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku opisaną wyżej decyzję organu odwoławczego. Sprawy zarejestrowano pod Sygn. akt III SA/Gd 308/12 i III SA/Gd 309/12.

Naczelnik Urzędu Celnego kierując się dyspozycją art. 19 ust. 7 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 z późn. zm.), zgodnie z którą obowiązek podatkowy w imporcie towarów powstaje z chwilą powstania długu celnego, decyzją z dnia 5 września 2011 r. określił wobec przedmiotowego towaru kwotę podatku od towarów i usług. Decyzja określająca należności podatkowe została wydana w konsekwencji uznania, że wobec przedmiotowego towaru powstał dług celny, w związku z usunięciem go spod dozoru celnego.

Niezależnie od siebie - dwoma pismami z dnia 22 września 2011 roku obie wymienione strony odwołały się od rozstrzygnięcia Naczelnika Urzędu Celnego z 5 września 2011 r., ponawiając w większości te same zarzuty w stosunku do wydanego rozstrzygnięcia, jak w przypadku odwołań od decyzji wymierzającej należności celne za przedmiotowy towar.

Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia 23 lutego 2012 r. kierowaną do "A" spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. i do S. W., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "B" utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że decyzja nr [...] z dnia 5 września 2011 roku, w której określono kwotę należnego podatku od towarów i usług, była następstwem uregulowania sytuacji prawnej przedmiotowego towaru w postępowaniu celnym. Analogiczne zarzuty odwołujące się strony sformułowały w odwołaniu od decyzji, w której Naczelnik Urzędu Celnego wymierzył należności celne za towar usunięty spod dozoru celnego w trakcie realizacji procedury tranzytu. Zarzuty te były przedmiotem wnikliwej analizy na etapie rozpatrywania odwołania od decyzji nr [...] z dnia 5 września 2011 roku. Organ odwoławczy, którym był także w tamtej sprawie Dyrektor Izby Celnej, uznał za prawidłową ocenę dokonaną przez organ celny I instancji w zakresie dłużników, do których zostało skierowane wezwanie do zapłaty długu w formie decyzji administracyjnej. Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, podatnikami podatku VAT z tytułu importu towaru są osoby, na których ciąży obowiązek uiszczenia cła. A zatem także decyzja z 5 września 2011 r. regulująca kwestię należności podatkowych ciążących na tym towarze została skierowana do tych samych przedsiębiorców.

Podniesiony przez spółkę "A" zarzut, że postępowanie w sprawie wymiaru należności podatkowych winno być zawieszone do czasu wydania ostatecznego rozstrzygnięcia w postępowaniu celnym i w związku z tym decyzja nr [...] z dnia 5 września 2011 roku winna zostać uchylona, by organ celny I instancji dokonał zawieszenia tego postępowania do czasu zakończenia postępowania celnego - organ odwoławczy uznał za bezzasadny. O zagadnieniu wstępnym, zgodnie z 201 § 1 pkt 2 ordynacji podatkowej, można mówić wówczas, gdy rozpatrzenie sprawy podatkowej wymaga uprzedniego rozstrzygnięcia odrębnego zagadnienia przez inny organ administracji publicznej lub przez sąd. Tymczasem w niniejszej sprawie zachodzi tożsamość organów celnych i podatkowych, tak pierwszej, jak i drugiej instancji. Dyrektor Izby Celnej w dniu 20 lutego 2012 r. wydał decyzję nr [...] utrzymującą w mocy rozstrzygnięcie organu celnego I instancji, wobec czego decyzja tamta stała się ostateczna w postępowaniu celnym. Bezzasadne zatem w zaistniałej sytuacji stało się zawieszenie postępowania podatkowego, gdy wydano już ostateczne rozstrzygnięcie w postępowaniu celnym. Organ odwoławczy wskazał również, że sam fakt wydania rozstrzygnięcia w postępowaniu podatkowym równocześnie z decyzją określającą dług celny nie wywołał negatywnych skutków finansowych dla odwołujących się, gdy już sam fakt złożenia odwołań wstrzymał wykonanie decyzji nr [...] z dnia 5 września 2011 roku.

Organ odwoławczy podniósł, że strony odwołujące się od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z 5 września 2011 roku nie wskazały w odwołaniach od decyzji określającej wysokość podatku od towarów i usług nowych dowodów i okoliczności usunięcia tego towaru spod dozoru celnego, nieznanych wcześniej organowi odwoławczemu, które mogłyby skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji w całości i przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ celny I instancji.

Stosownie do treści art. 222 ordynacji podatkowej, strona zobligowana jest do wskazania w odwołaniu dowodów uzasadniających jej żądanie, organ drugiej instancji miał na uwadze, że granic postępowania odwoławczego nie zakreślają wnioski dowodowe ani zarzuty strony, lecz zasady ogólne postępowania: praworządności (art. 120 ordynacji podatkowej), dochodzenia do prawdy obiektywnej (art. 122 ordynacji podatkowej) i dwuinstancyjności (art. 127 ordynacji podatkowej). Kierując się powyższymi zasadami przy ocenie materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie, organ odwoławczy uznał, że został on całościowo zgromadzony, a także w wyczerpujący i rzetelny sposób rozpatrzony przez Naczelnika Urzędu Celnego. Stąd też przytoczone wyżej proceduralne zarzuty obu odwołujących się stron uznać należy za bezpodstawne.

S. W. oraz A spółka z o. o. z siedzibą w S. zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku opisaną wyżej decyzję organu odwoławczego. Skarżący wnosili o uchylenie decyzji organu pierwszej i drugiej instancji.

S. W. zarzucił naruszenie:

- art. 17 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 19 ust. 7 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług w zw. z art. 201 § 1 pkt 1 ordynacji podatkowej, poprzez przyjęcie, ze podatnikiem podatku VAT z tytułu importu towaru jest S. W., podczas gdy w postępowaniu celnym w sprawie ustalenia usunięcia towaru spod dozoru celnego wadliwie został ustalony krąg podmiotów odpowiedzialnych za dług celny i strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, a zatem prawidłowe ustalenie podatników podatku VAT będzie możliwie po prawidłowym ustaleniu należności celnych;

- art. 120, art. 121, art. 122 ordynacji podatkowej w zw. z art. 73 ust. 1 ustawy - Prawo celne poprzez prowadzenie postępowania wobec tylko dwóch podmiotów, podczas gdy odpowiedzialni są w sprawie przede wszystkim ostatni przewoźnik A. M. oraz odbiorca towaru, przez co organ pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy i nie przeprowadził postępowania dowodowego wnikliwie w całości;

- art. 213 w zw. z art. 96 ust. 2, art. 203 ust. 1 i ust. 3 tiret 1-3 WCK, w zw. z art. 73 ust. 1 ustawy - Prawo celne poprzez błędne ustalenie, że stronami są tylko wskazani w treści decyzji;

- art. 229, art. 239 oraz art. 187, art. 188 ordynacji podatkowej polegające na nieuwzględnieniu wniosków dowodowych zgłoszonych przez skarżącego w odwołaniu, bez ich formalnego oddalenia i braku uzasadnienia takiego stanu rzeczy;

- art. 187, art. 191, art. 192 ordynacji podatkowej polegające na pominięciu przez organy obu instancji, że skarżący do akt sprawy złożył oryginały wykresówek tachografu, celem uwiarygodnienia faktu, że jego pojazd uległ awarii i nie mógł kontynuować przewozu, zmuszony był przekazać towar kolejnemu przewoźnikowi;

- art. 96 ust. 2 WCK w zw. z art. 199 ordynacji podatkowej poprzez błędne ustalenie, że skarżący wiedział o tym, że przewożony towar jest objęty procedurą tranzytu wspólnotowego, podczas gdy nie był przesłuchiwany jako strona, ani też nie przeprowadzono żadnego dowodu, z którego takie fakty by wynikały;

- art. 200 ordynacji podatkowej polegający na niezawiadomieniu pełnomocnika skarżącego o możliwości zapoznania się i wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego w drugiej instancji, podczas gdy pełnomocnik reprezentował stronę w tym postępowaniu.

W uzasadnieniu skargi twierdził, że po uszkodzeniu pojazdu, którym dokonywał przewozu skontaktował się na wskazany numer telefonu, który odebrał A. M. przedstawiający się jako A. J. W towarzystwie 3 osób A. M. przyjechał na miejsce uszkodzenia pojazdu skarżącego i zabezpieczony kontener znajdujący się na naczepie skarżącego został przyczepiony do ciągnika siodłowego i przejęty do dalszego przewozu wraz z dokumentami przewozowymi przez A. M. Przebieg całej sytuacji został ujawniony w treści międzynarodowego listu przewozowego CMR. Skarżący nie jest w stanie wskazać co stało się z towarem, gdyż to A. M. obowiązany był do przedstawienia go w nienaruszonym stanie w urzędzie celnym przeznaczenia w wyznaczonym terminie i z zachowaniem środków zastosowanych przez organy celne.

Skarżący, co prawda dopiero w postępowaniu odwoławczym, złożył stosowne wnioski dowodowe, jednak organ podatkowy (celny) jest obowiązany zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Zauważył również, że od momentu, kiedy przestał być świadkiem a stał się stroną postępowania, nie powinny być brane pod uwagę jego wcześniejsze zeznania. Od przesłuchania należy odróżnić wyjaśnienia stron, które nie są środkami dowodowymi, a dotyczą przedstawienia przez stronę stanu faktycznego sprawy wymagającego udowodnienia.

Z kolei spółka A zarzuciła naruszenie:

- art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 73 ust. 1 ustawy - Prawo celne poprzez przyjęcie w ślad za organem pierwszej instancji za prawidłowe wznowienie postępowania zakończonego ostateczną i prawomocną decyzją Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 26 marca 2010 r., a w konsekwencji wydania przez organ decyzji w sprawie dotyczącej nie zakończonej procedury tranzytu wspólnotowego zewnętrznego realizowanej na podstawie dokumentu T1 [...] i wymiaru należności celnych przywozowych ciążących na towarze usuniętym spod dozoru celnego, podczas gdy brak było przesłanek do wznowienia postępowania, w sytuacji gdy przedłożony po zakończeniu postępowania środek dowodowy, a w szczególności dokument listu przewozowego CMR nie stanowił nowego dowodu w sprawie w rozumieniu przywołanego przepisu, jak również nie ujawnił żadnych nowych okoliczności, które nie byłyby znane organowi na dzień wydania decyzji umarzającej postępowanie, a nadto uznanie się za niewłaściwym przez organ, któremu uprzednio przekazano sprawę również nie stanowi podstawy dla wznowienia postępowania;

- art. 245 § 1 pkt 1 w zw. z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 73 ust. 1 ustawy - Prawo Celne poprzez przyjęcie za prawidłowe uchylenie decyzji z dnia 26 marca 2010 r. oraz wydanie decyzji merytorycznej wymierzającej należności celne, podczas gdy art. 245 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej stanowi, że organ uprawniony jest do wydania decyzji orzekającej, co do istoty sprawy wyłącznie gdy stwierdzi istnienie przesłanek zawartych w art. 240 § 1 tej ustawy;

- art. 120 i art. 122 oraz art. 187 § 1 i art. 188 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 73 ust. 1 ustawy - Prawo Celne poprzez niezebranie całości materiału dowodowego w sprawie i zaniechanie przeprowadzenia dowodów z zeznań świadków wnioskowanych przez skarżącą, podczas gdy przeprowadzenie zawnioskowanych dowodów umożliwiłoby ustalenie pełnego kręgu dłużników celnych;

- naruszenie art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług w zw. z art. 96 ust. 2 i art. 203 ust. 1 i ust. 3 tiret 1-3 WKC i art. 213 rozporządzenia Rady EWG nr 2913/92 ustanawiającego WKC oraz art. 133 § 1 ordynacji podatkowej poprzez ustalenie, ze stroną postępowania są wyłącznie A spółka z o.o. i S. W. oraz wydania decyzji jedynie wobec tych podmiotów;

- art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej poprzez wydanie decyzji w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie tej sprawy uzależnione było od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ, tj. uzależnione było od wydania przez organy celne ostatecznej decyzji w przedmiocie wymierzenia należności celnych za towar usunięty spod dozoru celnego, a w konsekwencji skutkować powinno zawieszeniem postępowania do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez organy celne;

- art. 191 i art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 73 ust. 1 ustawy - Prawo celne poprzez przyjęcie za prawidłowe jest zaniechanie ustalenia adresu zamieszkania świadka – K. L. (lub Z.) oraz nie przesłuchanie go w charakterze świadka, podczas gdy świadek ten - zgodnie z zeznaniami S. W. - musiał mieć kontakt z osobami uczestniczącymi w procedurze usunięcia towaru spod dozoru celnego i tym samym należałoby oczekiwać, że wskazałby osoby, które dysponowałyby towarem po jego odebraniu po awarii pojazdu;

- art. 191 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 73 ust. 1 ustawy - Prawo celne poprzez niewłaściwą ocenę zebranego materiału dowodowego i ustalenie, że spółka powierzyła wykonanie przewozu niezaufanemu przewoźnikowi;

- art. 233 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 73 ust. 1 ustawy - Prawo celne poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu pierwszej instancji.

We wniesionej skardze spółka przede wszystkim zakwestionowała istnienie przesłanek, które pozwalałyby organowi na wznowienie postępowania, przedstawiając na poparcie swojego stanowiska obszerną argumentację. Spółka podkreślała, że przedłożony dokument - list przewozowy CMR, nie stanowił nowego dowodu i potwierdzał jedynie wcześniejsze informacje, znane organowi na dzień wydania decyzji umarzającej. Zdaniem spółki, organ powinien dążyć do ustalenia pełnego kręgu dłużników celnych, dokonywać dokładnego wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i poszukiwać niezbędnych dowodów. W tym celu organ powinien ustalić adres i przesłuchać w charakterze świadka, osobę która zwróciła kierowcy dowód rejestracyjny. Osoba ta musiała mieć kontakt z osobami uczestniczącymi w procederze usunięcia towaru spod dozoru celnego.

W odpowiedziach na skargi Dyrektor Izby Celny wniósł o ich oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Postanowieniem z dnia 9 maja 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, połączył sprawy o sygn. akt I SA/Gd 461/12 i sygn. akt I SA/Gd 462/12, obejmujące opisane wyżej skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.

W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja Dyrektora Izby Celnej z dnia 23 lutego 2012 r., utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 5 września 2011 r., która uchyliła decyzję z dnia 26 marca 2010 r. o umorzeniu postępowania i określiła kwotę należnego podatku od towarów i usług od towaru usuniętego spod dozoru celnego a objętego procedurą wspólnotowego tranzytu zewnętrznego na podstawie Tranzytowego Dokumentu Towarzyszącego z dnia 26 sierpnia 2009 r.

Adresatami decyzji byli: A spółka z o. o. w S. i S. W. Oba podmioty zaskarżyły przedmiotowe rozstrzygnięcie.

Wniesione skargi podlegają uwzględnieniu, aczkolwiek z innych przyczyn, niż wskazane w ich uzasadnieniu.

Jak wynika z akt postępowania podatkowego, podstawą wszczęcia postępowania w sprawie określenia prawidłowej kwoty podatku od towarów i usług było postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 27 sierpnia 2010 r. o wznowieniu postępowania zakończonego decyzją z dnia 26 marca 2010 r. Podstawę wznowienia postępowania stanowiło dostarczenie kopii listu przewozowego CMR potwierdzającą przekazanie towaru.

Zaistniały stan rzeczy wywołał konsekwencję prawną w postaci wydania przez Naczelnika Urzędu Celnego w dniu 5 września 2011 r. decyzji, którą uchylił w całości swoją decyzję z dnia 26 marca 2010 r. o umorzeniu postępowania i wymierzył należności celne przywozowe ciążące na towarze usuniętym spod dozoru celnego, a objętym procedurą wspólnotowego tranzytu zewnętrznego. Adresatami rozstrzygnięcia byli: A Sp. z o. o. w S. i S. W. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą "B".

W związku z powyższym Naczelnik Urzędu Celnego dniu 5 września 2012 r. wydał decyzję, którą określił kwotę należnego podatku od towarów i usług od towaru usuniętego spod dozoru celnego.

Rozstrzygnięcie w przedmiocie wymierzenia należności celnych zostało utrzymane w mocy decyzją Dyrektora Izby Celnej z dnia 20 lutego 2012 r.

W wyniku rozpoznania skarg S. W. i A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 23 października 2012 r. w sprawie Sygn. akt III SA/Gd 308/12 ze skarg: na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 20 lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie wymiaru należności celnych uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 5 września 2011 r. nr [...], a także postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 27 sierpnia 2010 r. nr [...], zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania, oraz określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

Sąd w niniejszym składzie wyraża pogląd następujący:

Zgodnie z art. 19 ust. 7 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2004r. Nr 54 poz. 535 ze zm. zwanej dalej ustawą o VAT), obowiązek podatkowy w imporcie towarów powstaje z chwilą powstania długu celnego, z zastrzeżeniem ust. 8 i 9, zaś w myśl art. 33 ust.1 tej ustawy, obowiązkiem importera jest obliczenie i wykazanie w zgłoszeniu celnym kwoty podatku, z uwzględnieniem obowiązujących stawek.

Jak wynika z kolei z przepisu art. 29 ust.13 ustawy o VAT, podstawą opodatkowania podatkiem od towarów i usług w imporcie jest wartość celna powiększona o należne cło, a jeżeli przedmiotem importu są towary opodatkowane podatkiem akcyzowym podstawą opodatkowania jest wartość celna powiększona o należne cło i podatek akcyzowy, zaś podstawa opodatkowania obejmuje, o ile elementy te nie zostały do niej włączone: prowizję, opakowanie, transport i koszty ubezpieczenia, które zostały poniesione lub będą poniesione do pierwszego miejsca przeznaczenia na terytorium kraju (art. 29 ust.15).

Sąd zauważa, że wartość celna importowanego towaru nie jest kategorią (wielkością) podatkową lecz celną. Podlega bowiem weryfikacji i ewentualnemu określeniu na podstawie przepisów prawa celnego zawartych w Rozporządzeniu Rady (EWG) nr 2913/92 z 12 października 1992 r. ustanawiającym Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. U. UE nr L 302, str. 1 ze zm.; polskie wyd. spec. - Dz. U. UE. - sp. z 2002 r., nr 4, str. 307). Zgodnie z art. 217 tego aktu, każda kwota należności celnych przywozowych lub należności celnych wywozowych wynikających z długu celnego, zwana dalej "kwotą należności", obliczana jest przez organy celne, z chwilą gdy znajdą się one w posiadaniu niezbędnych informacji, oraz zostaje wpisana do rejestru lub zaewidencjonowana w inny równoważny sposób (zaksięgowanie).

Powyższe regulacje prowadzą zatem do wniosku, że w postępowaniu dotyczącym podatku VAT, organ podatkowy co do zasady nie ma możliwości dokonywania własnych ustaleń faktycznych w zakresie określania elementów kalkulacyjnych należności celnych.

Z tych względów odnoszenie się do sformułowanych w petitum skargi zarzutów, szczegółowo rozwiniętych w jej obszernym uzasadnieniu, sąd ocenił jako bezprzedmiotowe na tym etapie postępowania, albowiem w sytuacji, gdy aktualnie w obrocie prawnym nie funkcjonuje decyzja w przedmiocie długu celnego, na podstawie której została wydana decyzja w przedmiocie podatku VAT, sąd zobligowany był do uchylenia decyzji określającej należny podatek od towarów i usług.

Mając na uwadze treść art. 19 ust. 7 ustawy o VAT, w związku z którym obowiązek podatkowy w imporcie towarów powstaje z chwilą powstania długu celnego, oraz fakt, że decyzje w przedmiocie wymierzenia należności celnych zostały uchylone w wyniku kontroli sądowoadministarcyjnej, co skutkuje brakiem możliwości określenia kwoty należnego podatku od towarów i usług na tym etapie postępowania.

Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd na podstawie art. 145 §1 pkt. 1 lit a i c w zw. z art. 135 ustawy - z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270., zwanej dalej p.p.s.a.). w punkcie pierwszym wyroku uchylił zarówno zaskarżoną decyzję, jak i decyzję organu pierwszej instancji.

O kosztach postępowania orzeczono jak w punkcie drugim i trzecim wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 ustawy p.p.s.a.

W punkcie czwartym wyroku na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.