Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 356/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-05-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Minister Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 19,  art. 5,  art. 33
journal: Dz.U. 2004 nr 281 poz 2784
law: Ustawa z dnia 22 grudnia 2004 r. o handlu uprawnieniami do emisji do powietrza gazów cieplarnianych i innych substancji.
article: art. 6-8,  art. 10 par. 1,  art. 75 par. 1,  art. 77 par. 1,  art. 79 par. 1-2,  art. 81
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Dopierała, Sędziowie Sędzia WSA Aneta Dąbrowska (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Protokolant Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2010 r. sprawy ze skargi O. Sp. z o.o. z siedzibą w L. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie zgody na uczestnictwo we wspólnotowym systemie handlu uprawnieniami do emisji - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Minister Środowiska decyzją z [...] listopada 2009 r. - zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - utrzymał w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Marszałka Województwa [...] przez Zastępcę Dyrektora Departamentu Rolnictwa i Środowiska Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] w L. z [...] kwietnia 2009 r,, którą nie wyrażono zgody na uczestnictwo we wspólnotowym systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych oraz na przyznanie uprawnień do emisji dwutlenku węgla z krajowej rezerwy na lata 2008-2012 dla instalacji O. Sp. z.o.o. w L.

Organ I instancji w swoim rozstrzygnięciu podniósł, iż pismem z 9 maja 2008 r. wystąpił w trybie art. 36 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 22 grudnia 2004 r. o handlu uprawnieniami do emisji do powietrza gazów cieplarnianych i innych substancji (Dz. U. Nr 281, poz. 2784) do Instytutu Ochrony Środowiska - Krajowego Administratora Systemu Handlu Uprawnieniami do Emisji, o opinię w sprawie przydziału uprawnień do emisji CO2 z krajowej rezerwy na lata 2008-2012, Krajowy Administrator uznał, iż instalacja Spółki nie jest instalacją do pierwotnego lub wtórnego wytopu surówki żelaza lub stali surowej, w tym do ciągłego odlewania stali, ani też do prażenia lub spiekania rud stali. Zgodnie z aktualnym pozwoleniem zintegrowanym z [...] października 2007 r., jest to instalacja w przemyśle metalurgicznym do odlewni metali żelaznych o zdolności produkcyjnej ponad 20 ton wytopu na dobę. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 31 marca 2006 r. w sprawie rodzajów instalacji objętych wspólnotowym systemem handlu uprawnieniami do emisji (Dz. U. Nr 60, poz. 429 ze zm.) wspólnotowy system handlu uprawnieniami do emisji w hutnictwie i przemyśle metalurgicznym nie obejmuje tego rodzaju instalacji.

Wobec powyższego, a także z uwagi na art. 9 ustawy z dnia 22 grudnia 2004 r. należało, zdaniem organu I instancji, nie wyrazić zgody na uczestnictwo we wspólnotowym systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych oraz na przyznanie uprawnień do emisji dwutlenku węgła z krajowej rezerwy na lata 2008-2012 dla instalacji O. Sp. z.o.o. w L.

Ponownie rozpoznając sprawę w wyniku wniesionego odwołania przez ww. spółkę, Minister Środowiska podtrzymał stanowisko organu I instancji. Wskazał, iż działalność produkcyjna spółki obejmuje kilka procesów technologicznych, m.in.

Sygn. akt IV SA/Wa 356/10

proces topienia żelaza w żeliwiakach, do których podawane są materiały wsadowe, m.in. koks, surówka, złom, żelazostopy. Produkcja odlewów żeliwnych przez spółkę jest bezsporna. Sporne jest natomiast czy instalacje wykorzystywana przez spółkę do prowadzenia tej działalności należy zakwalifikować jako instalację objętą wspólnotowym systemem handlu uprawnieniami do emisji w rozumieniu rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 lipca 2009 r. w sprawie rodzajów instalacji objętych wspólnotowym systemem handlu uprawnieniami do emisji (Dz. U. Nr 136, poz. 1120).

Minister wskazał, iż przyznanie uprawnień do emisji jest uregulowane w przepisach art. 3 ust. 19 oraz art. 33-36 ustawy z dnia 22 grudnia 2004 r. Z przepisów tych wynika, że uprawnienia do emisji z krajowej rezerwy, przyznawane są w zezwoleniu dla instalacji, które są objęte wspólnotowym systemem handlu uprawnieniami do emisji. Kwalifikacja instalacji do uczestnictwa w tym systemie oparta jest na przepisach rozporządzenia w sprawie rodzajów instalacji. Paragraf 2 tego rozporządzenia stanowi, że rodzaje instalacji objęte wspólnotowym systemem handlu uprawnieniami do emisji oraz wartości progowe do zdolności produkcyjnych tych instalacji na okres rozliczeniowy są określone w załączniku do ww. rozporządzenia. W załączniku, pod kodem F2, określone są "instalacje do produkcji surówki żelaza lub stali (pierwotnego lub wtórnego wytopu), w tym do ciągłego odlewania stali", o zdolności produkcyjnej ponad 2,5 Mg wytopu na godzinę. Z powyższego wynika, iż do wspólnotowego systemu handlu uprawnieniami kwalifikowane są takie instalacje, które służą do produkcji surówki żelaza lub stali, a zatem surówka i stał mają być końcowym produktem. W przypadku spółki produktem końcowym jest żeliwo, a nie surówka żelaza lub stal.

Minister nie zgodził się ze stanowiskiem spółki, iż określenie "wtórny wytop" surówki lub stali można interpretować w ten sposób, że surówka lub stal używane są w procesie topienia, którego efektem, w przypadku spółki, jest produkcja żeliwa. Interpretacja przedstawiona przez stronę jest sprzeczna, w jego ocenie, z tekstem załącznika rozporządzenia w sprawie rodzajów instalacji. Nie jest istotne -podnoszone przez spółkę - znaczenia wyrazu "wytop" i "przetop". Istotne jest określenie zakresu produkcji, do której wykorzystywane są instalacje ujęte w systemie handlu uprawnieniami do emisji. Zakres produkcji jest jednoznacznie określony jako produkcja surówki i stali.

Sygn. akt IV SA/Wa 356/10

Nadto interpretacja strony nie znajduje uzasadnienia przy wykładni przepisów innych aktów prawnych regulujących wspólnotowy system handlu uprawnieniami do emisji.

Po pierwsze, odnosząc się do przywołanego przez Spółkę rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 26 lipca 2002 r. w sprawie rodzajów instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości (Dz. U. Nr 122 poz. 1055), Minister podniósł, iż stanowi ono podstawę wydanego dla Spółki pozwolenia zintegrowanego. Posiadanie pozwolenia zintegrowanego jest warunkiem wydania zezwolenia na uczestnictwo w systemie (art. 35 ust. 2 ustawy z 22 grudnia 2004 r.). Pozwolenie zintegrowane załączone do wniosku Spółki dotyczy instalacji do odlewania metali żelaznych. W załączniku do ww. rozporządzenia wymienione są instalacje zakwalifikowane jako znacząco zanieczyszczające środowisko. Przy hutnictwie i przemyśle metalurgicznym wymienione są oddzielnie instalacje "do odlewania metali żelaznych, o zdolności produkcyjnej ponad 20 ton wytopu na dobę" (pkt 2 ppk 4 załącznika) oraz instalacje "do pierwotnego lub wtórnego wytopu surówki żelaza lub stali surowej, w tym do ciągłego odlewania stali, o zdolności produkcyjnej ponad 2,5 tony wytopu na godzinę" (pkt 2 ppkt 2 załącznika). W decyzji o udzieleniu pozwolenia zintegrowanego wyraźnie wskazane jest, że dotyczy ono instalacji do odlewania metali żelaznych a nie do wytopu surówki żelaza lub stali surowej. Wobec braku pozwolenia zintegrowanego na ten ostatni rodzaj działalności, nie można przychylić się do udzielenia spółce zezwolenia na uczestnictwo we wspólnotowym systemie handlu uprawnieniami do emisji.

Po drugie, art. 36 ust. 1 pkt 3 ustawy z 22 grudnia 2004 r. przewiduje obowiązek wskazania w zezwoleniu wymagania w zakresie monitorowania wielkości emisji. Natomiast prowadzący instancje jest zobowiązany, na podstawie art. 40 tej ustawy, do monitorowania wielkości emisji i rozliczania uprawnień. Podstawę do określenia monitorowania stanowi rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 12 września 2008 r. w sprawie sposobu monitorowania wielkości emisji substancji objętych wspólnotowym systemem handlu uprawnieniami do emisji (Dz. U. Nr 183 poz. 1142). W załączniku nr 6 do rozporządzenia w sprawie monitorowania określony jest sposób monitorowania wielkości emisji CO2 z instalacji do pierwotnego lub wtórnego wytopu surówki żelaza lub stali surowej, w tym do ciągłego odlewania stali. Sposób ten przewiduje monitorowanie emisji CO2 z instalacji służącej do produkcji

Sygn. akt IV SA/Wa 356/10

surówki żelaza lub stali, nie zawiera natomiast informacji dotyczących monitorowania instalacji służących do produkcji żeliwa w instalacji, którą posiada spółka. Zatem nie jest możliwe, w ocenie Ministra, udzielenie zezwolenia spółce dla instalacji, której sposób monitorowania, zgodnie z obowiązującymi przepisami nie jest przewidziany. Udzielenie zezwolenia spółce skutkowałoby uczestnictwem w systemie bez możliwości wywiązywania się z podstawowego obowiązku monitorowania, jaki ponoszą prowadzący instalacje.

Po trzecie, dyrektywa 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 października 2003 r. ustanawiająca system handlu przydziałami emisji gazów cieplarnianych we Wspólnocie oraz zmieniająca dyrektywę Rady 96/61/WE, która została implementowana do prawa krajowego przez ustawę i akty wykonawcze, stanowi tak jak rozporządzenie w sprawie instalacji, że instalacje kwalifikujące się do wspólnotowego systemu handlu uprawnieniami do emisji to "instalacje do produkcji surówki lub stali (pierwotny i wtórny wytop)" (załącznik I do dyrektywy), a zatem instalacje, których końcowym produktem jest surówka lub stal.

W związku z powyższym, organ odwoławczy stwierdził, że instalacja należąca do spółki nie spełnia przesłanek określonych w art. 33 ustawy z 22 grudnia 2004 r. w związku z §1 i 2 rozporządzenia w sprawie rodzajów instalacji, które uzasadniałyby wydanie zezwolenia na uczestnictwo we wspólnotowym systemie handlu uprawnieniami do emisji. W konsekwencji, przyznanie uprawnień do emisji z krajowej rezerwy nie znajduje poparcia w przepisach prawa.

O. Sp. z. o.o. w L. w skardze wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji, zarzucając naruszenie:

- art. 7, art. 77 i art. 81 K.p.a. wyrażające się w sprzeczności istotnych ustaleń organów ze stanem faktycznym będącym przedmiotem rozstrzygnięcia polegającej na bezpodstawnym przyjęciu, że przedmiotowa instalacja O. nie spełnia kryteriów kwalifikujących tę instalację do uczestnictwa we wspólnotowym systemie, gdyż nie jest instalacją do pierwotnego lub wtórnego wytopu surówki lub stali surowej, a przy tym brak rzetelnej analizy dowodów i argumentów przywołanych w odwołaniu od decyzji, a zwłaszcza opinii wydanej przez Instytut Odlewnictwa w K., zgodnie z którą wykorzystywana przez spółkę instalacja w postaci dwóch żeliwiaków odpowiada rodzajowi instalacji oznaczonej kodem F2, zgodnie z załącznikiem do w/w rozporządzenia Ministra Środowiska, a także bezspornego faktu

Sygn. akt IV SA/Wa 356/10

wykorzystywania w procesie technologicznym koksu, który jest niewątpliwie źródłem emisji CO2, a nadto wskazanych rozbieżności terminologicznych w samej opinii rzeczoznawcy NOT, które potwierdzają w istocie prawidłowość złożonej przez odwołującego się opinii Instytutu Odlewnictwa,

- art. 10 § 1, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 79 § 1 i 2 oraz art. 81 K.p.a., a pośrednio art.

6, art. 7 oraz art. 8 K.p.a. poprzez pominięcie udziału O. jako strony

postępowania, a zwłaszcza niewezwanie O. do końcowego zapoznania się ze

zgromadzonym materiałem i nie przekazanie O. we właściwym czasie i trybie

opinii rzeczoznawcy NOT w dziedzinie odlewnictwa, co uniemożliwiło wypowiedzenie

się co do tego dowodu oraz zgłoszenie wniosków o przeprowadzenie dowodów

przeciwnych,

- art. 107 § 3 K.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji

wyrażające się w pominięciu omówienia dowodów i argumentów przywołanych w

odwołaniu od decyzji, których wiarygodności organ odmówił, a zwłaszcza opinii

wydanej przez Instytut Odlewnictwa w K., zgodnie z którą wykorzystywana

przez Spółkę instalacja w postaci dwóch żeliwiaków, o wydajności od 5 do 7

ton/godzinę służy do wtórnego przetopu surówki i stali, celem otrzymania ciekłego

żeliwa, do przetapiania w/w materiałów i instalacja ta odpowiada rodzajowi instalacji

oznaczonej kodem F2, zgodnie z załącznikiem do w/w rozporządzenia Ministra

Środowiska, a także bezspornego faktu wykorzystywania w procesie

technologicznym koksu, który jest niewątpliwie źródłem emisji CO2, a nadto

wskazanych rozbieżności terminologicznych w samej opinii rzeczoznawcy NOT,

które potwierdzają w istocie prawidłowość złożonej przez odwołującego się opinii

Instytutu Odlewnictwa i poprzestanie jedynie na stwierdzeniu, iż produktem

końcowym procesu stosowanego w spółce nie jest surówka żelaza lub stali a żeliwo,

a w efekcie

- naruszenie prawa materialnego, tj. ustawy z dnia 22 grudnia 2004 r. o handlu

uprawnieniami do emisji do powietrza gazów cieplarnianych i innych substancji w zw.

z § 1 i 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 lipca 2009 r. w sprawie

rodzajów instalacji objętych wspólnotowym systemem handlu uprawnieniami do

emisji (Dz. U. 136, poz. 1120) poprzez odmowę wyrażenia zgody na uczestnictwo we

wspólnotowym systemie handlu uprawnieniami do emisji oraz na przyznanie

uprawnień do emisji z krajowej rezerwy na lata 2008-2012 dla instalacji O. sp. z o.o. w sytuacji, gdy zgromadzony materiał dowodowy w sposób

Sygn. akt IV SA/Wa 356/10

jednoznaczny wskazuje na spełnienie przesłanek uzasadniających przyznanie takiej zgody.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż w przedmiotowej sprawie zostały wydane dwie sprzeczne opinie biegłych odnoszące się do kwestii związanych z instalacją eksploatowaną przez skarżącą. Według opinii Instytutu Ochrony Środowiska KASHUE z 7 marca 2009 r. spółka eksploatuje instalację do wytopu ciekłego żeliwa obejmującą dwa żeliwiaki o maksymalnej wydajności 7 ton/godzinę. Wsadem dla wytopu prowadzonego w żeliwiaku jest m. in.: surówka, złom stalowy, żelazostopy, kamień wapienny i koks. Wynika z tego, że w żeliwiaku prowadzony jest przetop (a nie wytop) surówki i stali, dlatego też w chwili obecnej nie ma podstaw do zaliczenia instalacji żeliwiaków do grupy instalacji objętych wspólnotowym systemem handlu uprawnieniami do emisji.

Według drugiej opinii wydanej przez Instytut Odlewnictwa w K. skarżąca eksploatuje instalację odpowiadającą rodzajowi instalacji oznaczonej kodem F2, zgodnie z załącznikiem do w/w rozporządzenia Ministra Środowiska. Wykorzystywana przez spółkę instalacja w postaci dwóch żeliwiaków. o wydajności od 5 do 7 ton/godzinę służy do wtórnego przetopu surówki i stali, celem otrzymania ciekłego żeliwa, do przetapiania w/w materiałów.

Zaskarżona decyzja pomija, w ocenie spółki, powyższą opinię Instytutu Odlewnictwa opierając rozstrzygnięcie wyłącznie na ekspertyzie własnego rzeczoznawcy oraz pośrednio wykładni pozwolenia zintegrowanego, a nadto przepisów dotyczących sposobu monitorowania wielkości emisji.

Nie do przyjęcia jest także, w ocenie skarżącej, odwoływanie się w zaskarżonej decyzji do argumentacji przywołującej terminologię zawartą w przepisach dotyczących sposobów monitorowania wielkości emisji oraz dyrektywy unijnej. Bezspornie bowiem akty niższego rzędu - wydane na podstawie przepisów ustawowych posługują się terminologią ustawową, a z kolei ustawa terminologią zawartą w dyrektywie unijnej. Natomiast podstawą, a w tym przypadku istotą rozstrzygnięcia, powinna być interpretacja użytych tam terminów oparta nie tylko o wykładnię gramatyczną ale także inne reguły wykładni - w tym celowościową.

Nadto opinii, na której oparto rozstrzygnięcie przeczy stanowisko wyrażone w dokumencie zamieszczonym na stronie internetowej Ministerstwa Ochrony Środowiska, a który to dokument potwierdza stanowisko wyrażone wcześniej przez

Sygn. akt IV SA/Wa 356/10

skarżącą według którego "wtórny wytop tak surówki jak i stali z istoty musi być tylko przetopem".

W ocenie skarżącej, w działalności Spółki wykorzystywana jest instalacja do produkcji surówki żelaza lub stali (pierwotnego lub wtórnego wytopu), w tym do ciągłego odlewania stali w rozumieniu przepisów załącznika do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 lipca 2009 r. i w związku z tym instalacja eksploatowana przez Spółkę spełniała warunki konieczne do objęcia wspólnotowym systemem handlu uprawnieniami do emisji w rozumieniu obowiązujących przepisów.

Minister Środowiska - w odpowiedzi na skargę - wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi podniósł, iż cały materiał dowodowy w sprawie został wnikliwie przeanalizowany. Organ odwoławczy nie odmówił czynnego udziału skarżącej w postępowaniu, a dodatkowo należy zauważyć, że skarżąca nie przejawiała inicjatywy czynnego udziału w sprawie. Ponadto, jak zostało wskazane w wydanej decyzji, organ odwoławczy szczegółowo uzasadnił każdy argument uzasadniający rozstrzygnięcie przytaczając dokumenty, na których oparł rozstrzygnięcie. Sama treść uzasadnienia decyzji wskazuje na to, że dowody w sprawie zostały wyczerpująco zbadane i potraktowane całościowo. Organ odwoławczy przeanalizował także przedstawioną przez skarżącą opinię wydaną przez Instytut Odlewnictwa w K. Ponadto, zarzut nieprzekazania we właściwym czasie opinii rzeczoznawcy NOT i pozbawienia możliwości wypowiedzenia się co do tego dowodu jest omyłkowo skierowany do organu odwoławczego, bowiem organ nie przekazywał ww. opinii.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje;

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) - dalej w skrócie: P.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134

Sygn. akt IV SA/Wa 356/10

P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, nie uwzględnił skargi. W konsekwencji uznał, iż decyzja Ministra Środowiska z [...] listopada 2009 r. i utrzymana nią w mocy decyzja Marszałka Województwa [...] z [...] kwietnia 2009 r. nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowane ich z obrotu prawnego. Oznacza to, iż Sąd kontrolując akty administracyjne nie dopatrzył się naruszenia prawa, które byłby zobowiązany wziąć pod uwagę z urzędu, jak również naruszenia wskazywanych w skardze przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy i przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarżąca (pod poprzednią nazwą) na mocy decyzji Wojewody [...] z [...] października 2007r. nr [...] uzyskała pozwolenie zintegrowane na eksploatację instalacji do produkcji odlewów żeliwnych w przemyśle metalurgicznym, która jest instalacją do odlewania metali żelaznych o zdolności produkcyjnej ponad 20 ton wytopu na dobę. Wnioskiem z 31 marca 2008r. wystąpiła o zezwolenie na uczestnictwo we wspólnotowym systemie handlu uprawnieniami do emisji dwutlenku węgla do powietrza. Decyzją Marszałka Województwa [...] z [...] kwietnia 2009r, nie wyrażono skarżącej zgody na uczestnictwo we wspólnotowym systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych oraz na przyznanie uprawnień do emisji dwutlenku węgła z krajowej rezerwy na lata 2008 - 2012. Następnie decyzja ta została utrzymana w mocy zaskarżoną decyzją Ministra Środowiska z [...] listopada 2009r.

Przyznanie uprawnień do emisji do powietrza gazów cieplarnianych i innych substancji jest regulowane w ustawie z dnia 22 grudnia 2004r. o handlu uprawnieniami do emisji do powietrza gazów cieplarnianych i innych substancji (Dz. U. Nr 281, poz. 2784, ze zm.) - zwanej dalej: ustawą o handlu uprawnieniami do emisji. Stosownie do art. 33 ustawy o handlu uprawnieniami do emisji, będącego między innymi podstawą prawną zaskarżonej decyzji, prowadzący instalację objętą systemem handlu uprawnieniami do emisji jest obowiązany do uzyskania zezwolenia upoważniającego prowadzącego instalację do uczestnictwa w systemie handlu uprawnieniami do emisji (art. 3 pkt 19 i art. 5 ww ustawy). Rodzaje instalacji objętych wspólnotowym systemem handlu uprawnieniami do emisji (dalej w skrócie: WSHU) określa rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 27 lipca 2009r. w sprawie rodzajów instalacji objętych wspólnotowym systemem handlu uprawnieniami do emisji w załączniku (§ 1 pkt 1 i § 2; Dz. U. Nr 136, poz. 1120) - zwane dalej:

Sygn. akt IV SA/Wa 356/10

rozporządzeniem. Załącznik do rozporządzenia wśród rodzajów instalacji objętych WSHU do emisji dla "Hutnictwa żelaza i stali" wymienia dwie instalacje:

1) instalacje prażenia lub spiekania rud metali, w tym rudy siarczkowej (kod F 1);

2) instalacje do produkcji surówki żelaza lub stali (pierwotnego lub wtórnego

wytopu), w tym co ciągłego odlewania stali o zdolności produkcyjnej ponad 2,5 Mg

wytopu na godzinę (kod F 2),

Skarżąca stoi na stanowisku, iż instalacja do odlewania metali żelaznych, którą eksploatuje, jest instalacją o kodzie F 2, służącą do produkcji surówki żelaza lub stali (pierwotnego lub wtórnego wytopu), w tym do ciągłego odlewania stali o zdolności produkcyjnej ponad 2,5 Mg wytopu na godzinę, z załącznika ww rozporządzenia. Zdaniem skarżącej "wtórny wytop surówki lub stali można interpretować w ten sposób, że surówka lub stal używane są w procesie topienia, którego efektem jest produkcja żeliwa. Wtórny wytop tak surówki jak i stali z istoty musi być tylko przetopem".

Z taką argumentacją skarżącej nie zgodziły się organy rozpoznające niniejszą sprawę, co Sąd uważa za słuszne. Organy w podjętych rozstrzygnięciach uznały, iż instalacja skarżącej do odlewania metali żelaznych nie jest instalacją do pierwotnego lub wtórnego wytopu surówki żelaza lub stali surowej, w tym do ciągłego odlewania stali (F 2), ani też instalacją do prażenia lub spiekania rud metali (F 1), o których mowa w załączniku do ww rozporządzenia. Zatem odmówiły zgody na uczestnictwo we WSHU do emisji gazów cieplarnianych i na przyznanie uprawnień do emisji dwutlenku węgla z krajowej rezerwy na lata 2008 - 2012,

Z przytoczonych regulacji prawnych wynika, iż do WSHU kwalifikowane są m. in. instalacje, które służą do produkcji surówki żelaza lub stali (pierwotnego lub wtórnego wytopu), w tym co ciągłego odlewania stali o zdolności produkcyjnej ponad 2,5 Mg wytopu na godzinę. Zatem produktem końcowym takiej instalacji, pochodzącym zarówno z pierwotnego lub wtórnego wytopu, zawsze musi być surówka żelaza lub stal. Innymi słowy systemem handlu uprawnieniami do emisji mogą być objęte instalacje, w których surówka żelaza lub stal są produktami końcowym procesu technologicznego, a nie surowcem do produkcji innych wyrobów, np. żeliwa. Tymczasem przedmiotem działalności skarżącej jest produkcja odlewów żeliwnych. Odlewy żeliwne skarżąca uzyskuje za pomocą instalacji do odlewania metali żelaznych w procesie technologicznym obejmującym wytop żeliwa, zalewanie ciekłym żeliwem form odlewniczych i wykańczanie odlewów. Proces wytopu żeliwa

Sygn. akt IV SA/Wa 356/10

prowadzony jest w żeliwiakach, do których podawane są materiały wsadowe, m. in. takie jak koks, surówka, złom, żelazostopy. Z tego wynika, iż surówka jest surowcem do produkcji ciekłego żeliwa, natomiast efektem finalnym wytopu jest żeliwo. Dowodzi to, iż instalacji do odlewania metali żelaznych nie można zaliczyć do instalacji służących do produkcji surówki żelaza lub stali (pierwotnego lub wtórnego wytopu), w tym co ciągłego odlewania stali.

Za trafnością prezentowanego stanowiska przemawia pozwolenie zintegrowane jakie posiada skarżąca oraz opinia [...] marca 2009r. Z pozwolenia zintegrowanego, jakie skarżąca załączyła do wniosku, wynika iż posiada instalację do produkcji odlewów żeliwnych, a nie do produkcji surówki żelaza lub stali (pierwotnego lub wtórnego wytopu). Z kolei z opinii biegłego w dziedzinie odlewnictwa z listy Ministra Środowiska z [...] marca 2009r. wynika, iż skarżąca "eksploatuje instalację do wytopu ciekłego żeliwa [...]. Wsadem dla wytopu jest m. in. surówka [...]. Wynika z tego, że w żeliwiakach prowadzony jest przetop (a nie wytop) surówki i stali. Produktem końcowym wytopu prowadzonego w żeliwiakach jest ciekłe żeliwo". Ponadto - wbrew argumentacji skarżącej - nawet przedłożona przez nią opinia z [...] stycznia 2009r. nie przemawia na jej korzyść, lecz przemawia za trafnością stanowiska organów. Z opinii Instytutu Odlewnictwa z [...] stycznia 2009r. wynika, iż "instalacja w postaci dwóch żeliwiaków, o wydajności od 5 do 7 ton/godzinę, jaką posiada spółka, służy do wtórnego przetopu surówki i stali, celem otrzymania ciekłego żeliwa". Zatem opinia ta ewidentnie potwierdza, iż posiadana przez skarżącą instalacja służy do przetopu surówki i stali, nie zaś ich wytopu, gdyż celem przetopu jest otrzymanie ciekłego żeliwa, a nie surówki żelaza lub stali. Surówka jest używana do produkcji, a nie jest produktem końcowym. Wskazana okoliczność tym bardziej nie może przemawiać za zakwalifikowaniem instalacji skarżącej do WSHU. Przeczy to również twierdzeniu skarżącej, iż w sprawie zostały wydane dwie sprzeczne opinie odnoszące się do instalacji eksploatowanej przez skarżącą.

W kontekście powyższego stanu rzeczy i przedstawionych wywodów należy powtórzyć za organem odwoławczym, iż nie jest istotne podnoszone przez spółkę znaczenie wyrazu "wytop" oraz "przetop" (wymienianego w opiniach biegłych), ale istotnym jest określenie zakresu produkcji, do którego wykorzystywane są instalacje ujęte w systemie handlu uprawnieniami do emisji. W omawianym przypadku zakres produkcji jest określony jako produkcja surówki i stali. Nadto nie można zgodzić się z

Sygn. akt IV SA/Wa 356/10

poglądem skarżącej, iż wtórny wytop surówki lub stali można interpretować w ten sposób, że surówka lub stal używane są w procesie topienia, którego efektem jest produkcja żeliwa. Żeby można było uznać, że mamy do czynienia z instalacją do produkcji surówki żelaza lub stali (pierwotnego lub wtórnego wytopu), to produktem końcowym wytopu nie może być żeliwo, ale tylko i wyłącznie surówka żelaza lub stal. Inaczej mówiąc efektem pierwotnego wytopu czy wtórnego wytopu zawsze musi być surówka żelaza lub stal. Tymczasem w przypadku instalacji skarżącej efektem wytopu jest żeliwo. Surówka zaś jest jednym ze składników wsadu, czyli surowcem do wytopu żeliwa, zatem - jak to powiedziano w opinii z [...] marca 2009r. - jest przetapiana na żeliwo, które jest produktem finalnym wytopu. Również podnoszona przez skarżącą kwestia dotycząca nie wzięcia pod uwagę przez organ odwoławczy faktu, iż w procesie technologicznym wykorzystywany jest koks, będący źródłem emisji dwutlenku węgła, w przedstawionych okolicznościach nie miała wpływu na wynik sprawy. Samo bowiem użycie koksu w procesie technologicznym nie jest przesłanką uznania instalacji za kwalifikującą się do WSHU do emisji. Katalog przesłanek kwalifikujących daną instalację do uczestnictwa w systemie jest szczegółowo wskazany wraz z wykazem instalacji w rozporządzeniu.

Niezależnie od powyższego organ odwoławczy prawidłowo zauważył, z powołaniem się na stosowne przepisy prawa, iż nie można udzielić zezwolenia dla instalacji, której sposób monitorowania zgodnie z tymi przepisami nie jest przewidziany, co ma miejsce w przypadku instalacji skarżącej. Zatem udzielenie zezwolenia skarżącej skutkowałoby uczestnictwem w systemie bez możliwości wywiązywania się z obowiązku monitorowania jaki nakłada na prowadzącego instalację, któremu przyznano uprawnienia do emisji art. 40 ustawy o handlu uprawnieniami do emisji,

Skoro instalacja skarżącej jest instalacją do produkcji odlewów żeliwnych, a nie instalacją do produkcji surówki żelaza i stali, organy prawidłowo odmówiły skarżącej wyrażenia zgody na uczestnictwo we WSHU do emisji gazów cieplarnianych oraz przyznania uprawnień do emisji dwutlenku węgla z krajowej rezerwy na lata 2008 - 2012. Oznacza to, iż w sprawie nie miało miejsca naruszenie przepisów prawa materialnego stanowiących podstawę prawną rozstrzygnięć organów.

Sąd nie stwierdził też - wbrew twierdzeniom skargi - rażącego naruszenia, jak również naruszenia które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, przepisów

Sygn. akt IV SA/Wa 356/10

postępowania administracyjnego, tj. art. 7 i art. 77 K.p.a. Organy w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały zebrany materiał dowodowy. Podjęły wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia i załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony. Wydane rozstrzygnięcia są wynikiem dogłębnego rozważenia istotnych okoliczności faktycznych i utrwalenia poczynionych ustaleń w postaci materiału dowodowego sprawy, w konsekwencji uzasadnienia zajętego stanowiska.

Nietrafny jest zarzut skarżącej, iż niewezwanie jej do końcowego zapoznania się ze zgromadzonym materiałem sprawy i nieprzekazanie we właściwym czasie i trybie "opinii rzeczoznawcy NOT", uniemożliwiło skarżącej wypowiedzenie się w kwestii przedmiotowego dowodu oraz zgłoszenie wniosków o przeprowadzenie dowodów przeciwnych, tym samym doszło do pominięcia udziału skarżącej jako strony postępowania, a w konsekwencji do naruszenia art. 6, art. 7, art. 8, art. 10 § 1, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 79 § 1 i 2 oraz art. 81 K.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W kontekście stawianego zarzutu podkreślenia wymaga, iż z akt sprawy wynika, że organ odwoławczy wydając zaskarżone rozstrzygnięcie w całości bazował na materiale sprawy jaki został mu przedstawiony przez organ pierwszej instancji (tj. wniosku skarżącej, opiniach z [...] stycznia 2009r. i [...] marca 2009r., postanowieniu (opinii) z [...] marca 2009r.). Nie prowadził dodatkowego postępowania dowodowego. Wydał więc decyzję na podstawie dokumentacji, bardzo dobrze znanej skarżącej, zgromadzonej w postępowaniu wyjaśniającym. Zaś skarżąca w kontrolowanym postępowaniu brała czynny udział. Przykładowo: skutecznie wniosła odwołanie, zatem nie było żadnych przeszkód, aby w ramach tego rodzaju czynności procesowej, odniosła się do wszelkich dowodów zgromadzonych do tego momentu w sprawie, w tym do opinii z [...] marca 2009r. Ewentualne wnioski dowodowe i wyjaśnienia oraz stosowną dokumentację skarżąca mogła także złożyć aż do momentu wydania przez organ odwoławczy zaskarżonej decyzji. Z akt sprawy jednak wynika, iż skarżąca nie skorzystała z tego uprawnienia, w tym i z przysługującego jej prawa żądania przeprowadzenia dowodu (art. 78 K.p.a.). W świetle powyższego odparcia również wymaga zarzut nieprzekazania skarżącej w odpowiednim czasie opinii rzeczoznawcy z [...] marca 2009r. i pozbawienia możliwości wypowiedzenia się co do jej treści. Skarżąca nawet po otrzymaniu spornej opinii mogła wnieść stosowne stanowisko wraz z wnioskami dowodowymi, a tego nie uczyniła. Ostatecznie Sąd uznał, iż pomimo niedopełnienia przez organy

Sygn. akt IV SA/Wa 356/10

obowiązku umożliwienia skarżącej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji zgodnie z art. 10 § 1 K.p.a., skarżąca brała czynny udział w postępowaniu administracyjnym, mając w jego toku możność wypowiedzenia się co do zgromadzonych dowodów, wniesienia zastrzeżeń i ewentualnych wniosków dowodowych (np. w odwołaniu). Zatem uchybienie to - w ocenie Sądu - nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, a tylko takie naruszenie przepisów prawa procesowego mogłoby spowodować uchylenie zaskarżonej decyzji.

Zdaniem Sądu nie doszło także do naruszenia art. 107 § 3 K.p.a., przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z uzasadnienia decyzji bowiem wynika, iż ustaleń faktycznych dokonano w oparciu o dokumentację zgromadzoną w trakcie postępowania wyjaśniającego, w tym wniosek skarżącej. Treść uzasadnienia, choć nie wymienia owych dowodów, to jednak dowodzi, iż dowody te przeanalizowano, potraktowano całościowo, okoliczności sprawy oceniono na podstawie całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, a wynikiem tej oceny jest uzasadnienie faktyczne i prawne.

W tym stanie rzeczy - na mocy art. 151 P.p.s.a. - orzeczono jak w sentencji.