Postanowienie WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 521/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2018-01-16 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6189 Inne o symbolu podstawowym 618
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono postanowienie Sądu lub referendarza sądowego
Powołane przepisy: article: par. 8, par. 21 ust. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2016 poz 1714
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej  pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu
article: art. 250 par. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Teza: W sprawie w której przedmiotem zaskarżenia jest decyzja ustalająca wysokość odszkodowania, opłata za zastępstwo prawne wykonane przez adwokata na zasadzie prawa pomocy w zakresie udziału w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji, powinna być zasądzona w wysokości adekwatnej do wartości przedmiotu zaskarżenia na podstawie § 8 rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1714 ze zm.) a nie w wysokości wynikającej z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c tego rozporządzenia.

TEZY

W sprawie w której przedmiotem zaskarżenia jest decyzja ustalająca wysokość odszkodowania, opłata za zastępstwo prawne wykonane przez adwokata na zasadzie prawa pomocy w zakresie udziału w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji, powinna być zasądzona w wysokości adekwatnej do wartości przedmiotu zaskarżenia na podstawie § 8 rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1714 ze zm.) a nie w wysokości wynikającej z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c tego rozporządzenia.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: , Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 stycznia 2018 r. sprzeciwu pełnomocnika skarżącego od postanowienia referendarza sądowego WSA w Białymstoku z dnia [...] grudnia 2017 r. w sprawie ze skargi E. W. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] maja 2017 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości i wypłaty odszkodowania za nieruchomość przejęta pod drogę publiczną p o s t a n a w i a: 1. uchylić zaskarżone postanowienie; 2. przyznać adwokatowi Z. D.–D. kwotę 1.230 zł. (słownie: jeden tysiąc dwieście trzydzieści złotych) tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w zakresie udziału w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji. ,


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2017 r. referendarz sądowy przyznał adwokatowi Z. D. wynagrodzenie za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w zakresie udziału w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji w wysokości 295,20 zł. Wynagrodzenie zostało przyznane na podstawie § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714 ze zm.), z którego wynika, że w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji opłata w sprawie wynosi 240 zł. Opłatę tę stosowanie do treści § 4 ust. 3 rozporządzenia podwyższono o kwotę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności (23 %), co w konsekwencji dało kwotę 295,20 zł.

Sprzeciw od tego postanowienia do sądu administracyjnego złożył adwokat i zarzucił obrazę przepisów prawa materialnego, tj. § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia, przez pominięcie tego, że przedmiotem zaskarżenia w sprawie niniejszej była należność pieniężna której wysokość była zakwestionowana w skardze, co nakazywało ustalić wynagrodzenie za udzieloną pomoc na podstawie § 8 pkt 5 rozporządzenia, według udziału jaki przypada skarżącemu z kwoty 110.439,00 zł i wynosi 15.777 zł, więc przedmiotem zaskarżenia było świadczenie pieniężne i w związku z tym przyznanie wynagrodzenia za udzieloną pomoc na podstawie § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c narusza prawo. Wskazując na to naruszenie wniesiono o ustalenie wynagrodzenia na podstawie § 8 pkt 5 rozporządzenia zgodnie z wartością udziału skarżącego w kwocie 110.439,00 zł, której wysokość była zakwestionowana skargą.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, zważył co następuje.

Sprzeciw co do zasady jest zasadny.

Zgodnie z treścią art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm. dalej powoływana jako P.p.s.a.), wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.

Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje w niniejszej sprawie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1714; dalej powoływane jako rozporządzenie).

Stosownie do treści § 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia, koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia oraz niezbędne i udokumentowane wydatki adwokata. Wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, w myśl § 3 rozporządzenia, zawiera oświadczenie, że opłata nie została zapłacona w całości lub w części. Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia, opłatę ustala się w wysokości określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. W myśl § 4 ust. 3 rozporządzenia, opłatę, o której mowa w ust. 1, podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług. Stosownie do treści § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia opłata w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w sprawie, w której przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna bądź decyzja lub postanowienie Urzędu Patentowego, wynosi 240 zł.

Przenosząc te ogólne uwagi na grunt sprawy niniejszej podać należy, że wyznaczony z urzędu pełnomocnik skarżącego podejmował czynności w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji. Złożony wniosek zawiera oświadczenie, o którym mowa w § 3 rozporządzenia. W sprawie zaistniały zatem przesłanki uzasadniające przyznanie wynagrodzenia. Zgodzić się należy z pełnomocnikiem, że wynagrodzenie to powinno być zasądzone w wysokości adekwatnej do wartości przedmiotu zaskarżenia a nie w wysokości wynikającej z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia.

Przedmiotem zaskarżenia w sprawie niniejszej jest decyzja ustalająca wysokość odszkodowania za nieruchomość w wysokości 110.439,00 zł na rzecz S. W., C. W., E. W., C. W., W. K., I. Katarzyny Ł. oraz M. B. został zobowiązany Burmistrz Z.

Uchwałą składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 maja 2010 r., I OPS 14/09 stwierdzono, że w sprawie ze skargi na decyzję administracyjną o wywłaszczeniu nieruchomości i ustaleniu wysokości odszkodowania pobiera się wpis stały, określony w § 2 ust. 3 pkt. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, także wówczas, gdy skarżący kwestionuje tylko wysokość ustalonego odszkodowania. Powołana uchwała ma zatem zastosowanie w sytuacji, gdy doszło do jednoczesnego wydania decyzji o wywłaszczeniu i ustaleniu odszkodowania. Nie ma natomiast zastosowania w sytuacji, gdy doszło do wydania tylko decyzji ustalającej wysokość odszkodowania.

W sprawie w której przedmiotem zaskarżenia jest tylko decyzja ustalająca wysokość odszkodowania przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna. Jeżeli przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna, stanowi ona wartość przedmiotu zaskarżenia - art. 216 P.p.s.a. W konsekwencji stwierdzić należy, że opłata w sprawie niniejszej powinna być zasądzona w wysokości adekwatnej do wartości przedmiotu zaskarżenia, czyli jak podnosi adwokat, na podstawie § 8 rozporządzenia a nie na podstawie § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia.

Zgodzić się należy z adwokatem, że przedmiot zaskarżenia w sprawie niniejszej wynosi 15.777 zł (110.439,00:7) – jest to część odszkodowania przypadająca skarżącemu. W związku z tym wysokość opłaty powinna być zasądzona w kwocie 2.400. Stanowi o tym przepis § 8 pkt 5 rozporządzenia z którego wynika, że opłaty wynoszą przy wartości przedmiotu sprawy powyżej 10. 000 zł do 50. 000 zł – 2. 400 zł.

Zauważyć jednak należy, że w dniu 15 sierpnia 2015 r. wszedł w życie art. 250 § 2 P.p.s.a., zgodnie z którym w uzasadnionych przypadkach, sąd może obniżyć wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu. W ocenie Sądu obniżenie wynagrodzenia pełnomocnika powinno mieć miejsce w szczególności w sytuacji, gdy jego wkład pracy jest niewspółmiernie niski w stosunku do wysokości przewidzianego wynagrodzenia. Z taką sytuacją mamy do czynienia w sprawie niniejszej. Jak wynika z akt sprawy skarga została sporządzona osobiście przez skarżącego. Pełnomocnik nie sporządził w sprawie żadnego pisma procesowego. Czynności podjęte przez wyznaczonego z urzędu pełnomocnika w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji polegały na jego udziale w rozprawie. Przy czym zgłoszone przez niego wnioski dowodowe nie mogły być uwzględnione z uwagi na specyfikę postępowania przed sądami administracyjnymi.

Wobec powyższego stwierdzić należy, że nakład pracy pełnomocnika, uzasadniał obniżenie jego wynagrodzenia za pomoc prawną świadczoną z urzędu w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji do kwoty 1.000,00 zł podwyższonej o stawkę podatku od towarów i usług. Zdaniem Sądu przyznana kwota uwzględnia realny nakład pracy pełnomocnika w prowadzonym postępowaniu sądowym.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) orzeczono jak w sentencji postanowienia.