Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 335/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2015-10-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 56 par. 1, art. 54
journal: Dz.U. 2012 poz 1015
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wójcik Sędziowie Sędzia WSA Marzena Łozowska (spr.) Sędzia WSA Marta Wojciechowska Protokolant Starszy inspektor sądowy Iwona Bergiel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2015 r. sprawy ze skargi M. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 30 marca 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 30 marca 2015 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2012 r. poz. 267) - /dalej wskazywanej jako K.p.a./ i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r. poz. 1015 ze zm.) - /dalej wskazywanej jako u.p.e.a./, utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 31 grudnia 2014r. w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny:

Dyrektor Izby Celnej w Opolu, jako wierzyciel i jednocześnie organ egzekucyjny, prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec zobowiązanego M. P. (dalej określanego również jako: strona, skarżący) na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...], obejmującego zaległość z tytułu podatku akcyzowego za styczeń 2008 r., określoną ostateczną decyzją z dnia 16 września 2013 r. nr [...].

Wnioskiem z dnia 8 maja 2014r. skarżący, powołując się na wyrok tut. Sądu z dnia 26 marca 2014r. sygn. akt I SA/Op 2/14, mocą którego uchylono decyzje organów celnych obu instancji w sprawie zabezpieczenia na jego majątku zobowiązania w podatku akcyzowym i opłaty paliwowej wraz z odsetkami – domagał się od organu egzekucyjnego: 1) wykonania pkt I i II sentencji ww. wyroku poprzez niezwłoczne podjęcie działań zmierzających do wydania decyzji uchylających wszystkie dotychczasowe decyzje, dotyczące prowadzonych na podstawie uchylonej decyzji postępowań zabezpieczających i egzekucyjnych, 2) uchylenia wszystkich decyzji dotyczących zabezpieczenia i zajęcia majątku wnioskodawcy oraz zwrot zabranych nieruchomości, 3) odwołania licytacji samochodu [...], wyznaczonej na dzień 19 maja 2014r. i zwrot bezprawnie (zgodnie z wyrokiem Sądu) zajętego pojazdu, 4) wykonania treści pkt I i II sentencji wyroku, poprzez zapłatę zasądzonych kosztów procesu w wysokości 240 zł, 5) wydania decyzji o wstrzymaniu wszystkich prowadzonych przez Urząd Celny i Izbę Celną czynności egzekucyjnych i zawieszenie bezprawnie prowadzonych postępowań do czasu wydania decyzji, o których wydanie wnosił wnioskodawca.

Uznając że podanie dotyczy kilku spraw podlegających załatwieniu przez różne organy, organ egzekucyjny pismem z dnia 14 maja 2014 r. poinformował skarżącego w trybie art. 66 K.p.a., że rozpoznanie wniosku nastąpi w granicach jego kompetencji, natomiast w pozostałym zakresie, tj. dotyczącym wstrzymania czynności egzekucyjnych, stronna winna wnieść odrębne podanie do właściwego organu nadzoru, którym w sprawie jest Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu.

Następnie, pismami z dnia 14 i 30 maja 2014 organ wezwał stronę do sprecyzowania wniosku poprzez określenie podstawy prawnej żądania odwołania licytacji samochodu [...] i jego zwrotu oraz zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Wyjaśnił przy tym (w piśmie z 30 maja 2014 r.), że ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przewiduje instytucji odwołania licytacji a skierowane do strony wezwanie miało na celu ukierunkowanie wniosku co do zakresu żądania, tj. czy dotyczy ono postępowania egzekucyjnego, czy też ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, składanych w trybie art. 67a O.p. Przedstawił również przesłanki zawieszenia postępowania egzekucyjnego, wymienione w art. 56 u.p.e.a. oraz wskazał na przewidziane ustawą instytucje: zwolnienia spod egzekucji określonych składników majątkowych ze względu na ważny interes zobowiązanego, zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji (art. 33 u.p.e.a.) i skargi na czynności egzekucyjne (art. 54 ustawy).

Ponieważ skarżący nie sprecyzował treści żądań, Dyrektor Izby Celnej w Opolu działając na podstawie art. 61a K.p.a. postanowieniem z dnia 4 sierpnia 2014r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie odwołania licytacji samochodu [...] oraz zwrotu pojazdu i zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

Rozpatrując wniesione na to postanowienie zażalenie Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu podzielił zarzut skarżącego w kwestii wadliwego stwierdzenia przez organ egzekucyjny braku formalnego wniosku wskutek niewskazania podstawy prawnej żądania i postanowieniem z dnia 22 września 2014r. uchylił skarżone postanowienie, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

Postanowieniem z dnia 31 grudnia 2014r. Dyrektor Izby Celnej w Opolu, działając na podstawie art. 17 § 1 w zw. z art. 56 § 1 i § 3 u.p.e.a, odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec zobowiązanego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...].

W uzasadnieniu wyjaśnił na wstępie, że zobowiązany w piśmie z dnia 8 maja (uzupełnionym kolejnymi pismami) zgłosił szereg żądań podlegających rozpatrzeniu przez różne organy, a mianowicie przez:

a) organ egzekucyjny - Dyrektora Izby Celnej w Opolu w zakresie odwołania licytacji samochodu [...] oraz zwrotu pojazdu i zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

b) organ nadzoru w zakresie wstrzymania czynności egzekucyjnych - Dyrektora

Izby Skarbowej w Opolu oraz

c) organ podatkowy II instancji - Dyrektora Izby Celnej w Opolu w zakresie wydania decyzji podatkowej w oparciu o załączony wyrok WSA w Opolu sygn. akt I SA/Op 2/14 z dnia 26 marca 2014r.

Na tle powyższego wyjaśnił, że przedmiotem rozstrzygnięcia w tej sprawie przez organ egzekucyjny (czyli Dyrektora Izby Celnej w Opolu), jest wniosek zobowiązanego o zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Organ przedstawił i szczegółowo omówił przesłanki zawieszenia tego postępowania wymienione w art. 56 § 1 pkt 1-5 u.p.e.a. Odnośnie przesłanek z punktu 1), opisanych jako "wstrzymanie wykonania, odroczenie terminu wykonania obowiązku albo rozłożenie na raty spłat należności pieniężnej" wskazał, iż wiążą się one z sytuacjami, gdy brak jest wymagalności egzekwowanego obowiązku (w całości), co oznacza, że obowiązek ten istnieje, jednak organ administracyjny nie może domagać się jego realizacji. Jeśli chodzi o wstrzymanie wykonania, to przypadki takie przewidują przepisy Ordynacji podatkowej: w razie wniesienia skargi do sądu administracyjnego (art. 239f), w związku z wniesieniem podania o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania (art. 164), jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania (art. 246 § 1) lub jeżeli zachodzi prawdopodobieństwo, że decyzja dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 247 § 1, o czym stanowi art. 252 § 1 O.p. Przypadek wstrzymania wykonania zaskarżonych decyzji w związku ze skargą wniesioną do wojewódzkiego sądu administracyjnego przewiduje także art. 61 § 3 i tenże artykuł w związku z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm. – dalej określanej jako p.p.s.a.), jeśli chodzi o postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Z kolei zasady odroczenia terminu płatności oraz rozłożenia na raty spłat zobowiązań podatkowych unormowane są w przepisach art. 67a-67d O.p. Przyczyną odroczenia terminu wykonania obowiązku jest rozstrzygnięcie organu administracji publicznej, który wydaje decyzję o odroczeniu terminu płatności (art. 48 § 1 O.p.).

W zakresie omówionych powyżej przesłanek wyszczególnionych w pkt 1) organ egzekucyjny wyjaśnił, że są one związane ze zdarzeniami prawnymi, zwykle przybierającymi postać czynności prawnych lub orzeczniczych rozstrzygnięć.

Jednakże w prowadzonym w tej sprawie postępowaniu zobowiązany nie przedstawił orzeczenia w zakresie "wstrzymanie wykonania, odroczenie terminu wykonania obowiązku albo rozłożenie na raty spłat należności pieniężnej", związku z czym nie została spełniona którakolwiek z przyczyn zawieszenia postępowania egzekucyjnego określonych w art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Również z urzędu organ nie posiada wiedzy o ich istnieniu.

Przesłanka wymieniona w pkt 2) § 1 pkt 2 art. 56 u.p.e.a. (śmierć zobowiązanego) z przyczyn oczywistych także nie została spełniona, podobnie jak opisana w punkcie 3 (utrata przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych w trakcie postępowania egzekucyjnego, przy równoczesnym braku ustanowionego przez sąd cywilny w trybie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego przedstawiciela ustawowego). Zarówno zobowiązany nie przedstawił żadnych dokumentów potwierdzających ewentualny fakt ubezwłasnowolnienia całkowitego, jak również z urzędu Dyrektorowi Izby Celnej w Opolu nie jest znane wystąpienie takich okoliczności.

W stanie faktycznym tej sprawy nie wystąpiła też przesłanka opisana w punkcie 4), tj. zawieszenie postępowania egzekucyjnego w każdym czasie na żądanie wierzyciela, skoro wierzyciel takiego żądania nie zgłosił.

W zakresie podstawy zawieszenia opisanej w punkcie 5) jako "inne przypadki przewidziane w ustawach" organ podkreślił, że przez "inne ustawy" należy rozumieć zarówno ustawę egzekucyjną, jak i ustawy szczególne. W samej ustawie egzekucyjnej przewidziano przypadki zawieszenia postępowania takie jak:

a) art. 34 § 3 - jeśli wierzyciel nie wyraził stanowiska w zakresie zgłoszonych zarzutów w terminie 14 dni od dnia powiadomienia go przez organ egzekucyjny o wniesionych zarzutach, organ egzekucyjny wydaje postanowienie o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego do czasu wydania postanowienia;

b) art. 110p § 3 - w przypadku prowadzenia egzekucji z wydzielonej części nieruchomości, dalsze postępowanie co do reszty nieruchomości zawiesza się do czasu zakończenia licytacji wydzielonej części;

c) art. 114d - jeżeli egzekucja jest prowadzona z użytkowania wieczystego, postępowanie ulega zawieszeniu, jeżeli właściwy organ wystąpił z żądaniem rozwiązania umowy użytkowania wieczystego.

W rozpatrywanej sprawie ani wskazane powyżej ani też jakiekolwiek inne wynikające z ustaw szczególnych podstawy do zawieszenia postępowania nie zaistniały, wobec czego nie została również spełniona przesłanka z art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a.

Organ egzekucyjny dodatkowo wyjaśnił, że fakt uchylenia przez WSA w Opolu wyrokiem z 26 marca 2014 sygn. akt I SA/Op 2/14 decyzji Dyrektora Izby Celnej w Opolu z 30 października 2013 r. i poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w Opolu z 7 maja 2013 r. w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie zabezpieczenia na majątku przedsiębiorcy zobowiązania w podatku akcyzowym i opłaty paliwowej – na co powołuje się skarżący – nie mieści się w żadnej z podstaw zawieszenia postępowania. Organ egzekucyjny tylko w przypadku wydania przez sąd administracyjny postanowienia o wstrzymaniu aktu lub czynności jest zobligowany do zawieszenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego, a taka sytuacja w tej sprawie nie miała miejsca. Podkreślił równocześnie, że żadna z uchylonych przez WSA w Opolu decyzji (dotyczących zabezpieczenia) nie była podstawą do wystawienia tytułu wykonawczego i prowadzonego w oparciu o ten tytuł postępowania egzekucyjnego, którego dotyczy rozpatrywane tu żądanie strony w przedmiocie jego zawieszenia.

We wniesionym na to postanowienie zażaleniu zobowiązany zarzucił organowi egzekucyjnemu: rażącą bezczynność w załatwieniu sprawy, zaniechanie przekazania sprawy właściwemu organowi, pozorność działania wskutek wysyłania kolejnych pism i domagania się ich uzupełnienia w taki sposób, jakby to zobowiązany był organem administracji i miał obowiązek podania podstaw prawnych wniosku, zaniechanie respektowania prawomocnych wyroków WSA w Opolu, kontynuowanie postępowań egzekucyjnych na podstawie materiałów dowodowych przekazanych przez Pierwszy Urząd Skarbowy w Opolu pomimo uchylenia decyzji przez Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu, wybiórcze i daleko swobodne potraktowanie wniosku z 8 maja 2014 r. wskutek zaniechania dostrzeżenia istoty sprawy i skupienia się na jednym wybranym zagadnieniu, celem pominięcia pozostałych istotnych aspektów sprawy.

Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu, nie znajdując podstaw do uwzględnienia zażalenia, wskazanym na wstępie postanowieniem z 30 marca 2015 r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W jego uzasadnieniu wyjaśnił, iż istotą zawieszenia postępowania egzekucyjnego jest czasowe przerwanie administracyjnego postępowania egzekucyjnego w wyniku powstania przeszkód, określonych w art. 56 § 1 u.p.e.a., przy czym katalog przyczyn w tym przepisie określonych ma charakter zamknięty. Stosownie zatem do treści omawianego przepisu postępowanie egzekucyjne zawiesza się :

1) w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej;

2) w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego;

3) w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego;

4) na żądanie wierzyciela;

5) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.

Mając zatem na względzie obowiązujące w tym zakresie podstawy prawne organ odwoławczy w pełni podzielił stanowisko wyrażone w skarżonym postanowieniu, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki warunkujące zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Zebrany materiał dowodowy wskazywał bowiem jednoznacznie, że w obrocie prawnym brak jest orzeczenia w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji będącej podstawą wystawienia tytułu wykonawczego lub w sprawie odroczenia terminu wykonania obowiązku lub rozłożenia należności na raty, nie wystąpiła okoliczność utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych, żądania w tym względzie nie zgłosił wierzyciel ani też nie wystąpił przypadek przewidziany w innych ustawach, warunkujący zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Podobnie wskazywane przez stronę okoliczności mające dowodzić nieprawidłowości w działaniach organu egzekucyjnego także nie mogły stać się podstawą do zawieszenia postępowania. Odnosząc się następnie do zarzutów zażalenia Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, że stosownie do treści art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny nie ma prawa badać zasadności i prawidłowości decyzji będącej podstawą wystawienia tytułu wykonawczego ani prowadzić na te okoliczności postępowania dowodowego.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skarżący, domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości i zawieszenia postępowania egzekucyjnego, podniósł zarzuty naruszenia: art. 54 u.p.e.a. poprzez jego pominięcie oraz art. 56 § 1 u.p.e.a. poprzez błędne uznanie, że w sprawie nie zachodzą przesłanki uzasadniające zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

Uzasadniając skargę skarżący wyraził niezadowolenie z dotychczasowego przebiegu postępowania, które w jego ocenie było przewlekłe, powierzchowne i nie doprowadziło do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Zakwestionował działanie organu egzekucyjnego, który jego zdaniem bezprawnie prowadził na jego majątku postępowanie egzekucyjne, lekceważył zgłaszane wnioski, nie dotrzymywał terminów określonych w K.p.a. i unikał wydania rozstrzygnięcia. Z kolei organ nadzoru, według skarżącego, w zaskarżonym postanowieniu nie wniknął w istotę sprawy, nie zbadał jej aspektów dowodowych i merytorycznych i nie był zainteresowany naruszeniem prawa przez pracowników Izby Celnej. Na tym tle skarżący wywodził, że przy rozpatrzeniu jego sprawy organy egzekucyjne nie powinny się w swych rozważaniach ograniczać jedynie do przesłanek określonych w art. 56 § 1 u.p.e.a. - przy czym skarżący nadal kwestionował ocenę, że przesłanki te nie wystąpiły w jego sprawie - lecz winny zastosować wszelkie regulacje pozwalające na rozstrzygnięcie sprawy co do istoty, w szczególności przewidzianą w art. 54 u.p.e.a., która daje możliwość zawieszenia postępowania egzekucyjnego w sytuacji złożenia przez dłużnika skargi na postępowanie egzekucyjne i przewlekłość postępowania. Takie zaś skargi, jak podniósł skarżący, składał wielokrotnie w toku postępowania.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu wraz z uzasadniającą je argumentacją. Zwrócił uwagę na brak podstaw do zastosowania w niniejszej sprawie przepisu art. 54 u.p.e.a., normującego odmienną od zawieszenia postępowania egzekucyjnego instytucję skargi na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora, jeśli zaś zdaniem skarżącego organ pozostawał w zwłoce w rozpoznaniu sprawy, to na podstawie art. 37 K.p.a. przysługiwało mu zażalenie do organu wyższego stopnia na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub art. 36 K.p.a. bądź też na przewlekłe prowadzenie postępowania. Niemniej przedmiotem tej sprawy była kwestia istnienia, bądź nie, podstaw do zawieszenia postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Kontrolując legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)-c) p.p.s.a., obowiązany jest je uchylić w razie stwierdzenia, że zaskarżony akt narusza przepisy prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy lub przepisy prawa procesowego w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź też gdy stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania.

Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia z punktu widzenia powyższych kryteriów, a nadto mając na uwadze brak związania zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.) należało uznać, że skarżone rozstrzygnięcie nie narusza prawa w stopniu powodującym konieczność jego uchylenia.

Spór między stronami sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy w sprawie wystąpiły przesłanki do zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec skarżącego, w tym, czy mogły stanowić taką podstawę okoliczności powołane przez niego we wniosku z dnia 8 maja 2014 r.

Instytucja zawieszenia postępowania została uregulowana w art. 56 u.p.e.a. W § 1 tego przepisu, o treści szczegółowo już powyżej przytoczonej, ustawodawca zawarł katalog przesłanek zawieszenia postępowania egzekucyjnego, określając w punktach od 1) do 5) ściśle określone sytuacje, których spełnienie rodzi obowiązek zawieszenia tego postępowania.

Ze wskazanej regulacji wynika, że zawieszenie postępowania egzekucyjnego jest związane z wystąpieniem pewnych okoliczności, uniemożliwiających zapewnienie prawidłowego toku postępowania. Powołany przepis nie pozostawia organowi swobody co do orzekania o zawieszeniu, ale – co istotne w tej sprawie z uwagi na treść zarzutów skarżącego - nie zezwala też na uwzględnienie przyczyn innych, aniżeli wyraźnie wskazane w ustawie. Instytucja zawieszenia postępowania polega na wstrzymaniu czynności egzekucyjnych na skutek powstania przeszkód w prowadzeniu egzekucji. Następuje przerwanie na czas określony biegu postępowania w związku z wystąpieniem przeszkód do jego dalszego prowadzenia, a samo zawieszenie postępowania następuje na czas niezbędny do usunięcia tych przeszkód.

W kontekście przedstawionej istoty zawieszenia postępowania egzekucyjnego oraz powołanych przez organy przepisów stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości Sądu, że nie wystąpiły okoliczności wskazujące na spełnienie przesłanek opisanych w punktach 1-5 § 1 art. 56 u.p.e.a., co prawidłowo ustalono w toku postępowania. Szczegółowe w tym względzie ustalenia i rozważania zostały zawarte przede wszystkim w uzasadnieniu postanowienia Dyrektora Izby Celnej z dnia 31 grudnia 2014 r., prawidłowo następnie zaaprobowanym przez organ nadzoru. Dokonana przez Sąd, w kontekście wystąpienia w sprawie przesłanek do zawieszenia postępowania egzekucyjnego analiza akt sprawy wykazała, że strona de facto nie wykazała wystąpienia żadnej z tego rodzaju okoliczności, a również materiał dowodowy zebrany w sprawie nie dawał podstaw do takich ustaleń. Bez wątpienia nie zostały spełnione przesłanki określone w punktach od 1) do 4) tego przepisu, w tym zwłaszcza wyszczególnione w punkcie 1), a zatem wstrzymanie wykonania, odroczenie terminu wykonania obowiązku albo rozłożenie na raty spłat należności pieniężnej. Jak bowiem trafnie zauważono w uzasadnieniu skarżonego postanowienia, skarżący nie przedłożył decyzji lub innych aktów w tym przedmiocie, a nie były one także znane organom z urzędu.

Jeśli zaś chodzi o zawarte w punkcie 5 odesłanie do innych przypadków przewidzianych w ustawach, to okoliczności tej sprawy także na ich wystąpienie nie wskazują. Organ egzekucyjny w swym postanowieniu z dnia 31 grudnia 2014 r. szczegółowo omówił inne niż określone w art. 56 § 1 pkt 1-4 u.p.e.a. przypadki zawieszenia postępowania unormowane w samej ustawie egzekucyjnej i prawidłowo ocenił, że w analizowanej sprawie brak jest podstaw do ich zastosowania. To stanowisko zostało słusznie zaakceptowane przez organ nadzoru. Zdaniem Sądu nie wystąpiły też w tej sprawie przypadki zawieszenia postępowania egzekucyjnego unormowane w innych, niż ustawa egzekucyjna, ustawach. W tym zakresie w piśmiennictwie wskazuje się, że przykładem zastosowania tej instytucji procesowej może być np. art. 34 ust. 4 pkt 2 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, w którym wprost przewidziano obowiązek zawieszenia postępowania egzekucyjnego w sytuacji tam opisanej, art. 159 ust. 2 Prawa bankowego, art. 14 ust. 2 ustawy o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (por. P. Pietrasz [w]: Komentarz do art. 56 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Wyd. LEX, i także wyrok NSA z dnia 14.04.2015 r., II FSK 514/13).

Zarazem Sąd w pełni akceptuje stanowisko organów, że wskazywane przez skarżącego okoliczności, dające w jego mniemaniu podstawę do zawieszenia postępowania egzekucyjnego, nie mogły wywołać oczekiwanego przez niego skutku.

Zauważyć w tym miejscu należy, że analiza treści jego pism składanych w toku postępowania, a więc zarówno wniosku z dnia 8 maja 2014 r. inicjującego to postępowanie jak i dalszych pism i składanych zażaleń wskazuje, że swe żądania opierał on na przekonaniu o bezprawności dokonanych czynności egzekucyjnych i zastosowanych środków egzekucyjnych w postaci zajęcia ruchomości, łączonych z faktem wydania przez tut. Sąd wyroku z dnia 26 marca 2014 r. sygn. akt I SA/Op 2/14, mocą którego uchylono: wydaną w pierwszej instancji decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 7 maja 2013 r. w sprawie zabezpieczenia na majątku podatnika zobowiązania w podatku akcyzowym i opłacie paliwowej wraz z odsetkami i decyzję Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 30 października 2013 r. umarzającą postępowanie odwoławcze w tej sprawie. Na tej podstawie skarżący w piśmie z 8 maja 2014 r. domagał się uchylenia wszystkich czynności dotyczących zabezpieczenia i zajęcia jego majątku, zwrotu zabranych nieruchomości, odwołania licytacji samochodu [...] i zwrotu tego pojazdu oraz wstrzymania wszystkich prowadzonych przez Urząd Celny i Izbę Celną czynności egzekucyjnych i także zawieszenia bezprawnie prowadzonych postępowań egzekucyjnych.

W oparciu o tak sformułowane przez skarżącego wnioski zasadnie, zdaniem Sądu, organ egzekucyjny przystąpił do rozpatrzenia sprawy na podstawie art. 56 § 1 u.p.e.a. i po wykluczeniu istnienia przesłanek w tym przepisie określonych, prawidłowo odmówił skarżącemu zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Ocena ta, jak już wyżej wskazano, znajduje potwierdzenie w zaistniałym stanie faktycznym, wobec czego zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 56 § 1 u.p.e.a., w tym poprzez jego wadliwą interpretację, należy uznać za nieuzasadnione, podobnie jak zawarte w skardze twierdzenie o ograniczeniu się przez organy tylko i wyłącznie do tego przepisu, co skarżący postrzega jako pominięcie regulacji przewidzianej w art. 54 u.p.e.a., a zwłaszcza w § 6 tego artykułu, normującej możliwość wstrzymania postępowania egzekucyjnego.

Odnosząc się do tego ostatniego zarzutu stwierdzić przede wszystkim należy, że, jak trafnie wskazał Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę, przepis art. 54 tej ustawy reguluje całkiem odmienną instytucję przewidzianą w postępowaniu egzekucyjnym, a mianowicie złożenie skargi na czynności organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skargi na przewlekłość postępowania, których ewentualnym skutkiem może być wstrzymanie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Natomiast w tej sprawie, co wymaga podkreślenia, przedmiotem rozstrzygania przez organy, a następnie także przedmiotem sądowej kontroli, jest rozpatrzenie wniosku skarżącego o zawieszenie postępowania egzekucyjnego i wydane w załatwieniu tego wniosku rozstrzygnięcia organów. Jak to opisano na wstępie, Dyrektor Izby Celnej w uzasadnieniu postanowienia z dnia 31 grudnia 2014 r. szczegółowo wyjaśnił, że poszczególne wnioski i żądania zobowiązanego podlegały rozpatrzeniu przez różne organy działające w różnych trybach i na innych podstawach prawnych, natomiast skarżone w tej sprawie postanowienie obejmowało jedno z tych żądań, a mianowicie żądanie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. W tym też tylko zakresie sprawa jest przedmiotem kontroli Sądu. Niemniej jednak, w związku z postawieniem w skardze zarzutu o wadliwym niezastosowaniu w tej sprawie przepisu art. 54 u.p.e.a. (co skarżący zdaje się postrzegać jako podstawę do zawieszenia postępowania egzekucyjnego) wyjaśnić należy, że przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w ogóle nie przewidują wniosku dłużnika o wstrzymanie czynności egzekucyjnych. Dłużnikowi kwestionującemu działania organu egzekucyjnego przysługują środki przewidziane ustawą, tj. skarga na czynności egzekucyjne lub skarga na przewlekłość postępowania, unormowane w art. 54 § 1 u.p.e.a. (por. wyrok WSA w Warszawie z 6 marca 2015 r. o sygn. akt V SA/Wa 2114/14 i wyrok NSA z 8 kwietnia 2009 r. o sygn. akt II FSK 1925/07 - dostępne w internetowej bazie orzeczeń pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Skargę tę, zgodnie z § 3 i 4, wnosi się za pośrednictwem organu egzekucyjnego, w terminie 14 dni od dnia dokonania zakwestionowanej czynności egzekucyjnej, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei § 6 stanowi, że wniesienie skargi, o której mowa w § 1, nie wstrzymuje postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny lub organ nadzoru może jednak, w drodze postanowienia, wstrzymać w uzasadnionych przypadkach prowadzenie postępowania egzekucyjnego.

Przytoczone brzmienie art. 54 u.p.e.a. wskazuje jednoznacznie, że jego zastosowanie wymaga spełnienia określonych wymogów, zarówno co do trybu wniesienia takiej skargi (do organu nadzoru za pośrednictwem organu egzekucyjnego, w terminie 14 dni od dnia dokonania zakwestionowanej czynności egzekucyjnej), jak i podstaw wniesienia (skarga musi dotyczyć konkretnych czynności egzekucyjnych lub przewlekłości postępowania). Zasadność takiej skargi rozpatrywałby zatem Dyrektor Izby Skarbowej działający jako organ nadzoru i dopiero po rozpatrzeniu podniesionych przez zobowiązanego na tym tle argumentów, wydane byłoby w tym przedmiocie postanowienie (§ 5 art. 54 u.p.e.a.).

Jak z powyższego wynika, pozostawiona woli organu (i zastrzeżona tylko dla uzasadnionych przypadków) możliwość wstrzymania prowadzenia postępowania egzekucyjnego (zdanie drugie § 6 art. 54 u.p.e.a.) jest zupełnie czymś innym, niż zawieszenie postępowania egzekucyjnego unormowane w art. 56 u.p.e.a., które stało się przedmiotem sprawy niniejszej. W szczególności przepis art. 54 u.p.e.a. nie stanowi odrębnej podstawy zawieszenia postępowania, o jakiej mowa w art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a., a wobec tego bezzasadny jest podniesiony w skardze zarzut o istnieniu podstaw do zawieszenia postępowania w sytuacji, gdy zostały wniesione skargi na postępowanie egzekucyjne i przewlekłość postępowania, o jakich mowa w art. 54 u.p.e.a. Skoro bowiem przepis art. 54 u.p.e.a. nie reguluje kwestii związanych z zawieszeniem tego postępowania (nie jest jego podstawą), to nawet jego ewentualne pominięcie nie mogło mieć żadnego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy niniejszej.

W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi, organy egzekucyjne przeprowadziły wyczerpująco postępowanie w przedmiocie rozpatrzenia wniosku strony o zawieszenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Niesłusznie skarżący zarzuca, że w zaskarżonym postanowieniu Dyrektor Izby Skarbowej nie wnikał w istotę sprawy, poprzestając jedynie na stronniczej relacji organu egzekucyjnego, nie badał aspektów dowodowych i merytorycznych i nie był zainteresowany naruszaniem prawa przez pracowników Izby Celnej. Dokonana przez Sąd analiza akt sprawy wykazała, iż organy obu instancji dokładnie rozważyły, czy wskazane przez skarżącego okoliczności mieszczą się w katalogu przyczyn wymienionych w art. 56 § 1 u.p.e.a., co w realiach sprawy niniejszej wyczerpywało obowiązek rozpatrzenia sprawy co do istoty.

W tej sytuacji, skoro w sprawie nie wystąpiły przyczyny zawieszenia postępowania, o których mowa w § 1 art. 56 u.p.e.a., zasadnie Dyrektor Izby Skarbowej zaaprobował stanowisko organu egzekucyjnego o odmowie zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

Nie jest też trafny zarzut skarżącego o zbyt wąskim rozpatrzeniu jego wniosku, z pominięciem pozostałych podnoszonych w jego piśmie z dnia 8 maja 2014 r. okoliczności. Jak już wyżej wskazano, spośród wielu zgłoszonych w tym piśmie zarzutów i żądań odrębny i samodzielny bieg został nadany wnioskowi o zawieszenie postępowania egzekucyjnego i właśnie to rozstrzygnięcie stało się przedmiotem kontroli Sądu w tej sprawie. Natomiast pozostałe żądania podlegały odrębnemu rozpatrzeniu. Niemniej jednak powtórzyć należy, że ich charakter oraz treść nie wskazuje, aby miały one wpływ na prawidłowość rozstrzygnięcia w przedmiocie zawieszenia postępowania.

Powyższe stwierdzenie odnieść także należy do eksponowanych w toku całego postępowania zarzutów skarżącego o niezgodnych z prawem działaniach organu egzekucyjnego z uwagi na niedopuszczalność dalszej egzekucji w związku z wyrokiem tut. Sądu z 26 marca 2014 r. sygn. akt I SA/Op 2/14.

Jak wynika z treści wskazanego wyroku, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 30 października 2013 r. w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie zabezpieczenia na majątku przedsiębiorcy zobowiązania w podatku akcyzowym i opłaty paliwowej oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w Opolu z dnia 7 maja 2013 r. w tym przedmiocie. Jednakże organ egzekucyjny w uzasadnieniu postanowienia z dnia 31 grudnia 2014 r. jednoznacznie stwierdził, iż powyższe decyzje nie były podstawą wystawienia tytułów wykonawczych i następnie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, którego zawieszenia w tej sprawie domagał się skarżący. Powyższe znajduje potwierdzenie w załączonym do akt sprawy tytule wykonawczym nr [...], doręczonym skarżącemu 14 listopada 2013 r., z którego wynika, że podstawą dochodzonego obowiązku jest ostateczna decyzja z dnia 16 września 2013 r., nr [...]. Należy bowiem zauważyć, że skarżący skorzystał z przysługującego mu prawa do złożenia zarzutów na postępowanie egzekucyjne i w wyniku jego skarg wniesionych do tut. Sądu na postanowienia organu egzekucyjnego w przedmiocie tych zarzutów, skargi te zostały oddalone prawomocnymi wyrokami (sprawy o sygn. akt od I SA/Op 300/14 do I SA/Op 323/14 oraz od I SA/Op 368/14 do I SA/Op 385/14).

Wobec tego legalność prowadzenia na podstawie ostatecznych decyzji wymiarowych egzekucji administracyjnej została poddana ocenie tut. Sądu. Orzeczenia te uprawomocniły się i wywołują skutki określone w art. 170 i art. 171 p.p.s.a. W tej sytuacji, skoro podstawą dochodzonego obowiązku w tej sprawie jest ostateczna decyzja wymiarowa, to podkreślany przez skarżącego fakt uchylenia wyrokiem tut. Sądu z dnia 26 marca 2014 r. sygn. akt I SA/Op 2/14 decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 7 maja 2013 r. w sprawie zabezpieczenia na majątku podatnika zobowiązania w podatku akcyzowym i opłacie paliwowej wraz z odsetkami - nie ma żadnego wpływu na ocenę legalności prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Natomiast kwestia zajęć egzekucyjnych i innych czynności organu egzekucyjnego czy też zaniechań organu nadzoru nie może być w tej sprawie – mającej za przedmiot rozstrzygnięcia organów co do zawieszenia postępowania egzekucyjnego – rozpatrywana, albowiem oznaczałoby to wyjście poza zakres kontrolnej funkcji sądów administracyjnych i niedopuszczalne zastępowanie organów w podejmowaniu rozstrzygnięć.

Reasumując stwierdzić należy, że kontrolowane postanowienie nie narusza prawa w sposób mający lub mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Organy prawidłowo dokonały analizy podnoszonych przez skarżącego okoliczności, a postępowanie swoje przeprowadziły zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami K.p.a., analizując okoliczności, na które powoływał się skarżący oraz te, które powinny rozważyć z urzędu. Dokonaną na tym tle ocenę organów, że zaistniałe w sprawie okoliczności stanu faktycznego nie dawały podstaw do zawieszenia postępowania, pozostając poza przesłankami, o których mowa w art. 56 § 1 pkt 1 - 5 u.p.e.a. Sąd ocenia jako prawidłową, uznając tym samym zarzuty skargi w tym zakresie za nieuzasadnione.

Końcowo wskazać należy, iż skierowany do Sądu w skardze wniosek skarżącego o zawieszenie postępowania egzekucyjnego nie mógł zostać uwzględniony, albowiem Sąd administracyjny nie jest organem egzekucyjnym i nie ma kompetencji do zawieszania postępowania egzekucyjnego. Uprawnienie to przysługuje wyłącznie organowi egzekucyjnemu. Jak stwierdzono w postanowieniu NSA z 3 września 2013 r. sygn. II FSK 1887/13 "ustawa z 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji expressis verbis wskazuje, że to organ egzekucyjny władny jest podjąć decyzję o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego, a nie sąd administracyjny. Sąd administracyjny ma za zadanie kontrolować działalność administracji publicznej, a nie zastępować ją w działaniu. Tym samym adresatem wniosku o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego powinien być organ egzekucyjny, a nie sąd." Z uwagi na charakter kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne z tych samych powodów nie mogły odnieść oczekiwanego skutku zarzuty o braku właściwego nadzoru Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu nad bezprawnymi działaniami urzędników Izby Celnej.

W tym stanie rzeczy, nie znajdując podstaw do stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem przepisów prawa, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.