Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 1198/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2016-02-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 pkt 2 lit. a
journal: Dz.U. 2013 poz 173
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 368 poz 15  art. 47 ust. 1
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady  (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich  (EFRROW)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Wojtysiak,, Sędzia WSA Elżbieta Woźniak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Furtak-Biernat, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 24 lutego 2016 r. sprawy ze skargi A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 30 lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013 oraz ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu programu rolnośrodowiskowego za lata 2010-2012 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (zwany dalej: "Dyrektorem", "organem II instancji") zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla powiatu [...] z siedzibą w Ś. (zwanego dalej: "Kierownikiem", "organem I instancji") z dnia [...] nr [...]:

– przyznającą A. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S.(zwaną dalej bądź "Stroną" bądź "Skarżącą") płatność rolnośrodowiskową w łącznej wysokości [...] zł, w tym z tytułu 2- Rolnictwo ekologiczne wariant 2.1. uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności) kwotę [...] zł, w tym środki budżetu Unii Europejskiej – [...] zł, środki krajowe [...]zł,

– odmawiającą przyznania Stronie płatności rolnośrodowiskowej 2- Rolnictwo ekologiczne wariant 2.9 uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem zgodności);

– ustalającą Stronie kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu pomocy finansowej w ramach programów rolnośrodowiskowych w łącznej kwocie [...] zł, powiększoną o odsetki w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że w dniu 17 maja 2013 r. wpłynął do organu wniosek Strony o przyznanie czwartej płatności rolnośrodowiskowej na 2013 rok, w którym do przyznania płatności za realizację pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne, w wariancie 2.9 uprawy sadownicze i jagodowe (z zakończonym okresem przestawiania) zadeklarowano pięć działek rolnych z uprawą jabłoni o łącznej powierzchni [...] ha (działki rolne oznaczone A,B,C,D,E) oraz dwie działki rolne w wariancie 2.1. uprawy rolnicze – mieszanka traw wieloletnich z motylkowymi drobnonasiennymi (dla których zakończono okres przestawiania).

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w okresie pomiędzy 21 września a 25 listopada 2013 r., z wizytacją terenową w dniach 27-30 września 2013 r., w gospodarstwie Strony przeprowadzono kontrolę w związku

z realizowanym Programem rolnośrodowiskowym. Jej wyniki w odniesieniu

do powierzchni użytków rolnych na poszczególnych działkach rolnych organ przedstawił w formie tabeli. Z tabeli tej wynika, że stwierdzono, iż na działkach rolnych z zadeklarowaną uprawa jabłoni w czwartym roku A, B i D stwierdzono nieprawidłowości w zakresie przestrzegania wymogów przewidzianych dla tego typu wariantu, w szczególności brak dotrzymania minimalnej obsady drzew na hektar, brak spełnienia przez cześć nasadzeń wymogów w zakresie wysokości (określonych na min. 80 cm) wynikających z przepisów w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania oraz jakości materiału siewnego oraz brak prowadzenia produkcji rolnej zgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną jak i zachowaniem należytej staranności o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby. Z kolei na działkach rolnych C i E z zadeklarowaną uprawą jabłoni w czwartym roku o powierzchniach odpowiednio [...] ha (obszar stwierdzony wyniósł [...] ha) i [...] ha (obszar stwierdzony równy zadeklarowanemu) w trakcie kontroli ustalono, że na działkach tym – w miejsce zadeklarowanej w ww. wniosku uprawy jabłoni w czwartym roku realizacji programu rolnośrodowiskowego – występuje ugór czarny, przygotowany pod ponowne nasadzenie drzew.

Dnia 28 stycznia 2014 r. organ I instancji wysłał do Strony zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia kwot nienależnie pobranych płatności z tytułu programu rolnośrodowiskowego przyznanych Spółce na mocy trzech decyzji (Nr: [...]).

Organ I instancji wskazał ponadto, że z przedłożonego przez Stronę protokołu Jednostki Polskiego Centrum Badań i Certyfikacji S.A. (JC PCBC) Nr [...] z dnia 23 lipca 2013 r., wynika (pkt 3.3), iż na dzień kontroli nie zostało ukończone odchwaszczanie uprawy oraz wystąpiło zagrożenie obsady jabłoni na wszystkich działkach ewidencyjnych z tą uprawą. Okoliczności ustalone podczas kontroli JC PCBC w gospodarstwie Strony wskazują, iż zagrożenie wystąpienia nieprawidłowości ustalonych przez ARiMR w terminie 27 września - 1 października 2013 roku istniało już w dacie 23 lipca 2013 roku, kiedy to inspektor rolnictwa ekologicznego przeprowadził kontrolę z udziałem reprezentanta Strony i sporządził z niej protokół Nr [...] (z dokumentu wynika, iż kontrolowany zaakceptował stwierdzone naruszenia oraz zobowiązał się do podjęcia niezbędnych środków naprawczych).

Jak wskazał organ I instancji, z kolei z ewidencji zakupu środków produkcji przedłożonej przez Stronę wynika, iż Strona w 2012 roku zakupiła jabłonki w liczbie 1275 sztuk i w 2013 roku - kolejnych 10 000 drzewek.

W dniu [...] organ I instancji wydał decyzję nr [...],

na mocy której przyznał Stronie płatność rolnośrodowiskową na rok 2013 w pomniejszonej wysokości oraz ustalił Stronie kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu pomocy finansowej w wysokości [...] zł.

Organ odwoławczy po rozpoznaniu odwołania i ponownym rozpoznaniu sprawy decyzją z dnia [...] nr [...] uchylił w całości decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez ten organ ze względu na: brak ustalenia istnienia bądź braku przesłanek do odstąpienia przez organy ARiMR od dochodzenia zwrotu nienależnie pobranych płatności na bazie przepisów krajowych i wspólnotowych, brak wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy przejawiający się w nieuwzględnieniu dowodów złożonych przez Stronę dotyczących działań zmierzających do uzupełnienia obsady jabłoni na zadeklarowanych do płatności działkach – przy czym organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji nie wskazał przyczyn, z powodu których odmówił tym dowodom wiarygodności i mocy dowodowej, brak prawidłowego uzasadnienia decyzji. Organ odwoławczy wskazał w uzasadnieniu wydanej decyzji, że orzekając ponownie organ I instancji rozpatrzy dowody złożone przez Stronę w postępowaniu, w tym odwoławczym, sformułuje prawidłowo uzasadnienie faktyczne decyzji i sformułuje wydane rozstrzygniecie w sposób nie tylko wypełniający wymogi formalne ale i zrozumiały dla Strony.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji decyzją z dnia [...]przyznał Stronie ww. płatność rolnośrodowiskową w łącznej wysokości [...] zł dla pakietu 2- Rolnictwo ekologiczne wariantu 2.1. – Uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności), odmówił ww. płatności dla powyższego pakietu w wariancie 2.9. – Uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem zgodności) oraz ustalił Stronie kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu pomocy finansowej w ramach programów rolnośrodowiskowych w łącznej wysokości [...] zł.

Organ II instancji po rozpoznaniu odwołania i ponownym rozpoznaniu sprawy decyzją z dnia [...] nr [...] po raz drugi uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu organowi w uzasadnieniu wskazując, że orzekając ponownie organ I instancji "rozpatrzy dowody złożone przez Stronę w uprzednio prowadzonym postepowaniu i odwoławczym, co pozwoli na przeprowadzenie postępowania z poszanowaniem zasady dwuinstancyjności – a ponadto – rozbuduje uzasadnienie faktyczne swojej decyzji, odwołując się przy tym do regulacji prawnych, obowiązujących dla przedmiotowej sprawy. Obowiązkiem organu administracji jest przy tym takie formułowanie rozstrzygnięć, aby nie tylko wypełniały wymogi przewidziane dla aktów administracyjnych tego rodzaju, ale również żeby były zrozumiałe dla strony, do której są kierowane". Wskazano również na obowiązek zapewnienia Stronie czynnego udziału w sprawie.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy organ I instancji, decyzją z dnia [...] nr [...], po uprzednim zawiadomieniu Strony o zakończeniu postępowania i prawie do wypowiedzenia się, co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądań, orzekł o przyznaniu Stronie ww. płatności rolnośrodowiskowej w łącznej wysokości [...] zł dla pakietu 2- Rolnictwo ekologiczne wariantu 2.1. – Uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności), odmówił ww. płatności dla powyższego pakietu w wariancie 2.9. – Uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem zgodności) oraz ustalił Stronie kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu pomocy finansowej w ramach programów rolnośrodowiskowych w łącznej wysokości [...] zł. W uzasadnieniu wskazał na okoliczności, które legły u podstaw wydanego orzeczenia, w tym w szczególności ustalenia kontroli przeprowadzonej w dniach 27 września- 25 listopada 2013 r., z wizytacją terenową w dniach 27-30 września 2013 r., w gospodarstwie Strony, podczas której ustalona obsada drzew jabłoni na deklarowanych do płatności działkach rolnych A,B,C,D,E zgłoszonych do płatności za realizację wariantu 2.9 Uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem zgodności) była niższa od minimalnej wymaganej obsady, która w przypadku uprawy jabłoni domowej wynosiła 125 sztuk/ha, jak również odniósł się do nieprawidłowości stwierdzonych w czynnościach kontrolnych w przedmiocie niespełnienia wymogów materiału szkółkarskiego oraz w zakresie prowadzenia produkcji rolnej niezgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną i niezachowanie należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby a także – w odniesieniu do działek rolnych C i E do nieprawidłowości w postaci zastania ugoru czarnego w miejscu zadeklarowanym do płatności jak i niezgodności powierzchni w zakresie działki rolnej D. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, również iż w roku 2013 Strona naruszyła wymagania przewidziane dla wariantu 2.9, co skutkuje koniecznością zwrotu płatności uzyskanych w latach poprzednich do działek, na których stwierdzono takie naruszenia. W rozpoznawanej sprawie oznaczało to konieczność zwrotu całości pomocy, jaką Strona otrzymała z tytułu realizacji wskazanego wariantu za lata 2010-12. Organ wskazał, że ustalone nieprawidłowości zostały również dostrzeżone przez inspektora jednostki certyfikującej w rolnictwie ekologicznym, który w kontroli z dnia 23 lipca 2013 r. stwierdził niedokończone odchwaszczenie w sadzie jabłoni domowej na działkach ewidencyjnych nr [...] oraz zagrożenie obsady jabłoni domowej na działkach ewidencyjnych nr [...]. W zaleceniach pokontrolnych ww. jednostka certyfikująca wskazała na konieczność dokończenia przez Stronę odchwaszczania na ww. działkach oraz poinformowania w terminie do dnia 6 sierpnia 2013 r. o sposobie uzupełnienia obsady jabłoni domowej na ww. działkach. Organ wskazał, że Strona powiadomiła jednostkę certyfikującą o uzupełnieniu obsady jabłoni domowej dopiero w dniu 15 października 2013 r., czyli znacząco po terminie wskazanym w zaleceniach pokontrolnych jednostki certyfikującej. Organ przyznał, że na działkach rolnych A,B, D nie było wymaganej obsady zadeklarowanej we wniosku Strony o przyznanie płatności na 2013 r. a sadzenie i dosadzanie jabłoni miało miejsce po przeprowadzonej przez ARiMR wizytacji terenowej zadeklarowanych przez Stronę do płatności gruntów rolnych, tj. w dniach 11-15 października 2015 r., przy czym Strona nie poinformowała ARiMR o nieprawidłowości obsady z uwagi na zaistnienie nadzwyczajnych okoliczności bądź siły wyższej. Organ I instancji wskazał ponadto, że postanowił odmówić przeprowadzenia dowodów w zakresie określonym w odwołaniu Strony z dnia 5 grudnia 2014 r., tj. dowodu z zeznań świadka W.G., przesłuchania Strony oraz przeprowadzenia rozprawy administracyjnej z wezwaniem na nią ww. świadka albowiem, w ocenie organu, dowody te pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy zaś zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający dla wyjaśnienia wszelkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności faktycznych.

W odwołaniu z dnia 15 maja 2015 r. Strona zarzucił naruszenie przepisów prawa mające istotny wpływ na podjęte rozstrzygnięcie. Strona wskazała m.in. na nieprawidłowe postępowanie organu I instancji, który w jej ocenie, w pierwszej kolejności nie uwzględnił zaleceń organu odwoławczego, nie podjął czynności niezbędnych do wyczerpującego rozpatrzenia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w sposób nieprawidłowy zredagował uzasadnienie zaskarżonej decyzji, nie zapewnił Stronie czynnego udziału w postępowaniu (brak przeprowadzenia rozprawy i przesłuchania Strony), co w konsekwencji wpłynęło na naruszenie przez ten organ zasady praworządności. Strona wskazała również, że organ orzekł w oparciu o stan faktyczny nieistniejący w chwili wydania decyzji, bezzasadnie stwierdził naruszenie przez Stronę wymogów w ramach pakietu drugiego, wariantu dziesiątego, błędnie przyjął, że tymczasowy ubytek w ilości sadzonek jabłoni jest równoznaczny z brakiem realizacji przez Stronę zobowiązania podjętego w ramach programu rolnośrodowiskowego w sytuacji gdy Strona ubytki te usunęła w terminie zgodnym z kalendarzem prac agrotechnicznych a ponadto, iż organ ustalił Stronie kwotę nienależnie pobranych płatności, pomimo, że wszystkie kryteria kwalifikowalności zostały przez Stronę spełnione. Strona wniosła ponadto o przeprowadzenie dowodu z zeznań ww. świadka, przesłuchania Strony oraz o wyznaczenie rozprawy administracyjnej wraz z wezwaniem na nią wskazanego przez Stronę świadka.

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, po rozpatrzeniu zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz po zapoznaniu się ze stanowiskiem Strony, po uprzednim wydaniu postanowienia o odmowie przeprowadzenia wnioskowanych przez Stronę dowodów (istotne okoliczności faktyczne sprawy zostały stwierdzone innymi dowodami), zaskarżoną decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy, w pierwszej kolejności wskazał, że kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia miały ustalenia kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie Producenta rolnego w dniach pomiędzy 27 września a 25 listopada 2013 r., z wizytacją terenową w dniach 27-30 września 2013 r., podczas której weryfikowano działki rolne deklarowane na 2013 r. do wariantu Rolnictwa ekologicznego - 2.9 uprawy sadownicze i jagodowe (z zakończonym okresem przestawiania) oraz 2.1 uprawy rolnicze mieszanka traw wieloletnich z motylkowymi drobnonasiennymi (z zakończonym okresem przestawiania), której wynik obrazuje dokumentacja zdjęciowa i podpisany przez Stronę protokół kontroli. Organ odwoławczy wskazał również, że ustalenia ww. kontroli potwierdzały pozostałe dowody zgromadzone w sprawie, tj. obszerne wyjaśnienia Strony wraz dowodami przez nią przedłożonymi, w tym w szczególności: dokumenty dotyczące zakupu przez Stronę w latach 2013, 2012, 2011 oraz magazynowania przez Stronę drzewek jabłoni (w maju 2013 r. zakup 2900 sztuk drzewek zaś w październiku 2013 r. kolejne 7000 sztuk drzewek, w latach 2012 -2011 zakup 5 275 sztuk drzewek), dokumenty i oświadczenia Strony dotyczące dosadzania drzewek w 2013 r. po wizytacji terenowej gospodarstwa Strony w 2013 r. a także wyniki kontroli dokonanej przez jednostkę certyfikującą na działkach rolnych zgłoszonych przez Stronę do kontynuacyjnej płatności rolnośrodowiskowej, która to jednostka ustaliła, iż na dzień kontroli (protokół z 23 lipca 2013 r.) nie zostało ukończone odchwaszczanie uprawy oraz wystąpiło zagrożenie obsady jabłoni na wszystkich działkach ewidencyjnych z tą uprawą (przy czym Strona zaakceptowała stwierdzona naruszenia zobowiązując się do podjęcia środków naprawczych).

Organ odwoławczy wskazał ponadto, że przyczyną nieuwzględnienia wniosków dowodowych Strony (zeznania świadka, przesłuchanie Strony, przeprowadzenie rozprawy administracyjnej) nie była obawa przed wykazaniem okoliczności odmiennych niż w zaskarżonej decyzji lecz fakt, iż poprzez przedłożone dowody i obszerne wyjaśnienia Strony fakt poczynionych działań naprawczych w określonym terminie został dostatecznie wykazany a organy ARiMR miały wystarczające podstawy do tego, by z ich treści wyprowadzić wnioski i podjąć decyzję.

Po przytoczeniu treści stosownych przepisów prawnych regulujących kwestie związane z przyznawaniem płatności rolnośrodowiskowej, organ odwoławczy wskazał, że w dniach pomiędzy 27 września a 25 listopada 2013 r. przeprowadzona została kontrola gruntów gospodarstwie Strony, z wizytacją terenową gruntów w dniach 27-30 września 2013 r., w wyniku której ustalono nieprawidłowości na pięciu działkach rolnych zadeklarowanych jako A,B,C,D,E, na których zgodnie z wnioskiem Strony, powinna znajdować się uprawa sadownicza jabłoni w czwartym roku od jej założenia. Tymczasem na działkach rolnych A, B i D stwierdzono nieprawidłowości w zakresie przestrzegania wymogów przewidzianych dla tego wariantu, w szczególności stwierdzono, iż:

– nie jest dotrzymana minimalna obsada drzew na hektar,

– część nasadzeń nie spełnia wymogów w zakresie wysokości (określonych na minimum 80 cm), wynikających z przepisów w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania oraz jakości materiału siewnego oraz

– produkcja rolna nie była prowadzona zgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną i z zachowaniem należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby.

Natomiast w odniesieniu do działek C i E z zadeklarowaną uprawą jabłoni o pow. deklarowanych odpowiednio 24,35 ha (obszar stwierdzony wyniósł [...]ha) i [...] ha (obszar stwierdzony zgodny z deklarowanym we wniosku), ustalono, iż są one w całości zagospodarowane ugorem czarnym, przygotowanym pod ponowne nasadzenie drzew.

Jak wynika z Raportu z kontroli stwierdzone na ww. działkach rolnych nieprawidłowości oznaczono symbolami [...] z zaznaczeniem, iż stwierdzona w trakcie kontroli obsada na ww. działkach (obejmująca drzewka o określonej wymaganej wysokości i szerokości pnia, wykazujących cechy żywotności, a nie obejmująca drzewek suchych bądź nie spełniających wymagań jakościowych) wynosiła odpowiednio na działkach rolnych:

- A – 160 sztuk przy czym stwierdzono równocześnie 98 sztuk uschniętych i 168 sztuk niekwalifikowalnych, podczas gdy minimalna obsada wymagana dla tego obszaru i deklarowana przez Stronę wynosiła 405 drzewek;

- B – 150 sztuk przy czym stwierdzono równocześnie 320 sztuk uschniętych i 1267 sztuk niekwalifikowalnych, podczas gdy minimalna obsada wymagana dla tego obszaru i deklarowana przez Stronę wynosiła 1 761 drzewek;

- C – brak jakiegokolwiek drzewka jabłonki – w miejscu deklarowanej stwierdzono uprawy ugór czarny, podczas gdy minimalna obsada wymagana dla tego obszaru i deklarowana przez Stronę wynosiła 4 006 drzewek;

- D – 760 sztuk przy czym stwierdzono równocześnie 1200 sztuk uschniętych i 896 sztuk niekwalifikowalnych, podczas gdy minimalna obsada wymagana dla tego obszaru i deklarowana przez Stronę wynosiła 2 958 drzewek;

- E – brak jakiegokolwiek drzewka jabłonki – w miejscu deklarowanej stwierdzono uprawy ugór czarny, podczas gdy minimalna obsada wymagana dla tego obszaru i deklarowana przez Stronę wynosiła 4 044 drzewek.

Organ II instancji wskazał, że Strona zobowiązana była do utrzymania minimalnej obsady drzew w każdym kolejnym roku realizacji programu rolnośrodowiskowego, rozpoczętego przez Stronę w 2010 r. w sposób ciągły, nieprzerwany. W związku z tym ww. wizytacja terenowa dokonana w czwartym roku od założenia przez Stronę uprawy jabłoni winna wykazać obsadę drzew kwalifikowanych minimum w ilości 4 879 sztuk dla łącznego obszaru działek rolnych A, B I D oraz 7 664 dla stwierdzonej powierzchni działek C i E.

Dyrektor wskazał, że kontrola przeprowadzona w gospodarstwie odbyła się zgodnie z obowiązującymi przepisami rozporządzenia. Ponadto z analizy raportu

z czynności kontrolnych wynika, że został on sporządzony zgodnie z przepisami obowiązującymi w kampanii kontrolnej 2013 i nie zawierał błędów formalnych świadczących o niewłaściwie przeprowadzonych czynnościach kontrolnych

na działkach rolnych. Wszystkie stwierdzone nieprawidłowości zostały szczegółowo opisane w miejscu przeznaczonym na adnotacje inspektorów terenowych oraz udokumentowane materiałem dowodowym w postaci zdjęć fotograficznych.

Organ podkreślił, że okoliczność dokonania przez Stronę uzupełnień obsady drzew jabłoni po stwierdzeniu braku tej obsady i jej nieprawidłowości w wyniku wizytacji terenowej gospodarstwa Strony nie stanowi podstawy do uznania, że wynik kontroli był błędny i nie może stanowić podstawy do wydania zaskarżonej decyzji.

Organ wskazał, że załączony materiał zdjęciowy zapewnia jednoznaczną ocenę przedstawionej na nich nieprawidłowości i stwierdził, że na podstawie obszernej dokumentacji fotograficznej kontrolowanych obszarów, stwierdził, iż wymagana obsada drzewek na działkach rolnych nie została zachowana, bowiem część drzewek była sucha bądź nie spełniała wymagań jakościowych co do wysokości i grubości pnia. W ocenie organu inspektorzy terenowi w sposób właściwy dokonali kwalifikacji drzewek uwzględnionych do wyliczeń obsady, wśród których znalazły się wyłącznie sadzonki żywe, o wysokości nie mniejszej niż 80 cm i średnicy pnia nie mniejszej niż 8 mm, mierzonej na wysokości 10 cm powyżej miejsca uszlachetnienia.

Organ dodał, że jedynie spełnienie przez wszystkie drzewka jabłoni wymagań elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego co do ich wysokości i grubości, stanowi podstawę do przyznania płatności za realizację wariantu 2.9 Uprawy sadownicze i jagodowe (z zakończonym okresem przestawiania) w pakiecie 2. Rolnictwa ekologicznego. Ze zgromadzonego podczas kontroli materiału dowodowego wynika, że znacząca część drzewek stwierdzonych na działkach rolnych A, B i D nie spełniała wymagań, co oznaczało, że drzewko nieposiadające w czwartym roku realizacji Programu wymaganej wysokości, od początku jego realizacji nie spełniało warunku, o którym mowa w § 9 ust. 2 pkt 3 lit. a ww rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Na kontrolowanych działkach stwierdzono drzewka suche bądź o wysokości poniżej 80 cm i średnicy pnia nieprzekraczającej 8 mm. Ich ilość, stanowi tę część uprawy, która nie została zakwalifikowana do obsady działek obejmującej drzewka wykazujące cechy żywotności, o określonych parametrach. Potwierdzenie dla wyłączenia części drzewek jabłoni z liczby sadzonek uwzględnionych do obsady, którą inspektorzy terenowi obowiązani byli obliczyć podczas kontroli, organ uzyskał w sporządzonej dokumentacji fotograficznej. Ponadto działki rolne C i E nie posiadały jakiejkolwiek obsady drzew jabłoni, choć zgodnie z wnioskiem Strony, w ich miejscu powinien znajdować się sad jabłoni w czwartym roku uprawy.

W ocenie organu odwoławczego zgromadzone w sprawie dowody zostały wyczerpująco rozpatrzone i wyjaśnione. Wszystkie kontrole wniosku przewidziane przepisami prawa unijnego i krajowego zostały w sprawie przeprowadzone, o czym świadczy rozstrzygnięcie i uzasadnienie zaskarżonej decyzji. Zdaniem Dyrektora organ I instancji w sposób wyczerpujący wyraził swoje stanowisko w uzasadnieniu decyzji, w sposób uprawniony przyznał największą moc dowodową dokumentom z kontroli gospodarstwa.

Organ zauważył, że na żadnym etapie prowadzonego postępowania Strona nie dołożyła należytej staranności, aby poinformować organ o okolicznościach wystąpienia na gruntach niekorzystnych warunków powodujących utratę częściową prowadzonej uprawy jabłoni w odniesieniu do działek rolnych A, B i D bądź utratę całkowitą uprawy w odniesieniu do działek rolnych C i E. Organ wskazał, że Strona nie dokonała ww. zawiadomienia pomimo, że okoliczności ustalone podczas kontroli JC PCBC w gospodarstwie Strony wskazują, iż zagrożenie wystąpienia nieprawidłowości ustalonych przez ARiMR w terminie 27 września - 1 października 2013 roku istniało już w dacie 23 lipca 2013 roku (kiedy to inspektor rolnictwa ekologicznego przeprowadził kontrolę z udziałem reprezentanta Strony i sporządził z niej protokół Nr [...] a z dokumentu tego wynika, iż kontrolowany zaakceptował stwierdzone naruszenia oraz zobowiązał się do podjęcia niezbędnych środków naprawczych).

Reasumując organ odwoławczy wskazał, iż przyznanie płatności rolnośrodowiskowej za realizację wariantu 2.9 możliwe jest jedynie po spełnieniu określonych warunków i wymogów Programu rolnośrodowiskowego związanych z podjętym zobowiązaniem. W przypadku gospodarstwa Strony zostało to zweryfikowane przez jednostki kontrolne ARiMR w trakcie kontroli gospodarstwa, podczas której stwierdzono, iż warunek określony w § 9 ust. 2 pkt 3) lit. a) rozporządzenia rolnośrodowiskowego PRS2009 wskazujący na obowiązek spełnienia przez wszystkie drzewka wymagań co do ukorzenienia, wysokości i grubości - jak również - wymogi z załącznika nr 3 do rozporządzenia dot. określonej minimalnej obsady drzew i prowadzenia produkcji rolnej zgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną, nie zostały spełnione. W decyzji wyjaśniono, iż w przypadku stwierdzenia uchybień w przestrzeganiu wymogów, organ I instancji rozstrzygający w sprawie płatności obowiązany był do zastosowania dyspozycji, o której mowa w § 27 ust. 1 ww. rozporządzenia, a więc zmniejszenia wysokości tej płatności o 100% w odniesieniu do działek rolnych, na których zostało stwierdzone uchybienie tych wymogów - co w istocie sprowadzało się do konieczności odmowy przyznania płatności do uprawy sadowniczej zadeklarowanej do płatności w ramach wariantu 2.9 Uprawy sadownicze i jagodowe (z zakończonym okresem przestawiania). W decyzji wyjaśniono, iż z uwagi na zmniejszenie płatności spowodowane niespełnieniem wymogów Programu na działkach A, B i D, obowiązkiem ARiMR było zastosowanie analogicznego pomniejszenia płatności za lata 2010 - 2012, zgodnie z art. 18 ust. 1 rozporządzenia Nr 65/2011. W przypadku działek C i E i ustalonej na ich obszarze nieprawidłowości związanej ze stwierdzeniem w kontroli ugoru czarnego (gdy Strona obowiązana była utrzymywać założoną w 2010 roku uprawę jabłoni domowej przynajmniej w minimalnej ilości 125 szt./ha (względnie 119)) oraz mniejszej od zadeklarowanej powierzchni uprawy z działek A, B i D, organ I instancji obowiązany był do zastosowania dyspozycji z § 39 ust. 2 pkt 2a) rozporządzenia PRS2013 i ustalenia kwoty podlegającej odzyskaniu za ww. działki rolne, zrealizowanej za lata 2010, 2011 i 2012.

Organ stwierdził również, że w niniejszym postępowaniu Strona nie uczyniła zadość obowiązkowi wynikającemu z 21 ust. 3 ustawy o EFRROW i art. 47 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1974/2006 albowiem nie zgłosiła i nie udokumentowała okoliczności od niej niezależnej, z powodu wystąpienia której na części gruntów objętych zobowiązaniem rolnośrodowiskowym nie zostały spełnione wymogi Programu rolnośrodowiskowego w roku 2013. W związku z bierną podstawą Strony w zakresie zgłoszenia w określonym terminie i należytego udokumentowania przyczyn, z powodu których uprawa w znacznej części została zniszczona, nie jest w ogóle dopuszczalne odwołanie się do regulacji § 45 rozporządzenia PRS2013, albowiem nie został spełniony wymóg ujęty w art, 47 ust. 2 rozporządzenia nr 1974/2006. Przepis ten uzależnia możliwość uznania którejś z kategorii siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności od tego, czy okoliczność ta udowodniona, zaś Strona nie przedłożyła organom jakichkolwiek dowodów wskazujących na to, że w sadzie deklarowanym do płatności doszło do szkód łowieckich.

Organ odwoławczy podkreślił również, że w przypadku zobowiązań wieloletnich, zmniejszenia pomocy, wykluczenia i odzyskiwanie mają zastosowanie również do kwot wypłaconych już z tytułu tego zobowiązania w latach wcześniejszych. Jak wskazał organ II instancji, niespełnienie wymogów przewidzianych dla Programu rolnośrodowiskowego (Program ten jest – w rozumieniu ww. regulacji - "środkiem, o którym mowa w art. 36 lit. a) ppkt (iv) rozporządzenia (WE) nr 1698/2005), jakie zostało stwierdzone w kontroli gospodarstwa nakłada na organy obowiązek odzyskania płatności rolnośrodowiskowych wypłaconych na rzecz Strony w latach wcześniejszych z tytułu wariantu 2.10 realizowanego przez okres 3 lat. Organ zauważył, że w realiach niniejszego postępowania, w sytuacji, gdy naruszenie wymogów w zakresie wariantu 2.9 dotyczy działek rolnych o identyfikatorach A, B i D, jakie w okresie 2011-2012 były deklarowane do płatności za ówcześnie realizowany wariant 2.10, koniecznym jest odzyskanie całości kwot wypłaconych do ich powierzchni za wskazany okres. Z racji tego, że pomniejszenia płatności z tytułu niespełnienia wymogów, nakładane na podstawie § 27 rozporządzenia PRS2009 i ujęte w załączniku Nr 7 do tego aktu, za naruszenie obowiązku utrzymania minimalnej obsady drzew lub krzewów wynoszą 100%, koniecznym jest zastosowanie analogicznego pomniejszenia płatności za lata 2011 i 2012. Ze stwierdzonym naruszeniem wymogu prowadzenia produkcji rolnej zgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną przy zachowaniu należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin, wskazany powyżej załącznik nr 7 do rozporządzenia PRS2009 wiąże zastosowanie analogicznego pomniejszenia należnych płatności, tj. o 100%. Podobnie regulacja rozporządzenia Nr 65/2011 nakłada na organy ARiMR obowiązek pomniejszenia pomocy wypłaconej za lata 2011 i 2012 o 100%, co czyni całość środków wypłaconych Stronie z tytułu realizacji Programu w tym okresie (zrealizowaną do działek A, B i D) - płatnością nienależną. Stanowi to samoistną niezależną od powyższej, przesłankę do dochodzenia od Strony zwrotu całości środków wypłaconych w ramach realizacji Programu rolnośrodowiskowego za lata 2011-2012 do ich powierzchni.

Jak wskazał organ odwoławczy nieprawidłowość ustalona na działkach rolnych C i E wynikającą ze stwierdzonego w trakcie kontroli ugoru czarnego (gdy Strona zobowiązana była utrzymać założoną w 2010 r. uprawę jabłoni domowej przynajmniej w minimalnej ilości 125 szt./ha oraz mniejszej od zadeklarowanej powierzchni uprawy z działek A,B i D, wpłynęła na obowiązek organu do zastosowania dyspozycji § 39 ust. 2 pkt 2a) rozporządzenia PRS2013 i ustalenia kwoty podlegającej odzyskaniu za ww. działki rolne, zrealizowanej za lata 2010, 2011 i 2012.

Uwzględniając całokształt powyższych okoliczności organ uznał, że środki wypłacone Stronie do ww. działek rolnych tj. [...] zł (odpowiednio [...] zł za rok 2010, [...] zł za rok 2011 i [...] zł za rok 2012) stanowią kwotę płatności nienależnych, w rozumieniu art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR, który przewiduje wydanie decyzji w razie dokonania nienależnej lub nadmiernej wypłaty rodzajowo określonych środków publicznych.

W ocenie organu analiza akt sprawy nie pozostawia wątpliwości, iż w rozpoznawanej sprawie nie zaistniała żadna z sytuacji, uzasadniających odstąpienie od dochodzenia zwrotu nadmiernie pobranej kwoty płatności.

Strona zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Szczecinie w całości decyzję organu II instancji, zarzucając jej obrazę przepisów:

1) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1) KPA poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w sytuacji, w której decyzja organu I instancji jako błędna winna zostać uchylona, a sprawa winna zostać przekazana organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia,

2) naruszenie art. 21 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. 2013, poz. 173; dalej: "Ustawa o wspieraniu") w zw. z art. 123 KPA oraz art. 78 § 1 KPA poprzez uchybienie obowiązkowi wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, co miało przesądzający wpływ na wynik sprawy i wydanie błędnej decyzji,

3) naruszenie art. 21 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 Ustawy o wspieraniu poprzez wydanie zaskarżonej decyzji z pominięciem zasady praworządności i orzeczenie według stanu faktycznego nieistniejącego w dacie wydawania decyzji,

4) naruszenie art. 6 i art. 8 KPA w zw. z art. 21 ust. 1 Ustawy o wspieraniu poprzez uchybienie wymogowi praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy, dokładnego wyjaśnienia jej okoliczności, a tym samym działanie nie do pogodzenia z zasadą zaufania obywateli do państwa,

1) naruszenie art. 21 ust. 2 pkt 4 Ustawy o wspieraniu poprzez brak zapewnienia Spółce czynnego udziału w postępowaniu, a przede wszystkim poprzez odmowę przeprowadzenia rozprawy, a także przesłuchania świadka W.B. oraz przesłuchania strony,

2) naruszenie § 2 ust. 1 pkt 3) Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 z dnia 26 lutego 2009 (Dz.U. Nr 33, poz. 262) (dalej jako: "Rozporządzenie z 2009 r.") w związku z § 50 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 z dnia 13 marca 2013 r. (Dz.U. z 2013 r., poz. 361) (dalej jako: "Rozporządzenie z 2013 r."), poprzez błędne przyjęcie, że przejściowy i krótkotrwały ubytek w ilości sadzonek jabłoni jest równoznaczny z brakiem realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego, w sytuacji gdy w ramach realizacji tego zobowiązania Spółka ten ubytek usunęła w terminie zgodnym z kalendarzem prac agrotechnicznych jeszcze przed zakończeniem kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni przeprowadzonej przez organ I instancji,

3) naruszenie § 9 ust. 2 pkt 3 oraz § 27 Rozporządzenia z 2009 r. w zw. z § 50 Rozporządzenia z 2013 r., poprzez błędne stwierdzenie uchybienia w przestrzeganiu przez Spółkę wymogów w ramach pakietu drugiego wariantu dziesiątego,

4) naruszenie art. 18 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (dalej jako: "Rozporządzenie 65/2011"), poprzez jego zastosowanie i ustalenie kwoty określonej jako nienależnie pobrane płatności, pomimo iż wszystkie kryteria kwalifikowalności zostały przez Spółkę spełnione.

W związku z powyższym Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie wskazać należy, że w myśl art. 1 pkt 2 lit. a) ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U.2013.173 j.t.) – w brzmieniu obowiązującym w czasie wydania zaskarżonej decyzji - ustawa ta określa warunki i tryb przyznawania, wypłaty oraz zwracania pomocy finansowej w ramach działań objętych programem rozwoju obszarów wiejskich – "w zakresie nieokreślonym w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w pkt 1 [tj. w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1), (...) oraz w przepisach Unii Europejskiej wydanych w trybie tego rozporządzenia], lub przewidzianym w tych przepisach do określenia przez państwo członkowskie Unii Europejskiej".

W myśl art. 21 tej ustawy:

"1. Z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.

2. W postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; -przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.".

Ponadto, stosownie do przepisów art. 31 tejże ustawy:

"1. Czynności w ramach kontroli na miejscu oraz czynności w ramach wizytacji w miejscu, zwane dalej "czynnościami kontrolnymi", są wykonywane przez osoby posiadające imienne upoważnienie do ich wykonywania wydane przez organ agencji płatniczej lub przez właściwy organ podmiotu wdrażającego. [...].

5. Osoba wykonująca czynności kontrolne sporządza z tych czynności raport.

6. Raport podpisuje osoba wykonująca czynności kontrolne oraz podmiot kontrolowany. [...].

8. W przypadku gdy podmiot kontrolowany nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w raporcie, może zgłosić umotywowane zastrzeżenia co do tych ustaleń osobie, która sporządziła raport." (Pominięto ust. 2-4 i 7).

W myśl § 2 ust. 1 pkt 3 i 4 - wydanego na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 1a tej ustawy – rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2009 r. Nr 33 poz. 262 ze zm., zwane dalej: "rozporządzenie PRŚ 2009") - płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli:

"3) realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005, obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej, na gruntach, na których rolnik zadeklarował realizację tego zobowiązania we wniosku o przyznanie pierwszej i kolejnych płatności rolnośrodowiskowych;

4) spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.".

Zgodnie z § 9 ust. 2 pkt 3 lit. a tego rozporządzenia: "W przypadku pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2 [tj. pakietu Rolnictwo ekologiczne] płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana do działek rolnych użytkowanych jako sady, w których są uprawiane drzewa lub krzewy z gatunków wymienionych w załączniku nr 4 do rozporządzenia, jeżeli:

a) wszystkie uprawiane drzewa są ukorzenione i spełniają wymagania dotyczące wysokości i grubości elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego, określone dla drzewek owocowych w przepisach w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania oraz jakości materiału siewnego, (...),

- w przypadku wariantu dziewiątego, dziesiątego, jedenastego i dwunastego.".

Wskazane w § 9 ust. 2 pkt 3 lit. a) wymagania określone zostały w części B poz. II pkt 1 załącznika nr 9 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 lutego 2007 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania i jakości materiału siewnego (Dz.U.2007.29.189 ze zm.). W myśl tego przepisu, elitarny i kwalifikowany materiał szkółkarski dla drzewek owocowych powinien spełniać minimalne wymagania jakościowe:

1) wysokość powinna wynosić nie mniej niż 80 cm, mierząc od szyjki korzeniowej;

2) średnica pnia powinna wynosić nie mniej niż 8 mm, mierząc na wysokości 10 cm powyżej miejsca uszlachetniania;

3) powinny mieć korzeń główny i nie mniej niż 3 korzenie boczne albo wiązkę korzeni drobnych, albo korzenie przerastające całą objętość gleby w pojemniku.

Stosownie do § 27 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia PRŚ 2009, jeżeli zostanie stwierdzone uchybienie w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach określonych wariantów poszczególnych pakietów, płatność rolnośrodowiskowa przysługuje w danym roku w zmniejszonej wysokości, w części dotyczącej działek rolnych, w stosunku do których stwierdzono takie uchybienie, z tym że w określonych przypadkach wymienionych w załączniku nr 7 do rozporządzenia, wysokość płatności rolnośrodowiskowej jest zmniejszana w części dotyczącej danego pakietu albo wariantu.

W myśl § 27 ust. 2 ww. rozporządzenia, wysokość zmniejszeń płatności rolnośrodowiskowej w przypadku, o którym mowa w ust. 1, jest określona w załączniku nr 7 do rozporządzenia. Z tabeli stanowiącej ten załącznik wynika, że "prowadzenie produkcji rolnej niezgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną i niezachowanie dbałości o stan fitosanitarny i ochronę gleby" skutkuje zastosowaniem 100% zmniejszenia płatności (we wszystkich wariantach). Ponadto, dla upraw sadowniczych i jagodowych "nieutrzymywanie minimalnej obsady drzew lub krzewów (granica błędu do 5% wymaganej obsady)" również skutkuje zastosowaniem 100% zmniejszenia płatności.

Rozporządzenie PRŚ 2009 zostało uchylone z dniem 15 marca 2013 r. przez § 59 rozporządzenia Ministra i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2013 r., poz. 361 ze zm., zwanego dalej: "PRŚ 2013"), jednak zgodnie z § 50 ust. 1 tego rozporządzenia: "Rolnik, który podjął zobowiązanie rolnośrodowiskowe na podstawie rozporządzenia, o którym mowa w § 58, w zakresie wariantu dziewiątego, dziesiątego, jedenastego lub dwunastego pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne, może kontynuować realizację tego zobowiązania zgodnie z wymogami określonymi dla tych wariantów w przepisach rozporządzenia, o którym mowa w § 58.".

W myśl ust. 3 tego paragrafu: "Do kolejnych płatności rolnośrodowiskowych przyznawanych za realizację zobowiązania rolnośrodowiskowego w zakresie, o którym mowa w ust. 1, stosuje się przepisy niniejszego rozporządzenia, z tym że:

1) płatności te są przyznawane, w wysokości ustalonej zgodnie z rozporządzeniem, o którym mowa w § 58, jeżeli są spełnione warunki przyznania tych płatności określone w rozporządzeniu, o którym mowa w § 58;

2) jeżeli zostanie stwierdzone uchybienie w przestrzeganiu przez rolnika wymogów, o których mowa w ust. 1, płatności te przysługują w danym roku w wysokości zmniejszonej zgodnie z przepisami rozporządzenia, o którym mowa w § 58.".

Odnosząc przytoczony stan prawny do prawidłowo – zdaniem Sądu - ustalonego przez organy ARiMR stanu faktycznego sprawy, stwierdzić należy, że zasadnie w zaskarżonej decyzji odmówiono Skarżącej płatności rolno-środowiskowej dla wariantu rolnictwa ekologicznego 2.9 Uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem zgodności) na rok 2013 do zadeklarowanych do płatności działek rolnych A,B,C,D i E, z uwagi na stwierdzone podczas kontroli nieprawidłowości, wskazane w raporcie z kontroli. Przy czym, w ocenie Sądu, ustalenia kontroli okazały się w pełni kompatybilne z pozostałymi dowodami zgromadzonymi w przedmiotowej sprawie jak i oświadczeniami samej Skarżącej, tj. obszerne wyjaśnienia Skarżącej wraz dowodami przez nią przedłożonymi, w tym w szczególności: dokumenty dotyczące zakupu przez Skarżącą w latach 2013, 2012, 2011 oraz magazynowania drzewek jabłoni (w maju 2013 r. zakup 2 900 sztuk drzewek zaś w październiku 2013 r. kolejne 7000 sztuk drzewek, w latach 2012 -2011 zakup 5 275 sztuk drzewek), dokumenty i oświadczenia Skarżącej dotyczące dosadzania drzewek w 2013 r. (po wizytacji terenowej gospodarstwa Skarżącej w 2013 r.) a także wyniki kontroli dokonanej przez jednostkę certyfikującą na działkach rolnych zgłoszonych przez Skarżącą do kontynuacyjnej płatności rolnośrodowiskowej (jednostka ta ustaliła, iż na dzień kontroli - protokół z 23 lipca 2013 r. - nie zostało ukończone odchwaszczanie uprawy oraz wystąpiło zagrożenie obsady jabłoni na wszystkich działkach ewidencyjnych z tą uprawą, przy czym Skarżąca zaakceptowała stwierdzone naruszenia zobowiązując się do podjęcia środków naprawczych).

W ocenie Sądu istotnym w sprawie jest fakt, że złożony przez Skarżącą wniosek o płatność rolnośrodowiskową za 2013 r. do uprawy jabłoni na ww. działkach rolnych A,B,C,D i E był wnioskiem kontynuacyjnym w ramach podjętego 5-o letniego zobowiązania rolnośrodowiskowego a rok 2013 był 4 rokiem realizacji ww. programu. Biorąc pod uwagę ww. wymagania jakie powinien spełniać materiał szkółkarski użyty przez Skarżącą do założenia uprawy jabłoni w pierwszym roku rozpoczęcia ww. programu rolnośrodowiskowego, tj. 2010 r. (elitarny i kwalifikowany materiał szkółkarski dla drzewek owocowych powinien spełniać minimalne wymagania jakościowe: wysokość powinna wynosić nie mniej niż 80 cm, mierząc od szyjki korzeniowej; średnica pnia powinna wynosić nie mniej niż 8 mm, mierząc na wysokości 10 cm powyżej miejsca uszlachetniania; drzewka powinny mieć korzeń główny i nie mniej niż 3 korzenie boczne albo wiązkę korzeni drobnych, albo korzenie przerastające całą objętość gleby w pojemniku) podkreślić należy, że tak założony i realizowany zgodnie z wymaganiami dobrej kultury rolnej sad jabłoni w czwartym roku jego uprawy powinien być sadem w zaawansowanej fazie uprawy nie nastręczającym trudności w czasie kontroli w zakresie jego identyfikacji czy też spełniania wymogów dotyczących gęstości obsady i wymogów materiału szkółkarskiego. Skoro bowiem drzewa owocowe użyte do założenia sadu posiadały min. wysokość 80 cm i średnicę pnia min. 8 mm oraz rozwinięty system korzeniowy to w czwartym roku prawidłowej ich uprawy, która nie polega jedynie na corocznym zastępowaniu materiału szkółkarskiego nowym, powinny osiągnąć znaczne i widoczne przyrosty. Przy czym Sąd podkreśla, że Skarżąca nie kwestionuje, że w trakcie całego okresu realizacji ww. programu nie zgłosiła organom ARiMR wystąpienia siły wyższej na założonej uprawie jabłoni, której zaistnienie skutkowałoby jakimikolwiek szkodami w zakresie tej uprawy, w tej bowiem sytuacji naturalnym jest uzupełnianie w znacznej części utraconej przez Skarżąca uprawy bez konieczności twierdzenia przez organy ARiMR, że uzupełnianie uprawy świadczy zarówno o braku uprawy w części uzupełnianej przez Skarżąca

Sąd wskazuje, że ustalenia ww. kontroli, w tym wizytacji terenowej w dniach 27-30 września 2013 r. zostały szczegółowo udokumentowane, w tym obszernym materiałem fotograficznym. Sąd nie podziela zarzutów Skarżącej w zakresie prawidłowości przeprowadzenia ww. kontroli, a to z uwagi na fakt, iż Strona była o kontroli powiadomiona, podpisała protokół z czynności kontrolnych i nie wniosła w przewidzianym trybie zastrzeżeń do jego treści. Skarżącej zatem znany był sposób przeprowadzenia kontroli, miała możliwość wnoszenia zastrzeżeń i uwag do czynności kontrolerów o czym stanowi pouczenie zawarte raporcie. Nie niweczy wyników ww. kontroli, w tym w szczególności wyników wizytacji terenowej ww. działek rolnych A,B, C, D i E (z zadeklarowaną we wniosku Skarżącej uprawą w czwartym roku sadu jabłoni), fakt, że Skarżąca dopiero dnia 25 listopada 2013 r. podpisała protokół z kontroli zaś w okresie od dnia wizytacji terenowej (72-30 września 2013 r.) do dnia jego podpisania (25 listopada 2013 r.) dokonała usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości (w październiku 2013 r. dokonała uzupełnienia stwierdzonych w czasie kontroli braków uprawy). Okoliczność ww. uzupełnienia obsady, nie powoduje bowiem, jak tego żąda Skarżąca, iż stwierdzone w czasie wizytacji terenowej ustalenia należy uznać za nieistotne i pozostające bez wpływu na przyznanie Skarżącej wnioskowanej płatności.

Stwierdzone w czasie tej kontroli na działce rolnej A, B i D ilości drzewek spełniających wymogi przewidziane w ww. przepisach co do wysokości i grubości, w znacznym stopniu odbiegały od minimalnej, wymaganej ilości (125/ha) i wynosiły odpowiednio na działce A 160 przy wymogu 405 (98 uschniętych, 168 niekwalifikowalnych), na działce B 320 przy wymogu 1 761 (320 uschniętych, 1 267 niekwalifikowalnych), na działce D 760 przy wymogu 2 958 (1 200 uschniętych, 896 niekwalifikowalnych). Stwierdzenia tego nie może w żaden sposób zmienić uwzględnienie 5% tolerancji dla wymaganej obsady, określonej w załączniku nr 7 do rozporządzenia rolnośrodowiskowego - w brzmieniu nadanym w rozporządzeniu nowelizującym z dnia 12 marca 2012 r. (Dz. U. z 2012r, poz. 278), która dla działki A wymaga zachowania 386 sztuk, dla działki B – 1 677, dla działki D – 2 816. Ponadto Skarżąca na ww. działkach nie prowadziła produkcji rolnej zgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną oraz nie zachowała należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby. Stwierdzono bowiem jabłonie z częściowo martwym, suchym pędem głównym jak i żywe o wysokości poniżej 80 cm i średnicy pnia nieprzekraczającej 8 mm odpowiednio na działce A - 98 sztuk uschniętych i 168 sztuk niekwalifikowalnych, na działce B – 320 sztuk uschniętych i 1 267 sztuk niekwalifikowalnych, na działce D – 1 200 sztuk uschniętych i 896 sztuk niekwalifikowalnych.

Natomiast na zadeklarowanych we wniosku z uprawą jabłoni w czwartym roku działkach rolnych C (zadeklarowane 4 006 sztuk jabłoni) i E (zadeklarowane 4 044 sztuk jabłoni) nie odnaleziono w ogóle śladów uprawy a jedynie ugór czarny.

Odnosząc się do sposobu ustalenia ilości drzewek spełniających wymogi, Sąd uznał, że inspektorzy ARiMR w sposób właściwy dokonali kwalifikacji drzewek uwzględnionych do wyliczeń obsady, wśród których znalazły się wyłącznie sadzonki żywe, o wysokości nie mniejszej niż 80 cm i średnicy pnia nie mniejszej niż 8 mm, mierzonej na wysokości 10 cm powyżej miejsca okulizacji (uszlachetnienia). Wskazana część drzewek nie spełniała tych wymagań (działki A,B i D) bądź deklarowanej uprawy nie stwierdzono w ogóle zastając jedynie w jej miejscu ugór czarny (działki C i E), wobec czego - zgodnie z § 27 ust. 1 i 2 rozporządzenia PRŚ 2009 i załącznikami nr 3 i 7 do tego rozporządzenia – zasadnie w zaskarżonej decyzji dokonano zmniejszenia wysokości płatności o 100% - co w istocie oznaczało odmowę przyznania płatności do zadeklarowanej przez Skarżącego uprawy sadowniczej na działkach rolnych A,B, C, D i E.

Sąd nie uwzględnił więc zarzutu skargi dotyczącego dokonania wadliwego ustalenia liczby drzew niespełniających wymogów i prawidłowości przeprowadzenia kontroli – a zatem w istocie co do prawidłowości ustalenia stanu faktycznego sprawy przez organy.

Odnosząc się do podnoszonych przez Skarżącą w postępowaniu administracyjnym i w skardze argumentów Sąd uznał również, że prawidłowo organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 47 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 i § 45 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2013 r., w przypadku stwierdzenia oddziaływania destrukcyjnego siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności na przedmiot zobowiązania wieloletniego, dopuszczalne jest zwolnienie beneficjenta płatności z obowiązku ich częściowego lub pełnego zwrotu, jednakże – w myśl ust. 2 ww. artykułu - przypadki siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności powinny być zgłaszane przez beneficjenta lub przez upoważnioną przez niego osobę na piśmie właściwemu organowi, wraz z odpowiednimi dowodami wystarczającymi dla właściwych organów, w ciągu 10 dni roboczych od dnia, w którym beneficjent lub upoważniona przez niego osoba są w stanie dokonać tej czynności. Niesporne jest w sprawie, że Skarżąca wymogu tego nie dochowała. Zatem naruszony został nie tylko 10-dniowy termin określony w art. 47 ust. 2 ww. rozporządzenia lecz i sam obowiązek ww. zgłoszenia – czego Skarżąca co do zasady nie kwestionuje.

Przy czym Sąd podkreśla, że jak zasadnie wskazały organy w tym zakresie, z przedłożonego przez Skarżącą protokołu Jednostki Polskiego Centrum Badań i Certyfikacji S.A. (JC PCBC) Nr [...] z dnia 23 lipca 2013 r., wynika (pkt 3.3), iż na dzień kontroli (lipiec 2013 r.) nie zostało ukończone odchwaszczanie uprawy oraz wystąpiło zagrożenie obsady jabłoni na wszystkich działkach ewidencyjnych z tą uprawą. Okoliczności ustalone podczas kontroli JC PCBC w gospodarstwie Skarżącej wskazują, iż zagrożenie wystąpienia nieprawidłowości ustalonych przez ARiMR we wrześniu 2013 roku istniało już w dacie 23 lipca 2013 roku, kiedy to inspektor rolnictwa ekologicznego przeprowadził kontrolę z udziałem reprezentanta Skarżącej i sporządził z niej protokół Nr [...] (z dokumentu wynika, iż Skarżąca zaakceptowała stwierdzone naruszenia oraz zobowiązała się do podjęcia niezbędnych środków naprawczych). Z kolei – na co również zasadnie zwróciły uwagę organy, z ewidencji zakupu środków produkcji przedłożonej przez Skarżącą wynika, iż w 2012 roku Skarżąca zakupiła jabłonki w liczbie 1275 sztuk i w 2013 roku - kolejnych 10 000 drzewek (przy czym minimalna obsada zadeklarowana we wniosku winna wynosić 13 174 sztuki a uwzględniając 5% granice błędu 12 543 sztuki; natomiast liczba drzewek zakupionych i dosadzonych w październiku 2013 r. przez Skarżącą wynosiła ponad 10 000 sztuk (zgodnie ze stanowiskiem Skarżącej) przy stwierdzonej przez organ w czasie ww. wizytacji w terenie prawidłowości w odniesieniu do 1 070 sztuk drzewek.

Zestawiając zatem ww. dowody, co zasadnie uczyniły organy, podzielić należy, pomimo zastrzeżeń Skarżącej co do prawidłowości przeprowadzenia kontroli, stanowisko organów, co do ustaleń w zakresie prawidłowości prowadzenia przez Skarżącą uprawy jabłoni na zadeklarowanych w 2013 r. do kontynuacyjnej płatności rolnośrodowiskowej w czwartym roku realizacji programu rolnośrodowiskowego działkach rolnych A,B,C,D i E a tym samy uznać należy wynik ww. kontroli za zgodny ze stanem faktycznym i wiarygodny pomimo zarzutów Skarżącej. Skoro bowiem sama Skarżącą twierdzi i dowodzi, że w 2013 r. dokonała zakupu oraz magazynowania nie mniej niż 10 000 sztuk drzewek (w maju 2013 r. zakup 2900 sztuk drzewek zaś w październiku 2013 r. kolejne 7000 sztuk drzewek, w latach 2012 -2011 zakup 5 275 sztuk drzewek) a ponadto złożyła dokumenty i oświadczenia na okoliczność dosadzenia ww. drzewek w październiku 2013 r. po wizytacji terenowej przez organy ARiMR (ewidencja zakupu środków produkcji, produktów magazynowych, rejestr zabiegów agrotechnicznych, dowody zapłaty za usługi agrotechniczne) dodatkowo zaś jednostka certyfikująca w trakcie kontroli w lipcu 2013 r. stwierdza zagrożenie ww. uprawy i jej liczne nieprawidłowości z czym Skarżąca się zgadza zobowiązując się do podjęcia działań naprawczych (nie podejmuje ich w terminie natomiast podejmuje je dopiero po wizytacji terenowej organów ARiMR stwierdzających nieprawidłowości) to tym samym, w ocenie Sądu, uznać należy wyniki kontroli ARiMR za prawidłowe i znajdujące pełne odzwierciedlenie w pozostałych przeprowadzonych przez organy dowodach, w tym i ze stanowiskiem Skarżącej.

Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd uznał również, że organy ARiMR nie kwestionowały faktu zakupu przez Skarżącą ww. sadzonek drzew jabłoni ani też okoliczności związanych z ich magazynowaniem i wykonaniem w gospodarstwie Skarżącej, po ww. wizytacji organów ARiMR w dniach 27 -30 września 2013 r., prac polegających na uzupełnieniu stwierdzonych przez ARiMR nieprawidłowości i uzupełnieniu sadu jabłoni o niemalże 10 000 sztuk drzew. Tym samym, biorąc pod uwagę ww. ustalenia Sądu co do prawidłowości wniosków kontroli, uznać należało, za zasadne stanowisko organów w zakresie odmowy przeprowadzenia wnioskowanych przez Skarżąca dowodów na okoliczności wskazane przez Skarżącą (zeznania świadka W.B., przesłuchanie Skarżącej, przeprowadzenie rozprawy administracyjnej).

W tym miejscu Sąd stwierdza, że ustalenie przez organy stanu faktycznego sprawy i ocena dowodów dokonana w zaskarżonej decyzji, której przebieg i wynik został szczegółowo zaprezentowany w uzasadnieniu tej decyzji, zdaniem Sądu, spełnia wymogi określone w przepisach art. 21 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 www. ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w zw. z art. 6, 8, 75, 78, 80, 86 i 123 k.p.a. Wynika z nich, że organ administracji ma obowiązek działając na podstawie przepisów prawa i w sposób budzący zaufanie do organów władzy publicznej wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego i na tej podstawie przyjmować, czy dana okoliczność została udowodniona. Wyjaśnić przy tym należy, że organ administracji jest zobowiązany do zgromadzenia dowodów w takim zakresie, w jakim jest to niezbędne do ustalenia stanu faktycznego. Oznacza to, że jeżeli organ, na podstawie zebranych w toku postępowania dowodów, może dokonać niebudzącego wątpliwości ustalenia stanu faktycznego, wówczas dalsze prowadzenie postępowania dowodowego nie jest zasadne. Tym samym organ podatkowy, na podstawie art. 7 i 75 k.p.a., nie jest zobowiązany do uwzględniania wszystkich wniosków dowodowych strony postępowania, jeżeli okoliczności mające znaczenie dla sprawy stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. Zasada wynikająca z art. 7 i 77 k.p.a. nie ma charakteru bezwzględnego, na co zwracano już uwagę w orzecznictwie. Ponadto zgodnie z art. 78 k.p.a. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy zaś zgodnie z art. 86 k.p.a. jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, organ administracji publicznej dla ich wyjaśnienia może przesłuchać stronę. Jak wynika z powyżej powołanych okoliczności fakty mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy zostały przez organ ustalone i to ustalone w sposób prawidłowy zaś Skarżąca miała zapewniony czynny udział w sprawie na każdym etapie postępowania, z którego aktywnie korzystała w związku z czym organ znał stanowisko Skarżącej w sprawie. Zauważyć bowiem należy, że Skarżąca była zawiadamiana o zakończeniu postępowania i możliwości wypowiedzenia się, co do zabranych materiałów i dowodów oraz o prawie do zgłoszenia żądań (zarówno przez organ I jak i II instancji), brała czynny udział w kontroli gruntów zgłoszonych do płatności, zapoznała się z raportem z przedmiotowej kontroli, składała dowody z dokumentów i zgłaszała wnioski dowodowe oraz oświadczenia.

Tym samym zaistniały podstawy prawne do nieuwzględnienia ww. wniosków dowodowych złożonych przez Skarżącą, czemu organ odwoławczy dał wyraz w wydanym postanowieniu z dnia 29 lipca 2015 r.

Tym samym Sąd uznał za niezasadne zarzuty skargi w zakresie naruszenia przez organy przepisów art. 21 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w zw. z art. 123 k.p.a. oraz art. 78 § 1 k.p.a. (poprzez uchybienie obowiązkowi wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, co miało przesądzający wpływ na wynik sprawy i wydanie błędnej decyzji), art. art. 21 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ww. ustawy (poprzez wydanie zaskarżonej decyzji z pominięciem zasady praworządności i orzeczenie według stanu faktycznego nieistniejącego w dacie wydawania decyzji), art. 6 i art. 8 KPA w zw. z art. 21 ust. 1 ww. ustawy (poprzez uchybienie wymogowi praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy, dokładnego wyjaśnienia jej okoliczności, a tym samym działanie nie do pogodzenia z zasadą zaufania obywateli do państwa), naruszenie art. 21 ust. 2 pkt 4 ww. ustawy (poprzez brak zapewnienia Skarżącej czynnego udziału w postępowaniu, a przede wszystkim poprzez odmowę przeprowadzenia rozprawy, a także przesłuchania świadka W.B. oraz przesłuchania strony).

Odnosząc się do podnoszonej w skardze kwestii uzupełniania przez Skarżącą nasadzeń w październiku 2013 r. (po stwierdzeniu przez organy ARiMR ww. nieprawidłowości w wyniku przeprowadzenia wizytacji terenowej gruntów zgłoszonych do płatności), stwierdzić należy, że wystąpienie usychania czy "wypadów" drzewek samo z siebie nie może powodować utraty przez grunty zgłoszone do płatności za wariant 2.9/2.10 spełnienia wymogu utrzymania minimalnej obsady drzew, warunkującej wypłatę wnioskowanego wsparcia. Jednakże rolnik zakładający plantację, co do której zamierza wnioskować o przyznanie płatności, i co do której oświadcza w składanym wniosku, iż jest świadomy konsekwencji niewykonania zobowiązań wynikających z realizacji programu, powinien we własnym interesie podejmować takie działania, aby utrzymywać ilość drzew umożliwiającą, czy uprawdopodabniającą, zachowanie minimalnej obsady przez cały okres realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego a nie tylko w okresach wykonywania zabiegów agrotechnicznych jak tego chce Skarżąca. Uzasadnione jest więc m.in. dokonywanie uzupełnień nasadzeń w trakcie realizacji przedsięwzięcia, aby spełniony był wymóg minimalnej obsady drzewek, jak również dokonanie i utrzymywanie obsady na poziomie wyższym niż wynosi norma minimalna (125 szt./ha), co oznacza, że ewentualne wypady części drzewek nie wpłyną na niezachowanie ww. wymogu minimalnej obsady. Powyższe nie oznacza jednakże, że okoliczność braku ww. minimalnej obsady w okresie całego czasu realizacji programu rolnośrodowiskowego, na skutek dokonania dosadzenia drzewek po stwierdzeniu ich braku przez organy ARiMR, stanowi okoliczność obojętną dla przyznania ww. płatności. Sąd w tej kwestii zgadza się ze stanowiskiem organu, że uzupełnienie brakujących nasadzeń drzew nie pozwala na stwierdzenie, że była utrzymywana obsada przez cały rok zobowiązania i wynosiła 125 sztuk na hektar powierzchni uprawy. Należy mieć na uwadze, że w przepisach wskazano minimalną wymaganą liczbę drzew, która powinna być utrzymywana przez cały czas uczestniczenia w Programie.

Na uwadze należy bowiem mieć okoliczność, że podmiot, który jak Skarżąca, podejmuje się, w zamian za określone płatności, do realizacji programu rolnośrodowiskowego przez okres 5 lat podejmuje ściśle określone zobowiązanie – w przedmiotowej sprawie prowadzenie uprawy jabłoni w sposób zgodny z posiadanym planem rolnośrodowiskowym sporządzonym przez ścisłe określony podmiot. Przedmiotowa sprawa dotyczy płatności w czwartym roku realizacji programu a tym samym czwartego roku uprawy jabłoni przez Skarżącą. Celem ww. płatności, w ocenie Sądu, jest dofinansowanie upraw ekologicznych prowadzonych zgodnie z dobrą kulturą rolną, co ma gwarantować powodzenie w założonej przez Skarżącą uprawie, przy czym uprawa ta ma być prowadzona w taki sposób aby spełniała minimalne wymogi w przeciągu całego okresu realizacji programu. W ocenie Sądu myli się Skarżąca, która upatruje źródła wnioskowanej dopłaty w jakichkolwiek działaniach Skarżącej w zakresie ww. uprawy, bez względu na ich efekt i realizację celu podjętego zobowiązania. Sąd zauważa bowiem, że skoro – zgodnie z prawidłowo ustalonym przez organy stanem faktycznym sprawy – uprawa jabłoni przez Skarżącą w czwartym roku od jej założenia wymagała uzupełnienia o nowy materiał szkółkarski w zakresie niemalże całości plantacji (dosadzenie ponad 10 tys. drzew na zadeklarowaną przez Skarżącą min. obsadę 13 174 sztuk w czwartym roku uprawy) to oznacza, że uprawa zadeklarowana przez Skarżącą do płatności jako prowadzona w czwartym roku od założenia bądź objęta została klęską żywiołową skutkującą de facto utratą tej uprawy bądź Skarżąca (wbrew podjętemu zobowiązaniu i deklaracji złożonej we wniosku) uprawy tej nie prowadziła, czego efektem była utrata niemalże całości uprawy w czwartym roku od jej założenia. Efekty działań Skarżącej i stan uprawy zadeklarowanej przez Skarżącą do płatności w 2013 r. obrazuje dokumentacja fotograficzna działek Skarżącej z września 2013 r., na których zgodnie z wnioskiem Skarżącej znajdować miała się uprawa jabłoni w czwartym roku prowadzona zgodnie z wymogami dobrej kultury rolnej z min. obsadą 125 drzew na hektar (które w chwili zasadzenia w 2010 r. posiadały min. wysokość min. 80 cm i średnicę pnia min. 8 mm oraz rozwinięty system korzeniowy). Efekty działań Skarżącej w prowadzeniu ww. uprawy jak i stan uprawy obrazuje również fakt, iż Skarżąca w 2013 r. zmuszona była do dosadzenia – jak sama twierdzi – ponad 10 tys. drzewek, które to dosadzenie wykonała dopiero po stwierdzeniu nieprawidłowości przez ARiMR jak i po terminie wskazanym przez jednostkę certyfikującą do ich usunięcia (która już w lipcu 2013 r. stwierdziła nieprawidłowości w prowadzeniu ww. uprawy przez Skarżącą).

Ponadto w ocenie Sądu ww. materiał dowodowy wskazuje, że stan ww. uprawy nie był ani krótkotrwały ani też przejściowy. Uprawa jabłoni założona przez Skarżącą w 2010 r. nie występowała na działkach rolnych C i E (pomimo deklaracji Skarżącej, że na działkach tych znajduje się sad jabłoni w czwartym roku uprawy) natomiast na działkach rolnych A,B i D występowała w ilościach niemalże znikomych w porównaniu do deklarowanych przez Skarżącą we wniosku – przy czym ww. działki nie zostały objęte działaniem siły wyższej.

Wobec powyższych okoliczności, Sąd nie przyznał racji stronie Skarżącej, która twierdzi, że okoliczność de facto ponownego założenia przez Skarżącą w październiku 2013 r. ww. uprawy jabłoni (która w 2013 r. miała znajdować się w czwartym roku uprawy prowadzonej przez Skarżącą od 2010 r. zgodnie z wymogami dobrej kultury rolnej), uprawniał Skarżącą do otrzymania kontynuacyjnej płatności rolnośrodowiskowej za czwarty rok realizacji programu rolnośrodowiskowego. Skoro bowiem uprawa Skarżącej we wrześniu 2013 r. znajdowała się w ww. stanie a Skarżąca nigdy nie zgłosiła organom ARiMR, iż ww. uprawa objęta została działaniem siły wyższej skutkującej utratą niemalże całej uprawy, to tym samym zasadnie uznały organy ARiMR, że stan ww. uprawy w 2013 r. wskazywał, iż Skarżąca nie prowadziła ww. uprawy w 2013 r. zgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną i z zachowaniem należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby – pomimo deklaracji złożonej we wniosku o płatność za 2013 r. i treścią podjętego w 2010 r. 5-o letniego zobowiązania rolnośrodowiskowego.

Jak już powyżej wskazano okoliczność podjęcia przez Skarżącą działań naprawczych sprowadzających się de facto do ponownego założenia uprawy jabłoni w październiku 2013 r. nie może być utożsamiana, w ocenie Sądu, z realizacją przez Skarżącą programu rolnośrodowiskowego i uprawą jabłoni w czwartym roku od założenia jej uprawy. Okoliczność ta nie może zatem stanowić ani podstawy przyznania Skarżącej wnioskowanej płatności kontynuacyjnej za 2013 r. ani też uznania za nieistniejące ww. uchybień Skarżącej bądź pozbawienia ich skutków prawnych.

Biorąc po uwagę powyższe okoliczności, Sąd nie podzielił zarzutów Skarżącej w zakresie naruszenia przez organy ARiMR § 2 ust. 1 pkt 3) rozporządzenia PRŚ 2009 w związku z § 50 PRŚ 2013 (poprzez błędne przyjęcie, że przejściowy i krótkotrwały ubytek w ilości sadzonek jabłoni jest równoznaczny z brakiem realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego, w sytuacji gdy w ramach realizacji tego zobowiązania Spółka ten ubytek usunęła w terminie zgodnym z kalendarzem prac agrotechnicznych jeszcze przed zakończeniem kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni przeprowadzonej przez organ I instancji) jak i w zakresie naruszenia przez ww. organy § 9 ust. 2 pkt 3 oraz § 27 PRŚ 2009 r. w zw. z § 50 PRŚ 2013 r. (poprzez błędne stwierdzenie uchybienia w przestrzeganiu przez Spółkę wymogów w ramach pakietu drugiego wariantu dziesiątego).

Mając na uwadze powyżej wskazane okoliczności za niezasadny uznać należało również zarzut skargi w zakresie naruszenia art. 18 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz o zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (dalej jako: "Rozporządzenie 65/2011"), poprzez jego zastosowanie i ustalenie kwoty określonej jako nienależnie pobrane płatności, pomimo iż wszystkie kryteria kwalifikowalności zostały przez Skarżącą spełnione.

Zauważyć należy, że stosownie do art. 18 ust. 1 rozporządzenia nr 65/2011: "Pomoc objęta wnioskiem ulega zmniejszeniu lub nie jest przyznawana, jeżeli nie spełniono następujących obowiązków i kryteriów:

a) w przypadku środków, o których mowa w art. 36 lit. a) ppkt (iv) i (v) oraz lit. b) ppkt (v) rozporządzenia (WE) nr 1698/2005 - odpowiednich norm obowiązkowych, a także minimalnych wymogów dotyczących stosowania nawozów i środków ochrony roślin, innych odpowiednich wymogów obowiązkowych, o których mowa w art. 39 ust. 3, art. 40 ust. 2 oraz art. 47 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1698/2005, oraz zobowiązań wykraczających poza takie normy i wymogi; lub

b) kryteriów kwalifikowalności innych niż kryteria związane z wielkością obszaru lub liczbą zwierząt zadeklarowanych.

W przypadku zobowiązań wieloletnich, zmniejszenia pomocy, wykluczenia i odzyskiwanie mają zastosowanie również do kwot wypłaconych już z tytułu tego zobowiązania w latach wcześniejszych.".

W odniesieniu do działek rolnych A,B i D nie spełniały one wymogów przewidzianych dla programu rolnośrodowiskowego (program ten jest "środkiem, o którym mowa w art. 36 lit. a) ppkt (iv) rozporządzenia (WE) nr 1698/2005"), co prawidłowo zostało ustalone w gospodarstwie Skarżącej w toku wizytacji terenowej na miejscu, tj.:

– brak minimalnej obsady drzew na hektar (liczba zliczonych drzewek żywych, o wysokości odpowiadającej wymogom wynikającym z Załącznika nr 9 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 01 lutego 2007 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania oraz jakości materiału siewnego była znacząco niższa od wymaganej, obliczonej jako iloczyn powierzchni danej działki w hektarach i minimalnej obsady drzew na hektar, wynoszącej - zgodnie z Załącznikiem nr 3 do rozporządzenia PRS 2009 -125 szt./ha (z tolerancją 119 szt./ha);

– drzewa jabłoni nie spełniały wymogów w zakresie wysokości (min. 80 cm), wynikających z rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 01 lutego 2007 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania oraz jakości materiału siewnego - były niższe, niż 80 cm bądź o zbyt małej średnicy pnia nie przekraczającej 8mm na wysokości 10cm od miejsca uszlachetnienia.

Tym samym zasadnie organy wskazały, że zgodnie z § 27 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia PRS 2009 i załącznikiem nr 7 do tego aktu, wystąpienie nieprawidłowości w postaci braku minimalnej obsady drzew na hektar wiąże się z koniecznością zastosowania pomniejszenia o 100% płatności do działki, na której obszarze została stwierdzona. Zasadnie organy wskazały także, że z uwagi na fakt, że dla trzech działek A, B i D z jabłonkami, dla których ww. nieprawidłowość została ustalona oraz kolejnych C i E, na obszarze których drzewek nie stwierdzono w ogóle, uzasadniona jest całkowita odmowa (obniżka o 100%) przyznania płatności rolnośrodowiskowych na rok 2013 i ustalenie kwoty podlegającej odzyskaniu za wariant 2.9 w oparciu o wskazane ustalenia i regulacje prawne.

Zasadnie organy wskazały również, że zgodnie z § 9 ust. 2 pkt 3 lit. a) rozporządzenia PRŚ 2009, "w przypadku pakietu wymienionego w §4 ust, 1 pkt 2 płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana do działek rolnych użytkowanych jako sady, w których są uprawiane drzewa lub krzewy z gatunków wymienionych w załączniku nr 4 do rozporządzenia, jeżeli wszystkie uprawiane drzewa są ukorzenione i spełniają wymagania dotyczące wysokości i grubości elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego, określone dla drzewek owocowych w przepisach w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania oraz jakości materiału siewnego". A zatem prawidłowe było stanowisko organów ARiMR, zgodnie z którym "z literalnego brzmienia przywołanej regulacji wynika wprost, iż aby w ogóle możliwe i dopuszczalne było przyznanie płatności rolnośrodowiskowych w Pakiecie 2. dla któregokolwiek z wariantów sadowniczych (w tym wariantu 2.9, deklarowanego przez Spółkę A.), koniecznym jest spełnienie tego wymogu przez wszystkie sadzonki bez wyjątku. Zważywszy na stwierdzony w toku kontroli fakt, iż część nasadzeń obecnych na działkach A, B i D cechuje wysokość mniejsza niż 80 cm bądź średnica poniżej 8mm, uzasadnionym jest stwierdzenie, iż nie mogą one zostać objęte płatnością z tytułu wariantu 2.9.".

W odniesieniu zaś do płatności do działek rolnych C i E ([...]ha), na których organy ARiMR zasadnie ustaliły brak uprawy jabłoni (ugór czarny), w świetle ww. przepisów tym bardziej nie istniały podstawy do przyznania Skarżącej płatności do uprawy jabłoni w czwartym roku realizacji programu rolnośrodowiskowego.

Odnosząc się do zarzutu ustalenia w zaskarżonej decyzji kwoty [...] zł nienależnie pobranych płatności w miejsce kwoty [...] zł określonej w pierwotnie wydanej decyzji organu I instancji na rzecz Skarżącej (z dnia [...] uchylona przez organ II instancji decyzją z dnia [...] a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania organowi I instancji ze wskazaniem w uzasadnieniu, że obowiązkiem zwrotu wsparcia objęto jedynie działki A,B i D pomimo stwierdzenia nieprawidłowości również co do działek C i E ) bez stosownego uzasadnienia przez organy w wydanych decyzjach podwyższenia ww. kwoty o przeszło [...] zł w niezmienionym stanie faktycznym, Sąd zarzutu tego nie podziela. Sąd zauważa, na co zasadnie wskazał organ II instancji w odpowiedzi na skargę, iż w zaskarżonej decyzji (str. 23-24) organ w sposób szczegółowy powołał podstawę prawną, okoliczności faktyczne i przedstawił sposób wyliczenia ww. kwoty tym samym umożliwiając Skarżącej poznanie przesłanek jakimi kierował się organy wydając rozstrzygnięcie w tym zakresie. Również z toku postępowania, w tym w szczególności z decyzji organu II instancji z dnia [...], w sposób wyraźny wynika podstawa różnicy w ww. ustalonej kwocie zwrotu w stosunku do kwoty ustalonej w decyzji organu I instancji z dnia [...]..

Uwzględniając całokształt powyższych okoliczności, Sąd uznała, że organy prawidłowo przyjęły, iż środki wypłacone Stronie do ww. działek rolnych tj. [...] zł (odpowiednio [...] zł za rok 2010, [...] zł za rok 2011 i [...] zł za rok 2012) stanowią kwotę płatności nienależnych, w rozumieniu art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR, który przewiduje wydanie decyzji w razie dokonania nienależnej lub nadmiernej wypłaty rodzajowo określonych środków publicznych.

Z uwagi na powyższe okoliczności Sąd nie podzielił również zarzutu skargi w przedmiocie naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. (poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w sytuacji).

Sąd zauważa jednakże, że organ II instancji uchylając decyzję organu I instancji z dnia [...] nakazał temu organowi m.in. rozpatrzenie dowodów złożonych przez Stronę w uprzednio prowadzonym postępowaniu i odwoławczym, co pozwoli na przeprowadzenie postępowania z poszanowaniem zasady dwuinstancyjności. Choć uzasadnienie ww. decyzji organu odwoławczego, w ocenie Sądu, może budzić wątpliwości co do zakresu ww. wskazania, tj. czy organ I instancji powinien przeprowadzić dowody wnioskowane przez Skarżącą czy też jedynie rozpoznać złożone wnioski dowodowe we właściwym trybie, to jednak Sąd uznał, że Strona miała podstawy do uznania, że organ II instancji wskazał na konieczność uwzględnienia wniosków dowodowych Skarżącej i przeprowadzenia wnioskowanych dowodów (zeznania świadka, przesłuchanie Skarżącej, rozprawa administracyjna) a tego wskazania organ I instancji nie wykonał. Dowodów tych nie przeprowadził również organ odwoławczy oddalając wnioski dowodowe Skarżącej postanowieniem z dnia [...]. Jednakże w ocenie Sądu, wobec powyższych okoliczności i uznania, że organy w sposób prawidłowy ustaliły stan faktyczny sprawy, powyższe naruszenie, jako pozostające bez wpływu na rozstrzygniecie zaskarżonej decyzji, nie mogło stanowić podstawy jej uchylenia przez Sąd.

A zatem, wbrew stanowisku Skarżącej, wszystkie zarzuty skargi są nieuzasadnione. Zaskarżona decyzja nie narusza przepisów postępowania w takim zakresie, by naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Nie znajdując w tych warunkach, podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja ostateczna nie odpowiada prawu materialnemu, względnie że wydana została z mającym, co najmniej istotny wpływ na wynik sprawy, naruszeniem przepisów postępowania stosownie do przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd skargę oddalił.