Postanowienie NSA, sygn. akt I GSK 2396/05
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2005-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w...
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Janusz Zajda po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] Towarzystwo Ubezpieczeń S.A. w Łodzi na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 14 marca 2005 r. sygn. akt III SA/Gl 19/05 o odrzuceniu skargi [...] Towarzystwo Ubezpieczeń S.A. w Łodzi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Katowicach z dnia 25 października 2004 r. Nr [...] w przedmiocie usunięcia towaru spod dozoru celnego i wymiaru należności celnych postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. U Z A S A D N I E N I E Postanowieniem z 14 marca 2005 r., sygn. akt III SA/Gl 19/05, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę [...]Towarzystwo Ubezpieczeń S.A. w Łodzi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Katowicach z 25 października 2004 r., Nr [...], w przedmiocie usunięcia towaru spod dozoru celnego i wymiaru należności celnych. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd stwierdził, iż pismem z 27 stycznia 2005 r. strona skarżąca została wezwana do uzupełnienia w terminie 7 dni braków skargi, poprzez nadesłanie jej dwóch odpisów poświadczonych za zgodność z oryginałem, złożenie pełnomocnictwa procesowego a także dokumentu, z którego wynikałoby upoważnienie do udzielania pełnomocnictwa (wyciągu z rejestru sądowego), ewentualnie podpisanie skargi zgodnie z art. 205 § 1 i art. 373 § 1 Ksh, nadto uiszczenie należnego wpisu sądowego - z pouczeniem, że nie usunięcie braków skargi w zakreślonym terminie spowoduje jej odrzucenie. W odpowiedzi na wezwanie skarżąca przedłożyła w zakreślonym terminie wymagane odpisy skargi, wyciąg z Krajowego Rejestru Sądowego wskazujący stan aktualny na dzień 10 grudnia 2004 r., pełnomocnictwo procesowe udzielone adwokatowi R. M. przez prokurenta J. M. oraz przez wiceprezesa zarządu Spółki Petera Lacknera, a także przedstawiła kserokopię przelewu bankowego. Z przedłożonego wyciągu z Krajowego Rejestru Sądowego wynikało, że do składania oświadczeń woli w imieniu Spółki wymagane jest współdziałanie dwóch członków zarządu albo jednego członka zarządu łącznie z prokurentem. Zgodnie z dokumentem, Zarząd Spółki składał się z czterech osób, tj. prezesa J. P. oraz trzech wiceprezesów: J. Z., M. M.-B. i W. K.. Prokurentami byli zaś J. M. i J. S.. Sąd stwierdził, że osoby które udzieliły pełnomocnictwa adwokatowi R. M. nie były upoważnione do działania w imieniu Spółki. Wobec powyższego uznał, że skarżąca nie zastosowała się do wezwania z 27 stycznia 2005 r., co uzasadnia jej odrzucenie jako dotkniętej brakiem formalnym na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 ustawy z 30 08 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz.U. Nr 153, poz. 1270], dalej p.p.s.a. [...] Towarzystwo Ubezpieczeń S.A. w Łodzi zaskarżyła powyższe postanowienie skargą kasacyjną w całości, domagając się jego uchylenia na posiedzeniu niejawnym i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Skargę kasacyjną oparła na obu podstawach z art. 174 p.p.s.a., zarzucając postanowieniu Sądu I instancji naruszenie: - prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., przez odrzucenie skargi w sytuacji, gdy strona uzupełniła braki formalne zgodnie z wezwaniem Sądu i w terminie; - prawa materialnego, a w szczególności art. 373 ustawy z 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych [Dz.U. Nr 94, poz. 1037], dalej: Ksh, przez uznanie za nieprawidłowe pełnomocnictwa udzielonego zgodnie z zasadami reprezentacji spółki. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że w dacie uzupełniania braków formalnych Spółka była na etapie postępowania o zmianę wpisu w KRS, i dlatego wypełniając wezwanie Sądu złożyła odpis KRS z 10 grudnia 2004 r. Zdaniem Spółki był to aktualny odpis, albowiem tylko taki odpis mógł zostać wydany przez Sąd. Podkreśliła, że 17 grudnia 2004 r. uchwałą Rady Nadzorczej w skład Zarządu powołany został P. L. na stanowisko wiceprezesa Zarządu. W tej sytuacji Spółka złożyła 30 grudnia 2004 r. do Krajowego Rejestru Sądowego wniosek o stosowną zmianę danych, a Sąd dokonał rejestracji tej zmiany 8 lutego 2005 r., doręczając 11 lutego 2005 r. odpis postanowienia skarżącej. Spółka pobrała 14 lutego 2005 r. nowy wypis z KRS, na dowód czego do skargi kasacyjnej dołączyła stosowne dokumenty. Skarżąca stwierdziła, iż pełnomocnictwo zostało podpisane przez wiceprezesa zarządu [...] i prokurenta Spółki. Wpis członka zarządu do KRS ma charakter deklaratywny, a nie konstytutywny. P. L. został wiceprezesem zarządu z dniem powołania go na to stanowisko uchwałą Rady Nadzorczej. Dodała, iż z treści złożonego pełnomocnictwa wynikało, że P. L.jest już wiceprezesem zarządu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie jej braków formalnych. Z przepisu art. 49 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że ustawowy termin do uzupełnienia braków formalnych pisma wynosi 7 dni. W wypadku stwierdzenia nieuzupełnienia braków formalnych w zakreślonym terminie, po stronie sądu powstaje bezwzględny obowiązek odrzucenia skargi (art. 58 § 3 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie za istotną dla rozstrzygnięcia Sądu I instancji uznano sprzeczność zapisów wynikających z wypisu z KRS z 10 grudnia 2004 r. (k. 25-32) oraz pełnomocnictwa procesowego wystawionego przez Spółkę (bez daty) i złożonego w Sądzie 2 lutego 2005 r. (k. 23). Wykazanie umocowania musi mieć formę dokumentu, którym z reguły jest dokument urzędowy, np. wyciąg z właściwego rejestru. Dokumentem stwierdzającym umocowanie może być także odpis uchwały podjętej w tym względzie zgodnie ze statutem organizacji przez powołany do tego organ. Nie ulega przy tym wątpliwości, że obowiązkiem sądu, któremu przedłożono dokument, jest badanie jego autentyczności i zgodności z prawem [por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym: Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2004 r., s. 67]. Ponieważ przepis art. 29 p.p.s.a. nie precyzuje jaki dokument winien przedłożyć podmiot wymieniony w art. 28 § 1 p.p.s.a. aby wykazać swoje umocowanie, stąd też uzasadnienie znajduje praktyka określania już w wezwaniu o usunięcie braków formalnych rodzaju dokumentu, którego autentyczność i zgodność z prawdą nie powinna budzić wątpliwości. Z przepisu art. 39 ustawy z 20 sierpnia 1997 r. - o Krajowym Rejestrze Sądowym [Dz.U. z 2001 r. Nr 17, poz. 209 ze zm.] wynika, iż w Dziale 2 Rejestru Przedsiębiorców zamieszcza się dane dotyczące oznaczenia organu uprawnionego do reprezentowania podmiotu oraz osób wchodzących w jego skład, ze wskazaniem sposobu reprezentowania Spółki. Artykuł 17 ust. 1 tej ustawy ustanowił zasadę domniemania zgodności z prawdą wpisów do rejestru, którą to zasadę wzmacnia określona w art. 18 ust. 1 reguła odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną zgłoszeniem nieprawdziwych danych. Walorów takich nie można przypisać innym dokumentom, nawet urzędowym, w tym statutom spółek, co do których na ogół istnieją wątpliwości w zakresie ich aktualności. Strona skarżąca zastosowała się do zarządzenia z 27 stycznia 2005 r., przedstawiając w zakreślonym terminie m.in. odpis aktualny z Krajowego Rejestru Sądowego. Złożenie przez Spółkę odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego aktualnego na dzień udzielenia pełnomocnictwa (2 lutego 2005 r.) mogłoby się okazać niemożliwe do zrealizowania. W świetle § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 21 grudnia 2004 r. w sprawie ustroju i organizacji Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego oraz szczegółowych zasad udzielania informacji z Krajowego Rejestru Sądowego [Dz.U. Nr 281, poz. 2793] aktualny odpis zawiera aktualną treść wpisów w rejestrze pod danym numerem KRS. Aktualna treść wpisu w rozumieniu tego przepisu dotyczy zatem stanu na dzień wystawienia odpisu. W przedmiotowej sprawie Spółka wezwana została do nadesłania odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego pismem z 27 stycznia 2005 r. Natomiast odpis uwzględniający zmiany osobowe w Zarządzie Spółki podjęte na posiedzeniu 17 grudnia 2004 r. skarżąca mogłaby uzyskać dopiero po 8 lutego 2005 r., w następstwie zmiany danych w KRS dokonanych postanowieniem Sądu Rejonowego w Łodzi, a taki z kolei odpis też nie byłby "aktualny" na dzień udzielonego pełnomocnictwa, tj. na dzień 2 lutego 2005 r. Jeżeli zatem, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, ujawniła się sprzeczność pomiędzy wypisem z KRS i pełnomocnictwem udzielonym przez skarżącą Spółkę, co wywołało wątpliwość Sądu w zakresie prawidłowości umocowania osoby działającej w imieniu reprezentowanej, rozważenia wymagała kwestia wyznaczenia odpowiedniego terminu do usunięcia tych wątpliwości. Brak dokumentu umożliwiającego bezsporne wykazanie umocowania nie przesądza bowiem o tym, że występują okoliczności uniemożliwiające reprezentację strony w sposób określony w art. 28 § 1 p.p.s.a., a jedynie to, iż tego umocowania należycie nie wykazano. W ramach dokonywania oceny w zakresie autentyczności, zgodności z prawdą, a także zupełności przedstawionego dokumentu, jest miejsce na wyznaczenie stronie odpowiedniego terminu na uzupełnienie braków w zakresie zdolności procesowej. Jest to już termin sądowy, którego długość należy tak określić, aby uwzględniał on czas niezbędny do uzupełnienia braków. (v. J.P. Tarno j.w. s. 68) Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna jest zasadna, i dlatego na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 182 § 1 i § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.


UZASADNIENIE

P O S T A N O W I E N I E

Dnia 14 grudnia 2005 r.

Naczelny Sąd Administracyjny

w składzie:

Sędzia NSA Janusz Zajda

po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2005 r.

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej

skargi kasacyjnej [...] Towarzystwo Ubezpieczeń S.A. w Łodzi

na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach

z dnia 14 marca 2005 r. sygn. akt III SA/Gl 19/05

o odrzuceniu skargi [...] Towarzystwo Ubezpieczeń S.A. w Łodzi

na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Katowicach

z dnia 25 października 2004 r. Nr [...]

w przedmiocie usunięcia towaru spod dozoru celnego i wymiaru należności celnych

postanawia:

uchylić zaskarżone postanowienie.

U Z A S A D N I E N I E

Postanowieniem z 14 marca 2005 r., sygn. akt III SA/Gl 19/05, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę [...] Towarzystwo Ubezpieczeń S.A. w Łodzi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Katowicach z 25 października 2004 r., Nr [...], w przedmiocie usunięcia towaru spod dozoru celnego i wymiaru należności celnych.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd stwierdził, iż pismem z 27 stycznia 2005 r. strona skarżąca została wezwana do uzupełnienia w terminie 7 dni braków skargi, poprzez nadesłanie jej dwóch odpisów poświadczonych za zgodność z oryginałem, złożenie pełnomocnictwa procesowego a także dokumentu, z którego wynikałoby upoważnienie do udzielania pełnomocnictwa (wyciągu z rejestru sądowego), ewentualnie podpisanie skargi zgodnie z art. 205 § 1 i art. 373 § 1 Ksh, nadto uiszczenie należnego wpisu sądowego - z pouczeniem, że nie usunięcie braków skargi w zakreślonym terminie spowoduje jej odrzucenie.

W odpowiedzi na wezwanie skarżąca przedłożyła w zakreślonym terminie wymagane odpisy skargi, wyciąg z Krajowego Rejestru Sądowego wskazujący stan aktualny na dzień 10 grudnia 2004 r., pełnomocnictwo procesowe udzielone adwokatowi R. M. przez prokurenta J. M. oraz przez wiceprezesa zarządu Spółki P. L., a także przedstawiła kserokopię przelewu bankowego.

Z przedłożonego wyciągu z Krajowego Rejestru Sądowego wynikało, że do składania oświadczeń woli w imieniu Spółki wymagane jest współdziałanie dwóch członków zarządu albo jednego członka zarządu łącznie z prokurentem. Zgodnie z dokumentem, Zarząd Spółki składał się z czterech osób, tj. prezesa J.P. oraz trzech wiceprezesów: J. Z., M. M.-B. i W. K.. Prokurentami byli zaś J. M. i J. S..

Sąd stwierdził, że osoby które udzieliły pełnomocnictwa adwokatowi R. M. nie były upoważnione do działania w imieniu Spółki. Wobec powyższego uznał, że skarżąca nie zastosowała się do wezwania z 27 stycznia 2005 r., co uzasadnia jej odrzucenie jako dotkniętej brakiem formalnym na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 ustawy z 30 08 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz.U. Nr 153, poz. 1270], dalej p.p.s.a.

[...] Towarzystwo Ubezpieczeń S.A. w Łodzi zaskarżyła powyższe postanowienie skargą kasacyjną w całości, domagając się jego uchylenia na posiedzeniu niejawnym i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

Skargę kasacyjną oparła na obu podstawach z art. 174 p.p.s.a., zarzucając postanowieniu Sądu I instancji naruszenie:

- prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., przez odrzucenie skargi w sytuacji, gdy strona uzupełniła braki formalne zgodnie z wezwaniem Sądu i w terminie;

- prawa materialnego, a w szczególności art. 373 ustawy z 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych [Dz.U. Nr 94, poz. 1037], dalej: Ksh, przez uznanie za nieprawidłowe pełnomocnictwa udzielonego zgodnie z zasadami reprezentacji spółki.

W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że w dacie uzupełniania braków formalnych Spółka była na etapie postępowania o zmianę wpisu w KRS, i dlatego wypełniając wezwanie Sądu złożyła odpis KRS z 10 grudnia 2004 r. Zdaniem Spółki był to aktualny odpis, albowiem tylko taki odpis mógł zostać wydany przez Sąd. Podkreśliła, że 17 grudnia 2004 r. uchwałą Rady Nadzorczej w skład Zarządu powołany został P. L. na stanowisko wiceprezesa Zarządu. W tej sytuacji Spółka złożyła 30 grudnia 2004 r. do Krajowego Rejestru Sądowego wniosek o stosowną zmianę danych, a Sąd dokonał rejestracji tej zmiany 8 lutego 2005 r., doręczając 11 lutego 2005 r. odpis postanowienia skarżącej. Spółka pobrała 14 lutego 2005 r. nowy wypis z KRS, na dowód czego do skargi kasacyjnej dołączyła stosowne dokumenty.

Skarżąca stwierdziła, iż pełnomocnictwo zostało podpisane przez wiceprezesa zarządu [...]. i prokurenta Spółki. Wpis członka zarządu do KRS ma charakter deklaratywny, a nie konstytutywny. P. L. został wiceprezesem zarządu z dniem powołania go na to stanowisko uchwałą Rady Nadzorczej. Dodała, iż z treści złożonego pełnomocnictwa wynikało, że P. L. jest już wiceprezesem zarządu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie jej braków formalnych. Z przepisu art. 49 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że ustawowy termin do uzupełnienia braków formalnych pisma wynosi 7 dni. W wypadku stwierdzenia nieuzupełnienia braków formalnych w zakreślonym terminie, po stronie sądu powstaje bezwzględny obowiązek odrzucenia skargi (art. 58 § 3 p.p.s.a.).

W niniejszej sprawie za istotną dla rozstrzygnięcia Sądu I instancji uznano sprzeczność zapisów wynikających z wypisu z KRS z 10 grudnia 2004 r. (k. 25-32) oraz pełnomocnictwa procesowego wystawionego przez Spółkę (bez daty) i złożonego w Sądzie 2 lutego 2005 r. (k. 23).

Wykazanie umocowania musi mieć formę dokumentu, którym z reguły jest dokument urzędowy, np. wyciąg z właściwego rejestru. Dokumentem stwierdzającym umocowanie może być także odpis uchwały podjętej w tym względzie zgodnie ze statutem organizacji przez powołany do tego organ. Nie ulega przy tym wątpliwości, że obowiązkiem sądu, któremu przedłożono dokument, jest badanie jego autentyczności i zgodności z prawem [por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym: Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2004 r., s. 67].

Ponieważ przepis art. 29 p.p.s.a. nie precyzuje jaki dokument winien przedłożyć podmiot wymieniony w art. 28 § 1 p.p.s.a. aby wykazać swoje umocowanie, stąd też uzasadnienie znajduje praktyka określania już w wezwaniu o usunięcie braków formalnych rodzaju dokumentu, którego autentyczność i zgodność z prawdą nie powinna budzić wątpliwości.

Z przepisu art. 39 ustawy z 20 sierpnia 1997 r. - o Krajowym Rejestrze Sądowym [Dz.U. z 2001 r. Nr 17, poz. 209 ze zm.] wynika, iż w Dziale 2 Rejestru Przedsiębiorców zamieszcza się dane dotyczące oznaczenia organu uprawnionego do reprezentowania podmiotu oraz osób wchodzących w jego skład, ze wskazaniem sposobu reprezentowania Spółki. Artykuł 17 ust. 1 tej ustawy ustanowił zasadę domniemania zgodności z prawdą wpisów do rejestru, którą to zasadę wzmacnia określona w art. 18 ust. 1 reguła odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną zgłoszeniem nieprawdziwych danych. Walorów takich nie można przypisać innym dokumentom, nawet urzędowym, w tym statutom spółek, co do których na ogół istnieją wątpliwości w zakresie ich aktualności.

Strona skarżąca zastosowała się do zarządzenia z 27 stycznia 2005 r., przedstawiając w zakreślonym terminie m.in. odpis aktualny z Krajowego Rejestru Sądowego.

Złożenie przez Spółkę odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego aktualnego na dzień udzielenia pełnomocnictwa (2 lutego 2005 r.) mogłoby się okazać niemożliwe do zrealizowania.

W świetle § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 21 grudnia 2004 r. w sprawie ustroju i organizacji Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego oraz szczegółowych zasad udzielania informacji z Krajowego Rejestru Sądowego [Dz.U. Nr 281, poz. 2793] aktualny odpis zawiera aktualną treść wpisów w rejestrze pod danym numerem KRS. Aktualna treść wpisu w rozumieniu tego przepisu dotyczy zatem stanu na dzień wystawienia odpisu.

W przedmiotowej sprawie Spółka wezwana została do nadesłania odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego pismem z 27 stycznia 2005 r. Natomiast odpis uwzględniający zmiany osobowe w Zarządzie Spółki podjęte na posiedzeniu 17 grudnia 2004 r. skarżąca mogłaby uzyskać dopiero po 8 lutego 2005 r., w następstwie zmiany danych w KRS dokonanych postanowieniem Sądu Rejonowego w Łodzi, a taki z kolei odpis też nie byłby "aktualny" na dzień udzielonego pełnomocnictwa, tj. na dzień 2 lutego 2005 r.

Jeżeli zatem, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, ujawniła się sprzeczność pomiędzy wypisem z KRS i pełnomocnictwem udzielonym przez skarżącą Spółkę, co wywołało wątpliwość Sądu w zakresie prawidłowości umocowania osoby działającej w imieniu reprezentowanej, rozważenia wymagała kwestia wyznaczenia odpowiedniego terminu do usunięcia tych wątpliwości. Brak dokumentu umożliwiającego bezsporne wykazanie umocowania nie przesądza bowiem o tym, że występują okoliczności uniemożliwiające reprezentację strony w sposób określony w art. 28 § 1 p.p.s.a., a jedynie to, iż tego umocowania należycie nie wykazano. W ramach dokonywania oceny w zakresie autentyczności, zgodności z prawdą, a także zupełności przedstawionego dokumentu, jest miejsce na wyznaczenie stronie odpowiedniego terminu na uzupełnienie braków w zakresie zdolności procesowej. Jest to już termin sądowy, którego długość należy tak określić, aby uwzględniał on czas niezbędny do uzupełnienia braków. (v. J.P. Tarno j.w. s. 68)

Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna jest zasadna, i dlatego na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 182 § 1 i § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.