Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1243/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-08-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Hasła tematyczne: Aplikacje prawnicze
Skarżony organ: Rada Adwokacka
Treść wyniku: Uchylono uchwałę I  i II  instancji
Powołane przepisy: article: art. 38, art. 44 ust. 3, art. 71a, art. 69 ust. 2, art. 75 ust. 5, art. 76 ust. 1, art. 79
journal: Dz.U. 2009 nr 146 poz 1188
law: Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze - tekst jednolity.
article: art. 7, 77 par. 1, 80, 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędziowie Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 sierpnia 2010 r. sprawy ze skargi M. S. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy aplikantów adwokackich 1. uchyla zaskarżoną uchwałę oraz utrzymaną nią w mocy uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej w Z. z dnia [...] października 2008 r.; 2. stwierdza, że uchylone uchwały nie podlegają wykonaniu.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną uchwałą z dnia [...] kwietnia 2009 r., [...] Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej (NRA) utrzymało w mocy uchwałę nr [...] Okręgowej Rady Adwokackiej (ORA) w Z. z dnia [...] października 2008 r. w przedmiocie skreślenia M. S. z listy aplikantów adwokackich.

Do wydania uchwały doszło w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne:

Uchwałą nr [...] z dnia [...] października 2008 r. Okręgowa Rada Adwokacka w Z. skreśliła M. S. z listy aplikantów adwokackich tej Izby, powołując się na art. 79 ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1058 z późn. zm., dalej: "p.o.a."). Organ potraktował zachowanie aplikanta jako niepoważne i nieodpowiedzialne. M. S. bowiem nie odbywał aplikacji pod kierunkiem patrona. We wniosku do ORA w Z. o wpis na listę aplikantów adwokackich wskazał jako patrona adw. A. B. Nie przedstawił jednak jej oświadczenia o gotowości objęcia go patronatem, wbrew § 9 ust. 3 Regulaminu aplikacji adwokackiej. Natomiast na pismo kierownika szkolenia z dnia [...] maja 2007 r. wspomniana adwokat nie udzieliła odpowiedzi. Nadto aplikant nie występował o wyznaczenie innego patrona, zwłaszcza, że w trakcie aplikacji był zatrudniony w innej, niż patrona kancelarii prawnej. M.S. uzyskał negatywną opinię od kierownika szkolenia oraz od adwokat A. B. - nieformalnego jego patrona. Ponadto skarżący otrzymał dwukrotnie oceny niedostateczne: z kolokwium po pierwszym roku aplikacji z procedury cywilnej i procedury karnej, przeprowadzonego w dniach [...] i [...] czerwca 2007 r. oraz z kolokwium po drugim roku aplikacji z prawa karnego materialnego i prawa cywilnego materialnego, przeprowadzonego w dniu [...] czerwca 2008 r. Co do pierwszego z kolokwiów wyznaczono skarżącemu dwukrotnie termin poprawki: na dzień [...] września 2007 r. i [...] grudnia 2007 r. Aplikant nie stawił się w obu terminach. Za pierwszym razem usprawiedliwienie (zwolnienie lekarskie) nadesłał po 10 dniach. Natomiast, co do drugiego terminu poprawkowego usprawiedliwienie (zwolnienie lekarskie) wraz z wnioskiem o wyznaczenie kolejnego terminu poprawkowego nadesłał dopiero w dniu [...] stycznia 2008 r. Skarżący także nie przystąpił do kolokwium poprawkowego po drugim roku aplikacji, wyznaczonego na dzień [...] września 2008 r. Usprawiedliwiać miał nieobecność telefonicznie, po kilku tygodniach od terminu tego kolokwium, powołując się na chorobę matki. Nie złożył jednak pisemnego wniosku o usprawiedliwienie nieobecności ani nie przedstawił żadnych dokumentów wykazujących powyższą okoliczność.

Ponadto ORA podniosła, że aplikant nie przedstawił opinii o odbyciu praktyk sądowych, co stanowiło naruszenie § 3 ust. 2 lit. b) Regulaminu aplikacji adwokackiej.

M. S. złożył odwołanie od powyższej uchwały Okręgowej Rady Adwokackiej w Z. do Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej. Podniósł, że oświadczenie adwokat A. B. o gotowości objęcia obowiązków patrona złożył wraz z wnioskiem wpis na listę aplikantów adwokackich do Okręgowej Rady Adwokackiej we W., gdzie najpierw został wpisany na listę aplikantów. Był przeświadczony, że ORA we W. przekazała komplet dokumentacji ORA w Z. Ponadto wskazał, że w czasie aplikacji pracował w Kancelarii Prawnej [...] w L., w której posiadał dobrą opinię, a nadto uzyskał zgodę adwokata A. N. na objęcie nad nim patronatu. Co do nieprzystąpienia do kolokwium poprawkowego po drugim roku aplikacji potwierdził, że nieobecność została spowodowana nagłą i ciężką chorobą matki. Na okoliczność podnoszonych zarzutów odwołujący nie przedstawił żadnych dokumentów.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej uchwały.

Utrzymując w mocy zaskarżoną uchwałę Prezydium NRA wskazało, że nie doszło do naruszenia przepisu art. 79 ust. 2 p.o.a., jak również Regulaminu aplikacji adwokackiej.

W uzasadnieniu organ powołał się przede wszystkim na § 19 ust. 1 Regulaminu aplikacji adwokackiej. Zgodnie z tym przepisem podstawą do stwierdzenia przez ORA o nieprzydatności aplikanta do wykonywania zawodu może być: negatywny wynik kolokwium rocznego, negatywna opinia patrona, negatywna opinia kierownika szkolenia o przebiegu aplikacji. Prezydium NRA stanęło na stanowisku, że w przypadku odwołującego wystąpiły wszystkie powyższe okoliczności. M.S. nie złożył z wynikiem pozytywnym żadnego z kolokwiów, w których uczestniczył. Nie usprawiedliwił swojej nieobecności na kolokwium poprawkowym w dniu [...] września 2008 r., co na mocy § 19 ust. 2 Regulaminu aplikacji adwokackiej było równoznaczne z negatywnym wynikiem kolokwium. Podjął próbę usprawiedliwienia tej nieobecności we wniosku z dnia [...] listopada 2008 r. o wyznaczenie ponownego terminu poprawkowego kolokwium, do którego nie dołączył jednakże żadnych dokumentów wykazujących podnoszone okoliczności. Opinia patronki z dnia [...] lutego 2008 r. także nie budziła wątpliwości co do niewypełniania przez skarżącego obowiązków aplikanta, wynikających

z § 10 ust. 1 Regulaminu aplikacji adwokackiej, stanowiącego, że aplikant ma wypełniać polecenia patrona. Podobnie z opinii kierownika szkolenia z dnia [...] stycznia 2008 r. wynikało, że skarżący uzyskał podczas aplikacji najgorsze wyniki w grupie, a nadto wykazywał lekceważący stosunek do władz samorządowych, nie powiadamiając o niemożności uczestniczenia w zajęciach i kolokwiach bądź usprawiedliwiania nieobecności z bardzo dużym opóźnieniem. Organ odwoławczy zauważył również, że wobec M. S. ORA w Z. podjęła w dniu [...] stycznia 2008 r. uchwałę o skreśleniu z listy aplikantów, którą jednak uchyliła w dniu [...] kwietnia 2008 r., po wysłuchaniu zainteresowanego. Skarżącemu stworzono więc szansę kontynuacji aplikacji i nawet dopuszczono do kolejnego kolokwium rocznego w dniu [...] czerwca 2008 r. Zachowanie skarżącego jako aplikanta nadal było nieodpowiedzialne, nie uczestniczył w zajęciach czy kolokwium poprawkowym i nie usprawiedliwiał tych nieobecności, a jeżeli podejmował próby ich usprawiedliwienia to nie czynił tego niezwłocznie.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ stwierdził, iż M. S. ponownie powoływał się na chorobę matki, nie dokumentując tej okoliczności, co należało potraktować jako brak usprawiedliwienia jego nieobecności na kolokwium poprawkowym w dniu [...] września 2008 r.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. S. podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o uchylenie zaskarżonych uchwał. Skarżący nie wskazał przepisów, które jego zdaniem zostałyby naruszone przez organy. W zasadzie ograniczył się do przedstawienia zarzutów sformułowanych w odwołaniu. Podniósł nadto, że organy nie wzięły pod uwagę okoliczności, iż zamiast w kancelarii patronki pracuje w Kancelarii Prawnej [...] w L., w której prowadzi wiele spraw przed sądami różnych instancji i w której posiada dobrą opinię. Zatem pismo tej Kancelarii z dnia [...] czerwca 2008 r. organy powinny były potraktować jako opinię o aplikancie. Odnosząc się do niedostatecznych ocen z kolokwiów i nieuczestniczenia w kolokwiach poprawkowych ponownie powołał się na skomplikowaną sytuację rodzinną, spowodowaną długotrwałą chorobą ojca i jego śmiercią, które wpłynęły na sytuację zdrowotną i materialną skarżącego i jego matki. Skarżący nie przedstawił żadnych dokumentów, potwierdzających jego argumenty.

W odpowiedzi na skargę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymało dotychczasową argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada akty lub czynności z zakresu administracji publicznej pod kątem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, stosownie do stanu prawnego z daty podjęcia aktu lub czynności, a nie według przesłanek celowości czy słuszności.

Ponadto, w świetle art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej: "p.p.s.a.", Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2009 r. Nr 146 , poz. 1188 z późn. zm.), dalej również "p.o.a.", zarówno Okręgowe Rady Adwokackie, jak i Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej jako kolegialne organy samorządu zawodowego adwokatów sprawują zróżnicowane zadania z zakresu administracji publicznej. W określonych sytuacjach są także powołane do orzekania w sprawach indywidualnych, w tym między innymi w przedmiocie skreślenia aplikanta z listy aplikantów adwokackich.

Należy przy tym podkreślić, że sądowa kontrola legalności uchwał organów samorządu adwokackiego będących uznaniowymi decyzjami administracyjnymi ma zakres ograniczony. Musi być ukierunkowana przede wszystkim na badanie, czy przy wydawaniu zaskarżonej uchwały spełniona została zawarta w art. 7 k.p.a. powinność uwzględnienia słusznego interesu strony, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny. Ponadto wymaga ustalenia, czy uchwała podjęta została przez organ uprawniony, czy przepisy prawa materialnego pozwalały na podjęcie takiej uchwały oraz czy samo rozstrzygnięcie nie nosi cech dowolności.

Rozpoznając sprawę z punktu widzenia powyższych kryteriów skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona uchwała oraz utrzymana nią w mocy uchwała ORA w Z. zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie.

W myśl art. 79 ust. 2 p.o.a. Okręgowa Rada Adwokacka może skreślić aplikanta adwokackiego z listy aplikantów adwokackich w okresie pierwszych dwóch lat aplikacji, jeżeli stwierdzi jego nieprzydatność do wykonywania zawodu adwokata.

Z brzmienia cytowanego przepisu wynika, że uchwała taka może być podjęta tylko w okresie pierwszych dwóch lat aplikacji.

Treść tego zapisu została przeniesiona do Regulaminu aplikacji adwokackiej (uchwała NRA nr 50/2006 z 25 listopada 2006 r. w sprawie ustalenia jednolitego tekstu Regulaminu aplikacji adwokackiej opracowanego na podstawie uchwały NRA nr 22/2005 z dnia 3 września 2005 r., uchwały NRA nr 31/2005 r. z dnia 19 listopada 2005 r., uchwały NRA nr 50/2006 z dnia 25 listopada 2006 r.).

Termin ten nie jest terminem procesowym, do którego można stosować art. 57 § 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

(Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), dalej: "k.p.a.". Jest natomiast terminem materialnoprawnym. Jego upływ bowiem wyłącza możliwość wywołania skutku prawnego w postaci utraty przez aplikanta adwokackiego statusu aplikanta ze względu na przesłankę nieprzydatności do wykonywania zawodu adwokata. Dlatego też zasadnicze znaczenie ma prawidłowe ustalenie biegu tego terminu. W Prawie o adwokaturze w brzmieniu obowiązującym w 2006 r., kiedy skarżący przystąpił do egzaminu konkursowego, został wpisany na listę aplikantów adwokackich i złożył ślubowanie brak było uregulowania określającego termin rozpoczęcia aplikacji. Przepis art. 76 ust. 1 p.o.a. stanowił jedynie, że aplikacja trwa trzy lata i sześć miesięcy. Z brzmienia art. 75 ust. 3 p.o.a. (wpis na listę aplikantów adwokackich następuje na podstawie uchwały okręgowej rady adwokackiej właściwej ze względu na miejsce złożenia zgłoszenia o przystąpieniu do egzaminu konkursowego) wynikałoby, że terminem takim może być data podjęcia uchwały o wpisie na listę aplikantów. Nie miałoby na to wpływu uprawnienie Ministra Sprawiedliwości do złożenia sprzeciwu, wynikające z art. 69 ust. 2 p.o.a. Z kolei z art. 75 ust. 5 p.o.a. (w brzmieniu obowiązującym w 2006 r.) w zw. z art. 5 p.o.a. wynikałoby, że rozpoczęcie aplikacji adwokackiej (czyli rozpoczęcie wykonywania czynności zawodowych) następowałoby z chwilą złożenia ślubowania wobec dziekana. W Regulaminie aplikacji adwokackiej w § 1 ust. 3 stwierdzano, że rok szkoleniowy trwał od 1 października do 30 czerwca. Organy obu instancji nie ustaliły, które ze zdarzeń należało potraktować jako rozpoczęcie aplikacji. Nie ulega wątpliwości, że moment taki mógł być tylko jeden. Brak ustalenia terminu rozpoczęcia aplikacji nie miał jednak wpływu na uchybienie terminowi zakreślonemu przez art. 79 ust. 2 p.o.a., czyli skreślenia skarżącego z listy aplikantów adwokackich po upływie dwóch pierwszych lat aplikacji.

Przy ustaleniu zaś momentu końcowego terminu z art. 79 ust. 2 p.o.a. podnieść należy, iż zdaniem Sądu, uchwała Okręgowej Rady Adwokackiej skreślająca aplikanta z listy aplikantów adwokackich wchodzi do obrotu prawnego dopiero wówczas, gdy zostaje doręczona aplikantowi (art. 109 k.p.a.). Zatem moment jej doręczenia, a nie wydania, jest istotny przy rozważaniu upływu terminu pierwszych dwóch lat aplikacji.

M. S. egzamin konkursowy na aplikację adwokacką zdał w 2006 r. Na listę aplikantów adwokackich Izby Adwokackiej we W. został wpisany uchwałą ORA we W. z dnia [...] sierpnia 2006 r. (kopia uchwały, k. [...] akt osobowych skarżącego). M. S. ślubowanie złożył w dniu [...] listopada 2006 r. (protokół ślubowania, k. [...] akt osobowych). Na listę aplikantów adwokackich Izby Adwokackiej w Z. został wpisany na podstawie uchwały nr [...] ORA w Z. z dnia [...] grudnia 2006 r.

Uchwała nr [...] ORA w Z. z dnia [...] października 2008 r. o skreśleniu skarżącego z listy aplikantów adwokackich została zainteresowanemu doręczona w dniu 1 grudnia 2008 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru uchwały, k. [...] akt osobowych).

W tej sytuacji doręczenie uchwały ORA w Z. o skreśleniu z listy aplikantów nastąpiło po upływie dwóch lat od każdego z terminów, który można byłoby rozważać jako początek aplikacji adwokackiej.

Ponadto należy zauważyć, że warunkiem skreślenia z listy aplikantów w trybie art. 79 ust. 2 p.o.a. jest stwierdzenie jego nieprzydatności do wykonywania zawodu adwokata.

Zgodnie zaś z § 19 ust. 1 Regulaminu aplikacji adwokackiej podstawą do stwierdzenia przez ORA o nieprzydatności aplikanta do wykonywania zawodu adwokata może być: negatywny wynik kolokwium rocznego, negatywna opinia patrona, negatywna opinia kierownika szkolenia o przebiegu aplikacji. Przedmiotem postępowania była ocena, czy zachodzą wystarczające przesłanki do stwierdzenia nieprzydatności skarżącego do wykonywania zawodu adwokata, co mogło być podstawą do skreślenia z listy aplikantów adwokackich.

Uchwała w tym zakresie ma charakter uznaniowy, ale uznanie administracyjne nie oznacza dowolności. Zgodnie z dotychczasowym dorobkiem orzecznictwa i doktryny kontrola sądowa decyzji uznaniowych ogranicza się do badania zachowania reguł proceduralnych przy ich podejmowaniu, a zatem zakres tej kontroli jest ograniczony - Sąd bada bowiem zgodność z prawem podjętego rozstrzygnięcia, a nie wnika w jego celowość. Z tego względu kontrola sądowa takich decyzji zmierza do ustalenia, czy na podstawie przepisów prawa dopuszczalne było wydanie rozstrzygnięcia, czy organ nie przekroczył granic uznania i czy uzasadnił swoje stanowisko dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami tak, że nie można mu postawić zarzutu dowolności.

Nadto zaakceptowanie zakresu, w jakim organ uczynił użytek z przyznanego mu uprawnienia, zależy od ustalenia, czy stan faktyczny sprawy został wszechstronnie wyjaśniony w świetle wszystkich przepisów prawa materialnego mogących mieć zastosowanie w sprawie.

Uznaniowe rozstrzygnięcia muszą być wydawane w granicach zakreślonych przepisami ustawy oraz po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego zgodnie z regułami k.p.a. Uznaniowość decyzji nie uzasadnia odstępstw od reguł k.p.a. i nie zwalnia od konieczności wnikliwego rozpoznania każdej sprawy, rozważenia całego materiału dowodowego i przekonującego uzasadnienia decyzji, bez podpierania się ogólnikami.

Wyczerpujące przedstawienie motywów, obejmujące kryteria jakimi kierował się organ oceniając fakty, które przyjął za podstawę rozstrzygnięcia, ma szczególną wagę wówczas, gdy strona kwestionuje poczynione przez organ ustalenia i oceny.

Podkreślić należy, że decyzja administracyjna musi być zindywidualizowana, a jej uzasadnienie musi odnosić się do realiów konkretnej sprawy. Jak już wskazano wyżej wydanie prawidłowej decyzji w każdym przypadku poprzedzać powinno dokładne ustalenie stanu faktycznego i prawnego istotnego w sprawie (stosownie do art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a.), zaś sama decyzja powinna być należycie uzasadniona - stosownie do wymogów art. 107 § 3 k.p.a.

Ustalenia faktyczne, które legły u podstaw kwestionowanej uchwały ORA, a które dotyczyły stwierdzenia nieprzydatności do zawodu aplikanta M. S., zdaniem Sądu, budzą wątpliwości i prowadzą do wniosku, że zostały one dokonane z naruszeniem przepisów art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a., które to naruszenie niewątpliwie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wątpliwości przede wszystkim budzi kwestia przynależności skarżącego do Izby [...] bądź [...]. Zasadą wynikającą z art. 38 i 71a p.o.a. jest, że adwokat i aplikant adwokacki są członkami tylko jednej izby adwokackiej. Skarżący na listę aplikantów został wpisany przez ORA we W. i patrona z tej Izby (adwokat A. B.) miał mieć przydzielonego. Następnie został wpisany na listę aplikantów adwokackich Izby Adwokackiej w Z. na mocy uchwały ORA w Z. z dnia [...] grudnia 2006 r. W aktach osobowych brak jest uchwały ORA we W. o skreśleniu skarżącego z listy aplikantów tej Izby. Znajduje się tylko zarządzenie Dziekana ORA we W. z dnia [...] marca 2007 r. o skreśleniu skarżącego z listy aplikantów Izby [...] (k. [...] akt osobowych). Zdaniem Sądu, skreślenie z listy aplikantów, tak jak wpis powinno być dokonane w formie uchwały ORA, skoro zawieszenie adwokata w czynnościach na podstawie art. 44 ust. 3 p.o.a. i wpis oraz skreślenie z listy adwokatów danej izby w związku ze zmianą siedziby na mocy art. 71a ust. 5 i 6 p.o.a. dokonuje ORA w formie uchwał. W aktach osobowych brak jest stosownej uchwały. Nie można więc jednoznacznie ustalić czy zarządzenie dziekana miało jedynie charakter wykonawczy , czy też miało być samoistną podstawą skreślenia skarżącego z listy aplikantów. Wyjaśnienie tego problemu ma istotne znaczenie co do ustalenia właściwej Izby Adwokackiej i jej organu w przedmiocie rozstrzygnięć dotyczących skarżącego jako aplikanta adwokackiego.

Podobnie powstała wątpliwość co odbywania aplikacji przez skarżącego pod patronatem adwokata, czy miał go w ogóle ustanowionego. Przepis art. 76 ust. 4 p.o.a. stanowi, ze aplikant adwokacki odbywa aplikację pod kierunkiem patrona wyznaczonego przez dziekana ORA. Zapis ten powtórzono w § 9 ust. 1 Regulaminu aplikacji adwokackiej. Powołany Regulamin dopuszcza możliwość wskazania przez aplikanta patrona, z tym, że musi przedstawić pisemne oświadczenie adwokata o gotowości podjęcia się obowiązków patrona (§ 9 ust. 3 Regulaminu). Zapis ten nie może być rozumiany, że aplikant wyznacza w takiej sytuacji patrona, gdyż taka interpretacja naruszałaby powołaną zasadę ustawową. W aktach osobowych brakuje oświadczenia adwokat A. B. o gotowości podjęcia się obowiązków patrona wobec skarżącego bądź zarządzenia dziekana o wyznaczeniu tej adwokat patronem M. S. Ustalenie tej kwestii ma istotne znaczenie dla stwierdzenia czy aplikacja skarżącego przebiegała zgodnie z wymogiem

z art. 76 ust. 4 p.o.a. Ponadto pozwoliłoby na ustalenie, czy skarżący pracując w innej kancelarii prawnej nie naruszył § 10 ust. 3 Regulaminu, stanowiącego, że aplikant może wykonywać czynności na zlecenie innego adwokata jedynie za zgodą patrona.

Z uchwał obu organów wynika, że skarżący miał osiągnąć negatywny wynik z obu kolokwiów rocznych. Do akt dołączono jedynie protokoły z tych kolokwiów (k. [...]-[...], [...]-[...] akt osobowych), nie dołączono zaś prac pisemnych, jeżeli w takiej formie było kolokwium czy pytań, na które skarżący miał odpowiedzieć w przypadku formy ustnej egzaminu. Uniemożliwiło to ocenę organowi odwoławczemu, a następnie sądowi, przebiegu kolokwiów i stanu wiedzy skarżącego. Negatywny wynik kolokwium rocznego bowiem przesądza o negatywnej prognozie, co do procesu i jakości szkolenia aplikanta adwokackiego, a więc stanowi o nieprzydatności aplikanta do wykonywania zawodu adwokata.

W aktach osobowych zabrakło również jednoznacznych dowodów, czy skarżący odbył praktyki sądowe, które miały trwać od [...] stycznia 2007 r. do dnia [...] czerwca 2007 r. (umowa, k. [...] akt osobowych). Okoliczność ta miałaby istotne znaczenie dla ustalenia ewentualnego okresu, w którym aplikant nie wykonywał faktycznie ciążących na nim obowiązków (§ 4 Regulaminu). Podobnie w opinii kierownika szkolenia adw. L. K. z dnia [...] stycznia 2008 r. stwierdzono, że skarżący stosunkowo często bez usprawiedliwienia nie uczestniczył w zajęciach. Do akt nie dołączono jednak listy obecności aplikantów na zajęciach na potwierdzenie tego stanowiska.

Organy samorządu adwokackiego, podejmując tak radykalną decyzję o skreśleniu aplikanta z listy aplikantów, zobowiązane były, w sposób szczególny, do zebrania w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego i do starannego jego rozpatrzenia oraz wszechstronnej oceny, czy ustalone dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności zostały udowodnione (art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.).

W rozpoznawanej sprawie zaskarżona uchwała nie spełnia tych kryteriów w zakresie dotyczącym ustalenia stanu faktycznego i wyjaśnienia przyczyn podjętego rozstrzygnięcia.

Reasumując należy stwierdzić, iż Prezydium NRA nie uwzględniło upływu terminu z art. 79 ust. 2 p.o.a., co miało wpływ na wynik sprawy i nie rozpoznało sprawy w sposób wszechstronny i wyczerpujący, a tym samym naruszyło art. 7,

art. 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając wszystkie powyższe względy na uwadze Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji orzeczenia.

Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zostało wydane na zasadzie art. 152 p.p.s.a.

O kosztach postępowania nie orzeczono na mocy art. 210 p.p.s.a.