Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1683/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-03-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Naczelnik Urzędu Skarbowego
Treść wyniku: Stwierdzono bezskuteczność czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków
Powołane przepisy: article: art. 96 ust. 9a pkt 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1221
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Artur Kuś, Sędziowie sędzia WSA Ewa Izabela Fiedorowicz (sprawozdawca), sędzia WSA Anna Zaorska, Protokolant ref. staż. Jolanta Replin, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2019 r. sprawy ze skargi C. sp. z o.o. z siedzibą w W. na czynność Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie wykreślenia z rejestru podatników podatku od towarów i usług stwierdza bezskuteczność czynności Naczelnika Urzędu Skarbowego W. polegającej na wykreśleniu C. sp. z o.o. z siedzibą w W. z rejestru podatników VAT.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi C. sp. z o. o. z siedzibą w W. (dalej: spółka, strona lub skarżąca) jest czynność Naczelnika Urzędu Skarbowego W. (dalej: Naczelnik US lub organ) polegająca na wykreśleniu z urzędu strony z rejestru podatników VAT.

Zaskarżoną czynność podjęto w następującym stanie sprawy.

Organ na podstawie danych zawartych w systemie POLTAX ustalił, że spółka została zarejestrowana jako podatnik podatku od towarów i usług w Urzędzie Skarbowym W. od 4 października 2013 r. na podstawie VAT-R, z kwartalną formą rozliczania. Spółka złożyła deklaracje VAT-7K za okres od IV kwartału 2013 r. do III kwartału 2017 r., w których nie wykazała sprzedaży ani nabyć towarów i usług z kwotami podatku do odliczenia. Deklaracje VAT-7K za II i III kwartał 2017 r. wpłynęły do urzędu po upływie ustawowego terminu, tj. 20 listopada 2017 r., po uprzednim wezwaniu strony przez Naczelnika US. Ponadto na podstawie danych zawartych w systemach informatycznych organ podatkowy nie stwierdził wpływu deklaracji VAT-7K za IV kwartał 2017 r.

Zawiadomieniem z 21 maja 2018 r. Naczelnik US wykreślił z urzędu spółkę z rejestru podatników VAT z 13 kwietnia 2018 r. Jako podstawę rozstrzygnięcia organ powołał art. 96 ust. 9a pkt 3 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1221 z późn. zm., dalej ustawa o VAT), wskazując, że w składanych przez spółkę przez 6 kolejnych miesięcy lub 2 kolejne kwartały deklaracjach dla podatku od towarów i usług nie wykazano sprzedaży oraz zakupów.

Przedmiotowe zawiadomienie doręczone zostało stronie 23 maja 2018 r.

Wcześniej, tj. 25 kwietnia 2018 r. do organu strona przesłała w formie elektronicznej deklaracja VAT-7K za I kwartał 2018 r., w której wykazano:

dostawę towarów i usług na terytorium kraju opodatkowane stawką 23% w wysokości netto: 4.764 zł, VAT: 1.096 zł;

nabycie towarów i usług pozostałych w wysokości netto: 543 zł, VAT: 125 zł;

kwota podatku podlegająca wpłacie do urzędu skarbowego w wysokości 971 zł.

Następnie 18 maja 2018 r., również drogą elektroniczną, wpłynęła do urzędu korekta deklaracji VAT-7K za I kwartał 2018 r., w której wykazano:

dostawę towarów i usług na terytorium kraju opodatkowane stawką 23% w wysokości netto: 10.862 zł, VAT: 2.498 zł;

nabycie towarów i usług pozostałych w wysokości netto: 482 zł; VAT: 111 zł;

kwota podatku podlegająca wpłacie do urzędu skarbowego w wysokości 2.387 zł.

Ponadto na podstawie aplikacji JPK_ LUNETKA ustalono, że spółka wysłała JPK:

za okres od 1 stycznia 2018 r. do 31 stycznia 2018 - 17 kwietnia 2018 r. (termin ustawowy 26 lutego 2018 r.),

za okres od 1 lutego 2018 do 28 lutego 2018 - 17 kwietnia 2018 r. (termin ustawowy 26 marca 2018 r.),

za okres od 1 marca 2018 do 31 marca 2018 - 17 kwietnia 2018 r. (termin ustawowy 25 kwietnia 2018 r.),

za okres od 1 marca 2018 do 31 marca 2018 - 18 maja 2018 r. (korekta),

za okres od 01.04.2018 do 30 kwietnia 2018 w dniu 18 maja 2018 r. (termin ustawowy 25 maja 2018 r.).

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie strona wniosła o uznanie czynności wykreślenia spółki z rejestru podatników VAT za bezskuteczną, przywrócenie statusu spółki jako czynnego podatnika podatku VAT i umieszczenie jej w rejestrze czynnych podatników VAT.

Zdaniem skarżącej tak istotna w obrocie gospodarczym czynność, jaką jest wykreślenie podatnika z rejestru podatników VAT, powinna następować w drodze decyzji administracyjnej.

Ponadto strona argumentowała, że działa na rynku od października 2012 r. Od początku była czynnym podatnikiem VA T i składała deklaracje VAT - 7K. W roku 2018 deklaracja za I kwartał została złożona 17 kwietnia i nie była to deklaracja zerowa, a 18 maja 2018 roku wysłany został plik JPK za kwiecień 2018. Natomiast 23 maja 2018 roku spółka otrzymała zawiadomienie z 21 maja 2018 roku w sprawie wykreślenia jej z urzędu z rejestru podatników VAT z 13 kwietnia 2018 r. na podstawie art. 96 ust.9a pkt 3 ustawy o VAT. W ocenie skarżącej powyższy przepis jej nie dotyczy, wobec czego spółka zastała wykreślona bez podstawy prawnej. Spółka we wcześniejszych okresach składała deklaracje zerowe, jednak rozpatrując dwa ostatnie, kolejne okresy taka sytuacja nie miała miejsca, albowiem deklaracja za ostatni okres rozliczeniowy czyli I kwartał 2018 r. wykazała wartości zarówno po stronie dostaw jak i nabyć. Spółka działa na rynku od lat, kontakt ze spółką nigdy nie był utrudniony, wywiązywała się z obowiązku składania deklaracji VAT jaki przesłania plików JPK.

Skarżąca podniosła, że 23 maja 2018 r. otrzymała zawiadomienie z 21 maja 2018 r. o wykreśleniu jej z rejestru podatników VAT z 13 kwietnia 2018 r., w sytuacji gdy organ dysponował wiedzą, że spółka działała, a to chociażby na podstawie otrzymywanych co miesiąc plików JPK. Czyli zawiadomienie o wykreśleniu spółki z rejestru podatników VAT nastąpiło po upływie miesiąca od jego dokonania. Takie postępowanie organu burzy porządek prawny oraz rażąco narusza prawo, ponadto burzy zasadę zaufania obywateli do organów państwa.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga okazała się zasadna, chociaż nie wszystkie podniesione w niej zarzuty były trafne.

Wbrew twierdzeniu skarżącej, będąca przedmiotem skargi czynność nie wymagała wydania decyzji administracyjnej. Czynność ta bowiem należy do czynności z zakresu administracji publicznej, o jakich mowa w przepisie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018, poz. 1302, dalej p.p.s.a.), tj. tych, które dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa i w stosunku do których nie jest wymagane wydanie decyzji administracyjnej.

Powyższe stanowisko znajduje oparcie w orzecznictwie i doktrynie, przyjmuje się bowiem, że czynności te:

a) nie mają charakteru decyzji ani postanowienia, a wydawanych w postępowaniu jurysdykcyjnym, egzekucyjnym lub zabezpieczającym i zaskarżalnych na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 - 3 p.p.s.a.,

b) muszą mieć charakter zewnętrzny, tj. muszą być skierowane do podmiotu niepodporządkowanego organizacyjnie ani służbowo organowi wydającemu dany akt lub podejmującemu daną czynność,

c) muszą być skierowane do indywidualnego podmiotu,

d) muszą mieć charakter publicznoprawny, ponieważ zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. zakresem tego przepisu objęte są "akty i czynności z zakresu administracji publicznej",

e) muszą dotyczyć uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (tak T. Woś (red), H. Knysiak-Molczyk, A. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2016, LEX komentarz do art. 3).

W ocenie sądu orzekającego w sprawie, zaskarżona czynność polegająca na wykreśleniu podatnika z rejestru VAT na podstawie art. art. 96 ust. 9a pkt 3 ustawy o VAT, spełnia powyższe przesłanki i w konsekwencji stanowi czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień i obowiązków wynikających z przepisów prawa w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a to oznacza, że rozważane wykreślenie jest czynnością materialno - techniczną, która nie następuje w formie decyzji administracyjnej. Zauważyć bowiem należy, że przepisy prawa nie przewidują w sposób jednoznaczny dla podjęcia powyższej czynności, takiej formy prawnej (wydania decyzji). Ma to uzasadnienie w czynnościach poprzedzających jej podjęcie. Mianowicie, wykreślenie następuje po przeprowadzeniu czynności sprawdzających, nie zaś po przeprowadzeniu postępowania podatkowego. Wydanie decyzji związane jest ze stosowaniem określonej procedury, mającej na celu zapewnienia udziału podatnika w postępowaniu podatkowym. Innymi słowy, czynności poprzedzające wykreślenie z rejestru podatników VAT ograniczają się tylko do ustalenia, czy istnieją przesłanki określone w podstawie prawnej wykreślenia. Zatem, zaskarżona czynność ma charakter, jak prawidłowo przyjął organ podatkowy, czynności materialno-technicznej, która nie wymaga jej podjęcia w formie decyzji administracyjnej (wyrok WSA we Wrocławiu z 5 września 2018 r., sygn. akt I SA/Wr 454/18; postanowienie WSA w Warszawie z 31 lipca 2018 r., sygn. akt III SA/Wa 1309/18; dostępne, podobnie jak inne orzeczenia krajowych sądów administracyjnych powoływane w niniejszym uzasadnieniu, w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych CBOSA pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Podkreślić należy, że wbrew argumentom powołanym w skardze, powyższe stanowisko przyjęte w tej sprawie przez organ podatkowy, znajduje także potwierdzenie w powołanym przez skarżącą wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanym w sprawie o sygn. akt I FSK 293/15, chociaż w tamtej sprawie sporne było wykreślenie podatnika dokonane na innej podstawie prawnej.

Z tych względów zarzuty skargi dotyczące konieczności wydania decyzji w niniejszej sprawie, należało uznać za bezzasadne.

Przechodząc natomiast do oceny legalności zaskarżonej czynności, polegającej na wykreśleniu skarżącej z rejestru podatników VAT na podstawie art. 96 ust. 9a pkt 3 ustawy o VAT, należało w niniejszej sprawie stwierdzić, że czynność ta narusza prawo w sposób, który doprowadził do stwierdzenia jej bezskuteczności.

Przypomnieć należy, że obowiązek rejestracji w celu identyfikacji jako podatników VAT wynika z art. 213 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.U.UE.L.2006.347.1 z 1 grudnia 2006 r.), a art. 214 określa obowiązki państw członkowskich w tym zakresie. Na gruncie prawa krajowego, tj. ustawy o VAT, ingerencja organów podatkowych w rejestr podatników VAT, polegająca na usunięciu podatnika z owego rejestru, możliwa jest w ściśle określonych w ustawie przypadkach, między innymi, na podstawie art. 96 ust. 9a pkt 3. Zgodnie z powyższym przepisem, wykreśleniu z urzędu z rejestru jako podatnik VAT podlega podatnik, który składał przez 6 kolejnych miesięcy lub 2 kolejne kwartały deklaracje, o których mowa w art. 99 ust. 1, 2 lub 3, w których nie wykazał sprzedaży lub nabycia towarów lub usług z kwotami podatku do odliczenia. Powyższy przepis obowiązuje od 1 stycznia 2017 r. na podstawie ustawy z 1 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2016 r., poz. 2024).

Zastosowanie wskazanego przepisu uzależnione jest od niewystąpienia przesłanki określonej w art. 96 ust. 9e ustawy o VAT. Stosownie do tej regulacji, przepis ust. 9a pkt 3 nie ma zastosowania, w przypadku gdy niewykazanie sprzedaży lub nabycia towarów lub usług z kwotami podatku do odliczenia wynikało, zgodnie z wyjaśnieniami podatnika, ze specyfiki prowadzonej działalności gospodarczej.

Nie budzi wątpliwości sądu orzekającego w sprawie, co także zostało podkreślone w powołanym już powyżej wyroku WSA we Wrocławiu w sprawie o sygn. akt I SA/Wr 454/18, że powyższe przepisy prawa wymagają aby wykreślenie z urzędu z rejestru jako podatnika VAT na podstawie art. 96 ust. 9a pkt 3 ustawy o VAT zostało poprzedzone czynnościami sprawdzającymi, w wyniku których organ ustala, czy istnieje podstawa do dokonania tej czynności. Podkreślić należy, że ustalenia te winny być pewne i niebudzące żadnych wątpliwości z uwagi na daleko idące konsekwencje wykreślenia podatnika z rejestru podatników VAT, do których należy, między innymi, pozbawienie podatnika fundamentalnego prawa, jakim jest prawo do odliczenia podatku naliczonego. Organ nie może wykreślić podatnika z rejestru podatników VAT, jeśli ten złożył wyjaśnienia (tak też wyrok WSA w Krakowie w wyroku z 9 sierpnia 2018 r., w sprawie o sygn. akt I SA/Kr 538/18). Innymi słowy, warunkiem wykreślenia podatnika na podstawie art. 96 ust. 9a pkt 3 ustawy o VAT jest pozyskanie przez organ w ramach czynności sprawdzających, niebudzących żadnych wątpliwości wyjaśnień podatnika, że niewykazanie sprzedaży lub nabycia towarów lub usług z kwotami podatku do odliczenia nie wynikało, ze specyfiki prowadzonej działalności gospodarczej.

Mając na uwadze treść art. 96 ust. 9a pkt 3 i art. 96 ust. 9e ustawy o VAT, sąd stwierdził , że w przedmiotowej sprawie organ podatkowy nie wyjaśnił, z jakich przyczyn skarżąca składała deklaracje "zerowe", – jak organ ustalił - do dnia wykreślenia jej z rejestru.

Jednocześnie zauważyć należy, że w zawiadomieniu z 21 maja 2018 r. wystosowanym do skarżącej, organ nie określił nawet okresu, którego dotyczy zarzucany brak sprzedaży oraz zakupów, ograniczył się jedynie do powielenia treści przepisu, bez odniesienia się do okoliczności faktycznych stanu sprawy. Takie postępowanie organu podatkowego, w ocenie sądu, narusza zasadę zaufania do organów podatkowych, przewidzianą w art. 121 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U.2018.800 t.j., dalej O.p.). Pomimo tego, że czynność wykreślenia na analizowanej podstawie prawnej nie wymaga wydania decyzji, okoliczność ta nie zwalnia organu podatkowego od zastosowania się do ogólnej zasady pisemności postępowania, określonej w art. 126 O.p. W tym bowiem wypadku, ze względu właśnie na charakter tej czynności, która nie jest podejmowana w formie decyzji administracyjnej, która musi zawierać uzasadnienie, organ podatkowy powinien w pisemnym zawiadomieniu wyjaśnić w sposób zrozumiały, z jakich przyczyn wykreślił podatnika z rejestru podatników VAT we wskazanym trybie art. 96 ust. 9a pkt 3 ustawy o VAT. Powołanie jedynie podstawy prawnej czynności wykreślenia nie jest wystarczające.

Analiza akt sprawy nie potwierdza, że organ zwracał się do strony o wyjaśnienia w przedmiocie specyfiki prowadzonej przez nią działalności gospodarczej. W sprawie organ nie ustalił co stanowiło przedmiot prowadzonej działalności gospodarczej przez skarżącą; taka informacja nie została wskazana także w zawiadomieniu z 21 maja 2018 r. o wykreśleniu, ani nawet w odpowiedzi na skargę. Organ nie przeprowadził czynności sprawdzających w zakresie specyfiki działalności gospodarczej, którą prowadziła skarżąca, wykreślił natomiast z urzędu stronę z rejestru podatników podatku VAT. Takie postępowanie organu podatkowego, w ocenie sądu, narusza nie tylko przepisy art. 96 ust. 9a pkt 3 i art. 96 ust. 9e ustawy o VAT, ale także zasadę zaufania do organów podatkowych oraz pozostałe zasady prawa podatkowego określone w art. 120, art. 121 § 1, art. 122 i art. 187 O. p.

W tej sytuacji, zdaniem sądu orzekającego w sprawie, nie wystąpiły przesłanki do wykreślenia skarżącej z rejestru jako podatnika podatku VAT. Organ nie odebrał bowiem od skarżącej wyjaśnień co do specyfiki prowadzonej przez nią działalności gospodarczej, okoliczność ta w ogóle nie była przedmiotem badania organu przed dokonaniem wykreślenia spółki. Obowiązkiem organu było wyjaśnienie przyczyn składania deklaracji "zerowych" przed wykreśleniem spółki z rejestru VAT.

W sprawie jednocześnie brak było podstaw aby stwierdzić, że skarżąca do czasu jej wykreślenia z rejestru podatników VAT, pozostawiała bez odpowiedzi wezwania organu, czy inną korespondencję do niej kierowaną.

W konsekwencji, w okolicznościach niniejszej sprawy, nie można uznać, że podjęcie zaskarżonej czynności nastąpiło w wystarczająco ustalonym stanie faktycznym, bez naruszenia przez organ zasad określonych w art. 120, art. 121 § 1, art. 122 i art. 187 O.p., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Samo składanie "zerowych" deklaracji nie jest wystarczającym powodem do uznania, że spółka nie prowadzi działalności gospodarczej i w konsekwencji automatycznego wykreślenia podatnika z rejestru VAT.

Ponownie rozpoznający sprawę organ podatkowy obowiązany będzie uwzględnić powyższe zapatrywania sądu orzekającego w sprawie.

Uznając zatem, że zaskarżona czynność została podjęta z naruszeniem art. 96 ust. 9a pkt 3 w zw. z art. 96 ust. 9e ustawy o VAT, sąd pierwszej instancji na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku, stwierdzając bezskuteczność czynności wykreślenia skarżącej z rejestru podatników.

Zgodnie z treścią art. 200 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Z kolei, w myśl art. 205 § 1 p.p.s.a. do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem lub radcą prawnym, zalicza się poniesione przez stronę koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub pełnomocnika oraz równowartość zarobku lub dochodu utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie.

Stosownie natomiast do art. 210 § 1 p.p.s.a., strona traci uprawnienie do żądania zwrotu kosztów, jeżeli najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia nie zgłosi wniosku o przyznanie należnych kosztów. Stronę działającą bez adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego sąd powinien pouczyć o skutkach niezgłoszenia wniosku w powyższym terminie.

W sprawie strona nie złożyła wniosku o zwrot kosztów, dlatego też wyrok sądu pierwszej instancji nie zwiera rozstrzygnięcia w tym przedmiocie. Zaznaczyć należy że skarżąca nie była w sprawie reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika natomiast została prawidłowo pouczona o możliwości zgłoszenia wniosku o zwrot kosztów postępowania sądowego. (zawiadomienie o rozprawie - pouczenie pkt 7 - dowód wysłania k.35v).

Sąd na rozprawie 19 marca 2019 r. odmówił udziału w sprawie M. C. w charakterze pełnomocnika procesowego skarżącej, jako że wyżej wymiona nie legitymowała się kwalifikacjami (statusem) uprawniającymi do działania w imieniu spółki w tym charakterze (protokół rozprawy k.43).

Zgodnie z art. 35 § 1 p.p.s.a., pełnomocnikiem strony może być adwokat lub radca prawny, a ponadto inny skarżący lub uczestnik postępowania, jak również małżonek, rodzeństwo, wstępni lub zstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia, a także inne osoby, jeżeli przewidują to przepisy szczególne. Pełnomocnikiem osoby prawnej lub przedsiębiorcy, w tym nieposiadającego osobowości prawnej, może być również pracownik tej jednostki albo jej organu nadrzędnego (§2). Osoba prawna lub zarząd spółki partnerskiej świadczący na podstawie odrębnych przepisów pomoc prawną przedsiębiorcy, osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej, mogą udzielić pełnomocnictwa procesowego - w imieniu podmiotu, któremu świadczą pomoc prawną - adwokatowi lub radcy prawnemu, jeżeli zostały do tego upoważnione przez ten podmiot (§3).

M. C. nie wykazała w sprawie, że jest osobą która może reprezentować stronę w postepowaniu sądowoadministracyjnym, jako jej pełnomocnik procesowy. W postępowaniu sądowoadminitracyjnym przepisy p.p.s.a. nie przewidują analogicznej podstawy prawnej, takiej jaka została przewidziana na gruncie Kodeksu postępowania cywilnego w art. 87 § 1, uprawniającej osobę pozostająca ze stroną w stałym stosunku zlecenia, do reprezentowania strony jako jej pełnomocnik procesowy. Zgodnie z powołanym w dokumencie pełnomocnictwa art. 87 § 1 k.p.c, jako podstawa umocowania do reprezentowania skarżącej - pełnomocnikiem może być adwokat lub radca prawny, w sprawach własności przemysłowej także rzecznik patentowy, a w sprawach restrukturyzacji i upadłości także osoba posiadająca licencję doradcy restrukturyzacyjnego, a ponadto osoba sprawująca zarząd majątkiem lub interesami strony oraz osoba pozostająca ze stroną w stałym stosunku zlecenia, jeżeli przedmiot sprawy wchodzi w zakres tego zlecenia, współuczestnik sporu, jak również małżonek, rodzeństwo, zstępni lub wstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia.

Na gruncie p.p.s.a. brak jest możliwości prawnej dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze pełnomocnika procesowego strony osoby pozostającej ze stroną w stałym stosunku zlecenia na obsługę prawną. W tej sytuacji, jedynie uzupełniająco należało zauważyć, że nawet gdyby taką podstawę prawną ustawa p.p.s.a. przewidywała, M. C. nie wykazała na podstawie stosownej umowy, będącej podstawą do zweryfikowania, że łączy ją ze skarżącą taki stosunek prawny, który daje podstawę do działania przed sądem także w charakterze pełnomocnika procesowego. M. C. aneks do umowy stałego zlecenia (bez umowy zlecenia, której treść dopiero decydowałaby o ewentualnej możliwości dopuszczenia jej do udziału w sprawie w powyższym charakterze). Podkreślić natomiast należy, ze podstawą do odmowy udziału w sprawie wyżej wymienionej był brak kwalifikacji M. C. w rozumieniu art. 35 p.p.s.a. do reprezentowania strony w charakterze pełnomocnika procesowego

Z uwagi na powyższe orzeczono jak w wyroku.