Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt SA/Sz 2151/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2004-06-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Skarżony organ: Prezes Głównego Urzędu Ceł

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska, Sędziowie Sędzia NSA Zofia Przegalińska, Asesor WSA Nadzieja Karczmarczyk, po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2004 r sprawy ze skargi D. Ś.--PPHU"D" na decyzję Prezes Głównego Urzędu Ceł z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie Wymiar cła oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...],nr [...] wydaną na podstawie art 233 § 1 pkt 2a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r-Ordynacja podatkowa (Dz U. z 1997r Nr 137, poz 926), art 13 § 1 i § 3 pkt 4 i § 4, art. 20 § 1 i § 2, art. 83 § 1 i § 3, art. 85 § 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. - Kodeks celny (DZ U z 1997r, Nr 23 , poz. 117 i Nr 160, poz 1084)), § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1997r w sprawie ustanowienia Taryfy Celnej ( DzU Nr 158, poz 1047), ust 2 ,6 części "A" Postanowień wstępnych Taryfy Celnej stanowiącej załącznik do rozporządzeń, art 13,art. 16, art 18, art,.21, art.21, art.22 Protokołu 4 Układu Europejskiego zmienionego porozumieniem miedzy Rzeczpospolitą Polską a Wspólnotami Europejskimi, podpisanym w Brukseli dnia 24 czerwca 1997r (załącznik do DzU. z 1997r Nr 104, poz. 662) oraz § 11 ust,1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997r w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia (DzU Nr 130, poz 851 ze zm ) Prezes Głównego Urzędu Ceł uchylił decyzję Dyrektora Urzędu Celnego nr [...] z dnia [...]. w części dotyczącej określenia długu celnego od towaru objętego zgłoszeniem celnym nr [...] z dnia 4 marca 1998r oraz nr [...] w tej części umorzył postępowanie w sprawie oraz uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej zastosowania stawki celnej i kwoty długu celnego objętych zgłoszeniem celnym SAD nr [...] z dnia 2 kwietnia 1998r orzekając, że D. Ś. prowadzący firmę "D-E" PPH U w [...] od towarów sprowadzonych w/g powyższego zgłoszenia winien zapłacić cło w kwocie [...] złotych ze stawką celną 60%

W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że w okresie od marca do kwietnia 1998r strona zgłosiła odzież używaną sortowaną do objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym. W zgłoszeniach celnych importer wnioskował o zastosowanie stawki celnej obniżonej na podstawie deklaracji

Sygn.akt SA/Sz 2151/02

2

eksportera, dotyczącej preferencyjnego pochodzenia towarów umieszczonej na fakturach zakupu dołączonych do przedmiotowych zgłoszeń..

Wobec wątpliwości co do rzetelności informacji dotyczących pochodzenia towarów, zgodnie z art 32 ust. 1 Protokołu 4 Układu Europejskiego, oraz art 83 § 1 Kodeksu celnego organ celny przeprowadził dodatkowe sprawdzenie dokumentów potwierdzających pochodzenie towaru przekazując je do weryfikacji niemieckim władzom celnym.

Pismem z dnia 26 lipca 2000r. władze celne państwa eksportera poinformowały, że przeprowadzona weryfikacja wykazała, iż importowane towary nie są towarami pochodzącymi w rozumieniu Protokołu 4 Układu Europejskiego, wobec czego wszczęte zostało z urzędu postępowanie celne, w wyniku którego wydana została przez Dyrektora Urzędu Celnego decyzja z dnia [...] r", w której uznał zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dotyczącej zastosowania stawki celnej, określił nową kwotę długu celnego z zastosowaniem stawki celnej autonomicznej podwyższonej o 100 %, od której to decyzji wniesione zostało odwołanie,.

Wynika dalej z uzasadnienia decyzji Prezesa Głównego Urzędu Ceł , że rozpatrując sprawę na skutek wniesionego odwołania uznał on roszczenia zawarte w odwołaniu w stosunku do zgłoszeń celnych nr E [...] z dnia 4 marca 1998r oraz nr [...] r, z dnia 14 marca 1998r. uchylając w tej części decyzje organu I instancji i umarzając postępowanie w sprawie w tej części,

W pozostałej części zaskarżona decyzja została uchylona przez organ odwoławczy, który jednocześnie określił dług celny w innej wysokości według stawki 60%, wskazując na regulację art. 13 § 1 Kodeksu celnego, zgodnie z którym cła określa się na podstawie taryfy celnej obejmującej obniżone stawki celne określone w umowach zawartych przez Rzeczpospolitą Polską z niektórymi krajami lub grupami krajów i, że stawki te stosowane są na wniosek zgłaszającego, o ile towary do których się to odnosi spełniają warunki do ich zastosowania, organ odwoławczy wskazał również, iż obowiązujące w dniu dokonania zgłoszenia celnego przepisy postanowień wstępnych Taryfy celnej oraz postanowień art. 16 i 21 Protokołu 4 Układu Europejskiego wprowadzają możliwość stosowania stawek celnych obniżonych w przypadku jednoczesnego spełnienia określonych warunków

Sygn..akt SA/Sz 2151/02

3

a mianowicie warunku pochodzenia towaru z obszaru Unii Europejskiej w rozumieniu postanowień Protokołu 4 Układu Europejskiego , warunku udokumentowania takiego pochodzenia towaru prawidłowo sporządzonym świadectwem pochodzenia EUR 1 lub deklaracji na fakturze oraz warunku bezpośredniego przywozu towaru do Polski.

Wynika dalej z uzasadnienia decyzji Prezesa Głównego urzędu Ceł , że niemieckie władze celne w toku prowadzonego postępowania weryfikacyjnego nie potwierdziły preferencyjnego pochodzenia towaru i w związku z tym deklaracje na fakturach nie mogą stanowić podstawy do zastosowania obniżonej stawki celnej,, Wskazano też, że weryfikacja przeprowadzona zgodnie z art. 32 ust. 3 Protokołu 4 Układu Europejskiego przez władze celne kraju eksportera jest jedyną przewidzianą formą kontroli dowodów pochodzenia towaru, a jej wynik ma charakter wiążący, Negatywny wynik weryfikacji uniemożliwia zastosowanie stawki celnej obniżonej, która została uprzednio zastosowana przy zgłoszeniu celnym., Ustosunkowując się do zarzutu odwołania o braku podstaw do wszczęcia przez organ celny postępowania weryfikacyjnego i wadliwości przeprowadzonej weryfikacji dowodów pochodzenia organ odwoławczy wyjaśnił, że przepisy Protokołu 4 Układu Europejskiego, mające zastosowanie w sprawie, nie wymagają uzasadnienia weryfikacji, a tym bardziej wyjaśnienia w oparciu o jakie zasady władze celne kraju eksportu przeprowadziły weryfikację, Organy celne nie mają prawa kwestionowania uzyskanych oficjalną drogą wyników weryfikacji, ani tym bardziej domagania się od władz weryfikujących udowodnienia, że weryfikacja została przeprowadzona zgodnie z przepisami obowiązującymi w kraju eksportu

Odpowiadając na zarzut nie zapewnienia stronie czynnego udziału w procesie weryfikacji, organ odwoławczy wyjaśnił, że postępowanie weryfikacyjne nie jest postępowaniem administracyjnym w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej, lecz stanowi czynności kontrolne postimportowe przeprowadzone w ramach urzędowej współpracy administracji celnych w oparciu o art,, 32 protokołu 4 Układu Europejskiego., czynności te odbywają się na terenie kraju eksportu, wobec eksportera towaru, którego łączy stosunek publiczno-prawny z władzami celnymi kraju eksportu., Czas trwania weryfikacji określa przepis art,, 32 ust 6 Protokołu 4, zgodnie z którym, jeżeli w ciągu dziesięciu miesięcy od dnia złożenia wniosku o dokonanie weryfikacji brak jest odpowiedzi władz celnych kraju eksportu albo odpowiedź jest niewystarczająca dla ustalenia autentyczności weryfikowanych dokumentów, władze wnioskujące odmawiają preferencji,, Wyjaśniono dalej

Sygn..akt SA/Sz 2151/02

4

w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego, że postępowanie weryfikacyjne mieści się w pojęciu kontroli zgłoszeń celnych po zwolnieniu towaru, której organ celny może dokonać zgodnie z art. 83 Kodeksu celnego ..Kontrola ta nie jest obwarowana wymogami wszczęcia postępowania, a jeśli z kontroli wynika, że przepisy regulujące procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawdziwe, nieprawidłowe lub niekompletne dane lub dokumenty, organ celny podejmuje niezbędne działania w celu właściwego zastosowania przepisów prawa celnego, biorąc pod uwagę nowe dane.

W odpowiedzi na kolejny zarzut dotyczący naruszenia art., 120 i 121 ust 1 Ordynacji podatkowej, organ odwoławczy wyjaśnił, że z zasady wyrażonej w powyższych przepisach wynika, iż prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie do organów celnych wymaga od tych organów przestrzegania przepisów procesowych oraz prawidłowego stosowania prawa materialnego, a to w niniejszej sprawie oczywiście miało miejsce..

Wskazując dalej na załącznik nr 3 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997r.. organ odwoławczy stwierdził, że odzież używana znajduje się w wykazie towarów przywożonych na polski obszar celny, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia Wobec możliwości zastosowania wobec sprowadzonej odzieży konwencyjnej stawki celnej, strona została wezwana do przedłożenia niepreferencyjnego świadectwa pochodzenia. Jednakże do dnia wydania decyzji dokument taki nie został przedłożony

Organ odwoławczy wyjaśnił też, że zgodnie z pkt. 10 Części A Postanowień wstępnych Taryfy celnej stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1997r., - do towarów wymienionych w wykazie stanowiącym załącznik nr 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997r, których pochodzenie nie zostało udokumentowane świadectwem pochodzenia, lecz istnieje możliwość ustalenia kraju lub regionu pochodzenia towaru - stosuje się stawkę celną autonomiczną lub stawkę celną konwencyjną, jeżeli jest wyższa od stawki autonomicznej..

Dlatego też, w stosunku do towaru objętego zgłoszeniem celnym nr [...] z dnia 2 kwietnia 1998r, organ odwoławczy ustalił kwotę długu celnego z zastosowaniem stawki celnej 60%, przyjmując do ustalenia kraju

Sygn..akt SA/Sz 2151/02

5

pochodzenia towaru zapis o pochodzeniu towaru z Niemiec w niemieckim zgłoszeniu wywozowym - stanowiącym załącznik do wyżej wymienionego zgłoszenia.,

Powyższa decyzja ostateczna zaskarżona została przez pełnomocnika importera do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie z powodu jej niezgodności z prawem Domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w tej części, w jakiej orzekł organ odwoławczy oraz poprzedzającej jej decyzji Dyrektora Urzędu Celnego , skarżący zarzucił naruszenie przy ich wydaniu przepisów art. 120, 121 § 1, art 122, art. 123, art. 124, art.126, art. 149, art.151, art. 187 § 1 oraz art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r -Ordynacja podatkowa (Dz U Nr 137, poz.. 926 ze zm.) oraz art. 13 § 1, § 3 pkt2 i 4, § 4, art.. 83 § 3 i art,. 85 § 1-3 i art.. 253 § 2 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny (Dz U N r 23, poz 117 ze zm..), a także art 5, art 6, art 16, art 21, art 24 oraz art. 32 Protokołu Nr 4 Układu Europejskiego

Stawiając te zarzuty skarżący nie wskazuje wprost na czym polega naruszenie poszczególnych wskazanych przez siebie przepisów prawa, a jedynie z obszernych wywodów uzasadnienia skargi wynika, że skarżący kwestionuje w ogóle zasadność dokonanej przez organy celne weryfikacji przyjętego zgłoszenia celnego, Przedstawiając szczegółowo okoliczności, w jakich doszło do wszczynania przez polskie organy celne postępowań weryfikacyjnych w zakresie klasyfikacji taryfowej odzieży używanej i podkreślając, że u ich podłoża leżała zmiana interpretacji przepisów prawa w tym przedmiocie dokonana przez Komisję Europejską, wskazująca na to, że noszenie odzieży może być traktowane wyłącznie jako tzw.. czynność niewystarczającej obróbki bądź przetworzenia (czynność minimalna), wskutek czego nie można uznać odzieży używanej (noszonej) w danym kraju Unii Europejskiej za towar pochodzący z tego kraju, skarżący wywodzi, iż sama zmiana interpretacji przepisów nie może w żaden sposób stanowić podstawy do wysuwania wątpliwości w stosunku do importerów odzieży używanej, działających w dobrej wierze co do tego, że przedkładane świadectwa pochodzenia przywożonych towarów wystawione zostały w zgodzie z ówcześnie obowiązującymi przepisami i praktyką. Polemizując także ze stanowiskiem zaprezentowanym we wrześniu 1999 r.. przez Komisję Europejską, jako pozostającym w zasadniczej sprzeczności z europejskim prawem o odpadach, skarżący wywodzi dalej, że sortowanie zebranej odzieży używanej, traktowanej na tym etapie jako odpad i wynikająca z niego przemiana

Sygaakt SA/Sz 2151/02

6

odpadu w wyrób, traktowane jest jako czynność wystarczającej obróbki lub przetworzenia, uzasadniającej wystawienie świadectwa pochodzenia dla tego towaru.. Zwracając dalej uwagę na regulacje zawarte w art. 32 Protokołu 4 Układu Europejskiego, w szczególności na przewidziany w tym przepisie warunek przeprowadzenia dodatkowej weryfikacji dowodów pochodzenia towarów w postaci istnienia uzasadnionych wątpliwości, co do autentyczności tych dokumentów, statusu pochodzenia sprawdzanych produktów lub innych wymogów tego Protokołu, skarżący podnosi też w wywodach uzasadnienia skargi, że organ odwoławczy w ogóle nie wskazuje w swej decyzji na to, czy istniały jakiekolwiek wątpliwości co do rzetelności informacji, a to oznacza, że polskie organy celne nie zastosowały wymogów postępowania weryfikacyjnego, skoro swych wątpliwości nie przedstawiły we wniosku o przeprowadzenie weryfikacji..

Podkreślono dalej w uzasadnieniu skargi, że sporządzone przez eksportera na fakturach deklaracje o pochodzeniu towaru spełniają w rozpatrywanej sprawie wszystkie wymogi Protokołu 4 dotyczącego definicji pojęcia "produkty pochodzące" i metod współpracy administracyjnej, wobec czego nie mogą one zostać uznane za dokument poświadczający nieprawdę, zaś sama zmiana interpretacji przepisów prawa europejskiego nie daje podstaw do zmiany stawek celnych po ponad dwóch latach od dnia dokonania odprawy celnej, w szczególności z tego powodu, że importując określony towar strona działała w dobrej wierze, co do prawdziwości deklaracji pochodzenia.. Zarzuca też skarżący, że jakkolwiek weryfikacja świadectw pochodzenia jest przy spełnieniu określonych przesłanek dopuszczalna, to winna się ona odbywać w ramach postępowania prowadzonego w kraju przed polskim organem celnym i zgodnie z obowiązującymi w Polsce przepisami, tymczasem w rozpatrywanej sprawie organ celny dokonywał weryfikacji faktur załączonych do zgłoszeń celnych bez wszczęcia jakiegokolwiek postępowania, które odbywałoby się z udziałem strony. Nie zapewniając stronie czynnego udziału w postępowaniu weryfikacyjnym organy celne naruszyły zatem postanowienia art,. 123 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art, 262 Kodeksu celnego Podnosi też skarżący, że w sytuacji, gdy strona działała w dobrej wierze co do prawdziwości danych wymaganych do zgłoszenia celnego, organy celne winny były zastosować normę przepisu art. 209 § 3 Kodeksu celnego, wedle którego za dłużników zobowiązanych do uiszczenia niedoboru należności celnych mogą być uznane w takim przypadku wyłącznie te osoby, które dostarczyły nieprawdziwych danych i które wiedziały lub

Sygn..akt SA/Sz 2151/02

7

przy zachowaniu należytej staranności mogły dowiedzieć się, że dane te są nieprawdziwe,

W odpowiedzi na skargę Prezes Głównego Urzędu Ceł wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska w sprawie i polemizując z zawartą w skardze tezą o zmianie w krajach Unii Europejskiej interpretacji przepisów odnoszących się do ustalenia klasyfikacji taryfowej odzieży używanej, jako przyczynie przeprowadzonej weryfikacji deklaracji pochodzenia

Popierając złożoną skargę pełnomocnik strony skarżącej podniósł dodatkowo w piśmie z dnia 18 czerwca 2004r zarzut naruszenia przez organ odwoławczy przepisu art 65 § 5 Kodeksu celnego, wskazując na fakt, że zaskarżona decyzja tego organu wydana została po upływie 3 lat od dnia przyjęcia zgłoszeń celnych Podnosząc ten zarzut powołał się on przy tym na zapatrywanie prawne wyrażone w tej mierze w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 7 05 2004 r,, sygn akt 3 I SA/Wr 4181/02.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje:

Na wstępie wskazać należy, iż stosownie do regulacji art 97 § 1 ustawy z dnia 30 08,2002 r - Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz 1271), sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r, i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawione przepisów ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,

Skarga okazała się nieuzasadniona, nie zachodzą bowiem podstawy do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja ostateczna nie odpowiada przepisom prawa,

Stosownie do przepisu art 13 § 1 ustawy z dnia 9,01 "1997 r - Kodeks celny (Dz U. Nr 23, poz. 117zezm), cła określane są na podstawie taryfy celnej lub innych środków taryfowych., Obejmując Polską Scaloną Nomenklaturą Towarową Handlu Zagranicznego PCN (nomenklaturą towarową) stawki celne, sposób, warunki i zakres ich stosowania oraz jednostki miar, taryfa celna obejmuje też obniżone

Sygn..akt SA/Sz 2151/02

stawki celne określone w umowach zawartych przez Rzeczpospolitą Polską z niektórymi krajami lub grupami krajów oraz preferencyjne stawki celne przyjęte jednostronnie przez Rzeczpospolitą Polską w odniesieniu do niektórych krajów, grup krajów lub regionów (art 13 § 2 Kodeksu celnego). Stawki celne obniżone i preferencyjne stosowane są na wniosek zgłaszającego, o ile towary, do których się to odnosi, spełniają warunki do ich zastosowania, przy czym zastosowanie tych stawek może nastąpić również retrospektywnie, o ile zostaną spełnione warunki określone przepisami prawa, w tym umowami międzynarodowymi (art,, 13 § 4 Kodeksu celnego).

Przepisy zawarte w części A ust. 5 pkt 1 Postanowień wstępnych do Taryfy celnej, stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 12.1998 r w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz U. Nr 158, poz 1036) obowiązującego w dniu złożenia zgłoszeń celnych w rozpatrywanej sprawie oraz postanowienia art.. 13, art. 16 i art,, 21 Protokołu 4 Układu Europejskiego wprowadzają możliwość stosowania stawek celnych obniżonych wobec niektórych towarów w przypadku jednoczesnego spełnienia trzech warunków: pochodzenia towaru z obszaru Unii Europejskiej w rozumieniu postanowień Protokołu 4, udokumentowania tego pochodzenia prawidłowo sporządzonym świadectwem przewozowym EUR 1 lub deklaracją na fakturze oraz bezpośredniego przywozu towaru do Polski., Określają w art. 21, jakim warunkom formalnym winna odpowiadać deklaracja pochodzenia sporządzona przez eksportera na fakturze, Protokół 4 Układu Europejskiego zawiera w art., 32 również postanowienia dotyczące weryfikacji dowodów pochodzenia, stanowiąc, że dodatkowa weryfikacja dowodów pochodzenia towaru przeprowadzana jest wyrywkowo lub wtedy, gdy władze celne kraju importu mają uzasadnione wątpliwości, co do autentyczności tych dokumentów, statusu pochodzenia sprawdzanych towarów (produktów) lub wypełnienia innych wymogów tego Protokołu

Stosownie do przepisu art,. 60 § 1 Kodeksu celnego, każdy towar, który ma być objęty procedurą celną, powinien zostać zgłoszony do tej procedury, Do zgłoszenia celnego, sporządzonego w formie pisemnej na właściwym formularzu, zgłaszający powinien dołączyć dokumenty, których przedstawienie jest wymagane do objęcia towaru procedurą celną, do której jest on zgłaszany (art.. 64 § 1 i 2 Kodeksu celnego),, Stosownie do postanowień art. 65 tegoż Kodeksu, organ celny przyjmuje zgłoszenie celne, jeżeli odpowiada ono wymogom formalnym określonym w art. 64

Sygn.akt SA/Sz 2151/02

9

i, jeżeli wraz ze zgłoszeniem celnym przedstawiono towar nim objęty.. Podstawę do zastosowania procedury celnej do towaru objętego zgłoszeniem stanowią dane zawarte w zgłoszeniu celnym przyjętym przez organ celny, o ile przepis szczególny nie stanowi inaczej.. Przyjęcie zgłoszenia celnego przez organ celny powoduje z mocy-samego prawa objęcie towaru wnioskowaną procedurą celną oraz określenie kwoty wynikającej z długu celnego - chyba, że w sprawie wydana zostanie decyzja rozstrzygająca inaczej o przeznaczeniu celnym towaru lub o kwocie wynikającej z długu celnego, a więc o kwocie wynikającej z powstałego z mocy prawa zobowiązania do uiszczenia należności celnych, odnoszącego się do towarów Po przyjęciu zgłoszenia celnego, organ celny na wniosek strony wydaje decyzję lub z urzędu może wydać decyzję, w której albo uznaje zgłoszenie celne za prawidłowe, albo uznając zgłoszenie celne za nieprawidłowe określa kwotę wynikającą z długu celnego zgodnie z przepisami prawa celnego, względnie uznając, że objęcie towaru wnioskowaną procedurą jest niemożliwe, rozstrzyga o objęciu towaru właściwą procedurą celną lub nadaje towarowi właściwe przeznaczenie celne. Decyzja taka może zostać wydana przez organ celny jedynie przed upływem trzech lat od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego

Wynika z kolei z art 70 § 1 Kodeksu celnego, że po przyjęciu zgłoszenia celnego, a więc po stwierdzeniu, że spełnione zostały warunki określone w art. 65 § 1, organ celny może przystąpić do jego weryfikacji polegającej w szczególności na kontroli zgłoszenia celnego i dołączonych do niego dokumentów, mogąc przy tym żądać od zgłaszającego przedstawienia innych dokumentów w celu sprawdzenia prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu Uznając po jego weryfikacji zgłoszenie celne za nieprawidłowe, organ celny wydaje decyzję, o jakiej mowa w art,, 65 § 4 pkt 2 tego Kodeksu Według postanowień art, 75 i art. 76 Kodeksu celnego, organ celny zwalnia towary, a więc umożliwia użycie towarów w celach określonych przez procedurę, do której zostały zgłoszone (np" dopuszczenia do obrotu), z chwilą dokonania weryfikacji zgłoszenia celnego lub jego przyjęcia bez weryfikacji, jeżeli spełnione zostaną warunki objęcia towarów wskazaną procedurą i o ile towary te nie są przedmiotem ograniczeń lub zakazów, przy czym w przypadku, gdy przyjęcie zgłoszenia celnego powoduje powstanie długu celnego, towary, których zgłoszenie to dotyczy, zwolnione mogą zostać pod warunkiem zapłacenia lub zabezpieczenia kwoty wynikającej z długu celnego, Z przedstawionej wyżej regulacji wynika, że pod pojęciem "weryfikacji zgłoszenia celnego" ustawodawca celny rozumie fakultatywne

Sygn. akt SA/Sz 2151/02

10

postępowanie, prowadzone w okresie między przyjęciem zgłoszenia celnego, a zwolnieniem towarów lub nadaniem im właściwego przeznaczenia celnego, w ramach którego to postępowania organ celny może podejmować wszelkie czynności, które są niezbędne dla sprawdzenia prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu celnym; postępowanie to kończy się albo doręczeniem zgłaszającemu dokumentu zgłoszenia celnego i zwolnieniem towaru albo wydaniem decyzji, o jakiej mowa w art. 65 § 4 pkt 2 Kodeksu celnego i zwolnieniem towaru lub nadaniem mu dopuszczalnego przeznaczenia celnego.

Niezależnie od postępowania weryfikującego zgłoszenie celne przed zwolnieniem towaru, Kodeks celny przewiduje również możliwość przeprowadzenia kontroli zgłoszenia celnego już po zwolnieniu towarów, a więc przeprowadzenia tzw. kontroli postimportowej, stanowiąc w art, 83, iż organ celny może to czynić zarówno z urzędu, jak i na wniosek zgłaszającego,, Kontrola ta ma na celu upewnienie się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu celnym. Dla osiągnięcia tego celu organ celny może w szczególności kontrolować dokumenty i dane handlowe dotyczące operacji przywozu lub wywozu towarów objętych zgłoszeniem, jak również późniejszych operacji dotyczących tych towarów., Jeżeli z kontroli zgłoszenia celnego przeprowadzonej po zwolnieniu towaru wynika, że przepisy regulujące procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawdziwe, nieprawidłowe lub niekompletne dane lub dokumenty, organ celny zobowiązany jest, biorąc pod uwagę te dane, podjąć niezbędne działania w celu właściwego zastosowania przepisów prawa celnego.,

Na gruncie rozpatrywanej sprawy jest okolicznością bezsporną, że do wydania zaskarżonej decyzji ostatecznej oraz poprzedzającej ją decyzji organu celnego pierwszej instancji doszło w wyniku przeprowadzenia przez ten organ postępowania w ramach tzw" kontroli postimportowej, a więc postępowania przewidzianego przepisami art, 83 Kodeksu celnego., Dokonane przez organ celny w ramach tego postępowania czynności miały na celu sprawdzenie prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniach celnych, a przede wszystkim prawidłowości zastosowanej przez zgłaszającego obniżonej stawki celnej, mającej swoją podstawę w przyjęciu - na podstawie deklaracji eksportera na fakturach - pochodzenia towarów z krajów Unii Europejskiej w rozumieniu przepisów Protokołu 4 Układu Europejskiego, Jak wynika z akt sprawy, weryfikacji deklaracji eksportera na fakturach organy celne dokonały w trybie określonym w art, 32 Protokołu 4,

Sygn.akt SA/Sz 2151/02

11

występując do władz celnych kraju eksportu o potwierdzenie, czy będące przedmiotem importu towary mają status towarów pochodzących w rozumieniu tegoż Protokołu., Przeprowadzona w tymże trybie weryfikacja deklaracji pochodzenia towaru, dokonana przez właściwe władze celne kraju eksportu, wykazała, iż będący przedmiotem zgłoszeń celnych towar w postaci odzieży używanej nie korzysta ze statusu produktu pochodzącego z krajów Unii Europejskiej w rozumieniu postanowień Protokołu 4 Układu Europejskiego Przewidziany w art. 32 Protokołu 4 tryb weryfikacji dowodów pochodzenia towarów (produktów) jest, jak to słusznie podkreślił organ odwoławczy, jedynym sposobem sprawdzenia prawidłowości dowodów pochodzenia, a jego wyniki są w istocie wiążące dla polskich organów celnych, Postanowienia Układu Europejskiego, jako ratyfikowanej umowy międzynarodowej wraz ze stanowiącymi ich integralną część załącznikami i protokółami, zgodnie z art, 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej są źródłem powszechnie obowiązującego prawa, mającym w określonych sytuacjach, stosownie do art 91 ust 2 Konstytucji, pierwszeństwo w stosowaniu przed ustawami, t.j przed Kodeksem celnym i Ordynacją podatkową, brak jest zatem podstaw prawnych do kwestionowania wyników weryfikacji deklaracji celnej eksportera w przedmiocie statusu pochodzenia towarów objętych zgłoszeniami celnymi, przeprowadzonej w trybie art 32 Protokołu 4 Układu Europejskiego W świetle tak postrzeganego trybu stosowania w/w postanowień Protokołu 4, za pozbawione jakiegokolwiek merytorycznego znaczenia uznać należy wywody skargi sprowadzające się zarówno do kwestionowania rozumienia pojęcia "towarów pochodzących" przyjętego w odniesieniu do odzieży używanej przez władze celne krajów Unii Europejskiej, jak i do twierdzenia, iż podstawę postimportowej kontroli polskich organów celnych stanowiła zmiana interpretacji tego pojęcia przez te władze, dokonana już po przyjęciu zgłoszenia celnego,

Za chybiony też uznać należy podniesiony w skardze zarzut naruszenia przez organy celne przepisów postępowania celnego, w następstwie braku zapewnienia stronie udziału w tej części postępowania, w której przeprowadzana była kontrola prawidłowości zawartej na fakturze deklaracji eksportera w sprawie pochodzenia towaru,, Przewidziana w art,, 32 Protokołu 4 Układu Europejskiego weryfikacja dowodu pochodzenia towaru dokonywana jest z udziałem organu celnego kraju eksportera, a więc organu państwa obcego, Jest rzeczą oczywistą, że czynności sprawdzające tego organu wykraczają poza zakres postępowania

Sygn.akt SA/Sz 2151/02

12

administracyjnego zmierzającego do wydania decyzji uznającej zgłoszenie celne za nieprawidłowe, w istocie bowiem wynik tych czynności, w postaci stwierdzenia przez organ celny kraju eksportera, iż określony towar nie ma statusu produktu pochodzącego w rozumieniu Protokołu 4, stanowi dopiero podstawę do wszczęcia tego postępowania, a zatem nieuprawnioną w zupełności jest teza, jaka legła u podstaw tego zarzutu, że przy czynnościach kontrolnych znajduje również zastosowanie zasada określona w art 123 Ordynacji podatkowej, a więc zasada określająca obowiązek zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania administracyjnego.

Chybionym w zupełności jest też podniesiony w skardze zarzut naruszenia przez organy celne norm przepisu art 209 § 3 Kodeksu celnego przez jego nie zastosowanie i brak przyjęcia, że wobec działania strony skarżącej w dobrej wierze co do prawdziwości deklaracji eksportera jest ona zwolniona z obowiązku uiszczenia niedoboru należności celnych. Wskazać tu należy, że z przepisu tego wynika przede wszystkim, że w przypadku długu celnego w przywozie dłużnikiem jest składający zgłoszenie celne, zaś w sytuacji gdy zgłoszenie celne złożone zostało przez przedstawiciela pośredniego (agencję celną) dłużnikiem jest, obok tego przedstawiciela, również osoba, na rzecz której składane jest zgłoszenie celne, Za dłużników zostają też uznane osoby, które dostarczyły nieprawdziwe dane wymagane do sporządzenia zgłoszenia i które wiedziały lub przy zachowaniu należytej staranności mogły się dowiedzieć o nieprawdziwości tych danych, a w wyniku takiego zgłoszenia należności celne nie zostały pobrane lub zostały pobrane w kwocie niższej niż prawnie należna. Z przytoczonych norm nie wynika bynajmniej, że uznanie za dłużnika osoby dostarczającej nieprawdziwych danych stanowiących podstawę zgłoszenia celnego zwalnia z obowiązku pokrycia tego długu osobę zgłaszającą lub osobę, na rzecz której zgłoszenie celne zostało złożone przez przedstawiciela pośredniego (agencję celną), regulacja ta wskazuje natomiast, iż odpowiedzialność za ten sam dług celny w określonych warunkach ciążyć może na kilku osobach równocześnie i że stosownie do art.. 221 Kodeksu celnego odpowiedzialność ich jest solidarna. To importer ponosi w istocie rzeczy ryzyko prawidłowości dokonanego przez siebie zgłoszenia celnego, w szczególności prawidłowości i prawdziwości otrzymanych od eksportera dokumentów, z których wynikają dane służące temu zgłoszeniu..

Sygnakt SA/Sz 2151/02

13

Za nieuzasadniony uznać także należało podniesiony w uzupełnieniu skargi zarzut przedawnienia prawa do wydania przez organ celny decyzji uznającej zgłoszenia celne za nieprawidłowe,. Jak to już wyżej wskazano, weryfikacja przyjętego zgłoszenia celnego przez organ celny, o jakiej to weryfikacji mowa jest w art 70 § 1 Kodeksu celnego, nastąpić może zarówno przed zwolnieniem towaru, jak i po dokonaniu tej czynności w ramach tzw, kontroli postimportowej (art.. 83). Uznanie przez organ celny, że przyjęte zgłoszenie celne jest nieprawidłowe, nakłada na ten organ obowiązek wydania stosownej decyzji, która jednakże nie może zostać wydana, jak wynika to z przepisu art. 65 § 5 Kodeksu celnego, jeżeli upłynęły 3 lata od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego. Jakkolwiek postępowanie celne, jak każde postępowanie administracyjne, jest postępowaniem dwuinstancyjnym, którego istotą jest dwukrotne rozpoznanie i rozstrzyganie tej samej sprawy, raz przez organ celny pierwszej instancji i powtórnie - w przypadku wniesienia odwołania - przez organ odwoławczy, to jednakże zarówno wykładnia językowa ostatnio wskazanego przepisu, jak i jego wykładnia celowościowa prowadzą do wniosku, że trzyletni termin do wydania decyzji weryfikującej zgłoszenie celne odnosi się wyłącznie do decyzji organu celnego pierwszej instancji.. Zważywszy, że wydanie takiej decyzji nastąpić może nie tylko w wyniku postępowania wszczętego z urzędu, ale również na wniosek strony, przyjęcie tezy, iż trzyletni okres przedawnienia prawa do wydania decyzji odnosi się również do decyzji organu odwoławczego, prowadziłoby do sytuacji, w której strona na skutek dalszego upływu czasu (np.. wobec przewlekłości postępowania odwoławczego) pozbawiona zostałaby możliwości skutecznej kontroli odwoławczej niekorzystnej dla siebie decyzji organu celnego pierwszej instancji podjętej przez upływem tego okresu,, Jakkolwiek zakreślenie trzyletniego terminu do wydania decyzji weryfikującej przyjęte zgłoszenie celne ma niewątpliwie na celu usunięcie stanu niepewności, wynikającego z samej możliwości skorygowania takiego zgłoszenia, to jednakże cel ten osiągnięty już zostaje przez wydanie decyzji organu celnego pierwszej instancji, zaś pozostawanie w tym stanie nadal w wyniku złożenia odwołania jest konsekwencją swobodnego wyboru podmiotu nie godzącego się z tym rozstrzygnięciem.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, w składzie orzekającym w rozpatrywanej sprawie, nie podziela w tym zakresie odmiennego zapatrywania leżącego u podstaw wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 7.05,2004 r.., 3 l SA/Wr 4181/02, na które to

zapatrywanie powołuje się strona skarżąca zarzucając przedawnienie prawa do wydania decyzji w tejże sprawie.

Nie znajdując w tych warunkach podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja ostateczna niezgodna jest z przepisami prawa materialnego względnie uchybia przepisom postępowania co najmniej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, orzec należało o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej (art 151 ustawy z dnia 30.08,2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -Dz..U Nr 153, poz. 1270)