Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1059/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2021-12-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.152 par.1-2, art. 145 par.1 pkt 4, art. 149 par. 1-3
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 151,  art. 119 par. 3
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi K. G. i J. G. na postanowienie Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania we wznowionym postępowaniu decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] marca 2021 r., nr [...], Prezydent Miasta S. zatwierdził projekt budowlany i udzielił M. D. pozwolenia na budowę sześciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych wraz z murami oporowymi i niezbędnymi urządzeniami budowlanymi przy ul. [...] w S. (działka nr [...], obręb [...]). Decyzja stała się ostateczna w dniu 15 kwietnia 2021 r.

Pismem z dnia 4 maja 2021 r. K. G. i J. G. złożyli wniosek o wznowienie postępowania zakończonego opisaną wyżej decyzją ostateczną, podnosząc, że zostali bez swojej winy pozbawieni możliwości uczestniczenia w postępowaniu dotyczącym udzielenia przedmiotowego pozwolenia na budowę. Zachowali przy tym miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. – biegnący od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (tj. od 30 kwietnia 2021 r.).

W piśmie tym strony zawarły także wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] marca 2021 r. na podstawie art. 152 § 1 k.p.a.

Postanowieniem z dnia [...] maja 2021 r., nr [...], Prezydent Miasta S. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej wskazaną wyżej decyzją, zaś postanowieniem z dnia [...] maja 2021 r., o tożsamym numerze, w oparciu o przepis art. 152 § 1 k.p.a. odmówił wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej.

Zdaniem organu, w niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności wskazujące na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji ostatecznej o pozwoleniu na budowę z dnia [...] marca 2021 r. Z projektu budowlanego zatwierdzonego wspomnianą decyzją wynika, że obszar oddziaływania nie wykracza poza granice działki inwestycyjnej nr [...] z obrębu [...]. Zgodnie z art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdził projekt budowlany pod względem zgodności projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zgodność projektu zagospodarowania terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, kompletność projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego, w tym w zakresie dołączenia wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz posiadanie przez projektanta odpowiednich uprawnień budowlanych a także aktualności zaświadczenia o przynależności do właściwej izby samorządu budowlanego. Z uwagi na treść art. 35 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, w razie spełnienia wymagań określnych w ust. 1 a także w art. 32 ust. 4 tej ustawy.

W zażaleniu na to postanowienie skarżący wnieśli o jego uchylenie. Podnieśli, że dla wstrzymania wykonania decyzji w trybie art. 152 § 1 k.p.a. wystarczające jest wykazanie prawdopodobieństwa uchylenia decyzji, bez względu na stopień tego prawdopodobieństwa. Wstrzymanie wykonania nie wymaga więc dowodu, bowiem prawdopodobieństwo nie jest równoznaczne z pewnością uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Stwierdzenie przez organ, że nie zachodzą okoliczności wskazujące na prawdopodobieństwo uchylenia zaskarżonej decyzji jest bardzo lakoniczne i uniemożliwia stronie poznanie motywów, którymi kierował się organ przy wydawaniu swojego rozstrzygnięcia. Skarżący podkreślili, że nie mieli możliwości zapoznania się z aktami sprawy dotyczącej pozwolenia na budowę, a tym samym uniemożliwiono im zapoznanie się z samym projektem budowlanym. W ich ocenie, argumentacja organu sprowadza się do uznania, że złożona przez inwestora dokumentacja podlegała już weryfikacji, co dla organu jest równoznaczne z brakiem prawdopodobieństwa uchylenia zaskarżonej decyzji. Idąc tym tokiem rozumowania należało uznać, że brak było również podstaw do wznowienia postępowania, skoro sam obszar oddziaływania inwestycji także podlegał ocenie na etapie udzielania pozwolenia na budowę. Tymczasem organ uznał, że skarżący spełnili warunki niezbędne do wznowienia postępowania, co stanowi przyznanie popełnionego na etapie wydawania decyzji błędu organu. Organ nie może zatem wykluczyć, że w wyniku ponownej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dojdzie do przekonania o niedopuszczalności złożonego projektu budowlanego, co z kolei doprowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Zdaniem skarżących istotnym problemem, który został pominięty na etapie wydawania pozwolenia na budowę, jest samo ukształtowanie geologiczne terenu, w tym realizowanie inwestycji na skarpie, w zabudowie skokowej, co bez wątpienia ingeruje w ukształtowanie geologiczne sąsiedniej działki. Badania podłoża budowli mają kardynalne znaczenie w powodzeniu całej inwestycji, gdyż wyniki tych badań decydują o poprawności obliczeń nośności i stateczności konstrukcji i powinny dać odpowiedź na pytanie, czy wzmacnianie podłoża jest w ogóle potrzebne. W ocenie stron, ta okoliczność nie została zweryfikowana na etapie wydawania pozwolenia na budowę.

Dodatkowo problemem może być poziom wód gruntowych, które przy ingerencji w strukturę skarpy mogą zmienić swój kierunek przepływu.

Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2021 r., nr [...], Wojewoda na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ wskazał, że wniosek skarżących został oparty na przesłance z art. 145 §1 pkt 4 k.p.a., tj. niezawinionego braku udziału strony w postępowaniu. Powołując się na treść art. 28 ustawy Prawo budowlane, Wojewoda wyjaśnił, że stronami w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę są inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Z kolei obszar oddziaływania obiektu, w myśl art. 3 pkt 20 tej ustawy, to teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu.

Przedmiotem inwestycji jest budowa sześciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych wraz z murami oporowymi i niezbędnymi urządzeniami budowlanymi, na terenie działki nr [...], obręb [...], położonej przy ul. [...] w S.. Budynki piętrowe, niepodpiwniczone zostaną wykonane w zabudowie szeregowej. Zjazd z terenu inwestycji odbywać się będzie ze szczytu ul. [...], oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...]. Działka ta graniczy z działką inwestycyjną nr [...].

Zdaniem Wojewody, skarżący interes prawny do udziału w postępowaniu wywodzą m.in. z posiadanego udziału we własności gruntu – działki drogowej nr [...]. Tymczasem inwestycja w żaden sposób nie dotyczy wykonywania robót budowlanych w pasie wspomnianej działki drogowej. Inwestor, podobnie jak skarżący, posiada udział w tej działce drogowej, przeznaczonej do obsługi komunikacyjnej przyległych nieruchomości. W treści księgi wieczystej wprowadzonej dla tej nieruchomości drogowej, w dziale III wpisano prawo swobodnego przechodu i przejazdu przez wskazaną nieruchomość.

W ocenie organu odwoławczego, z uwagi na powyższe, inwestycja nie wpływa na dotychczasowy sposób zagospodarowania działki drogowej nr [...]. Sprawa możliwości korzystania, utrzymania w należytym stanie, działki drogowej nr [...], przez przyszłych mieszkańców działki nr [...] oraz przez mieszkańców okolicznych nieruchomości i innych użytkowników nie stanowi zagadnienia prawnego, w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę. Uzasadnione interesy osób trzecich, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, to interesy mające umocowanie w przepisach prawa. Nie chodzi przy tym o wszelkie utrudnienia, jakie może spowodować planowana inwestycja, lecz jedynie o takie, które mogą dotyczyć naruszeń interesów prawnych nie zaś interesów faktycznych innych osób. Interes faktyczny skarżących, wynikający z potrzeby zabezpieczenia pasa drogi, której są współwłaścicielami nie przekłada się na interes prawny, w udziale w postępowaniu dotyczącym udzielenia pozwolenia na budowę sześciu domów jednorodzinnych na działce nr [...], obręb [...]. Z tego względu brak jest podstaw do uznania, że ze względu na posiadane udziały we własności działki drogowej nr [...], skarżący posiadają interes prawny do uczestnictwa w postępowaniu zakończonym decyzją Prezydenta Miasta S. z dnia [...] marca 2021 r. o pozwoleniu na budowę.

Z kolei działka skarżących nr [...], znajduje się w odległości (w linii prostej) około 18 metrów od działki objętej inwestycją, zaś pomiędzy tymi działkami znajduje się działka nr [...], na której położony jest budynek mieszkalny jednorodzinny bliźniaczy.

Zdaniem Wojewody, wysokość zaprojektowanych budynków nie przekroczy 9,15 m, inwestycja nie może powodować potencjalnego przesłaniania budynku mieszkalnego położonego na terenie działki skarżących nr [...]. Nie powoduje także zacieniania budynku skarżących, cień padający z bryły zaprojektowanych budynków nie dotyczy działki skarżących. Inwestycja nie ogranicza też w żaden sposób dostępu do działki skarżących nr [...], na której znajduje się budynek mieszkalny. Ze względu na odległość ścian zaprojektowanych budynków od ściany budynku położonego na działce należącej do skarżących - wynoszącą 30 m - inwestycja nie ma wpływu na bezpieczeństwo pożarowe budynku skarżących. Budowa przedmiotowych budynków nie oddziałuje także na działkę skarżących nr [...], ze względu na treść przepisów dotyczących sytuowania miejsc parkingowych, miejsc gromadzenia odpadów i innych wymogów warunków technicznych dotyczących sytuowania budynków.

Przeprowadzone postępowanie nie wykazało zatem potencjalnej możliwości objęcia działek skarżących obszarem oddziaływania kwestionowanej inwestycji. Zdaniem Wojewody, nie występuje prawdopodobieństwo zaistnienia przesłanki niezawinionego braku udziału strony w postępowaniu, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. wobec czego brak jest przesłanek do wstrzymania na podstawie art. 152 k.p.a. wykonania decyzji ostatecznej z dnia [...] marca 2021 r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę spornej inwestycji.

Odnosząc się do podnoszonej przez skarżących argumentacji dotyczącej warunków gruntowych działki objętej inwestycją, organ wyjaśnił, że ze względu na położenie działki nr [...] poniżej rzędnej poziomu działki skarżących nr [...], brak jest potencjalnej możliwości kierowania wód opadowych i roztopowych w kierunku działki skarżących. Ponadto dla potrzeb realizacji inwestycji została sporządzona opinia geotechniczna wraz z dokumentacją badań podłoża gruntowego. Sposób posadowienia budynków na działce nr [...] został dostosowany do warunków terenowych i gruntowych tej nieruchomości.

W skardze na powyższe postanowienie wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, skarżący wnieśli o jego uchylenie, jak również o rozważenie uchylenia postanowienia organu I instancji z dnia [...] maja 2021 r., a także o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy w postaci art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nieprzyznanie przymiotu strony K. G. oraz J. G., będącym współwłaścicielami działki nr [...] oraz nr [...] bezpośrednio sąsiadującej z działką objętą wnioskiem o pozwolenie na budowę, a tym samym znajdującej się w obszarze oddziaływania obiektu,

2. naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy w postaci art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i ustalenie, że działka skarżących nie znajduje się w obszarze oddziaływania planowanego obiektu budowlanego, pomimo iż prawidłowa ocena indywidualnych cech projektowanego obiektu oraz sposób zagospodarowania terenu w jego otoczeniu prowadzi do wniosku, że nieruchomość skarżących pozostaje w strefie oddziaływania planowanej inwestycji,

3. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy w postaci art. 152 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i ustalenie, że okoliczności sprawy nie wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania, podczas gdy podnoszone przez skarżących nieprawidłowości i uchybienia w realizacji planowanej inwestycji, a także mogące wystąpić w ich wyniku konsekwencje dla nieruchomości sąsiednich przesądzają o tym, że nieruchomość skarżących pozostaje w strefie obszaru oddziaływania planowanej inwestycji, a co za tym idzie, że skarżącym przysługuje przymiot strony w przedmiotowej sprawie, co z kolei potwierdza wystąpienie w jej okolicznościach przewidzianego w art. 152 § 1 k.p.a. prawdopodobieństwa uchylenia decyzji ostatecznej, przemawiającego w konsekwencji za jej wstrzymaniem.

W uzasadnieniu skargi, strony wskazały, że przymiot strony w Prawie budowlanym nie jest uzależniony od tego, czy oddziaływanie zamierzonej inwestycji na nieruchomości sąsiednie przekracza ustalone w tym względzie normy, lecz z samego faktu oddziaływania tej inwestycji "w przestrzeń objętą prawem do nieruchomości sąsiednich". Organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję pominął okoliczność, że planowana inwestycja i sposób zagospodarowania jej terenu może spowodować utrudnienia w korzystaniu z nieruchomości przez skarżących, a tym samym prowadzić do ograniczenia możliwości zagospodarowania tej nieruchomości. Nie dostrzegł także zagadnienia ochrony prawa własności (kwestia ta była rozpatrywana wyłącznie z perspektywy nieruchomości stanowiącej drogę dojazdową, z pominięciem działki gruntu nr [...]).

Dodatkowo Wojewoda swoje wnioski o braku oddziaływania planowanej inwestycji na nieruchomość skarżących oparł na dokumentacji geologiczno-inżynierskiej, nasuwającej wiele wątpliwości zarówno na gruncie aktualnego jak i przyszłego wpływu planowanej inwestycji nie tylko na nieruchomości sąsiednie ale też na te, które mają zostać wzniesione na działce nr [...]. Została ona bowiem sporządzona na przełomie maja i czerwca 2020 r, a zatem ponad rok temu i jako taka nie może stanowić podstawy do oceny przydatności rzeczonego gruntu pod zabudowę.

Poza tym inwestor aż do czerwca 2020 r. nie zdołał uzyskać pozytywnej opinii geologicznej bowiem dotychczasowi geolodzy wydali negatywną ocenę gruntu działki nr [...]. Wydanie pozytywnej opinii – przez M. N. – wobec licznych niespójności wzbudza uzasadnione wątpliwości, a co za tym idzie, wymaga ponownego sprawdzenia i analizy. Nie przesądza ona przy tym, że realizacja planowanej inwestycji jest bezspornie możliwa do wykonania, a jeśli jest, to że należy obowiązkowo wykonać określone prace i założenia.

Zdaniem skarżących, wspomniana opinia - poza faktem przerzucenia ostatecznej decyzji w zakresie metod przygotowania gruntu pod zabudowę na projektanta – budzi również wątpliwości ze względu na brak jakiegokolwiek zalecenia w zakresie jego wzmocnienia – analogicznie jak w wypadku nieruchomości sąsiednich – murem oporowym.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje:

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 § i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021, poz. 137 ze zm.). Zakres kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) - dalej "p.p.s.a.", zgodnie z którym, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, w trybie uproszczonym, stosownie do treści art. 119 pkt 3 p.p.s.a. który stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Przedmiotem kontroli w sprawie jest postanowienie Wojewody utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta S. o odmowie wstrzymania - we wznowionym postępowaniu - wykonania decyzji ostatecznej, zatwierdzającej projekt budowlany oraz udzielającej pozwolenia na budowę sześciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych wraz z murami oporowymi i niezbędnymi urządzeniami budowlanymi.

Podstawą wstrzymania wykonania decyzji w takim postępowaniu jest art. 152 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej właściwy w sprawie wznowienia postępowania wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania.

Cytowany przepis nie zawiera jednoznacznych kryteriów wstrzymania wykonania decyzji, wskazując jako przesłankę jedynie "prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania". W orzecznictwie ugruntował się pogląd zgodnie z którym art. 152 § 1 k.p.a. dotyczy takiego stanu rzeczy, gdy na podstawie akt sprawy organ jest wstępnie przekonany o konieczności uchylenia decyzji ostatecznej we wznowionym postępowaniu. Zaistnienie przesłanki prawdopodobieństwa uchylenia we wznowionym postępowaniu decyzji ostatecznej nie wymaga udowodnienia, że decyzja dotychczasowa będzie podlegać uchyleniu. Ocena prawdopodobieństwa uchylenia decyzji ostatecznej powinna być jednak przekonująca i wyczerpująca, oparta na materiale dowodowym, nawiązująca do przesłanki wznowienia postępowania oraz do konkretnych okoliczności wskazujących na prawdopodobieństwo wyeliminowania decyzji ostatecznej we wznowionym postępowaniu (por. wyrok NSA z dnia 23.02.2012 r., II OSK 2353/10, Lex Nr 1138150, wyrok WSA w Krakowie z dnia 5.09.2012 r., II SA/Kr 1259/12, LEX nr 1222372), a organ winien wziąć pod uwagę wszystkie dostępne na tym etapie postępowania okoliczności faktyczne i prawne (por. wyroki WSA w Rzeszowie z dnia 20.03.2008 r., II SA/Rz 760/07, Lex Nr 509166, WSA w Białymstoku z dnia 12.06.2012 r., II SA/Bk 217/12, LEX nr 1170773).

Podzielając pogląd zawarty w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23 września 2008 r., (sygn. akt II SA/Kr 648/08), należy wskazać, że norma z art. 152 k.p.a. winna być oceniana w zestawieniu z przepisem art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., gdyż dla wydania postanowienia w oparciu o art. 152 § 1 k.p.a., nie będzie podstaw w przypadku zaistnienia sytuacji przewidzianej w art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., czy też w przypadku, o jakim mowa w art. 151 § 2 k.p.a. Określenie "prawdopodobieństwa" powinno polegać na podaniu przesłanki wznowieniowej, która ma być zastosowana z jednoczesnym przytoczeniem okoliczności, które wskazują na tę konkretną przesłankę oraz omówieniu względów dla jakich zdaniem organu możliwe jest uchylenie konkretnej decyzji.

W niniejszej sprawie Prezydent Miasta S. wznowił na żądanie K. G. i J. G. postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją o udzieleniu pozwolenia na budowę sześciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych wraz z murami oporowymi i niezbędnymi urządzeniami budowlanymi, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., tj. z uwagi na brak udziału strony, bez jej winy w postępowaniu. Legitymację do udziału w tym postępowaniu skarżący uzasadnili lokalizacją wspomnianych budynków w pobliżu ich działki nr [...] oraz w sąsiedztwie działki drogowej nr [...], w której posiadają udziały.

W tym miejscu należy przypomnieć, że postępowanie wznowieniowe przebiega w dwóch fazach – wstępnej, która zostaje zainicjowana wnioskiem o wznowienie oraz właściwej, która następuje po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. W pierwszej fazie organ dokonuje jedynie formalnego badania dopuszczalności wznowienia, obejmującego przede wszystkim kwestie podmiotowe, tj. legitymacji do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie, zachowania terminu oraz powołania ustawowych przesłanek określonych w art. 145 § 1 k.p.a. W przypadku spełnienia warunków formalnych obowiązkiem organu jest wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 k.p.a.), które nie przesądza jednak o istnieniu podstaw wznowienia z art. 145 § 1 k.p.a. Negatywny zaś wynik badania podstaw formalnych prowadzi do wydania decyzji o odmowie wszczęcia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.).

Należy w pełni podzielić przy tym pogląd zawarty w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 31 maja 2017 r. (sygn. akt II SA/Rz 72/17, zgodnie z którym, "pewnym wyjątkiem jest wznowienie postępowania w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., gdzie kwestie podmiotowe stanowią istotę wznowienia. Co do zasady niezbędne jest wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania, gdyż tylko wtedy możliwe jest zbadanie sprawy w problematycznym zakresie i rozstrzygnięcie takiej kwestii. Ustalenie, czy w danym przypadku zaistniały rzeczywiście podstawy wznowienia, w tym także czy zaistniała przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. pozbawienia strony udziału w postepowaniu, a następnie rozstrzygnięcie istoty sprawy może bowiem nastąpić wyłącznie w fazie postępowania rozpoznawczego, o czym stanowi expressis verbis art.149 § 2 k.p.a.".

Jak słusznie zauważyli skarżący, stronami postępowania w sprawie pozwolenia na budowę są inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu, przy czym przez wspomniany obszar oddziaływania należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. Niewątpliwie też należy się z nimi zgodzić, że przez ograniczenie możliwości zagospodarowania działki sąsiedniej należy rozumieć utrudnienia w korzystaniu z nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem.

Skarżący nie powołali się jednak na jakiekolwiek okoliczności, które wskazywałyby, że do takich utrudnień w tym wypadku może dojść.

W ocenie Sądu za słuszne należy uznać stanowisko Wojewody, że inwestycja nie wpływa na dotychczasowy sposób zagospodarowania działki drogowej nr [...]. Działka ta (w której skarżący podobnie jak inwestor posiadają udziały), przeznaczona jest do obsługi komunikacyjnej przyległych nieruchomości, a w treści księgi wieczystej prowadzonej dla tej nieruchomości drogowej w dziale II wpisano prawo swobodnego przechodu i przejazdu przez wskazaną nieruchomość.

Z projektu budowlanego nie wynika by inwestor planował wzniesienie na tej działce jakichkolwiek obiektów, które mogłyby wpływać na zmianę sposobu zagospodarowania tej działki. Nie ulega wątpliwości, że po zrealizowaniu inwestycji w dalszym ciągu będzie to działka drogowa służąca obsłudze komunikacyjnej przyległych nieruchomości. Z kolei działka skarżących nr [...] nie sąsiaduje z działką inwestycyjną (pomiędzy tymi działkami znajduje się działka nr [...] – nienależąca do stron).

Jak słusznie zauważył Wojewoda, inwestycja nie spowoduje zacieniania działki skarżących, cień padający z bryły zaprojektowanych budynków nie dotyczy działki nr [...]. Ze względu na odległość około 30 m od ścian zaprojektowanych budynków od ściany budynku położonego na działce skarżących, inwestycja nie ma też wpływu na bezpieczeństwo pożarowe budynku stron. Wysokość zaprojektowanych budynków nie przekroczy 9,15 m i nie może spowodować potencjalnego przesłaniania ich budynku w rozumieniu § 13 ust. 1 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 202 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2019 r., poz. 1065).

Ze względu na położenie działki nr [...], poniżej rzędnej poziomu działki skarżących nr [...], brak jest też potencjalnej możliwości kierowania wód opadowych i roztopowych w kierunku działki skarżących. Spadek rzędnych terenu następuje w kierunku zachodnim, natomiast budynek skarżących położony jest na kierunku północno-wschodnim względem zaprojektowanych budynków.

Jak wynika z powyższego, inwestycja nie ogranicza w żaden sposób dostępu do działki skarżących i nie wpływa na ograniczenie możliwości zagospodarowania, zabudowy tej działki.

Raz jeszcze należy podkreślić, że skarżący nie wyjaśnili na czym miałoby polegać ograniczenie możliwości zagospodarowania działek nr [...] oraz [...]. Niewątpliwie nie można uznać za takie ograniczenie "zagęszczenie zabudowy na niewielkim obszarze", o którym wspomnieli oni we wniosku o wznowienie postępowania z dnia [...] maja 2021 r. Sam fakt, że po zrealizowaniu projektowanej zabudowy dojdzie do jej "zagęszczenia" nie oznacza, że skarżący nie będą mogli dysponować swoją nieruchomością czy też użytkować jej w dotychczasowy sposób. Co więcej, inwestycja ta jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (przyjętym uchwałą Rady Miasta S. z dnia 26 listopada 2019 r. nr [...], w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [...] w S.), w którym w § 9 ust. 1 przewidziano dla terenu elementarnego P.W. [...] przeznaczenie terenu pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. Z uwagi na treść art. 3 pkt 2a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2021, poz. 2351) budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym jest m.in. budynek w zabudowie szeregowej, przy czym powierzchnia zabudowy inwestycji jest mniejsza niż 40 %, co odpowiada zapisom § 9 ust. 3 pkt 2 uchwały z dnia 26 listopada 2019 r., zgodnie z którym maksymalna powierzchnia zabudowy wynosi 40 % powierzchni działki budowlanej. Zapewniony zastał również minimalny udział powierzchni biologicznie czynnej – tj. 50 % (zgodnie z § 9 ust. 2 cytowanej uchwały).

Z kolei podnoszone przez strony zarzuty dotyczące ryzyka utraty podparcia przez skrajny bliźniak przy ul. [...], na skutek ingerencji w skarpę na działce nr [...], po pierwsze nie dotyczą działki skarżących nr [...] (która nie jest działką skrajną), a po drugie oparte są jedynie na przypuszczeniu nie zaś konkretnych argumentach wynikających np. z badań geologicznych. Skarżący kwestionują opracowanie geologiczno-inżynierskie dołączone do projektu budowlanego, z uwagi na to, że "nie przesądza (...) wprost (w sposób nie budzący wątpliwości), że realizacja planowanej inwestycji jest bezspornie możliwa do wykonania". Nie podają jednak jaki konkretnie wypływ powyższe ma na sposób zagospodarowania należącej do nich działki.

Skarżący wspomnieli też o znacznym utrudnieniu dojazdu do ich nieruchomości, jednak nie wiadomo na czym owe utrudnienia miałyby polegać, w sytuacji gdy na działce drogowej nr [...] nie powstaną żadne obiekty, droga zachowa dotychczasowe parametry.

Jak słusznie zauważył Wojewoda, z okoliczności, że skarżący posiadają udziały w działce drogowej nr [...] nie wynika ich interes prawny do udziału w postępowaniu.

Będzie ona co prawda stanowić drogę dojazdową już nie tylko do działki skarżącego nr [...] ale także do powstającego osiedla, jednak prowadzone na działce inwestycyjnej roboty budowlane działki tej nie obejmują.

Podzielając w pełni stanowisko wyrażone w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2021 r. (sygn. akt II OSK 230/21) wskazać należy, że w istocie realizacja każdej inwestycji może prowadzić do zwiększenia ruchu komunikacyjnego, wpływającego na stan dróg i to nie tylko bezpośrednio graniczących z terenem inwestycji. Świadczy to jednak tylko o interesie faktycznym właściciela i zarządcy drogi, a nie o ich interesie prawnym.

W orzecznictwie trafnie podkreśla się, że samo legitymowanie się prawem własności nieruchomości graniczącej z terenem inwestycji nie przemawia za przyjęciem, że jej właściciel powinien być stroną postępowania w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę (np. wyroki NSA z 6.11.2019 r., II OSK 3099/17, LEX nr 3092409; z 4.07.2018 r., II OSK 1957/16, LEX nr 2527239).

Skarżący nie wskazali konkretnych przepisów prawa materialnego, które w związku z realizacją inwestycji zostałyby naruszone. Podnieśli jedynie zarzut naruszenia art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane – z uwagi na przyjęcie przez organ, że ich działka nie znajduje się w obszarze oddziaływania planowanego obiektu budowlanego, a także art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, z uwagi na nieprzyznanie skarżącym przymiotu strony, które to zarzuty, z powodów omówionych powyżej, okazały się nietrafne.

Co prawda uzasadnienie rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji w omawianym zakresie nie może być uznane za wyczerpujące i w pełni przekonywujące, co może stanowić o naruszeniu art. 107 § 3 k.p.a., jednak w ocenie Sądu uchybienie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy wobec przytoczenia stosownej argumentacji przez Wojewodę w zaskarżonym postanowieniu.

Nieuzasadniony okazał się także zarzut naruszenia art. 152 § 1 k.p.a. bowiem – jak słusznie przyjął organ – w niniejszej sprawie nie występuje prawdopodobieństwo zaistnienia przesłanki niezawinionego braku udziału strony w postępowaniu, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., a co za tym idzie, brak jest przesłanek do wstrzymania na podstawie art. 152 k.p.a. wykonania decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta S. z dnia [...] marca 2021 r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę sześciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych wraz z murami oporowymi oraz niezbędnymi urządzeniami budowlanymi.

W tym stanie rzeczy, ponieważ zawarte w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.