Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1153/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-12-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6130 Pozwolenie na wprowadzenie do środowiska substancji lub energii
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.10 pkt 4
journal: Dz.U. 2021 poz 779
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka (spr.), sędzia WSA Wojciech Rowiński, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 9 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie wydania opinii dotyczącej zgłoszenia uznania przedmiotu za produkt uboczny oddala skargę


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Ochrony Środowiska postanowieniem nr [...], z [...] marca 2020 r., wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r" poz. 256) dalej jako k.p.a., w związku z art. 106 § 5 i art. 144 k.p.a. oraz art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2019 r., poz. 701, z późn. zm.), po rozpoznaniu zażalenia [...] Sp. z o.o., ul. [...], [...] [...] na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] czerwca 2019 r., znak: [...] w przedmiocie wydania negatywnej opinii dotyczącej zgłoszenia uznania za produkt uboczny pyłu drzewnego wytwarzanego w instalacji do produkcji płyt drewnopochodnych, w tym na liniach wykończeniowych oraz w instalacji do uszlachetniania produktów drewnopochodnych - płyt pilśniowych MDF i HDF eksploatowanej przez [...] Sp. z o.o., ul. [...], [...] [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy.

Postanowieniem z [...] czerwca 2019 r., znak: [...], Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska negatywnie zaopiniował zgłoszenie [...] Sp. z o.o. w sprawie uznania za produkt uboczny pyłu drzewnego wytwarzanego w instalacji do produkcji płyt drewnopochodnych, w tym na liniach wykończeniowych oraz w instalacji do uszlachetniania produktów drewnopochodnych - płyt pilśniowych MDF i HDF eksploatowanej przez [...] Sp. z o.o.

Na powyższe postanowienie strona złożyła zażalenie.

Organ II instancji rozpatrując zażalenie wskazał, że Marszałek Województwa [...] pismem z [...] stycznia 2019 r. zwrócił się do [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska o wyrażenie opinii w sprawie zgłoszenia [...] Sp. z o.o. z dnia [...] listopada 2018 r.

Zgodnie z przedmiotowym zgłoszeniem strona prowadzi działalność w zakresie produkcji płyt drewnopochodnych. Wśród asortymentu wytwarzanego w instalacji znajdują się płyty pilśniowe półtwarde MDF surowe, płyty pilśniowe twarde HDF surowe, płyty laminowane, płyty pilśniowe twarde HDF lakierowane, panele ścienne i podłogowe, listwy wykończeniowe. W zgłoszeniu wskazano, iż przedmiotem wnioskowanym do uznania za produkt uboczny jest pył drzewny wytwarzany w instalacji do produkcji płyt drewnopochodnych, w tym na liniach wykończeniowych oraz w instalacji do uszlachetniania produktów drewnopochodnych, zlokalizowanych na terenie zakładu [...] Sp. z o.o. (obecnie [...] Sp. z o.o.) w [...].

Zgłoszony do uznania za produkt uboczny pył drzewny stanowi m.in. pył drzewny pochodzący z sortowania i transportu surowca drzewnego, pozyskiwania włókna, sortowania i domielenia wiórów suchych, oraz pył drzewny poszlifierski, pochodzący z obróbki mechanicznej płyt drewnopochodnych (szlifowania, cięcia i frezowania płyt drewnopochodnych), powstający w trakcie procesów produkcyjnych.

Roczna wielkość produkcji pyłu drzewnego wynosi [...] Mg.

Pył drzewny wykorzystywany jest jako źródło energii do suszenia surowca drzewnego w tej samej instalacji, z której pochodzi. Uniwersalne palniki przystosowane są do spalania pyłu drzewnego. Ilość pyłu drzewnego wykorzystywanego w źródłach ciepła wynosi:

w palnikach pyłowych wytwornicy ciepła technologicznego - łącznie 2 Mg/h,

w palnikach suszarni - łącznie 2 Mg/h.

Maksymalne roczne zużycie pyłu drzewnego w wytwornicy i suszarni, dla maksymalnego czasu pracy instalacji wynoszącego ok. 8 472 h/rok wynosi zatem 33 888 Mg/rok.

Zgodnie z przedstawionym wnioskiem, głównymi surowcami wykorzystywanymi w procesie produkcji płyt MDF I HDF są drewno, żywica aminowa, wyrób na bazie wosku oraz RSM — roztwór saletrzano mocznikowy.

W zgłoszeniu strona zamieściła szczegółowy opis procesów produkcyjnych, w trakcie których powstaje pył drzewny, zgłoszony do uznania za produkt uboczny. Organ II instancji w zaskarżonym postanowieniu przytoczył opis procesów produkcyjnych zamieszczonych w zgłoszeniu.

Strona we wniosku poinformowała, iż pył drzewny wykorzystywany jest jako paliwo stałe do zasilania palników pyłowo-gazowych suszarni włókien oraz w wytwornicy ciepła technologicznego (WCT). Suszarnia oraz wytwornica ciepła technologicznego stanowią integralną część instalacji do produkcji płyt drewnopochodnych.

Suszarnia jest izolowaną termicznie rurą o długości 105 m i średnicy 2,3 m.

Paliwami używanymi w suszarni są:

gaz ziemny: 1,5% udziału w całości paliwa,

pył: 98,5 % udziału w całości paliwa.

Natomiast paliwami używanymi w wytwornicy ciepła technologicznego są:

biomasa kawałkowa: 72% udziału w całości paliwa,

pył: 28% udziału w całości paliwa.

Strona, odnosząc się do kwestii spełnienia przesłanek, o których mowa w art. 10 ustawy o odpadach poinformowała, iż wykorzystanie pyłu drzewnego należy przyjąć za pewne, m.in. z uwagi na potrzeby cieplne zakładu (wykorzystanie pyłu jako paliwa ma miejsce w okresie całego roku), ponadto fakt, iż pył nie opuszcza instalacji, transportowany jest bowiem w obiegu zamkniętym liniami pneumatycznymi z poszczególnych węzłów technologicznych. Całość powstającego w procesie produkcyjnym pyłu wykorzystywana będzie bezpośrednio i nie będzie magazynowana na terenie zakładu. Dodatkowo zapotrzebowanie energetyczne źródeł spalania paliw zlokalizowanych na terenie zakładu pokrywa w zupełności potrzebę zagospodarowania całości wytwarzanych rocznie produktów ubocznych. W związku z tym dodatkowo musi być wykorzystywane paliwo kopalne w postaci gazu ziemnego czy biomasy w postaci kory i odsortu grubego (tj. ścinków, kawałków drewna, w tym wiórów). Podkreślono, iż zakład od początku swojego istnienia stosuje pył drzewny jako paliwo, przy czym zwiększa od wielu lat technicznie możliwości spalania biomasy, a dzięki zastosowaniu produktów ubocznych jako paliwa zakład osiąga pozytywny efekt ekonomiczny z tytułu zastąpienia paliw kopalnych (gaz ziemny). Ponadto, z uwagi na fakt, iż pył drzewny jest wykorzystywany w instalacji spalania paliw w postaci w jakiej został wytworzony i nie wymaga wcześniejszego przygotowania przed poddaniem procesowi spalania, zaś kotły są dostosowane do spalania tego typu paliwa i nie wymagają wprowadzenia zmian konstrukcyjnych, strona poinformowała, iż spełniona jest przesłanka z art. 10 pkt 2 ustawy o odpadach, dotycząca możliwości wykorzystania przedmiotu lub substancji bezpośrednio bez dalszego przetwarzania, innego niż normalna praktyka przemysłowa.

W nawiązaniu do art. 10 pkt 3 ustawy o odpadach we wniosku zawarto informację, iż pył drzewny jest produkowany jako integralna część procesu produkcyjnego, ponieważ powstaje on na każdym etapie procesu zasadniczego produkcji płyty drewnopochodnej - przygotowania surowca - sortowania i transportu trocin, pozyskiwania włókna, sortowania i domielenia wiórów suchych, jak również cięcia i szlifowania gotowego wyrobu. Nie jest możliwe prowadzenie tych operacji technologicznych bez wytworzenia pyłu drzewnego.

Odnosząc się do spełnienia warunku, o którym mowa w art. 10 pkt 4 ustawy o odpadach. tj. dotyczącego spełnienia wszystkich istotnych wymagań, w tym prawnych, w zakresie produktu, ochrony środowiska oraz życia i zdrowia ludzi, strona podkreśliła, iż w myśl przepisów art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach, a także zgodnie ze stanowiskiem zawartym w Komunikacie Komisji Rady i Parlamentu Europejskiego pt. "Komunikat wyjaśniający dotyczący odpadów i produktów ubocznych", przedmiotowy pył drzewny nie jest odpadem, ponieważ strona nie pozbywa się go, nie zamierza się pozbywać ani nie jest do tego obowiązana, pył ten nie opuszcza linii technologicznej, wpisany jest w cykl produkcyjny, stanowiąc ważny jego element i stanowi źródło energii cieplnej. Jest on zatem, w ocenie strony, substytutem paliwa wykorzystywanego do produkcji ciepła technologicznego.

W ocenie strony, pył drzewny jest biomasą, a nie odpadem.

Ponadto strona poinformowała, iż w oparciu o normę PN-EN ISO 17225-1:2014-07 Biopaliwa stale, przeprowadzono procedurę certyfikacji pyłu drzewnego, która potwierdziła iż spełnia on wymagania zawarte w normie dla paliw stałych.

Strona w zgłoszeniu podniosła, iż pył drzewny spełnia wymagania zawarte w normie PN-EN ISO 17225-1:2014-07 Biopaliwa stałe - Specyfikacje paliw i klasy - Część 1: Wymagania ogólne jako biopaliwa stałe w grupie biomasy drzewnej, co potwierdza Certyfikat zgodności nr [...] z dnia [...] listopada 2017 r., dołączony do wniosku, przy czym biomasa ta pochodzi z produktów ubocznych i resztek produkcyjnych przemysłowego przetwarzania drewna (klasa 1.2) i materiał ten stanowią zarówno przetworzone bez użycia środków chemicznych półprodukty lub pozostałości drzewne (klasa 1.2.1), jak i poddane obróbce chemicznej półprodukty lub pozostałości drzewne (klasa 1.2.2). Ze względu na to, że pył drzewny stanowi najczęściej mieszankę dwóch rodzajów pyłu, tj. drewna surowego i drewna z procesu produkcyjnego, zgodnie z normą przyjęto ostateczną klasyfikację pyłu drzewnego jako 1.2.2.4 - produkty ubocznej pozostałości drzewne poddane obróbce chemicznej, włókna i składniki drzewne; można zastosować również klasyfikację alternatywną w postaci 1.2.3 - mieszanki w/w włókien i składników drewna. Produkt uboczny podlega nadzorowi Instytutu Technologii Drewna, który wydał w/w certyfikat.

W zgłoszeniu określono także skład chemiczny i właściwości zgłoszonych do uznania za produkt uboczny przedmiotów, zgodnie z którym podstawowym surowcem wykorzystywanym do produkcji płyt drewnopochodnych jest drewno (zawartość ok. 90% w gotowym wyrobie). Podczas rozdrabniania i sortowania surowego surowca drzewnego powstaje pewna ilość drobnych cząstek w postaci pyłu drzewnego, w którego skład wchodzi drewno oraz kora. W wydzielonym z procesu sortowania pyle ilość kory jest znacząca i może ona przekraczać ponad 50% ogólnej masy całego wydzielonego pyłu. Drugi rodzaj pyłu drzewnego stanowią cząstki drewna i w mniejszym stopniu kory, które pochodzą ze szlifowania, cięcia i frezowania płyt drewnopochodnych, czyli pochodzące z dalszego przetwarzania produktu finalnego na drodze jego mechanicznej obróbki. Pył ten zawiera w swoim składzie surowe drewno oraz dodatkowe substancje. W przypadku produktów przetwarzania płyt MDF substancje dodatkowe stanowią: żywica aminowa, wyrób na bazie wosku (do zgłoszenia dołączono opinię na temat właściwości żywic) oraz RSM - roztwór saletrzano-mocznikowy.

Zastosowane środki wiążące włókna drzewne w postaci płynnych żywic (np. żywicy amonowej) wraz z dodatkami w postaci utwardzaczy i hydrofobowych emulsji parafinowych, barwników, opóźniaczy itp. nie zawierają substancji aktywnych w postaci związków chlorowcoorganicznych, ani składników (np, związków z chlorem), które mogłyby powodować powstawanie takich związków. Nie zawierają również dodatków, w skład których wchodzą metale ciężkie. W procesie prasowania pod wpływem wysokiej temperatury żywice ulegają sieciowaniu i scaleniu. W postaci stałej nie stanowią one środków niebezpiecznych. Pod względem chemicznym środki dodawane do materiału drzewnego (włókna) składają się z podstawowych pierwiastków, które występują również w samym drewnie, takich

jak węgiel, wodór, tlen, azot.

Strona wskazała, iż pył drzewny pochodzący z procesu produkcji płyt stanowi w istocie rozdrobnioną formę drewna używanego do produkcji przedmiotowych płyt, ponadto pył może powstawać na początkowym etapie obróbki drewna, a więc zawiera w swoim składzie wyłącznie drewno. W przypadku powierzchniowo wykończonych płyt dodatkowe substancje występują w powłoce pokrywającej surową płytę. Płyty lakierowane posiadają powłokę utwardzaną promieniami UV. Stosowane materiały lakiernicze są przeważnie wodorozcieńczalne, tylko niektóre zawierają substancje lotne. Wszystkie substancje dodatkowe stanowią w płycie ok. 10-15% masy.

Pył drzewny powstający na liniach wykończeniowych jest z domieszką kleju, natomiast pozostały pył jest czystym drewnem pochodzącym z sortowania surowca. Zawartość zanieczyszczeń w postaci żywicy aminowej w ogólnej masie pyłu drzewnego powstającego w procesie produkcji płyt drewnopochodnych, a wykorzystywanego jako paliwo w suszarni wynosi około 1 %, a co za tym idzie należy uznać, że jest to czyste paliwo stanowiące dodatkowo biomasę. W ocenie strony pył drzewny objęty zgłoszeniem nie jest szkodliwy dla środowiska, ani nie powoduje zagrożeń dla zdrowia człowieka.

[...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w dniach od [...] kwietnia do [...] maja 2019 r. przeprowadził kontrolę w [...] Sp. z o.o. w związku z w/w zgłoszeniem strony dotyczącym uznania przedmiotu lub substancji za produkt uboczny.

W toku kontroli ustalono, że przedmiotem wniosku o uznanie przedmiotu za produkt uboczny jest pył drzewny wytwarzany w instalacji do produkcji płyt drewnopochodnych oraz w instalacji uszlachetniania produktów drewnopochodnych, tj. pył drzewny pochodzący z sortowania i transportu surowca drzewnego, pozyskiwania włókna oraz pył drzewny poszlifierski, pochodzący z obróbki mechanicznej płyt drewnopochodnych (szlifowania i cięcia płyt drewnopochodnych) w ilości 33 888 Mg/rok. Miejsce jego magazynowania to 4 silosy o numerach [...], [...], [...] o pojemności 300 m3 każdy oraz silos nr [...] o pojemności 400 m3 (silos nr 1 zlokalizowany jest w okolicach hali [...] (szlifiernia), silosy nr [...] i [...] zlokalizowane są w okolicy hali rozwłókniacza, silos nr [...] zlokalizowany jest w okolicy hali [...] (paneli podłogowych).

Podczas kontroli stwierdzono, iż strona prowadzi działalność w zakresie produkcji płyt drewnopochodnych, zaklasyfikowaną według PKD jako [...] Produkcja arkuszy fornirowych i płyt wykonanych na bazie drewna. Płyty MDF i HDF wytwarzane są w tej samej instalacji o zdolności produkcyjnej 700 m3/d. Płyty produkowane są na jednej linii technologicznej w sposób zamienny i nie mogą być wytwarzane jednocześnie. Płyty te różnią się od siebie gęstością i grubością (płyty HDF to płyty cienkie o grubości 5 - 8 mm, natomiast płyty MDF to płyty grubsze od 10 mm).

Pył drzewny wykorzystywany jest jako paliwo stałe do zasilania palników pyłowo-gazowych suszami włókien oraz w wytwornicy ciepła technologicznego (WCT). Suszarnia oraz wytwornica ciepła technologicznego stanowią integralną część instalacji do produkcji płyt drewnopochodnych.

Międzyoperacyjne magazynowanie pyłu drzewnego odbywa się w [...] silosach. Z zasobników tych, poprzez silos nr [...], pył kierowany jest do spalania, gdzie wraz z biomasą stanowi źródło ciepła do suszenia surowca.

Zgodnie z pozwoleniem zintegrowanym emisja zanieczyszczeń powstających w wyniku spalania biomasy, w tym pyłów, odbywa się poprzez emitory:

• E 50 - emitor suszami, dla którego ustalono obowiązek pomiarów emisji zanieczyszczeń z częstotliwością 2 razy w roku,

• E 51 - emitor suszami, dla którego ustalono obowiązek pomiarów emisji zanieczyszczeń z częstotliwością 2 razy w roku,

• E 52 - komora spalania, emitor rezerwowy,

• E 52a - komora mieszania, emitor rezerwowy,

• E 63 - kocioł 14 MW, emitor rezerwowy

• E 64 WCT, rezerwowy odprowadzający spaliny z WCT przy wyłączonej suszami.

Zgodnie z oświadczeniem przedstawiciela zakładu w latach 2017, 2018 i 2019 (do dnia kontroli) emitor E63 nie pracował. Emitory E52, E52a, E64 - pracowały. Pomiary emisji do powietrza, zgodnie z pozwoleniem zintegrowanym wykonane zostały na emitorach E50, E51 i E64.

Na podstawie załączonej dokumentacji oraz przedłożonych w trakcie kontroli wyników pomiarów za II półrocze 2018 r. (zestawienie wyników pomiarów stanowi załącznik do protokołu kontroli) stwierdzono, iż półroczne pomiary emisji zanieczyszczeń do powietrza wykonane w latach 2017 i 2018 na emitorach suszami E50 i E51 są poniżej wartości dopuszczalnych. Do protokołu kontroli załączono ponadto zestawienie pomiarów za lata 2017 i 2018 z emitora E64.Pomiary zostały wykonane przez [...] Sp. z o. o. Laboratorium ul. [...], [...]

[...], posiadającą akredytację [...].

W 2017 r. w zakładzie wytworzono i spalono [...] Mg pyłu drzewnego a w roku 2018 - [...] Mg, przy rocznym maksymalnym zapotrzebowaniu (określonym w pozwoleniu zintegrowanym) materiału drzewnego wykorzystanego jako paliwo [...] Mg w tym pyłu [...] Mg na rok.

Pył drzewny nie jest i nie był klasyfikowany przez stronę jako odpad.

Zgodnie z oświadczeniem przedstawiciela [...] Sp. z o.o., strona nie przewiduje łącznego wytwarzania i magazynowania pyłu jako odpadu i jako produktu ubocznego. Ponadto strona oświadczyła, iż proces technologiczny nie przewiduje rozdzielania pyłu na pył tzw. surowy i pył technologiczny zawierający substancje używane w procesie produkcyjnym (żywice aminowe, emulsje parafinowe, mocznik).

Do protokołu kontroli załączono m.in. karty charakterystyki substancji używanych w procesie produkcyjnym: mocznika, emulsji parafinowej, żywicy KRONORES MD, żywicy KRONORES HD2000B.

Główny Inspektor Ochrony Środowiska biorąc pod uwagę materiał dowodowy zgromadzony w aktach administracyjnych sprawy uznał, że postanowienie organu I instancji zostało wydane prawidłowo.

Organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 10 ustawy o odpadach przedmiot lub substancja, powstające w wyniku procesu produkcyjnego, którego podstawowym celem nie jest ich produkcja, mogą być uznane za produkt uboczny, niebędący odpadem, jeżeli są łącznie spełnione następujące warunki:

1. dalsze wykorzystywanie przedmiotu lub substancji jest pewne;

2. przedmiot lub substancja mogą być wykorzystywane bezpośrednio bez dalszego przetwarzania, innego niż normalna praktyka przemysłowa;

3. dany przedmiot lub substancja są produkowane jako integralna część procesu produkcyjnego;

4. dana substancja lub przedmiot spełniają wszystkie istotne wymagania, w tym prawne, w zakresie produktu, ochrony środowiska oraz życia i zdrowia ludzi, dla określonego wykorzystania tych substancji lub przedmiotów i wykorzystanie takie nie doprowadzi do ogólnych negatywnych oddziaływań na środowisko, życie lub zdrowie ludzi.

Główny Inspektor Ochrony Środowiska uznał, że w niniejszej sprawie strona wykazała spełnienie warunków określonych w art. 10 pkt 1-3 ustawy o odpadach. Natomiast nie został spełniony warunek, o którym mowa w art. 10 pkt 4 ustawy o odpadach, dotyczący wymagań w zakresie produktu, ochrony środowiska oraz życia i zdrowia ludzi.

Główny Inspektor Ochrony Środowiska wskazał, że strona opierając się na przytoczonych we wniosku złożonym do Marszałka Województwa [...] publikacjach, m.in. opinii prawnej Kancelarii Radcowskiej [...], artykule "[...]" oraz ekspertyzach i opiniach eksperckich, opracowanych przez Instytut Technologii Drewna w [...] (praca nr [...], praca nr [...] a także przepisach prawa krajowego i europejskiego podniosła, iż przedmiotowy pył wytwarzany w instalacji do produkcji płyt drewnopochodnych stanowi biomasę o składzie elementarnym zbliżonym do składu pierwiastkowego drewna, z uwagi na niewielką zawartość dodatkowych substancji chemicznych, a także niestosowanie do produkcji środków zawierających związki chlorowcopochodne oraz metale ciężkie, wobec czego możliwe jest wykorzystanie go jako biopaliwa stałego w instalacji energetycznego spalania paliw, w celu uzyskania energii cieplnej, z przeznaczeniem do wykorzystania w procesach technologicznych.

Ponadto, według informacji zawartych przez stronę w zgłoszeniu uznania pyłu drzewnego za produkt uboczny, w skład płyt drewnopochodnych (a tym samym także pyłu powstającego podczas ich obróbki), oprócz surowego drewna, wchodzi także ok. 10% substancji dodatkowych; w przypadku płyt MDF są to: żywice aminowe, wyroby na bazie wosku oraz RSM - roztwór saletrzano-mocznikowy. Nie zawierają one substancji aktywnych w postaci związków chlorowcoorganicznych ani składników (np. związków z chlorem), które mogłyby powodować powstanie takich związków. Nie zawierają one również dodatków, w skład których wchodzą metale ciężkie.

Zgodnie z powyższym w ocenie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska nie można stwierdzić, iż pył drzewny objęty zgłoszeniem stanowi produkt tożsamy z czystym drewnem, zatem błędne jest stwierdzenie strony, oparte m.in. na ww. dokumentach, iż przedmiotowy pył stanowi biomasę.

Zgodnie przepisami art. 2 pkt 6 lit. c) ustawy o odpadach przepisów ustawy nie stosuje się do biomasy w postaci innych, niebędących niebezpiecznymi, naturalnych substancji pochodzących z produkcji rolniczej lub leśnej, wykorzystywanej w rolnictwie, leśnictwie lub do produkcji energii z takiej biomasy za pomocą procesów lub metod, które nie są szkodliwe dla środowiska ani nie stanowią zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi.

Z uwagi na brak spełnienia kryteriów powyższej definicji biomasy, zarówno ze względu na fakt, iż pyły z obróbki płyt drewnopochodnych nie stanowią "naturalnych substancji", a także nie pochodzą z produkcji rolniczej lub leśnej, biorąc pod uwagę ww. przepis należy traktować je jako odpad, nie zaś biomasę.

Organ odwoławczy wskazał także, iż biomasa oraz produkt uboczny nie stanowią tożsamych pojęć, wobec czego fakt uznania przez stronę, iż przedmiotowe pyły zalicza się do biomasy nie powoduje jednoczesnego zakwalifikowania ich jako produktu ubocznego.

Dalej organ II instancji wywiódł, że w przepisach prawa polskiego funkcjonuje kilka definicji biomasy. Ma to związek z różnym definiowaniem tego pojęcia - na różne potrzeby i dla zrealizowania różnych celów - w przepisach prawa unijnego. Z punktu widzenia zapobiegania lub ograniczania w największym stopniu negatywnych dla środowiska oraz zdrowia ludzi skutków prowadzenia procesu spalania lub współspalania odpadów istotne znaczenie ma określenie wymagań emisyjnych dla instalacji, w których spalane są paliwa lub odpady oraz zdefiniowanie pojęcia "biomasa" na potrzeby określenia tych wymagań. Odpowiednie regulacje zawarte są w rozporządzeniu Ministra Środowiska w sprawie standardów emisyjnych (...). Określa ono szczegółowo wymagania dotyczące dopuszczalnych wielkości emisji dla instalacji, w których prowadzony jest

proces spalania paliw (w tym biomasy) oraz spalania lub współspalania odpadów, a także zawiera definicję biomasy w pełni zgodną z definicją podaną w art. 2 pkt 11 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady [...] z dnia [...] października 2001 r., której celem jest ograniczenie emisji niektórych zanieczyszczeń do powietrza z dużych źródeł spalania. Definicja ta jest węższa od przyjętej wcześniej przez Parlament Europejski i Radę w dyrektywie [...], z dnia [...] września 2001 r., mającej na celu wspieranie produkcji energii elektrycznej wytwarzanej ze źródeł odnawialnych (zastąpionej w tym zakresie dyrektywą [...]).

Istotne jest także to, że ta sama definicja biomasy została przyjęta w 2010 r. w dyrektywie [...] Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie emisji przemysłowych (zintegrowane zapobieganie zanieczyszczeniom i ich kontrola). W art. 3 pkt 31 tej dyrektywy postanowiono, że "biomasa" oznacza produkty składające się z substancji roślinnych pochodzących z rolnictwa lub leśnictwa, a także ściśle określone odpady, takie jak:

← odpady roślinne z rolnictwa i leśnictwa,

← odpady roślinne z przemysłu przetwórstwa spożywczego, jeżeli wytworzone ciepło jest odzyskiwane,

← włókniste odpady roślinne z procesu produkcji pierwotnej pulpy celulozowej i z produkcji papieru z pulpy, jeżeli odpady te są współspalane w miejscu produkcji, a wytworzone ciepło jest odzyskiwane,

← odpady korka,

← odpady drewna, z wyjątkiem odpadów drewna mogących zawierać chlorowcopochodne związków organicznych lub metale ciężkie wprowadzone w wyniku zastosowania środków do konserwacji lub powlekania drewna i które obejmują w szczególności takie odpady drewna pochodzące z prac budowlanych lub rozbiórkowych.

W takim też rozumieniu pojęcie biomasy stosowane jest w ww. rozporządzeniu w sprawie standardów emisyjnych (...). Organ II instancji uznał, że odpady płyt drewnopochodnych, niezależnie od stopnia rozdrobnienia, nie są odpadami drewna i nie mieszczą się w pojęciu biomasy przyjętym na potrzeby określenia standardów emisyjnych z instalacji. Biomasą, w rozumieniu przepisów powyższego rozporządzenia, są produkty składające się z substancji roślinnych pochodzących z rolnictwa lub leśnictwa, które mogą być wykorzystywane jako paliwo w celu odzyskania zawartej w nich energii.

Do odpadów z drewna nie zalicza się: odpadów z płyt wiórowych, pilśniowych, MDF lub HDF, w tym pyłu powstającego podczas ich obróbki. Mimo że w składzie płyt MDF i HDF (tym samym również w pyle z ich szlifowania) zawarty jest materiał drewniany, to płyty takie nie są wynikiem produkcji pierwotnej czystego drewna (tak jak np. produkcja tartaczna), lecz efektem wieloetapowego procesu produkcyjnego charakterystycznego dla tego rodzaju branży, czyli wykorzystującego m.in. spoiwa w postaci wykorzystywanych przez stronę żywic i klejów zawierających formaldehyd. W związku z powyższym, organ odwoławczy doszedł do wniosku, iż odpady pochodzące z produkcji płyt (w rozpatrywanym przypadku pyły z ich obróbki), w żaden sposób nie mogą być kwalifikowane jako biomasa, wobec faktu, że formaldehyd, poza tym, że nie występuje naturalnie w składzie drewna, jest substancją niebezpieczną, wchodzącą w skład żywic KRONORES MD i KRONORES HD2000B (wykorzystywanych przez stronę w produkcji płyt drewnopochodnych), wpisaną od dnia [...] maja 2018 r. w załączniku XVII rozporządzenia (WE) nr [...] Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie rejestracji, oceny, udzielania zezwoleń i stosowanych ograniczeń w zakresie chemikaliów (REACH) pn. ograniczenia dotyczące produkcji, wprowadzania do obrotu i stosowania niektórych niebezpiecznych substancji, preparatów i wyrobów, Dodatek 2, punkt 28 - Substancje rakotwórcze: kategoria 2 - zgodnie z Rozporządzeniem Komisji (UE) [...] z dnia [...] maja 2018 r. zmieniającym dodatki do załącznika XVII do rozporządzenia (WE) nr [...] Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie rejestracji, oceny, udzielania zezwoleń i stosowanych ograniczeń w zakresie chemikaliów (REACH), w odniesieniu do substancji CMR.

Zatem organ odwoławczy stoi na stanowisku, że pył ze szlifowania płyt drewnopochodnych, jako że nie stanowi biomasy ani też produktu, nie może być spalany w ramach prowadzonego procesu produkcyjnego w zakładowych kotłowniach. Spalanie takich odpadów może odbywać się wyłącznie w spalarniach odpadów lub współspalarniach odpadów. Niedopuszczalne jest ich spalanie w kotłach energetycznych ze względu na fakt, iż nie spełniają one wyżej wspomnianych wymagań dla instalacji termicznego przekształcania odpadów, a w szczególności standardów emisyjnych.

Spalanie odpadów drewnopochodnych w nieprzystosowanych do tego kotłach energetycznych, ze względu na ich skład, prowadzi do niepełnego spalania syntetycznych substancji chemicznych i powoduje znaczną emisję substancji szkodliwych do powietrza.

Odnosząc się do wniosku strony, w którym porównano techniki w zakresie gospodarowania odpadami stosowane w zakładzie z konkluzjami BAT, a w szczególności BAT 12, poprzez m.in. wykorzystanie biomasy oraz pyłu drzewnego w procesie technologicznym jako paliwo, organ II instancji wskazał, że wykorzystywany przez stronę pył drzewny nie mieści się w pojęciu biomasy przyjętej na potrzeby decyzji wykonawczej komisji (UE) [...] z dnia [...] listopada 2015 r. ustanawiającej konkluzje dotyczące najlepszych dostępnych technik (BAT) w odniesieniu do produkcji płyt drewnopochodnych zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady [...].

W ocenie organu II instancji, mimo iż strona spełnia wymagania BAT 12 mające na celu ograniczenie ilość odpadów wysyłanych w celu unieszkodliwiania, należy stwierdzić, że pył drzewny wytwarzany w procesie technologicznym nie mieści się w pojęciu biomasy i nie można go wykorzystywać jako paliwa.

Odnosząc się do argumentów podniesionych przez stronę w piśmie z dnia [...] grudnia 2019 r., nie kwestionując wyników przedstawionych badań, organ II instancji wskazał, że odpady drewnopochodne w czasie spalania emitują wiele szkodliwych zanieczyszczeń, które nie występują podczas spalania czystego drewna. Powodem tego jest głównie termochemiczny rozkład syntetycznych substancji chemicznych wykorzystywanych jako kleje czy modyfikatory powierzchni. Substancje te w warunkach niepełnego spalania lub zbyt niskiej temperatury procesu uwidaczniają się głównie w postaci związków organicznych określanych jako TOC, który nie jest przedmiotem monitoringu emisyjnego dla typowych paliw biomasowych. Z tego powodu odpady drewnopochodne zawierające syntetyczne substancje chemiczne oraz odpady drzewne zawierające związki chlorowcoorganiczne lub metale ciężkie, a także odpady drewnopochodne klasyfikować należy jako odpady podczas ich spalania, zarówno w zakresie wymagań emisyjnych dla instalacji, jak i warunków prowadzenia samego procesu spalania/współspalania.

W ocenie organu II instancji proces spalania przedmiotowych pyłów w instalacji, w przypadku spełnienia warunków technologicznych, należy uznać za proces termicznego przekształcania odpadów, co przemawia za brakiem możliwości uznania ww. przedmiotów za produkt uboczny.

Organ II instancji powołując się na wynikami badań opisanych w Sprawozdaniu z wykonania pracy pt. Wykonanie opinii do ekspertyzy pt.: "Analiza sposobów i warunków przetwarzania odpadów drzewnych w kontekście obowiązujących przepisów krajowych oraz Unii Europejskiej, w szczególności w instalacjach objętych pozwoleniami zintegrowanymi (Instytut Chemicznej Przeróbki Węgla, Zabrze, listopad 2018 r.) wskazał, że w spalinach ze spalania odpadów płyt drewnopochodnych ujawniono szereg związków, które były nieobecne w spalinach ze spalania drewna: związki aromatyczne (węglowodory - m.in. naftalen, fenole wraz z pochodnymi, aldehydy, ketony, kwasy i pochodne estrowe, etery, inne związki utlenione- policykliczne), związki heterocykliczne (furany. pirole, związki azotu) oraz związki alifatyczne (związki cykliczne - etery, cykliczne diolefiny ketony, kwasy i pochodne estrowe, związki utlenione azotem, aminy).

W ocenie organu II instancji wyniki tych badań wskazują na fakt emisji szeregu niebezpiecznych dla zdrowia i życia człowieka związków chemicznych podczas spalania odpadów płyt drewnopochodnych. Powyższe uzasadnia prowadzenie procesu spalania odpadów drewnopochodnych, zawierających syntetyczne związki chemiczne, z zachowaniem wymagań procesowych wyższych w stosunku do typowej biomasy drzewnej. Warunki takie można spełnić stosując wymagania procesowe i emisyjne dla procesu termicznego przekształcania odpadów.

Organ wskazał, że szkodliwy wpływ przedmiotowych związków chemicznych emitowanych w wyniku spalania odpadów płyt drewnopochodnych na zdrowie i życie ludzi oraz środowisko, został opisany w wielu publikacjach, co należy również wziąć pod uwagę w rozpatrywanej sprawie.

Organ odnosząc się do argumentu strony zawartego w piśmie z dnia [...] grudnia 2019 r. dotyczącego nieadekwatności ww. publikacji w stosunku do procesów spalania prowadzonych przez nią w zakładzie [...] Sp. z o.o. wskazał, iż pomimo rozbieżności w parametrach prowadzonych procesów, także w niniejszym przypadku istnieje ryzyko powstawania szkodliwych związków chemicznych w wyniku wykorzystywania pyłu jako paliwa stałego do zasilania palników pyłowo-gazowych suszarni włókien oraz w wytwornicy ciepła technologicznego (WCT). Podniesiony zaś argument, w oparciu o artykuł dr hab. inż. prof. A.M. oraz mgr inż. J.C., iż substancje emitowane podczas spalania czystego drewna (w formie pelletu) są takie same jak substancje wprowadzone do powietrza w wyniku przeprowadzenia procesu spalania produktów pochodzących z obróbki płyt drewnopochodnych, nie może stanowić przesłanki do stwierdzenia, iż przedmiotowy pył nie stanowi zagrożenia dla środowiska oraz zdrowia i życia ludzi, w przypadku jego wykorzystania jako źródła energii.

Fakt posiadania przez produkowane przez stronę płyty drewnopochodne odpowiednich klas higieniczności. potwierdzonych stosownymi atestami Państwowego Zakładu Higieny, nie stanowi dowodu na bezpieczeństwo spalania pyłów powstałych z obróbki przedmiotowych płyt, a jest dowodem potwierdzającym bezpieczne użytkowanie produktów wytworzonych na bazie rzeczonych płyt przez dalszych producentów bądź konsumentów.

W dołączonej przez stronę do zgłoszenia opinii z badań nr [...], dotyczącej właściwości żywic aminowych, opracowanej przez Instytut Technologii Drewna w [...] stwierdzono, iż nie są one produktami niebezpiecznymi, toksycznymi oraz żrącymi, a zawartość w nich wolnego formaldehydu wynosi poniżej 0,1% i maleje w funkcji czasu przechowywania żywic aminowych.

Organ II instancji zaznaczył jednak, iż w ww. opinii nie określono przemian, jakim podlegają te substancje podczas spalania w instalacji posiadanej przez stronę, a co za tym idzie także jakie związki powstają po spaleniu i jaki jest ich wpływ na środowisko oraz życie i zdrowie ludzi.

Strona nie przedstawiła takich informacji dotyczących również w odniesieniu do innych substancji zawartych w produkowanych płytach drewnopochodnych, np. RSM (roztworu saletrzano- mocznikowego), a także emulsji parafinowej. Powyższy argument należało zatem odrzucić, jako niepoparty dalszymi dowodami i badaniami.

Karty charakterystyki ww. substancji używanych w procesie produkcyjnym dołączone zostały do protokołu kontroli [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska nr [...].

Zgodnie z powyższymi dokumentami mocznik, w przypadku ogrzewania, rozkłada się wydzielając amoniak. W trakcie jego spalania mogą wydzielać się więc toksyczne wyziewy zawierające amoniak i tlenki azotu NOx. Ponadto podczas rozkładu termicznego mocznika powstają gazy, których wdychanie spowodować może podrażnienia i działanie żrące dla systemu oddechowego człowieka. Działanie na płuca może odbywać się z pewnym opóźnieniem.

Produktami spalania emulsji parafinowej są m.in: opary parafinowe, dym, tlenek węgla, tlenki siarki, aldehydy. Wskazano, iż podczas podgrzewania emulsji parafinowej powstawać mogą tzw. opary parafinowe, które są uważane za niebezpieczne.

W przypadku żywicy KRONORES MD należy wskazać, iż stanowi ona mieszaninę produktów polikondensacji mocznika z formaldehydem w roztworze wodnym, zaś żywica KRONORES HD2000B to mieszanina produktów polikondensacji mocznika i melaminy z formaldehydem w roztworze wodnym.

Zatem zgodnie z przedmiotowymi kartami charakterystyki powyższe substancje stosowane przez stronę w procesie produkcyjnym stanowić mogą zagrożenie dla środowiska w przypadku spalania przedmiotów (np. pyłu drzewnego), w skład których one wchodzą.

W ocenie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, pomimo braku zawartości w pyle drzewnym metali ciężkich i związków chlorowcoorganicznych, z uwagi na występowanie w nich innych substancji, stosowanych przez stronę w trakcie procesów produkcyjnych, brak jest możliwości stwierdzenia, iż przedmiotowe pyły posiadają skład zbliżony do składu naturalnego drewna, wskutek czego wbrew twierdzeniom strony, nie stanowią one biomasy, a ich spalanie powodować będzie negatywne skutki dla środowiska oraz życia i zdrowia ludzi, wskutek możliwych emisji do powietrza szkodliwych związków chemicznych.

Z uwagi na powyższe należy stwierdzić, iż z uwagi na niespełnienie przesłanki określonej w art. 10 pkt 4 ustawy o odpadach należało wydać negatywną opinię w zakresie wniosku strony o uznanie pyłu drzewnego wytwarzanego w instalacji do produkcji płyt drewnopochodnych za produkt uboczny.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] marca 2020 r. wniosła [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...]. Skarżąca zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła:

I. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art 10 pkt 4 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2019 r. poz. 701 ze zm., "u,o.") poprzez:

a. uznanie, że wymóg spełnienia przez daną substancję lub przedmiot wszystkich istotnych wymagań dotyczy jakiegokolwiek ich wykorzystania, podczas gdy zgodnie z cyt. przepisem spełnienie istotnych wymagań należy oceniać w kontekście konkretnego wykorzystania przedmiotu lub substancji przez konkretnego wytwórcę, w konkretnym procesie produkcyjnym w danej instalacji;

b. bezpodstawne przyjęcie, że okolicznością istotną dla uznania przedmiotu za produkt uboczny jest możliwość przyjęcia, że stanowi on biomasę.

II. naruszenie przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 7, 77 § 1 i 80 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm, "k.p.a.") poprzez pominięcie dowodów przedłożonych w sprawie przez Skarżącą, dowolną ocenę dowodów zebranych w sprawie przez organy, wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o materiał niezwiązany z przedmiotem postępowania, a także błędną ocenę części dokumentów przedłożonych przez Spółkę jako mających na celu wykazanie jedynie, że przedmiot zgłoszenia stanowi biomasę z pominięciem ich oceny na potrzeby postępowania w sprawie uznania za produkt uboczny;

2. art. 7, 8 § 1 i art. 15 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie w toku postępowania odwoławczego zarzutów i uchybień wskazanych przez Skarżącą w zażaleniu, co skutkowało błędnym oparciem rozstrzygnięcia na wybiórczo ocenionym materiale dowodowym i nieprawidłowych ustaleniach faktycznych;

3. art. 10 § 1 w zw. z art. 79a k.p.a. poprzez niepoinformowanie wbrew treści tego przepisu o przesłankach, które nie zostały spełnione lub wykazane i skutkowały wydaniem rozstrzygnięcia niezgodnego z żądaniem Skarżącej;

4. art. 8 § 1 i 2 k.p.a. i art. 12 ustawy z 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2019 r. poz. 1292 ze zm., "Prawo przedsiębiorców") poprzez prowadzenie postępowania w sposób godzący w zaufanie do władzy publicznej i naruszający zasadę równego traktowania, co skutkowało wydaniem postanowienia negatywnie opiniującego uznanie za produkt uboczny w sytuacji, gdy w analogicznym stanie faktycznym i prawnym wydane zostały postanowienia pozytywnie oceniające uznanie pozostałości produkcyjnych wytworzonych w instalacjach podmiotów prowadzących tożsamą działalność;

5. art. 8 § 2 k.p.a. i art. 14 ustawy Prawo przedsiębiorców poprzez odstąpienie od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym i uznanie, że pył drzewny wytwarzany w instalacji do produkcji płyt drewnopochodnych, w tym na liniach wykończeniowych oraz w instalacji do uszlachetniania produktów drewnopochodnych płyt pilśniowych MDF i HDF eksploatowanej przez Skarżącą nie może stanowić produktu ubocznego pomimo, że posiadał taki status w przeszłości.

Wobec podniesionych zarzutów, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji i zasądzenie kosztów postępowania.

Główny Inspektor Ochrony Środowiska w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Na wstępie Sąd wyjaśnia, że sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.), sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Stosownie do art. 1 tej ustawy sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności wydanego aktu lub czynności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, stosownie do treści art. 134 § 1 powołanej ustawy.

Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] marca 2020 r. w przedmiocie utrzymania w mocy postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] czerwca 2019 r. w przedmiocie wydania negatywnej opinii dotyczącej zgłoszenia uznania za produkt uboczny pyłu drzewnego wytwarzanego w instalacji do produkcji płyt drewnopochodnych, w tym na liniach wykończeniowych oraz w instalacji do uszlachetniania produktów drewnopochodnych – płyt pilśniowych MDF i HDF eksploatowanej przez [...] Sp. z o.o., ul. [...] w [...].

Podstawą materialnoprawną wydanego postanowienia były przepisy ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2019 r. poz. 701).

Zgodnie z art. 10 ustawy o odpadach przedmiot lub substancja, powstające w wyniku procesu produkcyjnego, którego podstawowym celem nie jest ich produkcja, mogą być uznane za produkt uboczny, niebędący odpadem, jeżeli są łącznie spełnione następujące warunki:

1) dalsze wykorzystywanie przedmiotu lub substancji jest pewne;

2) przedmiot lub substancja mogą być wykorzystywane bezpośrednio bez dalszego przetwarzania, innego niż normalna praktyka przemysłowa;

3) dany przedmiot lub substancja są produkowane jako integralna część procesu produkcyjnego;

4) dana substancja lub przedmiot spełniają wszystkie istotne wymagania, w tym prawne, w zakresie produktu, ochrony środowiska oraz życia i zdrowia ludzi, dla określonego wykorzystania tych substancji lub przedmiotów i wykorzystanie takie nie doprowadzi do ogólnych negatywnych oddziaływań na środowisko, życie lub zdrowie ludzi.

Organ odwoławczy uznał, że pył drzewny wytwarzany w instalacji do produkcji płyt drewnopochodnych, w tym na liniach wykończeniowych oraz w instalacji do uszlachetniania produktów drewnopochodnych – płyt pilśniowych MDF i HDF eksploatowanej przez [...] Sp. z o.o. w [...] przy ul. [...], spełnia przesłanki z art. 10 pkt. 1, 2 i 3 ustawy o odpadach, natomiast nie spełnia przesłanki z pkt. 4 dotyczącej wymagań w zakresie produktu, ochrony środowiska oraz życia i zdrowia ludzi.

Z ustaleń organów wynika, że przedmiotem do uznania za produkt uboczny jest pył drzewny wytwarzany w instalacji do produkcji płyt drewnopochodnych w tym na liniach wykończeniowych oraz w instalacji do uszlachetniania produktów drewno[pochodnych – płyt pilśniowych MDF i HDF, w ilości 33 888 Mg/rok. W oparciu o dokumentację stanowiącą załącznik do wniosku o uznanie za produkt uboczny materiału pyłu drzewnego oraz ustalenia kontroli przeprowadzonej w związku z wydaniem opinii w sprawie uznania za produkt uboczny pyłu drzewnego ustalono, że pył drzewny objęty wnioskiem o uznanie za produkt uboczny jest mieszaniną pyłu czystego i zanieczyszczonego powstającego na kolejnych etapach procesu produkcyjnego w instalacji eksploatowanej przez [...] Sp. z o.o. w [...] przy ul. [...]. Pył drzewny czysty i zanieczyszczony powstający w procesie produkcyjnym magazynowany jest w tych samych silosach. Pył drzewny jako produkt uboczny ma być wykorzystywany w ww. instalacji jako paliwo stałe do zasilania palników pyłowo-gazowych suszarni włókien oraz w wytwornicy ciepła technologicznego (WCT). Głównymi surowcami wykorzystywanymi w precesje produkcji płyt MDF i HDF są: drewno, żywica aminowa, wyrób na bazie wosku, RSM – roztwór saletrzano mocznikowy. Zatem w procesie produkcyjnym wykorzystywane są substancje chemiczne: emulsja parafinowa Kronotex, żywica KRONORES HD2000B, żywica KRONORES MD, mocznik, których karty charakterystyki są załącznikami do protokołu kontroli. Prawidłowe jest stanowisko organów, że skoro ww. substancje chemiczne zawarte są w samych produktach, to również zawarte są w pyle drzewnym powstającym na kolejnych etapach procesu produkcyjnego.

Mając powyższe na uwadze, uzasadnione jest stanowisko organu II instancji, że pył drzewny powstający na kolejnych etapach procesu produkcyjnego w instalacji eksploatowanej przez [...]. z o.o. w [...] nie jest produktem tożsamym z czystym drewnem. Pył drzewny powstający na kolejnych etapach procesu produkcyjnego zawiera ww. substancje chemiczne stosowane w procesie produkcyjnym. Substancje chemiczne zgodnie z ich kartami charakterystyki, w przypadku spalania pyłu drzewnego, w skład którego wchodzą te substancje, stanowić mogą zagrożenie dla środowiska. Wskazuje to, że pył drzewny objęty zgłoszeniem nie spełnia warunku z art. 10 pkt 4 ustawy o odpadach, z uwagi na występowanie w nim substancji chemicznych, stosowanych w trakcie procesów produkcyjnych, a ich spalanie powodować będzie negatywne skutki dla środowiska oraz życia i zdrowia ludzi, wskutek możliwych emisji do powietrza szkodliwych związków chemicznych.

Wobec powyższego niezasadny jest zarzut skargi naruszenia art. 10 pkt 4 ustawy o odpadach. Wbrew zarzutowi skargi, organ w zaskarżonym postanowieniu odniósł swoje stanowisko do instalacji skarżącej w [...] i konkretnego w niej wykorzystania pyłu drzewnego wynikającego ze zgłoszenia.

Z dokumentacji stanowiącej załącznik do wniosku o uznanie za produkt uboczny materiału pyłu drzewnego wytwarzanego w instalacji w [...] wynika, że w ocenie skarżącej pył drzewny będący produktem ubocznym stanowi biomasę. W tej sytuacji nie może dziwić, że organ w zaskarżonym postanowieniu odniósł się do tego stanowiska wykazując, że pyły z obróbki płyt drewnopochodnych nie stanowią naturalnych substancji, a także nie pochodzą z produkcji rolniczej lub leśnej i należy je traktować jako odpad, nie zaś biomasę. Zgodzić się należy ze stanowiskiem organu, że biomasa i produkt uboczny nie stanowią tożsamych pojęć, fakt uznania przez skarżącą przedmiotowych pyłów za biomasę nie powoduje jednoczesnego zakwalifikowania ich jako produktu ubocznego.

Zgodnie z ustawą o odpadach w procesie produkcji powstaje odpad, chyba że zostanie ustalone, że w wyniku tego procesu wytworzony został produkt uboczny (niebędący odpadem). Skoro pył drzewny powstający na kolejnych etapach procesu produkcyjnego w instalacji eksploatowanej przez skarżącą w [...] został negatywnie zaopiniowany do uznania go za produkt uboczny, to należy uznać, że jest on odpadem. Spalanie odpadów może odbywać się wyłącznie w spalarniach odpadów lub współspalarniach odpadów.

Wbrew zarzutom skargi, w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 8 § 1 i art. 15 k.p.a. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że organ II instancji odniósł się do dowodów przedstawionych przez stronę, poddał je analizie i wnioski zawarł w uzasadnieniu, jednocześnie odniósł się do zarzutów podniesionych w zażaleniu.

Nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 10 § 1 w zw. z art. 79a k.p.a. Celem art. 79a k.p.a. jest wyeliminowanie sytuacji, w których organ wydaje decyzję odmowną bez umożliwienia stronie uzupełnienia akt sprawy o dokumenty, których przedłożenie warunkowałoby pozytywne załatwienie sprawy. Sytuacja taka nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Podstawą odmowy pozytywnego zaopiniowania wniosku strony było stanowisko organu co do niespełnienia przesłanki z art. 10 pkt 4 ustawy o odpadach. Rolą organu w przedmiotowej sprawie było opiniowanie wniosku strony w oparciu o materiał dowodowy załączony do wniosku. Należy zaznaczyć, że już z postanowienia organu I instancji strona wiedziała, jaka jest podstawa odmowy pozytywnego zaopiniowania jej wniosku. Postanowienie organu II instancji potwierdziło jedynie to stanowisko.

Sąd zauważa, że organy obu instancji orzekały w przedmiotowej sprawie w odniesieniu do konkretnego wniosku strony i materiału dowodowego zgromadzonego w tej sprawie. Nie można wykluczyć, że inny organ I instancji w sprawie związanej z uznaniem danego produktu lub substancji za produkt uboczny orzekł w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w sprawie odmiennie. Pozostaje to jednak bez wpływu na rozstrzygnięcie organów w niniejszej sprawie. Jednocześnie z urzędu wiadomo Sądowi, że Główny Inspektor Ochrony Środowiska wszczyna postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności niektórych orzeczeń, w których Wojewódzcy Inspektorzy Ochrony Środowiska pozytywnie zaopiniowali uznanie danego produktu za produkt uboczny. Wobec powyższego w ocenie Sądu nie można skutecznie zarzucić organowi naruszenia art. 8 § 1 i 2 k.p.a. i art. 12 i 14 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców.

Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.