Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 5/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2022-02-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 113 par. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Lemańska (spr.), Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, sędzia WSA Marek Leszczyński, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 lutego 2022 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. E. P. Sp. z o.o. w K. na postanowienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie sprostowania uzasadnienia decyzji 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Wójta Gminy B. z dnia [...]października 2021 r. znak[...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz skarżącej P. E.P. Sp. z o.o. w K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z [...] maja 2021 r. P. Sp. z o.o. w W.(dalej: Spółka) zwróciła się do Wójta Gminy B. o ustalenie warunków zabudowy działki nr [...] (o powierzchni 1,3 ha) w obrębie D. w gminie B., dla zamierzenia polegającego na budowie farmy fotowoltaicznej zlokalizowanej na części działki. We wniosku Spółka określiła powietrznię zabudowy jako "do 0,49 ha".

W piśmie z [...] sierpnia 2021 r. Spółka zmodyfikowała wskazaną we wniosku o ustalenie warunków zabudowy powierzchnię zabudowy działki i określiła ją jako "do 0,43 ha".

W dniu [...] października 2021 r. Wójt wydał decyzję nr [...] ustalającą Spółce "warunki zabudowy części działki nr [...]" położonej w obrębie D. W sentencji decyzji zawarto m.in. ustalenia dotyczące rodzaju zabudowy, jej funkcji oraz zagospodarowania terenu, warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu i jego zabudowy wynikające z przepisów odrębnych; nie sprecyzowano natomiast powierzchni terenu inwestycyjnego. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że odnośnie powierzchni terenu inwestycyjnego inwestor dokonał korekty wniosku. Przedmiotową korektę organ opisał następująco: "Zmiana dotyczyła zmniejszenia terenu inwestycyjnego z powierzchni 0,49 ha do 0,43 ha poprzez wyłączenie z obszaru terenu oznaczonego konturem Ls".

Wnioskiem z [...] października 2021 r. Spółka zwróciła się do Wójta o sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej na stronie trzeciej decyzji przez zmianę wskazania całkowitej powierzchni elektrowni wraz z infrastrukturą z "terenu inwestycyjnego z powierzchni 0,49 ha do 0,43 ha" na "terenu inwestycyjnego z powierzchni 0,49 ha do maks. 0,43 ha". Wskazała, że w aktualizacji wniosku o ustalenie warunków zabudowy określono całkowitą powierzchnię zabudowy jako "do 0,43 ha".

Postanowieniem z [...] października 2021 r. znak [...] Wójt odmówił sprostowania oczywistej omyłki w treści decyzji zgodnie z wnioskiem inwestora. Wskazał, że na stronie trzeciej decyzji w wierszu nr [...] wpisano: "z powierzchni 0,49 ha do 0,43 ha", ponieważ taki stan wynika z akt sprawy. W piśmie z [...] sierpnia 2021 r. dotyczącym aktualizacji wniosku o ustalenie warunków zabudowy inwestor wniósł o zmianę wielkości powierzchni zabudowy do 0,43 ha, a nie do maksymalnie 0,43 ha. W konsekwencji Wójt uznał, że sformułowanie zawarte w decyzji jest zgodne z wnioskiem strony, a zatem nie sposób przyjąć, że jest to błąd pisarski, rachunkowy lub inna oczywista omyłka, które podlegają dyspozycji art. 113 §1 K.p.a.

Postanowieniem z [...] listopada 2021 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazało za cytowanym orzecznictwem, że jeżeli jeden ze wskaźników składających się na warunki oraz wymagania ochrony i kształtowania ładu przestrzennego został określony w decyzji nieprawidłowo na skutek błędu organu, brak jest podstaw aby błąd ten został wyeliminowany w trybie sprostowania oczywistej omyłki na podstawie art. 113 § 1 K.p.a. Działanie takie prowadzi do merytorycznej zmiany istotnej treści rozstrzygnięcia decyzji o warunkach zabudowy. Zdaniem SKO, nie sposób przyjąć, aby zmiana decyzji w zakresie uzasadnienia, przez dodanie wyrażenia "maks." przed określeniem "do 0,43 ha" mogła być uznana za sprostowanie, o którym mowa w art. 113 § 1 K.p.a. Po pierwsze bowiem, w ocenie organu, jeśliby uznać tę zmianę za wpływającą na treść merytoryczną decyzji, byłaby to zmiana istotna (sam skarżący wskazuje, że zmiana ta jest istotna z punktu widzenia wykonania decyzji), a zatem niedopuszczalna w trybie sprostowania. Po drugie, z akt sprawy wynika, że aktualizowany wniosek o ustalenie warunków zabudowy zawiera zapis: "wielkość powierzchni zabudowy wyniesie do 0,43 ha" i takie właśnie zastrzeżenie pojawiło się w decyzji, a zatem nie ma tu ani omyłki pisarskiej, ani rachunkowej. SKO zauważyło, że zwrot decyzji: "Zmiana dotyczyła zmniejszenia terenu inwestycyjnego z powierzchni 0,49 ha do 0,43 ha" jest tożsamy (logicznie zbieżny i spójny) z wnioskowanym zwrotem "zmiana dotyczyła zmniejszenia terenu inwestycyjnego z powierzchni 0,49 ha do maks. 0.43 ha", bowiem oba oznaczają, że inwestor dokonał korekty wniosku przez ograniczenie terenu inwestycji do 0,43 ha (tj. maksymalnie do 0,43 ha).

Skargę do sądu administracyjnego wywiodła Spółka, która zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść wydanego postanowienia, tj.:

a) art. 113 § 1 K.p.a. przez błędne uznanie, że zmiana decyzji z 5 października 2021r. ma charakter merytoryczny i nie może być uznana za oczywistą omyłkę pisarską, w sytuacji kiedy z treści wniosku o aktualizację wynika bezpośrednio, iż wolą skarżącej było sprostowanie z: "wielkość powierzchni zabudowy do 0,49 ha" na: "wielkość powierzchni zabudowy wyniesie do 0,43 ha", a określenie użyte przez Spółkę tj.: "maks. do 0,43 ha" było określeniem pozwalającym na niedublowanie dwóch tożsamych epitetów wskazujących na maksymalną wartość powierzchni, tj. "do do". Określenie "do maks. 0,43 ha" miało na celu sprostowanie oraz rozjaśnienie określenia wskazującego na największą wartość powierzchniową, na której będzie prowadzona inwestycja;

b) art. 8 K.p.a. przez nieprzyczynienie się przez organ do starannego i zgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowania mającego zagwarantować równość wobec prawa oraz podważenie zasady dotyczącej pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.

Zdaniem skarżącej, jej intencją zawartą w piśmie stanowiącym aktualizację wniosku o ustalenie warunków zabudowy była zmiana maksymalnej wartości powierzchni zabudowy z "do 0,49 ha" na "do 0,43 ha". Tymczasem w decyzji nie uwzględniono literalnej treści tego pisma, bowiem w sformułowaniu: " (...) terenu inwestycyjnego z powierzchni 0,49 ha do 0,43 ha" pominięto określenie "DO". Mając na uwadze występowanie w decyzji wartości maksymalnych, jak również uwzględniając omyłkę, Spółka użyła określenia "maksymalnie" aby nie dublować przedrostu "do do" 0,43 ha (występującego jako wartość maksymalna oraz samo jej określenie). Podkreśliła, że zwrotu zawartego w decyzji nie sposób uznać za tożsamy z zawartym w piśmie aktualizującym wniosek, w którym jednoznacznie wyrażono wolę inwestora o realizacji elektrowni fotowoltaicznej na powierzchni maksymalnej do 0,43 ha. W ocenie skarżącej doszło do oczywistej omyłki podlegającej sprostowaniu na mocy art. 113 § 1 K.p.a.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Podstawą prawną zaskarżonego postanowienia jest art. 113 § 1 K.p.a., wedle którego organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Przepis ten nie ogranicza przedmiotu sprostowania do niektórych tylko składników decyzji, a w szczególności nie zastrzega, że przedmiotem sprostowania może być jedynie rozstrzygnięcie zawarte w decyzji (osnowa). Sąd podziela pogląd wyrażony przez NSA w Lublinie w wyroku z 13 marca 1998 r. (I SA/Lu 1091/96, Lex nr 33532), że możliwe jest prostowanie okoliczności wymienionych w art. 113 § 1 K.p.a. zaistniałych zarówno w sentencji, jak i w uzasadnieniu decyzji, bowiem dopiero łącznie elementy te stanowią decyzję. Uzasadnienie decyzji Wójta z 5 października 2021 r. mogło zatem podlegać sprostowaniu w trybie art. 113 § 1 K.p.a.

Ze względu na brak ustawowych definicji takich pojęć jak "błędy pisarskie" czy "oczywiste omyłki", w orzecznictwie wskazuje się, że stosując art. 113 § 1 K.p.a. należy mieć na uwadze potoczne znaczenie tych pojęć, a więc takie jakie jest stosowane w życiu codziennym (por. m.in. wyrok WSA w Gliwicach z 16 października 209 r., II SA/Gl 770/19, Lex nr 2735690, wyrok WSA we Wrocławiu z 1 marca 2011 r., II SA/Wr 723/10, Lex nr 1127757, czy wyrok NSA z 13 marca 1998 r., SA/Lu 1091/96, Lex nr 33532). Oczywistość błędu pisarskiego, rachunkowego czy też innego wynikać powinna bądź z natury samego błędu, bądź z porównania rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, z treścią wniosku czy też innymi okolicznościami. Oczywista omyłka to widoczne, niezgodne z zamierzonym, niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylna pisownia, czy też opuszczenie jakiegoś wyrazu (por. wyrok NSA w Krakowie z 10 lutego 1994 r., SA/Kr 723/93, ONSA 1995/2, poz. 65). Błąd pisarski to widoczne, wbrew zamierzeniu organu administracji publicznej, niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylna pisownia, widoczne, niezamierzone opuszczenie jednego lub więcej wyrazów. Natomiast inne oczywiste omyłki, to omyłki stojące na równi z błędami pisarskimi, polegające na tym, że w decyzji wyrażono coś, co widocznie jest niezgodne z myślą wyrażoną niedwuznacznie przez organ, a zostało wypowiedziane przez przeoczenie, niewłaściwy dobór słowa. Oczywistość błędu powinna wynikać bądź z natury samego błędu, bądź z porównania rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, z treścią wniosku. Natomiast niewątpliwie sprostowanie nie może prowadzić do merytorycznej zmiany orzeczenia (tak NSA w wyroku z 21 września 2012 r., II OSK 940/11, Lex nr 1252239).

Wnioskowane przez skarżącą sprostowanie uzasadnienia decyzji Wójta z [...] października 2021 r. dotyczy części wstępnej (opisowej) uzasadnienia, w której organ przytoczył fragment pisma Spółki z [...] sierpnia 2021 r. aktualizującego pierwotny wniosek o ustalenie warunków zabudowy (z [...] maja 2021 r.) w zakresie powierzchni zabudowy. Jak wynika z akt sprawy, powierzchnia zabudowy związana z realizacją planowanej inwestycji została pierwotnie określona przez skarżącą jako wartość maksymalna "do 0,49 ha" (k. 3 akt adm.). W piśmie aktualizującym Spółka zmodyfikowała ten parametr określając go (również wartością maksymalną) "do 0,43 ha" (k. 117 akt adm.). W uzasadnieniu decyzji z [...] października 2021 r. Wójt wskazał natomiast, że zmiana ta (aktualizacja wniosku): "(...) dotyczyła zmniejszenia terenu inwestycyjnego z powierzchni 0,49 ha do 0,43 ha (...)" (k. 188 akt adm.). Takie ujęcie przez organ zmodyfikowanego stanowiska wnioskodawcy nie odzwierciedla jednak, w ocenie sądu, rzeczywistej treści zaktualizowanego wniosku. Sugeruje zaś, jakoby parametr powierzchni zabudowy został przez inwestora ściśle skonkretyzowany – najpierw we wniosku z [...] maja 2021 r. jako "0,49 ha", następnie w piśmie modyfikującym jako "0,43 ha". Tymczasem zapis ten nie odpowiada w istocie treści zmodyfikowanego wniosku Spółki, w którym parametr powierzchni zabudowy określono wartością maksymalną ("do 0,43 ha") a nie konkretną ("0,43 ha").

Strona skarżąca wskazuje, że posługując się we wniosku o sprostowanie wyrażeniem "do maks. 0,43 ha" zwróciła uwagę na "zakresowe" określenie przez nią, w piśmie z [...] sierpnia 2021 r. (czyli w aktualizacji wniosku), wielkości powierzchni zabudowy (tj. do 0,43 ha). Wyjaśnienia te są spójne z treścią tego pisma. Wynika z niego wprost, że zamiarem skarżącej było zmodyfikowanie powierzchni zabudowy określonej w pierwotnym brzmieniu wniosku o ustalenie warunków zabudowy jako "do 0,49 ha" na: "do 0,43 ha". Oznacza to, że zamiarem Spółki było określenie parametru w sposób umożliwiający realizację inwestycji zarówno na powierzchni mniejszej niż 0,43 ha, jak i na powierzchni wynoszącej równo 0,43 ha. Tymczasem Wójt omyłkowo zawęził ów parametr do wartości skonkretyzowanej, wynoszącej 0,43 ha (tj. ani mniej, ani więcej). W konsekwencji, wbrew twierdzeniom organów obydwu instancji, objęty wnioskiem o sprostowanie wyżej cytowany zapis (k. 188 akt adm.), nie jest zgodny z treścią wniosku i powinien podlegać sprostowaniu w trybie art. 113 § 1 K.p.a. jako oczywista omyłka pisarska, której organy nie zauważyły.

Podkreślić należy, że to inwestor, jako inicjator postępowania o ustalenie warunków zabudowy, wyznacza jego ramy oraz rozporządza przedmiotem swojego żądania. Wnioskodawca jest zatem jedynym dysponentem przedmiotowego postępowania, zaś organ jest zgłoszonym żądaniem związany. Dotyczy to w równej części rozstrzygnięcia jak i tego, w jaki sposób organ referuje treść żądania strony w części wstępnej uzasadnienia decyzji, czyli w tzw. stanie faktycznym (art. 107 § 3 K.p.a.). Jeśli w części wstępnej uzasadnienia decyzji, zawierającej opis żądania wnioskodawcy, organ treść żądania przedstawi w sposób niezgodny z wnioskiem strony, powinien zapis uzasadnienia skorygować w taki sposób, aby odzwierciedlał rzeczywistą wolę wnioskodawcy.

W sprawie niniejszej istotne jest nadto, że podlegający sprostowaniu zapis nie stanowi części merytorycznego rozstrzygnięcia decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. Stanowi element historycznej (opisowej) części uzasadnienia decyzji, dlatego jego dostosowanie do rzeczywistej treści żądania nie ingeruje w samą treść rozstrzygnięcia i może podlegać sprostowaniu w trybie art. 113 § 1 K.p.a. Część rozstrzygająca decyzji faktycznie w ogóle nie zawiera ustaleń o powierzchni zabudowy, jaką zamierza inwestor zrealizować (abstrahując od poprawności takiego zabiegu z punktu widzenia kwalifikacji jako przedsięwzięcia mogącego potencjalnie bądź znacząco oddziaływać na środowisko). Trudno więc wywieść, że wnioskowane sprostowanie zaingeruje w rozstrzygnięcie decyzji, a więc że z tego powodu jest niedopuszczalne i nie spełnia warunku "oczywistej omyłki" w wyżej wskazanym rozumieniu. Zestawienie treści wnioskowanego do sprostowania zapisu z treścią pisma Spółki z [...] sierpnia 2021 r. (aktualizującego pierwotny wniosek), prowadzi zaś do stwierdzenia o braku równoznaczności obu tych zapisów, który jest widoczny na tzw. pierwszy rzut oka i nie wymaga przeprowadzania dodatkowych badań czy ustaleń.

Wbrew przekonaniu organów, nie doszło więc do zamieszczenia w uzasadnieniu decyzji Wójta o ustaleniu warunków zabudowy opisu żądania strony odpowiadającego jej wnioskowi, co powinno prowadzić do sprostowania w tym zakresie. Tym stanowiskiem sądu będą organy związane ponownie rozpoznając wniosek o sprostowanie (art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), dalej: P.p.s.a.

Reasumując, niedostrzeżenie przez organy oczywistej omyłki w uzasadnieniu decyzji Wójta z [...] października 2021 r. i odmowa uwzględnienia wniosku strony o sprostowanie skutkują koniecznością oceny, że doszło do naruszenia art. 113 § 1 K.p.a. w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, w tym do naruszenia zasady zaufania do władzy publicznej (art. 8 K.p.a.).

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w związku z art. 135 P.p.s.a., sąd uchylił zaskarżone postanowienie SKO oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

O kosztach postępowania, obejmujących jedynie wpis od skargi w kwocie 100 zł (k. 17), orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a.

Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 P.p.s.a., bowiem przedmiotem skargi jest postanowienie, na które przysługuje zażalenie.