Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 1845/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2014-02-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 1 § 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 134, art. 145 § 1 pkt 1, art. 152
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 1 pkt 1, art. 7, art. 11, art. 24 § 1 pkt 5, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3, art. 127 § 3, art. 138 § 1, art. 145 § 1 pkt 3, art. 180 § 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 2 ust. 2, art. 36 ust. 1 pkt 10, art. 36 ust. 2, art. 41a ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2008 nr 50 poz 291
law: Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 18 lutego 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych-Olszanowska ( spr.) Sędziowie WSA Barbara Koś WSA Małgorzata Górecka Protokolant: st.sekr.sąd. Izabela Kaczmarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2014 roku przy udziale sprawy ze skargi P.M. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek wraz z odsetkami na ubezpieczenia zdrowotne I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego decyzją z dnia [...] września 2013 r., nr [...], działając na podstawie art. 36 ust. 1 pkt. 10, art. 41a ust. 1 i art. 52a ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (t.j. Dz. U z 2008 r. Nr 50, poz. 291 ze zm., dalej: "u.s.r.") oraz art. 111 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowych ze środków publicznych (Dz. U z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku w sprawie umorzenia składek wraz z odsetkami na ubezpieczenie zdrowotne z działów specjalnych produkcji rolnej, za okres od dnia [...] lutego 2011 r. do dnia [...] czerwca 2013 r., w kwocie [...] zł, w której skład wchodzą składki w kwocie [...] zł oraz odsetki w kwocie [...] zł, odmówił P. M. umorzenia składek na ubezpieczenie zdrowotne rolników.

W uzasadnieniu organ wskazał, że podstawą decyzji są postanowienia art. 41a ust. 1 pkt. 1 u.s.r. stanowiące, że Prezes Kasy lub upoważniony przez niego pracownik, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem zobowiązanego, na jego wniosek, uwzględniając możliwości płatnicze wnioskodawcy może odroczyć termin płatności należności z tytułu składek na ubezpieczenie, rozłożyć ich spłatę na raty lub umorzyć w całości lub w części. Umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników ma charakter wyjątkowy i może nastąpić w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem wnioskodawcy, po uwzględnieniu jego możliwości płatniczych. Spośród zdarzeń uzasadniających zastosowanie umorzenia składek wymienia się niezawinione przez dłużnika wystąpienie zdarzeń losowych, klęsk żywiołowych, które ograniczają możliwości płatnicze.

W dniu [...] września 2013 r. został złożony wniosek o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne umotywowany trudną sytuacją materialną spowodowaną osiąganiem niskich dochodów z prowadzonych do dnia [...] czerwca 2013 r. działów specjalnych produkcji rolnej oraz kosztami leczenia. Z analizy argumentów zawartych we wniosku, akt zdrowotnych i składkowych, protokołu z przeprowadzonej wizytacji oraz otrzymanych dokumentów, a więc dokumentacji lekarskiej z pobytu w szpitalu w G., rachunku za telefon, pisma Ośrodka Pomocy Społecznej w O., wynika zdaniem organu, że wnioskodawca nie korzysta z pomocy tego ośrodka, a w jego gospodarstwie nie wystąpiły żadne niezawinione przez niego zdarzenia losowe oraz klęski żywiołowe. W związku z tym organ postanowił odmówić umorzenia zaległych składek.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy P. M. wyjaśnił, że nie zwracał się o pomoc społeczną przez poprzednie lata, ponieważ pozostaje na otrzymaniu ojca, który jest w podeszłym wieku – ma 77 lat. Jego sytuacja życiowa staje się jednak coraz trudniejsza. Wnioskodawca nie pracuje, od kilkunastu lat leczy się na przewlekłą chorobę i jest zmuszony ponosić koszty drogich lekarstw.

Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego decyzją z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej: "K.p.a.") oraz art. 59 ust. 3, art. 41a ust. 1 pkt. 1 u.s.r., a także na podstawie art. 111 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowych ze środków publicznych, po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, odmówił umorzenia składek.

W uzasadnieniu organ powtórzył twierdzenia przedstawione w poprzedniej decyzji oraz wskazał, że biorąc pod uwagę przedstawione we wniosku argumenty i otrzymaną dokumentację, a więc zaświadczenie lekarskie, zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy oraz odpowiedź z Urzędu Miasta w O., brak jest podstaw do umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu P. M. ponownie powołał się na trudną sytuację materialną, życiową oraz zdrowotną, która nie rokuje poprawy na przyszłość. Skarżący wskazał przy tym, że zdarzeniem losowym przez niego niezawinionym jest choroba (choroba [...]), która ogranicza jego możliwości płatnicze, gdyż uniemożliwia dalsze prowadzenie działów specjalnych gospodarstwa rolnego i jest utrudnieniem w podjęciu innej pracy zarobkowej. Choroba ta jest nieuleczalna i brak jest rokowań na całkowite ustąpienie jej objawów. Skarżący wskazał, że koszty leczenia są wysokie, a obecnie nie posiada żadnego źródła dochodu, gdyż pozostaje zarejestrowany jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Skarżący oświadczył, że nie posiada żadnych oszczędności, wartościowych rzeczy ani nieruchomości lub ruchomości, które mogłyby podlegać egzekucji komorniczej. Brak źródła dochodu powoduje konieczność korzystania z pomocy ojca, z którym skarżący zamieszkuje. Zaznaczył również, że jego zadłużenie powstało wobec Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w okresie wystąpienia choroby.

W odpowiedzi na skargę Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej podniesiono.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Przedmiotem dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.

Oceniając charakter argumentacji zawartej w skardze podkreślenia wymaga, że sąd administracyjny nie zastępuje organów administracji publicznej i w zasadzie nie prowadzi postępowania dowodowego we własnym zakresie. Sąd administracyjny jest kompetentny wyłącznie do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, nie ma natomiast uprawnień do rozstrzygnięcia sprawy, w której decyzja ta została wydana, co do jej istoty. Nawet w przypadku uwzględnienia skargi na decyzję, sąd administracyjny nie może orzekać w sposób merytoryczny poprzez przyznanie stronie skarżącej określonego uprawnienia albo poprzez zwolnienie jej z ciążących na niej obowiązków. Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: "P.p.s.a."), sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Dokonując kontroli legalności podjętych przez organ administracji rozstrzygnięć Sąd, stosownie do zapisu art. 134 P.p.s.a., nie jest związany granicami skargi. Przepis ten umożliwia wszechstronne i obiektywne zbadanie sprawy niezależnie od podniesionych zarzutów.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu jest decyzja Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] listopada 2013 r., w której organ odmówił skarżącemu umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne z działów specjalnych produkcji rolnej.

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów, które daje podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a.), a także z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.).

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że zgodnie z art. 36 ust. 1 pkt 10 u.s.r. w sprawach, o których mowa w art. 41a ust. 1 pkt 1 u.s.r., a więc między innymi w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wydaje decyzje. Prezes Kasy, o czym stanowi już art. 36 ust. 2 zd. 1 u.s.r., może upoważnić do wydania takiej decyzji pracowników Kasy. Zauważyć przy tym należy, że stosownie do art. 2 ust. 2 u.s.r. Prezes Kasy jest centralnym organem administracji rządowej.

Nie ulega zatem wątpliwości, że sprawa o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników stanowi indywidualną sprawę rozstrzyganą w drodze decyzji administracyjnej, o której mowa w art. 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Konsekwentnie przyjąć należy, że postępowanie w tej sprawie stanowi postępowanie administracyjne, które winno być prowadzone zgodnie z przepisami tegoż kodeksu. Znajduje to potwierdzenie w art. 180 § 1 K.p.a., zgodnie z którym w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych stosuje się przepisy kodeksu, chyba że przepisy dotyczące ubezpieczeń ustalają odmienne zasady postępowania w tych sprawach. Przepisy ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników w analizowanym zakresie takich odmiennych zasad nie ustalają.

W postępowaniu przed Prezesem Kasy w sprawie o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników zastosowanie znajdzie zatem między innymi art. 24 § 1 K.p.a., który zawiera enumeratywny katalog przesłanek powodujących wyłącznie - z mocy prawa - pracownika organu administracji publicznej od udziału w takim postępowaniu. Jedna z tych przesłanek przewiduje, że pracownik podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji (pkt 5 przywołanej regulacji). Przy obecnie obowiązującym brzmieniu tegoż przepisu, nie budzi już wątpliwości, że wyartykułowana w nim reguła znajduje zastosowanie między innymi w odniesieniu do sytuacji, w której pracownik centralnego organu administracji rządowej brał udział w wydaniu przez ten organ decyzji w pierwszej instancji, która następnie zostaje zaskarżona do tego samego organu, zgodnie z art. 127 § 3 K.p.a., poprzez złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W takiej sytuacji pracownik, jako podlegający wyłączeniu, nie może już brać udziału w wydaniu przez rzeczony organ decyzji w drugiej instancji. Celem tej regulacji jest zapewnienie bezstronności w postępowaniu odwoławczym, którego istota polega na ponownym rozpatrzeniu tej samej sprawy. Nie do zaakceptowania jest przecież sytuacja, w której pracownik biorący udział w wydaniu zaskarżonej decyzji będzie brał następnie udział w postępowaniu, którego celem jest ocena prawidłowości tejże decyzji.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt. 3 K.p.a. jedną z przesłanek wznowienia postępowania administracyjnego, której wystąpienie prowadzi do uchylenia decyzji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a., stanowi wydanie decyzji przez pracownika, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24 K.p.a. Z taką sytuacją mamy do czynienia w kontrolowanej sprawie. Zarówno zaskarżona decyzja, wydana w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy o którym stanowi art. 127 § 3 K.p.a., jak i poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] września 2013 r., wydana w pierwszej instancji, zostały bowiem podpisane (wydane) z upoważnienia Prezesa Kasy przez tego samego pracownika – I. F. Tymczasem osoba ta biorąc udział w postępowaniu w pierwszej instancji i wydając na tym etapie decyzję administracyjną, podlegała wyłączeniu od udziału w postępowaniu odwoławczym, zainicjowanym wniesieniem przez skarżącego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Pracownik ten powinien zatem na etapie postępowania odwoławczego powstrzymać się od podejmowania dalszych czynności procesowych. Wydanie przez niego decyzji także po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, spowodowało wypełnienie przesłanki wznowieniowej przewidzianej w art. 145 § 1 pkt. 3 K.p.a.

Na marginesie powyższych rozważań wypada zauważyć, że Prezes Kasy wydając decyzję w postępowaniu odwoławczym, zobowiązany był do wydania jednej z decyzji, o której stanowi art. 138 § 1 K.p.a. Przepis ten ściśle określa kompetencje decyzyjne, na wspomnianym ostatnio etapie postępowania, co oznacza że podjęte przez organ rozstrzygnięcie musi przyjąć postać jednej z decyzji w nim wskazanych. Tymczasem zaskarżona decyzja, chociaż wydana na etapie postępowania odwoławczego, zawiera rozstrzygnięcie o treści: "postanawiam odmówić umorzenia". Nie budzi więc wątpliwości, że decyzja ta nie odpowiada żadnemu z rozstrzygnięć przewidzianych w art. 138 § 1 K.p.a., tym samym naruszając ten przepis. Jednakże szczegółowa analiza zaskarżonej decyzji, w tym treści sentencji w której jako jedną z podstaw prawnych jej wydania wymieniono art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., prowadzi do wniosku, że uchybienie to pozostaje bez wpływu na wynik sprawy.

Przechodząc do dalszych rozważań stwierdzić należy, że Prezes Kasy nie uzasadnił w sposób wyczerpujący, dlaczego w kontrolowanej sprawie nie zaistniały podstawy do umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne skarżącego, czym naruszył przepis art. 107 § 3 K.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Uchybienia tego dopuścił się nie tylko podejmując zaskarżoną decyzję, lecz także na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego wydając decyzję z dnia [...] września 2013 r.

Zgodnie z regulacją zawartą w art. 41a ust. 1 pkt. 1 u.s.r., która stanowiła materialnoprawną podstawę decyzji podjętej w toku kontrolowanej sprawy, Prezes Kasy lub upoważniony przez niego pracownik Kasy, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem zainteresowanego, na jego wniosek, uwzględniając możliwości płatnicze wnioskodawcy oraz stan finansów funduszów emerytalno-rentowego i składkowego, może umorzyć w całości lub w części należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym zwraca się uwagę na to, że kryterium "ważnego interesu zainteresowanego", przy zaistnieniu którego organ "może" uwzględnić wniosek umorzeniowy, wskazuje na to, że decyzja Prezesa Kasy ma charakter uznaniowy, co oznacza że organ ten przy ustalonym stanie faktycznym ma możliwość wyboru rozstrzygnięcia. Orzekając w konkretnej sprawie organ może więc, lecz nie musi, umorzyć należności, oceniając istnienie lub nieistnienie tego kryterium, a także możliwości płatnicze wnioskodawcy oraz stan finansów funduszów emerytalno-rentowego i składkowego, a w wyniku dokonanej oceny wybiera konsekwencje prawne swoich ustaleń. Zaznaczyć jednak trzeba, że wybór taki nie może być dowolny i musi wynikać ze wszechstronnego oraz pogłębionego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, w szczególności tych podnoszonych przez stronę. Samo istnienie możliwości podjęcia rozstrzygnięcia w ramach wspomnianego uznania administracyjnego nie zwalnia organu z obowiązku wnikliwej oceny wystąpienia przesłanek umorzenia i jednoznacznego wskazania, czy i która przesłanka wystąpiła w konkretnej sprawie (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lutego 2013 r., sygn. akt II GSK 2227/11, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wyraz tak dokonanej oceny Prezes Kasy winien dać w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia. Stosownie do art. 107 § 3 K.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W przypadku decyzji uznaniowych ich uzasadnienie ma szczególne znaczenie dla oceny prawidłowości podjętego rozstrzygnięcia. Okoliczność, że przepis prawa materialnego, tak jak w niniejszej sprawie art. 41a ust. 1 pkt 1 u.s.r., pozostawia sposób rozstrzygnięcia sprawy uznaniu organu, nie zwalnia tegoż organu od obowiązku jego należytego uzasadnienia. Decyzje uznaniowe powinny być bowiem przekonująco i jasno uzasadnione, zarówno co do faktów jak i co do prawa, tak aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały wszechstronnie rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 18 sierpnia 2011 r., sygn. akt I SA/Ke 347/11, CBOSA). Z decyzji musi zatem wynikać między innymi, że organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy materiałów dowodowych lub nie dokonał oceny tych materiałów wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. Uzasadnienie to powinno realizować wyrażoną w art. 11 K.p.a. zasadę przekonywania, zgodnie z którą organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu.

Zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] września 2013 r., nie spełniła powyższych wymogów. Jej uzasadnienie oprócz przywołania podstawy prawnej podjętego rozstrzygnięcia i jej krótkiego - aczkolwiek nieprawidłowego (o czym będzie mowa poniżej) - wyjaśnienia, ogranicza się do bardzo lakonicznego oraz zdawkowego stwierdzenia, sprowadzającego się w istocie do wskazania, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie świadczy o tym, aby w gospodarstwie skarżącego wystąpiły jakiekolwiek niezawinione przez niego zdarzenia losowe oraz klęski żywiołowe. Decyzja ta nie zawiera przy tym jakichkolwiek ustaleń faktycznych, nie wspominając już o dalszych wyczerpujących wyjaśnieniach, które wskazywałyby na dokonanie wnikliwej oceny zaistnienia przesłanek wynikających z art. 41a ust. 1 pkt. 1 u.s.r. Jej uzasadnienie w tym zakresie ogranicza się wyłącznie do przywołania poszczególnych środków dowodowych, już bez wskazania jaki z tych środków dowodowych, przy ocenie całości zebranego w sprawie materiału dowodowego (art. 80 K.p.a.), wynika stan faktyczny sprawy. Organ nie odniósł się w żadnym stopniu do argumentacji przedstawionej przez skarżącego, w tym do jego sytuacji materialnej, zdrowotnej oraz życiowej. Powyższe powoduje, że decyzja ta, jako nosząca cechy dowolności, uchyla się spod merytorycznej kontroli Sądu, bowiem nie wynikają z niej jakiekolwiek przesłanki, którymi Prezes Kasy kierował się uznając, iż na gruncie kontrolowanej sprawy nie zachodzi ważny interes skarżącego, o którym mowa w art. 41a ust. 1 pkt 1 u.s.r. Uwagi te należy odnieść w równym stopniu do pozostałych przesłanek zawartych w art. 41a ust. 1 pkt 1 u.s.r., a więc możliwości płatniczych wnioskodawcy i stanu finansów funduszów emerytalno-rentowego i składkowego.

Wskazać zatem należy, że Prezes Kasy podejmując rozstrzygnięcie w oparciu o art. 41a ust. 1 pkt 1 u.s.r. winien w pierwszym rzędzie poczynić konkretne ustalenia faktyczne w oparciu o całość zebranego w sprawie materiału dowodowego, czyniąc zadość art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a., a następnie dać wyraz tak poczynionym ustaleniom faktycznym w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia, dokonując jednocześnie wszechstronnej oceny czy w sprawie tej występuje przesłanka objęta hipotezą przywołanej regulacji, a więc "ważny interes zainteresowanego". Organ powinien uwzględnić przy tym nie tylko ustalenia dokonane w oparciu o postępowanie wyjaśniające przeprowadzone z własnej inicjatywy, lecz także argumentację prezentowaną przez skarżącego. Uzasadnienie podjętej decyzji, w analizowanym zakresie, oprócz przedstawienia konkretnych ustaleń faktycznych, z przywołaniem dowodów na których organ się oparł, winno zawierać także wyczerpującą ocenę, przeprowadzoną z uwzględnieniem zasad logiki i doświadczenia życiowego, wskazującą na to, czy stwierdzone okoliczności faktyczne wypełniają wspomnianą ostatnio przesłankę "ważnego interesu publicznego". Organ zobligowany jest jednocześnie poczynić ustalenia faktyczne, odzwierciedlając je także w uzasadnieniu, odnośnie pozostałych przesłanek wynikających z hipotezy art. 41a ust. 1 pkt 1 u.s.r., a więc możliwości płatniczych wnioskodawcy oraz stanu finansów funduszów emerytalno-rentowego i składkowego, które to przesłanki winny zostać uwzględnione przy podejmowaniu rozstrzygnięcia w sprawie.

Niezależnie od powyższego, aby poczynić właściwe ustalenia faktyczne w sprawie i dokonać ich należytej oceny, organ powinien w pierwszej kolejności przeprowadzić prawidłowe wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, z przywołaniem stosownych regulacji prawnych. Na gruncie kontrolowanej sprawy, z niezrozumiałych powodów, Prezes Kasy jedną z podstawowych przesłanek przedstawionej przez siebie regulacji prawnej zawartej w art. 41a ust. 1 pkt 1 u.s.r., w postaci "ważnego interesu zainteresowanego", ograniczył do niezawinionych przez dłużnika zdarzeń losowych oraz klęsk żywiołowych. Tymczasem nie powinno ulegać wątpliwościom, że przesłance tej należy nadawać szerszy zakres przedmiotowy, bowiem gdyby ustawodawca chciał ograniczyć przyczyny umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne wyłącznie do zdarzeń losowych, czy klęsk żywiołowych, z pewnością dałby temu wyraz w analizowanej regulacji prawnej wskazując - nie na "ważny interes zainteresowanego" - lecz na przykład na "siłę wyższą". Wobec powyższego stwierdzić trzeba, że ważny interes zainteresowanego, o którym stanowi art. 41a ust. 1 pkt 1 u.s.r., może wynikać ze zróżnicowanych przyczyn, istniejących zarówno po stronie samego zainteresowanego (np. jego choroba), czy osób pozostających z nim w związku faktycznym (np. konieczność opieki nad członkiem rodziny), jak również w świecie zewnętrznym (jak chociażby wspomniana przez organ klęska żywiołowa, czy zdarzenie losowe). W każdym bądź razie ocena czy w sprawie zachodzi ważny interes zainteresowanego należy w pierwszym rzędzie do organu, a jej przeprowadzenie wymaga odniesienia się do konkretnych okoliczności faktycznych tejże sprawy, których ustalenia na gruncie kontrolowanej sprawy zabrakło.

W tym stanie rzeczy, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b oraz lit. c P.p.s.a., Sąd orzekł jak w punkcie I sentencji.

Uwzględnienie skargi czyniło koniecznym orzeczenie z urzędu o niemożności wykonania zaskarżonej decyzji, co Sąd uczynił w punkcie II sentencji, na podstawie art. 152 P.p.s.a.