Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1838/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-05-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Ruch drogowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Rausz Sędziowie Janina Antosiewicz NSA Tomasz Zbrojewski (spr.) Protokolant Barbara Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2007r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 24 maja 2006r. sygn. akt I SA/Łd 505/06 w sprawie ze skargi [...] Spółki z o.o. w [...] na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia w całości rozstrzygnięcia organu I instancji i orzeczenia o przyznaniu wynagrodzenia za dozór pojazdu 1. oddala skargę kasacyjną, 2. oddala wniosek pełnomocnika [...] Spółki z o.o. w [...] o zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego radcy prawnego w postępowaniu kasacyjnym.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, zaskarżonym wyrokiem z dnia 24 maja 2006 roku (sygn. akt I SA/Łd 505/06), w sprawie ze skargi [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w [...], uchylił postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi nr [...] z dnia [...] w przedmiocie uchylenia w całości rozstrzygnięcia organu I instancji i przyznania wynagrodzenia za dozór pojazdu w części odmawiającej przyznania należności za dozór pojazdu za dodatkowy okres, a ponadto zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi na rzecz strony skarżącej kwotę 340 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd I instancji wskazał, że w dniu 15 kwietnia 2003 roku został usunięty z drogi, a następnie umieszczony na parkingu [...] Sp. z o.o. samochód marki Fiat 126p o numerze rejestracyjnym [...]. Ponieważ samochód ten nie został odebrany przez właściciela w terminie 6 miesięcy od daty usunięcia z drogi, na podstawie art. 130a ust. 10 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Z 1998 roku, Nr 87, poz. 602 ze zm.) i § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 roku w sprawie usuwania pojazdów (Dz.U. Nr 134, poz. 1133 ze zm.) przeszedł na własność Skarbu Państwa. Fakt ten potwierdzono decyzją Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...].

W dniu 19 listopada 2003 roku [...] Sp. z o.o. poinformował Urząd Skarbowy [...], że pojazd nie został odebrany przez właściciela, by w dniu 1 października 2004 roku wnieść o zwrot kosztów parkowania samochodu przez 308 dni w wysokości 21.221,20 złotych, przy zastosowaniu stawki 68,90 złotych za dobę.

Postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] przyznał wynagrodzenie za dozór pojazdu w kwocie 138,67 złotych. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ I instancji podał, że wynagrodzenie zostało przyznane za dozór pojazdu w okresie od dnia otrzymania dokumentów niezbędnych do wydania rozstrzygnięcia o przejściu własności pojazdu na rzecz Skarbu Państwa do dnia sprzedaży pojazdu, tj. 23 września 2004 roku (49 dni). Wynagrodzenie za parkowanie ustalono na podstawie średniej ceny opłaty miesięcznej na prywatnych parkingach zlokalizowanych w pobliżu miejsca postoju samochodu (stawkę dzienną ustalono na kwotę 2,83 złotych). Zdaniem Naczelnika Urzędu Skarbowego warunki w jakich przechowywane są pojazdy na parkingu należącym do [...] Sp. z o.o. powodują drastyczny spadek ich wartości użytkowej, przez co nie został spełniony warunek z art. 102 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. - Dz.U. z 2002 roku, Nr 110, poz. 968 ze zm.).

W zażaleniu na powyższe postanowienie [...] Sp. z o.o. zarzucił organowi administracji I instancji naruszenie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 roku w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. Nr 50, poz. 449), przepisów ustawy o samorządzie powiatowym oraz wydanej na ich podstawie uchwały Rady Miejskiej w [...] Nr LXXXVIII/1946/02 w sprawie ustalenia opłat za usuwanie i parkowanie pojazdów.

Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi, postanowieniem z dnia [...], uchylił rozstrzygnięcie organu I instancji i przyznał [...] Sp. z o.o. wynagrodzenie w kwocie 15.500 złotych. W ocenie organu II instancji wysokość wynagrodzenia winna być ustalona przy uwzględnieniu stawek wynikających z uchwały Rady Miejskiej w [...] z dnia 10 października 2002 roku. Podtrzymano stanowisko organu I instancji w zakresie określenia okresu, za który [...] Sp. z o.o. przysługuje wynagrodzenie, tj. za okres, w którym organ dysponował dokumentacją niezbędną do prowadzenia postępowania likwidacyjnego.

[...] Sp. z o.o. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniósł o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia [...] w części dotyczącej odmowy przyznania wynagrodzenia za dozór pojazdu za czas, kiedy organ nie dysponował dokumentami niezbędnymi do prowadzenia postępowania likwidacyjnego oraz o przyznanie wynagrodzenia w wysokości 1.700 złotych za dozór pojazdu w okresie od 16 października do 18 listopada 2003 roku. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono rażące naruszenie art. 130a ust. 1, 2 i 10 ustawy – Prawo o ruchu drogowym.

W odpowiedzi na skargę organ administracji II instancji, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu, wniósł o oddalenie skargi. Natomiast w piśmie procesowym z dnia 20 maja 2006 roku stwierdził, że przechowywanie na parkingach pojazdów, które stały się własnością Skarbu Państwa odbywa się na zasadach wynikających z przepisów art. 100 – 103 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z § 3 pkt 1 i § 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 roku w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W oparciu o wskazane wyżej przepisy Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi uznał, że podmiotowi prowadzącemu parking przysługuje prawo do zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór. Przepisy uchwały Rady Miejskiej w [...] z dnia 10 października 2002 roku Nr LXXXVIII/1946/02 w sprawie opłat za usuwanie i parkowanie pojazdów mają zastosowanie do właścicieli pojazdów i osób uprawnionych do ich odbioru. Uchwała ta nie ma zaś zastosowania do Skarbu Państwa przejmującego na podstawie art. 130a ust. 10 ustawy – Prawo o ruchu drogowym (t.j. – Dz.U. z 2005 roku, Nr 108, poz. 908 ze zm.) pojazd nieodebrany w terminie 6 miesięcy od dnia jego usunięcia z drogi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w oparciu o treść art. 130a ust. 10 ustawy – Prawo o ruchu drogowym (t.j. – Dz.U. z 2003 roku, Nr 58, poz. 515 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2002 roku oraz § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 roku w sprawie usuwania pojazdów (Dz.U. Nr 134, poz. 1133 ze zm.) przyjął, że orzeczenie naczelnika właściwego urzędu skarbowego o przejściu pojazdu na rzecz Skarbu Państwa ma charakter wyłącznie deklaratoryjny. W rozpoznawanej sprawie Skarb Państwa stał się właścicielem pojazdu usuniętego z drogi publicznej z dniem upływu terminu 6 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu i od tego właśnie dnia powinien ponosić wszelkie opłaty związane z przechowywaniem pojazdu. Otrzymanie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego dokumentów niezbędnych do wszczęcia postępowania w sprawie przejścia własności pojazdu na rzecz Skarbu Państwa z opóźnieniem, nie zwalnia organu z obowiązku pokrycia należnych opłat związanych z przechowywaniem pojazdu na parkingu prowadzonym przez skarżącą Spółkę w okresie od dnia, w którym upłynęło 6 miesięcy od umieszczenia pojazdu na parkingu do dnia otrzymania dokumentów niezbędnych do wydania decyzji o przejściu pojazdu na rzecz Skarbu Państwa.

Odnosząc się do kwestii wysokości wynagrodzenia przyznanego skarżącej Spółce, Sąd I instancji uznał, iż żądanie zapłaty w wysokości wyliczonej w oparciu o stawkę wynikającą z uchwały Rady Miejskiej w [...] z dnia 10 października 2002 roku w sprawie wysokości opłat za usuwanie pojazdów z dróg i przechowywanie tych pojazdów nie jest uzasadnione. Prezydent Miasta [...] wyznaczył parking prowadzony przez [...] Sp. z o.o. do przechowywania pojazdów usuniętych z dróg, a Rada Miejska w [...] ustaliła opłaty za usuwanie pojazdów i ich przechowywanie na podstawie art. 130a ust. 6 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Przepis ten, wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 czerwca 2005 roku (sygn. akt K 23/04), został wprawdzie uznany za niezgodny z art. 2 i art. 22 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, jednakże utracił moc obowiązującą dopiero w dniu 30 czerwca 2006 roku. Ponadto z treści art. 130a ust. 1 – 7 ustawy – Prawo o ruchu drogowym wynika, że opłaty za usunięcie pojazdów z drogi i ich parkowanie, określone w ust. 6 oraz w powołanej uchwale Rady Miejskiej w [...] dotyczą właścicieli pojazdów, którym pojazdy zostały odebrane. Nie dotyczą natomiast Skarbu Państwa na własność którego pojazd przechodzi w trybie art. 130a ust. 10 ustawy – Prawo o ruchu drogowym.

W ocenie Sądu I instancji do przechowywania pojazdu na parkingu prowadzonym przez skarżącą Spółkę i związanych z tym należności, zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 roku w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, winny mieć zastosowanie przepisy działu II rozdziału 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. – Dz.U. z 2002 roku, Nr 110, poz. 968 ze zm.), a w szczególności art. 102 tej ustawy, określający obowiązki dozorcy oraz wydatki i wynagrodzenie związane z wykonywaniem dozoru nad ruchomością, która przeszła na własność Skarbu Państwa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podzielił jednak wyrażonego w zaskarżonym postanowieniu poglądu, iż podstawę prawną do zastosowania w niniejszej sprawie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowi § 3 ust. 1 lit a) wyżej wymienionego rozporządzenia. Regulacja ta dotyczy bowiem wyłącznie ruchomości, które stały się własnością Skarbu Państwa na podstawie wydanego w wymienionych postępowaniach prawomocnego orzeczenia o przepadku. Taką podstawę prawną stanowi natomiast § 3 ust. 1 lit. c) powołanego rozporządzenia, odnoszący się do ruchomości, które stały się własnością Skarbu Państwa m.in. na podstawie zrzeczenia się własności lub objęcia w posiadanie rzeczy niczyjej. W myśl art. 180 Kodeksu cywilnego, wprost nawiązującego do przepisu art. 130a ust. 10 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, właściciel może wyzbyć się własności rzeczy ruchomej przez to, że w tym zamiarze rzecz porzuci. Stąd też prowadzącemu parking, na którym przechowywany był pojazd stanowiący własność Skarbu Państwa, jako dozorcy, przysługuje uprawnienie do żądania zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór. Do wyliczenia stosownej kwoty konieczne jest zaś uwzględnienie specyfiki parkingu oraz porównanie kosztów dozoru i wynagrodzenia ze stawkami stosowanymi u innych podmiotów prowadzących podobną działalność (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 17 listopada 2004 roku, sygn. akt I SA/Bd 477/04).

Pogląd powyższy, w ocenie Sądu I instancji, pozostaje bez wpływu na uchylenie zaskarżonego postanowienia tylko w zaskarżonej części. Zgodnie bowiem z treścią art. 134 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej zwanej "p.p.s.a.", Sąd jest związany zakazem reformationis in peius, a stwierdzone wady zaskarżonego w części orzeczenia nie stanowią dostatecznej przesłanki stwierdzenia nieważności tego aktu w całości. Takie rozstrzygnięcie przy ponownym rozpatrywaniu sprawy przez organy niewątpliwie spowodowałoby skutki niekorzystne dla strony skarżącej. Podkreślono również, szeroko powołując orzecznictwo sądów administracyjnych, że w świetle treści art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nie jest dopuszczalne "podciąganie" wypadków zwykłego naruszenia prawa pod naruszenie kwalifikowane.

Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi złożył skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 24 maja 2006 roku, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania. Powyższemu wyrokowi pełnomocnik organu administracji zarzucił naruszenie przepisów postępowania w sposób mający wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

1) art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 134 § 1 i 2 oraz w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a., polegające na tym, że Sąd I instancji nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną nie wyszedł poza jej granice i nie stwierdził nieważności zaskarżonego postanowienia, pomimo że w sprawie zachodziły przesłanki do stwierdzenia nieważności, a ponadto przesądził, że nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego z uwagi na związanie zakazem reformationis in peius;

2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a., polegające na rozbieżności pomiędzy podstawą prawną rozstrzygnięcia i treścią uzasadnienia wyroku, ponieważ Sąd I instancji uchylił zaskarżone postanowienie, pomimo że w uzasadnieniu wyroku stwierdził, iż do określenia należności za przechowywanie na parkingu pojazdów, które przeszły na własność Skarbu Państwa winny mieć zastosowanie przepisy działu II rozdziału 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w szczególności art. 102 tej ustawy, w świetle którego organ likwidacyjny zobowiązany jest przyznać, na żądanie dozorcy, zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór i że organ likwidacyjny przyznając koszty za przechowywanie pojazdu nie jest związany postanowieniami uchwały Rady Miejskiej w [...] z dnia 10 października 2002 roku w sprawie wysokości opłat za usuwanie pojazdów z dróg i przechowywanie tych pojazdów, wydanej na podstawie art. 130a ust. 6 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, a także, pomimo stwierdzenia Sądu, że opłaty za usunięcie pojazdów z drogi i ich parkowanie, o których mowa w art. 130a ust. 6 ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz w powołanej uchwale Rady Miejskiej dotyczą właścicieli pojazdów, którym pojazdy są odbierane, natomiast nie dotyczą Skarbu Państwa na rzecz którego pojazd przechodzi w trybie art. 130a ust. 10 ustawy – Prawo o ruchu drogowym.

Zarzucono ponadto naruszenie prawa materialnego, tj. art. 130a ust. 10 w związku z art. 130a ust. 11 ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 roku w sprawie usuwania pojazdów (Dz.U. Nr 134, poz. 1133 ze zm.), polegające na jego błędnej wykładni przez przyjęcie, że Skarb Państwa, reprezentowany przez naczelnika właściwego urzędu skarbowego, stał się właścicielem pojazdu usuniętego z drogi publicznej z dniem upływu terminu 6 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu, podczas gdy z treści przepisu wynika, że z upływem tego terminu i nieodebrania przez właściciela pojazd "uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się" i że przepis przesądza jedynie zasadę, zgodnie z którą pojazd porzucony z zamiarem wyzbycia się przechodzi na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy, a nadto przez przyjęcie, że Skarb Państwa jest zobowiązany zwrócić dozorcy konieczne wydatki za dozór pojazdu, który przeszedł na rzecz Skarbu Państwa, z upływem 6 miesięcy od dnia jego usunięcia, a nie od dnia uprawomocnienia się decyzji naczelnika urzędu skarbowego o przejęciu pojazdu na rzecz Skarbu Państwa, podczas gdy wydanie tej decyzji musi być poprzedzone wyczerpaniem przewidzianej przez przepisy procedury przejęcia.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi podniósł, iż zastosowanie w sprawie przepisu, który zobowiązuje organ likwidacyjny do pokrywania opłat za parkowanie pojazdu w wysokości 50 złotych za dobę i który, jak stwierdził Sąd I instancji, nie ma zastosowania do Skarbu Państwa zamiast przepisu z zupełnie innej ustawy, zobowiązującego organ likwidacyjny do zwrotu dozorcy koniecznych wydatków, jest niewątpliwie rażącym naruszeniem przepisów prawa uzasadniającym stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia. W ocenie strony wnoszącej skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi błędnie uznał, że Skarb Państwa z upływem 6 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu z drogi publicznej automatycznie, z mocy prawa, staje się właścicielem pojazdu. Z treści powołanego przepisu wynika zaś jedynie, że z upływem przedmiotowego terminu pojazd uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się. Pojazd przechodzi na własność Skarbu Państwa z mocy ustawy, ale nie określono terminu, z jakim następuje przejście prawa własności. Jednocześnie ustawodawca w art. 130a ust. 11 ustawy – Prawo o ruchu drogowym przewidział wydanie przepisów wykonawczych określających procedurę przejęcia. W związku z powyższym zasadne jest stanowisko, zgodnie z którym dopiero po wyczerpaniu przez naczelnika właściwego urzędu skarbowego szczegółowej procedury możliwe jest wydanie przez ten organ decyzji w sprawie przejęcia pojazdu na rzecz Skarbu Państwa. W konsekwencji to od momentu uprawomocnienia się decyzji o przejęciu pojazdu dopuszczalne jest obciążenie organu likwidacyjnego koniecznymi wydatkami związanymi z dozorem pojazdu.

W myśl § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie usuwania pojazdów usunięcie pojazdu z drogi polega na wydaniu dyspozycji wyznaczonej przez starostę jednostce. Natomiast stosownie do § 5 ust. 1 pkt 2 przedmiotowego rozporządzenia podmiot, który wydał dyspozycję usunięcia pojazdu winien powiadomić o tym niezwłocznie właściciela pojazdu. W przypadku nieodebrania pojazdu z parkingu jednostka prowadząca parking powiadamia o tym, nie później jednak niż trzeciego dnia, właściwy miejscowo urząd skarbowy oraz podmiot, który wydał dyspozycję usunięcia pojazdu (§ 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie usuwania pojazdów). Zdaniem autora skargi kasacyjnej nie ulega wątpliwości, iż przed wydaniem orzeczenia w sprawie przejścia na rzecz Skarbu Państwa pojazdów usuniętych z drogi i nieodebranych przez właściciela w ciągu 6 miesięcy organ administracji winien posiadać stosowne dokumenty potwierdzające w szczególności fakt nieodebrania pojazdu przez jego właściciela. Warunkiem nieodzownym do ustalenia, że sytuacja taka miała miejsce, jest skutecznie skierowanie do właściciela wezwania do odebrania pojazdu oraz informacja, że wezwany nie zastosował się do jego treści bądź zrzekł się prawa własności. Dopiero wtedy pojazd może być uznany za porzucony z zamiarem wyzbycia się, co umożliwia wydanie przez naczelnika urzędu skarbowego decyzji o przejęciu pojazdu na rzecz Skarbu Państwa, który staje się pierwotnym właścicielem pojazdu.

W piśmie z dnia 14 maja 2007r. (data wpływu do sądu) [...] Sp. z o.o. w [...] wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie od Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi na jego rzecz zwrotu kosztów zastępstwa procesowego przez radcę prawnego w postępowaniu kasacyjnym według norm przepisanych. Pomimo wezwania Sądu pełnomocnik skarżącej Spółki nie przedłożył pełnomocnictwa do występowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Na wstępie należy zaznaczyć, iż zgodnie treścią art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Oznacza to, iż dokonując kontroli zgodności z prawem zaskarżonego orzeczenia, Sąd nie może wykraczać poza ramy wyznaczone zarzutami skargi kasacyjnej. Związany jest także wnioskami w niej sformułowanymi. Zatem to strona wnosząca skargę kasacyjną wyznacza zakres rozpoznania sprawy.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego podniesione w skardze zarzuty są niezasadne.

Niespornym jest, że podstawę prawną rozstrzygnięcia organów administracji w niniejszej sprawie stanowi art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. – Dz.U. z 2002 roku, Nr 110, poz. 968 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem organ egzekucyjny przyzna, na żądanie dozorcy, zwrot wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór. Jednak ani ten, ani żaden inny przepis powołanej ustawy nie określa jak należy ustalić przedmiotową należność. Nie ulega natomiast wątpliwości, iż należność ta winna odpowiadać wydatkom poniesionym na wykonywanie dozoru – w tym przypadku na utrzymanie i eksploatację parkingu oraz wynagrodzenie za sprawowany dozór mienia przechowywanego na parkingu.

Podzielić zarazem należy pogląd Sądu I instancji i wnoszącego skargę kasacyjną, że opłaty za parkowanie, jakie ustala rada powiatu na podstawie art. 130a ust. 6 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku - Prawo o ruchu drogowym (t.j. – Dz.U. z 2003 roku, Nr 58, poz. 515 ze zm.) odnoszą się do właścicieli (innych niż Skarb Państwa) pojazdów usuwanych z dróg publicznych i umieszczonych na parkingach w trybie przewidzianym przepisami art. 130a ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Opłaty te nie mają wprost zastosowania do Skarbu Państwa, który stał się właścicielem pojazdu przechowywanego na parkingu z uwagi na wystąpienie przesłanek wymienionych w art. 130a ust. 10 przedmiotowej ustawy. Ale też, jeśli organ administracyjny przy ustaleniu wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór, w trybie art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, posiłkując się ustaleniami uchwały rady powiatu – w przedmiotowej sprawie Rady Miejskiej w [...] z dnia 10 października 2002 roku Nr LXXXVIII/1946/02 w sprawie wysokości opłat za usuwanie pojazdów z dróg i przechowywanie tych pojazdów – zastosuje stawkę opłat za parkowanie wynikającą z tej uchwały to, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie jest to podstawa do stwierdzenia nieważności orzeczenia organu. Należy bowiem mieć na uwadze, że omawiana uchwała ustala stawki opłat, które muszą ponieść właściciele za parkowanie pojazdów usuniętych z dróg publicznych na wyznaczonych parkingach. Sądzić zatem należy, iż ustalając wysokość opłat organ stanowiący powiatu wziął pod uwagę wydatki poniesione przez prowadzącego parking związane z wykonywaniem dozoru na jego parkingu oraz należne mu z tego tytułu wynagrodzenie. Jeżeli organ administracyjny uznał, że stawka określona w uchwale odzwierciedla wydatki związane z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór to nie ma podstaw do żądania stwierdzenia nieważności jego orzeczenia z tego tylko powodu, że zastosował stawkę opłat z uchwały, która nie odnosi się bezpośrednio do Skarbu Państwa, ponieważ nie oznacza to, że stawka nie odpowiada kosztom przechowywania pojazdu będącego własnością Skarbu Państwa. Za przyjęciem powyższego stanowiska przemawia również fakt, że wnoszący skargę kasacyjną w żaden sposób nie wykazał, iż należności wyliczone przy zastosowaniu omawianej stawki opłat za parkowanie odbiegają od rzeczywistych kosztów parkowania pojazdu Skarbu Państwa.

Za bezzasadny uznać trzeba również zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 130a ust. 10 w związku z art. 130a ust. 11 ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 roku w sprawie usuwania pojazdów. Wnoszący skargę kasacyjną podważa ustalenie Sądu I instancji dotyczące momentu, od którego Skarb Państwa powinien ponosić koszty związane z parkowaniem pojazdu. Zdaniem organu administracji obowiązek ponoszenia przez Skarb Państwa przedmiotowych kosztów powstaje z dniem przejścia własności pojazdu na rzecz Skarbu Państwa (i tu jest zgodny ze stanowiskiem wyrażonym przez Sąd I instancji). Aczkolwiek według pełnomocnika strony wnoszącej skargę kasacyjną przejście na rzecz Skarbu Państwa własności pojazdu usuniętego i nieodebranego przez właściciela – a tym samym i powstanie obowiązku pokrycia spornych kosztów – następuje nie, jak twierdzi Sąd, z dniem upływu sześciomiesięcznego terminu od jego usunięcia, a z dniem kiedy decyzja naczelnika urzędu skarbowego o przejęciu pojazdu na rzecz Skarbu Państwa stała się prawomocna.

Naczelny Sąd Administracyjny obowiązany jest stwierdzić, iż w świetle stanu prawnego obowiązującego w chwili rozstrzygania przez organy administracji pogląd powyższy jest błędny. Ustawa – Prawo o ruchu drogowym stanowi w art. 130a ust. 10, iż pojazd usunięty w trybie określonym w tym przepisie i nieodebrany przez osobę uprawnioną w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się. Pojazd ten przechodzi na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy. W tym stanie rzeczy upływ wskazanego terminu powoduje, że pojazd nieodebrany w tym terminie staje się z mocy samego prawa własnością Skarbu Państwa. Wprawdzie w § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 roku w sprawie usuwania pojazdów prawodawca stwierdza, że o "przejęciu" na rzecz Skarbu Państwa orzeka naczelnik właściwego miejscowo urzędu skarbowego, co mogłoby sugerować, iż decyzja wydana w tym trybie ma skutek konstytutywny dla powstania prawa własności po stronie Skarbu Państwa, to jednak w świetle przepisów ustawy – Prawo o ruchu drogowym nie ulega wątpliwości, że decyzja ta ma wyłącznie charakter deklaratoryjny i jedynie potwierdza zdarzenie prawne następujące z mocy ustawy. Prawidłowe jest zatem stanowisko Sądu I instancji wyrażone w zaskarżonym wyroku, że terminem początkowym ponoszenia przez Skarb Państwa spornych kosztów parkowania jest chwila upływu sześciomiesięcznego terminu liczonego od dnia usunięcia pojazdu.

Dla ustalenia początkowego terminu od jakiego Skarb Państwa winien ponosić koszty opłat za parkowanie pojazdu nie ma zatem znaczenia moment otrzymania przez organ skarbowy dokumentów niezbędnych do wszczęcia procedury dotyczącej wydania decyzji o przejściu pojazdu na rzecz Skarbu Państwa.

Uwzględniając powyższe rozważania Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. Wobec niespełnienia przesłanek określonych w przepisach art. 204 pkt 2 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.), Sąd oddalił wniosek [...] Sp. z o.o. o zasądzenie na jego rzecz od Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym.

-----------------------

11