Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 635/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2011-11-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: par. 2
journal: Dz.U. 2004 nr 174 poz 1809
law: Rozporządzenie Rady Ministtrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie  przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich.

SENTENCJA

Dnia 23 listopada 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych-Olszanowska Sędziowie WSA Beata Sokołowska (spr.) WSA Mirella Ławniczak Protokolant: st. sekr. sąd. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2011 roku przy udziale sprawy ze skargi H. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia roku nr w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2009 I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącej kwotę 200,- (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją z dnia 14 stycznia 2010r. przyznał płatność rolnośrodowiskową na 2009 r. w kwocie 3474,24 zł.

W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że podczas kontroli administracyjnej wniosku stwierdzono, iż powierzchnia w nim zadeklarowana jest większa niż powierzchnia faktycznie uprawniona do wnioskowanych płatności. W przypadku działki rolnej A zadeklarowano powierzchnię 4,07 ha, a na podstawie wykonanych pomiarów stwierdzono 3,81 ha (z płatności wykluczono ostatecznie 0,26 ha, czyli 6,83 %). Ponieważ stwierdzono różnicę między 3 a 20 % powierzchni stwierdzonej dla wariantu P01b – półnaturalne łąki dwukośne przyznano kwotę pomniejszoną o dwukrotnie wykrytą różnicę (czyli naliczono płatność do powierzchni 3,29 ha).

Po rozpatrzeniu odwołania strony decyzją z dnia 14 kwietnia 2010 Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR uchylił zaskarżoną decyzję w całości, przekazując sprawę do rozpoznania organowi I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, iż zgodnie z przepisem § 3 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 174, poz. 1809 ze zm.) płatność rolnośrodowiskowa jest udzielana producentowi rolnemu, który prowadzi działalność rolniczą w gospodarstwie o powierzchni minimum 1 ha, użytkowanym jako grunty orne, łąki, pastwiska lub sady. Chodzi przy tym o prowadzenie działalności na działkach rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów i ewidencji gruntów rolnych. Do kontroli prawidłowości wniosków wykorzystuje się zintegrowany system zarządzania i kontroli ustanowiony rozporządzeniem (WE) nr 1782/2003, zawierający m. in. ortofotomapy. W zakresie płatności rolnośrodowiskowych systemem referencyjnym jest system LPIS, identyfikujący działki w przestrzeni, ustanawiany na podstawie map, dokumentów ewidencji gruntów lub innych danych kartograficznych. Organ I instancji uznał, że dla działki rolnej A (działki ewidencyjne ... ) zadeklarowano powierzchnię 4,07 ha, a stwierdzono powierzchnię 3,81. Powierzchnia 4,07 ha wynika wprawdzie z danych ewidencji gruntów i budynków, jednak w ocenie organu II instancji z analizy obrazu Ortofotografii VHR i na podstawie danych referencyjnych ujawniono rozbieżność w powierzchni przedmiotowego gruntu rolnego, gdyż jego wielkość jest mniejsza a powierzchnia faktycznej uprawy nie pokrywa się z przedmiotowymi danymi. Ponieważ zdjęcie lotnicze działek ... wykonano dnia 19 września 2004 r., na podstawie takiego materiału dowodowego nie można ustalić powierzchni faktycznie użytkowanej przez stronę, organ zlecił przeprowadzenie wizytacji terenowej na miejscu.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia 09 września 2010 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR, na podstawie § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 174, poz. 1809 ze zm.) oraz art. 50 ust. 3 i art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. i art. 104 kpa, odmówił H. przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2009.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż we wniosku o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt H. zadeklarowała realizację pakietu PO1 utrzymanie łąk ekstensywnych w wariancie półnaturalne łąki dwukośne na powierzchni 4,07 ha – działki ewidencyjne nr ... . Sporna płatność przyznawana jest do gruntów użytkowanych jako grunty orne, łąki, pastwiska i sady. Przedmiotowe gospodarstwo poddano kontroli na miejscu w dniu 19 maja 2010 r. i w jej trakcie stwierdzono nieprawidłowości we wniosku. Dla działki A z zadeklarowaną łąką trwałą na powierzchni 4,07 ha stwierdzono teren użytkowany rolniczo tylko na powierzchni 3,27 ha. Na skutek uwag zgłoszonych przez stronę, Kierownik Biura Kontroli na miejscu ARiMR uznał, iż w trakcie kontroli dokonano prawidłowych pomiarów za pomocą odbiornika GPS. Działka A nie była zalana w dniu kontroli, a strona otrzymała protokół pokontrolny, do którego nie wniosła uwag. Z wypisu z rejestru gruntów wynika, iż powierzchnia uprawniona do uzyskania płatności wynosi 1,50 ha dla działki nr ... i 2,57 ha dla działki nr .... Organ I instancji podkreślił jednak, iż dla uzyskania płatności nie są decydujące dane o działkach ewidencyjnych, tylko istotne są faktyczne pomiary dokonywane na działkach rolnych. Przy powierzchni zadeklarowanej 4,07 ha stwierdzono powierzchnię 3,27 ha (różnica procentowa – 24,56 %). Ponieważ różnica ta przekroczyła 20 % zgodnie z regulacjami wspólnotowymi odmówiono przyznania wnioskowanej płatności.

W odwołaniu od powyższej decyzji strona stwierdziła m. in., iż w dniu 19 maja 2010 r. dojazd na sporną łąkę był niemożliwy z powodu powodzi, a prawo dopuszcza na zgłaszanych łąkach zagęszczenie drzew w ilości ok. 50 na hektar. W ocenie odwołującej różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną wyniosła 19,66 %.

Decyzją z dnia 29 października 2010 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, podtrzymując stanowisko i argumentację w niej zawarte.

Dodatkowo organ odwoławczy wyjaśnił, że kontrola w dniu 19 maja 2010 r. była możliwa i dokonano jej zgodnie z przepisami prawa tj. regulacjami prawa polskiego i wspólnotowego, stwierdzając różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a stwierdzoną (24,46 %). Zgodnie z art. 30 rozporządzenia Komisji WE nr 796/2004 tolerancja przy dokonywanych pomiarach może być ustalona na poziomie nieprzekraczającym 5 % powierzchni działki rolnej lub szerokości strefy buforowej wewnątrz obrysu działki do 1,5 m. W przypadku zastosowania odbiorników GPS tolerancja pomiaru nie powinna przekroczyć powierzchni będącej iloczynem obwodu działki rolnej i szerokości sfery buforowej wynoszącej 1,5 m. Organ podkreślił też, że prawidłowość kontroli potwierdziły wykonane zdjęcia fotograficzne. Z zadeklarowanego obszaru wyłączono tereny obsadzone drzewami i krzewami powyżej 50 sztuk na 1 ha – stwierdzono kompleksy roślinności rosnącej w zwarciu.

W skardze na powyższą decyzję H. wniosła o jej zmianę oraz uznanie ustaleń kontroli z dnia 19 maja 2010 r. (dokonanej w warunkach powodzi) za niemiarodajne oraz przyjęcie zadeklarowanej przez nią powierzchni działki rolnej. Strona zarzuciła bezpodstawne różnice pomiędzy pomiarami działki dokonywanymi przez organ (3,81 ha i potem 3,27 ha). Według skarżącej raport pokontrolny zawiera wiele błędów – w rubryce 60 i 70 wpisano jako powierzchnię działek ewidencyjnych 5 i 5,7 ha (czyli w sumie 10, 7 ha, zamiast deklarowanych 4,07 ha), w rubrykach 63, 80 i 83 podawano zamiennie jako powierzchnię działki rolnej 3,07 ha lub 3,27 ha. Na działce nr ... nie dokonano żadnego wyłączenia powierzchni ( rubryka 62 ), podczas gdy to na tym gruncie (a nie na działce 179) jest skupisko drzew. W rubryce 79 dotyczącej tolerancji pomiaru zmieniono "0,?? ha" na "0,18 ha" bez parafowania. Tolerancja pomiaru nie powinna przekroczyć powierzchni będącej iloczynem obwodu działki rolnej i szerokości sfery buforowej wynoszącej 1,50 m. Organ kontrolny pomnożył zaś obwód działki 1470 m przez 1,25 m, a nie przez 1,5 m (rubryka 78). Strona nie była ponadto informowana o dacie przeprowadzenia kontroli, nie udostępniono jej części dokumentów z kontroli.

Po rozpatrzeniu skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 10 marca 2011 r. (sygn. akt III SA/Po 824/10) uchylił decyzję organu II instancji.

W uzasadnieniu wyroku wskazano, iż zgodnie z przepisem § 2 ust. 1 i § 3 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 174, poz. 1809 ze zm.) płatność rolnośrodowiskowa jest udzielana producentowi rolnemu, który prowadzi działalność rolniczą w gospodarstwie o powierzchni minimum 1 ha, użytkowanym jako grunty orne, łąki, pastwiska lub sady. Sąd po przeanalizowaniu akt administracyjnych sprawy stwierdził, iż ostateczne ustalenia organów podjęte na podstawie kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniu 19 maja 2010 r. budzą określone wątpliwości, zgodnie z tezami strony podniesionymi w skardze.

Sąd wskazał, że skarżąca zwróciła uwagę na to, że w raporcie pokontrolnym istnieje wiele błędów – między innymi w rubryce 60 i 70 wpisano jako powierzchnię działek ewidencyjnych 5 i 5,7 ha (czyli w sumie 10, 7 ha, zamiast deklarowanych prze stronę we wniosku 4,07 ha), w rubrykach 63, 80 i 83 podawano zamiennie jako powierzchnię działki rolnej 3,07 ha lub 3,27 ha. Na działce nr ... nie dokonano żadnego wyłączenia powierzchni (rubryka 62 – 1,50 ha), podczas gdy to na tym gruncie (a nie działce ... ) jest skupisko drzew , zwartej roślinności. W rubryce 79 dotyczącej tolerancji pomiaru zmieniono wpisy na "0,18 ha". Strona podkreśliła też, że tolerancja pomiaru nie powinna przekroczyć powierzchni będącej iloczynem obwodu działki rolnej i szerokości sfery buforowej wynoszącej 1,50 m, zaś obwód działki 1470 m został pomnożony przez 1,25 m, a nie przez 1,5 m (rubryka 78). Zdaniem Sądu organ nie wyjaśnił w toku prowadzonego postępowania, dlaczego wbrew powoływanym przez siebie regulacjom prawnym przyjęto do dokonywanych obliczeń jako szerokość sfery buforowej (rubryka 78) wartość 1,25 m, zamiast wymaganych 1,5 m. Zmiana tych danych mogła zaś wpływać na prawidłowość ostatecznych obliczeń, dających podstawę do przyznania (lub odmowy przyznania) wnioskowanych płatności.

Sąd uznał, iż kwestia prawidłowości wyliczeń dokonanych w raporcie pokontrolnym ma kluczowe znaczenie dla stwierdzenia, czy zaskarżoną decyzją zasadnie utrzymano w mocy decyzję wydaną przez organ I instancji. Brak jakichkolwiek wyjaśnień organu w tym zakresie czynił w istocie kontrolę legalności zaskarżonych orzeczeń przez Sąd niemożliwą. W uzasadnieniu skarżonej decyzji organ odwoławczy powołał się na przepis art. 30 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 , przywołując jego treść i jedynie ogólnie stwierdzając, iż warunki określone tym przepisem zostały spełnione przy dokonywaniu kontroli na miejscu w gospodarstwie skarżącej, wskazując jako dowód część XI przedmiotowego raportu z czynności kontrolnych i formularz wyników kontroli działek rolnych. Tymczasem Sąd zauważył, że przywołana przez organ wielkość strefy buforowej nie znajduje odniesienia w omawianym raporcie, gdzie w rubryce 78 wskazano 1,25 m szerokości strefy buforowej, co niewątpliwie ma wpływ na określenie powierzchni działki rolnej.

Sąd zobowiązał Dyrektora Oddziału ARiMR do wnikliwego zanalizowania metody obliczenia użytkowanej powierzchni działki rolnej zastosowanej w raporcie pokontrolnym , dokonania oceny prawidłowości wyliczeń w oparciu o warunki określone przywołanym przepisem i uzyskania jednoznacznej odpowiedzi, czy dane otrzymane w trakcie kontroli działki w dniu 19 maja 2010 r. mogły stanowić wystarczającą i jednocześnie konieczną podstawę do odmówienia stronie wnioskowanej płatności rolnośrodowiskowej.

Decyzją z dnia 2 czerwca 2011 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji z dnia 9 września 2010 r., podtrzymując ustalenia i argumentację w niej zawarte.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż przedmiotem kontroli jest określenie zastanego stanu faktycznego na dzień przeprowadzania kontroli. Stwierdzony stan został określony w protokole i dokumentacji fotograficznej. Wykonane fotografie wskazują jednoznacznie na granicę działki rolnej, która pokrywa się z dokonanym pomiarem. Granice wyznaczone przez analizę pomiarów metodą GPS, zdaniem organu II instancji, wskazują na przeprowadzenie pomiaru rzeczywistej powierzchni kwalifikowanej do udzielenia płatności rolnośrodowiskowej. Kontrola w dniu 19 maja 2010 r. była możliwa i dokonano jej zgodnie z regulacjami prawa krajowego i wspólnotowego, stwierdzając zasadnie różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną (24,46 %), co było powodem odmowy wnioskowanej płatności. Zgodnie z art. 30 rozporządzenia Komisji WE nr 796/2004 tolerancja przy dokonywanych pomiarach może być ustalona na poziomie nieprzekraczającym 5 % powierzchni działki rolnej lub szerokości strefy buforowej wewnątrz obrysu działki do 1,5 m. W przypadku zastosowania odbiorników GPS tolerancja pomiaru nie powinna przekroczyć powierzchni będącej iloczynem obwodu działki rolnej i szerokości sfery buforowej wynoszącej 1,5 m. Z samego protokołu kontroli wynika, że jej czynności zostały wykonane prawidłowo, przy zastosowaniu do wykonywania pomiarów odbiornika GPS Trimble Geo XM.

Organ powołał się na dokument roboczy AGRI/60363/2005, zgodnie z którym tolerancja techniczna wobec każdej działki nie powinna przekraczać 5 % mierzonej powierzchni działki, można też zastosować tolerancję techniczną w oparciu o pas buforowy wewnątrz obrysu działki o szerokości 1,5 m. W odbiorniku GPS użytym do przedmiotowej kontroli wskaźnik stanowiący podstawę do określenia szerokości strefy buforowej był ustalony na poziomie równym 1,25. Odnosząc się do zarzutów strony podniesionych w skardze do WSA organ II instancji stwierdził, iż przy liczeniu powierzchni przedeklarowanej wzięto pod uwagę podaną we wniosku powierzchnię 4,07 ha a nie 10,7 ha, natomiast inne zarzuty wynikać mogą z błędnej interpretacji przepisów zawartych w poszczególnych kwestionowanych rubrykach protokołu pokontrolnego. Zapisy te nie miały ponadto, w ocenie organu, większego znaczenia dla ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy. Z zadeklarowanego obszaru wyłączono tereny obsadzone drzewami i krzewami powyżej 50 sztuk na 1 ha –kompleksy roślinności rosnącej w zwarciu.

W skardze na powyższą decyzję strona zarzuciła Dyrektorowi Oddziału ARiMR niewykonanie wytycznych wyroku WSA, przyjęcie błędnego protokołu kontroli i bezzasadne pozbawienie strony płatności, przez co naruszono art. 75 § 1 kpa i art. 30 rozporządzenia Komisji WE 796/2004 oraz § 4 pkt. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 12 marca 2007 r. (Dz. U. Nr 46, poz. 306 ze zm.) a także art. 30 i art. 8 pkt. 1 rozporządzenia Komisji WE 796/2004 przez przyjęcie, iż drzewa w obszarze Natura w ilości do 50 szt. na ha podlegają odliczeniu.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, iż ze względu na powódź w dniu 19 maja 2010 r. dojazd na łąkę był niemożliwy. Strona powtórzyła swoje szczegółowe zarzuty dotyczące nieprawidłowości istniejących w protokole pokontrolnym. Wskazała, że organ II instancji nie odniósł się do nich w uzasadnieniu swojej decyzji, stwierdzając lakonicznie, iż błędy te nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy. Nie wyjaśnił ostatecznie, dlaczego w protokole zawarto tolerancję 1,25 m , a nie 1,5 m. Ponadto, w ocenie skarżącej, różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną wynosiła tylko 18,9 %, a więc poniżej 20 %, co wyklucza odmowę płatności. Sporna kępka drzew z wiekowym dębem pośrodku ma powierzchnię 0,26 ha, a nie jak podał organ – 0,32 ha i winna być zaliczona do całkowitej powierzchni działki rolnej uprawnionej do płatności rolnośrodowiskowej. H. zwróciła uwagę, że w rubryce 83 protokołu kontroli z działki wyłączono 0,32 ha, ustalając powierzchnię działki na 3,59 ha , w sytuacji, gdy działka A ma powierzchnię 4,07 ha. Skarżąca podała również, że w związku z podjęciem programu – odnowa lęgów ptasich ekspert ornitologiczny dokonał pomiaru działki. Powierzchnia działki ornitologicznej wynosić ma 3,81 ha, albowiem ptaki (kszyki) zakładają gniazda w trawie i odliczono skupisko drzew (0,26 ha).

Organ II instancji w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi, powołując się na uzasadnienie zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 23 listopada 2011 r. skarżąca poparła żądania skargi, cofając jednocześnie zgłoszone w niej wnioski dowodowe. Strona podkreśliła ponownie nieprawidłowości przeprowadzonej kontroli.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył, co następuje :

Sąd dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji stwierdził, że skarga okazała się uzasadniona.

Wskazać należy na wstępie, iż zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu administracyjnego wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia. Przez ocenę prawną należy przy tym rozumieć wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą.

W zakresie tak rozumianej oceny prawnej mieści się zarówno krytyka zaskarżonego aktu w aspekcie stosowania prawa, jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie to zostało w konkretnym przypadku uznane za błędne, oraz jakie – zdaniem danego sądu – zastosowanie lub interpretacja przepisów prawnych powinny mieć miejsce, aby rozstrzygnięcie organu administracji publicznej mogło zostać uznane za zgodne z prawem (zob. m. in. T. Woś i in., Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 472-473). Organ administracji zobowiązany jest wobec tego do bezwzględnego zastosowania się przy ponownym rozpoznaniu sprawy do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku. Uchybienie temu obowiązkowi narusza zasadę związania organu oceną prawną i oznacza wadliwość podjętego aktu lub czynności, uzasadniającą konieczność ich wyeliminowania z obrotu prawnego (zob. np. wyrok NSA z 21 października 1999r., IV S.A. 1681/97, LEX nr 47848).

Po przeanalizowaniu akt administracyjnych sprawy Sąd uznał, iż organ II instancji przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie zrealizował w pełni wytycznych tutejszego Sądu wskazanych w wyroku z dnia 10 marca 2011 r. (sygn. akt III SA/Po 824/10), zgodnie z którymi organ miał m. in. wyjaśnić, dlaczego przyjęto do dokonywanych obliczeń jako szerokość sfery buforowej wartość 1,25 m (rubryka 78 protokołu kontroli), a nie 1,5 m. Organ został też zobowiązany do szerszego wyjaśnienia stronie kwestii sposobów dokonywania wyliczeń zawartych w raporcie, służących obliczeniu powierzchni rolnej użytkowanej przez stronę, co miało doprowadzić do jednoznacznej odpowiedzi, czy dane otrzymane podczas kontroli w dniu 19 maja 2010 r. mogły stanowić wystarczającą i konieczną podstawę do odmówienia stronie wnioskowanej płatności.

Zgodnie z przepisem § 2 ust. 1 i 2 i § 3 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 174, poz. 1809 ze zm.) płatność rolnośrodowiskowa jest udzielana producentowi rolnemu, który prowadzi działalność rolniczą w gospodarstwie o powierzchni minimum 1 ha, użytkowanym jako grunty orne, łąki, pastwiska lub sady. Chodzi przy tym o prowadzenie działalności na działkach rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów i ewidencji gruntów rolnych.

Do kontroli prawidłowości wniosków wykorzystuje się zintegrowany system zarządzania i kontroli ustanowiony rozporządzeniem (WE) nr 1782/2003, zawierający m. in. ortofotomapy. W zakresie płatności rolnośrodowiskowych systemem referencyjnym jest system LIPS, identyfikujący działki w przestrzeni, ustanawiany na podstawie map, dokumentów ewidencji gruntów lub innych danych kartograficznych. Zgodnie przy tym z art. 30 ust 1 rozporządzenia Komisji WE nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. w brzmieniu nadanym rozporządzeniem Komisji (WE) nr 972/2007 z 20 sierpnia 2007 r. (Dz. U. UE. L 07.216.3) powierzchnia działki rolnej określana jest za pomocą wszelkich środków spełniających minimalną jakość pomiaru przynajmniej równoważną, wymaganej przez obowiązujące na poziomie wspólnoty normy techniczne. Tolerancja pomiaru jest określona, przy uwzględnieniu 1,5 metrowej strefy buforowej okalającej obwód działki rolnej, zaś maksymalna tolerancja w odniesieniu do każdej działki rolnej nie może przekroczyć wartości bezwzględnej 1,0 ha.

Wskazać należy ponadto, iż podstawowym obowiązkiem wnioskodawcy ubiegającego się o uzyskanie płatności jest podanie we wniosku powierzchni użytkowanej rolniczo. Dane z ewidencji gruntów mogą być traktowane jedynie jako materiał pomocniczy, gdyż dane te mogą w poszczególnych przypadkach nie oddawać rzeczywistych obszarów działki użytkowanej rolniczo (zob. m. in. wyrok NSA z 20 grudnia 2007 r., sygn. II GSK 259/07; wyrok WSA w Szczecinie z 15 lipca 2009 r., sygn. I SA/Sz 319/09). W celu ustalenia tego rzeczywistego obszaru organ musi korzystać z wielu dostępnych środków dowodowych (w tym z kontroli na miejscu i pomiarów spornych działek), a następnie dokonać szczegółowej oceny tych dowodów w uzasadnieniu swojej decyzji.

We wniosku o płatności strona zadeklarowała 2 działki ewidencyjne – działka rolna A o powierzchni 4,07 ha, a organy obu instancji stwierdziły ostatecznie, że powierzchnia działki rolnej wynosi 3,27 ha, co skutkowało, ich zdaniem, koniecznością odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej.

Organ II instancji wskazał w uzasadnieniu skarżonej decyzji jaki rodzaj odbiornika GPS został użyty do przeprowadzenia pomiarów terenowych i jaki wskaźnik (W) zastosowano (1,25). W jego ocenie, w oparciu o dokument roboczy AGRI/60363/2005, w trakcie kontroli działki skarżącej zachowano warunki dotyczące tolerancji technicznej pomiaru. Organ nie dokonał jednak precyzyjnego wyliczenia tolerancji technicznej i bezpośredniego porównania, czy bezwzględna różnica pomiędzy zmierzoną a zadeklarowaną powierzchnią jest większa (i o ile) od tolerancji technicznej. Organ podał, iż przy liczeniu powierzchni przedeklarowanej wzięto pod uwagę, że strona we wniosku podała powierzchnię 4,07 ha, a nie 10,7 ha, co w niniejszej sprawie budziło w zasadzie najmniej wątpliwości. Lakonicznie i bez odnoszenia się do konkretnych rubryk protokołu kontroli organ odwoławczy wskazał zaś, że pozostałe zarzuty mogą natomiast wynikać z błędnej interpretacji zapisów zawartych w kwestionowanych rubrykach, nie wyjaśniając przy tym w jakikolwiek sposób, na czym interpretacja tego rodzaju miałaby polegać. Brak szerszego uzasadnienia stanowiska organu II instancji w tej kwestii uniemożliwia w zasadzie sądową kontrolę legalności działania organu w tym zakresie.

Tak jak we wcześniejszych decyzjach Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR podał, że działka rolna A nie była zalana w dniu kontroli tj. 19 maja 2010 r. i dojazd do niej samochodem był możliwy. Według organu prawidłowo wyłączono z płatności obszary zadeklarowane jako łąki, na których rzeczywiście stwierdzono gęstość obsady drzew krzewów przekraczającą 50 sztuk na 1 ha. Nie odniesiono się jednak w żaden sposób do konkretnych zdjęć kontrolowanego terenu, załącznika 1/1 czy specjalnej mapy sporządzonej w dniu 19 maja 2010 r. przez inspektora terenowego P. , ani – co najważniejsze – do zapisu w rubryce 83 raportu pokontrolnego.

W rubryce tej wpisano: "Działka porośnięta skupiskiem drzew. Stwierdzono wyłączenie DN – 1 = 0,32 ha, obw. 222 m. Pow. dz. A = 3,59 ha, obw. 1470 pomniejszono o wyłączenie DN – 1 = 0,32 ha. Po uwzględnieniu wyłączenia powierzchnia zmierzona 3,27 ha, część działki pomierzono na podkładzie SHP (danych GIS)". Organ odwoławczy nie wyjaśnił m. in. z czego wynika powierzchnia działki wynosząca 3,59 ha, od której odjęto 0,32 ha, otrzymując 3,27 ha, czyli powierzchnię ostatecznie przyjętą przez organ jako stwierdzoną w dokonywanych ustaleniach faktycznych. Nie wiadomo, czy organ dokonał tylko jednego wyłączenia (pomniejszenia) – jak zdaje się wynikać z uwag w rubryce 83, czy też tych wyłączeń było więcej, na co wskazuje treść uzasadnienia decyzji z dnia 2 czerwca 2011 r., w którym organ mówi o fragmentach działek rolnych- str. 12 uzasadnienia w/wym decyzji, chociaż organ nie rozwija szerzej tej kwestii i nie popiera tego konkretnymi dowodami. Organ nie wyjaśnił ponadto, która część działki, czy też fragmenty ich obu pomierzono na podkładzie SHP (danych GIS), a w szczególności – co to oznacza, dlaczego tak postąpiono i jaki rezultat ostateczny przyniosło powyższe działanie inspektora terenowego. Kwestia ta ma, zdaniem Sądu, bardzo duże znaczenie dla oceny prawidłowości działania organu i jego wyliczeń oraz dla jednoznacznego rozstrzygnięcia tezy, czy dane uzyskane w wyniku kontroli w dniu 19 maja 2010 r. stanowiły rzeczywistą podstawę odmowy przyznania stronie skarżącej wnioskowanej płatności. Tym bardziej, że we wcześniejszej decyzji z dnia 14 kwietnia 2010 r. uchylającej decyzję organu I instancji organ odwoławczy zwrócił uwagę, na to, że zdjęcie lotnicze obrazujące działki ew. nr ... (w oparciu o które przyjęto jako powierzchnię użytkowaną rolniczo – 3,81 ha) zostało wykonane dawno – w 2004 r., a w zaskarżonej decyzji nie wyjaśniono natomiast, jakie dane GIS i z którego roku inspektor terenowy uwzględnił.

W tym stanie rzeczy Sąd uznał, iż organ II instancji nie wykonał w pełnym zakresie wytycznych zawartych w wyroku Sądu z dnia 10 marca 2011 r. – sygn. akt III SA/Po 824/10, gdyż nie wyjaśnił precyzyjnie i jednoznacznie jak ostatecznie ustalono powierzchnię działki rolnej użytkowanej rolniczo przez stronę skarżącą. W ocenie Sądu dla dokonania prawidłowych i wyczerpujących ustaleń faktycznych w sprawie i wyjaśnienia wszelkich nieprawidłowości w protokole kontroli, a wskazywanych przez skarżącą, niezbędne okazać mogą się wyjaśnienia (zeznania) inspektorów terenowych, dokonujących oględzin i pomiaru działki w dniu 19 maja 2010 r. oraz sporządzających raport z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni i protokół – wyniki kontroli.

Zauważyć też trzeba, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji pomimo tego, iż obszerne, nie w pełni realizuje wymogi określone w art. 107 § 3 kpa. Organ winien bowiem przede wszystkim wskazać fakty, które uznał za udowodnione, dowody na których się oparł i przyczyny, dla których odmówił wiarygodności twierdzeniom strony a w tej konkretnej sprawie dodatkowo wykonać też wszystkie wytyczne Sądu i odnieść się do nich szczegółowo, realizując jednocześnie zasadę przekonywania poprzez wyjaśnienie skarżącej zasadności przesłanek, którymi się kierował wydając decyzję– nie poprzestając na ogólnikowych i lakonicznych stwierdzeniach co do błędnej interpretacji zapisów w kwestionowanych rubrykach protokołu kontroli, bez większego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

Ponownie rozpoznając sprawę organ powinien uwzględnić powyższe uwagi i rozważania.

W tym stanie rzeczy Sąd uznał, iż decyzja organu II instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 kpa i 11 kpa), wobec czego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera c) p.p.s.a. orzekł o jej uchyleniu – jak w punkcie I wyroku.

O zwrocie kosztów sądowych i wykonalności skarżonej decyzji Sąd postanowił, w oparciu o art. 200 i art. 152 p.p.s.a., odpowiednio jak w punktach II i III sentencji orzeczenia.