Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 86/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-08-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Spór kompetencyjny/Spór o właściwość
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 101 ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 930
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity
article: art. 4 w zw. z art. 15 § 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jolanta Rudnicka (spr.) Sędziowie sędzia NSA Małgorzata Pocztarek sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka po rozpoznaniu w dniu 10 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy z wniosku Prezydenta m. st. Warszawy o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem m. st. Warszawy a Prezydentem Miasta Skierniewice w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku A. W. dotyczącego skierowania jej do domu pomocy społecznej postanawia: wskazać Prezydenta Miasta Skierniewice jako organ właściwy do rozpoznania wniosku.


UZASADNIENIE

Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy Wola m.st. Warszawa, działając z upoważnienia Prezydenta m. st. Warszawy, złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim a Prezydentem Skierniewic w sprawie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku A. W. dotyczącego skierowania jej do domu pomocy społecznej.

W uzasadnieniu wniosku zwrócono uwagę na okoliczność, że w myśl art. 101 ust 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2016 r., poz. 930 z poźn. zm. - dalej "u.p.s."), właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Miejsce zamieszkania określa się na podstawie art. 25 K. c., zgodnie z którym, miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. W ocenie Prezydenta m.st. Warszawy miejscem zamieszkania A. W. jest obecnie miasto Skierniewice, pomimo, iż adres zameldowania na stałe cały czas posiada w Warszawie.

Wskazano, że A. W. objęta jest opieką zdrowotną w NZOZ w Skierniewicach, tam też prowadzi swój rachunek bankowy – [...] S.A. Oddział [...] w Skierniewicach. Z oświadczeń wnioskodawczyni wynika, że Skierniewice wskazuje jako swoje miejsce zamieszkania. Prezydent m. st. Warszawy podał, że z akt sprawy wynika, iż A. W. od ponad 4 lat mieszka u siostry w Skierniewicach i miejscowość ta stała się miejscem jej aktualnego pobytu oraz ośrodkiem osobistych spraw, a tym samym miejscem zamieszkania w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.p.s. w zw. z art. 25 K.c. Podkreślono, że A. W. - w związku ze złamaniem kości udowej i z uwagi na współistniejące choroby - oczekuje na skierowanie do Domu Pomocy Społecznej w Skierniewicach, co wynika z jej wniosku z dnia 6 marca 2018 r.

Prezydent Miasta Skierniewice nie złożył odpowiedzi na w/w wniosek.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 w związku z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm. - dalej "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Przez spór kompetencyjny, o którym mowa w art. 4 p.p.s.a. należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej uważają się za właściwe w sprawie (spór pozytywny) lub też każdy z organów uważa się za niewłaściwy (spór negatywny).

W niniejszej sprawie spór, jaki zaistniał pomiędzy Prezydentem m.st. Warszawy a Prezydentem Skierniewic jest sporem negatywnym, gdyż żaden z tych organów nie uznaje się za właściwy do rozpoznania wniosku A. W. w sprawie skierowania jej do domu pomocy społecznej.

Wskazać należy, że zgodnie z art. 54 ust. 1 u.p.s., osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogącej samodzielnie funkcjonować w życiu codziennym, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych, przysługuje prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej. Decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzję ustalającą opłatę za pobyt w takiej placówce wydaje organ gminy właściwej dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej (art. 59 ust. 1 u.p.s.).

Dla rozpoznania zaistniałego w niniejszej sprawie sporu istotne znaczenie ma treść art. 101 u.p.s. Zgodnie z tym przepisem właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie (ust. 1). Ustawa o pomocy społecznej nie definiuje pojęcia "miejsce zamieszkania". W orzecznictwie utrwalone jest jednak stanowisko, że przez miejsce zamieszkania - zgodnie z ogólną definicją tego terminu zawartą w art. 25 K.c. - należy rozumieć miejscowość, w której osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu. O uznaniu konkretnej miejscowości za miejsce zamieszkania danej osoby decyduje takie przebywanie na danym terenie, które posiada cechy założenia tam aktualnego ośrodka jej osobistych i majątkowych interesów. Samo zameldowanie, będące instytucją prawa administracyjnego, nie przesądza o zamieszkaniu w rozumieniu prawa cywilnego (por. postanowienie NSA z dnia 15 lutego 2006 r., sygn. akt I OW 231/05). Miejscem takim zatem jest miejsce, gdzie dana osoba faktycznie przebywa oraz gdzie aktualnie koncentrują się jej sprawy życiowe.

W niniejszej sprawie jest niesporne, że A. W. jest wdową, osobą w podeszłym wieku o znacznym stopniu niepełnosprawności, wymagającą stałej pomocy drugiej osoby w codziennym funkcjonowaniu. Choruje na nadciśnienie tętnicze, padaczkę, osteoporozę oraz jest po złamaniu kości udowej, nie jest w stanie samodzielnie chodzić, porusza się przy pomocy balkonika. Brak jest osób zobowiązanych do alimentacji na jej rzecz. Od 4 lat zamieszkuje w Skierniewicach u swojej siostry, gdzie - nie mogąc z uwagi na stan swojego zdrowia samodzielnie funkcjonować w życiu codziennym - znalazła niezbędną pomoc. Siostra jednak z uwagi na swój również zaawansowany wiek (82 lata), a także swój stan zdrowia w końcu nie będzie w stanie zapewnić starszej, 86 - letniej siostrze niezbędnej opieki i pielęgnacji.

Z akt sprawy wynika, że A. W. znajduje się pod opieką lekarza w Skierniewicach - zaświadczenie lekarskie z dnia 6 marca 2018 r. wystawione przez specjalistę medycyny rodzinnej A. S. Z opinii dotyczącej sprawności psychofizycznej osoby ubiegającej się o skierowanie do domu pomocy społecznej z dnia 20 marca 2018 r. - sporządzonej przez pracownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Skierniewicach - wynika, że stan zdrowia A. W. oraz brak osób zobowiązanych do alimentacji powoduje, iż nie może ona pozostać w obecnym środowisku i wymaga skierowania do domu pomocy społecznej na pobyt stały. Z akt wynika także, że oczekuje ona na skierowanie do domu pomocy społecznej w Skierniewicach - wniosek z dnia 6 marca 2018 r. - w którym jako adres zamieszkania podała ul. [...] w Skierniewicach.

Z dokumentacji niniejszej sprawy wynika również, że A. W. w Oddziale [...] banku [...] w Skierniewicach prowadzi swój rachunek bankowy.

Uznać zatem należy, że centrum życiowych spraw A. W. znajduje się obecnie w Skierniewicach. To miasto stało się zatem miejscem pobytu oraz ośrodkiem osobistych spraw, a tym samym miejscem jej zamieszkania w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.p.s. w zw. z art. 25 k.c. W konsekwencji przyjąć należy, że organem właściwym do rozpatrzenia sprawy A. W. o skierowanie jej do domu pomocy społecznej jest Prezydent Skierniewic.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 w związku z art. 15 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

-----------------------

sygn. akt I OW 86/18

sygn. akt I OW 86/18

2

3

sygn. akt I OW 86/18

1