Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 466/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2021-04-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 17  ust. 5  pkt 1  lit. b i  art. 27  ust. 5
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Jarosław Wichrowski asesor WSA Katarzyna Korycka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 13 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi E. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2020 r., nr: [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej E. J. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Burmistrz Miasta L. decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r., nr [...], na podstawie art. 20 w związku z art. 3 pkt. 11, art. 17 ust. 1b, art. 27 ust. 5 pkt 2, 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity z 2020 r., poz. 111), zwanej dalej: "u.ś.r.", art. 128 i 129 Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst jednolity z 2020 r., poz. 1359 ze zm.), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity z Dz. U. z 2020 r. poz. 256), zwanej dalej: "k.p.a.", odmówił E. J. – skarżącej, przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką M. K..

W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia wskazano, że skarżąca [...].12.2020 r. złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką M.K. – Jakóbowską, do którego załączono kserokopię orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia [...].03.2011 r. Nr [...], które zalicza M. K. do osób niepełnosprawnych w stopniu znacznym.

Wyjaśniono, że decyzją z dnia [...].06.2014 r. Nr [...] Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. przyznał E. J. zasiłek dla opiekuna w związku z opieką nad matką M. K. na okres od [...].07.2013 r. do bezterminowo w wysokości [...] zł. miesięcznie. Decyzją z dnia [...].11.2018 r. Nr [...] tenże organ zmienił decyzję z dnia [...].06.2014 r. w ten sposób, że ustalił wysokość zasiłku dla opiekuna w okresie od [...].11.2018 r. do bezterminowo w wysokości [...] zł. miesięcznie.

Wskazano, że w związku z powyższym do skarżącej w dniu [...].12.2020 r. wysłano wezwanie do sprecyzowania wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze zbiegiem ewentualnego prawa do świadczenia pielęgnacyjnego oraz zasiłku dla opiekuna o wskazanie, czy żąda uchylenia decyzji z dnia [...].06.2014 r. Nr [...] (zmienioną decyzją z dnia [...].11.2018 r. Nr [...]) przyznającej zasiłek dla opiekuna pod rygorem uznania (organ nie wskazał w uzasadnieniu decyzji rygoru, lecz z akt administracyjnych wynika, że chodziło o rygor uznania, że skarżąca nie żąda uchylenia ww. decyzji – uwaga Sądu).

Wyjaśniono, że skarżąca w odpowiedzi na ww. wezwanie nie wniosła o uchylenie decyzji przyznającej zasiłek dla opiekuna, a jej stanowisko potwierdza ustalona już linia orzecznicza (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 29.07.2020 r. II SA/GI 613/20), zgodnie z którą uprawniony ma możliwość wyboru świadczenia spośród już przyznanego wcześniejszą decyzją i wnioskowanego, przy czym nie zachodzi tu konieczność rezygnacji z przyznanego już świadczenia przed zapewnieniem organu, że drugie z tych świadczeń rzeczywiście zostanie przyznane. Zgodnie z tym, wymaganie organu, aby strona w pierwszej kolejności zrezygnowała z przyznanego świadczenia przed zbadaniem, czy spełnia pozostałe warunki do otrzymania świadczenia wybranego i korzystniejszego dla niej, stawia ją w dość trudnej sytuacji, wprowadza stan niepewności i zrozumiałą obawę co do tego, czy uzyska wybrane ze świadczeń w miejsce już otrzymywanego. Wskazano, że na podstawie wywiadu środowiskowego ustalono, iż matka skarżącej ma 91 lat, jest wdową i wymaga pomocy osób drugich. Mieszka ze skarżącą i jej rodziną w domu jednorodzinnym. Skarżąca zajmuje się w pełnym zakresie matką 24 godziny na dobę.

Ustalono, że skarżąca nie pracuje zawodowo, gdyż sprawuje opiekę nad swoją matką.

Podniesiono, że z uwagi na treść art. 17 ust. 1b u.ś.r., fakt, iż ustalony znaczny stopień niepełnosprawności M. K. istnieje od 82 roku życia, powoduje niemożność przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

W odwołaniu od powyższej decyzji, skarżąca wniosła o

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie prawa tj. art. 17 ust. 1b u.ś.r. i tym samym niezgodną z prawem odmowę przyznania stronie świadczenia pielęgnacyjnego.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że decyzja jest nieprawidłowa z uwagi na nieprawidłowe zastosowanie ww. przepisu poprzez nieuwzględnienie treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21.10.2014 r., sygn. akt K 38/13, w którym TK orzekł, ze art. 17 ust. 1b u.ś.r., w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] lutego 2021 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., w zw. z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b) i art. 27 ust. 5 pkt 2 i 5 u.ś.r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W jej uzasadnieniu poczyniono tożsame ustalenia faktyczne w stosunku do ustaleń organu I instancji i wskazano, że organ I instancji nieprawidłowo zastosował art. 17 ust. 1 b u.ś.r., albowiem zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, przepis ten w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, został uznany za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Dlatego też uznano, że omawiany przepis nie mógł stać się podstawą odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, które jednak nie przysługuje ponieważ skarżąca jest uprawniona do specjalnego zasiłku opiekuńczego, a zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1b u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Wskazano, że zgodnie z art. 27 ust. 5 ustawy w przypadku zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego, lub specjalnego zasiłku opiekuńczego, przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną - także w przypadku gdy świadczenia te przysługują w związku z opieką nad różnymi osobami.

Stwierdzono, że skarżąca przedłożyła organowi I instancji swoje stanowisko w przedmiocie wyboru jednego z dwóch w/w świadczeń. Odwołująca wyraźnie wskazała, że " nie wnosi o uchylenie decyzji przyznającej jej zasiłek dla opiekuna". Jednocześnie szeroko uzasadniła swoje stanowisko, powołując się na wskazaną linię orzeczniczą sądów administracyjnych zgodnie z którą, uprawniony ma możliwość wyboru świadczenia spośród już przyznanego wcześniej decyzją i wnioskowanego, przy czym nie zachodzi tu jednak konieczność rezygnacji z przyznanego wcześniej świadczenia przed otrzymaniem zapewnienia organu, że drugie z tych świadczeń rzeczywiście zostanie przyznane.

Wyjaśniono, że w tej sytuacji skarżąca wyraziła wolę braku rezygnacji z przyznanego zasiłku dla opiekuna i tym samym dokonała wprost wyboru pomiędzy zasiłkiem dla opiekuna a świadczeniem pielęgnacyjnym. W tych okolicznościach, uzasadnionym pozostaje odmowa przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Podniesiono, że trudno jest uznać za możliwe w pierwszej kolejności przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, a dopiero po jego otrzymaniu - rezygnacja z dotychczas pobieranego świadczenia konkurencyjnego i wyeliminowanie z obrotu prawnego ostatecznej decyzji je przyznającego (wyrok WSA w Białymstoku z dnia 5 marca 2020r. sygn.. akt II SA/Bk 26/20, LEX nr 2977133 ).Dopóki w obrocie prawnym pozostaje ostateczna decyzja o przyznaniu specjalnego zasiłku opiekuńczego, to w światłe art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r nie jest możliwe przyznanie wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego.

W skardze złożonej do Sądu, skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, obejmujących koszty zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zarzuciła naruszenie przepisów:

1/ postępowania, tj. 7, 8, 77 i 80 k.p.a., przez błąd w ustaleniach faktycznych oraz niedopuszczalną arbitralność w ocenie zgromadzonych dowodów, w szczególności oświadczenia skarżącej z dnia 07.12.2020 r. o wyborze świadczenia poprzez błędne uznanie, że skarżąca dokonała wyboru świadczenia - zasiłku dla opiekuna - podczas gdy skarżąca wprost oświadczyła, że wybierze korzystniejsze świadczenie, ale po zapewnieniu jej przez organ rozpatrujący sprawę, że spełnia przesłanki do przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego,

2/ postępowania, tj. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy błędnej decyzji organu I instancji, podczas gdy powinien był zastosować art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. - uchylić błędną decyzję organu I instancji w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazując organowi, aby na podstawie art. 9, 50 k.p.a. wyjaśnił skarżącej, że spełnia przesłanki pozytywne do przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego, natomiast jedyną przesłanką negatywną jest posiadanie przez nią zasiłku dla opiekuna i wezwał skarżącą czy w tej sytuacji rezygnuje z zasiłku dla opiekuna i wyraża zgodę na uchylenie decyzji przyznającej zasiłek dla opiekuna,

3/ prawa materialnego tj. art. 27 ust. 5 w zw. z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r., poprzez uznanie, że wezwanie skarżącej w dniu 2.12.2020 r. przez organ I instancji do sprecyzowania czy domaga się uchylenia decyzji przyznającej jej zasiłek dla opiekuna nie informując jej na podstawie art. 9 k.p.a., że spełnia przesłanki pozytywne do przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego wypełniło obowiązek nałożony na organ, który powinien stronie pomóc w dokonaniu i urzeczywistnieniu wyboru świadczenia określonego w art. 27 ust. 5 ww. ustawy.

W uzasadnieniu skargi zarzucono, że organ nie zapewnił strony o tym, że spełnia ona przesłanki pozytywne do nabycia świadczenia pielęgnacyjnego, a kategorycznie domagał się od niej zajęcia stanowiska co do dalszego pobierania przez nią zasiłku dla opiekuna. Szeroko o wyborze świadczenia zgodnie z art. 27 ust. 5 ustawy wypowiedział się NSA w wyroku z dnia 13.07.2018 r., I OSK 235/18: "I aby ten wybór, o którym mowa w art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zagwarantować stronie, to nie zachodzi konieczność rezygnacji z przyznanego już świadczenia przed otrzymaniem zapewnienia organu, że drugie z tych świadczeń rzeczywiście zostanie przyznane. Wymaganie organu, aby strona w pierwszej kolejności zrezygnowała z przyznanego jej decyzją świadczenia przed zbadaniem czy spełnia pozostałe warunki do otrzymania świadczenia wybranego i korzystniejszego dla niej stawia ją w dość trudnej sytuacji, wprowadza stan niepewności i zrozumiałą obawę co do tego czy uzyska wybrane ze świadczeń w miejsce już otrzymywanego. Trudno się dziwić, że strona nie chce zrezygnować z otrzymywanego świadczenia przed uzyskaniem pewności, że spełnia warunki do otrzymania świadczenia korzystniejszego".

Wywodzono, że w świetle powyższego nie można mieć za złe skarżącej, że w sytuacji, w której nie wiedziała czy organ pozytywnie rozpatrzy jej sprawę nie wnosiła o uchylenie decyzji przyznającej zasiłek dla opiekuna.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Ocena zaskarżonej decyzji przeprowadzona w zakresie wynikającym z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej zwaną: "p.p.s.a.", doprowadziła Sąd do stanowiska, że w toku postępowania administracyjnego uchybiono prawu procesowemu, w sposób uzasadniający uchylenie zaskarżonej decyzji.

W ocenie Sądu organ odwoławczy prawidłowo uwzględnił skutki wynikające z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, który stwierdził, że art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Oznacza to, że moment powstania niepełnosprawności matki skarżącej nie stanowi przeszkody do przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego.

Dokonując dalszej kontroli zaskarżonej decyzji, należy stwierdzić, że organ I instancji wadliwie zastosował ponadto normy prawa procesowego, co skutkowało również nieprawidłowym zastosowaniem materialnoprawnej normy art. 17 ust. 5 pkt 1b u.ś.r., a co w sposób niezasadny zaakceptował organ odwoławczy. Przepis ten stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Powyższy przepis miałby zastosowanie w sytuacji, kiedy skarżąca domagałaby się poza dotychczas pobieranym specjalnym zasiłkiem dla opiekuna, również dodatkowo świadczenia pielęgnacyjnego. Tymczasem akta sprawy nie usprawiedliwiają stanowiska organów obu instancji, przypisującego skarżącej zamiaru jednoczesnego pobierania dwóch ww. świadczeń. Złożenie przez skarżącą wniosku o świadczenie pielęgnacyjne powinno zostać zinterpretowane przez organy jako skorzystanie z prawa wyboru świadczenia korzystniejszego, to jest świadczenia pielęgnacyjnego. Taka właśnie interpretacja wniosku skarżącej ma podstawy w art. 27 ust. 5 u.ś.r., który daje uprawnienie do wyboru korzystniejszego świadczenia, jak i w art. 7 lit. a § 1 k.p.a., z którego to artykułu wynika, że jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony. Interpretacja znaczenia faktu złożenia przez skarżącą wniosku o świadczenie pielęgnacyjne, nie mogła więc prowadzić do wniosku o chęci uzyskania przez nią dodatkowego świadczenia (poza już otrzymywanym), albowiem w konsekwencji prowadziłoby to do pozbawienia jej prawa do dochodzonego świadczenia pielęgnacyjnego, jako korzystniejszego. Złożenie podania o świadczenie pielęgnacyjne powinno było być zatem zinterpretowane na podstawie ww. przepisów, jako dokonanie wyboru przez skarżącą domagania się przyznania jej od momentu złożenia wniosku świadczenia bardziej korzystnego, tj. świadczenia pielęgnacyjnego.

Zaakceptować można jednak chęć organów uzyskania zupełnej pewności, co do rezygnacji skarżącej ze specjalnego zasiłku opiekuńczego i w konsekwencji chęci wezwania jej do złożenia oświadczenia w tym przedmiocie. W takiej sytuacji jednakże organy winny były podjąć czynności informacyjno-wyjaśniające przedstawiając w sposób przystępny, jasny, zrozumiały, przyczyny wezwania strony do złożenia oświadczenia o rezygnacji z dotychczas pobieranego zasiłku opiekuńczego oraz konsekwencje złożenia tego oświadczenia.

Pismo z dnia 2 grudnia 2020 r. kierowane przez organ I instancji do skarżącej nie spełnia powyższego kryterium. Uwzględnić bowiem należy, że strona, przy braku wystarczających wyjaśnień organu i braku stosownej wiedzy, może obawiać się negatywnych następstw rezygnacji z dotychczas pobieranego świadczenia. Kierując się zasadami zawartymi w art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a. organ winien w pierwszej kolejności wyjaśnić, czy strona spełnia pozostałe przesłanki do otrzymywania świadczenia pielęgnacyjnego, a następnie poinformować ją, że wyłączną przeszkodą do jego przyznania pozostaje jedynie pobieranie innego świadczenia, w oparciu o ostateczną decyzję, którą organ po złożeniu zdecydowanego oświadczenia będzie mógł wyeliminować z obrotu prawnego.

W powyższej sytuacji, składnikiem zasady budowania u strony zaufania do organu władzy publicznej winno być przedstawienie stronie zapewnienia na zasadzie promesy, że w przypadku dopełnienia formalności wymaganych w przypadku żądania "zmiany" dotychczas pobieranego świadczenia na nowe, uzyska pozytywną dla niej decyzję.

Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela w pełni stanowisko sądów administracyjnych, wskazujące, że oczekiwanie i wymaganie organu, by strona w pierwszej kolejności zrezygnowała z przyznanego jej decyzją świadczenia przed zbadaniem przez organ, czy spełnia ona pozostałe warunki do otrzymania świadczenia wybranego i korzystniejszego dla niej, stawiałoby ją w trudnej sytuacji, wprowadzało stan niepewności i zrozumiałą obawę co do tego, czy uzyska wybrane ze świadczeń w miejsce już otrzymywanego. Skoro przepisy prawa umożliwiają stronie wybór świadczenia, to organ nie powinien czynić żadnych przeszkód w uzyskaniu przez stronę świadczenia korzystniejszego, a wręcz przeciwnie, winien przedsięwziąć takie czynności, by strona mogła z tego prawa wyboru skorzystać. W tym celu organy obowiązane są poszukiwać rozwiązań proceduralnych gwarantujących stronie przewidziane w art. 27 ust. 5 u.ś.r. ustawowe prawo wyboru świadczenia (por. wyroki: NSA z 10 grudnia 2019 r. o sygn. akt I OSK 200/19, opubl. w Legalis nr 2277818; WSA w Lublinie z 11 grudnia 2019 r., sygn. akt II SA/Lu 568/19, opubl. Legalis nr 2272955; WSA w Gdańsku z 19 grudnia 2019 r., sygn. akt III SA/Gd 754/19, opubl. w Legalis 2268589; WSA w Gdańsku z 16 stycznia 2020 r., sygn. akt III SA/Gd 575/19).

W niniejszej sprawie organ I instancji nie podporządkował się powyższym zasadom wzywając stronę jedynie do wskazania, czy żąda uchylenia decyzji przyznającej specjalny zasiłek opiekuńczy pod rygorem uznania, że skarżąca nie żąda uchylenia ww. decyzji. W ww. piśmie organ, ani nie wyjaśnił znaczenia (w kontekście rozpatrzenia wniosku) spełnienia się wskazanego rygoru, ani też nie wyjaśnił, czy zgoda strony na uchylenie decyzji o przyznaniu ww. zasiłku, gwarantuje jej uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego. Takie działanie organu stwarza wadliwą procesowo sytuację, nie tylko dlatego, że doręczone stronie tak zredagowane wezwanie nie może rodzić jakichkolwiek negatywnych dla niej skutków w przypadku braku na nie jej reakcji, ale też dlatego, że tak wadliwie sformułowane wezwanie w konsekwencji wydłuża postępowanie, co mogłoby mieć dla strony negatywne skutki w postaci daty przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, co jest nie do zaaprobowania. Nie do zaakceptowania jest bowiem sytuacja, w której organ upatruje możliwość przyznania dochodzonego świadczenia od momentu uchylenia decyzji w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego, lecz swym świadomym działaniem oddala w istotny sposób możliwość uchylenia tego świadczenia. W tej więc sytuacji, trudno jest odmówić racji wywodom skargi, że skoro skarżąca dokonała wyboru świadczenia pielęgnacyjnego w miejsce dotychczas pobieranego specjalnego zasiłku opiekuńczego, nie może zostać pozbawiona prawa do nowego świadczenia za okres od dnia złożenia wniosku. W ocenie Sądu, w sytuacji gdy na skutek błędnego i opieszałego działania organu I instancji nastąpiło tak znaczne czasowe przedłużenie realizacji wniosku skarżącej z [...] listopada 2020 r., to na skarżącą nie można obecnie przerzucać negatywnych konsekwencji w istocie przewlekłego i wadliwego działania tego organu, co zostało zaakceptowane przez organ odwoławczy. W sytuacji zbiegu uprawnień oraz dokonania przez osobę uprawnioną wyboru korzystniejszego finansowo świadczenia, celem działań organu powinno być wyeliminowanie z obiegu prawnego rozstrzygnięcia przyznającego na ten sam okres innego świadczenia, a następnie przyznanie świadczenia wybranego przez stronę (tu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego) z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej zgodnie ze złożonym wnioskiem z uwzględnieniem daty złożenia żądania. Do rozwiązania w ww. sposób sprawy, przychyla się stanowisko orzecznictwa sądowoadministracyjnego, które skład orzekający w pełni podziela (por. wyroki: WSA w Opolu z 20 września 2018 r., sygn. akt II SA/Op 302/18; WSA w Rzeszowie z 12 marca 2019 r., sygn. akt II SA/Rz 15/19; WSA w Gdańsku z 7 listopada 2019 r., sygn. akt III SA/Gd 559/19, opubl. w orzeczenia.nsa.gov.pl).

Organ I instancji zobligowany był zatem bez zbędnej zwłoki wszcząć postępowanie w sprawie uchylenia ostatecznej decyzji przyznającej specjalny zasiłek opiekuńczy oraz równolegle na podstawie ww. wniosku, ze skutkiem procesowym na ten moment wszcząć i prowadzić postępowanie w sprawie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z mocą od miesiąca wpływu wniosku (art. 24 ust. 2 u.ś.r.). W przypadku stwierdzenia, że skarżąca spełnia przesłanki nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, organ powinien był, po ustaleniu wystąpienia przesłanki z art. 155 k.p.a. w zw. z art. 32 ust. 2 u.ś.r., uchylić decyzję o przyznaniu specjalnego zasiłku opiekuńczego z mocą od dnia [...] listopada 2020 r. (data złożenia wniosku w tym zakresie), a następnie w postępowaniu dotyczącym przyznania świadczenia na podstawie art. 17 ust. 1 u.ś.r., wydać decyzję z mocą od ww. momentu. Pozwoliłoby to na zachowanie właściwej symetrii czasowej, aby uniknąć naruszenia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b oraz art. 27 ust. 5 u.ś.r.

Należy zauważyć, że decyzja wydawana w trybie art. 32 ust. 1 u.ś.r. wywołuje skutki prawne na przyszłość. Przepis ten stanowi, że organ właściwy oraz wojewoda mogą bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, członek rodziny nabył prawo do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, osoba nienależnie pobrała świadczenie rodzinne lub wystąpiły inne okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń.

Trzeba jednak wskazać, że w myśl art. 32 ust. 2 u.ś.r. w sprawach nieuregulowanych w niniejszej ustawie stosuje się przepisy k.p.a. Zmianę decyzji w tym trybie należy zatem odczytywać w powiązaniu z at. 155 k.p.a., który służy weryfikacji ostatecznej decyzji z jednego punktu widzenia, mianowicie czy za zmianą (uchyleniem) przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony i czy jest zgoda strony na zmianę decyzji. Nie można zaprzeczyć, że wniosek strony zmierzający do uzyskania w miejsce dotychczasowego świadczenia rodzinnego innego - zdecydowanie wyższego świadczenia, jest okolicznością mającą wpływ na prawo do świadczeń. Z pewnością w sytuacji, gdy pobieranie dotychczasowego świadczenia stanowi jedyną przeszkodę w ustaleniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego - za uchyleniem dotychczasowej decyzji – przemawiał słuszny interes skarżącej. Dlatego instytucja ta, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, wobec treści wniosku skarżącej oraz jej odpowiedzi z [...].12.2020 r. na wezwanie organu z 2.12. 2020 r. z której wynikało, że wolą strony jest uzyskanie w miejsce dotychczasowego specjalnego zasiłku opiekuńczego – świadczenia pielęgnacyjnego winna skutkować uchyleniem decyzji przyznającej uprzednie świadczenie na okres zasiłkowy od dnia złożenia wniosku z [...].11.2020 r. Z kolei nowe świadczenie winno zostać przyznane przez organ I instancji od dnia następnego.

Ponownie rozpoznając sprawę organ administracji ma obowiązek uwzględnić przedstawione przez Sąd wywody prawne oraz ww. wskazania co do dalszego prowadzenia postępowania administracyjnego z wniosku skarżącego. Organ winien uwzględnić konieczność pominięcia tej części normy art. 17 ust. 1b u.ś.r., którą Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, uznał za niezgodną z Konstytucją RP.

Organy zważą też, że przepis art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. winien być wykładany w ten sposób, że wprawdzie wyklucza on możliwość pobierania dwu świadczeń jednocześnie, jednakże nie uniemożliwia wyboru przez uprawnionego świadczenia także wówczas, gdy jedno z nich jest już przyznane wcześniejszą decyzją. Aby wybór ustawowo zagwarantowany stronie, o którym mowa w art. 27 ust. 5 u.ś.r., mógł zostać skutecznie dokonany, nie zachodzi konieczność rezygnacji z przyznanego już świadczenia przed otrzymaniem zapewnienia organu, że drugie z tych świadczeń rzeczywiście zostanie przyznane. W niniejszej sprawie zostało już wyjaśnione przez organy, co jest też niesporne, że strona spełniała pozostałe przesłanki do przyznania wnioskowanego świadczenia oraz jak wynika z jej stanowiska procesowego w trakcie postępowania administracyjnego oraz zawartego w skardze, domaga się świadczenia pielęgnacyjnego w miejsce specjalnego zasiłku opiekuńczego, Kierując się zatem zasadami zawartymi w art. 7, art. 8 i art. 9 i art. 12 § 1 k.p.a. oraz związaniem niniejszym wyrokiem w tej sprawie wynikającym wprost z art. 153 p.p.s.a, organ winien obecnie przedsięwziąć takie czynności i zastosować rozwiązania proceduralne, by strona mogła z dokonanego już 18 listopada 2020 r. wyboru świadczenia skorzystać skutecznie. Na obecnym etapie postępowania, właściwym będzie rozstrzygniecie o wszystkich jej istotnych okolicznościach, w tym kwestii ewentualnego rozliczenia (zaliczenia lub zwrotu) pobranych już świadczeń - w jednej decyzji administracyjnej, tym bardziej, że organem właściwym dla obu świadczeń jest Burmistrz Miasta L.. Wprawdzie na gruncie prawa administracyjnego obowiązuje, wyprowadzana z art. 1 pkt 1 w zw. z art. 104 k.p.a. zasada "jedna sprawa (uprawnienie lub obowiązek wynikający z przepisu prawa) - jedna decyzja", tym niemniej z uwagi na to, że z przepisu prawa wynika, że strona może otrzymywać w tych samych okolicznościach faktycznych i prawnych tylko jedno ze świadczeń wybrane przez nią, to kwestia tego wyboru, a tym samym i rezygnacji ze specjalnego zasiłku opiekuńczego stanowi element faktyczny sprawy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, co wskazuje na możliwość rozstrzygnięcia kilku związanych kwestii w odrębnych punktach decyzji o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego od listopada 2020 r. wykładni i błędnego stosowania prawa materialnego przez organ I instancji.

Z tych względów Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 i 2 wyroku. O kosztach postępowania rozstrzygnął na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.