Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 174/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2008-07-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2  ust. 1 i 2  art. 3  art. 4  ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 6 poz 40
law: Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru
article: art. 336
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
article: art. 139  art. 145 par. 1  pkt 2 i 5
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2003 nr 270 poz 1
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w  ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr  1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr  2358/71 i (WE) nr 2529/2001

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marian Jaździński (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Zofia Przegalińska,, Asesor WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant Anna Kalisiak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lipca 2008 r. sprawy ze skargi L. M. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r., Nr [...], wydaną z powołaniem się na przepis art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 18.12.2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych (Dz.U. z 2004 r., Nr 6, poz. 49 ze zm.), Kierownik Biura Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przyznał L.i M. płatność na rok 2005 w łącznej wysokości [...] zł, w tym: z tytułu jednolitej płatności obszarowej w wysokości [...] zł oraz z tytułu uzupełniającej płatności obszarowej w wysokości [...] zł. Decyzja ta, uwzględniająca w całości żądanie producenta rolnego, stała się ostateczną.

Postanowieniem z dnia [...]r., wydanym z powołaniem się na przepis art. 149 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego (K.p.a.), Kierownik Biura Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wznowił z urzędu postępowanie administracyjne zakończone wyżej wskazaną decyzją ostateczną, a następnie - po przeprowadzeniu postępowania co do przyczyn wznowienia postępowania oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy - wydał decyzję z dnia [...] którą - z powołaniem się na przepis art. 151 K.p.a. oraz art. 2 i art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 18.12.2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych (Dz.U. z 2004 r., Nr 6, poz. 49 ze zm.) - uchylił swoją ostateczną decyzję z dnia [...] r., przy-znającą L. M. płatność bezpośrednią do gruntów rolnych w łącznej wysokości [...] zł i przyznał temuż producentowi rolnemu płatności bezpośrednie go tychże gruntów na rok 2005 w łącznej wysokości [...] zł, w tym: z tytułu jednolitej płatności obszarowej w wysokości [...] zł i z tytułu uzupełniającej płatności obszarowej w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu tej decyzji organ administracyjny wskazał, iż wniosek o przyznanie płatności złożony został przez producenta rolnego w dniu [...]r., zaś decyzja uwzględniająca w całości ten wniosek i przyznająca płatności wydana została w dniu [...] r. Z kolei w dniu [...] r. ujawniło się, w następstwie złożonego w Biurze Agencji oświadczenia o przejęciu zobowiązań ONW przez R. S., że w dniu [...] r. nastąpiło przekazanie w jego posiadanie objętych wnioskiem gruntów rolnych o powierzchni [...] ha. Przeprowadzone postępowanie wyjaśniające po wznowieniu postępowania wykazało - w oparciu o oświadczenie L. M. z dnia [...] r. i zawartą między nim i R. S. umowę użyczenia z dnia [....]r. - że w dacie wydania decyzji przyznającej mu dopłaty bezpośrednie L. M. nie był już posiadaczem działki nr [...]obręb K., gmina K., co wyłączało ją z ogólnej powierzchni gruntów rolnych stanowiących podstawę przyznania płatności.

Rozpatrując sprawę na skutek odwołania wniesionego od tej decyzji przez L. M., Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wydał w dniu [...]r. decyzję, którą - powołując się m.in. na przepis art. 138 § 2 K.p.a. - uchylił decyzję Kierownika Biura Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. i sprawę przekazał temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego wynika, iż nie zakwestionował on istnienia przesłanek do wznowienia postępowania i uchylenia ostatecznej decyzji z dnia [...] r., stwierdził natomiast, że wydana po wznowieniu postępowania decyzja winna była przyznawać jednolitą płatność obszarową do gruntów o po-wierzchni [...] ha odmawiać przyznania płatności uzupełniającej. Podkreślił on, iż z przedstawionej przez wnioskodawcę umowy użyczenia, zawartej w dniu [...] r. z innym producentem rolnym oraz ze struktury zasiewów na działce ewidencyjnej nr [...] położonej w obrębie K. gmina K., wynika, iż w dniu wydania decyzji przyznającej mu dopłaty bezpośrednie L. M. nie był posiadaczem w/w działki. Stwierdzając powyższy fakt organ odwoławczy wskazał na przepis art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 18.12.2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych, stanowiący iż "osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej, będącej posiadaczem gospodarstwa, zwanej dalej, przysługują płatności na będące w jej posiadaniu grunty rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów środowiska, zwane dalej". Ponieważ różnica w po-wierzchni działek zgłoszonych we wniosku L.M. oraz stwierdzonych pod-czas kontroli administracyjnej dla płatności obszarowej przekroczyła 20 % nieprawidłowości, wynikająca z powierzchni stwierdzonej należna kwota płatności podlega zmniejszeniu o dwukrotność stwierdzonej różnicy w odniesieniu do jednolitej płatności obszarowej, a to stosownie do mającego w takiej sytuacji zastosowanie art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29.10.2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców, natomiast nie przysługuje żadna pomoc obszarowa dla danej grupy gruntów w zakresie uzupełniającej płatności obszarowej stosownie do przepisu art. 51 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21.04.2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegro-wanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianych schematów w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów wsparcia dla rolników, wedle którego "jeśli dla danej grupy upraw obszar zadeklarowany na cele jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej, za wyjątkiem skrobiowych odmian ziemniaka i ich nasion zgodnie z odpowiednio art. 93 i 9 rozporządzenia (WE) Nr 1782/2003, przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 50 ust. 3 do 5 niniejszego rozporządzenia, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi 3 % lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % zatwierdzonego obszaru" oraz stanowiącego, że "jeśli różnica ta przekracza 20 % zatwierdzonego obszaru, dla danej grupy upraw nie zostanie przyznana żadna pomoc obszarowa".

Ponieważ wydając zaskarżoną odwołaniem decyzję organ pierwszej instancji nie uwzględnił wskazanych przepisów określających wykluczenia wynikające z różnicy pomiędzy powierzchnią deklarowaną a stwierdzoną podczas postępowania administracyjnego, Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa za konieczne uznał uchylenie zaskarżonej decyzji stosownie do przepisu art. 138 § 2 K.p.a. i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.

Rozpatrując skargę L. M. na powyższą decyzję kasacyjną organu odwoławczego, Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 18.10.2007 r., sygn. akt II SA/Sz 420/07, decyzję tę uchylił jako niezgodną z prawem. Z uzasadnienia tego wyroku wynika, że sąd administracyjny uznał, iż uchylając decyzję zaskarżoną odwołaniem i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa naruszył przepis art. 138 § 2 K.p.a., bowiem w sytuacji, gdy nie zachodziła potrzeba uzupełnienia w znacznym zakresie postępowania wyjaśniającego organ odwoławczy winien był wydać decyzję o charakterze reformacyjnym, a więc rozstrzygającą istotę sprawy. Uchylając decyzję sąd administracyjny wskazał zarazem, iż rozpatrując ponownie sprawę organ odwoławczy winien w pierwszej kolejności zbadać zasadność wznowienia postępowania administracyjnego, a następnie prawidłowość wydanej decyzji i rozstrzygnąć zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 138 K.p.a.

Rozpatrując ponownie sprawę na skutek wniesionego przez L. M. odwołania od decyzji Kierownika Biura Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w z dnia [...]r., wydaną po wznowieniu z urzędu postępowania administracyjnego zakończonego decyzją z dnia [...]r. przyznającą L. M. płatności bezpośrednie do gruntów rolnych o powierzchni przezeń deklarowanej, w którym to odwołaniu kwestionował on ustalenia organu pierwszej instancji dotyczące zmiany posiadacza działki nr [...] w obrębie K. stwierdzając, iż od chwili podpisania przez siebie umowy dzierżawy tej działki jest nadal jej posiadaczem a przekazanie działki innej osobie w drodze użyczenia nie miało charakteru zmiany właściciela, ale wynikało jedynie z konieczności stosowania płodozmianu, zaś nastąpiło po uzyskaniu informacji w ARiMR, że pozostanie ono bez wpływu na wysokość otrzymywanych dopłat, Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wydał decyzję z dnia [...]r., którą - powołując się m.in. na przepis art. 138 § 1 pkt 2 i art. 139 K.p.a. - uchylił w całości zaskarżoną odwołaniem decyzję oraz orzekł o uchyleniu po wznowieniu postępowania decyzji ostatecznej z dnia [...] r., Nr [...] i o przyznaniu L. M. płatności bezpośrednich do gruntów za rok 2005 w wysokości [...] zł z tytułu jednolitej płatności obszarowej oraz o odmowie przyznania uzupełniającej płatności obszarowej.

Przedstawiając w uzasadnieniu swej decyzji dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie oraz nawiązując do wydanego w niej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 18.10.2007 r., organ odwoławczy ponownie wskazał, iż z zebranego materiału dowodowego wynika, że po wydaniu ostatecznej decyzji z dnia [...] r., przyznającej L. M. dopłaty bezpośrednie do gruntów naliczone do powierzchni przezeń zgłoszonej, ujawniło się, iż z dniem [...]r., a więc przed wydaniem powyższej decyzji, oddał on jedną z objętych zgłoszeniem działek innemu producentowi w posiadanie na podstawie umowy użyczenia. Fakt ten ujawniony został na podstawie pisemnego oświadczenia złożonego przez przejmującego działkę, które do Biura Powiatowego ARiMR wpłynęło w dniu [...] r. oraz potwierdzony w dniu [...]r., a więc już w toku wznowionego postępowania, przez samego L. M., który do tegoż Biura Powiatowego dostarczył umowę użyczenia zawartą w dniu [...]r. oraz oświadczenie pisemne, w którym stwierdził, że na działce nr [...] uprawiał pszenicę ozimą i że w dniu [...]r. użyczył tę działkę innemu producentowi, aczkolwiek jednocześnie oświadczył, iż nadal jest jej posiadaczem.

Organ odwoławczy podkreślił dalej, że przyznający płatności organ administracyjny nie rozstrzyga o "prawie do gruntu", ale jedynie bada, czy na dzień wy-dania decyzji wnioskodawca faktycznie posiada zgłoszone we wniosku grunty rolne i czy utrzymuje je w dobrej kulturze rolnej przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska. Składający wniosek podmiot winien być posiadaczem samoistnym lub posiadaczem zależnym gruntów objętych wnioskiem o przyznanie płatności i posiadaczem takim pozostawać do dnia wydania decyzji administracyjnej. Składa on, zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 w związku z art. 3 ustawy z dnia 18.12.2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych, oświadczenie o powierzchni będących w jego posiadaniu użytków rolnych. W toku postępowania administracyjnego wywołanego wnioskiem o przyznanie płatności Kierownik Biura Powiatowego ARiMR weryfikuje oświadczenie producenta i sprawdza, czy spełnia on wszystkie kryteria wymagane dla przyznania płatności, w szczególności to, czy jest on posiadaczem gruntów objętych wnioskiem. Spełnienie tego kryterium ocenione być może przez organ pierwszej instancji na dzień wydania decyzji administracyjnej w sprawie przyznania płatności. Ponieważ w rozpatrywanej sprawie wnioskodawca przed wydaniem decyzji nie zawiadomił Kierownika Biura Powiatowego ARiMR o zmianach dotyczących zakresu posiadanych przezeń od [...]r. gruntów rolnych, tj. o przeniesieniu posiadania działki nr [...] na inną osobę, która to okoliczność ujawniła się dopiero po wydaniu decyzji o przyznaniu płatności, to istnieje podstawa do wznowienia zakończonego tą decyzją postępowania stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. i do wydania nowej decyzji rozstrzygającej o przyznaniu płatności z uwzględnieniem tej nieznanej wcześniej organowi okoliczności faktycznej.

Stwierdzając dalej, że w wydanej po wznowieniu postępowania decyzji organ pierwszej instancji wprawdzie prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy, to przyznając L. M. płatności bezpośrednie naliczone od stwierdzonej powierzchni gruntów naruszył jednak wskazane przepisy prawa wspólnotowego, nakazujące stosowanie określonych sankcji wynikających z przekroczenia dopuszczalnej różnicy pomiędzy powierzchnią stwierdzoną a powierzchnią deklarowaną. Wskazując, iż w wyniku przekroczenia tej różnicy wnioskodawca utracił prawo do otrzymania w pełnej wysokości jednolitej płatności obszarowej oraz pozbawiony jest całkowicie uzupełniającej płatności obszarowej, organ odwoławczy przytoczył przepisy prawa wspólnotowego już wcześniej przez siebie wskazane w decyzji uchylonej wyrokiem sądu administracyjnego, a także przedstawił wyliczenia prowadzące do określenia wielkości różnicy między deklarowaną a stwierdzoną po wznowieniu postępowania powierzchnią gruntów znajdujących się w posiadaniu wnioskodawcy. Brak zastosowania tych przepisów przez organ pierwszej instancji w decyzji wydanej po wznowieniu postępowania stanowi, według organu odwoławczego, rażące naruszenie przepisów prawa, co uzasadnia wydanie w postępowaniu odwoławczym decyzji orzekającej na niekorzyść odwołującej się strony w myśl art. 139 K.p.a.

Powyższa decyzja ostateczna przez L. M. zaskarżona został do sądu administracyjnego z powodu jej niezgodności z prawem. Domagając się uchy-lenia zaskarżonej decyzji w całości, skarżący zarzuca, iż wydana ona została z naruszeniem art. 7, art. 8, art. 9, art. 12 i art. 139 K.p.a. oraz art. 4 ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych. W uzasadnieniu skargi podkreślono, iż obejmując sporną działkę wnioskiem o dopłaty za rok [...] skarżący działał w zaufaniu do organu administracyjnego pierwszej instancji, w którym uzyskał informację, że oddanie tejże działki w użyczenie innej osobie może wywierać skutki jedynie w od-niesieniu do dopłat wnioskowanych za rok [...]. Wskazując na brak spójności logicznej w ustawie z dnia 18.12.2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych zauważono tam również, iż wydanie decyzji zmniejszającej skarżącemu do-płaty bezpośrednie znacznie wpłynie na jego dochody, co w zestawieniu z faktem poprawnego wypełnienia wniosku jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, co następuje:

Skarga okazała się nieuzasadnioną, nie zachodzą bowiem podstawy do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa w stopniu co najmniej uzasadniającym jej uchylenie.

W związku z występującym w rozpatrywanej sprawie sporem o uprawnienie L. M. do otrzymania dopłat bezpośrednich do gruntów rolnych wskazanych w złożonym przezeń wniosku zauważyć przede wszystkim należy, iż płatności, o które ubiega się skarżący są formą wsparcia finansowego w ramach wspólnej polityki rolnej, będącej jednym z celów Unii Europejskiej, określonych w art. 33 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE). Celem ustanowionego systemu do-płat bezpośrednich jest wyrównanie dochodowości gospodarstw rolnych oraz poprawy warunków życia, pracy i produkcji w rolnictwie. Obowiązująca w roku 2006 ustawa z dnia 18.12.2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych (Dz.U. z 2004 r., Nr 6, poz. 40 ze zm.) jest rezultatem działań wykonawczych w stosunku do rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29.09.2003 r. - szczegółowo powołanego w treści art. 1 pkt 1 tej ustawy. Ustalając warunki i tryb udzielania producentom rolnym płatności bezpośredniej do gruntów (jednolitej płatności obszarowej i płatności uzupełniającej do powierzchni określonych upraw), ustalone powołanym wyżej rozporządzeniem wspólnotowym, ustawa powyższa stanowi w art. 2, że osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej, będącej posiadaczem gospodarstwa rolnego i zwanej "producentem rolnym", przysługują płatności na będące w jej posiadaniu grunty rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska (ust. 1) oraz że warunkiem uzyskania płatności obszarowej jest posiadanie działek rolnych o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 hektar, które kwalifikują się do objęcia płatnościami, przy czym za działkę rolną uważa się wchodzący w skład gospodarstwa rolnego zwarty obszar gruntu rolnego, na którym prowadzona jest jedna uprawa, o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha (ust. 2); wysokość płatności w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn deklarowanej przez producenta rolnego powierzchni gruntów rolnych i stawek płatności za 1 ha gruntu rolnego (ust. 2).

Jak to trafnie podkreślono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ostatecznej, określając szczegółowe warunki przyznania omawianej płatności krajowy ustawo-dawca wskazuje na posiadanie gruntu rolnego, jako ustawową przesłankę warunkującą skuteczne rozpoznanie zgłoszonego wniosku i pojęcie to odnosi do "posiadania" w rozumieniu przepisów ustawy z 23.04.1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.). Przypomnieć tu należy, iż stosownie do treści art. 336 K.c. posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). W orzecznictwie sądowym prezentowany jest pogląd, że o posiadaniu i jego postaci decyduje wyłącznie sposób władania rzeczą. Posiadaniem samoistnym jest władanie rzeczą w sposób odpowiadający korzystaniu z niej przez właściciela, czyli inaczej mówiąc władanie we własnym imieniu i dla siebie, zaś posiadaniem zależnym - władanie w sposób odpowiadający korzystaniu z rzeczy w ramach innego prawa niż własność, czyli władanie podporządkowane posiadaniu samoistnemu innej osoby (vide: postanowienie SN z 9.05.2003 r., sygn. akt V CK 13/03; postanowienie SN z 13.01.2004 r., sygn. akt V CK 131/03). Z kolei w doktrynie podkreśla się, iż "posiadanie" w rozumieniu przepisów kodeksu cywil-nego, może stanowić element prawa podmiotowego, będąc przejawem prawa przy-sługującego właścicielowi (posiadanie zgodne z prawem), ale może także wskazy-wać na stan faktycznego władztwa nad rzeczą i to w sytuacji, gdy prawo wykony-wane faktycznie przez posiadacza służy innemu podmiotowi (posiadanie bezprawne) (tak np.: K. Pietrzykowski, Kodeks cywilny. Komentarz, Warszawa 2005, s. 799).

Jak to już podkreślono w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por.: wyrok z dnia 17.01.2008 r., II GSK 227/07), wskazane wyżej rozróżnienie rodzajów posiadania ma istotne znaczenie z tego względu, że konstrukcja instytucji płatności obszarowych wynika ze wspólnej polityki wspierania dochodów rolników i dotyczy, co wynika bezpośrednio z prawa wspólnotowego, pomocy finansowej udzielanej tylko tym podmiotom, które są faktycznie użytkownikami gruntów rolnych. Tak więc, dla uzyskania płatności bezpośrednich nie wystarczy być posiadaczem działek rolnych w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego, ale ponadto należy je rolniczo użytkować. Oczywistym jest w takim stanie rzeczy, że ustawowa przesłanka "faktycznego posiadania", kwalifikująca do uzyskania płatności, nie może być rozumiana jako przesłanka ustalenia samego tytułu prawnego wnioskodawcy, z którego wynika posiadanie zgłoszonych gruntów rolnych, taki wymóg nie został bowiem sformułowany w żadnym przepisie prawa. Oznacza to także, że nie dys-ponowanie przez rolnika (producenta rolnego) stosownym tytułem prawnym do posiadanej nieruchomości nie może samo przez się skutkować jego wyłączeniem z systemu pomocy, przepis art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 18.12.2003 r. o płatnościach bezpośrednich /.../ nie uzależnia bowiem zastosowania instytucji pomocowych dla rolników od tego, z jakim rodzajem posiadania ma się do czynienia przy rozpozna-waniu wniosku posiadacza gospodarstwa rolnego o udzielenie stosownej pomocy, w szczególności czy jest to posiadanie w dobrej, czy też w złej wierze.

Jak to dalej wynika z art. 3 ustawy z dnia 18.12.2003 r. o płatnościach bez-pośrednich do gruntów rolnych, przewidziana nią płatność przyznawana jest na wniosek producenta rolnego w drodze decyzji administracyjnej wydawanej przez kierownika biura Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, właściwego ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę wnioskodawcy. Wniosek taki składa się w terminie od dnia 15 marca do dnia 15 maja. W przypadku, gdy w okresie od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do dnia wydania decyzji w sprawie tej płatności nastąpi przeniesienie posiadania gospo-darstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy, płatność bezpośrednia przysługuje temu producentowi, jeżeli spełnia on warunki do jej przyznania i w terminie 14 dni od dnia przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego złoży wniosek do kierownika biura powiatowego Agencji o przyznanie płatności, której dotyczył pierwszy wniosek (art. 4 ust. 1).

Na gruncie rozpatrywanej sprawy jest okolicznością niesporną, że decyzja odmawiająca przyznania skarżącemu płatności bezpośrednich na rok [...], wniosek o przyznanie której złożył on w dniu [...]r., zapadła w dniu [...] r. oraz że przed dniem wydania tej decyzji skarżący przeniósł na inną osobę, w drodze umowy użyczenia, posiadanie jednej z działek rolnych ujętych przez siebie we wniosku o przyznanie płatności. W świetle przedstawionej wyżej regulacji prawnej oczywistym jest więc, że przestając być użytkującym ją rolniczo posiadaczem oma-wianej działki skarżący utracił prawo do ubiegania się o dopłaty z posiadaniem tego gruntu związane, a zmiana posiadania winna była spowodować z jego strony korektę złożonego wniosku. Decyzja administracyjna przyznająca dopłaty bezpośrednie winna bowiem być oparta na stanie faktycznym istniejącym w dniu jej wydania

i uwzględniać rzeczywisty stan posiadania wnioskodawcy, a nie stan posiadania z dnia złożenia samego wniosku. Okoliczność, że jeszcze przed przeniesieniem posiadania gruntu rolnego skarżący dokonał nakładów związanych z zasadami zwy-kłej dobrej praktyki rolniczej (np. związanych z zasiewami), na co powoływał się on w toku postępowania administracyjnego, jest okolicznością obojętną dla oceny jego prawa do otrzymania płatności bezpośrednich za [...]r., podobnie jak ewentualna okoliczność niezawinionego chociażby braku realizacji prawa do tej płatności ze strony nowego posiadacza gruntu rolnego.

Zważywszy zatem, że okoliczność faktyczna, jaką jest posiadanie określonej powierzchni gruntów rolnych, jest okolicznością istotną dla rozstrzygnięcia wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do tych gruntów, ujawnienie się po wydaniu decyzji przyznającej te płatności, że powierzchnia gruntów, na które je przyznano, jest mniejszą od powierzchni przez producenta rolnego w dniu wydania decyzji rzeczywiście posiadanej, stanowi podstawę do wznowienia postępowania zakoń-czonego decyzją ostateczną i do wydania nowej decyzji rozstrzygającej w spra- wie przyznania tychże płatności zgodnie z rzeczywistym stanem rzeczy i przy uwzględnieniu norm prawnych przyznanie tych dopłat regulujących, a to stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 5 i art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a.

Jak to trafnie wywiedziono w uzasadnieniu zaskarżonej do sądu administracyj-nego decyzji, stwierdzenie przez organ rozpatrujący wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych, że znajdująca się w posiadaniu wnioskodawcy rzeczywista po-wierzchnia gruntów rolnych różni się od powierzchni przezeń zadeklarowanej we wniosku, rodzi określone skutki o charakterze sankcyjnym, które przewidziane zostały w przepisach cytowanego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji prawa wspólnotowego. Jak wynika z treści tych przepisów, mających bezpośrednie zasto-sowanie w rozpatrywanej sprawie obok prawa krajowego, mają one charakter bezwzględnie obowiązujący, nie pozostawiając organom krajowym żadnej swobody w wyborze ich stosowania. Tak więc, brak zastosowania się ze strony organu przy-znającego dopłaty bezpośrednie do przepisów prawa wspólnotowego określającego sankcje w przypadku niezgodności stanu rzeczywistego ze stanem deklarowanym, ocenić należy, jak trafnie to uczynił Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, za naruszenie prawa materialnego mające charakter rażący, a więc takie naruszenie prawa, którego stwierdzenie przy rozpatrywaniu sprawy na skutek wniesionego odwołania pozwala organowi odwoławczemu na wydanie rozstrzygnięcia na niekorzyść strony wnoszącej to odwołanie (art. 139 K.p.a.).

Odnosząc się do wynikających ze skargi zarzutów dotyczących braku należytej informacji ze strony organu administracyjnego (pracowników Agencji) co do skutków przeniesienia posiadania działki gruntu na uprawnienia do otrzymania płatności bezpośrednich, zauważyć należy, iż ewentualne zaniedbania tego organu w tym zakresie nie mogą stanowić same przez się podstawy do uznania zaskarżonej decyzji ostatecznej za niezgodną z prawem materialnym i rozpatrywane być mogą wyłącznie w aspekcie ewentualnej odpowiedzialności służbowej i odszkodowawczej.

Nie znajdując, w tych warunkach podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja ostateczna wydana została z naruszeniem prawa materialnego względnie uchybia ona przepisom postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, stosownie do przepisu art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzec należało o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej.