Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2856/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-04-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób prawnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 6 ust. 1 pkt 10, art. 22
journal: Dz.U. 2014 poz 851
law: Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz, Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, sędzia WSA Marek Krawczak (sprawozdawca), Protokolant starszy referent Karol Kodym, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi C. z siedzibą w Stanach Zjednoczonych Ameryki na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty podatku dochodowego od osób prawnych 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz C. z siedzibą w Stanach Zjednoczonych Ameryki kwotę 17 808 zł (słownie: siedemnaście tysięcy osiemset osiem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. decyzją z [...] grudnia 2013 r. odmówił C. z siedzibą w Stanach Zjednoczonych Ameryki Północnej (zwanego dalej "Stroną", "Podatnikiem", "Funduszem" lub "Skarżącym") stwierdzenia nadpłaty zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych w łącznej kwocie 1.079.100 zł pobranego z tytułu dywidend i przychodu z tytułu zamiany akcji, wypłaconych w latach 2006-2009 przez Bank [...] S.A., T. S.A., P. S.A., O. S.A., A. S.A., P. S.A., T. S.A., P. S.A., B. S.A., P. S.A., C. S.A.

W uzasadnieniu wskazał, że wnioskiem z dnia 9 maja 2012 r. Podatnik wystąpił o stwierdzenie oraz zwrot nadpłaty zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych w łącznej kwocie 1.079.100 zł, pobranego od dywidend wypłaconych przez płatników: B. S.A., T. S.A., P. S.A., O. S.A., A. S.A., P.S.A., T. S.A., P.S.A., B.S.A., P.S.A., C.S.A. w latach 2006-2009. Z uzasadnienia wniosku wynikało, że Podatnik jest funduszem inwestycyjnym prawa amerykańskiego działającym na podstawie Ustawy o Spółkach Inwestycyjnych z 1940 r. Strona wyjaśniła, iż została utworzona w celu zapewnienia inwestorom świadczeń emerytalnych poprzez prowadzenie działalności inwestycyjnej. Spółka inwestuje swoje aktywa w różne papiery wartościowe i instrumenty rynku pieniężnego, w tym także w akcje polskich spółek. Niektóre polskie spółki, w które zainwestowała, w latach 2006-2009 wypłaciły na jej rzecz dywidendy. Przy wypłacie płatnicy pobierali z tego tytułu podatek u źródła według stawki 15% zgodnie z art. 22 ust. 1 i art. 22a lit. b) ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 z póżn. zm.) dalej zwanej "u.p.d.o.p." oraz art. 11 ust. 2b umowy między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki o uniknięciu podwójnego opodatkowania i zapobieżeniu uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu podpisanej w Waszyngtonie dnia 8 października 1974 r. (Dz.U. z. Nr 31, poz. 178) dalej zwanej "Umową UPO".

Strona zwróciła uwagę, iż w przypadku polskich funduszy, w sytuacji gdy osiągały dochody z tych samych tytułów co Podatnik (tj. dywidendy), dochody te nie podlegały opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem dochodowym od osób prawnych.

Zdaniem Strony wyrażonym w przedmiotowym wniosku, art. 6 ust. 1 pkt 10 u.p.d.o.p., w brzmieniu obowiązującym w latach 2006- 2009, ograniczający zwolnienie podmiotowe do polskich funduszy inwestycyjnych narusza swobodę przepływu kapitału ustanowioną w art. 63 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE seria C z 2008 r. Nr 115, poz. 47, ze zm.; dalej "TFUE"), dawniej odpowiednio art. 56 ust. 1 Traktatu z dnia 25 marca 1957 r. ustanawiającego Wspólnotę Europejską (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864/2; dalej: "TWE"). Zasada ta znajduje bowiem zastosowanie zarówno w przypadku przepływów pomiędzy państwami członkowskimi, jak i między państwami członkowskimi i państwami trzecimi (w tym Stanami Zjednoczonymi) a jej naruszenie stanowi przejaw niedozwolonej dyskryminacji. Z kolei zasada pierwszeństwa prawa wspólnotowego gwarantuje prowspólnotową wykładnię przepisów krajowych oraz zaprzestanie stosowania przepisów prawa krajowego, które pozostają w sprzeczności z przepisami wspólnotowymi.

W opinii Funduszu, płatnicy nienależnie więc pobrali zryczałtowany podatek od dochodów uzyskiwanych przez Fundusz. W toku postępowania Strona poinformowała, że jest zarządzana przez Zarząd. Niemniej jednak wyznaczyła na doradcę inwestycyjnego spółkę T. , która zarządza aktywami każdego z 8 Portfeli inwestycyjnych Spółki, jak również prowadzi badania, zaleca inwestycje oraz składa zlecenia zakupu i sprzedaży poszczególnych Portfeli inwestycyjnych.

Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. odmówił Stronie stwierdzenia nadpłaty zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych i stwierdził, że w okresie, którego dotyczy wniosek o stwierdzenie nadpłaty art. 6 ust. 1 pkt 10 u.p.d.o.p. nie obejmował swoim zakresem podmiotowym Funduszu. Ewentualne prawo Strony do zwolnienia podmiotowego określonego w ww. przepisie mogłoby jednak, zdaniem organu I instancji, wynikać z prawa wspólnotowego, tj. z określonej w art. 63 TFUE zasady swobody przepływu kapitału. W tym zakresie ww. organ wskazał jednak, że zapewnienie niedyskryminacyjnego traktowania zagranicznych funduszy inwestycyjnych wymaga przyznania im takiego samego statusu, jakim dysponują fundusze krajowe, przy czym do przyznania funduszom zagranicznym takiego statusu konieczne jest wykazanie, że są to fundusze inwestycyjne analogiczne do funduszy działających na podstawie polskich przepisów. Taka interpretacja zasady swobody przepływu kapitału w odniesieniu do opodatkowania bezpośredniego, wskazująca na konieczność rozpatrywania jej w kontekście oceny sytuacji porównywalnych, ugruntowana została w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. ETS wielokrotnie podkreślał, iż odmienne traktowanie może zostać uznane za zgodne z postanowieniami Traktatu jedynie wówczas, gdy dotyczy sytuacji, które nie są obiektywnie porównywalne. Jeżeli zatem zagraniczny fundusz inwestycyjny nie posiadałby cech równoważnych do krajowych (polskich) funduszy inwestycyjnych, sytuacja taka nie mogłaby zostać uznana za porównywalną dla celu oceny zgodności z zasadą swobody przepływu kapitału wyrażoną w art. 63 TFUE (dawniej art. 56 TWE).

Organ I instancji stwierdził w powyższym kontekście, że jeżeli wykazane zostanie, że zagraniczny fundusz inwestycyjny z innego niż Polska kraju członkowskiego, który uzyskiwał w Polsce dochody w okresie od 1 maja 2004 r. do 31 grudnia 2010 r., posiadał cechy równoważne z polskimi funduszami inwestycyjnymi, tj. m.in:

1) podlegał w państwie, w którym ma siedzibę opodatkowaniu podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania;

2) wyłącznym przedmiotem jego działalności było zbiorowe inwestowanie kapitału zebranego w drodze publicznego oraz niepublicznego proponowania nabycia tytułów uczestnictwa w papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego i inne prawa majątkowe;

3) prowadził swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych władz państwa, w którym ma siedzibę;

4) jego działalność podlegała nadzorowi właściwych władz państwa, w którym ma siedzibę;

5) posiadał depozytariusza przechowującego aktywa tej instytucji,

6) zarządzany był przez podmiot, który prowadzi swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym podmiot ten ma siedzibę.

To uznać należy, iż ze względu na konieczność zapewnienia równego traktowania w świetle zasady swobody przepływu kapitału, jest uprawniony do zwolnienia z opodatkowania na zasadach, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 10 u.p.d.o.p. w brzmieniu obowiązującym w latach 2006-2009.

W następnej kolejności Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. dokonał analizy porównywalności w wyniku, której doszedł do wniosku, iż nie można uznać w przedmiotowej sprawie, że Spółka zarządzana jest przez podmiot, który prowadzi swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym podmiot ten ma siedzibę. Tym samym organ stwierdził, że Strona nie spełnia przesłanki określonej w ww. pkt 6).

Zdaniem Naczelnika Urzędu Skarbowego nie można uznać, że samodzielny sposób zarządzania Funduszem - oparty na Zarządzie, tj. organie uprawnionym do prowadzenia spraw Funduszu oraz reprezentowania go na zewnątrz (przez które to pojęcie należy rozumieć dokonywanie czynności prawnych, a w szczególności zawieranie umów, składanie i przyjmowanie oświadczeń woli, prowadzenie procesów oraz występowanie przed sądami oraz organami administracji) i spółce zarządzającej działalnością inwestycyjną (Doradcy inwestycyjnym) T. z siedzibą w USA oznacza, że Fundusz był zarządzany przez podmiot, który prowadzi swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym podmiot ten ma siedzibę.

Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego zauważył również, że w sprzeczności pozostają wyjaśnienia Strony i informacje wynikające z przedłożonych przez Fundusz dowodów (oświadczeń rejestracyjnych i fragmentów prospektów Spółki) w kwestii podlegania nadzorowi właściwych władz państwa siedziby.

Ponadto, organ I instancji zwrócił uwagę, iż ograniczenie zasady swobody przepływu kapitału uzasadnione jest, na gruncie niniejszej sprawy, koniecznością zagwarantowania skuteczności kontroli podatkowych. Wskazał jednak na brak instrumentu prawnego, który umożliwiłby polskim organom podatkowym zbadanie dowodów i informacji przedstawionych przez Wnioskodawcę, będącego amerykańskim funduszem inwestycyjnym, w celu oceny jego charakteru porównywalnego do charakteru funduszy inwestycyjnych mających siedzibę w Polsce. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. stwierdził, że Fundusz w latach 2006-2009 nie działał zatem na zasadach analogicznych jak polskie fundusze inwestycyjne, bowiem nie można uznać, że Spółka zarządzana jest przez podmiot, który prowadzi swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym podmiot ten ma siedzibę. W przedmiotowej sprawie nie doszło więc, zdaniem organu I instancji, do naruszenia prawa wspólnotowego. Tym samym w opinii organu I instancji należało odmówić Stronie stwierdzenia wnioskowanej nadpłaty.

W odwołaniu od powyższej decyzji Strona zarzucił naruszenie:

- art. 18 i art. 63 ust. 1 TFUE (poprzednio art. 12 i art. 56 TWE) w związku z art. 6 ust. 1 pkt 10 u.p.d.o.p. (w brzmieniu obowiązującym w latach 2006-2009) poprzez odmowę równego traktowania Spółki pod względem podatkowym w stosunku do krajowych funduszy inwestycyjnych, mimo obiektywnej porównywalności sytuacji ww. podmiotów w zakresie uzyskania dochodów z dywidend;

- art. 23 ust. 1 Umowy UPO poprzez błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, że wspomniany przepis nie daje podstaw prawnych do wymiany informacji w zakresie niezbędnym do oceny porównywalności Spółki do krajowych funduszy inwestycyjnych;

2) wadliwość formalnoprawną wynikającą z naruszenia:

- art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.) zwanej dalej "O.p." w zw. z art. 23 ust. 1 Umowy UPO poprzez zaniechanie zastosowania dostępnych prawem środków pozwalających na wymianę informacji z odpowiednimi organami administracji podatkowej Stanów Zjednoczonych, w sytuacji uznania, że wymiana informacji z administracją Stanów Zjednoczonych jest niezbędna do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i ograniczenie się do stwierdzenia, że nie istnieje żadne zobowiązanie do wymiany informacji pomiędzy władzami obu zainteresowanych państw;

- art. 120 O.p. poprzez pominięcie w sprawie wiążącego Rzeczpospolitą Polską prawa wspólnotowego i ignorowanie sprzeczności przepisów prawa krajowego z prawem wspólnotowym;

- art. 210 § 4 w związku z art. 124 i art. 121 § 1 O.p. poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu decyzji do całości argumentacji Spółki, co nie może przekonać Spółki o słuszności podjętego rozstrzygnięcia.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy powyższą decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu w pierwszej kolejności wskazał, że przedmiotem postępowania jest rozstrzygnięcie sporu czy dochody osiągane przez Fundusz z siedzibą na terytorium Stanów Zjednoczonych Ameryki z tytułu dywidend i zamiany akcji wypłacanych przez polskie spółki w latach w latach 2006-2009 r. powinny być zwolnione od podatku dochodowego od osób prawnych na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 10 u.p.d.o.p. (w brzmieniu obowiązującym w ww. okresie). Zdaniem organu I instancji zwolnienie określone w ww. przepisie (który w ocenie tego organu jest zgodne z prawem wspólnotowym) Funduszowi nie przysługuje, gdyż Fundusz ten nie jest porównywalny z polskimi funduszami inwestycyjnymi, co wynika z faktu, iż nie był zarządzany przez podmiot, który prowadziłby swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym podmiot ten ma siedzibę. Ponadto, zdaniem organu I instancji, w przedmiotowej sprawie uzasadnione jest ograniczenie zasady swobody przepływu kapitału koniecznością zagwarantowania skuteczności kontroli podatkowych. W opinii Podatnika argumentacja Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W., w powyższym zakresie, nie znajduje uzasadnienia i organ ten powinien stwierdzić nadpłatę w zakresie wnioskowanym przez Stronę.

Oceniając materiał dowodowy organ odwoławczy zauważył, że C. jest funduszem inwestycyjnym mającym siedzibę w Stanach Zjednoczonych Ameryki, co oznacza, że zastosowanie będzie miał w przedmiotowej sprawie przepis art. 3 ust. 2 u.p.d.o.p., który stanowi, że podatnicy, jeżeli nie mają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej siedziby lub zarządu, podlegają obowiązkowi podatkowemu tylko od dochodów, które osiągają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Organ odwoławczy powołał się ponadto na art. 22 ust. 1 i ust. 2, art. 26 ust. 1, art. 21 ust. 1 u.p.d.o.p., art. 6 ust. 1 pkt 10 u.p.d.o.p. (w brzmieniu obowiązującym w latach 2006- 2009), art. 11 ust. 1 Umowy UPO, art. 2 pkt 9, ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych (Dz. U. Nr 146, poz. 1546), zwanej dalej "ustawą o funduszach inwestycyjnych" i wskazał, że ustawa o funduszach inwestycyjnych w sposób konsekwentny posługuje się rozdzielnie pojęciami "fundusz inwestycyjny" i "fundusz zagraniczny", dlatego trudno uznać, iż pojęcia te stanowią synonimy. Zgodnie z wykładnią literalną ustawy o funduszach inwestycyjnych, funduszami inwestycyjnymi działającymi na podstawie przepisów ustawy o funduszach inwestycyjnych, są wyłącznie fundusze inwestycyjne utworzone i działające na podstawie tej ustawy z siedzibą na terytorium Polski. W związku z tym zakres wskazanego zwolnienia obejmuje wyłącznie fundusze polskie, tj. utworzone i działające w oparciu o wskazane przepisy ustawy.

Zdaniem organu odwoławczego, potwierdzeniem stanowiska prezentowanego przez organy podatkowe odnośnie braku podstaw do uznania Podatnika, niebędącego rezydentem Polski, za fundusz działający na podstawie przepisów ustawy o funduszach inwestycyjnych, a w konsekwencji braku podstaw do zwolnienia Strony na podstawie przepisów art. 6 ust. 1 pkt 10 u.p.d.o.p. (w brzmieniu obowiązującym w badanym okresie) jest wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z 10 kwietnia 2014 r. zapadły w sprawie C-190/12 Emerging Markets Series of DFA Investment Trust Company przeciwko Dyrektorowi Izby Skarbowej w Bydgoszczy.

Dyrektor Izby Skarbowej w W. wskazał, iż po dokonaniu analizy przepisów ustawy o funduszach inwestycyjnych stwierdził, iż ze zwolnienia z podatku dochodowego korzysta fundusz inwestycyjny:

1) który podlega z Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu. Powyższe wynika z art. 1 i art. 3 ust. 1 ustawy o funduszach inwestycyjnych w związku z art. 1 ust. 1 i art. 3 ust. 1 u.p.d.o.p. Zgodnie z art. 3 ust. 1 w związku z art. 6 ustawy o funduszach inwestycyjnych fundusz inwestycyjny jest osobą prawną z siedzibą w Polsce. Opodatkowanie osób prawnych regulują postanowienia u.p.d.o.p., co wynika z art. 1 ust. 1 tej ustawy. Jak stanowi natomiast art. 3 ust. 1 u.p.d.o.p., podatnicy, jeżeli mają siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania;

2) którego wyłącznym przedmiotem działalności jest lokowanie środków pieniężnych zebranych w drodze publicznego, a w przypadkach określonych w ustawie również niepublicznego proponowania nabycia jednostek uczestnictwa albo certyfikatów inwestycyjnych, w określone w ustawie papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego i inne prawa majątkowe, co wynika wprost z art. 3 ust. 1 ustawy o funduszach inwestycyjnych;

3) który prowadzi swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych władz państwa, w którym ma siedzibę. W myśl postanowień art. 14 ust. 1 ustawy o funduszach inwestycyjnych fundusz inwestycyjny może być utworzony wyłącznie przez towarzystwo, po uzyskaniu zezwolenia Komisji (obecnie Komisji Nadzoru Finansowego, poprzednio: Komisji Papierów Wartościowych i Giełd), gdyż stosownie do art. 15 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy utworzenie funduszu inwestycyjnego wymaga wydania zezwolenia przez Komisję. Jak stanowi art. 23 ust. 1 ustawy o funduszach inwestycyjnych, Komisja wydaje zezwolenie na utworzenie funduszu inwestycyjnego;

4) którego działalność podlega nadzorowi właściwych władz państwa, w którym ma siedzibę. Z przepisów ustawy o funduszach inwestycyjnych wynika jednoznacznie, że działalność funduszy inwestycyjnych podlega nadzorowi Komisji. Na powyższe wskazują art. 24 i następne ustawy o funduszach inwestycyjnych. Zgodnie z art. 225 ust. 1 ww. ustawy, towarzystwo i fundusz inwestycyjny mają obowiązek dostarczania Komisji okresowych sprawozdań oraz bieżących informacji dotyczących ich działalności i sytuacji finansowej. Stosownie do ust. 2 ww. art. 225, towarzystwo i fundusz inwestycyjny mają obowiązek dostarczania, na żądanie Komisji lub jej upoważnionego przedstawiciela, innych informacji, dokumentów lub wyjaśnień niezbędnych do wykonywania efektywnego nadzoru. Natomiast w myśl postanowień art. 225 ust. 3 ustawy o funduszach inwestycyjnych. Rada Ministrów (aktualnie: Minister właściwy do spraw instytucji finansowych) określi, w drodze rozporządzenia, zakres sprawozdań i informacji, o których mowa w ust. 1, formę oraz terminy ich dostarczania z uwzględnieniem konieczności wykonywania przez Komisję nadzoru nad działalnością towarzystwa i funduszu w zakresie określonym ustawą oraz oceny, czy działalność ta jest wykonywana w interesie uczestników funduszu, uczestników zbiorczego portfela papierów wartościowych albo klientów, dla których towarzystwo świadczy usługi zarządzania cudzym pakietem papierów wartościowych na zlecenie lub doradztwa w zakresie obrotu papierami wartościowymi (aktualnie: doradztwa inwestycyjnego albo zarządzania portfelami, w skład których wchodzi jeden lub większa liczba instrumentów finansowych);

5) który posiada depozytariusza przechowującego jego aktywa. Zgodnie z art. 9 ustawy o funduszach inwestycyjnych depozytariusz wykonuje obowiązki określone w ustawie, w szczególności polegające na prowadzeniu rejestru aktywów funduszu inwestycyjnego. Stosownie natomiast do art. 15 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy utworzenie funduszu inwestycyjnego wymaga zawarcia przez towarzystwo umowy z depozytariuszem o prowadzenie rejestru aktywów funduszu inwestycyjnego;

6) który jest zarządzany przez podmiot, który prowadzi swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym podmiot ten ma siedzibę. Stosownie do art. 4 ust. 1 ustawy o funduszach inwestycyjnych towarzystwo tworzy fundusz inwestycyjny, zarządza nim i reprezentuje fundusz w stosunkach z osobami trzecimi. W myśl art. 38 ust. 1 w/w ustawy towarzystwem funduszy inwestycyjnych może być wyłącznie spółka akcyjna z siedzibą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, która uzyskała zezwolenie Komisji na wykonywanie działalności określonej w art. 45 ust. 1. Jak wynika z art. 45 ust. 1 tej ustawy, przedmiotem działalności towarzystwa jest wyłącznie tworzenie funduszy inwestycyjnych i zarządzanie nimi, w tym pośrednictwo w zbywaniu i odkupywaniu jednostek uczestnictwa, reprezentowanie ich wobec osób trzecich oraz zarządzanie zbiorczym portfelem papierów wartościowych.

Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w W., Podatnik mógłby skorzystać z przedmiotowego zwolnienia w przypadku łącznego spełnienia ww. przesłanek (przy braku innych przeciwwskazań). Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz przeprowadzony test porównywalności nie wykazały jednak dostatecznej zbieżności pomiędzy Podatnikiem z siedzibą w Stanach Zjednoczonych a polskimi funduszami inwestycyjnymi. Wbrew twierdzeniom Strony, Podatnik amerykański nie jest porównywalny z funduszami inwestycyjnymi z siedzibą w Polsce, które podlegają ustawie o funduszach inwestycyjnych, gdyż nie spełnia warunku porównywalności określonego w ww. pkt 6), tj. nie był zarządzany przez podmiot, który prowadził działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym podmiot ten ma siedzibę. Wobec czego należy zgodzić się z oceną zaprezentowaną w tym zakresie przez organ I instancji.

Dyrektor Izby Skarbowej w W. wskazał, że z przedłożonych przez Stronę dokumentów i wyjaśnień wprost wynika, iż w latach 2006-2009 Podatnik zarządzany był przez Zarząd Podatnika. Dodatkowo na podstawie zawartych umów Fundusz powierzył zarządzanie inwestycjami doradcy inwestycyjnemu: T. Stosownie do formularzy ADV ujednoliconego wniosku o rejestrację doradcy inwestycyjnego działalność doradcy polegała na: pkt 2A (1 i 4) zarządzaniu aktywami o wartości 25 min USD (lub więcej) jako doradca (lub sub-doradca) inwestycyjny dla Spółki Inwestycyjnej zarejestrowanej zgodnie z Ustawą o Spółkach Inwestycyjnych z 1940 r.; pkt 5G (3) zarządzaniu portfelem dla spółek inwestycyjnych. Jak wynika z akt sprawy, tj. postanowień umowy o usługi doradztwa inwestycyjnego z 17 grudnia 1991 r. zawartej pomiędzy Spółką a podmiotem zarządzającym inwestycjami Funduszu, tj. T., Inc. (obecnie: T.,) oraz zmienionej i ujednoliconej umowy o usługi zarządzania inwestycjami z 2 stycznia 2008 r. zawartej pomiędzy Spółka a podmiotem zarządzającym inwestycjami Funduszu (T.) (karty 1206-1207 akt administracyjnych), Zarządzający inwestycjami zapewni Funduszowi (C.) analizy i doradztwo inwestycyjne oraz będzie zarządzać inwestowaniem i reinwestowaniem aktywów Portfeli oferowanych przez Fundusz (obecnie i w przyszłości) zawsze pod nadzorem, kierunkiem i kontrolą Zarządu C. (Powierników).

W opinii organu odwoławczego, powyższe ustalenia dokonane na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego i złożonych wyjaśnień nie mogą jednak oznaczać, że Podatnik był "zarządzany" przez podmiot, który prowadzi swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym podmiot ten ma siedzibę. Pełnienie przez T. zwanego dalej "T." wobec Funduszu czynności zarządzania portfelem i niektórych czynności administracyjnych nie oznacza jeszcze, że doradca inwestycyjny zarządzał Funduszem. Pomimo, że Fundusz powierzył zarządzanie portfelami doradcy T., to w dalszym ciągu posiadał Zarząd, którego kompetencje jako organu uprawnionego do prowadzenia spraw Funduszu oraz występowania na rzecz i w jego imieniu na zewnątrz zostały zachowane i w dalszym ciągu to Zarząd ma kluczowy wpływ na zarządzanie Funduszem. Ponadto usługi świadczone przez T. na rzecz Funduszu świadczone są z zastrzeżeniem nadzoru, ukierunkowania i kontroli Zarządu Funduszu, co jednoznacznie wynika z przywołanych umów. Organ stwierdził, że nie sposób uznać doradcy T. za spółkę "zarządzającą", działającą na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym podmiot ten ma siedzibę.

Podsumowując Dyrektor Izby Skarbowej w W. stwierdził, że zryczałtowany podatek dochodowy był zasadnie pobrany i odprowadzony na podstawie art. 22 u.p.d.o.p. w związku z czym Fundusz nie podlegał zwolnieniu analogicznie jak polskie fundusze inwestycyjne, a w konsekwencji odmowa stwierdzenia wnioskowanej nadpłaty była prawidłowa. Jednocześnie zdaniem organu, nie można w zakresie przedmiotowej sprawy stwierdzić niezgodności przepisów z prawem wspólnotowym, a tym bardziej w sposób rażący, z uwagi na kryteria różnicujące Fundusz z polskimi funduszami inwestycyjnymi.

Odnosząc się natomiast do zarzutów Strony dotyczących przepisów postępowania Dyrektor Izby Skarbowej w W. stwierdził, iż w zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia art. 120 i art. 210 § 4 w zw. z art. 124 i art. 121 § 1 O.p.

W skardze Strona skarżąca wniosła o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. Ponadto wniosła o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

- art. 12 i art. 56 TWE - obecnie art. 18 i art. 63 TFUE w związku art. 6 ust. 1 pkt 10 oraz art. 22 u.p.d.o.p., w brzmieniu obowiązującym w latach 2006-2009, poprzez odmowę równego traktowania Spółki pod względem podatkowym w stosunku do krajowych funduszy inwestycyjnych, mimo obiektywnej porównywalności sytuacji ww. podmiotów w zakresie uzyskiwania dochodów z dywidend a w efekcie naruszenie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) O.p. poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji organu I instancji

1) niestwierdzenie nadpłaty w zryczałtowanym podatku dochodowym na rzecz Skarżącego w sytuacji gdy z akt sprawy wynikało, że wniosek Skarżącego był zasadny;

2) wadliwość formalnoprawną wynikającą z naruszenia przepisów postępowania, które miało w ocenie Skarżącego istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

- art. 120 O.p. poprzez pominięcie w sprawie wiążącego Rzeczpospolitą Polską prawa wspólnotowego i ignorowanie sprzeczności przepisów prawa krajowego z prawem wspólnotowym;

- art. 210 § 4 w związku z art. 124 i art. 121 § 1 O.p. poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu decyzji do całości argumentacji Spółki, arbitralne przywoływanie orzeczeń Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (dalej ETS, obecnie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej - dalej "TSUE"), w oderwaniu od ich kontekstu oraz na poparcie tez stawianych przez Dyrektora Izby Skarbowej, pozostających w sprzeczności z istotą ww. wyroków oraz poprzez niespójne/wewnętrznie sprzeczne uzasadnienie swojej decyzji, co nie może przekonać Spółki o słuszności podjętego rozstrzygnięcia.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Następnie w piśmie procesowym Skarżąca wniosła o uwzględnienie przez Sąd przy rozstrzygnięciu niniejszej sprawy jej dodatkowej argumentacji wspierającej jej stanowisko w sprawie, w tym wyroku TSUE z dnia 10 kwietnia 2014 r. wydanego w sprawie C-190/12 Emerging Markets Series of DFA Investment Trust Company przeciwko Dyrektorowi Izby Skarbowej w Bydgoszczy, a także orzeczeń polskich sądów administracyjnych, które zostały wydane w analogicznych sprawach. Skarżąca wskazała w tym zakresie m. in., że wyrok TSUE wydany w sprawie C-190/12 ma kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, gdyż został wydany na na gruncie tych samych przepisów, jak te będące przedmiotem analizy w niniejszej sprawie.

Na rozprawie pełnomocnik organu wniósł o odroczenie rozprawy z uwagi na okoliczność, że pismo Spółki doręczono mu dopiero w dniu 14 kwietnia 2015 r., a zatem nie był w stanie szczegółowo zapoznać się z treścią tego pisma. Pełnomocnik Spółki pozostawił decyzję w przedmiocie odroczenia rozprawy do uznania Sądu.

Sąd postanowił oddalić wniosek pełnomocnika organu o odroczenie rozprawy w dniu 15 kwietnia 2015 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych dalej (Dz. U. Nr 153, poz. 1296 ze zm.) oraz art. 3 i art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) dalej: "p.p.s.a.", sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły prawa, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy (w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego), lub mogło mieć istotny wpływ na ten wynik (w przypadku naruszenia przepisów postępowania).

Przede wszystkim należy wskazać, że w opinii Sądu nie mógł być pozytywnie rozpatrzony wniosek pełnomocnika organu podatkowego o odroczenie rozprawy. Zgodnie bowiem z art. 109 i art. 110 p.p.s.a. rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli sąd stwierdzi nieprawidłowość zawiadomienia którejkolwiek ze stron albo jeżeli nieobecność strony lub jej pełnomocnika jest wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć albo też jeżeli sąd postanowi zawiadomić o toczącym się postępowaniu sądowym osoby, które dotychczas nie brały udziału w sprawie w charakterze stron. Wskazane powyżej przypadki w sprawie nie wystąpiły. Sąd wziął pod uwagę także zawarty w art. 7 p.p.s.a. nakaz podjęcia czynności zmierzających do szybkiego załatwienia sprawy i dążyć do jej rozstrzygnięcia na pierwszym posiedzeniu. Pismo procesowe skarżącej Spółki, złożone w celu uzupełnienia skargi, zawierało jedynie uzupełnienie dotychczasowych zarzutów zawartych w skardze złożonej do Sądu, co do zasady podniesionych już w toku postępowania, w tym także postępowania sądowego. Ponadto z akt sądowych wynika, iż ww. pismo procesowe zostało wysłane do organu podatkowego faxem w dniu 13 kwietnia 2015 r. przez Sąd (k. 153 akt sądowych), a z oświadczenia pełnomocnika Strony wynika również, iż w dniu 10 kwietnia 2015 r. zostało przekazane bezpośrednio przez stronę skarżącą Dyrektorowi Izby Skarbowej w W. Tym samym, w ocenie Sądu, Dyrektor Izby Skarbowej w W. miał wystarczający czas aby przekazać pismo procesowe swojemu pełnomocnikowi, aby ten mógł przygotować się do rozprawy.

Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta narusza prawo.

Przedmiotem sporu w sprawie jest kwestia zasadności opodatkowania w Polsce zryczałtowanym podatkiem dochodowym od osób prawnych dywidend uzyskanych w latach 2006-2009 od spółek z siedzibą w Polsce przez Fundusz.

Zdaniem Funduszu, polskie przepisy regulujące opodatkowanie zagranicznych funduszy inwestycyjnych, w zakresie odnoszącym się do obowiązku zapłaty zryczałtowanego podatku dochodowego od dywidend, przy jednoczesnym zwolnieniu z podatku krajowych funduszy inwestycyjnych są niezgodne z art. 56 TWE.

W opinii Skarżącej, zwolnienie podmiotowe wynikające z art. 6 ust. 1 pkt 10 u.p.d.o.p. powoduje, że fundusze które nie mogą być uznane za podmioty działające na podstawie przepisów polskiej ustawy o funduszach inwestycyjnych są traktowane w sposób dyskryminacyjny. W efekcie tego dywidendy otrzymane przez fundusze inwestycyjne mające siedzibę w państwach spoza Unii Europejskiej podlegają zryczałtowanemu podatkowi dochodowemu zgodnie z art. 22 ust. 1 u.p.d.o.p., z uwzględnieniem przepisów umów międzynarodowych o unikaniu podwójnego opodatkowania, zaś dywidendy wypłacane przez krajowe spółki na rzecz krajowych funduszy inwestycyjnych są wolne od podatku.

W ocenie zaś organu podatkowego, zasadnie pobrano od Skarżącej zryczałtowany podatek dochodowy od osób prawnych na podstawie art. 22 u.p.d.o.p., gdyż Strona nie jest objęta dyspozycją normy zawartej w art. 6 ust.1 pkt 10 u.p.d.o.p.

Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w W., ww. przepis stanowi, że zwolnione od podatku dochodowego od osób prawnych są fundusze inwestycyjne działające na podstawie przepisów ustawy o funduszach inwestycyjnych. Z powyższego wynika, iż ustawa o funduszach inwestycyjnych ma zastosowanie wyłącznie do funduszy inwestycyjnych mających siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz do funduszy zagranicznych z siedzibą w jednym z państw członkowskich. W przypadku tych ostatnich ustawa o funduszach inwestycyjnych określa wyłącznie zasady prowadzenia działalności na terytorium Polski. Powyższe wynika z art. 1 tejże ustawy. Skarżąca jest natomiast funduszem inwestycyjnym mającym siedzibę w państwie trzecim, tj. poza Unią Europejską.

Dyrektor Izby Skarbowej w W. podkreślił, iż Podatnik nie został objęty dyspozycją normy określonej w art. 6 ust. 1 pkt 10 u.p.d.o.p. Dyspozycją tego przepisu nie zostały bowiem objęte fundusze zagraniczne jako podmioty utworzone i działające na podstawie przepisów prawa państwa macierzystego, w tym mające siedzibę w Stanach Zjednoczonych.

Organ podatkowy wskazał również, iż potwierdzeniem stanowiska prezentowanego przez organy podatkowe odnośnie braku podstaw do uznania podatnika, niebędącego rezydentem Polski, za fundusz działający na podstawie przepisów ustawy o funduszach inwestycyjnych a w konsekwencji braku podstaw do zwolnienia Skarżącej na podstawie przepisów art. 6 ust. 1 pkt 10 u.p.d.o.p. (w brzmieniu obowiązującym w badanym okresie) jest wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 10 kwietnia 2014 r. zapadły w sprawie C-190/12 Emerging Markets Series of DFA Investment Trust Company przeciwko Dyrektorowi Izby Skarbowej w Bydgoszczy.

Ponadto Dyrektor Izby Skarbowej w W. zaznaczył również, że w zaskarżonej decyzji dokonano analizy porównywalności Skarżącej z funduszami inwestycyjnymi z Polski z uwzględnieniem spełnienia szczególnych warunków ustanowionych przez polskie przepisy w odniesieniu do funduszu inwestycyjnego korzystającego ze zwolnienia podatkowego. Analiza ta doprowadziła organ podatkowy do wniosku, iż wbrew twierdzeniom Strony nie spełniała ona warunków porównywalności określonych w u.p.d.o.p.

Zdaniem Sądu, znaczenie dla rozstrzygnięcia rozpatrywanej sprawy mają wywody Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej zawarte w wyroku z dnia 10 kwietnia 2014 r. w sprawie Emerging Markets Series of DFA Investment Trust Company przeciwko Dyrektorowi Izby Skarbowej w Bydgoszczy (C-190/12).

W powyższym wyroku TSUE stwierdził, że art. 63 TFUE (poprzednio art. 56 TWE) dotyczący swobodnego przepływu kapitału znajduje zastosowanie do sytuacji, takiej jak rozpatrywana w sprawie w postępowaniu głównym, w której na mocy krajowych przepisów podatkowych ze zwolnienia podatkowego nie mogą korzystać dywidendy wypłacane przez spółki mające siedzibę w państwie członkowskim na rzecz funduszu inwestycyjnego mającego siedzibę w państwie trzecim, podczas gdy fundusze inwestycyjne mające siedzibę we wspomnianym państwie członkowskim korzystają z takiego zwolnienia. Jednocześnie TSUE podkreślił, że art. 63 TFUE i art. 65 TFUE (poprzednio art. 58 TWE) należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwiają się one przepisom podatkowym państwa członkowskiego takim jak rozpatrywane w sprawie w postępowaniu głównym, na podstawie których ze zwolnienia podatkowego nie mogą korzystać dywidendy wypłacane przez spółki mające siedzibę w tym państwie członkowskim na rzecz funduszu inwestycyjnego mającego siedzibę w państwie trzecim w zakresie, w jakim istnieje pomiędzy tym państwem członkowskim a rozpatrywanym państwem trzecim zobowiązanie umowne do wzajemnej pomocy administracyjnej, które umożliwia krajowym organom podatkowym zweryfikowanie informacji przekazanych ewentualnie przez fundusz inwestycyjny. Trybunał uznał, że to do sądu odsyłającego należy zbadanie, w ramach sprawy w postępowaniu głównym, czy mechanizm wymiany informacji przewidziany w ramach tej współpracy rzeczywiście umożliwia polskim organom podatkowym zweryfikowanie, w stosownym wypadku, informacji dostarczonych przez fundusze inwestycyjne z siedzibą na terytorium Stanów Zjednoczonych Ameryki dotyczących warunków ich tworzenia i działania, w celu ustalenia, czy prowadzą one działalność w ramach regulacyjnych równoważnych z ramami regulacyjnymi Unii.

Tym samym oceny zgodności art. 6 ust. 1 pkt 10 u.p.d.o.p. z prawem unijnym należy dokonać z punktu widzenia art. 56 TWE, czyli zasady swobody przepływu kapitału. Do środków zakazanych przez art. 56 TWE zalicza środki mogące zniechęcać osoby niebędące rezydentami do dokonania inwestycji w tym państwie członkowskim lub które mogą zniechęcić osoby będące rezydentami państwa członkowskiego do dokonywania inwestycji w innych państwach (wyroki TSUE: z dnia 18 grudnia 2007r. w sprawie C-101/05 A, Zb.Orz. s. I-11531; z dnia 10 lutego 2011 r. w sprawach połączonych C-436/08 i C-437/08 Haribo Lakritzen Hans Riegel i Österreichische Salinen, Zb.Orz. s. I-305; wyrok z dnia 10 maja 2012 r. w sprawach połączonych od C-338/11 do C-347/11 Santander Asset Management SGIIC i in.).

Różnica w traktowaniu pod względem podatkowym dywidend pomiędzy funduszami inwestycyjnymi będącymi rezydentami a funduszami inwestycyjnymi niebędącymi rezydentami może zniechęcać z jednej strony fundusze inwestycyjne z siedzibą w państwie trzecim do obejmowania udziałów spółek z siedzibą w Polsce, a z drugiej strony inwestorów będących rezydentami w tym państwie członkowskim do nabywania udziałów w funduszach inwestycyjnych niebędących rezydentami (zob. podobnie ww. wyrok TSUE w sprawach połączonych Santander Asset Management SGIIC i in.). Takie różne traktowanie może prowadzić do ograniczenia swobodnego przepływu kapitału.

W wyroku z dnia 10 kwietnia 2014 r., C-190/12 TSUE wykluczył, aby ograniczenia wynikające z regulacji krajowych można uzasadnić koniecznością zachowania spójności systemu podatkowego, czy podziałem kompetencji podatkowych i zachowania wpływów podatkowych.

Podkreślenia wymaga, że w sytuacji gdy uregulowania danego państwa członkowskiego uzależniają przyznanie korzyści podatkowej od spełnienia warunków, których przestrzeganie może zostać zweryfikowane jedynie w drodze uzyskania informacji od właściwych organów państwa trzeciego, co do zasady prawnie uzasadniona jest odmowa przez dane państwo członkowskie przyznania takiej korzyści, jeżeli, w szczególności z powodu braku umownego zobowiązania dostarczenia przez to państwo trzecie informacji, niemożliwe okazuje się uzyskanie informacji od tego ostatniego państwa (zob. ww. wyrok w sprawach połączonych Haribo Lakritzen Hans Riegel i Österreichische Salinen i przytoczone tam orzecznictwo).

Istotny jest również brak wspólnych ram prawnych dotyczących współpracy administracyjnej z państwami trzecimi, na wzór obowiązującej w Unii Europejskiej dyrektywy Rady 77/799/EWG z dnia 19 grudnia 1977 r. dotyczącej wzajemnej pomocy właściwych władz państw członkowskich w dziedzinie podatków bezpośrednich (Dz.U. L 336, s. 15 - wyd. spec. w jęz. polskim, rozdz. 9, t. 1, s. 63). Powstaje zatem pytanie, czy polskie organy podatkowe są w stanie zweryfikować, w odniesieniu do funduszy inwestycyjnych niebędących rezydentami, czy spełnione są szczególne warunki ustanowione przez polskie przepisy dla funduszy inwestycyjnych.

Odpowiadając na to pytanie należy zauważyć, że w rozpatrywanej sprawie ramy prawne wzajemnej pomocy administracyjnej pomiędzy Rzeczypospolitą Polską a Stanami Zjednoczonymi Ameryki, umożliwiające wymianę informacji w zakresie stosowania przepisów podatkowych, wynikają w szczególności z art. 23 umowy z dnia 8 października 1974 r. między Rządem Rzeczypospolitej Ludowej a Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki o uniknięciu podwójnego opodatkowania, a także z art. 4 Konwencji Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) i Rady Europy, podpisanej w Strasburgu w dniu 25 stycznia 1988r. o wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach podatkowych.

Biorąc zatem pod uwagę istnienie zobowiązań umownych pomiędzy Rzeczypospolitą Polską a Stanami Zjednoczonymi Ameryki, ustanawiających wspólne ramy prawne współpracy i przewidujących mechanizmy wymiany informacji pomiędzy danymi organami krajowymi, nie można wykluczyć a priori, że fundusze inwestycyjne z siedzibą na terytorium Stanów Zjednoczonych Ameryki będą w stanie dostarczyć informacje i dowody umożliwiające polskim organom podatkowym zweryfikowanie we współpracy z właściwymi organami Stanów Zjednoczonych Ameryki, iż wykonują one działalność na warunkach równoważnych z tymi, które mają zastosowanie do funduszy inwestycyjnych z siedzibą na terytorium Unii.

Wobec powyższego kluczową w sprawie kwestią, a nie rozważoną należycie przez organy podatkowe, jest zagadnienie porównywalności funduszy krajowych i amerykańskich oraz sposób rozumienia tego pojęcia, szczególnie istotną w kontekście powoływanej przez Skarżącą zasady niedyskryminacji. Odmienne traktowanie podatników, w świetle powołanych przez Skarżącą zasad traktatowych, może dotyczyć bowiem wyłącznie przypadków, w których obiektywnie sytuacja podatników nie jest możliwa do porównania lub jest to uzasadnione względami ogólnego interesu.

W ocenie Skarżącej, sytuacja krajowych i amerykańskich funduszy inwestycyjnych w zakresie uzyskiwanych na terytorium Polski dochodów z dywidend jest porównywalna, a wskazane odmienności nie mogą być podstawą do wyciągnięcia wniosku o braku porównywalności i odmowy zastosowania w stosunku zastosowania w stosunku do Skarżącej art. 56 TWE.

Według natomiast organu odwoławczego, Skarżąca różni się od funduszy krajowych. Dyrektor Izby Skarbowej w W. po przeprowadzeniu analizy wskazał na różnice funkcjonowaniu Spółki i funduszy inwestycyjnych działających na podstawie ustawy o funduszach inwestycyjnych. Organ podatkowy podniósł, że Skarżąca nie spełnia warunku określonego w ustawie o funduszach inwestycyjnych a dotyczącego zarządzania przez podmiot działający na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państw, w którym podmiot ten ma siedzibę, a tym samym nie może korzystać ze zwolnienia wynikającego z art. 6 ust. 1 pkt 10 u.p.d.o.p., z uwagi na brak porównywalności. W przedmiotowej sprawie można było bowiem mówić wyłącznie o "współzarządzaniu" przez doradcę inwestycyjnego, a nie o "zarządzaniu" co powoduje, iż nie można było uznać na gruncie niniejszej sprawy spełnienia przedmiotowego warunku. Art. 4 ust. 1 ustawy o funduszach inwestycyjnych mówi bowiem o "zarządzaniu", a nie jedynie o "współzarządzaniu". W opinii organu odwoławczego odmienna interpretacja ww. pojęcia prowadziłaby do sytuacji, w której warunek ten byłby nieefektywny i zupełnie sprzeczny z istotą porównywalności, gdyż w przypadku zawarcia jakiejkolwiek umowy cywilnoprawnej na zarządzanie nawet w bardzo wąskim wycinku działalności danego podmiotu z podmiotem posiadającym stosowne zezwolenie na zarządzanie funduszami inwestycyjnymi, analizowany warunek zwolnienia należałoby uznać za spełniony (przyjmując taką nieuprawnioną wykładnię). Organ odwoławczy dokonał analizy czynności powierzonych przez Skarżącą T. i na tej podstawie ustalił, iż doradca inwestycyjny nie zarządzał Funduszem w rozumieniu tego warunku jaki nakłada ustawa o funduszach inwestycyjnych.

Zdaniem Sądu stanowisko organu podatkowego jest nieprawidłowe, gdyż organ nie wykazał jakiemu interesowi służy odmienne traktowanie funduszy inwestycyjnych działających na podstawie przepisów ustawy o funduszach inwestycyjnych (art. 6 ust. 1 pkt 10 u.p.d.o.p.) od funduszy amerykańskich, który uzasadniałby wyłączenie tych drugich funduszy z zakresu zwolnienia z podatku dochodowego od osób prawnych, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 10 u.p.d.o.p. (zob. wyroki NSA z dnia 3 czerwca 2014 r. w sprawach o sygn. akt II FSK 1702/12 i II FSK 1284/12, dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Poglądy te pozostają w zgodzie z powołanym także przez Skarżącą ww. orzeczenia TSUE z dnia 10 kwietnia 2014 r. Do tego stanowiska nawiązał także Naczelny Sąd Administracyjny w powołanych wyżej wyrokach.

Zdaniem Sądu porównania między funduszami należy dokonać w szerszym zakresie niż to uczynił organ. Przede wszystkim należy powtórnie przeanalizować zebrany w sprawie materiał dowodowy i dokonać szczegółowego badania celów i zasad funkcjonowania Podatnika, w szczególności organ odwoławczy zobowiązany będzie odnieść się do faktu, iż z akt sprawy wynika, iż Skarżąca jest spółką członkowską typu non-profit z Nowego Jorku, która wydaje zmienne certyfikaty rentowe przeznaczone do wykorzystania w ramach programów emerytalnych i programów rentowych z odroczonym opodatkowaniem przyjętych przez niezastrzeżone i niedziałające dla zysku instytucje edukacyjne lub badawcze, które są zwolnione z opodatkowania lub które korzystają ze wsparcia publicznego oraz jest zarejestrowaną otwartą spółką zarządzającą inwestycjami zgodnie z ustawą o Spółkach Inwestycyjnych z 1940 r. (k. 1207 akt administracyjnych).

Ponadto, w decyzji organu I instancji wskazano, iż ze złożonych do akt sprawy oświadczeń rejestracyjnych złożonych do amerykańskiej Komisji Papierów Wartościowych i Giełd oraz fragmentów prospektów Spółki wynika, że Skarżąca jest otwartą złożoną zarządzającą spółką inwestycyjną zajmującą się odroczonymi elastycznymi płatnościami różnorodnych umów o renty roczne (wypłacane z polisy) dla podmiotów indywidualnych i grupowych. Celem Funduszu jest zapewnianie świadczeń emerytalnych. Mimo, iż celem Podatnika jest zapewnianie świadczeń emerytalnych, jak wynika z pisma pełnomocnika Strony z dnia 17 września 2012 r., z punktu widzenia prawa amerykańskiego Spółka nie jest funduszem emerytalnym, lecz spółką inwestycyjną (funduszem inwestycyjnym). Celem działalności Spółki jest działalność inwestycyjna, tj. inwestowanie aktywów Spółki w papiery wartościowe i instrumenty finansowe w imieniu inwestorów w celu dążenia do wzrostu kapitału tych inwestorów. Zyski Spółki są następnie rozdystrybuowane jej inwestorom jako świadczenia emerytalne.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ podatkowy mając na uwadze przedstawioną wyżej ocenę prawną, uwzględniającą prowspólnotową wykładnię art. 6 ust. 1 pkt 10 u.p.d.o.p., zobowiązany jest dokonać rzetelnego porównania działalności Skarżącej z funduszami działającymi na podstawie regulacji krajowej (ustawa z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych) dokonując analizy następujących kwestii tj.:

- faktu, iż Skarżąca jest spółką non-profit, która wydaje zmienne certyfikaty rentowe;

- wydane przez Skarżącą certyfikaty rentowe przeznaczone są do wykorzystania w ramach programów emerytalnych i programów rentowych z odroczonym opodatkowaniem przyjętych przez niezastrzeżone i niedziałające dla zysku instytucje edukacyjne lub badawcze, które są zwolnione z opodatkowania lub które korzystają ze wsparcia publicznego;

- Skarżąca jest otwartą złożoną zarządzającą spółką inwestycyjną zajmującą się odroczonymi elastycznymi płatnościami różnorodnych umów o renty roczne (wypłacane z polisy) dla podmiotów indywidualnych i grupowych;

- celem Skarżącej jest zapewnianie świadczeń emerytalnych;

- zyski Spółki rozdystrybuowane jej inwestorom jako świadczenia emerytalne.

W ocenie Sąd, budzi zdziwienie fakt, iż organ podatkowy nie odniósł się choćby do faktu, że Skarżąca jest spółką non-profit, a jej zyski są rozdystrybuowane jej inwestorom jako świadczenia emerytalne, a celem Skarżącej jest zapewnianie świadczeń emerytalnych. Poza zakresem zainteresowania organu podatkowego był również fakt, iż wydane przez Skarżącą certyfikaty rentowe przeznaczone są do wykorzystania w ramach programów emerytalnych i programów rentowych z odroczonym opodatkowaniem przyjętych przez niezastrzeżone i niedziałające dla zysku instytucje edukacyjne lub badawcze.

Sąd podkreśla, iż na żadnym etapie postępowania organ podatkowy rzetelnie nie badał czy Skarżąca prowadząc wskazaną powyżej działalność inwestycyjną wykonuje taką działalność na warunkach równoważnych z tymi, które mają zastosowanie do funduszy inwestycyjnych z siedzibą na terytorium Unii.

Zdaniem Sądu, pojęcie "wykonywanie działalność na warunkach równoważnych z tymi, które mają zastosowanie do funduszy inwestycyjnych z siedzibą na terytorium Unii" należy rozumieć w kontekście zadań zarządzających funduszem polegających na inwestowaniu wpłaconych do funduszu środków w taki sposób, aby osiągnąć jak największy zysk dla uczestników funduszu, przy jednoczesnym ograniczeniu ryzyka inwestycyjnego. Istota funduszy inwestycyjnych opiera się zatem na połączeniu środków (zasobów kapitałowych) indywidualnych inwestorów w celu wspólnego ich inwestowania. Celem funduszy inwestycyjnych nie jest zapewnianie świadczeń emerytalnych, choćby dlatego, że inwestowanie w fundusze inwestycyjne wiąże się z dużym ryzykiem inwestycyjnym po stronie konsumenta (nabywcy jednostek uczestnictwa czy też certyfikatów). Zakończenie inwestowania w funduszu odbywa się poprzez sprzedaż/umorzenie jednostek uczestnictwa, lub przedłożenie certyfikatów do wykupienia przez fundusz albo sprzedaż certyfikatów innym osobom w obrocie wtórnym, a nie poprzez dystrybucję zysków inwestorom jako świadczenia emerytalne. W Polsce tylko fundusze emerytalne są (obok ZUS) elementem systemu emerytalnego.

Należy zauważyć, iż na terenie Polski mogą być dystrybuowane tylko takie fundusze z siedzibą w państwach należących do OECD, które zbywają i odkupują tytuły uczestnictwa na każde żądanie uczestnika oraz stosują zasady lokowania i ograniczenia inwestycyjne takie same jak polskie fundusze inwestycyjne otwarte. Zbywając tytuły uczestnictwa w Polsce, fundusz zagraniczny ma obowiązek bezpłatnie udostępniać uczestnikom w języku polskim prospekt informacyjny, skrót prospektu, roczne i półroczne sprawozdanie finansowe, a także wszelkie informacje, które udostępnia uczestnikom w swoim kraju macierzystym.

Zdaniem Sądu, odwoływanie się przez organ podatkowy wyłącznie do treści obowiązującego obecnie art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. nie jest w pełni prawidłowe, gdyż przepis ten odnosi się do funduszy inwestycyjnych z krajów Unii. Z natury więc rzeczy pomimo pewnych odrębności prawnych i organizacyjnych w każdym kraju członkowskim obowiązuję regulacje zgodne z dyrektywą UCITS, w tym dotyczące systemu nadzoru nad funduszami inwestycyjnymi i ochrony praw inwestorów.

Nie chodzi o to, aby fundusze te były identyczne. Forma organizacyjno-prawna w jakiej działają fundusze również nie może mieć rozstrzygającego znaczenia w sprawie. Stawianie wymogu identyczności nierezydentów z rezydentami może stanowić ukrytą dyskryminację. Regułą bowiem jest, że między poszczególnymi funduszami w różnych krajach zawsze będą istnieć różnice dotyczące szczegółowych rozwiązań, co samo przez się nie stanowi jeszcze o braku porównywalności.

W ocenie Sądu porównanie, jakiego dokonał Dyrektor Izby Skarbowej w W., nie pozwala na sformułowanie tezy, że Skarżąca wykonuje działalność na warunkach nierównoważnych z tymi, które mają zastosowanie do funduszy inwestycyjnych z siedzibą na terytorium Unii.

Jednocześnie organ będzie miał na względzie, że uzyskanie stosownych informacji czy dowodów lub ich zweryfikowanie może wymagać wystąpienia do amerykańskich władz podatkowych, na podstawie art. 23 umowy z dnia 8 października 1974r. między Rządem Rzeczypospolitej Ludowej a Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki o uniknięciu podwójnego opodatkowania i zapobieżeniu uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu, czy art. 4 Konwencji Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) i Rady Europy, podpisanej w Strasburgu w dniu 25 stycznia 1988 r. o wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach podatkowych.

Trzeba przy tym zaznaczyć, że z wyroku TSUE z dnia 10 kwietnia 2014 r. w sprawie Emerging Markets Series of DFA Investment Trust Company przeciwko Dyrektorowi Izby Skarbowej w Bydgoszczy wynika, iż organy podatkowe Stanów Zjednoczonych Ameryki poinformowały, że polskie organy podatkowe rozpoczęły już procedurę wymiany informacji w sprawie, której przedmiot był podobny z przedmiotem niniejszej sprawy (pkt 19 wyroku). Na tę okoliczność zwróciła uwagę również Strona skarżąca.

Organ ponownie oceni, czy otrzymane informacje, czy to od Strony czy w drodze wymiany informacji, umożliwiają zweryfikowanie charakteru działalności Skarżącego funduszu jako porównywalnego z charakterem funduszy inwestycyjnych z siedzibą w Polsce (Unii Europejskiej), oraz czy prowadzi ona działalność w ramach regulacyjnych równoważnych z ramami regulacyjnymi funduszy krajowych, a patrząc szerzej - funduszy inwestycyjnych z siedzibą na terytorium Unii. Porównanie to winno się odnosić do kwestii poruszonych powyżej, a związanych z działalnością Skarżącej jako spółki non-profit, która wydaje zmienne certyfikaty rentowe.

Należy zauważyć, że na podstawie art. 187 § 1 O.p. organ podatkowy jest zobowiązany do zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Normatywną treścią zasady wyrażonej w tym przepisie jest obowiązek organu zebrania wszystkich dowodów niezbędnych do zbudowania podstawy faktycznej rozstrzygnięcia podatkowego oraz obowiązek wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.

Wyczerpujące rozpatrzenie całego materiału nie może polegać na fragmentarycznej ocenie faktów, lecz oznacza dochodzenie do wyjaśnienia stanu faktycznego w sposób dokładny, z uwzględnieniem pełnego kontekstu. Obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego jest ściśle związany z wynikającą z art. 191 Ordynacji podatkowej zasadą swobodnej oceny dowodów. Ocena swobodna powinna być bowiem oparta na wszechstronnej ocenie całości materiału dowodowego. Zdaniem Sądu, organy podatkowe naruszyły powyższe przepisy.

Podkreślić ponadto należy, że ramy prawne wzajemnej pomocy administracyjnej pomiędzy Rzeczypospolitą Polską a Stanami Zjednoczonymi Ameryki, umożliwiające wymianę informacji w zakresie stosowania przepisów podatkowych, wynikają w szczególności z art. 23 umowy z dnia 8 października 1974 r. między Rządem Rzeczypospolitej Ludowej a Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki o uniknięciu podwójnego opodatkowania, a także z art. 4 Konwencji Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) i Rady Europy, podpisanej w Strasburgu w dniu 25 stycznia 1988 r. o wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach podatkowych. Rzeczą organu podatkowego jest ustalenie, czy otrzymane informacje umożliwiają zweryfikowanie, czy charakter Spółki inwestycyjnej z siedzibą w Stanach Zjednoczonych Ameryki zajmującej się odroczonymi elastycznymi płatnościami różnorodnych umów o renty roczne (wypłacanych z polisy) dla podmiotów indywidualnych i grupowych jest porównywalny z charakterem funduszy inwestycyjnych z siedzibą w Polsce.

Mając powyższe uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. O kosztach sądowych postanowiono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 4 p.p.s.a.