Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 641/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-06-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Gdesz Sędziowie WSA Jolanta Dargas (spr.) WSA Anna Wesołowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi I. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta W. z dnia [...] maja 2014 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz I. B. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2015r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] maja 2014r. nr [...] ustalającą od I. B. w okresie od dnia 1 lipca 2013r. do dnia 30 czerwca 2014r. opłatę za pobyt babki D. H. w domu pomocy społecznej w wysokości [...] zł miesięcznie.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny:

Decyzją Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] listopada 2010r. skierowano D. H. do domu pomocy społecznej dla osób w podeszłym wieku – na pobyt stały. Decyzją Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2012r. nr [...] umorzono postępowanie w sprawie ustalenia od I.B. opłaty za pobyt babki w domu pomocy społecznej w związku z tym, że dochód rodziny nie przekraczał kryterium dochodowego. W pouczeniu tej decyzji wskazano, że osoby zobowiązane do ponoszenia odpłatności za usługi pomocy społecznej i rodziny korzystające z pomocy są zobowiązane niezwłocznie poinformować organ o każdej zmianie swojej sytuacji osobistej, dochodowej i majątkowej, mającej wpływ na rodzaj i rozmiar przyznanego świadczenia.

Na podstawie przeprowadzonego w dniu [...] grudnia 2013r, wywiadu środowiskowego ustalono, że I. B. gospodaruje z mężem i 2 małoletnich dzieci, dochód rodziny stanowi wynagrodzenie za pracę obojga małżonków w łącznej kwocie [...] zł miesięcznie, a więc dochód na członka rodziny wynosi [...] zł. W dniu [...] lipca 2013r. I.B. sprzedała lokal mieszkalny za kwotę [...] zł, którą otrzymała (akt notarialny z dnia [...] lipca 2013r. Repertorium A Nr [...]).

I. B. nie wyraziła zgody na zawarcie umowy w sprawie ponoszenia opłaty za pobyt babki w domu pomocy społecznej w okresie od lipca 2013r. do 30 czerwca 2014r. na kwotę [...] zł, jednocześnie deklarując możliwość wnoszenia za ten okres opłaty w wysokości [...] zł miesięcznie i wnosząc o zwolnienie z pozostałej kwoty.

Organ I instancji nie znalazł podstaw do zwolnienia I. B. z obowiązku ponoszenia przedmiotowych opłat i uznał, że uzyskane środki finansowe ze sprzedaży lokalu w wysokości [...] zł stanowią dochód w rozumieniu art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, który należy uwzględnić przy ustalaniu dochodu. Organ wskazał, że ww ustawa reguluje również sytuację, kiedy uzyskany dochód przekracza pięciokrotność kryterium dochodowego rodziny w przypadku osoby w rodzinie tj. [...] zł. Wówczas kwotę tego dochodu rozlicza się w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony (art. 8 ust. 11). W związku z powyższym należy rozliczyć kwotę [...] zł w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy poczynając od miesiąca lipca 2013r. zwiększając miesięczny dochód o kwotę [...] zł do dnia 30 czerwca 2014r.

Organ I instancji ustalił, że dochód skarżącej w okresie od dnia 1 lipca 2013r. do września 2013r. wynosił [...] zł, w okresie od października 2013r. do 28 lutego 2014r. [...] zł, a od dnia 1 marca 2014r. [...] zł. Organ zauważył, że do dnia wydania decyzji nie wpłynęła informacja o zmianie sytuacji dochodowej, w związku z czym rodzina skarżącej przekroczyła kryterium dochodowe o kwotę od [...] zł do [...] zł miesięcznie. Organ uznał, że wniesienie ustalonej opłaty nie zagraża egzystencji rodziny skarżącej czy spowodowania obniżenia poziomu życia. Ustalona wysokość opłaty stanowi różnicę pomiędzy opłatą wnoszoną przez D. H. z własnego dochodu a średnim miesięcznym kosztem utrzymania w placówce.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła I. B.

Rozpatrując sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wskazało, że zasady ustalania odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej reguluje ustawa z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2009r. nr 175, poz. 1362 ze zm.) i przywołało treść jej art.59 ust. 1, art. 60 ust. 1 i 2 oraz 61 ust. 1.

Organ II instancji ustalił, że D. H. zmarła w dniu [...] lipca 2014r., jednak okoliczność ta nie ma znaczenia w niniejszej sprawie, gdyż dotyczy ona ustalenia odpłatności za jej pobyt w domu pomocy społecznej w okresie od 1 lipca 2013r. do 30 czerwca 2014r.

Kolegium stwierdziło, że obciążenie I. B. kosztami związanymi z pobytem babki w domu pomocy społecznej we wskazanym okresie jest zasadne. Jest ona bowiem zstępną D. H., a jej sytuacja materialna pozwoli na wywiązanie się z tego obowiązku bez istotnego pogorszenia warunków życia rodziny. W ocenie organu odwoławczego okoliczność, że obowiązek alimentacyjny wobec D. H. dotyczy także innych wnuków nie ma wpływu na prawidłowość zaskarżonej decyzji, bowiem kwestia ponoszenia odpłatności przez pozostałe zobowiązane do alimentacji osoby stanowi przedmiot odrębnych postępowań.

Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła I. B. zarzucając jej :

1) naruszenie przepisów prawa materialnego, co miało wpływ na wynik sprawy:

a. art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej poprzez błędne zastosowanie w okolicznościach niniejszej sprawy i wadliwe uznanie, że kwota pozyskana przez skarżącą ze sprzedaży mieszkania jest dochodem w rozumieniu tego przepisu;

b. art. 61 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej poprzez błędne zastosowanie i wydanie decyzji w oparciu o ten przepis mimo tego, że wskazany przepis mówi o zwrocie należności, nie zaś o ustaleniu opłaty za pobyt osoby trzeciej w ośrodku, a nadto w sytuacji, gdy nie została zawarta umowa pomiędzy gminą a skarżącą, a nadto poprzez wydanie decyzji na podstawie tego przepisu mimo niewykazania ponoszenia przez gminę opłat w wysokości ustalonej decyzją, co usprawiedliwia wniosek o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, która została wydana bez podstawy prawnej;

c. art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej poprzez jego błędne zastosowanie i wadliwe skupienie się jedynie na sytuacji jednej osoby zstępnej w sytuacji, gdy ww przepis posługuje się liczbą mnogą "zstępni", co stanowi obowiązek dla organu do zbadania w każdej sytuacji administracyjnej wszystkich znanych organowi zstępnych, którzy w sprawie powinni występować jako strony połączone węzłem współuczestnictwa materialnego.

2) naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na treść decyzji:

a. art. 7 k.p.a. poprzez wydanie decyzji bez dokładnego zbadania stanu sprawy i mimo składanych przez skarżącą wniosków, nie wyjaśnienie sytuacji finansowej pozostałych osób zstępnych, które także z mocy przepisów winny być zobowiązane do uiszczania należności za pobyt babki;

b. art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez wydanie decyzji bez zebrania kompletnego materiału dowodowego, w tym przez brak odniesienia się do wniosków składanych przez skarżącą o zweryfikowanie w ramach postępowania również M. S. i innych zstępnych D. H..

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi rozwinięto jej zarzuty.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz. 270) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów skargę należy uznać za zasadną, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej podniesione.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta W. ustalającą skarżącej odpłatność z tytułu pobytu jej babki w domu pomocy społecznej.

Podstawę materialnoprawną decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r., poz. 182 ze zm.).

Zgodnie z art. 59 ust. 1 ww. ustawy, decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzję ustalającą opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wydaje organ gminy właściwej dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej. W świetle przepisów art. 60 ust. 1-3 powoływanej ustawy, pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania (ust. 1). Średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca ustalają organy, o których mowa w pkt 1 - 3, w tym prezydent miasta (ust. 2). Ogłoszenie, o którym mowa w ust. 2, stanowi podstawę do ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej od następnego miesiąca przypadającego po miesiącu, w którym zostało opublikowane. Do tego czasu odpłatność za pobyt w domu pomocy społecznej ustala się na podstawie ogłoszenia z roku poprzedniego (ust. 4).

Podmioty zobowiązane do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej określają przepisy art. 61 ust. 1-3 ustawy o pomocy społecznej, z których wynika, że obowiązani do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej są w kolejności (ust. 1):

1) mieszkaniec domu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka,

2) małżonek, zstępni przed wstępnymi,

3) gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej

- przy czym osoby i gmina określone w pkt 2 i 3 nie mają obowiązku wnoszenia opłat, jeżeli mieszkaniec domu ponosi pełną odpłatność.

Opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wnoszą (ust. 2):

1) mieszkaniec domu, nie więcej jednak niż 70% swojego dochodu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, nie więcej niż 70% tego dochodu;

2) małżonek, zstępni przed wstępnymi - zgodnie z umową zawartą w trybie art. 103 ust. 2:

a) w przypadku osoby samotnie gospodarującej, jeżeli dochód jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, jednak kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% tego kryterium,

b) w przypadku osoby w rodzinie, jeżeli posiadany dochód na osobę jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, z tym że kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie;

3) gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej - w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej a opłatami wnoszonymi przez osoby, o których mowa w pkt 1 i 2.

W przypadku niewywiązywania się osób, o których mowa w ust. 2 pkt 1, 2 i 2a , z obowiązku opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej, opłaty te zastępczo wnosi gmina, z której terenu osoba została skierowana do domu pomocy społecznej. Gminie przysługuje prawo dochodzenia zwrotu poniesionych na ten cel wydatków (ust. 3).

Z art. 103 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej wynika zaś, iż kierownik ośrodka pomocy społecznej ustala w drodze umowy z małżonkiem, zstępnymi przed wstępnymi mieszkańca domu, wysokość wnoszonej przez nich opłaty za pobyt tego mieszkańca w domu pomocy społecznej.

Z powyższych przepisów wynika, iż pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny, a obowiązek wnoszenia opłaty przez konkretną osobę, czy osoby spośród kręgu podmiotów zobowiązanych na mocy art. 61 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i 2 powołanej ustawy kreuje decyzja administracyjna o ustaleniu opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej przewidziana w art. 59 ust. 1 ustawy. Umowa o której mowa w art. 103 ust. 2 tej ustawy nie jest wyłącznym źródłem obowiązku ponoszenia opłat przez te osoby za pobyt w domu pomocy społecznej. Z samego brzmienia art. 103 ust. 2 wynika, że celem takiej umowy nie jest nawiązanie cywilnoprawnego stosunku zobowiązującego do ponoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej, ale ustalenie wysokości opłaty wnoszonej przez zobowiązane osoby, a więc opłaty, której obowiązek ponoszenia został już ustawowo ustalony. Obowiązek partycypowania w kosztach utrzymania osoby skierowanej do domu pomocy społecznej osób wymienionych w art. 61 ust. 2 pkt 2 omawianej ustawy, powinien zatem zostać określony w decyzji o ustaleniu wysokości opłaty za pobyt wydanej na podstawie art. 59 ust. 1 (por. wyrok NSA z dnia 30 października 2012 r. o sygn. akt I OSK 653/12 – dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Pogląd, że wynikające z art. 59 ust. 1 ustalenie opłaty w decyzji administracyjnej obejmuje obowiązek organu nie tylko określenia ogólnej kwoty opłaty miesięcznej, ale także osoby lub osób zobowiązanych do jej uiszczania prezentowany jest również w literaturze (zob. A. Prekurat Ustawa o pomocy społecznej z komentarzem – cyt. za W. Maciejko i P. Zaborniak Ustawa o pomocy społecznej, Komentarz, Warszawa 2008, s. 299).

W okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy trzeba zauważyć, że stosunek prawny nawiązywany pomiędzy małżonkiem mieszkańca domu pomocy społecznej, zstępnymi i wstępnymi, zobligowanymi do ponoszenia opłaty w myśl art. 61 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i 2, ma charakter kombinowany, po części bowiem ustalany jest decyzją administracyjną, o jakiej mowa w art. 59 ust. 1, a po części umową cywilnoprawną zawieraną w trybie art. 103 ust. 2 określającą wysokość opłaty wnoszonej przez ww osoby. W przedstawionym stanie prawnym uzasadniony jest pogląd, że obowiązek wnoszenia opłat przez konkretną osobę (osoby) spośród kręgu podmiotów zobowiązanych na mocy art. 61 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej kreuje w pierwszej kolejności dobrowolna umowa, o jakiej mowa w art. 103 ust. 2, a następnie ewentualnie decyzja administracyjna o ustaleniu opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej przewidziana w art. 59 ust. 1 ustawy.

Wskazać należy, że mimo, iż w aktach administracyjnych znajduje się oświadczenie I. B. z dnia [...] maja 2014r., że deklaruje ona wolę łożenia za pobyt babki w domu pomocy społecznej w kwocie po [...] zł miesięcznie w okresie od dnia 1 lipca 2013r. do dnia 30 czerwca 2014r. umowa w tym zakresie nie została zawarta. Z oświadczenia tego wynika, że skarżąca odmówiła jedynie zawarcia umowy na kwotę [...] zł. Powyższej okoliczności organy orzekające nie wzięły pod uwagę , co oznacza, że decyzja zarówno organu I instancji jak i II instancji wydane zostały z naruszeniem prawa.

Jak już wcześniej wspomniano krąg osób, na których może spoczywać według kolejności obowiązek wnoszenia opłaty za pobyt bliskich w domu pomocy, wynika z art. 61 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Zasada kolejności przyjęta w tym przepisie oznacza, że w sytuacji, gdy osoba umieszczona w domu pomocy społecznej nie jest w stanie ponosić kosztów pobytu w placówce, obowiązek wnoszenia opłat spoczywa na małżonku, w następnej kolejności na zstępnych, w dalszej kolejności na wstępnych, a jeszcze w dalszej kolejności - na gminie, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej. Obowiązek wnoszenia opłat nie obciąża równocześnie wszystkich zobowiązanych wymienionych w art. 61 ust. 1 ww. ustawy. Przechodzi na nich w kolejności ustalonej w powołanym przepisie (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 stycznia 2010 r., I OSK 1171/09; LEX nr 594941; dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, adres: www.nsa.gov.pl, w skrócie: "CBOSA"). Z obowiązku tego zwolnieni są małżonek, zstępni i wstępni , których dochód nie przekracza 300% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Ponadto kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% tego kryterium (odpowiednio osoby samotnie gospodarującej lub osoby w rodzinie).

Zaznaczyć należy, iż ustawodawca uzależniając w art. 61 ust. 2 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej wysokość opłaty wnoszonej przez małżonka, zstępnych, bądź wstępnych mieszkańca domu pomocy społecznej od kryterium dochodowego nie zawarł w ustawie o pomocy społecznej jakichkolwiek szczególnych przepisów dotyczących metod obliczania dochodu tych osób, co powoduje, iż także w stosunku do nich znajdzie zastosowanie art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej stanowiący, iż za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy zauważyć należy, iż nie budzi wątpliwości Sądu zasadność uznania przez organy obu instancji, że środki finansowe w wysokości [..] zł uzyskane przez skarżącą ze sprzedaży mieszkania w dniu [...] lipca 2013r. należy w świetle treści ww przepisu uznać za dochód.

Wbrew twierdzeniom skarżącej dochód ten należało uwzględnić przy ustaleniu czy winna ona ponosić odpłatność z tytułu pobytu babki w domu pomocy społecznej. Bez znaczenia dla ustalenia jego wysokości pozostawała podnoszona przez skarżącą okoliczność, iż praktycznie cała kwota uzyskana ze sprzedaży mieszkania zostanie przeznaczona na polepszenie warunków mieszkaniowych rodziny.

Zgodnie z brzmieniem art. 8 ust 11 ustawy o pomocy społecznej w przypadku uzyskania w ciągu 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku lub w okresie pobierania świadczenia z pomocy społecznej dochodu jednorazowego przekraczającego pięciokrotnie kwoty:

1) kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, w przypadku osoby samotnie gospodarującej,

2) kryterium dochodowego rodziny, w przypadku osoby w rodzinie.

- kwotę tego dochodu rozlicza się w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony.

Zatem zgodnie z powołanym przepisem uzyskany przez I. B. w lipcu 2013r. dochód z tytułu sprzedaży mieszkania, niewątpliwie przekraczający pięciokrotnie kwotę kryterium dochodowego rodziny w przypadku osoby w rodzinie, podzielić należało przez 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony. Przepis art. 8 ust. 11 ustawy o pomocy społecznej jest przepisem szczególnym, dającym podstawę do przyjęcia fikcji prawnej polegającej na rozliczeniu jednorazowego świadczenia - o jakim w nim mowa, wypłaconego w okresie pobierania świadczenia z pomocy społecznej – w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony. Skutkiem powyższej fikcji jest przyjęcie, że w okresie 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony, skarżąca spełniała przesłanki do ustalenia od niej opłaty za pobyt babki w domu pomocy społecznej albowiem w tym czasie dochód na jednego członka jej rodziny był wyższy od kryterium dochodowego, tj. od kwoty [...] zł.

Wskazać należy, że na gruncie przepisów ustawy o pomocy społecznej pod pojęciem dochodu rozumieć należy wszelkie dochody bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, z wyłączeniem odliczeń i pomniejszeń enumeratywnie w przepisach wymienionych (art. 8 ust. 3 i 4). Ustawodawca jednoznacznie zdefiniował w ustawie pojęcie dochodu, a także taksatywnie wymienił składniki, których do dochodu się nie wlicza. Nie odniósł się przy tym do ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Oznacza to, że wbrew twierdzeniom skarżącej przepisy tej ustawy nie mają zastosowania przy obliczaniu dochodu w sprawach o przyznawanie pomocy społecznej.

Rozpoznając sprawę niniejszą Sąd zobowiązany był wziąć pod uwagę, że Prezydent [...] decyzją z dnia [...] listopada 2010r. ustalił opłatę miesięczną za pobyt D. H. w domu pomocy społecznej w ten sposób, że D. H. wnosić będzie opłatę miesięczną w wysokości [...] zł, a pozostałą kwotę [...] zł miesięcznie stanowiącą różnicę pomiędzy ustaloną odpłatnością za pobyt w domu pomocy społecznej, a średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej wnosić będzie W.. Z akt administracyjnych nie wynika aby decyzja ta wyeliminowana została z obrotu prawnego lub zmieniona. Oznacza to, że orzeczone tą decyzją obowiązki pozostają w mocy i koszty pobytu D. H. w domu pomocy społecznej pokrywane były w przedmiotowym okresie przez nią samą oraz Miasto W.. W tej kwestii organy orzekające nie wypowiedziały się w ogóle. Nie wskazały również w jakiej wysokości koszty pobytu ponosiła D. H. w przedmiotowym okresie, stwierdzając jedynie, że kwota wymieniona w decyzji organu I instancji stanowi różnicę pomiędzy opłatą wnoszoną przez D. H. a średnim miesięcznym kosztem utrzymania w placówce.

Zdaniem Sądu ustalenie kolejnej opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej w wysokości, która w sumie z wcześniej ustalonymi opłatami przewyższa średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca domu pomocy społecznej, narusza przepisy art. 60 ust. 1 oraz art. 61 ust. 1 i 2 ustawy w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Dodać należy, że ustalona w ww decyzji z dnia 3 listopada 2010r. opłata, do uiszczania której zobowiązane zostało Miast W. ma charakter gwarancyjny, o czym świadczy powołana podstawa prawna rozstrzygnięcia. W zakresie bowiem odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej istnieją dwa rodzaje obowiązków gminy, która kieruje podopiecznego do domu pomocy społecznej. Pierwszy obowiązek posiada walor gwarancyjny i polega na obligatoryjnym pokrywaniu niedoboru opłaty, jeżeli nie można obciążyć mieszkańca i osób mu bliskich. Różnicę między kwotą uzyskaną od tych osób a średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej pokrywa gmina (art. 61 ust. 2 pkt 3 ustawy). Jest to ta część opłaty, która pozwala realizować usługi opiekuńczo-bytowe wobec osoby, która nie jest w stanie ich ponieść. Drugi zaś obowiązek gminy ma charakter warunkowy i polega na zastępczym wnoszeniu opłat nieuiszczonych przez osoby zobowiązane. Zgodnie z art. 61 ust. 3 zdanie pierwsze, w przypadku niewywiązywania się osób, o których mowa w art. 61 ust. 2 pkt 1 i 2 oraz ust. 2a ustawy, z obowiązku wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej, wnosi je zastępczo gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej. Powzięcie przez gminę wiadomości o zaległości, jakiej dopuścił się któryś ze zobowiązanych podmiotów nakazuje gminie niezwłoczne uiszczenie opłaty zastępczej.. Fakt uiszczenia opłaty zastępczej stanowi podstawę do domagania się przez gminę zwrotu zastępczo uiszczonej opłaty od osoby, która nie wykonała obowiązku jej uiszczenia. Jednakże gmina nie może dochodzić zwrotu poniesionej części odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej w okresie, kiedy obowiązek ponoszenia części tej odpłatności nie został ustalony. (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 24 października 2012r. sygn. akt II SA/Sz 901/12).

W rozpoznawanej sprawie, jak wynika z akt administracyjnych żaden zstępny D. H. nie został obciążony opłatą za jej pobyt w domu pomocy społecznej. Zostali oni albo zwolnieni z tej opłaty, albo postępowanie w sprawie ustalenia opłaty zostało umorzone z powodu nieprzekraczania przez te osoby kryterium dochodowego. W tej sytuacji uznać należy za błędne powołanie w podstawie prawnej decyzji organu I instancji z dnia [...] maja 2014r. art. 61 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej. Biorąc jednak pod uwagę treść decyzji stwierdzić można , że chodzi o ustalenie opłaty, a nie o zwrot opłaty zastępczej. Oczywiście taka sytuacja nie powinna mieć miejsca, gdyż strona ma prawo do jasnej i czytelnej treści decyzji. Co do zasady Sąd podziela stanowisko skarżącej, że w postępowaniu w sprawie ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej jego stronami powinny być wszystkie osoby wymienione w art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy, jednakże biorąc pod uwagę okoliczność, że niniejsze postępowanie zostało wszczęte z powodu zmiany sytuacji dochodowej skarżącej, co do której z uwagi na nieprzekraczanie kryterium dochodowego decyzją z dnia [...] listopada 2012r. umorzono postępowanie w sprawie ustalenia odpłatności za pobyt babki w domu pomocy społecznej, brak udziału w nim pozostałych zstępnych nie stanowi uchybienia, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy, tym bardziej, że jak wynika z akt sprawy w odniesieniu do tych osób przeprowadzone zostały postępowania zakończone albo umorzeniem postępowania albo zwolnieniem z obowiązku odpłatności za pobyt D. H. w domu pomocy społecznej.

Odnosząc się zaś do decyzji zaskarżonej, należy stwierdzić, że została ona wydana z naruszeniem przede wszystkim art. 138 § 1pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji wydanej z naruszeniem prawa . Również jej uzasadnienie nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a. z uwagi na to, że jego treść sprowadza się jedynie do przytoczenia przepisów ustawy o pomocy społecznej, organ nie odnosi się w żaden sposób do zarzutów podniesionych w odwołaniu, ograniczając się jedynie do stwierdzenia, że decyzja Prezydenta W. jest zasadna.

Wskazać należy, że Sąd oddalił wniosek dowodowy zawarty w skardze z uwagi na to, że zgodnie z art. 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd może przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeśli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania. Zgłoszony zaś wniosek dowodowy nic istotnego do sprawy niniejszej by nie wniósł.

Ponownie rozpatrując sprawę niniejszą organ I instancji weźmie pod uwagę powyższe rozważania i ponadto rozważy czy w sprawie nie znajduje ewentualnie zastosowania art. 106 ust.5 ustawy o pomocy społecznej.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c , art. 135 i art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji, o kosztach postępowania rozstrzygając na podstawie art. 200 tej ustawy.