Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1134/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-12-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Marek Krawczak (spr.), Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Protokolant specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi Ś. (...) w K. na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia (...) stycznia 2019 r. nr (...) w przedmiocie odmowy przyznania środków finansowych na realizację projektu; oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia .... stycznia 2019 r., nr ....., Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego odmówił przyznania ....... Uniwersytetowi Medycznemu w K. środków finansowych na realizację projektu pt. "Podniesienie doskonałości naukowej ..... Uniwersytetu Medycznego w K." w ramach programu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego pod nazwą "Regionalna Inicjatywa Doskonałości". Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

Śląski Uniwersytet Medyczny w K. w dniu .... sierpnia 2018 r. złożył wniosek pt.: "Podniesienie doskonałości naukowej Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w K.". Wniosek został złożony w ramach programu "Regionalna Inicjatywa Doskonałości" ogłoszonego na podstawie komunikatu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 19 stycznia 2018 r. (M. P. 2018, poz. 120). Ocenę merytoryczną wniosku przeprowadził Zespół interdyscyplinarny do spraw projektów zgłoszonych do programu pod nazwą "Regionalna Inicjatywa Doskonałości", powołany przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego na podstawie art. 52 ust. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki (Dz.U. z 2018 r. poz. 87, dalej jako: "u.z.f.n.").

Zgodnie z "Ogłoszeniem o konkursie" z dnia 21 marca 2018 r. na finansowanie projektów w ramach programu "Regionalna Inicjatywa Doskonałości", ocena wniosków skierowanych do konkursu dokonywana jest w dwóch etapach obejmujących ocenę formalną i ocenę merytoryczną. Do oceny merytorycznej kierowane są wyłącznie wnioski spełniające wymagania formalne. Ocena merytoryczna wniosku polega na merytorycznej weryfikacji wniosku i rekomendacji co do zasadności udzielenia wsparcia w ramach programu we wnioskowanej kwocie.

Zespól dokonuje oceny wniosków uwzględniając kryteria określone w art. 13b ust. 1 u.z.f.n. oraz: zgodność celów projektu, określonych we wniosku z celami określonymi w komunikacie; oczekiwane efekty realizacji projektu; znaczenie realizacji proponowanego projektu dla rozwoju międzynarodowej współpracy w zakresie nauki; poprawność wskaźników stopnia realizacji zakładanych celów, w szczególności ich adekwatność do pomiaru realizacji tych celów oraz mierzalność i możliwość sprawozdawania w raportach rocznych i końcowym; poziom naukowy lub artystyczny oszacowany na podstawie nie więcej niż 20 najważniejszych osiągnięć naukowych lub twórczych we wskazanych, zgodnie z pkt 1.3, dyscyplinach w okresie od 2015 r.; celowość i adekwatność planowanych zadań oraz kosztów ich realizacji.

Stosownie do pkt. 4.9. "Ogłoszenia o konkursie" w każdej z grup nauk środki finansowe może otrzymać nie więcej niż jedna uczelnia, posiadająca siedzibę w regionie, o którym mowa w części II ust. 1 pkt 2 komunikatu. W regionie ś. w grupie nauk o życiu złożone zostały wnioski uczelni: Akademia Wychowania Fizycznego im. ..... w K. oraz ...... Uniwersytet Medyczny w K., którym Zespół interdyscyplinarny do spraw projektów zgłoszonych do programu pod nazwą "Regionalna Inicjatywa Doskonałości" przyznał kolejno następującą liczbę punktów: 160 oraz 106 w skali 0-200 pkt.

Następnie Zespół przedłożył Ministrowi listę rankingową uczeni, stanowiącą rekomendację do wydania decyzji o przyznaniu albo odmowie przyznania środków finansowych. Stosownie do pkt 4.7 "Ogłoszenia o konkursie", Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego na podstawie rekomendacji przedstawionej przez Zespół, wydaje decyzję o odmowie przyznania środków finansowych na projekty, które nie uzyskały rekomendacji Zespołu.

W związku z powyższym w dniu 4 stycznia 2019 r. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego, na podstawie: art. 26 ust. 1 i art. 13 ust. 1 u.z.f.n., Komunikatu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 19 stycznia 2018 r. o ustanowieniu programu pod nazwą "Regionalna Inicjatywa Doskonałości" (M. P. 2018, poz. 120) w związku z art. 315 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. 2018 r. poz. 1669) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej: "k.p.a."), wydał decyzję odmawiającą przyznania środków finansowych na realizację projektu.

Na powyższe ...... Uniwersytet Medyczny w K. wniósł w dniu 8 lutego 2019 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie o kosztach postępowania wg norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

1. naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w szczególności poprzez brak ustalenia okoliczności przemawiających za tym, że Skarżący spełnia kryteria merytoryczne wskazane w ogłoszeniu o konkursie;

2. naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie przejawiającej się odmową przyznania środków finansowych;

3. naruszenie art. 80 w związku z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez na nieprawidłowym sporządzeniu uzasadnienia zaskarżonej decyzji polegające na nie zamieszczeniu w decyzji uzasadnienia faktycznego decyzji, które powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a tym samym brak wskazania z jakich powodów, w oparciu o jakie kryteria organ odmówił przyznania Wnioskodawcy środków finansowych.

Skarżący w uzasadnieniu skargi podniósł, iż organ nie wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w jaki sposób dokonał oceny złożonego wniosku, a tym samym które kryteria określone w art. 13 b ust. 1 u.z.f.n. oraz kryteria wskazane w pkt 4.6 pkt 1-6 Ogłoszenia o konkursie na realizacje programu pod nazwą "Regionalna Inicjatywa Doskonałości" nie zostały przez wnioskodawcę spełnione. Organ także nie wyartykułował przyczyn ani podstaw przyznania drugiemu z uczestników postępowania konkursowego 160 punktów. Wszelkie działania podjęte przez organy w granicach danej sprawy powinny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu faktycznym decyzji, stanowiącym swego rodzaju "sprawozdanie" organu z działań podjętych w ramach postępowania dowodowego w zakresie ustalenia stanu faktycznego, podlegającego następnie ocenie przez pryzmat przepisu prawa materialnego mającego zastosowanie w danej sprawie.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu odpowiedzi stwierdził, iż zaskarżona decyzja nie zawiera pogłębionej argumentacji, przemawiającej za odmową przyznania środków finansowych na projekt zgłoszony przez Skarżącą. Należy jednak podnieść, że dysproporcja przyznanych punktów była znaczna. Skarżąca otrzymała o 54 pkt mniej, niż uczelnia zakwalifikowana do finansowania. Na ocenę niniejszej sprawy ma również wpływ brak możliwości zmiany zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 169 pkt 4 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2018 r. poz. 1669, z późn. zm.) ustawa z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki (Dz.U. z 2018 r. poz. 87) utraciła moc. Środki finansowe, w zdecydowanej większości, były przyznawane wyłącznie do dnia 31 grudnia 2018 r., zgodnie z art. 315 ust. 3 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Po tym dniu brak jest możliwości rozstrzygnięcia sprawy zgodnie z wolą Skarżącej

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Na wstępie zauważyć należy, że merytoryczna ocena wniosku o sfinansowanie projektu "Podniesienie doskonałości naukowej Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach" w ramach programu "Regionalna Inicjatywa Doskonałości", podjęta została w oparciu o kryteria wyboru określone w art. 13b ust. 1 u.z.f.n. Na podstawie art. 52 ust. 1 pkt 1 u.z.f.n. przekazana Zespołowi interdyscyplinarnemu, powołanemu zgodnie z art. 52 ust. 1 zarządzeniem Ministra. W oparciu o opinię przedstawioną przez ww. Zespół, Minister wydaje decyzję o przyznaniu (bądź odmowie przyznania) środków na realizację konkretnego projektu. Skoro ustawodawca uznał, że merytoryczna ocena projektów należy do Zespołu, to organ nie powinien w tym zakresie wkraczać w jego kompetencje.

Jak wskazuje się w orzecznictwie ze specyfiki procedury konkursowej wynika bowiem zawężony do przewidzianego w przepisach k.p.a. zakres możliwości zmiany bądź uchylenia decyzji Ministra, ograniczony jedynie do sytuacji stwierdzenia naruszeń "procedury konkursowej lub innych naruszeń formalnych" (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 grudnia 2018 r., sygn. akt V SA/Wa 1196/18).

Podkreślić w tym miejscu trzeba, że organ nie dokonuje na etapie wydawania decyzji weryfikacji oceny merytorycznej w zakresie przyznanych przez Zespół interdyscyplinarny punktów, a jedynie w oparciu o treść przedłożonej mu listy rekomendowanych projektów, opinii dotyczącej danego wniosku, a także biorąc pod uwagę treść przepisów u.z.f.n., Komunikatu, Ogłoszenia o konkursie oraz odpowiednich zarządzeń, zobligowany jest wydać orzeczenie w zakresie zasadności przyznania dofinansowania.

Zdaniem Sądu, organ prawidłowo nie dokonał zatem w zaskarżonej decyzji ponownej oceny merytorycznej wniosku, bowiem żaden przepis mający zastosowanie w sprawie nie upoważniał go do tego. Kwestie merytorycznej oceny wniosku pozostają bowiem poza kompetencjami Ministra określonymi w badanej procedurze.

Ponadto, zauważyć również należy, iż art. 14 ust. 1 u.z.f.n. do nowelizacji ustawy w 2015 r. miał następującą treść: "Strona niezadowolona z decyzji dotyczącej przyznania albo odmowy przyznania środków finansowych na naukę może zwrócić się do Ministra z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie 14 dni od dnia otrzymania decyzji. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące odwołań od decyzji". Przepis ten zawierał zatem nie tylko odwołanie do odpowiedniego stosowania przepisów k.p.a., ale również nie przewidywał ograniczeń wyłącznie do sytuacji "naruszenia procedury konkursowej lub innych naruszeń formalnych".

W ocenie Sądu, organ powinien w treści swej decyzji odmownej odnieść się szczegółowo do procedury konkursowej, jednakże brak szerszego uzasadnienia w tym zakresie nie miał istotnego wpływu na wynik sprawy. Zauważyć bowiem należy, że w treści zaskarżonej decyzji organ przedstawił kolejne etapy procedury konkursowej, wskazał mające zastosowanie w sprawie przepisy u.z.f.n. jak i ogłoszenia o konkursie, zaś kwestie merytorycznej oceny, z uwagi na zakres swych kompetencji, ograniczył do przytoczenia stanowiska Zespołu interdyscyplinarnego.

W treści skargi strona skarżąca stwierdziła również, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie powodów, w oparciu o jakie kryteria organ odmówił przyznania Wnioskodawcy środków finansowych, umożliwiający Wnioskodawcy poznanie motywów, jakie przemawiały za takim, a nie innym rozstrzygnięciem.

Zdaniem Sądu, niewątpliwie Minister, mając na uwadze fakt wydania decyzji odmownej oraz możliwości jej zaskarżenia do sądu administracyjnego, zobowiązany był należycie umotywować swoje stanowisko.

Sąd dostrzegł co prawda braki uzasadnienia zaskarżonej decyzji, jednakże uznał, iż nie powodują one konieczności jej uchylenia. Należy bowiem podkreślić, iż zgodnie z art. 169 pkt 4 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2018 r. poz. 1669, z późn. zm.) ustawa z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki (Dz.U. z 2018 r. poz. 87) utraciła moc.

W zaskarżonej decyzji organ administracji wskazał na art. 315 ust. 2 i ust. 3 ww. ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Przepisy te stanowią, iż do przyznawania i przekazywania środków finansowych, o których mowa w art. 5 ustawy uchylanej w art. 169 pkt 4, stosuje się przepisy dotychczasowe. Postępowania w sprawie przyznania środków finansowych, o których mowa w art. 5 ustawy uchylanej w art. 169 pkt 4, wszczęte i niezakończone do dnia 31 grudnia 2018 r. umarza się, z wyjątkiem postępowań w sprawie przyznania środków finansowych, o których mowa w art. 18 ust. 1 pkt 2 i 2a oraz art. 20 tej ustawy, z tym że: 1) w przypadku postępowania wszczętego na wniosek jednostki organizacyjnej uczelni uczelnia wstępuje w prawa strony tego postępowania; 2) do przyznawania tych środków stosuje się przepisy ustawy, o której mowa w art. 1.

W rozpatrywanej sprawie nie mieliśmy doczynienia z finansowaniem działalności statutowej jednostek naukowych w formie dotacji celowych lub podmiotowych, do czego odnoszą się art. 18 ust. 1 pkt 2 i 2a oraz art. 20 u.z.f.n.

Na podstawie art. 26 u.z.f.n. Minister ustanowił program "Regionalna Inicjatywa Doskonałości" wynikający z założeń polityki naukowej lub naukowo-technicznej państwa. Formą realizacji tej kompetencji ministra był komunikat o ustanowieniu programu lub przedsięwzięcia. Skarżąca wzięła udział w konkursie przedstawiając swój projekt zawierający strategię rozwoju badań naukowych, prac rozwojowych obejmujące cele programu.

Jak wskazano powyżej, ustawa z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki utraciła moc z dniem 1 października 2018 r. Po tym dniu postępowania w sprawie przyznania środków finansowych, o których mowa w art. 5 u.z.f.n. wszczęte i niezakończone do dnia 31 grudnia 2018 r. umarza się (art. art. 315 ust. 3 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce). Do dnia 31 grudnia 2018 r. podmioty, o których mowa w art. 9 pkt 2 u.z.f.n. otrzymują środki finansowe, o których mowa w art. 5 u.z.f.n. (art. art. 315 ust. 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce).

Z woli ustawodawcy ..... Uniwersytet Medyczny w K. w dniu 4 stycznia 2019 r. nie mógł otrzymać wnioskowanych środków, gdyż data 31 grudnia 2018 r., była ostateczną datą zakończenia postępowań w sprawie przyznania środków.

Skoro zaskarżona decyzja została wydana w dniu ..... stycznia 2019 r., to tym samym organ nie powinien rozpoznawać sprawy merytorycznie, gdyż decyzja w sprawie odmowy przyznania środków finansowych na realizację projektu jest decyzją merytoryczną, ale umorzyć postępowanie w sprawie przyznania środków finansowych.

Sąd stwierdził, że naruszenia te nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy. Zbędnym jest bowiem uchylanie przez Sąd decyzji o odmowie przyznania środków finansowych na realizację projektu, po to tylko aby ponownie rozpoznając sprawę organ wydał decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego.

Dodatkowo wskazać jedynie wypada, że uwzględnienie przez Sąd skargi nie spowodowałoby skutku prawnego oczekiwanego przez stronę. Jak już wyżej wyjaśniono ewentualne uchylenie zaskarżonej decyzji nie mogłoby doprowadzić do zmiany oceny merytorycznej wniosku, ani do sporządzenia prawidłowego uzasadnienia decyzji odmawiającej przyznania środków zgodnie z zarzutami strony skarżącej, co wynika wprost z treści art. art. 315 ust. 1 i 3 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.

Z tych względów, w oparciu o art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.