Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 131/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2015-05-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 8, art. 20 ust. 1 pkt 3, ust. 2 pkt 1, art. 22 ust. 1-3, art. 24 ust. 2b pkt 1-2
journal: Dz.U. 2010 nr 193 poz 1287
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: par. 44 pkt 2, par. 70 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
article: art. 2 pkt 2-6
journal: Dz.U. 2000 nr 80 poz 903
law: Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2015 r. sprawy ze skargi Z. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w P. z dnia [...] 2014 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków; I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Poznaniu na rzecz skarżącego kwotę 200,- (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [...] 2014 r., nr [...] odmówił wprowadzenia w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej dla miasta P., zmiany funkcji lokalu nr 3n, położnego w budynku przy ul. Z. [...] w P., zapisanego w księdze wieczystej lokalowej [...] stanowiącego współwłasność A. i Z. małż. M..

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, iż A. M. i Z. M. złożyli w dniu 16 września 2013 r. pismo w sprawie zmiany funkcji wyżej opisanego lokalu. Do pisma doręczono kopię wyroku Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 9 kwietnia 2013 r., sygn. akt II OSK 2368/11, w sprawie zgłoszenia organowi architektoniczno-budowlanemu zamiaru zmiany przeznaczenia tego lokalu. W orzeczeniu tym Sąd uznał, iż zmiany, jakich zamierzają dokonać w tym lokalu A. M. i Z. M. nie stanowią zmiany, o których mowa w art. 71 ust.1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Sąd wskazał nadto właścicielom lokalu na konieczność zgłoszenia dokonanej zmiany przeznaczenia nieruchomości właściwemu organowi prowadzącemu ewidencję gruntów i budynków.

W toku postępowania organ I instancji wezwał właścicieli przedmiotowego lokalu do dostarczenia dowodu dokumentującego zmianę zgłoszonych do ewidencji danych. Wobec braku przedłożenia takiego dokumentu decyzją z dnia 11 grudnia 2013 r. Prezydent Miasta P. odmówił wprowadzenia zmian funkcji tego lokalu do ewidencji gruntów i budynków.

Decyzja ta została przez Wojewódzkiego Inspektora Geodezyjnego i Kartograficznego w P. uchylona decyzją z dnia [...]2014 r., nr [...]. Organ odwoławczy w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia stwierdził, iż organ I instancji powinien rozważyć jaki konkretnie dokument będzie stanowić podstawę wprowadzenia zmian do ewidencji i czy jest w posiadaniu takiego dokumentu.

Dalej Prezydent Miasta P. wskazał, iż w toku ponownie prowadzonego postępowania ustalił, iż aktualne dane przedmiotowego lokalu określone zostały na podstawie zaświadczenia Prezydenta Miasta P. z dnia [...] 2007 r., [...] o jego samodzielności. Z zaświadczenia tego wynika niemieszkalny charakter tego lokalu.

W dalszej kolejności organ wyjaśnił, iż w dniu 15 lipca 2014 r. przeprowadzono oględziny nieruchomości, w których udział wziął Z. M.. W ich trakcie stwierdzono, iż sposób korzystania z pomieszczeń wskazuje na używanie do celów mieszkaniowych (meble typowo mieszkalne). W pomieszczeniu sanitarnym, położonym od strony ulicy Z., znajdowały się wc, umywalka, prysznic, pralka, szafki kuchenne, kuchenka elektryczna. W dwóch pomieszczeniach (izbach) o powierzchni 16,22 m2 i 17,43 m2, usytuowanych od strony parku im. F. , były szafy odzieżowe, regały na książki, biurko, stolik, zestawy wypoczynkowe. Dostęp do każdego z tych pomieszczeń jest wyłącznie z korytarza, który wchodzi w skład części wspólnej nieruchomości.

W tym miejscu organ przytoczył treść przepisów art. 20 ust 1-2c ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne i wskazał, że zgodnie z art. 24 ust. 2b pkt f tej ustawy podstawą aktualizacji funkcji budynku lub jego części, którą jest wyodrębniony lokal, jest zgłoszenie dotyczące zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o którym mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, co do którego właściwy organ nie wniósł sprzeciwu. Tymczasem jak wynika z uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, którego kopię wnioskodawcy dołączyli do podania, zmiana sposobu korzystania z lokalu, zgłoszona w 2010 r. do organu architektoniczno budowlanego była tej rangi, że nie wymagała zgłoszenia w świetle przepisów prawa budowlanego. Wynika z tego, że wykorzystywanie lokalu niemieszkalnego na cele mieszkalne w tym przypadku nie spowodowało zmiany jego funkcji użytkowej.

Prezydent Miast P. zaznaczył, że ewidencja gruntów i budynków służy odzwierciedleniu (zapisaniu) aktualnego stanu prawnego, a nie tworzeniu nowego stanu prawnego. W zakresie określenia funkcji użytkowej decydujące znaczenie ma dokumentacja architektoniczno - budowlana i zawarte w niej przeznaczenie budynku, zatem jedynie organy architektoniczno - budowlane są uprawnione do określenia funkcji użytkowej budynku czy też jego części, którym jest wyodrębniony lokal, zaś rolą organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków jest wykazanie stwierdzonych przez te organy stanów.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł Z. M. zarzucając decyzji organu I instancji, iż została wydana z:

- rażącym naruszeniem przepisów prawa materialnego, a w szczególności art.24 ust. 2 b pkt l c, d i f ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne polegające na błędnej wykładni i niewłaściwym zastosowaniu przepisów do stanu faktycznego;

- naruszeniem art. 153 i 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi polegającym na odrzuceniu oceny prawnej oraz wskazań, co do dalszego postępowania zawartych w uzasadnieniu prawomocnego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 kwietnia 2013 r., sygn. akt II OSK 2368/11;

- naruszeniem przepisów postępowania: art. 7 i art. 12 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie interesu strony, który jest tożsamy z interesem społecznym oraz skomplikowanie i nieuzasadnione przewlekanie załatwienia prostej w gruncie rzeczy sprawy;

- naruszeniem art. 75 § 1, art. 76 § 1, art. 77 § 1, art. 85 § 1 i art. 107 K.p.a. poprzez zaniechanie dopuszczenia i rozważenia w toku postępowania wszystkich dowodów, a w szczególności z dokumentów, z oględzin oraz ewentualnie z zeznań świadków złożonych w postępowaniu prowadzonym przez Inspektora Nadzoru Budowlanego w P.,

- naruszeniem art. 138 § 2 zd. 2 K.p.a. poprzez odrzucenie i nieuwzględnienie zaleceń organu odwoławczego zawartych w decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w P. z dnia 25 kwietnia 2014 r., nr GK-III.7221.5. 2014.7 o uchyleniu decyzji organu I Instancji z dnia 11 grudnia 2013 r. i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania.

Decyzją z dnia [...]2014 r., nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w P. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ przytoczył treść § 46 ust. 1 pkt 1-4 rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków i wyjaśnił, iż w świetle powołanych przepisów wprowadzenie zmian danych ewidencyjnych może nastąpić albo w trybie czynności materialno-technicznej w postaci wprowadzenia do bazy danych zmiany na podstawie udokumentowanego zgłoszenia zmiany, albo w drodze decyzji. Tę drugą formę rozstrzygnięcia, zgodnie z przepisem § 47 ust. 3 rozporządzenia, stosuje organ wtedy, gdy aktualizacja operatu ewidencyjnego wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów. Wówczas starosta przeprowadza w sprawie tej aktualizacji postępowanie administracyjne, które kończy się decyzją wprowadzającą lub odmawiającą wprowadzenia żądanej zmiany.

Dalej organ zauważył, iż dane ewidencyjne dotyczące lokalu zostały określone w § 70 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Z § 70 ust. 1 pkt 3 tego rozporządzenia wynika, że ze względu na funkcję użytkową lokalu w ewidencji gruntów i budynków wyróżnia się lokale mieszkalne i lokale niemieszkalne.

Organ przytoczył treść § 71 ust 1 powołanego rozporządzenia oraz art. 24 ust. 2b pkt 1-2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne podkreślając, iż zgodnie z art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. f aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie zgłoszeń budowy budynku, zawiadomień o zakończeniu budowy budynku oraz zgłoszeń rozbiórki budynku, o których mowa odpowiednio w art. 30, art. 54 oraz art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, oraz zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu.

Zdaniem organu odwoławczego ujawnione w ewidencji gruntów i budynków dane dotyczące funkcji lokalu należą do danych przedmiotowych. Aktualizacja w zakresie zmiany sposobu użytkowania lokalu następuje na podstawie zgłoszeń, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu.

Odnosząc się do wskazanego przez stronę wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 kwietnia 2013 r., sygn. akt II OSK 2368/11 organ II instancji stwierdził, iż wyrok ten nie może stanowić podstawy wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków w zakresie zmiany funkcji przedmiotowego lokalu, co podkreślały już w swoich decyzjach organy obu instancji. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał jedynie na możliwość uzgodnienia danych zawartych w ewidencji ze stanem rzeczywistym, jaki powstał po zmianie funkcji lokalu.

Zauważono, iż wyrok ten dotyczył innego postępowania administracyjnego i nie wiąże organów orzekających w niniejszym postępowaniu dotyczącym aktualizacji operatu ewidencyjnego.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w P. zauważył, że w zakresie określenia funkcji użytkowej decydujące znaczenie ma dokumentacja architektoniczno - budowlana i zawarte w niej przeznaczenie budynku. Jedynie organy architektoniczno- budowlane są uprawnione do określenia funkcji użytkowej budynku lub jego części, zaś rolą organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków jest wykazanie stanów stwierdzonych przez te organy. Aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w zakresie zmiany sposobu użytkowania lokalu następuje na podstawie przepisu art. 71 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane. W rozpatrywanej sprawie, wobec stanowiska Sądu wyrażonym w wyroku z 9 kwietnia 2013 r., organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków może ujawnić zmianę w zakresie funkcji lokalu na podstawie dokumentacji architektoniczno - budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej (§ 46 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków).

Nie można zgodzić się z twierdzeniem odwołującego, że dołączone przez niego do wniosku o wpisanie do ewidencji gruntów i budynków zmiany funkcji przedmiotowego lokalu dokumenty, tj. prawomocny wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 kwietnia 2013 r., ostateczna decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 sierpnia 2013 r. i zgłoszenie zmiany sposobu użytkowania powyższego lokalu z dnia 19 października 2010 r., stanowią podstawę wprowadzenia żądanej zmiany do ewidencji gruntów i budynków.

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wnieśli Z. M. i A. M..

Skarżący zarzucili:

1. rażące naruszenie podstawowych zasad postępowania, a w szczególności art. 170 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez jego pominięcie i niezastosowanie przy ocenie mocy wiążącej i powagi rzeczy osądzonej prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 kwietnia 2013 r., sygn. akt II OSK 2368/11;

2. naruszenie przepisów art. 6, 7, 77 § 1, 85 § 1 i 107 § 3 K.p.a. polegające na naruszeniu słusznego interesu skarżących oraz pominięciu i nierozważeniu istotnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy dowodów;

3. rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności:

- art. 24 ust. 2 b pkt. 1 lit. c, d ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne polegające na bezpodstawnym twierdzeniu, że aktualizacji zmiany funkcji lokalu na mieszkalny w ewidencji gruntów i budynków można dokonać tylko na podstawie dokumentacji architektoniczno-budowlanej, podczas gdy przepis ten przewiduje szereg innych dokumentów, z których każdy stanowi podstawę wprowadzenia zmiany funkcji lokalu w ewidencji,

- § 45 ust. 1 i 2 w związku z § 35 pkt 7 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków polegające na niezastosowaniu i zaniechaniu dokonania wpisu funkcji mieszkalnej lokalu 3n położonego w budynku przy ulicy Z. nr 10/11 w P. na podstawie protokołu oględzin sporządzonego w toku postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie.

Zdaniem skarżących orzekające w sprawie organy są związane rozstrzygnięciem zawartym w prawomocnym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 kwietnia 2013 r., sygn. akt II OSK 2368/11. Sprawa niniejsza jest bowiem kolejną sprawą związaną logicznie i prawnie ze sprawą zakończoną prawomocnym wyrokiem dotyczącą uchylenia sprzeciwu organów architektoniczno-budowlanych odnośnie zmiany funkcji lokalu na mieszkalny. Prawomocny wyrok z dnia 9 kwietnia 2013 r. rozstrzygnął nie tylko o tym, że w sprawie zmiany funkcji przedmiotowego lokalu nie znajduje zastosowania tryb art. 71 ust. 2-7 ustawy Prawo budowlane, ale także o tym, że wskazane jest zgłoszenie dokonanej zmiany przeznaczenia nieruchomości organowi prowadzącemu ewidencję gruntów i budynków w celu uzgodnienia stanu tam ujawnionego ze stanem rzeczywistym. Ponowne badanie w niniejszej sprawie kwestii przesądzonej prawomocnym wyrokiem oraz komentowanie i ocenianie przez organy administracyjno-rejestrowe tegoż prawomocnego wyroku z dnia 9 kwietnia 2013 r. jest tak rażącym naruszeniem prawa, a w szczególności art. 170 P.p.s.a., że winno skutkować stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji organu II instancji oraz poprzedzającej ją decyzji I instancji w myśl przepisu art. 145 § 1 pkt 2 p. p. s. a. z przyczyn określonych w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W myśl przepisu art. 24 ust. 2 b pkt 1 lit. c ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne dokumentem stanowiącym podstawę aktualizacji ewidencji gruntów i budynków miasta P. polegającej na wpisaniu funkcji lokalu nr 3n położonego w budynku przy ul. Z. [...] w P. jest prawomocny wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 kwietnia 2013 r., którego odpis załączono do wniosku o wpisanie zmian do ewidencji.

W skardze podniesiono także, iż w toku prowadzonego postępowania organ I instancji w dniu 15 lipca 2014 r. przeprowadził oględziny lokalu 3n położonego przy ul. Z. [...]. Z czynności tej sporządzono urzędowy protokół, z którego wynika zmiana sposobu użytkowania przedmiotowego lokalu na cele mieszkalne. Tymczasem zgodnie z przepisem § 35 pkt 7 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. źródłem danych ewidencyjnych niezbędnym do założenia ewidencji są wyniki oględzin. Przepis odsyłający zawarty w § 45 ust. 2 tegoż rozporządzenia stanowi, że do aktualizacji operatu ewidencyjnego przepisy § 35 stosuje się odpowiednio. Na mocy tych przepisów protokół oględzin lokalu nr 3n położonego w budynku przy ul. Z. 10/11 jest dokumentem stanowiącym przewidzianą prawem podstawę do wpisania w ewidencji gruntów i budynków zmiany funkcji tegoż lokalu na mieszkalną. Jest to zatem samodzielny dokument stanowiący podstawę wprowadzenia zmiany funkcji przedmiotowego lokalu w ewidencji gruntów i budynków. Organ II instancji nie uwzględnił tego dokumentu, czym rażąco naruszył przepisy prawa materialnego, a w szczególności § 35 pkt 7 w zw. z § 45 ust. 2 powołanego wyżej rozporządzenia.

Odpowiadając na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego Kartograficznego w P. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

Prawomocnym postanowieniem z dnia 19 marca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę A. M..

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.

Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.).

Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga jest zasadna, aczkolwiek nie można zgodzić się ze wszystkimi podniesionymi w niej zarzutami i całością argumentacji.

Przedmiotem kontrolowanej decyzji jest kwestia aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Prezydenta Miasta P., a dotyczących lokalu nr 3n, położnego w budynku przy ul. Z. [...] w P., zapisanego w księdze wieczystej [...] stanowiącego współwłasność A. i Z. małż. M..

Zgodnie z art. 20 ust 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 520) ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące lokali - ich położenia, funkcji użytkowych oraz powierzchni użytkowej. Szczegółowe dane jakie obejmuje ewidencja gruntów i budynków określa wydane na podstawie art. 26 ust. 1 wyżej wymienionej ustawy, rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (tj Dz. U. z 2015 r. poz. 542, dalej rozporządzenie z 29 marca 2001 r.). Zgodnie z § 70 ust. 1 pkt 3 tego rozporządzenia danymi ewidencyjnymi dotyczącymi lokalu są m.in. rodzaj lokalu, z wyróżnieniem lokali mieszkalnych oraz lokali niemieszkalnych.

Ponadto ewidencja gruntów i budynków obejmuje także informacje dotyczące właścicieli nieruchomości (art. 20 ust. 2 pkt 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego).

Ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadzą starostowie (art. 22 ust 1 powołanej ustawy). Na organie tym spoczywa obowiązek aktualizacji danych w niej zawartych co wynika wprost z § 44 pkt 2 rozporządzenia z 29 marca 2001 r. W związku z powyższym na podstawie art. 22 ust. 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego na każdym właścicielu ciąży obowiązek zgłaszania właściwemu staroście zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni, licząc od dnia powstania tych zmian. Obowiązek ten nie dotyczy zmian danych objętych ewidencją gruntów i budynków, wynikających z aktów normatywnych, prawomocnych orzeczeń sądowych, decyzji administracyjnych, aktów notarialnych, materiałów zasobu, wpisów w innych rejestrach publicznych oraz dokumentacji architektoniczno-budowlanej przechowywanej przez organy administracji architektoniczno-budowlanej.

Zauważyć w tym miejscu należy, że jeżeli uzyskanie danych niezbędnych do aktualizacji bazy danych ewidencji gruntów i budynków nie jest możliwe w inny sposób, starosta może, w drodze decyzji administracyjnej, nałożyć na podmioty, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 (w tym właścicieli) m.in. obowiązek udzielenia informacji o sposobie użytkowania budynków i lokali (art. 22 ust. 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego).

Z przepisu powyższego wynika w sposób jednoznaczny, że informacje udzielone przez wskazane w nim podmioty (w tym właścicieli nieruchomości) mogą stanowić środek dowodowy w postępowaniu dotyczącym aktualizacji ewidencji gruntów i budynków. Skoro bowiem prawodawca przewiduje możliwość władczego zobowiązywania tych podmiotów do udzielania informacji o sposobie użytkowania lokali, to tym bardziej dopuszcza możliwość wykorzystywania dla celów dowodowych informacji udzielanych prze z nie dobrowolnie, czy tez z własnej inicjatywy.

Z kolei zgodnie z § 71 ust. 1 Rozporządzenia z 29 marca 2001 r. dane ewidencyjne dotyczące lokali, o których mowa w § 70 ust. 1, o ile nie są zawarte w dokumentach, o których mowa w art. 23 ustawy Prawa geodezyjnego i kartograficznego, ujawnia się w ewidencji na wniosek właściwych podmiotów ewidencyjnych (w tym właścicieli) lub osób, jednostek organizacyjnych i organów, o których mowa w § 11 ust. 1 pkt 1, na podstawie doręczonych przez nich dokumentów, opracowanych zgodnie z zasadami określonymi w art. 2 ust. 5 i 6 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 2 ust. 3 tej ustawy.

Z powyższej regulacji wynika, iż każdorazowa zmiana funkcji lokalu z mieszkalnej na niemieszkalną i odwrotnie wymaga uwidocznienia w ewidencji gruntów i budynków, co rodzi obowiązek zgłoszenia o tym fakcie przez właściciela lokalu właściwemu staroście, chyba, że zmiana tych danych wynika z aktów lub orzeczeń wymienionych w art. 23 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Z punktu widzenia zasady racjonalności prawodawcy nie sposób zaś uznać za prawidłową takiej – proponowanej przez organy – wykładni analizowanych przepisów, która doprowadzałaby do sytuacji, w której właściciel nieruchomości miałby obowiązek dokonania zgłoszenia, a organ ewidencyjny pozbawiony byłby możliwości uwzględnienia tegoż zgłoszenia.

Zgodnie z art. 24 ust. 2b pkt 1 aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie:

a) przepisów prawa,

b) wpisów w księgach wieczystych,

c) prawomocnych orzeczeń sądu,

d) ostatecznych decyzji administracyjnych,

e) aktów notarialnych,

f) zgłoszeń budowy budynku, zawiadomień o zakończeniu budowy budynku oraz zgłoszeń rozbiórki budynku, o których mowa odpowiednio w art. 30, art. 54 oraz art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, oraz zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu,

g) wpisów w innych rejestrach publicznych,

h) wniosku zainteresowanego podmiotu ewidencyjnego i wskazanej w tym wniosku dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, jeżeli wnioskowana zmiana obejmuje informacje gromadzone w ewidencji gruntów i budynków dotyczące nieruchomości znajdujących się w wyłącznym władaniu wnioskodawcy albo wnioskodawców.

W pozostałych przypadkach aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze decyzji administracyjnej – art. 24 ust. 2b pkt 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt przedmiotowej sprawy podzielić należy stanowisko organu II instancji, iż aktualizacja danych w ewidencji gruntów i budynków o jaką wnieśli A. i Z. małż. M. nie mogła zostać dokonana w drodze czynności materialno-technicznej. Nie została bowiem spełniona, żadna z przesłanek określonych w art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. a-h Prawa geodezyjnego i kartograficznego.

Wbrew twierdzeniom skarżących, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 kwietnia 2013 r., sygn. akt II OSK 2368/11 nie stanowił bowiem orzeczenia, o którym mowa w art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. c powołanej wyżej ustawy. Również decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. z dnia 26 sierpnia 2013 r., nr 486/2013 nie stanowiła decyzji wymienionej w art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. d. Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Naczelny Sąd Administracyjnego (a w ślad za nim Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P.) uznał wprawdzie, iż zmiana funkcji przedmiotowego lokalu nie wymaga zgłoszenia, o którym mowa w 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, niemniej orzeczenia te w swoich rozstrzygnięciach nie stwierdzają dokonania tej zmiany. W orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego jest mowa o zamiarze dokonania przez właścicieli tej zmiany, natomiast organ nadzoru budowlanego umorzył postępowania uznając, iż kwestia badania czy doszło do tej zmiany pozostaje poza zakresem uregulowanym przepisami prawa budowlanego, a tym samym poza kompetencjami i tego organu.

Niemniej zauważyć należy, iż organy orzekające w niniejszej sprawie całkowicie pominęły regulację art. 24 ust. 2b pkt 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego zgodnie z którą w pozostałych niż określone w pkt 1 tego ustępu przypadkach, aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze decyzji administracyjnej.

W ocenie Sądu przepis ten znajdzie zastosowanie w rozpatrywanej sprawie. Skarżący stosując się do obowiązku wynikającego z art. 22 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne zgłosił, iż doszło do zmiany danych ewidencyjnych wymienionych w § 70 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia z 29 marca 2001 r. odnoszących się do należącego do nich lokalu 3n, położnego w budynku przy ul. Z. [...] w P..

Rolą organu było zatem przeprowadzenie postępowania administracyjnego do którego stosują się przepisy K.p.a., w celu wydania rozstrzygnięcia w tym przedmiocie.

Jak wynika z powołanego wyżej § 71 ust. 1 rozporządzenia z 29 marca 2001 r. dane ewidencyjne dotyczące lokali, o ile nie są zawarte w dokumentach, o których mowa w art. 23 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, ujawnia się na wniosek właścicieli na podstawie doręczonych przez nich dokumentów, opracowanych zgodnie z zasadami określonymi w art. 2 ust. 5 i 6 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000r, nr 80, poz. 903 ze zm.) oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 2 ust. 3 tej ustawy.

Zgodnie z art. 2 ust. 5 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali lokale wraz z pomieszczeniami do nich przynależnymi zaznacza się na rzucie odpowiednich kondygnacji budynku, a w razie położenia pomieszczeń przynależnych poza budynkiem mieszkalnym - także na wyrysie z operatu ewidencyjnego; dokumenty te stanowią załącznik do aktu ustanawiającego odrębną własność lokalu.

Z kolei zgodnie z treścią art. 2 ust. 6 tej ustawy w razie braku dokumentacji technicznej budynku, zaznaczeń, o których mowa w ust. 5, dokonuje się, zgodnie z wymogami przepisów prawa budowlanego, na koszt dotychczasowego właściciela nieruchomości, o ile strony umowy o ustanowienie odrębnej własności lokalu nie postanowiły inaczej.

Natomiast zaświadczenia o którym mowa w art. 2 ust. 3 tej ustawy o własności lokali, wydaje starosta w sytuacji gdy lokal spełnia wymagania określone w art. 2 ust. 2 tej ustawy. Zgodnie z tym ostatnim przepisem samodzielnym lokalem mieszkalnym, w rozumieniu ustawy, jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Przepis ten stosuje się odpowiednio również do samodzielnych lokali wykorzystywanych zgodnie z przeznaczeniem na cele inne niż mieszkalne.

Jak wynika z akt sprawy Z. i A. małż. M. składając w dniu 13 sierpnia 2013 r. wniosek o aktualizację danych w ewidencji gruntów i budynków nie przedłożyli zaświadczenia, o którym mowa w art. 2 ust. 3 oraz dokumentów opracowanych zgodnie z art. 2 ust. 5 i 6 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali. Niemniej, jak wynika z akt dokumenty te zostały złożone przez Młodzieżową Spółdzielnię Mieszkaniową "A w P. w dniu 29 października 2007 r. Spółdzielnia ta przedłożyła zaświadczenie Prezydenta Miasta P. z dnia 16 października 2007 r., w którym zaświadczono, iż lokal użytkowy nr 3 w budynku mieszkalnym przy ul. Z. [...] jest samodzielnym lokalem użytkowym w rozumieniu art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali. Ponadto przedłożono dokumentację (inwentaryzację techniczną) sporządzoną przez J. L. zawierającą zaznaczenie lokalu na rzucie odpowiednich kondygnacji budynku przy ul. Z. [...] w P..

W ocenie Sądu dokumentacja ta, a także wyniki oględzin przedmiotowego lokalu przeprowadzonych w dniu 15 lipca 2014 r. pozwalają na zaktualizowanie danych w operacie ewidencyjnym w zakresie wnioskowanym przez A. i Z. małż. M..

Zauważyć należy, iż zaświadczenie Prezydenta Miasta P. z dnia 16 października 20107 r. wynika, iż przedmiotowy lokali jest lokalem samodzielnym, a zatem spełnia on wymagania określone w art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali. W ocenie Sądu analiza tego przepisu wskazuje, iż kryterium decydującym o odrębnej własności lokalu jest kryterium samodzielności, a nie kryterium zaspokajania potrzeb mieszkaniowych ludzi. Tym samym, przy wydawaniu zaświadczenia o samodzielności lokalu brak jest podstaw do stosowania kryteriów wynikających z prawa budowlanego. Gdyby ustawodawca zamierzał z kryterium zaspokajania potrzeb mieszkaniowych ludzi uczynić przesłankę niezbędną dla wydania zaświadczenia, musiałby wskazać dodatkowe kryterium dla lokalu przeznaczonego na inne cele niż mieszkalne, a nie nakazywać jedynie ich odpowiednie stosowanie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 października 2010 r., sygn. akt I OSK 810/10 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia 26 marca 2013 r., sygn. akt IV SA/Po 119/13 – oba dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl ).

Zatem brak jest podstaw do żądania od A. i Z. małż. M. obowiązku przedłożenia nowego zaświadczenia Prezydenta Miasta P. potwierdzającego iż przedmiotowy lokali, jest samodzielnym lokalem mieszkalnym, skoro jego samodzielność została już raz potwierdzona stosowanym zaświadczeniem z dnia 16 października 2007 r., a kwestie zaspakajania potrzeb mieszkaniowych przez ten lokal wykraczają po za kryteria określone w art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali.

W ocenie Sądu, skoro organ I instancji w wyniku oględzin przedmiotowego lokalu ustalił, iż doszło do faktycznej zmiany funkcji tego lokalu z użytkowej na mieszkalną, organy dysponują dokumentacją, określoną w art. 2 ust. 5 ustawy o własności lokali oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 2 ust. 3 tej ustawy, a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 9 kwietnia 2013 r. przesądził, iż zmiana funkcji przedmiotowego lokalu nie wymagała zgłoszenia, o którym mowa w art. 71 ust 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, to w świetle powołanych wyżej przepisów brak było podstaw do odmowy dokonania aktualizacji operatu ewidencyjnego w żądanym zakresie.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. jako wydaną z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów prawa materialnego.

Ponownie rozpatrując sprawę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego Kartograficznego w P. winien uwzględnić ocenę prawną wyrażoną przez Sąd w niniejszej sprawie i stosowną decyzją rozstrzygnąć w przedmiocie ujawnienia aktualnej funkcji przedmiotowego lokalu w ewidencji gruntów i budynków, mając na względzie stosowne dowody zgromadzone w sprawie.

Organ winien przy tym pamiętać, iż ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne w art. 2 pkt 8 definiuje ewidencję gruntów i budynków (kataster nieruchomości) - jako jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami lub lokalami. Również rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków nakłada na starostę jako organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków m.in. obowiązek utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności (§ 44 pkt 2), przy czym dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu (§ 46 ust. 1). Z powyższych regulacji wyprowadzić można zasadę utrzymywania ewidencji gruntów w stanie aktualności, która to zasada uniemożliwia utrzymywanie operacie ewidencyjnym zapisów obrazujących nie aktualny stan nieruchomości lokalowych, lecz ich stan sprzed lat, a pozostających w sprzeczności z obecnym charakterem wyodrębnionych lokali.

O zwrocie kosztów sądowych orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a., natomiast o wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 P.p.s.a.