Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 438/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-09-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargi
Powołane przepisy: article: Art. 151, art. 200
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: Art. 2  ust. 1, ust. 2, art. 3  ust. 1, ust. 2, ust. 4, art. 11  ust. 2, art. 39 ust. 1, ust. 2
journal: Dz.U. 2015 poz 163
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.
article: Par. 4 ust. 4, par. 21  ust. 1  pkt 1  lit. c
journal: Dz.U. 2016 poz 1714
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej  pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Bociąga Sędziowie NSA Krystyna Kutzner WSA Bożenna Blitek (spr.) Protokolant Małgorzata Krasowska-Świt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2017 r. sprawy ze skarg J. K. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 stycznia 2017 r. nr [...] z dnia 23 stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego I. skargi oddala; II. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - na rzecz adwokata M. P. Kancelaria Adwokacka ul. [...] w K kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług.


UZASADNIENIE

W dniu [...] 2016 r. Burmistrza Miasta i Gminy wydał decyzje:

1. nr [...] o odmowie przyznania J. K. zasiłku celowego z przeznaczeniem na dofinansowanie do zakupu środków czystości,

2. nr [...] o odmowie przyznania J. K. zasiłku celowego z przeznaczeniem na dofinansowanie do zakupu biletów MPK.

W uzasadnieniach powyższych decyzji organ I instancji podał, że J. K. jest osobą samotnie gospodarującą w rozumieniu art. 6 pkt 10 ustawy o pomocy społecznej, jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym - posiada orzeczenie z dnia 5 sierpnia 2016 r. na okres do 31 sierpnia 2020 r. i pozostaje w stałym leczeniu. Zaznaczono, że wnioskodawczyni jest objęta stałą, regularną pomocą od października 2010 r. Obecnie otrzymuje pomoc w formie zasiłku stałego przyznanego decyzją nr [...] z dnia [...] 2016 r. w kwocie 604 zł miesięcznie na okres od 1 września 2016 r. do 31 sierpnia 2020 r. Organ I instancji stwierdził, że zgodnie z oświadczeniem pisemnym J. K., uczestniczy ona w kosztach utrzymania mieszkania w kwocie 130 zł miesięcznie, a pozostałe opłaty reguluje A. B. Organ I instancji podał, że dotychczas wnioskodawczyni otrzymywała regularną pomoc w formie zasiłku okresowego w kwocie 317 zł oraz zasiłku celowego z Programu Rządowego na zakup żywności, a także w formie zasiłków celowych na zakupy: środków czystości w kwocie 25 zł, biletów MPK w kwocie 50 zł miesięcznie, leków w kwocie 50 zł, ręczników w kwocie 50 zł, bielizny osobistej w kwocie 40 zł oraz na dofinansowanie do mieszkania i czynszu w kwocie 130 zł miesięcznie. Organ zaznaczył, że z uwagi na zwiększenie dochodu J. K. o 287 zł miesięcznie uznano, że obecnie zasadne będzie jedynie dodatkowe przyznanie wsparcia w formie dofinansowania na kwotę 100 zł do opłat miesięcznych za mieszkanie i media oraz 50 zł na leki, których koszt wynosi około 50 zł miesięcznie, gdyż strona posiada środki finansowe na dofinansowanie do innych potrzeb we własnym zakresie, gdyż do chwili obecnej dysponowała mniejszymi środkami finansowymi i była w stanie zabezpieczyć wszystkie niezbędne potrzeby. Organ podkreślił, że w ciągu 10 miesięcy 2016 r. J. K. otrzymała pomoc na różne cele, które organ wskazał, w łącznej kwocie ponad 6.000 zł. Dodatkowo w decyzji nr [...] organ I instancji zaznaczył, że decyzją nr [...] z dnia [...] 2016 r. przyznano wnioskodawczyni pomoc w formie zasiłku okresowego z przeznaczeniem na dofinansowanie do zakupu środków czystości i bielizny osobistej od dnia 1 października 2016 r. do dnia 31 grudnia 2016 r. w kwocie po 20 zł miesięcznie. Zdaniem organu, wobec regularnego, comiesięcznego wsparcia finansowego, należałoby oczekiwać od strony, że zabezpieczy we własnym zakresie środki na rozmaite potrzeby w ramach własnej aktywności. Ponadto organ I instancji zaznaczył, że organy odpowiedzialne za udzielenie pomocy społecznej dysponują ograniczonymi środkami finansowymi, a posiadane fundusze muszą rozdzielać pomiędzy stale rosnącą liczbą osób wymagających wsparcia.

W odwołaniu od powyższych decyzji organu I instancji J. K. wniosła o ich zmianę i orzeczenie, że jest uprawniona do przyznania jej zasiłków celowych z przeznaczeniem na dofinansowanie do zakupu środków czystości w kwocie 25 zł oraz do zakupu biletów MPK w kwocie 50 zł z uwagi na to, że nie ma możliwości zaspokojenia swoich potrzeb w tym zakresie w ramach otrzymywanych z pomocy społecznej środków finansowych, przy jednoczesnym braku środków na ten cel z innych źródeł. Zdaniem odwołującej się, decyzje te nie są słuszne i naruszają ustawę o pomocy społecznej. Odwołująca się podała, że jest osobą samotnie prowadzącą gospodarstwo domowe, jest niepełnosprawna w stopniu umiarkowanym i pozostaje w stałym leczeniu. Z tytułu chorób jest niezdolna do pracy i utrzymuje się z pomocy społecznej. Pomimo zwiększenia wysokości przysługującego jej zasiłku odwołująca się nie ma możliwości zaspokojenia swoich potrzeb we wnioskowanym zakresie w ramach otrzymywanych przez nią z pomocy społecznej środków finansowych ani z innych źródeł. Odwołująca się wyjaśniła, że A. B. pomaga jej grzecznościowo, ale niewłaściwe jest zakładanie, że dokłada się on stale do jej utrzymania i wspólnie z nią prowadzi gospodarstwo domowe. Odwołująca się stwierdziła, że otrzymywane dotychczas z pomocy społecznej wsparcie finansowe w kwotach: 25 zł na zakup środków czystości, 50 zł na zakup biletów MPK, 130 zł tytułem dofinansowania do mieszkania i czynszu, 50 zł na leki, 50 zł na ręczniki i 40 zł na zakup bielizny osobistej - stanowiło dla niej realną pomoc, której obecnie została pozbawiona. Obecnie z łącznej kwoty otrzymywanej z pomocy społecznej w wysokości ok. 750 zł miesięcznie, po opłaceniu 200 zł na mieszkanie, 50 zł na bilety MPK, 50 zł na telefon i 25 zł na środki czystości odwołującej się pozostaje "na przeżycie" średnio 425 zł miesięcznie. Kwota ta nie wystarcza na zakup pozostałego wyżywienia (poza ciepłym posiłkiem za 4 zł), bielizny, ubrania i butów. Odwołująca się stwierdziła, że nie ma oszczędności ani żadnego majątku i nie może zaspokoić swoich potrzeb "we własnym zakresie", jak twierdzi organ. Zdaniem odwołującej się, organ I instancji niewłaściwie zastosował obowiązujące przepisy prawa, w szczególności nie zbadał gruntownie jej sytuacji materialnej i ograniczył się do wyjaśnienia, że musi pomagać również innym potrzebującym w związku z tym dysponuje ograniczonymi środkami finansowymi. Odwołująca się wskazała również, że decyzje organu I instancji i ich uzasadnienia są niemal identyczne z uzasadnieniem innych zaskarżonych przez nią decyzji odmownych w sprawie zasiłku celowego z przeznaczeniem na dofinansowanie do zakupu bielizny i zasiłku celowego z przeznaczeniem na dofinansowanie do zakupu biletów MPK, a zatem organ powielił w nich swoje twierdzenia, nie rozpatrując indywidualnie każdej ze spraw.

W dniu 23 stycznia 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 8 i art. 39 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 930), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2015 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r. poz. 1058) oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, wydało decyzje:

1. nr [...], którą utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] 2016 r. nr [...],

2. nr [...], którą utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] 2016 r. nr [...].

W uzasadnieniach wydanych decyzji Kolegium stwierdziło, że ze zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów wynika, że kryterium dochodowe uprawniające do świadczeń z pomocy społecznej (tj. kwota 634 zł) jest w sytuacji odwołującej się spełnione. Kolegium podkreśliło, że organ zna trudną sytuację odwołującej się i systematycznie obejmuje ją stałą pomocą (w roku 2016 otrzymała zasiłek okresowy oraz zasiłki celowe). Ponadto na mocy decyzji organu I instancji z dnia 25 października 2016 r. przyznano jej pomoc w formie zasiłku okresowego od 1 października 2016 r. do 31 grudnia 2016 r. w kwocie 20 zł miesięcznie. Dodatkowo Kolegium wskazało, że na mocy decyzji z dnia [...] 2016 r. nr [...] przyznano odwołującej się również zasiłek celowy w łącznej kwocie 350 zł jednorazowo z przeznaczeniem na: leki w kwocie 50 zł, dofinansowanie do mieszkania i mediów w miesiącach: październik – 100 zł, listopad – 100 zł, grudzień – 100 zł (akta sprawy [...]). Zdaniem Kolegium, organ I instancji dokonał zatem prawidłowej analizy sytuacji materialnej, rodzinnej i zdrowotnej odwołującej się, jak również przyznawanych jej świadczeń w 2016 r. W opinii Kolegium, jeśli zatem organ pomocy społecznej ocenił z jednej strony sytuację materialną oraz potrzeby strony, a z drugiej własne możliwości finansowe przeznaczane środki na pomoc stronie i uznał, że aktualnie nie istnieje możliwość przyznania stronie zasiłku celowego na dofinansowanie do zakupu środków czystości lub biletów MPK, to decyzji takiej nie można zarzucić naruszenia prawa. Kolegium stwierdziło przy tym, że odwołująca się jest objęta stałą pomocą Ośrodka Pomocy Społecznej i w miarę posiadanych przez Ośrodek środków finansowych jej potrzeby są uwzględniane poprzez przyznawanie stosownej pomocy. Kolegium stwierdziło również, że organ I instancji w sposób wyczerpujący przedstawił ustalenia poczynione w sprawie, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dokonał dokładnej i całościowej oceny sytuacji życiowej, finansowej i zdrowotnej J. K. z uwzględnieniem tych okoliczności, które miały wpływ na sposób rozstrzygnięcia sprawy i które przy ocenie sprawy rozstrzyganej na zasadzie uznania administracyjnego należało wziąć pod uwagę. W związku z tym w ocenie organu odwoławczego decyzje organu I instancji są prawidłowe.

J. K. nie zgodziła się z powyższymi decyzjami Samorządowego Kolegium Odwoławczego i w skargach na nie wniosła o ich uchylenie. Zaskarżonym decyzjom skarżąca zarzuciła:

1) naruszenie art. 7, art. 77 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, w szczególności poprzez niewyjaśnienie zakresu niezaspokojonych potrzeb skarżącej oraz jej możliwości majątkowych, co w sposób istotny przyczyniło się do rozpoznania sprawy na jej niekorzyść;

2) naruszenie art. 11 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez zaniechanie przez organ wyjaśnienia zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, co doprowadziło do naruszenia istotnej zasady postępowania administracyjnego, jaką jest zasada przekonywania;

3) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wydania decyzji, a mający istotny wpływ na wynik sprawy, polegający na przyjęciu założenia, iż organ orzekający w I instancji zna dobrze sytuację majątkową skarżącej, a co za tym idzie przyjęcie ustaleń organu orzekającego w I instancji odnośnie tejże sytuacji majątkowej oraz możliwości skarżącej zaspokojenia podstawowych potrzeb, podczas gdy z materiału zebranego w sprawie, wynika, że skarżąca znajduje się w sytuacji materialnej niepozwalającej jej na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, co z kolei uzasadnia przyznanie jej zasiłku celowego zgodnie z wnioskiem.

W uzasadnieniu skarg skarżąca podniosła, że jej sytuacja finansowa jest bardzo trudna i nie sposób uznać, aby kwota 604 zł miesięcznie była kwotą pozwalającą zaspokoić podstawowe potrzeby życiowe takie jak wyżywienie, opłacenie mieszkania czy środki czystości. Skarżąca wyjaśniła, że jest osobą samotnie prowadzącą gospodarstwo domowe, niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, pozostającą w stałym leczeniu. Skarżąca dodała, że obecnie nie ma możliwości uzyskania dodatkowego zarobku. Skarżąca stwierdziła, że organ odwoławczy nie uwzględnił, że pomoc świadczona przez organ I instancji jest niewystarczająca. Skarżąca zarzuciła, że nie zostało przeprowadzone wnikliwie postępowanie dowodowe, które pozwoliłoby na ustalenie jej trudnej sytuacji materialnej oraz wykazałoby, że pomimo zasiłku okresowego nie jest ona w stanie zaspokoić swoich podstawowych potrzeb bytowych. Skarżąca wskazała, że organy nie wyjaśniły w sposób rzeczowy, dokładny i jasny dlaczego nie została jej przyznana pomoc w żądanej przez nią wysokości, a w szczególności nie wykazały że nie dysponowały środkami umożliwiającymi przyznanie pomocy.

W odpowiedzi na skargi SKO podtrzymało swoje stanowisko i wniosło oddalenie skarg.

Na rozprawie w dniu 28 września 2017 r. pełnomocnik skarżącej podał, że organ w 2017 r., mimo otrzymywania przez skarżącą zasiłku stałego, przyznał skarżącej zasiłki celowe na różne cele.

Na rozprawie w dniu 28 września 2017 r. skarżąca zarzuciła, że otrzymała zasiłek na środki czystości w jednorazowej kwocie 20 zł na trzy miesiące, a nie comiesięcznie i nigdy nie otrzymała dopłaty do telefonu. Podała, że aktualnie nie jest nigdzie zameldowana, a obecnie mieszka na terenie K w wynajmowanym mieszkaniu, którego nie opłaca, ale stara się partycypować w kosztach ze środków otrzymywanych z MOPS-u. Mieszkanie wynajmuje skarżącej osoba obca, nie spokrewniona z nią, która się nią opiekuje i która pracuje w K. Podała też, że kiedyś była zameldowana w W, a obecnie jeździ do W odbierać korespondencję, bo tam ma skrytkę pocztową.

Na rozprawie w dniu 28 września 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie połączył sprawy ze skarg J. K. o sygn. akt III SA/Kr 438/17 i III SA/Kr 439/17 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygn. akt III SA/Kr 438/17.

Sąd stwierdza z urzędu, że wydawane przez organy administracyjne decyzje kierowane były i doręczane skarżącej J. K. na podany przez nią numer skrytki pocztowej w W.

Sąd stwierdza z urzędu, że skarżąca J. K. na wezwanie Sądu podała w piśmie z dnia 12 maja 2017 r., że zamieszkuje w K pod adresem K, ul. W.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm., zwanej dalej p.p.s.a.), sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.

W ocenie Sądu, skargi J. K. nie zasługują na uwzględnienie, chociaż rację ma skarżąca, że organy administracyjne nie przeprowadziły postępowania na tyle wnikliwie, aby ustalić rzeczywistą sytuację skarżącej, która nie zamieszkuje na terenie właściwości Burmistrza Miasta i Gminy W, a na terenie K.

Sąd zauważa jednak, że oddalając wnioski skarżącej o dodatkową pomoc finansową w postaci zasiłków celowych organy administracyjne ustaliły sytuację życiową skarżącej w sposób wystarczający do uznania, że skarżąca jest w stanie ponieść wydatki - na dofinansowanie do zakupu środków czystości i na dofinansowanie do zakupu biletów MPK - o finansowanie których zwróciła się do Burmistrza Miasta i Gminy W.

Zdaniem Sądu, wyjaśnienie dodatkowo ujawnionej przez skarżącą na rozprawie jej sytuacji życiowej, niejasnej choćby z powodu charakteru i zakresu sprawowanej nad nią "opieki" przez pracującą w K "osobę obcą", ponoszącą opłaty za wynajem przez skarżącą mieszkania w K, mogłoby jedynie spowodować już dokonane przez organy oddalenie jej wniosków o przyznanie dodatkowej pomocy finansowej, a to oznacza, że pozostałoby bez wpływu na wynik sprawy.

Sąd podkreśla, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięć administracyjnych podjętych w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 163, z późn. zm.). Zasady ogólne wskazanej ustawy, wyrażone w art. 2 ust. 1 i art. 3 stanowią, że świadczenia z pomocy społecznej mają na celu umożliwienie przezwyciężania trudnych sytuacji życiowych, których osoby ubiegające się o pomoc nie są w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości oraz wspieranie osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwiania im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Zatem zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie sytuacjom, o których mowa, przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem. Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, a potrzeby osób i rodzin wnioskujących o pomoc powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Jak wynika z powyższych przepisów, pomoc społeczna jest instytucją stosowaną wyjątkowo w sytuacjach, w których obywatel nie jest w stanie sam podołać okolicznościom życiowym. Pomoc ta przyznawana jest w różnej formie i zakresie, a przyznanie jej uzależnione jest od spełnienia określonych przez ustawodawcę warunków.

Zgodnie z art. 39 ust 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej, w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej stronie może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek celowy może zatem, w myśl tego przepisu, zostać przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, także kosztów pogrzebu, przy czym użycie sformułowania "w szczególności" świadczy o tym, że jest to katalog przykładowy. Tym samym z brzmienia powołanych unormowań i użytego w nich zwrotu "może", wynika, że decyzja wydana w tym trybie przez organ administracji, ma charakter uznaniowy, co oznacza, że zasiłek celowy jest świadczeniem przyznawanym w ramach uznania administracyjnego. Okoliczność ta, jak już wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, powoduje, że nawet fakt spełnienia kryteriów ustawowych nie oznacza automatycznego przyznania osobie zainteresowanej tego świadczenia i w wysokości zgodnej z jej oczekiwaniami. Oczywistym jest przy tym, że owo uznanie administracyjne doznaje ograniczeń. Z przepisów prawa regulujących tryb przyznania zasiłku celowego wynika bowiem, że udzielając świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej organ kieruje się ogólną zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględnienia potrzeby osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej (art. 3 ust. 1 i 4 omawianej ustawy). Jednocześnie z treści art. 2 ust. 1 i 2 i art. 3 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej wynika, że polityka społeczna ma na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości, poprzez zapobieganie sytuacjom, o których mowa w art. 2 ust. 1, przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem. Tak więc, pomoc społeczna realizowana jest w stosunku do osób, które nie potrafią same w sposób obiektywny przezwyciężyć trudnej sytuacji życiowej w jakiej się znalazły. Jednocześnie udzielenie tej pomocy zmierzać ma do usamodzielnienia się tychże osób. Przyznanie zasiłku celowego, jako pomocy udzielanej na konkretny cel, podlega uznaniu administracyjnemu, które obejmuje również prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy ustalać w odniesieniu do konkretnej osoby, jak i w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich żądań, a także wysokości środków finansowych przeznaczonych na świadczenia z zakresu pomocy społecznej. Należy również podkreślić, że świadczenia z pomocy społecznej mają jedynie charakter pomocniczy, tzn. są przyznawane w zakresie, w jakim osoby ubiegające się o ich przyznanie same we własnym zakresie nie są w stanie ich zapewnić. Ponadto, udzielając świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej organ kieruje się ogólną zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględnienia potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Organy administracji w zakresie pomocy społecznej działają w oparciu o środki finansowe, których wysokość jest ściśle określona i w tak wyznaczonych granicach muszą realizować cele powierzone im w ustawie o pomocy społecznej. Tym samym organy pomocy społecznej są upoważnione do limitowania rozmiaru przyznawanych świadczeń z uwagi właśnie na ograniczone środki finansowe, a posiadane fundusze muszą rzetelnie rozdzielać pomiędzy osoby wymagające wsparcia. W ramach pomocy społecznej nie jest zatem możliwe zaspokojenie wszystkich potrzeb osób uprawnionych do przedmiotowych świadczeń. Sąd podkreśla, że w pełni podziela w tym zakresie stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w uzasadnieniach wyroków: z dnia 19 czerwca 2007 r., sygn. akt l OSK 1464/06, opubl. LEX nr 299415, z dnia 25 stycznia 2008 r., sygn. akt l OSK 624/07, opubl. LEX nr 500091 i z dnia 14 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 1498/10.

Przedmiotem niniejszej sprawy jest odmowa przyznania J. K. świadczeń z pomocy społecznej w postaci zasiłków celowych na dofinansowanie do zakupu środków czystości i na dofinansowanie do zakupu biletów MPK.

Pozostaje poza sporem okoliczność, że w ciągu 10 miesięcy 2016 r. skarżąca otrzymała w ramach pomocy społecznej kwotę ponad 6.000 zł w różnej formie, w tym zasiłki celowe na zakup biletów MPK w łącznej kwocie 450 zł i na zakup środków czystości w kwocie 25 zł w kwietniu 2016 r. i 25 zł lipcu 2016 r. Spornym jest to, czy w miesiącu październiku 2016 r. przyznano skarżącej kwotę po 20 zł miesięcznie na okres od października do grudnia 2016 r. na zakup środków czystości i bielizny - jak wskazał to organ administracyjny, czy przyznano skarżącej kwotę 20 zł na zakup środków czystości jednorazowo na okres 3 miesięcy – jak twierdzi to skarżąca. Zdaniem Sądu, wyjaśnienie tej spornej kwestii nie ma o tyle znaczenia, że po pierwsze: nie jest spornym przyznanie przez organ w miesiącu październiku kwoty 20 zł z przeznaczeniem na zakup środków czystości, a po drugie: decyzją nr [...] z dnia [...] 2016 r. przyznano skarżącej zasiłek stały w kwocie 604 zł miesięcznie począwszy od 1 września 2016 r. do 31 sierpnia 2020 r., kwota którego powinna zaspokoić najniezbędniejsze potrzeby skarżącej, w tym zakup środków czystości, czy zakup biletów MPK.

Sąd podkreśla, że oprócz dysponowania przez skarżącą od 1 września 2016 r. zasiłkiem stałym w kwocie 604 zł miesięcznie, skarżąca - co sama przyznała - otrzymuje dodatkową pomoc finansową w różnej formie tak, że łączne jej dochody pochodzące z pomocy finansowej przyznawanej przez Ośrodek Pomocy Społecznej wynoszą ok. 750 zł miesięcznie. Słusznie więc, zdaniem Sądu, organy administracyjne uznały, że obecnie skarżąca dysponuje zwiększonymi środkami finansowymi, co pozwala jej na zakup zarówno środków czystości jak i biletów MPK. Na marginesie niejako Sąd zwraca uwagę także na to, że - wobec przyznania skarżącej, że mieszka ona w K, a jeździ do W po odbiór korespondencji, bo tam posiada skrytkę pocztową – istnieją co najmniej wątpliwości co do zasadności ponoszenia przez skarżącą kosztów tych dojazdów. Tym samym za całkowicie nieuzasadnione należałoby uznać wydatki skarżącej na zakup biletów MPK, o ile bilety te były przeznaczone na ten cel.

Sąd podkreśla, że skarżąca od lat korzysta z pomocy Ośrodka Pomocy Społecznej i stale otrzymuje pomoc finansową na pokrycie jej licznych potrzeb. Dowodem na powyższe jest - zawarte w uzasadnieniach decyzji - wyliczenie przyznanej jej pomocy w okresie bezpośrednio poprzedzającym datę kontrolowanych decyzji. Dokumentuje to okoliczność, że J. K. jest stałą beneficjentką organu oraz, że nie została pozostawiona bez bezpośredniej pomocy, która to pomoc, z uwagi na opisane w decyzji ograniczone możliwości Ośrodka, nie może być przyznawana jej w oczekiwanym zakresie i wysokości. Sąd w pełni aprobuje stanowisko organu, że nie każda potrzeba osób zwracających się o pomoc może zostać w pełni zaspokojona, w szczególności z tym założeniem, że zgłaszane potrzeby osób i rodzin mogą zostać uwzględnione, o ile odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej.

Pomimo stwierdzenia, że organy nie wyjaśniły dość wnikliwie rzeczywistej sytuacji materialnej i rodzinnej skarżącej, zdaniem Sądu, ustalony przez organy stan faktyczny spraw w zakresie niespornym między stronami pozwala na uznanie, że wydane decyzje są zgodne z prawem, a uchybienia w postepowaniu organów nie miały wpływu na wynik sprawy. Podstawę odmowy przyznania J. K. pomocy finansowej w formie zasiłku celowego na zaspokojenie zgłoszonych przez nią żądań nie stanowił bowiem art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej.

Zdaniem Sądu, w związku z zaistnieniem okoliczności ujawnionej przed Sądem zamieszkiwania przez skarżącą w K - poza właściwością miejscową organu administracyjnego I instancji, należy przyjąć, że organy prawidłowo zastosowały odpowiednie przepisy prawa materialnego i dokonały oceny sytuacji skarżącej. Sąd podziela stanowisko Naczelnego Sadu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 8 sierpnia 2017 r., sygn. akt I OSK 948/17 wskazujące, że "przyznanie zasiłków celowych z pomocy społecznej nie jest prawnym obowiązkiem organu administracji i nie rodzi dla ośrodka pomocy społecznej obowiązku jego przyznania, gdyż celem pomocy społecznej nie jest zapewnianie świadczeniobiorcy pomocy w wysokości przez niego oczekiwanej".

Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że organy administracyjne nie naruszyły przepisów prawa materialnego, które miałoby wpływ na wynik sprawy. Nie naruszyły też przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. A zatem Sąd - nie znajdując podstaw do uchylenia zaskarżonych decyzji - na podstawie powołanych wyżej przepisów ustawy o pomocy społecznej oraz art. 151 p.p.s.a. orzekł - jak w pkt I wyroku.

O kosztach pełnomocnika z urzędu orzeczono w pkt II wyroku zgodnie z art. 250 p.p.s.a., ustalając wysokość na kwotę 240 zł - według § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 1714) i powiększając o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności – zgodnie z § 4 ust. 4 tego rozporządzenia.