Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 840/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-03-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 169 ust. 1,
journal: Dz.U. 2013 poz 885
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jednolity
article: art. 94 ust. 1 pkt 11,  ust. 4a
journal: Dz.U. 2012 poz 572
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska- Gwiazda, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz- Nowak (sprawozdawca), Protokolant Sekretarz sądowy Karolina Kaca, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 marca 2017 r. w Radomiu sprawy ze skargi [...] Szkoły Wyższej na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty podlegającej zwrotowi do budżetu państwa dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga [...] Szkoły Wyższej na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego Nr [...] z [...] lipca 2016 r. w przedmiocie ustalenia kwoty podlegającej zwrotowi do budżetu państwa dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem.

Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym sprawy:

Pismem znak [...] z [...] kwietnia 2014 r. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego (dalej: Minister, organ) poinformował [...] Szkołę Wyższą (dalej: skarżąca, uczelnia, [...]SW) o określeniu dla ww. uczelni kwoty planu dotacji podmiotowych na 2014 rok, w tym dotacji na zadania związane ze stwarzaniem studentom i doktorantom, będącym osobami niepełnosprawnymi, warunków do pełnego udziału w procesie kształcenia w zakresie określonym w art. 94 ust. 1 pkt 11 ustawy

z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r. poz. 572 ze zm., zwana dalej: P.s.w.) w kwocie [...] zł.

Pismem znak: [...] z [...] stycznia 2016 r. organ poinformował uczelnię o konieczności zwrotu przyznanej w dwóch transzach w maju

i sierpniu 2014 r. ww. dotacji, wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, w terminie 15 dni od daty otrzymania informacji w tym zakresie. Jednocześnie wskazał, iż brak jest uzasadnienia dla wykorzystania środków pochodzących z przedmiotowej dotacji na cele związane z rehabilitacją i fizjoterapią studentów i doktorantów, będących osobami niepełnosprawnymi.

W odpowiedzi na powyższe [...]SW wskazała, że w piśmie z dnia 4 kwietnia 2014 r., dotyczącym wysokości planowanej dotacji, brak jest informacji dotyczących celów możliwych do sfinansowania ze środków przekazywanych w ramach przedmiotowej dotacji oraz szczegółowych wytycznych w zakresie gospodarowania tymi środkami (pismo z 17 lutego 2016 r.).

Pismem znak: [...] z [...] lutego 2016 r. Minister przekazał uczelni szczegółowe wyjaśnienia dotyczące źródeł informacji (akty prawne, komunikat na stronie internetowej organu) w zakresie sposobu wykorzystania dotacji na zadania związane ze stwarzaniem studentom i doktorantom, będącym osobami niepełnosprawnymi, warunków do pełnego udziału w procesie kształcenia oraz o trybie zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. Jednocześnie zawiadomił uczelnię o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu omawianej dotacji podmiotowej wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem.

W związku z zawiadomieniem z dnia 25 lutego 2016 r. o wszczęciu postępowania, [...]SW pismem z dnia 9 marca 2016 r. (L.dz. 5 /2016) poinformowała organ, iż kwota dotacji w wysokości 11.300 zł została wydatkowana w całości na zakup sprzętu rehabilitacyjnego dla celów rehabilitacji społeczno-zawodowej (sala ćwiczeń

z wyposażeniem). Sprzęt ten umożliwia studentom, będącym osobami niepełnosprawnymi, pełny udział w procesie kształcenia. Jego zadaniem nie jest wyleczenie z niepełnosprawności, ale umożliwienie osobom niepełnosprawnym korzystanie na takim samym poziomie ze studiów, jak pozostałym studentom.

Pismem znak: [...]z [...] kwietnia 2016 r. Minister zwrócił się do uczelni o wskazanie sprzętu zakupionego ze środków pochodzących

z omawianej dotacji oraz kopii faktur poświadczających jego zakup.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca pismem z 28 kwietnia 2016 r. (L.Dz./8/2016) poinformowała organ, że środki przekazane w ramach omawianej dotacji zostały przeznaczone na zakup czterokanałowego aparatu do terapii energotonowej. Jednocześnie skarżąca przedstawiła fakturę z [...] września 2014 r., nr: [...], potwierdzającą zakup urządzenia – HiToP 4 touch – czterokanałowego aparatu do terapii energotonowej za kwotę [...]zł oraz uchwałę nr 3/2013 Rady Studentów Samorządu Studentów [...] Szkoły Wyższej z 15 października 2013 r.

w sprawie podjęcia działań umożliwiających osobom niepełnosprawnym pełny udział

w studiowaniu poprzez zakup sprzętu rehabilitacyjnego.

Decyzją Nr [...]r. z [...] maja 2016 r. Minister, działając na podstawie art. 169 ust. 1 i ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 o finansach publicznych (Dz. U.

z 2013 r. poz. 885 ze zm., zwana dalej: u.f.p.) i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm., zwana dalej: k.p.a.), ustalił uczelni kwotę wykorzystanych w sposób niezgodny

z przeznaczeniem środków dotacji na zadania związane ze stwarzaniem studentom

i doktorantom, będącym osobami niepełnosprawnymi, warunków do pełnego udziału

w procesie kształcenia w wysokości 11.300 zł, podlegającą zwrotowi do budżetu państwa wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, naliczonymi począwszy od dnia przekazania na konto [...]SW transz dotacji w 2014 r., tj.: 9 maja 2014 r. - kwota 5.700 zł i 21 sierpnia 2014 r. - kwota 5.600 zł. Jednocześnie określił, iż zwrotu dotacji należy dokonać na rachunek bankowy organu.

W uzasadnieniu decyzji organ wywiódł, iż dotacja ma być przeznaczona na stwarzanie studentom i doktorantom, będącym osobami niepełnosprawnymi, warunków do pełnego udziału w procesie kształcenia. Na gruncie ustawy P.s.w., celem kształcenia jest zdobywanie i uzupełnianie wiedzy oraz umiejętności niezbędnych w pracy zawodowej. Tymczasem zakupiony przez uczelnię sprzęt rehabilitacyjny - aparat do terapii energotonowej – nie służy prowadzeniu rehabilitacji społecznej i zawodowej, tylko rehabilitacji leczniczej, której celem jest usprawnianie funkcji organizmu osoby niepełnosprawnej. Zakupiony przez uczelnię w dniu 25 września 2014 r. za [...]zł sprzęt (z wykorzystaniem m.in. środków dotacji) służy do terapii energotonowej, której celem jest podniesienie potencjału energetycznego komórki i normalizacja jej metabolizmu. Jego zakup nie powinien być więc finansowany ze środków dotacji na zadania związane ze stwarzaniem studentom i doktorantom, będącym osobami niepełnosprawnymi, warunków do pełnego udziału w procesie kształcenia.

Minister wskazał, że według ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721 ze zm., zwana dalej: ustawą o rehabilitacji zawodowej i społecznej), celem rehabilitacji społecznej są działania mające na celu umożliwienie osobom niepełnosprawnym pełne i pozbawione barier uczestniczenie w życiu społecznym. Rehabilitacja społeczna ma prowadzić do uczenia osób niepełnosprawnych nowych ról społecznych i przystosowania się do wymagań życia społecznego, rodzinnego

i zawodowego. Osiągnięcie celów rehabilitacji społecznej będzie możliwe przez osobiste zaangażowanie osoby niepełnosprawnej, jak i przystosowanie się środowiska, w którym taka osoba funkcjonuje. Zarówno cele rehabilitacji zawodowej jak i społecznej, powinny być osiągane głównie przez działania doradcze i motywacyjne, a wspomagane przez przystosowanie środowiska, w którym funkcjonuje osoba niepełnosprawna.

W ocenie Ministra, uczelnia nie udowodniła, że środki dotacji na zadania związane ze stwarzaniem studentom i doktorantom, będącym osobami niepełnosprawnymi, warunków do pełnego udziału w procesie kształcenia, o której mowa w art. 94 ust. 4a P.s.w., zostały wydatkowane zgodnie z ich przeznaczeniem. Brak jest uzasadnienia dla twierdzenia, że sprzęt zakupiony przez uczelnię - czterokanałowy aparat do terapii energotonowej - może być definiowany jako sprzęt służący do rehabilitacji społecznej i zawodowej, bowiem przeznaczeniem ww. urządzenia jest poprawienie sprawności organizmu i realizacja celów właściwych dla rehabilitacji leczniczej.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżąca podała, iż w piśmie

z dnia 4 kwietnia 2014 r., informującym o przyznaniu przedmiotowej dotacji, brak jest informacji na temat celów możliwych do sfinansowania ze środków otrzymanych

w ramach dotacji oraz szczegółowych wytycznych w zakresie gospodarowania tymi środkami. Jedynymi przytoczonymi w ww. piśmie dokumentami są ustawa P.s.w., która nie zawiera żadnych treści, na jakie cele powinna być wydatkowana przedmiotowa dotacja oraz u.f.p., zgodnie z którą uczelnie mogą pokrywać koszty nabycia lub wytworzenia we własnym zakresie środków trwałych niezaliczonych do pierwszego wyposażenia (...). Na podstawie tych dokumentów, Uchwały nr 3/2013 Rady Studentów Samorządu Studentów [...] Szkoły Wyższej z dnia 15 października 2013 r. oraz rozmowy telefonicznej z pracownikiem Ministerstwa, podczas której skarżąca próbowała uzyskać wskazówkę, na co mogłaby przeznaczyć przyznane środki, uczelnia podjęła decyzję o zakupie czterokanałowego aparatu do terapii energotonowej. Otrzymana dotacja była przeznaczona na stworzenie warunków do pełnego udziału

w procesie kształcenia studentów niepełnosprawnych. Z dotacji nie były finansowane koszty związane z rehabilitacją niepełnosprawnych studentów. Zakupiony sprzęt nie był i nie jest stosowany w rehabilitacji leczniczej. Aparat do terapii energotonowej służy studentom niepełnosprawnym, oddziaływując na zmniejszenie stresu i nerwów, zwiększenie koncentracji, likwidację barier psychicznych. Energoterapia jest oddziaływaniem, którego celem jest podniesienie potencjału energetycznego komórek

i normalizacja jej metabolizmu. Wskutek tego oddziaływania osoba niepełnosprawna ma większą chęć do życia i jest świadoma, że nie będzie wykluczona z życia społecznego. Ułatwia to jej szybsze dostosowanie się do środowiska, w którym funkcjonuje oraz skutkuje pełniejszym udziałem w procesie kształcenia i przyswajania wiedzy zawodowej. Takie usprawnienie funkcji organizmu osoby niepełnosprawnej osiągane przy użyciu zakupionego przez skarżącą sprzętu jest także traktowane jako działanie motywacyjne w celu lepszego przygotowania do zawodu i przystosowania do życia w społeczeństwie. Niepełnosprawni studenci [...]SW mają możliwość skorzystania

z przedmiotowego sprzętu do terapii energotonowej, co w znaczącym stopniu sprzyja także usprawnieniu procesu zdobywania wiedzy i studiowania. Zakupiony sprzęt i jego dostępność dla studentów niepełnosprawnych w pełni uzasadnia więc celowość wydania środków na zadania związane ze stwarzaniem warunków studentom, będącym osobami niepełnosprawnymi, do pełnego udziału w procesie kształcenia.

Wskazaną na wstępie i stanowiącą przedmiot rozpoznania w niniejszej sprawie decyzją Nr [...]z [...] lipca 2016 r. Minister, biorąc za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 169 ust. 1 i ust. 6 u.f.p, orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji własnej.

W uzasadnieniu decyzji, po przedstawieniu stanu sprawy, Minister podał, że

w piśmie informującym o przyznaniu dotacji z 4 kwietnia 2014 r. określono kwotę planu dotacji podmiotowych na rok 2014, natomiast informacja dotycząca sposobu wykorzystania dotacji na zadania związane ze stwarzaniem studentom i doktorantom, będącym osobami niepełnosprawnymi, warunków do pełnego udziału w procesie kształcenia, o której mowa w art. 94 ust. 4a P.s.w., została opublikowana na stronie internetowej Ministerstwa. W tej informacji wyraźnie wskazano, że omawiana dotacja nie może być wydatkowana na zakup sprzętu do rehabilitacji leczniczej, przedmiotów ortopedycznych i środków pomocniczych oraz wynagrodzenia za pracę fizjoterapeuty. Zgodnie z twierdzeniem, zawartym w treści wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, zakupiony przez uczelnię sprzęt nie był wykorzystywany do rehabilitacji leczniczej, tylko służył do niwelowania stresu.

Na podstawie treści komunikatu zamieszczonego na stronie internetowej organu oraz na podstawie podanych przykładów wydatkowania środków z omawianej dotacji Minister stwierdził, że środki z tej dotacji powinny być przeznaczane na takie działania, które będą miały bezpośredni wpływ na możliwość pełnego skorzystania z oferty edukacyjnej danej uczelni. Za bezsporny uznał fakt, że obniżenie poziomu stresu przyczynia się do podniesienia efektywności przyswajania wiedzy, jednak nie można

w takim przypadku mówić o bezpośrednim wpływie na możliwość pełnego skorzystania z form kształcenia oferowanych przez uczelnię. Ponadto efektywność uczenia się wskutek zmniejszenia poziomu stresu wzrasta zarówno u osób niepełnosprawnych, jak

i osób niedotkniętych niepełnosprawnością, w związku z tym zakupu sprzętu służącego obniżaniu stresu nie można motywować potrzebami związanymi z danym rodzajem niepełnosprawności.

Zatem interpretacja przeznaczenia omawianej dotacji, zaproponowana przez RSW, umożliwiałaby jej wykorzystywanie w sposób daleko odbiegający od zamysłu ustawodawcy. Przedmiotowa dotacja ma służyć stwarzaniu warunków do pełnego udziału w procesie kształcenia, nie zaś finansowaniu procesów prowadzących do ułatwienia funkcjonowania osób niepełnosprawnych w społeczeństwie. Oczywistym jest, że działania takie są pożądane, jednak finansowanie ich z omawianej dotacji jest niezgodne z jej przeznaczeniem. Działania te są finansowane w trybie i na zasadach określonych w u.r.z.z.o.n., a zakup czterokanałowego aparatu do terapii energotonowej nie mieści się w ich zakresie.

Odnosząc się do argumentu skarżącej, że zakupiony sprzęt miał służyć rehabilitacji społecznej i zawodowej studentów i doktorantów będących osobami niepełnosprawnymi organ wyjaśnił, że usprawnianie funkcji organizmu (również przez oddziaływanie na układ nerwowy) powinno być traktowane jako forma rehabilitacji leczniczej. Natomiast rehabilitacja lecznicza powinna być przeprowadzana przez odpowiednie podmioty i wykwalifikowany personel ze względu na możliwość wystąpienia niepożądanych skutków, zwłaszcza przy nieprawidłowej ocenie przeciwwskazań do przeprowadzenia danej terapii.

Jednocześnie Minister podał, iż zgodnie z regulacją art. 169 ust. 1 pkt 1 u.f.p., dotacje udzielone z budżetu państwa wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności. Zakresem ww. przepisu objęte są wszystkie dotacje udzielane z budżetu państwa. Zwrot dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem następuje w trybie opisanym w art. 60 - 61 u.f.p. Do spraw w nich określonych stosuje się przepisy k.p.a. i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613).

Skargę do sądu administracyjnego na powołane rozstrzygnięcie złożyła skarżąca, wnioskując o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zwrot kosztów postępowania. Wydanemu rozstrzygnięciu zarzuciła:

1. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, polegający na uznaniu, że zakupiony sprzęt - czterokanałowy aparat do terapii energotonowej - służy rehabilitacji leczniczej, nie zaś rehabilitacji społeczno-zawodowej w sytuacji, gdy cel zakupu był jasno określony w uchwale nr 3/2013 Rady Studentów Samorządu Studentów [...] Szkoły Wyższej z dnia 15 października 2013 r. i brak jest podstaw do odmiennej interpretacji w oderwaniu od ww. dokumentu oraz faktycznego celu, w jakim sprzęt ten jest wykorzystywany;

2. błędną, bo niepopartą żadnymi dowodami, interpretację art. 94 ust. 1 pkt 11 P.s.w. przez uznanie, że zakup przedmiotowego sprzętu nie wyczerpuje przesłanek ww. przepisu;

3. błędne zastosowanie art. 169 u.f.p. w sytuacji, gdy udzielona dotacja została wykorzystana zgodnie z przeznaczeniem;

4. naruszenie art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. przez zastosowanie niekorzystnej interpretacji przepisów dla słusznego interesu skarżącej w sytuacji, gdy organ nie przedstawił żadnych dowodów w uzasadnieniu swojej decyzji na poparcie argumentu, iż udzielona dotacja została wykorzystana niezgodnie

z przeznaczeniem;

5. naruszenie art. 6, art. 11 i art. 8 k.p.a. przez niezasadne uznanie, że uczelnia nie brała czynnego udziału w postępowaniu i nie uzasadniała swojego stanowiska, ani nie przedstawiała żadnych dowodów na jego poparcie, podczas gdy w całym toku postępowania wyjaśniającego uczelnia skierowała do organu wiele pism zawierających uzasadnienie i wyjaśnienie celu zakupu urządzenia;

6. naruszenie art. 8 k.p.a. przez wydanie zaskarżonej decyzji po upływie ponad roku od wykorzystania otrzymanej dotacji i zaakceptowania jej przez organ

w sprawozdaniu za 2014 r. w poz. 3.10, gdzie zostały ujęte charakterystyka zakupionego sprzętu oraz przeznaczonej dotacji, co negatywnie wpływa na pewność obrotu prawnego oraz zaufania obywateli i innych podmiotów do organów państwowych.

W uzasadnieniu wniesionego środka zaskarżenia skarżąca podała, iż zaskarżona decyzja jest nieprawidłowa, bowiem w sprawie brak jest dowodów jednoznacznie wskazujących na to, że zakupiony przez [...]SW czterokanałowy aparat do terapii energotonowej jest stricte sprzętem służącym do rehabilitacji leczniczej. Zdaniem skarżącej, Minister niezasadnie zarzuca jej bierność w przedstawianiu argumentów dotyczących klasyfikacji przedmiotowego sprzętu, ponieważ uczelnia wielokrotnie (w pismach z dnia: 17 lutego 2016 r., 28 kwietnia 2016 r., 2 czerwca 2016 r.) wyjaśniała, jakim celom służy zakupiony sprzęt. Skoro Minister nie przedstawił żadnego kontrdowodu na inną niż zaprezentowana przez skarżącą klasyfikację sprzętu, to powinien przyjąć interpretację względniejszą dla strony, w przeciwnym razie narusza podstawową zasadę postępowania administracyjnego, tj. kierowania się słusznym interesem strony oraz zasadą pogłębiania zaufania do organów państwowych. Brak dowodów na przyjęcie kwestionowanej klasyfikacji sprzętu narusza także przepisy

o postępowaniu dowodowym, tj. art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a., a także przepisy prawa materialnego - art. 64 ust. 1 pkt 11 P.s.w. i art. 169 u.f.p.

W ocenie uczelni, organ wydał zaskarżone rozstrzygnięcie całkowicie

w oderwaniu od celu, w jakim sprzęt jest wykorzystywany. Cel ten został jasno określony w uchwale nr 3/2013 Rady Studentów Samorządu Studentów [...] Szkoły Wyższej z dnia 15 października 2013 r. Minister w ogóle nie zbadał tej okoliczności lub całkowicie pominął argumentację uczelni. Nawet jeśli zakupiony sprzęt może być wykorzystywany także w rehabilitacji leczniczej, to nie znaczy, że w takim celu uczelnia go wykorzystuje. Nie jest w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji merytorycznie wyjaśnione, dlaczego organ uznaje, że uczelnia wykorzystuje go do rehabilitacji leczniczej, a nie społeczno-zawodowej, o czym mowa w art. 94 ust. 1 pkt 14 P.s.w.

Podkreśliła także, że w treści pisma organu z 4 kwietnia 2014 r. o określeniu kwoty planu dotacji na zadania związane ze stworzeniem studentom i doktorantom, będącym osobami niepełnosprawnymi, warunków do pełnego udziału w procesie kształcenia nie ma w ogóle informacji na co konkretnie można przeznaczyć te środki. Nie ma także żadnych szczegółowych wytycznych, które w sposób niebudzący wątpliwości określałyby sposób gospodarowania tymi środkami, ani w sposób jednoznaczny wskazywałyby cel, na który należałoby je przeznaczyć. Tym samym brak powołania przez organ w zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji podstaw prawnych uznania przedmiotowego sprzętu za wydatkowany niezgodnie z przeznaczeniem stanowi jedynie gołosłowną polemikę ze skarżącą, szkodzącą zarówno osobom zdrowym, jak i niepełnosprawnym, potrzebującym korzystania z tego sprzętu.

W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, zwana dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej

i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną

w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 p.p.s.a.

W pierwszej kolejności podać należy, iż zgodnie z definicją zawartą w art. 126 u.f.p. dotacje są to podlegające szczególnym zasadom rozliczenia środki z budżetu państwa, budżetu jednostek samorządu terytorialnego oraz z państwowych funduszy celowych przeznaczone na podstawie niniejszej ustawy, odrębnych ustaw lub umów międzynarodowych, na finansowanie lub dofinansowanie realizacji zadań publicznych. Cechą dotacji jest szczególny sposób rozliczania środków z nich pochodzących. Zgodnie

z art. 169 ust. 1 u.f.p., dotacje udzielone z budżetu państwa wykorzystane: 1) niezgodnie

z przeznaczeniem, 2) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości - podlegają zwrotowi do budżetu państwa wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2. Zwrotowi do budżetu państwa podlega ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, nienależnie udzielona lub pobrana

w nadmiernej wysokości (ust. 4). Odsetki od dotacji podlegających zwrotowi do budżetu państwa nalicza się, począwszy od dnia: 1) przekazania z budżetu państwa dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem, 2) stwierdzenia nieprawidłowego naliczenia lub nienależnego pobrania dotacji - z zastrzeżeniem, że jeżeli dotacja stanowi pomoc publiczną, w rozumieniu art. 87 ust. 1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, odsetki nalicza się od dnia przekazania dotacji beneficjentowi (ust. 5).

W przypadku niedokonania zwrotu dotacji w terminie, o którym mowa w ust. 1 oraz w art. 150 pkt 5, art. 151 ust. 2 pkt 6, art. 168 ust. 1 i 2, organ lub inny dysponent części budżetowej, który udzielił dotacji, wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki (ust. 6).

Zwrot dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem następuje w drodze decyzji organu administracji. W ugruntowanym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że środki przekazane jako dotacja nie tracą swojego publicznoprawnego charakteru. Mają niejako "znaczony" charakter i podmiot je otrzymujący nie ma swobody w ich wykorzystaniu, chyba że pozwalają na to przepisy szczególne (por.: uchwała (7) NSA z dnia 24 czerwca 2002 r., sygn. akt FPS 6/02; wyrok NSA z dnia 24 października 2007 sygn. akt II GSK 198/07, publ. cbosa).

Według regulacji art. 168 ust. 4 zd. 1 u.f.p., wykorzystanie dotacji następuje przez zapłatę za zrealizowane zadania, na które dotacja była udzielona. W przypadku, gdy odrębne przepisy stanowią o sposobie udzielenia i rozliczenia dotacji, wykorzystanie następuje przez realizację celów wskazanych w tych przepisach.

Z treści art. 94 ust. 1 pkt 11 P.s.w. wynika, że z budżetu państwa uczelnia publiczna otrzymuje dotację na zadania związane ze stwarzaniem studentom i doktorantom, będącym osobami niepełnosprawnymi, warunków do pełnego udziału w procesie kształcenia. Taką dotację otrzymuje również uczelnia niepubliczna (art. 94 ust. 4a P.s.w.).

W niniejszej sprawie niesporną jest okoliczność, że w 2014 r. skarżącej, która jest uczelnia niepubliczną, przyznana została kwota 11.300 zł (w dwóch transzach: 9 maja 2014 r. - 5.700 zł i 21 sierpnia 2014 r. - 5.600 zł) tytułem dotacji na zadania związane ze stwarzaniem studentom i doktorantom, będącym osobami niepełnosprawnymi, warunków do pełnego udziału w procesie kształcenia. O przyznaniu tej kwoty uczelnia została poinformowana w piśmie znak [...]z dnia [...] kwietnia 2014 r. Niesporną jest także okoliczność, że kwota przyznanej dotacji została wydatkowana na zakup czterokanałowego aparatu do terapii energotonowej. Powyższa okoliczność została potwierdzona fakturą z [...] września 2014 r. nr: [...], wystawioną na kwotę [...]zł. Sporną w niniejszej sprawie jest kwestia, czy zakup ww. urządzenia mógł być częściowo pokryty z przyznanej dotacji podmiotowej.

Według oświadczenia skarżącej, zakupiony przez nią sprzęt rehabilitacyjny służy prowadzeniu rehabilitacji społecznej i zawodowej, natomiast nie był i nie jest stosowany

w rehabilitacji leczniczej. W uzasadnieniu swojego stanowiska uczelnia wskazała, że zakupiony m.in. z dotacji aparat służy studentom niepełnosprawnym poprzez oddziaływanie na zmniejszenie stresu, zwiększenie koncentracji i likwidację barier psychicznych. Tym samym studenci ci są sprawniejsi intelektualnie, pewniejsi siebie, bardziej zaradni, wykazują większą chęć do nauki i udziału w zajęciach. Wskutek tego oddziaływania osoby niepełnosprawne mają większą chęć do życia, świadomość braku wykluczenia z życia społecznego, szybciej dostosowują się do środowiska, w którym funkcjonują. Skutkuje to pełniejszym udziałem w procesie kształcenia i przyswajania wiedzy zawodowej.

Zdaniem organu, przedmiotowa dotacja ma służyć stwarzaniu warunków do pełnego udziału w procesie kształcenia, nie zaś finansowaniu procesów prowadzących do ułatwienia funkcjonowania osób niepełnosprawnych w społeczeństwie. Działania takie są oczywiście pożądane, jednak finansowanie ich ze środków przyznanej dotacji jest niezgodne z jej przeznaczeniem.

W ocenie Sądu, Minister prawidłowo uznał, że zakupiony przez skarżącą sprzęt częściowo z dotacji uzyskanej na zadania związane ze stwarzaniem studentom

i doktorantom, będącym osobami niepełnosprawnymi, warunków do pełnego udziału

w procesie kształcenia, nie dotyczył rehabilitacji zawodowej lub społecznej osób niepełnosprawnych. Nie ulega wątpliwości, że zakupiony aparat spełnia rolę

w rehabilitacji leczniczej, jeśli działa na poziomie struktur komórkowych, eliminując stres, przyczyny powstawania bólu, oddziaływując na układ nerwowy. Jest to więc sprzęt rehabilitacyjny – leczniczy.

W piśmie z dnia 4 kwietnia 2014 r. Minister określił wysokość zaplanowanej na 2014 r. dla uczelni kwoty dotacji przewidzianej w art. 94 ust. 1 pkt 11 w związku z ust. 4a P.s.w. oraz wskazał, że będzie ona rozliczana w ramach działalności dydaktycznej uczelni. Uzupełnieniem tego pisma była informacja zamieszczona na stronie organu,

z której wynika, że z przedmiotowej dotacji nie można finansować rehabilitacji studentów i doktorantów niepełnosprawnych, a w szczególności zakupu sprzętu do rehabilitacji leczniczej. Uczelnia powinna była więc mieć świadomość, na jakie cele może przeznaczyć otrzymaną dotację, a jakie są wyłączone z tego rodzaju finansowania.

Organ właściwie ocenił, że udzielona uczelni dotacja z budżetu państwa wykorzystana została niezgodnie z jej przeznaczeniem, bo na cele rehabilitacji leczniczej. Uzasadnienie skarżącej, że obniżenie poziomu stresu przyczynia się do podniesienia efektywności przyswajania wiedzy nie może być wystarczające, bowiem dotyczy ono wszystkich osób, nie tylko niepełnosprawnych, zaś dotacja dotyczy tylko studentów i doktorantów niepełnosprawnych.

W ocenie Sądu, stanowisko skarżącej, że aparat czterokanałowy do terapii energotonowej wykorzystywany jest w ramach rehabilitacji zawodowej i społecznej,

a nie leczniczej, nie znajduje potwierdzenia w treści przepisów art. 8 ust. 1 i art. 9 ust. 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej. Rehabilitacja zawodowa ma bowiem na celu ułatwienie osobie niepełnosprawnej uzyskania i utrzymania odpowiedniego zatrudnienia i awansu zawodowego przez umożliwienie jej korzystania z poradnictwa zawodowego, szkolenia zawodowego i pośrednictwa pracy. Natomiast rehabilitacja społeczna ma na celu umożliwienie osobom niepełnosprawnym uczestnictwa w życiu społecznym. Przedmiotowy sprzęt zakupiony przez uczelnię przede wszystkim wywołuje efekt terapeutyczny i bezpośrednio oddziaływuje na organizm człowieka na poziomie jego struktur komórkowych. W tej sytuacji, organ dokonał prawidłowej oceny celu, w jakim wykorzystywany jest przedmiotowy aparat. Potwierdzeniem tego jest również oświadczenie pełnomocnika skarżącej złożone na rozprawie w dniu 29 marca 2017 r. (protokół rozprawy sądowej k.87), że w celu właściwego wykorzystania zakupionego sprzętu uczelnia zorganizowała gabinet lekarski (Akademickie Centrum Medyczne).

Wbrew twierdzeniom skarżącej, uchwała nr 3/2013 Rady Studentów Samorządu Studentów [...]SW z dnia 15 października 2013 r. nie określa jasnego celu zakupu przedmiotowego aparatu. Z treści uchwały wynika jedynie ogólnie, że Rada Studentów zaopiniowała zakup sprzętu rehabilitacyjnego umożliwiającego osobom niepełnosprawnym większy i pełny udział w procesie zdobywania umiejętności praktyczno-zawodowych.

W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie istotna jest okoliczność, że środki przekazane uczelni z budżetu państwa w ramach dotacji mają taki charakter, że uczelnia nie ma swobody w ich wykorzystaniu. Są one przyznane w konkretnym celu na stworzenie niepełnosprawnym warunków do pełnego udziału w procesie kształcenia.

W tym zakresie uczelnia powinna wypełnić dokładnie warunki określające sposób wykorzystania dotacji, aby nie narazić się na zarzut wykorzystania dotacji niezgodnie

z przeznaczeniem, a w konsekwencji na żądanie jej zwrotu. Rację ma organ, że z treści art. 94 ust. 1 pkt 11 P.s.w. wynika jasno, że omawiana dotacja ma służyć stwarzaniu warunków do pełnego udziału w procesie kształcenia, nie zaś finansowaniu procesów prowadzących do ułatwienia funkcjonowania osób niepełnosprawnych

w społeczeństwie.

W kontekście przytoczonych wyżej przepisów prawa i poczynionych na ich kanwie rozważań, za nieuzasadnione uznać należy sformułowane w skardze zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Jednocześnie analizując przedmiotowe decyzje Sąd nie dopatrzył się takich naruszeń przepisów procesowych

i materialnych, które skutkowałyby uchyleniem zaskarżonej decyzji.

Mając na uwadze powołane okoliczności Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi.