Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SAB/Go 9/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2014-03-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
658
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Zobowiązano do dokonania czynności
Powołane przepisy: article: art. 3 § 2 pkt 8, art. 52 § 1 i 2, art, 149 § 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 36, art. 37
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Maria Bohdanowicz Sędzia WSA Michał Ruszyński Protokolant st. sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2014 r. sprawy ze skargi M spółki jawnej na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowych na rok 2011 I. zobowiązuje Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa do załatwienia wniosku skarżącej spółki o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych na 2011 rok w terminie miesiąca od zwrotu akt administracyjnych organowi, II. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. zasądza od Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącej M spółki jawnej kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] listopada 2013 r. (data wpływu do Sądu – 8 stycznia 2014r.) M Spółka jawna, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011r.

Skarga została wywiedziona na tle następującego stanu faktycznego sprawy.

W dniu 17 maja 2011 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynął wniosek M.C. o przyznanie m.in. płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011. Wniosek ten został zmieniony wnioskiem z dnia [...] maja 2011 r. (data wpływu do organu –1 czerwca 2011r.).

W dniu 1 czerwca 2011 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynęło pismo z dnia [...] maja 2011 r. informujące, że M Spółka jawna przejmuje z dniem [...] maja 2011 r. gospodarstwo rolne od M.C.. W piśmie tym wskazano również, że Spółka zobowiązuje się do prowadzenia i kontynuowania działalności rolniczej i zobowiązań wynikających z realizowanych programów dla tego gospodarstwa.

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2011r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR zawiesił postępowanie administracyjne w sprawie przyznania M.C. płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt (PROW 2004-2006).

W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że w dniu 25 listopada 2011 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynęło pismo Prokuratury Rejonowej, z którego wynika, iż organ ten prowadzi śledztwo w sprawie wyłudzenia dopłat unijnych od 2004 r. do 2011 r. w zakresie obejmującym także grunty deklarowane do płatności przez M.C.. Zdaniem organu konieczność uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego tj. rozstrzygnięcia śledztwa dotyczącego wyłudzenia dopłat unijnych, uzasadnia zawieszenie postępowania.

Postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR stwierdził nieważność ww. postanowienia Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] listopada 2011r. W motywach uzasadnienia wskazał, że M Spółka jawna przejęła wszelkie zobowiązania podjęte przez M.C. i stała się stroną postępowania w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej. Zatem wydanie przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR M.C. postanowienia o zawieszeniu postępowania administracyjnego tj. osobie niebędącej stroną postępowania, należy traktować jako naruszenie przepisów prawa krajowego.

Wobec powyższego Kierownik Biura Powiatowego ARiMR postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] zawiesił postępowanie administracyjne w sprawie przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt(PROW 2004-2006) M Spółka jawna w związku ze złożonym wnioskiem o przyznanie płatności na rok 2011.W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że w dniu [...] lutego 2013 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynął akt oskarżenia z Sądu Okręgowego przeciwko m.in. M.C. oraz wspólnikom M Spółka jawna, tj. M.W. i S.M..

W związku z koniecznością uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, tj. wydania wyroku przez Sąd Okręgowy, postępowanie podlega zawieszeniu.

M Spółka jawna, działając przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyła zażalenie na powyższe postanowienie organu I instancji.

Zawiadomieniem z dnia [...] lipca 2013 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR poinformował pełnomocnika skarżącej Spółki, że w związku z wniesionym zażaleniem, z uwagi na skomplikowany charakter sprawy, wymagającej przeprowadzenia szeregu ustaleń wynikających z art. 35 § 3 K.p.a., termin toczącego się postępowania zostanie przekroczony, a zażalenie zostanie rozpatrzone do dnia 19 sierpnia 2013 r.

Następnie postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2013 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR uchylił postanowienie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] maja 2013 r. i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy stwierdził, że organ pierwszej instancji nie wykazał bezpośredniego związku między postępowaniem karnym, a postępowaniem z wniosku M Spółka jawna o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2011. Postanowienie nie zawiera wyjaśnienia jaki zakres obejmuje akt oskarżenia, czego dotyczy oskarżenie, jakie zarzuty postanowiono stronie, na podstawie jakich dokumentów został sporządzony oraz w jakim związku pozostaje z rozstrzyganą sprawą administracyjną. Ponadto organ pierwszej instancji nie wykazał co ma ustalić Sąd Okręgowy Wydział Karny oraz jaki wpływ będą miały przedmiotowe ustalenia z wnioskiem o przyznanie płatności na rok 2011 złożonym przez M Spółka jawna w powiązaniu z przepisami Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. nr 174, poz. 1809 ze zm.).

Zawiadomieniem z dnia [...] września 2013 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR poinformował pełnomocnika skarżącej, że w sprawie nie zostały jeszcze zakończone kontrole z uwagi na skomplikowany charakter sprawy, w związku z czym termin jej załatwienia został przekroczony, a wydanie decyzji nastąpi do dnia 25 października 2013 r.

W piśmie z dnia [...] września 2013 r. pełnomocnik skarżącej wniósł zażalenie na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR. Wskazał, że organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie, ograniczając się jedynie do informowania strony o nie dotrzymaniu terminu i wyznaczania kolejnych terminów załatwiania sprawy. W ocenie pełnomocnika skarżącej przedmiotowa sprawa winna zakończyć się wydaniem decyzji już dwa lata temu, a postępowanie prowadzone przez organ pierwszej instancji jest przewlekłe i nieudolne.

Zawiadomieniem z dnia [...] października 2013 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR po raz kolejny poinformował pełnomocnika skarżącej, że w sprawie nie zostały jeszcze zakończone niezbędne kontrole z uwagi na skomplikowany charakter, w związku z czym termin załatwienia sprawy został przekroczony a wydanie decyzji nastąpi do dnia 25 listopada 2013 r.

Następnie postanowieniem z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR postanowił o przeprowadzeniu dowodu z dokumentów z zeznań świadków i podejrzanych (oskarżonych), zgromadzonych w toku postępowania prokuratorskiego i sądowego (sygn. akt [...]) i wyznaczeniu nowego terminu załatwiania sprawy na dzień 7 stycznia 2014 r.

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2013r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR uznał zażalenie skarżącej na przewlekłe prowadzenie postępowania za nieuzasadnione i odmówił wyznaczenia terminu do załatwienia sprawy. W uzasadnieniu organ wskazał, że czynności podejmowane przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR zarówno są istotne dla merytorycznego załatwienia sprawy, jak również nie można przypisać tym czynnościom pozornego charakteru. Zauważył, że organ zgodnie z art. 7 K.p.a. zobowiązany jest do podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Stwierdził również, że przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci protokołów zeznań świadków i podejrzanych, zgromadzonych w toku postępowania prokuratorskiego i sądowego jest bez wątpienia czynnością zmierzającą do merytorycznego załatwienia sprawy.

Nadto, odnosząc się do zarzutu pełnomocnika skarżącej, że przedmiotowa sprawa powinna zakończyć się wydaniem decyzji już dwa lata temu Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wskazał, że okresy braku aktywności organu wynikające z faktu zawieszenia postępowania administracyjnego nie mogą mieć wpływu na ocenę w zakresie przewlekłości postępowania administracyjnego.

Wobec powyższego pełnomocnik skarżącej Spółki, w piśmie z dnia [...] listopada 2013 r., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej (PROW 2004-2006) na rok 2011. Zarzucił organowi naruszenie:

- art.35 i art.36 K.p.a. poprzez rażące przekroczenie terminów załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym;

- art. 12 K.p.a. polegające na jego nie zastosowaniu, skutkującym niewnikliwym i powolnym postępowaniu i nie posługiwaniu się najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy.

Wniósł o zobowiązanie Kierownika Biura Powiatowego Agencji ARiMR do rozpoznania wniosku i wydania decyzji w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011 w terminie dwóch tygodni od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W ocenie pełnomocnika skarżącej w okresie od maja 2013 r. organ nie dokonał żadnej merytorycznej czynności. Nie jest aktywny, nie przejawia właściwego zaangażowania w załatwienie sprawy, brak po stronie organu właściwej koncentracji w szybkości prowadzenia postępowania administracyjnego. Co więcej postępowanie organu jest opieszałe, niesprawne i nieskuteczne.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wniósł o jej oddalenie lub odrzucenie. Wskazał, że na skutek uchylenia postanowienia zawieszeniu postępowania zobowiązany jest do przeprowadzenia postępowania dowodowego w dotyczącego zależności między sprawą dotyczącą przyznania skarżącej płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011 a sprawą karną. Wyniki postępowania dowodowego w sprawie karnej mogą bowiem determinować w jakiejś mierze ustalenia faktyczne sprawy administracyjnej, w szczególności przez to, że organ będzie mógł korzystać również z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie karnej i odnieść się do wyników tego postępowania i poczynionych w nim ustaleń ma znaczenie wyłącznie faktyczne i pragmatyczne.

W ocenie organu czynności procesowe polegające na zawiadamianiu skarżącej o niezałatwieniu sprawy w terminie i wskazaniu nowego terminu załatwienia sprawy stanowią o braku bezczynności organu i przewlekłości prowadzonego postępowania. Nadto, podejmowane czynności wypełniają dyspozycję wynikającą z art. 36 K.p.a. i § 21 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolno środowiskowy" i § 26 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy".

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR podkreślił, że obowiązkiem każdego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, realizującego Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, jest zapewnienie ochrony interesów finansowych Unii Europejskiej oraz zarządzanie programem i wdrażanie go w efektywny, skuteczny i prawidłowy sposób. Powyższe potwierdza również Rozporządzenie Rady (WE) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich, które stanowi w art. 4 ust. 3, iż działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej.

Z kolei zgodnie z regulacją art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – zwanej dalej "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.

Uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd ją oddala (art. 151 p.p.s.a.).Zauważyć również należy, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Stosownie do art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie.

W myśl art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 – zwanej dalej "k.p.a.") na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.

Podkreślić należy, że w przypadku skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, warunek formalny do wniesienia skargi do sądu administracyjnego stanowi wyłącznie złożenie zażalenia w trybie art. 37 k.p.a. Nie ma zatem znaczenia to, czy zażalenie takie zostało rozpatrzone oraz stanowisko jakie zajął organ wyższego stopnia w danej sprawie.

W przedmiotowej sprawie skarżąca Spółka spełniła wszystkie warunki formalne umożliwiające rozpoznanie skargi, bowiem w piśmie z dnia [...] września 2013r. wniosła do Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR zażalenie na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Kierownika Biura ARiMR w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011.

Zauważyć również trzeba, że ustawodawca stosunkowo niedawno wprowadził możliwość złożenia skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania, tj. ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011r., nr 6, poz. 18 ze zm.). Na skutek tej nowelizacji zaistniała konieczność reinterpretacji pojęcia "bezczynności", poprzez ograniczenie jego rozumienia do niewydania w terminie decyzji lub postanowienia, względnie aktu lub czynności wskazanych w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 5 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1031/12 dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej cbois.nsa.gov.pl).

Nadto, pojęcie przewlekłego prowadzenia postępowania nie zostało zdefiniowane w ustawie. W doktrynie przyjmuje się, że jest to postępowanie prowadzone w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie 5, Warszawa 2012, str. 44; J. Drachal, J. Jagielski, R. Stankiewicz, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, str. 69-70), ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy. Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (por. wyrok NSA z 13 sierpnia 2013 r. sygn. akt II OSK 549/13 dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej cbois.nsa.gov.pl).

W świetle wyżej wskazanych definicji stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z przewlekłością postępowania.

Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte na skutek wniosku z dnia [...] maja 2011 r. o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011.

W odpowiedzi na skargę organ wskazał, że powodem zawieszenia postępowania przez organ było toczące się przeciwko stronie postępowanie karne, w którym S.M., reprezentująca M Spółka jawna, jest osobą oskarżoną o bezprawne uzyskiwanie od Agencji dopłat do gruntów, w sytuacji, gdy to nie ona była posiadaczem zgłoszonych do płatności gruntów rolnych. Organ wskazał, że sztuczny podział gospodarstwa rolnego miał na celu obejście prawa dotyczących zmniejszeń i modulacji.

Kierownik Biura Powiatowego Agencji na skutek uchylenia postanowienia o zawieszeniu postępowania zobowiązany został do przeprowadzenia postępowania dotyczącego zależności między sprawą dotyczącą przyznania skarżącej płatności na 2011r. a sprawą karną. W ocenie organu wynik postępowania karnego może determinować w jakiejś mierze ustalenia faktyczne w postępowaniu administracyjnym. W związku z tym w dniu [...] listopada 2013 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji wydał postanowienie o przeprowadzeniu dowodu z protokołów zeznań świadków i oskarżonych w sprawie karnej sygn. akt [...].

W toku postępowania Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wielokrotnie informował skarżącą o niezałatwieniu sprawy w terminie, tj. w pismach z dnia: [...] lipca 2013 r., [...] września 2013 r., [...] października 2013 r., [...] listopada 2013 r., za każdym razem wskazując, że w przedmiotowej sprawie nie zostały jeszcze zakończone niezbędne kontrole z uwagi na skomplikowany charakter sprawy. Jednak w aktach administracyjnych niniejszej sprawy, prócz kolejnych zawiadomień o niezałatwieniu sprawy w terminie i wskazywaniu nowych terminów, brak jest praktycznie jakichkolwiek dokumentów świadczących o czynnościach podejmowanych w tym czasie przez organ.

Wskazać należy, że zgodnie z regulacją art. 36 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy.Podobne brzmienie ma powoływany przez organ zarówno przepisy§ 21 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 26 lutego 2009r.oraz § 26 ust. 3 rozporządzenia z dnia 13 marca 2013r., zgodnie z którymito przepisami o każdym przypadku niezałatwienia w terminie sprawy dotyczącej przyznania płatności rolnośrodowiskowej kierownik biura powiatowego Agencji zawiadamia na piśmie rolnika, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy.

Zauważyć trzeba, że wskazana w art. 36 k.p.a. możliwość informowania strony o niezałatwieniu sprawy w terminie i wyznaczeniu nowego terminu, ma charakter wyjątkowy i nie może być przez organy nadużywana. Zgodnie bowiem z regulacją art. 12 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Nadto w myśl art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (§ 2). Z kolei załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3)

O ile przepisy k.p.a. oraz wskazanej ustawy nie nakazują organowi, który informuje o niezałatwieniu sprawy w terminie, wskazywania dokładnie jakie jeszcze czynności w sprawie zamierza podjąć to powinny one wynikać z akt administracyjnych danego postępowania. Strona bowiem korzystając z możliwości wglądu do akt sprawy powinna wiedzieć co w danej sprawie organ uczynił by wydać dane rozstrzygnięcie.

Z akt administracyjnych zgromadzonych przez organ w niniejszej sprawie oprócz kolejnych informacji o niezałatwieniu sprawy w terminie i postanowienia o przeprowadzeniu dowodu z akt sprawy karnej, nie wynika, aby Kierownik Biura Powiatowego ARiMR podejmował czynności zmierzające do szybkiego i merytorycznego załatwienia sprawy. Podejmowane przez organ czynności zmierzają cały czas do ustalenia przesłanek ewentualnego zawieszenia postępowania z uwagi na toczące się postępowanie karne, a nie do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Takie działanie organu należy ocenić jako opieszałe i niesprawne. W prowadzonym postępowaniu brak jest jakiejkolwiek dynamiki. Działania organu w zasadzie ograniczają się do wydawania zawiadomień o niezałatwieniu sprawy w terminie. Po uchyleniu przez organ drugiej instancji, postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2013r. postanowienia Kierownika Biura Powiatowego o zawieszeniu postępowania administracyjnego, organ do dnia 7 listopada 2013 r. (postanowienie o przeprowadzeniu dowodu z akt sprawy karnej) nie dokonał żadnych czynności. Wobec powyższego zarzuty podniesione przez skarżącą dotyczące naruszenia przez organ art. 12 i 35 k.p.a. należało uznać za zasadne.

W ocenie Sądu postępowanie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR prowadzone jest w sposób nieefektywny i niesprawny, co w konsekwencji stanowi, że jest ono prowadzone w sposób przewlekły. W niniejszej sprawie skutecznie zatem można postawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie.

Z uwagi na to, że od dnia 7 listopada 2013 r. organ wykonuje czynności zmierzające do merytorycznego załatwienia sprawy, nie można zaistniałej przewlekłości przypisać charakteru rażącego naruszenia prawa, niemniej jednak czynności wykonywanie są w zbyt dużym odstępie czasu oraz brak w nich należytej staranności i koncentracji niezbędnej w świetle zasady szybkości postępowania wynikającej z art. 12 k.p.a.

Mając na uwadze wyżej wskazane okoliczności Sąd, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. zobowiązał Kierownika Biura Powiatowego ARiMR do załatwienia wniosku skarżącej w terminie jednego miesiąca od dnia zwrotu akt administracyjnych organowi, stwierdzając jednocześnie, że przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 1 i 2 wyroku).

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a.