Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 835/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2006-12-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Skarżony organ: Regionalna Izba Obrachunkowa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony akt

SENTENCJA

|Dnia 21 grudnia 2006r | Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący s. NSA Sylwia Zapalska, Sędziowie s. NSA. Jerzy Małecki, as.sąd. Katarzyna Nikodem (spr.), Protokolant st.sekr.sąd. Alicja Ajnbacher, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2006r sprawy ze skargi Rady Gminy na uchwałę Regionalnej Izby Obrachunkowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nieważności stanowiska w sprawie dotacji I. uchyla zaskarżoną uchwałę nr [...] z dnia [...] II. zasądza od Regionalnej Izby Obrachunkowej na rzecz skarżącej gminy kwotę 540,00 zł ( pięćset czterdzieści złotych 00/100 ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. stwierdza, że uchwała wymieniona w punkcie I nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/ K. Nikodem /-/ S. Zapalska /-/ J. Małecki


UZASADNIENIE

Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej uchwałą nr [...] z dnia [...] orzekło o nieważność stanowiska nr [...] Rady Gminy z dnia [...] 2004r. w sprawie prośby Stowarzyszenia "A" o przyznanie dotacji na prowadzenie oddziału przedszkolnego w Szkole Podstawowej w D. Stanowisko Rady Gminy zostało doręczone Regionalnej Izbie Obrachunkowej przez Stowarzyszenie "A" wraz z wnioskiem o zbadanie w trybie nadzoru przesłanego stanowiska.

Regionalna Izba Obrachunkowa przed podjęciem uchwały ustaliła, że pismem z dnia [...] 2004r. Stowarzyszenie "A" zwróciło się z prośbą do Rady Gminy o przyznanie środków na prowadzenie Klasy "0" przy Szkole Podstawowej w D. w roku szkolnym 2004/2005. Rada Gminy w odpowiedzi na wniosek zajęła stanowisko nr [...] z dnia [...] 2004r., w którym negatywnie zaopiniowała wniosek Stowarzyszenia. W owym stanowisku Rada Gminy wskazała, że uchwałą nr [...] Rada Gminy zlikwidowała z dniem [...] Gminną Szkołę Podstawową w D. wraz z oddziałem przedszkolnym. Po zlikwidowaniu szkoły w D. dla dzieci z miejscowości D., G. i P. z dniem 1 września 2003r. szkołą obwodową stała się Szkoła Podstawowa w W,, w której to szkole znajduje się oddział przedszkolny dla dzieci z tych miejscowości. Gmina organizuje również dowóz dzieci do szkoły w W.. W opinii Rady Gminy brak jest obiektywnych przesłanek do ponoszenia przez Gminę podwójnych kosztów związanych z finansowaniem nie tylko zorganizowanego przez nią oddziału przedszkolnego w Szkole Podstawowej w W,, ale także oddziału przedszkolnego prowadzonego przez założyciela szkoły niepublicznej.

W ocenie Regionalnej Izby Obrachunkowej obowiązujące w zakresie dotacji przepisy ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) wskazują, że organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego ustała tryb udzielania i rozliczania dotacji, o których mowa w art. 90 ust. 2a – 36, uwzględniając w szczególności podstawę obliczania dotacji i zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji.

Rada Gminy wydając odmowę przyznania dotacji w formie stanowiska naruszyła art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty. Zgodnie z ww. przepisami rada ma kompetencję wyłącznie do ustalania trybu udzielania i rozliczania dotacji. Wyrażając powyższe stanowisko Rada Gminy naruszyła kompetencje Wójta, określone przepisami art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (tj. Dz. U. z 2001r. nr 142 poz. 1591, ze zm.). Stosownie bowiem do tych przepisów wójt wykonuje uchwały Rady Gminy i zadania gminy określone przepisami prawa. Na podstawie uchwały Rady Gminy w sprawie ustalenia trybu i rozliczania dotacji, Wójt realizuje indywidualne kwestie dotyczące dotacji.

Rada Gminy reprezentowana przez Wójta Gminy złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na uchwałę nr [...] Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej z dnia [...] w sprawie stwierdzenia nieważności stanowiska nr [...] Rady Gminy z dnia [...] sierpnia 2004r. w sprawie prośby Stowarzyszenia "A" o przyznanie dotacji. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej uchwały zarzucając jej naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 90 ustawy z dnia 26 listopada 1998r. o systemie oświaty, naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 12 i 18 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 października 1992r. o regionalnych izbach obrachunkowych. Strona skarżąca wskazała, że zgodnie z obowiązującymi przepisami w dniu 1 września 2003r. Rada Gminy podjęła uchwałę nr [...] w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji dla niepublicznych szkół o uprawnieniach szkół publicznych. Natomiast złożony przez stowarzyszenie wniosek o udzielenie dotacji dla oddziału przedszkolnego przy Szkole Podstawowej w D. nie spełniał warunków określonych w art. 94 ustawy o systemie oświaty, ponieważ nie wskazywał planowanej liczby uczniów, w związku z czym nie mógł być pozytywnie rozpatrzony. Dlatego też Wójt Gminy w projekcie budżetu Gminy na rok 2005 nie uwzględnił wydatków związanych z wnioskowaną przez zarząd Stowarzyszenia "A" dotacją podmiotową.

Rada Gminy zgodnie ze Statutem Gminy podczas sesji rozpatruje i rozstrzyga w drodze uchwał wszystkie sprawy należące do jej kompetencji. Oprócz uchwał Rada może podejmować również oświadczenia zawierające stanowisko w określonej sprawie. Zdaniem skarżącej zakwestionowane przez Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej stanowisko Rady Gminy w żaden sposób nie przesądzało o udzieleniu bądź nie dotacji, a było jedynie oświadczeniem radnych Rady Gminy, które to stanowisko mogło być respektowane bądź nie w procesie udzielania dotacji. Ponadto skarżąca zarzuca, że Regionalna Izby Obrachunkowa pozbawiła stronę prawa czynnego udziału w postępowaniu. Strona postępowania nie była należycie powiadomiona o posiedzeniu. Zaświadczenie o posiedzeniu mającym się odbyć dnia [...] maja 2006r. przesłano faxem na adres Przewodniczącego Rady Gminy w dniu [...]maja 2006r.

W odpowiedzi na skargę Regionalna Izba Obrachunkowa wniosła o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej uchwale. Jednocześnie podkreśla, że ustawa o systemie oświaty określa obligatoryjność otrzymania dotacji. Rada ma jedynie uprawnienie do ustalania trybu dotacji i jej rozliczania. Ustosunkowując się do zarzutu pozbawienia strony uczestniczenia w posiedzeniu wskazuje, że Gmina o toczącej się sprawie przed Kolegium Izby wiedziała trzy tygodnie wcześniej, ponieważ Prezes Izby pismem z dnia [...] maja 2006r. wezwał Przewodniczącego Rady Gminy do przedłożenia stosownych dokumentów w związku z rozpatrywaniem sprawy z wniosku Stowarzyszenia "A" w D. o zbadanie w trybie nadzoru stanowiska Rady Gminy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu po rozpatrzeniu sprawy zważył, co następuje:

Na podstawie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej jest dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi oraz trafności ich wykładni.

W ocenie Sądu zaskarżona uchwała narusza prawo.

Przepis art. 90 ust. 4 ustawy z dnia 9 września 1991r. o systemie oświaty stanowi, że organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego ustala tryb udzielania i rozliczania dotacji.

Uchwałą nr [...] z dnia [...] Rada Gminy ustaliła tryb udzielania i rozliczania dotacji dla niepublicznych szkół o uprawnieniach szkół publicznych. Zgodnie z § 4 ww. uchwały, dotację otrzymują szkoły (niepubliczne szkoły podstawowe i gimnazja) pod warunkiem, że osoba je prowadząca poda Gminie planowaną liczbę uczniów, nie później niż do 30 września roku poprzedzającego udzielenie dotacji i jest wpisana do ewidencji szkół niepublicznych prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego. Zatem tą uchwałą Rada Gminy ustaliła tryb udzielania i rozliczania dotacji.

Należy zauważyć, że uchwałą [...] z dnia [...] 2004r. Rada Gminy przyjęła Statut Gminy obowiązujący w 2004r. Zgodnie z treścią § 26 Statutu podczas sesji Rada Gminy rozpatruje i rozstrzyga w drodze uchwał wszystkie sprawy należące do jej kompetencji określone w ustawie o samorządzie gminnym i wymienione w niniejszym statucie oraz w innych ustawach i przepisach prawnych wydanych na podstawie ustaw. Rada zajmuje stanowiska merytoryczne w sprawach związanych z realizacją kompetencji stanowiących i kontrolnych. Oprócz uchwał, Rada może podejmować: postanowienia proceduralne, deklaracje – zawierające zobowiązanie do określonego postępowania, oświadczenia – zawierające stanowisko w określonej sprawie i apele – zawierające formalne niewiążące wezwanie adresatów zewnętrznych do określonego postępowania, podjęcia inicjatywy, czy zadania.

Uchwała mocą , której przyjęto statut stanowi akt prawa miejscowego i dopóki nie zostanie uchylona jest aktem obowiązującym. Zatem zgodnie ze statutem podjętym w formie uchwały Rada Gminy ma prawo do wyrażenia stanowiska w określonej sprawie. Stanowisko to nie jest wiążące dla żadnego organu, nie jest bowiem uchwałą. Stanowisko Rady Gminy wyrażone w sprawie wniosku o przyznanie dotacji Stowarzyszenia "A" jest wydane zgodnie ze statutem. Nie można uznać, że stanowisko jest de facto uchwałą, również dlatego, że nie ma znamion uchwały. Uchwała jako akt prawa miejscowego musi być adresowana do bliżej nieograniczonego kręgu podmiotów, musi mieć charakter normatywny i generalny i aby mogła wejść w życie musi być opublikowana w Dzienniku Urzędowym.

Zgodnie z art. 18 ustawy z dnia 17 października 1992r. o Regionalnych Izbach Obrachunkowych (Dz. U. z 2001r. Nr 55, poz. 577, ze zm.) organ ten sprawuje nadzór nad podjętymi uchwałami w sprawach budżetu. Dlatego też zgodnie z powołanym przepisem Regionalna Izba Obrachunkowa nie posiada uprawnień do kontroli w trybie nadzoru oświadczeń wydanych przez Radę Gminy na postawie § 26 Statutu Gminy.

W tych okolicznościach na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i art. 200 ustawy ppsa Sąd orzekł jak w sentencji.

/-/ K. Nikodem /-/ S. Zapalska /-/ J. Małecki

AR