Postanowienie NSA, sygn. akt III FZ 460/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-10-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi kasacyjnej
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 74a § 10, art. 74a § 11
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 3 pkt 20
journal: Dz.U. 2021 poz 2070
law: Ustawa z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (t.j.)
article: § 13 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2018 poz 180
law: Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 września 2011 r. w sprawie sporządzania i doręczania dokumentów elektronicznych oraz  udostępniania formularzy, wzorów i kopii dokumentów elektronicznych - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Stachurski po rozpoznaniu w dniu 10 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 7 czerwca 2022 r., sygn. akt I SA/Go 458/21 w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi J. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze z dnia 15 października 2021 r., nr 0801-IEE-1.711.64.2021.5 UNP: 0801-21-040985 w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych postanawia oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 17 marca 2022 r., I SA/Go 458/21, po rozpoznaniu sprawy ze skargi J. S., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim uchylił postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze z 15 października 2021 r., nr 0801-IEE-1.711.64.2021.5 UNP: 0801-21-040985, w przedmiocie udzielenia przybicia na rzecz licytanta i orzekł o kosztach postępowania.

Pismem z 12 maja 2022 r. organ, reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku.

Zarządzeniem z 13 maja 2022 r. pełnomocnik organu został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej, poprzez złożenie pięciu odpisów skargi kasacyjnej w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Zarządzeniem z tego samego dnia wezwano również pełnomocnika organu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł.

Postanowieniem z 7 czerwca 2022 r. WSA w Gorzowie Wielkopolskim odrzucił skargę kasacyjną organu ze względu na nieuzupełnienie braków formalnych w zakreślonym terminie. W dniu 19 maja 2022 r. organ uiścił co prawda wpis od skargi kasacyjnej, jednak nie nadesłał wymaganych odpisów skargi kasacyjnej.

Zażaleniem z 14 czerwca lipca 2022 r. pełnomocnik organu zaskarżył w całości powyższe postanowienie, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 58 § 1 pkt 3 i art. 49 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm., dalej jako: "p.p.s.a."), w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez niewłaściwe ich zastosowanie, albowiem poprzez dwukrotne przekazanie 13 maja 2022 r. pliku pod tytułem "wezwanie" o sygn. akt I SA/Go 458/21 za pośrednictwem platformy ePUAP przez WSA w Gorzowie Wielkopolskim, na skutek przyjęcia za powielenie dokumentu elektronicznego, nastąpiło jego systemowe odrzucenie.

W oparciu o powyższy zarzut, autor zażalenia wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.

W odpowiedzi na zażalenie, pełnomocnik strony skarżącej pismem z 28 czerwca 2022 r. wniósł o jego oddalenie.

Pismem z 1 lipca 2022 r. pełnomocnik organu uzupełnił zażalenie, wskazując na wątpliwości co do faktycznego otrzymania/doręczenia wezwania do uzupełnienia braków formalnych za pomocą środków komunikacji elektronicznej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy wskazać, że w tej sprawie wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej, jak też odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej, zostały wysłane do organu w formie dokumentu elektronicznego. Zgodnie z art. 74a § 10 p.p.s.a., w przypadku pism doręczanych uczestniczącym w postępowaniu przed sądem prokuratorowi, Rzecznikowi Praw Obywatelskich i Rzecznikowi Praw Dziecka oraz organowi, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, sąd przesyła pismo bezpośrednio do elektronicznej skrzynki podawczej podmiotu publicznego w rozumieniu ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2021 r. poz. 2070), za urzędowym poświadczeniem odbioru. Datą doręczenia pisma jest wówczas data określona w urzędowym poświadczeniu odbioru (art. 74a § 11 p.p.s.a.).

Zgodnie z art. 3 pkt 20 cyt. ustawy o informatyzacji, urzędowe poświadczenie odbioru to dane elektroniczne powiązane z dokumentem elektronicznym doręczonym podmiotowi publicznemu lub przez niego doręczanym w sposób zapewniający rozpoznawalność późniejszych zmian dokonanych w tych danych, określające: a) pełną nazwę podmiotu publicznego, któremu doręczono dokument elektroniczny lub który doręcza dokument, b) datę i godzinę wprowadzenia albo przeniesienia dokumentu elektronicznego do systemu teleinformatycznego podmiotu publicznego - w odniesieniu do dokumentu doręczanego podmiotowi publicznemu, c) datę i godzinę podpisania urzędowego poświadczenia odbioru przez adresata z użyciem mechanizmów, o których mowa w art. 20a ust. 1 albo 2 – w odniesieniu do dokumentu doręczanego przez podmiot publiczny, d) datę i godzinę wytworzenia urzędowego poświadczenia odbioru.

Zgodnie zaś z § 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 września 2011 r. w sprawie sporządzania i doręczania dokumentów elektronicznych oraz udostępniania formularzy, wzorów i kopii dokumentów elektronicznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 180, dalej jako: "rozporządzenie"), w przypadku odebrania dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą podmiotu publicznego, poświadczenie przedłożenia jest automatycznie tworzone i udostępniane nadawcy tego dokumentu przez system teleinformatyczny służący do obsługi doręczeń. Za udostępnienie nadawcy poświadczenia przedłożenia uważa się w szczególności jego przekazanie do pozostającej w dyspozycji odbiorcy poświadczenia skrytki w ramach systemu teleinformatycznego podmiotu publicznego służącego do obsługi doręczeń.

Z przywołanych uregulowań wynika, że poświadczenie przedłożenia tworzone jest z chwilą doręczenia dokumentu adresatowi, nie zaś z chwilą wysłania go przez nadawcę. Urzędowe poświadczenie przedłożenia w skutkach procesowych ma więc taki sam charakter jak "papierowe" zwrotne potwierdzenie odbioru. Ustalenie daty doręczenia przesyłki drogą elektroniczną następuje na podstawie urzędowego poświadczenia przedłożenia, które stanowi jednocześnie urzędowe poświadczenie odbioru.

W orzecznictwie wyjaśniono, że urzędowe poświadczenie odbioru (przedłożenia) stanowi niezaprzeczalny dowód doręczenia w obiegu korespondencji między podmiotami publicznymi (por. wyroki NSA: z 15 marca 2017 r., I OSK 1729/15; z 17 marca 2022 r., II OSK 880/21; a także postanowienie NSA z 27 kwietnia 2022 r., III OZ 264/22). To po stronie organu leży obowiązek i ryzyko odpowiedniego skonfigurowania swoich systemów informatycznych tak, aby umożliwić odbiór pism przesyłanych za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Skutki trudności, błędów czy nieprawidłowości w zakresie kształtowania i obsługiwania przez organy administracji publicznej oficjalnych systemów służących do komunikacji z tymi organami (np. poczty elektronicznej, systemu ePUAP) nie mogą być przerzucane na korzystających z tych systemów (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 listopada 2015 r., I OZ 1414/15; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 lutego 2016 r., I OSK 2186/14). Zgodnie bowiem z treścią art. 16 ust. 1a ustawy o informatyzacji, podmiot publiczny ma obowiązek udostępnić elektroniczną skrzynkę podawczą, spełniającą standardy określone i opublikowane na ePUAP przez ministra właściwego do spraw informatyzacji oraz zapewnia jej obsługę.

W tej sprawie nie można mówić o braku skuteczności doręczenia organowi wezwań do uzupełnienia braków skargi kasacyjnej.

Ze znajdujących się w aktach sądowych urzędowych potwierdzeń przedłożenia wynika, że wezwanie do uzupełnienia braków skargi kasacyjnej, jak też odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, zostały odebrane przez organ w kilkunastominutowym odstępie czasu – 13 maja 2022 r. o godz. 13:29 i o godz. 13:47. Przesyłki te stanowiły dwa odrębne pliki, opatrzone oddzielnymi pismami przewodnimi, które nie pozostawiały wątpliwości co do ich zawartości, tj.: "WEZWANIE I_SA_Go_458_21 Wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej" oraz "WEZWANIE I_SA_Go_458_21 Odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej". Uwzględniając treść powołanych dokumentów, ich daty i nazwy, nie sposób zatem podzielić sugestii organu, jakoby doszło do "systemowego odrzucenia" wezwania, ze względu na dwukrotne przekazanie 13 maja 2022 r. pliku pod tytułem "wezwanie", które zostało przyjęte jako powielenie dokumentu elektronicznego. Analiza akt pozwala na stwierdzenie, że oba pliki zostały skutecznie doręczone. Jak już wyżej wspomniano, po stronie organu leży obowiązek i ryzyko odpowiedniego skonfigurowania systemów informatycznych tak, aby umożliwić odbiór pism przesyłanych za pomocą środków komunikacji elektronicznej. W konsekwencji należy stwierdzić, że sąd pierwszej instancji miał podstawę do odrzucenia skargi kasacyjnej, której braków nie uzupełniono w wyznaczonym terminie.

Z tych względów nieuzasadnione są zarzuty zażalenia dotyczące naruszenia art. 58 § 1 pkt 3 i art. 49 § 1 p.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 i art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.