Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 38/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2016-03-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 78 § 1
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 66
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: art. 18b ust. 1 i 2, art. 92a ust. 1 i 6, art. 92c ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1414
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym -  tekst jednolity.
article: § 2 ust. 1, § 18 ust. 1 pkt 13
journal: Dz.U. 2013 poz 951
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego  wyposażenia - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 17 marca 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Sachajko (spr.) Sędziowie NSA Maria Lorych-Olszanowska WSA Beata Sokołowska Protokolant: Ref. staż. Sławomir Rajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2016 roku przy udziale sprawy ze skargi [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę


UZASADNIENIE

[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] marca 2015 r. na podstawie art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2013 r., poz. 1414, ze zm., dalej u.t.d.) oraz zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. nałożył na [...] karę pieniężną w wysokości: 8.000,00 zł.

W uzasadnieniu wyjaśnił, że w oparciu o art. 68 ust 1 u.t.d. dnia [...] czerwca 2015r. przeprowadzono kontrolę drogową przedsiębiorcy. Kontroli podlegały regulacje dotyczące przestrzegania przepisów ustawy o transporcie drogowym, ruchu drogowego, czasu pracy kierowców oraz przepisów związanych z publicznym transportem zbiorowym.

W wyniku kontroli stwierdzono naruszenia - wykonywanie przewozu regularnego z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu, zaświadczeniu na wykonywanie publicznego transportu zbiorowego albo potwierdzeniu zgłoszenia przewozu w publicznym transporcie zbiorowym dotyczących ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków. Z tego tytułu organ nałożył karę w kwocie 3.000 zł

Organ wskazał, że w dniu [...] czerwca 2015 r. w [...] na ul. [...] został zatrzymany autobus marki Autosan o numerze rejestracyjnym [...], prowadzony przez [...], wykonujący regularny przewóz osób w krajowym transporcie drogowym na trasie B. szkoła – W. – W. (nr 14) – C. – C. K. – B. szkoła. Przewóz wykonywany był w imieniu firmy [...] z siedzibą w miejscowości [...] na podstawie okazanego wypisu numer [...] z licencji numer [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób oraz wypisu nr [...] z zezwolenia nr [...] na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym.

Organ uznał, że w momencie zatrzymania kierowca wykonywał regularny przewóz osób w krajowym transporcie drogowym na trasie B. szkoła – W. – W. (nr 14) – C. – C. K. – B. szkoła. Po pobraniu dokumentów do kontroli udano się za ww. pojazdem celem sprawdzenia, czy przewóz realizowany jest zgodnie z okazanym zezwoleniem numer [...]. Na okoliczność powyższego sporządzono dokumentację filmową.

W toku kontroli organ stwierdził, iż pomimo wykonywania regularnego przewozu osób w krajowym transporcie drogowym na trasie B. szkoła – W. – W. (nr 14) – C. – C. K. – B. szkoła przystanki, z których byli zabierani pasażerowie nie były wyposażone w rozkład jazdy. Na okoliczność powyższego sporządzono dokumentację fotograficzną, filmową oraz przesłuchano kierowcę w charakterze świadka.

Organ stwierdził również, że przewóz jest wykonywany autobusem, który nie odpowiada wymaganym warunkom technicznym ze względu na rodzaj wykonywanego przewozu regularnego. Z tego tytułu nałożono karę pieniężną w kwocie 5.000 zł.

W toku kontroli stwierdzono, iż pomimo wykonywania regularnego przewozu osób w krajowym transporcie drogowym na trasie B. szkoła – W. – W. (nr 14) – C. – C. K. – B. szkoła zgodnie z okazanym zezwoleniem nr [...], załączonym do niego rozkładem jazdy i zabierania zgodnie z tym rozkładem pasażerów kierowca nie miał prawidłowej tablicy kierunkowej umieszczonej za szybą czołową autobusu i w ogóle nie posiadał bocznej tablicy kierunkowej. Autobus miał w tym czasie wystawioną za szybą czołową tablicę kierunkową na trasie B. – B. przez miejscowość K.

Autobus regularnej komunikacji publicznej na ww. linii regularnej wyposażony był w tablicę kierunkową czołową z nazwą miejscowości określoną trasą B. – K. - B. Wewnątrz oraz na zewnątrz autobusu nie było tablic kierunkowych z prawidłowym określeniem wykonywanego przewozu. Kierujący okazał do kontroli dodatkową tablicę kierunkową z nazwą miejscowości: B. – D. – K. - Br. Ponadto, w kontrolowanym autobusie była na wyposażeniu kasa fiskalna. Kierowca poinformował, iż nie został wyposażony w prawidłowe tablice kierunkowe, a okazane przez kierującego tablice kierunkowe stanowiły wyposażenie autobusu.

Autobus regularnej komunikacji publicznej na ww. linii regularnej wyposażony był z przodu oraz z tyłu pojazdu w tablice oznaczające przewóz dzieci oraz tablicę kierunkową B. – B. przez K. umieszczoną za szybą czołową pojazdu.

W związku z powyższym stwierdzono wykonywanie regularnego przewozu osób autobusem na linii regularnej B. szkoła – W. – W. (nr 14) – C. – C. K. – B. szkoła: Linia [...] bez prawidłowej czołowej tablicy kierunkowej oraz bez bocznej tablicy kierunkowej zamontowanej wewnątrz autobusu. Na powyższą okoliczność sporządzono protokół oględzin pojazdu, sporządzono dokumentację fotograficzną i filmową oraz przesłuchano kierowcę w charakterze świadka.

Pismem z dnia [...] czerwca 2015 r. wręczonym przedsiębiorcy wraz z protokołem kontroli w dniu [...] lipca 2015 r., organ wszczął postępowanie administracyjne w związku z naruszeniami zawartymi w protokole pokontrolnym nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r.

Strona korzystając z prawa do wypowiedzenia się w sprawie co do zebranych dowodów i materiałów pismem z dnia [...] lipca 2015 r. wniosła o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków [...] i [...] na okoliczność kradzieży tablic przystankowych z rozkładami jazdy oraz aktów wandalizmu polegających na niszczeniu tych tablic przez nieustalone osoby na przystankach autobusowych. Według strony powyższe okoliczności wyłączają odpowiedzialność strony za brak rozkładów jazdy na przystankach w dniu kontroli i na tej podstawie wniosła o umorzenie postępowania. W dalszej części pisma strona wskazała, iż wyposażyła kontrolowany pojazd w niezbędne tablice i nie powinna ponosić odpowiedzialności za kierowcę, który tablic nie założył w sposób prawidłowy lub nie potrafił ich odnaleźć w pojeździe. Ponadto strona powołując się na liczne wyroki wskazuje, iż stwierdzone naruszenie w postaci braku tablic kierunkowych nie jest brakiem technicznym, lecz stanowi brak wyposażenia, co winno skutkować co najwyżej nałożeniem kary w wysokości 2.000 zł.

Na art. 78 § 2 k.p.a. organ nie uwzględnił żądania przesłuchania świadków [...] i [...] uznając za udowodniony fakt kradzieży tablic przystankowych z rozkładami jazdy oraz aktów wandalizmu polegających na niszczeniu tych tablic. Na powyższą okoliczność przesłuchano również kierowcę - [...], który wskazał, iż otrzymał od strony rozkłady jazdy, które sam osobiście zawieszał na każdym przystanku we wrześniu 2014 r. Osoba ta wskazała, że posiada informacje ("ze słyszenia"), iż pracownicy konkurencyjnej firmy zrywali rozkłady z przystanków, o czym poinformował stronę, a sytuacja ta miała miejsce w październiku 2014 r. Po tym czasie kierowca nie otrzymał już kolejnego rozkładu jazdy, bo jak twierdzi i tak zostałby zerwany. Kierowca wskazał że rozkładów jazdy nie ma od października 2014 r., natomiast na dwóch przystankach w W., a więc w miejscach w których brak jest wybudowanych wiat przystankowych lub innych tego typu obiektów nigdy nie było rozkładu jazdy.

W oparciu o całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego organ uznał, że strona ponosi pełną odpowiedzialność za swoje działania.

Organ wskazał, iż na dwóch przystankach skąd zabierani byli pasażerowie od września 2014 r. w ogóle nie było zawieszanych rozkładów jazdy, ponieważ były to miejsca w których nie było odpowiedniej infrastruktury do ich umieszczenia. Powyższy fakt również obciąża stronę, która podpisując umowę na realizację usług regularnego przewozu osób nie porozumiała się z usługodawcą, aby ten przystosował miejsca skąd zabierani mieli być pasażerowie do umieszczenia na nich rozkładów jazdy oraz odpowiedniego ich oznakowania.

Organ stwierdził, że strona wykazała, że dnia [...] lipca 2015 r. wystosowała pismo do Komendy Powiatowej Policji w [...] informujące o kradzieży bądź niszczeniu tablic informacyjnych z rozkładami jazdy. Powyższe działanie strony, mające miejsce już po stwierdzonym naruszeniu oraz po zakończeniu przewozów na tej linii regularnej, ma jedynie na celu uniknięcie odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie. Organ podkreślił, iż strona realizuje przewozy od września 2014 r., a informację o braku rozkładów jazdy na przystankach strona otrzymała już w październiku 2014r. Od tego czasu do dnia zakończenia przewozów w dniu [...] czerwca 2015 r. pozostawała w tym zakresie bezczynna, nadal odbierając pasażerów z przystanków, na których nie było rozkładów jazdy.

Odnosząc się natomiast do zarzutów strony dotyczących naruszenia określonego w załączniku nr 3 lp. 2.5.1 ustawy o transporcie drogowym organ wskazał, iż w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego i analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, mając na uwadze stan faktyczny oraz stan prawny wskazany w protokole kontroli nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. organ nie dał wiary wyjaśnieniom strony, w których twierdziła, iż wyposażyła pojazd w niezbędne tablice kierunkowe, a kierowca nie założył w prawidłowy sposób tych tablic lub nie potrafił odnaleźć ich w pojeździe. Organ nie podzielił również stanowiska strony jakoby naruszenie braku tablic kierunkowych nie było brakiem technicznym, lecz brakiem wyposażenia skutkującym nałożeniem kary w wysokości 2.000 zł.

Kierowca oświadczył, iż nie został wyposażony w prawidłowe tablice kierunkowe na wykonywaną trasę, a jedynie w jedną tablicę kierunkową na trasę B. – B. przez miejscowość K., która została umieszczona za szybą czołową pojazdu oraz jedną tablicę kierunkową na trasę B. – B. przez miejscowości D. i K. Kierowca w przypadku posiadania dwóch tablic kierunkowych miałby trudności z ich umieszczeniem w wymaganych miejscach, ponieważ pojazd nie posiada ani jednego uchwytu lub ramki do ich zamontowania. Ponadto, z zeznań kierowcy wynikało, iż dnia [...] czerwca 2015 r. poinformował stronę o braku tablic kierunkowych. Kierowca nie potrafił wyjaśnić dlaczego nie został wyposażony w prawidłowe tablice kierunkowe, pomimo wykonywania już wcześniej przewozów regularnych w rejonie Grabowa. W trakcie kontroli kierowca sprawdził wszystkie możliwe miejsca i schowki w autobusie lecz nie znalazł ani jednej wymaganej tablicy. Brak tablic kierunkowych potwierdziły oględziny autobusu oraz luków bagażowych przeprowadzone przez kontrolującego pojazd inspektora.

Organ wskazał, że obowiązkiem przedsiębiorcy jest takie zorganizowanie pracy kierowców i kontroli wykonywania przez nich zadań, aby zapobiegać tego rodzaju zdarzeniom. Obowiązkiem przewoźnika jest także zatrudnianie takich kierowców, którzy nie lekceważą obowiązków wynikających z przepisów prawa, a także nie zapominają umieszczenia w odpowiednim miejscu pozostawionych im do dyspozycji tablic kierunkowych. Jeżeli pomimo przestrzegania ww. obowiązków takie zdarzenia mają miejsce, na przykład ze względu na przymioty osobiste kierowców zatrudnianych przez przedsiębiorcę, to wówczas do przedsiębiorcy należy taka organizacja kontroli pojazdów wyjeżdżających na trasy przewozów, aby pojazdy te były odpowiednio wyposażone i odpowiadały wymaganym warunkom technicznym.

Organ wskazał że, zaniechanie użycia przez kierowcę tablic kierunkowych nie jest skutkiem zdarzeń i okoliczności, których przedsiębiorca nie mógł przewidzieć, a tylko taka okoliczność, połączona z brakiem wpływu na powstanie naruszenia, dawałaby podstawę do niewszczynania postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej lub jego umorzenia na podstawie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d.

W związku z faktem, że stwierdzone naruszenie przepisów prawa nie było wynikiem zdarzeń lub okoliczności całkowicie niezależnych od woli przedsiębiorstwa, na które nie miało ono wpływu i których nie mogło przewidzieć, lecz wynikiem jego zaniedbania i niedopełnienia ciążącego na nim obowiązku zapewnienia należytego stanu technicznego posiadanego autobusu, organ administracyjny wydający decyzję w niniejszej sprawie nie znalazł podstaw do jego umorzenia w oparciu o przepis art. 92c ust. 1 u.t.d.

Organ podkreślił, że kierowca kontrolowanego pojazdu uczestniczył w kontroli, nie zakwestionował stwierdzonego naruszenia oraz podpisał protokół kontroli bez wnoszenia uwag. Podpisanie bez zastrzeżeń przez osobę kontrolowaną protokołu stanowi dowód w sprawie.

Za działalność przedsiębiorstwa zawsze ponosi odpowiedzialność osoba, która je prowadzi - z podmiotowego punktu widzenia - przedsiębiorca. To na przedsiębiorcy spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób (w tym kierowcy), którymi w wykonaniu działalności gospodarczej się posługuje. Reguła ta obowiązuje zarówno na gruncie prawa cywilnego, jak i administracyjnego.

Przedsiębiorca jest profesjonalistą, od którego można wymagać należytej staranności przy wykonywaniu przez niego działalności gospodarczej, w tym także znajomości podstawowych przepisów dotyczących jego działalności w zakresie transportu, skoro go wykonuje. Sprawą strony jest takie organizowanie prowadzonej przez siebie działalności, aby przestrzegać obowiązujących przepisów. Rolą organów Inspekcji jest kontrola ich przestrzegania. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wyjaśnił, iż w postępowaniu administracyjnym ciężar przeprowadzenia dowodu spoczywa na tym, kto z określonego faktu wywodzi dla siebie skutki prawne.

W odwołaniu od decyzji strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania.

W ocenie strony organ nie zebrał w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, albowiem nie przesłuchał świadków, o których wnioskowała skarżąca i nie wydał postanowienia w tym przedmiocie. Skarżąca wskazała, ze przesłuchany w sprawie kierowca nie posiadał wiedzy o wszystkich przypadkach umieszczania rozkładów jazdy na przystankach. Za te czynności są odpowiedzialni także inni pracownicy skarżącej. Skarżąca podkreśliła, że nie ma wpływu na częste akty wandalizmu i kradzieże rozkładów jazdy. Dodała, że brak tablic nie jest brakiem technicznym, lecz brakiem wyposażenia, co winno skutkować powinno nałożeniem kary w wysokości 2.000 zł.

Decyzją z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...], Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że naruszenie polegające na wykonywaniu przewozu regularnego z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu, zaświadczeniu na wykonywanie publicznego transportu zbiorowego albo potwierdzeniu zgłoszenia przewozu w publicznym transporcie zbiorowym dotyczących: ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 3.000 zł, zgodnie z lp. 2.2.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Natomiast wykonywanie przewozu autobusem, który nie odpowiada wymaganym warunkom technicznym ze względu na rodzaj wykonywanego przewozu regularnego jest sankcjonowane karą pieniężną w wysokości 5.000 zł, zgodnie z lp. 2.5.1 załącznika nr 3 ww. ustawy.

Materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy, zdaniem organu II instancji, bezspornie wskazuje, że strona w dniu kontroli wykonywała przewóz regularny niezgodnie z warunkami określonymi w udzielonym jej zezwoleniu na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym nr [...]. Krajowy transport drogowy osób w imieniu strony był wykonywany przez [...]. Kierujący wykonywał przewóz osób na regularnej linii B. szkoła – W. – W. (nr 14) – C. - Cichów K. – B. szkoła. Podczas przeprowadzonej kontroli poprzedzonej obserwacją przejazdu kontrolowanego pojazdu ustalono, że kierujący zabierał pasażerów z przystanków nie wyposażonych w rozkłady jazdy przewozów realizowanych przez przedsiębiorcę. Fakt ten potwierdził także kierujący [...] przesłuchany w charakterze świadka. Kierujący zeznał, że rozkłady jazdy są zrywane i sam także uzupełniał brakujące rozkłady jazdy we wrześniu 2014 r. oraz poinformował o zrywaniu rozkładów [...]. Jednak podczas kontroli ustalono również, że na dwóch przystankach, z których są zabierani pasażerowie, nawet nie było możliwe umieszczenie rozkładu jazdy z powodu braku odpowiedniej infrastruktury do ich umieszczenia. Natomiast art. 18b ust. 1 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym zobowiązuje przedsiębiorcę do informowania pasażerów o wykonywanych przewozach osób poprzez umieszczenie rozkładów jazdy na wszystkich przystankach i dworcach wymienionych w rozkładzie jazdy. Zatem strona realizując przewozy osób bez wcześniejszego poinformowania potencjalnych pasażerów o wykonywanych przewozach poprzez umieszczenie rozkładów jazdy na przystankach i dworcach, naruszyła wymieniony przepis.

Konsekwencją zaistniałego naruszenia jest nałożenie kary pieniężnej w wysokości 3.000 zł stosownie do treści art. 92a ust. 1, 2 i 6 ustawy o transporcie drogowym oraz lp. 2.2.3 załącznika nr 3 wymienionej ustawy.

Ponadto, podczas kontroli wykonanej w dniu [...] czerwca 2015 r. bezspornie ustalono, że kierujący [...] w imieniu strony wykonywał krajowy transport drogowy osób na linii regularnej B. szkoła – W. – W. (nr 14) – C. – C. K. – B. szkoła. Podczas wykonywania tego przewozu za czołową szybą autobusu była umieszczona tablica kierunkowa informująca o wykonywaniu przewozu na trasie B. – B. przez miejscowość K. Natomiast za boczną szybą pojazdu nie została umieszczona tablica kierunkowa z nazwą miejscowości, do której był wykonywany przejazd. Kierujący [...] przesłuchany podczas kontroli zeznał, że nie został wyposażony we właściwe tablice kierunkowe, a okazane tablice stanowią wyposażenie pojazdu. Wymóg umieszczania tablic kierunkowych przedniej i bocznej nakłada na przewoźnika § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia. Zatem brak choćby jednej z tablic stanowi naruszenie wskazanego przepisu.

Ponadto, organ wskazał, że § 18 ust. 1 został zamieszczony w dziale III zatytułowanym "warunki techniczne pojazdu samochodowego i przyczepy przeznaczonej do łączenia z tym pojazdem" i rozdziale 5 zatytułowanym "warunki dodatkowe" rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (tekst jednolity Dz. U. z 2015 r. poz. 305). Z uwagi na umieszczenie przepisu w dziale dotyczącym warunków technicznych pojazdu, warunki dodatkowe należy zaliczyć do warunków technicznych pojazdu. Powołany przepis dokładnie precyzuje wyposażenie autobusu. Takim elementem wyposażenia autobusu są tablice kierunkowe: czołowa i boczna (§ 21 powołanego rozporządzenia).

W oparciu o powyższe organ odwoławczy uznał za zasadne utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji o nałożeniu na stronę kary pieniężnej za popełnienie naruszenia z lp. 2.5.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Organ II instancji w pełni podzielił pogląd, że tablice kierunkowe mieszczą się w pojęciu warunków technicznych i ich brak sankcjonowany jest karą pieniężną w wysokości 5000 zł w oparciu o ww. przepis.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu organ odwoławczy uznał je za niezasadne. Wbrew twierdzeniom strony braki rozkładów jazdy nie mogły być uzupełniane przez odpowiedzialnych za te czynności jej pracowników, ponieważ na dwóch przystankach nie było odpowiedniej infrastruktury umożliwiającej umieszczenie rozkładów jazdy. Poza tym - jak wynika z zeznań kierowcy - informacje o braku rozkładów jazdy otrzymywał od pasażerów we wrześniu 2014 r. i przekazał je pracownikowi odpowiedzialnemu za ich umieszczenie. Zatem skoro w dniu kontroli nie było odpowiedniej infrastruktury niezbędnej do umieszczenia rozkładów jazdy, to ich brak nie był wynikiem działania wandali, lecz niedopełnienia obowiązków przez skarżącą. Także przyczyną braku tablic kierunkowych w skontrolowanym autobusie było działanie skarżącej ponieważ kierujący nawet nie posiadał właściwej tablicy czołowej. Tym samym niewiarygodne – zdaniem organu - były twierdzenia skarżącej, że wyposażyła kierującego w tablice kierunkowe. Natomiast wnioski dowodowe strony miały na celu jedynie przedłużenie postępowania, bowiem brak rozkładów jazdy na przystankach, jak i brak tablicy bocznej oraz niewłaściwa tablica czołowa zostały jednoznacznie potwierdzone dowodami zebranymi w postępowaniu przeprowadzonym przez organ I instancji.

Zdaniem organu odwoławczego organ I instancji zbadał wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadził dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej. Swoje rozstrzygnięcie organ I instancji oparł na materiale dowodowym prawidłowo zebranym w toku kontroli i w przeprowadzonym postępowaniu, dokonując jego wszechstronnej oceny oraz uzasadnił swoje stanowisko wyrażone w decyzji, w sposób wymagany przez normę prawa zawartą w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.

Również w ocenie organu odwoławczego materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie dawał podstaw do zastosowania art. 92c ustawy o transporcie drogowym.

W przedmiotowej sprawie to skarżąca jako przedsiębiorca nie wywiązała się ze swoich obowiązków i nie zadbała o uzupełnienie brakujących na przystankach rozkładów jazdy oraz o wyposażenie autobusu we wszystkie tablice kierunkowe. Przedsiębiorca systematycznie wydając polecenia kierowcom nakazujące umieszczanie tablic w autobusach może także zminimalizować powstawanie tego rodzaju naruszeń.

Na powyższą decyzję skargę wniosła [...] zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym oraz § 18 i § 21 Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia oraz przepisów postępowania: art. 77 § 1 i 2 k.p.a.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podtrzymała stanowisko wyrażone w odwołaniu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga jest nieuzasadniona.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych aktów z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 t.j. ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).

W sprawie było bezsporne, że podczas kontroli drogowej, należącego do skarżącego przedsiębiorstwa autobusu marki Autosan o numerze rejestracyjnym [...] przeprowadzonej w dniu [...] czerwca 2015 r. w [...] autobus nie posiadał prawidłowych tablic kierunkowych, jak również wykonywał przewóz regularny z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu, zaświadczeniu na wykonywanie publicznego transportu zbiorowego albo potwierdzeniu zgłoszenia przewozu w publicznym transporcie zbiorowym dotyczących ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków. Wykonywanie przewozu regularnego bez tablic kierunkowych organy uznały za naruszenie warunków technicznych i nałożyły karę pieniężną w wysokości 5.000,00 zł na podstawie art. 92a ust. 1 i 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2013 r. poz. 1414 t.j. ze zm., zwanej dalej u.t.d.) i zał. nr 3, lp. 2.5.1 do ww. ustawy. Z kolei naruszenie wymogów dot. ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków organy uznały za naruszenie określone w załączniku nr 3 lp. 2.2.3.

W ocenie Sądu organy poprawnie uznały, że brak czołowej oraz bocznej tablicy kierunkowej w kontrolowanym pojeździe stanowi naruszenie warunków technicznych, jakim powinien odpowiadać pojazd wykorzystywany do przewozu osób w przewozach regularnych. Jak bowiem wynika z treści § 21 ust. 1 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2013 r. poz. 951 t.j. ze zm., zwanego dalej: rozporządzeniem), autobus powinien być wyposażony w tablice kierunkowe – czołową i boczną, jeżeli jest nim wykonywana regularna komunikacja publiczna. Jakkolwiek uznać należy, że warunek ten nie jest związany z mechanicznym funkcjonowaniem i dopuszczeniem pojazdu do ruchu, jednak takie tablice są warunkiem technicznym w szerszym rozumieniu – ze względu na przeznaczenie pojazdu. Świadczy o tym zamieszczenie tego wymogu w dziale III rozporządzenia, określającym warunki techniczne pojazdu samochodowego i warunki dodatkowe dla autobusu (rozdział 5), jak też fakt wydania rozporządzenia na podstawie delegacji zawartej w art. 66 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 t.j. ze zm.), do wydania rozporządzenia w sprawie m.in. koniecznego wyposażenia pojazdów, który to przepis mieści się w rozdziale I Działu III zatytułowanym "Warunki techniczne pojazdów". Jest to zatem dodatkowy wymóg techniczny pojazdu. Taki pogląd został wyrażony w wyroku WSA w Olsztynie z dnia 2 kwietnia 2014 r. i został zaaprobowany w wyroku NSA z dnia 16 lipca 2015 r., sygn. akt II GSK 1556/14 i Sąd orzekający w niniejszej sprawie pogląd ten podziela.

Skarżąca wskazała, że wyposażyła kierowcę w tablice kierunkowe. Okoliczności tej jednak nie wykazała w żaden sposób. Ponadto, podczas kontroli szukano tych tablic i nie zostały one znalezione w żadnym innym miejscu autobusu. Organ prawidłowo uznał, że skarżąca nie posiadała tych tablic obejmujących wyznaczoną trasę w czasie kontroli. Kierowca nie potrafił natomiast wyjaśnić okoliczności, dlaczego autobus nie jest wyposażony w prawidłowe tablice.

Skarżąca zarzucała również, że organy transportu drogowego powinny odstąpić od nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 92 c ust. 1 pkt 1 u.t.d., zgodnie z którym: "Nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.

W wyroku z dnia 17 listopada 2010 r. o sygn. akt II GSK 976/09 (LEX nr 746376) Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że jest to przepis wyjątkowy, odnoszący się do wyjątkowych sytuacji i to takich, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć. Sprawą przedsiębiorcy (przewoźnika) jest zawarcie takich umów i stworzenie takich organizacyjnych rozwiązań, które będą dyscyplinowały osoby wykonujące na jego rzecz usługi kierowania pojazdem. Ponadto NSA zaakcentował, że okoliczności objęte hipotezą powyższego przepisu powinien udowodnić przedsiębiorca, gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z tego przepisu, które zwalniają od odpowiedzialności za naruszenie przepisów przez kierowcę. Skarżąca powinna więc wykazać, że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń bądź okoliczności, których nie mogła przewidzieć.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że skarżąca tego rodzaju wyjątkowych okoliczności nie wykazała, ani nawet nie uprawdopodobniła. Nie wykazała ona w szczególności, że kierowca był zobowiązany do pobrania tablic kierunkowych przed rozpoczęciem kursu i czy był rozliczany z obowiązku ich montażu w autobusie.

W dalszej kolejności należy odnieść się do zarzutu, zgodnie z którym skarżąca nie ponosiła odpowiedzialności za okoliczność, że na przystankach, na których zatrzymywał się autobus nie było rozkładów jazdy.

Zgodnie z art. 18b ust. 1 u.t.d., przewozy regularne w krajowym transporcie drogowym wykonywane są według następujących zasad:

- rozkład jazdy jest podawany do publicznej wiadomości przez ogłoszenia na wszystkich wymienionych w rozkładzie jazdy przystankach lub dworcach autobusowych (pkt 2);

- wsiadanie i wysiadanie pasażerów odbywa się tylko na przystankach określonych w rozkładzie jazdy (pkt 3).

Z kolei stosownie do art. 18b ust. 2 ustawy podczas wykonywania przewozów regularnych zabrania się:

- korzystania z przystanków, na których nie została zamieszczona informacja o realizowanym rozkładzie jazdy zawierająca także nazwę, adres siedziby przewoźnika i numer telefonu przewoźnika lub niezgodnie z podanymi w tej informacji dniami i godzinami odjazdów (pkt 2);

- zabierania i wysadzania pasażerów poza przystankami określonymi w rozkładzie jazdy (pkt 3).

Skarżąca twierdziła, że brak rozkładów jazdy na przystankach autobusowych wynikał z aktów wandalizmu – polegającego na zrywaniu rozkładów jazdy z przystanków.

Na dowód tego, że skarżąca próbowała zapobiegać ww. aktom wandalizmu przedstawiła zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa złożone do komisariatu Policji. Należy jednak wskazać, że skarżąca złożyła zawiadomienie już po przeprowadzeniu przez organ czynności kontrolnych przez organ administracji publicznej. Jednocześnie z zeznań kierowcy wynikało, że już w 2014 r. zgłaszał skarżącej, że z przystanków giną rozkłady jazdy natomiast skarżąca w toku postępowania administracyjnego nie przedłożyła jakichkolwiek dowodów potwierdzających fakt jakiejkolwiek natychmiastowej reakcji.

Wskazać jednak należy, iż powyższa okoliczność nie mogła mieć wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Nie może bowiem budzić wątpliwości, iż stosownie do art. 18b ust. 2 pkt 2 u.t.d. przewoźnikowi nie wolno zatrzymywać się na przystankach, gdzie brak jest rozkładu jazdy – bez względu na to, z jakich powodów nie ma tej informacji. Zdaniem Sądu, skoro rozkład jazdy jest podawany do publicznej wiadomości przez ogłoszenia na wszystkich wymienionych w rozkładzie jazdy przystankach lub dworcach autobusowych - to na przewoźniku ciąży obowiązek takiego sporządzenia i zamocowania rozkładów jazdy na przystankach, by maksymalnie zabezpieczyć je (czy wręcz uniemożliwić) przed dewastacją przez osoby trzecie. Nie budzi wątpliwości, że kartka z rozkładem jazdy nie jest trwała i nawet warunki atmosferyczne mogą spowodować, że rozkład jazdy już po krótkim czasie będzie nieczytelny. Wymaga to zatem zwiększonej staranności ze strony przedsiębiorcy świadczącego tego typu usługi. Warto również zauważyć, że na dwóch przystankach nie było w ogóle miejsca, w którym mógłby być zamontowany rozkład jazdy.

Zgodnie z art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Natomiast w myśl art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Mając na uwadze zarzut naruszenia art. 8 k.p.a., należy wskazać, iż Główny Inspektor Transportu Drogowego zgodnie z nałożonymi na niego ustawowymi obowiązkami, prowadził postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy. Ocena, czy przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy, należy w tym przypadku do uznania organu, który jest jednakże związany w tej mierze przepisami prawa materialnego stanowiącymi podstawę rozstrzygnięcia. Reasumując w rozpoznawanej sprawie na podstawie akt administracyjnych sprawy należy stwierdzić, że w sprawie organy działały w granicach ustawowo powierzonych obowiązków i nie przekroczyły swoich uprawnień.

Organy Inspekcji Transportu Drogowego prawidłowo uznały, że przesłuchanie świadków nie jest środkiem dowodowym, który przyczyniłby się ustalenia, że skarżąca nie ponosi odpowiedzialności za brak rozkładów jazdy, a także w zakresie czy kierowca został wyposażony w tablice kierunkowe.

W ocenie Sądu, organ odmawiając przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków nie dopuścił się naruszenia art. 78 § 1 u.t.d.

W konsekwencji, wbrew zarzutom skargi, organy prawidłowo stwierdziły zatem brak podstaw do zastosowania w niniejszej sprawie art. 92 c ust. 1 pkt 1 u.t.d. i wyłączenia na tej podstawie odpowiedzialności prawnej skarżącej za stwierdzone naruszenie.

W świetle powyższych rozważań Sąd uznał, że w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ani przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy, wobec czego skargę jako bezzasadną, oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.