Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1069/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-09-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: ar 137, 136 ust 3
journal: Dz.U. 2016 poz 2147
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.), Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Golat, sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant st. sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2017 r. sprawy ze skargi L. K., J. K., J. K., W. K., S. W., B. W., M. W. i K. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] Wojewoda [...] nie znajdując podstaw do uwzględnienia odwołania G. W., L. K., J. K., J. K. oraz W. K. utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w sprawie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, oznaczonej w dacie wywłaszczenia nr [...] o pow. [...] ha, a obecnie oznaczonej nr [...], położonej we wsi [...], gmina [...].

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

Przedmiotowa nieruchomość została wywłaszczona na rzecz Państwa na podstawie prawomocnego orzeczenia o wywłaszczeniu i odszkodowaniu z dnia [...] grudnia 1971 r. nr [...] wydanego przez Prezydium WRN w [...]. Z uzasadnienia orzeczenia wynika, że zgodnie z decyzją o lokalizacji szczegółowej nr [...] wydaną

w dniu [...] kwietnia 1967 r. przez Wydział Budownictwa Urbanistyki i Architektury Prezydium WRN w [...] nieruchomość została wywłaszczona pod teren eksploatacji kruszywa. W decyzji wywłaszczeniowej zostało również ustalone na rzecz właściciela nieruchomości – E. K. odszkodowanie od [...].

Wnioskiem z dnia [...] maja 2007 r. G. W. wniosła o zwrot przedmiotowej nieruchomości. Do sprawy przystąpili również pozostali spadkobiercy po E. K., legitymujący się postanowieniami spadkowymi oraz aktem poświadczenia dziedziczenia: L. K., J. K., J. K. i W. K.

Starosta [...] decyzją z dnia [...] marca 2012 r. orzekł o odmowie zwrotu nieruchomości oznaczonej w dacie wywłaszczenia nr [...] o pow. [...] ha, a obecnie oznaczonej nr [...], położonej we wsi [...], gmina [...].

W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wskazał, iż na wywłaszczonych od

E. K. gruntach cel wywłaszczenia został zrealizowany, o czym świadczy zgromadzona w sprawie dokumentacja: 1) sporządzony w dniu [...] września 1976 r. protokół

w sprawie "przekazania przez [...] w [...] terenów poeksploatacyjnych o pow. [...] ha, położonych we wsi [...] i dzielnicy [...], 2) sporządzony w dniu [...] kwietnia 1977 r. protokół z końcowego odbioru robót rekultywacji na obiekcie [...], tj. na terenie byłej [...], 3) decyzja z dnia [...] listopada 1977 r. nr [...], w której Naczelnik Miasta i Gminy w [...] stwierdził wygaśnięcie prawa użytkowania przez [...] w [...], gdyż grunt ten stał się dla przedsiębiorstwa zbędny z chwilą zakończenia całkowitej eksploatacji kruszcu, 4) decyzja z dnia [...] stycznia 1980 r. nr [...] w której Wojewoda [...] przekazał na rzecz Polskiego Związku [...] nieruchomość położoną na terenie miasta [...] i wsi [...] o ogólnej pow. [...] ha tj. m.in. działkę oznaczoną aktualnie w ewidencji gruntów wsi [...] numerem [...]. Z uzasadnienia tej decyzji wynika, że nieruchomość stanowi zbiornik wodny powstały po wyrobisku żwirowym, zrekultywowanym przez jednostkę prowadzącą eksploatację kruszywa, w związku z czym zostanie zagospodarowany przez Polski Związek [...] na cele produkcji [...].

Na powyższą decyzję Starosty [...] odwołanie wnieśli G. W., L. K., J. K., J. K. oraz W. K.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] marca 2012 r.

Po objęciu skargą decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 stycznia 2013 r. sygn. akt

I SA/Wa 1426/12 uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu przedmiotowego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał organowi, że w zgromadzonym materiale dowodowym brak jest dokumentów, które jednoznacznie potwierdzałyby stanowisko organu wskazane w decyzji. Oprócz złożenia stosownych dokumentów organ nie przeprowadził na gruncie oględzin, bez których, jak stwierdził Sąd, ustalenia organu w przedmiocie zwrotu wywłaszczonych nieruchomości są dowolne

i niewystarczające.

Wykonując zalecenia sądu organ odwoławczy zlecił geodecie wykonanie dokumentacji geodezyjno – prawnej ustalającej przebieg granic nieruchomości wywłaszczonej z jednoznacznym naniesieniem na tej mapie i wykazie aktualnych numerów, powierzchni i właścicieli działek. Na sporządzonej mapie w skali 1:2000 "Mapa do celów sądowych z wydzielenia działki [...] objętej decyzją o wywłaszczeniu

nr [...] z [...] grudnia 1997 r." wykazano działkę wywłaszczoną oraz stosowny wykaz zmian gruntowych. Na mapie w skali 1:500 sporządzonej w dniu [...] września 2013 r. wykazano działkę wywłaszczoną na tle aktualnych granic i aktualnego stanu zagospodarowania. Ponadto w dniu [...] listopada 2013 r. wykonano oględziny nieruchomości z udziałem m. in. G. W. stwierdzając, że działka od strony ul. [...] stanowi płaski, lekko nachylony w stronę zbiornika wodnego teren, przechodzący

w skarpę. Teren bezpośrednio przyległy do zbiornika wodnego jest nasadzony drzewami, a pozostała część działki wywłaszczonej (nr [...]) zajęta jest pod zbiornik wodny. Rekultywacja przedmiotowych gruntów stanowiąca następstwo eksploatacji kruszcu dokonana została w kierunku tworzenia na powstających wyrobiskach zbiorników wodnych i organizacji gospodarki [...].

Wobec tak przedstawionej sytuacji faktycznej Wojewoda [...] nie znajdując podstaw do uznania zbędności części terenu wywłaszczonego dla funkcjonowania powstałego zbiornika wodnego, umożliwiających zwrot terenu decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] orzekł o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.

Od wyżej wskazanej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. skarżący wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Po rozpatrzeniu skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 października 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 905/15 uchylił zaskarżoną decyzję wskazując, że w aktach postępowania jest jedynie kopia decyzji wywłaszczeniowej, natomiast brak jest akt wywłaszczeniowych i brak jest informacji o przyczynie tego braku. Ponadto Sąd wskazał, że w realiach przedmiotowej sprawy nie zostało wyjaśnione, czy faktycznie cała wnioskowana do zwrotu działka została wykorzystana pod teren eksploatacji kruszywa, gdyż nie dołączono do sprawy akt wywłaszczeniowych.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2017 r. utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] marca 2012 r. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał m.in. iż uwierzytelnionym dokumentem określającym jednoznacznie cel wywłaszczenia pozostaje orzeczenie o wywłaszczeniu

i odszkodowaniu z dnia [...] grudnia 1971 r. w którym zawarto, że wymieniona w tym orzeczeniu nieruchomość niezbędna jest pod teren eksploatacji kruszywa.

Pomimo poszukiwania pozostałych akt związanych z tym wywłaszczeniem, akt tych nie odnaleziono.

Zdaniem organu II instancji, dokumentem określającym sposób zagospodarowania terenu wywłaszczonego z wniosku [...] jest mapa sytuacyjno – wysokościowa w skali 1:1000 [...] przedstawiająca zagospodarowanie terenu [...]. Oryginału tej mapy ani uwierzytelnionej kopii nie udało się uzyskać mimo zapytań kierowanych do Starosty [...], strony skarżącej oraz B. Z. Treść tej mapy nie była

w dotychczasowym postępowaniu kwestionowana.

Kolejnym dowodem wykorzystania całej działki (dawna nr [...]) na cel zawarty w decyzji wywłaszczeniowej są wykonane przez [...] prace rekultywacyjne, a następnie decyzja Naczelnika Miasta i Gminy w [...] z dnia [...] listopada 1977 r. stwierdzająca wygaśnięcie prawa użytkowania gruntów przez przedsiębiorstwo, gdyż w grudniu

1975 r. zakończono całkowicie eksploatację kruszcu oraz wykonany został obowiązek rekultywacji gruntów.

Jak zawarto w treści mapy sytuacyjno – wysokościowej 1:500 sporządzonej dla działki nr [...] przez geodetę uprawnionego J. K. dnia [...] września 2013 r. teren działki prawie w całości pokrywa zbiornik wodny Z porównania granic lokalizacji [...]

z okresu jej funkcjonowania (mapa 1:1000) z granicami zbiornika wynika, że całość działki objętej wywłaszczeniem znalazła się w granicach zbiornika, a tereny obecnie nie będące pod wodą stanowiły wtedy i stanowią obecnie pasy ochronne.

Wspomniany przez skarżących teren o pow. [...] m2 (położony przy drodze publicznej), stanowiący obecnie obrzeże zbiornika wodnego pozostałego po wyrobisku jest wynikiem prac rekultywacyjnych i pokrywa się z terenem pasa ochronnego od drogi na którym ponadto zlokalizowana była przerobownia.

Na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2017 r., L. K., J. K., J. K., W. K., S. W., B. W., M. W. oraz K. W. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie: 1) art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1 w zw. z art. 137 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r. poz. 2147 ze zm.) – zwanej dalej "ugn" poprzez niezastosowanie art. 137 ust. 2 ugn w sytuacji, gdy zachodzą ku temu podstawy, 2) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 Kpa poprzez brak dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, brak wszechstronnego oraz dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy oraz niewyjaśnienie istoty sprawy, co doprowadziło do błędnego uznania, iż cel określony w decyzji o wywłaszczeniu został zrealizowany w stosunku do całości nieruchomości, podczas gdy część nieruchomości tj. min. [...] m2 nie była wykorzystana zgodnie z przeznaczeniem określonym w orzeczeniu o wywłaszczeniu, a cel określony w tym orzeczeniu nie został zrealizowany oraz poprzez nieuwzględnienie interesu społecznego i słusznego interesu strony, 3) art. 8 i art. 11 Kpa poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zaufanie jego uczestników do władzy publicznej skoro w okolicznościach niniejszej sprawy oraz sprawy z wniosku B. Z. – spadkobiercy S. Z. wręcz identycznych, zostały wydane dwa całkowicie odmienne rozstrzygnięcia tj. w decyzji z dnia [...] września 2010 r. nr [...] organ uznał, że część gruntów powinna być zwrócona jako niewykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia, podczas gdy w niniejszej sprawie organy odmownie rozstrzygnęły wniosek skarżących, 4) art. 138 § 1 pkt 1 Kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji Starosty [...] z dnia [...] marca 2012 r., podczas gdy nie zachodziły ku temu podstawy, 5) art. 138 § 1 pkt 2 Kpa poprzez brak orzeczenia reformatoryjnego w przypadku gdy zaszły przesłanki do zwrotu części nieruchomości niewykorzystanej do celu wywłaszczenia, 6) art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) - zwanej dalej "Ppsa" poprzez brak realizacji zaleceń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawartych w uzasadnieniu wyroku z dnia 28 października 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 905/15 uchylającego poprzednią decyzję organu II instancji. Mając na uwadze powyższe skarżący wnieśli

o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżących kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i jednocześnie podtrzymał prezentowane w sprawie stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie jest uzasadniona.

W niniejszej sprawie istota sporu pomiędzy L. K., J. K., J. K., W. K., S. W., B. W., M. W. i K. W. (zwanymi dalej skarżącymi), a organami administracji publicznej koncentruje się na tym, czy istniała możliwość zwrotu wywłaszczonej w 1971 r. nieruchomości o pow. [...] m2 (dawna działka nr [...]), zawierającej się w obecnej działce nr [...], a jeżeli tak, to czy przedmiotowy grunt w całości bądź w części (obrzeże zbiornika wodnego o pow. [...] m2) stał się zbędny na cel wywłaszczenia w rozumieniu przepisu art. 137 ugn.

Odnosząc się do tej kwestii trzeba zacząć od tego, że zgodnie z art. 136 ust. 3 ugn poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Zgodnie natomiast z art. 137 ust. 1 ustawy nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji

o wywłaszczeniu, jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja

o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu (pkt 1) albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany (pkt 2).

W związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2014 r., sygn. akt P 38/11 (Dz. U z 2014 r. poz. 376) pkt 2 art. 137 ust. 1 ugn utracił moc

z dniem 24 marca 2014 r. w zakresie, w jakim za nieruchomość zbędną uznaje nieruchomość wywłaszczoną przed 27 maja 1990 r., na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed 22 września 2004 r. zrealizowano cel określony

w decyzji o wywłaszczeniu. Zgodnie z tym wyrokiem, nie podlegają zwrotowi na rzecz byłych właścicieli i ich spadkobierców te nieruchomości skomunalizowane, na których jednostki samorządu terytorialnego zrealizowały przed 2004 r. i jednocześnie przed dniem złożenia wniosku o ich zwrot cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, bez możliwości badania, czy realizacja ta nastąpiła po upływie 10 lat od chwili wywłaszczenia. Jeśli zaś w dniu złożenia wniosku o zwrot, a przed 2004 r., cel wywłaszczenia jeszcze nie został zrealizowany, byli właściciele tych nieruchomości oraz ich spadkobiercy zachowują ustawowe uprawnienie do żądania zwrotu, które nabyli przed wejściem w życie ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy

o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U.

z 2004 r. Nr 141, poz. 1492).

Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należało zbadać

w pierwszej kolejności, czy wskazany wyżej wyrok TK, modyfikujący zakres przesłanek zwrotu nieruchomości wywłaszczonej, ma zastosowanie w przypadku skarżących.

Z akt sprawy wynika, że wywłaszczenie spornej nieruchomości (stanowiącej obecnie część działki nr [...]) nastąpiło orzeczeniem z dnia [...] grudnia 1971 r., Sporny teren został skomunalizowany na rzecz Gminy [...] (decyzja komunalizacyjna z dnia [...] września 1992 r., nr [...]). Wnioski o zwrot nieruchomości wywłaszczonej zostały zaś złożone w latach 2007 i 2010 r. Pozostaje zatem ustalenie, czy przed złożeniem pierwszego wniosku o zwrot spornej nieruchomości zrealizowano cel określony

w decyzji o wywłaszczeniu.

Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że teren spornej nieruchomości (działki nr [...]) był w latach 60-tych XX w. objęty badaniami geologicznymi prowadzonymi przez Przedsiębiorstwo Geologiczne w [...] W 1966 r. sporządzona została dokumentacja geologiczna. Z porównania mapy [...] w skali 1:1000 – Zał. nr 1 i mapy Przedsiębiorstwa Geologicznego w [...] z objaśnieniami wynika, że w latach 60-tych XX w. na części terenu późniejszej działki nr [...] ustalono zasięg tzw. złoża bilansowego kruszywa naturalnego (pospółki) i wykonano w pobliżu drogi do [...] dwa otwory – bilansowy (nr [...]) i negatywny (nr [...]). Orzeczeniem z dnia [...] grudnia 1971 r., [...] wywłaszczono za odszkodowaniem na rzecz Państwa teren stanowiący własność E. K. o pow. [...] ha (z ogólnej powierzchni [...] ha), położony we wsi [...] Orzeczenie to stało się ostateczne, co potwierdza klauzula ostateczności z dnia [...] lutego 1972 r. Cel wywłaszczenia wynikał z decyzji o lokalizacji szczegółowej z dnia [...] kwietnia 1967 r., nr [...]. Celem tym było przeznaczenie terenu pod eksploatację kruszywa. Teren projektowany do wywłaszczenia na rzecz [...], w tym teren działki

nr [...] o pow. [...] m2, przedstawia mapa sytuacyjna 1:2000, wpisana do ewidencji [...] grudnia 1967 r. Zmiany do ewidencji gruntów na podstawie orzeczenia wywłaszczeniowego wprowadzono od dnia [...] stycznia 1972 r. (zawiadomienie z dnia [...] grudnia 1977 r.). Z kopii mapy [...], sporządzonej na dzień [...] kwietnia 1973 r., stanowiącej załącznik nr 1 (nie udało się wyjaśnić do jakiego dokumentu ten załącznik sporządzono) wynika, że na terenie działki nr [...] funkcjonowały obiekty związane

z działającą żwirownią, tj. dwa otwory eksploatacyjne nr 4 i 6 oraz budynek tzw. przerobowni. Wówczas to wyrobisko kruszywa jeszcze funkcjonowało (stanowisko WSA w Warszawie zaprezentowane w uzasadnieniu prawomocnego wyroku z dnia

28 października 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 905/15). Z porównania tej mapy

z aktualnym wycinkiem mapy zasadniczej obrębu [...], a także mapy wykonanej przez geodetę J. K. z dnia [...] września 2013 r. w zestawieniu z opinią tego geodety z dnia [...] września 2013 r. wynika, że zmianie uległ stan zagospodarowania części dawnej działki nr [...] od strony przylegającej do drogi prowadzącej do [...] (szosy państwowej wg nazewnictwa z mapy projektowanego wywłaszczenia), szczególnie dotyczy to tzw. skarpy, która w 1973 r. znajdowała się przy drodze prowadzącej do [...], natomiast obecnie jest cofnięta w głąb terenu tej dawnej działki (okala zbiornik wodny).

Z protokołu spisanego w dniu [...] września 1976 r. wynika, że [...] przekazują Urzędowi Miasta i Gminy w [...] teren poeksploatacyjny o pow. [...] ha, położony

w dzielnicy [...] wsi [...], który będzie przeznaczony dla [...] dla wędkowania członków tego Związku. W protokole zobowiązano [...] do uporządkowania tego terenu (oczyszczenia ze złomu metalowego, płyt, bloków betonowych, wyrównania terenu), zlecenia Nadleśnictwu zadrzewienia terenu.

Z pisma [...] z dnia [...] kwietnia 1977 r. wynika, że Zakłady te kompletują dokumentację dotyczącą m. in. działki nr [...], aby przekazać teren byłej żwirowni [...]

w [...] do Urzędu Miasta i Gminy [...].

Z pisma Naczelnika Miasta i Gminy [...] z dnia [...] maja 1977 r. wynika, że grunty poeksploatacyjne obiektu [...] mają być zagospodarowane pod akwen wodny.

Z wniosku uzupełniającego [...] z dnia [...] października 1977 r. skierowanego do Naczelnika Miasta i Gminy w [...] o przekazanie terenu b. żwirowni wynika, że teren został całkowicie wyeksploatowany i w wyniku eksploatacji powstał zbiornik wodny. Na części nadbrzeżnej dokonano rekultywacji odebranej w marcu-kwietniu 1977 r. Wobec tego dla [...] teren ten jest już zbędny i nie może zostać w racjonalny sposób wykorzystany.

Z decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w [...] z dnia [...] listopada 1977 r. wynika, że powodem wygaszenia użytkowania [...] było całkowite zaprzestanie eksploatacji kruszywa w 1975 r., a nałożony obowiązek rekultywacji terenu został wykonany.

Decyzją z dnia [...] stycznia 1980 r. Wojewoda [...] orzekł o przekazaniu na rzecz Polskiego Związku [...] terenu we wsi [...] o pow. łącznej [...] ha (nieużytki – [...] ha, wody stojące – [...] ha). W uzasadnieniu organ wskazał, że przedmiotowy akwen wodny stanowi wyrobisko pożwirowe, zrekultywowane przez podmiot prowadzący eksploatację kruszywa. Wojewoda wskazał, że protokolarnego przekazania tego terenu [...] dokona Naczelnik Miasta i Gminy w [...]

Z pisma Naczelnika Miasta i Gminy w [...] z dnia [...] grudnia 1986 r. wynika, że teren we wsi [...] o łącznej pow. [...] ha przeznaczony dla [...] został zrekultywowany poprzez przeniesienia masy ziemi, które będą kilka lat osiadać, a zatem teren ten nie nadaje się do zabudowy.

Z wizji lokalnej dotyczącej terenu dawnej działki nr [...], przeprowadzonej [...] grudnia 2011 r. z udziałem G. W. działającej w imieniu własnym i pozostałych wnioskodawców wynika, że sporny grunt stanowi teren zakrzaczony i zakrzewiony, jest częścią skarpy okalającej zbiornik wodny, opada w kierunku wody. Potwierdza to materiał zdjęciowy załączony do odwołania z dnia [...] kwietnia 2012 r. Odwołujący się potwierdzili wówczas, że część wywłaszczonej nieruchomości stanowi obrzeże zbiornika wodnego.

Z protokołu oględzin z dnia [...] października 2013 r., o których zawiadomiono pełnomocnika stron w dniu [...] września 2013 r., wynika, że teren dawnej działki nr [...] zlokalizowano na podstawie mapy zasadniczej w skali 1:2000. W toku oględzin stwierdzono, że znaczna część spornego gruntu stanowi zbiornik wodny oraz skarpę

i bardzo wąski pas gruntu przylegający bezpośrednio do działki nr [...]. Teren działki jest pochylony w kierunku lustra wody, przy zbiorniku wodnym jest zadrzewiony

i zakrzewiony, bardzo wąski odcinek działki nr [...] dochodzi do drogi asfaltowej (ul. [...]). Te same spostrzeżenia poczyniono w protokole oględzin z dnia [...] listopada 2013 r. z udziałem G. W.

Zdaniem Sądu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza zasadność stanowiska zaprezentowanego przez Wojewodę [...], co do tego, że cały teren dawnej działki nr [...] przed złożeniem wniosków o zwrot nieruchomości został wykorzystany na cel użyteczności publicznej, polegający na wydobywaniu kruszywa. Nie budzi wątpliwości to, że teren spornej działki stanowił część żwirowni [...] w [...], której eksploatację do 1975 r. prowadziły [...]. Na terenie działki nr [...] znajdowały się dwa otwory eksploatacyjne i budynek tzw. przerobowni. W latach 1975-1977 r. teren ten został uprzątnięty, a na terenie dawnego wyrobiska żwirowego powstał zbiornik wodny. Jego część nadbrzeżną zrekultywował Zakład prowadzący eksploatację kruszywa. Rekultywacja polegała na przemieszczeniu masy ziemi. Rekultywację odebrano

w miesiącach marzec-kwiecień 1977 r. W 1980 r. została wydana decyzja

o przekazaniu tego terenu na rzecz Polskiego Związku [...]. W sprawie wystąpiły okoliczności aktualizujące stanowisko Trybunału Konstytucyjnego zawarte w wyroku

z dnia 13 marca 2014 r., sygn. akt P 38/11, co do wykładni art. 137 ust. 1 pkt 2 ugn, wyłączającej możliwość zwrotu nieruchomości w sytuacji zrealizowania celu wywłaszczenia, w dniu złożenia wniosku o zwrot, na później skomunalizowanych gruntach, niezależnie od terminu realizacji tej inwestycji.

Z kolei - zdaniem Sądu - prezentowane przez Wojewodę [...] stanowisko

o ustanowieniu na terenie działki nr [...] tzw. strefy ochronnej nie zostało wykazane, nawet w oparciu o dowody pośrednie. Faktem jest, że w czasie wydawania decyzji

o lokalizacji szczegółowej z dnia [...] kwietnia 1967 r. przepisy o lokalizacji inwestycji szczegółowych dopuszczały ustalanie stref ochronnych inwestycji (art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy z 31 stycznia 1961 r. o planowaniu przestrzennym – Dz. U. Nr 7, poz. 47). Co do zasady decyzje w sprawie ustalenia strefy ochronnej wydawały organy właściwe do spraw planowania przestrzennego, które były jednocześnie właściwe do wydawania decyzji ustalających lokalizację szczegółową inwestycji (§ 41 zarządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia [...] maja 1966 r. w sprawie [...] – M. P. Nr [...], poz. [...]). Brak akt lokalizacyjnych uniemożliwia ustalenie, czy wraz

z wydaniem decyzji o lokalizacji szczegółowej nr [...] organ ustanowił dla terenu działki nr [...] graniczącego z drogą relacji [...] strefę ochronną inwestycji.

Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd zwraca uwagę, że błędne jest stanowisko skarżących utożsamiające teren wyrobiska dawnej żwirowni z powstałym później w to miejsce akwenem wodnym i wnioskowanie z tego, że część dawnej działki nr [...]

o pow. [...] m2, stanowiąca obrzeże zbiornika wodnego przez to stała się zbędna na cel wywłaszczenia. Nie można bowiem utożsamiać terenu samego wyrobiska żwirowni

z terenem całej żwirowni [...] w [...] i jej infrastrukturą. Z mapy wykonanej w 1973 r. wyraźnie wynika, że część działki nr [...] od strony drogi relacji [...] była terenem żwirowni, skoro znajdowały się tam dwa punkty eksploatacyjne i budynek przerobowni. W tym miejscu musieli poruszać się pracownicy [...], a niewykluczone, że także pojazdy obsługujące tę infrastrukturę. Z wniosku uzupełniającego [...] z dnia [...] października 1977 r. wynika, że rekultywacja wykonana przez [...] prócz terenu zbiornika wodnego także jego część nadbrzeżną. Rekultywację odebrano w miesiącach marzec-kwiecień 1977 r. Porównanie materiału mapowego z lat 1973 i map obecnych z 2013 r. wskazuje, że w ramach rekultywacji zmianie uległo położenie skarpy, a materiał zdjęciowy załączony do odwołania i oględziny wskazują, że teren nadbrzeżny dawnej działki nr [...] został przywrócony do stanu naturalnego, jest porośnięty zielenią i nie zawiera elementów infrastrukturalnych, czy elementów wyposażenia dawnej żwirowni [...].

W toku trzykrotnych oględzin, przeprowadzonych dwukrotnie z udziałem G. W., teren dawnej działki nr [...] zlokalizowano przy użyciu mapy zasadniczej w skali 1:2000. Kwestia pomiarów tego terenu nie miała żadnego znaczenia.

Sąd zwraca uwagę, że Wojewodzie [...] – pomimo podejmowanych prób – nie udało się ustalić pochodzenia mapy z 1973 r., którą otrzymała G. W. B. Z. mimo, że otrzymał w dniu [...] października 2016 r. pismo Wojewody [...] z prośbą o udzielenie informacji skąd pozyskał tę mapę, nie udzielił odpowiedzi.

Sąd zwraca uwagę, że - pomimo podjęcia przez Wojewodę [...] licznych prób uzyskania dokumentacji wywłaszczeniowej i lokalizacyjnej – nie udało się odnaleźć akt lokalizacyjnych i całych kompletnych akt wywłaszczeniowych. Po upływie ponad 40 lat od wywłaszczenia organy orzekające o zwrocie spornej nieruchomości miały do dyspozycji jedynie fragmenty akt wywłaszczeniowych i późniejszej dokumentacji, dotyczącej losów terenu dawnej żwirowni [...]. Zdaniem Sądu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwalał na ocenę wystąpienia przesłanki "zbędności" wywłaszczonej nieruchomości, czy też jej części na cel wywłaszczenia (art. 137 ugn).

Nie można się zgodzić ze skarżącymi, że pomimo wskazań zawartych

w prawomocnym wyroku WSA w Warszawie z dnia 28 października 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 905/15 uzupełniające postępowanie dowodowe nie doprowadziło do wyjaśnienia istotnych dla sprawy kwestii. Jak wspomniano wyżej zgromadzony

w sprawie materiał dowodowy umożliwiał ustalenie celu wywłaszczenia spornej nieruchomości i ocenę przesłanki "zbędności" tej nieruchomości na cel wywłaszczenia. Skarżący występując o zwrot nieruchomości po kilkudziesięciu latach, w ciągu których nastąpiły zmiany ustrojowe, organizacyjne i kompetencyjne w strukturze organów administracji publicznej, musieli liczyć się z tym, że będą trudności ze zgromadzeniem pełnego materiału dowodowego sprawy wywłaszczeniowej. Prowadzone po tylu latach od daty wywłaszczenia (1971 r.) przez Starostę [...] i Wojewodę [...] postępowanie wyjaśniające nie doprowadziło do uzyskania akt lokalizacyjnych, czy kompletnych akt wywłaszczeniowych.

Organ odwoławczy wykonał wytyczne zawarte w uzasadnieniu wyroku WSA

w Warszawie z dnia 28 października 2015 r. Organ ten uzyskał ze Starostwa Powiatowego w [...] uwierzytelnioną kopię orzeczenia wywłaszczeniowego z 1971 r., choć poszukiwania w Archiwum Państwowym w [...], Starostwie Powiatowym w [...]

i [...] nie pozwoliły na uzyskanie akt lokalizacyjnych i całości akt wywłaszczeniowych. Poszukiwania mapy z 1973 r. sporządzonej w skali 1:1000 w Urzędzie Marszałkowskim Województwa [...], u pełnomocnika skarżących radcy prawnego R. K. i B. Z. nie dały rezultatu. Dostępna jedynie kopia mapy z 1973 r. została zaopatrzona w odpowiednią kolorystykę obrazującą przebieg poszczególnych granic, czego wymagał WSA

w Warszawie.

Sąd nie uwzględnił wniosku dowodowego zawartego w skardze z tego powodu, że sprawa zwrotu nieruchomości B. Z. jest sprawą odrębną od sprawy niniejszej. Potwierdził to też WSA w Warszawie w uzasadnieniu prawomocnego wyroku z dnia

28 października 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 905/15, stwierdzając, że organ nie miał obowiązku analizowania i oceny przesłanek wydania decyzji w zupełnie innym postępowaniu. Po za tym Sąd wskazuje, że nie jest tak, jak twierdzą skarżący, że sprawy o zwrot nieruchomości wywłaszczonych na potrzeby eksploatacji kruszywa we wsi [...] są jednorodne. Skarżący utrzymują, że sprawa B. Z. została zakończona pozytywnie dla wnioskodawcy. Jednakże Sąd zwraca uwagę, że w sprawie dotyczącej innego gruntu sprawa została zakończona decyzją odmawiającą zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, a decyzję tę zaakceptowały sądy administracyjne (por. wyrok NSA

z dnia 4 października 2016 r., sygn. akt I OSK 2918/14), co jest Sądowi znane z urzędu. Naczelny Sąd Administracyjny uznał w tamtej sprawie za nieuzasadniony zarzut niewykorzystania nieruchomości (na której była prowadzona eksploatacja kruszywa,

a teren poddany rekultywacji) na cel przewidziany decyzją wywłaszczeniową, skoro teren ten stał się zbędny [...] w [...].

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 151 Ppsa orzekł, jak

w sentencji.