Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 89/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2008-01-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art.25 par. 1 i 2, art. 27
journal: Dz.U. 1966 nr 24 poz 151
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
article: art.25 par. 1 i 2, art. 27
journal: Dz.U. 1997 nr 88 poz 553
law: Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny.
article: art.25 par. 1 i 2, art. 27
journal: Dz.U. 1997 nr 90 poz 557
law: Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy.
article: art. 291,292,293 par. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 89 poz 555
law: Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Grzęda (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Skowrońska - Pastuszko Asesor WSA Barbara Rennert Protokolant Marta Surmacz-Buszkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy dokonania zabezpieczenia uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] r. nr [...].


UZASADNIENIE

Prokurator Rejonowy 02.01.2007r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] grudnia 2006r. nr [...].

Prokurator Rejonowy wydał na podstawie art. 291, art. 292 i art. 293 § 1 kodeksu postępowania karnego postanowienie 29 września 2006r. o zabezpieczeniu na mieniu podejrzanego M.K. grożących mu:

- kar grzywny w wysokości 40 stawek dziennych po 50 zł każda,

- przepadku samochodu

poprzez zajęcie ruchomości w postaci samochodu [...] rok produkcji 1991, nr [...] o nr rej. [...], wartości 2000 zł pozostawionego na przechowaniu M.K..

Postanowienie to zaopatrzone zostało w klauzulę wykonalności nadaną przez Sąd Rejonowy - Wydział Grodzki [...] września 2006r.

11 października 2006r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego wpłynęło pismo Prokuratora Rejonowego o wykonanie postanowienia [...].09.2006r., załączając do pisma wskazane postanowienie jako tytuł wykonawczy oraz zarządzenie zabezpieczenia [...] października 2006r. Jako podstawę działania organu egzekucyjnego- Naczelnika Urzędu Skarbowego , Prokurator wskazał art.155a §1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i art.195a §1 kodeksu karnego wykonawczego .

Naczelnik Urzędu Skarbowego , postanowieniem [...] października 2006r., działając na podstawie art. 157 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, odmówił dokonania zabezpieczenia na podstawie zarządzenia zabezpieczenia. W uzasadnieniu organ podał, że w postanowieniu o zabezpieczeniu podstawę wykonania zabezpieczenia wskazano przepis art. 291, 292 i 293 kodeksu postępowania karnego. Zgodnie natomiast z treścią art. 292 § 1 kodeksu postępowania karnego zabezpieczenie może nastąpić w sposób wskazany w kodeksie postępowania cywilnego. Powyższe zdaniem organu oznacza, że organem wykonującym postanowienie jest komornik sądowy działający w trybie art. 292 § 1 kodeksu postępowania karnego. Ponadto organ wskazał, że w myśl art. 157 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeżeli obowiązek którego dotyczy zarządzenie zabezpieczenia nie podlega zabezpieczeniu w trybie administracyjnym lub zarządzenie zabezpieczenia nie zawiera treści określonej w art.156 § 1, organ egzekucyjny nie przystępuje do zabezpieczenia.

Od postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego , Prokurator złożył zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej , wnosząc o uchylenie w/w postanowienia i ponowne przekazanie sprawy Urzędowi Skarbowemu .

W uzasadnieniu odwołania Prokurator podniósł, że art. 292 § 2 faktycznie wskazuje, że "zabezpieczenie następuje w sposób wskazany w kpc". Sposoby te wyliczone są w § 2 art.292 kpk ( zajęcie wierzytelności, ruchomości, innych praw majątkowych, ustanowienie zakazu zbywania i obciążania nieruchomości).

W ocenie Prokuratora jest to przepis adresowany do organów prowadzących postępowanie przygotowawcze, do prokuratora, który nie ma prawnej możliwości dokonania zabezpieczenia wg innych przepisów niż w/w. Sposób dokonania zabezpieczenia nie ma żadnego związku ze wskazaniem organu egzekucyjnego, właściwego do wykonania zabezpieczenia. Materię tą normują inne przepisy tj. art.25 kkw i następne. Zgodnie zaś z art. 25 § 1 kkw egzekucję prowadzi się wg przepisów kpc, o ile kkw nie stanowi inaczej. Wobec tego wywodzi się, iż organem właściwym co do zasady do wykonywania postanowień o zabezpieczeniu jest komornik sądowy. Według Prokuratora od tej zasady są wyjątki, bowiem art.27 kkw stanowi wprost, że egzekucję środka karnego przepadku oraz nawiązki na rzecz Skarbu Państwa prowadzi Urząd Skarbowy wg przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeżeli ustawa niniejsza nie stanowi inaczej. W ocenie Prokuratora, wprost w przedmiotowej sprawie ma zastosowanie art. 195a § 1 kkw, z którego wynika, że jeżeli jednym postanowieniem zabezpieczono grożący przepadek oraz grzywnę i/lub inne, sąd lub prokurator, który wydał to postanowienie może zlecić jego wykonanie w całości organowi wskazanemu w art.187 kkw-to jest urzędowi skarbowemu. Jest to lex specialis do przepisów ogólnych.

W zażaleniu wskazano również, że organ nie ma możliwości polemizowania z decyzją prokuratora w tym zakresie, gdyż to do prokuratora należy wybór komu zlecić dokonane zabezpieczenie.

Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] grudnia 2006r. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego . W uzasadnieniu orzeczenia organ wskazał, że zlecenie administracyjnemu organowi egzekucyjnemu wykonania postanowienia o zabezpieczenia ma charakter fakultatywny. Zlecając wykonanie postanowienia o zabezpieczeniu naczelnikowi urzędu skarbowego, prokurator decyduje jednocześnie, że zabezpieczenie będzie dokonywane w trybie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W niniejszej sprawie , Organ w zarządzeniu zabezpieczenia jako podstawę prawną wskazał postanowienie Prokuratury Rejonowej [...] września 2006r. Postanowienie to natomiast wydano na podstawie art. 291, 292, 293 § 1 kodeksu postępowania karnego. Zdaniem organu wydanie postanowienia w oparciu o art. 292 kodeksu postępowania karnego determinuje również organ właściwy do jego wykonania. Fakt wskazania w postanowieniu prokuratora w całości przepisu art. 292 kodeksu postępowania karnego (który obejmuje wskazanie trybu dokonania zabezpieczenia ) uniemożliwia przyjęcie przedmiotowego zabezpieczenia do wykonani a przez naczelnika urzędu skarbowego.

Od postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej wniesiona została skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W skardze Prokurator wskazał, że postanowienie wydane zostało z naruszeniem prawa karnego materialnego - art. 195a kodeksu karnego wykonawczego - a polegającym na błędnym przyjęciu przez Dyrektora Izby Skarbowej , iż w przypadku wydania przez prokuratora postanowienia o zabezpieczeniu z powołaniem się na art. 291, 292 i 293 kodeksu postępowania karnego - urząd skarbowy jako organ egzekucyjny nie jest uprawniony do prowadzenia egzekucji w trybie art. 195a kodeksu karnego wykonawczego, bowiem egzekucja ta winna być prowadzona w trybie przepisów postępowania cywilnego, a organem uprawnionym do jej przeprowadzenia jest komornik sądowy. Prokurator wskazał, że w przepisie art. 195a kodeksu karnego wykonawczego wyraźnie wskazano przesłanki warunkujące dopuszczalność zlecenia urzędowi skarbowemu realizację postanowienia o zabezpieczeniu majątkowym.

W uzasadnieniu skargi Prokurator podniósł ponadto, iż zgodnie z art. 25 § 1 kkw egzekucję zasądzonych roszczeń cywilnych, orzeczonej grzywny, świadczenia pieniężnego, należności sądowych oraz obowiązku określonego w art. 52 kk prowadzi się według przepisów kodeksu postępowania cywilnego, o ile kodeks karny wykonawczy nie stanowi inaczej. Nadto przepisy kodeksu postępowania cywilnego na mocy art. 25 § 2 kkw stosuje się do wykonana postanowień o zabezpieczeniu roszczeń cywilnych będących przedmiotem postępowania karnego oraz grzywny i w takim wypadku właściwym do wykonania orzeczeń jest komornik sądowy. Niemniej przyjąć należy, iż co do pozostałych rodzajów zabezpieczeń ustawodawca nie unormował postępowania jednoznacznie. Przepis art 27 kkw odnosi się jedynie do egzekucji środka karnego przepadku i nawiązki na rzecz Skarbu Państwa wskazując, iż prowadzi ją urząd skarbowy według przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeżeli przepisy kkw nie stanowią inaczej.

Przepis art. 195a kkw, zdaniem Prokuratora, wprost określił podmiot uprawniony do wykonania zabezpieczenia przedmiotu przepadku, a jest nim urząd skarbowy właściwy ze względu na siedzibę sądu I instancji o ile prokurator zleci wykonanie w / w postanowienia.

Prokurator natomiast przed tym musi zwrócić się do Sądu o nadanie klauzuli wykonalności powyższemu postanowieniu.

Nadto zdaniem skarżącego, organy administracji nie mają prawa do dokonywania oceny zasadności stanowiska prokuratora co skierowania postanowienia do wykonania do tegoż organu.

Organ w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. W uzasadnieniu skargi, Organ podał, ż przepis art. 195a kkw nie wskazuje naczelnika urzędu skarbowego jako organu wyłącznie właściwego do dokonania zabezpieczenia, w przypadku, gdy jednym postanowieniem zabezpieczono grożący przepadek oraz grzywnę, obowiązek naprawienia szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, świadczenie pieniężne albo nawiązkę. Z treści tegoż przepisu wynika, iż prokurator może zlecić wykonanie postanowienia zarówno naczelnikowi urzędu skarbowego jak i komornikowi sądowemu.

Organ odwoławczy nie zgodził się z twierdzeniem skarżącego, iż wypełnienie przesłanek określonych w art. 195a kkw stanowi wystarczającą przesłankę do uznania, iż zabezpieczenie takie podlega wykonaniu przez Naczelnika Urzędu Skarbowego. Organ bowiem ma prawo dokonania oceny dopuszczalności zabezpieczenia w danej sprawie na podstawie art. 156 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Nadto wadliwe było zdaniem organu zarządzenie zabezpieczenia wystawione przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej bowiem powołano przepis art. 44 § 2 i art. 33 § 1 kk, które to przepisy nie zostały wskazane w postanowieniu Prokuratora w sprawie Ds 1129/06 z dnia [...] września 2006 roku jako podstawy prawnej do wydania tego postanowienia. Ponadto w/w przepisy prawa, zdaniem organu drugiej instancji, nie mogły stanowić podstawy prawnej do wydania postanowienia o zabezpieczeniu, albowiem dotyczą one wymiaru kary w postępowaniu karnym.

Podanie natomiast podstawy prawnej w zarządzeniu zabezpieczenia pozwala organowi na ocenę czy postanowienie podlega wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a brak tej podstawy uniemożliwia tę ocenę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje:

Skarga zdaniem Sądu jest w pełni uzasadniona.

Zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej jak i utrzymane nim postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego wydane zostały z naruszeniem art. 195a kodeksu karnego wykonawczego oraz art. 3 § 1, art. 4 i 157 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Zasadniczym przedmiotem sporu między stronami jest właściwość naczelnika urzędu skarbowego w zakresie wykonania postanowienia prokuratora w przedmiocie zabezpieczenia majątkowego, a co za tym idzie, zastosowanie art. 195a kodeksu karnego wykonawczego. Nadto spór dotyczy również rozstrzygnięcia czy wykonanie prawomocnego postanowienia prokuratora o zabezpieczeniu majątkowym grożącego przepadku przedmiotów służących lub przeznaczonych do popełnienia przestępstwa, oraz kar grzywny następuje na podstawie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji czy też według przepisów postępowania cywilnego.

Zarówno organ pierwszej jak i drugiej instancji w swych rozważaniach zdają się pomijać treść art. 195 k.k.w., który w niniejszej sprawie ma decydujące znaczenie.

Celem ustalenia organu właściwego do wykonania wskazanego postanowienia o zabezpieczeniu, należy odnieść się do przepisów ustawy kodeks karny wykonawczy, w szczególności przepisów normujących postępowanie egzekucyjne. Analiza tych regulacji wskazuje, iż wprawdzie na mocy art. 25 § 1 kodeksu karnego wykonawczego egzekucję zasądzonych roszczeń cywilnych, orzeczonej grzywny, świadczenia pieniężnego (...) prowadzi się według przepisów kodeksu postępowania cywilnego, jeżeli niniejsza ustawa nie stanowi inaczej, a z mocy § 2 tego przepisu, przepis ten stosuje się również do wykonania postanowień o zabezpieczeniu roszczeń cywilnych będących przedmiotem postępowania karnego oraz grzywny. Z kolei przepis art. 27 kodeksu karnego wykonawczego stanowi, iż egzekucję środka karnego przepadku oraz nawiązki na rzecz Skarbu Państwa prowadzi urząd skarbowy według przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeżeli niniejsza ustawa nie stanowi inaczej.

W okolicznościach rozpatrywanej sprawy, zdaniem Sądu, w pełni znajduje zastosowanie przywoływany przez stronę skarżącą przepis art. 195a § 1 kodeksu karnego wykonawczego. Analizę powyższego przepisu należy rozpocząć od przywołania jego treści, która stanowi, że jeżeli jednym postanowieniem zabezpieczono grożący przepadek oraz grzywnę, obowiązek naprawienia szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, świadczenie pieniężne albo nawiązkę, sąd lub prokurator, który wydał to postanowienie, może zlecić jego wykonanie w całości organowi określonemu w art. 187 kkw § 1 kkw, a zatem urzędowi skarbowemu, właściwemu ze względu na siedzibę sądu pierwszej instancji, w celu wykonania środka karnego w postaci orzeczonego przepadku lub nawiązki na rzecz Skarbu Państwa. W przypadku o którym mowa wyżej, jeżeli orzeczono przepadek, urząd skarbowy prowadzi również egzekucję orzeczonej jednocześnie grzywny i zasądzonych od skazanego kosztów sądowych oraz egzekucję orzeczonego obowiązku naprawienia szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, świadczenia pieniężnego albo nawiązki. Z przytoczonego przepisu jednoznacznie i bez wątpienia wynika, iż Prokurator miał prawo zlecić Naczelnikowi Urzędu Skarbowego wykonanie przedmiotowego postanowienia o zabezpieczeniu majątkowym, gdyż zostały spełnione wszystkie przesłanki określone w omawianym artykule. Wydane przez Prokuratora [...] września 2006r. postanowienie o zabezpieczeniu majątkowym na mieniu M.K. zabezpieczało wykonanie grożącej kary grzywny oraz przepadku samochodu.

W ocenie Sądu, nie sposób zgodzić się z twierdzeniem organu drugiej instancji, jakoby "fakultatywność" zawartą w tym przepisie ( "sąd lub prokurator może zlecić wykonanie w całości postanowienia o zabezpieczeniu organowi określonemu w art. 187 kkw") ograniczały inne normy prawne, a w szczególności art.292 § 1 kpk, który decyduje i przesądza o wyborze organu właściwego do realizacji postanowień o zabezpieczeniu majątkowym.

Przepis art. 292 kodeksu postępowania karnego określa różne sposoby zabezpieczenia w zależności od jego przedmiotu. Art. 292 § 1 kodeksu postępowania karnego stanowi, że zabezpieczenie następuje w sposób wskazany w Kodeksie postępowania cywilnego. Ma to odniesienie do zabezpieczenia grożącej grzywny, roszczeń o naprawienie szkody, obowiązku jej naprawienia, zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, świadczenia pieniężnego i nawiązki. Natomiast zabezpieczenie grożącego przepadku następuje w sposób szczególny, określony w § 2 art. 292 kodeksu postępowania karnego czyli poprzez zajęcie ruchomości, wierzytelności i innych praw majątkowych oraz poprzez ustanowienie zakazu zbywania i obciążania nieruchomości.

Powyższe uregulowanie prawne, przesądza jedynie o sposobach dokonania zabezpieczenia, co oznacza że pozostałe kwestie dokonania zabezpieczenia majątkowego w procedurze karnej są uregulowane innymi przepisami, w tym w szczególności przepisami kodeksu karnego wykonawczego. Określenie sposobu zabezpieczenia w art. 292 kodeksu postępowania karnego oznacza więc odesłanie wyłącznie do art. 747 kodeksu postępowania cywilnego, który zawiera wyczerpujący katalog sposobów zabezpieczenia roszczeń pieniężnych. Trzeba w tym miejscu podkreślić, że sposób zabezpieczenia to tylko część uregulowania kwestii zabezpieczenia, gdyż w orzeczeniu o zabezpieczeniu niezbędne jest także określenie zakresu zabezpieczenia, o czym stanowi art. 293 § 1 kodeksu postępowania karnego.

Przepis art. 292 kodeksu postępowania karnego jest więc normą adresowaną przede wszystkim do organu upoważnionego do wykonania postanowienia o zabezpieczeniu, wskazując temu organowi jakie są prawnie dopuszczalne sposoby zabezpieczenia poszczególnych kar majątkowych. Adresatem tej normy jest również osoba na majątku której dokonywane jest zabezpieczenie, a to w tym sensie, że powyższy przepis gwarantuje tej osobie, że żaden inny sposób zabezpieczenia (niewymieniony w kodeksie postępowania cywilnego lub wyszczególniony w §2 art. 292 kodeksu postępowania karnego ) nie może być określony w postanowieniu prokuratora lub sądu. Przepis ten natomiast nie jest adresowany do organu egzekucyjnego, a w żadnym razie nie decyduje o właściwości organu egzekucyjnego.

Wobec powyższego upatrywanie w przepisie art. 292 § 1 kodeksu postępowania karnego podstawy do wyłączenia właściwości urzędu skarbowego jako organu zobowiązanego do wykonania zabezpieczenia, a to na mocy art. 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest nieuzasadnione. Przepis art. 292 kodeksu postępowania karnego nie reguluje trybu dokonania zabezpieczenia, w tym właściwości organów, a jedynie wskazuje na sposób dokonania zabezpieczenia.

W odniesieniu do trybu wykonania postanowień o zabezpieczeniu majątkowym należy przywołać treść art. 25 oraz art. 27 kodeksu karnego wykonawczego. Zgodnie z ich treścią egzekucję zasądzonych roszczeń cywilnych, orzeczonej grzywny (...) prowadzi się według kodeksu postępowania cywilnego, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Jednocześnie art. 27 kodeksu karnego wykonawczego stanowi, iż egzekucję środka przepadku oraz nawiązki na rzecz Skarbu Państwa prowadzi urząd skarbowy według przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Wobec powyższego należy przyjąć, że organ ten wykonuje także postanowienia o zabezpieczeniu tego przepadku, skoro bowiem zgodnie z art. 27 kodeksu karnego wykonawczego egzekucje środka karnego przepadku przedmiotów prowadzi urząd skarbowy według przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, więc i postanowienie o zabezpieczeniu tego przepadku realizuje ten organ. Podobny pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku w uzasadnieniu swojego wyroku z dnia 31 stycznia 2002r. sygn. akt. I SA/Gd 1817/2001 oraz R.A. Stefański w Komentarzu do Kodeksu postępowania karnego, tom I (Dom Wydawniczy ABC, 1998r.).

Powyższy zawarty w art. 25 i art.27 k.k.w. dychotomiczny podział właściwości pomiędzy sądowym a administracyjnym organem egzekucyjnym został jednak zmieniony z woli ustawodawcy, który kierując się zapewne względami zapewnienia skuteczności działania zabezpieczającego i egzekucyjnego oraz wymogami ekonomii procesowej- przyznał prokuratorowi i sądowi prawo wyznaczenia jednego organu egzekucyjnego , do wykonania postanowienia o zabezpieczeniu przepadku oraz innych kar majątkowych i roszczeń dochodzonych w postępowaniu karnym lub karnym skarbowym. Uregulowanie powyższe zawiera art. 195 a § 1 kkw, a w § 2 tego przepisu przewidziano także prowadzenie przez ten sam organ egzekucji ( urząd skarbowy) wszystkich zasądzonych w tym przypadku należności. Przywołany przepis przesądza zatem kwestię właściwości organu egzekucyjnego, o której decyduje organ wydający postanowienie o zabezpieczeniu, działający w oparciu o przyznaną mu ustawowo kompetencję. Trzeba przy tym podkreślić, że art.195 a kkw został wprowadzony do kkw ustawą z dnia 13 czerwca 2003r. o zmianie ustawy kodeks karny oraz niektórych ustaw ( dz.U. Nr 111, poz.1061) i w związku z tym jest on przepisem szczególnym w stosunku do art. 25 kkw.

W omawianym art. 195a kkw zabrakło uregulowania, w jakim trybie ma działać organ, któremu prokurator bądź sąd zlecił dokonanie zabezpieczenia. Wydaje się, że winna mieć w tym zakresie zastosowanie zasada, że wyznaczony organ egzekucyjny działa w trybie dla niego właściwym, a więc w przypadku powierzenia wykonania zabezpieczenia urzędowi skarbowemu jest to postępowanie egzekucyjne w administracji. Nie budzi wątpliwości, że naczelnik urzędu skarbowego, będący administracyjnym organem egzekucyjnym działa wyłącznie w oparciu o ustawę o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Argumentu tego użyto w postanowieniu organu drugiej instancji-Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] grudnia 2006r., w sposób wadliwy, pozostający w sprzeczności z art.3, art.4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, które to przepisy, wbrew stanowisku obu organów-mają zastosowanie w spornej sprawie i stanowią podstawę łącznie z art. 195 kkw do wykonania zabezpieczenia w tej sprawie przez urząd skarbowy.

Zatem, na podstawie przepisu art. 2 § 1 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji egzekucji administracyjnej podlegają należności pieniężne przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie innych ustaw. Na mocy art. 3 § 1 powołanej ustawy - egzekucję administracyjną stosuje się do obowiązków określonych w art. 2 gdy wynikają one z decyzji lub postanowień właściwych organów. Natomiast zgodnie z treścią art. 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji- do obowiązków, które wynikają z decyzji, postanowień (...) innych niż określone w art. 3 i 3a stosuje się egzekucję administracyjną tylko wówczas gdy odrębne ustawy tak stanowią.

Trudniejsza, bo wymagająca dokonania wykładni przepisów we wzajemnym ich powiązaniu jest odpowiedź na pytanie, w oparciu o jaki przepis ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji prowadzona może być egzekucja ( a tym samym także zabezpieczenie) grzywny, roszczeń odszkodowawczych (..) o których mowa w art. 291 § 1 kpk i art. 25 kkw. W tym zakresie należy przyjąć , że zasadniczo należności te podlegają egzekucji prowadzonej według przepisów kodeksu postępowania cywilnego, ale art. 25 kkw, który o tym stanowi, przewiduje możliwość wyjątku, którym jest niewątpliwie art. 195 a tej ustawy. Skoro tak, to przekazanie przez prokuratora postanowienia o zabezpieczeniu tych należności urzędowi skarbowemu na mocy tego ostatniego przepisu powoduje, że do wymienionych obowiązków stosuje się egzekucję administracyjną na podstawie " odrębnych ustaw" w rozumieniu art.4 ustawy postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W przedmiotowej sprawie przepisem szczególnym o którym mowa w art. 2 § 1 pkt 5 i art. 4 powołanej ustawy jest przepis art. 27 i art. 195a kodeksu karnego wykonawczego. Przepis 195a powołanej ustawy nadto stanowi podstawę do dokonania przez prokuratora wyboru organu właściwego do wykonania zabezpieczenia środków karnych i innych należności w postępowaniu karnym łącznie z zabezpieczeniem przepadku, czym jednocześnie przesądza o trybie administracyjnym postępowania egzekucyjnego.

W tym miejscu należy podkreślić, że w zaskarżonych postanowieniach organy obu instancji całkowicie pominęły fakt, że prokurator dokonał zabezpieczenia także na poczet przepadku, a co właściwości administracyjnego organu egzekucyjnego i takiegoż trybu postępowania w tym zakresie nie mogło być jakichkolwiek wątpliwości.

Konkludując tę część wywodów należy stwierdzić, że art.195a kkw stanowi podstawę do dokonania przez uprawniony organ ( prokurator, sąd) wyboru organu właściwego do wykonania zabezpieczenia środków karnych i innych należności w postępowaniu karnym łącznie z zabezpieczeniem przepadku , czym jednocześnie przesądza o trybie administracyjnym postępowania egzekucyjnego.

Ostatnią kwestią do której należy się ustosunkować jest zarzut podniesiony przez organ drugiej instancji, iż zarządzenie zabezpieczenia wydane przez Prokuratora Rejonowego było wadliwe, albowiem w zarządzeniu zabezpieczenia wskazano przepisy kodeksu karnego, które następnie nie zostały podane w postanowieniu z dnia [...] września 2006r.

Zgodnie z dyspozycją art. 157 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeżeli obowiązek, którego dotyczy zarządzenie zabezpieczenia, nie podlega zabezpieczeniu w trybie administracyjnym lub zarządzenie zabezpieczenia nie zawiera treści określonej w art. 156 § 1, organ egzekucyjny nie przystępuje do zabezpieczenia.

Zgodnie natomiast z treścią art. 156 § 1ustawy o.p.e.w.a. zarządzenie zabezpieczenia powinno zawierać:

1) oznaczenie wierzyciela;

2) wskazanie imienia i nazwiska lub firmy zobowiązanego, jego adresu, a w przypadku zabezpieczania należności pieniężnej na wynagrodzeniu za pracę zobowiązanego - oznaczenie zatrudniającego go pracodawcy i jego adres, jeżeli wierzyciel posiada taką informację;

3) podanie treści obowiązku podlegającego zabezpieczeniu, podstawy prawnej tego obowiązku, a w przypadku zabezpieczania należności pieniężnej - także określenie jej wysokości;

4) wskazanie podstawy prawnej zabezpieczenia obowiązku;

5) wskazanie okoliczności świadczących o wystąpieniu możliwości utrudnienia bądź udaremnienia egzekucji;

6) datę wydania zarządzenia zabezpieczenia, nazwę wierzyciela, który je wydał, oraz podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego, a także odcisk pieczęci urzędowej;

7) klauzulę organu egzekucyjnego o przyjęciu zarządzenia zabezpieczenia do wykonania;

8) pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów;

9) sposób i zakres zabezpieczenia.

W ocenie Sądu, biorąc pod uwagę treść wskazanych przepisów, Sąd uznał, iż wszystkie wymogi formalne zostały spełnione przez skarżącego i nie dopatrzył się w działaniu Prokuratury żadnych uchybień prawnych w tym zakresie.

Z wyżej wymienionych względów Sąd uznał, że organy obu instancji bezpodstawnie nie zastosowały się do przepisu art. 195a kodeksu karnego wykonawczego w związku z art. 2 § 1 pkt 5 i art. 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a w konsekwencji wadliwie orzekły o odmowie wykonania zabezpieczenia na podstawie art. 157 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, co stanowi naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie orzekł jak na wstępie.