Wyrok NSA, sygn. akt IV SA 3985/01
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2003-06-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz. 1071
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 9 października 2000 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego.
Teza: Z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia w takim wypadku, gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części. Wadliwość decyzji jest zaś skutkiem naruszenia norm prawnych regulujących działania administracji publicznej w indywidualnych sprawach, w szczególności przepisów prawa materialnego oraz procesowego, o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym.

TEZY

Z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia w takim wypadku, gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części. Wadliwość decyzji jest zaś skutkiem naruszenia norm prawnych regulujących działania administracji publicznej w indywidualnych sprawach, w szczególności przepisów prawa materialnego oraz procesowego, o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Renaty G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 października 2001 r. (...) w przedmiocie stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 20 października 2001 r. Główny Inspektor Nadzoru budowlanego utrzymał w mocy decyzję Wojewody W. z dnia 11 lipca 2001 r. stwierdzającą nieważność decyzji Naczelnika Gminy T.-P. z dnia 30 stycznia 1989 r. udzielającej Ryszardowi K. pozwolenia na budowę warsztatu branży złotniczej wraz z aneksem oraz szambem. W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego organ pierwszej instancji prawidłowo uznał, iż decyzją z dnia 30 stycznia 1989 r. zostało naruszone prawo, ponieważ owa decyzja była sprzeczna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Warsztat złotniczy, którego pozwolenie dotyczyło został wzniesiony na terenie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Organ odwoławczy uznał również za bezpodstawny zarzut wywołania decyzją z dnia 30 stycznia 1989 r. nieodwracalnych skutków prawnych, a orzeczenia powołane przez strony nie miały zastosowania w sprawie.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Renata G. zarzucając niezgodność z prawem decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego domagała się jej uchylenia. W ocenie skarżącej organy administracji publicznej pominęły ją jako stronę w poprzednim postępowaniu administracyjnym, jak i w aktualnym. Postępowanie administracyjne nie zostało ponownie wszczęte po zapadnięciu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 marca 2001 r. Nadto organy obu instancji błędnie oceniły, że decyzja o pozwoleniu na budowę warsztatu złotniczego rażąco naruszyła prawo. Zdaniem skarżącej przeszkodą w stwierdzeniu nieważności decyzji jest także nastąpienie nieodwracalnych skutków w prawnych w rezultacie sprzedaży nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoją dotychczasową argumentację.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zaskarżona decyzja zapadła w postępowaniu nieważnościowym wszczętym na żądanie właścicieli nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością, na której położony jest warsztat branży złotniczej, którego dotyczy pozwolenie na budowę z dnia 30 stycznia 1989 r.

Organy obu instancji orzekające w sprawie przyjęły jako przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę rażące naruszenie prawa, a w szczególności, sprzeczność tej decyzji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Co do treści pojęcia rażącego naruszenia prawa, to w judykaturze Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz w doktrynie od lat ugruntowany jest pogląd, że z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia w takim wypadku, gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części. Wadliwość decyzji jest zaś skutkiem naruszenia norm prawnych regulujących działania administracji publicznej w indywidualnych sprawach, w szczególności przepisów prawa materialnego oraz procesowego, o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 38 poz. 229 ze zm./, obowiązującej w dniu wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, podstawą do ustalenia miejsca i warunków realizacji inwestycji budowlanej oraz rozwiązań urbanistycznych i architektoniczne - budowlanych w planie realizacyjnym jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego lub wyznaczenie terenów budowlanych na podstawie przepisów o terenach budowlanych w miastach i na wsi. Rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego /Dz.U. nr 8 poz. 48 ze zm./ w par. 43 ust. 1 brzmiało, iż "pozwolenie na budowę rozstrzyga o zgodności budowy z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub z wyznaczeniem terenów budowlanych na podstawie przepisów o terenach budowlanych w miastach lub na obszarach wsi".

Plan zagospodarowania przestrzennego gminy T.-P., zatwierdzony uchwałą nr IX/31/79 Gminnej Rady Narodowej w T.-P. z dnia 26 września 1979 r. /Dz.Urz. Woj. P. nr 10 poz. 132 z dnia 15 grudnia 1979 r./ określa obszar, na którym znajduje się działka pod warsztatem rzemieślniczym, o którym mowa w pozwoleniu na budowę, jako teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, dla której ustalenia wynikają z zapisów w tekście miejscowego planu szczegółowego w T.-P. w rejonie ulicy P. Zgodnie z planem szczegółowym zatwierdzonym uchwałą nr IX/34/79 Gminnej Rady Narodowej w T.-P. z dnia 26 września 1979 r. przedmiotowa działka znajduje się na terenie 33MN określonym jako teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej z ustaleniami graficznymi przedstawionymi na planie.

Z ustaleń ogólnych planu wynika także założenie, iż poza usługami określonymi w planie, pozostałe potrzeby mieszkańców będą zaspokajane w obiektach położonych poza terenem tego planu, w najbliższym sąsiedztwie.

Reasumując, z treści ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego wynika zatem, że na terenie, na którym znajduje się działka o numerze ewidencyjnym 35/1, która stanowiła własność skarżącego Ryszarda K. plan ten nie przewidywał zabudowy terenu zakładem usługowym. Ta oczywista sprzeczność pozwolenia na budowę z założeniami planu zagospodarowania przestrzennego przesądza, w ocenie Sądu o rażącym naruszeniu prawa budowlanego oraz przepisu wykonawczego tego prawa, co stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności tej decyzji na podstawie art. 156 par. 1 ust. 2 Kpa.

Bezprzedmiotowy jest zarzut skarżącej nieuczestniczenia w charakterze strony w innych postępowaniach administracyjnych dotyczących pozwolenia na budowę warsztatu złotniczego. Skarżąca brała bowiem udział w postępowaniu począwszy od uchylenia poprzednich orzeczeń organów administracji obu instancji wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 marca 2001 r.

Błędnie poza tym przyjmuje skarżąca, że nastąpiły nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 156 par. 2 Kpa uniemożliwiające dokonanie stwierdzenia nieważności decyzji na skutek sprzedaży nieruchomości. Fakt bowiem jej nabycia przez skarżącą spowodował jedynie to, iż stała się ona stroną postępowania.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ skargę oddalił.