Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 382/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-03-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6553
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Prezes Agencji Rynku Rolnego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152, art 153, art. 200, art. 205 § 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2007 nr 299 poz 1 art. 72 ust. 3, art. 73 ust. 3,
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007 r. ustanawiające wspólną organizację rynków rolnych oraz przepisy  szczegółowe dotyczące niektórych produktów rolnych ("rozporządzenie o jednolitej wspólnej organizacji rynku")
article: art. 32 ust. 1
journal: Dz.U. 2009 nr 11 poz 65
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych- tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 30 poz 16 art. 31
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla  rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr  1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania (spr.), Sędzia WSA - Irena Jakubiec - Kudiura, Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 marca 2015 r. sprawy ze skargi J.M. na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie zmniejszenia kwoty indywidualnej dostaw 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Prezesa Agencji Rynku Rolnego na rzecz J.M. kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest decyzja Prezesa Agencji Rynku Rolnego (dalej: ,,Prezes Agencji") z dnia [...] marca 2014 r. o numerze [...], utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w L. z dnia [...] czerwca 2012 r. (dalej: ,,Dyrektor Oddziału’’) w sprawie cofnięcia J.M. kwoty indywidualnej dostaw. Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. o numerze [...] Dyrektor Oddziału orzekł o zmniejszeniu J.M. (dalej: "skarżący") kwoty indywidualnej dostaw o 3556 kg. Wobec powyższego od roku kwotowego 2012/2013 dostawcy przysługuje kwota indywidualna dostaw w wysokości 5056 kg o referencyjnej zawartości tłuszczu 40,553 g/kg. W podstawie prawnej decyzji powołano art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych (Dz.U. z 2009 r., Nr 11, poz. 65 ze zm.) – dalej: "ustawa o organizacji rynku mleka". Uzasadniając rozstrzygnięcie organ wskazał, iż skarżący w roku kwotowym 2011/2012 wprowadził do obrotu mleko lub przetwory mleczne w ilości mniejszej niż 70 % przyznanej mu kwoty indywidualnej.

W odwołaniu z dnia [...] lipca 2012 r. skarżący podniósł, że wcześniej padły mu dwie krowy, natomiast po wycieleniu się jałówek będzie mógł odstawiać więcej mleka do podmiotu skupującego.

Po rozpatrzeniu odwołania, Prezes Agencji decyzją z [...] sierpnia 2012 r. utrzymał w mocy decyzję wydaną przez organ I instancji. W uzasadnieniu podał, że z informacji zawartych w rejestrze producentów prowadzonym przez Dyrektora Oddziału wynika, że w okresie od dnia [...] kwietnia 2011 r. do dnia [...] marca 2012 r. skarżący sprzedał do podmiotu skupującego mleko w ilości 5056 kg, natomiast na dzień [...] kwietnia 2011 r. posiadał kwotę indywidualną dostaw w wysokości 8612 kg. Zatem w roku kwotowym 2011/2012 wykorzystał zaledwie 58,70 % kwoty indywidualnej.

Prezes Agencji, powołując się na art. 32 ust. 1 ustawy o organizacji rynku mleka wyjaśnił, że w przypadku gdy producent wprowadził do obrotu w roku kwotowym mleko i przetwory mleczne w ilości mniejszej niż 70% kwoty indywidualnej przysługującej mu na dzień [...] kwietnia danego roku kwotowego, właściwy miejscowo dyrektor oddziału terenowego Agencji zmniejsza, w drodze decyzji, kwotę indywidualną o jej niewykorzystaną część. Jednocześnie wskazał, iż przepis art. 72 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007 r. ustanawiającego wspólną organizację rynków rolnych oraz przepisy szczegółowe dotyczące niektórych produktów rolnych ("rozporządzenie o jednolitej wspólnej organizacji rynku’’) - (Dz. U. UE. L. 07.299.1) dalej: ,,rozporządzenie Rady nr 1234/2007", wylicza sytuacje, kiedy zmniejszenie kwoty indywidualnej nie nastąpi. Są to przypadki siły wyższej oraz należycie uzasadnione przypadki mające tymczasowy wpływ na zdolność produkcyjną gospodarstwa rolnego. Organ odwoławczy zauważył, że przykładowe przypadki siły wyższej wyliczone zostały w art. 31 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. L 030, 31.01.2009), dalej: ,,rozporządzenie Rady nr 73/2009". Są to między innymi śmierć rolnika, długookresowa niezdolność rolnika do pracy, poważna klęska żywiołowa w dużym stopniu dotykająca grunty rolne gospodarstwa, wypadek powodujący zniszczenie w gospodarstwie budynków dla zwierząt gospodarskich, choroba epizootyczna dotykająca wszystkie zwierzęta gospodarskie rolnika lub części tych zwierząt.

W ocenie Prezesa Agencji, przedstawione przez stronę okoliczności nie mogą stanowić wystarczającej przesłanki do uwzględnienia odwołania. W szczególności organ zauważył, iż padnięcia krów w gospodarstwie skarżącego miały miejsce w grudniu 2009 r. i w lipcu 2010 r., a zatem nie dotyczą one roku kwotowego 2011/2012. Ponadto organ podniósł, że w roku kwotowym 2010/2011 skarżącemu nie została zmniejszona kwota indywidualna pomimo jej niewykorzystania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpatrzeniu skargi J.M., wyrokiem z 28 listopada 2013 r. sygn. akt V SA/Wa 2306/12 uchylił powyższą decyzję Prezesa Agencji z [...] sierpnia 2012 r. z powodu wydanie jej z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd stwierdził, że niespornie skarżący w roku kwotowym 2011/2012 wprowadził do obrotu mleko w ilości 5056 kg. Sprzedaż wyniosła 58,70 % posiadanej kwoty indywidualnej. W związku z powyższym organ miał podstawy do dokonania w drodze decyzji zmniejszenia kwoty indywidualnej przysługującej skarżącemu o jej niewykorzystaną część, na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy o organizacji rynku mleka. Jednakże przed wydaniem takiej decyzji organ obowiązany był rozważyć, czy okoliczności podnoszone przez stronę w toku postępowania nie uzasadniają odstąpienia od zastosowania tej sankcji. Z tego obowiązku, w ocenie Sądu, organ nie wywiązał się w sposób należyty. Prawo krajowe nie reguluje odstępstw do zasady wyrażonej w powyższym przepisie. W zakresie odstępstwa są wiążące i bezpośrednio stosowane przez Polskę przepisy unijne zawarte w rozporządzeniu Rady nr 1234/2007. Stosownie do art. 72 ust. 3 tego rozporządzenia, zmniejszenie indywidualnej ilości referencyjnej o jej niewykorzystaną część nie znajduje zastosowania w przypadku siły wyższej i w należycie uzasadnionych i uznanych przez właściwe organy przypadkach tymczasowo wpływających na zdolność produkcyjną danych producentów. Do przypadków tych w art. 31 rozporządzenia Rady nr 73/2009 zaliczono przykładowo: śmierć rolnika, długookresową niezdolność rolnika do pracy, poważną klęskę żywiołową w znacznym stopniu dotykającą grunty rolne gospodarstwa, zniszczenie budynków inwentarskich gospodarstwa w drodze wypadku, epidemię dotykającą część lub cały żywy inwentarz gospodarza. Z powyższego wynika, iż aby możliwe było odstąpienie od zastosowania sankcji przewidzianej w art. 32 ust. 1 ww. ustawy krajowej, muszą wystąpić zdarzenia, które można uznać za przypadki działania siły wyższej lub inne należycie uzasadnione i uznane przez właściwy organ okoliczności o charakterze nadzwyczajnym, oraz - zdarzenia te muszą mieć bezpośredni wpływ na zdolność produkcyjną danego producenta rolnego w roku kwotowym, który podlega rozliczeniu. Oznacza to, że ustawodawca kładzie nacisk nie tylko na charakter okoliczności, które mogą wpłynąć na zdolność produkcyjną gospodarstwa rolnego, lecz również na rozmiar skutków spowodowanych przez takie zdarzenie.

W ocenie Sądu, padnięcie krowy w lipcu 2010 r. mogło niewątpliwie wpłynąć na dostawy realizowane przez skarżącego w roku kwotowym 2010/2011, i mogło skutkować ewentualną decyzją o zmniejszeniu bądź niezmniejszeniu kwoty indywidualnej na rok 2011/2012. Natomiast na decyzję organu o niezmniejszeniu kwoty indywidualnej w roku kwotowym 2010/2011 mógł mieć wpływ wyłącznie fakt padnięcia w gospodarstwie skarżącego krowy w grudniu 2009 r. To zresztą zdaje się wynikać z wydruku z systemu ewidencji – karta 12 akt administracyjnych, gdzie wskazany jest rok kwotowy 2010/2011 – brak redukcji – padnięcie krowy. Dokument ten nie został powołany ani w żaden sposób omówiony w decyzjach obu instancji. Można jedynie domyślać się, że był on podstawą do zapisu, który znalazł się w zaskarżonej decyzji, iż "z powodu tych zdarzeń (padnięcie krów) nie została skarżącemu zmniejszona kwota indywidualna w roku kwotowym 2010/2011.

Z powyższego zdaniem Sądu wynika, że organy nie odniosły się do sytuacji, jaka wyniknęła w gospodarstwie skarżącego w związku z padnięciem krowy w lipcu 2010 r. W decyzji zabrakło informacji, jak wyglądały dostawy mleka w poszczególnych latach kwotowych, w których w gospodarstwie skarżącego wystąpiły nadzwyczajne okoliczności – padnięcie krów. Nie wiadomo, w jakiej wysokości skarżący wykorzystał kwotę indywidualną w roku kwotowym 2010/2011, a więc w roku, w którym padła jedna z krów. Z decyzji wynika, że skarżącemu nie zmniejszono kwoty indywidualnej w roku kwotowym 2010/2011 co oznacza, że nie wykorzystał kwoty w roku poprzedzającym – 2009/2010, brak jest natomiast informacji odnośnie wykorzystania kwoty w roku 2010/2011.

Zdaniem Sądu uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia wymogów z art. 107 § 3 k.p.a. Decyzja organu pierwszej instancji w ogóle nie odnosi się do wskazanych przez skarżącego przesłanek. Prezes Agencji w swojej decyzji powołał regulacje prawne, w oparciu o które wydał zaskarżone rozstrzygnięcie, przywołał także okoliczności wskazane przez skarżącego ale – poza padnięciem krów nie ustosunkował się do nich. Nie wyjaśnił np., dlaczego nie mogą zostać uwzględnione wskazane przez skarżącego okoliczności dotyczące wycielenia się jałówek.

Sąd wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ podda pod rozwagę wszystkie podnoszone przez skarżącego argumenty, łącznie z podniesionymi w skardze do Sądu okolicznościami wywłaszczenia gruntów ornych i zniszczenia łąk w związku z budową drogi, co w ocenie skarżącego uniemożliwiło mu wywiązanie się z dostaw mleka w ustalonej wysokości. Przeanalizuje także wpływ zdarzeń losowych w gospodarstwie skarżącego na dostawy mleka w poszczególnych latach kwotowych. I dopiero w oparciu o tak ustalony stan faktyczny podejmie decyzje w przedmiocie ewentualnego zmniejszenia skarżącemu kwoty indywidualnej w roku kwotowym 2012/2013.

Ponownie orzekając w sprawie Prezes Agencji zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału z [...] czerwca 2012 r.

W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że zwrócił się pismem z [...] stycznia 2014 r. do skarżącego o udokumentowanie wszystkich powodów niewykorzystania kwoty indywidualnej dostaw w co najmniej 70% w roku kwotowym 2011/2012 tj. o przesłanie zaświadczenia lekarza weterynarii potwierdzającego wystąpienie problemów zdrowotnych krów, które padły w roku 2009 i 2010, okresów ich leczenia lub kopii książki leczenia zwierząt gospodarskich. Ponadto wezwano skarżącego do udokumentowania poniesionych kosztów leczenia krów oraz nadesłania dokumentacji potwierdzającej wywłaszczenie gruntów ornych, a także dokumentacji potwierdzającej zniszczenie plonu oraz łąki w związku z budową drogi.

Prezes Agencji stwierdził, że skarżący, odpowiadając na wezwanie, wyjaśnił w piśmie, które wpłynęło do organu [...] stycznia 2014 r., że lekarz który leczył jego krowy nie posiada żadnej dokumentacji dotyczącej leczenia, ponieważ nie prowadzi już działalności w tym zakresie. Jednocześnie oświadczył, iż jedna z krów leczona była dwukrotnie w kierunku grypy, a druga miała ostre porażenie poporodowe, natomiast koszty leczenia wynosiły co najmniej 2 tys. zł. Skarżący wskazał w powyższym piśmie, że z powodu zamulenia kanału melioracyjnego przez firmę S. poniósł duże straty tj. wygniło 40 arów owsa, zalane zostały łąki, uprawa ziemniaków, zalane żyto, w innych działkach nastąpiły podtopienia i duże straty z powodu wygnicia mieszanki. Strona oświadczyła, iż poniosła duże koszty nawozów sztucznych - ponad 3 tys. zł, a mimo tego wystąpiły straty w plonach uprawianych roślin. W związku z powyższym strona zmuszona jest dokupować paszę dla zwierząt. Do wyjaśnień strona załączyła pismo Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] października 2013 r., dotyczące budowy drogi ekspresowej [...] węzeł [...] - węzeł [...] ([...]) odcinek [...], od km [...] do km [...], będące odpowiedzią GDDKiA na pismo J.M. w sprawie utrudnionego dojazdu do działek rolnych oraz żądania wypłaty odszkodowania z poniesionej z tego tytułu szkody. Z załączonego pisma wynika, że skarżącemu został przedstawiony sposób dojazdu do nieruchomości stanowiącej jego własność oraz termin czyszczenia rowu melioracyjnego, także że GDDKiA nie rekompensuje roszczeń odszkodowawczych za wydłużenie dojazd do pól.

Prezes Agencji stwierdził, że pismem z dnia [...] stycznia 2014 r. ponownie zwrócił się do strony o przesłanie dokumentacji potwierdzającej okoliczności niewykorzystania kwoty indywidualnej w co najmniej 70% w roku kwotowym 2011/2012. Odpowiadając na powyższe skarżący w piśmie z [...] lutego 2014 r. (data wpływu pisma do organu) wskazał, iż przekroczył posiadaną KI w lutym 2014 r. Strona podtrzymała argumentację zawartą w poprzednich pismach wskazując na niewykorzystanie posiadanej kwoty indywidualnej w roku kwotowym 2011/2012 z powodu padnięcia dwóch krów i wynikającym z konieczności ich leczenia brakiem środków finansowych na zakup nowych. Do pisma J.M. załączył kserokopie następujących dokumentów:

• Faktura VAT RR nr [...] wystawiona przez S. w W. (informacja o ilości dostarczonego mleka za miesiąc styczeń 2014 r.),

• Decyzja nr [...] z dnia [...].01.2013 r. wydana przez Burmistrza Miasta Z. ustalająca wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2013,

• pokwitowania wpłaty ubezpieczenia budynków,

• potwierdzenia wpłat na łączne zobowiązanie pieniężne w łącznej kwocie 527 zł,

• Dokument obowiązkowego ubezpieczenia budynków i/lub odpowiedzialności cywilnej z dnia [...].11.2013 r.,

• Faktura VAT nr: [...] z dnia [...].09.2013 r. dotycząca zakupu pszenżyta i żyta ozimego, wystawiona przez O.

• Dokument dostawy wyrobów węglowych nr [...] z dnia [...].11.2013 r.,

• paragon fiskalny za zakup artykułów rolnych,

• dowód wpłaty na rzecz P. przez K.M.,

• dokument wystawiony przez KRUS oraz potwierdzenie wpłaty na rzecz KRUS,

• Zawiadomienie o wszczęciu postępowania, wystawione przez [...] Urząd Wojewódzki, dotyczące odszkodowania z tytułu nabycia z mocy prawa przez Skarb Państwa prawa własności nieruchomości, zezwalającej na budowę inwestycji drogowej.

Ponadto skarżący załączył fragment informacji dla klienta wystawionej przez P. S.A.

Dokonując analizy materiał dowodowy zgromadzonego w sprawie Prezes Agencji wskazał, iż brak jest podstaw do zmiany decyzji organu I instancji. Wskazał, że z Systemu Identyfikacji i Rejestracji Zwierząt prowadzonego przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wynika, że w gospodarstwie skarżącego w dniu [...] grudnia 2009 r., czyli w trakcie trwania roku kwotowego 2009/2010, padła krowa o nr kolczyka [...] oraz wycieliły się 2 jałówki, z czego strona zostawiła jedną jałówkę, a drugą sprzedała. Z rejestru dostaw prowadzonego przez Dyrektora OT ARR w L. wynika, że w roku kwotowym 2009/2010 strona sprzedała do podmiotu skupującego mleko w ilości 3594 kg.

Organ wyjaśnił ponadto, że w następnym roku kwotowym 2010/2011 skarżący w okresie od [...] kwietnia 2010 r. do [...] marca 2011 r. sprzedał do podmiotu skupującego mleko w ilości 4216 kg, natomiast na dzień [...] kwietnia 2010 r. posiadał kwotę indywidualną dostaw w wysokości 8612 kg. W związku z powyższym w roku kwotowym 2010/2011 skarżący wykorzystał 48,95% KI stanowiącej jego własność w dniu [...] kwietnia 2010 r. Ponadto jak zauważył organ orzekający z Systemu Identyfikacji i Rejestracji Zwierząt prowadzonego przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wynika, że w trakcie trwania roku kwotowego 2010/2011 w gospodarstwie skarżącego nie było wcieleń jałówek.

Odnosząc się do powyższego organ zauważył, iż okoliczności padnięcia krów w dniu [...] grudnia 2009 r., czyli pod koniec roku kwotowego 2009/2010 oraz w dniu [...] lipca 2010 r. zostały uznane jako przyczyny uzasadniające niewykorzystanie przez stronę KI w roku kwotowym 2010/2011, gdyż wystąpiły tuż przed oraz w trakcie trwania rozliczanego roku kwotowego 2010/2011. Dlatego też Dyrektor Oddziału odstąpił od zmniejszenia stronie KI w roku kwotowym 2010/2011, pomimo iż z przeprowadzonej analizy dostaw mleka realizowanych przez stronę w roku kwotowym 2009/2010, po miesiącu grudniu 2009 r., w którym padła krowa, stwierdzono nieznaczny spadek w ilości dostarczanego mleka, natomiast w roku kwotowym 2010/2011 stwierdzono, iż w miesiącach następujących po miesiącu padnięcia krowy, czyli po lipcu 2010 r., nie zanotowano zmniejszenia ilości mleka dostarczanego przez stronę do podmiotu skupującego.

Zdaniem Prezesa Agencji przy rozliczaniu roku kwotowego 2011/2012 podnoszone przez stronę okoliczności padnięcia krów nie mogą być wzięte pod uwagę, gdyż miały one miejsce pod koniec roku kwotowego 2009/2010 oraz w połowie roku kwotowego 2010/2011. Natomiast rozliczany rok kwotowy 2011/2012 trwał od dnia [...] kwietnia 2011 r. do dnia [...] marca 2012 r. Ponadto pomimo pisemnego wezwania strony do przesłania dokumentów potwierdzających chorobę krów oraz konieczność ich leczenia jak i również dokumentów potwierdzających poniesione koszty leczenia krów, które mogłyby stanowić dowód wskazujący na przyczynę pogorszenia funkcjonowania gospodarstwa, skarżący nie przesłał wskazanych dokumentów. Organ zauważył, że w rozliczanym roku kwotowym 2011/2012 w gospodarstwie skarżącego doszło do wycielenia jałówki co pozwala jedynie przypuszczać, że dostawy skarżącego w przyszłości rokują wykorzystanie posiadanej KI, nie mogą natomiast być uznane za okoliczność wyjaśniającą niewykorzystanie KI w rozliczanym roku. Organ wskazał, iż wymiana stada krów jak i wycielenia należą do normalnych i typowych zjawisk, które występują w każdym gospodarstwie. Są to zdarzenia zaplanowane, natomiast producent wiedząc, iż mają one wpływ na wydajność jego gospodarstwa powinien uwzględnić ich wystąpienie w każdym roku kwotowym.

Ponadto zdaniem organu, każdy producent powinien dążyć do wykorzystania całości posiadanej KI przysługującej mu na dzień [...] kwietnia danego roku kwotowego, natomiast ustawodawca, mając na uwadze fakt występowania takich zjawisk jak np. wycielenie, dopuścił możliwość wykorzystania kwoty indywidualnej w mniejszej ilości tj. 70% bez żadnych konsekwencji prawnych dla dostawcy, takich jak zmniejszenie posiadanej kwoty indywidualnej.

Odnosząc się do kolejnych powodów wskazanych przez skarżącego, dotyczących niewykorzystania KI w roku kwotowym 2011/2012, tj. strat związanych z podtopieniem łąk i plonów oraz wywłaszczeniem gruntów Prezes Agencji stwierdził, że pomimo wezwania skarżącego do udokumentowania powyższych okoliczności skarżący ich nie udokumentował. Skarżący nie udokumentował również kosztów związanych z zalaniem łąk i zniszczeniem plonów. Natomiast faktury oraz paragony za zakup artykułów rolnych oraz dokumenty potwierdzające poniesione koszty związane z funkcjonowaniem gospodarstwa nie mogą zostać uznane przez organ za koszty, które zostały poniesione przez stronę w związku z wystąpieniem w jego gospodarstwie przypadków siły wyższej oraz należycie uzasadnionych przypadków mających tymczasowy wpływ na zdolność produkcyjną gospodarstwa rolnego.

Zdaniem organu odwoławczego pismo Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] października 2013 r., dotyczące budowy drogi ekspresowej [...] węzeł [...] - węzeł [...] ([...]) odcinek [...], od km [...] do km [...] stanowi jedynie odpowiedz GDDKiA na pismo J.M. w sprawie utrudnionego dojazdu do działek rolnych oraz żądania wypłaty odszkodowania z poniesionej z tego tytułu szkody. Pismo to nie potwierdza podnoszonych przez stronę strat poniesionych w związku z budową drogi ekspresowej. Oceniając przedłożony przez skarżącego dokument wystawiony przez [...] Urząd Wojewódzki dotyczący wszczęcia postępowania w sprawie odszkodowania, z tytułu nabycia z mocy prawa przez Skarb Państwa prawa własności nieruchomości, zezwalającej na budowę inwestycji drogowej organ stwierdził, że dokument ten nie może być uznany jako dowód w sprawie, gdyż nie jest opatrzony datą ani podpisem.

Reasumując Prezes Agencji nie znalazł podstaw do zmiany decyzji organu I instancji z uwagi na to, iż podnoszone przez skarżącego powody niewykorzystania KI w co najmniej 70% w roku kwotowym 2011/2012 nie zostały w należyty sposób udokumentowane przez skarżącego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący podniósł, że nie zgadza się z decyzją Prezesa Agencji z [...] marca 2014 r. ponieważ jest dla niego krzywdząca. Stwierdził, że podał powody niewykorzystania kwoty indywidualnej, tj. padnięcie dwóch najlepszych krów, które wcześniej były leczone. Wyjaśnił, że w zaskarżonej decyzji podano nieprawdę ponieważ w piśmie [...] Urzędu Wojewódzkiego, którego kserokopię załączył do skargi, wskazane jest ile areału uprawnego zajęte zostało pod budowę trasy [...].

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.; dalej: ,,p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Rozpoznając skargę w świetle powyższych kryteriów uznać należało, że zasługuje ona na uwzględnienie.

Kluczowe znaczenie dla oceny zaskarżonej decyzji miało ustalenie, czy Prezes Agencji orzekając ponownie, po wyroku WSA w Warszawie z 28 listopada 2013 r. sygn. akt V SA/Wa 2306/12, zastosował się do zaleceń i oceny prawnej zawartych w tym wyroku.

Należy przypomnieć, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.

W wyroku z 28 listopada 2013 r. o sygn. akt V SA/Wa 2306/12 Sąd stwierdził, że odstępstwa od stosowania zmniejszenia - na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy o organizacji rynku mleka - kwoty indywidualnej o jej niewykorzystaną część, wynikają z art. 73 ust. 3 rozporządzenia Rady nr 1234/2007. Wskazany unijny przepis stanowi, że zmniejszenie indywidualnej ilości referencyjnej o jej niewykorzystaną część nie znajduje zastosowania w przypadku siły wyższej i w należycie uzasadnionych i uznanych przez właściwe organy przypadkach tymczasowo wpływających na zdolność produkcyjną danych producentów. Sąd orzekający powyższym wyrokiem wyjaśnił, że do przypadków tych w art. 31 rozporządzenia Rady nr 73/2009 zaliczono przykładowo: śmierć rolnika, długookresową niezdolność rolnika do pracy, poważną klęskę żywiołową w znacznym stopniu dotykającą grunty rolne gospodarstwa, zniszczenie budynków inwentarskich gospodarstwa w drodze wypadku, epidemię dotykającą część lub cały żywy inwentarz gospodarza. W świetle powyższego zatem aby było możliwe odstąpienie od zastosowania sankcji przewidzianej w art. 32 ust. 1 ustawy o organizacji rynku mleka muszą wystąpić zdarzenia, które uznać można za przypadki działania siły wyższej lub inne należycie uzasadnione i uznane przez właściwy organ okoliczności o charakterze nadzwyczajnym oraz zdarzenia te muszą mieć bezpośredni wpływ na zdolność produkcyjną danego producenta rolnego w roku kwotowym, który podlega rozliczeniu.

Jednocześnie Sąd w wyroku z 28 listopada 2013 r. nałożył na organ obowiązek rozważenia wszystkich podnoszonych przez skarżącego argumentów, łącznie z okolicznościami wywłaszczenia gruntów ornych i zniszczenia łąk w związku z budową drogi. Organ zobowiązany został również do przeanalizowania wpływu zdarzeń losowych w gospodarstwie skarżącego na dostawy mleka w poszczególnych latach kwotowych.

Kierując się powyższymi wytycznymi Prezes Agencji wyjaśnił, że skarżący w roku kwotowym 2010/2011 wykorzystał 48,95 % KI. Nie doprowadziło to jednak zmniejszenia KI, ponieważ organ uwzględnił powołane przez skarżącego okoliczności padnięcia krów w dniu [...] grudnia 2009 r. oraz w dniu [...] lipca 2010 r. – tj. tuż przed oraz w trakcie trwania roku kwotowego 2010/2011. Organ wyjaśnił, że uwzględnił powołane okoliczności pomimo, że po grudniu 2009 r. (miesiącu padnięcia krowy) stwierdzono nieznaczny spadek w ilości dostarczanego mleka, natomiast po lipcu 2010 r. (miesiącu padnięcia drugiej krowy) nie stwierdzono w ogóle zmniejszenia ilości dostarczanego przez skarżącego mleka.

Zdaniem Sądu organ prawidłowo ocenił, że okoliczności związane z padnięciem krów nie mogą uzasadniać zmniejszenia dostaw mleka przez skarżącego w roku kwotowym 2011/2012 ponieważ miały one miejsce pod koniec roku kwotowego 2009/2010 oraz w połowie roku kwotowego 2010/2011. Uwzględniając odstęp czasowy pomiędzy datami padnięcia krów a datą rozpoczęcia roku kwotowego 2011/2012 w dniu [...] kwietnia 2011 r. (tj. odpowiednio upływ 15 miesięcy i 8 miesięcy od padnięcia krów), a także ustalenia organu o braku istotnego wpływu padnięcie krów na zmniejszenie ilości dostaw mleka przez skarżącego w miesiącach następujących po grudniu 2009 r a zwłaszcza po lipcu 2010 r. należało przyjąć, że padnięcie krów nie miało bezpośredniego wpływu na zdolności produkcyjne skarżącego w roku kwotowym 2011/2012. Podkreślić w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 72 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 1234/2007 zmniejszenia KI nie stosuje się w razie wystąpienia należycie uzasadnionych i uznanych przez właściwe organy przypadków tymczasowo wpływających na zdolność produkcyjną danych producentów. Tak więc ustalenia organu w omawianym zakresie Sąd uznał za uzasadnione, uwzględniają one ustalony stan faktyczny w sprawie oraz stan prawny.

Prawidłowo również zdaniem Sądu organ odniósł się do powołanej przez skarżącego okoliczności wycielenia jałówek i ocenił, że nie może ona uzasadniać niewykorzystania KI w roku 2011/2012, a tym samym odstąpienia od pomniejszenia KI w roku 2012/2013 na podstawie art. 72 ust. 3 rozporządzenia Rady nr 1234/2007 w związku z art. 31 rozporządzenia Rady nr 73/2009. Rację należy przyznać organowi, że wymiana stada jak i wycielenia należą do normalnych i typowych zjawisk w każdym gospodarstwie, a co najistotniejsze przewidywalnych i planowanych. Zatem producent znając wpływ tych zjawisk na zdolności produkcyjne powinien je uwzględnić w każdym roku kwotowym.

Sąd podziela stanowisko organu, że skarżący nie udokumentował okoliczności podtopienia łąk i plonów jako wpływających bezpośrednio na jego zdolności produkcyjne w roku kwotowy 2011/2012. Pomimo wezwania ze strony organu skarżący nie przedłożył żadnych dowodów i dokumentów potwierdzających (uprawdopodobniających) powołane okoliczności. Organ właściwie ocenił nadesłane przez skarżącego dokumenty (w tym: faktury, paragony i inne potwierdzające ponoszone koszty związane z bieżącym prowadzeniem gospodarstwa rolnego) uznając je za niewystarczające do wykazania przypadków siły wyższej czy też należycie uzasadnionych przypadków mających tymczasowy wpływ na zdolność produkcyjną gospodarstwa skarżącego. Prawidłowo również organ orzekający ocenił pismo GDDKiA z [...] października 2013 r. - jako nie potwierdzające poniesionych przez skarżącego strat w związku z budową drogi ekspresowej.

Powodem uwzględnienia skargi było całkowite pominięcie, w rozważaniach organu, okoliczności podnoszonych przez skarżącego, dotyczących wywłaszczenia gruntów rolnych jako wpływających na zdolność produkcyjną gospodarstwa skarżącego. Obowiązek rozważenia tych okoliczności wynikał wprost ze wskazań co do dalszego postępowania, wyrażonych w wyroku sygn. akt V SA/Wa 2306/12 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 28 listopada 2013 r. Zauważyć należy, że skarżący przedłożył na wezwanie organu kserokopię skierowanego do niego pisma Wojewody [...], zawiadamiającego o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie ustalenia, na podstawie art. 12 ust. 4a i f ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, odszkodowania z tytułu nabycia z mocy prawa przez Skarb Państwa prawa własności części nieruchomości położonej w obrębie [...] m. Z., powiecie [...], województwie [...], oznaczonej jako działki numer: [...] o pow. 0,2743 ha, [...] o pow. 0,5492 ha oraz [...] o pow. 0,0764 ha. Organ uchylił się od oceny okoliczności wskazanych w powyższym piśmie stwierdzając, że nie może być ono dowodem z uwagi na brak daty i podpisu. Zdaniem Sądu, w razie wątpliwości, co do wiarygodności twierdzeń skarżącego, organ powinien, kierując się zasadą prawdy obiektywnej oraz wymogami prowadzenia postępowania dowodowego, określonymi w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; dalej:,,k.p.a.’’), skorzystać z dostępnych dowodów i ustalić w oparciu o nie, czy grunty rolne należące do skarżącego zostały przejęte na własność Skarbu Państwa. Następnie, w razie potwierdzenia takiej okoliczności, organ powinien ocenić - na gruncie art. 72 ust. 3 rozporządzenia Rady nr 1234/2007 w związku z art. 31 rozporządzenia Rady nr 73/2009 - czy okoliczność tą można uznać za przypadek działania siły wyższej lub inny należycie uzasadniony i uznany przez właściwe organy przypadek tymczasowo wpływający na zdolność produkcyjna skarżącego. Zaniechania organu w omawianym zakresie stanowią o bezpodstawnym zanegowaniu przez organ okoliczności przejęcia przez Skarb Państwa gruntów rolnych skarżącego. W świetle powyższego należało przyjąć, że postępowanie organu było niezgodne nie tylko z art. 153 p.p.s.a., lecz również z art. 7, 77 §1 oraz 80 k.p.a., które obligują organy administracji publicznej do podejmowania z urzędu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego zebranego materiału dowodowego a także do oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

Ponownie rozpatrując sprawę Prezes Agencji zobligowany będzie do uwzględnienia oceny prawnej wyrażonej w niniejszym wyroku oraz do przeprowadzenia postępowania z poszanowaniem powyższych przepisów k.p.a. oraz art. 153 p.p.s.a. Ustalenia organu i analiza odnosząca się do spornej w sprawie okoliczności powinny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, które powinno być sporządzone zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a.

Uwzględniając stwierdzone naruszenia prawa Sąd orzekł - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 152, art. 200 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. - jak w sentencji wyroku.