Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 1242/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2017-01-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Czystość i porządek
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonego aktu
Powołane przepisy: article: art. 6r
journal: Dz.U. 2013 poz 1399
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jednolity.
article: art. 147
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Jezielska Sędziowie Sędzia WSA Ewa Osipuk Sędzia WSA Adam Matuszak (spr.) Protokolant St. sekretarz sądowy Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi Wojewody na uchwałę Rady Miejskiej z dnia "[...]". nr "[...]" w przedmiocie określenia szczegółowego sposobu i zakresu świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości zamieszkałych i zagospodarowania tych odpadów stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały.


UZASADNIENIE

Rada Miejska w "[...]" w dniu "[...]", powołując się na art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 594 ze zm., dalej jako: u.s.g.) oraz art. 6r ust. 3, 3a, 3b, 3c, 3d ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 250), podjęła uchwałę nr "[...]" w sprawie określenia szczegółowego sposobu i zakresu świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości zamieszkałych i zagospodarowania tych odpadów.

Powyższa uchwała stała się przedmiotem skargi złożonej przez Wojewodę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie. Organ nadzoru zarzucił skarżonej uchwale istotne naruszenie przepisu art. 6r ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Wojewoda argumentował, że Rada Miejska, pomimo istniejącego obowiązku, nie określiła częstotliwości

odbierania odpadów od właściciela nieruchomości. W kwestionowanej uchwale ustalono jedynie ilość odpadów odbieranych bezpośrednio od właścicieli nieruchomości (§ 2) a w pozostałych kwestiach odwołano się do Regulaminu czystości i porządku na terenie Gminy "[...]", dlatego taka regulacja nie czyni zadość wymaganiom stawianym kwestionowanej uchwale przez art. 6r. ustawy. Organ nadzoru podkreślił, że podejmując akty prawa miejscowego, jaką niewątpliwie jest kwestionowana uchwała, organ stanowiący musi ściśle uwzględniać postanowienia zawarte w upoważnieniu. Odstąpienie od tej zasady narusza związek formalny i materialny pomiędzy aktem wykonawczym, a ustawą, co z reguły stanowi istotne naruszenie prawa. Niewyczerpanie zakresu przedmiotowego określonego przez ustawodawcę do uregulowania przez gminę skutkuje ułomnością uchwały w stopniu

znamionującym istotne naruszenie prawa i w efekcie uzasadniającym konieczność

stwierdzenia nieważności takiego "niezupełnego" aktu w całości. Niezależnie od powyższego Wojewoda wskazał, iż postanowienia § 3 ust. 3 Załącznika Nr 1

do uchwały - Regulamin Punktu Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych w gminie

"[...]" rażąco naruszają obowiązujące przepisy. Zgodnie z ww.

zapisem "Dostarczający odpady do PSZOK na podstawie art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych (...) wyrażają zgodę na przetwarzanie danych osobowych (zakres: adres nieruchomości) przez administratora danych, którym jest prowadzący PSZOK. Dane te będą przetwarzane wyłącznie dla realizacji celów systemu zbiórki odpadów i mogą być udostępnione innym podmiotom wyłącznie w celu potwierdzenia miejsca zamieszkania. Podanie danych jest dobrowolne, aczkolwiek odmowa podania jest równoznaczna z brakiem możliwości bezpłatnego przekazania odpadów. (...)." W ocenie organu nadzoru wymóg złożenia oświadczenia dotyczącego zgody na przetwarzanie danych osobowych nie znajduje oparcia w normie kompetencyjnej uprawniającej do podjęcia niniejszej uchwały, zawartej w art. 6r ust. 3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Ponadto, wymóg złożenia przez dostarczającego odpady pisemnej zgody na przetwarzanie danych osobowych nie może stanowić warunku przyjęcia odpadów do PSZOK.

W odpowiedzi na skargę Przewodniczący Rady Miejskiej w "[...]" wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Stosownie do dyspozycji art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, obejmującą swym zakresem między innymi orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego - art. 3 § 1 w zw. z § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), do których kwalifikuje się zaskarżona uchwała.

Skargę w sprawie wywiódł Wojewoda, jako organ nadzoru w rozumieniu przepisów rozdziału 10 u.s.g. Stosownie do treści art. 91 ust. 1 tej ustawy uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. O nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia. Po upływie tego terminu organ nadzoru nie może we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy. W tym przypadku organ nadzoru może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego (art. 93 ust. 1 u.s.g.).

Organ nadzoru w terminie zakreślonym przez przepis art. 91 ust. 1 u.s.g. nie wydał rozstrzygnięcia w przedmiocie niezgodności z prawem zaskarżonej uchwały. Tym samym Wojewoda prawidłowo przyjął jako podstawę skargi w niniejszej sprawie przepis art. 93 ust. 1 u.s.g. Organ nadzoru realizując swe kompetencje na podstawie powyższej regulacji, nie jest krępowany jakimkolwiek terminem do wniesienia skargi (por. postanowienie NSA z dnia 23 czerwca 2005 r., II OSK 513/05, Lex nr 186663). Ponadto, zgodnie z art. 102a u.s.g. w sprawach, o których mowa w rozdziale 10, nie stosuje się przepisów art. 52 § 3 i 4 p.p.s.a. Oznacza to, iż Wojewoda nie był obowiązany do uprzedniego wezwania organu gminy do usunięcia naruszenia prawa w odniesieniu do zaskarżonej uchwały (por. postanowienie NSA z dnia 11 kwietnia 2006 r., I OSK 152/06 – na tle identycznej regulacji zawartej w art. 90a ustawy o samorządzie powiatowym).

Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej uchwały wskazać należy, że podniesione zarzuty w skardze należy uznać za zasadne.

Zaskarżona uchwała ma charakter aktu prawa miejscowego. Została ona wydana na podstawie art. 6r ust. 3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, który stanowi, że rada gminy określi, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, szczegółowy sposób i zakres świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów, w zamian za uiszczoną przez właściciela nieruchomości opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w szczególności ilość odpadów komunalnych odbieranych od właściciela nieruchomości, częstotliwość odbierania odpadów komunalnych od właściciela nieruchomości i sposób świadczenia usług przez punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych.

Należy zgodzić się z organem nadzoru, że norma zawarta w art. 6r ust. 3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach obligowała Radę Miejską do kompleksowego, precyzyjnego i szczegółowego określenia zagadnień wymienionych w tym upoważnieniu ustawowym, tj. sposobu świadczenia usług związanych z odbiorem i zagospodarowaniem odpadów, w tym ilości odbieranych odpadów od właściciela oraz częstotliwości ich odbioru, jak również sposobu świadczenia usług przez punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Wprost z upoważnienia ustawowego wynika też, że wszystkie te elementy stanowią w istocie koszty usługi, którą w założeniu ustawodawcy pokrywać ma w całości opłata wnoszona przez właściciela nieruchomości.

Zaskarżona uchwała nie wypełnia jednak powyższej delegacji ustawowej albowiem nie określa ona precyzyjnie całej materii, która winna podlegać unormowaniu w akcie wykonawczym wydanym na podstawie cytowanego wyżej art. 6r ust. 3. I tak w przedmiotowej uchwale nie wskazuje się na częstotliwość odbioru poszczególnych odpadów komunalnych. W świetle powyższego należy stwierdzić, że taka regulacja nie odpowiada zawartemu w upoważnieniu ustawowym obowiązkowi uregulowania określonych zagadnień przez rady gminy albowiem nie określa w istocie sposobu świadczenia usług.

Brak uregulowania w zakwestionowanym akcie podstawowego zagadnienia jakim jest częstotliwość odbioru odpadów stanowi zatem istotne naruszenie prawa albowiem organ stanowiący gminy, podejmując akt prawa miejscowego w wykonaniu normy ustawowej, ma obowiązek ściśle uwzględniać wytyczne zawarte w upoważnieniu, a więc winien w sposób jasny i precyzyjny określić wszystkie przewidziane prawem elementy. Odstąpienie od tej zasady narusza związek formalny i materialny między aktem wykonawczym a ustawą, co stanowi istotne naruszenie prawa, skutkujące stwierdzeniem nieważności uchwały w całości.

Ponadto, należy zgodzić się z organem nadzoru, że postanowienia § 3 ust. 3 Załącznika Nr 1 do uchwały - Regulamin Punktu Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych w gminie "[...] " rażąco naruszają obowiązujące przepisy. Wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy o ochronie danych osobowych przepisy w niej zawarte stosuje się do przetwarzania danych osobowych w kartotekach, skorowidzach, księgach, wykazach i innych zbiorach ewidencyjnych. Natomiast pod pojęciem przetwarzania danych osobowych, zgodnie z art. 7 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych rozumie się jakiekolwiek operacje wykonywane na danych osobowych, takie jak zbieranie, utrwalanie, przechowywanie, opracowywanie, zmienianie, udostępnianie i usuwanie, a zwłaszcza te, które wykonuje się w systemach informatycznych. Art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych wymienia przesłanki legalności przetwarzania danych osobowych, a art. 23 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy wskazuje zgodę jako przesłankę zgodności z prawem przetwarzania danych osobowych. Zgoda jest jednak jednym z możliwych, ale nie jedynym warunkiem legalizującym przetwarzanie danych. Nie jest zatem konieczne jej pozyskiwanie, gdy spełniony jest jeden z pozostałych warunków z art. 23 ust. 1 ustawy, zwłaszcza gdy przetwarzanie danych osobowych znajduje podstawę w stosownych przepisach prawa. Podkreślić przy tym trzeba, że opisane w zaskarżonej uchwale wymaganie – zgoda na przetwarzanie danych osobowych - nie zostało sformułowane jako alternatywa do ewentualnego zaakceptowania, lecz jako jego obowiązek, którego niedopełnienie skutkuje brakiem możliwości bezpłatnego przekazania odpadów do punktu. Tym samym ustalenie obowiązku oświadczenia o wyrażeniu zgody na przetwarzanie danych osobowych na potrzeby wykonywania zadań wynikających z realizacji ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach jest zbędne i wykracza poza zakres kompetencji organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego do kształtowania zawartości uchwały (wyroki WSA w Krakowie z dnia 4 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Kr 644/14, z dnia 29 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Kr 679/14, z dnia 20 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Kr 645/14, z dnia 29 maja 2014 r., sygn. akt I SA/Kr 669/14).

Skoro kwestionowana uchwały została podjęta z naruszeniem prawa, to taka wada ma charakter istotny. Skarżony organ w sposób wadliwy zrealizował kompetencję zawartą w art. 6r ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, z przekroczeniem delegacji ustawowej, a tym samym w sposób istotny naruszył prawo. Zgodnie z art. 91 ust. 1 i ust. 4 u.s.g. każda uchwała zawierająca istotne naruszenia prawa (jest sprzeczna z prawem w stopniu istotnym) jest nieważna, przy czym nieważność może dotyczyć całości lub części uchwały.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.