Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 499/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2012-10-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par 1 pkt 1 lit. c, art. 152, art. 200, art. 210 par. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 136, art. 138 par. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 5 października 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień (spr.) Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Protokolant asystent sędziego Jarosław Moraczewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2012 roku sprawy ze skargi H. K., S. K. i K. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. solidarnie na rzecz H. K., S. K. i K. B. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. stwierdza, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z dnia [...] roku (Nr [...]), po rozpoznaniu odwołania A. i J. W., uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] roku ( Nr [...]) i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.

Jak wynika z dokumentów załączonych do akt administracyjnych, organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] roku nakazał A. i J. W. likwidację okna oraz zamurowanie pustakiem szklanym o odporności ogniowej El 30 – otworu okiennego o wymiarach 116 x 170 cm, znajdującego się w ścianie nośnej granicznej budynku mieszkalnego wielorodzinnego, zlokalizowanego w Ł. przy ul. Z. 21, w lokalu mieszkalnym Nr [...], w terminie do dnia 31 lipca 2012 roku.

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2010 roku Nr 243, poz. 1623 ze zm.).

W motywach rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, iż do organu wpłynęło pismo H. K., S. K. i K. B., właścicieli nieruchomości położonej w Ł. przy ul. Z. 19, dotyczące sprawdzenia legalności okien w ścianie budynku zlokalizowanego w Ł. przy ul. Z. 21, która usytuowana jest w granicy z nieruchomością stanowiącą ich własność. Nieruchomość przy ul. Z. 21 stanowi własność wspólnoty mieszkaniowej, znajduje się na niej budynek, w którym został wyodrębniony m. in. lokal Nr [...], będący własnością A. i J. W. W dniu 7 maja 2010 roku organ przeprowadził oględziny, w toku których ustalił, że na nieruchomości znajduje się budynek mieszkalny wielorodzinny, usytuowany jedną ścianą w granicy z sąsiednią nieruchomością. W ścianie tej wykonane są okna. Jedno z tych okien znajduje się w lokalu Nr [...], który znajduje się na IV piętrze budynku i składa się z jednego pokoju, kuchni oraz łazienki z toaletą, o powierzchni ogólnej 32,80 m2. Okno jest w pokoju i posiada wymiary 116 x 170 cm. Lokal wyposażony jest w wewnętrzną instalację elektryczną, wodno – kanalizacyjną, gazową i ogrzewany jest piecem gazowym z wyrzutnią spalin na zewnątrz.

J. W. przed kupnem lokalu był jego najemcą od 1983 roku. Według oświadczenia A. W. okno istniało już w 1983 roku. Właściciele lokalu nie posiadają żadnego dokumentu potwierdzającego legalność wykonania okna.

W dalszej części rozważań organ, cytując zapisy obowiązującego prawa od roku 1945 do chwili obecnej, konkludował stwierdzeniem, iż w żadnym stanie prawnym nie była możliwa lokalizacja otworów okiennych w ścianie budynku usytuowanego w granicy, co jest uzasadnione koniecznością ustanowienia tzw. strefy oddzielenia pożarowego, ograniczającej rozprzestrzenianie się ognia poza teren działki.

Organ w toku prowadzonego postępowania podjął także działania w celu ustalenia, czy działki przy ul. Z. 19 i 21 kiedykolwiek stanowiły jedną nieruchomość. Z poczynionych ustaleń nie wynika, by działki te stanowiły kiedykolwiek jedną nieruchomość, która następnie podlegała podziałowi.

Organ wskazał następnie, iż wyjaśnienia wymaga kwestia adresata decyzji, gdyż zgodnie z art. 52 Prawa budowlanego – inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa m.in. w art. 51 Prawa budowlanego. Adresatem decyzji winien być sprawca samowoli budowlanej. Jednakże konstrukcja powołanego przepisu, na zasadzie alternatywy, pozwala na nałożenie obowiązków na osoby niebędące inwestorem. Jeżeli nie jest możliwe ustalenie osoby inwestora i aktualnego jego związku z nieruchomością, wówczas obowiązki należy skierować do właściciela. W stanie faktycznym sprawy, z uwagi na znaczny upływ czasu od chwili wykonania otworów okiennych, organ uznał, iż nie jest możliwym ustalenie inwestora, stąd zasadnym jest nałożenie obowiązków na aktualnego właściciela lokalu.

Jednocześnie dokonując analizy wpływu zamurowania otworu okiennego na lokal mieszkalny w kontekście uregulowań zawartych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), organ stwierdził, że pomieszczenie, w którym aktualnie znajduje się okno – po jego zamurowaniu – nie będzie spełniało wymagań dotyczących pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi.

Reasumując, organ wskazał, iż mimo szczegółowego postępowania wyjaśniającego nie odnalazł żadnych dokumentów potwierdzających legalność wykonania otworu okiennego, zaś po wnikliwej analizie przepisów techniczno – budowlanych stwierdził, że ze względu na konieczność ustanowienia stref przeciwpożarowych nie było możliwym usytuowanie otworów okiennych w ścianach zlokalizowanych w granicy, pełniących funkcję ścian oddzielenia przeciwpożarowego.

Ponadto organ ustalił, że otwór okienny powstał po roku 1913, a przed rokiem 1960, prawdopodobnie podczas remontu budynku w 1956 roku. Wobec braku dokumentów pozwalających uznać, że okno powstało legalnie, nie ma kluczowego znaczenia ustalenie konkretnej daty wykonania okna, skoro na jego wykonanie nie zezwalał żaden z obowiązujących na przestrzeni lat – od powstania obiekt – aż do chwili obecnej – przepis prawa materialnego.

Zgodnie z art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego - w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia. Ponieważ roboty budowlane polegające na wykonaniu otworu okiennego zostały zakończone, nie było podstaw do ich wstrzymywania. W przypadku robót zakończonych, stosownie do treści art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego, przepisy art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1.

Przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego zobowiązuje organ nadzoru budowlanego do nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, określając termin wykonania obowiązku.

Ponieważ przedmiotowe roboty wykonane zostały samowolnie i naruszają przepisy prawa (obowiązujące poprzednio, jak i obecnie), w myśl art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego – koniecznym stało się nałożenie w drodze decyzji obowiązku likwidacji okna oraz zamurowanie pustakiem szklanym o odporności ogniowej El 30 otworu, co pozwoli na doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyli właściciele lokalu mieszkalnego – A. i J. W., podnosząc, iż to nie oni wykonali otwór okienny. Lokal kupili od miasta jako mieszkalny i dopiero po otrzymaniu innego równorzędnego mieszkania, pozwolą na zamurowanie okna.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia [...] roku uchylił rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji i sprawę przekazał temu organowi do ponownego rozpatrzenia.

W motywach decyzji organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania, podzielając pogląd organu pierwszej instancji, że żaden przepis prawa (obowiązujący na przestrzeni czasu między wybudowaniem budynku, a chwilą obecną) nie pozwalał na lokalizację otworów okiennych w ścianie budynku usytuowanego w granicy, które obniżają odporność pożarową budynku. Niemniej jednak, w ocenie organu odwoławczego, organ pierwszej instancji nie ustalił w sposób bezsporny daty wykonania otworu okiennego, co jest konieczne dla wydania niewadliwego rozstrzygnięcia. Według oświadczenia odwołującej się okno to istniało już w roku 1983, a według oświadczenia najemców, określonego w piśmie Zakładu Gospodarki Komunalnej Ł. – B. ROM Oddział XI z dnia 14 września 1993 roku, otwory okienne w budynku powstały podczas jego remontu w 1956 roku. W projekcie techniczno – roboczym i kosztorysie instalacji gazowej, sporządzonym w dniu 24 lipca 1960 roku, otwór okienny był już wykonany. Organ stopnia podstawowego przyjął datę wskazywaną w zeznaniach świadków, czyli rok 1956, kiedy to nastąpił remont kapitalny kamienicy, jednakże zdaniem organu odwoławczego nie ocenił tych zeznań stosownie do art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, co stanowi istotne uchybienie proceduralne.

W dalszej kolejności organ drugiej instancji zwrócił uwagę na treść art. 10 ust. 1 dekretu z dnia 21 grudnia 1945 roku o publicznej gospodarce lokalami (Dz. U. z 1950 roku Nr 36, poz. 343). Zgodnie z tym przepisem, władza budowlana może na wniosek władzy kwaterunkowej zarządzić przerobienie samodzielnego mieszkania trzyizbowego na dwa lub więcej samodzielnych mieszkań, a jeśli tego właściciel nieruchomości nie dopełni w oznaczonym terminie – wykonać tę przeróbkę na jego rachunek i w przypadku nieściągalności sumą wyłożonych kosztów obciążyć hipotecznie daną nieruchomość. Dekret ten stracił moc na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 stycznia 1959 roku – Prawo lokalowe (Dz. U. Nr 10, poz. 59). Jeżeli zatem okno wykonane zostało w okresie obowiązywania tego dekretu, organ pierwszej instancji winien odnieść się do tej kwestii.

Ponadto, jak wskazał organ drugiej instancji, wyjaśnienia wymaga przeznaczenie nieruchomości położonej przy ul. Z. 19 przed wydaniem decyzji o warunkach zabudowy.

Zdaniem organu odwoławczego uzasadnionym jest też uzupełnienie materiału dowodowego zebranego w sprawie o dokumentację fotograficzną, która obrazowałaby lokalizację spornego okna, a także innych otworów okiennych wykonanych w ścianie budynku mieszkalnego wielorodzinnego, stojącej w granicy z sąsiednią nieruchomością.

Nadto organ odwoławczy zarzucił, iż w aktach sprawy brak jest kserokopii protokołów przejęcia lokali mieszkalnych w budynku, przesłanych przez Administrację Nieruchomościami Ł. – B. "B." pismem z dnia 23 sierpnia 2010 roku. Brak jest również potwierdzonych za zgodność z oryginałem kopii akt nieruchomości, przesłanych przez Urząd Miasta Łodzi Delegaturę Ł. – B. Referat Urbanistyki i Administracji Architektoniczno – Budowlanej pismem z dnia 30 września 2009 roku.

W tej sytuacji organ nie dysponując tymi dokumentami, nie mógł dokonać oceny wiarygodności tych dowodów, a jednocześnie nie miał możliwości dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Wobec powyższego organ odwoławczy uznał, iż w sprawie doszło do naruszenia przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. Ustosunkowując się do zarzutów odwołania organ wyjaśnił, że nie miały one wpływu na treść rozstrzygnięcia.

W skardze skierowanej do sądu administracyjnego właściciele sąsiedniej nieruchomości – H. K., S. K. i K. B. wnieśli o uchylenie decyzji II instancji, wskazując na naruszenie zasad postępowania administracyjnego, tj. art. 6 – 10, art. 15, art. 77, art. 81, art. 107 § 3 oraz rażące naruszenie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Zdaniem skarżących, nie było podstaw do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji pierwszej instancji, gdyż sprawa została dokładnie zbadana, a materiał dowodowy zebrany w sposób pozwalający na wydanie rozstrzygnięcia o zlikwidowaniu spornego okna. Istnienie spornego okna blokuje inwestycję skarżących. Okno jest nielegalne. Skarżący kontestują stwierdzenie organu odwoławczego, iż organ pierwszej instancji nie zbadał, czy otwór okienny powstał w trybie art. 10 ust. 1 dekretu z dnia 21 grudnia 1945 roku o publicznej gospodarce lokalami, bowiem organ ten, kierując swoje zapytanie do innych organów, pytał również o tę kwestię. Nikt nie przedłożył dokumentu potwierdzającego zastosowanie w sprawie wymienionego przepisu, w szczególności administrator budynku i właściciele lokalu. Żaden podmiot nie powołał się także na istnienie takiego zezwolenia.

Błędny jest również pogląd organu odwoławczego, iż niezbędne jest dokładne ustalenie daty wybicia okna. Wyznaczenie daty wykonania okna poprzez przedział czasowy jest wystarczające w obliczu tego, iż przepisy prawa obowiązujące między wybudowaniem budynku, a chwilą obecną nie zezwalały na ulokowanie okna w ścianie granicznej budynku. Stwierdzenie powyższe jest wystarczające do wydania decyzji zobowiązującej do likwidacji okna.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wskazując, że skarżący dysponują wyłącznie decyzją o warunkach zabudowy, która to jednak nie uprawnia do prowadzenia robót budowlanych. Działanie organu nie jest skierowane przeciwko przyszłym zamierzeniom inwestycyjnym skarżących.

Obecni na rozprawie poprzedzającej wydanie wyroku skarżący S. K. i K. B. poparli skargę i wnieśli o zasądzenie kosztów postępowania. Dodatkowo podnieśli, iż organ prowadził również postępowania w przedmiocie likwidacji pozostałych okien w budynkach przy u. Z. 21 i 17, które zakończyły się ostatecznymi decyzjami nakazującymi ich likwidację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Tytułem wstępu wskazać należy, iż stosownie do regulacji art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz.U. z 2012 roku, poz. 270), dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada zgodność z prawem (legalność) zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" – "c" p.p.s.a.).

Na wstępie przypomnieć należy, iż organ nadzoru budowlanego szczebla powiatowego, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, wydał decyzję zobowiązującą aktualnych właścicieli lokalu mieszkalnego do likwidacji otworu okiennego znajdującego się w ścianie budynku usytuowanego w granicy z sąsiednią nieruchomością. Organ drugiej instancji po rozpoznaniu ich odwołania, uchylił rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu organowi.

Podstawę prawną decyzji organu drugiej instancji stanowił przepis art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Zgodnie z jego treścią organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Decyzja kasacyjna, powodująca przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, nie może być podjęta w sytuacjach innych niż te, które zostały określone w zacytowanym przepisie. Żadne inne wady postępowania, czy wady decyzji podjętej przez organ I instancji nie dają organowi odwoławczemu podstaw do wydania decyzji tego typu. Ten rodzaj decyzji jest dopuszczalny zupełnie wyjątkowo, stanowiąc wyłom od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy i nie jest w tej kwestii dopuszczalna wykładnia rozszerzająca. Konieczność zatem przeprowadzenia dowodu lub kilku dowodów (np. opinia biegłego czy przesłuchanie świadków) mieści się w kompetencji organu odwoławczego do uzupełnienia postępowania wyjaśniającego (art. 136 Kodeksu postępowania administracyjnego), wyłączając dopuszczalność kasacji decyzji.

Jeśli do sądu administracyjnego zaskarżona została decyzja kasacyjna, obowiązkiem sądu jest dokonanie oceny, czy organ nie przekroczył swoich uprawnień określonych w przepisie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, bowiem to przekroczenie uprawnień pociąga za sobą zarówno naruszenie art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego, zgodnie z którym organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli, jak również wyrażoną w art. 12 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego zasadę szybkości postępowania – organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia.

Organ odwoławczy wydając decyzję na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego jest zobowiązany do wykazania w uzasadnieniu swej decyzji, dlaczego nie może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, bowiem taki sposób uzupełnienia materiału dowodowego sprzyja zasadzie szybkości postępowania, i nie powoduje zbędnego przedłużania załatwienia sprawy, a w konsekwencji prowadzi do naruszenia zasady załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki, wyrażonej w art. 35 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Jak wynika z treści uzasadnienia decyzji organu drugiej instancji powodem uchylenia rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego był zarzut nieustalenia w sposób bezsporny daty wykonania otworu okiennego, co jest konieczne - zdaniem organu - do wydania niewadliwego rozstrzygnięcia w sprawie. W ocenie organu odwoławczego niezbędne jest także ustalenie przeznaczenia nieruchomości sąsiedniej oraz uzupełnienie dokumentów stanowiących akta administracyjne o dokumentację fotograficzną obrazującą lokalizację okna. Wśród dokumentów załączonych do akt administracyjnych, organ odwoławczy dostrzegł także brak takich dowodów jak np. protokołów przejęcia lokali mieszkalnych, czy kopii akt nieruchomości. W konkluzji organ odwoławczy wyjaśnił, że brak wskazanych dowodów uniemożliwia dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, co wskazuje także na to, iż decyzja organu pierwszej instancji wydana została z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Organ prowadząc postępowanie wyjaśniające związany jest ogólnymi regułami postępowania administracyjnego. W szczególności, w toku postępowania organ administracji publicznej stoi na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmuje wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego). Organ prowadzi postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego) i jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego). Zacytowane poglądy mają swoje uzasadnienie w licznych orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. np. wyroki NSA z dnia 4 kwietnia 2002 roku, I SA 2188/00, Lex Nr 81741; z dnia 5 maja 1999 roku, V SA 1568/98, nie publ.; z dnia 24 listopada 1994 roku, V SA 397/93, ONSA 1995/3/143), które skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela.

Odnosząc się do pierwszego zarzutu organu odwoławczego skierowanego przeciwko decyzji pierwszej instancji, a mianowicie argumentu, iż data wykonania okna nie została ustalona w sposób bezsporny, wskazać należy, iż skład orzekający nie podziela takiego zarzutu. Jak wynika z rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, przeprowadzone przez ten organ czynności wyjaśniające poskutkowały stwierdzeniem, iż sporne okno zostało wykonane między rokiem 1956, a 1960. W tym czasie budynek był remontowany. Podkreślić w tym miejscu należy, iż działania podejmowane przez organ pierwszej instancji w celu ustalenia tej okoliczności obejmowały szereg czynności procesowych, począwszy od poszukiwania dokumentów u administratora budynku, w organie administracji architektoniczno – budowlanej, jak i w archiwum państwowym. W celu ustalenia daty wykonania okien organ przesłuchał także strony postępowania, w szczególności właścicieli lokalu mieszkalnego. Organ przeanalizował także ewentualne zmiany przebiegu granicy między nieruchomością, na której znajduje się budynek z wykonanymi otworami okiennymi, a nieruchomością sąsiednią.

Wszystkie te działania nie dały jednoznacznej odpowiedzi na pytanie o konkretną datę wykonania okien w budynku mieszkalnym. Na podstawie całokształtu zebranego materiału możliwe stało się tylko ustalenie wykonania otworów okiennych w określonym przedziale czasu.

Zdaniem składu orzekającego, uwzględniając podjęte przez organ działania, ustalenie daty wykonania okien przyjęte przez organ pierwszej instancji w uzasadnieniu swojej decyzji odpowiada prawu i jest wystarczające. Sąd nie widzi innych możliwych do podjęcia czynności procesowych, które miałyby pozwolić na jednoznaczne ustalenie spornej daty, która zresztą nie ma aż tak istotnego znaczenia.

W tym miejscu wskazać należy, iż organy administracji oprócz związania zasadą praworządności, czy pogłębiania zaufania zobligowane są także zasadą szybkości postępowania. Stosownie bowiem do treści art. 12 statuującego wspomnianą zasadę, organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Bezspornie, w imię zasady szybkości postępowania nie wolno zaniechać przeprowadzenia dowodów zmierzających do wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego, niezbędnego dla wszechstronnego wyjaśnienia wszystkich, istotnych dla rozstrzygnięcia, okoliczności sprawy.

Tym niemniej, w stanie faktycznym sprawy, jak to zostało wcześniej wykazane, przeprowadzono wszystkie możliwe dowody zmierzające do jak najbardziej precyzyjnego ustalenia daty wykonania spornego okna. Nie bez znaczenia w tym miejscu pozostaje również kwestia tego, iż żadne przepisy prawa, obowiązujące na przestrzeni czasu między wybudowaniem budynku (co miało miejsce w 1913 roku), a momentem orzekania przez organ odwoławczy, nie pozwalały na wykonanie otworów okiennych w budynkach znajdujących się w granicy z sąsiednią nieruchomością. Rozważania organu I instancji zawarte w decyzji o nakazie likwidacji otworu okiennego w tym zakresie są wyczerpujące, dokładne i zasługują na aprobatę. W tej sytuacji nie zachodzi również potrzeba odnoszenia się przez organ do zapisów dekretu z dnia 21 grudnia 1945r. o publicznej gospodarce lokalami ( t.j. Dz.U. nr 36 z 1950r.,poz. 343 ze zm. ).

Jak wynika z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego niezbędnym w sprawie jest wyjaśnienie przeznaczenia sąsiedniej nieruchomości przed wydaniem decyzji o warunkach zabudowy. Organ nie wyjaśnił jednak, czemu miałoby służyć wyjaśnienie takiej okoliczności. Skład orzekający nie dopatrzył się także takowego celu, co przesądza o braku zasadności tego zarzutu organu odwoławczego.

W dalszej części rozważań organ drugiej instancji uznał za konieczne uzupełnienie dokumentów załączonych do akt administracyjnych o dokumentację fotograficzną obrazującą lokalizację spornego otworu okiennego. Niemniej jednak zdaje się, że organowi odwoławczemu umknęło to, iż zdjęcie obrazujące lokalizację okna znajduje się wśród dokumentów załączonych do akt administracyjnych. Zdjęcie to zostało wykonane podczas oględzin budynku przeprowadzonych przez organ pierwszej instancji w dniu 7 maja 2010 roku. Z oględzin tych spisany został protokół, który znajduje się aktach administracyjnych pierwszej instancji. Do protokołu tego załączono właśnie zdjęcie ściany szczytowej budynku mieszkalnego z widocznymi otworami okiennymi. Z tego powodu również i ten zarzut organu odwoławczego nie jest uzasadniony.

W końcu organ odwoławczy wskazał na konieczność uzupełnienia dokumentacji w sprawie o kserokopię protokołów przejęcia lokali mieszkalnych dostarczonych przez administrację budynku, jak i akt nieruchomości przekazanych przez organ administracji architektoniczno – budowlanej. Z zarzutem tym należy się zgodzić, bo w aktach nie ma tych dokumentów. Niemniej jednak zwrócić uwagę należy organowi odwoławczemu na treść art. 136 Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepis ten określa zakres postępowania dowodowego, które może przeprowadzić organ odwoławczy. W przepisie tym ustawodawca wskazuje, że organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Zgodnie z tezą wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 listopada 2011 roku (sygn. akt: I OSK 2056/10, dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl), uchylenie decyzji organu pierwszej instancji pomimo istnienia możliwości przeprowadzenia postępowania uzupełniającego w trybie art. 136 Kodeksu postępowania administracyjnego narusza art. 138 § 2 tego Kodeksu. W przypadku zastosowania przepisu art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego organ odwoławczy powinien w sposób jednoznaczny wskazać nie tylko wadliwości postępowania przed organem pierwszej instancji, ale i powody, dla których nie jest możliwe w danej sprawie zastosowanie art. 136 Kodeksu postępowania administracyjnego. Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela zacytowany pogląd.

Konkludując dotychczasowe rozważania wskazać należy, iż zdaniem składu orzekającego, w niniejszej sprawie organ odwoławczy naruszył art. 138 § 2 w zw. z art. 136 Kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd jednocześnie ocenił, iż naruszenie to nastąpiło w stopniu mającym istotny wpływ na rozstrzygnięcie, co łączy się z koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji organu odwoławczego.

W tym miejscu wskazać należy jednak na inną okoliczność wymagającą wyjaśnienia przez organ odwoławczy, która umknęła uwadze organów obu instancji. Wśród dokumentów załączonych do akt administracyjnych znajduje się bowiem pismo opatrzone datą sporządzenia 18 maja 1993 roku, skierowane przez Kierownika Referatu Urbanistyki i Nadzoru Budowlanego Delegatury Ł. – B. Urzędu Miasta Ł. do Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej w Ł. ( k. 68 akt administracyjnych), którego treść wymaga poczynienia ustaleń.

Wynika z niego, że zostało z urzędu wszczęte postępowanie w sprawie zamurowania okien wykonanych w ścianach bocznych budynków usytuowanych przy ul. Z. 17 i 21, a więc również w tym, w którym znajduje się okno będące przedmiotem rozstrzygania. Rzeczą organu odwoławczego w chwili obecnej będzie wyjaśnienie, w jaki sposób zakończyło się postępowanie administracyjne, o którym mowa w powołanym piśmie. Mogła bowiem zaistnieć sytuacja, iż decyzja nakazująca zamurowanie przedmiotowego okna była już wydana, a jedynie nie została wykonana. Stanowić by to wówczas mogło podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji ( art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. ). Skład orzekający jednocześnie chciałby zwrócić uwagę organu odwoławczego na powołany wcześniej przepis art. 136 Kodeksu postępowania administracyjnego, określający ramy uzupełniającego postępowania wyjaśniającego, które winno być przeprowadzone przez organ drugiej instancji. Zdaniem Sądu wyjaśnienie okoliczności, w jaki sposób zakończyło się wskazane wyżej postępowanie, nie wykracza poza zakres postępowania określonego w przepisie art. 136 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Na gruncie niniejszej sprawy, w celu kompleksowego jej omówienia wskazać należy, iż z momentem zamurowania otworu okiennego w pokoju lokal mieszkalny, stanowiący własność uczestników postępowania, straci przymiot lokalu mieszkalnego. Niemniej jednak okoliczność ta pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie. Wszelkie roszczenia z tym związane winny dochodzone być przez uprawnione osoby na drodze postępowania przed sądem powszechnym.

Reasumując, Sąd orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Przy ponownym rozpoznaniu odwołania od decyzji organu I instancji organ odwoławczy będzie miał na uwadze poczynione wyżej rozważania.

O zwrocie kosztów postępowania Sąd postanowił w punkcie drugim wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a. Na zasądzoną kwotę złożył się wpis od skargi uiszczony przez stronę skarżącą. W punkcie trzecim wyroku Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku na mocy art. 152 p.p.s.a.

ko