Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 595/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2015-06-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 17, art. 18; art. 33 § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2014 poz 1619
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Romała, Sędziowie Sędzia WSA Irena Wesołowska, Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Monika Fabińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi A S.A. z siedzibą w na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w z dnia 6 marca 2015 r. sygn. akt SKO [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w na rzecz strony skarżące j kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 16 grudnia 2014 r. Prezydent Miasta określił A S.A. z siedzibą w G. wysokość podatku od nieruchomości za 2009 r. Postanowieniem z dnia 16 grudnia 2014 r. nadano wskazanej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Organ doręczył decyzję i postanowienie w dniu 17 grudnia 2014 r., odpowiednio o godz. 10.06 i 10.07.

Organ egzekucyjny na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 17 grudnia 2014 r., w tym samym dniu, dokonał zajęcia prawa majątkowego z rachunku bankowego Spółki (B S.A. o godz. 10.08 oraz C S.A. o godz. 10.10).

A S.A. złożył w banku o godz. 10.15 polecenie zapłaty całości kwoty zobowiązania podatkowego wynikającego z wskazanej powyżej decyzji wraz z należnym oprocentowaniem. Bank prowadzący rachunek dokonał wypłaty środków o godz. 10.23.

W dniu 22 grudnia 2014 r. A SA. doręczono dwa zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego oraz odpis tytułu wykonawczego z 17 grudnia 2014 r.

Pismem z dnia 22 grudnia 2014 r. A SA. wniósł zarzut wykonania egzekwowanego obowiązku.

Postanowieniem z dnia 15 stycznia 2015 r. Prezydent Miasta uznał wniesiony zarzut za nieuzasadniony.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu zażalenia, postanowieniem z dnia 6 marca 2015 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu

I instancji. W uzasadnieniu, przywołując m. in. treść przepisu art. 6, art. 19 § 2,

art. 33 § 1 pkt 1-10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r. poz. 1619 ze zm., określanej dalej jako "u.p.e.a."), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w pierwszej kolejności wyjaśniło,

że w niniejszej sprawie Prezydent Miasta jest zarówno wierzycielem

jak i organem egzekucyjnym, w związku z czym nie zachodzi potrzeba wydawania osobnego postanowienia wyrażającego stanowisko wierzyciela odnośnie zgłoszonych zarzutów.

Ustosunkowując się do podniesionego przez stronę zarzutu wykonania obowiązku, o którym mowa w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Kolegium wskazało, że w jego ocenie przepis art. 6 u.p.e.a. zezwala organowi egzekucyjnemu na podjęcie czynności od dnia, w którym obowiązek stał się wymagalny. Przepisy u.p.e.a.

nie określają terminu uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku. Tym samym od dnia, w którym obowiązek stał się wymagalny, organ może podjąć czynności egzekucyjne.

W zażaleniu wyjaśniono, że polecenie przelewu kwoty określonej w decyzji podatkowej zostało wydane bankowi niezwłocznie po otrzymaniu decyzji

przez podatnika tj. w dniu 17 grudnia 2014 r. o godz. 10.15. O godzinie 10.23 całość kwoty wynikającej z decyzji została przelana na konto organu podatkowego.

Zdaniem Kolegium od chwili doręczenia podatnikowi decyzji objętej rygorem natychmiastowej wykonalności organ egzekucyjny uzyskał uprawnienie

do wystawienia tytułu wykonawczego i zajęcia wierzytelności. W niniejszej sprawie organ egzekucyjny, wystawiając tytuł wykonawczy i zawiadamiając bank o zajęciu prawa majątkowego, zanim Spółka przystąpiła do wykonania zobowiązania, działał zgodnie z przepisami prawa.

Przywołując orzecznictwo dotyczące problematyki zbieżności daty wszczęcia egzekucji administracyjnej poprzez doręczenie bankowi zawiadomienia o zajęciu wierzytelności oraz daty zapłaty należności przez zobowiązanego Kolegium doszło do przekonania, że chwilą wszczęcia egzekucji w rozumieniu art. 26 § 5 u.p.e.a.

jest dzień (konkretna data dniowa), w którym dochodzi do prawem określonego zdarzenia wywołującego po myśli tej regulacji określony w niej skutek w postaci wszczęcia egzekucji. W sytuacji, gdy egzekucja została wszczęta w konkretnym dniu poprzez doręczenie bankowi zawiadomienia o zajęciu wierzytelności, to dokonane

w tym samym dniu wpłaty należności przez zobowiązanego nie można uznać

za wcześniejsze wykonanie obowiązku.

W ocenie Kolegium stanowisko Spółki, że organ zmierzał do wywołania skutku w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego,

nie oznacza, że uzasadniony jest zarzut wykonania obowiązku przewidziany

przez art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Jeżeli organ, zgodnie z przepisami przerwał bieg terminu przedawnienia zobowiązania, to nie można mu z tego powodu czynić zarzutu z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Tym samym nie może być mowy o naruszeniu wskazanych w zażaleniu przepisach prawa.

Niezależnie od powyższego Kolegium wskazało, że Spółka miała możliwość wykonania obowiązku przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego,

gdyż zobowiązanie w podatku od nieruchomości osoby prawnej powstaje z mocy prawa (art. 21 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

– t. jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.), a nie z dniem doręczenia decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego.

W ocenie organu odwoławczego w sprawie nie doszło do art. 7 § 3 u.p.e.a., gdyż egzekwowany w niniejszym postępowaniu obowiązek ani nie został wykonany przed dokonaniem czynności egzekucyjnej polegającej na zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego, ani też nie stał się bezprzedmiotowy. Za niezasadne uznało również Kolegium zarzuty naruszenia art. 7 i 8 K.p.a., albowiem organ egzekucyjny miał prawo wszcząć wobec Spółki egzekucję obowiązku podatkowego.

Końcowo organ zwrócił uwagę, że WSA w Gdańsku wyrokiem z dnia 6 maja 2014 r., sygn. akt I SA/Gd 375/14, oddalił skargę A

na postanowienie Kolegium uznające za nieuzasadniony zarzut wniesiony w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Sprawa ta dotyczyła egzekucji podatku

od nieruchomości za 2008 rok i była analogiczna do niniejszej sprawy egzekucyjnej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku A S.A. z siedzibą w G. wniósł o uchylenie rozstrzygnięć organów obu instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenia przepisu art. 6 § 1, art. 29 § 1 u.p.e.a. oraz art. 11 K.p.a. poprzez nieprawidłowe ich zastosowanie prowadzące do wszczęcia postępowania egzekucyjnego i zastosowania środków egzekucyjnych wobec zobowiązanego, który nie uchylał się od wykonania obowiązku. Zarzucono ponadto naruszenie przepisu art., 7 § 3 oraz art. 45 § 1 u.p.e.a. poprzez brak odstąpienia od czynności egzekucyjnych, mimo przedstawienia przez zobowiązanego dowodów stwierdzających wykonanie obowiązku. Zdaniem strony skarżącej zaskarżone postanowienie narusza ponadto art. 7 k.p.a. oraz art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 18 u.pe.a. poprzez naruszenie zasady praworządności, a także niepodjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu zgromadzonego w sprawie. Końcowo zarzucono naruszenie art. 8 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. w postaci prowadzenia postępowania egzekucyjnego w sposób zmierzający do pokrzywdzenia skarżącej. Uzasadniając skargę strona skarżąca podniosła, że doręczenie podatnikowi decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego wraz z postanowieniem nadającym tej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności nastąpiło w dniu 17 grudnia 2014 r. o godzinie 10.06 (decyzja) i 10.07 (postanowienie). O godzinie 10.15 podatnik złożył w banku dyspozycję przelewu całości kwoty określonej w decyzji na konto organu podatkowego. Dyspozycja przelewu została wykonana o godzinie 10.23, co oznacza, że podatnik wykonał ciążący na nim obowiązek. Zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego podatnika zostało doręczone dłużnikom zajętej wierzytelności w dniu 17 grudnia 2014 r. o godzinie 10.08 i 10.10. W związku z tym działanie organu podatkowego, będącego jednocześnie organem egzekucyjnym, ocenić należy jako naruszające przepisy. Podjął bowiem czynności egzekucyjne w sytuacji nieuchylania się strony od dobrowolnego wykonania obowiązku. Naruszył także zasadę wyjaśniania stronom zasadności przesłanek celem doprowadzenia do wykonania przez stronę obowiązku bez stosowania środków przymusu. Wątpliwości strony budzą ustalenia organu podatkowego odnośnie dokładnej godziny doręczenia podatnikowi decyzji określającej. Działania organu miały na celu uniemożliwienie podatnikowi dobrowolne wykonanie obowiązku. Organ nie pozostawił podatnikowi żadnej możliwości wykonania obowiązku przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Nie podjął żadnych czynności celem ustalenia, czy obowiązek został wykonany. Zdaniem strony niezasadne jest stanowisko organu, zgodnie z którym podatnik miał możliwość wykonania obowiązku przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Ponieważ podatnik wykonał obowiązek 16 minut po otrzymaniu decyzji prowadzenie egzekucji było niedopuszczalne. Organ powinien odstąpić od czynności egzekucyjnych. Zastosowane przez organ środki egzekucyjne były niecelowe, bowiem nie prowadziły do zaspokojenia wierzyciela. Interes społeczny został w niniejszej sprawie zabezpieczony poprzez dobrowolne wykonanie obowiązku, w związku z czym organ egzekucyjny powinien chronić interes obywatela i odstąpić od czynności egzekucyjnych. Działanie organu egzekucyjnego było skierowane przeciwko interesom strony. Organ wszczął postępowanie egzekucyjne w celu, któremu ono nie służy, tzn. dla doprowadzenia do przerwania biegu terminu przedawnienia.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację i stanowisko jak w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Sąd administracyjny w granicach swojej właściwości bada zgodność zaskarżanych orzeczeń z prawem.

W niniejszej sprawie należy odnotować, że podstawą złożonego przez stronę skarżącą zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym jest twierdzenie dotyczące "wykonania obowiązku" w rozumieniu art. 33 pkt 1 u.p.e.a., zatem okoliczność

ta wyznacza granice sprawy sądowoadministracyjnej (por. wyrok NSA z 26 sierpnia 2011 r., sygn. akt II FSK 368/10).

W sprawie poczynione zostały szczegółowe ustalenia faktyczne dotyczące chronologii istotnych zdarzeń. Z dokładnością do jednej minuty opisano czynności podejmowane przez strony w dniu 17 grudnia 2014 r.

Strona skarżąca nie kwestionuje, że doręczenie decyzji wymiarowej określającej wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2009 r. nastąpiło o godz. 10.06. Z akt sprawy wynika, że dokument potwierdzenia doręczenia postanowienia z 17 grudnia 2014 r. o nadaniu decyzji wymiarowej rygoru natychmiastowej wykonalności zawiera zapis o doręczeniu w dniu 17 grudnia 2014 r. o godz. 10.07.

Zgodnie z art. 26 § 5 u.p.e.a. wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z urzędu z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego

lub doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli doręczenie nastąpiło

przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego.

W dniu 17 grudnia 2014 r. nie dokonano doręczenia tytułu wykonawczego [...] z dnia 17 grudnia 2014 r. stronie skarżącej (data doręczenia 22 grudnia 2014 r. – k. 17 akt administracyjnych).

Jak wynika z akt sprawy zawiadomienie o zajęciu wierzytelności na podstawie wyżej wskazanego tytułu wykonawczego [...] wpłynęło do B S.A. w G. w dniu 17 grudnia 2014 r. o godz. 10.08. Dokument doręczenia stronie skarżącej 22 grudnia 2014 r. (k. 17 akt administracyjnych).

O godz. 10.10 doręczone zostało C S.A. zawiadomienie o zajęciu wierzytelności wyżej opisanej (k. 13 akt administracyjnych). Dokument doręczenia stronie skarżącej 22 grudnia 2014 r. (k. 17 akt administracyjnych).

Strona skarżąca wskazuje, że nie jest możliwa pełna weryfikacja wskazania godz. 10.08 i 10.10 jako godziny doręczenia. Z dokumentów bankowych wynika,

że skarżąca dokonała polecenia wpłaty na poczet zaległości w wysokości 24.600.000 zł o godz. 10.15 w dniu 17 grudnia 2014 r.

Powyższe okoliczności potwierdzają, że w dniu 17 grudnia 201 4r. stronie – dłużnikowi zajętej wierzytelności (bankom) doręczono zawiadomienia o zajęciu wierzytelności i w tej dacie egzekucja została wszczęta zgodnie z art. 26 § 5 u.p.e.a.

W sprawie nie jest okolicznością sporną, że strona skarżąca wystawiła polecenie przelewu po uzyskaniu informacji o treści decyzji wymiarowej oraz treści postanowienia o nadaniu tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.

Istota zarzutów skarżącej sprowadza się do kwestii momentu, w którym dochodzi do wszczęcia egzekucji administracyjnej. Skarżąca prowadzi rozważania, poszukując argumentów w twierdzeniu, że momentem tym jest konkretna chwila

a nie dzień. Zauważyć trzeba, że żaden przepis ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie definiuje pojęcia "chwila wszczęcia postępowania egzekucyjnego", podobnie zresztą jak ma to miejsce na gruncie przepisów regulujących egzekucję prowadzoną w oparciu o przepisy cywilne. Pozwala

to na przyjęcie, iż co do zasady "chwilą wszczęcia egzekucji" w rozumieniu art. 26

§ 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest "dzień" (konkretna data dniowa), w którym dochodzi do prawem określonego zdarzenia wywołującego po myśli tej regulacji określony w niej skutek w postaci wszczęcia egzekucji

(por.: M. Kłoda, Glosa do postanowienia Sądu Najwyższego dnia 24.06.1999 r., sygn. I CKN 269/99 oraz do uchwały tegoż Sądu z dnia 20.07.1999 r., sygn. III CZP 15/99, Mon. Praw. z 2000 r., nr 4, str. 248, wyrok NSA z 12 sierpnia 2008 r., sygn. akt I FSK 1298/06). Podkreślić należy, że stanowisko Sądu oraz glosatora zostało wyrażone w sposób ostrożny, ograniczony do stwierdzenia "co do zasady". W ocenie Sądu stan faktyczny niniejszej sprawy uzasadnia niezachowanie powyższej zasady.

Powyższe nie wyklucza analizy szczegółowej sytuacji faktycznej w sposób odmienny niż wskazane cytowanie. Sąd zobligowany jest do dokonywania oceny uwzględniającej stan faktyczny rozpoznawanej sprawy oraz respektowania zasady interpretowania wątpliwości prawnych na korzyść podatnika. Strona w rzeczywistości nie jest w stanie podjąć czynności dowodowych w celu wykazania, że minimalne różnice czasu uzasadniają przyjęcie chronologii wykluczającej skutek w postaci ponoszenia kosztów postępowania egzekucyjnego, w którym nie została podjęta żadna czynność egzekucyjna.

Wskazać należy, że decyzji nadany został rygor natychmiastowej wykonalności z uwagi na krótszy niż 3 miesiące okres do upływu terminu przedawnienia (art. 239 b § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej). Wydanie tej treści postanowienia warunkowane jest uprawdopodobnieniem przez organ podatkowy,

że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane.

W niniejszej sprawie organ egzekucji nie wskazał, aby treść postanowienia

o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności została uwzględniona w ramach oceny dokonywanej przez wierzyciela zgodnie z art. 6 u.p.e.a.

Z mocy art. 6 § 1 u.p.e.a., w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Adresatem tego przepisu jest wierzyciel, który

ma obowiązek podjęcia wszystkich przewidzianych prawem czynności, jakie doprowadzą do zastosowania środka egzekucyjnego, a w rezultacie - do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, od którego wykonania się uchyla.

Z komentowanego przepisu wynika obowiązek podjęcia egzekucji. Stosownie do brzmienia art. 6 § 1 u.p.e.a. wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające

do zastosowania środków egzekucyjnych w razie uchylania się zobowiązanego

od wykonania obowiązku. Treść przepisu nie utrzymuje zatem, że nakazuje

on podejmowanie egzekucji organowi egzekucyjnemu, jednak prowadząc wykładnię systemową wewnętrzną stwierdzić należy, że w powiązaniu z innymi przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w tym mając na względzie dyspozycję art. 26 § 1 u.p.e.a. zobowiązującym wprost do wszczęcia egzekucji administracyjnej na wniosek wierzyciela, o ile przedstawi on wraz z tym wnioskiem tytuł wykonawczy sporządzony według obowiązującego wzoru) uzasadnioną staje się teza, że na gruncie administracyjnego postępowania egzekucyjnego obowiązuje zasada obligatoryjnego podejmowania egzekucji - skutkiem podjętych

przez wierzyciela czynności zasadniczo jest powstanie obowiązku wszczęcia

przez organ egzekucyjny postępowania i przystąpienia do egzekucji. Odmienne zachowania muszą być umocowane w konkretnych przepisach prawa przewidujących, że takie postępowanie nie będzie prowadzone (np. tytuł wykonawczy zostanie wierzycielowi zwrócony na podstawie art. 29 § 2 u.p.e.a.

w związku z ustaleniem, że obowiązek, którego dotyczy, nie podlega egzekucji administracyjnej lub tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27

§ 1 i 2 u.p.e.a.).

Zgodnie zaś z art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.

Wskazać należy, że zasadniczą kwestią dla ustalenia, że istnieje obowiązek podjęcia przez wierzyciela czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych, jest uprzednie stwierdzenie, że ma miejsce uchylanie się

przez zobowiązanego od wykonania obowiązku. Ustawa nie wyjaśnia, co ten zwrot oznacza. Prowadząc wykładnię językową należy w tym zakresie odnieść się

do słownika języka polskiego. Sens analizowanego pojęcia oddaje Słownik języka polskiego, red. M. Bańko (t. V, Warszawa 2007), w którym wyjaśnia się, że "mówimy, że ktoś uchylił się od jakiegoś obowiązku, jeśli rozmyślnie nie wypełnił go"

(por. wyrok WSA w Gdańsku z 29 listopada 2011 r., sygn. akt I SA/Gd 873/11).

Zgodnie z treścią art. 60 § 1 pkt.2 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. nr 8 z 2005r. poz.602 z późn. zm.) za termin dokonania zapłaty podatku uważa się w obrocie bezgotówkowym- dzień obciążenia rachunku bankowego podatnika lub rachunku podatnika w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej na podstawie polecenia przelewu.

Z wymienionego przepisu wynika, iż dniem zapłaty jest dzień obciążenia rachunku podatnika tj. dzień w którym dokonano zmniejszenia stanu rachunku zobowiązanego o przekazywaną kwotę. Nie ma tutaj znaczenia, ani dzień zwiększenia rachunku organu podatkowego ani dzień wystawienia dokumentu

na podstawie którego operacja bankowa jest dokonywana. W szczególności wystawienie przez zobowiązanego polecenia przelewu w określonym dniu

nie spowoduje uznania tej daty za termin zapłaty, gdy bank wykona polecenie później - czy to np. w następnym dniu roboczym, gdy polecenie złożono

po wyznaczonej przez bank godzinie, czy wskutek nieposiadania na rachunku odpowiedniej sumy. Decyduje dzień, w którym dokonano zmniejszenia rachunku zobowiązanego. (wyrok WSA w Łodzi z dnia 28 grudnia 2011 r., sygn. akt III SA/Łd 1031/11, "Ordynacja podatkowa. Komentarz". S. Babiarz, B. Dauter,

B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek- Lexis Nexis 2007 r., str. 290, wyrok WSA w Warszawie z 4 czerwca 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 2313, wyrok NSA z 4 czerwca 2013 r., sygn. akt II FSK 1533/12).

W rozpoznawanej sprawie, jak wynika z potwierdzenia realizacji operacji przelewu należności przez spółkę na rachunek organu egzekucyjnego(w aktach administracyjnych), datą transakcji, datą operacji i datą księgowania jest dzień 17 grudnia 2014 r. Należy zatem uznać, iż zapłata zobowiązania podatkowego

przez spółkę miała miejsce w dniu 17 grudnia 2014 r.

Podkreślić należy, że powyższe okoliczności są w sprawie bezsporne. Rzeczą organu egzekucyjnego w niniejszej sprawie było wykazanie, że strona uchyla się

od wykonania obowiązku. Ustalenie faktu uchylania się przez stronę warunkuje możliwość wszczęcia postepowania egzekucyjnego. Zarówno w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, jak i odpowiedzi na skargę, pomimo rozbudowanych zarzutów zgłoszonych przez stronę skarżącą, organ nie przedstawił argumentacji

w zakresie uchylania się przez dłużnika od wykonania obowiązku.

W rzeczywistości organ nie pozostawił stronie możliwości zrealizowania zobowiązania podatkowego przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego,

a strona niezwłocznie po doręczeniu decyzji opatrzonej rygorem natychmiastowej wykonalności, podjęła skuteczne czynności doprowadzające do zaspokojenia należności wierzytelności.

Nie stanowi argumentu uznanego za trafny przez Sąd rozpoznający niniejszą sprawę stwierdzenie, że przepis art. 6 ust. 9 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r.

o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 121, poz. 344 ze zm.) obligujący stronę skarżącą do wpłaty podatku od nieruchomości bez wezwania w terminie do dnia 15 każdego miesiąca potwierdza fakt uchylania się od wykonania obowiązku.

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia nie wskazano, czy strona zaniechała zapłaty w całości, czy w części, nie rozważono, czy strona powoływała się

na zwolnienie podatkowe. W ocenie Sądu dopiero od momentu wydania decyzji wymiarowej opatrzonej rygorem natychmiastowej wykonalności sytuacja procesowa strony podejmującej czynności zmierzające do wykazania braku zobowiązania podatkowego uzasadnia twierdzenie o ewentualnym uchylaniu się od wykonania obowiązku w rozumieniu art. 6 u.p.e.a. Dostrzec należy, że konsekwencją uchylania się przez stronę od wykonania obowiązku jest zarówno wszczęcie postępowania egzekucyjnego, jak również ponoszenie kosztów tego postepowania. Celem postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do zaspokojenia wierzyciela, jeżeli zobowiązany uchyla się od wykonania obowiązku. W stanie faktycznym niniejszej sprawy strona, której doręczona została decyzja, niezwłocznie podjęła skuteczne czynności prowadzące do wykonania obowiązku. Podkreślić należy, że strona

nie miała możliwości weryfikacji, czy w czasowym odstępie jednej minuty, potwierdzonym przez inne osoby w innym miejscu (banku) zostało dokonane zajęcie rachunku. Instytucja postępowania egzekucyjnego nie może wykorzystywana jedynie w celu generowania kosztów tego postępowania.

W świetle powyższego zasadny jest zarzut naruszenia art. 6 u.p.e.a., albowiem w sprawie organ nie poczynił ustaleń uzasadniających wszczęcie egzekucji z powodu uchylania się przez skarżącego od wykonania obowiązku.

Jedynie marginalnie należy zauważyć, że problematyka zbieżności daty wszczęcia egzekucji administracyjnej, poprzez doręczenie bankowi zawiadomienia

o zajęciu wierzytelności, oraz daty zapłaty należności przez zobowiązanego była

już przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyrokach z 12 sierpnia 2008r. sygn. I FSK 1298/06 i z 8 listopada 2011r. sygn. I FSK 844/10.

W wymienionych orzeczeniach NSA podniósł, iż żaden przepis ustawy z 17 czerwca 1966r. nie definiuje pojęcia "chwila wszczęcia postępowania egzekucyjnego". Pozwala to na przyjęcie, iż chwilą "wszczęcia egzekucji" w rozumieniu art.26 § 5 u.p.e.a jest dzień (konkretna data dniowa), w którym dochodzi do prawem określonego zdarzenia wywołującego po myśli tej regulacji określony w niej skutek

w postaci wszczęcia egzekucji. Faktycznie w pewnych przypadkach istotne jest umiejscowienie danego zdarzenia (czynności) w czasie z dokładnością do godziny

i minuty. Wówczas jednak istnieją konkretne regulacje prawne, które taki sposób postępowania przewidują, np. art. 95h § 2 pkt. 2 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie (Dz. U. z 2008 r. Nr 189, poz. 1158, późn. zm.) - odnośnie dokonania wpisu w rejestrze aktów poświadczenia dziedziczenia, czy też § 10 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 września 2001 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych i zbioru dokumentów (Dz. U. Nr 102, poz. 1122,

z późn. zm.) - odnośnie wpływu wniosku o dokonanie wpisu w księdze wieczystej. Jednakże na gruncie przepisów normujących postępowanie egzekucyjne

w administracji takich rozwiązań prawnych nie przewidziano. W sytuacji

gdy egzekucja została wszczęta w konkretnym dniu poprzez doręczenie bankowi zawiadomienia o zajęciu wierzytelności to dokonania w tym samym dniu wpłaty należności przez zobowiązanego nie można, co do zasady, uznać za wcześniejsze wykonanie obowiązku. Powyższy pogląd wymaga jednak weryfikacji w stanie faktycznym niniejszej sprawy.

W rozpoznawanej sprawie w tym samym dniu (tzn.17 grudnia 2014 r.) doręczono bankowi zawiadomienie o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego i w tym samym dniu spółka zapłaciła należność z tytułu podatku

od nieruchomości.

Podstawowym skutkiem zajęcia wierzytelności lub innego prawa majątkowego jest przejęcie przez organ egzekucyjny wszelkich prawa zobowiązanego związanych z zajętą wierzytelnością, prawem albo ruchomością (art. 67 a u.p.e.a. – por.

E. Wengerek "Postępowanie zabezpieczające i egzekucyjne. Komentarz. Warszawa 1972, s. 398).

W następstwie egzekucji z rachunku bankowego dochodzi do zajęcia praw zobowiązanego przysługujących mu w związku z zawarciem umowy rachunku bankowego, a zobowiązany zostaje ograniczony w prawie udzielania zleceń rozliczeń pieniężnych (por. "Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz"

pod red. R. Hausera i A. Skoczylasa, C.H. Beck 2011, s. 384).

W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę konieczne jest wskazanie art. 80 u.p.e.a., zgodnie z którym skutkiem dokonania zajęcia wierzytelności

z rachunku bankowego jest warunkowanie wypłat dokonywanych przez bank zgodą organu egzekucyjnego. W niniejszej sprawie dyspozycja strony dokonania przelewem na rzecz wierzyciela wydana o godz. 10.15 skutkowała realizacją

przez bank bez ingerencji organu egzekucyjnego obciążenia konta skarżącej

o godz. 10.23. Z tej przyczyny zasadny jest zarzut strony, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy obowiązek był wykonany przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Powyższe czyni zasadnym zarzut naruszenia art. 33 pkt 1 u.p.e.a.

Zgodnie z art. 7 § 3 u.p.e.a. stosowanie środka egzekucyjnego jest niedopuszczalne, gdy egzekwowany obowiązek o charakterze pieniężnym

lub niepieniężnym został wykonany albo stał się bezprzedmiotowy.

W ocenie Sądu doszło do naruszenia tego przepisu, gdyż egzekwowany obowiązek o charakterze pieniężnym został wykonany przez dokonaniem czynności egzekucyjnej polegającej na zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego.

Z tej przyczyny Sąd rozpoznający niniejszą sprawę odstępuje od poglądu wyrażonego w sprawach rozpoznawanych w związku ze skargami wniesionymi

przez A S.A. w wyroku z dnia 6 maja 2014 r., sygn. akt I SA/Gd 375/14 oraz wyroku z dnia 6 maja 2014 r., sygn. akt I SA/Gd 376/14. Wyroki nie są prawomocne, strona skarżąca wniosła skargi kasacyjne.

Ponownie rozpoznając sprawę organ egzekucyjny uwzględni stan faktyczny niniejszej sprawy, oceniając dowody dotyczące wykonania przez stronę obowiązku

z tytułu zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2009 r. w kontekście przesłanki uchylania się od obowiązku jako warunku wszczęcia postepowania egzekucyjnego.

Z tych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (t. jedn.

Dz. U. z 2013 r. poz. 270 ze zm.), uchylił zaskarżone postanowienie, określając

na zasadzie art. 152 o niemożności jego wykonania. O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 wskazanej ustawy.