Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 148/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2020-07-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 153, art. 170
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 42 § 1, art. 43 § 1, art. 44 § 4, art. 75 § 1
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Małysz (sprawozdawca) Sędziowie WSA Halina Chitrosz-Roicka WSA Grzegorz Wałejko po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 lipca 2020 r. sprawy ze skargi M. N. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z [...] po rozpatrzeniu zażalenia M. N. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z [...] w sprawie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...], [...] i [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

Z uzasadnienia powyższego postanowienia wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. (organ I instancji, organ egzekucyjny) wystawił wobec M. N., określanej dalej także jako "zobowiązana" lub "skarżąca", tytuły wykonawcze o numerach [...] (VAT za grudzień 2007 r. oraz styczeń, kwiecień i wrzesień 2008 r.), [...] (VAT za październik 2008 r. oraz za miesiące od czerwca do sierpnia 2009 r.), [...] (VAT za październik i grudzień 2009 r.), [...] (VAT za maj 2009 r. i wrzesień 2010 r.), SM [...]/12 (podatek dochodowy od osób fizycznych za lata 2007-2009), od [...] do [...] (odsetki za zwlokę od niezapłaconych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za miesiące: kwiecień, maj, od czerwca do sierpnia oraz październik 2009 r.) i wszczął na ich podstawie postępowania egzekucyjne.

W celu wyegzekwowania należności wymienionych w tytułach wykonawczych organ egzekucyjny podjął szereg czynności, w tym doręczył zobowiązanej tytuły wykonawcze. Doręczenia tytułów wykonawczych nastąpiły w trybie art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; od 27.02.2013 r. – Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.; od 7.01.2016 r. – Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.; w dacie wydania zaskarżonego postanowienia – Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.), zwanej dalej "k.p.a.".

26.10.2015 r. zobowiązana zapłaciła zaległości objęte tytułami wykonawczymi o numerach od SM [...] do [...] oraz częściowo należność dochodzoną na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]

Następnie, w piśmie z 2.03.2016 r. zobowiązana wystąpiła do organu egzekucyjnego o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...], [...], [...] oraz od [...] do [...], kwestionując doręczenie jej upomnień przedegzekucyjnych i odpisów tytułów wykonawczych oraz podnosząc zarzut przedawnianie dochodzonego obowiązku. Oświadczyła, że od ponad dziesięciu lat mieszka w W., a nie pod adresem [...], [...].

Postanowieniem z [...] organ egzekucyjny odmówił umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

W zażaleniu wniesionym na postanowienie organu egzekucyjnego zobowiązana zarzuciła naruszenie:

- art. 15 oraz art. 59 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r. poz. 599 ze zm.; w dacie wydania zaskarżonego postanowienia – Dz. U. z 2019 r. poz. poz. 1438 ze zm.), zwanej dalej "u.p.e.a.", przez przyjęcie skutecznego doręczenia upomnień przedegzekucyjnych,

- art. 26 § 5 u.p.e.a. przez przyjęcie skutecznego doręczenia odpisów tytułów wykonawczych i wszczęcia egzekucji administracyjnej,

- art. 44 § 4 k.p.a. przez przyjęcie skutecznego doręczenia upomnień i odpisów tytułów wykonawczych na podstawie doręczenia zastępczego pod adresem zameldowania, który nie jest adresem zamieszkania,

- art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.; w dacie wydania zaskarżonego postanowienia – Dz. U. z 2019 r. poz. 900 ze zm.), zwanej dalej "o.p.", przez przyjęcie, że egzekwowane zobowiązanie nie jest przedawnione, w sytuacji gdy nie dokonano czynności egzekucyjnych przerywających bieg terminu przedawnienia dochodzonych należności,

- art. 9 ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz. U. z 2016 r. poz. 476 ze zm.; w dacie wydania zaskarżonego postanowienia – Dz. U. z 2019 r. poz. 63 ze zm.), przez przyjęcie fikcji doręczenia na nieaktualny adres, gdy obowiązku aktualizacji nie dokonano.

W uzasadnieniu zażalenia zobowiązana podniosła, że od ponad dziesięciu lat mieszka i przebywa w W., oraz że nie otrzymała upomnień przedegzekucyjnych ani odpisów tytułów wykonawczych, niedoręczenie odpisów tytułów wykonawczych zobowiązanemu oznacza zaś, że egzekucja nie została wszczęta. Wyraziła pogląd, że zobowiązania podatkowe za lata 2007-2009 przedawniły się, a obowiązkiem organu egzekucyjnego jest umorzenie z urzędu postępowania egzekucyjnego w przypadku przedawnienia dochodzonego obowiązku. Zobowiązana zwróciła uwagę, że adres zameldowania nie musi być tożsamy z adresem faktycznego zamieszkania oraz stwierdziła, że adres wskazany w tytułach wykonawczych był błędny. W jej ocenie po otrzymaniu zwrotu korespondencji nie podjętych lub z adnotacją " adresat wyprowadził się", wierzyciel (będący w stanie niniejszej sprawy także organem egzekucyjnym), powinien ustalić aktualne miejsce zamieszkania zobowiązanej. Zobowiązana podkreśliła przy tym, że strona ma obowiązek powiadomienia organ egzekucyjny o zmianie swojego adresu dopiero "w toku postępowania i po skutecznym pouczeniu go o tym obowiązku i skutkach niezastosowania się do niego", zaś skuteczność doręczenia w trybie art. 44 § 1 k.p.a. jest uzależniona od skierowania korespondencji na prawidłowy adres zamieszkania strony. Zobowiązana stwierdziła także, że jeżeli adres wskazany przez wierzyciela nie jest aktualny, to tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów z art. 27 § 1 i 2 u.p.e.a. i powinien być zwrócony wierzycielowi. Jednocześnie zobowiązana stwierdziła, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] miał świadomość wysłania upomnień przedegzekucyjnych i tytułów wykonawczych na nieprawidłowy adres. Dla poparcia twierdzeń sformułowanych w zażaleniu zobowiązana odwołała się do poglądów prawnych przedstawionych w orzeczeniach sądów administracyjnych.

Dyrektor Izby Skarbowej w [...] postanowieniem z [...] uchylił postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z [...] w części dotyczącej tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...] i umorzył postępowanie organu I instancji w tym zakresie oraz utrzymał w mocy wymienione postanowienie organu I instancji w części dotyczącej tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...], [...] i [...]

Zobowiązana wniosła skargę na ostateczne postanowienie z [...] zaskarżąjąc je w części dotyczącej utrzymania w mocy postanowienia organu I instancji w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...], [...] i [...]

Wyrokiem z 28 października 2016 r., sygn. akt I SA/Lu [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę, jednak wyrok ten został uchylony wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 lutego 2019 r., sygn. akt II FSK 635/17, i sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z 6 września 2019 r., sygn. akt I SA/Lu 372/19, uchylił postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z [...]

Wymieniony wyrok stał się prawomocny 9.11.2019 r., zaś jego odpis z aktami sprawy przekazano Dyrektorowi Izby Administracji Skarbowej 12.12.2019 r.

Przedstawiając motywy rozstrzygnięcia podjętego w zaskarżonym postanowieniu, przytoczonego na wstępie, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził, że zobowiązanemu na każdym etapie postępowania egzekucyjnego przysługuje prawo do złożenia wniosku o umorzenie prowadzonego postępowania, oraz że umorzenie postępowania egzekucyjnego nastąpi, gdy zostaną zgłoszone przez zobowiązanego lub wierzyciela przeszkody lub wady postępowania, albo wtedy, gdy okoliczności te zostaną ujawnione w toku kontroli postępowania przeprowadzonej z urzędu przez organ egzekucyjny, przy czym przesłanki obligatoryjnego umorzenia postępowania egzekucyjnego określa art. 59 § 1 u.p.e.a.

Organ II instancji wskazał także, że obecnie wniosek zobowiązanej z 2.03.2016 r. o umorzenie postępowania pozostaje aktualny w odniesieniu do postępowań prowadzonych na podstawie tytułów wykonawczych o numerach [...] do [...], [...] i [...], gdyż rozstrzygnięcie tego wniosku w zakresie dotyczącym postępowań prowadzonych na podstawie tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...], zawarte w ostatecznym postanowieniu Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z [...] nie zostało przez zobowiązaną zaskarżone w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, pozostaje zatem w obrocie prawnym.

Organ II instancji zaznaczył, że, ponownie rozpatrując sprawę, zobowiązany jest uwzględnić treść wyroków z 27 lutego 2019 r., sygn. akt II FSK 635/17, i z 6 września 2019 r., sygn. akt I SA/Lu 372/19. Jednocześnie organ dodał, że w czasie, gdy trwało postępowanie przed sądami administracyjnymi, nastąpiła zmiana właściwości miejscowej organu egzekucyjnego i właściwy stał się Naczelnik Urzędu Skarbowego [...], który podejmował kolejne czynności w postępowaniach egzekucyjnych.

W związku z podnoszoną przez zobowiązaną kwestią braku doręczenia upomnienia organ II instancji przytoczył brzmienie art. 15 § 1 u.p.e.a. i stwierdził, że z akt sprawy wynika, że przed skierowaniem wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego w celu przymusowego wyegzekwowania zobowiązań wierzyciel doręczył zobowiązanej:

- 19.10.2010 r. upomnienia z [...] o numerach od [...] do [...] dotyczące zaległości w podatku od towarów i usług za: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...],

- 19.01.2011 r. upomnienie z [...]. nr [...] dotyczące zaległości w podatku od towarów i usług za [...] i [...],

- 2.01.2012 r. upomnienie z [...]. nr [...] dotyczące zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2007-2009.

Upomnienia te zostały doręczone zobowiązanej w trybie art. 44 k.p.a. pod adresem: [...], [...].

Odnosząc się natomiast do zarzucanego przez zobowiązaną braku doręczenia odpisów tytułów wykonawczych, organ II instancji przywołał treść regulacji art. 26 § 1 i § 5 pkt 1 i 2 u.p.e.a. , art. 18 u.p.e.a. oraz art. 39, art. 42 § 1, art. 43 i art. 44 § 1-4 k.p.a. i podniósł, że z akt sprawy wynika, że odpisy tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...], [...], [...] wraz z odpisami zawiadomień o zajęciu zostały przesłane przesyłką pocztową poleconą na adres: [...] [...], a doręczenie nastąpiło w trybie art. 44 k.p.a. Organ podkreślił, że ten adres wskazał wierzyciel w tytułach wykonawczych i był on zgodny z danymi adresowymi zobowiązanej istniejącymi w bazie ewidencyjnej organu egzekucyjnego, bowiem taki adres, jako adres miejsca zamieszkania oraz adres korespondencyjny, zobowiązana zgłosiła do Urzędu Skarbowego w [...] 16.02.2007 r. w zgłoszeniu identyfikacyjnym osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą [...] Z akt sprawy ponadto wynika, że zobowiązana nie dokonała zgłoszenia zmiany adresu zamieszkania, ani adresu do korespondencji, a także że zobowiązana ten adres wskazywała we wszystkich składanych do Urzędu Skarbowego w [...] w latach 2007-2012 dokumentach - deklaracjach [...] i zeznaniach o wysokości osiągniętego dochodu. Taki adres zobowiązana podała również w piśmie z 18.04.2011 r., w którym udzieliła pełnomocnictwa H. O.-S.. W tej sytuacji prawidłowe było – zdaniem organu - skierowanie przez wierzyciela i organ egzekucyjny na adres P. , [...] przesyłek zawierających wymienione wyżej upomnienia, odpisy tytułów wykonawczych o numerach: od [...] do [...], [...] i [...], a także odpisy zawiadomień o zajęciu rachunku bankowego w Banku [...] we W. z [...] Organ podkreślił, że przedstawioną ocenę, uznając ją za słuszną, podzielił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 27 lutego 2019 r., sygn. akt II FSK 635/17, wskazując: "(...) w latach 2007-2012 skarżąca składała deklaracje podatkowe do organu podatkowego, tożsamego z (późniejszym) organem egzekucyjnym, wskazując adres, którym następnie - w postępowaniu egzekucyjnym - posłużył się organ. Doręczenia upomnień (o ile zgodnie z prawem były niezbędne) oraz tytułów wykonawczych - realizowane przy wykorzystaniu wyżej wskazanego adresu były prawidłowe; dane wynikające z ewidencji oraz dane wynikające z deklaracji podatkowych były niesprzeczne, a więc stanowiły dostateczne uzasadnienie wysyłania korespondencji na wskazany w nich adres. W zakresie doręczeń z wymienionego okresu materiały sprawy w przedstawionym w postępowaniu kasacyjnym kształcie nie wskazują na zarzucane organowi egzekucyjnemu naruszenia prawa."

Jeśli natomiast chodzi o późniejszy okres, to – zdaniem organu II instancji – na podstawie materiału dowodowego sprawy należy stwierdzić, że 12.06.2012 r. organ egzekucyjny uzyskał informację dotyczącą miejsca zamieszkania zobowiązanej w W. oraz adresu prowadzonej przez nią działalności gospodarczej w W. i w oparciu o tę informację w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej, potwierdzoną w bazie Krajowego Rejestru Sądowego, organ egzekucyjny dokonał zawiadomieniem z [...]. nr [...] zajęcia wynagrodzenia za pracę zobowiązanej w Kancelarii P. w W., a następnie, zawiadomieniem z [...] nr [...], zajęcia przysługujących zobowiązanej wierzytelności w K. w W.. Odpis zawiadomienia z [...] dla zobowiązanej skierowano na adres W., ul. [...], gdzie zobowiązana odebrała je 23.07.2012 r.

Odpis zawiadomienia z 5.08.2015 r. nr [...] [...] o zajęciu rachunku bankowego w [...] S.A. w [...], doręczonego bankowi 10.08.2015 r., skierowany został do zobowiązanej na zgłoszony przez nią w deklaracji [...] za 2014 r. adres W., [...] gdzie 10.08.2015 r. odebrał je pełnoletni domownik, który podjął się oddania przesyłki adresatowi. W tym względzie organ dodał, że fakt skierowania korespondencji zawierającej zawiadomienie o zajęciu z 5.08.2015 r. na wskazany adres został błędnie oceniony w poprzednio prowadzonym postępowaniu zażaleniowym, gdyż organ II instancji błędnie wskazał wówczas, że przedmiotowy odpis zawiadomienia o zajęciu został doręczony w trybie art. 44 k.p.a.

Podsumowując powyższe, organ II instancji stwierdził, że przy doręczaniu upomnień, a także - w prowadzonym wobec zobowiązanej postępowaniu egzekucyjnym - odpisów tytułów wykonawczych i zawiadomień o zajęciu - do 2012 r. na adres [...], [...], a od 2012 r. na adres W., ul. [...], a następnie W., [...] organ I instancji nie naruszył przepisów art. 15, art. 26 § 5, art. 59 § 1 u.p.e.a. oraz art. 44 k.p.a.

W odniesieniu do twierdzenia zobowiązanej o przedawnieniu dochodzonych należności podatkowych organ II instancji wskazał na treść art. 70 § 1 i 4 o.p., uchwałę składu siedmiu sędziów Naczelnego Sąd Administracyjnego z 3 czerwca 2013 r., sygn. akt I FPS 6/12, a także na regulacje z art. 1a pkt 12 lit. a i art. 67 § 1 u.p.e.a. W tym kontekście zauważył, że akt sprawy wynikają następujące fakty:

1) Tytuł wykonawczy nr [...] obejmuje podatek od towarów i grudzień za grudzień 2007 r., styczeń 2008 r., kwiecień 2008 r. i wrzesień 2008 r., z terminami płatności odpowiednio: 25.01., 25.02., 26.05. i 27.10.2008 r., zatem bieg terminu przedawnienia rozpoczął się 1.01.2009 r.

- 8.11.2010 r. zajęto rachunek bankowy zobowiązanej w [...] S.A. W. (zawiadomienie z 28.10.2010 r. nr [...]); odpis zawiadomienia doręczono zobowiązanej 16.11.2010 r.; czynności te przerwały bieg terminu przedawnienia, który zaczął biec na nowo od 9.11.2010 r.;

- 10.08.2015 r. zajęto rachunek bankowy zobowiązanej w [...] S.A. w [...] (zawiadomienie z 5.08.2015 r. nr [...]); odpis zawiadomienia doręczono zobowiązanej 10.08.2015 r.; czynności te ponownie przerwały bieg terminu przedawnienia, który zaczął biec na nowo od 11.08.2015 r. (5-letni termin przedawnienia upłynąłby 11.08.2020 r.);

- po zmianie właściwości organu egzekucyjnego, zawiadomieniem z [...] nr [...] [...] zajęto rachunek bankowy zobowiązanej w A. S.A. w W..; odpis zawiadomienia o zajęciu doręczono zobowiązanej (jej pełnomocnikowi) 4.01.2019 r.; kolejne środki egzekucyjne zastosowano w 2019 r. (zawiadomienia z 30.05.2019 r. nr [...] [...] i z 19.12.2019 r. nr [...] - zajęcia wierzytelności pieniężnych zobowiązanej w Izbie Administracji Skarbowej w [...]);

2) Tytuł wykonawczy nr [...] obejmuje podatek od towarów i grudzień za październik 2008 r. oraz miesiące od czerwca do sierpnia 2009 r., z terminami płatności odpowiednio: 25.11.2008 r. oraz 27.07., 25.08. i 25.09.2009 r., w odniesieniu do których bieg terminu przedawnienia rozpoczął się odpowiednio: 1.01.2009 r. (VAT za październik 2008 r.) oraz 1.01.2010 r.

- 8.11.2010 r. zajęto rachunek bankowy zobowiązanej w B. S.A. W. (zawiadomienie z 28.10.2010 r. nr [...]); odpis zawiadomienia doręczono zobowiązanej 16.11.2010 r.; czynności te przerwały bieg terminu przedawnienia, który zaczął biec na nowo od 9.11.2010 r.;

- 10.08.2015 r. zajęto rachunek bankowy zobowiązanej w [...] S.A. w [...] (zawiadomienie z [...] nr [...]); odpis zawiadomienia doręczono zobowiązanej 10.08.2015 r.; czynności te ponownie przerwały bieg terminu przedawnienia, który zaczął biec na nowo od 11.08.2015 r. (5-letni termin przedawnienia upłynąłby 11.08.2020 r.);

- po zmianie właściwości organu egzekucyjnego, zawiadomieniem z 28.12.2018 r. nr [...] zajęto rachunek bankowy zobowiązanej w [...] S.A. w W..; odpis zawiadomienia o zajęciu doręczono zobowiązanej (jej pełnomocnikowi) 4.01.2019 r.; kolejne środki egzekucyjne zastosowano w 2019 r. (zawiadomienia z 30.05.2019 r. nr [...] i z 19.12.2019 r. nr [...] - zajęcia wierzytelności pieniężnych zobowiązanej w Izbie Administracji Skarbowej w [...]);

3) Tytuł wykonawczy nr [...] obejmuje podatek od towarów i usług za październik i grudzień 2009 r., z terminami płatności odpowiednio: 25.11.2009 r. i 25.01.2010 r., w odniesieniu do których bieg terminu przedawnienia rozpoczął się odpowiednio: 1.01.2010 r. i 1.01.2011 r.

- 8.11.2010 r. zajęto rachunek bankowy zobowiązanej w [...] S.A. W. (zawiadomienie z 28.10.2010 r. nr [...]); odpis zawiadomienia doręczono zobowiązanej 16.11.2010 r.; czynności te przerwały bieg terminu przedawnienia, który zaczął biec na nowo od 9.11.2010 r.;

- 10.08.2015 r. zajęto rachunek bankowy zobowiązanej w [...] S.A. w [...] (zawiadomienie z 5.08.2015 r. nr [...]); odpis zawiadomienia doręczono zobowiązanej 10.08.2015 r.; czynności te ponownie przerwały bieg terminu przedawnienia, który zaczął biec na nowo od 11.08.2015 r. (5-letni termin przedawnienia upłynąłby 11.08.2020 r.);

- po zmianie właściwości organu egzekucyjnego, zawiadomieniem z [...] nr [...] zajęto rachunek bankowy zobowiązanej w [...] S.A. w W..; odpis zawiadomienia o zajęciu doręczono zobowiązanej (jej pełnomocnikowi) 4.01.2019 r.; kolejne środki egzekucyjne zastosowano w 2019 r. (zawiadomienia z 30.05.2019 r. nr [...] i z 19.12.2019 r. nr [...] - zajęcia wierzytelności pieniężnych zobowiązanej w Izbie Administracji Skarbowej w [...]);

4) Tytuł wykonawczy nr [...] obejmuje podatek od towarów i usług za maj 2009 r. i wrzesień 2010 r., z terminami płatności odpowiednio: 25.06.2009 r. i 25.09.2010 r., w odniesieniu do których bieg terminu przedawnienia rozpoczął się odpowiednio: 1.01.2010 r. i 1.01.2011 r.

- 31.05.2011 r. zajęto rachunek bankowy zobowiązanej w [...] S.A. W. (zawiadomienie z 10.05.2011 r. nr [...]); odpis zawiadomienia doręczono zobowiązanej 13.06.2011 r.;

- 10.08.2015 r. zajęto rachunek bankowy zobowiązanej w [...] S.A. w [...] (zawiadomienie z 5.08.2015 r. nr [...]); odpis zawiadomienia doręczono zobowiązanej 10.08.2015 r.; czynności te ponownie przerwały bieg terminu przedawnienia, który zaczął biec na nowo od 11.08.2015 r. (5-letni termin przedawnienia upłynąłby 11.08.2020 r.);

- po zmianie właściwości organu egzekucyjnego, zawiadomieniem z 28.12.2018 r. nr [...] zajęto rachunek bankowy zobowiązanej w [...] S.A. w W..; odpis zawiadomienia o zajęciu doręczono zobowiązanej (jej pełnomocnikowi) 4.01.2019 r.; kolejne środki egzekucyjne zastosowano w 2019 r. (zawiadomienia z 30.05.2019 r. nr [...] i z 19.12.2019 r. nr [...] - zajęcia wierzytelności pieniężnych zobowiązanej w Izbie Administracji Skarbowej w [...]);

5) Tytuł wykonawczy nr [...] obejmuje podatek dochodowy od osób fizycznych za lata 2007-2009, z terminami płatności odpowiednio: 30.04.2008 r., 30.04.2009 r. i 30.04.2010 r., w odniesieniu do których bieg terminu przedawnienia rozpoczął się 1 stycznia odpowiednio: 2009 r., 2010 r. i 2011 r.

- 20.01.2012 r. zajęto rachunek bankowy zobowiązanej w [...] S.A. W. (zawiadomienie z 11.01.2012 r. nr [...]); odpis zawiadomienia doręczono zobowiązanej 31.01.2012 r.;

- 10.08.2015 r. zajęto rachunek bankowy zobowiązanej w [...] S.A. w [...] (zawiadomienie z 5.08.2015 r. nr [...]); odpis zawiadomienia doręczono zobowiązanej 10.08.2015 r.; czynności te ponownie przerwały bieg terminu przedawnienia, który zaczął biec na nowo od 11.08.2015 r. (5-letni termin przedawnienia upłynąłby 11.08.2020 r.);

- po zmianie właściwości organu egzekucyjnego, zawiadomieniem z 28.12.2018 r. nr [...] zajęto rachunek bankowy zobowiązanej w [...] S.A. w W..; odpis zawiadomienia o zajęciu doręczono zobowiązanej (jej pełnomocnikowi) 4.01.2019 r.; kolejne środki egzekucyjne zastosowano w 2019 r. (zawiadomienia z 30.05.2019 r. nr [...] i z 19.12.2019 r. nr [...] - zajęcia wierzytelności pieniężnych zobowiązanej w Izbie Administracji Skarbowej w [...]).

W ocenie organu II instancji, wobec powyższego należy stwierdzić, że należności podatkowe dochodzone na podstawie tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...], [...] i [...] nie uległy przedawnieniu i są nadal wymagalne.

M. N. wniosła skargę na opisane wyżej postanowienie, zarzucając ze postanowienie to zostało wydane z naruszeniem:

1. art. 15 § 1 oraz art. 59 § 1 u.p.e.a. przez przyjęcie, iż doszło skutecznie do doręczenia upomnienia skarżącej, a tym samym doszło do wszczęcia egzekucji, "podczas gdy nic takiego nie miało miejsca",

2. art. 26 § 5 u.p.e.a. przez przyjęcie, że doszło skutecznie doręczenia tytułów wykonawczych skarżącej, a tym samym doszło do wszczęcia egzekucji, "podczas gdy nic takiego nie miało miejsca",

3. art. 44 § 4 k.p.a. przez przyjęcie, że doszło skutecznie do doręczenia skarżącej upomnienia i tytułów wykonawczych na podstawie doręczenia zastępczego, podczas gdy doręczenie zastępcze jest skuteczne jedynie wówczas, gdy zostanie dokonane pod prawidłowym adresem zamieszkania, który niekonieczne będzie identyczny z adresem zameldowania, "co w niniejszej sprawie nie miało miejsca",

4. art. 70 § 1 o.p. przez przyjęcie, iż egzekwowane zobowiązanie nie jest przedawnione, podczas gdy termin przedawnienia zobowiązania podatkowego skarżącej upłynął, bowiem nie nastąpiła czynność przerywająca bieg tego terminu wobec braku rozpoczęcia postępowania egzekucyjnego wobec skarżącej,

5. art. 9 ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników przez przyjęcie fikcji doręczenia na nieaktualny adres skarżącej "w sytuacji, gdy skarżącej, i obowiązku aktualizacyjnego nie dokonała",

6. art. 187 § 1 w związku z art. 191 o.p. przez dowolną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego,

7. art. 210 § 1 pkt 4 i 6 oraz § 4 o.p. "przez niewskazanie podstawy prawnej decyzji oraz nie zawarcie w postanowieniu prawidłowego uzasadnienia prawnego",

8. art. 121 § 1 o.p. polegającym na niezastosowaniu zasady nakazującej organowi prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych,

9. art. 191 o.p. przez całkowicie dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego bezzasadne w świetle prawa, logiki, wiedzy i doświadczenia życiowego nieuwzględnienie dowodów korzystnych dla strony (w postaci dokumentów wskazujących ponad wszelką wątpliwość, że skarżącą od ponad 10 lat mieszka i przebywa w W., od 31.01.2011 r. nie posiada rachunku bankowego w [...] S.A. we W., nie posiada rachunku bankowego w [...] S.A.), a także brak uzasadnienia przyczyn odmowy wiarygodności tym dowodom, jak również braku odniesienia się przez organ do nich,

10. art. 43 k.p.a. przez błędną wykładnię skutkującą przyjęciem, że w sprawie doszło do prawidłowego doręczenia zastępczego, chociaż rzekomo osoba odbierająca korespondencję z 10.08.2015 roku nie legitymowała się żadnym upoważnieniem, brak jest nazwiska tejże osoby w zaskarżonym postanowieniu,

11. art. 43 k.p.a. przez błędne zastosowanie w sytuacji, gdy osoba, która rzekomo odebrała korespondencję z 10.08.2015 r. nie była dorosłym domownikiem, sąsiadem ani dozorcą, oraz na skutek przyjęcia, że odbiór korespondencji i podpisanie zwrotnego poświadczenia odbioru stanowi dorozumiane zobowiązanie się do oddania pisma adresatowi, "gdy w rzeczywistości tak nie jest".

W oparciu o powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia "i co najmniej zawieszenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przeciwko skarżącej".

Skarżąca wniosła także o "włączenie w poczet zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego następujących dokumentów na okoliczności poniżej wskazane":

a. wypowiedzenie umowy o prowadzenie rachunku bankowego skarżącej przez [...] z 31.01.2011 r. – na okoliczność, że od 31.01.2011 r. skarżąca nie posiadała jakiegokolwiek rachunku bankowego w [...],

b. umowa najmu lokalu mieszkalnego zawarta w 29.06.2012 r. pomiędzy K. z siedzibą w W. a A. M. G., dotycząca lokalu przy ul. [...] w W. – na okoliczność, że od 29.06.2012 r. skarżąca, jako prezes zarządu, wynajęła mieszkanie pod wskazanym adresem, w którym stale przebywała.

W uzasadnieniu skargi w kontekście art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. skarżąca podniosła, że wysłanie do zobowiązanego upomnienia nie jest wystarczające do wywołania skutków przewidzianych w prawie, dopiero jego doręczenie przez wierzyciela powoduje wystąpienie tych skutków, przy czym fakt doręczenia musi być bezsporny, bez względu na to czy nastąpiło w sposób standardowy, czy też zastępczy. W związku z tym skarżąca stwierdziła, podobnie jak w toku postępowania, że od ponad dziesięciu lat nie mieszka i nie przebywa pod adresem [...], [...], mieszka natomiast w W., gdzie była zameldowana pod adresem [...], [...], na okoliczność czego w toku postępowania przedstawiła dowody w postaci kopii dowodu osobistego, umów z [...] najmu lokalu mieszkalnego położonego w W., ul. [...], umowy abonenckiej z [...] na dostawę telewizji kablowej, faktury VAT z [...]/2010 od dostawcy usługi kablowej, umowy najmu lokalu mieszkalnego z [...] położonego w W. przy ul. [...] wraz z protokołem zdawczo-odbiorczym mieszkania, zaświadczenia z [...], zaświadczenia z przedszkola Nr [...]. Skarżąca podała, że w konsekwencji tego od wielu lat nie odbierała jakiejkolwiek korespondencji pod adresem [...] [...], oraz zarzuciła, że "Dyrektor Izby Skarbowej w [...]" w jakikolwiek sposób nie doniósł się do tych dowodów i w tym kontekście powołała się na przepisy art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 188, art. 191 o.p.

Skarżąca oświadczyła ponadto, że nigdy nie odbierała jakiejkolwiek korespondencji z Urzędu Skarbowego w [...], jak również jakakolwiek korespondencja z Urzędu Skarbowego w [...] nie została jej doręczona, ani przez pracowników urzędu skarbowego, ani za pośrednictwem poczty polskiej. Ponieważ zaś skarżąca nie otrzymała jakiegokolwiek tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę obecnej egzekucji, to nie nastąpiła też żadna czynność egzekucyjna przerywające bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, a zatem zobowiązania podatkowe przedawniły się - za rok 2008 w roku 2013, zaś za rok 2009 w roku 2014. Skarżąca zauważyła, że przedawnienie zobowiązania podatkowego następuje z mocy prawa, bez potrzeby wydawania odrębnej decyzji organu podatkowego w przedmiocie stwierdzenia przedawnienia, a upływ terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego powinien być brany z urzędu pod uwagę w trakcie postępowania podatkowego dotyczącego określenia wysokości zaległości podatkowej, a następnie w postępowaniu egzekucyjnym.

Kwestionując ustalenia przedstawione w zaskarżonym postanowieniu, że:

- w trybie art. 44 k.p.a. doręczono i upomnienia i postanowienia o wszczęciu egzekucji na adres [...],[...] do roku 2012,

- w trybie art. 44 k.p.a. doręczono i upomnienia i postanowienia o wszczęciu egzekucji na adres w W., ul. [...] od roku 2012,

- w trybie art. 44 k.p.a. doręczono i upomnienia i postanowienia o wszczęciu egzekucji na adres w W., [...],

skarżąca podniosła, że organ egzekucyjny:

- nie mógł jej doręczyć upomnienia i postanowienia o wszczęciu egzekucji na adres [...] [...] do roku 2012, bowiem od co najmniej 2006 r. skarżąca nie przebywa pod tym adresem, co zostało dowiedzione materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie,

- nie mógł jej doręczyć upomnienia i postanowienia o wszczęciu egzekucji na adres W., ul. [...] od roku 2012, bowiem co najmniej od 29.06.2012 r. skarżąca przebywała pod adresem W., ul. [...] i odbierała tam całą korespondencję,

- nie mógł jej doręczyć upomnienia i postanowienia o wszczęciu egzekucji na adres W., [...] 10.08.2015 r., bowiem "skarżąca nie odebrała, oraz kwestionuję w całości twierdzenia Dyrektora Izby Skarbowej [...], że przesyłka ta została odebrana przez dorosłego domownika, który zobowiązał się przekazać ją skarżącej. Nic takiego nie miało miejsca, oraz co bardzo charakterystyczne, to fakt, iż Dyrektor Izby Skarbowej w [...] nie podaje jakaż to osoba po pierwsze odebrała tę korespondencję, oraz przyjęła owo zobowiązanie. Jest to osoba na wskroś anonimowa".

Skarżąca zwróciła uwagę na przepisy prawa pocztowego regulujące doręczanie przesyłek rejestrowanych oraz na okoliczność, że za dorosłego domownika może być uznana tylko osoba pełnoletnia, która zamieszkuje z adresatem. W tym kontekście skarżąca podniosła, że "w aktach sprawy nic nie ma na temat tego jaka osoba odebrała korespondencję z dnia 10 sierpnia 2015 roku, czy była spokrewniona ze skarżącą, czy z nią zamieszkiwała".

Skarżąca zarzuciła także, że z naruszeniem zasady zaufania organ nie zajął stanowiska odnośnie do przywołanych przez skarżącą poglądów prawnych wyrażonych w wyrokach sądów administracyjnych, oraz że nie uwzględnił faktu, że w obrocie prawnym istnieją stanowiska sądów administracyjnych potwierdzające stanowisko skarżącej, które skarżąca przytoczyła w skardze.

Ponownie wskazując, że od samego początku adres wskazany na tytułach wykonawczych był błędny, niewłaściwy i nieaktualny, skarżąca stwierdziła, że odpowiedzialność za tę sytuację ponosi wierzyciel, który "mógł wystąpić do Urzędu Miasta Wydziału Spraw Obywatelskich Referatu Ewidencji Ludności i Meldunków oraz Centrum Personalizacji Dokumentów MSWiA w W. celem ustalenia aktualnego miejsca zamieszkania Wnioskodawcy".

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje:

Na wstępie należy wyjaśnić, że stosownie do art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli przedmiotem skargi jest, między innymi, postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym, na które służy zażalenie, zgodnie zaś z art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Taki właśnie tryb postępowania został zastosowany przy rozpoznaniu niniejszej sprawy sądowoadministracyjnej.

Przystępując natomiast do oceny zgodności z prawem postanowienia zaskarżonego w niniejszej sprawie sądowoadministracyjnej należy w pierwszej kolejności zauważyć, że postanowienie to jest drugim postanowieniem ostatecznym wydanym w załatwieniu wniosku skarżącej z 2.03.2016 r. o umorzenie postępowań egzekucyjnych prowadzonych wobec niej na podstawie tytułów wykonawczych o numerach [...], [...], [...], [...] i [...] zaskarżonym przez skarżącą. Kontrolując zgodność z prawem uprzednio wydanego w tym przedmiocie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z [...] w wyroku z 28 października 2016 r., sygn. akt I SA/Lu 742/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wywiódł, że przed ujawnieniem przez skarżąca innego adresu Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] miał prawo uznać podany wcześniej przez skarżącą adres zamieszkania – [...] [...] za aktualny i dokonywać na ten adres doręczeń, a doręczenia te były skuteczne zgodnie z art. 44 k.p.a. Jednocześnie, w związku z twierdzeniem skarżącej o przedawnieniu dochodzonych należności, sąd stwierdził, że:

. w odniesieniu do tytułów wykonawczych nr [...], [...], [...] - 8.10.2010 r. zastosowano środek egzekucyjny w postaci zajęcia rachunku bankowego, a do kolejnego zajęcia rachunku bankowego doszło 10.08.2015 r. i w tych okolicznościach termin przedawnienia zobowiązań podatkowych zakończy bieg 11.08.2020 r.,

. w odniesieniu do tytułu wykonawczego nr [...] - 31.05.2011 r. zastosowano środek egzekucyjny w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, 10.08.2015 r. ponownie zastosowano taki środek egzekucyjny, a bieg terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych zakończy się 11.08.2020 r.,

. w odniesieniu do tytułu wykonawczego nr [...] - 20.01.2012 r. zastosowano środek egzekucyjny przez zajęcie rachunku bankowego, 10.08.2015 r. także zajęto rachunek bankowy skarżącej, zatem bieg terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych zakończy się 11.08.2020 r.

Następnie Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) w wyroku z 27 lutego 2019 r., sygn. akt II FSK 635/17, uchylił wskazany wyżej wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu tego wyroku NSA wyjaśnił, że skargę kasacyjną skarżącej uznał za uzasadnioną w części i wywiódł, że skoro w latach 2007 – 2012 skarżąca w deklaracjach podatkowych wskazywała adres zamieszkania, którym następnie – w postępowaniu egzekucyjnym – posłużył się organ, to doręczenia upomnień (o ile były one niezbędne) oraz tytułów wykonawczych realizowane przy wykorzystaniu tego adresu były prawidłowe. Według NSA niesprzeczne dane, o których mowa, stanowiły dostateczne uzasadnienie wysyłania korespondencji na wskazany w nich adres, a zatem w zakresie doręczeń z wymienionego okresu materiały sprawy nie wskazują na naruszenie prawa przez organ egzekucyjny. Wątpliwości NSA wzbudziło natomiast doręczanie na ten sam adres zawiadomień o zastosowaniu środków egzekucyjnych w 2015 r., a w każdym razie po okresie składania deklaracji podatkowych skarżącej w latach 2007-2012 i w tym zakresie NSA uznał za konieczne rozważenie, czy organ egzekucyjny, będący także organem podatkowym, "mógł powziąć wątpliwości co do aktualności wykorzystywanego adresu, skoro drugie źródło dowodu na tę okoliczność, to jest deklaracje podatkowe, przestały wpływać do tego organu."

Uwzględniając wykładnię prawa i oceny prawne przedstawione w wymienionym wyroku NSA, wyrokiem z 6 września 2019 r., sygn. akt I SA/Lu 372/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z 23 czerwca 2016 r. W uzasadnieniu wyroku sąd podniósł, że braki w materiale dowodowym nie pozwalają na stwierdzenie, że doszło do prawidłowego doręczenia skarżącej zawiadomień o zastosowaniu środków egzekucyjnych, co miało miejsce w 2015 r., i wskazał, że w toku dalszego postępowania organ powinien zbadać dokładnie, czy była możliwość wysyłania tych zawiadomień na nowy adres zobowiązanej, jeżeli rzeczywiście uległ on zmianie, a pozyskanie go było dostępne dla wierzyciela – organu egzekucyjnego.

Przytoczenie rozstrzygnięć sądów, o których mowa wyżej było - zdaniem sądu orzekającego w niniejszej sprawie - niezbędne wobec treści skargi. Przede wszystkim wskazać bowiem należy, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie (por. też art. 193 p.p.s.a.). Nie można ponadto nie zauważyć, że stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu bierze zaś pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, z art. 190 p.p.s.a. wynika, że sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, a z mocy art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Konsekwencją przytoczonych unormowań jest między innymi i to, że w razie uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji przez NSA i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez sąd pierwszej instancji granice dalszego postępowania ulegają zawężeniu do tych aspektów prawnych sprawy, co do których zarzuty skargi kasacyjnej NSA ocenił jako uzasadnione.

Mając powyższe na względzie należy stwierdzić, że nie mogą być uznane za uzasadnione zarzuty i twierdzenia skargi zmierzające do podważenia skuteczności doręczenia skarżącej upomnień lub odpisów tytułów wykonawczych obejmujących zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące grudzień 2007 r, styczeń, kwiecień, wrzesień i październik 2008 r., od maja do sierpnia, październik i grudzień 2009 r., wrzesień 2010 r. oraz w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2007–2009. Z akt sprawy wynika, że czynności związane z doręczaniem upomnień, o których mowa, na adres skarżącej [...] [...], polegające na wysłaniu upomnienia, dwukrotnym awizowaniu przesyłki przez pocztę oraz zwrocie przesyłki do nadawcy – organu podatkowego, były podejmowane poczynając od 29.09.2010 r. (wysłanie pierwszego upomnienia) do 3.01.2012 r. (zwrot do nadawcy przesyłki zawierającej ostatnie z upomnień). Podobnie odpisy tytułów wykonawczych o numerach [...], [...], [...], [...] i [...], organ egzekucyjny przesłał na adres skarżącej [...], [...], odpowiednio 29.10.2010 r., 27.05.2011 r. i 16.01.2012 r., a zwrot do nadawcy ostatniej z przesyłek z powodu jej nieodebrania pomimo dwukrotnego awizowania, tak samo jak przesyłek wcześniejszych, nastąpił 1.02.2012 r. Ocenę co do zgodności z prawem tych czynności obejmuje zatem wykładnia prawa dokonana przez NSA w wyroku z 27 lutego 2019 r., sygn. akt II FSK 635/17, w którym - podnosząc, że stosownie do art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, że dane z ewidencji podatkowych mogą stanowić dowód miejsca zamieszkania określonej osoby, oraz że na miejsce zamieszkania skarżącej pod adresem [...], [...], wskazywały także dane ujawniane przez skarżącą w deklaracjach podatkowych - NSA ocenił, że dane te stanowiły dostateczne uzasadnienia wysyłania na wskazany adres korespondencji dla skarżącej co najmniej w okresie składania deklaracji podatkowych za lata 2007-2012. Wbrew zatem zarzutom skargi przy doręczaniu przedmiotowych upomnień oraz tytułów wykonawczych naruszono art. 44 k.p.a., wobec czego czynności te wywołały skutek, o którym mowa w art. 44 § 4 k.p.a. W konsekwencji jako nietrafne muszą być także ocenione zarzuty, że stosowane później przez organ egzekucyjny środki egzekucyjne nie mogły wywołać właściwych dla nich skutków, w tym określonego w art. 70 § 4 o.p., jako czynności podejmowane poza postępowaniem egzekucyjnym.

Z tych samych powodów na uwzględnienie nie zasługują zarzuty skargi dotyczące doręczanych skarżącej na adres [...] [...] zawiadomień o zastosowaniu środków egzekucyjnych w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w [...] S.A., co odbywało się w odniesieniu do poszczególnych wymienionych wyżej tytułów wykonawczych w okresie od 29.10.2010 r. (wysłanie pierwszego z zawiadomień) do 1.02.2012 r. (zwrot do nadawcy przesyłki z ostatnim z zawiadomień). Zawiadomienia te były doręczane skarżącej wraz z odpisami tytułów wykonawczych, o których mowa wyżej, i – jak wskazano wyżej – przyczyną zwrotu korespondencji do nadawcy było jej nieodebranie pomimo dwukrotnego awizowania, ze skutkiem doręczenia na, odpowiednio, 16.11.2010 r. w odniesieniu do pierwszych trzech z wymienionych tytułów wykonawczych, 13.06.2011 r. i 31.01.2012 r.

Jeśli natomiast chodzi o kwestionowanie przez skarżącą zajęć, o których mowa, z argumentacją, że od 2011 r. skarżąca nie posiadała już rachunku bankowego w wymienionym banku, to podnieść należy, że w wyroku z 28 października 2016 r., sygn. akt I SA/Lu 742/16, sąd stwierdził, że 31.05.2011 r. i 20.01.2012 r. organ egzekucyjny zastosował środek egzekucyjny przez zajęcie rachunku bankowego oraz ocenił, że czynności te doprowadziły do przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych. W związku z tą oceną sądu skarżąca nie sformułowała zarzutów w skardze kasacyjnej i zgodność z prawem tej oceny nie została zakwestionowana przez NSA. Wobec tego, uwzględniając unormowania zawarte w szczególności w art. 183 § 1 oraz art. 153 w związku z art. 193 p.p.s.a. należy – zdaniem sądu orzekającego w niniejszej sprawie - ocenić, że zarzut dotyczący nieskuteczności zajęć, o których mowa, nie jest uzasadniony. Niezależnie od tego zauważyć należy, że w odpowiedzi na zajęcia bank podał, że "na rachunkach bankowych, których posiadaczem jest M. N. (...), brak środków pieniężnych stanowi przeszkodę w realizacji zajęcia egzekucyjnego", z czego nie sposób wywieść, że skarżąca w dacie zajęcia nie była posiadaczem rachunku bankowego w tym banku.

Mając na uwadze wykładnię prawa i oceny dokonane w wyroku NSA w sprawie II FSK 635/17, należy stwierdzić, że zbędne było przeprowadzanie dowodów z dokumentów przedstawionych przez skarżącą wraz ze skargą na okoliczność, że w klatach 2010-2012 nie mieszkała ona pod adresem [...] [...]. Wskazać należy, że kopie umów najmu lokali mieszkalnych położonych w W. oraz dowody na ponoszenie kosztów związanych z tymi lokalami, a także zaświadczenia, skarżąca dołączyła do wniosku o umorzenie postępowań egzekucyjnych. Jednak NSA wiążąco w niniejszej sprawie ocenił, że nie przesądza to, że skarżąca nie miała miejsca zamieszkania pod wskazanym adresem, skoro konsekwentnie aż do 2012 r. ten właśnie adres ujawniała przed organami podatkowymi w składanych deklaracjach/zeznaniach podatkowych, zaś sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie pogląd ten podziela.

W odniesieniu zaś do złożonego przez skarżącą pisma BZ WBK S.A. z 31.01.2011 r. należy – zdaniem sądu - stwierdzić, że nie może ono zmienić oceny dokonanej w odniesieniu do zajęć rachunku bankowego we wskazanym banku w wyroku w sprawie I SA/Lu 742/16, niezakwestionowanych we wniesionej przez skarżącą skardze kasacyjnej, niezależnie od tego, że – jak wskazano wyżej – w odpowiedziach na zajęcia bank nie podał, że przeszkodą w realizacji zajęć jest nieprowadzenia dla skarżącej rachunku bankowego, wyjaśnił natomiast, że na rachunku, którego posiadaczem jest skarżąca, nie ma środków.

Zdaniem sądu zaskarżone postanowienie – wbrew zarzutom skargi – nie narusza prawa również w zakresie, w którym NSA uznał za uzasadnione zarzuty skargi kasacyjnej i w konsekwencji w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 6 września 2019 r., sygn. akt I SA/Lu 372/19, organ zobowiązany został do dokonania dokładnych ustaleń dotyczących doręczeń dla skarżącej dokonanych w 2015 r.

Jak wskazano wyżej, w wyroku NSA w sprawie II FSK 635/17 zostało ocenione, że w odniesieniu do okresu, gdy skarżąca składała zeznania podatkowe za lata 2007-2012, organ podatkowy/organ egzekucyjny bez naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 75 § 1 k.p.a., ustalił, że adresem zamieszkania skarżącej jest adres [...] [...], natomiast jako niedostatecznie ustalone ocenione zostało, czy organ egzekucyjny mógł uznać ten adres za miejsce zamieszkania skarżącej w późniejszym okresie. Co do tego późniejszego okresu, w zaskarżonym postanowieniu skutek w postaci kolejnego (po przerwach spowodowanych zajęciami wierzytelności z rachunku bankowego, o których mowa wyżej) przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych przypisany jednak został dopiero zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego skarżącej w mBank S.A., które nastąpiło 10.08.2015 r. (data doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego na podstawie, między innymi, wszystkich 5 wymienionych wyżej tytułów wykonawczych). Odpis przedmiotowego zawiadomienia doręczony został skarżącej na adres [...] [...] i pod tym adresem 10.08.2015 r. został przez doręczyciela wydany osobie o personaliach "A. F.", jako pełnoletniemu domownikowi, który podjął się oddania przesyłki adresatowi. W ocenie sądu doręczenie, o którym mowa, odpowiada wymogom prawa.

Z art. 40 § 1 i art. 42 § 1 k.p.a. wynika, że stronie będącej osobą fizyczną, która nie ustanowiła pełnomocnika, doręcza się pisma w szczególności w jej mieszkaniu. Jednocześnie art. 43 k.p.a. stanowi, że w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi, z tym że o doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania.

Zdaniem sądu przez określenie " jej mieszkanie" użyte w art. 42 § 1 k.p.a. należy rozumieć lokal, w którym dana osoba zamieszkuje, oznaczony konkretnym adresem. W odniesieniu natomiast do treści art. 43 k.p.a. należy – w ocenie sądu – wskazać, że wprawdzie ustawodawca nie zdefiniował określenia "dorosły domownik", jednak w znaczeniu słownikowym "domownik" oznacza stałego mieszkańca domu będącego członkiem rodziny, a także osobę stale przebywającą w danym domu, w tym na przykład lokatora lub pracownika domowego (por. np. "Słownik języka polskiego" pod red. W. Doroszewskiego za: internetowy Słownik języka polskiego, www.sjp.pwn.pl).

Wobec powyższego, skoro w zeznaniu [...] za 2014 r., złożonym 30.04.2015 r., skarżąca oświadczyła, że jej adresem zamieszkania jest adres w W. przy [...] to – w ocenie sądu – należy stwierdzić, że organ prawidłowo, bez naruszenia art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., ustalił, że adres ten jest adresem mieszkania skarżącej, o którym mowa w art. 42 § 1 k.p.a. Zauważyć przy tym należy, że oświadczenie, o jakim mowa, jest oświadczeniem wiedzy, a skutkiem oświadczenia o adresie zamieszkania innym niż dotychczas ujawniony przed organami podatkowymi jest uznanie, że została dokonana aktualizacja danych ewidencyjnych (por. art. 9 ust. 1d ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników).

Bez naruszenia wymienionych przepisów – w ocenie sądu - organ ustalił również, że doręczenie pod wymienionym wyżej adresem nastąpiło zgodnie z art. 43 § 1 k.p.a. Należy bowiem wskazać, że przesyłka zaadresowana na imię i nazwisko skarżącej oraz wymieniony adres została wydana przez pracownika poczty A. , jako pełnoletniemu domownikowi, który zobowiązał się oddać przesyłkę adresatowi. Okoliczność tę potwierdza treść dokumentu "potwierdzenie odbioru", który jest dokumentem urzędowym, korzystającym z domniemania prawdziwości w zakresie danych w nim stwierdzonych. Na fakt, że pracownik poczty upewnił się co do osoby, której wydał przesyłkę, wskazuje – zdaniem sądu – nie tylko poczynienie na dokumencie "potwierdzenie odbioru" stosownej adnotacji (zakreślenie, podkreślenie), ale także i to, że wpisał on czytelnie imię i nazwisko tej osoby. Dodać także należy, że na stałe funkcjonowanie wymienionej osoby w mieszkaniu skarżącej oraz akceptację skarżącej dla odbierania przez tę osobę korespondencji urzędowej kierowanej do skarżącej wskazuje również odebranie przez tę osobę przesyłki 14.03.2016 r. Natomiast fakt, że w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia personalia osoby, o której mowa, nie zostały wymienione, nie ma – w ocenie sądu – istotnego znaczenia.

Dla porządku dodać w tym miejscu należy, że w zaskarżonym postanowieniu – wbrew twierdzeniu skargi – nie ustalono, aby 10.08.2015 r. na adres [...] doręczane było upomnienie lub odpis tytułu wykonawczego. Ponadto, w związku z wywodem skargi o konieczności złożenia przez osobę odbierającą przesyłkę odrębnego oświadczenia o wspólnym zamieszkiwaniu z adresatem, należy zauważyć, że po pierwsze przesyłka z odpisem zawiadomienia o zajęciu, o której mowa wyżej, nie była doręczana w placówce pocztowej, lecz w mieszkaniu skarżącej, a po drugie ustalenie przez doręczającego przesyłkę okoliczności, o jakich mowa, potwierdzane jest przez doręczającego przesyłkę pracownika poczty i polega to na dokonaniu stosownych adnotacji na dokumencie "potwierdzenie odbioru".

W konsekwencji powyższego należy – zdaniem sądu - stwierdzić, że na uwzględnienie nie zasługują również zarzuty i twierdzenia skargi o przedawnieniu należności podatkowych egzekwowanych na podstawie 5 wymienionych wyżej tytułów wykonawczych. Skoro bowiem zgodnie z art. 70 § 1 o.p. zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku, stosownie zaś do § 4 tego artykułu bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony, zaś po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny, a ponadto – jak wyjaśniono wyżej - zgodne z prawem były opisane wyżej zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego skarżącej w [...] S.A. dokonane w latach 2010-2012, a także zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego skarżącej w [...] S.A. dokonane 10.08.2015 r., to organ prawidłowo wywiódł, że bieg terminu zobowiązania podatkowego:

. w podatku od towarów i usług za grudzień 2007 r., za styczeń, kwiecień i wrzesień 2008 r., za październik 2008 r., za miesiące od czerwca do sierpnia 2009 r. oraz za październik i grudzień 2009 r. został przerwany (co najmniej) w dniach 8.11.2010 r. i 10.08.2015 r.,

. w podatku od towarów i usług za maj 2009 r. i wrzesień 2010 r. został przerwany (co najmniej) w dniach 31.05.2011 r. i 10.08.2015 r.,

. w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2007-2009 został przerwany (co najmniej) w dniach 20.01.2012 r. i 10.08.2015 r.,

zatem termin przedawnienia upłynąłby 11.08.2020 r., tj. już po dacie wydania zaskarżonego postanowienia.

Niezależnie od powyższego należy podnieść, że w aktach sprawy znajdują potwierdzenie okoliczności przywołane w zaskarżonym postanowieniu, tj. że:

- 28.12.2018 r. organ egzekucyjny doręczył [...] S.A. zawiadomienie z 28.12.2018 r. o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego skarżącej w tym banku, przy czym odpis zawiadomienia doręczono skarżącej (jej pełnomocnikowi) 4.01.2019 r., zaś bank poinformował, że zajęcie rachunku prowadzonego dla skarżącej nie może być zrealizowane z powodu braku środków,

- 3.06.2019 r. organ egzekucyjny doręczył Dyrektorowi Izby Administracji Skarbowej zawiadomienie z 30.05.2019 r. o zajęciu innej wierzytelności przysługującej skarżącej, przy czym odpis zawiadomienia doręczono skarżącej 10.06.2019 r., a zajęta wierzytelność (z tytułu zwrotu kosztów postępowania sądowego) istniała.

Wbrew twierdzeniu skarżącej, z pisma [...] S.A. nie wynika, że skarżąca nie posiada w tym banku rachunku bankowego, a jedynie to, że na rachunku bankowym prowadzonym przez ten bank dla skarżącej nie ma środków. Jednocześnie jednak wskazać należy, że organ nie wyjaśnił, jakie było uzasadnienie prawne dla doręczenia zawiadomienia z 28.12.2018 r. pełnomocnikowi skarżącej ani czy to uzasadnienie prawne, jeżeli istniało, upadło przed doręczeniem zawiadomienia z 30.05.2019 r. Jeśli natomiast chodzi o zawiadomienie z 19.12.2019 r. o zajęciu innej wierzytelności przysługującej skarżącej od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, to wskazać należy, że w przedstawionych sadowi aktach sprawy brak jest dowodu doręczenia tego zawiadomienia zarówno dłużnikowi zajętej wierzytelności, jak i skarżącej.

Sąd nie podziela także zarzutów dotyczących naruszenia przez organ zasady zaufania, co – w świetle skargi – ma polegać na tym, że organ nie odniósł się do cytowanych przez skarżącą fragmentów uzasadnień orzeczeń sądów administracyjnych. Wskazać w tym względzie należy, że obowiązkiem organów w niniejszej sprawie było dokonanie ustaleń koniecznych do rozstrzygnięcia wniosku o umorzenie postępowania na podstawie art. 59 § 1 u.p.e.a. Ustalenia te – zdaniem sądu – zostały dokonane bez naruszenia prawa, co wyjaśniono wyżej. Ponadto organ przedstawił te ustalenia w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia z wyjaśnienie, na jakiej podstawie zostały one dokonane i jakie mają znaczenie dla wyniku sprawy w świetle konkretnych, wskazanych w uzasadnieniu, przepisów prawa. W tej sytuacji okoliczność, że organ nie odniósł się do wszystkich twierdzeń skarżącej, nie może mieć istotnego znaczenia dla wyniku sprawy.

Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 151 p.p.s.a. sąd skargę oddalił.