Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 37/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2022-05-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 1 pkt 1a-b
journal: Dz.U. 2016 poz 716
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Dagmara Stankiewicz - Rajchman, Sędziowie: sędzia WSA Piotr Kieres, asesor WSA Iwona Solatycka (sprawozdawca ), , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 31 maja 2022 r. . sprawy ze skargi A. S.A. z/s w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy z dnia 11 października 2021 r., nr SKO/PO-413/212/2021 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2016 r. oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Przedmiotem postępowania jest skarga A. S.A. w W. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 11 października 2021 r. nr SKO/PO-413/212/2021, utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza B. nr FB.3120.5.3A.2020 z dnia 29 czerwca 2021 r. w przedmiocie określenia A S. A. w W. wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2016 r. w kwocie 519.971,00 zł.

- Przebieg postępowania przed organami:

W dniu 28 stycznia 2016 r. spółka złożyła deklarację na podatek od nieruchomości, w której zadeklarowała do opodatkowania:

• grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. 2.353,75 m2,

• grunty pozostałe o pow. 10.764,25 m2,

• budynki mieszkalne o pow. 1.711,96 m2,

• budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. 866,04 m2,

• budynki pozostałe o pow. 261,00 m2,

• budowle o wartości 11.526,00 zł.

Jednocześnie, jak to podkreślił organ I instancji, podatnik zadeklarował jako zwolnione z opodatkowania grunty o pow. 704.140,00 m2, (w tym 583.229,00 m2 objętych umową [...]) oraz budowle o wartości 181.170,39 zł. Jako podstawę zwolnienia spółka wskazała art. 7 ust. 1 pkt 1 a i b ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 716 ze zm. dalej upol.)

Następnie organ I instancji stwierdził, że w dniu 5 września 2016 r. do organu podatkowego wpłynęła korekta deklaracji na podatek od nieruchomości obowiązująca od czerwca 2016 r. W skorygowanej deklaracji podatnik wykazał:

• grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. 2.353,75 m2,

• grunty pozostałe:

o w okresie od stycznia do maja o pow. 10.764,25 m2, o w okresie od czerwca do grudnia o pow. 10.852,25 m2,

• budynki mieszkalne o pow. 1.711,96 m2,

• budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. 866,04 m2,

• budynki pozostałe o pow. 261,00 m2,

• budowle o wartości 11.526,00 zł.

Dodatkowo, podatnik zadeklarował jako zwolnione z opodatkowania: grunty o pow. 704.076,00 m2, (w tym 270.697,00 m2 objętych umową [...]) oraz - budowle o wartości 181.170,39 zł. Jako podstawę zwolnienia spółka wskazała art. 7 ust. 1 pkt 1 a i b UPiOL.

Następnie organ I instancji wskazał, że w dniu 12 października 2016 r. do organu wpłynęła korekta deklaracji na podatek od nieruchomości za 2016 r., w której podatnik wykazał:

• grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. 2.353,75 m2,

• grunty pozostałe:

o w okresie od stycznia do maja o pow. 10.764,25 m2, o w okresie od czerwca do września o pow. 10.852,25 m2, o w okresie od października do grudnia o pow. 9.068,25 m2,

• budynki mieszkalne o pow. 1.711,96 m2,

• budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. 866,04 m2,

• budynki pozostałe o pow. 261,00 m2,

• budowle o wartości 11.526,00 zł.

Dodatkowo, podatnik zadeklarował jako zwolnione z opodatkowania: grunty o

pow. 704.076,00 m2, (w tym 270.697,00 m2 objętych umową [...]) oraz budowle o wartości 181.170,39 zł. Jako podstawę zwolnienia spółka wskazała art. 7 ust. 1 pkt 1 a i b UPiOL.

Natomiast wymiar podatku objął

• grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej:

o od stycznia do maja o pow. 555.053,81 m2 x 0,89 zł = 205.832,45 zł, o od czerwca do grudnia o pow. 554.989,81 m2 x 0,89 zł = 288.132,21 zł

• grunty pozostałe: o od stycznia do maja o pow. 7.851,19 m2 x 0,38 zł = 1.243,11 zł, o od czerwca do grudnia o pow. 7.915,19 m2 x 0,38 zł = 1.754,53 zł

• budynki mieszkalne o pow. 1.711,96 m2 x 0,75 zł = 1.283,97 zł,

• budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. 866,04 m2 x 22,86 zł = 19.797,67 zł,

• budynki pozostałe o pow. 261,00 m2 x 6,50 zł = 1.696,50 zł,

• budowle o wartości 11.525,00 zł x 2% = 230,50 zł.

Różnica między zadeklarowanym przez stronę rozliczeniem podatku, a przyjętym w rozstrzygnięciu Burmistrza B. związana była m. in. z przyjęciem do opodatkowania jako grunty związane z działalnością gospodarczą, oprócz działek zadeklarowanych przez Spółkę, gruntów związanych ze zlikwidowanym odcinkiem linii kolejowej [...] B.-P. oraz nieprzejezdnym odcinkiem linii kolejowej nr [...] K.-B., tj. oznaczone w ewidencji gruntów symbolem "Tk" działki gruntu nr [...], [...], [...] obręb W., nr [...] obręb Ś., nr [...], [...], [...] (od czerwca działka nr [...]), [...] obręb B. [...], [...] obręb S., nr [...] obręb W.(1), nr [...], [...] obręb W.(2) oraz leżące poza pasem działki nr [...] obręb W., nr [...] obręb B. oraz nr [...] i [...] obręb S. Powyższe grunty Spółka objęła zwolnieniem na podstawie przepisu art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

W uzasadnieniu wydanej decyzji Burmistrz B. uznał, że w zakresie możliwości zastosowania do przedmiotowych działek zwolnienia z podatku od nieruchomości, regulowanego przepisem art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, zwolnienie to nie ma zastosowania, albowiem linia kolejowa nr [...] na odcinku B.-P., tj. od km [...] do km [...] została zlikwidowana decyzją Ministra Infrastruktury z dnia 7 września 2005 r., nr FK-4951-01/05, natomiast na odcinku K.-B. od ok. [...] km do [...] km jest linią nieprzejezdną. Organ I instancji wyjaśnił, że w wyniku przeprowadzonych oględzin ustalono, że linia kolejowa nr [...] na odcinku K.-B. jest linią nieprzejezdną z ubytkami w układzie torowym. Droga kolejowa nie posiada ciągłości nawierzchni szynowej. Przejazdy kolejowe w miejscach przecięcia linii kolejowej z drogami zostały zaasfaltowane lub zasypane piaskiem. Obszar linii kolejowej nr [...] na terenie Gminy B. porośnięty jest gęstą roślinnością, (trawami, krzewami, młodymi drzewami). Ponadto wskazano, że według wyjaśnień podatnika z dnia 20 stycznia 2021 r. na odcinku linii kolejowej nr [...] w kilometrażu od [...] do [...] ruch pociągów został zawieszony, a w latach 2015-2016 spółka nie przeprowadzała oględzin stanu technicznego obiektów położonych na terenie Gminy B., do czego była zobowiązana Instrukcją o dozorowaniu linii kolejowych [...] B S. A. Zdaniem organu prowadzenie ruchu kolejowego w oparciu o przedmiotowe odcinki linii kolejowej w 2016 r. nie było możliwe. W konsekwencji, organ uznał, że w przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia z linią kolejową, lecz z gruntami po zlikwidowanej, a częściowo nieczynnej linii kolejowej.

Organ wskazał, że zwolnienie z podatku od nieruchomości dla infrastruktury kolejowej w 2016 r. dotyczyło wyłącznie gruntów zajętych pod budowle infrastruktury kolejowej, a dodatkową przesłanką nabycia prawa do zwolnienia podatkowego był m. in. obowiązek udostępnienia przez zarządcę infrastruktury licencjonowanemu przewoźnikowi kolejowemu. W ocenie organu podatkowego, także ta przesłanka nie została spełniona gdyż udostępnienie może dotyczyć wyłącznie istniejącej infrastruktury kolejowej. Natomiast z uwagi na fakt, iż część linii kolejowej nr [...] została zlikwidowana, a część linii jest nieprzejezdna, nie mogło następować jej udostępnienie. Burmistrz stwierdził ponadto, że zarządzana przez zarządcę infrastruktury linia kolejowa, która podlega udostępnieniu musi zapewniać jej bezpieczną i ciągłą eksploatację. Tymczasem linia kolejowa nr [...] M.-B. (M.(1)) na odcinku zlokalizowanym na terenie gminy jest linią w części nieprzejezdną oraz w części zlikwidowaną. Zatem, w ramach tej linii kolejowej nie mogła istnieć żadna przesłanka do objęcia zwolnieniem z przepisu art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

W zakresie zastosowania stawki opodatkowania, organ podatkowy I instancji dokonał oceny materiału dowodowego oraz wykładni art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych przy uwzględnieniu wniosków płynących z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 lutego 2021 r. SK 39/19 i uznał że sporne grunty są związane z pozarolniczą działalnością gospodarczą. W uzasadnieniu wydanej decyzji Burmistrz B. w sposób szczegółowy uzasadnił swoje stanowisko w kontekście możliwości wykorzystania ww. przedmiotów opodatkowania w prowadzonej przez spółkę działalności gospodarczej, które uzasadnia opodatkowanie spornych gruntów najwyższą stawką podatkową.

Jednocześnie organ podatkowy wskazał, że spółka opodatkowała podatkiem od nieruchomości stawką dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą działki gruntu: nr [...] obręb K.(1) o pow. 1.883 m2, [...] S. o pow. 61 m2, [...] obręb W.(2) o pow. 63,81 m2, nr [...] obręb B. [...] o pow. 260 m2, [...] obręb B. [...] o pow. 135,94 m2. Zdaniem organu podatkowego taki sposób opodatkowania przedmiotowych gruntów należy uznać za nieprawidłowy w zakresie działek nr [...] obręb K.(1), nr [...] oraz [...] obręb B. [...], na których posadowione są budynki mieszkalne. Grunty te, zgodnie z przepisem art.la ust. 2a pkt 1 należało opodatkować według stawki dla gruntów pozostałych.

Szczegółową kalkulację sposobu opodatkowania podatkiem od nieruchomości organ I instancji przedstawił w tabeli stanowiącej załącznik nr 1 do wydanej decyzji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Legnicy, po rozpatrzeniu odwołania A S. A., decyzją z dnia 11 października 2021 r. nr SKO/PO-413/212/2021, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W jej uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji iż w odniesieniu do działek gruntu nr [...], [...], [...] obręb W., nr [...] obręb Ś., nr [...], [...], [...] (od czerwca działka nr [...]), [...] obręb B. [...], [...] obręb S., nr [...] obręb W.(1), nr [...], [...] obręb W.(2) oraz leżących poza pasem działek nr [...] obręb W., nr [...] obręb B. oraz nr [...] i [...] obręb S. położonych w Gminie B. nie mogło mieć zastosowanie zwolnienie przewidziane w art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Powyższe związane jest z faktem likwidacji części linii kolejowej nr [...] M.- M.(1) od km [...] do km [...], tj. na długości [...] km oraz zawieszeniem przewozów kolejowych na odcinku od kin [...] do km [...] (tj. na odcinku K.-B.).

Organ odwoławczy uznał, że, po wydaniu decyzji w sprawie wyrażenia zgody na likwidację linii kolejowej mamy do czynienia z budowlą i gruntem pozostającym po likwidacji linii kolejowej. W tym stanie rzeczy na linii tej brak jest możliwości dokonywania przewozów, a przeszkoda ta ma charakter trwały. Ponadto uznano, że w przedmiotowej sprawie nie będzie miało zastosowanie również zwolnienie przewidziane w art. 7 ust. 1 a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Natomiast w odniesieniu do linii kolejowej nr [...] na odcinku od km [...] do km [...] organ odwoławczy uznał, że odcinek ten był nieprzejezdny pod względem możliwości technicznych prowadzenia ruchu, jak i gotowości tego odcinka do udostępniania, linia kolejowa na tym odcinku posiada bowiem status linii wyłączonej z ruchu pasażerskiego i towarowego, a jej stan nie pozwalał na wykonywanie przewozów kolejowych.

Organ odwoławczy podzielił również stanowisko Burmistrza, że sporne grunty należało opodatkować, stawką podatku od nieruchomości wynikającą z przepisu art. 5 ust, 1 pkt 1 lit a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, tj. stawką właściwą dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Strona zaskarżyła przedmiotową decyzję, zarzucając naruszenie materialnego prawa podatkowego oraz przepisów postępowania podatkowego, które miało istotny wpływ na rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy, w szczególności:

1. art. 120, art. 121, art. 122, art. 180, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej, poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności w sprawie, nieprzeprowadzenie dowodów na okoliczności istotne do rozstrzygnięcia sprawy, przeprowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie do organów podatkowych oraz przez nierozpoznanie całości materiału dowodowego w sposób wyczerpujący i w konsekwencji błędne ustalenie stanu faktycznego;

2. art. 210 § 1 pkt 6 w związku z art. 191 Ordynacji podatkowej z powodu wadliwości sporządzonego uzasadnienia faktycznego i prawnego, z uwagi na brak wyczerpującego rozpatrzenia całości materiału dowodowego sprawy i wszechstronnej oceny dowodów;

3. art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej polegające na braku należytego wyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zasadności przesłanek, którymi kierował się organ wydając decyzje o utrzymaniu zaskarżonej decyzji podatkowej w mocy, w sytuacji gdy przepis ten nakazuje organowi administracyjnemu sporządzenie uzasadnienia w sposób wyjątkowo staranny, tak aby strona miała pełną wiedzę co do przesłanek zastosowania określonych w rozstrzygnięciu przepisów;

4. art. 2 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych przez pominięcie tych przepisów w sprawie i uznanie, że grunt związany z linią kolejową stanowi odrębny przedmiot opodatkowania a nie budowla linia kolejowa, na którą składają się tory kolejowe oraz grunt zajęty pod te tory, a także przyległy pas gruntu oraz budynki, budowle i urządzenia przeznaczone do prowadzenia ruchu kolejowego wraz z zajętymi pod nie gruntami;

5. art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez przyjęcie, że grunty oznaczone symbolem "TK" podlegają opodatkowaniu, mimo że są zajęte przez drogi publiczne;

6. art. 21 ust. 1 i 2 oraz art. 26 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, w związku z art. 2 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, przez bezkrytyczne przyjęcie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, mimo zgłaszanych przez skarżącą zastrzeżeń, że część spornych gruntów zastała zajęta przez drogi publiczne i ogólnodostępne;

7. art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez jego błędną wykładnię wyrażającą się w uznaniu, że sam fakt posiadania nieruchomości przez skarżącą decyduje o podwyższonej stawce podatku, a nie możliwość wykorzystania nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej;

8. art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) i b) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez jego niezastosowanie w sprawie, w sytuacji gdy część spornych gruntów jest elementem infrastruktury oraz wchodzą w skład linii kolejowej i stanowią element linii kolejowej nr [...].

Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi podtrzymując w całości, argumenty z zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.

Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137, ze zm.; dalej: p.u.s.a.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na mocy art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329, ze zm.; dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, które to ograniczenie nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie.

Skarga w niniejszej sprawie nie podlegała uwzględnieniu, gdyż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.

W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego. W ocenie Sądu wbrew twierdzeniu Strony organy podatkowe podjęły niezbędne czynności dowodowe i zgromadziły materiał uprawniający do wydania decyzji. Przebieg postępowania i zgromadzony materiał wskazują również, że Strona miała możliwość przedkładania dowodów i miała zapewniony udział w postępowaniu. W ocenie Sądu postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone z zachowaniem reguł wynikających z art. 120, art. 121, art. 122, art..180, i art. 187 O.p., a wyprowadzone przez organy podatkowe wnioski w zakresie oceny materiału dowodowego należy uznać za trafne i nie przekraczające granic swobodnej oceny dowodów, wyrażonej w art. 191 O.p

Sąd uznaje, że w przeprowadzonym postępowaniu zakończonym w drugiej instancji zaskarżoną decyzją honorowane były przez organy zasady: legalizmu, postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, prawdy obiektywnej, zupełności zebranego materiału dowodowego oraz jego oceny, a także konstrukcji decyzji. Sąd uznaje tym samym za pozbawione realnych podstaw postawione w skardze zarzuty odnoszące się do naruszenia przepisów postepowania.

Mając zaś na uwadze zarówno zasadę prawdy obiektywnej z art. 122 O.p., zupełności postępowania dowodowego z art. 187 § 1 O.p. oraz poczynione starania celem pozyskania materiału dowodowego, w tym wystosowywane wezwania do Spółki, Sąd uznaje, zebrany w sprawie materiał dowodowy za wystarczającą podstawę ustalonego stanu faktycznego. Ów materiał dowodowy został również oceniony przez organy bez przekroczenia ram zasady swobodnej oceny dowodów z art. 191 O.p., a niezadowolenie z takiej oceny organu - przedstawionej w decyzji, nie może stanowić samo w sobie wady takiej oceny. W opinii Sądu ocena odzwierciedlona w treści zaskarżonej decyzji nie ma znamion oceny dowolnej. Również analiza konstrukcji formalnej i merytorycznej decyzji SKO nie doprowadziła składu orzekającego do stwierdzenia wad formalnych, czy też merytorycznych tego rozstrzygnięcia, które odpowiada wymogom przewidzianym w art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p.

Odnosząc się natomiast do zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego wskazać należy, co następuje:

W pierwszej kolejności należy wskazać, że kwestię przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości reguluje art. 2 ust. 1 u.p.o.l., który wskazywał (w brzmieniu obowiązującym w 2016 r.) na objęcie opodatkowaniem podatkiem od nieruchomości wymienionych w tym przepisie nieruchomości i budowli tzn.: 1) grunty; 2) budynki lub ich części; 3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

W myśl art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 199 lr. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2016, poz. 716 z późn. zm. - tj. w brzmieniu jakie obowiązywało w 2016 r.) zwalnia się od podatku od nieruchomości budowle wchodzące w skład infrastruktury kolejowej w rozumieniu przepisów o transporcie kolejowym oraz zajęte pod nie grunty, jeżeli:

a. zarządca infrastruktury jest obowiązany do jej udostępniania licencjonowanym przewoźnikom kolejowym, lub

b. są przeznaczone wyłącznie do przewozu osób, wykonywanego przez przewoźnika kolejowego, który równocześnie zarządza tą infrastrukturą bez udostępniania jej innym przewoźnikom, lub

c. tworzą linie kolejowe o szerokości torów większej niż 1 435 mm.

Z kolei według art. 7 ust. 1a ustawy zwolnienie obejmuje grunty, budynki i budowle pozostałe po likwidacji linii kolejowych lub ich odcinków - do czasu przeniesienia ich własności lub prawa użytkowania wieczystego - nie dłużej jednak niż przez 3 lata od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym stała się ostateczna decyzja lub weszło w życie rozporządzenie, wyrażające zgodę na likwidację linii lub ich odcinków, wydane w trybie przewidzianym w przepisach o transporcie kolejowym - z wyjątkiem zajętych na działalność inną niż działalność, o której mowa w przepisach o transporcie kolejowym.

Z akt sprawy wynika, że na mocy decyzji Ministra Infrastruktury z dnia 7 września 2005 r. nr FK-4951-01/05, podjętej na podstawie art. 9 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. Nr 86, poz. 789 z póżn. zm.), zlikwidowano część linii kolejowej nr [...] M.-M.(1) od km [...] do km [...], tj. na długości [...] km. Po wydaniu decyzji w sprawie wyrażenia zgody na likwidację linii kolejowej bądź jej części mamy zatem do czynienia z budowlą i gruntem pozostającym po likwidacji linii kolejowej.

Powyższe oznacza, jak słusznie uznał organ, że wskazane przedmioty opodatkowania nie korzystają więc ze zwolnienia z opodatkowania na podstawie przepisu art. 7 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. W tym stanie rzeczy na linii tej brak jest możliwości dokonywania przewozów, a przeszkoda ta ma charakter trwały.

Należy też podkreślić, że w przedmiotowej sprawie nie będzie miało również zastosowanie zwolnienie przewidziane w art. 7 ust. 1 a ustawy, bowiem zwolnienie to ma charakter okresowy, tj. nie może być dłuższe niż 3 lata od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym stała się ostateczna decyzja lub weszło w życie rozporządzenie, na mocy których to aktów zlikwidowano linię (odcinek). Słusznie zauważył organ, że przedmiotowy przepis wszedł w życie od dnia 1 stycznia 2008 r., a zatem zwolnienie w nim uregulowane może być stosowane w odniesieniu do linii zlikwidowanych na podstawie decyzji lub rozporządzenia, które zaczęły obowiązywać po dniu 1 stycznia 2008 r. Nie może ono być stosowane do linii zlikwidowanych wcześniej, np. w 2007 r. (por. L. Etel, Podatek od nieruchomości - komentarz, Lex 2012). Tymczasem ww. odcinek przedmiotowej linii kolejowej został zlikwidowany w roku 2005.

Analizując natomiast możliwość zastosowania zwolnienia podatkowego, wynikającego z art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wobec działek gruntów związanych z linią kolejowa nr [...], na której zostały zawieszone przewozy kolejowe, należy zwrócić uwagę, że w art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych mowa jest o zwolnieniu od podatku budowli wchodzących w skład infrastruktury kolejowej oraz zajętych pod nie gruntów, jeżeli zarządca infrastruktury jest obowiązany do jej udostępniania licencjonowanym przewoźnikom kolejowy. W ocenie sądu zauważyć należy, że zarządzana przez zarządcę infrastruktura kolejowa, która podlega udostępnianiu musi spełniać wymogi pozwalające na jej bezpieczną i ciągłą eksploatację w każdym czasie.

Z akt sprawy natomiast wynika, że linia kolejowa na tym odcinku była linią nieczynną, z zawieszonymi przewozami kolejowymi. Przesłanką zwolnienia z art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l. jest udostępnianie linii. Linię na której ruch jest od wielu lat zawieszony, nie jest ujęta w rozkładzie jazdy, nie jest zdatna do prowadzenia przewozów, a maksymalna prędkość techniczna wynosi 0km/h nie można uznać ani za udostępnianą ani za gotową do udostępnienia i w konsekwencji objętą zwolnieniem, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Nie jest możliwym wywodzenie udostępniania (gotowości do udostępnienia) takich linii, których stan zagraża bezpieczeństwu.

Odnosząc się natomiast do uchwały Zarządu Województwa Dolnośląskiego nr 2199/V/16 z dnia 17 maja 2016 r. w sprawie wyrażenia woli przejęcia odcinków linii kolejowych położonych w granicach województwa dolnośląskiego, m. in. linii kolejowej nr [...], słusznie organ uznał, że uchwała ta jest jedynie deklaracją bez wpływu na ustalony w toku postępowania stan faktyczny sprawy.

Sąd wskazuje, że zarówno zlikwidowana linia kolejowa, jak również linia kolejowa, która jest nieprzejezdna z uwagi na swój stan techniczny nie podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości jako budowla. Taki stan rzeczy nie wyklucza jednak możliwości opodatkowania pozostałych po niej gruntów, które stanowią odrębny przedmiot opodatkowania. Stąd, wyrażony w skardze, zarzut naruszenia 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych uznać należy za nieuzasadniony.

Za nieuzasadniony należy uznać również zarzut naruszenia przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 powołanej ustawy. Odnosząc się do stawki jaka będzie miała zastosowanie wskazać należy, że na mocy art. 9 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 25 czerwca 2016 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 1045) przepis art.1a ust 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych otrzymał brzmienie, z którego wynika, że pod wskazanym pojęciem należy rozumieć - grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z zastrzeżeniem ust. 2a. Na mocy wymienionej ustawy do art. 1a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych dodano ust. 2a, w myśl którego do gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej nie zalicza się:

1) budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami;

2) gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i d;

3) budynków, budowli lub ich części, w odniesieniu do których została wydana decyzja ostateczna organu nadzoru budowlanego, o której mowa w art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409, z późn. zm.), lub decyzja ostateczna organu nadzoru górniczego, na podstawie której trwale wyłączono budynek, budowlę lub ich części z użytkowania.

W świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 24 lutego 2021 r., SK 39/19, należy zweryfikować dotychczasowe stanowisko, że sam fakt posiadania nieruchomości przez przedsiębiorcę lub osobę prowadzącą działalność gospodarczą, przesądza o związku tej nieruchomości z prowadzeniem działalności gospodarczej w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Zawarta w sentencji tego wyroku wypowiedź Trybunału odnosi się do gruntów, budynków i budowli będących w posiadaniu wszystkich przedsiębiorców lub innych podmiotów prowadzących działalność gospodarczą, bez względu na formę prawną. Powstaje oczywiście problem doprecyzowania "związku" nieruchomości z prowadzeniem działalności gospodarczej, który - jak wskazał Trybunał - nie może opierać się na samym fakcie posiadania nieruchomości przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą. Zdaniem Sądu, związek ten powinien być oparty na faktycznym lub nawet potencjalnym wykorzystywaniu nieruchomości w działalności gospodarczej. Grunty, budynki i budowle, będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, które choćby pośrednio lub w ograniczonym zakresie służą lub mogą służyć do prowadzenia działalności gospodarczej tego podmiotu, są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.

W świetle tych uwag oraz ustaleń faktycznych organy podatkowe prawidłowo oceniły, że posiadane przez Spółkę grunty związane są z prowadzoną działalnością gospodarczą. Spółka jest przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 4 u.p.o.l., przy czym związek spornych nieruchomości z działalnością gospodarczą Spółki nie zasadza się na samym fakcie ich posiadania przez przedsiębiorcę, ale także na możliwości ich wykorzystania w działalności gospodarczej. Należy zauważyć, że zgodnie z dołączonym do akt odpisem KRS, zakres zgłoszonej działalności Spółki jest bardzo szeroki. To między innymi kupno i sprzedaż nieruchomości, a także wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi. Jak już wspomniano, z przyjętego przez organy podatkowe stanu faktycznego wynika, że skarżąca Spółka przekazała grunty do odpłatnego korzystania B S.A. Zatem już ta okoliczność powoduje związanie gruntów z prowadzoną działalnością gospodarczą. Niezależnie od tego sporne grunty zostały ujęte w wykazie środków trwałych, są częścią przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 55 (1) k.c. i fakt, że w danym momencie nie są wykorzystywane do wykonywania przewozów kolejowych, nie zmienia ich zasadniczego przeznaczenia, czyli prowadzenia działalności gospodarczej w ramach przedsiębiorstwa. Tym samym zarzuty w tym zakresie są bezzasadne.

Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz art. 21 ust. 1 Prawo geodezyjne i kartograficzne w związku z art. 2 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, wskazać należy, że w myśl art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają grunty zajęte pod pasy drogowe dróg publicznych w rozumieniu przepisów o drogach publicznych oraz zlokalizowane w nich budowle - z wyjątkiem związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż eksploatacja autostrad płatnych. Słusznie uznało Kolegium, że, przedmiotowe grunty nie mogły zostać uznane za drogi publiczne, bowiem właścicielem gruntu, na którym według strony posadowione są drogi jest Skarb Państwa, a zatem sporne drogi nie mogły zostać zaliczone do żadnej z ww. kategorii dróg publicznych (gminnych, powiatowych czy wojewódzkich), gdyż nie stanowią własności jednostki samorządu terytorialnego. Właścicielem gruntu, na którym posadowione są drogi jest Skarb Państwa, sporne grunty znajdują się w użytkowaniu wieczystym Spółki.

Niezależnie od powyższego wskazać również należy, że z brzmienia art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wynika, iż wyłączeniu z opodatkowania podatkiem od nieruchomości podlegają jedynie grunty zajęte pod pasy drogowe dróg publicznych w rozumieniu przepisów o drogach publicznych oraz zlokalizowane w nich budowle, z wyjątkiem związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż eksploatacja autostrad płatnych. Natomiast jak to wynika z wpisu do KRS, spółka nie prowadzi działalności w zakresie eksploatacji autostrad płatnych, co oznacza że sporne grunty związane były z prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż eksploatacja autostrad płatnych.

Tym samym prawidłowo uznał organ, że nie było możliwe zastosowanie wyłączenia od opodatkowania, przewidzianego w art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Istotnym dla zweryfikowania zasadności opodatkowania gruntów jest analiza danych pochodzących z ewidencji gruntów i budynków. Sklasyfikowanie gruntów ma podstawowe znaczenie w kontekście prawidłowego wymiaru podatku, co wynika z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2021 r., poz. 922), zgodnie z którym podstawę wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Jak ustalono w toku prowadzonego postępowania podatkowego działki nr [...], [...] obręb B. [...], nr [...], [...], [...] i [...] obręb W., nr [...] i [...] obręb W.(2), nr [...] obręb W.(1), nr [...] obręb Ś. sklasyfikowane zostały w ewidencji gruntów jako "Tk" - tereny kolejowe, a nie jako "dr" - drogi. Tym samym, grunty te jako związane z prowadzeniem działalności gospodarczej (grunty pozostałe po zlikwidowanej oraz wyłączonej z ruchu linii kolejowej nr [...]) należało opodatkować stawką najwyższą.

Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę w całości.

Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 p.p.s.a.