Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1194/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2020-09-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 1 par. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2167
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jedn.
article: art. 134 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, art. 135, art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 92a ust. 1,2, ust. 10 art. 3 ust. 2, art. 4  pkt 11, art. 5b ust. 1 pkt 1, art. 39m,j,k
journal: Dz.U. 2019 poz 58
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.) Sędzia WSA Renata Bukowiecka – Kleczaj Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Klimek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 września 2020 r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję Inspektor Transportu Drogowego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Z. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego dnia [...] r., nr [...], II. zasądza od Inspektor Transportu Drogowego na rzecz strony skarżącej J. R. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją wydaną, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia

14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U.

z 2018 r. poz. 2096 ze zm.) dalej: "K.p.a." oraz art. 4 pkt 22 lit. t, art. 39a, art. 39j, art. 39k, art. 39m, art. 92a ust. 2, 4 i 8 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 58) dalej: "u.t.d." oraz lp. 4.2. i 4.3. załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym, po rozpatrzeniu odwołania J. R. (dalej jako: "strona", "skarżący"), Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "organ odwoławczy"), utrzymał w mocy decyzję Z. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2019 r. o nr [...] o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wysokości [...] zł za wykonywanie przewozu drogowego bez posiadania orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy ([...] zł) oraz za wykonywanie przewozu drogowego bez posiadania orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy ([...] zł).

W uzasadnieniu decyzji organ przytoczył następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy:

Dnia 16 kwietnia 2019 r., w S. przy ul. K. miała miejsce przeprowadzona przez funkcjonariuszy Policji kontrola drogowa samochodu osobowego marki Toyota o nr rej. [...], którym kierował skarżący. Podczas kontroli ustalono, że kierowca przewoził zarobkowo dwóch pasażerów z ul. [...] na ul. [...] w S.. Pasażer dokonał płatności za kurs w wysokości [...] zł za pośrednictwem aplikacji Bolt, nie otrzymując paragonu a jedynie potwierdzenie wniesienia opłaty na telefonie. Kierowca okazał do kontroli prawo jazdy i dowód osobisty. Nie okazał natomiast zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji na przewóz osób ani orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Podczas czynności sporządzono protokoły przesłuchania strony i jednego z pasażerów w charakterze świadka. Kontrola została udokumentowana protokołem nr [...].

Pismem z dnia 23 kwietnia 2019 r. Z. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił pełnomocnika strony, który zgłosił swój udział

w postępowaniu, o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie naruszeń zasad wykonywania transportu wskazanych w lp.: 4.2 i 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d. Strona została wezwana do przedstawienia ważnych na dzień kontroli orzeczeń: lekarskiego oraz psychologicznego, potwierdzających brak przeciwskazań do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. W toku postępowania strona ani jej pełnomocnik nie złożyli żadnych wyjaśnień.

Postępowanie to zakończyło się wydaniem przez Z. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego - jako organu I instancji - decyzji administracyjnej z dnia [...] lipca 2019 r. o nr [...] nakładającej na stronę, jako osobę wykonującą czynności związane z przewozem drogowym, karę pieniężną w łącznej wysokości [...] zł tytułem stwierdzonych naruszeń, wskazanych w lp. 4.2. i 4.3. załącznika nr 4 do u.t.d. - po [...] zł za każde naruszenie.

Pismem z dnia 15 lipca 2019 r. strona, poprzez swojego pełnomocnika, złożyła odwołanie, w którym wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania.

W uzasadnieniu odwołania pełnomocnik strony zarzucił organowi I instancji, że nie ustalił, czy skarżący podejmował i wykonywał działalność gospodarczą w zakresie przewozu osób, o której mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d., jak również czy czynności podejmowane przez skarżącego mieściły się w definicji transportu drogowego, określonej w art. 4 pkt 1 u.t.d. oraz czy posiadał status przedsiębiorcy. Zdaniem odwołującego się, na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie ma podstaw do stwierdzenia, że skarżący wykonywał krajowy transport drogowy i tym samym podlegał obowiązkowi posiadania orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, jak również orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Pełnomocnik skarżącego wskazał też na naruszenie art. 92a ust. 3 u.t.d. podkreślając, że organ I instancji bez względu na ilość prowadzonych przez organ I instancji postępowań nie mógł nałożyć na stronę kar, których suma przekraczałaby kwotę [...]zł, albowiem niezależnie od ilości uchybień oraz wysokości kar za poszczególne uchybienia, kara orzeczona w wyniku jednej kontroli ma określoną górną granicę i nie może przekroczyć kwoty określonej w ustawie. Tymczasem organ odrębną decyzją z dnia [...] lipca nr [...] wymierzył skarżącemu dodatkowo karę w wysokości [...] zł. z tytułu naruszeń określonych pod l.p.1.1 załącznika nr 3 do u.t.d. (wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji, wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym, wymogów konstrukcyjnych).

Organ odwoławczy uznał powyższe zarzuty za niezasadne, wskazując

iż stosownie do art. 4 pkt 22 lit. t) u.t.d., przez obowiązki lub warunki przewozu drogowego rozumie się obowiązki lub warunki wynikające z przepisów tej ustawy, a także ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.

Zgodnie z art. 92a ust. 2 u.t.d., zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 złotych do 2000 złotych za każde naruszenie.

Stosownie do art. 92a ust. 4 u.t.d., suma kar pieniężnych, o których mowa

w ust. 2, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli, nie może przekroczyć kwoty 3000 złotych.

Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 2, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403, określa załącznik nr 4 do ustawy (art. 92a ust. 8 u.t.d.).

W rozpatrywanej sprawie kary pieniężne zostały nałożone na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 u.t.d. Treść art. 92a ust. ust. 2, 4 i 8 w zw. z załącznikiem nr 4 do u.t.d. określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 4. W tym zakresie organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych. W związku z powyższym regulacja wynikająca z art. 189d K.p.a. na mocy art. 189a § 2 pkt 1 K.p.a. nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.

Zastosowania nie znajdują również art. 189e oraz art. 189f K.p.a., które regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Kwestie te zostały bowiem uregulowane odrębnie przez ustawę o transporcie drogowym w art. 92c ust. 1 pkt 1, zaś w odniesieniu do naruszeń związanych z nieprzestrzeganiem przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku zastosowanie ma art. 92b ust. 1 u.t.d.

Reguła kolizyjna wyrażona w art. 189 § 2 K.p.a., daje w tym zakresie pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale IVa K.p.a.

Jak wynika z przepisu art. 39j ust. 1 u.t.d., kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega badaniom lekarskim przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.

Według lp. 4.2. załącznika nr 4 do u.t.d., wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości [...] zł.

Zgodnie zaś z art. 39k ust. 1 u.t.d. - kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega badaniom psychologicznym przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.

Stosownie do lp. 4.3. załącznika nr 4 do u.t.d., wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości [...] zł.

W myśl art. 39m u.t.d., wymagania, o których mowa w art. 39a - 39l, stosuje

się odpowiednio do przedsiębiorcy lub innej osoby osobiście wykonującej przewóz drogowy.

Zasadnicze znaczenia dowodowe w sprawie, posiada protokół kontroli

nr [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r. W świetle tego dokumentu bezspornym jest fakt, iż strona wykonująca przewóz nie dysponowała w dniu kontroli stosownymi orzeczeniami stwierdzającymi brak przeciwwskazań, zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. W niniejszej sprawie strona była jednocześnie kierującym, podmiotem wykonującym przewóz oraz osobą wykonującą czynności związane z przewozem drogowym.

Będąc jednocześnie kierowcą i osobą wykonującą czynności związane

z przewozem drogowym, o której mowa w art. 92a ust. 2 u.t.d. skarżący był zobowiązany w chwili kontroli do posiadania odpowiednich dokumentów. Organ odwoławczy uznaje zatem za zasadne nałożenie na skarżącego kary pieniężnej w wysokości [...] zł za naruszenia wskazane w lp. 4.2. i 4.3. załącznika nr 4 do u.t.d., tj. po [...] zł za brak orzeczenia lekarskiego i orzeczenia psychologicznego, potwierdzających brak przeciwskazań do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.

W ocenie organu odwoławczego stanowisko pełnomocnika skarżącego,

iż przewóz wykonywany w dniu kontroli nie był transportem drogowym w rozumieniu przepisów ustawy o transporcie drogowymi jest nietrafne. Przewóz ten nie miał charakteru przewozu okazjonalnego, ponieważ nie spełniał wymogów przewozu okazjonalnego. W ustawie o transporcie drogowym ustawodawca wskazał wprost

w art. 39m, że wymagania, o których mowa w art. 39a-39l, stosuje się odpowiednio do przedsiębiorcy lub innej osoby osobiście wykonującej przewóz drogowy.

Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie zawiera żadnych przesłanek, które dawałyby możliwość zastosowania art. 92c u.t.d.

Przepis ten pozwala na uniknięcie odpowiedzialności, wówczas, gdy okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący czynności związane z tym przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot ten nie mógł przewidzieć. Przesłanki wskazane w tym przepisie nie odnoszą się do zwykłego zachowania osoby wykonującej czynności związane z przewozem lub działań osób, którymi posługuje się przy wykonywaniu swoich obowiązków, lecz do sytuacji wyjątkowych, których przy zachowaniu należytej staranności i przezorności nie była w stanie przewidzieć, np. będących rezultatem siły wyższej, bądź działań osoby trzeciej, za której winę przedsiębiorca nie może odpowiadać. Uwolnienie się od odpowiedzialności za popełnione naruszenie jest możliwe tylko po wykazaniu braku wpływu tej osoby na powstanie naruszenia. Zebrany materiał dowodowy nie zawiera dowodów wskazujących na istnienie okoliczności wyłączających odpowiedzialność skarżącego.

Ewentualne okoliczności uzasadniające zastosowanie tego przepisu powinna wykazać sama strona.

Zdaniem organu II instancji, nieuzasadniony jest także zarzut pełnomocnika strony co do naruszenia art. 92a ust. 3 u.t.d. Niniejsze postępowanie zakończyło się wydaniem przez Z. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego,

jako organu I instancji, decyzji administracyjnej z [...] lipca 2019 r.

o nr [...] nakładającej na stronę karę pieniężną w wysokości [...] zł z tytułu naruszeń opisanych w lp. 4.2 i 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d. Natomiast decyzją, na którą powołał się pełnomocnik strony, (nr [...]) organ ten nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości [...] zł (tj. [...] złotych z tytułu lp. 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d. i [...] złotych z tytułu lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.), ograniczoną do wysokości [...] zł, zgodnie z art. 92a ust. 3 u.t.d. Stosownie do ww. przepisu, suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty [...]złotych. Organ I instancji zastosował karę zgodnie z przepisami prawa, albowiem znowelizowana ustawa o transporcie drogowym przewiduje odrębną odpowiedzialność za działania i zaniechania kierowcy, osoby wykonującej czynności związane z przewozem drogowym oraz podmiotu wykonującego przewóz drogowy.

W załączniku nr 3 został zamieszczony wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego oraz wysokość kar pieniężnych, które nakładane są na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem. Załącznik nr 1 stanowi natomiast wykaz wykroczeń oraz wysokość grzywien za poszczególne naruszenia, których dopuścił się kierujący. Natomiast w załączniku nr 4 ustawodawca przewidział wykaz naruszeń i wysokość kar nakładanych na osobę wykonującą czynności związane z przewozem drogowym. Ukaranie za naruszenia określone w załączniku nr 3 do u.t.d. w żadnej mierze nie wyklucza możliwości wszczęcia postępowania wobec strony jako osoby wykonującej czynności związane z przewozem drogowym za naruszenia określone w załączniku nr 4. Niniejsze postępowanie odnosi się tylko do nałożonej kary administracyjnej na stronę jako osobę wykonującą czynności związane z przewozem drogowym - o której mowa w art. 92a ust. 2 u.t.d. Zgodnie z art. 92a ust. 4 u.t.d., suma kar pieniężnych o których mowa w ust. 2, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty [...]złotych. Natomiast decyzją

z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] Z. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości [...] złotych tytułem naruszeń z załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Ustawodawca nie przewidział możliwości łączenia tychże kar. Ograniczenie kwotowe o którym mowa w art. 92a ust. 3 u.t.d., odnosi się do maksymalnej kary pieniężnej nakładanej tylko i wyłącznie z załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Wyjątkiem może być sytuacja, o której mowa w art. 92a ust. 10 u.t.d., a więc jeżeli czyn będący naruszeniem, o którym mowa w załączniku nr 3 do ustawy stanowi jednocześnie naruszenie, o którym mowa w załączniku nr 4, w przypadku podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, będącego jednocześnie osobą, o której mowa w ust. 2, nakłada się wyłącznie karę pieniężną, o której mowa w ust. 1. Taka sytuacja nie miała jednak miejsca w przedmiotowej sprawie, albowiem naruszenia strony z załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym nie są tożsame z naruszeniami z załącznika nr 4 do ww. ustawy.

Powyższą decyzję ostateczną pełnomocnik strony zaskarżył skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

- art. 7 i 77 § 1 K.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, takich jak ustalenie czy wykonywane przez skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, brak zweryfikowania przez organ czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli i czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego;

- przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 92 a ust 1, art. 92 a ust 6 u.t.d. w zw. z lp. 4.2. załącznika nr 4 do u.t.d., polegające na wymierzeniu skarżącemu kary w wysokości [...] zł za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz na wymierzeniu skarżącemu kary w wysokości [...] zł za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy,

w sytuacji w której czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji kraj owego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d., w związku z czym skarżący nie był obowiązany do legitymowania się ww. orzeczeniami;

- art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu

I instancji;

- art. 107 § 3 K.p.a. poprzez brak odniesienia się do zarzutów sformułowanych przez skarżącego w odwołaniu od decyzji organu I stopnia w zakresie konieczności zweryfikowania czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy czy też konieczności wyjaśnienia zasad działalności aplikacji Bolt;

- art. 8 K.p.a. poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

W uzasadnieniu skargi skarżący obszernie rozwinął powyższe zarzuty, kwestionując w szczególności charakter dokonanego przewozu, który – w ocenie skarżącego – nie odpowiada definicji krajowego przewozu drogowego zawartej w art. 4 pkt 1 u.t.d.

Zdaniem skarżącego wykonywanie krajowego transportu krajowego zakłada świadczenie odpłatnie usługi przewozu osób lub rzeczy w ramach wykonywania działalności gospodarczej. Organ, wydając zaskarżoną decyzję, nie tylko nie ustalił czy formalnie skarżący posiada status przedsiębiorcy, ale również nie wykazał, aby stwierdzone w toku kontroli czynności przez niego wykonywane posiadały cechy prowadzenia działalności gospodarczej.

Do konstytutywnych cech świadczących o prowadzeniu działalności gospodarczej należy jej zarobkowy charakter oraz ciągłość. Pojęcie to nie zostało zdefiniowane w sposób legalny, niemniej jednak można przyjąć, że ciągłość działalności gospodarczej oznacza trwale bądź powtarzające się w pewien zorganizowany sposób czynności związane z prowadzoną działalnością.

Skarżący nie tylko nie posiadał statusu przedsiębiorcy, ale również wykonywane przez niego czynności, stwierdzone protokołem kontroli, nie mają cech wykonywania działalności gospodarczej.

Przede wszystkim skarżący nie otrzymał za swoje czynności od pasażera wynagrodzenia w kwocie i w sposób podany przez niego. Przejazd samochodem skarżącego możliwy był dzięki skorzystaniu przez pasażera z platformy internetowej

o nazwie Bolt. Dzięki tej aplikacji możliwe jest skojarzenie kierowcy, który jedzie na określonej trasie, z osobą trzecią, która chciałaby na tej trasie zostać przewieziona. Zapłata za taki przejazd odbywa się na rzecz platformy internetowej Bolt, nie zaś na rzecz kierowcy i stanowi opłatę za możliwość skojarzenia kierowcy i pasażera. Na wysokość tej zapłaty w żaden sposób nie ma wpływu stanowisko samego kierowcy. Zgodnie z regulaminem świadczenia usług przez platformę internetową Bolt, karta płatnicza pasażera jest automatycznie obciążana po zakończonym przejeździe. Dzieje się to jednak nie na rzecz kierującego, ale na rzecz Bolt.eu.

Skarżący zatem kwestionuje, jakoby w dniu [...] kwietnia 2019 roku wykonywał transport drogowy oraz przewóz okazjonalny.

Konsekwencją stwierdzenia, że skarżący nie wykonywał krajowego transportu drogowego oraz że nie wykonywał ani nie wykonuje pracy na stanowisku kierowcy musi być uznanie, że nie podlega on obowiązkom posiadania orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy ani orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisk u kierowcy.

Podnosząc powyższe zarzuty i argumenty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i o uchylenie poprzedzającej jej decyzji organu I stopnia oraz o zwrot kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

Odpowiadając na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

W myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że przesłanką i warunkiem wyeliminowania zaskarżonego aktu z obrotu prawnego jest stwierdzenie jego niezgodności z prawem materialnym lub naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Nadto, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej: "P.p.s.a." sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Niniejsza sprawa dotyczy kary nałożonej na skarżącego na podstawie art. 92a

ust. 2 u.t.d. za naruszenia wskazane w l.p.4.2. i 4.3 załącznika nr 4 do tej ustawy.

W świetle wskazanych wyżej kryteriów skargę należało uznać za uzasadnioną choć zawarte w niej argumenty nie są trafne. W szczególności nietrafny jest zarzut,

iż skoro skarżący nie prowadzi zarejestrowanej działalności gospodarczej to

w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy nie mają do niego zastosowania przepisy ustawy o transporcie drogowym, które legły u podstaw wydania zaskarżonej decyzji.

Nadto, zdaniem skarżącego, jego zachowanie nie wyczerpywało znamion przypisanych mu naruszeń, a okoliczności faktyczne nie zostały należycie ustalone.

W szczególności nie wyjaśniono zasad działania aplikacji Bolt oraz nie uwzględniono tego, że nie działał on jako przedsiębiorca, zatem nie wykonywał krajowego transportu drogowego. Nie pobrał od pasażera opłaty, więc przewóz nie spełniał kryteriów przewozu okazjonalnego, jak twierdzi organ.

W ocenie Sądu, powyższe zarzuty są niezasadne. Okoliczności faktyczne,

stanowiące podstawę wydania zaskarżoną decyzję są bezsporne. Wynika z nich, ich skarżący, w dniu 16 kwietnia 2019 r. stanowiącym jego własność samochodem osobowym marki Toyota, wykonał przewóz osób na trasie z ul. [...] na ul. [...] w S.. Przejazd został zamówiony za pomocą aplikacji mobilnej Bolt. Za jej pośrednictwem pasażer został skojarzony ze skarżącym, jako kierowcą, który również korzystając z tej samej aplikacji telefonicznej uzyskał informację o potrzebie wykonania przewozu na określonej trasie. Pasażer zrealizował płatność za przejazd za pomocą tejże aplikacji telefonicznej; jego rachunek bankowy został obciążony odpowiednią opłatą za przejazd, skalkulowaną przez aplikację (program informatyczny). Skarżący nie dysponował orzeczeniem lekarskim o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, jak też orzeczeniem psychologicznym o braku przeciwwskazań psychologicznych do pracy na stanowisku kierowcy.

Sporna jest natomiast kwestia, czy w opisanych wyżej okolicznościach mają do skarżącego zastosowanie przepisy ustawy o transporcie drogowym i wynikające z nich sankcje za naruszenia przepisów tej ustawy. Zdaniem skarżącego przewóz nie miał charakteru zarobkowego, gdyż nie był podejmowany w ramach działalności gospodarczej.

W ocenie Sądu, zarzuty skargi uznać należy za nietrafne. Organy prawidłowo uznały, że stwierdzony przez kontrolujących przewóz pasażerów nie miał charakteru grzecznościowego lecz okazjonalny. Wynikało to jednoznacznie z zeznania pasażera oraz okoliczności związanych ze skojarzeniem osoby korzystającej z usługi przewozu i kierującego. Zasadnie zatem organy, powołując się na art. 4 pkt 11 u.t.d. uznały, że był to przewóz okazjonalny i zarobkowy, zaś skarżący jest podmiotem wykonującym transport drogowy w rozumieniu art. 92a ust. 1 u.t.d.

W tym zakresie Sąd, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela stanowisko wyrażone przez tutejszy Sąd w wyroku z dnia 30 lipca 2020 r. sygn. akt

II SA/Sz 1195/19.

W niniejszej sprawie istotne jest, iż podejmowanie i wykonywanie działalności

w zakresie transportu drogowego, zarobkowego i niezarobkowego, regulują przepisy ustawy o transporcie drogowym, która zawiera również przepisy określające odpowiedzialność za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego

m.in. podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem oraz kierowców (art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. a) i b) u.t.d.).

Zgodnie z art. 3 ust. 2 u.t.d. do przewozów drogowych wykonywanych przez podmioty niebędące przedsiębiorcami stosuje się odpowiednio przepisy ustawy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego. Z przepisu tego jednoznacznie zatem wynika, że przepisy u.t.d. znajdują zastosowanie także wobec podmiotów niebędących przedsiębiorcami, które dokonują przewozów drogowych w rozumieniu tej ustawy.

Wynika to jednoznacznie z przyjętych w tej ustawie definicji, określających podmiotowy i przedmiotowy zakres zawartych z w niej regulacji, stanowiących że użyte w ustawie pojęcia:

- krajowy transport drogowy - oznacza podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów (...), na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (art. 4 pkt 1);

- niezarobkowy przewóz drogowy - przewóz na potrzeby własne - oznacza każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie warunki określone w lit. a-d tego przepisu (art. 4 pkt 4);

- przewóz drogowy - oznacza transport drogowy lub niezarobkowy przewóz drogowy, a także inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady z 15 marca 2006 r. nr 561/2006 (art. 4 pkt 6a);

- przewóz okazjonalny - oznacza przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego (art. 4 pkt 7), przewozu regularnego specjalnego (art. 4 pkt 9) albo przewozu wahadłowego (art. 4 pkt 10) (art. 4 pkt 11).

W okolicznościach niniejszej sprawy istniały zatem podstawy do uznania,

że wykonywany przez skarżącego przewóz miał charakter odpłatny, zatem nie był przewozem niezarobkowym na potrzeby własne. To, że płatności nie dokonano bezpośrednio na rzecz kierowcy lecz zrealizowana ona została w trybie automatycznym poprzez obciążenie rachunku bankowego pasażera na skutek akceptacji warunków określonych w aplikacji Bolt, nie ma dla sprawy istotnego znaczenia. Sam przewóz nosił bowiem znamiona odpłatnego i został wykonany na zlecenie pasażera. Do realizacji usługi doszło na skutek skorzystania przez pasażera i skarżącego (kierującego) z aplikacji telefonicznej Bolt, służącej do organizowania usług przewozu. Jest ona sposobem porozumiewania się pomiędzy wykonującym usługę a pasażerem i za jej pośrednictwem doszło do zawarcia umowy o wykonanie tej usługi. Wprawdzie w aktach sprawy nie ma dowodów, które określałyby zasady działania aplikacji Bolt, co stanowiło też podstawę formułowanych przez skarżącego zarzutów, ale w przekonaniu Sądu nie jest to uchybienie na tyle istotne, aby mogło wywrzeć istotny wpływ na wynik sprawy. Zasady działania ww. aplikacji są bowiem możliwe do poznania dla każdego korzystającego z niej, w szczególności osób korzystających z dostępnych obecnie usług telekomunikacyjnych przy użyciu nowoczesnych "inteligentnych" telefonów (smartfonów). Zasady jej działania zatem należy uznać za fakt powszechnie znany i niewymagający szczególnego dowodzenia. Okoliczność ta (sposób funkcjonowania aplikacji) nie jest zresztą sporna. Korzystał z niej tak skarżący jak i pasażer, a opis działania aplikacji wynika z akt sprawy. Dzięki niej doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem. Przedsięwzięcie polegające na organizowaniu usług przewozu poprzez aplikację Bolt ma charakter zorganizowany i ciągły, a rzeczona usługa była przez skarżącego świadczona jako wykonawcę przewozu we własnym imieniu.

Zauważyć też należy, iż stanowisko organów w tej kwestii znajduje potwierdzenie w dokonanej przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) w wyroku z 20 grudnia 2017 r. C- 34/15 analizie charakteru usługi pośrednictwa poprzez platformę informatyczną, jaką jest również aplikacja Bolt. TSUE wskazał w nim, że usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE). Usługa pośrednictwa w przekazywaniu zleceń przewozowych złożonych za pomocą aplikacji mobilnych, pomiędzy pasażerami a kierowcami nie ogranicza się do umożliwiania nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon (smartfon), między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę, ale polega na selekcjonowaniu właścicieli pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami, którym przedsiębiorstwo dostarcza aplikację, bez której, po pierwsze, kierowcy ci nie świadczyliby usług przewozowych, a po drugie, osoby chcące przebyć trasę miejską nie miałyby dostępu do usług owych kierowców.

W świetle powyższego orzeczenia uznać należy, iż skarżący pełnił rolę przewoźnika drogowego osób w rozumieniu ustawy o transporcie drogowym. Bolt.eu, na rzecz której to platformy internetowej zrealizowana została opłata za przewóz, nie był przedsiębiorcą wykonującym przewóz, lecz podmiotem udostępniającym aplikację służącą skojarzeniu podmiotów, które świadczą tego rodzaju usługi z ich potencjalnymi klientami. Działanie skarżącego mieściło się zatem w ramach pojęcia wykonywania krajowego transportu drogowego osób, niezależnie od tego ile razy skarżący świadczył w ten sposób usługi przewozu. Usługa, realizowana przy wykorzystaniu aplikacji Bolt, która polega na odpłatnym umożliwianiu skojarzeniu kierującego i pasażera, powinna być zatem uznana za usługę wchodzącą w zakres usług w dziedzinie transportu (por. wyrok Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 20 grudnia 2017 r. C-434/15; opublikowany na stronie internetowej http://curia.europa.eu/juris).

Również w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że z przepisów u.t.d. nie można wyprowadzić wniosku, że przewóz osób lub rzeczy bez licencji podlega sankcji tylko wtedy, gdy dokonujący przewozu podmiot prowadzi działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego. Wykonywanie transportu drogowego podlegające sankcji traktowane musi być jako działanie faktyczne, polegające na przewozie osób lub rzeczy, odpowiadające definiowanemu transportowi drogowemu, z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, a tym bardziej ewidencjonowanej (zob. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 stycznia 2009 r. II GSK 670/08, z 3 kwietnia 2019 r. II GSK 701/17 i 4 listopada 2009 r. II GSK 166/09; opublikowane na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W świetle tych uwag wykonywanie transportu drogowego będzie zachodziło także wówczas, gdy podmiot nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi trwale działalności gospodarczej, czyli działalności zarobkowej w sposób zorganizowany i ciągły na własny rachunek, nie figuruje w ewidencji działalności gospodarczej, lecz faktycznie świadczy odpłatną usługę przewozu osób (nawet jednorazowo), odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 pkt 1 u.t.d. Bez znaczenia pozostaje zatem, czy skarżący formalnie posiadał status przedsiębiorcy i czy jego działalność została zgłoszona do właściwej ewidencji albo jaki jest zakres prowadzonej działalności. Wykonywanie transportu drogowego będzie zachodziło także wtedy, gdy dany podmiot nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi trwale działalności gospodarczej.

W tej sytuacji na skarżącym, dokonującym przedmiotowego przewozu, ciążył obowiązek posiadania orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Organy prawidłowo przyjęły zatem, że skarżący wykonywał zarobkowy przewóz osób, o którym mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 u.t.d. i prawidłowo zakwalifikowały przewóz z dnia kontroli jako wykonywany bez ww. orzeczeń. Jego zachowanie, tj. realizowany przewóz drogowy, wyczerpywało zatem znamiona naruszeń określonych w lp. 4.2 i 4.3 złącznika nr 4 do u.t.d. i art. 92a ust. 2 i 8 u.t.d.

Nie będąc jednak związany zarzutami skargi (art. 134 P.p.s.a.) Sąd uznał,

że skarga zasługuje na uwzględnienie ze względu na naruszenie przez organy istotnej reguły normatywnej, wyrażonej w art. 92a ust. 10 u.t.d., kształtującej zasady wymiaru kary podmiotowi, który narusza przepisy u.t.d. jednocześnie jako podmiot wykonujący przewóz drogowy (art. 92a ust. 1 u.t.d.) i jako "osoba wykonująca czynności związanez przewozem drogowym" (art. 92a ust. 2 u.t.d.). Zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stanowisko organu w tym zakresie, tj. braku podstaw do zastosowania art. 92a ust. 10 u.t.d. jest nietrafne i wynika z błędnej wykładni tego przepisu.

Z treści art. 92a ust. 10 u.t.d. wynika że: "Jeżeli czyn będący naruszeniem,

o którym mowa w załączniku nr 3 do ustawy, stanowi jednocześnie naruszenie,

o którym mowa w załączniku nr 4 do ustawy, w przypadku podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem będącego jednocześnie osobą, o której mowa w ust. 2, nakłada się wyłącznie karę pieniężną, o której mowa w ust. 1."

Ustawodawca stanął tym samym na stanowisku, że w takim skonfigurowaniu, w którym ten sam czyn realizuje znamiona deliktów administracyjnych wymienionych w załączniku nr 3 i nr 4 do u.t.d., karę wymierza się wyłącznie w oparciu o art. 92a ust. 1 u.t.d., a więc za naruszenia określone w załączniku nr 3. Poprzez ten sam czyn w kontekście treści art. 92a ust. 10 u.t.d. należy rozumieć jedno zachowanie, jedno działanie, podjęte w przyjętych ramach miejscowo-czasowych, oceniane z perspektywy norm prawnych zrekonstruowanych w oparciu o przepisy tej ustawy. Tak ramy czasowe weryfikowanego działania, jak i jego zlokalizowanie wynikać muszą każdorazowo ze sporządzonego na podstawie art. 74 u.t.d. protokołu kontroli. Jeżeli tak rozumiany czyn, wyczerpuje znamiona deliktów administracyjnych wskazanych w załącznikach nr 3 i nr 4 do ustawy, a podmiot który się ich dopuścił kwalifikuje się i jako "podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem" (art. 92a ust. 1 u.t.d.) i jako "inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym" (art. 92a ust. 2 u.t.d.), to karę – stosownie do art. 92a ust. 10 u.t.d. - można wówczas wymierzyć wyłącznie na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d., za naruszenia określone w załączniku nr 3. Zgodnie bowiem z art. 92a ust. 7 i ust. 8 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, określa załącznik nr 3 do ustawy, a wykaz naruszeń o których mowa w ust. 2, określa załącznik nr 4 do ustawy.

W sprawie bezsporny jest fakt, iż decyzją z dnia [...] lipca 2019 r.,

nr [...], skarżącemu na podstawie art. 92a ust. 1 wymierzono karę administracyjną w wysokości [...] zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji – l.p. 1.1.1. załącznika nr 3, oraz za wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d. – l.p. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy. W przedmiotowym postępowaniu skarżącemu również przypisano status podmiotu wykonującego przewóz drogowy, które to stanowisko tut. Sąd podzielił w wyroku z dnia 30 lipca 2020 r. sygn. akt II SA/Sz 1195/19.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ podał, że skarżący został zakwalifikowany jako inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, do której z mocy art. 39m u.t.d. znajdują zastosowanie wymogi ustawy określone w przepisach art. 39j i 39k u.t.d.

W tym stanie rzeczy Sąd przyjął, że za ten sam czyn, szczegółowo opisany

w protokole kontroli z dnia [...] kwietnia 2019 r., tj. przewozu pasażerów wymierzono skarżącemu karę zarówno na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. za delikty określone

w załączniku nr 3 do ustawy, jak i na podstawie art. 92a ust. 2 u.t.d. - za delikty określone w załączniku nr 4 do ustawy. W sprawach przypisano skarżącemu odpowiednio status podmiotu wykonującego transport drogowy oraz innej osoby wykonującej czynności związane z przewozem drogowym. W tym stanie rzeczy zastosowanie powinien znaleźć art. 92a ust. 10 u.t.d.

Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a w zw. z art. 134 i 135 P.p.s.a. Sąd uchylił decyzje organów obu instancji.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy uwzględnią powyższe rozważania i ocenę prawną.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 P.p.s.a.