Wyrok Sądu Najwyższego, sygn. akt III RN 207/01
Sąd Najwyższy
Data orzeczenia: 2002-03-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Powołane przepisy: article: art. 25 ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 1997 nr 142 poz. 950
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 listopada 1997 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.
Teza: Kombatant posiada uprawnienia kombatanckie z takiego tytułu, że możliwe jest pozbawienie go tych uprawnień na podstawie art. 25 art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /t.j. Dz.U. 1997 nr 142 poz. 950 ze zm./ a jednocześnie materiał dowodowy pozwala ustalić działalność kombatancką z innego tytułu /nie potwierdzoną przez ZBoWiD w postaci wyszczególnienia w zaświadczeniu o posiadaniu uprawnień/, to przed ostatecznym rozstrzygnięciem pozbawiającym taką osobę uprawnień kombatanckich z dotychczasowego tytułu należałoby się wypowiedzieć, czy uprawnienia te nie mogą być zachowane z innego, wskazywanego przed dniem 31 grudnia 1998 r. tytułu.

TEZY

Kombatant posiada uprawnienia kombatanckie z takiego tytułu, że możliwe jest pozbawienie go tych uprawnień na podstawie art. 25 art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /t.j. Dz.U. 1997 nr 142 poz. 950 ze zm./ a jednocześnie materiał dowodowy pozwala ustalić działalność kombatancką z innego tytułu /nie potwierdzoną przez ZBoWiD w postaci wyszczególnienia w zaświadczeniu o posiadaniu uprawnień/, to przed ostatecznym rozstrzygnięciem pozbawiającym taką osobę uprawnień kombatanckich z dotychczasowego tytułu należałoby się wypowiedzieć, czy uprawnienia te nie mogą być zachowane z innego, wskazywanego przed dniem 31 grudnia 1998 r. tytułu.


SENTENCJA

Sąd Najwyższy w sprawie ze skarg Eustachiusza P. na decyzję Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 7 kwietnia 1999 r. (...) w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich po rozpoznaniu na rozprawie rewizji nadzwyczajnej Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego (...) od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego we Wrocławiu z dnia 21 marca 2001 r., II SA/Wr 535/99 - uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę NSA OZ we Wrocławiu do ponownego rozpoznania.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 21 marca 2001 r. Naczelny Sąd Administracyjny - Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu oddalił skargę Eustachiusza P. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 7 kwietnia 1999 r., utrzymującą decyzję z dnia 15 lutego 1999 r. którą pozbawiono skarżącego uprawnień kombatanckich na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /t.j. Dz.U. 1997 nr 142 poz. 950 ze zm./ z uwagi na to, iż skarżący te uprawnienia nabył wyłącznie z tytułu udziału w walce o utrwalanie władzy ludowej w okresie od 2 grudnia 1947 r. do 31 grudnia 1947 r. w ramach służby w Wojsku Polskim od dnia 28 lipca 1945 r. do dnia 30 grudnia 1955 r. w jednostce, która prowadziła walki z reakcyjnym podziemiem. Sąd wskazał, że inne tytuły odnośnie do zachowania lub nabycia uprawnień kombatanckich nie były przedmiotem postępowania.

Powyższy wyrok zaskarżył rewizją nadzwyczajną Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzucając naruszenie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ w związku z art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach (...) oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji RP i wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie spraw do ponownego rozpoznania. Rewizja nadzwyczajna podniosła, że zarówno organ pierwszej instancji jak i Sąd Administracyjny nie ustosunkowali się do faktu, że w dniu 28 lipca 1955 r., skarżący powołany został przez RKU w K. do służby z poboru w Ludowym Wojsku Polskim, a także nie wziął pod uwagę, że składając deklarację członkowską do ZBoWiD w dniu 16 września 1985 r. skarżący podał fakt o aresztowaniu przez gestapo i osadzeniu na Pawiaku w 1944 r., tymczasem zaś ZBoWiD wydał skarżącemu tylko orzeczenie o uprawnieniach z tytułu walki zbrojnej o utrwalanie władzy ludowej od 2 grudnia 1947 r. do 31 grudnia 1947 r. w ramach służby w Ludowym Wojsku Polskim.

Sąd Najwyższy rozważył, co następuje:

Zarzutom rewizji nadzwyczajnej nie można odmówić słuszności. Skarżący w 1985 r. ubiegając się o członkostwo w ZBoWiD jako okres uprawniający go do wstąpienia do tej organizacji wskazał m.in. aresztowanie w dniu 10 kwietnia 1944 r. przez gestapo i wywiezienie na Pawiak w W. i pobyt w tym areszcie do dnia 30 lipca 1944 r. W orzeczeniu Wojewódzkiej Komisji Weryfikacyjnej ZBoWiD we W. z dnia 10 października 1985 r. jako działalność kombatancką skarżącego wskazał walkę o utrwalenie władzy ludowej od 2 grudnia 1947 r., do 31 grudnia 1947 r. W aktach administracyjnych znajduje się też kserokopia życiorysu skarżącego z dnia 13 lipca 1947 r. /podpisanego przez niego jako pchor. Eustachiusz P./ z którego także wynika aresztowanie go przez Niemców i pobyt na Pawiaku.

Zgodzić się zatem należy ze stanowiskiem rewizji nadzwyczajnej, że w sytuacji, gdy kombatant posiada uprawnienia kombatanckie z takiego tytułu, że możliwe jest pozbawienie go tych uprawnień na podstawie art. 25 art. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach a jednocześnie materiał dowodowy pozwala ustalić działalność kombatancką z innego tytułu /nie potwierdzoną przez ZBoWiD w postaci wyszczególnienia w zaświadczeniu o posiadaniu uprawnień/, to przed ostatecznym rozstrzygnięciem pozbawiającym taką osobę uprawnień kombatanckich z dotychczasowego tytułu należałoby się wypowiedzieć, czy uprawnienia te nie mogą być zachowane z innego, wskazywanego przed dniem 31 grudnia 1998 r. tytułu. Także w motywach uchwały 7 Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 21 grudnia 1993 r., II UZP 25/93 /OSNC 1994 nr 11 poz. 200/ Sąd Najwyższy przyjął możliwość rozpatrywania uprawnień kombatanckich z tytułu innego, niż dotychczas uznawany okres utrwalania władzy ludowej, jeżeli kombatant powołuje się na posiadanie uprawnień z tytułów wymienionych w art. 1 ust. 2, art. 2 i art. 4 ustawy o kombatantach.

W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy uznał rewizję nadzwyczajną za uzasadnioną w oparciu o art. 393[13] Kpc w związku z art. 10 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. /Dz.U. nr 43 poz. 189 ze zm./ orzekł jak w sentencji wyroku.