Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 1110/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2022-01-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 24b
journal: Dz.U. 2021 poz 779
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Leszek Tyliński (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Katarzyna Korycka sędzia WSA Renata Owczarzak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi A. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku zagospodarowania odpadów 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta M. T. z dnia [...] lutego 2021 r., znak: [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej A. A. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lutego 2021 r., znak: [...] Prezydent M. T. nałożył na [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Z. W. (zwana dalej skarżącą) obowiązek zagospodarowania na własny koszt odpadów znajdujących się na naczepach o numerach rejestracyjnych [...] i [...] zatrzymanych w dniu [...] lipca 2019 r. przez Komendę Miejską Policji we [...] w miejscowości T. i magazynowania na terenie Zakładu Unieszkodliwiania Odpadów Komunalnych przy ul. [...] w T. należącego do Miejskiego Przedsiębiorstwa Oczyszczania Sp. z o.o z siedzibą w T.. W rozstrzygnięciu wskazano, że realizacja obowiązku nastąpić musi w terminie 14 dni od daty otrzymania niniejszej decyzji poprzez: przetransportowanie naczep z odpadami do uprawnionego posiadacza odpadów, w przypadku wystąpienia przeszkód technicznych w transporcie drogowym naczep odpady na nich się znajdujące należy przeładować na inne środki transportu i przekazać do uprawnionego posiadacza odpadów, prace związane z załadunkiem odpadów na pojazdy transportowe muszą być prowadzone w dni robocze w godzinach pomiędzy 7.00 a 15.00 w sposób wykluczający możliwość zanieczyszczenia środowiska, przetransportowanie naczep z odpadami musi odbyć się w uzgodnieniu z podmiotami będącymi właścicielami tych środków transportu tj. Firma Handlowo-Usługowa D. C. (naczepa BODEX nr rej. [...]) oraz Usługi Transportowe B. N. (naczepa YORK nr rej. [...]), o terminie odbioru odpadów należy powiadamiać z minimum 48 godzinnym wyprzedzeniem Miejskie Przedsiębiorstwo Oczyszczania Sp. z o. o w T. oraz Wydział Gospodarki Komunalnej Urzędu M. T.. W rozstrzygnięciu zobowiązano skarżącą do poinformowania organu o realizacji obowiązku wskazanego wyżej poprzez przedłożenie w terminie 5 dni od daty zakończenia usuwania odpadów informacji o przekazaniu odpadów uprawnionemu posiadaczowi odpadów wraz z kartami przekazania odpadów potwierdzonymi przez odbiorcę. Wskazano również, że decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu.

W uzasadnieniu decyzji opisano stan faktyczny sprawy wskazując, że naczepy wraz odpadami zostały skierowane do Zakładu Unieszkodliwiania Odpadów Komunalnych w T. po ich zatrzymaniu w dniu [...] lipca 2019 r. w miejscowości T. po stwierdzeniu przez Policję oraz Inspektorów Ochrony Środowiska, że odpady transportowane są z naruszeniem przepisów ustawy o odpadach. Na podstawie ustaleń Prokuratury Rejonowej we [...] oraz Inspekcji Ochrony Środowiska ustalono, że posiadaczem odpadów i podmiotem zlecającym transport była skarżąca. Wobec jej stanowiska dodatkowo wystąpiono do przedsiębiorców wykonujących usługę transportu odpadów którzy potwierdzili, że odpady należały do skarżącej. Wyjaśniono także, że nie uwzględniono wniosku dowodowego złożonego przez skarżącą z uwagi na "wcześniejsze wystąpienie do tego przedsiębiorstwa o wskazanie podmiotu zlecającego usługę transportu i nieuzyskanie wnioskowanej odpowiedzi".

Pismem z dnia [...] marca 2021 r. uzupełnionym pismem z dnia 21 kwietnia odwołanie od powyższej decyzji złożyła skarżąca, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania bowiem brak zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz jego błędna ocena doprowadziły do uznania, że odpady znajdujące się na zatrzymanych przyczepach są tymi samymi odpadami które zostały załadowane w dniu [...] lipca 2021 r. przez skarżącą. Podkreślono, że odpady te zostały dostarczone do miejsca przeznaczenia, co wynika z dokumentów posiadanych przez skarżącą. Zarzucono, że dokumenty WZ nie są dokumentami wystawionymi przez skarżącą, a także zarzucono, że nieuwzględnienie wniosku dowodowego składanego przez stronę odwołująca się jest naruszeniem przepisów art. 75 i art. 78 Kpa.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) decyzją z dnia [...] czerwca 2021 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W swym uzasadnieniu SKO podało, że w dniu [...] lipca 2019 r. po stwierdzeniu, że w lesie w okolicach wsi T. gmina [...] na piaszczystej drodze utknęły dwa pojazdy ciężarowe wypełnione odpadami przeprowadzono przez inspektorów Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska kontrolę w trakcie której stwierdzono naruszenia przepisów ustawy o odpadach w zakresie transportu odpadów. W związku z tym oba transporty odpadów tj. ciągnik Renault o numerze rej. [...] z naczepą typu łódka o numerze rej. [...] będący własnością B. N. oraz ciągnik marki DAF o numerze rej. [...] z naczepą typu łódka o numerze rej. [...] będącym własnością D. C. zostały skierowane na wyznaczone miejsce magazynowania odpadów zlokalizowane na terenie Zakładu Unieszkodliwiania Odpadów Komunalnych Miejskiego Przedsiębiorstwa Oczyszczania w T. (miejsce wyznaczone w wojewódzkim planie gospodarki odpadami). Skierowanie nastąpiło w trybie art. 24a ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz.779). Stosownie do przepisu art. 24a ust. 5 tej ustawy pojazd wraz z odpadami umieszcza się w miejscu wyznaczonym zgodnie z ust. 3 do czasu usunięcia naruszeń szczegółowych wymagań dla transportu odpadów lub ustalenia podmiotu odpowiedzialnego za zagospodarowanie tych odpadów. Z kolei przepis art. 24b reguluje nałożenie obowiązku zagospodarowania odpadów - i tak w przypadku o którym mowa w art. 24 ust. 4a gdy nie ustalono podmiotu odpowiedzialnego za zagospodarowanie zatrzymanych odpadów, podmiot wykonujący transport odpadów jest obowiązany do zagospodarowania tych odpadów na własny koszt. SKO wskazało, że z protokołu kontroli Nr [...] przeprowadzonej przez inspektorów ochrony środowiska [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska wynika, że ustalono, iż posiadaczem odpadów jest skarżąca. Ustalenia tego dokonano na podstawie przedstawionych w trakcie kontroli dokumentów WZ.

SKO stwierdziło, że zgodnie z § 8 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 7 października 2016 r. w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów (Dz.U. z 2016 r., poz. 1742) odpady transportuje się wraz z dokumentem potwierdzającym rodzaj transportowanych odpadów oraz dane zlecającego transport odpadów, a w przypadku odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości - wraz z dokumentem potwierdzającym rodzaj transportowanych odpadów oraz nazwę gminy, z terenu której są odbierane odpady. Dokumentem, o którym mowa w ust. 1 jest: 1) karta przekazania odpadów, o której mowa w art. 67 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o odpadach; 2) faktura sprzedaży odpadów; 3) podstawowa charakterystyka odpadów, o której mowa w art. 67 ust. 2 pkt 1 ustawy o odpadach; 4) dokument dotyczący transgranicznego przemieszczania odpadów, o którym mowa w załączniku IB lub załączniku VII do rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz. UE L 190 z 12.07.2006, str. 1, z późn. zm.); 5) inny dokument potwierdzający rodzaj transportowanych odpadów oraz dane zlecającego transport odpadów, jeżeli transportujący odpady nie posiada dokumentów, o których mowa w pkt 1-4. SKO zauważyło, iż zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 lit. 1 ustawy z 20.07.1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz.U. z 2020 r. poz. 995) - dalej u.i.o.ś., do zadań Inspekcji Ochrony Środowiska należy kontrola podmiotów korzystających ze środowiska w zakresie przestrzegania przepisów ustawy o odpadach. Inspektorzy Inspekcji Ochrony Środowiska, zgodnie z art. 9 ust. 2 pkt 7 i 10 u.i.o.ś., uprawnieni są zarówno do żądania okazania dokumentów, w tym dokumentów finansowych i udostępnienia wszelkich danych mających związek z problematyką kontroli, jak i do określenia składu morfologicznego odpadów w oparciu o wiedzę ekspercką; a także - o czym przesądza brzmienie art. 10b ust. 2 pkt 7 u.i.o.ś.,- to Główny Inspektor Ochrony Środowiska, wojewódzki inspektor ochrony środowiska lub upoważnieni inspektorzy Inspekcji Ochrony Środowiska mogą podjąć czynności polegające na zatrzymywaniu lub przeszukiwaniu pojazdów przewożących towary oraz co wydaje się szczególnie istotne w realiach niniejszej sprawy - kontroli dokumentów związanych z przewozem towaru, jeżeli zachodzi podejrzenie przewożenia odpadów. Takiej kontroli w rozpatrywanej sprawie dokonano a jej ustalenia - w ocenie SKO mają pierwszorzędne znaczenie dla ustalenia tak istotnych okoliczności jak posiadacz odpadów czy rodzaj odpadów, czy też naruszeń ustawy o odpadach. Dlatego też organ I instancji prawidłowo ustalił posiadacza odpadów tj. skarżącą widniejącego w dokumentach ujawnionych w trakcie kontroli jako podmiot odpowiedzialny za zagospodarowanie zatrzymanych odpadów a w konsekwencji nałożył zaskarżoną decyzją obowiązek zagospodarowania odpadów - stosownie do przepisu art. 24b ust. 3 powołanej ustawy.

Odnosząc się do argumentacji powołanej w odwołaniu oraz piśmie z dnia [...] kwietnia 2021 r. SKO wskazało, iż wobec definicji posiadacza odpadów zawartej w art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy opierającej się na domniemaniu skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów (dokumentów) na poparcie swoich twierdzeń, iż to nie ona była posiadaczem transportowanych odpadów. Obalenie domniemania prawnego wynikającego z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach polega na udowodnieniu, że rzeczywisty stan faktyczny lub prawny jest inny niż wskazany we wniosku domniemania.

Na powyższe rozstrzygnięcie skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, w której wniosła o uchylenie decyzji obu organów oraz zarzuciła naruszenie:

1. art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji uznanie, że skarżąca jest posiadaczem odpadów znajdujących się na naczepach o numerach rejestracyjnych [...] i [...], podczas gdy z materiału dowodowego zebranego w sprawie jednoznacznie wynika, że skarżąca nie jest posiadaczem ww. odpadów, tj. w chwili ich zatrzymania w dniu [...] lipca 2019 r. przez Funkcjonariuszy Policji z Komendy Miejskiej Policji we [...] nie była w ich posiadaniu, co doprowadziło do niezasadnego wydania decyzji nakładającej na skarżącą obowiązek zagospodarowania odpadów;

2. art. 26 ust. 2 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach poprzez błędne zastosowanie, polegające na nałożeniu na skarżącą obowiązku zagospodarowania odpadów, podczas gdy nie była ona posiadaczem odpadów znajdujących się na naczepach o numerach rejestracyjnych [...] i [...], a ponadto z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy nie wynika, aby ww. odpady były tymi, które zostały wydane przez skarżącą celem przekazania do Stonehills Sp. z o.o., a także poprzez niezasadne oparcie się na domniemaniu, zgodnie z którym "domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości" pomimo, że nie może mieć ono zastosowania w niniejszej sprawie, co miało wpływ na wydaną w sprawie decyzję;

3. art. 27 ust. 3 ustawy o odpadach poprzez jego niezastosowanie i nałożenie na skarżącą obowiązku zagospodarowania odpadów, podczas gdy wraz z przekazaniem odpadów następnemu posiadaczowi odpadów skarżąca zwolniła się z odpowiedzialności za zagospodarowanie odpadów;

4. art. 7, 8 i 77 § 1 Kpa w zw. z art. 80 Kpa poprzez:

* niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, wskutek czego dokonano nieprawidłowej oceny zaistniałego stanu faktycznego,

* niewyjaśnienie w sposób pełny wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w tym:

* brak przesłuchania wnioskowanego przez skarżącego świadka W. N.,

* brak poczynienia jakichkolwiek czynności zmierzających do ustalenia, jaką funkcję w transporcie odpadów pełnili B. T. & S. Sp. z o.o. oraz B. N. i D. C., tj. czy są posiadaczami odpadów, czy też podmiotami transportującymi odpady,

* brak pochylenia się nad kwestią autentyczności dokumentów WZ znajdujących się w aktach sprawy,

* niewyjaśnienie, kto i z jakiej przyczyny wydawał B. N. i D. C. dyspozycje zmiany tras, po których przemieszczano odpady,

* niewyjaśnienie, czy odpady znajdujące się na naczepach o numerach rejestracyjnych [...] i [...] są tymi, które zostały wydane przez skarżącą;

+ nieuwzględnienie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia, które to naruszenia miały istotny wpływ na treść wydanych decyzji;

5. art. 107 § 3 Kpa w zw. z art. 80 Kpa poprzez nieprzeprowadzenie analizy stanu faktycznego sprawy, poprzestając na przytoczeniu uzasadnienia faktycznego zawartego w decyzji pierwszoinstancyjnej i bez przeprowadzenia analizy prawnej stanu faktycznego sprawy, co miało wpływ na wydaną w sprawie decyzję.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że niniejsza skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Zgodnie bowiem z art. 119 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.), dalej jako: ,,p.p.s.a." sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie spawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażądała przeprowadzenia rozprawy. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki, o których mowa w art. 119 pkt 2 p.p.s.a.

Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast art. 135 p.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa.

Przedmiotem postępowania administracyjnego prowadzonego w niniejszej sprawie było nałożenie obowiązku na skarżącą zagospodarowania na własny koszt odpadów.

Podstawę materialnoprawną stanowił przepis art. 24b ustawy o odpadach, zgodnie z ust. 1 tegoż przepisu w przypadku, o którym mowa w art. 24 ust. 4a, gdy nie ustalono podmiotu odpowiedzialnego za zagospodarowanie zatrzymanych odpadów, podmiot wykonujący transport odpadów jest obowiązany do zagospodarowania odpadów na własny koszt. W przypadku ustalenia posiadacza odpadów, odpowiedzialnego za zagospodarowanie odpadów jest on obowiązany do zagospodarowania odpadów na własny koszt (ust. 2). Obowiązek zagospodarowania odpadów nakłada, w drodze decyzji, na podmiot, o którym mowa w ust. 1 i 2, starosta właściwy ze względu na miejsce, na które został skierowany zatrzymany transport odpadów (art. 24b ust. 3). Decyzja, o której mowa w ust. 3, podlega natychmiastowemu wykonaniu. Przepisów ust. 1-4 nie stosuje się do transportu odpadów umieszczonych w miejscach, o których mowa w art. 24a ust. 2, w wyniku realizacji przepisów o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (ust. 5).

W ocenie organów podmiotem zobowiązanym do zagospodarowania na własny koszt odpadów jest skarżąca. Natomiast skarżąca kwestionuje nałożony na nią obowiązek wskazując w głównej mierze to, że zostały naruszone przepisy postępowania tj.: art. 7, 8 i 77 § 1 Kpa w zw. z art. 80 Kpa.

W sprawie niniejszej zakres postępowania wyjaśniającego obejmował zatem - w pierwszej kolejności – ustalenie posiadacza odpadów w rozumieniu przepisów ustawy o odpadach a następnie nałożenie na ten podmiot obowiązku zagospodarowania na własny koszt odpadów.

Wskazać należy, że w postępowaniu administracyjnym reguły determinujące czynności ustalania stanu faktycznego sprawy, zwane zbiorczo postępowaniem wyjaśniającym, wytyczone są przede wszystkim przez uregulowane w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kpa zasadę prawdy obiektywnej, zasadę oficjalności, zasadę ciężaru dowodu, bezpośredniości i zupełności zgromadzonego materiału. Zasada prawdy obiektywnej została skonstruowana w art. 7 Kpa, zgodnie z którym w toku postępowania organy administracji publicznej z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Powyższa zasada ogólna odnosi się nie tylko do sposobu prowadzenia postępowania administracyjnego, lecz jest także wskazówką interpretacyjną prawa materialnego, gdyż organy administracji publicznej mają obowiązek uwzględniania jej przy ,,załatwieniu sprawy" (por. wyroki NSA z 4 czerwca 1982 r., I SA 258/82, ONSA 1982/1, poz. 54, oraz z 28 listopada 2012 r., I OSK 641/12, LEX nr 1291400; wyrok WSA w Gdańsku z 14 września 2011 r., I SA/Gd 502/11, LEX nr 898927).

Organ administracji publicznej ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w taki sposób, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. Zasada prawdy obiektywnej została skonkretyzowana w art. 77 § 1 Kpa, zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Natomiast zgodnie z art. 80 Kpa organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Biorąc pod uwagę treść przytoczonych wyżej przepisów, należy uznać, że w postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności postępowania dowodowego. Okoliczność, w której strona również ma prawo wykazywania inicjatywy dowodowej, nie zwalnia organu administracji publicznej z obowiązku podejmowania z urzędu czynności zmierzających do pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Organ administracji publicznej jest obowiązany z urzędu: 1. ustalić, jakie okoliczności faktyczne mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy; 2. ustalić, jakie dowody powinny zostać przeprowadzone w celu ustalenia powyższych okoliczności (por. wyrok z 20 września 2012 r., IV SA/Wa 663/12, LEX nr 1347629, w którym WSA w Warszawie stwierdził, że ,,organ administracji jako gospodarz postępowania administracyjnego określa zakres postępowania wyjaśniającego oraz dobór środków dowodowych potrzebnych do należytego ustalenia stanu sprawy", przy czym ,,aktywna rola organu administracji publicznej w procesie poszukiwania i gromadzenia materiału dowodowego może przejawiać się zarówno podejmowaniem czynności dowodowych z urzędu, a także gromadzeniem w aktach sprawy dowodów wskazanych lub dostarczonych przez strony, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy" - tak WSA we Wrocławiu w wyroku z 15 lutego 2012 r., IV SA/Wr 711/11, LEX nr 1139681); 3. przeprowadzić dowody, które uznał za niezbędne dla dokonania prawidłowych ustaleń w zakresie stanu faktycznego sprawy; 4. dokonać oceny przeprowadzonych dowodów zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów (por. wyrok NSA z 23 lutego 2012 r., II GSK 118/12, LEX nr 1125454).

Podkreślić należy, że przyjęta w art. 75 Kpa zasada otwartego katalogu dowodów postępowania administracyjnego nie oznacza bowiem, że każdy fakt można wykazać dowolnie obraną kategorią dowodu. Niektóre fakty wymagają wręcz posłużenia się tylko im dedykowanymi dowodami (v. wyrok WSA w Warszawie z 17 lutego 2020 r. VI SA/WA 2270/19). W niniejszej sprawie można to odnieść do kwestii pochodzenia odpadów i przez to wskazania ich posiadacza.

W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie organy wydające decyzje I i II instancji nie wykazały istotnych dla rozstrzygnięcia faktów odnoszących się do tej kluczowej w sprawie kwestii, jaką jest pochodzenie odpadów i dowodów w oparciu, o które zostały poczynione te ustalenia.

W rozpoznawanej sprawie materiał dowodowy, na którym oparto decyzję o nałożeniu obowiązku zagospodarowania na własny koszt odpadów stanowi pismo Prokuratury Rejonowej we [...] z dnia [...].06.2020 r. oraz protokół kontroli WIOŚ nr [...]. SKO podało, że ustalenia tego dokonano na podstawie przedstawionych w trakcie kontroli dokumentów WZ. Zdaniem organów z tych dokumentów wynika, jaki podmiot jest posiadaczem odpadów.

W ocenie Sądu należy podzielić zarzut strony skarżącej dotyczący niewyjaśnienia w sprawie stanu faktycznego i zaniechania zebrania wyczerpującego materiału dowodowego. Na bazie zebranych dowodów oraz poczynionych na ich tle przez organy ustaleń i ocen, nie ma bowiem pewności kto jest posiadaczem odpadów, a w konsekwencji co do nałożonego na skarżącą obowiązku zagospodarowania na własny koszt odpadów. Wskazać należy, że w piśmie Prokuratury Rejonowej we [...] z dnia [...].06.2020 r. jedynie lakonicznie poinformowano, iż ,,w sprawie ustalono podmiot, który zlecił wykonanie transportu odpadów i była to" skarżąca. Do pisma załączono kopię opinii biegłego odnośnie rodzaju odpadów zgromadzonych na naczepach. W opinii tej brak jest wskazania podmiotu posiadającego odpady. Z protokołu kontroli nr [...] z dnia [...].07.2019 r. wynika, że uzasadnienie klasyfikacji odpadu poczyniono na podstawie załączonego do transportu dokumentu WZ. Stwierdzono niezgodność transportowanych odpadów z rodzajem odpadów wskazanym w dokumencie WZ (str. nr 1). Z kolei w załączniku do protokołu (Karta ujawnionego przez IOŚ zdarzenia nielegalnego postępowania z odpadami) podano, że ,,transport nielegalnie przewożonych odpadów krajowych (np. bez wskazania miejsca przeznaczenia odpadów, do nieuprawnionego podmiotu itp.) – stwierdzono niedostarczenie odpadów do odbiorcy wskazanego w załączonym do transportu dokumencie WZ tj. S. sp. z o.o., natomiast drugi dokument WZ załączony do transportu odpadów, został samodzielnie sporządzony przez kierowcę po nieudanej próbie dostarczenia odpadów do ww. spółki" (str. nr 2).

Podkreślić należy, że obciążenie strony sankcją administracyjną musi być poprzedzone jednoznacznym, nie budzącym jakichkolwiek wątpliwości ustaleniem faktu, iż istotnie naruszyła ona prawo, z którym to naruszeniem ustawa wiąże odpowiedzialność karno-administracyjną. Przyjęta w art. 75 Kpa zasada otwartego katalogu dowodów postępowania administracyjnego nie oznacza bowiem, że każdy fakt można wykazać dowolnie obraną kategorią dowodu. Niektóre fakty wymagają wręcz posłużenia się tylko im dedykowanymi dowodami (v. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 5 listopada 2019 r. o sygn. akt VI SA/Wa 1062/19).

SKO prawidłowo zauważyło, że zgodnie z § 8 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 7 października 2016 r. w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów (Dz.U. z 2016 r., poz. 1742) odpady transportuje się wraz z dokumentem potwierdzającym rodzaj transportowanych odpadów oraz dane zlecającego transport odpadów, a w przypadku odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości - wraz z dokumentem potwierdzającym rodzaj transportowanych odpadów oraz nazwę gminy, z terenu której są odbierane odpady. Dokumentem, o którym mowa w ust. 1, jest: 1) karta przekazania odpadów, o której mowa w art. 67 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o odpadach; 2) faktura sprzedaży odpadów; 3) podstawowa charakterystyka odpadów, o której mowa w art. 67 ust. 2 pkt 1 ustawy o odpadach; 4) dokument dotyczący transgranicznego przemieszczania odpadów, o którym mowa w załączniku IB lub załączniku VII do rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz. UE L 190 z 12.07.2006, str. 1, z późn. zm.); 5) inny dokument potwierdzający rodzaj transportowanych odpadów oraz dane zlecającego transport odpadów, jeżeli transportujący odpady nie posiada dokumentów, o których mowa w pkt 1-4.

Odnosząc to do rozpoznawanej sprawy należy podkreślić, że w wyżej wymienionym katalogu dokumentów zasadnicze znaczenie ma karta przekazania odpadów, o której mowa w art. 67 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o odpadach. Zgodnie z brzmieniem art. 69 ustawy o odpadach w dacie przeprowadzonej kontroli (przepis art. 69 ustawy o odpadach zmienił swe brzmienie od 1 stycznia 2020 r. (Dz. U. z 2017 r., poz. 1422), kartę przekazania odpadów sporządza posiadacz odpadów, który przekazuje odpady. Kartę przekazania odpadów sporządza się w odpowiedniej liczbie egzemplarzy - po jednym dla każdego z posiadaczy odpadów, który przejmuje odpady. Posiadacz odpadów, który przejmuje odpady od innego posiadacza, jest obowiązany potwierdzić przejęcie odpadów na karcie przekazania odpadów wypełnionej przez posiadacza, który przekazuje te odpady, niezwłocznie po jej otrzymaniu. Dopuszcza się niesporządzanie karty przekazania odpadów, jeżeli jeden z posiadaczy odpadów nie jest objęty obowiązkiem prowadzenia ewidencji odpadów (art. 69 ust. 1-4).

Tymczasem w aktach administracyjnych rozpoznawanej sprawy brak jest tego rodzaju dokumentu. Posłużono się innego rodzaju dowodami, tj. dokumentem WZ. W zasadzie jest to jedyny dokument, na którym organy oparły swe rozstrzygnięcie.

Należy stwierdzić, że dokument ten nie pozwala na dokonanie Sądowi jednoznacznej oceny prawidłowości poczynionych przez organy ustaleń. Dokument WZ jest wewnętrznym dokumentem magazynowym przedsiębiorstwa i oznacza wydanie towarów, materiałów, innych materiałów pomocniczych, wyposażenia, narzędzi, innych rzeczy na zewnątrz przedsiębiorstwa. Wydanie na zewnątrz powyższych rzeczy może obejmować przekazanie kontrahentowi, pracownikowi, innym podmiotom (https://poradnikprzedsiebiorcy.pl/-czy-dokument-wz-stanowi-dowod-nabycia-przy-jednoczesnym-braku-faktury). W związku z powyższym należy uznać, że dokument WZ może być dowodem księgowym służącym do rozliczeń podatkowych.

Poza tym z akt administracyjnych bezspornie wynika, że kontrola przewożonych odpadów miała miejsce dnia [...] lipca 2019 r. W skardze skarżąca podała, że odpady zostały przez nią wysłane w dniu [...] lipca 2019 r. z miejscowości G. do miejscowości T.. Z protokołu kontroli nr [...] z dnia [...].07.2019 r. wynika, że stwierdzono niezgodność transportowanych odpadów z rodzajem odpadów wskazanym w dokumencie WZ. Jeśli przyjąć wersję skarżącej, że odpady zostały wysłane w dniu [...] lipca 2019 r. to należy wyjaśnić, czy odpady podlegające kontroli dnia [...] lipca 2019 r. są tymi samymi odpadami, które zostały wysłane w dniu [...] lipca 2019 r. przez skarżącą. Wziąć przy tym należy pod uwagę czasokres przewożenia odpadów tj. od dnia [...] lipca 2019 r. do dnia [...] lipca 2019 r. Należy bowiem przyjąć, że był to wystarczający okres do ich przewiezienia od jednego posiadacza odpadów do drugiego posiadacza odpadów.

Ustalenie posiadacza odpadów ma kluczowe znaczenie dla rozpoznawanej sprawy, ponieważ zgodnie z art. 27 ust. 3 ustawy o odpadach, jeżeli wytwórca odpadów lub inny posiadacz odpadów przekazuje odpady następnemu posiadaczowi odpadów, który posiada decyzję wymienioną w ust. 2 pkt 1 lub 2 albo posiada wpis do rejestru w zakresie, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 5 lit. a, odpowiedzialność za gospodarowanie odpadami, z chwilą ich przekazania, przechodzi na tego następnego posiadacza odpadów.

Natomiast zgodnie z art. 27 ust. 4 ustawy o odpadach posiadacza odpadów, który przekazał odpady transportującemu odpady, nie zwalnia się z odpowiedzialności za zbieranie lub przetwarzanie odpadów, do czasu przejęcia odpowiedzialności przez następnego posiadacza odpadów, który posiada decyzję wymienioną w ust. 2 pkt 1 lub 2 albo posiada wpis do rejestru w zakresie, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 5 lit. a.

Mając zatem na uwadze powyższe regulacje oraz treść art. 24b ust. 1 ustawy o odpadach należy stwierdzić, że nie można wykluczyć, iż za zagospodarowanie odpadów odpowiada skarżąca, ale nie można również wykluczyć, że taką odpowiedzialność ponosi inny podmiot. Dlatego też jedynie precyzyjnie przeprowadzone postępowanie wyjaśniające przez organy pozwoli ustalić podmiot odpowiedzialny za zagospodarowanie odpadów. Ponadto organy powinny mieć też na uwadze prowadząc ponownie postępowanie administracyjne m.in. treść pisma Prokuratury Rejonowej we [...] z dnia [...].11.2020 r., w którym poinformowano, że ,,obaj kierowcy zostali skazani za usiłowanie nielegalnego składowania odpadów". Nic nie stoi zatem na przeszkodzie, aby organy wystąpiły do Prokuratury Rejonowej we [...], czy też Sądu Rejonowego we [...] o udostępnienie materiałów, ponieważ może to mieć istotne znaczenie w kontekście tego, że organ I instancji powołał się na wyjaśnienia kierowców przewożących odpady.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku.

O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął zgodnie z art. 200 p.p.s.a. zasadzając na rzecz strony zwrot uiszczonego wpisu sądowego w wysokości 200 zł oraz wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika będącego radcą prawnym w wysokości 480 zł i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17 złotych, zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 265).