Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1977/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-11-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 138 par. 2
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 marca 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 280/21 w sprawie ze sprzeciwu A.K. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 1 marca 2021 r. (sygn. akt I SA/Wa 280/21) – orzekając na podstawie art. 151a § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: "p.p.s.a.") - oddalił sprzeciw A. K. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniosła A.K ., działająca w imieniu własnym. Zaskarżając wyrok w całości, Sądowi I instancji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miały wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), to jest:

1. art. 64e p.p.s.a. w zw. z niewłaściwym zastosowaniem art. 138 § 2 k.p.a. - poprzez jego błędną wykładnię, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy;

2. art. 64e p.p.s.a. w zw. z art. 151a § 2 p.p.s.a., z art. 138 § 2 k.p.a. oraz z art. 18 ust. 1, art. 18 ust. 1 lit. c i art. 18 ust. 1 lit. d ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych - przez niewłaściwe zastosowanie przepisów i brak dostrzeżenia przez WSA, że na skutek braku ustalenia kluczowej w sprawie okoliczności dotyczącej istnienia na dzień wydania decyzji o ustaleniu odszkodowania wierzytelności [...], nie wyjaśniono, czy [...] posiada status strony w postępowaniu, ergo stwierdzenia przez Wojewodę w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji całkowicie błędnych i naruszających przepisy prawa materialnego (a co najmniej przedwczesnych) wskazówek wytyczających podmioty uprawnione do otrzymania odszkodowania;

3. art. 64e p.p.s.a. w zw. z art. 151a § 2 p.p.s.a., z art. 138 § 2 k.p.a. oraz z 18 ust. 1 lit a ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych - przez niezastosowanie i niezasadne uznanie, że "nie ma podstaw do uznania, że kwoty te [odszkodowania] winny być wypłacone do masy upadłości", podczas gdy zgodnie z powołanym przepisem, beneficjentem odszkodowania jest właściciel nieruchomości a należne mu odszkodowanie zmniejsza się jedynie o wartość ograniczonych praw rzeczowych.

W oparciu o powyższe zarzuty, skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 182 § 2a p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną od wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego oddalającego sprzeciw od decyzji na posiedzeniu niejawnym. Stosownie zaś do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W przedmiotowej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, wobec czego kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczyła się wyłącznie do zbadania zawartych w skardze kasacyjnej zarzutów, a które to zarzuty okazały się nieuzasadnione.

Wywiedziona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna oparta została na podstawie określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., tj. na istotnym naruszeniu przepisów postępowania. Formułując zarzuty naruszenia art. 64e p.p.s.a. w zw. z art. 151a § 2 p.p.s.a., z art. 138 § 2 k.p.a. oraz z 18 ust. 1, art. 18 ust. 1 lit. a, art. 18 ust. 1 lit. c i art. 18 ust. 1 lit. d ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (bez podania daty i miejsca publikacji ustawy) strona skarżąca zakwestionowała, przyjętą przez Sąd Wojewódzki w zaskarżonym wyroku, ocenę decyzji Wojewody [...] uchylającej decyzję organu I instancji i przekazującej mu sprawę do ponownego rozpoznania. Zdaniem bowiem skarżącej, Sąd Wojewódzki dokonał niewłaściwej kontroli zaskarżonej decyzji, gdyż w niniejszym przypadku dla rozstrzygnięcia sprawy niewątpliwe istotnym było wyjaśnienie, czy wierzytelność [...] Sp. z o.o. w ogóle istnieje a zatem czy słusznie można uznać tę Spółkę za stronę postępowania. Kwestia ta - w świetle art. 64e p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 2 i § 2a k.p.a.- winna być natomiast przedmiotem rozważań organu II instancji i Sądu Wojewódzkiego. Sąd I instancji powinien więc wnikliwie przeanalizować, czy w oparciu o materiał zgromadzony w sprawie organ odwoławczy właściwe rozważył kwestię istnienia wierzytelności na dzień wydania zaskarżonej decyzji Starosty [...]. W celu zatem zbadania legalności wydanej decyzji przez organ II instancji tj. wskazania podmiotu uprawnionego do otrzymania odszkodowania, in casu uprawnienia do bycia stroną postępowania - zdaniem skarżącej, stosownie do treści art. 18 ust.1, art. 18 ust.1lit. c i art. 18 ust. 1 lit d ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych - niezbędne było ustalenie wartości wierzytelności zabezpieczonej hipoteką na dzień wydania przez organ I instancji decyzji o ustaleniu wysokości odszkodowania, a zatem ustalenie istnienia wierzytelności Spółki [...]. Skoro bowiem wypłata następuje wg wartości świadczenia głównego wierzytelności zabezpieczonej hipoteką wraz z odsetkami, to nie można było nie odnieść się do faktu wysokości tej wierzytelności, a w konsekwencji jej istnienia. Sąd I instancji – jak argumentowała skarżąca - całkowicie pominął zaś ustalenia w tym zakresie i nieprawidłowo dokonał wykładni ww. przepisów. W sposób niezasadny przy tym wskazał jako istotę sporu na wzajemną treść art. 18 ust. 1c ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych i przepisów ustawy - Prawo upadłościowe.

W odniesieniu do tak postawionych zarzutów, przypomnieć więc należy, że zaskarżonym w niniejszym postępowaniu wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny

w Warszawie oddalił sprzeciw A. K. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2020 r., a którą to decyzją organ odwoławczy - działając w oparciu o art. 138 § 2 k.p.a. - uchylił w całości decyzję Starosty [...] z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] orzekającą o umorzeniu postępowania w stosunku do [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość stanowiącą działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] ha, przejętą pod drogę publiczną - i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Z przedstawionego przez Sąd Wojewódzki (i niespornego) stanu faktycznego sprawy wynikało, że po rozpatrzeniu wniosku Burmistrza Miasta [...], Starosta [...] w dniu [...] sierpnia 2009 r. wydał, na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1474 ze zm.; dalej jako specustawa), decyzję nr [...] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, polegającej na budowie ul. [...] jako przedłużenie ul. [...] na odcinku od ul. [...] do ul. [...] w [...]. Pod tę inwestycję przeznaczono między innymi działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] ha, powstałą z podziału działki ewidencyjnej nr [...], dla której Sąd Rejonowy w [...] prowadził księgę wieczystą Nr [...]. Na dzień wydania decyzji Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r., właścicielem ww. nieruchomości przejętej pod drogę na mocy specustawy, była spółka [...] spółka jawna z siedzibą w [...]. W dziale IV w/w księgi wieczystej ujawniona zaś była m. in. hipoteka umowna kaucyjna na rzecz [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...]. Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi - Północ w Warszawie IX Wydział Gospodarczy dla spraw upadłościowych i naprawczych, postanowieniem z dnia 20 maja 2011 r. (sygn. akt [...]) ogłosił upadłość obejmującą likwidację majątku dłużnika [...] spółki jawnej z siedzibą w [...] i powołał syndyka masy upadłości ( K.L.), który umową, zawartą w dniu 9 kwietnia 2014 r., zbył na rzecz A. K., ekspektatywę wierzytelności przyszłej, jaka mu przysługiwała na podstawie specustawy z tytułu odszkodowania za przejętą nieruchomość.

W tych okolicznościach Starosta [...], decyzją z dnia [...]maja 2020 r. nr [...], umorzył postępowanie w stosunku do [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za opisaną wyżej nieruchomość, wskazując

w motywach rozstrzygnięcia, że z uwagi na fakt, iż spółka [...] spółka jawna z siedzibą w [...] uległa likwidacji a syndyk masy upadłości - zgodnie z prawem upadłościowym i naprawczym (art. 336) - dokonuje spłaty wierzycieli, w tym wierzycieli hipotecznych. Ustalenie i wypłata odszkodowania na rzecz wierzyciela hipotecznego na podstawie specustawy stało się więc bezprzedmiotowe a co za tym idzie - [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] nie można już uznać za stronę postępowania o ustalenie i wypłatę odszkodowania na rzecz wierzyciela hipotecznego, na podstawie specustawy drogowej.

Rozpoznając odwołanie od powyższej decyzji, wniesione przez [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...], Wojewoda [...] stanął jednak na stanowisku, iż powołanie się organu I instancji na przepisy ustawy Prawo upadłościowe było w tej sytuacji chybione, gdyż podczas ustalania odszkodowania to specustawa drogowa - jako lex specialis w stosunku do pozostałych regulacji, obowiązujących w systemie prawnym - ma pierwszeństwo przed innymi przepisami. Z przepisów tej ustawy wynika zaś jednoznacznie, że odszkodowanie powinno być przyznane także na rzecz byłego wierzyciela hipotecznego z tytułu wygaśnięcia hipoteki. Ustawa nie zawiera przy tym żadnych ograniczeń praw wierzyciela z tytułu wygaśnięcia hipoteki, w tym także w sytuacji, gdy wobec takiego podmiotu jest prowadzone postępowanie upadłościowe. Zatem [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...], jako były wierzyciel hipoteczny, winien być w analizowanym przypadku uznany za stronę postępowania w przedmiocie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość przejętą na mocy specustawy pod drogę.

Sąd Wojewódzki, oddalając sprzeciw A.K. od ww. decyzji Wojewody, w pełni zgodził się ze stanowiskiem organu odwoławczego. Przytaczając stosowne przepisy specustawy, Sąd I instancji stwierdził, iż stanowią one kompletną regulację w zakresie: ustanowienia prawa do odszkodowania, ustalenia kwoty odszkodowania oraz określenia osób, którym przysługuje prawo do odszkodowania

z tytułu wygaśnięcia ograniczonych praw rzeczowych ustanowionych na nieruchomościach, które z mocy prawa, w trybie specustawy drogowej, przeszły na własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Z tej przyczyny – zdaniem Sądu - brak było podstaw do ustalenia istnienia interesu prawnego [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] w niniejszej sprawie w oparciu o przepisy Prawa upadłościowego, czyli aktu prawnego, który reguluje odmienny sposób zaspokajania roszczeń wierzycieli i w odmiennych sytuacjach prawnych. W konsekwencji, zdaniem Sądu Wojewódzkiego, skoro w specustawie drogowej wyraźnie wskazano, że: jeżeli na nieruchomości lub prawie użytkowania wieczystego tej nieruchomości zostały ustanowione ograniczone prawa rzeczowe, z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna, prawa te wygasają (art. 12 ust. 4c); a odszkodowanie za nieruchomości, które na skutek wydania decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej stają się własnością Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego) jest należne m in. osobom, którym przysługiwało do nieruchomości ograniczone prawo rzeczowe - w tym hipoteka (art. 12 ust. 4f); zaś kwotę odszkodowania z tytułu wygaśnięcia ograniczonych praw rzeczowych wypłaca się osobom, którym te prawa przysługiwały (art. 18 ust. 1d), to uznać należało, iż [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (jako wierzyciel hipoteczny dawnego właściciela nieruchomości na dzień wydania decyzji Starosty [...] z dnia [...] sierpnia

2009 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej) jest stroną niniejszego postępowania, niezależnie od tego, czy wobec tego podmiotu prowadzone było postępowanie upadłościowe. W konkluzji zatem Sąd I instancji wskazał, że z uwagi na stwierdzone wady decyzji Starosty [...], organ odwoławczy prawidłowo zastosował przepis art. 138 § 2 k.p.a.

Zdaniem składu orzekającego, ocena legalności kontrolowanej przez Sąd Wojewódzki decyzji jest prawidłowa i nie została skutecznie podważona przez zarzuty zawarte w skardze kasacyjnej.

Na wstępie wyjaśnić należy, że przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej była decyzja kasatoryjna, wydana w oparciu o art. 138 § 2 k.p.a. Według zaś art. 64a i art. 64e p.p.s.a., od takiej decyzji strona niezadowolona z jej treści może wnieść sprzeciw, a sąd rozpoznając sprzeciw ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. W myśl powołanego przepisu, organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Jak podkreśla się bowiem w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, w świetle art. 138 § 2 k.p.a. konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy, mający istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, należy oceniać przez pryzmat przepisów prawa materialnego mogących mieć zastosowanie w danej sprawie. Oznacza to, iż art. 64e p.p.s.a. należy rozumieć w ten sposób, że sąd administracyjny, rozpoznając sprzeciw od decyzji, ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., choć czyni to w świetle przepisów prawa materialnego mogących mieć zastosowanie w danej sprawie. Do takiego twierdzenia uprawnia m.in. dyspozycja art. 138 § 2a k.p.a. (por. wyroki NSA: z dnia 13 lutego 2019 r., sygn. akt II OSK 132/19; z dnia 26 listopada 2019 r., sygn. akt II OSK 3311/19).

W rozpoznawanym przypadku ocena prawidłowości zakresu zastosowania przepisów prawa materialnego, w kontekście istnienia podstaw do uchylenia decyzji w oparciu o art. 138 § 2 k.p.a., sprowadzała się więc do oceny interesu prawnego podmiotu, któremu organ I instancji – umarzając postępowanie jako bezprzedmiotowe – odmówił przymiotu strony. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodzić się należy

z Sądem Wojewódzkim, iż decyzja Starosty [...] była błędna a zatem musiała podlegać wyeliminowaniu z obrotu prawnego. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] posiada bowiem przymiot strony w postępowaniu o ustalenie i wypłatę odszkodowania w związku z przejęciem nieruchomości, stanowiącej działkę ew. nr [...] o powierzchni [...] ha położoną w [...], obręb [...] pod drogę publiczną, zaś źródłem interesu prawnego Spółki są stosowne przepisy specustawy drogowej.

Nie było okolicznością sporną w niniejszej sprawie, że wyżej opisana nieruchomość została objęta decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej (decyzja Starosta [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r.) a więc z dniem ustatecznienia się tej decyzji - stosownie do art. 12 ust. 4 specustawy - stała się z mocy prawa własnością gminy. Zgodnie zaś z art. 12 ust. 4a i ust. 5 ustawy, za nieruchomości o których mowa w ust. 4, przysługuje odszkodowanie, zaś decyzję ustalającą wysokość odszkodowania wydaje organ, który wydał decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. W myśl natomiast art. 12 ust. 4c, jeżeli na nieruchomości lub prawie użytkowania wieczystego tej nieruchomości zostały ustanowione ograniczone prawa rzeczowe z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna, prawa te wygasają. Z kolei - jak stanowi art. 12 ust. 4f - odszkodowanie za nieruchomości, o których mowa w ust. 4, przysługuje dotychczasowym właścicielom nieruchomości, użytkownikom wieczystym nieruchomości oraz osobom, którym przysługuje do nieruchomości ograniczone prawo rzeczowe. Jednym z ograniczonych praw rzeczowych, zgodnie z treścią art. 244 k.c. jest hipoteka. Stosownie zaś do art. 18 ust. 1 c specustawy, jeżeli na nieruchomościach, o których mowa w art. 12 ust. 4 lub na prawie użytkowania wieczystego nieruchomości jest ustanowiona hipoteka, wysokość odszkodowania z tytułu wygaśnięcia hipoteki ustala się w wysokości świadczenia głównego wierzytelności zabezpieczonej hipoteką, wraz z odsetkami zabezpieczonymi tą hipoteką. Odszkodowanie to podlega zaliczeniu na spłatę świadczenia głównego wierzytelności zabezpieczonej hipoteką wraz z odsetkami. Kwotę odszkodowania

z tytułu wygaśnięcia ograniczonych praw rzeczowych ustaloną na dzień, o którym mowa w ust. 1, wypłaca się osobom, którym te prawa przysługiwały (art. 18 ust. 1 d).

Jak z powyższego wynika, cytowane przepisy stanowią kompletną regulację w zakresie przysługiwania odszkodowania (w tym odszkodowania za wygaśnięcia ograniczonych praw rzeczowych ustanowionych na nieruchomościach objętych decyzją zrid) oraz w sposób jednoznaczny wskazują podmioty, którym prawo do niego przysługuje. Jeżeli więc na nieruchomości, co do której organ wydał decyzję zrid, ustanowione zostało ograniczone prawo rzeczowe, to odszkodowanie – poza dotychczasowymi właścicielami – przysługuje również podmiotom, którym na dzień wydania tej decyzji prawo to przysługiwało. Ograniczone prawa rzeczowe wygasają bowiem w takiej sytuacji z dniem, w którym decyzja zrid stała się ostateczna, zaś odszkodowanie z tytułu wygaśnięcia tych praw wypłaca się osobom, którym te prawa przysługiwały. Specustawa drogowa nadaje więc bezpośredni, samodzielny i odrębny tytuł prawny do uzyskania odszkodowania również przez wierzyciela hipotecznego, jeżeli hipoteka obciążała nieruchomość w dniu wydania decyzji zrid.

W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostawało również, iż na dzień wydania decyzji Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r., tj. decyzji zrid, właścicielem ww. nieruchomości była spółka [...] spółka jawna z siedzibą w [...], zaś w dziale IV księgi wieczystej ujawniona była m. in. hipoteka umowna kaucyjna na rzecz [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...]. Zatem Spółkę [...] - jako byłego wierzyciela hipotecznego dawnego właściciela nieruchomości przejętej pod drogę w trybie przepisów specustawy - należało uznać za stronę postępowania o ustalenie i wypłatę odszkodowania i z jej udziałem sprawę tę merytorycznie rozpoznać. Jak już bowiem wyżej wyjaśniono, tytuł prawny wierzyciela hipotecznego do domagania się odszkodowania za wygaśnięcie hipoteki ustanowionej na nieruchomości objętej decyzją zrid, wynika w takim przypadku wprost z przepisów specustawy.

Wpływu na przedstawioną wyżej ocenę nie mogły mieć natomiast okoliczności podnoszone w skardze kasacyjnej a dotyczące następstw ogłoszenia upadłości dawnego właściciela nieruchomości - Spółki [...] spółka jawna z siedzibą w [...]. Należy bowiem jeszcze raz podkreślić, iż dla określenia kręgu podmiotów uprawnionych do odszkodowania za nieruchomości przejęte pod drogę w trybie przepisów specustawy decydujące znaczenie ma data wydania decyzji zrid. Skoro - jak wskazano - ustawa ta daje bezpośredni tytuł prawny do uzyskania odszkodowania m. in. dotychczasowemu właścicielowi i wierzycielowi hipotecznemu (nie zawierając jednocześnie żadnych ograniczeń czy wyjątków w tym zakresie), to dalsze losy właściciela i zmiany jego bytu prawnego, mające miejsce już po wydaniu decyzji zrid (w tym ogłoszenie upadłości dawnego właściciela nieruchomości) pozostają bez znaczenia dla oceny istnienia interesu prawnego wierzyciela hipotecznego w takim postępowaniu. Kwestie zatem związane z toczącym się postępowaniem upadłościowym wobec dawnego właściciela nieruchomości, w tym odnoszące się do zbycia przez Syndyka Masy Upadłości Spółki [...] na rzecz skarżącej ekspektatywy wierzytelności z tytułu odszkodowania za przejętą nieruchomość, nie mogły być przedmiotem analizy w niniejszym postępowaniu. Nie można bowiem tracić z pola widzenia, iż po pierwsze – rozpoznawana sprawa dotyczyła umorzenia postępowania z przyczyn podmiotowych, a zatem decyzja wydana przez organ I instancji nie była decyzją merytoryczną (nie rozstrzygała sprawy co do istoty); pod drugie - organ odwoławczy orzekł co do tej decyzji w oparciu o art. 138 § 2 k.p.a., co oznacza, że kontrola sądowoadministracyjna rozstrzygnięcia wydanego w II instancji postępowania administracyjnego była ograniczona i – zgodnie z treścią art. 64e p.p.s.a. – sprowadzała się jedynie do oceny istnienia przesłanek wydania decyzji kasatoryjnej. Dopiero zaś przesądzie o statusie strony w stosunku do [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] spowoduje, że organ I instancji, ponownie rozpoznając sprawę merytorycznie z udziałem w/w Spółki, wypowie się w kwestiach podnoszonych w skardze kasacyjnej a dotyczących de facto wysokości samego odszkodowania i sposobu ustalenia jego wysokości na rzecz Spółki. Z tej też przyczyny zarzuty skargi kasacyjnej należało ocenić jako przedwczesne, bo wykraczające poza zakres sprawy prowadzonej ze sprzeciwu, a przede wszystkim poza istotę sporu.

Konkludując, skoro w przedmiotowej sprawie zaistniały przesłanki do wydania przez organ odwoławczy decyzji kasatoryjnej z przyczyn, o których mowa wyżej, to wyrok Sądu Wojewódzkiego, oddalający sprzeciw A. K. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2020 r., należało ocenić jako zgodny z prawem.

Z tych też względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 2a p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.