Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 379/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2010-06-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 1 , 2 , 3 i 3a
journal: Dz.U. 2009 nr 205 poz 1585
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirella Łent Sędziowie: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska (spr.) Protokolant Asystent sędziego Waldemar Dąbrowski po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 01 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi D. G. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał

w mocy decyzję odmawiającą skarżącemu umorzenia należności z tytułu składek w łącznej kwocie 20.853,92 zł, w tym z tytułu składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, odsetek za zwłokę naliczonych na dzień 24 lutego 2009r. oraz kosztów upomnienia.

Ze stanu faktycznego sprawy wynika, że skarżący pismem z 20 lutego 2009r. wniósł o umorzenie zaległych składek z uwagi na brak przychodów z działalności gospodarczej w latach 2006-2008. W kwestionariuszu o stanie majątkowym z dnia 11 marca 2009r. podał, że jego głównym źródłem utrzymania jest działalność gospodarcza, żona natomiast otrzymuje rentę w nieznanej mu wysokości. Małżonkowie posiadają rozdzielność majątkową. Skarżący nie posiada majątku ruchomego czy nieruchomości przedstawiających wartość rynkową, nie posiada innych wierzytelności poza zobowiązaniem względem ZUS, nie jest prowadzone względem niego postępowanie egzekucyjne.

Organ I instancji nie znalazł podstaw do umorzenia należności składkowych

z uwagi na brak stwierdzonej całkowitej nieściągalności, jak również z uwagi na nie występowanie okoliczności szczególnych, o których traktuje art. 28 ust. 3a ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. 2007r. Nr 11, poz. 74 ze zm. – dalej u.s.u.s) oraz stałe źródło dochodów stwarzające szansę spłaty zaległości w ramach układu ratalnego.

Skarżący zwrócił się o ponowne rozpatrzenie sprawy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek wskazując, że decyzja odmowna jest nieprawidłowa, ponieważ nie obejmuje stanu faktycznego sprawy i to w zakresie niezbędnym do wydania rozstrzygnięcia. Ponadto skarżący zarzucił Zakładowi nieuwzględnienie opłat związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Powołał się również na trudną sytuację materialną i nie zgodził się z twierdzeniem, co do możliwości spłaty zadłużenia. We wniosku zawarł też informacje o złym stanie zdrowia ograniczającym możliwość zarobkowania, z uwagi na przebyty w 1998r. zawał mięśnia sercowego, którego skutki odczuwa do dnia dzisiejszego. Do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący załączył kserokopię rachunku dokonania opłaty za czynsz oraz wywóz nieczystości w łącznej kwocie 714,52 zł za marzec 2009r., przekaz pocztowy świadczący o rencie z tytułu niezdolności do pracy małżonki w kwocie 837,09 zł miesięcznie, przekaz pocztowy świadczący o dokonaniu opłaty w kwocie 354,37 zł za gaz, karty informacyjnej leczenia szpitalnego z Katedry i Kliniki Kardiologii i Chorób Wewnętrznych w B., rachunku za energię elektryczną za okres 3 miesięcy wystawionego na kwotę 233,18 zł.

Po ponownym przeanalizowaniu sprawy Zakład decyzją z [...] utrzymał w mocy decyzję odmawiającą umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek w łącznej kwocie 20.853,92 zł.

W wyniku złożonej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z [...] sygn. akt [...] uchylił zaskarżoną decyzję z powodu błędnie ustalonego stanu faktycznego oraz braków w materiale dowodowym. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazując, iż decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek ma charakter uznaniowy, podniósł, że stwierdzając o braku przesłanek do zastosowania ulgi w postaci umorzenia należności z tytułu składek organ odwoławczy nieprawidłowo ustalił stan faktyczny w zakresie sytuacji materialnej skarżącego. W konsekwencji nie można mówić o rozstrzygnięciu w granicach uznania administracyjnego.

Sąd wskazał m.in., iż organy rozpatrujące wniosek o umorzenie należności składkowych, nie wyjaśniły, dlaczego uwzględniły w ramach sytuacji majątkowej skarżącego (rozdzielność majątkowa) dochody ze świadczenia rentowego małżonki. Ponadto nie wyjaśniono okoliczności podniesionej przez skarżącego w kwestionariuszu o stanie majątkowym dotyczącej źródła dochodów. Jednocześnie Sąd podkreślając, iż decyzję umorzeniową podejmuje się mając na względzie stan faktyczny sprawy z daty decyzyjnego orzekania wskazał, że decyzja odmawiająca przyznania ulgi pochodzi z [...]., decyzja organu drugiej instancji nosi zaś datę [...] Sytuacja materialna winna zatem uwzględniać ten czas, czyli rok 2009. Mimo wydania decyzji w drugim kwartale 2009r., nie ustalono stanu faktycznego związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą skarżącego w bieżącym roku. Niewiadomo zatem, jakie były jej rezultaty a uzyskiwane w działalności dochody lub straty, stanowią jeden z elementów istotnych stanu faktycznego.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy, wydając decyzję będącą przedmiotem skargi w niniejszej sprawie, organ utrzymał w mocy decyzję z [...]. Wskazał, iż kolejny raz rozpatrując sprawę w celu wyjaśnienia stanu faktycznego, podjął niezbędne kroki dokonując wnikliwej analizy całokształtu sprawy. Organ stwierdził, iż umożliwiono wnioskodawcy przedłożenie dokumentów potwierdzających sytuację materialną i zdrowotną, na podstawie których ZUS dokonałby oceny całokształtu jego sytuacji życiowej. Poinformowano wnioskodawcę o wszczęciu postępowania oraz o możliwości czynnego udziału w toczącym się postępowaniu, w tym przedstawieniu dokumentów potwierdzających sytuację zdrowotna oraz majątkową. Organ wskazał, iż strona pismem z 27 listopada 2009r. wyjaśniła, iż nie jest w posiadaniu innych dokumentów, prócz tych, które zostały załączone do wniosku o umorzenie należności, natomiast w dniu 19 października 2009r. skarżący złożył kopię zeznania o wysokości osiągniętego dochodu za rok 2008r. dodał ponadto, iż jego sytuacja materialna nie uległa zmianie. Wnioskodawca nie wypowiedział się natomiast w kwestii ewentualnej zmiany sytuacji zdrowotnej, w konsekwencji organ uznał, iż nie uległa ona zmianie.

Dalej organ podniósł, iż sprawę wnikliwie zbadał pod kątem wskazanych przez Sąd w wyroku wątpliwości. Z powyższych ustaleń wynika, iż wnioskodawca nie jest w posiadaniu nieruchomości, bądź wartościowego majątku ruchomego, nie posiada również pojazdów mechanicznych. Wskazano, iż D. G. wraz z żoną posiada rozdzielność majątkową małżeńską od 1997r., wskazał jednak dochód małżonki z tytułu świadczenia emerytalnego na kwotę 722,75zł. W kwestionariuszu o stanie majątkowym wskazał, iż prowadzi działalność gospodarczą w ramach "Kancelarii Prawniczej", jednak jak wnika z załączonego do wniosku o umorzenie zadłużenia zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku 2008 PIT-36, przychód z ww. działalności wyniósł 0,00zł.

W dalszej części uzasadnienia organ przywołał regulacje pozwalające na umorzenie należności z tytułu składek w przypadku ich całkowitej nieściągalności określone w art. 28 ust. 2-3 u.s.u.s. Wskazano jednocześnie, iż na podstawie art. 28 ust. 3a wskazanej ustawy w związku z rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ( Dz. U. nr 141, poz. 1365 dalej Rozporządzenie), należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być umorzone, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, jeżeli przemawia za tym ważny interes osoby zobowiązanej do ich opłacenia.

W kontekście powyższego organ wyjaśnił, iż wobec wnioskodawcy aktualnie nie jest prowadzone administracyjne, bądź sądowe postępowanie administracyjne, celem przymusowej realizacji należności z tytułu nieopłaconych składek. Tym samym, nie można stwierdzić, iż zachodzi ustawowa przesłanka umorzenia należności w postaci całkowitej nieściągalności w formie określonej art. 28 ust. 3 pkt. 5 powołanej ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, zgodnie z którą należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład w przypadku, gdy naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego możnaby prowadzić postępowanie egzekucyjne.

Odnosząc się do sytuacji materialnej, w jakiej znajduje się wnioskodawca, organ stwierdził, iż co prawda ze zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów można uznać ją za trudną, jednak na tle przedstawionych przez stronę informacji nasuwa się wątpliwość odnośnie tego, czy rzetelnie przedstawiła ona swoją sytuacje majątkową. W kontekście powyższego organ podkreślił, iż wnioskodawca terminowo dokonuje np. opłat związanych z mieszkaniem, jak czynsz, media (jak np. podano w kwestionariuszu o stanie majątkowym koszty utrzymania mieszkania wynoszą ok. 900 zł miesięcznie), nie korzystając przy tym z żadnej z form pomocy społecznej, bądź dodatku mieszkaniowego z Urzędu Miasta. Ponadto, jak wynika ze zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów, poza zaległościami z tytułu nieopłaconych składek strona nie posiada zadłużenia wobec innych wierzycieli, nie zalega z opłatami za energię elektryczną, czy pobór gazu a we wniosku o umorzenie zadłużenia z dnia 19 października 2009r. nadmieniła, iż sytuacja materialna nie uległa zmianie. Wobec tego można przypuszczać, iż realizuje różne zobowiązania, które powstają najprawdopodobniej w okresie późniejszym niż zobowiązania wobec ZUS, nie uwzględniając w swoich planach spłaty zobowiązania wobec wierzyciela publicznoprawnego, jakim jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych. W ocenie Zakładu, nieuregulowane składki wnioskodawca potraktował jako zobowiązania o charakterze drugorzędnym, które winny być regulowane ewentualnie dopiero wówczas, gdy pozostaną w nadmiarze środki po uiszczeniu innych należności i zobowiązań. W ocenie organu każda osoba fizyczna już w czasie prowadzenia działalności gospodarczej winna tak kształtować strukturę swoich wydatków, aby należności z tytułu składek były regulowane na bieżąco, mimo charakterystycznych dla każdej działalności gospodarczej wahań koniunktury. W przeciwnym razie dochodzi do traktowania składek na ubezpieczenie społeczne jako dostępnej w każdej chwili formy kredytowania takiej działalności.

Odnosząc się do kwestii złego stanu zdrowia wnioskodawcy, na potwierdzenie czego do akt sprawy załączono np. kartę informacyjną z Katedry i Kliniki Kardiologii Chorób Wewnętrznych w B. organ podkreślił, iż strona nie dostarczyła aktualnych dokumentów, a ww. karta informacyjna dotyczy 1998r. Zatem, zdaniem organu, można przypuszczać, iż od tego czasu stan zdrowia strony mógł ulec poprawie. Jednocześnie wnioskodawca nie przedłożył żadnych dokumentów świadczących o konieczności przeprowadzania kosztownych badań, bądź zakupu niezbędnych, równie kosztownych leków, wobec czego nie można ustalić, w jakim stopniu wpływa to na pulę środków finansowych, jakim dysponuje.

Odnosząc się natomiast do kwestii prowadzonej przez stronę (od wielu lat) działalności gospodarczej, z której nie osiąga przychodu, organ podkreślił, iż obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu podlegają osoby fizyczne prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą. Jednocześnie wskazał, iż obowiązek ubezpieczenia społecznego osoby prowadzącej działalność gospodarczą powstaje z dniem rozpoczęcia działalności gospodarczej i trwa do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności. Organ podkreślił, iż mimo nie osiągania dochodu z działalności, która co do zasady winna być ukierunkowana na osiąganie zysku - wnioskodawca nie zaprzestał jej prowadzenia. Konkludując wyraził pogląd, iż fakt nie osiągania zysku z prowadzonej działalności gospodarczej nie zwalnia płatnika składek z obowiązku z ich terminowego opłacania.

Ponadto Zakład podniósł, iż składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne ze względu na swój publicznoprawny charakter zostały objęte przez ustawodawcę szczególna ochroną, wobec czego powoływanie się jedynie na trudna sytuację finansowa nie może stanowić wyłącznej przyczyny uwalniania płatników od obowiązku ich opłacenia. Jednocześnie podkreślono, iż osoba podejmująca działalność gospodarczą winna ponosić ryzyko tej działalności i nie można przyjąć jako zasady przerzucania ryzyka finansowego na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych. Zasadniczo osoba, która z powodu nieopłacalności prowadzonej działalności gospodarczej nie osiągnie oczekiwanych dochodów, likwiduje działalność i pozostaje bez środków utrzymania, musi szukać innych źródeł dochodu. Przyjęcie, iż osoby znajdujące się w przeciętnej sytuacji życiowej, a więc mające zapewnione mieszkanie, nie obarczone liczną rodziną, nie dotknięte jakimś kataklizmem, z samego faktu utarty źródła utrzymania z działalności, którą zlikwidowały oraz brakiem możliwości jednorazowej spłaty zadłużenia mogłyby skorzystać z instytucji umorzenia składek, stanowiłby zdaniem organu ewidentne naruszenie wyjątkowej regulacji prawnej zamieszczonej w art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

W skardze do sądu administracyjnego skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa w związku z art. 123 u.s.u.s. przejawiające się w całkowicie bezpodstawnym uznaniu przez Zakład, że zebrany w sprawie materiał dowodowy został dokładnie rozpoznany a konkluzja z tej czynności wynikająca prowadzi do wniosku, że skarżącemu nie mogą być umorzone należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i jest to decyzja prawidłowa. Ponadto skarżący zarzucił rozstrzygnięciu naruszenie prawa materialnego tj. art. 28 ust. 3a w związku z § 3 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. poprzez niewłaściwą ocenę norm tam zawartych i wydanie na skutek tego decyzji administracyjnej nie swobodnej, lecz dowolnej, sprowadzającej się do oczywistej różnicy między ustaleniami stanu faktycznego a decyzją na ich podstawie wydaną.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż Zakład nie wykonał zaleceń zawartych w wyroku z [...] sygn. akt [...]. Ponownie ograniczył się do oparcia decyzji administracyjnej na błędnym poglądzie, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych może umorzyć należności z tytułu składek z przypadku ich całkowitej nieściągalności. Wprawdzie organ przytoczył regulacje Rozporządzenia jednak niesłusznie uzależnił stosowanie powyższego rozporządzenia jedynie do przepadków, gdy składki nie zostały ściągnięte mimo prowadzenia administracyjnego bądź sądowego postępowania w celu przymusowej ich realizacji.

Dla poparcia swojej tezy skarżący przywołał orzecznictwo sądowe. Skarżący podkreślił, iż przedstawił zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym. Ponadto złożył zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia, stąd też nie może zgodzić się z uzasadnieniem zawartym w decyzji odmownej, wskazującym na brak aktualnych danych o stanie zdrowia. Wskazał, iż z ostrożności dodatkowo składa zaświadczenia lekarskie z dnia 02 marca 2010r. i 15 marca 2010r., potwierdzające treść wcześniej złożonej dokumentacji.

W ocenie strony przedstawione dowody potwierdzają stan ubóstwa, w którym się znajduje oraz dowodzą, że cierpi na przewlekłe choroby wieńcową i nowotworową. Zdaniem skarżącego są to okoliczności, które powodują, iż w jego przypadku zachodzą przesłanki określone w rozporządzeniu z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne.

Ponadto skarżący podkreślił, iż WSA w Bydgoszczy w wyroku z dnia [...] zwrócił uwagę na to, że łączenie przychodów żony, z którą posiada rozdzielność majątkową z jego sytuacją finansową nie powinno mieć miejsca. W konsekwencji ocenie podlegać może jedynie sytuacja finansowa skarżącego a ta została przez organ administracji państwowej ustalona i wynika z niej wprost, że żadnego majątku nie posiada a stan wykluczenia społecznego i dalej finansowego powoduje, że nie jest w stanie uregulować zaległości w tej sprawie.

Odnosząc się do argumentacji organu w kwestii dotyczącej konieczności opłacania składek na ubezpieczenie społeczne w sytuacji gdy prowadzący działalność gospodarczą nie ma dochodu autor skargi przywołał uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 10 marca 2009r, w której skład stwierdził, że nie wypłacone pracownikowi wynagrodzenie za pracę nie stanowi podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne. Skarżący dostrzega oczywiście różnicę zakresową odnośnie wskazanej uchwały Sądu Najwyższego, ale jego zdaniem brak dochodu z prowadzonej działalności gospodarczej nie może wywoływać skutku tak żądanego jak i oczekiwanego jedynie przez jedną ze stron układu społecznego.

Zdaniem strony organ winien ponadto wziąć pod uwagę fakt, że minimum socjalne dla osób w wieku emerytalnym to 871,90 zł a minimum egzystencji przez najbliższe trzy lata będzie wynosić 351 zł na osobę. Poniżej tego progu występuje biologiczne zagrożenie dla życia. W związku z powyższym w ocenie skarżącego jest on osobą, która spełnia kryteria zawarte w Rozporządzeniu.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

W piśmie złożonym przed rozprawą, pełnomocnik skarżącego podtrzymując wnioski skargi wskazał, że konstatacja organu, iż terminowe regulowanie różnych należności budzi wątpliwości, co do rzetelności podawanych przez niego danych o sytuacji majątkowej, kłóci się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Z akt sprawy wynika, że najemcą mieszkania jest żona skarżącego, która także reguluje przedmiotowe należności stąd wynikające.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Należy wskazać, że sąd administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) uchyla decyzję, kiedy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie ocena zaskarżonej decyzji nie może opierać się na zasadach słuszności lub współżycia społecznego. Zgodnie natomiast z art. 153 w.w. ustawy ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Rozstrzygając o zasadności skargi należy przede wszystkim przeanalizować przepisy stwarzające Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych prawną możliwość zastosowania ulgi w postaci umorzenia zaległych składek. Podstawą prawną umorzenia jest powołany w decyzjach i wyroku sądowym art. 28 u.s.u.s. Ustawa ta w treści wskazanego przepisu daje prawo do umorzenia przedmiotowych należności w sytuacji ich całkowitej nieściągalności (art. 28 ust. 1-3), a także w uzasadnionych przypadkach, w stosunku do składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności (art. 28 ust. 3a). Jednocześnie na postawie art. 32 cytowanej ustawy, przepisy dotyczące składek na ubezpieczenie społeczne stosuje się odpowiednio także do składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz na ubezpieczenie zdrowotne.

Na podstawie pierwszego z powołanych przepisów, Zakład Ubezpieczeń Społecznych może umorzyć w całości lub w części należności z tytułu składek,

w przypadku ich całkowitej nieściągalności (ust. 1 i 2). Zamknięty katalog sytuacji,

w których można uznać, że doszło do całkowitej nieściągalności należności został określony w ust. 3 tego przepisu, zgodnie z którym nieściągalność ta zachodzi, gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z 28 lutego 2003r. Prawo upadłościowe i naprawcze;

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia

w postępowaniu egzekucyjnym;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku,

z którego można prowadzić egzekucję;

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Mając na uwadze wiążące wskazania zawarte w wyroku Sądu z dnia [...], które dotyczyły zarówno ustalenia stanu faktycznego, jak i sporządzenia zgodnego z przepisami uzasadnienia decyzji, należy podkreślić, że wobec skarżącego nie jest prowadzone postępowanie egzekucyjne, stąd pominięcie w rozważaniach niektórych z wymienionych wyżej przesłanek uzasadnione było brakiem ich zastosowania w stanie faktycznym sprawy, pozostałe natomiast z pewnością nie zaistniały.

Istotne dla rozstrzygnięcia w sprawie, na tym koncentrował się główny spór, są natomiast postanowienia zawarte w art. 28 ust. 3a powołanej wyżej ustawy, w którym ustawodawca stworzył organom w ramach uznania administracyjnego możliwość umorzenia określonych zaległości z tytułu składek, mimo braku ich całkowitej nieściągalności. Szczegółowe przesłanki umorzenia należności w oparciu o ten przepis sprecyzowane zostały w § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zgodnie z którym zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Tak więc "uzasadnione przypadki", o których mowa w art. 28 ust 3a u.s.u.s. należy ocenić przez analizę przesłanek opisanych szczegółowo w powołanym wyżej rozporządzeniu.

Organ stanął na stanowisku, że w stanie faktycznym sprawy nie zachodzi żadna z przesłanek do orzekania o umorzeniu należności. Należy wskazać, że takie ustalenie determinuje odmowę udzielenia ulgi a rozstrzygnięcie nie jest oparte na uznaniu administracyjnym.

Mając na uwadze okoliczności podnoszone przez skarżącego we wniosku o udzielenie ulgi, w stanie faktycznym sprawy może być rozważane jedynie wystąpienie przesłanki opisanej w pkt 1 lub pkt 3 § 3 Rozporządzenia. Nie ma wątpliwości, że ocena zdarzeń wypełniających treść obu przesłanek musi być zobiektywizowana, oparta na powszechnie akceptowanych standardach społecznych w zakresie postrzegania takich zjawisk, stąd nie wystarczy do ich zaistnienia subiektywne odczucie wnioskodawcy, że sytuacja, w jakiej się znalazł spełnia takie warunki.

Odnosząc się szczegółowo do zebranego w tym zakresie materiału dowodowego, dodatkowo uzupełnionego na etapie postępowania przed sądem dokumentami dołączonymi do skargi, Sąd stanął na stanowisku, że ustalenia organów, jak również wywiedzione wnioski na potrzeby udzielenia ulgi nie uchybiły przepisom prawa procesowego ani materialnego.

Złą sytuację zdrowotną skarżący wykazywał powołując się na chorobę nowotworową oraz układu krążenia. W trakcie postępowania administracyjnego okoliczności te potwierdzały: karta informacyjna leczenia szpitalnego wystawiona 16.09.1998r, z której wynikało, że w okresie od 05.09 1998r do 16.09.1998r przebywał w Państwowym Szpitalu Klinicznym Akademii Medycznej w B. w związku z zawałem serca. Zawarte w tym dokumencie wskazania, co do dalszego leczenia nakazywały dalszą opiekę w Poradnii Kardiologicznej, zalecenie stosowania diety cukrzycowej oraz redukcji ciężaru ciała, jak również zalecone zostało powtórzenie próby wysiłkowej za pół roku. Skarżący złożył także zaświadczenia z Prywatnego Gabinetu Lekarskiego dr. n. med. M. B. z dnia 06.06.2009r o tym, że występuje u niego ryzyko choroby niedokrwiennej serca z uwagi na: nadciśnienie tętnicze, nietolerancję glukozy, hiperlipidemię, płeć, otyłość oraz obciążający wywiad rodzinny. Zaświadczenie z tego samego źródła, wystawione 02.03.2010r skarżący dołączył do skargi.

Na okoliczność dolegliwości nowotworowej skarżący przedstawił wynik z badania histopatologicznego wystawiony 04.02.2004r przez Gabinet Diagnostyki Cytologicznej dr.n. med. T. S. oraz korespondujące z nim zaświadczenie lekarskie (na etapie postępowania przed sądem) pochodzące z Prywatnej Praktyki Lekarskiej lek. A. M.. Wynika z nich, że skarżący cierpi na przewlekłą chorobę skóry na tle nowotworowym, z czym wiąże się leczenie nie podlegające refundacji przez NFZ.

Skarżący wielokrotnie wzywany przez organ do składania dowodów m.in. w tym zakresie twierdził, że nie dysponuje innymi materiałami, co zdaniem Sądu uprawniało organ do wniosku, że stan zdrowia skarżącego – przynajmniej w zakresie choroby układu krążenia - mógł ulec poprawie. Należy podkreślić, że wskazane w zaświadczeniach ryzyko zachorowania, czy stan długotrwałej dolegliwości na podłożu nowotworowym nie stały się przyczyną (przynajmniej skarżący się na to nie powoływał i tego nie wykazał) ograniczających zawodową aktywność: zabiegów leczniczych, pobytów w szpitalu, standardowego leczenia nowotworowego (chemio-, radioterapia) Skarżący z tego tytułu nie uzyskał orzeczenia o niepełnosprawności. Przejawem procesu leczniczego są zaświadczenia z prywatnych gabinetów lekarskich.

Stan zdrowia skarżącego nie wyeliminował możliwości prowadzenia przez niego działalności gospodarczej w zakresie świadczenia usług prawniczych, co praktykuje od wielu lat.

W tych okolicznościach stanowisko organu, że w sprawie nie zachodzi przesłanka opisana w § 3 pkt 3 Rozporządzenia jest uzasadniona. Skarżący nie wykazał, by którakolwiek z dolegliwości zdrowotnych pozbawiła go możliwości uzyskiwania dochodu, czy to z powodu swej istoty czy też zastosowanego sposobu leczenia.

Odnosząc się do braku stwierdzenia przez organy, że skarżący nie wykazał, że opłacenie przedmiotowych zaległości pozbawiłoby go możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, Sąd także i w tym zakresie stanowisko organów uznał za uzasadnione ustaleniami faktycznymi, które nie zostały przez stronę podważone. Generalny wniosek wynikający z dowodów przedstawionych przez skarżącego na okoliczność jego sytuacji majątkowej jest taki, że skarżący nie ma żadnych dochodów ani majątku, jednakże jego funkcjonowanie nie generuje z tytułu realizacji niezbędnych potrzeb życiowych żadnych długów. Skarżący nie korzysta przy tym z pomocy opieki społecznej.

Skarżący, w odpowiedzi na wnioski organów, że powyższy obraz stanu faktycznego rodzi wątpliwości, co do rzetelności przedstawionych przez niego danych, podnosi, że organ nie uwzględnił, iż zobowiązania np. w zakresie utrzymania mieszkania, w którym zamieszkuje, reguluje jego żona. Tymczasem, jak wynika z załączonych dowodów wysokość otrzymywanego przez żonę skarżącego świadczenia z ubezpieczenia społecznego wynosi miesięcznie ok. 750zł, co nie pokrywa wykazanych miesięcznych kosztów utrzymania mieszkania. Skarżący nie podnosił, by jego żona korzystała z pomocy np. w zakresie dodatku mieszkaniowego.

Z przedstawionych dowodów nie wynika zatem z jakich środków małżonkowie zaspakajają swoje potrzeby w zakresie wyżywienia, ubrania tudzież leczenia (przedstawione zaświadczenia wystawione zostały przez prywatne gabinety lekarskie). Dodatkowo z informacji o wysokości dochodu z pozarolniczej działalności gospodarczej w roku podatkowym 2009 (PIT/B) wynika, że działalność skarżącego prowadzona jest pod innym adresem, niż miejsce zamieszkania, co sugeruje istnienie kolejnych kosztów stąd wynikających. Aczkolwiek brak jakiegokolwiek przychodu z tej działalności może stawiać pod znakiem zapytania zasadność jej kontynuowania, skarżący prowadzi działalność, chociaż z postępowania dowodowego wynika że taki sam stan faktyczny miał miejsce w 2008r.

Ocena przedstawionych przez skarżącego dowodów na okoliczność ubóstwa strony, w świetle zasad doświadczenia życiowego, została przez organ oceniona trafnie, zgodnie z zasadami logiki. Stąd uzasadnione pozostaje twierdzenie, że skarżący nie przedstawił w całości swojej sytuacji majątkowej, akceptacja bowiem przedstawionych przez niego okoliczności oznaczałaby akceptację wniosku, że skarżący funkcjonuje i prowadzi działalność gospodarczą nie dysponując żadnymi środkami finansowymi. Takie ustalenie nie mogło skutkować przyjęciem przez organ, że sytuacja majątkowa i finansowa skarżącego jest zła, lecz musiało przynieść efekt oceny, że skarżący nierzetelnie tj. nie w pełni przedstawił swoje dochody.

Mając na uwadze powyższe Sąd oddalił skargę jako niezasadną na podstawie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.