Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 102/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-03-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie: WSA Mirosław Bator WSA Jacek Bursa (spr.) Protokolant: Anna Balicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2014 r. sprawy ze skargi G. F., W. F. i Z. F. na decyzję Wojewody [...] z dnia 29 listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu działki skargę oddala.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 28 grudnia 2012 r. nr [...] Starosta orzekł o odmowie zwrotu na rzecz: G. F., Pana W. F. i Z. F. części działki nr [...], położonej w obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K., w granicach wywłaszczonej (nabytej) na rzecz Skarbu Państwa parceli l. kat. [...] b. gm. kat. S.. Orzekając w w/w sposób organ l instancji wskazał, iż z pozyskanych przez niego dowodów (m.in. protokoły zdawczo-odbiorcze oraz zdjęcia lotnicze) wynika, iż cel wywłaszczenia parceli l. kat. [...] b. gm. kat. S. określony w umowie sprzedaży z dnia 11 lipca 1969 r. Rep. [...] jako budowa Zakładu dla Psychicznie Chorych [...] w K., został zrealizowany na stanowiącej przedmiot niniejszego postępowania części tej parceli odpowiadającej części działki nr [...], położonej w obr. [...] jedn. ewid. [...] m. Kraków już w roku 1973.

Odwołanie od w/w decyzji złożyli G. F., Z. F. i W. F., zarzucając iż nie zachodzi tożsamości inwestycji wskazanej jako cel wywłaszczenia inwestycji i inwestycji zrealizowanej na nieruchomości. Planowany Zakład dla Psychicznie Chorych [...] w K. nie miał być tym samym co Państwowy Dom Pomocy Społecznej dla Dorosłych w K.. Cele te nie są bowiem identyczne, a co najwyżej można je uznać za zbliżone. Chronologia zdarzeń wskazuje, że niedługo po wywłaszczeniu, przed upływem terminów, o których mowa w art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, póz. 651 ze zm.) określanej dalej jako u.g.n. doszło do modyfikacji celu wywłaszczenia. Tym samym nieruchomość okazała się zbędna na cele wywłaszczenia. Przedmiotowy Zakład dla Psychicznie Chorych [...] nigdy nie został uruchomiony. Inwestycja tuż po wybudowaniu posłużyła innemu celowi niż wskazany w umowie sprzedaży. Pomimo, iż w protokole odbioru nieruchomości z dnia 30 grudnia 1973 r. wskazano, że odbiór przekazano Dyrektorowi Zakładu Specjalnego dla Psychicznie Chorych, to samego Zakładu dla Psychicznie Chorych [...] nigdy nie zrealizowano. Potwierdza to fakt, że w przedmiotowym protokole mowa jest o odbiorze "Państwowego Domu Specjalnego w K.", oraz, że dnia 11 kwietnia 1973 r., czyli miesiąc po uzyskaniu decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynku, uruchomiono inną placówkę - Państwowy Dom Pomocy Społecznej.

Wojewoda [...] decyzją z dnia 29 listopada 2013r. nr: [...], w oparciu o art. 9a u.g.n. oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W ocenie organu odwoławczego biorąc pod uwagę treść art. 137 ust. 1 u.g.n. w zakresie definicji zbędności, organ prowadzący postępowanie o zwrot nieruchomości jest obowiązany w pierwszej kolejności możliwie najbardziej precyzyjnie określić cel wywłaszczenia nieruchomości, a następnie ustalić w drodze dostępnych środków dowodowych, czy w odniesieniu do konkretnej nieruchomości zaistniała przesłanka zbędności, z art. 137 ust. 1. W opinii organu odwoławczego nie może budzi wątpliwości prawidłowość ustalenia przez Starostę [...] celu nabycia umową sprzedaży z dnia 11 lipca 1969 r. Rep. [...] przez Skarb Państwa parceli l. kat. [...] b. gm. kat. S., gdyż wynika on wprost z treści w/w umowy. Z kolei szczegółowy planowany sposób zagospodarowania tego terenu uwidoczniony został na pozyskanym przez organ l instancji planie zagospodarowania terenu dotyczącym Zakładu Specjalnego dla Psychicznie Chorych [...] Niezdolnych do Pracy w K., uzgodnionym w dniu 20 czerwca 1968 r. przez Prezydium Rady Narodowej m. K. - Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury - Miejska Pracownia Urbanistyczna. Zgodnie z tym dokumentem na obszarze stanowiącym przedmiot niniejszego postępowania planowano urządzenie otoczenia planowanego budynku Zakładu Specjalnego dla Psychicznie Chorych [...], obejmującego teren zazieleniony z alejkami spacerowymi i ławkami. Stan zagospodarowania przedmiotowego terenu uwidoczniony na pozyskanej przez organ l instancji z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej odbitce ze zdjęcia lotniczego wykonanego w dniu 22 sierpnia 1975 r. (a więc sześć lat po nabyciu parceli l. kat. [...] przez Skarb Państwa) jest praktycznie identyczny z tym zaplanowanym i przedstawionym na wspominanym planie zagospodarowania terenu dotyczącym Zakładu Specjalnego dla Psychicznie Chorych [...] Niezdolnych do Pracy w K., uzgodnionym w dniu 20 czerwca 1968 r. przez Prezydium Rady Narodowej m. K.-Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury - Miejska Pracownia Urbanistyczna. Na fotografii tej widoczny jest dokładnie taki sam jak był planowany, układ alejek spacerowych wraz z otaczającymi je urządzonymi terenami zielonymi. Obszar ten stanowi bezpośrednie otoczenie położonego na sąsiednich działkach budynku położonego przy ul. B.. Taki sam stan zagospodarowania wynika ze znajdujących się w aktach sprawy: mapy sytuacyjno-wysokościowej z dnia 25 kwietnia 1979 r. ks. rób. nr [...], oraz rastra mapy archiwalnej z roku 1985. Z kolei na zdjęciu lotniczym z dnia 17 czerwca 1970 r. (a więc wykonanym niespełna 1 rok po nabyciu parceli l. kat. [...] przez Skarb Państwa) widać wyraźnie, iż obszar części parceli l. kat. [...] w granicach części obecnej działki nr [...] oraz parcel sąsiednich został już ogrodzony (jak wynika z przeprowadzonych przez organ l instancji w dniu 2 kwietnia 2009 r. oględzin nieruchomości, ogrodzenie to istnieje do chwili obecnej) i rozpoczęto na nim prowadzenie prac budowlanych. Niezależnie od powyższego, zgromadzony materiał dowodowy potwierdza realizację celu wywłaszczenia na stanowiącym przedmiot niniejszego postępowania terenie, jeszcze w pierwszej połowie lat 70-tych. W szczególności mowa tutaj o protokole z dnia 30 grudnia 1972 r. w sprawie odbioru końcowego i przekazania do użytku (eksploatacji) inwestycji Państwowego Domu Specjalnego w K. (użytkownikiem któremu ją przekazano był Państwowy Zakład Specjalny dla [...] Psychicznie Chorych), z zastrzeżeniem, iż ukształtowanie, terenu, zieleń i zadrzewienie mają zostać ostatecznie wykonane w II kwartale 1973 r., a także o decyzji z dnia 7 marca 1973 r. nr [...] o pozwoleniu na użytkowanie Państwowego Domu Specjalnego w K.. Wszystkie wyżej wymienione dowody świadczą zatem jednoznacznie, iż cel wywłaszczenia określony w umowie sprzedaży z dnia 11 lipca 1969 r. Rep. [...] jako budowa Zakładu dla Psychicznie Chorych [...] w K. zaczął być realizowany przed upływem 7 lat od dnia zawarcia w/w umowy, oraz został ukończony przez upływem lat 10 od tej daty. Okoliczność ta została już także jednoznacznie potwierdzona w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 kwietnia 2008 r. sygn. akt II SA/Kr 155/08, gdzie m.in. stwierdzono, iż "jak wynika z akt sprawy, stan faktycznego zagospodarowania części działki nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K. w granicach parceli l. kat. [...] b. gm. kat. S., ustalony w trakcie przeprowadzonych oględzin, w porównaniu do planowanego sposobu jej zagospodarowania wskazuje na zrealizowanie celu wywłaszczenia, tj. Zakładu dla Psychicznie Chorych [...]. Realizacja celu wywłaszczenia w obszarze w/w działki nastąpiła w terminie 3 lat i 5 miesięcy od daty przejęcia nieruchomości, o czym świadczy protokół z dnia 30 grudnia 1972 r. w sprawie odbioru końcowego i przekazania do użytku inwestycji pn. Państwowy Dom Specjalny w K.". Wyrok ten zapadł w sprawie zakończonej decyzją Starosty [...] z dnia 30 kwietnia 2007 r. nr [...] utrzymanej w mocy ostateczną decyzją Wojewody z dnia 21 grudnia 2007 r. nr [...], która orzekała o zwrocie działki nr [...] o pow. 0.4011 ha, położonej w obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K., odpowiadającej części parceli l. kat. [...] b. gm. kat. S., oraz o umorzeniu postępowania w sprawie zwrotu części działki nr [...] położonej w obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K., odpowiadającej części w/w parceli (z uwagi na wycofanie wówczas w tym zakresie żądania zwrotu przez wnioskodawców, którzy jednak już po wydaniu w/w orzeczenia ponownie z nim wystąpili). Dokonana w tym orzeczeniu ocena prawna nie pozostaje więc bez wpływu na niniejszą sprawę.

Ponadto, choć z punktu widzenia treści art. 137 ust. 1 u.g.n. kwestia ta pozostaje bez wpływu na ocenę zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia, jak wynika m.in. z przeprowadzonych w dniu 2 kwietnia 2009 r. oględzin omawianego obszaru, w tej dacie teren ten był nadal porośnięty wieloletnimi drzewami, żywopłotem i należycie utrzymanym trawnikiem i był wykorzystywany jako ogród służący do wypoczynku pensjonariuszy Domu Pomocy Społecznej ulicy B.. Teren ten był wówczas ogrodzony, zaś w jego obszarze znajdowała się metalowa wiata na podmurówce, a także zlokalizowane były alejki spacerowe z kostki brukowej i oświetlenie w postaci trzech lamp. Wbrew twierdzeniom odwołujących z oczywistych przyczyn (w kontekście brzmienia w/w przepisu art. 137 ust. 1 u.g.n.) fakt posadowienia na tym terenie już po roku 1979 metalowej wiaty na podmurówce (a tym bardziej okresowego późniejszego wykorzystywania jej jako magazynu mebli) nie ma żadnego wpływu na ocenę tejże zbędności.

Odnosząc się do zarzutów z odwołania co do tożsamości celu wywłaszczenia wskazano, że została ona potwierdzona w w/w wyroku WSA w Krakowie z dnia 21 kwietnia 2008 r. sygn. akt II SA/Kr 155/08, a nadto decydują o tym kontekst i charakter danej inwestycji oraz związane z tym okoliczności faktyczne i prawne. W piśmie Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. z dnia 17 kwietnia 2013 r. nr [...] wskazano, iż "zadania jednostki jaką był Zakład Specjalny dla Psychicznie Chorych [...] Niezdolnych do Pracy były uregulowane instrukcjami Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej. Zgodnie z Instrukcją Nr [...] Zakłady Pomocy Społecznej dzieliły się na domy rencistów, domy opieki, domy specjalne dla dzieci oraz domy specjalne dla dorosłych. Jednym z rodzajów domów specjalnych dla dorosłych były Domy Specjalne dla Psychicznie Chorych [...], których stan zdrowia nie rokował poprawy. Instrukcja Nr [...] z dnia 7 sierpnia 1971 roku, wprowadziła nowy podział domów pomocy społecznej, zgodnie z którym domy specjalne dla dorosłych zastąpiono domami dla chorych ze schorzeniami układu nerwowego. Wśród nich wyszczególniono m.in. domy dla umysłowo upośledzonych (...)". W dalszej części w/w pisma wskazano, iż Państwowy Dom Pomocy Społecznej dla Dorosłych w K. przy ul. B. przeznaczony był dla tej samej grupy osób, dla których przeznaczone były w/w domy dla umysłowo upośledzonych, zastępujące wcześniejsze domy specjalne dla dorosłych do których należały Domy Specjalne dla Psychicznie Chorych [...]. Do omawianego pisma załączono także fragment Dziennika Urzędowego Ministerstwa Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 15 września 1971 r. nr 17, dokumentujący w/w zmiany legislacyjne. W opinii organu odwoławczego, cel wywłaszczenia nie może być rozumiany w sposób drobiazgowy i mechaniczny, lecz w sposób jakościowy i funkcjonalny. Celem wywłaszczenia było wybudowanie placówki dla osób, które z uwagi na własne ograniczenia natury psychicznej, nie są w stanie samodzielnie normalnie funkcjonować w społeczeństwie i winny znajdować się pod specjalistyczną opieką. Uruchomiony w roku 1973 Państwowy Dom Pomocy Społecznej dla Dorosłych przy ul. B. takie właśnie funkcje spełniał, zaś drobiazgowe wykazywanie różnic pomiędzy osobą chorą psychicznie a osobą upośledzoną i próba wyprowadzenia na tej podstawie tezy o braku realizacji celu wywłaszczenia, nie może podważyć tego ustalenia. Gdyby bowiem kierować się takimi przesłankami, to równie dobrze należałoby uznać, że np. nie jest realizacją celu wywłaszczenia określonego jako "Szpital Okulistyczny", wybudowanie szpitala w którym leczone są choroby nowotworowe, gdyż te przecież teoretycznie winny być leczone w szpitalu onkologicznym, co byłoby argumentacją absurdalną (na marginesie należy zauważyć, iż łatach 60-tych i 70-tych ubiegłego wieku, bardzo często utożsamiano choroby psychiczne z upośledzeniem umysłowym i niejednokrotnie w ogóle nie rozróżniano osób z jednej i drugiej grupy). W efekcie, w przedmiotowej sprawie nie można mówić o zmianie celu wywłaszczenia, a co najwyżej o jego dopuszczalnej nieznacznej modyfikacji. Ugruntowany jest w doktrynie i orzecznictwie pogląd, że należy odróżnić zmianę celu wywłaszczenia do jego modyfikacji. O zmianie celu można mówić w przypadku, gdy następuje zmiana funkcji wywłaszczonego terenu i ma ona charakter trwały, natomiast modyfikacja celu wywłaszczenia to modyfikacja inwestycji nie zmieniająca charakteru celu uzasadniającego wywłaszczenie (por. wyrok NSA z dnia 21 lutego 2008 r. sygn. akt l OSK 180/07).

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję złożyli G. F., W. F. i Z. F., zarzucając:

- błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na niezgodnym ze stanem rzeczywistym ustaleniu, że w niniejszej sprawie przedmiotowa nieruchomość nie okazała się zbędna na cele wywłaszczenia, podczas gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że nieruchomość została wykorzystana na tereny zielone z alejkami spacerowymi i ławkami służące pensjonariuszom Domu Pomocy Społecznej w K., a nie na Zakład dla Psychicznie Chorych [...] w K.;

- naruszenie art. 7, 77 § 1 kpa wobec niewyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy w zakresie ustalenia oraz porównania charakteru i funkcji inwestycji stanowiącej pierwotny cel wywłaszczenia oraz inwestycji zrealizowanej na nieruchomości;

- naruszenie art. 107 § 3 kpa poprzez sporządzenie lakonicznego i wadliwego uzasadnienia skarżonej decyzji.

W uzasadnieniu skargi podano, że na przedmiotowej nieruchomości nie został zrealizowany pierwotny cel wywłaszczenia, którym była budowa Zakładu Psychicznie Chorych [...]. Placówka taka bowiem nigdy nie powstała. Pomimo, że w protokole odbioru nieruchomości z dnia 30.12.1972 r. wskazano, że odbiór przekazano Dyrektorowi Zakładu Specjalnego dla [...] Psychicznie Chorych, samego Zakładu dla Psychicznie Chorych [...] nie zrealizowano. Wyraźnie świadczy o tym, fakt, że 11 kwietnia 1973 r., czyli w miesiąc po uzyskaniu decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynku, uruchomiono inną placówkę - Państwowy Dom Pomocy Społecznej. Nadto cel wywłaszczenia obejmował jedynie budowę Zakładu dla Psychicznie Chorych [...], i tym samym nie obejmował on terenów zielonych z alejkami spacerowymi i ławkami. Przedmiotowa umowa nie przewidywała bowiem, że celem wywłaszczenia poza budynkiem w/w Zakładu są tereny zielone (rekreacyjne). Nadto ani umowa z dnia 11 lipca 1969 r., ani decyzja o lokalizacji szczegółowej nr [...] z dnia 27 stycznia 1969 r. wraz z planem koncepcyjnym uzgodnionym 20 czerwca 1968 r., nie przewidywała że na wywłaszczonym terenie ma znajdować się metalowa wiata na podmurówce, która była wykorzystywana jako magazyn mebli. Ponadto skarżący podkreślili, że budowę i prowadzenie Domu Pomocy Społecznej na wywłaszczonej nieruchomości należy zakwalifikować jako realizację celu publicznego w zakresie opieki społecznej, natomiast Zakład dla Psychicznie Chorych [...] to obiekt ochrony zdrowia. Cele te, chociaż do siebie zbliżone, nie są jednak tożsame, co wynika wprost z brzmienia ustawy o gospodarce nieruchomościami, która w art. 6 pkt 6 rozróżnia dwa odrębne cele społeczne - budowę obiektów ochrony zdrowia oraz budowę domów opieki społecznej. Obiekty tego typu działały w oparciu odrębne regulacje prawne. Zakłady opieki zdrowotnej wg przepisów ustawy z dnia 28 października 1948 r. o zakładach społecznych służby zdrowia i planowanej gospodarcze w służbie zdrowia (Dz. U. Nr 55, póz. 434 ze zm.), a dom pomocy społecznej na podstawie ustawy o pomocy społecznej z 16 sierpnia 1923 r. (Dz. U Nr 92, póz. 726), obowiązującej do 1991 r. Zakład dla Psychicznie Chorych [...] w K. miał być specjalistycznym zakładem leczniczym (szpitalem). Cele jakie miał realizować Zakład nie mogły być osiągnięte przez placówkę społeczną Dom Opieki Społecznej. W tym względzie skarżący zakwestionowali także prawidłowość i kompletność uzasadnień prawnych i faktycznych organów obu instancji, zwłaszcza w kontekście oceny zarządzenia nr [...] Kierownika Wydziału Ochrony Zdrowia i Opieki Społecznej Prezydium Rady Narodowej w K. z dnia 11 kwietnia 1973 r. polecającego uruchomić nową jednostkę budżetową pod nazwą - Państwowy Dom Pomocy Społecznej dla Dorosłych w K., jako pozostającej bez wpływu na ocenę zbędności nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot.

W oparciu o powyższe skarżący wnieśli o uchylenie decyzji obu instancji.

W odpowiedzi na skargę skarżony organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., póz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. Natomiast w przypadku nieuwzględnienia skargi, Sąd w oparciu o art. 151 p.p.s.a. oddala skargę.

W ocenie Sądu w kontrolowanej sprawie, nie doszło do ani do naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy, ani do naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania, co skutkuje oddaleniem skargi.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n. nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli:

1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu, albo

2) pomimo upływu 10 lat, od dnia w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.

W ocenie Sądu organy prawidłowo ustaliły realizację inwestycji w zakresie terminów, wynikających z art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Cel wywłaszczenia został określony w umowie sprzedaży z dnia 11 lipca 1969 r. Rep. [...] jako budowa Zakładu dla Psychicznie Chorych [...] w K.. Natomiast stan zagospodarowania przedmiotowej działki w dniu 22 sierpnia 1975 r. tj. sześć lat po nabyciu przez Skarb Państwa, jest zgodny z zaplanowanym i przedstawionym na wspominanym planie zagospodarowania terenu, co wynika ze zdjęcia lotniczego pozyskanego z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej. Na fotografii tej widoczny jest dokładnie taki sam jak był planowany, układ alejek spacerowych wraz z otaczającymi je urządzonymi terenami zielonymi. Obszar ten stanowi bezpośrednie otoczenie położonego na sąsiednich działkach budynku położonego przy ul. B.. Taki sam stan zagospodarowania wynika ze znajdujących się w aktach sprawy: mapy sytuacyjno-wysokościowej z dnia 25 kwietnia 1979 r. oraz mapy archiwalnej z roku 1985. Ze zdjęcia lotniczego z dnia 17 czerwca 1970 r. wynika, iż obszar w granicach części obecnej działki nr [...] oraz parcel sąsiednich został już ogrodzony i rozpoczęto na nim prowadzenie prac budowlanych. Nadto niespełnienie przesłanki zwrotu w zakresie terminu z art. 137 ust. 1 u.g.n. wynika z protokołu z dnia 30 grudnia 1972 r. w sprawie odbioru końcowego i przekazania do użytku (eksploatacji) inwestycji Państwowego Domu Specjalnego w K. (użytkownikiem któremu ją przekazano był Państwowy Zakład Specjalny dla [...] Psychicznie Chorych), a także z decyzji z dnia 7 marca 1973 r. o pozwoleniu na użytkowanie Państwowego Domu Specjalnego w K..

Niezasadny jest podniesiony w skardze zarzut odnoszący się do nieprawidłowej oceny co do realizacji celu wywłaszczenia, którym w ocenie skarżących pierwotnie była budowa Zakładu Psychicznie Chorych [...], a następnie cel ten został zmieniony z powodu uruchomienia Państwowego Domu Pomocy Społecznej. W ocenie Sądu organy dokonały prawidłowej wykładni przesłanki "zbędności na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu", gdyż pomiędzy zakładem dla psychicznie chorych a domem pomocy społecznej, którego celem była opieka nad osobami upośledzonymi intelektualnie, z przewlekłymi schorzeniami układu nerwowego istnieje tylko różnica w zakresie formy prawnej instytucji. Aby wystąpiła zmiana celu wywłaszczenia musi zaistnieć natomiast jakościowa zmiana inwestycji określonej przy wywłaszczeniu, a nie jedynie modyfikacja nie zmieniająca jego charakteru uzasadniającego wywłaszczenie. O zmianie celu można mówić zatem tylko w przypadku, gdy następuje trwała zmiana funkcji wywłaszczonego terenu. Tymczasem w przypadku szpitala dla psychicznie chorych i domu pomocy społecznej, taka zmiana funkcji nie występuje. Obie formy dotyczą w zakresie swojego głównego przeznaczenia całodobowej opieki w zakresie usług bytowych i opiekuńczych nad osobami niepełnosprawnymi intelektualnie. Bez wątpienia zatem w zakresie celu wywłaszczenia tj. w obrębie planowanego szpitala, urządzenie układu alejek spacerowych wraz z otaczającymi je urządzonymi terenami zielonymi.

W ocenie składu orzekającego nie ma wątpliwości, iż szpital czy specjalistyczny dom pomocy społecznej, w którym sprawuje się opiekę nad osobami upośledzonymi może składać się nie tylko z budynku właściwego, ale może stanowić cały kompleks obejmujący budowlę i infrastrukturę oraz tereny z nim związane, w tym sporne tereny zielone, alejki spacerowe z kostki brukowej czy elementy ich oświetlenia. Sposób zagospodarowania należy zatem oceniać w odniesieniu do sposobu zagospodarowania i wykorzystania całego kompleksu, z uwzględnieniem konieczności posiadania terenu niezabudowanego, lecz także służącego do celów leczniczych czy infrastrukturalnych. Bez takich obszarów obiekt nie mógłby spełniać swoich funkcji, zatem istnienie takiego obszaru jest niezbędne do prawidłowego funkcjonowania celu wywłaszczenia. Wobec tego okoliczność posadowienia w późniejszym okresie innych obiektów nie ma wpływu na ocenę przesłanki zbędności.

Niezasadne jest także powoływanie się przez skarżących na art. 6 pkt 6 u.g.n. ponieważ celem tego przepisu było jedynie wskazanie (wymienienie) jakie inwestycje stanowią cel publiczny, a zatem co można zakwalifikować do tej kategorii. Ocenę zaś przesłanki zbędności dokonuje się w oparciu o w/w kryteria funkcjonalne.

Zaskarżone decyzje spełniają zatem wymogi w zakresie wyczerpującego uzasadnienia motywów swoich rozstrzygnięć, a także zebrania pełnego materiału dowodowego, stąd niezasadne są także zarzuty skargi odnoszące się do naruszenia przepisów postępowania.

Wobec tego, w ocenie Sądu, uznać trzeba, iż w kontrolowanej sprawie organy prawidłowo ustaliły, że przesłanki zwrotu z art. 137 pkt 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie zostały spełnione.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny, orzekł jak w sentencji wyroku, oddalając skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.