Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 36/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-03-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 33,34
journal: Dz.U. 2012 poz 1015
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

|Sygn. akt I SA/Kr 36/15 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 marca 2015 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Inga Gołowska (spr.), Sędzia: WSA Jarosław Wiśniewski, Sędzia: WSA Bogusław Wolas, Protokolant: Ewelina Knapczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2015 r., sprawy ze skargi D.B., na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 24 października 2014 r. Nr [...], w przedmiocie stanowiska wierzyciela w zakresie zarzutów zgłoszonych w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, - skargę oddala -


UZASADNIENIE

I.

Zaskarżonym postanowieniem z 24 października 2014r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta K. z 4 września 2014r. nr [...] o uznaniu zarzutów wniesionych przez D.B. w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] oraz nr [...] za nieuzasadnione.

W podstawie prawnej rozstrzygnięcia wskazano art. 18, art. 33 pkt 1, pkt 4, pkt 7 i pkt 10, art. 34§4 i 5 ustawy z 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2012 poz. 1015, dalej - u.p.e.a.) oraz art. 138§1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a.

Powyższe postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Na podstawie przekazanych przez Zarząd Infrastruktury Komunalnej i Transportu tytułów wykonawczych nr [...] oraz [...] organ egzekucyjny podjął czynności zmierzające do wyegzekwowania zaległości z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacone parkowanie pojazdu samochodowego na drodze publicznej w strefie płatnego parkowania, objętych ww. tytułami wykonawczymi.

W dniu 22 lipca 2014r. D.B. złożył zarzuty w związku z postępowaniem egzekucyjnym prowadzonym na podstawie ww. tytułów wykonawczych. Zarzucił naruszenie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a w szczególności:

- art. 33 pkt 1 u.p.e.a. w związku z tym, iż już dwukrotnie organ umarzał postępowanie egzekucyjne;

- art. 33 pkt 1 in flne u.p.e.a. albowiem nie istnieje obowiązek obciążający D. B., o którym mowa w ww. tytułach wykonawczych, tj. obowiązek dokonania "opłaty dodatkowej za nieopłacone parkowanie";

- art. 33 pkt 4 u.p.e.a. poprzez błędne skierowanie egzekucji przeciwko D. B. pomimo tego, iż nie był on nigdy "korzystającym" w rozumieniu ustawy o drogach publicznych ze strefy płatnego parkowania;

- art. 33 pkt 7 w zw. z art. 15§1 u.p.e.a. poprzez niedoręczenie upomnień, albowiem winny być one doręczone zobowiązanemu (takiego doręczenia nie było), co jest niezbędne do skutecznego wszczęcia postępowania egzekucyjnego;

- art. 33 pkt 10 u.p.e.a. poprzez niespełnienie wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. tj. wbrew obowiązkowi zawartemu w tym przepisie tytuły wykonawcze nie określają w sposób właściwy zobowiązanego, a także wbrew obowiązkowi zawartemu w tym przepisie organ określił jedynie, że tytułem do wszczęcia egzekucji jest "opłata dodatkowa za nieopłacone parkowanie" nie określając w jakim mieście, na jakiej ulicy i w jakich godzinach, przedmiotowe parkowanie miało miejsce, a przede wszystkim jakim samochodem nastąpiło parkowanie.

Postanowieniem z 4 września 2014r. nr [...] Prezydent Miasta K. orzekł o uznaniu zarzutów zgłoszonych przez zobowiązanego - za nieuzasadnione.

W uzasadnieniu postanowienia organ w pierwszej kolejności odniósł się do zarzutu opartego na art. 33§1 pkt 1 u.p.e.a., wskazując, iż na podstawie zebranej dokumentacji stwierdzono, że pojazd marki Toyota o nr rej. [...] parkował w dniach: 1 grudnia 2010r., 10 maja 2010r., 10 maja 2011r., 5 października 2011r., 15 lutego 2012r. i 11 kwietnia 2012r. bez wniesienia wymaganej prawem opłaty oraz ważnego abonamentu postojowego. Ponadto organ l instancji stwierdził, że o obowiązku uiszczenia opłat dodatkowych kierowca pojazdu został poinformowany zawiadomieniami, pozostawionymi za wycieraczką. Następnie organ l instancji odniósł się do kolejnego z zarzutów, wskazując, że w rozpatrywanym przypadku zostały wystawione upomnienia nr [...] oraz nr [...] , a następnie doręczone zobowiązanemu w dniu 18 lutego 2013r. Tym samym organ wskazał, że został wypełniony obowiązek doręczenia upomnień, o których mowa w art. 15§1 u.p.e.a. Podniesiony zarzut braku uprzedniego doręczenia nie zasługuje więc na uwzględnienie. Dalej organ l instancji wskazał, że również zarzut oparty na podstawie art. 33§1 pkt 4 u.p.e.a. nie zasługuje na uwzględnienie. D.B. pozostaje jako właściciel pojazdu o nr rej. [...] - osobą zobowiązaną do wykonania obowiązku uiszczenia opłat dodatkowych z tytułu nieopłaconych postojów w strefie płatnego parkowania w K. w dniach 1 grudnia 2010r., 10 maja 2010r., 10 maja 2011r., 5 października 2011r., 15 lutego 2012r. i 11 kwietnia 2012r. Nie przedstawiono bowiem żadnych dowodów uzasadniających zgłoszony zarzut. Organ l instancji odniósł się również do zarzutu podniesionego w kwestii niespełnienia wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. Organ l instancji wskazał, że tytuły wykonawcze nr [...] oraz nr [.....] zawierają wszystkie wymagane w art. 27 dane, wystawione zostały również według określonego wzoru, zgodnie z przepisami prawa. Mając na uwadze powyższe organ l instancji uznał wniesione zarzuty za nieuzasadnione.

Na powyższe postanowienie zażalenie złożył D.B., zarzucając zaskarżonemu postanowieniu:

naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego: art. 7 i art. 77§1 k.p.a. poprzez niezastosowanie tych przepisów, co skutkuje brakiem należytego wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy; art. 11 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na braku należytego wyjaśnienia przez organ zasadności przesłanek, którymi kierował się przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia; art. 107§3 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na braku wskazania w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wyjaśnienia jego podstawy prawnej;

naruszenie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym: art. 33 pkt 1 u.p.e.a. in fine albowiem nie istnieje obowiązek obciążający D.B., o którym mowa w tytułach wykonawczych tj. obowiązek dokonania "opłaty dodatkowej za nieopłacone parkowanie", art. 33 pkt 4 u.p.e.a. poprzez błędne skierowanie egzekucji przeciwko D.B., pomimo tego, że nie był on nigdy "korzystającym" w rozumieniu ustawy o drogach publicznych ze strefy płatnego parkowania, art. 33 pkt 1 i 33 pkt 4 u.p.e.a. poprzez uznanie, iż D.B. jest zobowiązany do opłacenia opłaty dodatkowej za parkowanie w strefie płatnego parkowania, gdyż obowiązek opłaty dodatkowej powstaje w stosunku do korzystającego, a nie na właścicielu pojazdu.

Ponadto zarzucono naruszenie art. 33 pkt 10 u.p.e.a. poprzez niespełnienie wymogów określonych w art. 27§1 pkt 2 u.p.e.a. - gdyż tytuły nie określają w sposób właściwy zobowiązanego oraz wymogów określonych w art. 27§1 pkt 3 u.p.e.a. gdyż wbrew obowiązkowi zawartemu w tym przepisie organ określił jedynie, że tytułem do wszczęcia postępowania egzekucyjnego jest "opłata dodatkowa za nieopłacone parkowanie", nie określając w jakim mieście, na jakiej ulicy i w jakich godzinach przedmiotowe parkowanie miało miejsce, tak by skarżący mógł zweryfikować, czy takowe zobowiązanie powstało. Ponadto organ pomimo istnienia takiego zobowiązania nie stwierdził, że obowiązek jest wymagalny; jak również nie dołączono dowodu doręczeń tytułów wykonawczych. W związku z powyższym wniesiono o uchylenie postanowienia w całości.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że zażalenie nie jest zasadne. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ wyjaśnił, że prawem miejscowym regulującym zasady parkowania jest uchwała Nr XXXH/268/03 Rady Miasta Krakowa z 26 listopada 2003r. w sprawie opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych na terenie Krakowa, w strefie płatnego parkowania (Dz. Urz. Woj. Małop. Nr 400, poz. 4229 ze zm.) oraz uchwała Nr XXI/229/11 Rady Miasta Krakowa z 6 lipca 2011r. (Dz. Urz. Woj.Małop. Nr 363, poz. 3099 ze zm.). Z powyższych przepisów wynika ciążący na korzystających z dróg publicznych obowiązek ponoszenia opłaty parkingowej i ewentualnie opłaty dodatkowej, jeżeli ta pierwsza nie zostanie uiszczona. Obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej nałożony został przepisami prawa i po spełnieniu wszystkich przesłanek (korzystanie z drogi publicznej, parkowanie w strefie płatnego parkowania, brak opłaty z tego tytułu) rodzi automatycznie obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej.

Wobec powyższego Kolegium stwierdziło, że niezasadny jest zarzut dotyczący braku obowiązku zapłaty opłaty dodatkowej z tytułu nieuiszczenia opłaty za parkowanie w strefie płatnego parkowania w 1 grudnia 2010r., 10 maja 2010r., 10 maja 2011r., 5 października 2011r., 15 lutego 2012r. i 11 kwietnia 2012r. Kolegium wyjaśniło, że zawiadomienie o nieopłaconym postoju w strefie płatnego parkowania, którego oryginał umieszczany jest za wycieraczką pojazdu, stanowi dokument potwierdzający nieuiszczenie opłaty, a zarazem stanowi ono dla korzystającego z drogi dodatkową i wystarczającą informację o (powstałym z mocy prawa) obowiązku uiszczenia opłaty.

Kolegium stwierdziło, że zawiadomienia o nieopłaconym postoju stanowią wystarczający dowód tego, że we wskazanych dniach odnotowano obecność samochodu D.B. w strefie płatnego parkowania bez wymaganej opłaty. Zawiadomienie takie zostało bowiem wystawione przez uprawnionego do tego inspektora, opatrzone numerem służbowym i podpisem (nie musi być czytelny), oraz nie budzi wątpliwości co do zgodności z prawdą, a dokumentacja fotograficzna włączona do akt sprawy potwierdza fakty ustalone w oparciu o zawiadomienia. Stanowisko Kolegium poparte jest orzecznictwem sądowym (por. wyrok WSA w Szczecinie z 14 października 2010r., sygn. akt: l SA/Sz 243/10). Również w wyroku z 26 listopada 2013r. sygn. akt: l SA/Kr 1581/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie przyjął, że kopia zawiadomienia pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, iż żądana należność wierzyciela istnieje, zaś wierzyciel posiadając taki dowód wierzyciel mógł uznać (dokonując tzw. swobodnej oceny dowodów, zgodnie z art. 80 k.p.a.), uwzględniając zasady wiedzy i doświadczenia życiowego oraz zasady logicznego rozumowania, że dowód ten w sposób wystarczający dokumentuje fakt nieuiszczenia opłaty parkingowej w miejscu i czasie wskazanym w zawiadomieniu.

Odnosząc się natomiast do zarzutu, o którym mowa w art. 33§1 pkt 4 u.p.e.a., Kolegium wyjaśniło, że organ ma prawo domniemywać, iż korzystającym z drogi publicznej jest właściciel pojazdu, któremu przysługuje prawo korzystania z danego pojazdu. Natomiast w sytuacji, kiedy korzystającym z drogi publicznej jest inna osoba, a nie właściciel pojazdu, to w ramach zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej zaległych opłat, właściciel może zgłosić zarzut błędu, co do osoby zobowiązanego i wówczas powinien przedstawić dowody na okoliczność, iż nie on jest osobą, na której spoczywa obowiązek uiszczenia opłaty określonej w art. 13 ust. 1 pkt 1 i art. 13f ust. 1 u.d.p. (NSA w wyroku z 6 grudnia 2012r., sygn. akt: II GSK 1859/11). Organ egzekucyjny nie jest zobowiązany, a nawet nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego lub poszukiwania dowodów celem udokumentowania zarzutów zobowiązanego. Obowiązek ten obciąża właściciela pojazdu, a nie wierzyciela lub organ egzekucyjny, gdyż to zobowiązany zgłaszając dany zarzut zamierza odnieść określony skutek prawny.

W kontekście powyższego nie może być uznany za zasadny zarzut oparty na art. 33§1 pkt 4 u.p.e.a. Zobowiązany nie przedstawił bowiem żadnych dowodów na okoliczność, że to nie on użytkował pojazd. A to właściciel pojazdu musi przedstawić dowody wskazujące na to, że inne osoby korzystały z pojazdu i nie uiściły wymaganych opłat parkingowych.

Odnosząc się natomiast do zarzutu braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnień oraz zarzutu niespełnienia przez tytuły wykonawcze wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., Kolegium wskazało, że organ wysłał upomnienia nr [...] oraz nr [...] i były one doręczone zobowiązanemu w dniu 18 lutego 2013r. W doręczonych upomnieniach wskazano konkretne daty i miejsca wydarzeń, a następnie zobowiązanemu zostały doręczone tytuły wykonawcze, w których wskazano, że dotyczą one opłat dodatkowych za postoje w konkretnych dniach, zbieżnych z datami zawartymi w upomnieniach. Ponadto w tytułach wykonawczych wskazano, że upomnienia zostały doręczone w dniu 18 lutego 2013r . W świetle powyższego zobowiązany był w posiadaniu informacji pozwalających na ustalenie miejsca zdarzeń, w związku z którymi powstały z mocy prawa opłaty dodatkowe. W ocenie Kolegium brak wskazania w tytułach wykonawczych ulicy i godziny parkowania nie skutkuje przyjęciem, że tytuł wykonawcze nie spełniają wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. W tytule wykonawczym nad rubryką poz. 72 wskazano również, że zobowiązanie pieniężne jest wymagane i podlega egzekucji. Nie zasługuje więc na uwzględnienie zarzut oparty na art. 33§1 pkt 10 u.p.e.a., tytuł wykonawczy spełnia bowiem wymogi określone w art. 27 u.p.e.a., jak i zarzut oparty na podstawie art. 33§1 pkt 7 u.p.e.a. (organ wykonał obowiązek doręczenia upomnień, o którym mowa w art. 15§1 u.p.e.a.).

II.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie D.B. zarzucił naruszenie:

-art. 15 k.p.a. w związku z art 7, art. 77, art. 107 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie - Samorządowe Kolegium Odwoławcze w zaskarżonym postanowieniu powtórzyło jedynie argumenty przedstawione w postanowieniu organu l instancji nie rozpatrując w praktyce zarzutów przedstawionych w zażaleniu od postanowienia Prezydenta Miasta;

-naruszenie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez ich błędną wykładnię, tj.:

- art. 33 pkt 1 u.p.e.a. albowiem nie istnieje obowiązek obciążający skarżącego, o którym mowa w tytułach wykonawczych, tj. obowiązek dokonania "opłaty dodatkowej za nieopłacone parkowanie";

- art. 33 pkt 4 u.p.e.a. poprzez błędne skierowanie egzekucji przeciwko skarżącemu, pomimo tego, iż nie był on nigdy "korzystającym" ze strefy płatnego parkowania w rozumieniu ustawy o drogach publicznych;

- art. 33 pkt 1 i 33 pkt 4 u.p.e.a. poprzez uznanie, iż skarżący jest zobowiązany do opłacenia opłaty dodatkowej za parkowanie w strefie płatnego parkowania. Powyższa interpretacja bierze się z błędnej wykładni przepisów zawartych w ustawie z 21 marca 1985r. o drogach publicznych tj. art. 13 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, który nakłada zobowiązanie jedynie na korzystającego, a nie, jak faktycznie przyjął organ na właściciela pojazdu;

- art. 33 pkt 10 u.p.e.a. poprzez niespełnienie wymogów określonych w art. 27§1 pkt 2 - wbrew obowiązkowi zawartemu w tym przepisie tytuły wykonawcze nie określają w sposób właściwy zobowiązanego;

- art. 27§1 pkt 3 u.p.e.a. - wbrew obowiązkowi zawartemu w tym przepisie, organ określił jedynie, że tytułem wykonawczym do wszczęcia egzekucji jest "opłata dodatkowa za nieopłacone parkowanie" nie określając w jakim mieście, na jakiej ulicy i w jakich godzinach przedmiotowe parkowanie miało miejsce, tak by skarżący mógł zweryfikować, czy takowe zobowiązanie powstało. Ponadto organ pomimo istnienia takiego zobowiązania nie stwierdził, że obowiązek jest wymagalny.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

III.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 184 Konstytucji w związku z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jedn. Dz. U z 2012r. poz. 270 ze zm. dalej- p.p.s.a.), kontrola zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3§2 p.p.s.a. sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Kontrola zgodności z prawem dotyczy właściwości organu administracyjnego w sprawie, jego kompetencji do załatwienia spraw decyzjami administracyjnymi, poprawnego zastosowania przepisów postępowania administracyjnego oraz załatwienia sprawy na podstawie prawidłowo stosowanych, pod względem zakresu obowiązywania i treści, przepisów prawa materialnego. Sąd zwraca również uwagę na treść art. 134§1 p.p.s.a., który stanowi, iż Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Cytowany przepis daje podstawę do uwzględnienia skargi także wtedy, gdy strona nie podniosła w trakcie toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego zarzutów będących podstawą wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego indywidualnego aktu administracyjnego.

Badając niniejszą sprawę w ramach powyższych przepisów i w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133§1 p.p.s.a., jak również dokonując analizy zarzutów sformułowanych w skardze, Sąd nie dopatrzył się takiego naruszenia prawa, które skutkuje koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Orzekanie na podstawie akt sprawy oznacza, że Sąd oceniając legalność zaskarżonego aktu bierze pod uwagę okoliczności, które z tych akt wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Przepis ten nie służy zatem do zwalczania wniosków jakie zostały wyprowadzone z materiału dowodowego, lecz nakazuje sądowi konkretne zachowanie przy podejmowaniu orzeczenia.

Analiza akt postępowania oraz zarzutów skargi doprowadziły Sąd do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Ocena stanu faktycznego ustalonego przez organ: należy podkreślić, że Sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego, a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie. (wyrok NSA z 6 lutego 2008r. sygn. akt: II FSK 1665/06 opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach http://cbois.nsa.gov.pl) zatem oceniając stan faktyczny ustalony przez organ, Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organ administracji publicznej (organy podatkowe) albowiem stan faktyczny został ustalony z zachowaniem reguł procedury administracyjnej. Ustalony w postępowaniu administracyjnym stan faktyczny stał się stanem faktycznym przyjętym przez Sąd.

Zarzuty sformułowane w skardze nie zasługiwały na uwzględnienie.

W pierwszym rzędzie należy przypomnieć, że zgodnie z treścią art. 33 u.p.e.a. zobowiązany może wnieść zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, przy czym podstawą zarzutu mogą być wyłącznie okoliczności (przesłanki) wymienione w tym przepisie w punktach od 1 do 10. Zarzuty mogą być wniesione do organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od otrzymania tytułu wykonawczego, o czym poucza się zobowiązanego w treści tytułu wykonawczego (art. 27§1 pkt 9 u.p.e.a.), co oznacza, że nie mogą być one składane przed tym terminem lub uzupełniane po tym terminie, np. w zażaleniu na postanowienie organu egzekucyjnego lub w skardze do sądu, bowiem to organ egzekucyjny musi je rozpoznać, po uzyskaniu stanowiska wierzyciela, jeżeli organ egzekucyjny nie jest równocześnie wierzycielem, tak jak to miało miejsce w przedmiotowej sprawie.

Jak wynika z okoliczności rozpoznawanej sprawy, postępowanie egzekucyjne zostało zainicjowane z urzędu wystawieniem przez wierzyciela-Zarząd Infrastruktury Komunalnej i Transportu działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta.

W rozpatrywanym przypadku Rada Miasta Krakowa uchwałą z 26 listopada 2003r. nr XXXII/268/03 w sprawie opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych na terenie Krakowa, w strefie płatnego parkowania (Dz. Urz. Woj. Małop. Nr 400, poz. 4229 ze zm.) oraz uchwałą z 6 lipca 2011r. Nr XXI/229/11 (Dz. Urz. Woj. Małop. Nr 363, poz. 3099) wykorzystała upoważnienie zawarte we wskazanych wyżej przepisach ustawy o drogach publicznych. Uchwała ta, wydana na podstawie i w granicach upoważnienia ustawowego, jest aktem prawa miejscowego i - zgodnie z art. 87 ust. 2 Konstytucji RP-jest źródłem powszechnie obowiązującego prawa na terenie Krakowa.

Nie budzi zatem wątpliwości Sądu, że obowiązek ponoszenia opłat za parkowanie pojazdu w sferze płatnego parkowania wynika wprost z przepisów prawa i że podmiotem tego obowiązku jest korzystający z dróg publicznych. Stwierdzenie to ma zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, gdyż oznacza to, że omawiane przepisy w tym uchwały Rady Miasta Krakowa, jako przepisy powszechnie obowiązujące na terenie miasta, dotyczą każdego, kto parkuje pojazd na terenie wyznaczonej strefy płatnego parkowania. Obowiązek taki powinien być wykonany niezwłocznie po zaistnieniu określonego stanu faktycznego i udokumentowany stosownym biletem (jednorazowym, abonamentem), czy właściwie wypełnioną kartą postojową.

Wskazać także należy, że obowiązek ponoszenia opłaty dodatkowej określony został w ustawie z 21 marca 1985r. o drogach publicznych (dalej-u.d.p) Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, "korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania". Strefę taką ustala rada gminy (rada miasta) - art. 13b ust. 3 ustawy. Opłatę, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, pobiera się, jak to określa art. 13b ust. 1 ustawy, za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo.

Ustawodawca w art. 13b ust. 2 ustawy wskazał też cel ustalania stref płatnego parkowania, stanowiąc, że: "Strefę płatnego parkowania ustala się na obszarach charakteryzujących się znacznym deficytem miejsc postojowych, jeżeli uzasadniają to potrzeby organizacji ruchu, w celu zwiększenia rotacji parkujących pojazdów samochodowych lub realizacji lokalnej polityki transportowej, w szczególności w celu ograniczenia dostępności tego obszaru dla pojazdów samochodowych lub wprowadzenia preferencji dla komunikacji zbiorowej". Ustalając strefę płatnego parkowania rada gminy (miasta) ustala też wysokość stawek ww. opłaty oraz określa sposób ich pobierania (art. 13 ust. 4 pkt 1 i 3). Za nieuiszczenie takiej opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania pobiera się opłatę dodatkową, której wysokość oraz sposób jej pobierania również określa rada gminy (art. 13f ust. 1 i 2). Opłaty te, a więc zarówno opłatę za parkowanie w strefie płatnego parkowania, jak i opłatę dodatkową za nieuiszczenie takiej opłaty, pobiera zarząd drogi, a w przypadku jego braku - zarządca drogi (art. 13b ust. 7 i art. 13f ust. 3).

Jak wynika z przytoczonych wyżej przepisów, obowiązek uiszczenia opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania jest obowiązkiem wynikającym z mocy samego prawa, tj. z ww. przepisów ustawy o drogach publicznych i wydanej z jej upoważnienia uchwały rady miasta, stanowiącej - w myśl art. 87 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej - akt prawa miejscowego, obowiązujący każdego, na obszarze działania organu, który je ustanowił. Obowiązek taki winien być wykonany niezwłocznie po zaistnieniu określonego stanu faktycznego, z wystąpieniem którego ustawa wiąże ten obowiązek (zaparkowania w strefie płatnego parkowania, a w odniesieniu do opłaty dodatkowej-nieuiszczenia opłaty parkingowej). Dla realizacji obowiązku uiszczenia takich opłat (opłaty parkingowej, opłaty dodatkowej) nie jest zatem koniecznym jego konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego, np. decyzji. Sporządzane zawiadomienie o nieopłaconym postoju w strefie płatnego parkowania-którego oryginał umieszczany jest za wycieraczką pojazdu - stanowi zatem dokument (dowód) potwierdzający nieuiszczenie opłaty, a zarazem stanowi ono dla korzystającego z pojazdu dodatkową informację o (powstałym z mocy prawa) obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej. Ani przepisy ustawy o drogach publicznych, ani postanowienia uchwały Rady Miasta Krakowa nie ustanawiają obowiązku doręczania takich zawiadomień "za potwierdzeniem odbioru", tym bardziej, iż dokument ten nie nakłada jakichkolwiek obowiązków, a jedynie dodatkowo informuje o nieopłaconym postoju. Obowiązek poniesienia opłaty dodatkowej powstał bowiem z mocy prawa w momencie pozostawienia pojazdu w strefie bez uiszczenia opłaty parkingowej.

Jak wynika z przytoczonych przepisów ustawy o drogach publicznych, czyniąc "korzystających z dróg publicznych" zobowiązanymi do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania, ustawa ta nie definiuje bliżej tego podmiotu, tj. nie określa, kogo uważa za korzystającego z drogi publicznej. Z istoty omawianych opłat wynika jednak, iż związane są one z korzystaniem w obrębie drogi z miejsca postoju pojazdu samochodowego i obowiązek ich ponoszenia związany jest z pozostawieniem tego pojazdu w strefie płatnego parkowania, a jego realizacja następuje poprzez wykupienie biletu opłaty jednorazowej, opłaty abonamentowej lub zryczałtowanej. Wykazanie wykonania tego obowiązku następuje poprzez umieszczenie tych biletów w określonym miejscu wnętrza pojazdu samochodowego, widocznym dla inspektorów strefy. Uznać przy tym należy, że definiowanie pojęcia "korzystających z dróg publicznych" obowiązanych do ponoszenia opłat za parkowanie było zbędne, gdyż bez znaczenia dla ww. sposobów realizacji obowiązku uiszczenia opłaty postojowej w strefie płatnego parkowania jest to, przez kogo obowiązek ten został wykonany, istotne jest bowiem jedynie to, że opłata postojowa została w określony sposób wniesiona. Oznacza to, że obowiązek taki może być zrealizowany w różny sposób (wykupienie biletu opłaty jednorazowej, opłaty abonamentowej lub zryczałtowanej) i przez różne podmioty, np. przez właściciela pojazdu, jego posiadacza (użytkownika), pasażera, kierującego itp-czyli podmioty mające jakikolwiek związek z korzystaniem (używaniem) pojazdu. Bliższe zatem precyzowanie w ustawie, kogo obciąża obowiązek uiszczenia opłaty za parkowanie, było nie tylko zbędne, ale mogłoby prowadzić do "rozmywania" tego obowiązku i stanowić uzasadnienie dla niedokonywania opłat przez inne (nieokreślone wprost w ustawie) ww. podmioty.

Nie ma też takiej potrzeby także i z tego powodu, że ustawodawca nie wprowadził obowiązku egzekucji opłaty za parkowanie (nie istnieje więc potrzeba ustalania osoby zobowiązanej do jej zapłaty), ani nie określał - co również oczywiste - termu ich przedawnienia (art. 40d ust. 2 i 3 u.d.p.).

Uwagi powyższe nie dotyczą jednak opłaty dodatkowej. W przypadku tej opłaty niezbędne jest więc precyzyjne określenie podmiotu zobowiązanego do jej zapłaty, bowiem podlega ona egzekucji w trybie przepisów u.p.e.a. (art. 40d ust. 2 u.d.p.). Stwierdzić należy, że art. 13f ust. 1 stanowi: "Za nieuiszczenie opłat, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1 (tekst jedn.: opłat za parkowanie), pobiera się opłatę dodatkową.".

Pojazd samochodowy jest ze swej istoty środkiem transportu drogowego, co oznacza, że uzyskując nad nim fizyczne władztwo osoba nabywająca go na własność wyraża wolę poruszania się tego pojazdu po drogach publicznych, tj. korzystania pojazdem z tych dróg. Aby taki zamiar mógł być realizowany, właściciel pojazdu obowiązany jest dopełnić innych obowiązków administracyjnych, w szczególności dokonać zarejestrowania pojazdu we właściwym organie administracji publicznej. Po wykonaniu tych obowiązków właściciel (a także leasingobiorca) uprawniony jest (na podstawie administracyjnego pozwolenia - decyzji o rejestracji pojazdu) do korzystania swoim pojazdem z dróg publicznych, przy czym to korzystanie nie musi być realizowane przez właściciela osobiście (np. poprzez kierowanie pojazdem, czy korzystanie z niego w charakterze pasażera). W myśl bowiem zasad określających sposób realizacji prawa własności, właściciel rzeczy może z niej "korzystać" (art. 140, art. 206 k.c.) również np. poprzez oddanie rzeczy "do używania" innej osobie (np. przez oddanie w najem, użyczenie itp.). Takie udostępnienie pojazdu do używania innej osobie na podstawie umowy cywilnoprawnej nie zwalnia jednak właściciela pojazdu z obowiązków publicznoprawnych związanych z własnością pojazdu. Zatem w sytuacji, gdy stanowiący jego własność pojazd odnotowany został w strefie bez uiszczonej opłaty parkingowej, na właścicielu pojazdu (lub leasingobiorcy) spoczywa obowiązek uiszczenia ww. opłaty dodatkowej, mającej charakter niepodatkowej należności budżetowej o charakterze publicznoprawnym.

Za takim rozumieniem ww. przepisów ustawy o drogach publicznych (art. 13 ust. 1 pkt 2 i art. 13f ust. 1) przemawia logiczna i funkcjonalna ich wykładnia, nakazująca odrzucenie poglądu, iż "korzystającym z drogi publicznej" obowiązanym do uiszczenia opłaty dodatkowej jest osoba kierująca pojazdem, mającego - jak się wydaje - źródło w potocznym rozumieniu tego ustawowego określenia. Wypada tu jednak zauważyć, że w doktrynie prawa podkreśla się, iż "zasada pierwszeństwa wykładni językowej nie powinna jednak prowadzić do wniosku, że interpretatorowi wolno zignorować wykładnię systemową i funkcjonalną (M. Zieliński, Wykładnia prawa. Zasady, reguły, wskazówki, Warszawa 2002r., s. 275). Może się bowiem okazać, że sens przepisu, który wydaje się językowo jasny, okaże się wątpliwy, gdy go skonfrontujemy z innymi przepisami lub weźmiemy pod uwagę cel regulacji prawnej. Z tego względu w każdym przypadku, gdy nasuwa się podejrzenie, że wynik wykładni językowej może okazać się nieadekwatny, interpretator powinien go skonfrontować z wykładnią systemową i funkcjonalną. Ustalając zatem znaczenie językowe przepisu, należy brać pod uwagę także jego kontekst systemowy i funkcjonalny, a więc na przykład inne przepisy prawne, wolę prawodawcy oraz cel regulacji (L. Morawski, Zasady wykładni prawa, Toruń 2006r., s. 74).

Mając powyższe zasady wykładni przepisów prawa na względzie, należy więc przede wszystkim podkreślić, iż istotną (relewantną) przesłanką powstania obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej jest fakt pozostawania (parkowania) pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania bez uiszczonej opłaty za parkowanie - a taki stan przekreśla cele wprowadzenia stref płatnego parkowania, określone w przytoczonym powyżej art. 13b ust. 2 u.d.p. W takiej sytuacji prawne znaczenie dla powstania obowiązku zapłaty opłaty dodatkowej i jej egzekwowania ma więc fakt zajmowania przez pojazd miejsca w takiej strefie (co uniemożliwia parkowanie innych pojazdów w tym miejscu), a zatem bez znaczenia dla powstania tego obowiązku jest to, kto pozostawił pojazd w strefie, istotne jest natomiast, czyj pojazd to miejsce zajmował (korzystał z drogi publicznej). Prawidłowa wykładnia wymienionych przepisów ustawy o drogach publicznych, przy uwzględnieniu także zasady racjonalności ustawodawcy, uzasadnia zatem stwierdzenie, że publicznoprawny obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej za parkowanie pojazdu w strefie płatnego parkowania bez uiszczenia opłaty za parkowanie - egzekwowany w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym-obciąża właściciela (lub leasingobiorcę) pojazdu, a nie osobę, która pozostawiła pojazd w tej strefie.

Nie ma więc ani prawnego, ani logicznego uzasadnienia (brak jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, aby taki był zamiar ustawodawcy), dla ustalania w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym ściągnięcia nieuiszczonych opłat dodatkowych - osoby, która faktycznie pozostawiła pojazd w takiej strefie. Ustalanie takiej osoby jest niezbędne w razie naruszenia przepisów o ruchu drogowym, bowiem naruszenie tych przepisów może skutkować nałożeniem kary (mandatu) za takie wykroczenie, jednak obowiązek poniesienia omawianej opłaty dodatkowej nie wynika z takiego karalnego zachowania. Sama opłata dodatkowa nie jest karą (sankcją), lecz swoistym ekwiwalentem za "bezumowny" (tekst jedn.: bez uiszczenia opłaty za parkowanie) postój pojazdu na drodze publicznej (korzystanie z drogi), w miejscu w którym za takie parkowanie pobierane są opłaty.

Odnosząc te uwagi do okoliczności faktycznych rozpoznawanej sprawy, stwierdzić więc należy, iż zasadnie skierowano upomnienie do Skarżącego tj. do właściciela przedmiotowego pojazdu, bowiem to on była podmiotem zobowiązanym do uiszczenia opłaty dodatkowej.

Zdaniem Sądu w prowadzonym postępowaniu w sposób prawidłowy ustalono osobę zobowiązaną do wykonania egzekwowanego obowiązku, zasadnie bowiem uznano, że sporządzone przez inspektorów zawiadomienia o nieopłaconym postoju pojazdu stanowiącego własność Skarżącego, są wiarygodnym dowodem potwierdzającym fakty nieuiszczenia opłat za parkowanie tego pojazdu w strefie, brak bowiem logicznych przesłanek do przyjęcia, iż zawierają one nieprawdziwe dane, mające na celu niezasadne obciążenie Skarżącego opłatami dodatkowymi.

Zawarte w aktach sprawy zawiadomienia wystawione przez uprawnionych do tego inspektorów Biura Strefy Parkowania, opatrzonego numerem służbowym i podpisem, w którym wpisano markę i numer rejestracyjny samochodu zobowiązanego, godziny kontroli, ulicę, na której zaparkowano przedmiotowy pojazd, pozwalają na jednoznaczne stwierdzenie, iż żądana należność wierzyciela istnieje, a zatem zasadne było sporządzenie upomnienia, a następnie wszczęcie postępowania egzekucyjnego wobec skarżącego. Posiadając taki dowód wierzyciel mógł bowiem uznać (dokonując tzw. swobodnej oceny dowodów, zgodnie z art. 80 k.p.a.), uwzględniając zasady wiedzy i doświadczenia życiowego oraz zasady logicznego rozumowania, że dowód ten w sposób wystarczający dokumentuje fakt nieuiszczenia opłaty parkingowej w miejscu i czasie wskazanym w zawiadomieniu. Wobec tego zasadne było żądanie zapłaty kwoty 50,00 zł z tytułu opłaty dodatkowej, której obowiązek uiszczenia powstał z mocy prawa w dacie i miejscu wskazanym w upomnieniu doręczonemu skarżącemu. Zawiadomienie to ma charakter dokumentu urzędowego i jako taki jest wystarczającym dowodem potwierdzającym fakt nieuiszczenia opłaty parkingowej. Twierdzenia skarżącego, iż dokument ten nie może stanowić wiarygodnego dowodu w sprawie w istocie nie są poparte żadnymi przekonującymi argumentami. Zobowiązany negując przedmiotowy dokument nie wskazuje bowiem, jakie w jego opinii okoliczności świadczą o nierzetelności powyższego zawiadomienia, w którym uprawnieni inspektorzy potwierdzili fakt znajdowania się zaparkowanego samochodu o konkretnym numerze rejestracyjnym i konkretnej marce w konkretnym dniu i godzinie w strefie płatnego parkowania bez prawidłowo wypełnionej karty postojowej. Podnieść w tym miejscu należy, że organ egzekucyjny, czy też wierzyciel nie jest zobowiązany, a nawet nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego lub poszukiwania dowodów celem udokumentowania zarzutów skarżącego. Obowiązek ten obciąża samego skarżącego, jako tego, który zgłaszając dany zarzut zamierza odnieść określony skutek prawny. Zatem to skarżący winien przedstawić dowody na poparcie zgłoszonych zarzutów, a nie jedynie stawiać gołosłowne i niczym nie poparte tezy o braku

Wymaga także podkreślenia, iż to nie organ egzekucyjny nakłada na korzystającego z drogi publicznej obowiązek uiszczenia należnej opłaty, gdyż jest to obowiązek wynikający z mocy samego prawa. Oznacza to, że organ nie ma możliwości by prowadzić postępowanie wyjaśniające mające na celu ustalenie osoby korzystającej (faktycznie) z drogi publicznej. W tej sytuacji organ egzekucyjny ma prawo domniemywać, że korzystającym z dróg publicznych był właściciel samochodu. Ten ostatni zaś może dochodzić swych racji, podnosząc w toku postępowania egzekucyjnego zarzut na podstawie art. 33 pkt 4 u.p.e.a. (por. wyrok NSA z 15 kwietnia 2011r., sygn. akt: I OSK 129/11 oraz powołane w jego uzasadnieniu orzecznictwo, zbiór lex nr 1080930). Przepisy prawa powszechnie obowiązującego zapewniają właścicielowi pojazdu, który w danym dniu z niego nie korzystał, podjęcie odpowiednich działań w celu wyjaśnienia sytuacji. W momencie otrzymania upomnienia właściciel pojazdu uzyskuje bowiem informację o nałożonym obowiązku i ma wtedy możliwość podjęcia odpowiednich czynności w celu wyjaśnienia tego, kto w danym dniu korzystał z pojazdu i nie uiścił opłaty, obalając w ten sposób przyjęte domniemanie. Także po wystawieniu tytułu wykonawczego zobowiązany może podnosić na podstawie art. 33 pkt 4 u.p.e.a. zarzut błędu co do osoby zobowiązanej. W sytuacji gdy zobowiązany z mocy prawa do uiszczenia przedmiotowych opłat – z reguły właściciel pojazdu – zgłasza zarzut błędu co do osoby zobowiązanego, to oczywistym jest, że w ten sposób zamierza osiągnąć określony skutek prawny w postaci zwolnienia z obowiązku zapłaty. Zatem wierzyciel wyłącznie w oparciu o informacje pochodzące od właściciela pojazdu ma realną możliwość ustalenia osoby korzystającej z drogi publicznej. To zaś oznacza, że właściciel musi udowodnić, przekonać organ egzekucyjny, że to nie on korzystał z drogi publicznej. Właściciel pojazdu musi przedstawić dowody na okoliczność wykazania swych twierdzeń.

Powyższe oznacza, że zarzuty sformułowane w skardze nie zasługiwały na uwzględnienie.

Zawiadomienia wystawiały osoby upoważnione ( na zawiadomieniu znajdował się numer służbowy, pozwalający na identyfikację podmiotu wystawiającego oraz jego upoważnienia do działania). Zobowiązanemu doręczono upomnienia (odebrał je sam skarżący) oraz tytuły wykonawcze. Upomnienia zawierały informacje o datach i miejscach zdarzeń, rodzących obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej. Okoliczność, że w samym tytule wykonawczym nie wskazano ulic i godzin parkowania, nie uniemożliwiało identyfikacji miejsc, w których Skarżący parkował, bowiem w sprawie sporządzono dokumentację fotograficzną.

Sąd nie podzielił także zarzutu naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania, bowiem organ II instancji rozstrzygnął sprawę.

Mając powyższe na względzie, stosownie do przepisu art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), Sąd oddalił skargę.