Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 2118/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-06-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 2014 nr 181 poz 48 art. 13 ust. 1 i ust. 3
law: Rozporzadzenie Delegowane Komisji UE Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013  w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych  mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności
article: art. 3 ust. 2 pkt 1, art. 23 ust. 1 i ust. 3
journal: Dz.U. 2018 poz 1312
law: Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Mleczko - Jabłońska Sędzia NSA Henryk Wach Sędzia del. NSA Anna Apollo (spr.) po rozpoznaniu w dniu 4 czerwca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 19 września 2019 r., sygn. akt I SA/Ke 247/19 w sprawie ze skargi M. T. na decyzję Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach z dnia [...] maja 2019 r., nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. oddala skargę; 3. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 19 września 2019 r. sygn.. akt I SA/Ke 247/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uchylił decyzję Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach z [...] maja 2019 r. nr [...] oraz poprzedzającą decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opatowie z [...] marca 2019 r. w części odmawiającej przyznania M. T. (dalej określanemu jako rolnik lub producent rolny) płatności do powierzchni uprawy buraków cukrowych na rok 2018 oraz zasądził na rzecz rolnika zwrot kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu orzeczenia sąd pierwszej instancji ustalił, że [...] maja 2018 r. do Biura Powiatowego ARiMR w Opatowie wpłynął, za pośrednictwem formularza geoprzestrzennego, złożony w formie elektronicznej w aplikacji eWniosekPlus, wniosek rolnika o przyznanie na rok 2018 jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie, płatności redystrybucyjnej, płatności do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno do powierzchni 1,13 ha, płatności do powierzchni upraw roślin pastewnych do powierzchni 1,85 ha, płatności do powierzchni upraw buraków cukrowych do powierzchni 6,23 ha, płatności do 20 sztuk bydła i płatności do 18 krów. Wniosek został doprecyzowany poprzez złożenie zmiany do wniosku 20 czerwca 2018 r. W przedmiotowym wniosku strona ubiegała się o przyznanie:

Wraz z wnioskiem rolnik złożył załączniki graficzne, na których wyrysował położenie działek rolnych, dwa oświadczenia o zwierzętach zadeklarowanych do płatności, oświadczenie o powierzchni obszarów proekologicznych i niekompletną umowę kontraktacji buraków cukrowych na kampanię 2018/2019 (brakowało w pierwszej wersji wniosku stron: 2, 4, 6 i 8, a w zmianie do wniosku strony 6).

Kierownik BP ARiMR decyzją z [...] marca 2019 r. przyznał wnioskodawcy płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w tym jednolitą płatność obszarową w kwocie 21.156,97 zł, płatność za zazielenienie w kwocie 14.199,25 zł, płatność redystrybucyjną (dodatkową) w kwocie 4.749,02 zł, płatności do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno w kwocie 805,07 zł, płatności do powierzchni upraw roślin pastewnych w kwocie 728,25 zł, płatność do bydła w kwocie 5.790,99 zł, płatność do krów w kwocie 6.646,47 zł oraz kwotę z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej w wysokości 622,58 zł. Organ pierwszej instancji odmówił natomiast przyznania płatności do powierzchni uprawy buraków cukrowych.

Rozpatrując odwołanie rolnika Dyrektor ARiMR wskazał, że ostateczny termin składania wniosków o przyznanie płatności na rok 2018 i zmian do wniosków określony w art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1312 ze zm.) - dalej: "ustawa płatnościach", który obowiązywał od dnia 15 marca do dnia 15 maja, został wydłużony do 15 czerwca 2018 r. w drodze rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 maja 2018r. Nadto termin ten nie podlegał przywróceniu. Zaś w terminie rolnik nie złożył kompletnego egzemplarza umowy kontraktacji buraków cukrowych. Nie można bowiem było uznać za prawidłowe złożenie tylko części stron umowy kontraktacji buraków cukrowych, ponieważ rolnik jest zobowiązany złożyć kopię pełnej umowy. Ostateczny termin na składanie wniosków i zmian do wniosków w 2018 r. upłynął w dniu 10 lipca 2018 r. Natomiast rolnik nie złożył kompletnej umowy kontraktacji zarówno w terminie składania wniosków, jak i zmian do wniosków.

Uchylając decyzje organów obu instancji sąd stwierdził, że stan faktyczny, na tle którego zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie nie był sporny lecz organy naruszyły przepisy postępowania, tj. art. 23 ust. 1 ustawy o płatnościach, a w konsekwencji art. 3 ust. 2 pkt 1 tej ustawy i to w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem sądu pierwszej instancji w sytuacji, gdy złożony w terminie wniosek dotknięty był brakiem formalnym w postaci braku wszystkich stron dołączonego do niego załącznika – umowy, organ był zobowiązany zastosować art. 23 ust. 1 ustawy o płatnościach, a w konsekwencji niezwłocznie po otrzymaniu tego wniosku, poinformować rolnika o stwierdzonych brakach oraz o skutkach ich nieusunięcia w terminie, w jakim można dokonać poprawek.

Adresatem w/w przepisu jest bowiem organ administracji publicznej – tj. kierownik biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Organ ten zobowiązany jest na jego podstawie do formalnego sprawdzenia wniosku i niezwłocznego poinformowania rolnika o stwierdzonych brakach oraz o skutkach ich nieusunięcia w stosownym terminie.

W niniejszej sprawie organ zaniechał dokonania powyższej czynności i nie powiadomił strony o wadliwości dołączonego do wniosku załącznika. Uchybienie art. 23 ust. 1 ustawy o płatnościach miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem uniemożliwiło wnioskodawcy uzupełnienie stwierdzonych braków w terminie pozwalającym na pełne, merytoryczne rozpoznanie wniosku.

W konsekwencji powyższego organ w ponownie prowadzonym postępowaniu zobowiązany będzie rozpoznać co do istoty wniosek strony w zakresie przyznania płatności do powierzchni uprawy buraków cukrowych.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł Dyrektor Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Kielcach. Domagając się uchylenia wyroku sadu pierwszej instancji i przekazania mu sprawy do ponownego rozpoznania ewentualnie uchylenia zaskarżonego wyroku i oddalenia skargi zarzucił:

I. na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 2325, dalej określanej skrótem P.p.s.a.) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. w związku z art. 23 ust. 1 ustawy o płatnościach oraz art. 3 ust. 2 pkt 1 tej ustawy oraz w związku z art. 21 ust. 1 i 2 tej ustawy, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez niezasadne uchylenie przez sąd pierwszej instancji decyzji Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego ARiMR z [...] maja 2019 r. oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w części odmawiającej producentowi rolnemu przyznania płatności do uprawy buraków cukrowych na rok 2018 r. będące ( wynikiem wadliwego przyjęcia przez sąd pierwszej instancji, że organy administracyjne naruszyły przepisy postępowania tj. art. 23 ust. 1 i art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy o płatnościach. Zdaniem sądu pierwszej instancji miało to istotny wpływ na wynik sprawy albowiem uniemożliwiło stronie uzupełnienie braków wniosku w terminie umożliwiającym jego merytoryczne rozpoznanie, podczas gdy brak poinformowania strony przez organ i tak nie mógł skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji, gdyż po dniu 10 lipca 2018 r. organ nie miał już obowiązku informowania rolnika o brakach wniosku, z uwagi na upływ terminów w jakich można było dokonać poprawek wniosku. Skoro zaś do wniosku nie załączono kompletnej umowy kontraktacji, zasadnie więc organy odmówiły rolnikowi płatności. W dniu wydania decyzji przez Kierownika, fakt upływu terminów na uzupełnienie był oczywisty. Również organ drugiej instancji nie mógł uchylić decyzji organu pierwszej instancji z powodu braku poinformowania strony o brakach, co stanowiłoby naruszenie art. 23 ust. 1 ustawy o płatnościach, w którym to przepisie sformułowany jest nakaz odstąpienia od informowania rolnika o brakach, w przypadku upływu terminu w jakim poprawki mogłyby być dokonane. Nadto brak informowania rolnik przez organ pierwszej instancji nie mógł skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, bowiem ostateczny termin składania wniosków o przyznanie płatności na rok 2018 i zmian do wniosków określony w art. 21 ust. 1 ustawy o płatnościach, zgodnie z art. 21 ust. 2 tej ustawy jest terminem, który nie podlega przywróceniu, jest więc terminem nieprzekraczalnym. Wbrew zatem temu co twierdzi sąd, bez znaczenia pozostaje to, że rolnik nie został poinformowany o brakach, gdyż kluczowe znaczenie ma upływ terminu materialnoprawnego do złożenia kompletnego wniosku o płatność, co pozostaje niezależne od faktu, czy organ informował czy też nie rolnika o brakach wniosku.

II. na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. zarzucił naruszenie prawa materialnego tj. art. 21 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 23 ust. 1 i 2 ustawy o płatnościach w związku z art. 13 ust. 1 i ust. 3 Rozporządzenia Delegowanego Komisji (UE) Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE E 181 z 20.06.2014 r., str. 48, ze zm.) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie przez sąd pierwszej instancji, że braki wniosku tj. dostarczenie kompletnej umowy kontraktacji mogą być uzupełnione po terminie określonym w art. 21 ust. 1 ustawy o płatnościach i w przepisach unijnych tj. art. 13 rozporządzenia 640/2014, podczas gdy termin określony w ww. przepisach ma charakter materialnoprawny a zatem konsekwencją jego uchybienia jest wygaśnięcie możliwości dokonania określonej czynności a zatem nie byłoby możliwym przyznanie pomocy w oparciu o dokument umowy kontraktacji buraków cukrowych, uzupełniony po dniu 10 lipca 2018 roku. Bez znaczenia w świetle brzmienia art. 21 ust. 1 ustawy o płatnościach jest to czy organy poinformowały rolnika czy też nie o brakach, gdyż uzupełnienie wniosku jest możliwe ale tylko w określonym terminie wskazanym w art. 21 ust. 1 i art. art. 13 rozporządzenia 640/2014.

Argumenty na poparcie powyższych zarzutów przytoczono w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

Jednocześnie skarżący kasacyjnie zrzekł się przeprowadzenia rozprawy.

Producent rolny nie złożył odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z 183 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi kasacyjnej.

Za podstawę wyroku z 19 września 2019 r., I SA/Ke 247/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach przyjął ustalenia stanu faktycznego dokonane przez Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach. Producent rolny złożył wniosek o przyznanie płatności na rok 2018, w którym ubiegał się, między innymi o płatności do powierzchni upraw buraków cukrowych. Wraz z wnioskiem złożył niekompletną umowę kontraktacji buraków cukrowych na kampanię 2018/2019. Składając 20 czerwca 2018 r. korektę wniosku rolnik ponownie złożył niekompletną umowę. W efekcie organ nie dysponował str. 6 umowy. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania płatności do powierzchni uprawy buraków cukrowych. Składając odwołanie producent rolny nie uzupełnił umowy o brakującą stronę i nie uczynił tego do momentu wydani przez organ odwoławczy decyzji ostatecznej w sprawie. Uzasadnienie wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego zawiera zatem jednoznaczne stanowisko co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia.

Zgodnie z art. 174 pkt 2 P.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Konstrukcja tej normy prawnej wskazuje, że stawiając zarzut naruszenia przepisów postępowania, które w ocenie skarżącego kasacyjnie zostały naruszone przez sąd pierwszej instancji, należy uprawdopodobnić istnienie potencjalnego związku przyczynowego między uchybieniem proceduralnym a wynikiem postępowania sądowoadministracyjnego. W tym wypadku nie chodzi o to, że ewentualne uchybienie mogło mieć jakikolwiek wpływ na wynik sprawy, lecz wpływ istotny. Oparcie skargi kasacyjnej na naruszeniu przepisów postępowania jest niezbędne w sytuacji, gdy strona zamierza kwestionować stan faktyczny przyjęty przy wyrokowaniu przez sąd pierwszej instancji.

W ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 P.p.s.a. sądowi pierwszej instancji zarzucono naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 23 ust. 1 ustawy o płatnościach oraz art. 3 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 21 ust. 1 i 2 tej ustawy.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, które w ocenie wojewódzkiego sądu administracyjnego zostały naruszone przez organ administracji publicznej należy wykazać istnienie potencjonalnego związku przyczynowego między uchybieniem proceduralnym a wynikiem postępowania administracyjnego. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. normuje postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej określając kompetencję sądu administracyjnego w fazie orzekania i co do zasady nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, ponieważ jego naruszenie przez sąd pierwszej instancji jest zawsze następstwem uchybienia innym przepisom procesowym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach bezzasadnie zarzucił organom administracji publicznej naruszenie art. 23 ust. 1 oraz art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy o płatnościach. Zgodnie z art. 23 ust. 1 wskazanej ustawy, w przypadku gdy wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich lub płatności niezwiązanej do tytoniu nie czyni zadość wymaganiom innym niż wskazane w art. 64 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, kierownik biura powiatowego Agencji, niezwłocznie po otrzymaniu tego wniosku, informuje rolnika o stwierdzonych brakach oraz o skutkach ich nieusunięcia w terminie, w jakim można dokonać poprawek zgodnie z przepisami, o których mowa w art. 1 pkt 1, chyba że ten termin upłynął. Przepisu art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Natomiast, według jej artykułu 3 ust. 2 pkt 1, w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, organ administracji publicznej stoi na straży praworządności.

W 2018 roku wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich należało złożyć w terminie od 15 marca do 15 czerwca (art. 21 ust. 1 i 3 ustawy o płatnościach w zw. z § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 maja 2018 r. w sprawie przedłużenia terminu składania wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich lub płatności niezwiązanej do tytoniu w 2018 r. - Dz.U. z 2018 r. poz. 897). Możliwe było złożenie wniosku o przyznanie płatności także w terminie 25 dni kalendarzowych po ostatecznym terminie składania wniosków, tj. do 10 lipca 2018 r. Wiązało się to jednak, zgodnie z art. 13 ust. 1 akapit pierwszy rozporządzenia nr 640/2014 ze zmniejszeniem o 1% za każdy dzień roboczy kwot płatności, do których beneficjent byłby uprawniony, gdyby wniosek został złożony w terminie, za wyjątkiem przypadków siły wyższej i nadzwyczajnych okoliczności, o których mowa w art. 4. Stosownie do art. 13 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 640/2014, bez uszczerbku dla jakichkolwiek szczególnych środków wprowadzanych przez państwa członkowskie odnośnie do konieczności składania dokumentów uzupełniających w należytym terminie, aby umożliwić planowanie oraz przeprowadzenie skutecznych kontroli, pierwszy akapit stosuje się również do wniosków o wsparcie, dokumentów, umów oraz innych deklaracji, które należy przedstawić właściwym organom, jeśli takie wnioski o wsparcie, dokumenty, umowy lub deklaracje stanowią o kwalifikowalności do danej pomocy lub wsparcia. Jeśli natomiast takie opóźnienie wynosi ponad 25 dni kalendarzowych, wniosek uznaje się za niedopuszczalny, a beneficjentowi nie przyznaje się pomocy lub wsparcia. Przytoczyć też należy art. 13 ust. 3 rozporządzenia nr 640/2014, który w akapicie pierwszym stanowi, że za wyjątkiem przypadków siły wyższej i nadzwyczajnych okoliczności, o których mowa w art. 4, wniesienie poprawek do pojedynczego wniosku lub wniosku o płatność po ostatecznym terminie wnoszenia poprawek, ustalonym przez Komisję na podstawie art. 78 lit. b) rozporządzenia (UE) nr 1306/2013, prowadzi do zmniejszenia o 1 % za każdy dzień roboczy kwot związanych z faktycznym wykorzystywaniem danych działek rolnych. Przepis art. 13 ust. 3 akapit drugi rozporządzenia nr 640/2014 stanowi natomiast, że poprawki w pojedynczym wniosku lub wniosku o płatność są dopuszczalne tylko do najpóźniejszego możliwego terminu wyznaczonego dla składania po terminie pojedynczego wniosku lub wniosku o płatność, jak określono w ust. 1 akapit trzeci. Jeżeli jednak ten najpóźniejszy termin jest wcześniejszy niż ostateczny termin wnoszenia poprawek do pojedynczego wniosku lub wniosku o płatność, o którym to terminie mowa w ust. 1 akapit pierwszy niniejszego artykułu, bądź gdy terminy te przypadają w tym samym dniu, za niedopuszczalne uznaje się poprawki do pojedynczego wniosku lub wniosku o płatność wniesione po tym terminie.

Należy również przytoczyć art. 21 ust. 1 i 2 wskazanej ustawy, zgodnie z którym wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu składa się w terminie od dnia 15 marca do dnia 15 maja. Termin, o którym mowa w ust. 1, nie podlega przywróceniu.

Zgodnie z art. 2 Rozporządzenia Komisji (UE) 2018/701 ustanawiającym na rok 2018 odstępstwo od artykułu 15 ust. 2 Rozporządzenia (UE) Nr 809/2014 z 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności., zmiany do wniosku są zgłaszane właściwym organom najpóźniej do dnia 15 czerwca 2018 r. Ostateczny termin składania zmian do wniosku upływa w dniu 10 lipca 2018 r., z tym, że złożenie zmiany do wniosku po dniu 15 czerwca 2018 r. skutkowało pomniejszeniem płatności do powierzchni objętej tą zmianą o 1% za każdy dzień roboczy opóźnienia, zgodnie z art. 13 ust. 1 Rozporządzenia (UE) Nr 640/2014. W przypadku zgłaszania zmian w aplikacji eWniosekPlus (poprzez modyfikację danych zadeklarowanych w pierwszym wniosku złożonym w danym roku) za datę złożenia zmiany uznaje się wysłanie uzupełnionego formularza wniosku przez aplikację eWniosekPlus do ARiMR.

Przywołane krajowe i unijne określają termin złożenia kompletnego wniosku, rozporządzenie nr 640/2014 określa ostateczny termin złożenia wniosku o przyznanie płatności, po upływie którego nie jest możliwe złożenie wniosku, ani też jego uzupełnienie.

Naczelny Sąd Administracyjny zaznacza także, że w świetle art. 15 ust. 6 pkt 1 ustawy o płatnościach przyznanie płatności związanej do powierzchni uprawy buraków cukrowych uzależnione jest od wymogu zawarcia umowy kontraktacji buraków cukrowych oraz, że zgodnie z przepisem § 9 ust. 1 pkt 2 tiret czwarte rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2015 r. poz. 352 ze zm.) do wniosku, o którym mowa w § 1 pkt 1 lit. e tiret trzecie (wniosku o przyznanie płatności związanej do powierzchni uprawy buraków cukrowych) dołącza się umowę, o której mowa w art. 15 ust. 6 pkt 1 lit. a lub b ustawy o płatnościach, lub jej kopię potwierdzoną za zgodność z oryginałem. Zatem przedłożenie umowy kontraktacji buraków cukrowych stanowi o kwalifikowalności do wnioskowanej płatności. Oznacza to, że mają do niej zastosowanie wskazane powyżej normatywne terminy jej złożenia do organu i wniesienia ewentualnych poprawek.

Z niespornych okoliczności faktycznych sprawy wynika, że rolnik złożył pierwszy wniosek 7 maja 2018 r. dołączając do niego niekompletną umowę kontraktacji buraków cukrowych. Następnie, po uzyskaniu informacji, że wniosek jest wadliwy, 20 czerwca 2018 r. złożył korektę do pierwotnego wniosku, dołączając do niej dwa załączniki, oba zawierające niekompletne teksty tej same umowy kontraktacji. Skro skarżący wiedział, ze pierwszy wniosek był wadliwy, to składając jego korektę, mającą usunąć braki umowy kontraktacji powinien był dołożyć należytej staranności, by tekst umowy był kompletny. Tak się jednak nie stało. Zarówno pierwszy załącznik złożony wraz z korektą wniosku, jak i drugi nie zawierały pełnego tekstu. Także do odwołania od decyzji organu pierwszej instancji, która zawierała w jej uzasadnieniu informację o braku 6 strony umowy i skutkach tego braku, skarżący nie dołączył brakującej strony.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 8 października 2019 r., I GSK 1392/18 (LEX nr 2778667) zaprezentował trafne stanowisko:" (...) Taki sam charakter mają również terminy określone w art. 13 ust. 1 i 3 rozporządzenia nr 640/2014. Podkreślić należy, że uchybienie terminowi prawa materialnego wywołuje skutek w postaci wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnoprawnym. Tak więc termin materialnoprawny ogranicza w czasie dochodzenie lub inną realizację prawa podmiotowego, a konsekwencją jego uchybienia jest wygaśnięcie możliwości dokonania określonej czynności. Terminy materialne nie podlegają bowiem przywróceniu na podstawie przepisów K.p.a."

Skoro ostateczny termin do usunięcia braków wniosku już upłynął, skarżący już raz skorygował wniosek, powtarzając błąd, to organ ARiMR nie musiał już informować rolnika o stwierdzonych brakach oraz skutkach ich nieusunięcia. Rozwiązanie to jest logiczne skoro po upływie nieprzekraczalnego terminu dokonywanie poprawek we wniosku jest niedopuszczalne.

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 188 P.p.s.a. uwzględnił skargę kasacyjną, uchylając zaskarżone orzeczenie i rozpoznał skargę, ponieważ uznał, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona. Skargę oddalono na podstawie art. 151 P.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 207 § 2 P.p.s.a. odstępując od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości, ponieważ zaistniał przypadek szczególnie uzasadniony.