Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 343/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-12-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 151, 141 PAR 1 PKT 1 LIT C
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 19 grudnia 2019 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Teresa Zyglewska (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Grzegorz Czerwiński sędzia del. WSA Marta Laskowska-Pietrzak Protokolant: asystent sędziego Joanna Drapczyńska po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2019 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 27 września 2017 r. sygn. akt II SA/Gl 696/17 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu dotyczącym środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżony wyrok i zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz Stowarzyszenia Pracownia na Rzecz Wszystkich Istot z siedzibą w [...] kwotę 1429 (tysiąc czterysta dwadzieścia dziewięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 27 września 2017 r., sygn. akt II SA/Gl 696/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę Stowarzyszenia [...] w [...] (skarżący) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu dotyczącym środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2013 r. Wójt Gminy [...] po rozpoznaniu wniosku skarżącego odmówił dopuszczenia Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] do udziału w postępowaniu administracyjnym dotyczącym wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia p.n. "Przebudowa istniejących wyciągów orczykowych nr III i IV na jedno urządzenie transportu linowego Ośrodka Narciarskiego [...] w [...] wraz z obniżeniem stacji dolnej wyciągu w rejon Ośrodka [...], a także infrastrukturą i budynkami technicznymi z jednoczesnym demontażem istniejących wyciągów orczykowych nr III i IV na wskazanych parcelach".

Po rozpoznaniu zażalenia skarżącego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] lutego 2014 r. utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

Następnie po rozpoznaniu skargi na powyższe rozstrzygnięcie Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 5 listopada 2014 r. uchylił postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego wskazując na wpadkowy charakter tego postanowienia. Wyjaśnił, że w toku postępowania Wójt Gminy [...] postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014 r. stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, co w konsekwencji spowodowało, że w sprawie nie miał zastosowania przepis art. 79 ust. 1 ustawy o udostępnianiu nakazujący organowi właściwemu aby przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zapewnić możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego przeprowadza się ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. W konsekwencji Sąd uznał, że SKO prawidłowo uznało, ze w sprawie brak było podstaw do zastosowania art. 44 ustawy. Jednocześnie wskazał, że organ II instancji nie zauważył, że wniosek skarżącego wpłynął w dniu [...] grudnia 2013 r., a zatem przed wydaniem przez Wójta postanowienia o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia. Sąd wskazał również, że postanowienie z dnia [...] grudnia 2013 r. odmawiające dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału przedmiotowym postępowaniu zostało wydane również przed wydaniem postanowienia z dnia [...] stycznia 2014 r. W konsekwencji Sąd stwierdził, że wniosek został rozpatrzony przez organ I instancji na zasadach ogólnych wynikających z art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a., zaś organ II instancji skoncentrował się na braku podstaw do zastosowania w sprawie art. 44 ust. 1 i art. 30 ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku, jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko.

Sąd wskazał, że ponownie rozpatrując sprawę organ powinien odnieść się do braku interesu społecznego przemawiającego za dopuszczeniem skarżącego Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu, zwłaszcza wskazać czy z uwagi na okoliczność realizacji planowanego przedsięwzięcia w sąsiedztwie specjalnego obszaru ochrony siedlisk [...] oraz obszaru specjalnej ochrony ptaków [...] ustanowionych w oparciu o Dyrektywę Siedliskową i Dyrektywę Ptasią słuszne było stanowisko organu I instancji, że interes społeczny nie przemawiał za dopuszczeniem do udziału w postępowaniu organizacji ekologicznej. Zwrócił również uwagę, że okoliczność wydania decyzji środowiskowej, bez uprzedniego zakończenia postępowania rozstrzygającego o kręgu jej stron, nawet wówczas gdy postępowanie to kończy się stwierdzeniem braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko danego przedsięwzięcia - nie zasługuje na aprobatę.

Ponownie rozpoznając sprawę SKO postanowieniem z [...] maja 2017 r. uchyliło postanowienie organu pierwszej instancji i umorzyło postępowania prowadzone przed tym organem oraz zleciło organowi I instancji uzupełnienie materiału dowodowego przez dołączenie do akt sprawy wskazanych dokumentów.

W uzasadnieniu postanowienia wskazało, że postępowanie do udziału, w którym przystąpić chce skarżący zakończyło się ostateczną decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. Następnie wyjaśniło, że zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. postępowanie

z jakiejkolwiek przyczyny bezprzedmiotowe należy umorzyć.

Ze skargą na powyższe rozstrzygnięcie wystąpiło Stowarzyszenie zarzucając mu naruszenie art. 105 § 1 k.p.a., art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 k.p.a., art. 31 §1 pkt 2 w zw. z art. 31 § 3 k.p.a., art. 153 p.p.s.a. oraz art. 6, art. 8, art. 11 w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 i w zw. z art. 107 § 3 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.

W piśmie z dnia [...] września 2017 r., uczestniczka postępowania C. sp. z o.o. w [...] wniosła o oddalenie skargi.

W uzasadnieniu orzeczenia Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że przedmiotowa sprawa rozpoznawana jest ponownie wskutek uchylenia postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 listopada 2014 r., sygn. akt II SA/Gl 587/14, utrzymanym w mocy wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2016 r., sygn. akt II OSK 636/15 oddalającym skargi kasacyjne Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] oraz C. sp. z o.o. w [...]. Zwrócił uwagę, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia, zatem oddziaływają również na przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie.

Sąd wskazał, że związany jest dokonaną uprzednio przez Wojewódzki Sąd Administracyjny oceną. Podzielił wyrażony pogląd, iż wydanie decyzji środowiskowej bez wcześniejszego zakończenia postępowania rozstrzygającego o kręgu stron nie jest praktyką możliwą do zaakceptowania z punktu widzenia obowiązującego prawa, nawet wówczas, gdy postępowanie kończy się stwierdzeniem braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko danego przedsięwzięcia. Zgodził się również, że pomimo tego brak jest jednak podstaw do dopuszczania podmiotu na prawach strony do postępowania administracyjnego, które zakończono już decyzją ostateczną. Wskazał, że w przedmiotowej sprawie nie toczy się postępowanie środowiskowe o dopuszczenie, do którego ubiega się skarżący.

Ponadto Sąd wyjaśnił, że jeśli skarżący jest przekonany, że w postępowaniu, do udziału, w którym nie został dopuszczony zapadła decyzja naruszająca prawo, może wystąpić ze stosownym wnioskiem do właściwego Prokuratora o rozważenie zastosowania środków określonych w dziale IV Kodeksu postępowania administracyjnego.

Sąd wskazał, że organy prawidłowo uzupełniły materiał dowodowy oraz następnie umorzyły postępowanie, po stwierdzeniu, że brak jest podstaw prawnych do dopuszczenia skarżącego na prawach strony do postępowania, które się zakończyło decyzja ostateczną. Wyjaśnił, że uprawnienie z art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. istnieje tak długo, jak długo postępowanie jest w toku, bowiem instytucja dopuszczenia do udziału nie funkcjonuje samodzielnie, abstrakcyjnie w oderwaniu od konkretnej sprawy (zob. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13 września 2012 r. sygn. akt IV SA/Po 474/12 czy z dnia 14 listopada 2013 r. sygn. akt IV SAB/Po 87/13).

Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodziło się Stowarzyszenie zarzucając mu:

- na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a - naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie:

1. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. - przez bezpodstawne oddalenie skargi, w sytuacji gdy istniały podstawy do jej uwzględnienia i uchylenia zaskarżonej decyzji z powodu naruszenia:

a) art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. - poprzez wydanie przez organ II instancji postanowienia o uchyleniu zaskarżonego postanowienia i umorzeniu postępowania przed organem I instancji, mimo że, stan faktyczny sprawy i zapadłe wyroki sądów administracyjnych wskazywały na konieczność szczegółowego zanalizowania przedmiotowej sprawy i wydania postanowienia o dopuszczeniu skarżącego kasacyjnie do udziału w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych dla wskazanego przedsięwzięcia;

b) art. 31 § 1 pkt 2 w zw. z art. 31 § 3 k.p.a. - poprzez przyjęcie, iż uprawnienie organizacji społecznej, której przysługuje prawo do uczestnictwa w postępowaniu jako podmiot na prawach strony, wygasa (nie może być już zrealizowane) wskutek nabycia przez decyzję, wydaną w postępowaniu dla którego przystąpić chciała ta organizacja, waloru ostateczności;

c) art. 31 § 3 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.; względnie art. 31 § 3 w zw. z art. 109 § 1 k.p.a.; względnie art. 31 § 3 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. - poprzez ich niezastosowanie i przyjęcie, że organizacji społecznej nie przysługuje prawo do żądania wznowienia postępowania w przypadku, gdy bez jej winy i bezpodstawnie pozbawiono ją możliwości udziału w postępowaniu (względnie, że uprawnienie wspomnianej organizacji społecznej do złożenia odwołania wygasa na skutek nabrania przez decyzję wydaną w postępowaniu, do którego przystąpić chciała ta organizacja, waloru ostateczności; względnie, iż decyzja wydania w takim postępowaniu - w którym uniemożliwiono udział organizacji społecznej - nie jest dotknięta jest kwalifikowaną wadą rażącego naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności decyzji);

d) art. 6 w zw. z art. 7 in principio w zw. z art. 7 in fine w zw. z art. 8 k.p.a. - poprzez naruszenie zasady legalności, zasady praworządności, zasady uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu strony oraz zasady wzbudzania zaufania jego uczestników do organów administracji publicznej, a także ich gwarancji;

2. art. 153 p.p.s.a. - poprzez zaakceptowanie przez Sąd I instancji braku zastosowania się organu do wiążącej oceny prawnej i wiążących wskazań co do dalszego postępowania; a nadto - zastosowanie się przez Sąd I instancji w skarżonym wyroku (wbrew wypowiedzi NSA, zawartej w uzasadnieniu wyroku z dnia 7 grudnia 2016 r., sygn. akt II OSK 636/15, zgodnie z którą "należy stwierdzić, że zawarty w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wywód Sądu I instancji o następstwach prawnych wydania decyzji w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia, dla możliwości udziału w postępowaniu o takim przedmiocie na prawach strony, organizacji ekologicznej, wykracza poza granice sprawy i dlatego też nie może być uznany za ocenę prawną, wiążącą organy w toku dalszego postępowania z mocy art. 153 p.p.s.a.") do zapatrywania prawnego wyrażonego we wcześniejszym wyroku z dnia 5 listopada 2014 r. (sygn. akt II SA/GI 587/14), czym Sąd I instancji naruszył wskazania zawarte w prawomocnym, wspomnianym wyroku NSA (WSA w Gliwicach stwierdził, iż jest związany na podstawie art. 153 p.p.s.a. oceną prawną, którą na mocy wyroku NSA nie mógł być związany);

3. art. 141 § 4 p.p.s.a. - poprzez i wadliwe, lakoniczne oraz niedotyczące istoty sprawy uzasadnienie wyroku, w tym - brak odniesienia się do wszystkich istotnych oraz konkretnych argumentów skarżącego kasacyjnie podniesionych w skardze.

W oparciu o przytoczone zarzuty wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi oraz w następstwie tego uchylenie w całości postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 15 maja 2017 r. oraz uchylenie w całości poprzedzającego go postanowienia Wójta Gminy [...] z dnia [...] grudnia 2013 r., względnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Ponadto wniosło o rozpoznanie sprawy na rozprawie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący przedstawił argumentację mającą na celu wykazanie zasadności podniesionych w niej zarzutów.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnik postępowania – Spółka C. Sp. z o.o. w [...] – wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej w całości.

W uzasadnieniu nie zgodziła się z wyrażonym przez skarżącego stanowiskiem, iż samo dopuszczenie organizacji społecznej do postępowania po jego zakończeniu jest dopuszczalne oraz że powinno tym samym skutkować utratą przez wydaną w tym postępowaniu decyzją waloru ostateczności. Zwróciła uwagę, że w ten sposób doszłoby do wprowadzenia, nieprzewidzianego dotychczas w przepisach prawa dodatkowego (obok wznowienia postępowania i stwierdzenia nieważności decyzji) mechanizmu podważenia ostatecznej decyzji administracyjnej, co należy oceniać jako niedopuszczalne.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu I instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

Skarga kasacyjna jest zasadna choć nie wszystkie zawarte w niej zarzuty zasługują na uwzględnienie.

Na uwzględnienie zasługuje zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 153 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził bowiem, że w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 listopada 2014 r., którym uchylono postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2014 r. stwierdzono, że choć wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, bez wyczekiwania na zakończenie się postępowania rozstrzygającego o kręgu jej stron, w tym z pominięciem ewentualnego działu w nim na prawach stron organizacji ekologicznej, nawet wówczas, gdy postępowanie to kończy się stwierdzeniem braku potrzeb przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko danego przedsięwzięcia, nie jest praktyką możliwą do zaakceptowania z punktu widzenia obowiązującego prawa, to oczywistym pozostaje brak podstaw do dopuszczenia podmiotu na prawach strony do postępowania administracyjnego, które zakończone jest już decyzja ostateczną. Jednakże Sąd I instancji pominął, że rozpoznając skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 listopada 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny wywiódł, że zawarty w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wywód o następstwach prawnych wydanej decyzji w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia dla możliwości udziału w postępowaniu o takim przedmiocie na prawach strony organizacji ekologicznej, wykracza poza granice sprawy i dlatego nie może być uznany za ocenę prawną, wiążącą organy w toku dalszego postępowania na mocy art. 153 p.p.s.a.

W związku z powyższym zasadnie wywiedziono w skardze kasacyjnej, że powyższa ocena nie mogła być wiążąca dla Sądu I instancji ponownie rozpoznającego sprawę.

Nie zasługują na akceptacje także pozostałe wywody Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zmierzające do wykazania, że uprawnienie z art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. w przedmiocie dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu administracyjnym w danej sprawie istnieje tak długo, jak długo postępowanie jest w toku, bowiem instytucja dopuszczenia do udziału nie funkcjonuje samodzielnie, abstrakcyjnie w oderwaniu do konkretnej sprawy. W rozpoznawanej sprawie Stowarzyszenie nie złożyło wniosku po zakończeniu postępowania, więc takie ogólne stwierdzenie nie może przesądzać o prawidłowości wyroku wydanego przez Sąd I instancji. Wniosek o dopuszczenie do udziału w sprawie został złożony przez skarżące kasacyjnie Stowarzyszenie na etapie postępowania przed organem I instancji.

Zauważyć należy, że uprawnienie z art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. o dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu w danej sprawie ma miejsce wówczas, jeżeli postępowanie to jest w toku, bowiem instytucja ta nie funkcjonuje samodzielnie, abstrakcyjnie w oderwaniu od konkretnej sprawy. Przepis ten nie może być jednak rozumiany w sposób, który w danej sprawie prowadzić może do zniweczenia celu i funkcji przepisu art. 31 k.p.a.

W rozpoznawanej sprawie wniosek Stowarzyszenia o dopuszczenie go do udziału w toczącym się postępowaniu został rozpoznany odmownie przed wydaniem decyzji pierwszej instancji. W wyniku złożenia zażalenia na to postanowienie, a następnie skargi do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego, i skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, ponowne rozpoznanie wniosku o dopuszczenie do udziału w sprawie miało miejsce po wydaniu decyzji ostatecznej. Mając na względzie powyższe stwierdzić należy, iż w takim stanie rzeczy nie można uznać, że wygasło uprawnienie Stowarzyszenia z art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. do domagania się dopuszczenia do udziału w postępowaniu. Wniosek ten został złożony w toku postępowania, wnioskodawca nie miał procesowego wpływu na prawomocne rozstrzygnięcie jego wniosku przed wydaniem decyzji kończącej postępowanie w sprawie. Nie można zatem mówić w tej sprawie o niezasadności z powodu bezprzedmiotowości wniosku złożonego w toku postępowania o dopuszczenie go do udziału w postępowaniu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 18 listopada 2008 r., sygn. akt II OSK 1388/07, 23 maja 2014 r., II OSK 3024/12). Uznanie, że postępowanie w sprawie dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu staje się bezprzedmiotowe z chwilą ostatecznego zakończenia postępowania w sprawie mimo, że wniosek w tym zakresie złożony został przed zakończeniem tego postępowania prowadziłoby w istocie do pozbawienia przepisu art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. realnego znaczenia. Nierozpatrzenie takiego wniosku przed wydaniem decyzji kończącej postępowanie w sprawie lub wydanie postanowienia odmownego, a następnie wydanie decyzji kończącej postępowanie w sprawie bez oczekiwania na uprawomocnienie się tego postanowienia, czyniłoby bowiem iluzorycznym uprawnienia organizacji społecznej określone w art. 31 § 1 pkt 2 i 3 k.p.a.

Powyższe przesądza o zasadności zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. oraz art. 31 § 1 pkt 2 w zw. z art. 31 § 3 k.p.a.

Ponadto należy zwrócić uwagę, że bezprzedmiotowość postępowania, jaka w opinii organu II instancji, zaakceptowanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, była efektem wydania ostatecznej decyzji w sprawie i brakiem oczekiwania na prawomocne rozstrzygnięcie kwestii dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu. Taka sytuacja jest zaś nie do pogodzenia z wyrażoną w art. 7 k.p.a. zasadą praworządności oraz określoną w art. 8 k.p.a. zasadą pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej. Skoro bowiem strona skarżąca kasacyjnie złożyła wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w toku toczącego się postępowania, to miała prawo oczekiwać na jego merytoryczne rozpatrzenie pod kątem spełnienia przesłanek określonych w art. 31 § 1 k.p.a. Wskazuje to na zasadności zarzutu skargi kasacyjnej dotyczącego naruszenia art. 6 w zw. z art. 7 i 8 k.p.a.

Nie jest oparty na usprawiedliwionych podstawach zarzut dotyczący naruszenia art. 31 § 3 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., względnie art. 31 § 3 w zw. z art. 109 § 1 k.p.a., względnie 31 § 3 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Przedmiotowa sprawa nie dotyczyła bowiem wznowienia postępowania i brak jest w tym zakresie rozważań Sądu I instancji. Ponadto rozważania takie nie byłyby uprawnione mając na względzie treść orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2016 r., w którym wskazano, że rozważania dotyczące następstw wydania ostatecznej decyzji w sprawie wykraczają poza granice sprawy.

Nie zasługuje na uwzględnienie także zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Powołany wyżej przepis określa niezbędne elementy uzasadnienia, tj. zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną w dwóch przypadkach: po pierwsze, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, po drugie, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób uniemożliwiający przeprowadzenie jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, ONSAiWSA 2010, Nr 3, poz. 39). W rozpoznawanej sprawie nie mamy do czynienia z żadnym z tych przypadków.

Według Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie kontrolowanego wyroku Sądu I instancji, gdy chodzi o analizę przedstawionych w nim argumentów, nie uniemożliwia przeprowadzenia kontroli prawidłowości tego orzeczenia, co prowadzi do wniosku, że Sąd I instancji uczynił zadość obowiązkowi sporządzenia uzasadnienia w sposób uwzględniający konsekwencje wynikające z towarzyszącej uzasadnieniu każdego orzeczenia sądowego funkcji kontroli trafności wydanego rozstrzygnięcia.

Mając na względzie powyższe rozważania w oparciu o art. 188 p.p.s.a w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i zaskarżone postanowienie. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ mając na względzie powyższe rozważania jak i treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 listopada 2014 r. oraz wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2016 r. oceni zasadność wniosku Stowarzyszenia o dopuszczenie do udziału w sprawie.

O kosztach orzeczono w oparciu o art. 203 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 200 p.p.s.a.