Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 250/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2004-09-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Wiesława Pierechod (spr.) Sędzia WSA - Ryszard Maliszewski Asesor WSA - Renata Kantecka Protokolant - Anna Fic po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2004r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie określenia zobowiązań w podatku od towarów i usług za październik, listopad i grudzień 2001 roku I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę 1599 (tysiąc pięćset dziewięćdziesiąt dziewięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 2 czerwca 2004r. Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu odwołania podatnika utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 8 marca 2004r nr "[...]" określającą J. P. zobowiązania w podatku od towarów i usług: za październik 2001r. w kwocie 472 zł, za listopad 2001r. w kwocie 6.669 zł, za grudzień 2001r. w kwocie 2.740 zł.

W motywach decyzji stwierdzono, że w toku czynności kontrolnych przeprowadzonych przez pracowników Urzędu Kontroli Skarbowej ustalono, iż w październiku 2001r. w rejestrze zakupów VAT podatnik zaewidencjonował fakturę nr "[...]" z dnia 30.10.2001r. netto 43.526,13 zł VAT 9.575,75 zł dotyczącą zakupu samochodu ciężarowo-uniwersalnego "C" od firmy B Sp. z o.o. w W. Naliczony podatek od towarów i usług obniżył podatek należny w rozliczeniu za październik 2001r.

Organ I instancji pozbawił podatnika prawa do odliczenia podatku VAT w oparciu o § 12 ust.3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999r. w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. nr 109 poz.1245 z p. zm.) w myśl którego podatnikom nabywającym samochody inne niż osobowe, które nie posiadają homologacji producenta lub importera wymaganej dla tego rodzaju samochodów nie przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Dyrektor Izby Skarbowej nie uwzględnił argumentów odwołania, w którym pełnomocnik podatnika podniosła, że nabył on według prawidłowo wystawionej faktury samochód ciężarowy, oraz że konstrukcja podatku VAT opiera się na odliczeniu przez podatnika podatku naliczonego uiszczonego jako podatek należny we wcześniejszej fazie obrotu.

Organ odwoławczy przytoczył ustalenia faktyczne dokonane przez organ I instancji. Omawiany pojazd został wprowadzony na polski obszar celny w dniu 29.07.1998r. przez "K" sp. z o.o. w P., na podstawie dokumentu celnego SAD nr "[...]" i zgłoszony do odprawy celnej jako pojazd ciężarowo-osobowy (uszkodzony). Pojazd sprowadzono z Kanady. Do dokumentu SAD został załączony m.in. certyfikat NR "[...]". Z tłumaczenia certyfikatu wynika, że dokument ten to dowód rejestracyjny samochodu osobowego. Po naprawie w specjalistycznym warsztacie samochodowym firma "K" samochód ten sprzedała już jako ciężarowo-uniwersalny w dniu 10.08.98r spółce "M". Następnie w dniu 17.08.98r. został on sprzedany firmie "A" s.c., która była dostawcą pojazdu dla B sp. z o.o. w G. z którą firma "M." (J. P.) zawarła umowę leasingu. B Sp. z o.o. w G. w dniach 12-14.02.2001r. przekazała swoje prawa i obowiązki leasingodawcy w zakresie leasingu na rzecz spółki B Sp. z o.o. w W., od której podatnik na podstawie f-ry z dnia 30.10.2001r. nabył ten samochód.

W ocenie organu odwoławczego przedstawione okoliczności faktyczne dowodzą, że nabyty przez podatnika pojazd był samochodem osobowym co potwierdza kanadyjski dowód rejestracyjny. W momencie wprowadzania na teren Polski został zgłoszony do odprawy w urzędzie celnym jako pojazd ciężarowo-osobowy, jednakże charakteru samochodu nie potwierdzało świadectwo homologacji. W kolejnych fazach obrotu pojazd występował jako samochód ciężarowo-uniwersalny.

Wobec powyższego Dyrektor Izby Skarbowej podzielił stanowisko organu I instancji, że podatnikowi nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktury VAT nr "[...]" w myśl § 12 ust.3 powołanego rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22.12.1999r. Typ pojazdu innego niż osobowy winna dokumentować wymagana tym przepisem homologacja producenta lub importera.

W skardze na powyższą decyzję pełnomocnik J. P. nie zgadza się z oceną prawną stanu faktycznego dokonaną przez organy podatkowe. Zdaniem pełnomocnika ciężarowy charakter pojazdu wynikał z faktury zakupu nr "[...]". Według skarżącego na podstawie przepisów o ruchu drogowym obowiązującymi na dzień dokonania transakcji zakupu nie miał on obowiązku posiadania świadectwa homologacji, co oznacza, że odliczenie podatku VAT od nabywanych samochodów ciężarowych było możliwe bez posiadania tego dokumentu, bowiem wymagana homologacja w znaczeniu przepisu § 12 ust.3 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, to homologacja wymagana przez odrębne przepisy.

Nadto podniesiono, iż nawet dla celów rejestracji samochodu, który został sprowadzony z zagranicy wystarczające było jedynie badanie stanu technicznego przeprowadzone przed jego pierwszą rejestracją w kraju.

Pełnomocnik wskazał także na pismo Ministra Finansów z dnia 08.02.2001r nr "[...]" skierowane do izb i urzędów kontroli skarbowej, w którym stwierdzono, iż przepisy § l2 ust.3 i 4 wymienionego rozporządzenia nie dotyczą samochodów będących bezspornie samochodami ciężarowymi czy specjalistycznymi.

Zdaniem pełnomocnika podatnik nabywając samochód i płacąc przy jego zakupie podatek VAT miał prawo zgodnie z art.11 i 19 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym do obniżenia o jego wartość kwoty podatku należnego.

Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wnosząc o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Minister finansów rozporządzeniem z dnia 22 grudnia 2000r. (Dz.U. nr 121, poz.1296), które weszło w życie z dniem 1 stycznia 2001r. dokonał zmiany rozporządzenia z dnia 22 grudnia 1999r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. nr 109, poz. 1245). Zmiana polegała na dodaniu w § 12 tego rozporządzenia ust. 3 i 4 według których podatnikom nabywającym bądź użytkującym na mocy umów najmu, dzierżawy, leasingu samochody inne niż osobowe, które nie posiadają homologacji producenta lub importera wymaganej dla tego rodzaju samochodów nie przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego oraz do zwrotu różnicy podatku, o kwotę podatku naliczonego związanego z nabyciem tych samochodów, z płatnościami wynikającymi z umów, przy czym w myśl ust.4 podatnicy użytkujący takie samochody na podstawie umów zawartych przed dniem 1 stycznia 2001r. zachowali prawo do odliczenia o ile umowa została zarejestrowana w urzędzie skarbowym do dnia 31 stycznia 2001r.

Oceniając treść normatywną powyższych uregulowań należy stwierdzić, że nie wprowadzają one dalej idących ograniczeń uprawnienia wynikającego z art.19 ust.1 ustawy o podatku od towarów i usług.... niż to wynika z art.25 ust.1 pkt 2 ustawy a przesądzającą według jakiego kryterium należy oceniać rodzaj środka transportu nabywanego bądź użytkowanego przez podatnika.

Wyrażenie w § 12 ust.3 "nie posiadają homologacji producenta lub importera wymaganej dla tego rodzaju samochodów" bezpośrednio nawiązuje do przepisów Prawa o ruchu drogowym. Organy podatkowe zatem, w wypadku kwestionowania prawa podatnika do odliczenia podatku naliczonego związanego z zakupem samochodu są zobowiązane do zbadania, czy w odniesieniu do tego pojazdu istniał obowiązek posiadania przez sprzedawcę świadectwa homologacji i wydania jego wyciągu nabywcy. Według art.68 i 69 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawa o ruchu drogowym (Dz.U. nr 98, poz.602) obowiązek uzyskania świadectwa homologacji i wydania jego wyciągu właścicielowi ciąży na producencie i importerze nowego typu pojazdu. Ze stanu faktycznego sprawy wynika, że podatnik w dniu 30.10.2001r. nabył - wg faktury i dowodu rejestracyjnego - samochód ciężarowy - uniwersalny "C" sprowadzony na polski obszar celny w dniu 29.07.1998r. przez K sp. z o.o. w P. jako samochód używany (uszkodzony), który został zarejestrowany w kraju po raz pierwszy w dniu 7.08.1998r. Samochód ten był użytkowany przez podatnika od 1.09.1998r. na podstawie umowy leasingu operacyjnego z dnia 25.08.1998r., w której przewidziano prawo jego zakupu przez leasingobiorcę w ciągu 7 dni od wygaśnięcia umowy za wartość końcową określoną w umowie. Z akt podatkowych wynika też (k-32), że umowa leasingu została zarejestrowana w Urzędzie Skarbowym w E. w dniu 30.01.2001r.

Zgodzić się więc należy z zarzutami skargi, że skoro w odniesieniu do samochodu nabytego przez J. P. przepisy Prawa o ruchu drogowym nie nakładały na importera obowiązku uzyskania świadectwa homologacji i wydania nabywcy wyciągu z tego świadectwa to ocena prawa skarżącego do odliczenia podatku naliczonego z faktury dokumentującej nabycie samochodu nie może być dokonana w oparciu o przepis § 12 ust.3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Nie bez znaczenia jest też fakt użytkowania tego samochodu przez podatnika - jako samochodu ciężarowego - na podstawie umowy leasingu. Z § 12 ust.4 (zdanie ostatnie) rozporządzenia Ministra Finansów wynika bowiem zaakceptowanie przez normodawcę stanów istniejących w dniu 1.01.2001r.

Ustalenia poczynione w toku postępowania, z których wynika, że doszło do zarejestrowania w kraju jako samochodu ciężarowego - samochodu, który za granicą był zarejestrowany jako samochód osobowy, nie mogą bezpośrednio skutkować w stanie faktycznym i prawnym sprawy pozbawieniem skarżącego prawa do odliczenia podatku naliczonego bez uprzedniego wzruszenia w odpowiednim trybie decyzji o zarejestrowaniu tego pojazdu.

Mając na uwadze przytoczone wyżej okoliczności sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270) orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 tej ustawy.