Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1612/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-05-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 36 ust. 6, art. 43 ust. 1 pkt 4, art. 51 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2015 poz 612
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - tekst jednolity.
article: art. 121 par. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i lit. c, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: par. 14 ust. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2015 poz 1804
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r.  w sprawie opłat za czynności radców prawnych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Ewa Wrzesińska-Jóźków (spr.), Sędzia WSA - Marek Krawczak, Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Protokolant referent - Maryla Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2017 r. sprawy ze skargi T. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Finansów (obecnie Ministra Rozwoju i Finansów) z dnia (...) marca 2016 r. nr (...) w przedmiocie odmowy zmiany zezwolenia na urządzanie zakładów wzajemnych; 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Finansów (obecnie Ministra Rozwoju i Finansów) na rzecz T. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest decyzja Ministra Finansów z dnia ... marca 2016 r, nr ... utrzymująca w mocy decyzję Ministra Finansów z dnia ... grudnia 2015 r. nr ... odmawiającą zmiany zezwolenia dla "T." sp. z o.o. z siedzibą w W. przy ul. ... (dalej: "Skarżąca", "Strona", "Spółka") na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie zakładów wzajemnych – totalizatora wyścigów konnych.

Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.

Decyzją z dnia ... października 2012 r. Minister Finansów udzielił Skarżącej zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie zakładów wzajemnych.

Wnioskiem z ... września 2014 r. Skarżąca wystąpiła do Ministra Finansów o zmianę ww. zezwolenia w zakresie lokalizacji punktu przyjmowania zakładów wzajemnych określonego w pkt III ppkt 10 zezwolenia, tj. znajdującego się w ... .

Decyzją z ... czerwca 2015 r. Minister Finansów dokonał zmiany ww. pozwolenia zgodnie z wnioskiem Strony.

Kolejnym wnioskiem z ... sierpnia 2015 r. Skarżąca zwróciła się do Ministra Finansów o dokonanie zmiany ww. zezwolenia polegającej na zmianie adresu punktu przyjmowania zakładów wzajemnych w W. przy ul. ... na punkt w L. przy ul. ... . Do wniosku Skarżąca załączyła m.in. pisemną zgodę władającej tym lokalem Pani ... na korzystanie z lokalu przy ul. ... . Natomiast z uzasadnienia wniosku wynikało, że w związku z otrzymaniem zgody na prowadzenie działalności w innym punkcie przyjmowania zakładów wzajemnych, Skarżąca nie planowała rozpoczęcia takiej działalności w punkcie w W. przy ul. ..., dlatego do dnia złożenia wniosku nie zawarła umowy agencyjnej z władającą tym lokalem.

Po rozpatrzeniu wniosku Strony, Minister Finansów decyzją z dnia ... grudnia 2015 r. odmówił zmiany wskazanej na wstępie decyzji Ministra Finansów z ... października 2012 r. w sprawie udzielenia zezwolenia na urządzanie zakładów wzajemnych poprzez zmianę adresu punktu przyjmowania zakładów wzajemnych.

Po rozpatrzeniu odwołania, zaskarżoną decyzją z ... marca 2016 r. Minister Finansów utrzymał swoją wcześniejszą decyzję z ... grudnia 2015 r.

Decyzja wydana została na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 221 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015r., poz. 613 ze zm.; dalej: "O.p.") oraz art. 8 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2015 r. poz. 612 ze zm.; dalej: "u.g.h.")

W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z treścią art. 36 u.g.h., wniosek o udzielenie zezwolenia na urządzanie zakładów wzajemnych powinien zawierać m. in. zgodę władającego budynkiem (lokalem) na korzystanie z budynku (lokalu). Zaś zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 2 u.g.h. przez punkt przyjmowania zakładów wzajemnych rozumie się wydzielone miejsce, w którym przyjmowane są zakłady totalizatora lub bukmacherstwa, na podstawie zatwierdzonego regulaminu. Z treści powołanego przepisu wynika zatem, że punktem przyjmowania zakładów wzajemnych jest miejsce, w którym faktycznie prowadzona jest taka działalność. Tak więc aby można było zmienić zezwolenie w zakresie miejsca urządzania zakładów wzajemnych, poza załączeniem stosownych dokumentów, podmiot występujący z wnioskiem musi realnie podjąć i prowadzić działalność we wskazanym punkcie.

W świetle zgromadzonego materiału, w ocenie organu, Spółka pomimo uzyskania stosownej zgody Ministra Finansów, nie podpisała i nie zamierzała podpisać umowy agencyjnej z władającą lokalem znajdującym się pod adresem W. ul. ... . Minister uznał, że w takich okolicznościach Strona nie mogła ubiegać się o zmianę lokalizacji punktu przyjmowania zakładów wzajemnych, ponieważ zarówno w dacie zgłoszenia żądania w tym zakresie tj. wniosku z ... sierpnia 2015 r. jak i w terminie rozstrzygnięcia sprawy, Spółka nie posiadała uprawnień do przyjmowania zakładów wzajemnych w tym punkcie.

Decyzja Ministra Finansów stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie, w której Skarżąca Spółka wniosła o uchylenie tej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Ministra Finansów z ... grudnia 2015 r.

W skardze zawarto zarzuty naruszenia:

1. przepisów postępowania tj. art. 122 O.p. w zw. z art. 51 ust. 2 pkt 2 lit a/ i ust. 3 u.g.h. oraz w zw. z art. 36 ust. 6 u.g.h. poprzez błędne przyjęcie, że przedłożona do wniosku z dnia ... sierpnia 2015 r. zgoda władającego lokalem przy ul. ... stała się nieaktualna i Spółka nie posiadała prawa do prowadzenia działalności w zakresie przyjmowania zakładów wzajemnych w przedmiotowym lokalu i w konsekwencji bezprawną odmowę dokonania zmiany zezwolenia z ... października 2012 r. oraz przyjęcie, że Skarżącej nie przysługiwało uprawnienie do ubiegania się o zmianę zezwolenia bowiem nie prowadziła działalności w punkcie przy ul. ... .

2. przepisów prawa materialnego t.j. art. 4 ust. 1 pkt 2 u.g.h. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że z treści tego przepisu wynika wyłącznie, że punktem przyjmowania zakładów wzajemnych jest miejsce, w którym faktycznie prowadzona jest taka działalność w sytuacji, gdy punktem przyjmowania zakładów wzajemnych jest także miejsce, w którym planowane jest przyjmowanie zakładów wzajemnych;

3. przepisów prawa materialnego t.j. art. 59 ust. 4 u.g.h. poprzez jego niezastosowanie i odmowę dokonania zmiany pozwolenia pomimo, iż na dzień wydania decyzji z dnia ... grudnia 2015 r. nie upłynął okres 6 miesięcy niewykonywania działalności w punkcie w W. przy ul. ... .

W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie. W treści odpowiedzi zaznaczył, że skoro Spółka nie podpisała i nie zamierzała podpisać umowy agencyjnej z władającą lokalem znajdującym się pod adresem W. ul. ..., w konsekwencji nie rozpoczęła działalności w tym lokalu, były przesłanki negatywnego rozpatrzenia wniosku Spółki z dnia ... sierpnia 2015 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Wojewódzki Sąd Administracyjny dopatrzył się w decyzji naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.).

Stan faktyczny w niniejszej sprawie jest niesporny. Decyzją z dnia ... października 2012 r. Minister Finansów udzielił Skarżącej zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie zakładów wzajemnych. Wnioskiem z dnia ... września 2014 r. Spółka zwróciła się o dokonanie zmiany ww. decyzji w pkt III ppkt 10, poprzez wpisanie w miejsce dotychczasowego punktu przyjmowania zakładów wzajemnych znajdującego się pod adresem W. ..., punktu w W. przy ul. ... . Minister Finansów decyzją z ... czerwca 2015 r. dokonał zmiany ww. zezwolenia zgodnie z wnioskiem Strony.

Wniosek wszczynający postępowanie, zakończone obecnie zaskarżoną do Sądu decyzją, został złożony przez Spółkę w dniu ... sierpnia 2015 r. i we wniosku tym zawarte było żądanie zmiany lokalizacji punktu przyjmowania zakładów wzajemnych, opisanego w pkt III ppkt 10 ww. decyzji organu z dnia ... października 2012 r. udzielającej Skarżącej zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie zakładów wzajemnych. Skarżąca wnosiła o wpisanie w miejsce punktu znajdującego się w W. ul. ... punktu w L. przy ul. ...

Z powyższego wynika jednoznacznie, że w dacie występowania z wnioskiem o zmianę decyzji zezwalającej na prowadzenie działalności, decyzja ta, w części dotyczącej punktu przyjmowania zakładów wzajemnych wymienionego pkt III ppkt 10 decyzji zezwalającej na prowadzenie działalności w zakresie zakładów wzajemnych była w obrocie prawnym. Taki sam stan faktyczny istniał również w dacie wydawania zaskarżonej obecnie do Sądu decyzji, albowiem w dalszym ciągu decyzja zezwalająca Spółce na prowadzenie działalności była w obrocie prawnym.

Zdaniem Sądu, zmiana decyzji jest możliwa tak długo, jak długo decyzja, która ma być zmieniona, pozostaje w obrocie prawnym. To samo odnosi się do zmiany części decyzji. Jeżeli jakaś część decyzji została wyeliminowana, nie jest możliwe dokonanie jej zmiany, bowiem dokonywanie zmiany takiej decyzji poprzez określenie innej lokalizacji punktu, jest bezprzedmiotowe, brak jest bowiem przedmiotu - tej części decyzji - której zmiany można dokonać.

Należy podkreślić, iż w rozpatrywanej sprawie taka sytuacje nie zachodzi. Minister Finansów odmówił bowiem zmiany decyzji Ministra Finansów z dnia ... października 2012 r. w sprawie udzielenia zezwolenia na urządzanie zakładów wzajemnych poprzez zmianę adresu punktu przyjmowania zakładów wzajemnych określonego w punkcie III ppkt 10, tj. w W. przy ul. ..., zatem rozstrzygnął sprawę merytorycznie.

Minister Finansów uznał, iż w niniejszych okolicznościach Strona nie mogła ubiegać się o zmianę lokalizacji punktu przyjmowania zakładów wzajemnych położonego w W. przy ul. ... na punkt położony w L. przyl. ..., bowiem zarówno w dacie zgłoszenia żądania w tym zakresie, jak i w terminie rozstrzygnięcia sprawy, Spółka nie posiadała uprawnień do przyjmowania zakładów wzajemnych w tym punkcie.

W ocenie Sądu, powyższe stanowisko organu administracji jest nieprawidłowe i sprzeczne z zaistniałym w sprawie stanem faktycznym.

Po pierwsze - prawo do prowadzenia legalnej działalności w punkcie przyjmowania zakładów wzajemnych położonego w W. przy ul. ... Skarżąca uzyskała na mocy ww. decyzji Ministra Finansów z dnia ... czerwca 2015 r. zmieniającej decyzje z ... października 2012 r. i z nadesłanych przez organ akt sprawy nie wynika, iż została tego prawa pozbawiona.

Po drugie - okoliczności wynikające z cywilnoprawnych relacji pomiędzy Spółką, a wynajmującym lokal nie mogą być uznane za skutkujące pozbawieniem Skarżącej uprawnień do przyjmowania zakładów wzajemnych w punkcie w W. przy ul. ... do momentu wykreślenia (usunięcia) lub zmiany lokalizacji ww. punktu w decyzji z dnia ... października 2012 r..

Należy podkreślić, iż Skarżącej nie zostało cofnięte ani w części, ani w całości zezwolenie na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie zakładów wzajemnych. Fakt, iż Skarżąca w trakcie prowadzonej działalności może stracić zgodę (takim pojęciem operuje ustawa w art. 36 pkt 6 u.g.h.) do korzystania z lokalu wskazanego w decyzji zezwalającej jako punkt przyjmowania zakładów, wbrew stanowisku organu administracji nie skutkuje tym, iż traci ona automatycznie uprawnienie przyznane jej decyzją Ministra Finansów do przyjmowania zakładów wzajemnych w danym punkcie.

Ustawa o grach hazardowych wskazując przesłanki do utraty uprawnień przyjmowania zakładów wzajemnych w konkretnym miejscu przez przedsiębiorcę prowadzącego działalność w zakresie zakładów wzajemnych na podstawie zezwolenia nigdzie nie statuuje, iż przesłanką utraty takich uprawnień są okoliczności wynikające z cywilnoprawnych stosunków handlowych pomiędzy podmiotami prywatnymi tj. braku zawarcia umowy agencyjnej między dysponentem lokalu a Spółką prowadzącą działalność w zakresie zakładów wzajemnych.

Zgodnie z art. 121 § 1 O.p. - postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.

W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie wystąpiły przesłanki, które mogłyby to zaufanie podważyć.

Sąd zauważa w tym miejscu, iż w uzasadnieniu do rządowego projektu ustawy o grach hazardowych druk nr 2481 zgłoszonego dnia 12 listopada 2009 r. (http://www.sejm.gov.pl) wskazuje się, iż "w celu stworzenia jednoznacznej podstawy prawnej dla ministra właściwego do spraw finansów publicznych oraz dyrektorów izb celnych w zakresie możliwości dokonywania zmian w decyzjach udzielających koncesji lub zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie objętym przepisami ustawy - proponuje się w niniejszym projekcie wprowadzenie przepisu, który pozwoli na dokonywanie ewentualnych zmian w wydanych decyzjach bez konieczności posiłkowania się w tym względzie przepisami Ordynacji podatkowej. Powyższe wynika z faktu, iż Naczelny Sąd Administracyjny w swym orzecznictwie wskazał na brak możliwości dokonywania zmiany decyzji ostatecznej w dotychczasowym trybie art. 155 K.p.a. w zakresie wskazanych w niej elementów koniecznych, np. miejsca urządzania gier lub zakładów wzajemnych. Proponuje się enumeratywne wymienienie w ustawie elementów składowych zezwoleń, które mogą być przedmiotem zmiany".

Z powyższego wynika, iż celem projektodawcy było niejako wyjście naprzeciw problemom ze zmianą w decyzjach udzielających koncesji lub zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie objętym przepisami ustawy, i jednoznacznie uregulowanie tej kwestii poprzez wprowadzenie przepisów materialnych w ustawie umożliwiających zmianę decyzji np. w zakresie miejsca urządzania zakładów.

Przepisy u.g.h. stanowiły, iż organ właściwy w sprawie udzielenia koncesji lub zezwolenia może, na wniosek podmiotu, który je uzyskał, dokonać zmiany koncesji lub zezwolenia. Zmiana, o której mowa powyżej, może dotyczyć, w przypadku zezwolenia na urządzanie zakładów wzajemnych, miejsca urządzania zakładów z tym, że wskutek zmiany zezwolenia nie może nastąpić zwiększenie pierwotnej liczby punktów przyjmowania zakładów wzajemnych (art. 51 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a u.g.h.).

Minister Finansów stoi na stanowisku, iż wskazane uprawnienie przysługuje podmiotom, które posiadają prawo do prowadzenia działalności w konkretnym punkcie. Ponadto podnosi, że nie jest możliwe wskazanie w zezwoleniu miejsca przyjmowania zakładów wzajemnych, co do którego podmioty nie dysponuje tytułem prawnym, tak więc zezwolenie na prowadzenie działalności w przedmiocie przyjmowania zakładów wzajemnych, upoważnia ten podmiot do jej prowadzenia tylko w tych punktach, na które zezwolenie zostało udzielone.

Sąd podziela powyższe stanowisko organu. Oczywistym bowiem jest, iż aby zmienić miejsce urządzania zakładów, trzeba wcześniej posiadać takie miejsce i zgodę władającego budynkiem (lokalem) na korzystanie z budynku (lokalu), jest to również warunek niezbędny aby uzyskać zezwolenie czy też pozytywną decyzję w przedmiocie zmiany miejsca urządzania zakładów.

Natomiast nieuprawnione jest stanowisko organu, iż brak jest możliwości dokonania zamiany w decyzji udzielającej zezwolenia na urządzanie zakładów wzajemnych, adresu punktu przyjmowania zakładów wzajemnych z uwagi na fakt, że Spółka nie dysponowała prawem do lokalu w dacie zgłoszenia żądania w tym zakresie, jak i w terminie rozstrzygnięcia sprawy.

Jak już Sąd podkreślił powyżej, punkt III ppkt 10 – ... nadal widnieje w decyzji udzielającej zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie zakładów wzajemnych, możliwe jest zatem merytoryczne rozpoznanie wniosku o zmianę miejsca urządzania zakładów wzajemnych.

Stanowisko organu byłoby uprawnione gdyby Skarżąca nie przedstawiła zgody władającego budynkiem (lokalem) na korzystanie z budynku (lokalu), w którym miałaby dopiero prowadzić działalność po zmianie zezwolenia. Słusznie bowiem organ podkreśla w zaskarżonej decyzji, iż w myśl art. 36 u.g.h., wniosek o udzielenie zezwolenia na urządzanie zakładów wzajemnych powinien zawierać m. in. zgodę władającego budynkiem (lokalem) na korzystanie z budynku (lokalu). Stosownie zaś do art. 43 ust. 1 pkt 4 powołanej ustawy, zezwolenie na urządzanie zakładów wzajemnych obejmuje miejsce urządzania zakładów. Przy czym miejsce urządzania zakładów wzajemnych wskazane w zezwoleniu jest tożsame z adresem lokalu, na korzystanie z którego podmiot ubiegający się o zezwolenie, uzyskał zgodę władającego lokalem.

Natomiast w rozpatrywanej sprawie, Skarżąca przedstawiła umowę najmu zawartą przez Skarżącą a władającym lokalem przy ul. ... w L. zezwalającą na korzystanie z budynku (lokalu), w którym miałaby prowadzić działalność po zmianie zezwolenia. Te dokumenty powinny zostać przeanalizowane przez organ administracji i stanowić podstawę do decyzji odmawiającej lub udzielającej zgody na zmianę miejsce urządzania zakładów.

Reasumując, Sąd podziela stanowisko Spółki, iż żaden z przepisów prawa nie wymaga, aby w chwili orzekania przez organ administracji wnioskodawca posiadał tytuł prawny do lokalu wnioskowanego do zamiany na inny. Przyjęcie takiej interpretacji i nie znajduje uzasadnienia w przepisach prawa.

Z tego względu wobec stwierdzonego naruszenia zarówno treści art. 51 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a) u.g.h., jak również norm postępowania podatkowego, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania Sąd orzekł w oparciu o art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804).