Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 925/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2015-02-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Podatek akcyzowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.104 ust. 8-11
journal: Dz.U. 2011 nr 108 poz 626
law: Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym - tekst jednolity.
article: art.197 par.1
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Wojciechowska Sędziowie Sędzia WSA Marzena Łozowska Sędzia WSA Krzysztof Bogusz (spr.) Protokolant st. sekretarz sądowy Maria Żymańczyk po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 lutego 2015 r. sprawy ze skargi R. W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 22 października 2014 r., nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez R. W. była decyzja Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 22.10.2014 r. utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w Opolu z dnia 29.10.2013 r. określającą zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki Mercedes Benz CLK 320 CDI w kwocie 8 939 zł.

Wydanie tych decyzji poprzedziło postępowanie o następującym przebiegu:

W dniu 9.09.2010r., R. W. prowadzący Firmę A, [...], ul. [...], złożył deklarację uproszczoną nabycia wewnątrzwspólnotowego AKC-U dotyczącą samochodu osobowego marki Mercedes Benz CLK320 CDI o nr [...], z silnikiem o pojemności 2987 cm3, o roku produkcji 2008, wskazując kwotę w wysokości 27.745,00 zł jako podstawę opodatkowania, stawkę podatku 18,6% i wyliczoną kwotę podatku w wysokości 5.161,00 zł. Ponadto w deklaracji wskazał datę powstania obowiązku podatkowego na dzień 04.09.2010 r. Do w/w deklaracji załączył min.: umowę kupna-sprzedaży z dnia 04.09.2010 r., zagraniczną kartę pojazdu i certyfikat.

Zgodnie z umową kupna-sprzedaży (karta 13 akt sprawy), R. W. w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, zakupił samochód w Niemczech za kwotę 7 000 euro .

Naczelnik Urzędu Celnego w Opolu wezwał podatnika do zmiany wysokości podstawy opodatkowania (skorygowania złożonej deklaracji) lub pisemnego wskazania przyczyn uzasadniających podanie wysokości podstawy opodatkowania w kwocie znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego, ustalonej przez organ na 74.296,00zł(karta 18 akt sprawy).

W odpowiedzi na powyższe wezwanie, w dniu 14.09.2010r., do organu I instancji wpłynęła korekta złożonej deklaracji(karta 5-8 akt sprawy), ze zmienioną podstawą podatkowania na kwotę 32.483,00 zł i zmienioną wysokością podatku na kwotę 6.042,00zł. oraz wyjaśnieniem złożonym przez stronę z załączoną Oceną przedmiotowego samochodu nr [...] z dnia 13.09.2010r.(karty 20-26 akt sprawy, zwaną dalej - Oceną), wykonaną na zlecenie podatnika przez rzeczoznawcę samochodowego mgr inż. D. W.

Wyżej wskazana Ocena, według jej treści, została sporządzona przez rzeczoznawcę w oparciu o oględziny pojazdu, informacje z INFO-EKSPERT IX-2010, praktykę rzeczoznawczą oraz Instrukcję określania wartości pojazdów nr 1/2005 zatwierdzoną do stosowania w systemie INFO-EKSPERT (zwaną dalej Instrukcją 1/2005).

W Ocenie biegły wskazał, że przedmiotowy pojazd był niesprawny technicznie z powodu uszkodzenia przedniej części pojazdu oraz prawego tylnego naroża. Stwierdził w pojeździe brak nakładki zderzaka przedniego, atrapy przedniej i szkła tylnej lampy. Zaklasyfikował do wymiany pokrywę silnika, pas przedni, zderzak przedni, reflektory przednie, chłodnicę silnika, skraplacz klimatyzacji, wentylator z tunelem, prawą tylną lampę, pokrywę bagażnika i pas tylny.

Uznał za wymagające naprawy podłużnice w przedniej części, tylny prawy błotnik oraz podłogę bagażnika w tylnej części.

Podwozie wymagało kontroli geometrii zawieszenia i karoserii. Również silnik wraz ze skrzynią biegów winien zostać poddany kontroli. Ogumienie zużyte w 60%. Klimatyzacja wymagała kontroli i naprawy oraz uzupełnienia czynnika roboczego.

Rzeczoznawca ustalił, korzystając z informacji zawartych w systemie INFO-EKSPERT, wartość bazową pojazdu o standardowym wyposażeniu w wysokości 107.500,00 zł i dokonał korekt z tytułu:

- urealnienia wartości pojazdu na wtórnym rynku RP (-10%), tj. -10.750,00 zł;

- przebiegu (+2,68 %), tj. +2.881,00 zł;

- koniecznych napraw i uzupełnienia braków oraz lakierowania pojazdu, w tym części, materiały, robocizna (-40%), tj. -43.000,00 zł;

- daty pierwszej rejestracji (+5%), tj. +5.375,00 zł;

- ze względu na szczególny charakter eksploatacji (-10%), tj. -10.750,00 zł

- ze względu na liczbę właścicieli (-1 %), tj. -1.075,00 zł

- korekta z tytułu wcześniejszych napraw powypadkowych (-6%), tj. - 3.035,00 zł

- importu pojazdu przez zleceniodawcę (-3%), tj. -3.225,00 zł,

Po uwzględnieniu powyższych korekt biegły stwierdził 56,28% ubytku wartości pojazdu i określił jego wartość brutto na 47.000,00 zł. Do powyższej Oceny załączył 16 zdjęć.

Postanowieniem z dnia 22.08.2013 r. nr [...], Naczelnik Urzędu Celnego w Opolu wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia prawidłowej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego Mercedes Benz CLK320 CDI, nr [...] oraz włączył do postępowania dokumenty zebrane w trakcie składania deklaracji AKCU oraz wniosek skierowany do Starostwa Powiatowego w Kluczborku i Urzędu Skarbowego w Kluczborku. Wezwaniem [...] z tego samego dnia organ wezwał stronę do złożenia wszelkich wyjaśnień, które miały istotny wpływ na wartość nabytego samochodu oraz dokumentów, które wyjaśnienia te potwierdzą.

Strona pismem z dnia 27.08.2013r. udzieliła odpowiedzi wyjaśniając, że przedmiotowy samochód był uszkodzony, a na dowód przedstawiono organowi Ocenę. Zawnioskowała ponadto o przesłuchanie w charakterze świadka rzeczoznawcy posiadającego informacje dotyczące zasadności zastosowanych korekt. Strona wyraziła ponadto opinię odnoście średniej wartości rynkowej, która nie odnosi się do stanu konkretnego pojazdu, ponadto wskazała, że za granicą średnie ceny samochodów uszkodzonych są o wiele niższe niż w kraju oraz, że pojazdy eksploatowano poprzednio we Włoszech są w większym stopniu zniszczone i nie są właściwie serwisowane a w związku z tym są tańsze.

Organ, przesłuchał 15.10.2013 r. w charakterze świadka rzeczoznawcę D. W. Biegły zeznał, że podczas wydawania ocen technicznych samochodów, dokonywał ich oględzin z uwzględnieniem uszkodzeń na dzień ich przeprowadzania. Kierował się przy tym zewnętrznym wyglądem pojazdu, wielkością uszkodzeń widocznych przed demontażem części uszkodzonych, stanem utrzymania pojazdu, przebiegiem, dokumentami pojazdu oraz możliwościami mobilnymi pojazdu w dniu oględzin.

Wyjaśnił, że wycena pojazdów dokonywana była w dniu ich oględzin przed demontażem uszkodzonych podzespołów, z uwzględnieniem wskazanego przebiegu, sposobu ich użytkowania oraz wartości rynkowej danego modelu oferowanego na rynku wtórnym województwa opolskiego oraz miasta Kluczbork.

Postanowieniem z dnia 16.10.2013r. organ I instancji wyznaczył stronie 7 dniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Strona nie skorzystała z tej możliwości.

Decyzją z dnia 29.10.2013r. nr [...], działając na postawie art. 2 ust. 1 pkt. 9, art. 6, art. 14 ust. 1, art. 100 ust. 1 pkt. 2, ust. 4, ust. 6, art. 101 ust.2 pkt. 1, art. 102 ust. 1, art. 104 ust. 1 pkt. 2, ust. 7, ust. 8, ust. 9 i ust. 11 oraz art. 106 ust. 3 ustawy z dnia 06.12.2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. 2011 nr 108 poz. 626 ze zm., obecnie tj. Dz. U. 2014 r. poz 752) dalej w skrócie "u.p.a", Naczelnik Urzędu Celnego w Opolu określił zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym w kwocie 8.939,00zł., z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu.

W uzasadnieniu podniósł, że obowiązek podatkowy powstał w dniu 04.09.2010r., a wysokość podstawy opodatkowania nie może być określona na podstawie umowy kupna-sprzedaży, ponieważ zadeklarowana w oparciu o nią podstawa opodatkowania, bez uzasadnionej przyczyny, znacznie odbiegała od średniej wartości rynkowej tego samochodu.

Pomimo prawidłowego wezwania podatnika (zgodnie z art. 104 ust. 8 u.p.a), do zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub wskazania przyczyn uzasadniających podanie jej wysokości w kwocie znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego, Strona nie przedstawiła przekonującej argumentacji w tym względzie.

Wobec powyższego, organ opierając się na informacjach wynikających z Opinii, po weryfikacji jej zapisów i w oparciu o pozostały zgromadzony materiał dowodowy oraz w oparciu o Instrukcję nr 1/2005, określił wysokość podstawy opodatkowania na 48.061 zł.

Organ w wyniku przeprowadzonej oceny dowodów nie uwzględnił niektórych korekt procentowych zawartych w Opinii dla potrzeb określenia średniej wartości rynkowej samochodu zdefiniowanej w art. 104 ust.11 u.p.a.

Odwołanie od tej decyzji wniósł pełnomocnik strony radca prawny K. N. i zarzucił decyzji organu I instancji naruszenie przepisów:

- art.104 ust.8-11 u.p.a. przez ich błędne zastosowanie,

- art. 191 O.p. przez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodu z Oceny Rzeczoznawcy nr [...] z dnia 04.11.2010r.,

- art.197 O.p. poprzez zaniechanie dopuszczenia dowodu z opinii biegłego rzeczoznawcy z zakresu wyceny wartości pojazdów,

Wskazując na powyższe uchybienia wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, ewentualnie uchylanie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Decyzją nr [...] z dn. 22.10.2014r. Dyrektor Izby Celnej w Opolu otrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w Opolu [...] z dn. 29.10.2013 r. określającą zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego przedmiotowego samochodu osobowego w kwocie 8.939,00 zł.

Organ celny w przedmiotowej sprawie po dokonaniu oceny zadeklarowanej na podstawie umowy kupna sprzedaży podstawy opodatkowania w kwocie 27.745,00 zł stwierdził, że odbiega ona znacznie od średniej wartości rynkowej wynoszącej 107.500,00 zł. Zarówno procentowa rozbieżność jak i różnica tych kwot nie mogły być inaczej ocenione niż jako znaczne.

Dlatego organ na podstawie art.104 ust.8 u.p.a. wezwaniem nr [...] z dnia 09.09.2010 r. (karta 18 akt sprawy) zobowiązał podatnika do zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub pisemnego wskazania przyczyn uzasadniających podanie w deklaracji wysokości podstawy opodatkowania w kwocie znacznie odbiegającej od wynikającej ze średniej wartości rynkowej.

Podatnik uzasadniając przyczyny znacznego odbiegania zadeklarowanej podstawy opodatkowania od średniej wartości rynkowej przedmiotowego samochodu osobowego, przedstawił Ocenę wykonaną na jego zlecenie przez rzeczoznawcę samochodowego mgr inż. D. W. W Ocenie tej rzeczoznawca określił wartość rynkową brutto samochodu bazowego na rynku krajowym, tej marki, typu, modelu i roku produkcji, na miesiąc wrzesień 2010r., wykorzystując informacje pochodzące z systemu INFOEKSPERT o wartościach pojazdów na rynku krajowym i przyjął do wyceny wartość bazową samochodu wynoszącą WB= 107.500,OOzł

Rzeczoznawca po przeprowadzeniu oględzin samochodu, mimo wykazania Instrukcji nr 1/2005 jako podstawy Oceny, nie zastosował się do niej w zakresie sposobu obliczeń. Obliczył wartość rynkową pojazdu (WR) przez zastosowanie szeregu korekt procentowych, odnosząc każdą z nich do pełnej wartości bazowej (WB).

Według organu odwoławczego wartość rynkową samochodu zgodnie z wzorem nr 2.1 Instrukcji nr 1/2005 oblicza się następująco: WR=(WB +Kr) x kw x kp x kx + Kg - Kn, gdzie: WR- wartość rynkowa, WB- wartość bazowa, Kr - wartość korekty dot. pierwszej rejestracji, kw - współczynnik korekty dot. wyposażenia, kp- współczynnik korekty dot. przebiegu, kx- współczynnik korekt różnych, Kg - wartość korekty dot. stanu ogumienia,Kn - wartość korekty z tytułu koniecznych napraw.

Dyrektor Izby Celnej w Opolu, mając na uwadze zgodność z zawartą w art. 104 ust.11 u.p.a. definicję średniej wartości rynkowej samochodu osobowego, dokonał oceny korekt zastosowanych w Ocenie i stwierdził, że koniecznymi do uwzględnienia przy określeniu tej wartości są korekty niżej wymienione:

-korekta wynikająca z utraty wartości poszczególnych zespołów pojazdu związanej z koniecznością naprawy, uzupełnieniem braków oraz wymianą części, którą rzeczoznawca w Ocenie określił stosując metodę stopnia uszkodzenia pojazdu. Uwzględniając przeprowadzoną przez rzeczoznawcę ocenę stopnia uszkodzenia poszczególnych zespołów pojazdu, prawidłową wartość bazową wynoszącą WB = 107.500,00zł oraz zawartą w Ocenie metodę wyceny kosztów naprawy, braków oraz lakierowania pojazdu organ obliczył korektę z tytułu potrzebnych napraw wynoszącą: Kn= 43.000,OOzł.

-korekta wynikająca z przebiegu pojazdu poniżej normatywnego, wykazana przez rzeczoznawcę w Ocenie jako +2,68% tj. 2.881,00 zł i wskazana w zaskarżonej decyzji przez organ odwoławczy jako kp=1,053

-korekta z tytułu daty pierwszej rejestracji, która wpływa na średnią cenę pojazdu na rynku krajowym dlatego po uwzględnieniu wielkości korekty +5% ( 5.375,00 zł) ustalonej przez rzeczoznawcę, organ obliczył wartość korekty dotyczącej pierwszej rejestracji, (zgodnie ze wzorem 2.4 lnstrukcji l/2005), która wyniosła Kr - +3.687,00 zł.

Organ odwoławczy dokonując analizy pozostałych zastosowanych w Ocenie korekt stwierdził, że do określenia zdefiniowanej w art. 104 ust. 11 u.p.a., średniej wartości rynkowej samochodu osobowego, nie mogą mieć zastosowania:

-korekta wynikająca z urealnienia wartości pojazdu na wtórnym rynku RP (-10%), ponieważ winna być tu uwzględniona średnia wartość brutto samochodu na rynku krajowym. Wartość bazowa WB przedmiotowego pojazdu wykazana w INFO-EKSPERT wynika z uśrednienia realnych cen z całego rynku krajowego, uwzględniających występujące na tym rynku uwarunkowania regionalne, ekonomiczne, techniczne, źródła pochodzenia pojazdów i inne. Nieuzasadnione jest więc szczególne urealnianie tych wartości dla rynku województwa opolskiego na co powołał się rzeczoznawca.

-korekta z tytułu liczby wcześniejszych właścicieli (-1%) i charakteru eksploatacji (-10%), nie mogła mieć w tym przypadku zastosowania ponieważ pojazd miał jednego użytkownika i niewielki, w stosunku do normatywnego, przebieg (34.929 km),

-korekta z tytułu importu pojazdu przez zleceniodawcę (-3%), co rzeczoznawca uzasadnił pochodzeniem pojazdu i koniecznością jego przywozu na teren kraju.

Powyższa analiza pozwoliła na obliczenie średniej wartości rynkowej (WR) zgodnie z wzorem 2.1 Instrukcji 1/2005 następująco:

WR=(WB +Kr) x kp - Kn = (107.500,00 zł +3.687,00 zł) x 1,053 - 43.000,00 zł = 74.080,00 zł.

Co do twierdzeń strony o niższych cenach samochodów pochodzących z rynku włoskiego, nie została przez nią faktycznie uzasadniona.

Nie jest zatem wystarczającym samo wskazanie możliwych przyczyn, muszą być one uzasadnione.

Organ odnosząc się do tego wskazania stwierdził, że w warunkach wspólnego rynku Unii Europejskiej, czynnik pochodzenia samochodów podlega uśrednieniu z różnych krajów tego rynku i jest to również uwzględnione w średnich wartościach pojazdów na rynku krajowym.

Dlatego cena 7.000,00 EUR (27.745,00 zł) zapłacona wg. umowy kupna- sprzedaży z dnia 04.09.2010 r. za przedmiotowy samochód musi zostać oceniona jako znacznie odbiegająca od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego wynoszącej 74.080,00 zł, bo jest od niej mniejsza o kwotę 46.335,00 zł i różnica ta stanowi 167% kwoty zadeklarowanej.

Również podstawa opodatkowania, obliczona w oparciu o średnią wartość rynkową samochodu osobowego, przez pomniejszenie jej o podatek akcyzowy i podatek VAT, następująco:74.080,00zł/1,186/1,22 = 51.198,00 zł, znacznie odbiegała od zadeklarowanej podstawy opodatkowania

Obliczając 51.198,00 zł - 32.483,00 zł = 18.715,00 zł, która to różnica stanowi ok.58% zadeklarowanej podstawy opodatkowania.

Oceniając wielkości powyższych odstępstw, należało uznać je za znaczne, zarówno w ujęciu procentowym jak i kwotowym. Ponadto mając na uwadze złożoną przez stronę Ocenę, wraz z jej wyjaśnieniami i wyjaśnieniami rzeczoznawcy trzeba stwierdzić, że przyczyn istnienia tak znacznych rozbieżności w analizowanych wartościach strona nie uzasadniła.

Powyższe spowodowało, że wystąpiła w przedmiotowej sprawie przesłanka wynikająca z art. 104 ust.9 u.p.a. niewskazania przyczyn, które uzasadniają podanie wysokości znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego, która zobowiązuje organ podatkowy do określenia wysokość podstawy opodatkowania. Dlatego, organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji w oparciu o średnią wartość rynkową samochodu osobowego określił podstawę opodatkowania wynoszącą: 51.198,00 zł. Zastosował stawkę podatku akcyzowego, w odniesieniu do samochodów osobowych o pojemności silnika powyżej 2000 cm3, w wysokości 18,6% i określił prawidłową kwotę podatku akcyzowego powstałego w związku z nabyciem wewnątrzwspólnotowym przedmiotowego samochodu osobowego następująco: 51.198,00 zł x 18,6%= 9.523,00 zł.

Określona przez Dyrektora Izby Celnej w Opolu kwota powstałego podatku akcyzowego jest o 584,00 zł wyższa od tej określonej w decyzji organu I instancji (8.939,00 zł). Wynika to z błędnego ustalenia wartości bazowej z danych INFO-EKSPERT w związku z zastosowaniem niewłaściwych algorytmów (wzorów) do obliczenia wartości rynkowej pojazdu oraz uwzględnienie korekty z tytułu daty pierwszej rejestracji w formie procentowej, niezgodnie z Instrukcją 1/2005. Błędy te spowodowały, że określona przez Naczelnika Urzędu Celnego w Opolu kwota podatku została zaniżona, jednakże nie może to spowodować uchylenia w tym zakresie decyzji organu I instancji z uwagi na zasadę wynikającą z art.234 O.p. stanowiącą, że: "organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub interes publiczny."

Skargę na powyższą decyzję wniósł R. W. reprezentowany przez pełnomocnika r. pr. K. N. W złożonej skardze, pełnomocnik zarzucił zaskarżonej decyzji:

1) naruszenie przepisu art.104 ust.8-11 ustawy z dnia 06.12.2008r. o podatku akcyzowym (tj. Dz.U. z 2011r., Nr 108, poz.626 z późn. zm.), poprzez jego błędne zastosowanie w sprawie;

2) naruszenie przepisów postępowania, a to:

a) naruszenie przepisu art. 191 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2012r., poz. 749 z późn. zm.), poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów dokonanie wybiórczej oceny opinii rzeczoznawcy z zakresu wyceny pojazdów,

b) naruszenie przepisu art. 197 §1 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa, poprzez zaniechanie dopuszczenia w sprawie opinii biegłego z zakresu wyceny wartości pojazdów

Wskazując na powyższe zarzuty, wniósł o:

1) uchylenie zaskarżonej decyzji w części, tj. ponad kwotę 6.042,00 zł zobowiązania podatkowego,

2) zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu tak sformułowanych zarzutów skarżący podniósł, że organy niezwykle wybiórczo potraktowały dane zawarte w treści opinii, co świadczy o dowolnej ocenie tego dowodu. Ponadto organy celne w wydanych rozstrzygnięciach uchybiły podstawowym zasadom postępowania podatkowego, w tym zwłaszcza zasadzie prawdy obiektywnej (art. 122 O.p.) i zasadzie in dubio pro tributario. Przy ustalaniu średniej wartości rynkowej oparto się bowiem jedynie na notowaniach katalogów INFO-EXPERT i nie wyczerpano w tym zakresie wszystkich środków dowodowych, w szczególności nie powołano biegłego. Pełnomocnik argumentował, że skoro organ nie uznał opinii rzeczoznawcy za wiarygodną, a w sprawie wymagane były wiadomości specjalne, należało, w trybie art. 197 § 1 O.p. powołać na biegłego osobę dysponującą wiadomościami specjalnymi z zakresu wyceny wartości pojazdów. Takiego dowodu z urzędu nie przeprowadzono, a oparto się jedynie na Katalogu, z którego dane o wartości nieuszkodzonego pojazdu rzeczoznawca zamieścił w swojej opinii. Tymczasem brak jest jakichkolwiek podstaw, aby za jedyne źródło wiedzy i poznania rzeczywistości w tym zakresie, w tym za źródło jedynie autorytatywne, uznać jakikolwiek informator.

Ustalenie prawidłowej wysokości podstawy opodatkowania podatkiem akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego pojazdu musi być zindywidualizowane i zdeterminowane okolicznościami konkretnego przypadku, czemu organy w rozpatrywanej sprawie nie sprostały. Według pełnomocnika, o naruszeniu zasady prawdy obiektywnej świadczy brak wykazania przez organ, że w zakresie odnoszącym się do ustalenia podstawy opodatkowania w prawidłowej wysokości, nie jest możliwe uwzględnienie takich istotnych parametrów porównawczych, jak wyposażenie, stan techniczny, stan utrzymania i dbałości o pojazd przez zbywcę, koszty związane z importem.

Według autora skargi organ nie posiada uprawnień do własnej oceny czynników obniżających wartość samochodu, są to bowiem wiadomości należące do zakresu wiedzy specjalnej z branży samochodowej, którą posiadają uprawnieni rzeczoznawcy, a nie urzędnicy państwowi prowadzący postępowania podatkowe.

Nadto, o wadliwości przyjętych ustaleń świadczy również brak uwzględnienia specyfiki włoskiego rynku pojazdów używanych (pojazd ten był długo użytkowany na rynku włoskim), a rzeczą powszechnie wiadomą jest, że nie wszystkie rynki pojazdów używanych na terenie Unii Europejskiej są identyczne (znaczące odmienności nie dotyczą jedynie rynku brytyjskiego). Pojazdy używane importowane z Włoch, szczególnie pojazdy luksusowe, są często ponadprzeciętnie zniszczone i wyeksploatowane. Ich właściciele nie dbają bowiem o regularne serwisowanie aut, nie wymieniają oleju w silniku oraz w skrzyni biegów, co znajduje potem odzwierciedlenie w cenie sprzedaży. Na poparcie tych argumentów pełnomocnik powołał wyroki sądów administracyjnych.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentację i stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wnosząc o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1269 ze zmianami) Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm. ) dalej zwana w skrócie P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (§1). Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne(§ 2 ).

Ponadto na podstawie art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną

Dokonana przez Sąd, według wskazanych powyżej kryteriów, kontrola zaskarżonej decyzji wykazała, że nie narusza ona prawa.

W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostawała okoliczność, że wskutek nabycia przez skarżącego na terenie Niemiec samochodu osobowego i przemieszczenia go na terytorium Polski w dniu 04.09.2010 r. doszło do wewnątrzwspólnotowego nabycia tego samochodu, która to czynność podlega opodatkowaniu podatkiem akcyzowym. Ustalenia powyższe nie budzą zastrzeżeń i znajdują pełne oparcie w prawidłowo powołanych przez organy przepisach art. 2 ust. pkt 9, art. 100 ust. 1 pkt 2 i art. 101 ust. 2 pkt 1 u.p.a.

Zgodnie z tymi regulacjami nabycie wewnątrzwspólnotowe to przemieszczenie wyrobów akcyzowych lub samochodów osobowych z terytorium państwa członkowskiego na terytorium kraju (art. 2 ust. 1 pkt 9), przedmiotem opodatkowania akcyzą, w przypadku samochodu osobowego, jest nabycie wewnątrzwspólnotowe samochodu osobowego niezarejestrowanego wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym (100 ust. 1 pkt 2 u.p.a.), a obowiązek podatkowy z tytułu tej czynności opodatkowanej, powstaje z dniem przemieszczenia samochodu osobowego z terytorium państwa członkowskiego na terytorium kraju (art. 101 ust. 2 u.p.a.).

Istota sporu zawisłego między stronami w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do oceny, czy organy podatkowe w prawidłowy sposób określiły wysokość podstawy opodatkowania od nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego.

W przypadku samochodu osobowego podstawą opodatkowania jest, co do zasady, kwota, jaką nabywca jest zobowiązany zapłacić za ten samochód w przypadku jego nabycia wewnątrzwspólnotowego, o czym stanowi art. 104 ust. 1 pkt 2 u.p.a.

Odstępstwo zostało ustanowione w art. 104 ust. 8 u.p.a, zgodnie z którym, jeżeli wysokość podstawy opodatkowania w przypadku sprzedaży na terytorium kraju lub nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego, bez uzasadnionej przyczyny, znacznie odbiega od średniej wartości rynkowej tego samochodu osobowego, organ podatkowy wzywa podatnika do zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub wskazania przyczyn uzasadniających podanie jej wysokości w kwocie znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej samochodu. W razie nieudzielenia odpowiedzi, niedokonania zmian wysokości podstawy opodatkowania lub niewskazania przyczyn, które uzasadniają podanie ceny nabycia w wysokości znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej samochodu, organ podatkowy, zgodnie z art. 104 ust. 9 u.p.a., określa wysokość podstawy opodatkowania.

Dokonując wykładni art. 104 ust. 8 u.p.a. należy mieć na uwadze, że celem wprowadzenia tego przepisu do ustawy akcyzowej było stworzenie skutecznego instrumentu weryfikacji ceny nabycia w sytuacji, gdy przedmiotem opodatkowania są samochody używane sprowadzane z innych państw członkowskich Unii Europejskiej. Jak wskazano w uzasadnieniu projektu ustawy "proponowana zmiana przyczyni się do likwidacji dotychczasowej patologii polegającej na możliwości znacznego zaniżania przez podatników deklarowanych kwot wartości samochodów używanych sprowadzanych lub sprzedawanych w kraju". Celem przepisu jest zatem przeciwdziałanie nadużyciom podatkowym i celowemu zaniżaniu ceny nabycia w stosunku do ceny rzeczywiście zapłaconej, dla późniejszego zaniżenia należnych opłat i podatków. Wtedy, kiedy cena budzi wątpliwości organu, co do przyczyny jej wysokości podanej przez podatnika (i jego kontrahenta), zasadna jest weryfikacja (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 września 2011 r., sygn. akt I GSK 245/10 i z dnia 10 listopada 2011 r., sygn. akt I GSK 658/10 opubl. w CBOSA na stronach internetowych NSA, podobnie jak wszystkie niżej podane orzeczenia).

Obowiązkiem organu podatkowego w pierwszej kolejności jest zbadanie, czy występuje znaczna różnica między ceną nabycia, a średnią ceną rynkową danego samochodu i następnie zbadanie, czy istniały rzeczywiste, uzasadnione przyczyny, dla których cena nabycia samochodu odbiega znacznie od średniej wartości rynkowej. Podkreślenia przy tym wymaga, że zgodnie z definicją zawartą w art. 104 ust. 11 u.p.a., średnią wartością rynkową samochodu osobowego jest wartość ustalana na podstawie notowanej na rynku krajowym, w dniu powstania obowiązku podatkowego, średniej ceny zarejestrowanego na terytorium kraju samochodu osobowego tej samej marki, tego samego modelu, rocznika oraz - jeżeli jest to możliwe do ustalenia - z tym samym wyposażeniem i o przybliżonym stanie technicznym, co nabyty na terytorium kraju lub nabyty wewnątrzwspólnotowo samochód osobowy).

W rozpoznawanej sprawie skarżący w deklaracji uproszczonej AKC-U wskazał podstawę opodatkowania w wysokości 27 745 zł (stanowiącą równowartość w złotych ceny 7 000 Euro zapłaconej za nabycie samochodu i określoną w umowie kupna - sprzedaży z dnia 04.09.2010r.). Zadeklarowaną przez podatnika wartość organy celne jednakże zakwestionowały, stając na stanowisku, że bez uzasadnionych przyczyn odbiegała ona znacznie od wartości rynkowej tego rodzaju pojazdu na rynku krajowym, a podatnik nie wyjaśnił, po uprzednim wezwaniu w trybie art. 104 ust 8 u.p.a., przyczyn uzasadniających podanie jej wysokości w kwocie znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej samochodu.

Analiza akt administracyjnych sprawy prowadzi do wniosku, że w rozpoznawanej sprawie organy celne zasadnie stwierdziły podstawę do zastosowania trybu weryfikacji wartości nabytego wewnątrzwspólnotowo pojazdu w myśl art. 104 ust. 8 i 9 u.p.a.

Organy celne, powziąwszy bowiem wątpliwości co do zadeklarowanej przez skarżącego podstawy opodatkowania - uzasadnione znaczną różnicą między średnią wartością rynkową podobnego pojazdu, ustaloną na podstawie notowań katalogu INFO-EKSPERT a ceną nabycia - wzywały skarżącego do zmiany podstawy opodatkowania lub wskazania przyczyn uzasadniających powyższą różnicę.

Dlatego organ sprostał wymogom nałożonym przepisem art. 104 § 8 u.p.a., a dalsza inicjatywa dowodowa w kwestii wyjaśnienia przyczyn, mających uzasadniać znaczną różnicę między wskazaną przez stronę podstawą opodatkowania z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego a średnią wartością rynkową tego samochodu - należała do strony.

Jak bowiem jednoznacznie wynika z brzmienia art.104 ust 8 u.p.a., to w głównej mierze na podatniku ciąży obowiązek wykazania w sposób przekonujący i rzetelny wysokości zadeklarowanej podstawy opodatkowania, bowiem to właśnie podatnik posiada najpełniejszą wiedzę na temat przeprowadzonej transakcji handlowej. Wprawdzie ciężar dowodu, co do zasady spoczywa na organie podatkowym prowadzącym postępowanie podatkowe, to jednak obowiązek wykazania, że istnieją przesłanki obniżenia podstawy opodatkowania, spoczywa na stronie, skoro zamierza wywieść z tego tytułu korzyści prawne.

Zasada prawdy materialnej wyrażona w art. 122 O.p., nie wyklucza czynnego udziału strony w postępowaniu dowodowym. Stanowisko to jest ugruntowane w orzecznictwie i Sąd w niniejszym składzie je akceptuje. Takie rozłożenie ciężaru dowodowego na gruncie regulacji normujących określenie podstawy opodatkowania nie budzi wątpliwości także w orzecznictwie.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 05.04.2013 r., sygn. I GSK 1704/11 wyraził pogląd, że "to podatnik dysponując wiedzą odnośnie do konkretnych okoliczności towarzyszących nabyciu danego samochodu osobowego po cenie odbiegającej od jego średniej wartości na rynku krajowym, ustalanej na podstawie notowanej na rynku krajowym jego średniej ceny, okoliczności te powinien wykazać i uprawdopodobnić."

Natomiast w wyroku z dnia 21 marca 2013 r., sygn. I GSK 1496/11 wskazano, że "(...) podatnik powinien przedstawić dowody uzasadniające i uwiarygodniające, jako prawidłową, zadeklarowaną przez niego wysokość podstawy opodatkowania, a organ podatkowy operując na podstawie tak przedstawionych dowodów zobowiązany jest ocenić, czy dowody te rzeczywiście potwierdzają zaistnienie sytuacji uzasadniającej kwalifikowanie jej, jako uzasadnionej przyczyny w rozumieniu przepisu art. 104 ust. 8 u.p.a. ".

Sąd orzekający w wyniku oceny całokształtu okoliczności stanu faktycznego doszedł do przekonania, iż w zaskarżonej decyzji organ prawidłowo przyjął, że skarżący nie wskazał skutecznie przyczyn, które uzasadniałyby podanie ceny nabycia w wysokości znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej podobnego samochodu. W ocenie Sądu, rację należy przyznać stanowisku organu odwoławczego, że warunków tych, wbrew zapatrywaniom skarżącego, nie spełniała przedłożona opinia rzeczoznawcy D. W.

Wskazać w tym miejscu należy, że wbrew zarzutom skargi, dowód z przedłożonej opinii rzeczoznawcy, sporządzony na zlecenie strony, należało traktować jako dowód z dokumentu prywatnego i że organy celne były uprawnione do swobodnej oceny takiego dowodu. Nie ulega bowiem wątpliwości, że każdy dowód w sprawie, a więc zarówno opinia biegłego jak i dowód z dokumentu, podlega ocenie organów.

W orzecznictwie sądowadministracyjnym wielokrotnie wyrażano pogląd, że opinia biegłego (rzeczoznawcy) nie wiąże organu administracji, który jest obowiązany poddać ją swej ocenie jak każdy dowód, gdyż to organ - nie zaś biegły - rozstrzyga sprawę.

Ocena wartości dowodowej opinii, jej wiarygodności i przydatności dla rozstrzygnięcia sprawy należy zatem do obowiązków organu, bowiem to organ podatkowy ostatecznie rozstrzyga sprawę (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 18 lutego 2009 r., III SA/Wr 595/08).

Oceniając powyższy dowód organ wskazał na jego wadliwość, gdyż dokonana przez biegłego wycena wartości rynkowej samochodu, wskutek przyjęcia nieuzasadnionych korekt wartość tą obniżających, była niezgodna z definicją średniej wartości rynkowej, uregulowaną w art. 104 ust. 11 u.p.a. Ustalono także, że omawiana opinia nie spełniała wymogów instrukcji 1/2005, gdyż określona w niej wartość pojazdu nie została skalkulowana na podstawie wzoru zawartego w tej instrukcji.

Stwierdzone braki wyceny rzeczoznawcy dawały organowi odwoławczemu pełną podstawę do jej weryfikacji i dokonania własnych ustaleń stanu faktycznego w zakresie średniej wartości rynkowej pojazdu. Nie sposób zgodzić się z zarzutami, że organ dokonał wybiórczej oceny tego dowodu.

Dyrektor Izby był uprawniony do swobodnej oceny omawianego dowodu. Jego prawem było dokonanie krytycznej analizy zasadności zastosowania w sprawie korekt obniżających wartość bazową pojazdu i ich zgodności z Instrukcją nr 1/2005, na którą powołał się rzeczoznawca. Organ dokonując własnej wyceny wartości pojazdu bazował na tych samych instrumentach, które zastosował rzeczoznawca, uwzględniając zasady wynikające z Instrukcji, na których opierał się także rzeczoznawca.

Wprawdzie omawiana Instrukcja Określania Wartości nr 1/2005 zatwierdzona 9 grudnia 2004 r. uchwałą Prezydium Rady Naczelnej do stosowania w Stowarzyszeniu Rzeczoznawców Techniki Samochodowej i Ruchu Drogowego oraz w komputerowym Systemie Info-Expert - nie jest dla organów wiążąca, (jej stosowanie nie wynika z przepisu ustawy o podatku akcyzowym), jednak, jak trafnie podkreślił organ I instancji, dokument ten pozwala na dokonanie obiektywnej oceny przeprowadzonej przez rzeczoznawcę wyceny wartości pojazdu.

Podkreślenia przy tym wymaga, że ustawodawca w art. 104 ust. 11 u.p.a., zawarł jedynie wytyczne, które winny zostać uwzględnione przy ustaleniu średniej wartości pojazdu, jednakże w przepisie tym w żaden sposób nie został ograniczony wybór narzędzi do określenia wartości rynkowej samochodu osobowego.

Wbrew zarzutom skargi, wykorzystanie programów komputerowych takich jak INFO-EXPERT odpowiada wymaganiom art. 104 ust. 8 u.p.a. Informatory o rynkowych wartościach pojazdów prowadzone są bowiem w sposób profesjonalny, przy wykorzystaniu danych pochodzących z największych giełd samochodowych, auto-komisów, salonów sprzedaży oraz ogłoszeń prasowych z całej Polski.

Z tych samych powodów stwierdzić należy, że organ nie naruszył zasad postępowania, opierając się częściowo na wynikach przeprowadzonej przez rzeczoznawcę ekspertyzy. Realizując bowiem swe uprawnienia organ wykorzystał również te dane zawarte w opinii biegłego rzeczoznawcy z dnia 13.09.2010 r., które były przydatne do rozstrzygnięcia, w tym elementy dotyczące danych technicznych pojazdu, jego wyposażenia i elementów wymagających naprawy czy koniecznych do wymiany. Powyższe jednak nie świadczy ani o wybiórczej ocenie tego dowodu, ani nie daje podstaw do stawiania zarzutu, by organ dopuścił się w tym zakresie dowolnej manipulacji współczynników obniżających wartość pojazdu.

Sąd w pełni akceptuje poczynione przez organ ustalenia, że wpływ na określenie średniej wartości rynkowej pojazdu, w rozumieniu art. 104 ust. 11 u.p.a., miały w realiach rozpoznawanej sprawy jedynie następujące czynniki: utrata wartości poszczególnych zespołów pojazdu, przebieg pojazdu poniżej normatywny i data pierwszej rejestracji. Nie miały natomiast zastosowania korekta z tytułu urealnienia wartości pojazdu na rynku wtórnym, korekta z tytułu importu pojazdu i korekta z tytułu liczby właścicieli oraz szczególnego charakteru ekspoatacji. Wymienione korekty zostały prawidłowo przez organ uwzględnione i w sposób wyczerpujący przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, z uwzględnieniem przyczyn ich przyjęcia, skorygowania bądź nieuwzględnienia.

W konsekwencji, zdaniem Sądu, organ przyjął zasadnie, że w świetle art. 104 ust. 11 u.p.a., nie miał wpływu na wartość pojazdu przyjęty w przedłożonej przez stronę opinii, czynnik opisany jako urealnienie wartości pojazdu na rynku wtórnym RP, co jej autor wyjaśniał różnicami cenowymi wynikającymi z badania rynku województwa opolskiego. Z wskazanego przepisu jednoznacznie bowiem wynika, że zadeklarowaną przez podatnika podstawę opodatkowania z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego pojazdu organ winien odnieść do notowanej na rynku krajowym, w dniu powstania obowiązku podatkowego. Ponadto, jak słusznie podniósł organ, uśrednione ceny pojazdu podane w systemie INFO-EKSPERT uwzględniają już wpływ takich czynników jak regionalna sytuacja rynkowa.

W opinii Sądu, stwierdzony przez organ w wyniku powyższej analizy brak wpływu wskazanych korekt z tytułu: urealnienia wartości na rynku wtórnym wcześniejszych napraw powypadkowych i importu pojazdu na średnią wartość rynkową samochodu osobowego i ich nieuwzględnienie przy określeniu tej wartości nie narusza, wbrew zarzutom skargi, ani przepisów art. 104 ust. 8-11 u.p.a. ani zasady swobodnej oceny dowodów wynikającej z art. 191 O.p.

W konsekwencji Sąd dokonaną przez Dyrektora Izby ocenę dowodu z przedłożonej opinii rzeczoznawcy uznaje za logiczną, spójną i zgodną z zasadami wynikającymi z art. 122 i art. 191 O.p.

W tym stanie rzeczy Sąd stwierdza, iż w opisanych powyżej okolicznościach stanu faktycznego organy celne były w pełni uprawnione do określenia wysokości podstawy opodatkowania na podstawie art. 104 ust. 9 u.p.a. Nie budzi również zastrzeżeń Sądu przyjęty przez organ odwoławczy sposób ustalenia średniej wartości rynkowej pojazdu, został on bowiem oparty o poprawnie zinterpretowaną treść art. 104 ust. 11 u.p.a.

Ustalenia faktyczne organu w tym zakresie poczynione zostały zarówno w oparciu o informacje z katalogu INFO-EKSPERT w zakresie wartości bazowej pojazdu, jak i o dane zawarte w opinii rzeczoznawcy. Takie działanie organu odwoławczego odpowiadało, zdaniem Sądu, podkreślanemu w skardze wymogowi dokonywania ustaleń zindywidualizowanych i zdeterminowanych konkretnymi okolicznościami sprawy. Organ bowiem uwzględnił takie indywidualne cechy pojazdu jak to, że przedmiotowy samochód posiadał ponadnormatywny przebieg, datę rejestracji pierwszej i utratę wartości poszczególnych jego zespołów.

Odnośnie do podniesionego w skardze zarzutu pominięcia przez organ zbadania specyfiki rynku włoskiego, na którą to okoliczność wskazywał skarżący w toku postępowania, stwierdzić należy, iż słusznie organ zakwalifikował informacje strony zawarte w piśmie z dnia 27.08.2013 r., jako niedające podstaw do odstąpienia od procedury weryfikacyjnej. Natomiast wskazane przez skarżącego ogólne, hipotetyczne informacje dotyczące stanu utrzymania i dbałości o samochód na rynku włoskim nie zostały niczym poparte. Jak każde uogólnienie, nie mające odniesienia do realiów rozpoznawanej sprawy, nie może być ono podstawą ustaleń organów. Zresztą te same "obiegowe opinie" wskazują, że mieszkańcy Włoch północnych, o przeciętnym wyższym stopniu zamożności, od zamieszkujących nie tylko południowe obszary tego kraju, ale i innych krajów, ponadprzeciętnie dbają o swoje pojazdy w porównaniu do innych mieszkańców Europy. Nie mają one jednak żadnego znaczenia ani wpływu na wynik rozpoznawanej sprawy, gdyż nie poddają się jakiejkolwiek weryfikacji.

Reasumując, organy celne prawidłowo przeprowadziły procedurę weryfikacyjną, zatem podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 104 ust. 8 i 9 u.p.a., należy uznać za chybione. Jak już wskazano wyżej, art. 104 ust. 8 u.p.a. niewątpliwie zobowiązuje właściwe organy do weryfikacji podanej przez podatnika w deklaracji uproszczonej AKC-U podstawy opodatkowania. W razie spełnienia warunków określonych w art. 104 ust. 9 u.p.a. (nieudzielanie odpowiedzi, niedokonanie zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub niewskazanie przyczyn, które uzasadniają podanie jej wysokości znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego), winny określić podstawę opodatkowania we własnym zakresie.

Takie też przesłanki zostały spełnione w sprawie niniejszej. Skarżący bowiem nie wykazał skutecznie przyczyn, które uzasadniałyby podanie podstawy opodatkowania w wysokości znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego, czego dowodził wynik prowadzonego wobec niego postępowania podatkowego.

Wbrew zarzutom skargi Sąd nie dopatrzył się w tym zakresie naruszenia przepisów procesowych, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu, organy podatkowe przeprowadziły postępowanie dowodowe zgodnie z przepisami art. 122, art. 187 § 1, art. 191 O.p. W jego toku zgromadziły kompletny materiał dowodowy umożliwiający im podjęcie prawidłowego rozstrzygnięcia. Dopuściły dowody przedkładane przez stronę, w tym opinię rzeczoznawcy, jej wypowiedzi, dokumenty rejestracyjne, dokument transakcyjny, dodatkowe wyjaśnienia rzeczoznawcy i inne.

Sąd nie podziela argumentów strony skarżącej o konieczności przeprowadzenia w przedmiotowej sprawie z inicjatywy organu dowodu z opinii biegłego rzeczoznawcy w zakresie wartości pojazdu. Podkreślenia wymaga, że regulacje art. 104 ust. u.p.a. nie nakładają obowiązku ustalania podstawy opodatkowania z uwzględnieniem opinii biegłego. W tym zakresie znajduje zastosowanie reguła, że dowodem w sprawie może być wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a co nie jest sprzeczne z prawem (art. 180 O.p.). Z kolei w myśl art. 197 § 1 O.p., kwestia dopuszczenia dowodu z opinii biegłego pozostawiona została ocenie organu podatkowego, albowiem użyte w tym przepisie słowo "może" oznacza pozostawienie organowi swobody w korzystaniu z tego środka dowodowego. Granice korzystania z tej swobody wyznacza zasada prawdy obiektywnej, gdyż z niej wypływa obowiązek organu podjęcia wszelkich czynności mających na celu ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego sprawy. Organ podatkowy obowiązany jest wykorzystać ten środek dowodowy w sprawie o zawiłym stanie faktycznym, który można wyjaśnić dopiero wtedy, gdy dysponuje się specjalnymi wiadomościami (por. wyrok NSA z 25.04.2013 r. sygn. akt I GSK 1468/11).

W realiach niniejszej sprawy – gdy organ określił wartość bazową pojazdu w oparciu o powszechnie przyjęty jako źródło fachowej wiedzy system INFO-EXPERT, na który powołał się również rzeczoznawca i gdy organ dysponował informacjami opracowanymi przez biegłego, określającymi wpływ stanu technicznego pojazdu na jego wartość - ocena wartości przedmiotowego samochodu nie wymagała wiedzy fachowej, którą dysponuje biegły.

W tej sytuacji powołanie biegłego było zbędne, gdyż zebrany przez organ materiał dowodowy umożliwiał dokonanie jego oceny prawnej i wydanie rozstrzygnięcia. Jak trafnie wskazuje Dyrektor Izby w odpowiedzi na skargę "organ dysponował nie budzącymi wątpliwości dowodami o stanie technicznym pojazdu i wpływie tego stanu na wartość pojazdu, wynikającymi z przedstawionej przez stronę opinii. Rzeczoznawca odniósł się w niej do wszystkich zespołów pojazdu i ocenił dla każdego z nich procentową utratę wartości z uwagi na jego stan techniczny. Rzeczoznawca określił również wpływ innych czynników wpływających na ten stan techniczny takich jak przebieg samochodu i sposób jego eksploatacji. (...) Przedłożona przez stronę opinia wyjaśniała jaki był stan techniczny pojazdu w chwili powstania obowiązku podatkowego oraz (...) procentowe określenie wpływu stanu technicznego na jego wartość". Jak dalej wskazał organ "do szczegółowej analizy zgromadzonych dowodów wyjaśniających okoliczności sprawy wystarczająca była tu wiedza osoby średnio wykształconej, doświadczenie życiowe oraz znajomość przepisów prawa zwłaszcza tych regulujących wewnątrzwspólnotowe nabycie samochodów osobowych" i stwierdzeniu temu, zdaniem Sądu, nie sposób odmówić racji. Tym samym należy uznać, że w sprawie niniejszej nie doszło do naruszenia zarzucanego w skardze art. 197 § 1 O.p.

Reasumując, zdaniem Sądu, organy zgromadziły pełny materiał dowodowy, pozwalający na zrekonstruowanie stanu faktycznego i oceniły go zgodnie z zasadą swobodnej, a nie dowolnej oceny tych dowodów. To, że wyprowadzona z zebranego materiału dowodowego ocena prawna jest odmienna od oczekiwań skarżącego nie może dowodzić wadliwości tej oceny, która w ocenie Sądu, jest zgodna z zasadami wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego, a zatem odpowiada wymogom wskazanym w art. 191 O.p.

W toku postępowania podatkowego strona nie wykazała przyczyn uzasadniających znaczne odstępstwo od średniej wartości rynkowej nabytego samochodu osobowego.

Z tych względów, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a, skargę oddalił.