Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 105/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2015-06-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 15 ust. 2
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Białek Sędziowie Sędzia WSA Alicja Palus Sędzia WSA Anna Siedlecka – spr. Protokolant Starszy asystent sędziego Malwina Jaworska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi E. Sz. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. ([...]), podjętą na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 roku, poz. 267, dalej: k.p.a.) w związku z art.15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. Nr 139 z 2006 roku, poz. 993 ze zm., dalej ustawa), Prezydent Miasta W. orzekł o wymeldowaniu E. Sz. z miejsca pobytu stałego w W. przy ulicy B. [...].

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że z art. 15 ust. 2 ustawy wynika, że wymeldowanie osoby z pobytu stałego może nastąpić wówczas jeżeli w toku postępowania administracyjnego okaże się, że spełnione zostały łącznie następujące przesłanki: trwałe i dobrowolne opuszczenie miejsca pobytu stałego oraz opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego bez dopełnienia obowiązku wymeldowania. Ponadto zgodnie z art. 10 ust. 2 ustawy: "zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu".

Dalej Prezydent W. wskazał, że postępowanie w sprawie wymeldowania E. Sz., zameldowanej na pobyt stały w W. przy ulicy B. [...] w dniu [...] r, wszczęto na wniosek [...] Sp. z o.o. w W. Pismem z dnia 30 października 2013 r. wnioskodawca poinformował tut. Biuro, że W. i H. Sz. wraz z córką E. Sz. opuścili miejsce pobytu stałego przy ulicy B.w W. w związku z czynnościami eksmisyjnymi przeprowadzonymi przez Komornika sądowego w dniu [...] r. Na podstawie skierowania nr [...] z dnia 9 października 2013 r. wymienione osoby otrzymały lokal socjalny przy ulicy M. J. P. [...] w W.(do natychmiastowego zasiedlenia) i tam zostały przewiezione należące do nich ruchomości. W czynnościach eksmisji nie uczestniczyła E. Sz.

W toku postępowania W. Sz. oświadczył do protokołu, że w związku z wyrokiem eksmisyjnym z lokalu przy ul. B. [...] w W. została zawarta umowa najmu na lokal socjalny przy ul. M. J.P.[...] w W. Ponadto wskazał, że została złożona skarga na działania Komornika, wniosek o odroczenie wykonania wyroku a także apelacja od wyroku sądowego o eksmisję z 2010 r. Wyjaśnił też, że w dniu [...] r. wraz z żoną i córką dokonali włamania do lokalu przy ulicy B. [...] i wnieśli tam swoje rzeczy osobiste, meble oraz sprzęty. Ponownie do niniejszego lokalu weszli w dniu 10 listopada 2013 r., ale sam fakt zajęcia lokalu nie został zgłoszony w [...] Sp. z o.o. w W. Wreszcie strona wyjaśniła, że zamierza w dniu 12 listopada 2013 r. zdać lokal socjalny przy ul. M. J. P., a jako adres do korespondencji wskazała ul. B. [...] w W.

W dniu 13 listopada 2013 r. organ uzyskał informację, że lokal przy ulicy M. J.P. [...] w W. nie został przekazany przez W. Sz., ale w dniu 15 listopada 2013 r. H. i W. Sz. przesłali do Miejskiego Zarządu Budynków Sp. z o.o. w W. [...]" klucze od mieszkania przy ul. M. J. P. Nie miało jednak miejsce oficjalne przekazanie lokalu (notatka służbowa). Ponadto organ wskazał, że w toku postępowania pismem z dnia [...] r. H. i W.Sz. oraz E.Sz. złożyli wyjaśnienia w sprawie wymeldowania z pobytu stałego przy ulicy B. [...] w W. wnioskując o odrzucenie wniosku o ich wymeldowanie z uwagi na fakt zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu.

Dalej organ wskazał, że meldunek jest wyłącznie rejestracją osób w danym miejscu i nie daje osobie meldowanej (wymeldowanej) uprawnień do rozporządzania lokalem, a organ ewidencyjny nie jest uprawniony do rozstrzygania spraw rodzinnych i majątkowych, czy też naruszonego posiadania lub dokonanej zamiany mieszkań. O charakterze pobytu w określonej miejscowości decyduje zamiar osoby podlegającej obowiązkowi meldunkowemu, jednakże w razie wątpliwości w tej kwestii organ administracji państwowej nie może ograniczyć się do bezkrytycznego przyjęcia jej oświadczenia woli w tej kwestii. O ocenie charakteru pobytu decyduje bowiem nie tylko werbalna treść oświadczenia woli, ale również okoliczności faktyczne wskazujące na zamiar rzeczywisty.

Pobytem stałym, zgodnie z art 6 ust. 1 ustawy jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania, z wolą koncentracji w danym miejscu swoich spraw bytowych.

Z całości zgromadzonego materiału jednoznacznie wynika, że na podstawie prawomocnego wyroku eksmisyjnego Sądu Rejonowego w W. (sygn. akt [...]) z dnia 8 kwietnia 2010 r. H. i W.Sz. wraz z E. Sz. utracili uprawnienia do przebywania w miejscu pobytu stałego przy ulicy B. [...] w W., a w dniu 29 października 2013 r., w obecności H. i W. Sz., Komornik sądowy wykonał czynności egzekucyjne. W efekcie W. Sz. otrzymał klucze do lokalu socjalnego przy ulicy M.J. P. [...] w W.

Prezydent Miasta W. wskazał, że zebrany w sprawie materiał dowodowy daje podstawy do podjęcia decyzji o wymeldowaniu strony z pobytu stałego przy ul. B. [...] w W. z uwagi na spełnienie przesłanki jego opuszczenia przez, które należy rozumieć nie tylko dobrowolne wyprowadzenie się z dotychczasowego miejsca pobytu stałego, ale także pozostawienie tego miejsca pobytu w drodze postępowania egzekucyjnego. Wyjaśnił przy tym, że jakkolwiek E.Sz. w dniu [...] r. powróciła wraz z rodzicami do lokalu przy ulicy B. [...] w W., dokonując w dniu [...]r. włamania do przedmiotowego lokalu, to jednak egzekucja wyroku orzekającego eksmisję E. Sz. jest aktem równoznacznym z ustaniem jej pobytu w tym lokalu w rozumieniu art. 6 ust. 1 cytowanej powyżej ustawy.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła E. Sz. wnosząc o jej uchylenie jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa.

Decyzją z dnia [...] r. ([...]) podjętą na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. w zw. z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, Wojewoda D.utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ wskazał, że w art. 15 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych przewidziany został obowiązek osoby, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące, wymeldowania się w organie gminy, właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce jej pobytu, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca. W przypadku gdy osoba taka nie dopełni tego obowiązku, organ gminy wydaje na wniosek właściciela lub innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, iż przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu tego przepisu jest spełniona, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. O opuszczeniu miejsca stałego pobytu można mówić tylko wtedy, gdy dana osoba fizycznie nie przebywa w określonym lokalu i ma zamiar opuszczenia tego lokalu na stałe, a zamiar ten związany jest z założeniem w nowym miejscu ośrodka osobistych i majątkowych interesów. Rezygnacja z przebywania w określonym lokalu może nastąpić w sposób wyraźny - przez złożenie stosownego oświadczenia, ale także w sposób dorozumiany - przez zachowanie, które w sposób niebudzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby skoncentrowania swojej aktywności życiowej w innym miejscu.

Organ odwoławczy zauważył, że na "trwałość" i "dobrowolność" opuszczenia miejsca stałego pobytu, jako koniecznych przesłanek wymeldowania, często powołuje się orzecznictwo, jednakże ich znaczenie nadal budzi wiele wątpliwości, co też znajduje swoje uzasadnienie w przywołanych przez Wojewodę orzeczeniach sądowoadministracyjnych.

Dalej Wojewoda wskazał, że dla oceny zamiaru opuszczenia lokalu istotne znaczenie będzie mieć to czy okoliczności istniejące w sprawie potwierdzają wolę osoby zainteresowanej, czy też pozostają z nią w sprzeczności, a do okoliczności takich należeć będzie: sposób opuszczenia lokalu, koncentracja interesów życiowych w danym miejscu (przebywanie w nim w sensie fizycznym, praca, nauka), a także obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w nim (również w przyszłości). Przykładem utraty miejsca stałego pobytu i przede wszystkim realnej możliwości skoncentrowania w nim swojego życia jest orzeczenie eksmisji, które to zwykle związane jest z brakiem dobrowolności opuszczenia spornego lokalu. Dlatego też nieistotne dla rozstrzygnięcia sprawy jest w takim przypadku badanie w toku postępowania administracyjnego woli czy zamiaru osoby opuszczającej lokal, skoro osoba ta nie ma uprawnień do przebywania w lokalu i wyprowadza się z miejsca pobytu stałego wykonując prawomocny wyrok sądowy lub dostosować się do podjętych czynności egzekucyjnych. Mimo, że z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że w postępowaniu w sprawie o wymeldowanie osoby z pobytu stałego organy winny badać, czy opuszczenie lokalu nastąpiło w sposób dobrowolny, to jednak okoliczność ta nie odnosi się do sytuacji, gdy orzeczona została eksmisja z tego lokalu. Nieprzebywanie w miejscu stałego zameldowania w związku z utratą uprawnień do przebywania w lokalu jest aktem równoznacznym z ustaniem pobytu w tym lokalu w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 11 września 2008 r. sygn. akt III SA/Łd 827/07). Zatem opuszczenie lokalu wskutek wykonania wyroku orzekającego eksmisję jest opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, które w konsekwencji uzasadnia orzeczenie o wymeldowaniu osoby eksmitowanej.

Zdaniem Wojewody materiał dowodowy niniejszej sprawy dowiódł bezsprzecznie, że wobec E.Sz. orzeczona została eksmisja z przedmiotowej nieruchomości, która następnie została przeprowadzona przez komornika sądowego. Rzeczy (majątek) strony zostały przeniesione do przyznanego jej przez Gminę W. lokalu socjalnego położonego przy ul. P. [...], a [...] Biuro Lokalowe Urzędu Miejskiego w W. zaleciło jak najszybsze zasiedlenie danej nieruchomości. Pomimo powyższej eksmisji skarżąca wraz z rodzicami dobrowolnie zrezygnowała z zamieszkania w przyznanym im lokalu socjalnym i bezprawnie zajęła dotychczasowe mieszkanie, nad którym władztwo rodzinie zostało odebrane wyrokiem sądu. Okoliczność ta, związana z subiektywnym nastawieniem osoby przebywającej w lokalu – zdaniem organu – nie może jednak obiektywnie przemawiać za zamiarem stałego przebywania w lokalu skoro pozostawanie w nim jest pozbawione podstaw prawnych. Pogląd ten znajduje swoje uzasadnienie w orzecznictwie, gdzie m.in. wskazuje się, że instytucja zameldowania nie może sankcjonować samowoli, a więc sytuacji będącej następstwem naruszenia posiadania czy wręcz przestępstwa polegającego na naruszeniu miru domowego. Właściciel lokalu ma bowiem niezbywalne podmiotowe prawo decydowania kto zamieszkuje w jego lokalu i kto ma być w nim zameldowany na pobyt stały lub czasowy. Przy ocenie czy mamy do czynienia z zamiarem stałego pobytu należy brać pod uwagę czynnik obiektywny, którym jest w tym wypadku wyrok eksmisyjny. Osoba w stosunku do której został orzeczony nakaz opuszczenia lokalu nie może lokować na czas stały swojego centrum interesów życiowych w miejscu co do którego wie, że będzie musiała je opuścić. Rejestracja pobytu nie może być sprzeczna z prawem i nie może służyć legalizowaniu bezprawnych działań (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 października 2013 r. sygn. akt V SA/Wa 713/13). Ponadto w judykaturze przyjmuje się, że opuszczenie lokalu wskutek wykonania wyroku orzekającego opróżnienie i wydanie nieruchomości jest opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, które w konsekwencji uzasadnia orzeczenie o wymeldowaniu osoby eksmitowanej. Podkreśla się także, że egzekucja wyroku orzekającego eksmisję, czy opróżnienie i wydanie lokalu (na skutek roszczenia windykacyjnego) jest aktem równoznacznym z ustaniem pobytu w lokalu w rozumieniu art. 6 ust. 1 cyt. ustawy. Nawet jeśli po wykonaniu egzekucji eksmitowana osoba wbrew woli wierzyciela egzekucyjnego wtargnie do lokalu, nie stanowi to stałego jej pobytu z zamiarem stałego przebywania (będącego generalnie przesłanką zameldowania) i nie uchyla zaistniałej wcześniej przesłanki wymeldowania (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 4 kwietnia 2012 r. sygn. akt IV SA/Wr 776/11).

W kontekście powyższego trudno jest w realiach niniejszej sprawy twierdzić, iż lokal przy ul. B. [...]w W.jest miejscem stałego pobytu E. Sz., a zatem takim, w którym będzie ona legalnie koncentrowała swoje sprawy w przyszłości. Pomimo bowiem iż w chwili obecnej zamieszkuje w przedmiotowym lokalu, to jednak czyni to nielegalnie i niezgodnie z orzeczoną wobec niej eksmisją. Działanie takie przeczy prawu i nie może pozostać przez organ administracji niezauważone. Niemożliwym jest jednocześnie przyjęcie, że to właśnie w miejscu dotychczasowego stałego zameldowania strona będzie zamieszkiwać w przyszłości, ponieważ - jak sama stwierdziła - zajęła ten lokal bezprawnie, w wyniku włamania. Niezrozumiałym jest przy tym dla organu administracji nieskorzystanie przez zainteresowaną i jej rodzinę z możliwości zamieszkiwania w lokalu socjalnym.

Dalej organ podniósł, że ustawowa przesłanka wymeldowania polegająca na "opuszczeniu miejsca pobytu stałego" jest spełniona także w przypadku przymusowego opuszczenia lokalu, jeżeli ten przymus wynikał ze zgodnego z prawem, władczego działania organów państwa, w związku z wykonaniem w drodze egzekucji wyroku nakazującego eksmisję z lokalu, co miało miejsce w stanie faktycznym niniejszej sprawy. Tak więc okoliczność, że E.Sz. opuściła miejsce stałego pobytu wbrew swej woli, nie niweczy spełnienia przesłanki wynikającej z art. 15 ust. 2 w/w ustawy i skutku w postaci wymeldowania. Składanie przy tym skarg na czynności komornika pozostaje bez znaczenia dla bytu prawnego decyzji o wymeldowaniu, gdyż tego rodzaju czynności nie wpływają na ocenę zaistnienia podstaw prawnych do wymeldowania. Przepis art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych wymaga dla zaistnienia przesłanek wymeldowania jedynie: opuszczenia miejsca pobytu stałego i niedopełnienia obowiązku wymeldowania. Jeśli zatem osoba nie przebywa w dotychczasowym miejscu pobytu (bez względu na to, czy opuszczenie tego miejsca miało charakter dobrowolny, czy też przymus opuszczenia wynikał z czynności prawnych właściwego organu) i nie wykonała obowiązku wymeldowania, istnieją podstawy do orzeczenia o wymeldowaniu. Celem postępowania w sprawie o wymeldowanie jest bowiem zapewnienie zgodności zapisów rejestrowych w ewidencji ludności z rzeczywistym stanem, czyli miejscem pobytu danej osoby.

Konkludując, organ wskazał, że funkcjonowanie w obrocie prawnym prawomocnego orzeczenia sądowego nakazującego opróżnienie lokalu, którego wykonanie skutkowało przymusowym opuszczeniem miejsca dotychczasowego stałego pobytu, stanowi podstawę do wymeldowania w trybie przewidzianym przepisem art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, a w zakresie kompetencji organów administracji publicznej nie mieści się prawo do kwestionowania zgodności z prawem prawomocnych wyroków sądów powszechnych. Zgodnie z wyrażoną w art. 365 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r. poz. 101) zasadą poszanowania prawa, orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, ale również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w przypadkach przewidzianych w ustawie także inne osoby. Nie można zatem podważać rozstrzygnięcia nakazującego opuszczenie lokalu, a w przypadku wykonania eksmisji na drodze postępowania egzekucyjnego twierdzić, że opuszczenie w tej sytuacji miejsca pobytu, jako niemające charakteru dobrowolnego, nie jest opuszczeniem lokalu w znaczeniu wynikającym z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Sprawa o opróżnienie lokalu z osób i rzeczy ma charakter cywilnoprawny. Oznacza to, że wszelkie spory na jej tle należą do właściwości sądów powszechnych, nie zaś organów administracji publicznej właściwych w sprawach meldunkowych. W zakresie kompetencji tych ostatnich leży bowiem jedynie rejestracja stanu faktycznego w przedmiocie miejsca rzeczywistego i legalnego pobytu osób fizycznych.

W końcowej części uzasadnienia organ II instancji podniósł, że przeprowadzone postępowanie nie budzi wątpliwości co do jego prawidłowości i rzetelności. Organ I instancji przeprowadził bowiem wyczerpujące postępowanie, dokonał oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i na jego podstawie wydał stosowną decyzję.

Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożyła E.Sz. wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania w sprawie oraz zwolnienie z kosztów sądowych. Ponadto skarżąca wniosła o przesłuchanie w charakterze świadka G. D., gdyż jest ona w posiadaniu dokumentów świadczących o tym, że [...] sp. z o.o. nie jest właścicielem spornego mieszkania i w tej sprawie toczy się odrębne postepowanie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem.

Kwestionowanemu orzeczeniu zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj. art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i o dowodach osobistych przez jego zastosowanie, w sytuacji gdy skarżąca nie opuściła miejsca pobytu stałego, co wyklucza wydanie decyzji w sprawie wymeldowania.

W uzasadnieniu skarżąca nadmieniła jedynie, że o wyroku SR w W.wydanym w dniu 8 kwietnia 2010 r. dowiedziała się dopiero 5 października 2013 r. z załącznika jaki otrzymała od komornika w trakcie postępowania egzekucyjnego i natychmiast zwróciła się o doręczenie jej wyroku wraz z uzasadnieniem oraz o wstrzymanie eksmisji. Złożyła także wniosek o ustalenie stanu rzeczywistego i faktycznego księgi wieczystej, wskazując, że wyciąg z KW nie jest zgodny ze stanem rzeczywistym o czym dowiedziała się od G. D.. Od tego czasu G.D.przekazała jej również szereg nowych, istotnych informacji i dokumentów podważających tytuł własności [...] Sp. z o.o w W.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda D.wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację i wywody prawne zawarte w kwestionowanej decyzji.

Odnosząc się do podniesionego w skardze zarzutu, iż [....] sp. z o.o. w W. nie jest właścicielem spornego mieszkania i w tej sprawie toczy się postępowanie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem, a ponadto skarżąca nie wiedziała wcześniej o wydanym wyroku eksmisyjnym i złożyła do sądu wniosek o wstrzymanie eksmisji Wojewoda stwierdził, iż organ administracji orzeka w sprawie według stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dacie wydawania decyzji, a zgodnie ze stanem istniejącym obecnie inicjator postępowania posiada przymiot strony w niniejszej sprawie. Podkreślił jednocześnie, że zgodnie z art. 365 § 1 k.p.c. prawomocne orzeczenie wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Należy przede wszystkim wyjaśnić, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji, postanowienia (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb ich wydania lub tryb podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Jego uchylenie albo stwierdzenie nieważności następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając na względzie wskazane powyżej kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych nie znalazł podstaw dla stwierdzenia naruszenia prawa w rozpoznawanej sprawie, mimo rozważenia w toku dokonywanych czynności przepisu art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.), z którego wynika, że Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontroli tut. Sądu podlegała decyzja Wojewody D. z dnia [...] r. ([...]) utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] r. ([...]) orzekającą o wymeldowaniu E. Sz.z miejsca pobytu stałego w lokalu przy ul. B.[...] w W.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. Nr 139 z 2006 roku, poz. 993 ze zm.). W myśl tego przepisu, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Z jego brzmienia wynika, że jedyną przesłanką decydującą o pozytywnym rozpatrzeniu przez organ wniosku o wymeldowanie osoby z pobytu stałego jest opuszczenie przez tę osobę miejsca pobytu stałego bez dopełnienia obowiązku wymeldowania się.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego, w rozumieniu omawianego art. 15 ust. 2 ustawy jest spełniona wówczas, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Innymi słowy, chodzi tu o sytuację, w której osoba fizyczna nie przebywa w lokalu mieszkalnym, w którym miała zorganizowane centrum życiowe, a nieprzebywanie to jest wynikiem woli tej osoby (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 3169/00, Lex nr 50123). W przypadku jednak, gdy w obrocie prawnym pozostaje wyrok eksmisyjny wydany wobec zainteresowanego nieistotne jest badanie woli czy zamiaru osoby opuszczającej lokal, skoro osoba ta nie ma uprawnień do przebywania w lokalu i nie przebywa w miejscu pobytu stałego, wykonując prawomocne orzeczenie sądu.

Zasadnie zatem organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych opuszczenie lokalu mieszkalnego wskutek wykonania wyroku nakazującego eksmisję jest opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, uzasadniającym wydanie decyzji o wymeldowaniu osoby eksmitowanej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 2012 r., sygn. II OSK 526/11, LEX nr 1216746, z dnia 28 stycznia 2010 r. sygn. akt II OSK 195/09, LEX nr 597453 oraz z dnia 23 marca 2010r. sygn. akt II OSK 579/09, LEX nr 597705).

Podkreślenia wymaga, że mieszkanie jest tylko wówczas stałym miejscem pobytu przebywającej w nim osoby, gdy stanowi dla niej wyłączne centrum życiowe. Jest to więc lokal, w którym koncentrują się jej codzienne sprawy, gdzie osoba ta przebywa, wypoczywa, prowadzi gospodarstwo domowe, a takim miejscem skarżącej z pewnością nie jest lokal, z którego została eksmitowana w dniu 29 października 2013 r. Fakt, że co do zasady opuszczenie powinno być dobrowolne nie oznacza, że w każdym przypadku wymeldowaniu z pobytu stałego może podlegać tylko taka osoba, która opuściła lokal dobrowolnie. Na równi z dobrowolnością należy traktować te sytuacje, w których dotychczas zameldowany, jak w niniejszej sprawie, nie ma prawa przebywania w lokalu, w którym nastąpiło jego zameldowanie.

Opuszczenie lokalu mieszkalnego wskutek wykonania wyroku nakazującego eksmisję jest niewątpliwie opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, które uzasadnia wydanie decyzji o wymeldowaniu osoby eksmitowanej zarówno wówczas, gdy wyrok zostanie wykonany dobrowolnie przez zobowiązanego, jak i wtedy, gdy wyrok zostanie wykonany w drodze egzekucji. Skarżąca nie może zgodnie z prawem dalej zamieszkiwać w miejscu, w którym była zameldowana. Takie rozumienie opuszczenia lokalu jest uzasadnione tym, że prawo nie może chronić tych przypadków, które byłyby z nim sprzeczne, a tym bardziej aprobować sytuacji, w której skarżąca przebywa w lokalu na skutek bezprawnych działań. Taka zaś sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, gdyż z jej okoliczności faktycznych wynika, że skarżąca wraz z H. i W.Sz. w sposób nielegalny weszła i przebywa w lokalu mieszkalnym przy ul. B. [...].

Odnosząc się do zawartych w skardze twierdzeń należy zauważyć, że w postępowaniu ewidencyjnym o wymeldowanie organy nie mogą badać prawidłowości orzeczenia sądu powszechnego w przedmiocie eksmisji, a także skuteczności i prawidłowości jego wykonania przez komornika. W zakresie kompetencji właściwych w sprawie organów leży bowiem jedynie rejestracja stanu faktycznego w przedmiocie miejsca rzeczywistego i legalnego pobytu osób fizycznych.

Sąd nie miał także wątpliwości, że w realiach niniejszej sprawy postępowanie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, a zaskarżonej decyzji nie można zarzucić wadliwości, uzasadniającej jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. W sposób bowiem należyty wyjaśniono okoliczności stanu faktycznego oraz dokonano prawidłowego ustalenia mającej zastosowanie normy. Sporządzone natomiast uzasadnienie odzwierciedla poszczególne etapy prowadzonego postępowania oraz wyjaśnia podstawę prawną przyjętego rozstrzygnięcia w sposób wyczerpujący, tak aby strona mogła zrozumieć przesłanki i argumenty, którymi organ ten kierował się przy załatwianiu sprawy, nie naruszając tym samym wyrażonej w art. 11 k.p.a. zasady przekonywania.

Konkludując, uznać należy, iż w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy też innego naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko takie uchybienia uprawniają sąd administracyjny do wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwego aktu administracyjnego.

Mając powyższe na względzie i kierując się dyspozycją z art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.