Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 739/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2009-02-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.28, art.48 ust.2,3 i 4
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 77 § 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia NSA Teresa Kobylecka (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 lutego 2009r. sprawy ze skargi K. S. i W. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki części obiektu budowlanego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania K. S. i W. S. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].

Decyzją tą, podjętą na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. nr 156, poz. 1118 ze zm.) organ I instancji nakazał K. S. i W. S. dokonanie rozbiórki murowanej części budynku mieszkalnego na działce nr ewid. 289 w m. M., gm. D, dobudowanej od strony wschodniej do istniejącego na tej działce drewnianego budynku mieszkalnego z jednoczesnym zastrzeżeniem, że obowiązek dokonania rozbiórki nie obejmuje ławy fundamentowej z kamienia o długości 6,50m, pozostałej od strony południowej po rozbiórce starego budynku.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy stwierdził, że w wyniku oględzin dokonanych przez organ w dniu 16 grudnia 2008r. ustalono, że na działce nr ewid. 289 w miejscowości M., gm. D. znajduje się realizowany murowany budynek mieszkalny o wymiarach w rzucie 11,95 x 6,62m. Przedmiotowy budynek jest dobudowany od wschodniej strony do istniejącego na przedmiotowej działce budynku mieszkalnego o konstrukcji drewnianej z dachem dwuspadowym, pokrytym eternitem, posiada fundamenty na odcinku 6,50m od strony południowej z kamienia, a na pozostałej długości nowe fundamenty wykonane z bloczków betonowych, ściany murowane z cegły ceramicznej, strop żelbetowy, wewnątrz wylewkę betonową. Do budynku wejście wykonane jest od strony północnej i od strony wschodniej. Od strony północnej do pomieszczenia kotłowni, natomiast od strony wschodniej do wydzielonych pomieszczeń. Wysokość pomieszczeń wynosi 2,64m od wylewki betonowej do stropu.

Przedmiotowy obiekt został wybudowany samowolnie, bez pozwolenia na budowę i bez nadzoru kierownika budowy. Jak oświadczył podczas oględzin W. S. rozpoczął on wraz z żoną w 2003r. rozbiórkę części budynku mieszkalnego od strony wschodniej - murowanej z kamienia z dachem dwuspadowym pokrytym blachą - w celu zlikwidowania zagrożenia spowodowanego złym stanem technicznym, jednocześnie odbudowując na częściowo istniejących fundamentach, które jeszcze się "nadawały" nowe murowane ściany. Stary fundament pozostał na części obiektu od strony południowej, pozostała część fundamentów z kamienia została rozebrana i wykonane zostały nowe fundamenty od podstaw. Wykonując nową część poszerzono obiekt w kierunku północnym o 1,50m i wydłużono w kierunku wschodnim o 4,0m na powierzchni 10,20 x 6,62m; wykonano nowe ściany z cegły ceramicznej, strop wylewany, fundamenty z bloczków betonowych. Zmieniono układ ścian wewnętrznych wykonując nowe pomieszczenia.

Do zrealizowania na dzień oględzin pozostało wykonanie konstrukcji dachu, roboty wykończeniowe, instalacje wewnętrzne, osadzenie stolarki budowlanej.

Współwłaścicielami przedmiotowej działki są: W. S. z żoną K. S. w ½ części i M. K. w ½ części.

W związku z takimi ustaleniami Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...], podjętym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego wstrzymał roboty budowlane związane z budową murowanego budynku mieszkalnego na działce nr ewid. 289 w M., dobudowanego do istniejącego na działce drewnianego budynku mieszkalnego, z jednoczesnym wskazaniem, że roboty budowlane wstrzymuje się na etapie wykonanych murowanych ścian parteru do pełnej wysokości wraz ze stropem żelbetowym nad całym parterem na powierzchni 11,95 x 6,62m. Jednocześnie organ nałożył na inwestorów obowiązek przedstawienia w terminie do dnia 30 marca 2007r. zaświadczenia Wójta Gminy o zgodności realizowanej budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego terenu w przypadku braku planu zagospodarowania przestrzennego oraz dokumentów wymienionych w przepisie art. 33 ust. 2 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego – 4 egzemplarze projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7, aktualnym na dzień opracowania projektu, przy czym przedłożony projekt budowlany winien być sprawdzony w trybie art. 20 ust. 2 prawa budowlanego, a także oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Organ odwoławczy przedstawił następnie wnioski skarżących kierowane do organu po wydaniu postanowienia, mające na celu "odwleczenie w czasie nakazu rozbiórki przedmiotowego budynku":

- z dnia 13 marca 2007r. o przesunięcie terminu dostarczenia dokumentów do końca 2007r. z uwagi na trudności związane z ich skompletowaniem, na które organ I instancji odpowiedział pozytywnie, przedłużając termin do końca 2007r. i pouczając jednocześnie, iż w przypadku nie przedłożenia żądanych dokumentów we wskazanym terminie wydana zostanie decyzja nakazująca rozbiórkę przedmiotowego budynku,

- z dnia 19 grudnia 2007r. o przesunięcie terminu z powodu kompletowania dokumentów, z jednoczesną informacją o podjęciu kroków celem zniesienia współwłasności nieruchomości, na co organ pismem z dnia 11 stycznia 2008r. poinformował, iż termin załatwienia sprawy jest przewidywany do końca lutego 2008r.

- w dniu 5 marca 2008r. K. S. poinformowała organ I instancji, że żądane dokumenty dostarczy do dnia 10 marca 2008r.,

- w dniu 7 marca 2008r. inwestorzy złożyli wniosek o zawieszenie postępowania z uwagi na złożony w dniu 7 marca 2008r. do Sądu Rejonowego wniosek o zniesienie współwłasności działki, na której znajduje się przedmiotowy budynek. Organ I instancji pismem z dnia 3 kwietnia 2008r. poinformował, iż nie jest to podstawa do zawieszenia postępowania, a nie przedłożenie wymaganych dokumentów do dnia 30 kwietnia 2008r. spowoduje wydanie nakazu rozbiórki.

Postanowieniem z dnia [...], podjętym na podstawie art. 77 § 2 kpa Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zmienił swoje postanowienie z dnia [...] w zakresie treści obowiązku dotyczącego przedłożenia wymaganych dokumentów, ze względu na treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2008r. orzekającego, iż art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. b i art. 48 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane w części obejmującej wyrażenie "w dniu wszczęcia postępowania" są niezgodne z Konstytucją RP. W postanowieniu z dnia 5 czerwca 2008r. organ I instancji nałożył na K. i W. S. obowiązek przedłożenia w terminie do dnia 30 sierpnia 2008r. zaświadczenia Burmistrza Miasta i Gminy o zgodności realizowanej budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego w przypadku braku planu oraz dokumentów wymienionych w art. 33 ust. 2 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego. Zakres nałożonych obowiązków był ten sam, tyle tylko, że decyzja o warunkach zabudowy nie musiała być ostateczna w dniu wszczęcia postępowania.

Po bezskutecznym upływie terminu, w którym inwestorzy nie wykonali nałożonych obowiązków organ I instancji, wypełniając dyspozycję art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego nakazał im dokonanie rozbiórki przedmiotowego obiektu.

Organ odwoławczy uznał decyzję za prawidłową podnosząc, że inwestorzy przed przystąpieniem do budowy przedmiotowego obiektu nie uzyskali decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego). Odpowiadając na zarzuty zawarte w odwołaniu organ odwoławczy wskazał, że działania podejmowane przez inwestorów nie zmierzały do legalizacji przedmiotowej samowoli budowlanej, lecz miały na celu odwleczenie w czasie nakazu rozbiórki przedmiotowego budynku mieszkalnego. Świadczy o tym fakt, iż pomimo wielokrotnego przedłużania przez organ I instancji terminu do przedłożenia przez nich dokumentów niezbędnych do zalegalizowania przedmiotowej samowoli, wniosek o zniesienie współwłasności nieruchomości na cele budowlane – jako jeden w wymaganych do legalizacji dokumentów inwestorzy złożyli do Sądu Rejonowego dopiero w dniu 7 marca 2008r., tj. po około piętnastu miesiącach po tym, jak Państwowy Inspektor Nadzoru Budowlanego pierwszym postanowieniem z dnia [...] nałożył na nich obowiązek przedłożenia niezbędnych dokumentów. Organ zauważył, że inwestorzy nie przedłożyli również innych żądanych dokumentów, koniecznych do zalegalizowania inwestycji.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wnieśli K. S. i W. S., domagając się jej uchylenia.

W uzasadnieniu skarżący zarzucili, że organ odmówił im prawa do legalizacji budynku mimo, że podjęte przez nich działania w celu wykonania żądania Państwowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w czasie trwania postępowania nie mogły być spełnione z przyczyn od nich niezależnych. Prowadzą oni postępowanie o zniesienie współwłasności w celu uzyskania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane części działki, na której jest usytuowana budowa. Terminy wyznaczone przez organ nie uwzględniały okresu końcowego dla zakończenia spraw własnościowych w sądzie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zasady słuszności, czy też celowości nie mogą być brane pod uwagę przy rozstrzyganiu sprawy. Badając legalność zaskarżonego aktu sąd administracyjny dokonuje jego oceny w odniesieniu do przepisów obowiązujących w dacie jego wydania i w odniesieniu do stanu faktycznego istniejącego w dacie jego wydawania. Zasady słuszności, czy też celowości nie mogą być brane pod uwagę przy rozstrzyganiu sprawy.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w zakresie pozostawania jej w zgodności z przepisami prawa stwierdzić należy, że nie narusza ona prawa.

Organ nadzoru budowlanego słusznie uznał, że budowa przedmiotowego obiektu budowlanego wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. W myśl przepisu art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. nr 156, poz. 1118 ze zm.) zwanej dalej ustawą, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30, które w sprawie niniejszej nie mają zastosowania. Bezspornym w sprawie jest fakt realizowania przez skarżących w 2003r. robót budowlanych związanych z budową przedmiotowego budynku mieszkalnego bez pozwolenia na budowę.

Organ zatem, na podstawie art. 48 ustawy wszczął procedurę w celu zalegalizowania samowoli budowlanej, wstrzymując postanowieniem z dnia 18 grudnia 2006r. prowadzenie robót budowlanych i nakładając na skarżących określone w niej obowiązki. Legalizacja samowoli budowlanej nie jest obowiązkiem, a uprawnieniem inwestora, od woli którego zależy spełnienie nałożonych obowiązków w zakresie złożenie dokumentów, a następnie uiszczenie opłaty legalizacyjnej.

Skarżący byli pouczeni o konsekwencjach niewykonania obowiązków w wyznaczonym terminie. Ustawodawca pozostawił uznaniu organu określenie terminu, w jakim powinny być przedstawione wymagane dokumenty. Termin ten nie może być zbyt długi (byłaby to bowiem w istocie czasowa legalizacja samowoli budowlanej), ale jednocześnie na tyle długi, aby umożliwiał inwestorowi wywiązanie się z nałożonych obowiązków.

Zauważyć należy, że w sprawie niniejszej organ I instancji kilkakrotnie przedłużał skarżącym na ich wniosek termin do złożenia dokumentów (określony w postanowieniu z dnia 18 grudnia 2006r. na 30 marca 2007r.) – na koniec 2007r., luty 2008r., 30 kwiecień 2008r., a nadto dokonał zmiany tego postanowienia w trybie art. 77 § kpa z uwagi na treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego (które spowodowało, że decyzja o warunkach zabudowy nie musiała być ostateczna w dniu wszczęcia postępowania legalizacyjnego), co spowodowało po raz kolejny przesunięcie terminu - do dnia 30 sierpnia 2008r. Organ słusznie zauważył, że złożenie wniosku o zniesienie współwłasności nieruchomości dopiero w dniu 7 marca 2008r., tj. 15 miesięcy po wydaniu postanowienia z dnia [...], jednocześnie z wnioskiem o zawieszenie postępowania administracyjnego nie wskazywało na chęć wywiązania się z obowiązków, lecz przedłużenia postępowania. Wyznaczony ostatecznie termin umożliwiał inwestorom spełnienie nałożonych obowiązków. Złożenie wniosku do Sądu Rejonowego o zniesienie współwłasności, mające na celu uzyskanie dowodu dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie było podstawą do zawieszenia niniejszego postępowania. Zauważyć należy, że skarżący nie przedłożyli żadnego dokumentu wymienionego w postanowieniu, wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy. Bezspornym jest, że dla terenu, na którym realizowano inwestycję nie ma jeszcze uchwalonego planu zagospodarowania przestrzennego, konieczna jest zatem decyzja o warunkach zabudowy. Skarżący na rozprawie oświadczył, że nie występował do wójta o wydanie takiej decyzji.

Z uwagi na powyższe uznać należy, że organ nadzoru budowlanego zobligowany był przepisem art. 48 ust. 4 ustawy do zastosowania ust. 1 tego przepisu, tj. nakazania w drodze decyzji rozbiórki obiektu budowlanego, wybudowanego bez pozwolenia na budowę. Zgodnie z zasadą zawartą w art. 48 można nakazać rozbiórkę tylko w takim zakresie, w jakim wybudowano obiekt z naruszeniem prawa, tzn. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Dlatego organ słusznie nie objął nakazem rozbiórki ławy fundamentowej z kamienia o długości 6,50m pozostałej od strony południowej po rozbiórce starego budynku.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku.