Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 903/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-12-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Podatki inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: uchylono postanowienie II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 70 par. 1,4
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200, art. 205 par 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek (spr.) Sędziowie: WSA Paweł Dąbek WSA Piotr Głowacki Protokolant: specjalista Bożena Piątek po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi R. W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 30 czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji oraz postanowienie Poczty Polskiej S.A. z dnia 27 marca 2017 r. znak [...], II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. na rzecz skarżącej koszty postępowania w kwocie 100 zł (sto złotych).


UZASADNIENIE

Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. jako organ egzekucyjny prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanej R. W. na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 22 lutego 2016 r. nr [...] wystawionego przez Dyrektora P. na zaległości z tytułu nieuregulowanego abonamentu RTV w kwocie należności głównej 1.034,90 zł. Egzekucje wszczęto w dniu 25 kwietnia 2016 r. doręczając zobowiązanej odpis ww. tytułu wykonawczego.

Pismem z dnia 25 kwietnia 2016 r. zobowiązana złożyła zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Jako podstawę zarzutów, zobowiązana wskazała:

- zarzut braku wymagalności należności objętych ww. tytułem wykonawczym (zarzut z art. 33 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji),

- zarzut przedawnienia należności za lata 2011 i 2012 (zarzut z art. 33 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji),

- zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia (zarzut z art. 33 § 1 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji).

Zobowiązana wskazała, że P. nie dopełniła obowiązku terminowego nadania numeru identyfikacyjnego i poinformowania o tym fakcie. Ponadto wskazała, iż należności za okres od 2011 r. do 2012 r. uległy przedawnieniu.

Pismem z dnia 29 kwietnia 2016 r. organ egzekucyjny przesłał do wierzyciela - P. S.A. kopię złożonych przez zobowiązanego zarzutów, celem zajęcia stanowiska, jednocześnie postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2016 r. zawiesił prowadzone postępowanie egzekucyjne do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonych zarzutów.

Postanowieniem z dnia 8 lipca 2016 r. wierzyciel uznał wniesione przez zobowiązaną zarzuty za nieuzasadnione, natomiast pismem z dnia 11 sierpnia 2016 r. poinformował, że zobowiązana wniosła zażalenie na przedmiotowe postanowienie. Niezaskarżalnym postanowieniem z dnia 27 marca 2017 r. wierzyciel utrzymał w mocy postanowienie z dnia 8 lipca 2016 r. w przedmiocie zarzutów.

Dysponując ostatecznym postanowieniem w sprawie stanowiska wierzyciela, Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. postanowieniem z dnia 12 maja 2017 r. nr [...] uznał za nieuzasadniony zarzut braku wymagalności należności (zarzut z art. 33 § 1 pkt 2), przedawnienia należności za 2011 r. i 2012 r. (zarzut z art. 33 § 1 pkt 1), braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia (zarzut z art. 33 § 1 pkt 7).

W zażaleniu zobowiązana podniosła, że nie zgadza się z takim stanowiskiem i nadal będzie się odwoływać. Zobowiązana wskazuje okoliczności związane z kwestią zasadności wystawienia przez wierzyciela tytułu wykonawczego, i wnosi o zakończenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie powyższego tytułu wykonawczego.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. postanowieniem z dnia 30 czerwca 2017 r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

Jak podkreślił organ II instancji, podczas prowadzonego postępowania poddał on ocenie nie tylko postanowienie organu I instancji, ale również stanowisko wierzyciela przedstawione w postanowieniu.

Wskazał, że wierzyciel w odniesieniu do wniesionego zarzutu dotyczącego nieistnienia obowiązku stwierdził, iż rejestracja odbiorników RTV została zgłoszona w dniu 8 września 1993 r. w Urzędzie pocztowym w T. na dane osobowe R. W. pod adresem [...] [...] w T.. Po zgłoszeniu rejestracji wydana została książeczka opłat RTV stanowiąca dowód zarejestrowania przedmiotowych odbiorników. Nadany został również indywidualny numer identyfikacyjny abonenta 12964279. Zawiadomienie o nadaniu zobowiązanej numeru indywidualnego wraz ze spersonalizowanymi blankietami wpłat (stanowiące dowód zarejestrowania odbiorników RTV) zastępuje dowód zarejestrowania w formie imiennej książeczki radiofonicznej. Przedmiotowe zawiadomienie zostało skierowane do zobowiązanej w dniu 27 sierpnia 2008 r. i nie odnotowano zwrotu wysłanej korespondencji.

Organ II instancji podkreślił, że obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych został przez ustawodawcę nałożony na wszystkie podmioty które posiadają i używają odbiorniki telewizyjne lub radiofoniczne, a obowiązek rejestracji odbiorników, który ma umożliwić zidentyfikowanie zobowiązanych do wnoszenia opłaty abonamentowej, tak samo jak sama opłata ma charakter powszechny i dotyczy wszystkich obywateli. Obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych wynika bezpośrednio z przepisu art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz.U. z 2014 r. poz. 1204 ze zm.). Tak więc nawet nieotrzymanie zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie zwalnia zobowiązanego z obowiązku wnoszenia opłat, nałożonych ustawą abonamentową. Wyłącznie podjęcie przez abonenta działań zmierzających do wyrejestrowania odbiornika telewizyjnego/radiofonicznego może doprowadzić do ustania względem abonenta obowiązku opłacania abonamentu RTV. Jeżeli abonent nie dokona skutecznego prawnie wyrejestrowania odbiorników RTV to nadal jest zobowiązany do uiszczenia opłat abonamentowych.

Zdaniem organu II instancji, w kwestii przedawnienia słusznie wyjaśniono, że do przedawnienia zaległości w opłatach abonamentowych zastosowanie maja przepisy ustawy Ordynacja podatkowa. Zgodnie z art. 70 § 1 tej ustawy zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lal, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Tym samym także obowiązek zapłaty opłaty abonamentowej będzie ulegał przedawnieniu w ww. terminie.

Nadto jak podkreślił organ II instancji odnosząc się do kolejnego zarzutu wierzyciel podał, iż w oparciu o art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, P. S.A poinformowała zobowiązaną o zaległościach na koncie abonenta. W dniu 24 sierpnia 2015 r. wysłała zobowiązanej upomnienie wzywające do zapłaty w terminie 7 dni, należności z tytułu abonamentu RTV. Upomnienie doręczone zostało zobowiązanej w trybie art. 44 Kodeksu postępowania administracyjnego,, natomiast należności nie zostały uregulowane przez zobowiązaną.

Odnosząc się natomiast do zawartych w zażaleniu argumentów, organ wskazał, że strona w treści zażalenia powołuje zdarzenia pozostające bez związku z prowadzonym przez organ egzekucyjny postępowaniem jak i wydanym postanowieniem w sprawie zarzutów. Zgodnie z art. 87 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej źródłami powszechnie obowiązującymi prawa Rzeczypospolitej Polskiej są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe, oraz rozporządzenia. Powoływanie się w przedmiotowej sprawie na stanowisko polityków w przedmiocie poboru i egzekwowania opłat abonamentowych RTV nie ma znaczenia dowodowego, gdyż pozostaje poza zakresem analizy w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na wniosek wierzyciela.

Podsumowując zdaniem organu II instancji, brak jest podstaw do uchylenia postanowienia organu I instancji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie R. W. zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez nie uwzględnienie wszystkich wyjaśnień dotyczących art.5 ust. 1 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r., oraz art.70 § 1 Ordynacji podatkowej, na które w postanowieniu powołuje się Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K., przez co nie zapoznano się szczegółowo i w sposób wyczerpujący nie dołożono starań aby ustalić wszystkie okoliczności faktyczne, na których powinno być oparte rozstrzygniecie.

Wobec powyższego skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji.

W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że imienne książeczki wydane przed wejściem w życie u.o.a. nie stanowią podstawy do nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego, a więc także do egzekwowania opłaty abonamentowej, a brak pokwitowania potwierdzającego doręczenie zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego powoduje, że takie zawiadomienie nie stanowi dowodu zarejestrowania odbiornika. Nadto podkreśliła, że dowód zarejestrowania, a także wyrejestrowania odbiornika pochodzący z okresu objętego przedawnieniem nie wywołuje skutków prawnych po upływie tego okresu.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Na wstępie należy zauważyć, że zgodnie z treścią art. 119 pkt 3 ustawy dnia z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) dalej – "p.p.s.a.", sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli: przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W świetle treści wskazanego przepisu oraz przedmiotu zaskarżenia w niniejszej sprawie należy stwierdzić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie korzystając z dyspozycji art. 119 pkt 3 p.p.s.a. mógł z urzędu rozpoznać przedmiotową sprawę w trybie uproszczonym.

Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 p.p.s.a.

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie ma obowiązku badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu. Orzekanie następuje więc w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Z istoty bowiem kontroli wynika, że zasadność zaskarżonej decyzji (postanowienia) podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej.

Ponadto sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji (postanowienia), stwierdzenia jej nieważności bądź wydania decyzji (postanowienia) z naruszeniem prawa, przewidziane są w art. 145 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala - art. 151 p.p.s.a.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, na podstawie wyżej wymienionych ustaw, Sąd po rozpoznaniu niniejszej sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym uznał, że skarga jest zasadna.

Przedmiotem kontroli Sądu było postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. uznające za nieuzasadnione zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 22 lutego 2016 r., polegające na braku wymagalności należności, przedawnieniu należności za 2011 r. i 2012 r. oraz braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia.

W dniu 1 marca 1993 r. weszła w życie ustawa z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (Dz.U. z 1993 r., Nr 7, poz. 34). Jej przepisy regulowały problematykę opłat abonamentowych (art. 48) oraz obowiązek rejestracji odbiorników (art. 49). Zgodnie z zasadą natychmiastowego (bezpośredniego) działania prawa, nowe przepisy (jeśli brak przepisów szczególnych stanowiących inaczej) znajdują zastosowanie nie tylko do zdarzeń mających miejsce po wejściu w życie nowej ustawy, ale również do wszystkich sytuacji znajdujących się "w toku", które nie zostały jeszcze zakończone (zamknięte). Ponieważ w tej ustawie z faktem posiadania odbiornika, w stosunku do którego ciążył na posiadaczu obowiązek jego rejestracji, ustawodawca połączył obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych, pod rządami ustawy o radiofonii i telewizji obowiązek taki ciążył zarówno na osobach, w stosunku do których powstał on w okresie od wejścia w życie ustawy, ale również na osobach, które w dniu wejścia w życie tej ustawy spełniały wymogi objęcia obowiązkiem abonamentowym. W takiej sytuacji znajdowały się osoby, które w dniu wejścia w życie ustawy o radiofonii i telewizji miały zarejestrowane odbiorniki RTV. Zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. Nr 70, poz. 338) posiadacz książeczki radiofonicznej był obowiązany powiadomić urząd pocztowy między innymi o zaprzestaniu używania odbiornika.

Z dniem 16 czerwca 2005 r. weszła w życie ustawa abonamentowa. Również i ta ustawa nie zawiera przepisów intertemporalnych, a zatem znajduje bezpośrednie zastosowanie także do spraw "w toku". W tym stanie rzeczy obowiązek ponoszenia opłaty abonamentowej ciąży m.in. na podmiotach, które w dacie jej wejścia w życie miały zarejestrowany odbiornik.

Obowiązek uiszczania opłat abonamentowych wynika wprost z przepisu prawa – z art. 2 ust. 1 i 3 ustawy abonamentowej – powstaje on od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego i trwa do czasu ich wyrejestrowania lub dopełnienia w placówce pocztowej P. S.A. formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych.

Z ustawy abonamentowej wynika zarówno wysokość należności z tytułu abonamentu, jak i termin płatności. Stwierdzenie zatem, że użytkownik zarejestrowanego odbiornika zalega z zapłatą abonamentu, pozwala na ustalenie kwoty zaległości i naliczenie stosownych odsetek podatkowych.

Kwestia opłat z tytułu abonamentu RTV była przedmiotem rozważań Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/08 orzekając o zgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej art. 7 ust. 1, 3, 5 i 6 ustawy o opłatach abonamentowych wskazał, że "zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy abonamentowej na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika ciąży ex lege obowiązek uiszczenia abonamentu, powstający z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika".

Przepis art. 7 ustawy abonamentowej zawiera postanowienia, których celem jest umożliwienie kontroli wywiązywania się z obowiązku rejestracji odbiorników i uiszczania abonamentu. Kontrolę tę sprawuje P. a nadzór nad jej działaniami sprawuje minister właściwy do spraw łączności (ust. 1 i 2). Nieuiszczone opłaty abonamentowe oraz opłaty karne mają być egzekwowane w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym (art. 7 ust. 3 ustawy abonamentowej). Ustawodawca przesądził też, że w razie opóźnień w uiszczaniu abonamentu naliczane będą odsetki w wysokości jak dla zaległości podatkowych w rozumieniu Ordynacji podatkowej (art. 7 ust. 4 ustawy abonamentowej).

Kolejno wyjaśnić należy, że P. zgodnie z obowiązkiem nałożonym na mocy § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2007 r. Nr 187, poz. 1342) zastąpiła imienną książeczkę opłat indywidualnym numerem identyfikacyjnym. Należy także wskazać, że w myśl § 5 ust. 2 zdanie drugie powyższego rozporządzenia P. była zobowiązana wyłącznie do powiadomienia użytkowników o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, poprzez przesłanie zawiadomienia w formie wzoru, stanowiącego załącznik nr [...] do rozporządzenia. Przywołany przepis mówi zatem o "powiadomieniu" użytkowników, a więc przesłanie przez P. zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej (bez potwierdzenia odbioru), na prawidłowy adres abonenta czyniło zadość wymogom określonym we wskazanym wyżej przepisie rozporządzenia.

Jak wynika z akt sprawy, zawiadomienie o nadaniu skarżącej indywidulanego numeru identyfikacyjnego 12964275 wraz ze spersonalizowanym blankiem wpłat zostało wysłane w dniu 27 sierpnia 2008 r. i nie odnotowano zwrotu przedmiotowej przesyłki listowej. Sąd w pełni aprobuje pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 15 października 2014 r., sygn. akt I SA/GI 518/14, że "dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia. Prawodawca nakazał bowiem operatorowi przesłanie, a nie doręczenie stronie powiadomienia."

Reasumując zarejestrowanie odbiornika pod rządami którejkolwiek z wymienionych ustaw bez jego późniejszego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę istnienia wynikającego z ustawy obowiązku uiszczania opłat za jego używanie (aktualnie jest to opłata abonamentowa), który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym.

Bezzasadny zatem okazał się zarzut skarżącej nieistnienia obowiązku z art. 33 § 1 pkt 2 w ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. 2016 r. poz. 599 ze zm.) – dalej "u.p.e.a.".

Nieuzasadniony okazał się również zarzut skarżącej dotyczący braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. (zarzut z art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a.). Upomnienie nr [...], wzywające do zapłaty w terminie 7 dni, należności z tytułu abonamentu RTV zostało wysłane bowiem skarżącej w dniu 24 sierpnia 2015 r. (za potwierdzeniem odbioru) i doręczone w trybie art. 44 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Natomiast odnosząc się do ostatniego zgłoszonego przez skarżącą zarzutu, a dotyczącego przedawnienia należności, wskazać należy, że opłata abonamentowa RTV, jest opłatą o charakterze administracyjnym, a nie cywilnoprawnym. Obowiązek ten wynika z ustawy. Do przedawnienia opłat abonamentowych, stosować należy zatem przepisy art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201 ze zm.) - dalej "O.p.", zgodnie z którym zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Decydujące w tym zakresie znaczenie ma charakter opłaty abonenckiej, a ten został przesądzony przez Trybunał Konstytucyjny w ww. wyroku. Jak stwierdził Trybunał Konstytucyjny we wskazanym orzeczeniu, jednym z obowiązków ciążących z mocy Konstytucji na "każdym" jest ponoszenie ciężarów i świadczeń publicznych określonych w ustawie (art. 84 Konstytucji), natomiast nakładanie danin publicznych, określanie podmiotów, przedmiotów opodatkowania i stawek podatkowych, a także zasad przyznawania ulg i umorzeń oraz kategorii podmiotów zwolnionych od podatków następuje w drodze ustawy (art. 217). Wyrażenie "ciężary i świadczenia publiczne" ma najszerszy zakres znaczeniowy, z kolei "daniny publiczne" są kategorią "świadczeń publicznych". Daniny te, to świadczenia powszechne, przymusowe, bezzwrotne, ustalane jednostronnie na rzecz podmiotu prawa publicznego w celu realizacji zadań publicznych, a zaliczają się do nich podatki, rozmaite opłaty oraz cła, a także abonament RTV.

Wskazać również należy, że w myśl art. 70 § 4 O.p. dla przerwania biegu przedawnienia zobowiązania podatkowego konieczne jest zastosowanie wobec zobowiązanego środka egzekucyjnego oraz poinformowanie go o jego zastosowaniu. Nie wystarcza zatem samo złożenie przez wierzyciela wniosku o wszczęcie egzekucji czy też przesłanie tytułu egzekucyjnego, ani też wszczęcie postępowania egzekucyjnego przez odpowiedni organ – ustawodawca uznał że, dla przerwania biegu przedawnienia zobowiązania, konieczne jest aktywne prowadzenie egzekucji w sposób jawny dla zobowiązanego.

Wyegzekwowanie należności publicznoprawnych możliwe jest jedynie w toku postępowania egzekucyjnego w administracji, unormowanego w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z art. 26 tej ustawy organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela, na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego a wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Jedynie w toku tak wszczętego postępowania, organ egzekucyjny dokonuje czynności egzekucyjnych, które skutkują przerwaniem biegu przedawnienia egzekwowanego zobowiązania.

W myśl z kolei art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych opłatę abonamentową uiszcza się z góry do 25 dnia miesiąca, za który opłata jest należna. Opłata może być uiszczona z góry za cały rok albo za wybrane miesiące. Tym samym przedawnienie zobowiązania z tytułu opłat abonamentowych RTV odnośnie 2011 r. rozpoczęło swój bieg z upływem 31 grudnia 2011 r. Natomiast przedawniło się ono w dniu 31 grudnia 2016 r.

Według organów orzekających w sprawie w tym także wierzyciela – P. należności z tytułu opłat abonamentowej RTV nie uległy przedawnieniu. W uzasadnieniu swojego stanowiska przywołano jedynie treść art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej. Odwołano się również do art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej. Jednakże organy w żaden sposób nie wykazały, czy w np. w stosunku do opłaty abonamentowej RTV za 2011 r., co do której termin przedawnienia upływał z końcem 2016 r., został zastosowany konkretny środek egzekucyjny bądź środki egzekucyjne (wymienione w art. 1a pkt 12 u.p.e.a.).

Również ze szczegółowej analizy akt administracyjnych przedmiotowej sprawy nie wynika, aby w odniesieniu do skarżącej zastosowano środek egzekucyjny, który przerywałby bieg przedawnienia. Ponadto wskazać należy, że pomimo, iż tytuł wykonawczy został wystawiony i doręczony skarżącej jeszcze w 2016 r., czyli przed upływem 5 letniego terminu przedawnienia, to ostateczne stanowisko wierzyciela zostało wydane dopiero 2017 r. A więc wierzyciel miał świadomość, że co do zasady należności z tytułu opłaty abonamentowej RTV za 2011 r. uległy przedawnieniu. W orzecznictwie a także w piśmiennictwie nie budzi wątpliwości, że samo doręczenie tytułu wykonawczego zobowiązanemu nie przerywa w świetle art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej biegu terminu przedawnienia (doręczenie tytuły wykonawczego nie można utożsamiać z zastosowaniem środka egzekucyjnego, o którym podatnik (zobowiązany) został zawiadomiony, oczywiście przed upływem terminu przedawnienia.

Organu egzekucyjne w powyższej kwestii nie wypowiedziały się przyjmując za miarodajne stanowisko wierzyciela, jakkolwiek wierzyciel wypowiedział się w sposób bardzo ogólnikowo co do zarzutu przedawnienia.

Stosownie do art. 34 § 4 u.p.e.a. organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela (...), wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione – o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego.

W tym miejscu należy zauważyć, że stosownie do art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., postępowanie egzekucyjne umarza się, jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał.

W tym kontekście należy przytoczyć pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z dnia 18 marca 2010 r., sygn. akt II FSK 2007/09, w którym NSA stwierdził, że: "postępowanie egzekucyjne podlega umorzeniu z urzędu jeżeli zachodzą okoliczności określone w art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., czyli jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu, w tym np. z uwagi na przedawnienie. Umorzeniu postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., z uwagi na przedawnienie zobowiązania podatkowego, nie stoi na przeszkodzie fakt, iż na podstawie art. 34 § 1a u.p.e.a., wierzyciel wypowiedział się o niedopuszczalności zarzutu przedawnienia zobowiązania".

Należy podkreślić, że w analizowanej sprawie, organy egzekucyjne nie zawarły w wydanych rozstrzygnięciach żadnych rozważań, czy też ustaleń w tym przedmiocie, ograniczając się jedynie do powtórzenia stanowiska zajętego przez wierzyciela, co uniemożliwiło Sądowi dokonanie pełnej kontroli wydanych w sprawie rozstrzygnięć.

Sąd stosując art. 135 p.p.s.a. uchylił także postanowienie wierzyciela – P. z dnia z dnia 27 marca 2017 r., albowiem wierzyciel bez jakiegokolwiek uzasadnienia, z naruszeniem art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, nie uwzględnił zarzutu przedawnienia opłaty dotyczącej 2011 r. (pomimo, że w 2017 r. opłata za 2011 r. przedawniła się).

W tej sytuacji, Sąd mając na uwadze przepisy art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a., w ramach rozpoznawania skargi uznał, że zachodzi konieczność wyeliminowania z obiegu prawnego przedmiotowych rozstrzygnięć. Trafnie bowiem podnosi się w orzecznictwie i literaturze, że nadrzędnym obowiązkiem sądu administracyjnego jest przez wydanie orzeczenia stworzenie takiego stanu, że w obrocie prawnym nie będzie istniał i funkcjonował żaden akt organu administracji publicznej, który będzie niezgodny z prawem (por. wyrok NSA z 11 stycznia 2007 r., sygn. akt I OSK 275/06).

W tym stanie rzeczy, przy ponownym rozpoznaniu sprawy wierzyciel jak i organy egzekucyjne uwzględnią przedstawioną w niniejszym wyroku argumentację prawną i przystąpią do ponownego rozstrzygnięcia sprawy, wypowiadając się jednoznacznie w zakwestionowanym zakresie co do zaistnienia przedawnienia obowiązku uiszczenia zaległych opłat abonamentowych, szczególnie dotyczących 2011 r.

Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art.135 p.p.s.a. orzekł, jak w punkcie pierwszym wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.