Postanowienie NSA, sygn. akt I OZ 819/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-09-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6210 Dodatek mieszkaniowy
Hasła tematyczne: Wyłączenie sędziego
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 18 § 1, art. 19
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 26 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 15 czerwca 2018 r. sygn. akt II SA/Sz 367/18 oddalające wnioski o wyłączenie sędziów w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego postanawia oddalić zażalenie


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 15 czerwca 2018 r. sygn. akt II SA/Sz 367/18 (dalej postanowienie z 15 czerwca 2018 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił wnioski [...] o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Barbary Gebel i sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego Stefana Kłosowskiego od rozpoznania sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego.

Sąd I instancji wskazał, że na rozprawie dnia 7 czerwca 2018 r. [...] (dalej skarżący) złożył pisemne wnioski o wyłączenie sędziego NSA Stefana Kłosowskiego i sędziego WSA w Szczecinie Barbary Gebel od prowadzenia sprawy z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego.

Skarżący jako podstawę wyłączenia sędziego Barbary Gebel podał: "zachowanie procesowe, jako Przewodniczącej i funkcjonariusza publicznego, w sprawie II SA/Sz 1073/11, podczas jawnego posiedzenia Sądu w dniu 14 stycznia 2015 r. w stosunku do osoby skarżącego". Skarżący dodał, że podstawą wyłączenia tego sędziego jest także prowadzenie sprawy o sygn. akt II SA/Sz 1073/11 w dniu 14 stycznia 2015 r. "za pomocą metod imponderabiliów i peerelowskiego pozytywizmu prawnego z okresu reżimu komunistyczno-peerelowskiego".

Dodatkowo strona jako jeszcze jeden powód wyłączenia wskazała, stwierdzenie przez wspomnianego sędziego na jawnym posiedzeniu Sądu w dniu 19 kwietnia 2017 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 366/12, że "skarżący [...] robi sobie z Sądu zabawę".

Skarżący zaznaczył, że integralną treścią wniosku jest wniosek z 13 lutego 2017 r. o sprostowanie i uzupełnienie protokołu z 14 stycznia 2015 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 1073/11, jak również wniosek z 4 maja 2017 r. o sprostowanie i uzupełnienie protokołu z 19 kwietnia 2017 r. w sprawie II SA/Sz 366/12, który wraz z wymienionymi aktami należy dołączyć do wniosku w celach dowodowych.

Jako podstawę do wyłączenia sędziego NSA Stefana Kłosowskiego wnioskodawca wskazał "kierowanie się przez niego omnipotencją władczą funkcjonariusza publicznego państwa totalitarnego, jakim był reżim komunistyczno-peerelowski i stosownie metod, imponderabiliów i peerelowskiego, w szczególności w sprawach "II SA/Sz 2337/02" [winno być "SA/Sz 2337/02"], SA/Sz 2847/02 i II SA/Sz 501/08". Do wniosku skarżący dołączył wniosek o wyłączenie sędziego NSA Stefana Kłosowskiego od rozpatrywania sprawy o sygn. akt II SA/Sz 50/16, wskazując, że jest on integralną częścią niniejszego wniosku.

Wskazując podstawę do wyłączenia wspomnianego sędziego we wniosku z dnia 8 września 2016 r., złożonym w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 50/16, skarżący podał, że w sprawach "SA/Sz 2337/02" [winno być "SA/Sz 2337/02"], i II SA/Sz 501/08 sędzia tak konstruował protokoły z posiedzeń Sądu, aby nie oddawały prawdziwego kontekstu sytuacyjnego zaistniałego na sali sądowej i fakty zaistniałe na sali sądowej były przedstawiane w treści protokołów w sposób fałszywy. Natomiast w sprawie SA/Sz 2847/02 sędzia przyznał wynagrodzenie reprezentującemu skarżącego pełnomocnikowi, mimo tego, że adwokat nie poinformowała mocodawcy o terminie rozprawy (k. 15, 16, 17, 18 akt II SA/Sz 367/18).

Sędzia WSA Barbara Gebel oraz sędzia NSA Stefan Kłosowski w dniu 12 czerwca 2018 r. złożyli do akt sprawy oświadczenia w których wskazali, że nie zachodzą żadne podstawy określone w art. 18 i art. 19 ppsa, wyłączenia ich od udziału w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 367/18 (k. 21, 22 akt II SA/Sz 367/18).

Okoliczności przedstawione we wnioskach skarżącego, nie uzasadniają konieczności wyłączenia sędziego WSA Barbary Gebel i sędziego NSA Stefana Kłosowskiego od rozpatrywania sprawy skarżącego.

Sformułowania użyte przez skarżącego w rozpatrywanych wnioskach są przejawem subiektywnych przeświadczeń o braku obiektywizmu sędziów, z powodu niezadowalających stronę czynności podejmowanych przez sędziów, a wynikających z oczekiwań co do sposobu prowadzenia postępowania sądowego w jego sprawach. Wnioski te, w żadnym fragmencie nie zawierają argumentacji, która wskazywałaby na uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności wskazanych sędziów w niniejszej sprawie, co czyni przedmiotowe żądanie niezasadnym.

Przeświadczenie strony co do tego, że sędzia prowadzi proces wadliwie, zwłaszcza nieobiektywnie, nie jest przesłanką do żądania wyłączenia sędziego. Ocena pracy sędziego pod kątem ewentualnych, popełnionych przez niego uchybień przepisom prawa formalnego, albo błędów w stosowaniu prawa materialnego, należy do sądu wyższej instancji w ramach kontroli instancyjnej. Strona może zatem zwalczać wadliwe orzeczenia wydawane przez sąd za pomocą środków odwoławczych. Nie może natomiast, poprzez składanie nieuzasadnionego wniosku o wyłączenie sędziego, wpływać na skład sądu rozpoznającego sprawę (Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Warszawa 2008, s. 173).

Przywoływany przez skarżącego wniosek o wyłącznie sędziego NSA Stefana Kłosowskiego z 8 września 2016 r. został oddalony postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 29 września 2016 r. II SA/Sz 50/16, zaś zażalenie [...] na to postanowienie oddalono postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 grudnia 2016 r. [I] OZ 1807/16.

Wnioski skarżącego o sprostowanie i uzupełnienie protokołów rozprawy z dnia 14 stycznia 2015 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 1073/11 i z dnia 4 maja 2017 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 366/12 zostały oddalone zarządzeniami - odpowiednio - z dnia 17 kwietnia 2015 r. oraz 12 maja 2017 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 22 § 1 i 2 ppsa, oddalił wnioski o wyłączenie sędziów (k. 24-27 akt II SA/Sz 367/18).

Na postanowienie z 15 czerwca 2018 r. zażalenie wywiódł osobiście [...], zaskarżając je w całości. Skarżący wniósł o: uchylenie w całości w/w postanowienia i wyłączenie sędzi Barbary Gebel i sędziego Stefana Kłosowskiego od rozpatrzenia sprawy II SA/SZ 367/18. Skarżący wskazał, że integralną treścią zażalenia są jego wszystkie pisma procesowe w sprawie (k. 33 akt II SA/Sz 367/18).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli wcześniej, wskazanych w ustawie związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego, we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Poza wypadkami wyłączenia z mocy samego prawa (art. 18 § 1 ppsa), wyłączenie sędziego następuje na wniosek wówczas, jeżeli zachodzą takie okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwości, co do bezstronności sędziego (art. 19 ppsa).

W niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki uzasadniające wyłączenie sędziów (zarówno z mocy art. 18 § 1-3, jak i na podstawie art. 19 ppsa). Argumenty podawane przez wnoszącego zażalenie - w zakresie nieprawidłowego procedowania jego sprawy - mogą być weryfikowane tylko w trybie kontroli instancyjnej. Zarzuty stawiane sędziom mają charakter czysto subiektywny i jako takie nie mogą przynieść spodziewanego rezultatu.

Z oświadczeń złożonych przez każdego sędziów wynika, że nie zachodzą żadne okoliczności, które mogłyby uzasadniać ich wyłączenie od rozpoznania niniejszej sprawy na podstawie ww. przepisów.

W świetle utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych, autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które podważałyby wiarygodność oświadczenia sędziego (postanowienie NSA z: 12.3.2012 r. I FZ 147/12; 9.10.2013 r. II OZ 851/13; 24.9. 2014 r. I OZ 754/14, cbosa).

We wniosku skarżącego o wyłączenie sędziów i w zażaleniu brak jest wskazania takich okoliczności i argumentów, które podważałyby prawdziwość złożonych oświadczeń. Instytucja wyłączenia sędziego nie może być traktowana jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu jej interesów (postanowienie NSA z 22.2.2008 r. II FZ 60/08, OSP 2008/12/133, z aprobującą glosą A. Gomułowicza, akceptowane przez A. Kabata w: B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wolters Kluwer 2018, uw. 4 do art. 19).

Skarżący zarówno we wniosku, jak i w zażaleniu nie wykazał w żaden sposób, że istnieją uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziów objętych wnioskiem. W związku z tym sąd nie miał przesłanek do zastosowania instytucji z art. 19 ppsa. W szczególności za wyłączeniem żadnego z dwojga sędziów objętych wnioskami o wyłączenie sędziów nie mogą przemawiać zdarzenia, wskazywane przez wnioskodawcę, które miały zaistnieć w sprawach: SA/Sz 2337/02, SA/Sz 2847/02, II SA/Sz 501/08, II SA/Sz 1073/11, II SA/Sz 366/12, zakończonych przed wielu laty (cbosa).

Utrwalonym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jest pogląd, że okoliczność, że sędzia reprezentuje pogląd prawny, w ocenie skarżącego, dla niego niekorzystny, oraz że wydaje odmienne od jego oczekiwań rozstrzygnięcia, nie stanowi podstawy wyłączenia sędziego. Taka sytuacja nie może być oceniana jako okoliczność mogąca wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Zarzuty dotyczące wydanego w sprawie orzeczenia bądź opierające się na naruszeniu przepisów procesowych w toku postępowania mogą uzasadniać wniesienie środka odwoławczego, a nie wniosku o wyłączenie sędziego (postanowienie SN z: 26.3.1997 r., III AO 5/97, OSNP 1997/24/502; 8.3.1972 r., I PZ 9/72, Lex 7068; postanowienie NSA z: 13.2.2014 r., II OZ 149/14, Lex 1450957; 16.1.2013 r., II OZ 1174/12, Lex 1274472; 1.12.2016 r., II FSK 2912/14, Lex 2170165). Istnienie, w mniemaniu skarżącego, uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności sędziów objętych wnioskiem o wyłączenie, w żaden sposób nie precyzuje przesłanek, w związku z którymi Sąd powinien zastosować instytucję z art. 19 ppsa.

Naczelny Sąd Administracyjny nie pierwszy raz rozpatruje zażalenia skarżącego na postanowienia WSA, odmawiające wyłączenie sędziego NSA Stefana Kłosowskiego (np. postanowienie NSA z: 30.5.2018 r., I OZ 514/18; 12.4.2018 r., I OZ 734/17; 28.2.2017 r., I OZ 433/17; 20.12.2016 r., I OZ 1904/16; 12.4.2017 r., I OZ 337/16) i sędziego WSA Barbary Gebel (np. postanowienie NSA z: 30.1.2018 r., I OZ 37/18; 21.10.2016 r., I OZ 1184/16; 22.9.2016 r., I OZ 953/16; 7.7.2016 r., I OZ 711/16; 23.3.2016 r., I OZ 265/16), które okazały się niezasadne.

Naczelny Sąd Administracyjny, z uwagi na powyższe, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ppsa, oddalił zażalenie.