Wyrok NSA, sygn. akt II SA 3126/01
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2002-04-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Finanse publiczne
Powołane przepisy: article: art. 61
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz. 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu 25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 16 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 1995 nr 74 poz. 368
law: Ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.
Teza: Zgodnie z art. 61 Konstytucji RP, obywatel na prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących służbę publiczną. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.

TEZY

Zgodnie z art. 61 Konstytucji RP, obywatel na prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących służbę publiczną. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Dobiesława S. na nieudzielenie informacji przez Zarząd Miasta i Gminy Ł. w przedmiocie zadłużenia i zobowiązań finansowych gminy za rok 2000 - zobowiązuje Zarząd Miasta i Gminy Ł. do udzielenia skarżącemu informacji dotyczących wysokości zadłużenia gminy z podziałem na zadłużenie z tytułu: zaciągniętych pożyczek i kredytów, udzielonych osobom trzecim poręczeń oraz gwarancji, nieuregulowanych, wymagalnych należności w stosunku do osób trzecich oraz odpłatnego korzystania z rzeczy na podstawie umów leasingu finansowego w roku 2000; (...).


UZASADNIENIE

Dobiesław S. skierował w dniu 22 grudnia 2000 r. wniosek do Burmistrza Miasta i Gminy Ł. o szczegółowe przedstawienie wysokości zadłużenia Gminy Ł. z podziałem na zadłużenie z tytułu zaciągniętych pożyczek i kredytów, udzielonych osobom trzecim poręczeń oraz gwarancji, nieuregulowanych wymagalnych należności w stosunku do osób trzecich z odpłatnego korzystania z rzeczy na podstawie umów leasingu finansowego.

W dniu 6 lutego 2001 r. w oparciu o art. 101a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym wezwał zarząd do usunięcia naruszenia interesu prawnego spowodowanego nieudzieleniem mu informacji o wysokości zadłużenia. Wskazał, iż podstawą żądania jest art. 61 Konstytucji RP, art. 11 ust. 1 ustawy o finansach publicznych i art. 61 ust. 1 i 3 ustawy o samorządzie gminnym. Powołał się także na art. 10 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz preambułę Europejskiej Karty Samorządu Terytorialnego.

W dniu 13 kwietnia 2001 r. Dobiesław S. złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na działalność Zarządu Miasta i Gminy Ł. polegającą na nieudzieleniu informacji o wysokości zadłużenia Gminy Łomianki na koniec roku 2000. Wskazał, iż wnosi ją na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy o NSA i art. 101a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Działalność ta dotyczy uprawnień jego jako mieszkańca gminy. Wniósł o stwierdzenie obowiązku udzielenia mu przez zarząd tej informacji. Powołał się przy tym na swoje uprawnienia z art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, jawność finansów publicznych wynikającą z art. 11 ust. 1 ustawy o finansach publicznych, art. 10 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz preambułę Europejskiej Karty Samorządu Terytorialnego. Podkreślił, iż brak tej informacji nie pozwala mu zweryfikować, czy zadłużenie gminy mieści się w granicach art. 114 ustawy o finansach publicznych.

W odpowiedzi na skargę Zarząd Miasta i Gminy Ł. wniósł o jej oddalenie. Wskazał, iż zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o finansach publicznych finanse gminy są jawne i określa je uchwała budżetowa. Jawne są również półroczne i roczne sprawozdania z wykonania budżetu. Zawierają one wszystkie informacje, których domaga się skarżący. Są one publikowane w Dzienniku Urzędowym Województwa M. do których ma dostęp każdy. Dlatego nie zostało naruszone uprawnienie skarżącego do uzyskania informacji dotyczących gospodarki finansowej gminy. Brak jest więc podstaw do zobowiązania zarządu do działań, których domaga się skarżący. Nie ma on też legitymacji do złożenia zawiadomienia o naruszeniu dyscypliny finansów publicznych.

Zarząd stwierdził w piśmie procesowym, iż w odniesieniu do żądania skarżącego nie było kierowane wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, że:

Skarga jest uzasadniona. Jej przedmiotem było nieudzielenie przez Zarząd Gminy Ł. informacji publicznej. Podstawą materialnoprawną tego żądania był art. 61 Konstytucji RP, w tym czasie nie obowiązywała bowiem ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej /Dz.U. nr 112 poz. 1198/.

Zgodnie z art. 61 Konstytucji RP, obywatel na prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących służbę publiczną. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.

Żądany przedmiot informacji mieścił się w zakresie art. 61. Skarżący domagał się więc czynności z zakresu administracji publicznej, której podstawą był właśnie wspomniany artykuł o prawie do informacji. Stąd czynność ta podlegała kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.

Sąd stwierdził przy tym, iż wbrew zarzutom strony przeciwnej w sprawie wnoszone było żądanie usunięcia prawa. Pierwszym wnioskiem o udzielenie informacji było pismo z dnia 22 grudnia 2000 r. skierowane do Burmistrza Miasta i Gminy Ł. Ponieważ dotyczyło ono sprawy przedmiotowo należącej do zarządu, należy uznać, iż było ono skierowane do tego organu poprzez jego przewodniczącego. Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zostało natomiast wystosowane w dniu 6 lutego 2001 r. na co znajduje się dowód w aktach sprawy.

Z materiałów przedstawionych na rozprawie i znajdujących się w aktach wynika, iż wbrew stanowisku strony przeciwnej nie została w Wojewódzkim Dzienniku Urzędowym udostępniona całość informacji, której domagał się skarżący. Powoływanie się na sprawozdanie do Regionalnej Izby Obrachunkowej i ograniczanie jawności tylko do radnych nie czyni zadość wymogom z art. 61 Konstytucji RP. Skarżący żądał niewątpliwie dostępu do informacji publicznej, jest mieszkańcem gminy, a więc ma tym bardziej interes prawny w poinformowaniu go o zobowiązaniach jego wspólnoty samorządowej.

Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 25 i art. 53 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ w związku z art. 61 Konstytucji RP.