Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 4043/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 269 par. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak (spr.), Protokolant st. specjalista - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi P. G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie była decyzja Dyrektora Izby Celnej w W. (zwanego dalej: "Dyrektorem Izby") z [...] lipca 2015 r. o numerze [...], utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w S. (zwanego dalej: "Naczelnikiem Urzędu") z [...] marca 2015 r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia P. G., prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą [...] (zwanego dalej: "skarżącym") kary pieniężnej za urządzanie gier hazardowych na automatach poza kasynem gry. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Funkcjonariusze Urzędu Celnego w S. wykonując [...] września 2014r. działania w ramach realizacji zadań Służby Celnej wskazanych w art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2013 r. poz. 1404 ze zm., dalej: "ustawa o S.C."), tj. rozpoznawania, wykrywania, zapobiegania i zwalczania przestępstw skarbowych i wykroczeń skarbowych oraz ścigania ich sprawców, w zakresie określonym w ustawie z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy (Dz. U. z 2013 r. poz. 186, ze zm., dalej także jako: k.k.s.) przeprowadzili kontrolę w lokalu [...] przy ul. [...] w Z., w trakcie której ujawniono pięć włączonych do zasilania automatów do gier z tym, że właścicielem i dysponentem odpowiedzialnym za eksploatację jednego z automatów o nazwie: S. był skarżący. Pozostałe automaty stanowił własność innych podmiotów. W toku czynności dokonano przesłuchania świadka (osoby pilnującej automatów), oględzin zewnętrznych urządzeń oraz przeprowadzono eksperyment procesowy. Zabezpieczono również umowę najmu-dzierżawy z [...] sierpnia 2014r.

W związku z uzasadnionym podejrzeniem popełnienia przestępstwa karnego skarbowego określonego w art. 107 § 1 k.k.s., ww. automaty zostały zatrzymane do postępowania karnego skarbowego.

W dniu [...] grudnia 2014r. w postępowaniu karnym skarbowym nr [...], biegły sądowy A. C. wydał opinię dotyczącą automatu o nazwie S.

Wobec powziętych informacji, Naczelnik UC postanowieniem z [...] lutego 2015r. wszczął postępowanie w sprawie wymierzenia stronie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Następnie decyzją z [...] marca 2015r., na podstawie art. 207 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm., dalej: "O.p.") oraz art. 2 ust. 3, art. 3, art. 6 ust. 1, art. 8, art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2, art. 90 ust. 1 i 2, art. 91 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (tekst jednolity Dz. U. z 2015r., poz. 612 ze zm., dalej: "u.g.h.") wymierzył skarżącemu karę pieniężną za urządzanie gier hazardowych na automacie do gier poza kasynem gry w łącznej wysokości 12.000 zł.

Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, Dyrektor Izby wydał zaskarżoną decyzję z [...] lipca 2015 r., którą utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż oględziny zewnętrzne, jak również wynik przeprowadzonych gier kontrolnych wskazywały na uzasadnione podejrzenie, że mógł to być automat do gier w rozumieniu art. 2 ust. 3 u.g.h. Strona nie prowadziła jednak działalności na podstawie ustawy o grach hazardowych, tj. nie posiadała zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach, ani innego zezwolenia albo koncesji, o której mowa w tej ustawie. Strona nie prowadziła również działalności na podstawie ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 4, poz. 27, ze zm., dalej: "u.g.w.z."), tj. nie posiadała zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych.

Organ II instancji wyjaśnił, co w świetle art. 2 ust 3 i 5 u.g.h. jest grami na automatach i co stanowi również wygraną rzeczową w świetle art. 2 ust. 4 u.g.h. i wskazał, że na gruncie ustawy o grach hazardowych, ocenie występowania elementów definicji gry na automacie winna być poddana wyłącznie pojedyncza gra. W jego ocenie nie można bowiem stwierdzić o cechach gry w przypadku badania procesów zachodzących na danym urządzeniu w innym odcinku czasu, niż ten, w którym występuje sama gra.

Podał, że wspólnymi elementami pojedynczej gry na automatach, które można wywieść z przepisów art. 2 ust. 3-5 u.g.h., jest poddanie ryzyku stawki za udział w jednej grze zawierającej co najmniej element losowości i uzyskanie rozstrzygnięcia jej wyniku (wygranej lub przegranej w sensie samego rozstrzygnięcia wyniku, niekoniecznie już wygranej pieniężnej w sensie fizycznym lub wygranej rzeczowej w sensie ustawowym). Odnosząc powyższe do sprawy stwierdził, że sporny automat jest urządzeniem elektronicznym (komputerowymi). Z oględzin zewnętrznych i pozostałych akt sprawy wynika, że posiada on, m.in. monitory, przyciski do prowadzenia gier i był zasilany energią elektryczną, co świadczy o tym, że jest to urządzenia elektroniczne. Spełniony został zatem jeden z warunków definicji gier na automatach wg. u.g.h.

Bezsporne w ocenie Dyrektora Izby jest także, że gry organizowane były w celach komercyjnych. Ww. automat udostępniony były publicznie w lokalu położonym w miejscowości Z., przy ul. [...]. Automat posiadał wrzutnik monet i akceptor banknotów, a warunkiem przystąpienia do gry było wpłacenie pewnej kwoty pieniędzy.

W oparciu o przeprowadzony przez funkcjonariuszy urzędu celnego eksperyment, opisany w protokołe z [...] września 2014r. oraz opinię biegłego sądowego A. C. z [...] grudnia 2014r., Dyrektor Izby ustalił, że spełniony został także warunek losowości, o którym mowa w art. 2 ust. 3 i 5 u.g.h. Z powyższych dokumentów wynika, że gry w zestawie [...] są grami o charakterze losowym - w sensie braku możliwości przewidzenia przez grającego wyniku pojedynczej gry (końcowego układu symboli na bębnach lub na kartach). Programy realizowanych gier z zestawu [...] standardowo są napisane z wykorzystaniem procedur losowych/pseudolosowych dlatego zawsze gry zawierają element losowości. (...) W zestawie gier [...] zręczność Grającego nie ma żadnego wpływu na uzyskany wynik pojedynczej gry. Standardowo - przykładowo w grach typu [...] - opadające i zatrzymujące się bębny to jedynie wizualizacja wyniku gry, wyniku ustalonego przez algorytm gry, w chwili jej uruchomienia.

Dyrektor Izby wskazał, że wciśnięcie przycisku START uruchamia kręcenie bębnów w grze, które następnie zatrzymują się automatycznie, przesądzając w ten sposób o wygranej lub przegranej wyrażonej w punktach kredytowych. Zauważył, że w takim przypadku wynik gry nie zależy od zręczności grającego, ponieważ o zatrzymaniu bębnów lub karl w odpowiedniej konfiguracji decyduje mechanizm (algorytm) urządzenia - gracz nie jest w stanie przewidzieć wylosowanych kart lub kombinacji symboli, która ustawi się na bębnach w momencie zatrzymania. Wobec powyższego uznał, że gry na automacie S. mają charakter losowy. Spełnione zostały zatem kolejne warunki definicji gier na automatach wynikające z art. 2 ust. 3 i ust. 5 u.g.h., tj. gra ma charakter losowy, a tym samym zawiera element losowości.

Organ odwoławczy ustalił także, na podstawie ww. dowodów, że sporny automat nie jest konstrukcyjnie przystosowany do bezpośredniego wypłacania wygranych pieniężnych. Zauważył, że z opisu przebiegu gier przedstawionego w protokole z oględzin z [...] września 2014 r. oraz z opinii biegłego A. C. z [...] grudnia 2014 r. wynika, że sporny automat nie posiadał hoppera, tj. urządzenia do automatycznej wypłaty wygranych pieniężnych. Jednakże podkreślił, że z powyższych dowodów wynikało, iż możliwe jest uzyskiwanie wygranych rzeczowych w postaci punktów. Wygrane punkty są przelewane na licznik POINTS, na którym zostały zapisane bezpośrednio "wykupione" punkty kredytowe. Punkty na ww. liczniku mają wymierną wartość pieniężną, według przelicznika 0,1 zł = 1 pkt, ponadto z ww. licznika można prowadzić gry tylko w przypadku posiadania na nim punktów. Powyższe wskazuje, że wygrane punkty są wygraną rzeczową w rozumieniu art. 2 ust. 4 u.g.h., które umożliwiają przedłużenie lub rozpoczęcie nowej gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze. Tym samym Dyrektor Izby stwierdził, że gry na spornym automacie wypełnia definicję gier na automatach w rozumieniu przepisu art. 2 ust. 3 u.g.h., tj. są grami na urządzeniach elektronicznych (komputerowych) o wygrane pieniężne, zawierającymi element losowości.

W konsekwencji organ II instancji stwierdził, że w związku z brakiem posiadania przez skarżącego koncesji na prowadzenie kasyna gry, czy innego zezwolenia, o którym mowa w ustawie, zasadnym było wszczęcie postępowania i wymierzenie kary, zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. w wysokości określonej w art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h.

Odnosząc się do zarzutów odwołania Dyrektor Izby wskazał, że nie budzi wątpliwości możliwość dwukrotnego ukarania tej samej osoby fizycznej za ten sam czyn - raz na podstawie k.k.s. i drugi raz karą pieniężną z art. 89 u.g.h. Możliwość zbiegu tych sankcji nie zachodzi jednak w każdej sytuacji. Stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie, z informacji uzyskanych od organu I instancji wynika, że w postępowaniu karnym strona nie została prawomocnie ukarana za czyn z art. 107 § 1 k.k.s. Wyjaśnił, że uzyskał informację, wskazującą, iż postępowanie karne skarbowe jest w toku i nie zapadło w nim prawomocne orzeczenie. Nie zachodzi zatem przypadek karania dwa razy za ten sam czyn.

Organ odwoławczy przedstawił również własne stanowisko w zakresie oceny skutków prawnych braku notyfikacji przepisów ustawy o grach hazardowych w polskim prawie wewnętrznym i uznał zarzuty w tym zakresie za niezasadne.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Dyrektora Izby z [...] lipca 2015 r. skarżący wniósł o uchylenie tej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

I. Prawa materialnego:

1) art. 2 ust. 1 u.g.h. poprzez bezpodstawne przyjęcie, iż skarżący zajmował się działalnością polegającą na prowadzeniu "gier losowych", w sytuacji, kiedy brak jest podstaw do uznania działania urządzenia pn. S. bez numeru za urządzenie umożliwiające prowadzenie "gier losowych",

2) art. 2 ust. 3 u.g.h. poprzez bezpodstawne przyjęcie, iż skarżący prowadził "gry na automatach", sytuacji, kiedy sporne urządzenie nie stanowi urządzenia "mechanicznego, elektromechanicznego lub elektronicznego, w tym komputerowego", umożliwiającego uzyskiwanie wygranych pieniężnych lub rzeczowych, w których gra zawiera element losowości", co potwierdzają opinie o takich urządzeniach wydawane przez biegłych sądowych w bliźniaczych sprawach (vide: opinia w sprawie zakończonej postanowieniem Sądu Najwyższego z [...] listopada 2014 r., [...]),

3) art. 2 ust. 4 u.g.h. poprzez bezpodstawne przyjęcie, iż skarżący prowadził "gry na automatach", w których występowały "wygrane rzeczowe", w sytuacji, kiedy zabawa na urządzeniach skarżącego obwarowana była technicznie ograniczeniem czasowym i brak było prostej możliwości "przedłużania gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze", a także brak było prostej możliwości "rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze", co zostało zlekceważone przez organ I instancji,

4) art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 14 ust. 1 u.g.h. oraz w zw. z art. 1 pkt 11 i art. 8 ust. 1 dyrektywy 98/34/WE poprzez bezpodstawne nałożenie na skarżącego kary pieniężnej w kwocie 12.000 zł, w sytuacji, kiedy nie prowadził on działalności, którą u.g.h. określa jako "urządzanie gry na automatach poza kasynem gry", ani nie prowadził żadnej innej prawnie niedozwolonej działalności, zaś z uwagi na bezskuteczność technicznego przepisu art. 14 ust. 1 u.g.h. (art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE), wynikającą z braku notyfikacji przepisów Ustawy w Komisji Europejskiej, jak też niedopuszczalność stosowania art. 14 ust. 1 u.g.h., odpada podstawa stosowania przepisu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., przewidującego karę pieniężną za naruszenie zakazu określonego w art. 14 ust. 1 u.g.h.,

II. błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę zaskarżonej decyzji i mający wpływ na jego treść, polegający na przyjęciu, iż:

1) przyznawane przez sporne urządzenia, w trakcie zabawy punkty kredytowe stanowią wygrane rzeczowe, w sytuacji, gdy punkty te nie dawały możliwości uruchomienia kolejnej gry, jak też nie miały żadnego wpływu na czas trwania gry,

2) symulatory są "automatami", w sytuacji gdy przedmiotowe urządzenia mają charakter czysto zabawowy, nie mają możliwości dokonywania wypłat, nie posiadają charakteru losowego oraz posiadają ograniczenie czasowe.

III. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego tj. : art. 6, 7, 8, 9, 10, 11, 77 i innych k.p.a. - poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, w sytuacji gdy zaskarżone decyzje: " zostały wydane z rażącym naruszeniem ww. przepisów postępowania administracyjnego, polegające m.in. na: nieuwzględnieniu całokształtu przepisów prawnych służących załatwieniu sprawy, poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej, zaniechanie podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, nie zebranie i nie rozpatrzenie całości materiału dowodowego, jak też prowadzenie postępowania w sposób nie uwzględniający słusznego interesu skarżącego, nie wzięciu pod uwagę wszystkich okoliczności sprawy, pominięciu podstawowego dla sprawy faktu, iż skarżący nie prowadził on działalności, którą Ustawa określa jako "urządzanie gry na automatach poza kasynem gry", ani nie prowadził żadnej innej prawnie niedozwolonej działalności, zaś z uwagi na bezskuteczność technicznego przepisu art 14 ust. 1 u.g.h. (art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE), wynikającą z braku notyfikacji przepisów ustawy w Komisji Europejskiej, jak też niedopuszczalność stosowania art. 14 ust. 1 u.g.h., odpada podstawa stosowania przepisu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., przewidującego karę pieniężną za naruszenie zakazu określonego w art. 14 ust. 1 u.g.h.; nie dokonanie oceny materiału dowodowego w sposób wszechstronny, nie zapewnienie skarżącym możliwości pełnego uczestniczenia w postępowaniu administracyjnym, załatwienie sprawy bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz bez uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, nie dokonywanie przez organ I. instancji żadnych czynności sprawdzających.

W motywach skargi jej autor wskazał, że niezależny biegły sądowy w innej sprawie, w której badano charakter urządzeń do gier, zakończonej postanowieniem SN z [...] listopada 2014r., [...] nie miał wątpliwości, że są to urządzenia elektroniczne, w których zainstalowano program rozrywkowej gry komputerowej o charakterze zręcznościowym. Dalej uzasadniano, że na przedmiotowych automatach nie można uzyskać żadnych wymiernych wygranych pieniężnych lub rzeczowych, a więc nie można na nich prowadzić gry na automacie w rozumieniu u.g.h. Tym samym w ocenie wnoszącego skargę opinia biegłego A. C. podlega dyskwalifikacji, jako nieobiektywna i nierzetelna.

Błędne jest w ocenie skarżącego przyjęte przez organy ustalenia, że przyznawane w spornych automatach w trakcie zabawy punkty kredytowe stanowią wygrane rzeczowe, skoro te punkty nie dawały możliwości uruchomienia kolejnej gry i miały żadnego wpływu na czas jej trwania. Badane urządzenia w ocenie autora skargi to symulatory, które mają charakter czysto zabawowy, nie mają możliwości dokonywania wypłat i nie posiadają charakteru losowego.

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby podtrzymując stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja dotycząca wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania poza kasynem gier na automacie. Podstawę prawną działania organów stanowią przepisy u.g.h. Stosownie do art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry.

W świetle brzmienia art. 6 ust. 1 u.g.h. działalność w zakresie gier na automatach może być prowadzona na podstawie udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna gry i urządzanie takich gier jest dozwolone wyłącznie w kasynach gry. Zgodnie z art. 14 ust. 1 u.g.h. urządzanie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości oraz gier na automatach dozwolone jest wyłącznie w kasynach gry. Zgodnie z dyspozycją art. 2 ust. 3 u.g.h. grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości. Zakres definicji legalnej gry na automatach został poszerzony w art. 2 ust. 5 u.g.h., według którego grami na automatach są także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy. Wygraną rzeczową w grze na automatach jest również wygrana polegająca na możliwości przedłużania gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze (art. 2 ust. 4 u.g.h.).

W podstawach faktycznych kontrolowanego rozstrzygnięcia Dyrektor Izby wskazał, że przedmiotowy automat użytkowany był w lokalu "[...]" znajdującym się w Z. przy ul. [...].Podstawę wydania skarżonej decyzji stanowiły w szczególności: protokół oględzin automatów, wyniki oględzin automatu oraz opinia biegłego A. C. sporządzona w przedmiocie oceny rodzaju automatu w kontekście przepisów u.g.h. Na podstawie tych dowodów stwierdzono, że kontrolowane urządzenie jest automatem do gier losowych.

Sąd nie podziela zarzutów skargi kwestionujących prawidłowość przeprowadzonego przez organy celne postępowania dowodowego i trafność oceny przeprowadzonych dowodów, a argumentacja skargi powołana przez stronę skarżącą nie prowadzi skutecznie do podważenia prawidłowości ustaleń i słuszności dokonanej przez organy obu instancji oceny dowodów.

W kontrolowanej sprawie organy podjęły bowiem wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia.

W ocenie Sądu, dokonanej ocenie zebranego materiału dowodowego nie sposób zarzucić zaniechania podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, czy prowadzenia postępowania w sposób nie budzący zaufania jego uczestników i nie uwzględniającego wszystkich okoliczności sprawy.

Skarżący w skardze zarzuca naruszenie przepisów k.p.a., których to przepisów organ rozpoznający sprawę nie stosuje, gdyż zgodnie z art. 91 u.g.h. do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Zatem to przepisy O.p. stanowiły podstawę do wydania zaskarżonej decyzji.

Zatem z wyrażonej w art. 191 O.p. zasady swobodnej oceny dowodów wynika, że organ celny - przy ocenie stanu faktycznego - jest obowiązany na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona. Organ ten, według swej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania, ocenił wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych i wpływ udowodnienia jednej okoliczności na inne. Wyciągnięte w sprawie wnioski, są logicznie poprawne i merytorycznie uzasadnione. Zaskarżona decyzja zawiera pełne uzasadnienie faktyczne i prawne. Poszczególne dowody poddano szczegółowej analizie i ocenie, dowody zostały także ocenione we wzajemnej łączności. Postępowanie zostało przeprowadzone w sposób budzący zaufanie do tych organów, które udzielały stronie niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa pozostających w związku z przedmiotem tego postępowania. Organy wyjaśniły też stronie zasadność przesłanek, którymi kierowały się przy załatwianiu sprawy. Wnioski wysnute z dowodów, na których się oparł organ, wynikały z bezpośredniej styczności z pracą skontrolowanego automatu przez funkcjonariuszy kontroli celnej i przez biegłego sądowego. Zatem przeprowadzone postępowanie w pełni odpowiada wymogom wynikającymi z art. 6-11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. (winno być art. 120-124, art. 187 §1, ar. 191 i art. 210 § 4 O.p.)

W szczególności organ prawidłowo oparł się, między innymi, na dokumencie stanowiącym opinię biegłego sądowego (z zakresu mechaniki technicznej, ogólnej budowy i eksploatacji maszyn, teorii maszyn i mechanizmów techniki komputerowej) A. C. Opinia ta została sporządzona m.in. na podstawie przeprowadzonego badania spornego automatu oraz badań zapisu wideo z grami z zatrzymania urządzenia i opisuje sposób jego działania. Biegły wypowiedział się co do przedmiotu badania w oparciu o posiadaną wiedzę specjalistyczną. Organ poddał tę opinię swobodnej ocenie, zestawiając ją z innymi dowodami zebranymi w sprawie. Wnioski biegłego są zbieżne z wnioskami wynikającymi z protokołu z kontroli przeprowadzonej przez funkcjonariuszy Urzędu Celnego. Nie budzi wątpliwości sądu także wykorzystanie dowodu z opinii biegłego sporządzonej w postępowaniu karnoskarbowym. W postępowaniu przeprowadzonym w sprawie niniejszej organy nie dopuściły się naruszenia żadnych reguł procesowych. Jak zasadnie zauważył WSA w Gliwicach w wyroku z 19 sierpnia 2014 r. (III SA/Gl 453/14, wszystkie powołane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne na: orzeczenia.nsa.gov.pl), organy w postępowaniu podatkowym prowadzonym na podstawie art. 89 i art. 90 u.g.h., posiadają autonomiczne uprawnienie do poczynienia własnych ustaleń w zakresie wystąpienia w danej sprawie przesłanek do wymierzenia stronie kary za urządzenie gry na automatach poza kasynem gry. W ramach tych ustaleń organy podatkowe mają prawo dokonać samodzielnej oceny charakteru gry, uwzględniając treść art. 4 ust. 2 u.g.h. W tym kontekście posiłkowanie się w sprawie niniejszej opinią wydaną w toku postępowania karnoskarbowego należało uznać za prawidłowe. Stanowiła ona jeden z dowodów podlegających ocenie na równi z innymi dowodami.

Sąd nie podzielił zdania strony skarżącej, że skontrolowany automat jest symulatorem gier i ma charakter czysto zabawowy, rozrywkowy, a uzyskiwane w trakcie zabawy punkty kredytowe (wygrane rzeczowe) nie mają wpływu na czas trwania gry i uruchomienie kolejnej gry. Z opinii biegłego wynika, że automat ten nie jest przystosowane konstrukcyjnie do bezpośredniego wypłacania wygranych pieniężnych. Jednakże zarówno z opinii biegłego, jak i eksperymentu procesowego wynika, że sporne urządzenie wypłacało wygrane rzeczowe, umożliwiające prowadzenie kolejnych gier za wygrane uzyskane w grach poprzednich. Co więcej z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, wbrew twierdzeniom strony, nie wynika aby sporne urządzenie posiadało licznik czasu (ogranicznik czasowy). Przeciwnie biegły wprost wskazał, że automat w zestawie gier Fun Games nie wymaga wykupywania czasu gry. Powyższe także potwierdza protokół oględzin, który nie wskazuje, aby gracz oprócz wykupywania punktów na liczniku Point, wykupywał także czas gry. Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy ewidentnie wynika, że za wygrane punkty można przedłużyć grę bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także można rozpocząć nową pojedynczą grę przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze (z protokołu oględzin wynika, że funkcjonariusze celni wygrali 35 pkt i 17 pkt, które to punkty zwiększyły wysokość licznika points).

Zgodnie z art. 2 ust. 4 u.g.h. wygraną rzeczową w grach na automatach jest również wygrana polegająca na możliwości przedłużania gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze.

Zdaniem Sądu, w rozpatrywanym przypadku spełnione są warunki wynikającej z powyższego przepisu. Przyjmując nawet, że ten sporny automat ma tzw. ogranicznik czasowy, czego sąd nie stwierdza, gdyż w żaden sposób nie wynika to z akt sprawy, to i tak spełniałby definicję z art. 2 ust. 3 u.g.h., gdyż w ramach wykupionego czasu korzystania z automatu, grający może dowolnie wybierać dostępne gry, a następnie grać w nie, co wiąże się z powtórzeniem określonych czynności polegających na wybraniu stawki i naciśnięciu przycisku start. Każdy taki cykl czynności kończy się określonym rezultatem w postaci wygranej albo przegranej. Wygrane punkty w poszczególnych grach dopisywane są stanu konta, a następnie z punktów tych realizowane są opłaty (stawki) za udział w kolejnych grach. Tym samy w ramach wykupionego czasu grający zdobywa punkty, które gromadzone są na liczniku, a zdobyte punkty umożliwiałyby rozpoczęcie kolejnej gry w ramach wykupionego czasu.

Sąd zauważa również, że z dowodów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że nie wszystkie zainstalowane gry mają charakter gier hazardowych, gdyż część z tych gier ma charakter zręcznościowy (patrz opinia). Jednakże w ocenie sądu powyższe jest bez znaczenia dla kwalifikacji urządzenia jako automatu do gier. Literalna wykładnia przepisów ustawy prowadzi do wniosku, że wystarczająca przesłanką zastosowania art. 3 u.g.h., zgodne z którym urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier losowych, zakładów wzajemnych i gier na automatach jest dozwolone wyłącznie na zasadach określonych w ustawie, jest aby przynajmniej jedna gra zainstalowana na urządzeniu miała charakter losowy (por. wyrok WSA w Gliwicach, III SA/Gl 45/14, LEX nr 1513689). W kontekście powyższego, nawet gdyby zainstalowane na spornym automacie gry o charakterze czasowo - zręcznościowym przeważały, to okoliczność ta pozostaje bez wpływu na kwalifikację urządzenia jako automatu do gier hazardowych w świetle u.g.h. Tym bardziej, że gry na automacie były odpłatne i urządzane w ogólnie dostępnym lokalu, co pozwala na wyciągnięcie wniosku, iż gry prowadzone były także w celach komercyjnych.

W tym miejscu należy zauważyć, że skarżący formułuje określone zarzuty wskazujące na jego zdaniem określone cechy automatu. Jednakże tych cech nie odnosi do tego spornego urządzenia. Nie wskazuje bowiem, jakie to konkretne cechy posiada ten automat, których nie uwzględnił biegły, czy też pominęli funkcjonariusze celni. Zatem twierdzenia strony jawią się jako pusta polemika.

Wbrew również twierdzeniom skarżącego w sprawie rozstrzyganej przez Sąd Najwyższy w dniu [...] listopada 2014r. [...] nie badano takich urządzeń jak będące przedmiotem sporu. W sprawie rozstrzyganej przez Sąd Najwyższy urządzano gry na automatach o nazwie urządzenia H. i A., a więc nie badano urządzenia o nazwie S. Tym samym już z tego powodu odwoływanie się do tego orzeczenia w kontekście wadliwości opinii biegłego jest niezasadne.

Zdaniem Sądu całkowicie chybione są zarzuty zawarte w pkt I ppkt 1-3 skargi. Analizując zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, a w szczególności treść umowy najmu-dzierżawy łączącej skarżącego z D. S., protokół oględzin – za prawidłowe trzeba przyjąć ustalenie organu, że skarżący był podmiotem urządzającym gry poza kasynem. Z treści umowy najmu (patrz umowa z [...] sierpnia 2014r. – karta 20 akt adm.). wynika, że skarżący wziął w najem część lokalu przy ul. [...] w Z. celem zainstalowania dwóch urządzeń do gier. Zatem przedmiotem umowy było wynajęcie wydzielonych powierzchni, w tymże lokalu celem zainstalowania przez P. G. urządzeń do gier rozrywkowych i uiszczanie z tego tytułu czynszu dla D. S.

Z zebranych dowodów wynika w sposób jednoznaczny, że skarżący zorganizował gry na zakwestionowanym przez służby celne automacie. Na skarżącym ciążyły wszelkie obowiązki związane z udostępnieniem i zapewnieniem ciągłości pracy urządzenia. To skarżący jako właściciel i dysponent skontrolowanego automatu odpowiada za eksploatację zainstalowanego urządzenia.

Zupełnie niezrozumiałe jest, w realiach przedmiotowej sprawy, powoływanie się przez stronę na tezę z wyroku Sądu Okręgowego w L. z [...] kwietnia 2014 r., [...]. Strona bowiem oderwała tezę z tego orzeczenia od stanu faktycznego. Mianowicie w sprawie rozpoznawanej przez Sąd Okręgowy organy celne uznały wynajmującego za urządzającego gry. Przenosząc to na realia sprawy, za urządzającego gry uznanym musiałby być D. S. prowadzący lokal w miejscowości Z., a nie skarżący. A więc to w takich realiach Sąd Okręgowy zawarł określony wywód prawny dotyczący niezdefiniowanego pojęcia "urządzającego gry".

Zgodnie ze Słownikiem Języka Polskiego (Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2007, t. 5, strona 490) urządzić w odniesieniu do urządzenia imprezy (gry), to przygotować ją i sprawić, że się odbyła. Wobec powyższego to działania skarżącego doprowadziły do urządzenia gier (wynajęcie powierzchni lokalu wraz zapewnieniem dostępu do mediów, wstawienie automatów, serwis urządzeń, czerpanie ewentualnych dochodów), więc w realiach przedmiotowej sprawy to skarżący urządzał gry.

Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego pozwala na przypisanie skarżącemu cech podmiotu organizującego gry na automacie poza kasynem, a więc realizującego dyspozycję art. 89 u.g.h., zgodnie z którym karze pieniężnej podlega: (1) urządzający gry hazardowe bez koncesji lub zezwolenia, bez dokonania zgłoszenia, lub bez wymaganej rejestracji automatu lub urządzenia do gry; (2) urządzający gry na automatach poza kasynem gry; (3) uczestnik w grze hazardowej urządzanej bez koncesji lub zezwolenia. Trafnie uznał organ, że poprzez wynajęcie powierzchni pod wstawienie automatów, ponoszenie kosztów funkcjonowania lokalu i jego obsługi, ale też zapewnienie ciągłości pracy automatów (podłączenie ich do sieci elektrycznej) skarżący zapewnił i stworzył odpowiednie warunki do urządzania gier hazardowych. Przyjąć zatem należało, że skarżący urządzał gry poza kasynem. Wskazać należy, że słownik języka polskiego (www.sjp.pwn.pl) słowo "urządzać" tłumaczy jako wyposażać coś w odpowiednie sprzęty, organizować coś, imprezę lub przedsięwzięcie.

Ustawa o grach hazardowych w art. 89 przewiduje sankcję w postaci nałożenia kary pieniężnej za urządzanie gier na takim automacie poza kasynem gry.

Jednocześnie Sąd stwierdza, że nie ma podstaw do przyjęcia, że z uwagi na niedopuszczalność – w ocenie autora skargi - stosowania przepisu art. 14 ust. 1 u.g.h. odpada podstawa stosowania przepisu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.

Odnosząc się do tego zarzutu należy odwołać się do uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie siedmiu sędziów z dnia 16 maja 2016 r. o sygn. akt II GPS 1/16 (dostępnej w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl).

W uchwale tej Naczelny Sąd Administracyjny postanowił, iż art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. UE. L z 1998 r. Nr 204, s. 37, ze zm.), którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy i może stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych, a dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego, o którym mowa w tym przepisie oraz jego stosowalności w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, nie ma znaczenia brak notyfikacji oraz techniczny – w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE – charakter art. 14 ust. 1 tej ustawy. Ponadto postanowił, iż urządzający gry na automatach poza kasynem gry, bez względu na to, czy legitymuje się koncesją lub zezwoleniem – od 14 lipca 2011 r., także zgłoszeniem lub wymaganą rejestracją automatu lub urządzenia do gry – podlega karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.

W pierwszej kolejności zaznaczyć należy, iż powyższa uchwała jest tak zwaną "uchwałą abstrakcyjną", podjętą w oparciu o art. 15 § 1 pkt 2 p.p.s.a., w celu rozstrzygnięcia ujawnionej w orzecznictwie sądowoadministracyjnym rozbieżności w podejściu do wykładni oraz stosowania wskazanych – we wniosku Prezesa NSA z dnia 8 marca 2016 r. o nr BO-4660-5/16 – przepisów u.g.h., ich wzajemnej relacji, w tym oceny charakteru art. 89 ust. 1 pkt 2 wymienionej ustawy z punktu widzenia art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących społeczeństwa informacyjnego.

W doktrynie i orzecznictwie podkreśla się, że uchwały abstrakcyjne (jak i uchwały konkretne) mają moc ogólnie wiążącą, a istota mocy ogólnie wiążącej uchwał sprowadza się do tego, że stanowisko zajęte w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego wiąże pośrednio wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych. Stanowi o tym przepis art. 269 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym, jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. Oznacza to, że dopóki nie nastąpi zmiana tego stanowiska, dopóty sądy administracyjne powinny je respektować.

Skoro zatem z mocy art. 269 § 1 p.p.s.a., Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę związany był stanowiskiem wyrażonym w uchwale z dnia 16 maja 2016 r. o sygn. akt II GPS 1/16, to omawiany zarzut nie mógł znaleźć uznania.

Biorąc pod uwagę ustalony stan faktyczny sprawy oraz przeprowadzoną wykładnię mających w sprawie zastosowanie przepisów prawa zasadnie przyjęto, że skarżący urządzał w kontrolowanej lokalizacji, gry na przedmiotowym automacie. Czynił to przy tym w celach komercyjnych albowiem udział w grze uzależniony był od wpłaty gotówki, a działalność nastawiona była na uzyskanie korzyści materialnych. A zatem, wbrew stanowisku autora skargi, stan faktyczny sprawy niewątpliwie uprawniał organ kontroli celnej do stosowania w sprawie przepisów u.g.h. i poddania ocenie skontrolowanej działalności poprzez pryzmat przepisów tej ustawy.

Mając powyższe na uwadze, jako że skarga okazała się niezasadna, Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.).