Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 121/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-05-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 13h ust. 1
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Dorota Wdowiak Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2013 r. sprawy ze skargi M. O. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przejazdu bez uiszczenia opłaty elektronicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego M. O. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego (zwany dalej "organem", "GITD") decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...]

po rozpoznaniu wniosku M. O. (zwanego dalej skarżącym)

o ponowne rozpoznanie sprawy od decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2011 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości

3.000 złotych, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Organ działał na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy

z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej "k.p.a."), art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 1, art. 13k ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.; dalej "u.d.p.") oraz załącznika nr 2 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków,

na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2011 r. Nr 80, poz. 433), art. 50 pkt 1 lit. j), art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b), art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

(t.j. Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.; dalej "u.t.d.").

GITD wskazał, że podstawę faktyczną wydania decyzji z dnia [...] października 2011 r. nakładającej na skarżącego karę pieniężną w wysokości 6.000 zł stanowiło wykonywanie przejazdu po drodze krajowej wymienionej w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2011 r. Nr 80, poz. 433), bez uiszczenia opłaty elektronicznej, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p., w dniu [...] września 2011 r. o godzinie [...] po drodze krajowej nr [...], na odcinku granica m. D. – granica m. K. oraz w tym samym dniu o godzinie [...] po drodze krajowej nr [...], na odcinku granica m. D. – granica m. K..

Skarżący złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy i podniósł, że urządzenie nie sygnalizowało niskiego stanu konta, a jego pracodawca doładował konto dwukrotnie w dniu kontroli na potwierdzenie czego skarżący załączył do wniosku potwierdzenia dokonania przedpłaty. Wskazano, że opłata została pobrana podwójnie za odcinek drogi K., co mogło spowodować niski stan konta, o czym skarżący nie wiedział.

Organ ponownie rozpoznając sprawę przypomniał, że w dniu [...] października 2011 r. na autostradzie [...], upoważniony inspektor Inspekcji Transportu Drogowego zatrzymał do kontroli mobilnej samochód ciężarowy marki [...] o nr rej.[...], którego dopuszczalna masa całkowita przekraczała 3,5 t.

W toku kontroli stwierdzono, że na wewnętrznej stronie szyby czołowej samochodu ciężarowego znajdowało się urządzenia viaBox o numerze seryjnym [...]. Wymieniony powyżej pojazd został poddany kontroli przy pomocy skanera zamontowanego w Mobilnej Jednostce Kontrolnej, wyposażonej w system informatyczny przeznaczony do kontroli elektronicznego poboru opłat. Kontrola urządzenia viaBox wykazała zarejestrowany w systemie incydent odnoszący się do braku środków na koncie "pre-pay". W trakcie kontroli system informatyczny wygenerował incydent z dostępnymi obrazami z bramownicy kontrolnej

nr [...] z dnia [...] września 2011 r. z godziny [...]

o treści brak środków na koncie pre-pay. Do powyższego incydentu doszło na drodze krajowej nr [...], na odcinku granica m. D. - granica m. K..

Na podstawie wykresówki z tachografu z dnia [...] września 2011 r. ustalono, że w tym dniu ww. pojazdem kierował skarżący. Kierowca oświadczył, że to on prowadził kontrolowany pojazd w tym dniu i o wskazanej przez bramownicę godzinie.

Główny Inspektor Transportu Drogowego pismem z dnia [...] listopada 2012 r. wezwał podmiot odpowiedzialny za obsługę krajowego systemu poboru opłat działający w imieniu i na rzecz Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad,

tj. K. Sp. z o.o. do udzielenia informacji związanych

z kontrolowanym przejazdem, w szczególności do wskazania, czy opłata za przejazdy określone w protokole kontroli została uiszczona.

W dniu [...] listopada 2012 r. organ wydał postanowienie, na mocy którego sprawę w zakresie nałożenia decyzją z dnia [...] października 2011 r. kary pieniężnej

w wysokości 3000 zł z tytułu nieuiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd w dniu [...] września 2011 r. o godzinie[...], po drodze krajowej nr [...], na odcinku granica m. D.– granica m. K., wyłączono do odrębnego postępowania.

W piśmie z dnia [...] listopada 2011 r. K Sp. z o.o. wskazała, że w momencie przejazdu ww. pojazdu samochodowego w dniu [...] września 2011 r. o godzinie [...] przez bramownice [...] klient nie posiadał wystarczających środków do uiszczenia opłaty elektronicznej. Użytkownik nie składał reklamacji w związku z niesprawnym działaniem urządzenia viaBox. Umowa zawarta z klientem nie przewidywała możliwości uiszczenia opłaty elektronicznej po dokonaniu przejazdu.

Pismem z dnia [...] grudnia 2011 r. GITD zawiadomił skarżącego o nowym materiale dowodowym i poinformował go, że przed wydaniem decyzji ma prawo do wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądań. W piśmie z dnia [...] grudnia 2011 r. skarżący powtórzył, że za ten sam odcinek opłata zostały pobrana podwójnie, co spowodowało brak środków na koncie. Wskazał, że nie był w stanie na bieżąco kontrolować stanu konta, gdyż urządzenie nie informowało go o nieprawidłowościach. Jak podał, skierował sprawę podwójnego poboru opłat do Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad celem wyjaśnienia takiego stanu rzeczy. Wskazał, że urządzenia viaBox zostało wymienione na nowe po kontroli.

Celem wyjaśnienia wątpliwości GITD pismem z dnia [...] stycznia 2012 r. ponownie wezwał podmiot odpowiedzialny za obsługę krajowego systemu poboru opłat – K. Sp. z o.o., do udzielenia informacji związanych

z kontrolowanym przejazdem, w szczególności do wskazania, czy powodem nieuiszczenia opłaty za przejazd było dwukrotne pobranie opłaty w dniu [...] września 2011 r. o godzinie [...]. Pismem z dnia [...] stycznia 2012 r. K. Sp. z o.o. wskazała, że opłata elektroniczna za przejazd pojazdu samochodowego o nr rej. [...] w dniu [...] września 2011 r. o godzinie [...] po drodze krajowej nr [...] nie została uiszczona. Powodem nieuiszczenia opłaty nie było dwukrotne pobranie opłaty w dniu [...] września 2011 r. o godzinie [...]. Opłata została pobrana w sposób prawidłowy - jednorazowy.

Celem uzupełnienia materiału dowodowego organ ponownie wezwał operatora systemu do udzielenia informacji związanych z kontrolowanym przejazdem, w szczególności do wyjaśnienia co oznacza pojawienie się na wydruku pozycji z godziny [...] dwukrotnie, wskazującej na dwukrotne pobranie opłaty,

a także czy urządzenie viaBox zostało wymienione na nowe. Pismem z dnia [...] marca 2012 r. K. Sp. z o.o. wskazała, że opłata elektroniczna za przejazd ww. pojazdem pod bramownicą kontrolną [...] została uiszczona. Pojawienie się na wydruku dwukrotnie pozycji z godziny [...] związane było z błędem systemu. Opłata faktycznie została pobrana tylko raz. Użytkownik dnia [...] listopada 2011 r. o godzinie [...] wymienił urządzenie viaBox o numerze [...] na nowe o numerze[...].

W związku z zaistniałymi rozbieżnościami w odpowiedziach operatora systemu, GITD pismem z dnia [...] marca 2012 r. wezwał Kierownika Centrum Obsługi Klienta K. Sp. z o.o. do osobistego stawiennictwa i złożenia zeznań w charakterze świadka w celu wyjaśnienia zaistniałych wątpliwości zawartych w treści odpowiedzi na wezwania organu udzielonych przez K. Sp. z o.o. O terminie przesłuchania organ zawiadomił skarżącego.

W dniu [...] lutego 2012 r. do GITD wpłynęło pismo skarżącego, w którym przytoczył przepisy ustawy o drogach publicznych dotyczące opłaty elektronicznej. Zdaniem skarżącego, kara jest wymierzana za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty, a ustawodawca nie wprowadził kary za przejazd odcinka drogi krajowej bez opłaty. Jednocześnie zwrócił uwagę na to, że żaden przepis ustawy

o drogach publicznych nie przyznaje legitymacji organowi administracji do wyliczania kary na podstawie przejazdu przez określoną ilość bramownic, które nie odnotowały uiszczenia opłaty.

Jak wynika z przesłuchania świadka, tj. Kierownika Centrum Obsługi Klienta K. Sp. z o.o., opłata elektroniczna za przejazd w dniu [.] września 2011 r. o godzinie [...] po drodze krajowej nr [...] nie została uiszczona z powodu braku środków pieniężnych na koncie użytkownika. Stan salda konta użytkownika w systemie w dniu [...] września 2011 r. o godzinie 15:32 wynosił 0 zł

i nie było to spowodowane nieprawidłowym naliczaniem opłat przez system. Jako przyczynę udzielenia sprzecznych odpowiedzi w powyższym zakresie świadek wskazał błąd ludzki. Ponadto świadek przedłożył oficjalne pisemne stanowisko K. Sp. z o.o. w sprawie, w którym wskazano ponadto, że opłata elektroniczna za przejazd ww. pojazdem po wskazanym odcinku płatnej drogi krajowej nie została uiszczona, ponieważ przejazd przez ten pojazd w dniu [...] września 2011 r. nie został zarejestrowany w systemie ani jako transakcja poboru opłat, ani jako wykroczenie. Użytkownik doładował konto dnia [...] września 2011 r.

o godzinie [...] kwotą 120 zł. Opłata za przejazd w dniu [...] września 2011 r.

o godzinie [...] została pobrana w sposób prawidłowy, czyli jednorazowy. Jak podał świadek, system elektronicznego poboru opłat viaToll oraz bramownica działały sprawnie.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r. GITD ponownie zawiadomił skarżącego

o zakończeniu postępowania dowodowego i poinformował, że strona przed wydaniem decyzji ma prawo do wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów

i materiałów oraz zgłoszenia żądań.

Skarżący w dniu [...] czerwca 2012 r. nadesłał do organu swoje stanowisko

w sprawie. Wskazał, że po stronie operatora leży obowiązek poinformowania raz dziennie o braku środków na koncie viaToll, przy czym nie otrzymał takiej informacji w danym dniu. Zdaniem skarżącego, za daleko idące nadużycie prawa należy uznać nakładanie przez organy administracji kary na kierowcę, gdy nie złożono reklamacji

w systemie viaToll, a także nie udowodniono, że opłaty nie uiszczono. Skarżący zaznaczył, że w dniu [...] listopada 2011 r. urządzenie viaBox zostało wymienione na nowe z powodu usterki fabrycznej, nie działało wcześniej poprawnie, nie sygnalizowało braku środków na koncie. W dniu zdarzenia urządzenie nie sygnalizowało braku środków na koncie, przy przekraczaniu bramownic sygnalizowało pobór opłaty. Użytkownik systemu nie został poinformowany przez operatora systemu, że na koncie brakuje środków umożliwiających jazdę po drodze płatnej. Według skarżącego system podwójnie naliczał opłatę.

W dniu [...] lipca 2012 r. do organu wpłynęło pismo K. Sp. z o.o. w którym wskazano, że opłata elektroniczna za przejazd

ww. pojazdem pod bramownicą kontrolna [...] w dniu [...] września 2011 r. o godzinie [...] nie została uiszczona z powodu braku środków na koncie użytkownika. Stan salda konta użytkownika wynosił 0 zł. Pojawienie się na wydruku dwukrotnie pozycji z godziny [...] związane było z błędem systemu związanym z portalem "selfcare" na stronie internetowej. Opłata została pobrana tylko raz na kwotę 51,59 zł. W załączonym raporcie widoczne jest również, jak podano, że łączna suma transakcji w dniu [...] września 2011 r. wyniosła 64,87 zł,

a doładowania nastąpiły po odnotowaniu incydentów, tj. o godzinie [...] kwotą

120 zł oraz o godzinie [...] kwotą 200 zł. Użytkownik ww. pojazdu nie składał reklamacji w związku z niesprawnym działaniem urządzenia viaBox. Umowa zawarta z użytkownikiem nie przewidywała możliwości uiszczenia opłaty elektronicznej po dokonaniu przejazdu.

Pismem z dnia [...] września 2012 r. organ zawiadomił skarżącego

o uzupełnieniu materiału dowodowego o powyższe pismo K. Sp. z o.o. Pismem z dnia [...] października 2012 r. skarżący odpowiedział na zawiadomienie. Zarzucił organowi naruszenie procedury administracyjnej,

w szczególności poprzez ograniczenie mu możliwości obrony w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, jak również naruszenie przepisów dotyczących postępowania dowodowego (art. 7, art. 77 oraz art. 80 k.p.a.). W ocenie skarżącego zebrany materiał dowodowy zawiera sprzeczności i nie może stanowić podstawy wydania decyzji. Skarżący ponownie powtórzył, że urządzenie viaBox nie sygnalizowało braku środków na koncie i podtrzymał swoje dotychczas prezentowane stanowisko co do sposobu nakładania przez organ kary pieniężnej za przejazd bez uiszczenia opłaty elektronicznej.

Organ zauważył, że elektroniczny system poboru opłat z dniem 1 lipca

2011 r. zastąpił system "winietowy". Obowiązek ponoszenia powyższej opłaty spoczywa na korzystającym z dróg krajowych lub ich odcinków, natomiast sankcja za naruszenie tego obowiązku nakładana jest na kierującego pojazdem, na co wskazuje wykładnia normy prawnej - art. 13k ustawy o drogach publicznych.

W myśl art. 5 ust. 1 u.d.p. do dróg krajowych zalicza się:

1) autostrady i drogi ekspresowe oraz drogi leżące w ich ciągach do czasu wybudowania autostrad i dróg ekspresowych;

2) drogi międzynarodowe;

3) drogi stanowiące inne połączenia zapewniające spójność sieci dróg krajowych;

4) drogi dojazdowe do ogólnodostępnych przejść granicznych obsługujących ruch osobowy i towarowy bez ograniczeń ciężaru całkowitego pojazdów (zespołu pojazdów) lub wyłącznie ruch towarowy bez ograniczeń ciężaru całkowitego pojazdów (zespołu pojazdów);

5) drogi alternatywne dla autostrad płatnych;

6) drogi stanowiące ciągi obwodnicowe dużych aglomeracji miejskich;

7) drogi o znaczeniu obronnym.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p., korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. — Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908, z późn. zm.), za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej.

Stosownie do treści art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p. za przejazd po drodze krajowej kierującemu pojazdem samochodowym, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, za który pobiera się opłatę elektroniczną: bez uiszczenia tej opłaty - wymierza się karę pieniężną w wysokości 3.000 zł.

GITD wskazał, że okoliczności podniesione przez skarżącego nie mogą stanowić podstawy do umorzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przewozu z naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. Ustawodawca nie przewidział sytuacji pozwalających na odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązków określonych w art. 13k ust. 1 u.d.p. w przypadku nieuiszczenia opłaty elektronicznej. Wyjaśnił, że wina i stopień ewentualnego zawinienia nie są przesłankami odpowiedzialności administracyjnej, takimi przesłankami jest stwierdzenie nieprzestrzegania przez określony podmiot nałożonych prawem obowiązków.

Organ wobec zarzutu postawionego przez skarżącego, polegającego na naruszeniu przez organ przepisów postępowania administracyjnego podał, że decyzje w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązków związanych z uiszczaniem opłat elektronicznych mają charakter decyzji związanych. Organ, rozstrzygając sprawę, nie ma zatem możliwości wydania decyzji o innej treści niż ta, którą przewidują przepisy prawa, o ile zaistniał określony w tych przepisach stan faktyczny. W wyroku NSA z dnia 25 lutego 2002 r. sygn. akt: II SA 3126/00 (LEX nr 8177) stwierdzono, że zasada uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, wyrażona w art. 7 k.p.a.., nie może powodować naruszenia przepisów prawa materialnego, gdyż wyznaczają one treść rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej.

GITD podkreślił, że powodem nieuiszczenia opłaty za przejazd nie było dwukrotne pobranie opłaty w dniu [...] września 2012 r. o godzinie[...]. Opłata została pobrana w sposób prawidłowy, czyli jednorazowy, w aktach sprawy brak jest dowodów potwierdzających dwukrotne pobranie opłaty, o którym mówił skarżący. Zdaniem organu, dowód w postaci wydruku z systemu viaToll nie dowodzi, że opłata elektroniczna została pobrana dwukrotnie. Natomiast K.

Sp. z o.o. jako powód nieuiszczenia opłaty za przejazd wskazała brak środków na koncie użytkownika i nie było to spowodowane nieprawidłowym naliczaniem opłat przez system.

Organ podał, że trudna sytuacja finansowa skarżącego nie ma wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, bowiem ustawodawca nie uzależnił nakładania kar pieniężnych od możliwości finansowych czy sytuacji osobistej strony. Organ jednocześnie wyjaśnił, że zgodnie z art. 57 ustawy o finansach publicznych strona może wystąpić do Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, której przypadają wpływy z tytułu kar pieniężnych za nieuiszczenie opłaty elektronicznej, z wnioskiem

o umorzenie należności w całości bądź części, odroczenie terminu spłaty całości lub części należności lub rozłożenie całości lub części należności na raty. Jednakże jest to odrębne postępowanie administracyjne. GITD zaznaczył, że nie jest organem właściwym w przedmiocie stosowania przepisów ustawy o finansach publicznych

do kar nakładanych z tytułu nieuiszczenia opłaty elektronicznej.

Główny Inspektor Transportu Drogowego odnosząc się do zarzutu skarżącego, że otrzymał karę stanowiącą wielokrotność 3000 zł, wyjaśnił, że zgodnie z brzmieniem art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p., za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej kierującemu pojazdem samochodowym wymierza się karę pieniężną w wysokości 3000 zł. Wskazany przepis stanowi, że kara przewidziana w ustawie należna jest za każdy przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia wymaganej opłaty elektronicznej. Skoro w sprawie wystąpiły dwa przejazdy po płatnej drodze krajowej, to zasadne było, zdaniem organu, wymierzenie kary dwa razy po 3000 zł za każdy z odcinków.

Główny Inspektor Transportu Drogowego nadto wskazał, że każde naruszenie skutkujące nieuiszczeniem opłaty elektronicznej stanowi odrębną podstawę do nałożenia kary pieniężnej, tj. odrębną indywidualną sprawę administracyjną wymagającą rozstrzygnięcia w drodze decyzji administracyjnej

(art. 1 pkt 1 k.p.a.). Ustawodawca nie przewidział możliwości sumowania kar pieniężnych za kilka naruszeń stanowiących odrębne sprawy administracyjne

w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a. za naruszenia opisane w art. 13k ust. 1 i 2 u.d.p.

w jednej decyzji administracyjnej. Jak podano, organ działając bowiem w oparciu

o przepis art. 127 § 3 k.p.a. nie może skorzystać z dyspozycji art. 138 § 2 k.p.a., gdyż jest właściwy do prowadzenia postępowania administracyjnego w obu instancjach. Z tych względów na podstawie art. 123 k.p.a. wyodrębniono przejazdy, które stanowiły podstawę nałożenia kar pieniężnych z osobna. Przy wyodrębnieniu spraw administracyjnych organ kierował się następującymi okolicznościami:

- dniem popełnienia naruszenia.

- innym odcinkiem drogi krajowej, za który istnieje obowiązek uiszczania opłaty elektronicznej,

- czasem popełnienia naruszenia.

Zdaniem organu, odmienność którejkolwiek z powyższych przesłanek przesądza o fakcie dokonania odrębnego przejazdu, za który pobierana jest odrębna opłata elektroniczna.

Konkludując organ stwierdził, że skarżący wykonując przejazd w ustalonym powyżej stanie faktycznym był obowiązany do uiszczenia opłaty elektronicznej,

o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy o drogach publicznych. Powyższego obowiązku kierujący pojazdem nie dopełnił, dlatego też organ prawidłowo ocenił materiał dowodowy i karę pieniężną w wysokości 3.000 zł za naruszenie art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy o drogach publicznych nałożył słusznie i zgodnie z prawem.

Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący, wnosząc o uchylenie tej decyzji, jak

i decyzji ją poprzedzającej.

Skarżący zarzucił organowi naruszenia następujących przepisów postępowania, a mianowicie:

- art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie sprawy i błędne przyjęcie organu, że zgromadzony materiał dowodowy w sposób pełny odzwierciedla ustalony w sprawie stan faktyczny, podczas gdy jego analiza prowadzi do wniosku, że zawiera on w sobie wewnętrzne sprzeczności, czego konsekwencją było błędne przyjęcie przez organ, że przejazd nie został opłacony i oparcie decyzji na błędnie ustalonym stanie faktycznym, a także błędne uznanie przez organ, że przejazd po drodze stanowił dwa odrębne delikty administracyjne – dwa przejazdy po drodze publicznej;

- art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji

z dnia [...] października 2011 r. i niewyjaśnienie, dlaczego dowodom przedstawionym przez skarżącego odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej oraz dlaczego uznano za wiarygodne dowody przedłożone przez administratora systemu viaToll mimo ich wewnętrznej sprzeczności;

- art. 8 k.p.a., poprzez prowadzenie postępowania w sposób niepogłębiający zaufania obywateli do organów administracji i jednocześnie naruszenie prawa skarżącego do obrony.

Jednocześnie skarżący zaskarżył w całości postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2012 r. w przedmiocie wyłączenia do odrębnego postępowania w zakresie nałożenia decyzją z dnia [...] października 2011 r. kary pieniężnej za przejazd po drodze krajowej nr [...] w dniu [...] września 2011 r., o godzinie [...] na odcinku granica m. D. – granica m. K., jako zmierzającej do rażącego obejścia prawa i w konsekwencji podwójnego ukarania skarżącego karą pieniężną za jeden i ten sam delikt administracyjny.

Skarżący w uzasadnieniu skargi wskazał, że kilkukrotnie informował organ

o posiadaniu wystarczających środków na koncie, a domniemany brak opłaty mógł być, jego zdaniem, tylko i wyłącznie przyczyną dwukrotnego naliczenia opłaty na odcinku K., co potwierdza dokument wygenerowany z centrum viaToll oraz pismo K. z dnia [...] marca 2012 r. W ocenie skarżącego, nie bez znaczenia pozostaje okoliczność, że urządzenie viaBox nie sygnalizowało braku środków (cztery sygnały dźwiękowe), również użytkownik systemu nie został powiadomiony

o braku środków na koncie, czy to drogą sms'ową, czy telefoniczną, do czego był obowiązany operator systemu viaToll. Skarżący zwrócił uwagę, że system viaToll

i urządzenia viaBox od początku ich funkcjonowania posiadały błędy systemowe,

o czym wielokrotnie informowały media. Zdaniem skarżącego, powyższe okoliczności wskazują, że organ nie udowodnił ponad wszelką wątpliwość, że opłata nie została uiszczona. Stwierdził, że kara pieniężna, w podwójnej wysokości, została nałożona przez błąd systemu.

Zdaniem skarżącego, postanowienie w przedmiocie wyłączenia

do odrębnego postępowania w zakresie nałożenia decyzją z dnia [...] października 2011 r. kary pieniężnej za przejazd po drodze krajowej nr [...] w dniu [...] września 2011 r. o godzinie [...], zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, uderzającym w zasadę dwukrotnego rozpoznania sprawy przez organ administracyjny. Skarżący podkreślił, że nie mógł w ciągu 3 minut pokonać odcinka drogi łączącego dwie bramownice. W wyniku nieprawidłowo ustalonego stanu faktycznego doszło, w ocenie skarżącego, do błędnego dwukrotnego zastosowania przepisu art. 13k ust. 1 u.d.p., a zatem podwójnego ukarania za ten sam czyn. Jak podał skarżący, wbrew stanowisku organu w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z dwoma przejazdami tylko jednym przejazdem po jednej drodze.

Nadto skarżący podał, że jego pracodawca wykonał wszelkie obowiązki związane z wprowadzeniem systemu viaTolI, a mianowicie, zarejestrował się

w systemie, nabył urządzenie viaBox, regularnie dokonywał wpłat na konto

w systemie viaToll. Przed rozpoczęciem przejazdu urządzenie viaBox było włączane, sprawdzano stan środków, sprawdzano "komunikaty nadawane" przez urządzenie viaBox. W związku z tym skarżący uznał za chybione twierdzenie organu, jakoby świadomie narażał się on na odpowiedzialność administracyjnoprawną za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko

i wniósł o jej oddalenie oraz odrzucenie skargi na postanowienie z dnia [...] listopada 2012 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji lub postanowienia. Sąd nie bada więc celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze. zm., dalej cyt. jako p.p.s.a.).

Mając powyższe kryteria na uwadze Sąd uznał, że skarga A. R. jest zasadna.

Z protokołu kontroli nr [....] z dnia [...] października 2011 r. wynika, że w dniu [..]. września 2011 r. na drodze krajowej [...], na odcinku granica miasta D. -granica miasta K. skarżący dokonał przejazdu pod dwoma bramownicami o godz. [...](sprawa o sygn. akt VI SA/Wa 120/13) i o godz. [...] bez uiszczenia opłaty elektronicznej. W trakcie kontroli system informatyczny wygenerował incydent o treści: brak środków na koncie pre-pay.

Bezsporne jest również w sprawie, że odcinek drogi krajowej, po której ustalono poruszanie się pojazdu w dniu [...] września 2011 r. został wyszczególniony w załączniku nr 2 pkt 9 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek elektronicznych.

Organ przejazd (przez dwie bramownice na tym samym odcinku drogi uznał za dwa przejazdy, w związku z czym nałożył na skarżącego karę w wysokości po 3.000 zł. Skarga na decyzję o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 3.000 zł za przejazd w dniu [...] września 2011 r. o godz. [...] bez uiszczenia opłaty została zarejestrowana pod sygnaturą VI SA/Wa 120/13 i wyrokiem z dnia 14 maja 2013 r. Sad oddalił skargę na powyższą decyzję.

W ocenie Sądu nieuzasadnione jest nałożenie kary pieniężnej za przejazd na tym samym odcinku drogi za każdą bramownicę. Nieuprawniony jest przyjęty przez organ sposób rozumienia ww. przepisów pozwalający na kumulację kar pieniężnych za jeden czyn polegający na przejeździe danym odcinkiem drogi krajowej bez wniesienia opłaty elektronicznej, w zależności od liczby tzw. bramownic znajdujących się na tym odcinku, które zarejestrowały brak wniesienia opłaty.

Wykładnia językowa przepisu art. 13h ust. 1 u.d.p. prowadzi do wniosku, że karze podlega "przejazd po drodze krajowej". Przepis ten nie przewiduje możliwości wielokrotnego wymierzenia kary za jeden przejazd danym odcinkiem drogi. Zastosowanie tego rodzaju kary musiałoby mieć swoje wyraźne umocowanie w prawie. Z uwagi zaś na sankcyjny charakter przepisu art. 13h ust. 1 u.d.p. nie jest, zdaniem Sądu "dopuszczalne stosowanie dowolnej wykładni orzekającej".

Tak więc w niniejszej sprawie Główny Inspektor Transportu Drogowego dopuścił się naruszenia prawa materialnego tj. art. 13h ust. 1 ustawy o drogach publicznych nakładając na skarżącego po raz drugi karę pieniężną za przejazd po tej samej drodze krajowej.

Sąd podkreśla, że za przejazd po płatnym odcinku drogi krajowej bez uiszczenia opłaty można nałożyć tylko jedną karę w wysokości 3.000 zł, karze podlega każdy przejazd.

W ocenie Sądu należy podzielić stanowisko organu, że argumentacja skarżącego dotycząca kwestii braku zawinienia po jego stronie, nie ma w niniejszej sprawie jakiegokolwiek istotnego znaczenia, albowiem unormowania ustawy o drogach publicznych, powołane w decyzjach organu, nie uzależniają nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązujących w przewozach drogowych regulacji (w tym dotyczących opłat elektronicznych) od ustalenia winy podmiotu wykonującego dany przewóz.

Dlatego też zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja nie może się ostać i podlega uchyleniu stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. Rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania uchylonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku, Sąd oparł się na dyspozycji przepisu art. 152 p.p.s.a. o kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 p.p.s.a.

Rozpatrując ponownie sprawę organ oceni odwołanie skarżącego i wyda stosowne rozstrzygnięcie mając na względzie powyższe wywody.