Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2053/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-01-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art.66 ust.1 pkt 1 lit c
journal: Dz.U. 2008 nr 164 poz 1027
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - tekst jednolity.
article: art.14a
journal: Dz.U. 2007 nr 155 poz 1095
law: Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz (spr.) Sędziowie NSA Hanna Kamińska Joanna Sieńczyło-Chlabicz Protokolant Nina Szyller po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 marca 2013 r. sygn. akt VI SA/Wa 2478/12 w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 27 [...] 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 marca 2013 r., po rozpoznaniu skargi M. M. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 27 [...] 2012 r. w przedmiocie stwierdzenia podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu, uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora M. Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 26 [...] 2012 r., stwierdzając, że nie podlegają one wykonaniu oraz zasądził na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Z uzasadnienia wyroku Sądu I instancji wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia przyjął on następujące ustalenia.

Decyzją z dnia 29 [...] 2012 r., Dyrektor M. OW NFZ stwierdził istnienie po stronie skarżącej obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej w okresie od dnia 11 [...] 2001 r. do dnia 3 [...] 2011 r.

Prezes NFZ decyzją z dnia 25 [...] 2012 r., nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z 26 [...] 2012 r., Dyrektor M. OW NFZ stwierdził istnienie po stronie skarżącej obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej w okresie od dnia 11 [...] 2001 r. do dnia 3 [...] 2011 r.

Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia rozpatrując odwołanie od powyższej decyzji nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia i decyzją z dnia 27 [...] 2012 r. utrzymał w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie.

W uzasadnieniu organ podał, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która wywodzi z niego skutki prawne. W ocenie organu skarżąca nie wykazała wystąpienia przesłanek uzasadniających ustanie obowiązku ubezpieczenia. Jak ustalono, skarżąca posiadała wpis do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Prezydenta Miasta K. pod numerem [...], począwszy od dnia 11 [...] 2001 r., ze wskazaniem daty rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej na dzień dokonania wpisu. Wpis został wykreślony z ewidencji z dniem 4 [...] 2011 r. Z ustaleń organu I instancji wynika ponadto, iż w latach 2001 - 2010 skarżąca wykazywała przychody z tytułu działalności gospodarczej. Uzyskiwanie przychodów uzasadniła efektem zaszłości zaistniałych w spółce przed 2001 r. tj. egzekucji komorniczych prowadzonych przez spółkę cywilną przed 2001 r. w stosunku do dłużników. W ocenie organu, bezsprzecznym jest, iż skarżąca wykazywała w zeznaniach podatkowych za lata 2001 - 2010 przychody z tytułu działalności gospodarczej, oświadczając zarazem, iż nie stanowią one przychodów z działalności gospodarczej sensu stricto, tj. nie są skutkiem jakiejkolwiek czynności biznesowej, gdyż czynności takie nie były podejmowane w latach 2001 – 2011.

Organ podkreślił, że stwierdzenie, czy z punktu widzenia prawa gospodarczego publicznego istniała konieczność utrzymywania aktywnego wpisu jedynie dla celów egzekwowania wierzytelności, pozostaje poza kompetencjami NFZ, bowiem jak wynika z korespondencji prowadzonej z Urzędem Skarbowym (pismo z dnia 14 [...] 2012 r., z dnia 29 [...] 2012 r. znak: [...] oraz z dnia 27 [...] 2012 r., znak: [...]) od dnia 1 [...] 2007 r. NFZ nie posiada legitymacji do występowania do organów skarbowych o udzielenie informacji dotyczącej podatników, jak też nie posiada uprawnień do oceny charakteru przychodów, jakie uzyskiwała spółka w spornym okresie, w szczególności do oceny, czy stanowią one przychody z działalności gospodarczej.

Zdaniem organu, długotrwałe utrzymywanie aktywnego wpisu do ewidencji działalności gospodarczej stanowi wyraz woli kontynuacji tejże działalności, a egzekucja wierzytelności powstałych w ramach działalności mieści się w pojęciu jej wykonywania. Za przesłankę wykonywania tejże działalności organ uznał jednak nie tyle samo posiadanie aktywnego wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, ile utrzymywanie tegoż wpisu przy jednoczesnym długotrwałym i konsekwentnym wykazywaniu przychodów z działalności gospodarczej oraz braku jednoznacznej interpretacji organu skarbowego odnośnie charakteru tychże przychodów.

Odnosząc się do odmowy dopuszczenia dowodu z zeznań świadków organ podkreślił, iż sam fakt nie przesłuchania strony nie może być podstawą do stwierdzenia, że decyzję wydano z naruszeniem prawa procesowego.

W skardze wniesionej na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżąca wniosła o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji Dyrektora M. Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 26 [...] 2012 r.

W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Pismem z dnia 4 [...] 2013 r. skarżąca przedstawiła swoje stanowisko w odniesieniu do odpowiedzi organu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga jest zasadna.

Sąd I instancji wskazał, że skarżąca posiadała wpis do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Prezydenta Miasta K. pod numerem [...], począwszy od dnia 11 [...] 2001 r., ze wskazaniem daty rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej na dzień dokonania wpisu. Wpis ten został wykreślony z ewidencji z dniem 4 [...] 2011 r. We wniosku CEIDG-1 o wykreślenie wpisu w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, złożonym w dniu 18 [...] 2011 r., jako datę zaprzestania działalności gospodarczej wskazano dzień 4 [...] 2011 r. Skarżąca nie dokonywała zawieszenia ww. działalności na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. W Kompleksowym Systemie Informatycznym ZUS nie zidentyfikowano zgłoszenia skarżącej do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia ww. pozarolniczej działalności gospodarczej.

W okresie prowadzenia pozarolniczej działalności skarżąca podlegała obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, co stanowi, iż z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności spełniała warunki do objęcia wyłącznie obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym.

Z ustaleń organu poczynionych w ramach postępowania wynika, iż w latach 2001 -2010 skarżąca wykazywała przychody z tytułu działalności gospodarczej. Twierdzenia te organ oparł na treści kserokopii podatkowej księgi przychodów i rozchodów skarżącej za lata 2007 - 2011. Uzyskiwanie przychodów skarżąca uzasadniła efektem zaszłości zaistniałych w spółce przed 2001 r., a wykazane w rocznych deklaracjach podatkowych dochody stanowiły wyłącznie kwoty zwolnione z bankowego depozytu gwarancyjnego (zablokowane przed 2000 r.), proporcjonalnie do odzyskiwanych przez [...] Bank [...] S.A. (...) środków w ramach prowadzonych w imieniu banku egzekucji komorniczych. Na potwierdzenie powyższego skarżąca przedstawiła umowę zawartą w dniu 25 [...] 1999 r. pomiędzy A. s.c. a [...] Bankiem [...] S.A. w K. określającą zasady współpracy w zakresie kredytowania klientów skarżącej przez bank. Dla potrzeb wykonania ww. umowy utworzone zostało konto depozytu gwarancyjnego, przeznaczone do wpłaty spływających na konto spółki cywilnej zaległych należności, odzyskiwanych sukcesywnie przez bank w drodze windykacji. Skarżąca podkreśliła również, iż nie wykazywała jakiejkolwiek aktywności, aby powyższe środki uzyskać, w szczególności nie prowadziła działań egzekucyjnych, które leżały po stronie banku, ani żadnej innej działalności gospodarczej, dla której spółka została utworzona.

Sąd I instancji podkreślił, że podstawowe znaczenie dla objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym ma fakt rzeczywistego wykonywania lub niewykonywania działalności gospodarczej. Wywodzenie daleko idących konsekwencji dla prowadzących działalność gospodarczą z faktu długotrwałego utrzymywania wpisu do ewidencji nie jest uprawnione, bowiem okres prowadzenia działalności wynikający z wpisu do ewidencji działalności gospodarczej może być korygowany ze względu na dowody przedstawione przez osobę, która zaprzecza, iż faktycznie prowadziła działalność w całym okresie objętym wpisem do ewidencji. Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z dnia 15 listopada 2006 r. sygn. akt II GSK 191/06, wyrok z 18 stycznia 2011 r. sygn. akt II GSK 22/10) podkreślił, że w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nadawanie takiego znaczenia wykazanemu w ewidencji działalności gospodarczej okresowi bez możliwości jego skorygowania na podstawie ustaleń faktycznych co do prowadzenia działalności, nie jest zasadne. Zgłoszenie i wpis do ewidencji działalności gospodarczej stanowi jedynie podstawę rozpoczęcia działalności gospodarczej w rozumieniu jej legalizacji i nie jest czynnością tożsamą z podjęciem takiej działalności.

Z powyższych względów Sąd I instancji nie podzielił stanowiska organu zawartego w zaskarżonej decyzji i zobowiązał organ, by przy ponownym rozpoznaniu sprawy wykazał, iż skarżąca w omawianym zakresie prowadziła działalność gospodarczą, a nie była tylko wpisana do ewidencji działalności gospodarczej.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia zaskarżając ten wyrok i wnosząc o jego uchylenie w całości oraz przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

I. naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o którym mowa w art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") polegające na naruszeniu:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. oraz art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 ze zm., dalej: "p.u.s.a.") i uchyleniu zaskarżonej decyzji Prezesa NFZ w oparciu o niezgodne ze stanem faktycznym i prawnym ustalenia w wyroku polegające na przyjęciu, że organ dla uznania prowadzenia działalności gospodarczej przez skarżącą przyjął jako decydujący fakt "długotrwałego utrzymywania wpisu do działalności gospodarczej",

2) art. 133 § 1, art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. art. 153 p.p.s.a. poprzez nieprawidłową ocenę prawną odnośnie stosowania art. 66 ust.1 lit. c) ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, w szczególności w brzmieniu obowiązującym od dnia 20 września 2008 r. oraz art. 14 ust. 1 i 2 oraz art.14a ust. 1 i 3 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej polegającą na przyjęciu, że przepisy te, w zakresie wykonywania działalności gospodarczej i wprowadzonej nimi instytucji zawieszenia działalności gospodarczej, nie zwalniają organów z obowiązku wykazywania, że w okresie objętym wpisem do ewidencji działalności gospodarczej przedsiębiorca ją wykonywał, mimo braku zawieszenia takiej działalności, a w konsekwencji nieprawidłowe wskazania co do dalszego postępowania, które będą miały wpływ na sposób ponownego rozpatrzenia sprawy i konieczność, w ocenie skarżącego, podjęcia działań sprzecznych z przywołanymi przepisami i wynikającego z nich domniemania faktycznego - wbrew art. 6 K.p.a. z racji związania organów Funduszu zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia oceną prawną Sądu,

II. naruszenie prawa materialnego, o którym mowa w art. 174 pkt 1 p.p.s.a., poprzez błędną wykładnię:

- art. 66 ust. 1 lit. c) ustawy o świadczeniach, w brzmieniu obowiązującym od dnia 20 września 2008 r. oraz art. 14 ust. 1 i 2 oraz art. 14a ust. 1 i 3 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej polegającą na przyjęciu, że wpis do ewidencji działalności gospodarczej, przy jednoczesnym braku odnotowanych przerw w jej prowadzeniu i braku wpisu o zawieszeniu działalności gospodarczej w kontekście obowiązku podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej nie są okolicznościami przesadzającymi o prowadzeniu działalności gospodarczej, choć począwszy do 20 września 2008 r., czyli od dnia wejścia w życie przepisów, które sformalizowały instytucję zawieszenia działalności gospodarczej domniemanie faktyczne prowadzenia działalności gospodarczej w okresie objętym wpisem może zostać obalone wyłącznie poprzez wykazanie odpowiedniego wpisu w rejestrze o zawieszeniu działalności gospodarczej albo jej wykreśleniu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Operując w granicach wyznaczonych skargą kasacyjną, która w rozpatrywanej sprawie oparta została na obydwu podstawach określonych w art. 174 p.p.s.a., stwierdzić należy, że istota sporu prawnego w sprawie odnosi się do oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który uznał, że kontrolowana decyzja nie jest zgodna z prawem, co uzasadniało jej uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że decyzja Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w przedmiocie stwierdzenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia społecznego nie uwzględnia tego, że z punktu widzenia objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, za jego warunek konieczny uznać należy fakt rzeczywistego wykonywania albo nie wykonywania działalności gospodarczej. Jednocześnie, za niewystarczający w stopniu uzasadniającym przyjęcie zaistnienia okoliczności rzeczywistego prowadzenia działalności gospodarczej, Sąd I instancji uznał fakt długotrwałego utrzymywania wpisu do ewidencji prowadzenia działalności gospodarczej. Z tego mianowicie powodu, że okres prowadzenia działalności gospodarczej wynikający z wpisu do ewidencji może być korygowany ze względu na dowody podważające okoliczność prowadzenia działalności gospodarczej w całym okresie objętym wpisem do ewidencji. Dopuszczalne jest bowiem przeprowadzenie dowodu na okoliczność faktyczną, że pomimo istnienia wpisu do ewidencji działalność gospodarcza w rzeczywistości nie jest lub nie była wykonywana. Ze stanowiska Sądu I instancji wynika więc, że w sytuacji, gdy z umowy z dnia 25 [...] 1999 r. zawartej między A. spółką cywilną a [...] Bankiem [...] w K. wynika, że utworzone na jej podstawie konto depozytu gwarancyjnego przeznaczone było tylko dla wpłat na konto spółki zaległych należności sukcesywnie odzyskiwanych przez bank w drodze windykacji od klientów dokonujących zakupów w systemie sprzedaży ratalnej, lecz nie spłacających rat udzielonego kredytu, a przychody wykazywane przez stronę w rocznych deklaracjach podatkowych w latach 2001 – 2010 stanowiły wyłącznie kwoty zwolnione z wymienionego bankowego depozytu gwarancyjnego (zablokowane jeszcze przed 2000 r.) proporcjonalnie do odzyskiwanych przez bank w drodze egzekucji środków, brak jest podstaw, aby za prawidłowe uznać stanowisko organu, że powyższe, jak również fakt wpisu do ewidencji działalności gospodarczej świadczy o tym, że działalność ta była rzeczywiście prowadzona w okresie 2001 – 2010. To bowiem dopiero ustalenie przez organ okoliczności faktycznego prowadzenia działalności gospodarczej przez stronę uzasadniało wydanie rozstrzygnięcia w przedmiocie stwierdzenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.

Według Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie orzekającym w rozpatrywanej sprawie, postawione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa materialnego oraz przepisów postępowania o istotnym wpływie na wynik sprawy, nie podważają prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, że kontrolowana decyzja Prezesa NFZ nie jest zgodna z prawem.

Z punktu widzenia przedstawionej powyżej istoty sporu prawnego, która sprowadza się do kwestii ustalenia okoliczności prowadzenia/nie prowadzenia przez stronę działalności gospodarczej w okresie 2001 – 2011, a w tym kontekście, do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy w wymienionym okresie strona podlegała, czy też nie podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, odwołać należy się przepisów prawa materialnego określających przesłanki podlegania temu obowiązkowi, których naruszenie poprzez błędną ich wykładnię zarzuca Prezes NFZ. Z punktu widzenia oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji zasadnicze znaczenie ma bowiem to, czy istotnie w kontrolowanej decyzji organ wykazał, że w rozpatrywanej sprawie zachodziły prawem przewidziane przesłanki jej wydania i stwierdzenia podlegania przez stronę obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresie od 11 [...] 2001 r. do 3 [...] 2011 r. W sytuacji bowiem, gdy to normy prawa materialnego decydują o tym, jakie fakty mają znaczenie dla sprawy, za oczywiste uznać należy, że to one właśnie wyznaczają zakres ustaleń faktycznych koniecznych do prawidłowego jej załatwienia przez organ. Realizacja wskazanego wymogu przez organ administracji publicznej orzekający w sprawie stwierdzenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego stanowi tym samym podstawowe kryterium oceny zgodności z prawem decyzji, która w sprawie tej jest podejmowana.

Tym samym, w pierwszej kolejności odnieść należy się do oceny zarzutu błędnej wykładni art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, w brzmieniu o obowiązującym od dnia 20 września 2008 r. oraz art. 14 ust. 1 i 2, art. 14a ust. 1 i 3 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.

Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzut ten nie może odnieść skutku oczekiwanego przez autora skargi kasacyjnej.

Przede wszystkim dlatego, że zarzut "błędnej wykładni prawa" to zarzut mylnego zrozumienia treści przepisu przez Sąd I instancji. Wymaga on - aby mógł być rozpatrzony - wykazania na czym dokładnie polegała błędna wykładania przepisu, którego zarzut kasacyjny dotyczy i jaka powinna być jego prawidłowa wykładania, co oznacza potrzebę podjęcia merytorycznej polemiki ze stanowiskiem wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku odnośnie do tego rodzaju kwestii spornej.

Z punktu widzenia przedstawionych uwag, zarzut naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ustawy o swobodzie działalności gospodarczej przez ich błędną wykładnię nie może być uznany za skuteczny i usprawiedliwiony. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika bowiem, aby Sąd I instancji, nie dość, że przedstawił w nim jakiekolwiek stanowisko odnośnie do określonego kierunku interpretacji przepisów wymienionych ustaw, to zwłaszcza, aby na tle regulacji zawartej w tych przepisach wyraził pogląd, który kwestionuje strona skarżąca kasacyjnie. Tym samym, skoro Sąd I instancji nie wyraził poglądu prawnego, którego prawidłowość podważa strona skarżąca kasacyjnie, to z oczywistych względów nie sposób było przeprowadzić jego weryfikację z punktu widzenia zgodności z prawem. Ponadto, z części analitycznej uzasadnienia zaskarżonego wyroku w ogóle również nie wynika, aby Sąd I instancji przywoływał wymienione w skardze kasacyjnej przepisy, z wyjątkiem art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. W związku z powyższym, próba podważania prawidłowości zaskarżonego wyroku poprzez zarzut błędnej wykładni prawa materialnego nie mogła być uznana za skuteczną.

Nie mniej jednak, w związku z tym, że w odniesieniu do spornej w rozpatrywanej sprawie kwestii, na tle stosowania w rozpatrywanej sprawie art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, Sąd I instancji stwierdził, że okres prowadzenia działalności gospodarczej wynikający z wpisu do ewidencji może być korygowany ze względu na dowody podważające okoliczność prowadzenia działalności gospodarczej w całym okresie objętym wpisem do ewidencji i jest dopuszczalne przeprowadzenie dowodu na okoliczność faktyczną, że pomimo istnienia wpisu do ewidencji działalność gospodarcza w rzeczywistości nie jest lub nie była wykonywa, co oznacza, że w zakresie odnoszącym się do ustalenia podmiotów objętych ubezpieczeniem zdrowotnym nie ma znaczenia, czy i od kiedy dany podmiot stał się przedsiębiorcą, lecz wyłącznie to, czy faktycznie prowadzi działalność gospodarczą, wyjaśnić należy, że wbrew stanowisku strony skarżącej kasacyjne, pogląd ten nie jest nieprawidłowy.

Jego prawidłowości nie podważa bowiem to, że zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. Zmiana, z dniem 20 września 2008 r., treści przywołanego przepisu, polegająca na dopełnieniu zawartej w nim regulacji przywołanym powyżej wyłączeniem odnoszącym się do zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej (por. art. 14a ust. 1 i ust. 3 ustawy o obozie działalności gospodarczej), nie podważa zgodności z prawem poglądu zaprezentowanego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. W tej mierze, nie można bowiem tracić z pola widzenia tego, że na gruncie przywołanego przepisu ustawodawca operuje pojęciem "podmiotu prowadzącego pozarolniczą działalność gospodarczą". W rozpatrywanej sprawie, za nie mniej istotną z tego punktu widzenia okoliczność uznać należy i to, że sporny okres podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego to okres od 11 [...] 2001 r. do 3 [...] 2011 r., a więc okres odnoszący się również do stanu prawnego sprzed przywołanej powyżej nowelizacji, której przedmiot i zakres nie wywołał jednak skutków wskazywanych przez stronę skarżącą kasacyjnie – regulacji art. 14a nie należy traktować jako wprowadzenia prawa zawieszania wykonywania działalności gospodarczej, ponieważ prawo to przysługiwało przedsiębiorcy zwyczajowo, z tą jednak różnicą, że nie było ono usankcjonowane prawnie. Dlatego też wprowadzenie ogólnej zasady umożliwiającej zawieszanie wykonywania działalności gospodarczej do ustawy o swobodzie działalności gospodarczej stanowi jedynie potwierdzenie takiej możliwości i ma na celu ustanowienie wyraźnej podstawy prawnej zawieszania wykonywania działalności przez przedsiębiorcę (por. Sejm RP VI kadencji, druk sejmowy 241).

Stanowisko Sądu I instancji należy więc podzielić, zwłaszcza, że koresponduje ono z utrwalonym już orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego. I tak, w wyroku z dnia 18 stycznia 2011 r., sygn. akt II GSK 22/10, do którego odwołano się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, NSA istotnie podkreślił, że w sprawach takich, jak rozpoznawana, nie ma znaczenia, czy i od kiedy dany podmiot stał się przedsiębiorcą lecz wyłącznie to, czy faktycznie prowadzi działalność gospodarczą. Nadawanie takiego znaczenia wykazanemu w ewidencji działalności gospodarczej okresowi bez możliwości jego skorygowania na podstawie ustaleń faktycznych co do prowadzenia działalności, nie jest zasadne. Zgłoszenie i wpis do ewidencji działalności gospodarczej stanowi bowiem jedynie podstawę rozpoczęcia działalności gospodarczej w rozumieniu jej legalizacji i nie jest czynnością tożsamą z podjęciem takiej działalności. Dokonując zatem oceny czy dany podmiot prowadzi, czy też nie prowadzi działalności gospodarczej, będącej przesłanką stwierdzenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, należy uwzględnić wszystkie zgromadzone w sprawie dowody. Jakkolwiek więc wpis do ewidencji działalności gospodarczej może być traktowany jako okoliczność o istotnym znaczeniu, to jednak nie może być okolicznością decydującą o prowadzeniu przez daną osobę działalności gospodarczej (por. również wyrok NSA z dnia 8 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 1620/12). Również w wyroku z dnia 25 kwietnia 2014 r., sygn. akt II GSK 262/13, NSA podkreślił, że dla ustalenia okresów podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego decydujące są okresy faktycznego prowadzenia działalności gospodarczej, a nie daty dokonania wpisu bądź wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej.

Przyjąć należy więc, że wskazanie przez przedsiębiorcę daty rozpoczęcia działalności gospodarczej, która podlega wpisowi do ewidencji skutkuje powstaniem domniemania faktycznego, że z tą datą działalność gospodarcza została podjęta i była prowadzona aż do czasu jej wykreślenia z ewidencji. Jednakże takie domniemanie faktyczne ma jedynie znaczenie dowodowe, które może zostać obalone w toku postępowania wyjaśniającego. W związku tym, wobec odmiennych twierdzeń strony popartych przedstawionymi dowodami, nie można utożsamiać wpisu do ewidencji z jej faktycznym prowadzeniem. Chodzi więc nie tylko o formalne – potwierdzone wpisem do ewidencji działalności gospodarczej – lecz także i o faktyczne wykonywanie pozarolniczej działalności gospodarczej (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 listopada 2005 r., sygn. akt I UK 80/05). Przy tym podnieść należy, że jak podkreśla się w judykaturze, wykonywanie (prowadzenie) działalności gospodarczej obejmuje nie tylko faktyczne wykonywanie bezpośrednio samych usług, charakteryzujących prowadzoną działalność gospodarczą, ale też wykonywanie czynności o charakterze przygotowawczym, pozostających w ścisłym związku z działalnością usługową, a zmierzających do stworzenia właściwych warunków do jej wykonywania, jak poszukiwanie nowych klientów, zamieszczanie ogłoszeń w prasie, załatwianie spraw urzędowych. Wobec tego, przy dokonywaniu oceny w tym przedmiocie, należy uwzględnić wszelkie okoliczności sprawy, w tym także zamiar (wolę) osoby prowadzącej działalność gospodarczą. W razie więc uznania za zaprzestanie działalności gospodarczej innych zdarzeń niż jej likwidacja, należy brać pod uwagę nie tylko okoliczności obiektywne, ale także subiektywne, tzn. zamiar (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 17 lipca 2003 r., sygn. akt II UK 111/03 i z dnia 25 listopada 2005 r., sygn. akt I UK 80/05 oraz wyroki NSA z dnia 30 kwietnia 1997 r., sygn. akt III SA 46/96 i z dnia 15 listopada 2006 r. II GSK 191/06.

W związku z powyższym, tym postawiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię tym bardziej uznać należało za pozbawiony usprawiedliwionych podstaw.

Ocenę zarzutów opartych na podstawie określonej w pkt 2 art. 174 p.p.s.a. poprzedzić należy natomiast koniecznym w rozpatrywanej przypomnieniem i wyjaśnieniem, a mianowicie, że o ich skuteczności nie decyduje każde uchybienie przepisów postępowania, lecz tylko i wyłącznie takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez "wpływ", o którym mowa na gruncie przywołanego przepisu, rozumieć należy istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem sądu administracyjnego I instancji, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy. Wynikającym z przepisu art. 176 p.p.s.a. obowiązkiem strony wnoszącej skargę kasacyjną jest więc, nie tylko wskazanie podstaw kasacyjnych, lecz również ich uzasadnienie, co w odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania powinno się wiązać z uprawdopodobnieniem istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Autor skargi kasacyjnej zobowiązany jest więc uzasadnić, że następstwa zarzucanych uchybień były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia, a w sytuacji, gdyby do nich nie doszło wyrok sądu administracyjnego I instancji byłby inny.

Z przedstawionego punktu widzenia, zarzuty naruszenia przepisów postępowania o istotnym wpływie na wynik sprawy uznać należy za oczywiście niezasadne.

Odnosząc się do pierwszego spośród nich, a mianowicie do zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w związku z art. 1 § 1 p.u.s.a., stwierdzić należy, że w żadnym stopniu nie podważa on prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, odnośnie do wadliwości przeprowadzonych przez organ ustaleń faktycznych, które wobec braku ich zupełności i kompletności nie dawały uzasadnionych podstaw do przyjęcia, że w okresie objętym postępowaniem w sprawie stwierdzenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, strona rzeczywiście prowadziła pozarolniczą działalność gospodarczą. Próba zakwestionowania tego stanowiska z punktu widzenia okoliczności długotrwałego utrzymywania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, a także braku w niej jakichkolwiek wpisów wskazujących na czasowe przerwy w jej prowadzeniu, czy też na jej zawieszenie, nie mogła być uznana za skuteczną. Sprzeciwiają się temu bowiem wszystkie powyżej już przywołane argumenty. W ich świetle, wpisu do ewidencji nie można utożsamiać z jej faktycznym prowadzeniem. Tym samym, również brak wpisu w ewidencji odnośnie do przerwy lub zawieszenia prowadzenia działalności, w żadnym razie nie dowodzi jeszcze w dostatecznym stopniu, że działalność ta jest faktycznie prowadzona.

Podnoszone w uzasadnieniu omawianego zarzutu argumenty o braku uprawdopodobnienia przez stronę okoliczności, że mimo utrzymywania wpisu do ewidencji faktycznie nie prowadziła ona działalności gospodarczej nie zasługują na uwzględnienie. W tej mierze, autor skargi kasacyjnej zdaje się bowiem zupełnie pomijać ten istotny aspekt zagadnienia, który wiązał się z (wręcz nagannym) podejściem samego organu administracji do inicjatywy dowodowej strony, zmierzającej do wykazania, że w okresie objętym postępowaniem, w związku z faktycznym nieprowadzeniem działalności gospodarczej, nie podlegała ona obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Podnoszony w uzasadnieniu tego zarzutu inny argument, a mianowicie, że strona w spornym okresie wykazywała przychody z tytułu prowadzonej działalności, jest zaś nie tylko, że nieskuteczny, to również i niezrozumiały, zwłaszcza z punktu widzenia stanowiska prezentowanego przez sam organ w uzasadnieniu kontrolowanej przez Sąd I instancji decyzji (por. s. 6). Uznając z jednej strony - i to na etapie merytorycznego rozpatrywania sprawy - brak własnej kompetencji do oceny charakteru środków pieniężnych wpływających na bankowe konto gwarancyjne strony, z drugiej – tj. we wniesionym środku zaskarżenia - Prezes NFZ kategorycznie już jednak twierdzi, że stanowiły one przychód z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Stanowisku temu, nie towarzyszą jednak żadne merytoryczne argumenty, od przedstawienia których organ ponownie się uchylił.

Stwierdzić należy więc, że nie bez uzasadnionych podstaw Sąd I instancji zarzucił organowi daleko idący deficyt ustaleń faktycznych w zakresie odnoszącym się do zasadniczej w rozpatrywanej sprawie okoliczności.

Sąd I instancji nie naruszył również przepisów art. § 133 § 1, art. 141 § 1 i art. 153 p.p.s.a. w sposób, w jaki przedstawione to zostało w skardze kasacyjnej.

Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku Sądu I instancji wynika, że Sąd ten orzekał na podstawie akt sprawy, a ponadto, że zawiera ono wszystkie obligatoryjne jego elementy, w tym również, jasne i klarowne wskazania co do dalszego postępowania. Uwzględniając wszystkie dotychczas przedstawione argumenty, nie ma podstaw, aby twierdzić, że ich realizacja przez organ – związany na podstawie art. 153 p.p.s.a. ocena prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania - skutkować będzie naruszeniem zasady wyrażonej w art. 6 k.p.a. Obawy autora skargi kasacyjnej są nieuzasadnione, a ich źródeł poszukiwać należy, nie w wadliwym stanowisku Sądu I instancji – jak wyżej już to wielokrotne podkreślano nie jest ono bowiem takie – lecz w błędnym podejściu samego organu administracji do rozstrzygnięcia spornej w sprawie kwestii, która wiąże się z ustaleniem spełnienia przesłanki "prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej", która w przedstawionym powyżej jej rozumieniu, stanowi podstawowy warunek stwierdzenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego,

W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.