Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 956/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2009-09-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6330 Status  bezrobotnego
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 33 ust. 4 pkt 4
journal: Dz.U. 2008 nr 69 poz 415
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 1971 nr 149 poz 2  art. 69
law: Rozporządzenie Rady nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.) Protokolant st. sekretarz sądowy Agnieszka Janecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 września 2009 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...] r. nr [...], 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

Starosta Powiatu Z. decyzją z dnia [...] roku, Nr [...] przyznał M.M., od dnia [...]r. status osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku. Kolejną decyzją, wydaną w dniu [...]r. Nr [...], wskazany organ przyznał wnioskodawcy począwszy od dnia [...]r. zasiłek dla bezrobotnych w wysokości [...] zł miesięcznie.

W związku z wyrażeniem przez wnioskodawcę woli poszukiwania zatrudnienia w Niemczech Wojewódzki Urząd Pracy w K. wystawił ww. formularz E-303 uprawniający go do zachowania prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...]r. do [...]r. pod warunkiem zarejestrowania się jako osoba poszukująca pracy w urzędzie do spraw zatrudnienia kraju poszukiwania pracy najpóźniej do [...]r. W dniu [...]r. M.M. podpisał oświadczenie, że został pouczony o obowiązku stawienia się w powiatowym urzędzie pracy przed upływem ostatniego dnia terminu, na jaki transfer zasiłku został przyznany.

Wobec upływu trzymiesięcznego terminu, na który przyznawany był transfer zasiłku, Starosta Powiatu Z. wezwał M.M. do stawienia się w dniu [...]r. w Powiatowym Urzędzie Pracy celem potwierdzenia gotowości do podjęcia zatrudnienia. Wezwanie to skierowane na adres zamieszkania M.M. odebrała jego matka, J.M. w dniu [...]r.

Niestawiennictwo strony we wskazanym terminie stało się przyczyną wydania przez Starostę Powiatu Z. w dniu [...]r. decyzji o numerze [...], w której na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a i b, art. 2 ust. 1 pkt 2 oraz art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001) orzeczono o utracie przez M.M. statutu bezrobotnego i zasiłku z dniem [...]r.

Kolejną decyzją z dnia [...]r., nr [...] wydaną na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. b oraz art. 75 ust. 6 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy organ wstrzymał wypłatę zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] roku.

Powyższe decyzje zostały doręczone wraz z pouczeniem o możliwościach ich zaskarżenia na adres zamieszkania strony i odebrane przez jego siostrę w dniu [...]r.

Pismem z dnia [...]r. M.M. zwrócił się do Wojewódzkiego Urzędu Pracy z prośbą o przywrócenie prawa do zasiłku, a także o decyzję co do zaległych świadczeń za okres od [...] do [...]r. podając powody niestawiennictwa w dniu [...]r.

W dniu [...]r. Wojewódzki Urząd Pracy w K. skierował do M.M. odpis swego pisma adresowanego do Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej Departament Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego w W., w którym zwrócono się o udzielenie stronie pomocy w zakresie uzyskania świadczenia, które powinno być wnioskodawcy wypłacone przez stronę niemiecką w czasie jego pobytu w tym kraju w celu poszukiwania pracy, a co nie zostało dokonane w okresie od [...] do [...]r.

W dniu [...]r. M.M. dokonał ponownej rejestracji jako osoba bezrobotna i otrzymał decyzję Starosty Powiatu Z. z dnia [...]r, Nr [...] o uznaniu za osobę bezrobotną i odmowie prawa do zasiłku.

Pismem z dnia [...]r. ww. wystąpił do Powiatowego Urzędu Pracy w Z. z wnioskiem o uchylenie decyzji nr [...] z dnia [...]r. oraz o przywrócenie mu statusu osoby bezrobotnej od dnia [...]r. W piśmie tym podniósł, że w siedmiodniowym terminie, a to w dniu [...]r. zgłosił się w niemieckim urzędzie pracy gdzie został zarejestrowany. Zasiłek jednak nie został mu wypłacony, co nie pozwoliło mu na terminowy powrót do Polski (przed upływem [...]), na który pomimo braku wypłaty zasiłku zdecydował się w dniu [...]r. Wskazał nadto, iż po powrocie do kraju zastał decyzję pozbawiającą go statusu osoby bezrobotnej z powodu niestawiennictwa w dniu [...]r., jednakże wezwania do stawiennictwa nie odebrał osobiście.

Pismem z dnia [...]r. M.M. został powiadomiony o braku podstaw do uchylenia w trybie art. 155 k.p.a. decyzji Starosty z dnia [...]r. o utracie statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku.

Kolejnym pismem z dnia [...]r. M.M. wniósł o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ww. decyzją z dnia [...]r. nr [...].

Postanowieniem z dnia [...] roku, Nr [...] Starosta Powiatu Z. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej powyższą decyzją, a następnie decyzją z dnia [...]r. nr [...], wydaną na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 i art. 147 oraz 148 § 2 k.p.a., odmówił wznowienia tego postępowania

Decyzją z dnia [...] roku, nr [...] Wojewoda [...], uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji, uznając za niedopuszczalne wydanie decyzji odmawiającej wznowienia postępowania z powodu braku podstaw wznowieniowych, po uprzednim jego wznowieniu. Dodatkowo organ zlecił w toku ponownego postępowania zbadać sprawę w świetle art. 69 rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r., a także ustosunkować się do możliwości przedłużenia okresu transferowego ze względu na szczególne okoliczności, o których mowa w art. 69 ust. 2 powołanego rozporządzenia.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Starosta Powiatu Z., decyzją z dnia [...]r., nr [...], działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 2, w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz art. 69 rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie (Dz. U. UE.L.149.2), uchylił decyzję własną z dnia [...]r. nr [...] o utracie przez M.M. statusu osoby bezrobotnej i zasiłku z dniem [...]r. i orzekł o utracie przez stronę statusu osoby bezrobotnej oraz zasiłku z dniem [...]r.

Na skutek odwołania M.M. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] roku, nr [...] utrzymał to rozstrzygnięcie w mocy. Z kolei wyrokiem z dnia 28 czerwca 2007 r. sygn. akt IV SA/GL 1425/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił powyższą decyzję. Sąd za bezsporne uznał, że M.M. był podmiotem, o którym mowa w cyt. art. 69 rozporządzenia Rady (EWG), a w konsekwencji jego sytuacja faktyczna powinna zostać oceniana w aspekcie regulacji prawnej zawartej w treści wskazanego przepisu, który nie wymagał dla utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych przyznanego na podstawie prawa polskiego, dodatkowego wezwania do stawiennictwa w krajowym urzędzie pracy. Jednocześnie za wysoce wątpliwe uznał rozpatrywanie w wyniku wznowienia postępowania sprawy M.M. co do spełnienia przez niego warunków określonych w art. 69 ust. 2 rozporządzenia w sytuacji, gdy w trybie zwykłym sprawa była rozpoznawana w oparciu o art. 33 ust. 3 ustawy o promocji zatrudnienia. Stwierdził, że nie są to sprawy tożsame. Następnie wskazał, że brak otrzymania przez skarżącego zawiadomienia o terminie stawienia się w powiatowym urzędzie pracy nie stanowi przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Ponadto zauważył, że organ nie zbadał charakteru pisma skarżącego z dnia [...]r., sporządzonego w terminie otwartym do wniesienia odwołania skierowanego do Wojewódzkiego Urzędu Pracy w K. Pismo to, zdaniem Sądu, organ powinien był ocenić, biorąc pod uwagę regulację prawną zawartą w art. 66 k.p.a., gdyż, jak zaznaczył, niedopuszczalne jest wszczęcie postępowania zmierzającego do wzruszenia decyzji, od której nie zostało rozpoznane złożone przez stronę odwołanie.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewoda [...] decyzją z dnia [...]r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., uchylił decyzję Starosty Powiatu Z. z dnia [...]r. i umorzył postępowanie organu I instancji uznając brak tożsamości sprawy wszczętej w wyniku wznowienia postępowania z przedmiotem sprawy zakończonej zaskarżoną decyzją. Jednocześnie Wojewoda wskazał, że sprawa spełnienia przez M.M. warunków, o których mowa w art. 69 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71, winna być rozpatrywana w trybie art. 104 K.p.a., a nie w trybie nadzwyczajnym w oparciu o art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a.

Następnie Wojewoda [...], uznając pismo M.M. z dnia [...]r. jako odwołanie od decyzji Starosty Powiatu Z. nr [...] z dnia [...]r., decyzją z dnia [...]r. nr [...], w trybie art. 138 § 2 K.p.a., uchylił zaskarżoną decyzje i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Organ uznał, że decyzja organu I instancji nie jest zasadna, bowiem odwołujący przebywając do dnia [...]r. na terenie Niemiec, nie mógł odebrać skierowanego do niego wezwania do stawienia się w urzędzie pracy w dniu [...]r., nie mógł również powiadomić o przyczynie swojego niestawiennictwa w terminie 7 dni. Organ stwierdził natomiast, że w sprawie winien mieć zastosowanie art. 69 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG). Wskazał, że organ I instancji powinien był przedłużyć okres, za który przysługiwał odwołującemu zasiłek transferowany ze względu na jego utrudniony powrót do kraju z powodu niewypłacenia mu zasiłku przez niemiecki urząd zatrudnienia. Z uwagi na fakt, że w sprawie należało zastosować art. 69 ust. 2 rozporządzenia uznał za konieczną zmianę podstawy prawnej zaskarżonej decyzji. Wyjaśnił, że zmiana materialnoprawnej podstawy oceny stanu faktycznego powoduje modyfikację tożsamości sprawy i tym samym uniemożliwia wydanie organowi odwoławczemu merytorycznego rozstrzygnięcia.

Starosta Powiatu Z. decyzją z dnia [...]r, nr [...], działając na podstawie art. 69 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego (...) oraz art. 104 K.p.a. orzekł o utracie przez M.M. statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku z dniem [...]r.

W uzasadnieniu tej decyzji, powołując się na regulację art. 69 ust. 1lit. c i ust. 2 ww. rozporządzenia wskazał, że prawo do świadczeń w razie zarejestrowania się bezrobotnego, uprawnionego w oparciu o prawo krajowe do zasiłku dla bezrobotnych, zachowane jest przez okres najwyżej trzech miesięcy, licząc od chwili, gdy zarejestrowany przestał pozostawać w dyspozycji służb zatrudnienia państwa, które opuścił. Natomiast jeżeli zainteresowany powraca do państwa właściwego przed upływem okresu, przez który jest uprawniony do świadczeń jest nadal uprawniony do świadczenia zgodnie z ustawodawstwem tego państwa, traci natomiast prawo do świadczeń na podstawie ustawodawstwa państwa właściwego, o ile nie powróci tam przed upływem tego okresu. W wyjątkowych sytuacjach okres ten może zostać przedłużony.

Organ podał, że M.M. w dniu [...]r. zgłosił swój wyjazd do Niemiec w celu poszukiwania pracy i w tym dniu został pouczony o obowiązku stawienia się w urzędzie pracy przed upływem ostatniego dnia terminu, na jaki zostanie mu przyznany transfer zasiłku. Z druku E-303 wynika, że transfer ten został stronie przyznany na okres od [...] do [...]r. pod warunkiem zarejestrowania się jako osoba poszukująca pracy w urzędzie zatrudnienia kraju poszukiwania pracy najpóźniej do [...]r. M.M. na obszarze Niemiec przebywał od [...] do [...]r. Do Niemieckiej Agencji Pracy zgłosił się w dniu [...], gdzie uzyskał informację, że transferowany zasiłek zostanie mu przesłany na wskazany przez niego adres w formie czeku. Zasiłku nie otrzymał i czekał na jego wypłatę do dnia [...] i ostatecznie w nocy z [...] na [...]r. wrócił do Polski. W tym stanie faktycznym organ uznał, że strona powinna była zgłosić się do Urzędu Pracy w dniu [...]. Jednocześnie organ mając na względzie tezy zawarte w powołanym wyżej wyroku oraz decyzji Wojewody [...] przyjął za zasadne przedłużenie terminu powrotu do kraju w rozumieniu art. 69 ust. 2 rozporządzenia Rady, gdyż opóźnienie to nastąpiło z uwagi na brak środków finansowych, które pozwoliłyby na ten powrót.

Pismem z dnia [...]r. M.M. złożył odwołanie od wyżej opisanej decyzji wnosząc o jej uchylenie w oparciu o wyrok WSA w Gliwicach Sygn. akt. IV SA/GL 1145/06, art. 69 ust. 1 rozporządzenia Rady nr 1408/71, art. 33 ust. 4 pkt. 4 ustawy o promocji zatrudnienia oraz m.in. art. 7, art. 77, art. 9, art. 63, art. 65 k.p.a. Domagał się przywrócenia mu statusu osoby bezrobotnej oraz zasiłku od dnia [...]r.

Po rozpoznaniu odwołania Wojewoda [...] decyzją z dnia [...]roku, nr [...], na podstawie art. 69 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) z dnia 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego pracowników najemnych (...) oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy przedstawił obszernie dotychczasowy przebieg postępowania oraz przywołał treść art. 69 ust. 1 lit. c oraz ust. 2 ww rozporządzenia. Następnie za najistotniejszą w sprawie uznał okoliczność przyjęcia przez M.M. do wiadomości w dniu [...]r. terminu zgłoszenia się w Urzędzie Pracy do dnia [...]r. oraz prawidłowego pouczenia go o prawach i obowiązkach określonych w art. 69 rozporządzenia Rady (EWG). Za zasadne uznał przedłużenie mu okresu powrotu do kraju ze względu na wyjątkową sytuację związana z niewypłaceniem mu zasiłku przez niemiecki urząd pracy. Ponadto podzielił stanowisko organu I instancji, że w związku z powrotem odwołującego do kraju w nocy z [...] na [...]r. jego obowiązkiem było zgłoszenie się w dniu [...] do Urzędu Pracy. Skoro tego nie uczynił to, zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji zasadnie pozbawił stronę statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku z tym dniem.

Od powyższej decyzji M.M. złożył skargę, w której domagał się oceny tej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z punktu widzenia zgodności z przepisami art. 7, art. 77 k.p.a. i art. 156 ust. 1 pkt 5 k.p.a. oraz wykładni skutków prawnych wydawanych w tej sprawie decyzji w oparciu o ustalenia wyroku WSA w Gliwicach z dnia 28 lipca 2007 r.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie ponawiając argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Ponadto na rozprawie skarżący wywodził, że organ nie był uprawniony do uznania, iż obowiązany był stawić się w dniu [...]r. Pojęcie, że wrócił do kraju w nocy z [...] na [...]" oznacza, że granice kraju przekroczył w godzinach od 22 a 6 rano. Granicę przekroczył w Z., w domu był około godziny 17.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269 ze zm.) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ze zm.) wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję w całości lub w części, albo stwierdza jej nieważność bądź niezgodność z prawem. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując w powyżej przedstawionych ramach kontroli legalności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji Sąd doszedł do przekonania, że naruszaj one przepisy prawa, co miało wpływ na wynik sprawy

Podstawę prawną wydania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji stanowił przepis art. 69 ust. 1 lit. c oraz ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie (Dz. U. UE.L.149.2), zwanego dalej rozporządzeniem. Należy wskazać, że rozporządzenie to, jako źródło prawa wspólnotowego, ma zasięg ogólny, wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich Państwach Członkowskich (art. 249 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską).

Przepis art. 69 rozporządzenia reguluje sytuację prawną osób bezrobotnych poszukujących pracy w innych, niż państwo właściwe (państwo przyznające status osoby bezrobotnej i prawo do zasiłku - art. 1 pkt q) i pkt. o) rozporządzenia) państwach Unii Europejskiej. Stosownie do wskazanej regulacji bezrobotny w pełnym wymiarze pracownik najemny lub bezrobotna w pełnym wymiarze osoba prowadząca działalność na własny rachunek, którzy spełniają warunki wymagane przez ustawodawstwo Państwa Członkowskiego w celu uzyskania prawa do świadczeń i którzy udają się do jednego lub kilku Państw Członkowskich w celu poszukiwania tam zatrudnienia, zachowują prawo do tych świadczeń, na warunkach i w granicach niżej określonych:

a) Przed wyjazdem, zainteresowany musi zarejestrować się jako poszukujący pracy i pozostawać do dyspozycji służb zatrudnienia państwa właściwego przez co najmniej cztery tygodnie od początku okresu bezrobocia. Jednakże właściwe służby lub instytucje mogą zezwolić na jego wyjazd przed upływem tego terminu.

b) Musi zarejestrować się jako poszukujący pracy w służbach zatrudnienia każdego z Państw Członkowskich, do których się udaje i podporządkować się organizowanej przez nie kontroli. Warunek ten uważa się za spełniony w odniesieniu do okresu poprzedzającego rejestrację, jeżeli zainteresowany dokona jej w ciągu siedmiu dni, licząc od dnia, w którym przestał pozostawać w dyspozycji służb zatrudnienia państwa, z którego wyjechał. W wyjątkowych przypadkach termin ten może być przedłużony przez właściwe służby lub instytucje.

c) Prawo do świadczeń zachowywane jest przez okres najwyżej trzech miesięcy, licząc od chwili, gdy zainteresowany przestał pozostawać w dyspozycji służb zatrudnienia państwa, które opuścił, przy czym łączny okres, przez który przyznawane są świadczenia, nie może przekraczać okresu udzielania świadczeń, do których przysługuje mu prawo na podstawie ustawodawstwa tego państwa. W przypadku pracownika sezonowego, okres ten ograniczony jest do czasu, jaki pozostaje do końca sezonu, na jaki został zatrudniony.

2. Jeżeli zainteresowany powraca do państwa właściwego przed upływem okresu, przez który ma prawo do świadczeń na podstawie przepisów ust. 1 lit. c), przysługuje mu nadal prawo do świadczeń zgodnie z ustawodawstwem tego państwa; traci natomiast prawo do świadczeń na podstawie ustawodawstwa państwa właściwego, o ile nie powróci tam przed upływem tego okresu. W wyjątkowych przypadkach, okres ten może być przedłużony przez właściwe służby lub instytucje (...)".

Ratio legis omawianego przepisu polega na zapewnieniu bezrobotnemu, w celu poszukiwania pracy w innym państwie członkowskim, możliwości, aby zostać zwolnionym przez pewien okres czasu od przewidzianego w różnych przepisach ustawodawstwa wewnętrznego obowiązku pozostawania do dyspozycji służb zatrudnienia państwa właściwego, nie tracąc przez to swojego roszczenia o świadczenia z tytułu bezrobocia przysługującego wobec państwa właściwego (por. wyrok ETS z 19 czerwca 1980r. Vittorio Testa, Salvino Maggio i Carmine Vitale v. Bundesanstalt für Arbeit). Cytowana regulacja określa warunki zachowania prawa do świadczeń na czas poszukiwania pracy, termin, w jakim świadczenie to przysługuje, a nadto określa warunki, na jakich bezrobotny może utrzymać prawo do świadczenia przyznanego przez państwo właściwe ponad okres, na który został przyznany transfer tego świadczenia, względnie utracić do niego prawo w państwie właściwym po upływie okresu transferu świadczenia. Regulacja ta stanowi zatem samodzielne i pełne rozwiązanie prawne szczególnej, opisanej w nim sytuacji osób posiadających status bezrobotnego z prawem do zasiłku. Oznacza to, że w zakresie regulowanym we wskazanym przepisie wyłączone jest stosowanie materialnych przepisów prawa krajowego, regulujących sytuację bezrobotnego.

W rozpoznawanej sprawie nie jest kwestionowane, że M.M. był podmiotem o jakim mowa w art. 69 rozporządzenia, a tym samym, że spełnione zostały przesłanki określone w ust. 1 lit. a i b art. 69. Bezsporne jest również to, że ww. w dniu [...]r. otrzymał zasiłek za okres od [...]r. (data zarejestrowania się jako osoba poszukująca pracy w niemieckiej instytucji zatrudnienia do [...]r. (koniec okresu transferu zasiłki - dowód kopia formularza E – 303/4 - k-41 akt administracyjnych).

W tej sytuacji istotne było ustalenie, w oparciu o przepis art. 69 ust. 2 rozporządzenia, czy skarżący zachował prawo do zasiłku, który został mu przyznany na podstawie prawa polskiego (ustawodawstwa państwa właściwego). Z brzmienia przepisu art. 69 ust. 2 rozporządzenia wynika bowiem, że naruszenie obowiązku powrotu do państwa właściwego przed upływem wskazanego w tym przepisie okresu skutkuje utratą prawa do zasiłku, jaki został przyznany bezrobotnemu na podstawie ustawodawstwa tego państwa. Przepis ten nie stanowi więc, jak przyjęły to organy, materialnoprawnej podstawy do pozbawienia podmiotu w nim określonego statusu osoby bezrobotnej. To natomiast prowadzi do wniosku, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji w zakresie, w jakim pozbawiają skarżącego statusu bezrobotnego w związku z naruszeniem przez niego warunku powrotu do kraju przed upływem okresu transferu zasiłku, określonego w art. 69 ust. 2 rozporządzenia, są wadliwe. Przyjdzie jednocześnie zauważyć, że postępowanie w sprawie zostało wszczęte w przedmiocie pozbawienia skarżącego statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku w związku z niestawieniem się w określonym terminie na wezwanie urzędu pracy skierowane do niego na podstawie art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.). Natomiast, o ile organy uznały, że w okolicznościach niniejszej sprawy brak było podstaw do wydania orzeczenia o pozbawieniu skarżącego statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku w oparciu o przepis art. 33 ust. 4 pkt. 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, to przy jednoczesnym uwzględnieniu, że art. 69 ust. 2 rozporządzenia nie dotyczy kwestii pozbawienia statusu bezrobotnego, postępowanie w tym zakresie, a więc co do statusu bezrobotnego, powinno było zostać umorzone. Pozostawała natomiast do rozstrzygnięcia sprawa pozbawienia skarżącego zasiłku dla bezrobotnych, przy czym organ I instancji prowadząc postępowanie w oparciu o zmienioną podstawę prawną w tym zakresie powinien był zapewnić skarżącemu czynny udział w tym postępowaniu a przed wydaniem rozstrzygnięcia umożliwić mu wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłaszanych żądań. Tymczasem decyzja organu I instancji została wydana bez dopełnienia wskazanych obowiązków, co stanowi naruszenie podstawowych zasad postępowania określonych w art. 6, 8, 10 k.p.a., co stanowi wystarczającą podstawę do uchylenie tej decyzji.

Odnosząc się natomiast do ustaleń organów w kwestii kontynuacji prawa do zasiłku dla bezrobotnych stwierdzić przyjdzie, iż zgodnie z art. 69 ust. 2 rozporządzenia, warunkiem zachowania prawa do zasiłku jest powrót z kraju poszukiwania pracy do państwa właściwego przed upływem okresu, na jaki transfer zasiłku został przyznany, o ile okres ten w wyjątkowych przypadkach nie został przedłużony przez właściwe służby lub instytucje. Powrót przed upływem okresu transferu zasiłku, o jakim mowa w art. 69 ust. 2 rozporządzenia, w tym przed upływem okresu na jaki został on wydłużony oznacza, że najpóźniej w ostatnim dniu tego okresu bezrobotny powinien wrócić do państwa właściwego, co nie zawsze będzie czynić obiektywnie możliwym stawienie się w tym dniu w urzędzie pracy. Natomiast, na co zwrócił uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 28 czerwca 2007 r. sygn. akt IV SA/Gl 1425/06, dla utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych przyznanego na podstawie prawa polskiego przepis ten nie wymaga dodatkowego wezwania do stawiennictwa w krajowym urzędzie pracy.

W sprawie bezsporne jest, że skarżący przed upływem okresu transferu zasiłku, który przypadał na dzień [...]r. nie wrócił do kraju i nie stawił się w Powiatowym Urzędzie Pracy w Z. Nie ulega wątpliwości, że o obowiązku stawienia się przed upływem ostatniego dnia terminu na jaki transfer zasiłku został przyznany skarżący został pouczony o czym świadczy złożone przez niego w dniu [...]r. oświadczenie. Organ odwoławczy uznał tę okoliczność oraz okoliczność pouczenia skarżącego o prawach i obowiązkach określonych w art. 69 rozporządzenia za najistotniejszą. Jednakowoż należy stwierdzić, że ani z treści oświadczenia złożonego przez skarżącego w dniu [...]r., ani z dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych, ani z druku pouczenia o zasadach eksportu świadczeń z tytułu bezrobocia załączonego do skargi nie wynika, aby skarżący został pouczony o konsekwencjach powrotu do kraju po upływie terminu na jaki transfer zasiłku został przyznany wynikających z cyt. art. 69 ust. 2 rozporządzenia, oraz o przewidzianym w tym przepisie obowiązku wystąpienia o przedłużenie tego terminu w przypadkach szczególnie uzasadnionych dla zachowania prawa do świadczenia. Tymczasem obowiązek pouczenia bezrobotnego zgodnie z art. 69 rozporządzenia wynika z art. 83 rozporządzenia Rady (EWG) nr 574/72 w sprawie wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 (Dz. U. UE L z 1972 r., nr 74, poz. 1 ze zm.). Brak pełnego pouczenia stawia niewątpliwie osobę pobierającą świadczenie w sytuacji niewiedzy na temat warunków jego dalszego wypłacania. Natomiast brak wcześniejszego poinformowania strony postępowania administracyjnego o jej obowiązkach związanych z zachowaniem prawa do zasiłku nie może wpływać negatywnie na jej sytuację prawną. W tej sytuacji stwierdzenie organu odwoławczego, że skarżący otrzymał prawidłowe pouczenie o prawach i obowiązkach określonych w art. 69 jawi się dowolnym, bo nie popartym w materiale dowodowym sprawy, co uchybia przepisom art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 i 3 kpa.

Ponownie rozpoznając sprawę właściwy organ będzie miał na względzie ocenę prawną i wskazania Sądu zawarte w niniejszym uzasadnieniu. W szczególności organ ustali, czy skarżący został prawidłowo pouczony o prawach i obowiązkach określonych w art. 69 ust. 2 rozporządzenia oraz w miarę potrzeb uzupełni materiał dowodowy sprawy w zakresie mającym wpływ na kontynuację prawa do zasiłku, w tym wyjaśni, czy w dniu [...]r., skarżący miał obiektywną możliwość zgłoszenia się w Urzędzie Pracy. Ponadto organ zapewni stronie realizację prawa wynikającego z art. 10 k.p.a.

Z przytoczonych względów zachodziła konieczność uchylenia obu decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c i art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O niewykonalności zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 tej ustawy.