Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 40/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2022-05-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Niedzielski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Dariusz Skupień Asesor WSA Damian Bronowicki Protokolant Starszy sekretarz sądowy Alicja Rakiej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 maja 2022 r. sprawy ze skargi J.W. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji ostatecznej o odmowie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej za rok 2015 oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2021 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpoznaniu sprawy wskutek odwołania J.W. (skarżącego), utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2021 r. o odmowie uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji ostatecznej z [...] sierpnia 2016 r. o odmowie przyznania E.M. płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) na rok 2015.

Z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego wynikał następujący stan sprawy:

Skarżący od 2014 r. podjął zobowiązanie rolnośrodowiskowe (dalej: program RŚK) w ramach pakietu 7 - "Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych zwierząt

w rolnictwie", wariant 7.1. Skarżący zadeklarował hodowlę 116 szt. samic rasy polska czerwona. Płatność rolnośrodowiskowa została przyznana do wszystkich zadeklarowanych sztuk. Tym samym skarżący podjął zobowiązanie rolno-środowiskowo

-klimatyczne obejmujące 116 sztuk samic rasy bydło polskie czerwone, a zobowiązanie podjęto na mocy przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia

13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz.361 ze zm.).

W roku 2015, na mocy § 35 ust. 1 pkt. 7 rozporządzenia Ministra Rolnictwa

i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo

-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

(Dz. U. z 2015 r., poz. 415 ze zm. dalej: rozporządzenie RŚK), skarżący zobowiązał się dostosować podjęte zobowiązanie rolnośrodowiskowe PROW 2007-2013 do zasad

i warunków określonych w ramach działania rolno-środowiskowo-klimatycznego PROW 2014-2020, co oznaczało, że zgodnie z § 14 ust. 2 płatność rolno-środowiskowo

-klimatyczna przysługiwała Stronie do maksymalnie 100 sztuk, utrzymywanych w jednym stadzie.

W 2015 roku skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności kontynuacyjnej, lecz przed jego rozpoznaniem, co miało miejsce już w 2016 roku, sprzedał stado, w tym 9 sztuk zwierząt, E.M., która w dniu 23 marca 2016 r. reprezentowana przez M.M. złożyła w BP ARiMR (organie właściwym miejscowo dla skarżącego) wniosek o przyznanie płatności na rok 2015 i o wstąpienie do toczącego się postępowania w sprawie przyznania kolejnej płatności RŚK w przypadku przeniesienia posiadania gruntów lub stada zwierząt ras lokalnych, tj. na podstawie § 29 ust. 6 rozporządzenia RŚK.

W dniu 4 kwietnia 2016 r. ww. wniosek został przekazany zgodnie z właściwością miejscową wnioskodawcy, do Biura Powiatowego ARiMR (19 ust. 2 rozporządzenia RŚK 2014-2020).

W powyższym wniosku E.M. zadeklarowała przejęcie zobowiązania w zakresie stada zwierząt ras lokalnych podjętego pierwotnie przez skarżącego.

Wniosek E.M. o wstąpienie do toczącego się postępowania został rozpatrzony przez Kierownika BP ARiMR, czyli organ właściwy miejscowo dla E.M. Organ ten odmówił przyznania wnioskowanej płatności wobec uznania, że nie spełniono przesłanek wynikających z § 29 ust. 6 w zw. z § 1 pkt 3 rozporządzenia RŚK, warunkujących skuteczność przejęcia zobowiązania przez nowego posiadacza zwierząt i przyznania jej płatności, o którą pierwotnie się ubiegał się skarżący, czyli zbywca stada. Organ uznał bowiem, że z § 1 pkt 3 rozporządzenia RŚK wstąpić może jedynie nabywca stada, pod którym to określeniem organ rozumiał całość stada, a nie wybrane sztuki ze stada.

Dnia 5 grudnia 2019 r. skarżący, reprezentowany przez adwokata wniósł

do Kierownika BP ARiMR wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją tego organu z [...] sierpnia 2016 r. nr [...] o odmowie przyznania E.M. płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020).

Organ I instancji początkowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania, a organ odwoławczy postanowieniem z [...] marca 2020 r. utrzymał w mocy to orzeczenie, lecz Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) w Gorzowie Wlkp. wyrokiem z 22 lipca 2020 r. sygn. akt I SA/Go 228/20 uchylił postanowienia wydane w obu instancjach. Wyrok nie został zaskarżony i jest prawomocny.

Postanowieniem z [...] listopada 2020 r. organ I instancji wznowił postępowanie,

a decyzją z [...] grudnia 2020 r., na podstawie art. 151 k.p.a. odmówił uchylenia ostatecznej decyzji z [...] sierpnia 2016 r. o odmowie przyznania E.M. płatności RŚK na 2015 rok, na skutek wniesionego odwołania organ odwoławczy uchylił zaskarżona decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji decyzją z dnia [...] czerwca 2021 r. odmówił uchylenia ostatecznej decyzji z [...] sierpnia 2016 r. o odmowie przyznania E.M. płatności RŚK na 2015 rok, decyzją z dnia [...] października 2021 r. organ odwoławczy ją utrzymał.

W uzasadnieniu między innymi podkreślił, że nie zachodziła podnoszona przez skarżącego podstawa wznowienia postepowania, ponieważ w postępowaniu z wniosku E.M. skarżącemu nie przysługiwał status strony. Zdaniem organu odwoławczego z § 29 ust. 6 rozporządzenia RŚK wynikało, że złożenie przez E.M. wniosku o wstąpienie do toczącego się postępowania spowodowało, iż to ona w związku z przejęciem zwierząt wstąpiła do postępowania w miejsce skarżącego. Organ wskazał, że wniosek E.M. dotyczył przejęcia części zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego a konkretnie drugiej płatności RŚK, o która pierwotnie ubiegał się skarżący. Dalej organ podkreślił, że E.M. w związku z nabyciem zwierząt od skarżącego na swój wniosek wstąpiła do toczącego się postępowania w sprawie przyznania płatności RŚK na miejsce przekazującego, stając się tym samym stroną też postępowania. Organ odwoławczy stwierdził, że przepisy prawa materialnego mające zastosowanie w obsłudze wniosków transferowych nie przewidują udziału w tym postępowaniu osoby przekazującej (grunty lub stado), którą to osobą w niniejszym postępowaniu był skarżący.

Organ odwoławczy ocenił, że skarżący w istocie powoływał się na interes nie prawny lecz faktyczny, gdyż był zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej z uwagi na możliwość powstania obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności RŚK. Skarżący nie wskazał natomiast normy obowiązującego prawa, która stanowiłaby podstawię roszczenia i w konsekwencji uprawniała do żądania stosownych czynności organu administracji. Tym samym, zdaniem organu, nie wykazał, iż ma interes prawny, dający mu prawo udziału jako strona w/w postępowania.

Dalej organ podniósł, że postępowanie wszczęte na wniosek E.M. nie dotyczyło ustalenia nienależnie pobranych płatności RŚK, a organ administracji nie mógł podejmować w tym postępowaniu czynności związanych z ustaleniem takich kwot, tym samym powołana przez skarżącego regulacja z § 34 rozporządzenia RŚK nie mogła stanowić podstawy do podejmowania przez organ jakichkolwiek czynności zainicjowanych wnioskiem transferowym.

Powoływane przez skarżącego przepisy nie mogły więc, zdaniem organu odwoławczego, stanowić podstawy do żądania przez skarżącego podjęcia przez organ jakichkolwiek czynności w postępowaniu zainicjowanym przez E.M., bowiem organ był ściśle związany zakresem żądania wskazanym we wniosku transferowym, a wskazane regulacje prawe nie miały w tym postępowaniu żadnego zastosowania. Organ uznał, że E.M. była jedyną stroną postępowania zainicjowanego na jej wniosek, natomiast skarżący nie wskazał normy prawnej, z której może wywodzić ochronę interesu prawnego skarżącego w tymże postępowaniu, a tym samym statusu strony w tymże postępowaniu nie posiada.

Organ odwoławczy jednocześnie uznał za prawidłowe stanowisko organu

I instancji przyjęte w decyzji z [...] sierpnia 2016 r. odmawiającej płatności E.M. Uznał, że prawidłowo odczytano, iż z wniosku transferowego nie wynikało, że posiadanie stada przeniesiono na kilka osób, lecz, że E.M. objęła w posiadanie część podzielonego stada, stąd nie można było uznać, że kontynuowała zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne podjęte przez skarżącego, co jest warunkiem przyznania płatności nabywcy stada, wynikającym z § 29 ust. 6 rozporządzenia RŚK.

Skarżący nie zgodził się z decyzją Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR i pismem z [...] grudnia 2021 r., wniósł od niej skargę do WSA w Gorzowie Wielkopolskim, wnosząc w niej o uchylenie zaskarżonej decyzji a także rozważenie przez Sąd potrzeby uchylenia w całości lub stwierdzenia nieważności również decyzji organu I instancji jak również decyzji dotychczasowej, tj. decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z [...] sierpnia 2016 r. o odmowie przyznania płatności. W skardze zarzucono:

I. mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania,

w tym:

1) art. 145 pkt 4 k.p.a., art. 28 k.p.a. i § 29 ust.6 rozporządzenia RŚK - poprzez przyjęcie, że skarżący utracił przymiot strony na rzecz nabywców zwierząt tworzących stado, w tym E.M., i w związku z tym zasadnie nie brał udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji dotychczasowej, podczas gdy organ prowadzący to postępowanie wydał w jego ramach, zdaniem skarżącego niezgodnie z prawem, decyzję w sprawie płatności RŚK do zwierząt sprzedanych przez skarżącego na rok 2015 a więc na rok, za który płatność była należna wyłącznie skarżącemu, który to rok w chwili złożenia wniosku z [...] marca 2016 r. był zakończony, był rokiem poprzednim, a nie danym (a interes skarżącego w dalszym udziale w postępowaniu związany był m.in. z faktem, że w sprawie wypłaty należnej mu na 2015 r. płatności postępowanie kontynuował Kierownik Biura Powiatowego ARiMR, co stwarzało ryzyko swoistej konkurencji wniosków różnych podmiotów o tę samą płatność, należną przecież niewątpliwie tylko J.W.), wobec czego brak było podstaw do wstąpienia przez nabywców, w tym E.M., do postępowania w miejsce skarżącego i przyjęcia, że skarżący utracił przymiot strony; a ponadto poprzez przyjęcie, że skarżącemu przysługuje interes faktyczny związany z tym, że negatywne załatwienie sprawy wniosku E.M. skutkuje obciążeniem skarżącego obowiązkiem zwrotu płatności za lata 2014 i 2015 (a zatem, że istnieje norma prawna będąca podstawą takiego przełożenia jednej sprawy na drugą), a jednocześnie nie istnieje związek między sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącego wyrażający się w przepisie prawa, który pozwalałby na stwierdzenie, iż skarżącemu przysługiwał interes prawny w sprawie z wniosku transferowego E.M.;

2) art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. - poprzez uznanie, że nie doszło do wydania decyzji dotychczasowej w warunkach nieważności i zignorowania tego faktu przez organ

I instancji, podczas gdy decyzja dotychczasowa była dotknięta nieważnością, co było związane m.in. z tym, że w przedmiocie wnioskowanej przez skarżącego płatności RŚK na rok 2015 postępowanie prowadził Kierownik Biura Powiatowego ARiMR, który zakończył je wydaniem decyzji z dnia [...] maja 2016 r. nr [...], a zatem organ I instancji nie był uprawniony do prowadzenia postępowania i orzeczenia o odmowie przyznania płatności za rok 2015, a nadto nie występuje sytuacja braku tożsamości podmiotowej, na którą powołuje się organ II instancji, skoro powszechnie przyjmuje się, że przesłanka tożsamości podmiotowej jest spełniona w sytuacji następstwa prawnego, a sam organ II instancji lansuje tezę o tym, iż E.M. do postępowania na miejsce skarżącego (który miał stracić status strony na rzecz E.M.), i to wstąpił do "tegoż postępowania" (a ponadto, zdaniem skarżącego, jeżeli ma on być obciążany konsekwencjami wydania decyzji odmownej w postaci obowiązku zwrotu płatności RŚ za 2014 r. i RŚK za 2015 r., to musiał być stroną postępowania, wobec czego zachodzi tożsamość podmiotowa), jak również nie ma podstaw do stwierdzenia, iżw obu sprawach zgłoszono różne żądania, podczas gdy chodziło o tę samą płatność RŚK do tych samych krów, a wcześniejsze przyznanie tej płatności wyłączało jej ponowne późniejsze przyznanie (w praktyce sama ARiMR szczególną uwagę na tzw. "krzyżówki", tj. przyznanie podwójnie płatności tego samego rodzaju do tych samych sztuk zwierząt w tym samym okresie);

3) art. 7, art. 9 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a., art. 78 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. - poprzez niedostateczne wyjaśnienie motywów rozstrzygnięcia i niewłaściwe przeprowadzenie w niniejszej sprawie postępowania dowodowego, w tym m.in.:

a) przyjęcie, że "w przypadku rozpatrywanej sprawy stado tworzy 116 sztuk samic rasy bydło polskie czerwone objęte zobowiązaniem rolno-środowiskowo- klimatycznym podjętym przez Pana J.W.", podczas gdy ta liczba zwierząt była objęta zobowiązaniem rolnośrodowiskowym, zaś na potrzeby zobowiązania RŚK, zgodnie z obowiązującymi w tej mierze przepisami, stado skarżącego liczyło 100 sztuk zwierząt;

b) uchylenie się od analizy faktu ubiegania się, a następnie przyznania m.in. E.M. płatności za rok 2016 do krów nabytych od skarżącego, podczas gdy fakt ten ma niebagatelne znaczenie w sprawie - nie tylko bowiem świadczy o kontynuacji zobowiązania RŚK skarżącego przez m.in. E.M. (a więc o braku podstaw do żądania od skarżącego zwrotu rzekomo nienależnie pobranych płatności), ale także dowodzi błędu organu, który uzurpował sobie kompetencję do merytorycznego orzekania o wniosku, w którym oczywiście omyłkowo (albo w wyniku oczywiście błędnego pouczenia przez organ, który poinformował m.in. E.M., że skarżący nie otrzymał jeszcze płatności za 2015 r.) wskazano rok 2015 (zamiast doprowadzić do poprawienia tej omyłki), a następnie w ramach odrębnego postępowania rozstrzygnął wniosek poprawny (wymaga wyjaśnienia, dlaczego, pod wpływem jakich informacji m.in. E.M. taki wniosek indywidualny, cząstkowy złożyła w oparciu o te same dokumenty, na których wcześniej oparto wniosek transferowy dotyczący 2015 r.), w efekcie czego jedynym poszkodowanym błędami organów został skarżący;

c) brak przeprowadzenia wnioskowanych przez skarżącego dowodów m.in.

z przesłuchania: skarżącego, H. R-W, J.W., M.P., B.M., M.M., E.M., P.M. (i to pomimo podania przez skarżącego kilkudziesięciu przykładowych, dotyczących istotnych okoliczności w sprawie pytań, które należałoby zadać podczas przesłuchań) przy jednoczesnym domniemywaniu przez organ intencji skarżącego czy też nabywców jego stada, w tym E.M. (w sytuacji, w której już samo wskazanie we wniosku transferowym z [...] marca 2016 r., że domaga się przyznania płatności za rok 2015, zakończony już [...] marca 2016 r., powinno budzić wątpliwości i domaga się wyjaśnienia, m.in. dlatego, że może dowodzić udzielenia błędnego pouczenia przez organ);

d) arbitralne przyjęcie z góry założenia, że przesłuchanie stron i świadków, w tym w szczególności reprezentującego siebie i pozostałych nabywców M.M., nie może wnieść niczego nowego do sprawy, gdyż na podstawie zebranego materiału organ nie dopatrzył się nieprawidłowości, a treść wniosku E.M. i załączonej doń umowy jest dla organu jednoznaczna, co jest przejawem niechęci organu do konfrontacji dowodów i podważenia powziętych założeń, które legły u podstaw kwestionowanych rozstrzygnięć i tworzeniem swoistej, nieznanej przepisom prawa hierarchii dowodów, gdy tymczasem powyższe dowody, w tym zeznania M.M., które należałoby skonfrontować z zeznaniami świadka J.W., pokazałyby, że doszło do błędów organów, w tym Kierownika BP ARiMR, który wszak znał intencję nabywców zwierząt tworzących stado skarżącego (co zresztą potwierdzają nawet już złożone i znane organom zeznania J.W. - które jednak, co należy podkreślić, złożono w innej sprawie i co do zasady na inne okoliczności, i które wobec tego wymagają uzupełnienia np. w kierunku wyjaśnienia, dlaczego nie odebrano obligatoryjnych oświadczeń współposiadaczy stada, dlaczego przyjęto wniosek transferowy dotyczący 2015 r. i przekazano go innemu organowi, a jednocześnie nadał procedowano wniosek skarżącego dotyczący tego samego, w pierwotnym kształcie), a nadto organ pominął fakt, że zgodnie z przepisem art. 65 § 2 Kodeksu cywilnego "w umowach należy raczej badać, jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy, aniżeli opierać się na jej dosłownym brzmieniu", a zgodnie z art. 65 § 1 k.c. "oświadczenie woli należy tak tłumaczyć, jak tego wymagają ze względu na okoliczności, w których złożone zostało, zasady współżycia społecznego oraz ustalone zwyczaje", wobec czego odwołanie się przez organ do literalnego brzmienia umowy (interpretowanej w całkowitym oderwaniu od kontekstu, jaki tworzyły okoliczności jej zawarcia i fakt równoległego zawarcia kilku identycznych umów ze ściśle ze sobą współpracującymi nabywcami zwierząt tworzących stado) jest błędne i stanowi o nienależnej ocenie dowodu;

e) uznanie, że wniosek transferowy E.M. był jasno sprecyzowany, a informacje w nim zawarte były kompletne i spójne oraz dołączono do niego wszelkie wymagane załączniki, wobec czego brak było podstaw do wzywania do jego poprawienia, uzupełnienia lub wyjaśnień, co stanowi o wypaczeniu roli organu dysponującego środkami publicznymi, albowiem organ z góry zakłada, że wniosek

z uwagi na swą treść niemogący zostać uwzględnionym (w szczególności dlatego,

że dotyczył roku poprzedniego, tj. 2015, a także - jak twierdzi organ - że w sposób nieprawidłowy dotyczył części stada i części płatności RŚK, lecz nie załączono do niego obowiązkowych w takiej sytuacji oświadczeń współposiadaczy) odpowiada woli wnioskodawcy, nie wymaga wyjaśnień i nadaje się do rozpoznania, o którym wiadomo

z góry i niewątpliwie, iż będzie to rozpoznanie negatywne (przy czym całkowicie nieadekwatna do sytuacji jest tu argumentacja organu, iż nie może on udzielać porad prawnych - chodzi bowiem nie o pomoc w wyborze najkorzystniejszej ścieżki,

a o wskazanie na konsekwencje oczywistych błędów, które doprowadzą niechybnie

do niezgodnego z zamiarem wnioskodawcy i celem przepisów rozstrzygnięcia, na co organy, zwłaszcza w okolicznościach niniejszej sprawy, powinny były zwrócić uwagę);

f) przyjęcie, że analiza wniosków złożonych równolegle (tego samego dnia, przez tą samą osobę, wypełnionych tym samym pismem itd.) w imieniu pozostałych nabywców zwierząt tworzących stado skarżącego byłaby wychodzeniem poza zakres żądania i zajmowaniem się sprawami wszczętymi przez osoby trzecie oraz że te postępowania pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie, a także, że istotne w tym aspekcie jest niezaskarżenie przez E.M. decyzji z dnia [...] sierpnia 2016 r., co ma świadczyć o zgodzeniu się przez nią z treścią tej decyzji - podczas gdy ścisły związek wszystkich formalnie odrębnych wniosków jest w niniejszej sprawie oczywisty, a jego dostrzeżenie i uwzględnienie ma istotne znacznie w sprawie, bowiem z jednej strony rzutuje na przedmiot i krąg uczestników postępowania (skoro organ przyjmuje, że E.M. wstąpiła do tego samego postępowania na miejsce skarżącego, to musi dostrzec i rozstrzygnąć fakt, iż pretendentów do takiego wstąpienia było więcej), a z drugiej powinno doprowadzić, w świetle powinności spoczywających na organach prowadzących postępowanie administracyjne, do wyjaśnienia rzeczywistej woli nabywców zwierząt, a ponadto organ zlekceważył fakt, iż decyzja z dnia [...] sierpnia 2016 r. została E.M. doręczona w trybie tzw. fikcji doręczenia wskutek dwukrotnego nieodebrania awizowanej przesyłki, co sprawia, że nie można z faktu braku jej zaskarżenia wnosić o jej akceptacji, a nadto organ w tym kontekście pomimo fakt i okoliczności wystąpienia przez M.M. z wnioskiem o przyznanie mu płatności do zwierząt nabytych od skarżącego na rok 2016, w tym okoliczności dowiedzenia się przez niego o potrzebie złożenia takiego wniosku;

g) brak dogłębnego przeanalizowania i wyczerpującego odniesienia się do kwestii dotyczących: postępowania w sprawie przyznania skarżącemu płatności RŚK za rok 2015 r. (zakończonego decyzją z dnia [...] maja 2016 r.), postępowania w sprawie ustalenia skarżącemu nienależnie pobranych płatności, jak też postępowań w sprawach płatności RŚK przyznawanych E.M. począwszy od roku 2016, co nastąpiło ze szkodą dla wyjaśnienia istoty sprawy i ukryło jej istotne tło, albowiem pierwsza ze wspomnianych kwestii związana jest z możliwą nieważnością decyzji dotychczasowej z uwagi na rozstrzyganie w sprawie zakończonej już decyzją innego organu, ściśle wiąże się z interesem prawnym skarżącego (skoro organy przyjęły, że ktoś - w tym E.M. - wystąpiła o należną skarżącemu płatność za rok 2015 i prowadzono w tej sprawie równolegle postępowania przed różnymi organami), druga ze wspomnianych kwestii dotyczy bezpośrednio interesu prawnego skarżącego (nakazuje mu się zwrot rzekomo nienależnie pobranych płatności dlatego, że m.in. Kierownik BP ARiMR odmówił przyznania płatności E.M. mocą decyzji dotychczasowej - co organ kwituje stwierdzeniem o istnieniu wyłącznie interesu faktycznego), zaś trzecia z nich jest kluczowa w kontekście kontynuacji zobowiązania RŚK podjętego przez skarżącego m.in. przez E.M., a także potrzebna jest do interpretacji intencji / umów / wniosków złożonych w dniu 23 marca 2016 r., jak również okoliczności, czasu i przyczyn wystąpienia przez nabywców, w tym E.M., o płatność na rok 2016 (zaś fakt, że akta w tej sprawie znajdują się ewentualnie u innego organu nie powinien żadną miarą stanowić przeszkody w analizie tej kwestii - należało bowiem wystąpić o udzielenie tych akt);

4) art. 107 § 3 k.p.a. - poprzez niedostateczne wyjaśnienie przesłanek rozstrzygnięcia przyjętych za podstawę zaskarżonej decyzji, w tym zwłaszcza brak wytłumaczenia, dlaczego zdaniem organu II instancji istnieje związek pomiędzy negatywnym rozstrzygnięciem sprawy E.M. a ustaleniem obowiązku zwrotu płatności pobranych przez skarżącego J.W., a jednocześnie nie można stwierdzić związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącego J.W. a obowiązującym systemem prawa, wobec czego skarżącemu przysługiwał tylko interes faktyczny - a zatem niewyjaśnienie, na jakiej podstawie prawnej decyzja wydana w postępowaniu z udziałem tylko E.M., prowadzonym na jej wniosek ma skutkować obowiązkiem zwrotu płatności przez J.W. i dlaczego ta podstawa prawna nie stanowi jednocześnie o istnieniu interesu prawnego skarżącego oraz jak taka sytuacja może zostać uznana za mieszczącą się w kanonach państwa prawnego;

5) art. 7a § 1 i art 8 § 1 k.p.a. - poprzez rozstrzyganie wątpliwości co do treści normy prawnej na niekorzyść strony, w tym w szczególności wątpliwości dotyczących zastosowania § 29 ust. 6 lub ust. 2 Rozporządzenia RŚK z 2015, pomimo że organ sam zauważył, iż żaden z tych przepisów nie dotyczy wprost sytuacji skarżącego;

II. mające wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym;

1) art. 28 k.p.a. w zw. z § 29 ust. 2, § 29 ust. 6 i § 34 Rozporządzenia RŚK z 2015, poprzez przyjęcie, że skarżącemu nie przysługuje interes prawny w postępowaniu z wniosku E.M. o wstąpienie do płatności RŚK na rok 2015, pomimo że wniosek ten dotyczył płatności należnej wyłącznie skarżącemu, którą skarżący wystąpił i której przyznania oczekiwał (a z której przyznaniem organ pozostawał w opóźnieniu) i o którą E.M. nie miała podstaw prawnych ani faktycznych wystąpić (w szczególności podstawy takiej nie tworzył § 29 ust. 6 Rozporządzenia RŚK z 2015, który dotyczy płatności za "dany", tj. tu 2016, a nie 2015, rok), a wystąpienie o którą to płatność mogło pozbawić jej skarżącego (pozostającego stroną postępowania w przedmiocie przyznania tej płatności) w razie szybszego rozpoznania wniosku E.M., podczas gdy należało przyjąć, iż wystąpienie o płatność za "poprzedni" 2015 r. (w sytuacji przeniesienia posiadania stada po zakończeniu tego roku) nie powoduje wstąpienia do postępowania na miejsce skarżącego i utraty przez skarżącego statusu strony (co zresztą potwierdza pośrednio fakt, iż Kierownik Biura Powiatowego ARiMR nadal prowadził w tej sprawie postępowanie z udziałem skarżącego i wydał na jego rzecz decyzję o przyznaniu płatności), a sama próba przejęcia płatności za rok 2015 niezgodna z wolą skarżącego i niemająca umocowania w przepisach stanowi o istnieniu interesu prawnego po stronie skarżącego (który pozostaje wnioskodawcą / nadal ubiega się o tę samą płatność), a ponadto poprzez całkowicie niespójne przyjęcie, że z jednej strony fakt odmowy przyznania E.M. płatności do zwierząt nabytych od skarżącego na rok 2015 (wstąpienia do płatności) rodzi obowiązek zwrotu przez skarżącego pobranych wcześniej płatności, lecz jednocześnie przepis rzekomo taki obowiązek statuujący nie stanowi o istnieniu interesu prawnego po stronie skarżącego (a zatem, że w państwie prawnym istnieje regulacja pozwalająca na obarczenie skarżącego wynikiem postępowania, o przebiegu którego nie ma wiedzy i na wynik którego nie może mieć wpływu);

2) § 29 ust. 2 Rozporządzenia RŚK z 2015 w zw. z art. 31 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 - poprzez jego niezastosowanie i zastosowanie zamiast tego przepisu § 29 ust. 6 wspomnianego rozporządzenia, w sytuacji, w której to ten pierwszy przepis normuje sytuację przeniesienia posiadania stada objętego zobowiązaniem RŚK podjętym przez rolnika lub zarządcę po doręczeniu decyzji w sprawie o przyznanie płatności RŚK za poprzedni

(tu: 2015) rok, lecz zanim ten rolnik lub zarządca złożył wniosek o przyznanie płatności RŚK za dany (tu: 2016) rok, zaś drugi z przepisów reguluje sytuację przeniesienia posiadania stada w okresie od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności za dany

(tu: 2016) rok do dnia doręczenia decyzji w sprawie o przyznanie tej (tj. za 2016 r.) płatności (w chwili przeniesienia posiadania skarżący nie wystąpił jeszcze o wydanie decyzji za rok 2016, natomiast wystąpił o wydanie decyzji za rok 2015 i decyzja w tej sprawielata 2014-2020 zgodnie z przepisami powinna była zostać wydana

do 1.03.2016 r. a zatem należy na potrzeby dokonania subsumpcji stanu faktycznego

do regulacji prawnej przyjąć, iż została wydana, gdyż strony nie mogą obciążać konsekwencje opieszałości organu), co skutkowało stwierdzeniem, że rzekomo doszło do nieprawidłowości polegającej na złożeniu pięciu odrębnych wniosków przez nabywców zwierząt tworzących stado skarżącego uczestniczące w programie RŚK, podczas gdy na gruncie przepisu § 29 ust. 2 nie stosuje się odesłania do § 26 ust.3-7,

w tym do § 26 ust. 6, a zatem w przypadku przeniesienia posiadania stada na rzecz kilku podmiotów każdy z nich może złożyć swój wniosek o płatność (a nie o wstąpienie / przejęcie płatności zbywcy) dotyczący nabytych przez siebie zwierząt tworzących stado, a zatem jedynie części stada (co jest dopuszczalne m.in. w świetle art. 47 ust. 1 i ust. 2

w zw. z art. 28 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013

z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW)

i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005);

3) art. 4 Rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. U. UE. L. z 2014 r. Nr 227, str. 69 z późn. zm.) / art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 / art. 7, 8 § 1 i 9 k.p.a. błędnym poglądzie, że organ ARiMR nie ma obowiązku analizowania złożonego wniosku pod kątem jego poprawności (w tym braków i oczywistych błędów), a także stwierdzenia, że wniosek E.M. był spójny, kompletny i zawierał wszelkie wymagane załączniki i niepodjęcie odpowiednich środków zaradczych w związku z występowaniem we wniosku oczywistego błędu / braku (co więcej, prawdopodobnie błędu wywołanego błędnym pouczeniem udzielonym w BP ARiMR), polegającego na wskazaniu, że dotyczy on płatności za rok 2015 (już zakończony w chwili złożenia wniosku, rok, w którym skarżący był jedynym posiadaczem stada), a nie płatności za rok 2016, a w efekcie wydanie merytorycznego orzeczenia w przedmiocie wniosku obarczonego tym błędem i jego oddalenie (podczas gdy organ w [...] nie miał prawa merytorycznie zajmować się wnioskiem dotyczącym roku 2015, a nabywcy stada, w tym E.M. nie mieli prawa do płatności za ten rok, która należna była wyłącznie skarżącemu), a następnie przyznanie płatności rzeczywiście wnioskowanej (za rok 2016), lecz już w ramach odrębnego postępowania (wszczętego na osobny, późniejszy wniosek dotyczący tego roku);

4) (na wypadek przyjęcia, że w sprawie nie miał zastosowania § 29 ust. 2 Rozporządzenia RŚK z 2015 r., lecz § 29 ust. 6 tego aktu) art. 65 k.p.a. oraz § 19 ust. 2, § 26 ust. 7 i § 31 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno- środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. poz. 415 z późn. zm.) - poprzez błędne przyjęcie, że jakkolwiek w świetle szczególnej regulacji tego rozporządzenia wniosek transferowy składa się do kierownika biura powiatowego ARiMR, do którego wniosek o przyznanie pierwszej płatności złożył rolnik, który był dotychczas posiadaczem stada, to organ ten jest "niewłaściwy w sprawie" i powinien przekazać je do organu właściwego, jakim rzekomo jest kierownik biura powiatowego ARiMR przejmującego (co ma dodatkowo uzasadniać § 31 ust. 1, stanowiący, że w przypadku gdy rolnik, który złożył za dany rok kalendarzowy wniosek o przyznanie płatności RŚK, złożył również za ten rok kalendarzowy wniosek, o którym mowa m.in. w § 29 ust. 2 albo 6, wnioski te są rozpatrywane łącznie w zakresie płatności RŚK), podczas gdy jeżeli przepis wskazuje organ właściwy do złożenia /przyjęcia/ wniosku, to organ ten jest również właściwy dla jego rozpoznania, gdyż w przeciwnym wypadku jego rola byłaby zredukowana do roli skrzynki pocztowej, nadto zaś przepis art. 65 k.p.a. nie określa w sposób pozytywny właściwości organu, która wynika z regulacji innych przepisów, w tym np. właśnie § 26 ust. 7 Rozporządzenia RŚK z 2015 r.; § 19 ust.2 dotyczy właściwości organu do złożenia wniosku o płatność (który zdaniem organu II instancji jest czymś innym niż wniosek transferowy); z kolei § 31 ust. 1 stanowi o płatności za "dany" rok, czyli w niniejszej sprawie rok 2016, a nie 2015;

5) § 1 pkt 3 w zw. z § 26 ust. 6 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na łata 2014-2020 (Dz. U. poz. 415 z późn. zm.) - poprzez zlekceważenie błędnego rozumienia przez organ I instancji współposiadania i współposiadaczy stada, tj. mylenia współposiadania ze współwłasnością i współposiadaczy ze współwłaścicielami połączonego z pomijaniem ustawowej definicji stada (czego implikacją jest przyjęcie, iż wszystkie te zwierzęta powinny przebywać w jednym miejscu, a posiadanie w stosunku do każdego z nich powinna wykonywać w identyczny sposób każda z osób mieniących się współposiadaczem, a nadto, że pierwotni współposiadacze stada są na stałe związani

ze sobą jak współwłaściciele i zobligowani do ubiegania się o płatności wspólnie,

na zasadzie § 26 ust.7 Rozporządzenia RŚK z 2015 r.) oraz przyjęcia, że zwierzęta mające różnych właścicieli nie mogą tworzyć stada w rozumieniu przepisów Rozporządzenia RŚK z 2015 r., gdy tymczasem stado jest na gruncie tej regulacji szczególnym konstruktem prawnym, jest rozumiane jako szczególna kategoria rzeczy czy też raczej zbiór rzeczy (podobny np. do księgozbioru), który postrzegany jest jako pewna całość na potrzeby regulacji (której celem jest zachowanie puli genów zagrożonej rasy lokalnej), lecz którego poszczególne składniki mogą być przedmiotem własności innych posiadaczy całości tego zbioru - relewantnego na gruncie i na potrzeby uczestnictwa w programie RŚK / realizacji zobowiązania RŚK / przyznawania płatności RŚK, podczas gdy z perspektywy prawa cywilnego, prawa własności odrębne znaczenie ma każda indywidualna sztuka zwierząt, w efekcie czego kilka podmiotów może być właścicielami i wyłącznymi posiadaczami swoich sztuk zwierząt, które to zwierzęta razem tworzą stado na potrzeby programu RŚK i stado to jest przedmiotem współposiadania tych podmiotów;

6) art. 65 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego - poprzez interpretowanie umowy zawartej pomiędzy skarżącym a E.M. jedynie przez pryzmat jej literalnej treści, w oderwaniu od okoliczności jej zawarcia i bez dążenia do ustalenia i uwzględnienia zgodnego zamiaru stron, a także pominięcie w procesie interpretacji zasad współżycia społecznego i ustalonych zwyczajów, o których mówi ustawa, co jest szczególnie rażące w sytuacji, w której organ w [...] miał pełen obraz sytuacji, w tym współdziałania pięciorga nabywców, równoległego złożenia identycznych wniosków itp., a pomimo tego dążył do i dokonał rozdzielenia ich wniosków, zaś Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR również dysponował szeroką wiedzą na temat powiązań pomiędzy tymi osobami, bowiem prowadził równoległe kilka spraw ich dotyczących, miał świadomość posługiwania się tymi samymi adresami, związków rodzinnych (M.M. jest synem E.M. i jej pełnomocnikiem, a także pełnomocnikiem P.M.), faktu wypełnienia wniosków w tym samym dniu przez tę samą osobę, identyczności umów i innych faktów, na które w swych pismach zwracał uwagę skarżący.

Organ odwoławczy, wniósł o oddalenie skargi. Skarżący po doręczeniu odpowiedzi na skargę złożył pismo procesowe z dnia [...] marca 2022 r., do którego załączył pismo skierowane do WSA w Krakowie wraz z załącznikami.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności

z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329), zwana dalej p.p.s.a. wojewódzkie sądy administracyjne rozstrzygają w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę w tak zakreślonych granicach kognicji, Sąd uznał,

że zaskarżona decyzja nie naruszała prawa w stopniu, który nie mógł mieć wpływu na treść zawartego w niej rozstrzygnięcia. Sąd w niniejszej sprawie podziela stanowisko organów, a dla szerszego uzasadnienia posłuży się argumentacją przytoczoną w wyroku tutejszego Sądu z dnia 17 marca 2022 r., sygn. akt I SA/Go 435/21.

Bliższą ocenę legalności zaskarżonej decyzji należy poprzedzić analizą stanowiska skarżącego. Jest to istotne z tego względu, że w postępowaniu wznowionym na wniosek, organ jest związany jego podstawami. I tu poczynić należy zastrzeżenie, że organ I instancji w postanowieniu o wznowieniu postępowania wadliwie wskazał, iż czyni to z urzędu, gdyż wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. następuje tylko na wniosek strony (art. 147 k.p.a.),a wznowienie postępowania w sprawie faktycznie zainicjował skarżący, powołujący się na taką podstawę wznowienia i wskazując na swój interes w sprawie. Uchybienie to nie mogło mieć więc wpływu na treść rozstrzygnięcia.

Odnosząc się do istoty rozpoznawanej przed sądem sprawy wskazać należy,

że skarżący we wniosku o wznowienie postępowania, domagając się uchylenia decyzji ostatecznej w postępowaniu administracyjnym, powoływał się na swój interes prawny

w postępowaniu, którego stroną była E.M., a który to interes wywodził z § 34 rozporządzenia RŚK, twierdząc, że materialnie wadliwa decyzja odmawiająca E.M. (nabywcy części sztuk bydła ze stada skarżącego) płatności RŚK, naraziła go (jako zbywcę) na ryzyko określenia w stosunku do niego kwot nienależnie pobranych płatności RŚK. Wnosił przy tym o uchylenie decyzji odmownej i przyznanie E.M. żądnej przez nią płatności. Nie kwestionował w złożonym wniosku skuteczności samego wniosku E.M. o wstąpienie do postępowania oraz tego, że nabywca zwierząt stał się stroną postępowania w miejsce samego skarżącego, czyli zbywcy tych zwierząt. Nie odmawiał zatem E.M. legitymacji do uzyskania płatności.

Inaczej natomiast skarżący formułował swoje stanowisko w odwołaniu od decyzji organu I instancji oraz w skardze do WSA. Dowodził tam mianowicie, iż organ,

z naruszeniem § 29 ust. 6 rozporządzenia RŚK, przypisał nabywcy stada (E.M.) status strony w postępowaniu mającym za przedmiot płatności na rok 2015, czyli na rok poprzedzający sprzedaż stada. Skarżący podnosił, że E.M. nie była jeszcze wówczas posiadaczem stada, natomiast producentem uprawnionym do płatności na ten rok był skarżący (jako ówczesny posiadacz stada). Nadto, skarżący wskazywał, że wydanie decyzji ostatecznej odmawiającej przyznania płatności nabywcy stada spowodowało, że w obrocie pozostawały dwie decyzje dotyczące płatności RŚK za 2015 rok, ponieważ Kierownik BP ARiMR w decyzją z [...] maja 2016 r. nr [...] miał uwzględnić jego wniosek o przyznanie tej płatności.

Oba te stanowiska cechuje istotna rozbieżność, ponieważ wg pierwszego

ze stanowisk skarżący uznawał status strony E.M., a wg drugiego przeciwnie: uznawał, że stroną postępowania był tylko on sam. Skarżący w gruncie rzeczy powołuje się zatem na okoliczności z prawnego punktu widzenia sprzeczne, ponieważ stanowiące przesłanki ujmowane w wykluczających się podstawach wzruszenia decyzji ostatecznej.

Materialną podstawą rozstrzygnięcia kończącego pierwotne postępowanie był

§ 29 ust. 6 rozporządzania RŚK, stanowiący, iż "jeżeli przeniesienie posiadania gruntów lub stada objętych zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym podjętym przez rolnika lub zarządcę nastąpiło w okresie od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej za dany rok do dnia doręczenia decyzji w sprawie o przyznanie tej płatności, nowy posiadacz tych gruntów lub stada wstępuje do toczącego się postępowania w sprawie o przyznanie tej płatności na miejsce tego rolnika lub zarządcy na wniosek złożony w terminie 3 miesięcy od dnia przeniesienia posiadania tych gruntów lub stada". Z przepisu wynika więc zmiana podmiotowa w postępowaniu zainicjowanym nierozpoznanym (do dnia zbycia stada) wnioskiem o przyznanie płatności RŚK.

Skarżący domagał się wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. zgodnie z którym wznawia się postępowanie zakończone decyzją ostateczną jeżeli strona bez swej winy nie brała udziału w postępowaniu.

W myśl art. 28 k.p.a. stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.Jako "interes prawny" należy rozumieć publiczne prawo podmiotowe czyli przyznanie przez przepis prawa jednostce konkretnych korzyści, które można realizować w postępowaniu administracyjnym i o których orzeka organ przez wydanie decyzji. Cechami tego interesu jest to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny, sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie

w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania prawa materialnego. Podstawy interesu prawnego należy poszukiwać w konkretnym przepisie prawa materialnego, ponieważ to on stwarza dla określonego podmiotu legitymację procesową strony (zob. np. wyr. NSA z 10 marca 2017 r. II OSK 1754/15, wyr. NSA z 19 maja 2017 r. II OSK 1759/16; opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl; dalej: CBOSA).

Oceniając legalność zaskarżonej decyzji w odniesieniu do pierwotnego stanowiska skarżącego, niekwestionującego wstąpienia E.M. do postępowania mającego za przedmiot płatności na rok 2015, a opartego o twierdzenie o współudziale skarżącego (z E.M.) tym w postępowaniu, należy przyznać rację organowi, iż skarżący nie mógł być uznany za stronę postępowania.

Jak trafnie uznały organy ARiMR, omawiany przepis, poprzez użycie sformułowania "w miejsce", odbierał status strony zbywcy gruntów bądź stada, których (odpowiednio:) uprawa bądź hodowla były objęte zobowiązaniem rolno-środowiskowo

-klimatycznympodjętym, a niezakończonym przed przeniesieniem ich posiadania.

Podstawy interesu prawnego zbywcy - zgodnie z art. 28 k.p.a. - należałoby więc poszukiwać w innych przepisach prawa materialnego. Wnioskowy charakter postępowania wznawianego na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. powodował,

że obowiązek wskazania podstawy interesu prawnego obciążał skarżącego, jako wnioskodawcę. I tu przyznać należy rację organom ARiMR, że przepis, na który wskazał skarżący jako na podstawę swego interesu prawnego, czyli § 34 ust. 1 rozporządzenia RŚK, nie może być uznany za źródło bezpośredniego i aktualnego interesu prawnego skarżącego w postępowaniu zakończonym decyzją odmawiającą E.M. przyznania płatności. Przepis ten stanowi, iż płatność RŚK podlega zwrotowi, jeżeli rolnik lub zarządca nie realizuje całego zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego, lub nie spełnia innych warunków przyznania płatności RŚK. Związek pomiędzy ewentualnym określeniem kwoty nienależnie pobranych płatności, a rozstrzygnięciem w przedmiocie płatności z wniosku nabywcy stada nie jest więc bezpośredni. W postępowaniu przekształconym podmiotowo nie dochodzi bowiem do konkretyzacji ani praw ani obowiązków zbywcy stada. Postępowanie to nie dotyczy więc bezpośrednio jego sfery prawnej (zob. tezy wyroku NSA z 10 marca 1989 r. IV SA 1254/88, CBOSA).

Nadto, nawet rozstrzygnięcie o odmowie przyznania płatności nie jest równoznaczne z tym, że nie dochodzi do realizacji całego zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego, o czym mowa w § 34 ust. 1 rozporządzenia RŚK. Decyzja taka nie ma charakteru prejudycjalnego w postępowaniu w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranych płatności. Stąd ww. przepis nie może stanowić dla zbywcy stada podstawy interesu prawnego w postępowaniu wszczętym wnioskiem nabywcy stada

o wstąpienie do postępowania w sprawie płatności RŚK.

Powyższe uwagi odnieść należy jednak wyłącznie do pierwszego ze stanowisk skarżącego, które w istocie uznawało zasadność zastosowania w sprawie § 29 ust. 6 rozporządzenia RŚK, czyli uznania, że E.M. stała się stroną również w sprawie z wniosku o płatności na rok 2015, czyli rok poprzedzających transakcje sprzedaży zwierząt.

Okoliczności stanowiące uzasadnienie drugiego ze stanowisk, a oparte

o twierdzenie o braku podstaw do wstąpienia do toczącego się postępowania w sprawie płatności na 2015 rok przez E.M., czyli odmawiające jej statusu strony w postępowaniu, nie mogą stanowić podstawy do wzruszenia decyzji ostatecznej na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

Choć organ ARiMR w zaskarżonej decyzji fakt ten przeoczył, to jednak uchybienie to nie mogło mieć wpływu na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia, gdyż powyższe spostrzeżenie Sądu stanowi argument przemawiający za niezasadnością żądania wznowienia postępowania.

Podkreślić należy, że skarżący twierdził, że Kierownik BP ARiMR naruszył § 29 ust. 6 rozporządzenia RŚK, gdyż uznał E.M. za stronę postępowania w sprawie płatności na rok 2015, w sytuacji, gdy nie spełniała materialnych warunków do uzyskania płatności, ponieważ w 2015 roku nie realizowała zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego. Zdaniem skarżącego użyte w tym przepisie stwierdzenie "dany rok" oznaczało, że nabywca stada mógł wstąpić w miejsce zbywcy wyłącznie do postępowania w sprawie płatności za rok w którym nastąpiło przeniesienie stada. Wynika z tego, że zdaniem skarżącego stroną postępowania w sprawie płatności za 2015 rok był tylko on i to on, a nie E.M., winien być beneficjentem płatności, a więc i adresatem decyzji przyznającej płatności.

Nie oceniając w tym miejscu trafności tak opisanego stanowiska skarżącego, Sąd wskazuje, że ewentualnej podstawy prawnej usunięcia tak opisanej wady postępowania organu ARiMR nie może stanowić jednak art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Poszukiwać jej należy w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., który stanowi, iż stwierdza się nieważność decyzji skierowanej do osoby niebędącej stroną. Przepis ten dotyczy sytuacji, kiedy organ administracji decyzję kieruje do podmiotu, który nie jest stroną postępowania administracyjnego, przy czym słowo "kieruje" należy rozumieć jako kształtowanie sytuacji prawnej tego podmiotu - nałożenie na nią określonych praw lub obowiązków (por. Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz pod red. M. Wierzbowskiego i A. Wiktorowskiej, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2011, s. 912-913).Przesłanka nieważności z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., ma miejsce wtedy, gdy - na co w istocie powołuje się skarżący - decyzja określa prawa i obowiązki podmiotu innego, niż mający w sprawie interesprawny, a więc kształtuje sytuację prawną osoby, której w świetle prawa materialnego nie powinna dotyczyć (wyrok WSA w Poznaniu z 7 grudnia 2021 r. IV SA/Po 891/21).

W tym kontekście należy zwrócić uwagę, że Kodeks postępowania administracyjnego w zakresie wzruszenia decyzji ostatecznych oparty jest o zasadę tzw. niekonkurencyjności trybów nadzwyczajnych, co oznacza, że poszczególne tryby mają na celu usunięcie tylko określonego rodzaju wadliwości decyzji i nie mogą być stosowane zamiennie (zob. np. wyr. NSA z 14 marca 2017 r. I OSK 1752/15, wyr. NSA z 21 marca 2017 r. I OSK 1366/15, CBOSA). Stwierdzenie nieważności decyzji jest, obok wznowienia postępowania administracyjnego, jednym z trybów nadzwyczajnych weryfikacji decyzji (postanowień) ostatecznych. Oba tryby są wobec siebie niekonkurencyjne, co oznacza, że dla uruchomienia każdego z nich ustawodawca przewidział inny katalog przesłanek ustawowych. W rezultacie więc przesłanki wznowienia postępowania, określone w przepisach art. 145 § 1 pkt 1-8 k.p.a., art. 145a § 1 k.p.a., art. 145b § 1 k.p.a. nie mogą skutkować stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej (postanowienia) i odwrotnie przesłanki stwierdzenia nieważności nie mogą prowadzić do wznowienia postępowania. Innymi słowy okoliczność stanowiąca podstawę stwierdzenia nieważności nie może podstawą wznowienia postępowania (zob. wyr. NSA z 19 września 2013 r. II OSK 533/12, wyr. WSA w Łodzi z 30 maja 2017 r. II SA/Łd 155/17; CBOSA).

Na nieważność decyzji wydanej wobec E.M. wskazywał zresztą skarżący, podnosząc, że rozstrzygała ona w sprawie już wcześniej rozstrzygniętej przez Kierownika BP ARiMR decyzją z [...] maja 2016 r. nr [...], którą, jak twierdził skarżący, miano przyznać mu płatność na rok 2015. Skarżący wprost twierdził, że dualizm działania organów powodował nieważność decyzji Kierownika BP ARiMR z [...] sierpnia 2016 r. zgodnie z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.

Także do tego argumentu należy odnieść uwagi o niekonkurencyjności trybów nadzwyczajnych wzruszenia decyzji administracyjnych.

Sąd za bezprzedmiotowe uznał ustosunkowywanie się do zarzutów dotyczących wadliwości decyzji Kierownika BP ARiMR w z [...] sierpnia 2016 r., albowiem nie mogły one dotyczyć kontroli decyzji wydanych przez organy w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem skarżącego o wznowienie postępowania. Pozostałe zarzuty skargi znalazły bezpośrednią lub pośrednią odpowiedź we wcześniejszych fragmentach uzasadnienia.

Z tych też przyczyn oraz na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.