Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1395/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-10-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 28 ust. 2 i 3
journal: Dz.U. 1998 nr 137 poz 887
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Sędzia WSA - Jolanta Bożek, Asesor WSA - Joanna Gierak (spr.), Protokolant - Beata Zborowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2007 r. sprawy ze skargi W. S.A. w A. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia ...lutego 2007 r. nr ... w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi z ...marca 2007 r., wniesionej przez W. S.A. w likwidacji z siedzibą w A., reprezentowaną przez Likwidatora Spółki, jest decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych -reprezentującego Zakład Ubezpieczeń Społecznych- z ... lutego 2007 r. nr ..., utrzymująca w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z ...listopada 2006 r. o odmowie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, w łącznej kwocie ... zł

Skarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

Pismem z ...września 2006 r. W. S.A. w likwidacji z siedzibą w A. reprezentowana przez Likwidatora Spółki wystąpiła do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z wnioskiem o umorzenie należności z tytułu składek w części finansowanej przez płatnika.

W uzasadnieniu wniosku powołano się na art. 28 ust. 3 pkt 2 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.), zgodnie z którym ZUS może umorzyć należności z tytułu składek tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi, gdy wobec dłużnika oddalono wniosek o ogłoszenie upadłości. Wskazano, że wnioskodawca spełnia tą przesłankę, albowiem złożony przez niego wniosek o ogłoszenie upadłości obejmującej likwidację majątku został prawomocnie oddalony przez Sąd Upadłościowy w K. w dniu ... grudnia 2005 r., z uwagi na stopień obciążenia majątku dłużnika hipotekami, zastawami, zastawami rejestrowymi, skarbowymi, który powoduje, że pozostały majątek dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego (art. 13 Prawa upadłościowego i naprawczego). Wniosek niniejszy dotyczy więc składek, które są całkowicie nieściągalne i winny być przez ZUS umorzone. Następnie podano, że wobec oddalenia wniosku o ogłoszenie upadłości i istnienia przesłanek określonych w art. 397 KSH, Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy Spółki w dniu ... lutego 2006 r. podjęło uchwałę o rozwiązaniu Spółki i otwarciu jej likwidacji. Na koniec podniesiono, że sytuacja ekonomiczna - finansowa wnioskodawcy jest bardzo trudna, a trudności pogłębiły się w momencie dokonania przez Komornika Sądowego w W. zajęcia należności Spółki przysługujących jej od najemców i dzierżawców majątku. Wyjaśniono, że wnioskodawca od ponad 2 lat nie prowadził działalności produkcyjnej, a zajmuje się wynajmowaniem i wydzierżawianiem majątku w zamian za czynsz.

Do wniosku o umorzenie zaległości załączono wniosek o ogłoszenie upadłości z ...października 2005 r., pismo z ...października 2005 r. uzupełniające ten wniosek, postanowienie Sądu Rejonowego dla K. Wydział ... Gospodarczy dla spraw upadłościowych i naprawczych z ...grudnia 2005 r. o oddaleniu wniosku o ogłoszenie upadłości obejmującej likwidację majątku, zażalenie Spółki z ...stycznia 2006 r. na powyższe postanowienie oraz postanowienie Sądu Okręgowego w K. Wydział ...Gospodarczy - Odwoławczy z ...lutego 2006 r. o oddaleniu zażalenia Spółki z ...stycznia 2006 r.

Pismem z ...września 2006 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wystąpił do strony o przedstawienie dodatkowych dokumentów w sprawie, w tym m.in. aktualnego zestawienia finansowego i wykazu majątku ruchomego z szacunkową wyceną jego składników oraz spis wierzycieli z podaniem ich adresów i wysokości wierzytelności każdego z nich oraz terminów zapłaty, a także listy zabezpieczeń dokonanych przez wierzycieli na majątku dłużnika wraz z datami ich ustanowienia.

Przy piśmie z ...września 2006 r. Spółka dołączyła do akt sprawy wymagane przez organ dokumenty, w tym bilans i rachunek wyników oraz spis wierzycieli z wymaganymi przez organ danymi.

Decyzją z ...listopada 2006 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił stronie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, w łącznej kwocie ... zł. W sentencji decyzji organ powołał przepis art. 83 ust. 1 pkt 3, art. 28 i art. 30 w zw. z art. 32 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.). W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ przywołał zaś treść art. 28 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, zgodnie z którym należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko przypadku ich całkowitej nieściągalności. Następnie wskazał, iż całkowita nieściągalność zachodzi w sytuacjach wymienionych w ust. 3 omawianego przepisu, w tym gdy sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn , o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze (pkt 2). Następnie organ wymienił złożone przez stronę dokumenty, po czym stwierdził, iż zostały one zbadane pod kątem ich wiarygodności i mocy dowodowej. Uznał, że nie budzą one wątpliwości i jako takie są wiarygodne, a zatem wynikające z nich fakty winny być uwzględnione w toku postępowania. Dalej organ podał, że podniesiony we wniosku o umorzenie zadłużenia argument o prawomocnym oddaleniu przez Sąd Upadłościowy w K. w dniu ...grudnia 2005 r. wniosku Spółki o ogłoszenie upadłości obejmującej likwidację jej majątku, mieści się i jest zgodny z art. 28 ust. 3 pkt 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Mając powyższe na względzie organ wskazał, iż w stosunku do wnioskodawcy prowadzona jest skuteczna egzekucja przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w W.. Komornik przeprowadził w czerwcu bieżącego roku licytację nieruchomości. Obecnie ZUS oczekuje zgodnie z planem podziału sporządzonym przez Komornika Sądowego na uzyskaną kwotę z licytacji. Organ podał też, że Komornik Sądowy przygotowuje kolejne wnioski o przeprowadzenie egzekucji z nieruchomości, więc -jak stwierdził- istnieje możliwość wyegzekwowania przynajmniej części należności od nieopłaconych składek. W związku z tym istnieje możliwość dochodzenia roszczeń z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, a co za tym idzie -jak podał organ- nie zostały spełnione w sprawie przesłanki do umorzenia zadłużenia określone w art. 28 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Nadto, organ zauważył, iż może wszcząć czynności przeciwko poszczególnym członkom zarządu Spółki po zakończeniu postępowania egzekucyjnego i wydać decyzje o odpowiedzialności za zobowiązania w okresie, w którym nie były opłacane składki. Reasumując organ stwierdził, iż w jego ocenie brak jest w sprawie podstaw do wyrażenia zgody na umorzenie zaległości w części finansowanej przez płatnika.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z ... listopada 2006 r. Spółka wniosła o wydanie decyzji o umorzeniu należności z tytułu składek, zgodnie z pierwotnym wnioskiem z ...września 2006 r. W uzasadnieniu podniesiono, iż zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa i jest pozbawiona zasadności. Przede wszystkim zauważono, iż Spółka spełnia przesłankę umorzenia należności z tytułu składek, o której mowa w art. 28 ust. 3 pkt 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Zostało to potwierdzone również w uzasadnieniu decyzji Zakładu. Podkreślono przy tym, iż przesłanki z ust. 3 art. 28 ww. ustawy są samoistne i każda z nich stanowi niezależną przesłankę świadczącą o całkowitej nieściągalności należności. Dlatego też uznano, że stwierdzenie zawarte w uzasadnieniu decyzji, iż wnioskodawca nie spełnił przesłanek do umorzenia zadłużenia określonych w art. 28 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych jest oczywiście chybione i niezgodne z przepisami prawa. Na koniec zauważono, iż egzekucja komornicza, o której pisze w uzasadnieniu decyzji organ, okazała się dla ZUS nieskuteczna, o czym ZUS winien wiedzieć, gdyż już w dniu 2 października 2006 r. Komornik Sądowy wydał postanowienie o zakończeniu postępowania egzekucyjnego, a środki pieniężne uzyskane z licytacji zostały przekazane w całości wierzycielowi korzystającemu z pierwszeństwa. W załączeniu, do akt sprawy złożono postanowienie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w W. z 2 października 2006 r. o ustaleniu kosztów postępowania egzekucyjnego.

Decyzją z ... lutego 2007 r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, powołując się na przepis art. 83 ust. 4 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r., Nr 11, poz. 74) w związku z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. , Nr 98, poz. 1071 ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Zakładu z ...listopada 2006 r. W uzasadnieniu, po przedstawieniu stanu faktycznego sprawy, organ podtrzymał stanowisko zawarte w decyzji z ... listopada 2006 r. o odmowie umorzenia należności. Wskazał, iż fakt spełnienia przesłanki całkowitej nieściągalności zgodnie z art. 28 ust. 3 pkt 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w związku z oddaleniem przez sąd wniosku o ogłoszenie upadłości firmy na podstawie art. 13 ustawy z 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze, nie zobowiązuje Zakładu do umorzenia należności. Decyzja o umorzeniu należności z tytułu składek jest decyzją uznaniową, o czym przesądza sformułowanie art. 28 ust. 2 ww. ustawy. Dodał też, że należności z tytułu składek mają charakter publicznoprawny i z tych względów Zakład winien nimi gospodarować ze szczególną ostrożnością. Zasadą jest bowiem płacenie składek, a nie ich umarzanie. Jednocześnie organ stwierdził, iż nadal w stosunku do Spółki prowadzone jest postępowanie egzekucyjne. Dotyczy ono wszystkich nieruchomości stanowiących własność zobowiązanego. Sprzedaż i zakończenie postępowania w stosunku do jednej z nich, nie przesądza o fakcie braku zaspokojenia wierzytelności Zakładu. Podjęte przez organ egzekucyjny czynności zmierzające do opisu i oszacowania pozostałych nieruchomości wskazują, iż zostaną ogłoszone kolejne licytacje do pozostałej części majątku Spółki. W tej sytuacji organ uznał, iż nie można wykluczyć, że w wyniku prowadzonej egzekucji roszczenia ZUS mogą choć w części zostać zaspokojone. Powyższy argument znajduje również uzasadnienie w dokonanych wpisach hipoteki przymusowej na nieruchomościach Spółki, w wyniku których ZUS uzyskał status wierzyciela uprzywilejowanego i jego zobowiązania będą korzystały z pierwszeństwa zaspokojenia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa ZUS z ... lutego 2007 r., Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji jako naruszającej prawo i interes prawny, i zasądzenie kosztów według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że zaskarżona decyzja narusza i jest sprzeczna z art. 28 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. W tym zakresie wskazała, że z wymienionego przepisu wyraźnie wynika, iż umorzeniu mogą podlegać należności, którym można przypisać przymiot ich całkowitej nieściągalności, określonej na podstawie ust. 3 tego przepisu. Skarżąca wypełniła zaś jedną z samoistnych przesłanek wymienionych w ust. 3 art. 28 ww. ustawy, tj. dokładnie w pkt 2 tego przepisu, i okoliczność ta została potwierdzona przez organ decyzyjny w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Skarżąca podniosła przy tym, że dopiero przy ponownym rozpatrzeniu wniosku organ decyzyjny potwierdził spełnienie przez nią przesłanki uznania należności za całkowicie nieściągalne, podczas gdy w pierwszej decyzji uznał, iż skarżąca nie spełniła takiej przesłanki.

Dalej, za niedopuszczalne skarżąca uznała użycie przez ZUS dla uzasadnienia skarżonej decyzji stwierdzenia w trybie przypuszczającym, tj. wskazanie, że być może (nie można wykluczyć), że egzekucja wobec Spółki będzie częściowo skuteczna.

Za niedopuszczalną skarżąca uznała także postawę organu polegającą na tym, iż skoro już nie mógł uzasadnić swojej odmowy umorzenia składek brakiem przesłanek, to w uzasadnieniu decyzji lakonicznie wskazał, że decyzja w tej sprawie jest uznaniowa i dlatego odmawia umorzenia zadłużenia.

Nadto, zupełnie niezrozumiałe i niedopuszczalne jest w ocenie skarżącej wskazywanie przez organ orzekający, iż nie zachodzi nieściągalność składek, bo istnieje możliwość wszczęcia postępowania wobec poszczególnych członków zarządu skarżącej Spółki i pociągnięcie ich do odpowiedzialności za zobowiązania wobec ZUS.

Na koniec skarżąca podniosła, że stanowisko ZUS w sprawie w sposób rażący narusza zasady postępowania administracyjnego wyrażone w art. 7, art. 8 i art. 11 k.p.a. Jak wynika z treści skargi skarżąca miała tu na względzie: zmianę stanowiska organu w toku rozpatrywania sprawy, sprzeczność argumentów uzasadniających wydanie decyzji, lakoniczność uzasadnienia decyzji, tj. brak wyczerpującego wyjaśnienia przesłanek dokonanego rozstrzygnięcia, brak dogłębnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, co przejawia się m.in. w zupełnym zignorowaniu okoliczności, iż nawet przy ewentualnej skuteczności egzekucji komorniczej z wskazanych w skarżonej decyzji nieruchomości zaspokojeniu może ulec tylko część składek finansowanych przez pracowników, a na pewno nie wystarczające będzie to na pokrycie należności z tytułu składek w części finansowanej przez płatnika, co oznacza de facto, iż składki te są całkowicie nieściągane.

Reasumując skarżąca stwierdziła, iż skarga jest zasadna, a w jej wyniku skarżona decyzja winna ulec uchyleniu jako naruszająca prawo i słuszny interes skarżącego.

W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych; Dz. U. Nr 153, poz. 1269). W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c i pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; powoływanej dalej jako "p.p.s.a.").

Sąd kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w zakresie określonym przepisami powołanych wyżej ustaw, tj. badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności tak z przepisami ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej: k.p.a., jak i z normami prawa materialnego zawartymi w ustawie z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r., Nr 11, poz. 74 ze zm.), dalej: u.s.u.s., nie dopatrzył się takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością jej wyeliminowania z obrotu prawnego.

Granice niniejszej sprawy nakreślone zostały we wniosku skarżącej Spółki z ... września 2006 r., którym wszczęte zostało postępowanie w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek w części finansowej przez płatnika.

Zatem zważyć należy, iż postępowanie poprzedzające wydanie przez Zakład decyzji w przedmiocie umorzenia należności prowadzone jest w oparciu o przepisy ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, o czym stanowi art. 180 § 1 tegoż Kodeksu, jak również art. 123 u.s.u.s.

Instytucja umarzania należności uregulowana jest zaś w art. 28 u.s.u.s. Stosownie do treści art. 28 ust. 1 u.s.u.s. należności z tytułu składek, pod którym to pojęciem należy rozumieć składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę (art. 24 ust. 2 u.s.u.s.), mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2-4. Zgodnie z ust. 2 wymienionego przepisu, należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a.

W przepisie art. 28 ust. 3 u.s.u.s. ustawodawca wskazał siedem przypadków, w których zachodzi całkowita nieściągalność należności z tytułu składek (treść tych przepisów przytoczona została w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji). Wyliczenie zawarte w tym przepisie jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną możliwość umorzenia tych należności. Nawet wówczas oznacza to jednak dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia.

Działając w oparciu o przepis art. 28 ust. 2 u.s.u.s. organ ma więc prawo wyboru treści rozstrzygnięcia. Zaznaczyć jednak trzeba, iż wybór taki nie może być dowolny i musi wynikać z wszechstronnego oraz dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy (v. wyrok NSA z 2.02.1996 r., sygn. akt II S.A. 28754/95, Wokanda 1996, nr 6, s.36). Należy też pamiętać, że działając na podstawie przepisów prawa materialnego przewidujących uznaniowy charakter rozstrzygnięcia organ jest obowiązany -stosownie do zasady z art. 7 k.p.a.- załatwić sprawę w sposób zgodny ze słusznym interesem strony, jeśli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, ani nie przekracza to możliwości organu administracji wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków.

Interpretacja omawianego przepisu, stanowiącego podstawę materialno-prawną zaskarżonej decyzji, została dokonana najpełniej w uchwale Sądu Najwyższego z 6 maja 2004 r. (sygn. akt II UZP 6/04, OSNP 2004/16/285), w której Sąd ten przyjął, iż "Zakład Ubezpieczeń Społecznych może odmówić umorzenia należności z tytułu składek w przypadku wystąpienia ich całkowitej nieściągalności, o której mowa w art. 28 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.).". W uchwale tej Sąd jednoznacznie stwierdził, że " (...) Przepis art. 28 ust. 2 ustawy o sus (...) jest oparty na konstrukcji tzw. "uznania administracyjnego", co oznacza, że decyzja w zakresie spraw dotyczących umorzenia należności przysługuje każdorazowo organowi rentowemu, który w przypadku stwierdzenia całkowitej nieściągalności składek, zachodzącej w przypadkach wymienionych w art. 28 ust. 3 tejże ustawy, może ale nie musi umorzyć zaległości. Norma zawarta w art. 28 ust. 2 u.s.u.s. wyraźnie wskazuje na brak obowiązku umorzenia należnych składek w przypadku ich całkowitej nieściągalności, stanowiąc, że w takim wypadku mogą być one umorzone."

Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, zauważyć należy, iż skarżąca wykazała w toku postępowania administracyjnego, że spełnia jedną z przesłanek świadczących o całkowitej nieściągalności należności, o których umorzenie wnioskowała. Od początku trwającego w sprawie postępowania powoływała się na przepis art. 28 ust. 3 pkt 2 u.s.u.s., podając, że Sąd oddalił jej wniosek o ogłoszenie upadłości z przyczyn, o których mowa w art. 13 ustawy z 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze. Z obu wydanych w niniejszej sprawie decyzji wynika, iż organy orzekające faktu tego nie kwestionowały, a wręcz przeciwnie, w obu tych decyzjach zaznaczyły, że strona spełnia przesłankę z ww. przepisu ustawy systemowej.

Wprawdzie, należy przyznać rację skarżącej, iż uzasadnienie decyzji I instancji nie do końca jest właściwe i zawiera sprzeczne wnioski, albowiem najpierw stwierdza się w nim, że strona spełnia przesłankę z art. 28 ust. 3 pkt 2 u.s.u.s., a następnie, że w sprawie nie zachodzi całkowita nieściągalność należności. Jednakże trzeba zauważyć, iż organ decyzją II instancji błąd ten eliminuje. W uzasadnieniu przyznaje bowiem wyraźnie i w sposób nie budzący żadnych wątpliwości, że w sprawie zachodzi przesłanka świadcząca o całkowitej nieściągalności należności. Uchybienia popełnione w I instancji, a następnie wyeliminowane w decyzji wydanej po ponownym rozpatrzeniu sprawy, nie mogą w tej sytuacji wpłynąć negatywnie na ocenę skarżonej decyzji.

Zatem, skoro ww. okoliczność w sprawie jest bezsporna rozważenia wymaga, czy przy spełnieniu przesłanki z art. 28 ust. 3 pkt 2 ww. ustawy, organ nie naruszył prawa odmawiając stronie umorzenia zadłużenia.

Zdaniem Sądu do takiego naruszenia w rozpoznawanej sprawie nie doszło.

W zaskarżonej decyzji Prezes ZUS słusznie przyznał, iż w sprawie zachodzi przesłanka całkowitej nieściągalności, jednakże fakt ten -jak wskazał- nie zobowiązuje organu do umorzenia należności. Zasadnie bowiem zwrócił uwagę na uznaniowy charakter wydawanego w oparciu o art. 28 u.s.u.s. rozstrzygnięcia. Przedstawił też swoje argumenty przemawiające za takim, negatywnym dla strony, stanowiskiem w sprawie, pomimo występowania przesłanki świadczącej o całkowitej nieściągalności należności. W tym zakresie wskazał przede wszystkim na nadal prowadzone wobec dłużnika postępowanie egzekucyjne i możliwość zaspokojenia w ten sposób -przynajmniej częściowo- dochodzonych, bardzo wysokich, zaległości. Uznał tym samym, iż interes społeczny jest tu ważniejszy od słusznego interesu strony i nie pozwala w obecnym stanie faktycznym na umorzenie zadłużenia. Organ utrzymując w mocy decyzję wydaną w I instancji uzasadnił więc swoje stanowisko nie tylko uznaniowym charakterem decyzji, podał bowiem z jakich powodów wydanie decyzji umarzającej należności skarżącej uważa za przedwczesne. Powołał się w tym zakresie na istniejące jeszcze -w jego przekonaniu- możliwości egzekucyjnego dochodzenia zaległych należności jak i na spoczywający na nim obowiązek gospodarowania należnościami publicznoprawnymi ze szczególną ostrożnością.

Mając powyższe na względzie -zdaniem Sądu- Prezes Zakładu prawidłowo uznał, iż w sprawie pomimo spełnienia przez stronę przesłanki świadczącej o całkowitej nieściągalności należności, o której mowa w art. 28 ust. 3 pkt 2 ustawy systemowej, umorzenie zadłużenia jest przedwczesne i nie wskazane, jak należy przyjąć, z uwagi na interes społeczny. Dokonując takiej oceny organ wziął pod uwagę, jak wynika z uzasadnienia skarżonej decyzji, całość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, tj. dokumenty złożone przez stronę oraz wszelkie podniesione przez nią okoliczności, a także fakty znane organowi z urzędu, dotyczące głównie prowadzonego w stosunku do Spółki postępowania egzekucyjnego przez Komornika Sądowego w W. Nie ma przy tym zupełnie znaczenia fakt posługiwania się przez organ stwierdzeniami w trybie przypuszczającym, jak i fakt, że prowadzona egzekucja może tylko w niewielkiej części zaspokoić długi ZUS.

W tym miejscu Sąd zauważa, iż rację ma skarżąca, że każda z przesłanek wymienionych w ust. 3 art. 28 ww. ustawy ma charakter samoistny i wystarcza do uznania należności za całkowicie nieściągalne. Jednakże Sąd podkreśla, że z uwagi na charakter uznaniowy tej decyzji, nawet w takiej sytuacji organ nie ma obowiązku orzekać zgodnie z wolą strony. Może wydać rozstrzygnięcie dla niej negatywne, jeśli tylko będzie miał -uzasadnione interesem społecznym- ku temu powody. W niniejszej sprawie decyzję negatywną dla strony uzasadnił trwającym nadal w stosunku do niej postępowaniem egzekucyjnym, mogącym zaspokoić przynajmniej w części należności Zakładu, jak również możliwością wydania decyzji na członków zarządu Spółki o ich odpowiedzialności za zobowiązania składkowe tej Spółki. Takiego prawa organowi również odmówić nie można. Możliwość wydania takich decyzji wynika bowiem z art. 116 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.).

W konsekwencji, Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi a zarzuty w niej podniesione ocenił jako nietrafne. W sprawie nie doszło do naruszenia ani zasad rządzących postępowaniem administracyjnym, w tym wynikającej z art. 7 k.p.a., ani też do błędnej interpretacji przepisów prawa materialnego, tj. w szczególności art. 28 ust. 2 ustawy systemowej. Zdaniem Sądu skarżona decyzja została wydana w wyniku prawidłowo poprowadzonego postępowania dowodowego a uzasadnienie skarżonej decyzji, choć zwięzłe, to spełnia wymagania art. 107 § 3 k.p.a. i nie narusza art. 11 k.p.a.

Na koniec należy wskazać, iż działalność gospodarcza jest aktywnością profesjonalną, a ryzyko związane z jej realizacją ciąży na płatniku, który jako osoba prowadząca i monitorująca działalność gospodarczą, ponosi odpowiedzialność za regulowanie zobowiązań publicznoprawnych, w tym należności z tytułu składek ZUS. Podkreślić również należy, iż umorzenie należności z tytułu składek na fundusze obsługiwane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, jako czynność zmierzająca z jednej strony do udzielenia pomocy płatnikowi, z drugiej pociągająca za sobą konieczność rezygnacji przez Zakład z należności uzyskiwanych w drodze przymusowego dochodzenia, ma wpływ na zdolność realizacji przez Zakład zadań, polegających w dużej mierze na finansowaniu z odnośnych funduszy świadczeń oraz innych wydatków przewidzianych w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych. Zaznaczyć w tym miejscu też należy, iż ustawowym obowiązkiem ZUS jest wykorzystanie wszelkich dostępnych środków przymusowego dochodzenia należności. Umorzenie należności z tytułu składek stanowi wyraz definitywnej rezygnacji uprawnionego organu z możliwości ich wyegzekwowania. Biorąc pod uwagę publicznoprawny charakter należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz uwzględniając cele, na które są one przeznaczane, organy odpowiedzialne za ich pobór zobligowane są do szczególnej staranności i ostrożności w dysponowaniu nimi. Dotyczy to również, podejmowanych w warunkach uznania administracyjnego, decyzji w przedmiocie umorzenia tych należności bowiem podejmując rozstrzygnięcie w tym zakresie organ jest zobowiązany do konfrontowania interesu dłużnika z interesem ogólnospołecznym. Uzasadnia to również wyjątkowy charakter instytucji umorzenia należności z tytułu składek. Jeżeli zatem, tak jak w rozpatrywanej sprawie, właściwy organ dostrzega jeszcze jakiekolwiek możliwości wyegzekwowania zaległych składek, uznając, iż rozstrzygnięcie o umorzeniu całości wnioskowanych należności byłoby przedwczesne, to podjęte w ramach uznania administracyjnego - negatywne dla wnioskodawcy rozstrzygnięcie - nie może być uważane za dowolne.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.