Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1085/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-06-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 7a , art. 21 § 1, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 59, art. 61, art. 104
journal: Dz.U. 2017 poz 1769
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jedn.
article: art. 2, art. 32 ust. 1, art. 68 ust. 3
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Iwona Bogucka Sędziowie sędzia NSA Maciej Dybowski sędzia del. WSA Agnieszka Miernik (spr.) po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 4 grudnia 2018 r. sygn. akt II SA/Rz 904/18 w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z dnia 14 maja 2018 r. nr SKO.4116.12.2018 w przedmiocie ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej 1. prostuje w sentencji wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 4 grudnia 2018 r. sygn. akt II SA/Rz 904/18 oczywistą omyłkę w ten sposób, że w wierszu 6 od dołu w miejsce słów "Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie" wpisuje "Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu", 2. oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z 4 grudnia 2018 r. sygn. akt II SA/Rz 904/18 oddalił M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z 14 maja 2018 r. nr SKO.4116.12.2018 w przedmiocie ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł M. K. zaskarżając wyrok w całości i zarzucając Sądowi I instancji

1. na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:

1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 P.p.s.a. w związku z art. 7a i art. 21 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 2016 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a.", przez ich niezastosowanie, a w konsekwencji rozstrzygnięcie sprawy na niekorzyść wnoszącego skargę kasacyjną, ponieważ w dacie wydania decyzji organów obu instancji brak było jednolitości orzeczniczej,

2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 P.p.s.a. w związku z art. 107 § 3 K.p.a. przez błędne przyjęcie za organem administracji publicznej II instancji, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, podczas gdy brak prawidłowego uzasadnienia uniemożliwił wnoszącemu skargę kasacyjną odczytanie sposobu ustalenia stanu faktycznego, dokonanej wykładni norm prawnych oraz ich subsumpcji,

2. na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, to jest art. 59 w związku z art. 61 i art. 104 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2017 r. poz. 1769 ze zm.), powoływanej dalej jako "u.p.s.", w związku z art. 2, art. 32 ust. 1 i art. 68 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.), powoływanej dalej jako "Konstytucja RP", przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że w niniejszym stanie faktycznym i prawnym zasadne jest ustalenie zarówno kręgu osób zobowiązanych do odpłatności za pobyt mieszkańca w domu pomocy społecznej, jak i wysokość tej odpłatności za cały okres, to jest sprzed wszczęcia niniejszego postępowania administracyjnego 29 stycznia 2018 r., podczas gdy dopiero po tej dacie doszło do prawidłowego procedowania w tej sprawie.

Z uwagi na powyższe, wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Ewentualnie wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, a ponadto uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego i decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...]. Ponadto, wniesiono o zasądzenie na rzecz wnoszącego skargę kasacyjną kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono, że wnoszący skargę kasacyjną na każdym etapie postępowania współpracował z organami administracyjnymi, a jedynie działanie samych organów spowodowało wydłużenie postępowania. Dopiero działania podjęte przez organ I instancji w styczniu 2018 r. rozpoczęło procedurę ustalania osób zobowiązanych do ponoszenia opłaty jak i ustalenia jej wysokości w stosunku do tych osób. Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, krzywdzące jest więc odnoszenie się przez Sąd I instancji wprost do stanowiska NSA wyrażonego w uchwale I OPS 7/17 bez odniesienia się do konkretnego stanu faktycznego.

W dacie wydawania decyzji organów obu instancji obowiązywała zasada rozstrzygania na korzyść strony w przypadku jakichkolwiek wątpliwości. W sprawie wątpliwość dotyczyła okresu, za jaki możliwe jest ustalenie opłaty za pobyt osoby w domu pomocy społecznej. Z uwagi na wydawane przez organ I instancji decyzje, przez długi czas w obrocie prawnym pozostawała więcej niż jedna decyzja wydana w tej samej sprawie. Obywatel nie powinien być obciążany negatywnymi konsekwencjami działania organów administracji publicznej.

Z uwagi na powyższe trudno jest zgodzić się wnoszącemu skargę kasacyjną, że do każdego stanu faktycznego, w tym stanu faktycznego ustalonego w niniejszej sprawie, znajdzie zastosowanie interpretacja Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarta w przywołanej uchwale.

Nie wniesiono odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Przewodniczący Wydziału I Izby Ogólnoadministracyjnej zarządzeniem z 23 lutego 2022 r. sygn. akt I OSK 1085/19 poinformował strony, że Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadza rozprawę wyłącznie zdalnie przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość, jeżeli wszystkie strony wyrażą na to zgodę. Jeżeli którakolwiek z wezwanych stron oświadczy, że nie ma możliwości technicznych uczestniczenia w rozprawie zdalnej, sprawa zostanie skierowana na posiedzenie niejawne. Wobec powyższego, strony zostały wezwane do zajęcia stanowiska w przedmiocie rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym.

Nie wszystkie strony postępowania zajęły stanowisko w sprawie.

Przewodniczący Wydziału I Izby Ogólnoadministracyjnej zarządzeniem z 31 marca 2022 r. sygn. akt I OSK 1085/19 skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.), a także naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.).

Ocenę naruszenia przepisów wskazanych w skardze kasacyjnej należy poprzedzić przypomnieniem stanu sprawy. Otóż decyzją Prezydenta Miasta Przemyśla z 29 kwietnia 2016 r. nr PŚ-TL(KJ)-6232.DPS.20.U.2016 A. A. została umieszczona w Miejskim Domu Pomocy Społecznej w Przemyślu (przebywa w nim od 28 czerwca 2016 r.). W sprawie nie jest sporne, że z powodu zbyt niskiej emerytury umieszczonej w DPS A. A., z kręgu osób ustawowo zobowiązanych, tj. córki B. K., wnuka M. K. oraz wnuczki C. K. – z uwagi na wysokość uzyskiwanych dochodów - do ponoszenia opłaty kwalifikowali się córka i wnuk, gdyż wnuczka jako osoba studiująca i pozostająca na utrzymaniu matki nie uzyskiwała dochodów.

Sprawa ustalenia opłaty była kilkakrotnie rozpoznawana przez organy administracyjne oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, który wyrokiem z 12 lipca 2017 r. sygn. II SA/Rz 508/17 uchylił decyzję SKO z 28 lutego 2017 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza z 30 stycznia 2017 r. oraz wyrokiem z 30 października 2017 r. II SA/Rz 734/17 stwierdził nieważność decyzji w tym przedmiocie.

Burmistrz Miasta i Gminy [...] decyzją z 26 marca 2018 r. nr MGOPS.5027.1.2018 w pkt. I ustalił opłatę za pobyt A. A. w MDPS w Przemyślu na poziomie miesięcznego kosztu utrzymania w wysokości 3 026,84 zł od 28 czerwca 2016 r. do 28 lutego 2017 r., w wysokości 3 163,65 zł od 1 marca 2017 r. i w wysokości 3 416,60 zł od 1 marca 2018 r.; w pkt. II. zobowiązał do ponoszenia opłaty mieszkańca MDPS /opiekuna prawnego w wysokości 70 % miesięcznego dochodu, tj. 677,46 zł (z opłatą za czerwiec 2016 r. 67,75 zł); w pkt. III ustalił i zobowiązał do ponoszenia opłaty:

1. B. K. jako córkę - zgodnie z umową nr 1/2018 z 28 lutego 2018 r. – w wysokości:

- 20,44 zł za okres od 28 do 30 czerwca 2016 r.,

- 204,49 zł miesięcznie od 1 lipca 2016 r. do 31 maja 2017 r.,

- 378,95 zł miesięcznie od 1 czerwca 2017 r. do 31 stycznia 2018 r.,

- 294,94 zł miesięcznie od 1 lutego 2018 r.,

2. M. K. jako wnuka, w wysokości:

- 214,49 zł za okres od 28 do 30 czerwca 2016 r.,

- 2 144,89 zł miesięcznie od 1 lipca 2016 r. do 28 lutego 2017 r.,

- 2 281,70 zł w miesiącu marcu 2017 r.,

- 1 322,01 zł w miesiącu kwietniu 2017 r.,

- 1 560,17 zł miesięcznie od 1 maja do 31 października 2017 r.

- 1 735,25 zł miesięcznie od 1 listopada 2017 r.

3. Wskazał, że wysokość opłaty wnoszonej przez UMiG [...] od 1 kwietnia 2017 r. stanowi wysokość różnicy pomiędzy średnim kosztem utrzymania mieszkańca w MDPS w Przemyślu a opłatami wnoszonymi przez osoby zobowiązane.

Odwołanie od decyzji z 26 marca 2018 r. złożył M. K.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę M. K. na powyższą decyzję. Sąd uznał, że Burmistrz Miasta i Gminy [...] prawidłowo ustalił podmioty obowiązane do ponoszenia opłaty za pobyt A. A. w DPS, przypisując im we właściwym zakresie i okresach obowiązek finansowania tego pobytu.

Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

W sytuacji, gdy skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych, wymienionych w art. 174 P.p.s.a., zasadniczo w pierwszej kolejności rozpatrzeniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania. W niniejszej sprawie zarzuty te jednak w sposób bezpośredni wiążą się z zarzutem naruszenia przez Sąd I instancji prawa materialnego, stąd ocena przez Naczelny Sąd Administracyjny zarzutów naruszenia przepisów postępowania wymaga uprzedniego odniesienia się do istoty problemu w niniejszej sprawie. Istota sporu sprowadza się zaś do kwestii czy skonkretyzowanie w decyzji administracyjnej obowiązku do ponoszenia opłat z tytułu pobytu członka rodziny w domu pomocy społecznej dotyczy całego okresu pobytu, także tego okresu, który rozpoczął się przed wszczęciem postępowania administracyjnego w przedmiocie ustalenia opłaty. Przy czym skarżący kasacyjnie twierdzi, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało prawidłowo wszczęte dopiero w dniu 29 stycznia 2018 r. W ramach podniesionego zarzutu skarżący kasacyjnie zmierza do wykazania, że zakres jego obowiązku przekładający się na wysokość obciążającej go opłaty powinien być odniesiony wyłącznie do okresu bezpośrednio związanego z postępowaniem poprzedzającym wydanie decyzji przez organ I instancji (z wyłączeniem okresu, do którego odnosiły się wcześniejsze, wadliwie wydane decyzje) oraz powinien być ustalony na poziomie adekwatnym do jego możliwości finansowych (uwzględniającym ponoszone wydatki, zwłaszcza związane z zakupem mieszkania i spłatą zaciągniętego na ten cel kredytu), czemu w praktyce odpowiadają dokonywane przez niego płatności w wysokości 600 zł, a następnie 400 zł miesięcznie.

W związku z tym skarga kasacyjna zarzuciła naruszenie art. 59 w powiązaniu z art. 61 i art. 104 u.p.s. oraz wskazanymi przepisami Konstytucji RP przez błędną wykładnię.

Zgodnie z art. 59 ust. 1 u.p.s., decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzję ustalającą opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wydaje organ gminy właściwej dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej. Przepis ten przesądza właściwość tego samego organu gminy do wydania decyzji o skierowaniu i ustaleniu opłaty, jednak nie formułuje wymogu równoczesności ich wydania, przy czym w orzecznictwie sądowym utrwalone jest także stanowisko, że ustalenie opłaty w decyzji administracyjnej obejmuje obowiązek organu nie tylko określenia ogólnej kwoty opłaty miesięcznej, ale także osoby lub osób zobowiązanych do jej uiszczania.

Przepis art. 60 ust. 1 u.p.s. statuuje związaną z pobytem w DPS zasadę odpłatności. I tak: pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny w wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca (art. 60 ust. 1); istnieje określona ustawowo kolejność osób zobowiązanych od wnoszenia opłat za pobyt w takiej placówce - w pierwszej kolejności zobowiązanym jest mieszkaniec, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka (art. 61 ust. 1 pkt 1), zaś w następnej kolejności (jeżeli mieszkaniec domu nie ponosi pełnej odpłatności) są nimi: małżonek, zstępni przed wstępnymi oraz gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej (art. 61 ust. 1 pkt 2 i 3). Przy czym gmina opłaty te wnosi zastępczo z tym skutkiem, że przysługuje jej prawo dochodzenia zwrotu poniesionych w tym celu wydatków. Wydanie decyzji o zwrocie kosztów poniesionych zastępczo przez gminę następuje zaś na podstawie art. 104 ust. 3 w zw. z art. 61 ust. 3 u.p.s.

Stanowisko Sądu I instancji wskazujące, że skoro pobyt w DPS rozpoczyna się z dniem umieszczenia w nim osoby skierowanej, to od jej przyjęcia aktualizuje się związany z tym ustawowy obowiązek ponoszenia opłaty, który nie jest determinowany datą wydania decyzji o jej ustaleniu, znajduje oparcie w uchwale 7 sędziów NSA z 11 czerwca 2018 r. I OPS 7/17 (ONSAiWSA 2018/5/77). W uzasadnieniu uchwały stwierdzono wprost, że "dokonując wykładni przepisów dotyczących obowiązku ponoszenia opłaty, należy mieć na uwadze, aby przyjęte rozwiązania realizowały podstawową zasadę, zgodnie z którą pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny, a obowiązek ponoszenia opłaty powstaje od chwili umieszczenia osoby uprawnionej w domu pomocy społecznej. To ustawodawca zdecydował, że powstanie ustawowego obowiązku ponoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej zostało połączone z takim zdarzeniem prawnym, jak umieszczenie osoby uprawnionej w domu pomocy społecznej. Tym samym, o ile skonkretyzowanie i zindywidualizowanie tego ustawowego obowiązku pozwoli na ustalenie osoby zobowiązanej do ponoszenia opłaty i wysokości tej opłaty, o tyle samo zobowiązanie istnieje począwszy od dnia powstania tego obowiązku, czyli od dnia umieszczenia osoby uprawnionej w domu pomocy społecznej. Stąd też wydanie decyzji na podstawie art. 59 ust. 1 w związku z art. 61 ust. 1 i ust. 2 u.p.s. w celu ustalenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej może obejmować okres przed wydaniem decyzji, ponieważ decyzja ta konkretyzuje obowiązek powstający z mocy prawa z dniem zaistnienia takiego zdarzenia prawnego, jak umieszczenie osoby uprawnionej w domu pomocy społecznej".

Zasadnie też twierdzi Sąd I instancji, że w uchwale I OPS 7/17 - poprzez wskazanie, że decyzja o ustaleniu opłaty powinna obejmować okres od dnia zaistnienia zdarzenia prawnego w postaci umieszczenia osoby bliskiej w domu pomocy społecznej - przesądzono, że jej wydanie może mieć skutek wsteczny. Decydujące znaczenie w tym zakresie ma sytuacja finansowa osoby zobowiązanej, której ustalenie możliwe jest nie tylko na przyszłość ale i z datą wsteczną. W sytuacji, w której uzyskiwane dochody pozwalają osobom ustawowo zobowiązanym na ponoszenie opłaty za pobyt w DPS, brak jest racjonalnych podstaw do chociażby częściowego - do czasu wydania stosownej decyzji w tym przedmiocie - przerzucania na właściwą gminę ciężaru utrzymywania osób umieszczonych w domach pomocy społecznej.

Powyższa uchwała I OPS 7/17 jest tzw. uchwałą abstrakcyjną podjętą na podstawie art. 15 § 1 pkt 2 w związku z art. 264 § 2 P.p.s.a. Uchwały abstrakcyjne podejmowane są w celu wyjaśnienia przepisów prawnych, których stosowanie wywołało rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych. Ich przedmiotem są więc wątpliwości prawne, które nie mają bezpośredniego związku z postępowaniem toczącym się w indywidualnej sprawie sądowoadministracyjnej (por. A. Kabat (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie II, Zakamycze 2006, str. 48). Uchwały abstrakcyjne posiadają w innych sprawach sądowoadministracyjnych także ogólną moc wiążącą, na co wskazuje art. 269 P.p.s.a. Stosownie do powołanego przepisu, jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. Przepis art. 187 § 1 i 2 P.p.s.a. stosuje się odpowiednio. Ogólna moc wiążąca uchwały powoduje, że wiąże ona sądy administracyjne we wszystkich sprawach, w których miałby być stosowany interpretowany przepis (por. A. Skoczylas "Działalność uchwałodawcza Naczelnego Sądu Administracyjnego" C. H. Beck Warszawa 2004, s. 221 i nast.).

Uwzględniając zatem art. 269 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszej sprawie akceptuje poglądy wyrażone w powyższej uchwale, które znajdują zastosowanie również na tle stanu faktycznego w niniejszej sprawie. Powoduje to konieczność oddalenia skargi kasacyjnej w zakresie sformułowanych w niej zarzutów naruszenia prawa materialnego zmierzających do odmiennej niż we wskazanej uchwale wykładni przepisów wskazanych w tej podstawie kasacyjnej.

Tym samym za niezasadne należało uznać zarzucane naruszenie art. 59, art. 61 i art. 104 u.p.s. w powiazaniu z art. 2, art. 32 ust. 1 i art. 68 ust. 3 Konstytucji RP.

Powoduje to z oczywistych względów także niezasadność zarzutu naruszenia przepisów postępowania – art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 P.p.s.a. oraz art. 7a K.p.a. (zasada rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony) i art. 12 K.p.a. (zasada szybkości i ograniczonego formalizmu).

Wskazać też trzeba, żer w orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że w postępowaniu o skierowanie do domu pomocy społecznej, osoby, wymienione w art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.s., a obowiązane do pokrywania kosztów pobytu osoby umieszczonej w tego rodzaju placówce, powinny być informowane przez właściwy organ o prawach i obowiązkach, związanych z umieszczeniem ich osoby bliskiej w domu pomocy. Natomiast już przy ustalaniu opłaty, w decyzji wydawanej w tym przedmiocie powinny być wskazane te osoby, które mają opłaty wnosić, o ile wcześniej, wiedząc o swoich obowiązkach, wynikających z tych przepisów, nie zawarły umowy, o której mowa w art. 103 u.p.s., o wysokości opłaty (zob. wyrok NSA z 8 kwietnia 2016 r. sygn. akt I OSK 2064/14, wyrok NSA z 23 lipca 2021 r. sygn. akt I OSK 76/20, dostępne na http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z niekwestionowanych ustaleń wynika, że w skarżący został stosownie pouczony o obowiązkach związanych z umieszczeniem osoby bliskiej w DPS (w aktach administracyjnych sprawy znajduje się opatrzona datą 17 listopada 2015 r. i jego podpisem informacja "Zasady odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej"; analogiczna informacja została zawarta w skierowanym do niego piśmie z 27 lipca 2016 r. - odebranym osobiście tego samego dnia).

Zgodzić się też trzeba z Sądem I instancji, że na uwzględnienie nie zasługuje próba powiązania daty powstania tego obowiązku z zawiadomieniem Burmistrza z 29 stycznia 2018 r. "o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu dot. wydania decyzji o ustaleniu opłatności za pobyt członka rodziny w MDPS w Przemyślu". Tak jak twierdzi Sąd Wojewódzki zawiadomienie to stanowiło następstwo zwrotu do organu akt administracyjnych w związku z uprawomocnieniem się wydanego w sprawie wyroku WSA w Rzeszowie z 30 października 2017 r. sygn. akt II SA/Rz 734/17. W istocie nie wszczynało ono jednak żadnego postępowania w kolejnej "nowej" sprawie (a tym samym nie stało na przeszkodzie ustaleniu odpłatności za pobyt A. A. w DPS od dnia umieszczenia w nim), gdyż w związku z brakiem prawnej skuteczności i eliminacją z obiegu prawnego regulujących kwestię opłaty wcześniejszych decyzji Burmistrza i SKO, stanowiło ono wprost kontynuację postępowania wszczętego pierwotnym zawiadomieniem z 8 lipca 2016 r.

Nie jest oparta na usprawiedliwionych podstawach także skarga kasacyjna wskazująca na naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 P.p.s.a. w związku z art. 107 § 3 K.p.a. Zgodnie z dyspozycją art. 107 § 3 K.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie okoliczności faktycznych, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się opierał jak i przyczyn, które spowodowały, iż innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Ponadto uzasadnienie prawne decyzji musi także zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Oznacza to, że prawidłowe ustalenie stanu faktycznego jest konieczne dla późniejszego prawidłowego zastosowania odpowiednich przepisów prawa materialnego lub ich wykładni w stanie faktycznym sprawy, który nie może budzić żadnych wątpliwości.

Sąd I instancji zasadnie zaaprobował zaskarżoną decyzję jako odpowiadającą prawu, z prawidłowo sporządzonym uzasadnieniem i - wbrew twierdzeniu skargi kasacyjnej – wskazującym okoliczności faktyczne, wyjaśniającym podstawę prawną oraz wykazującym proces subsumpcji ustalonego stanu faktycznego sprawy pod hipotezę właściwej normy prawnej.

Z wyżej wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. i art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, orzekł jak w sentencji o oddaleniu skargi kasacyjnej.

Na podstawie art. 156 § 1 P.p.s.a. sprostowano w komparycji zaskarżonego wyroku oczywistą omyłkę w zakresie nazwy siedziby Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

Uzasadnienie wyroku sporządzono zgodnie z art. 193 zdanie 2 P.p.s.a. z uwagi na oddalenie skargi kasacyjnej. W takiej sytuacji przepis ten wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, które przewidziano w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie 1 P.p.s.a., zawężając je do oceny zarzutów skargi kasacyjnej.