Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1604/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2004-10-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 618  Wywłaszczanie i zwrot nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 października 2004r Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie : WSA Małgorzata Brachel -Ziaja (spr) AWSA Wojciech Jakimowicz Protokolant : Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2004r sprawy ze skarg J.Z. , M.Z. i Gminy S. na decyzję Wojewody [....] z dnia 02 czerwca 2003r , Nr: [....] w przedmiocie zwrotu nieruchomości skargi oddala


UZASADNIENIE

II SA/Kr 1604/03

UZASADNIENIE

P.J. z d. B. , W.B. , W.D. i J.J. , w dniu 17 lipca 1991 r. - złożyli wniosek w Urzędzie Rejonowym w J. o zwrot nieruchomości, położonych w S., wywłaszczonych decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. Nr [....] , z dn. 19.06.1952 r. na rzecz Skarbu Państwa.

Wywłaszczone nieruchomości zostały przeznaczone na potrzeby [....]. Dyrekcji Kolei Państwowych w L. , pod rozbudowę osiedla kolejowego oraz rozbudowę stacji kolejowej S. DWOKP wzniosła na nich prowizoryczne osiedle domów mieszkalnych dla kolejarzy węzła sędziszowskiego. Obecnie domy opuszczone, uległy samoistnej destrukcji. Tym samym cel wywłaszczenia odpadł i nastąpiły przesłanki zwrotu wywłaszczonych nieruchomości. Żaden z wywłaszczonych dawnych właścicieli nie otrzymał odszkodowania.

Organ I instancji - Burmistrz Miasta i Gminy S. decyzją Nr [....] , z dnia 23. 12. 1991 r., odmówił uznania przedmiotowej nieruchomości za zbędną, na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu z dnia 19.06.1952 r .

W uzasadnieniu swojej decyzji organ I instancji podał, zew czasie okupacji niemieckiej nieruchomość była przymusowo zajęta przez władze okupacyjne pod budowę drewnianego osiedla mieszkaniowego dla kolejarzy. Cel ten został zrealizowany gdyż okupant wybudował na zajętym terenie domy wielomieszkaniowe drewniane. Po wyzwoleniu tereny te objęła we władanie Dyrekcja Okręgowa Kolei Państwowych w L., która pragnąc uregulować stan prawny tej nieruchomości, uzyskała w dniu 19.06.1952 r. decyzję o jej wywłaszczeniu . Cel wywłaszczenia był zgodny z przeznaczeniem nieruchomości. Aktualnie znajdują się na niej budynki mieszkalne nr nr [....] wraz z zabudowaniami gospodarczymi oraz przedszkole PKP. Pozostałe budynki zostały rozebrane . Wnioskodawcy źle rozumieją przywołany przez nich przepis art. 69 ust. o gosp. gruntami i wywłaszczeniach skoro, uważają, że nieruchomości stała się zbędna i podlega zwrotowi. Wywłaszczenie nie ma charakteru czasowego. Wprawdzie wywłaszczenie nastąpiło następczo po wybudowaniu drewnianego osiedla, jednakże cel został osiągnięty, następnie budynki wyeksploatowane, na skutek złego stanu technicznego podlegają rozbiórce. Nie oznacza to jednak, że nieruchomość stała się zbędna, na cel określony w decyzji. Istota wywłaszczenia nie może polegać na czasowym odjęciu prawa własności; na taki czas na jaki ze względu na charakter inwestycji byłaby potrzebna ona dla Państwa DOKP w L. nadal jest zainteresowana tym terenem , a w perspektywie przewiduje budowę wielomieszkaniową realizowaną przez [....] Spółdzielnię Mieszkaniową "[....]" .

Decyzją Nr [....] z dnia 10.02.1992 r. Kolegium Odwoławcze przy Sejmiku Samorządowym Województwa K., po rozpatrzeniu odwołania wszystkich wnioskodawców, uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy stwierdził, że sprawa nie jest należycie wyjaśniona. Celem wywłaszczenia była rozbudowa stacji kolejowej Sędziszów oraz rozbudowa osiedla kolejowego" w związku z czym organ I instancji winien był wykazać czy rozbudowa taka nastąpiła, czy też nie, czy WDOKP posiada aktualną decyzję o lokalizacji inwestycji budownictwa mieszkaniowego, o którym mówi w swoim piśmie z dnia [....] . 1991 r. i czy ten teren jest nadal przeznaczony w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na ten cel. Powoływanie się na przewidywane w perspektywie wykorzystanie terenu pod budowę bloków mieszkalnych, w bliżej nieokreślonym terminie, nie może uzasadnić odmowy uznania nieruchomości za zbędną na cel wywłaszczenia.

Decyzją Nr: [....] , z dnia 12. 09.1994 r. Urząd Rejonowy w J. odmówił wnioskodawcom zwrotu nieruchomości o pow. 5. 9582 ha położonej w S. obr. [....] ozn. w ewidencji gruntów, jako działka nr [....] .

W uzasadnieniu swojej decyzji organ I instancji podał, że na mocy powołanej decyzji PWRN w K. , z dnia 19.06.1952 r. właściciele przedmiotowej nieruchomości, a to : Z.Z. , J.J. , G.N. , P.B,. , W.B. , S.B. , E.D. , J.D. , i M.Z. , zostali wywłaszczeni. Ustalonego odszkodowania nie przyjęli, w związku z czym zostało ono przekazane do depozytu sądowego. Nieruchomość ta obecnie jest oznaczona, jak wskazano w decyzji nr [....] , a w dacie wywłaszczenia stanowiła kilka działek oznaczonych nr nr. [....] , o łącznej pow. 5.9582 ha. Przedmiotowa nieruchomość w ocenie organu I instancji nie stała się zbędna, na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu , gdyż rozbudowano osiedle poprzez wybudowanie budynku przedszkola, (w 1954 r,) budynku gospodarczego murowanego oraz związanej z tym infrastruktury technicznej. Ponadto zgodnie z decyzją lokalizacyjną z 9. 06. 1990 r. Nr: [....] szczegółowym planem zagospodarowania przestrzennego na nieruchomości tej przewidziano zabudowę mieszkaniową p.n. "[....] ". Stosownie do ww. decyzji przystąpiono do rozbiórki istniejących od 1943 r, drewnianych budynków, przygotowując teren pod budowę nowego osiedla . Wyburzeniu uległo już osiem budynków. Ponadto nieruchomość znajduje się w zarządzie WDOKP w L . Zgodnie z przepisami ustawy o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości z dnia 29.09.1990 r. grunty będące w zarządzie państwowych osób prawnych, innych, niż Skarb Państwa, stały się z dniem wejścia w życie tej ustawy z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego. Wprawdzie jeszcze brak decyzji o uwłaszczeniu przedsiębiorstwa WDOKP w L., to jednak ta okoliczność nie ma znaczenia wobec braku przesłanek do zwrotu nieruchomości.

W odwołaniu od powyższej decyzji, wszyscy odwołujący się zarzucili, że inwestor w ciągu trzech lat nie rozpoczął inwestycji mieszkaniowej tj. budowy osiedla Sędziszów, a tym samym decyzja lokalizacyjna utraciła moc. Pozostawienie nieruchomości we władaniu PKP oznacza dalszą postępującą degradację nieruchomości, która jest już dzisiaj śmietnikiem położonym w centrum miasta . Cel wywłaszczenia nigdy nie zostanie osiągnięty wobec zadłużenia i braku środków PKP. Dlatego wobec zaistnienia wszelkich przesłanek ustawowych odwołujący się żądali zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.

Organ Odwoławczy - Urząd Wojewódzki w K. , decyzją Nr: [....] , z dnia 19.01.1995 r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji, wskazując w uzasadnieniu na oczywistą zbędność terenu, wynikającą z faktów stwierdzonych w czasie oględzin gruntu. Okazuje się że obecnie na wywłaszczonym terenie znajduje się tylko pięć budynków drewnianych, jednopiętrowych, z zabudowaniami gospodarczymi, budynek przedszkola i basen przeciw pożarowy. Osiem budynków zostało wyburzonych z uwagi na wyeksploatowanie i bardzo zły stan techniczny. Pozostały po nich jedynie fragmenty fundamentów. Naczelnik Miasta Gminy w S. wydał w dniu 9.06.1990 r. w odniesieniu do tego terenu decyzję lokalizacyjną o ustaleniu lokalizacji inwestycji polegającej na budowie wielorodzinnego osiedla mieszkaniowego. Decyzja ta, jednakże utraciła swoją ważność. Z oświadczenia przedstawiciela PKP Oddział Gospodarki Mieszkaniowej wynika, że WDOKP w L., nie będzie budować nowych mieszkań na terenie nieruchomości. Zbędność niezabudowanej części nieruchomości dla potrzeb PKP wynika także z pisma WDOKP w L. skierowanym do Urzędu Rejonowego w J., w którym wyraziła zamiar sprzedaży przedmiotowych gruntów.

Organ odwoławczy podkreślił, że przed wywłaszczeniem poszczególne działki stanowiły odrębną własność poszczególnych osób, dlatego postępowanie o zwrot powinno być prowadzone odrębnie w stosunku do każdej działki. Ponadto właścicielom nie przysługuje roszczenie o uporządkowanie terenu (usunięcie betonowych fundamentów) gdyż nieruchomość podlega zwrotowi w takim stanie faktycznym i prawnym, w jakim znajduje się w dniu jej zwrotu.

W dniu [....] .08 1995 r. M.Z. i J.Z. , spadkobiercy poprzedniej właścicielki Z.Z. , zgłosili swój udział w sprawie i wnieśli o zwrot nieruchomości stanowiących w dacie wywłaszczenia działki ozn. nr [....] i nr [....] i jednocześnie przedłożyli postanowienie Sądu Rejonowego w K. z dn. 30.06.1995 r. / syg. akt VII.Ns 341/95/ o stwierdzeniu nabycia ich praw do spadku.

Wojewoda K. decyzją Nr: [....] , z dnia 25.09.1995 r. stwierdził nabycia z mocy prawa z dniem 5.12.1990 r. przez dotychczasowego zarządcę PKP, prawa wieczystego użytkowania gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa, o pow. ogólnej 5.9582 ha położonego S. przy ul. L. oznaczonego, jako działka nr [....] , odpowiadająca wywłaszczonym działkom nr nr [....] - na okres 99 lat.

Aktem notarialnym - umową o nieodpłatne przeniesienie prawa użytkowania wieczystego gruntu i prawa własności budynków /Rep....., z dn. ....1998 r./ użytkownik wieczysty przedmiotowej nieruchomości tj. PKP przeniósł nieodpłatnie prawo wieczystego użytkowania na rzecz Gminy S., która z mocy prawa nabyła własność tej nieruchomości, na podstawie art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 12.10.1994 r. /Dz. U.Nr 119, poz. 567 z późn. zm./.

W dalszym toku postępowania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, na zlecenie Starostwa Powiatowego w J., został wykonany projekt podziału nieruchomości stanowiącej działkę nr [....] o pow. 5. 9582 ha na poszczególne działki odpowiadające wywłaszczonym, przedstawione na mapie wykonanej przez uprawnionego geodetę mgr inż. U.S.

Wyodrębnienie działek nastąpiło zgodnie z zaleceniem Wojewody K., aby postępowanie o zwrot nieruchomości było prowadzone odrębnie w stosunku do każdej działki, gdyż każda z nich była własnością innego właściciela posiadającego tytuł własności.

Burmistrza Miasta i Gminy w S. , odmówił zatwierdzenia tego projektu podziału decyzją Nr: [....] , z dnia 11.09.2002 r.

Organ odwoławczy - Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. , po rozpatrzeniu odwołania dawnych właścicieli bądź ich spadkobierców oraz Starosty J. , decyzją z dnia 21.11.2002 r. Nr; [....] , uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i zatwierdziło przyjęty do państwowego zasobu kartograficznego w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w J. pod nr ewid. [....] projekt podziału nieruchomości stanowiącej własność Gminy S. oznaczonej w ewidencji gruntów, jako działka nr [....] o pow. 5,9582 ha na trzydzieści trzy działki o numerach od [....] do [....] , przedstawiony na mapie sporządzonej przez uprawnionego geodetę U. S.

Wywłaszczona działka poprzedniej właścicielki Z.Z. , w dacie wywłaszczenia była oznaczona nr [....] i nr [....]. Następnie działka nr [....] uległa podziałowi na działki nr nr [....] , o łącznej pow. 6191 m2, które odpowiadają aktualnie działkom; ozn. nr [....] o pow 4982 m2, [....] , o pow 93 m2 oraz dz. nr nr [....] Działka nr [....] o pow. 7107 m2 odpowiada obecnie działkom nr. nr [....] , o pow.225 m2, [....] o pow. 2993 m2, [....] o pow. 3561 m2, [....] o pow 329 m2.

Organ I instancji - Starosta J. decyzją Nr; [....] , z dnia 22. 01.2003 r. - orzekł o zwrocie M.Z. , i J.Z. , na własność; nieruchomości niezabudowanej położonej w mieście S. obr. [....] stanowiącą działki nr [....] i nr [....] o łącznej pow. 0,8543 ha. i zobowiązał ich do zwrotu na rzecz Gminy S. kwoty 908,21 zł, stanowiącej zwaloryzowane odszkodowanie wypłacone za ten grunt przy wywłaszczeniu.

Jednocześnie odmówił zwrotu nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr nr [....] o łącznej pow. 0.3640 ha położonych wmieście S. obr. [....] , i umorzył postępowanie odnośnie działek ozn. w ew. gruntów nr nr [....] o łącznej pow. 2024 m2.

W motywach uzasadnienia organ I instancji podał, iż na działkach nr nr [....] nie zrealizowano celu wywłaszczenia. W szczególności nie nastąpiła rozbudowa przez WDOKP w L. , osiedla mieszkalnego ani węzła kolejowego S. Dawne budynki drewniane , prowizoryczne, wzniesione przez okupanta zostały rozebrane z uwagi na wyeksploatowanie i bardzo zły stan techniczny, zaś budowy nowych budynków ani innych obiektów kolejowych nie przewiduje się na tym terenie. Oględziny przedmiotowych działek wykazały, że teren po wyburzeniach budynków jest zdewastowany, nieuporządkowany, zakrzaczony i zamieniony w dzikie wysypisko śmieci. Decyzja o lokalizacji inwestycji polegającej na budowie wielorodzinnego osiedla mieszkaniowego z 9.06.1990 r. Ne [....] utraciła swoją ważność. Nieruchomość ta stała się zbędna na cel wywłaszczenia i należało ją zwrócić spadkobiercom poprzedniego właściciela.

Natomiast na działka nr [....] opow. 0.329 ha, stanowi część ul. [....] , o nawierzchni asfaltowej. Działka nr [....] o pow 2993 m2 jest zabudowana, znajduje się na niej cześć budynków wielorodzinnych nr [....] i [....] , budynki gospodarcze oraz dojazd do osiedla od strony . ul. [....] . Działki nr [....] opow.0.225ha i nr [....] o po w. 0.093 ha stanowią cześć ulicy ul. [....] o utwardzonej nawierzchni. Zatem cel wywłaszczenia na tych dzikach został zrealizowany, co wyklucza możliwość ich zwrotu.

Umorzenie odnośnie wymienionych wyżej działek [....] nastąpiło z tego względu, że nie wchodziły one w kompleks wywłaszczonych nieruchomości, a tym samym nie były wywłaszczone. Wobec braku przedmiotu postępowania, stało się ono bezprzedmiotowe i należało je umorzyć na postawie art. 105 par. l k.p.a.

Natomiast umorzenie postępowania w stosunku do działek nr nr [....] i [....] nastąpiło z innego powodu. Działki te dawniej ozn. nr [....] i [....] wchodziły w kompleks objęty wywłaszczeniem , jednakże w chwili obecnej stanowią własność osób fizycznych, które posiadają tytuły własności, a ich prawo jest ujawnione w księgach wieczystych.

Odwołanie od decyzji tej odwołanie wnieśli; Gmina S. oraz M.Z. i J.Z.

Gmina S. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej orzeczenia o zwrocie nieruchomości i rozstrzygniecie o odmowie jej zwrotu lub o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Odwołująca się Gmina zarzuciła brak przesłanek faktycznych i właściwej analizy prawnej uzasadniającej zwrot przedmiotowej nieruchomości. Decyzja wywłaszczeniowa bowiem legalizowała celowe z punktu widzenia interesu publicznego wykorzystanie nieruchomości, które zostały zajęte na potrzeby wybudowania wielorodzinnych budynków mieszkalnych dla pracowników kolejnictwa. Fakt, że budynki te wskutek zużycia technicznego należało rozebrać, nie może stanowić podstawy do oceny ze nieruchomość jest zbędna, skoro przez tak długi czas była wykorzystywana zgodnie z celem wywłaszczenia. Nastąpiło więc, zdaniem odwołującej się Gminy, naruszenie przepisów art. 136 i 137u.g.n.

Odwołujący się M.Z. i J.Z. nie precyzując żądania zarzucili :

- Nienależyte wyjaśniona sprawy własności działek, co do których postępowanie umorzono.

- Sprzeczność pomiędzy osnową zaskarżonej decyzji, a jej uzasadnieniem w zakresie ustalonej wysokości zwaloryzowanego odszkodowania za wywłaszczony grunt, którą należy wpłacić na rzecz Gminy S. ,

- Zbędność rozstrzygnięcia w zakresie odmowy zwrotu działki nr [....] , gdyż nie ubiegali się ojej zwrot bo wiedzą, że jest zabudowana.

Ponadto podnieśli, że nie trafne jest rozstrzygnięcie w zakresie odmowy zwrotu działek nr [....] o łącznej pow. 0.3640 ha. Przyznając, że działki nr [....] i [....] , stanowią część ul. [....] ale faktycznie jest to droga gruntowa, nie utwardzona i poza zasięgiem osiedla "[....] ". Działka nr [....] jest wprawdzie drogą asfaltową ale wykonano ją już na przełomie lat 2001/2 w czasie zaawansowanego postępowania o zwrot nieruchomości.

Organ odwoławczy - Wojewoda [....] decyzją Nr [....] , z dnia 2. 06. 2003 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty J. Z motywów jej wynika, ze podzielił w pełni poglądy zawarte w uzasadnieniu organu I instancji, zarówno, co do zwrotu działek nr [....] i nr [....] o łącznej pow. O, 8543 ha, jak i co do odmowy zwrotu działek nr [....] oraz, co do umorzenia postępowania w pozostałej części. Organ odwoławczy stwierdził, iż działka nr [....] nigdy nie była zabudowana budynkami mieszkalnymi, jedynie w nieznacznej części budynkami gospodarczymi, które już nie istnieją. Faktycznie nigdy nie była wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia. Natomiast działka [....] w latach poprzednich była w niewielkiej części zabudowana fragmentami budynków wielorodzinnych, wzniesionych w czasie okupacji, a także kilkoma budynkami gospodarczymi., które już od wielu lat nie istnieją, a nieruchomość ta nie jest w żaden inny sposób wykorzystywana. Nieruchomości te są więc zbędne, na cel wywłaszczenia, gdyż brak jest również decyzji o lokalizacji inwestycji lub ważnej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu.

Natomiast cel wywłaszczenia, jako rozbudowa osiedla został zrealizowany na działkach, na których urządzono ulice [....] i [....] i na działce, na której istnieją wielorodzinne budynki i zabudowania gospodarcze nr [....] stanowiącej dawną dz. nr [....] o zwrot, której wniosek zgodny złożyli wnioskodawcy i skutecznie go nie cofnęli. Brak więc podstaw do uznania tych działek za zbędne na cel wywłaszczenia. Prawidłowym jest rozstrzygniecie organu I instancji w zakresie umorzenia postępowania o zwrot działek wymienionych w osnowie decyzji. Wywłaszczona została nieruchomość o pow 13.298 m2, co oznacza, że działki nr nr [....] nie były objęte decyzją wywłaszczeniową z 1952 r. Pozostałe działki stanowią własność osób trzecich, które posiadają tytuły własności i ich prawa są ujawnione w księgach wieczystych. W końcu organ odwoławczy stwierdzają, iż w uzasadnieniu decyzji omyłkowo wskazano kwotę 528,53 zł Powołując się na rozliczenie dokonane w operacie rzeczoznawcy, organ odwoławczy stwierdził, że prawidłowo zostało rozliczone odszkodowanie, a wymóg wpłaty kwoty 908,21 zł dotyczy tylko działek podlegających zwrotowi.

Skargi od tej decyzji do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie, wnieśli Gmina S. oraz J.Z. i M.Z.

Skarżąca Gmina S. wniosła o uchylenie przedmiotowej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, w części dotyczącej zwrotu działek [....] i [....] na rzecz spadkobierców poprzedniej właścicielki.

Skarżąca powtórzyła zarzuty podniesione już w odwołaniu od decyzji organu I instancji, a zwłaszcza że cel wywłaszczenia został zrealizowany, choć z wybudowanych przez okupanta trzynastu obiektów drewnianych pozostało jeszcze pięć, gdyż reszta musiała zostać rozebrana z uwagi na zły stan techniczny. Budowa osiedla została zrealizowana faktycznie przez władze niemieckie, a wywłaszczenie miało charakter następczy, bo cel został już zrealizowany uprzednio Decyzje organów I i II instancji są wadliwe, bo po kilkudziesięciu latach budynki zostały rozebrane, co nie może stanowić oceny kwalifikującej działkę do zwrotu.

W odpowiedzi na skargę Gminy, Wojewoda [....] wniósł o jej oddalenie, jako bezzasadnej. Stwierdził, iż nie wnosi ona żądnych nowych okoliczności mogących mieć wpływ na ewentualną zmianę stanowiska organu II instancji zajętego w zaskarżonej decyzji.

M.Z. i J.Z. ., w odpowiedzi na skargę Gminy wnieśli o jej oddalenie w całości, podnosząc; iż cel wywłaszczenia tj. rozbudowa stacji kolejowej i rozbudowa osiedla kolejowego nie została zrealizowany na przedmiotowych działkach. Podmiot, na którego rzecz dokonano wywłaszczenia wyzbył się nieruchomości, z czego wynika, w sposób oczywisty, że działki stały się zbędne na cel wywłaszczenia. Kolejnym tego dowodem jest akt notarialny, przeniesienia przez PKP swoich praw do nieruchomości na rzecz Gminy S.

W swojej skardze natomiast M.Z. i J.Z. wnieśli o uchylenie decyzji organu odwoławczego i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, w części dotyczącej umorzenia postępowania w stosunku do działek oznaczonych numerami [....] i zarzucili, iż błędnie przyjęto, że wymienione działki nie były objęte decyzją wywłaszczeniową, a ponadto błędnie wyliczono wywłaszczoną powierzchnię działek. Z decyzji tej bowiem wynika, że wywłaszczeniem nie objęto 942 m2 z całkowitej powierzchni wywłaszczanych działek, podczas gdy na podstawie nieznanych przesłanek przyjęto , że wywłaszczenie nie dotyczyło pow. 2024 m2.

W odpowiedzi na skargę na powyższą skargę Wojewoda [....] wniósł o jej oddalenie, Wyjaśniając raz jeszcze, że działki wymienione w skardze nie były objęte decyzją wywłaszczeniową i potrzymał swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Zgodnie z przepisem art. 97 par. l ustawy z dnia 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sprawy , w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01. 2004 r i postępowanie nie zostało zakończone , podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne, na podstawie przepisów ustawy z dnia 30. 08.2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W tej sytuacji właściwym do rozpoznania niniejszej skargi stał się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.

Sąd zważył, co następuje:

Skarga Gminy Sędziszów nie zasługuje na uwzględnienie.

Roszczenie poprzedniego właściciela o zwrot wywłaszczonej nieruchomości z art. 136 ust 3 u.g.n. powstaje z chwilą, kiedy nieruchomość ta, staje się zbędna na cel, na jaki została wywłaszczona. Nie ma przy tym ograniczeń czasowych. Przesłanką konieczną zwrotu jest zbędności nieruchomości. Przy ocenie zbędności trzeba sięgnąć do decyzji o wywłaszczeniu, gdzie cel ten jest określony, i następnie skonfrontować go ze sposobem wykorzystania nieruchomości. Przy czym cel wywłaszczenia należy interpretować bardzo ściśle, stosownie do treści art. 136 ust. l u.g.n. zakazującego przeznaczania nieruchomości na inny cel, niż określony w decyzji o wywłaszczeniu. Zaś przy ocenie zbędności należy się kierować kryteriami zawartymi w jej normatywnej definicji zawartej w treści przepisu art. 137 u.g.n. wedle, którego nieruchomość uznaje się za zbędną, na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli 1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo 2) utraciła moc decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji lub decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a cel ten nie został zrealizowany.

Jak wynika z powołanej wyżej decyzji WPRN Nr [....] z dnia 19.06.1952 r. wywłaszczenie nieruchomości będącej własnością Z.Z. (matki skarżących) stanowiącej działki nr [....] i nr [....] , nastąpiło "na potrzeby kolejowe, rozbudowa stacji kolejowej S. oraz rozbudowa osiedla kolejowego". Bezspornym jest w świetle protokołu oględzin i niekwestionowanych ustaleń organu I instancji, że na dawnej działce nr [....] odpowiadającej obecnie działce ozn. nr [....] i na części działki nr [....] odpowiadającej działce nr [....] nie zrealizowano celu wywłaszczenia. Działka [....] nie został zabudowana, zaś prowizoryczna drewniana zabudowa działki nr [....] nie istnieje. PKP - użytkownik terenu pod potrzeby, którego dokonano wywłaszczenia, nie wybudował na tym terenie żadnych nowych obiektów spełniających cel "rozbudowy osiedla kolejowego bądź stacji kolejowej" ani też nie planuje dalszej zabudowy. Uzyskana przez PKP decyzja lokalizacyjna w 1990 r. na budowę osiedla wielomieszkaniowego "[....] " [....] , z dnia 9.06.1990 r/ na wywłaszczonym kompleksie nieruchomości stanowiących dawniej własność poszczególnych członków rodziny B., utraciła swoją ważność . Co więcej PKP -użytkownik wieczysty terenu, w sposób oczywisty uznał nieruchomość za zbędną na cel wywłaszczenia przenosząc swoje prawa do niej na rzecz gminy S.

W tej sytuacji, wobec prawidłowych ustaleń faktycznych, właściwego zastosowania przepisów prawa materialnego art. 136 ust. 3, 137, i 139 i 140 u.g.n i trafności zaskarżonego rozstrzygnięcia organów I i II instancji, skargę Gminy, jako całkowicie bezzasadną należało oddalić.

Nie zasługuje też na uwzględnienie skarga M.Z. i J.Z .

Jak wynika z dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy przed wywłaszczeniem działka oznaczona nr [....] miała pow. 7.133m2, a działka nr [....] maiła wykazana pow. 7.107 m2. Łączna powierzchnia tych działek wynosiła 14.240 m2. Z decyzji o wywłaszczeniu wynika niezbicie, ze wywłaszczeniem objęto pow. 13. 298m2. Powierzchnia 942 m2 z całkowitej nie została objęta wywłaszczeniem. Wielkość działki nr [....] nie zmieniła powierzchni, natomiast, stosownie do wywłaszczonej powierzchni działki nr [....] , dokonano jej podziału na nowe działki ozn. numerami [....] o łącznej pow. 6.191m2. Powierzchnia 942 m2 nie objęta decyzją o wywłaszczeniu, stanowiąca część dawnej działki nr [....] , odpowiada stanowi obecnie działkom oznaczonym numerami [....]. Wszystkie te działki są własnością osób fizycznych, posiadających tytuły własności, a ich prawo własności jest ujawnione w księgach wieczystych prowadzonych dla tych nieruchomości.

Błędnym jest jednak pogląd organów orzekających, że skoro działki te nie były objęte decyzją o wywłaszczeniu to, postępowanie o ich zwrot stało się bezprzedmiotowe i należało je umorzyć. Trzeba zauważyć, że wywłaszczenie stanowi konieczną, materialnoprawna przesłankę roszczenia o zwrot nieruchomości z art. 136 ust. 3 u.g.n. Brak tej przesłanki prowadzi do rozstrzygnięcia negatywnego czyli do odmowy zwrotu nieruchomości, a nie do umorzenia postępowania.

Podobnie, nieprawidłowo umorzono postępowanie w stosunku do działek ozn. numerami [....] , które wchodziły w obszar wywłaszczonej części działki nr [....] , z tego powody, że nie stanowią one własności Gminy.

Do tej sytuacji ma zastosowanie przepis art. 229 u.g.n., który wyłącza możliwość roszczenia przysługującego żart. 136ust.3 z tej ustawy. Powołany przepis ustanawia wyjątek od zasady określonej w art. 136 ust.3 u.g.n., uniemożliwiający dochodzenie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, gdy trwale rozporządzono przedmiotem wywłaszczenia na rzecz osób trzecich, na podstawie umowy sprzedaży lub oddania w użytkowanie wieczyste i osoba nabywcy została ujawniona w księdze wieczystej przed dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wobec stwierdzenia istnienia przesłanki negatywnej, w postaci ujawnionego w księgach wieczystych prawa osób trzecich do wywłaszczonej nieruchomości, należało rozstrzygając co do istoty sprawy, orzec o odmowie zwrotu tych działek.

Mimo jednak wadliwego rozstrzygnięcia organów obydwu instancji i wadliwych motywów decyzji w tym zakresie, w swym końcowym wyniku decyzje te odpowiadają prawu, skoro żądanie skarżących, w przedmiocie zwrotu objętych skargą działek nie mogło być uwzględnione.

Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd na mocy art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargi, jako bezzasadne oddalił

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd skargi oddalił, jako bezzasadne na podstawie art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.