Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 396/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2005-08-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6341 Pozbawienie uprawnień kombatanckich oraz pozbawienie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Dnia 23 sierpnia 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień, Sędziowie Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska (spr.), Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Protokolant asystent sędziego Anna Dębowska, po rozpoznaniu w dniu 23 sierpnia 2005 roku na rozprawie przy udziale - sprawy ze skargi B.K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich oddala skargę. -


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 5 marca 2004r. wydanym w sprawie sygn. akt II SA/Łd 1231/01 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...], Nr [...] wraz z poprzedzającą ją decyzją tegoż organu z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie pozbawienia B. K. uprawnień kombatanckich.

W uzasadnieniu Sąd wyjaśnił, że skarżący otrzymał uprawnienia kombatanckie z tytułu walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej i był wprawdzie żołnierzem z poboru, lecz nie pełnił służby w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945r. do 30 czerwca 1947r. w związku z czym nie może zachować w świetle art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997r., Nr 142, poz. 950 ze zm.) uprawnień kombatanckich. Jednocześnie Sąd wskazał, iż obowiązkiem Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych było przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego co do okoliczności powołanych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy – udziału skarżącego w walkach z UPA. W tym zakresie brak jest natomiast w aktach administracyjnych nawet drobnego śladu świadczącego o przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, np. zwrócenia się z tym zapytaniem do Centralnego Archiwum Wojskowego co do udziału 13 Brygady WOP w walkach z UPA, w okresie, w którym skarżący w niej służył. Oparcie decyzji wyłącznie o akta b. ZBoWiD nie może być uznane za przeprowadzenie w niezbędnym zakresie postępowania wyjaśniającego w sposób wystarczający do podjęcia tak dotkliwej dla skarżącego decyzji jak pozbawienie go uprawnień kombatanckich.

Decyzją z dnia [...], Nr [...] wydaną na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 i art. 25 ust. 4 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jednolity: Dz.U. z 2002r., Nr 42, poz. 371) Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pozbawił B. K. uprawnień kombatanckich przyznanych decyzją Związku A w Ł. z dnia [...] z tytułu utrwalania władzy ludowej w okresie od lipca do grudnia 1948r.

W uzasadnieniu organ podał, że na podstawie całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego ustalono, że B. K. uprawnienia kombatanckie uzyskał wyłączenie z tytułu walki zbrojnej o utrwalanie władzy ludowej w okresie od lipca do grudnia 1948r. w ramach służby w Wojskach Ochrony Pogranicza, co potwierdzają obiektywne dowody z dokumentów w postaci akt ZBoWiD Zarząd Wojewódzki w Ł., w tym zaświadczenie Wojskowej Komendy Uzupełnień w Ł. Nr [...]. Fakt, iż strona brała udział w walce zbrojnej o utrwalanie władzy ludowej i wyłącznie z tego tytułu uzyskała uprawnienia zgodnie z treścią art. 25 ust. 2 pkt 2 w/w ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego stanowi samoistną podstawę do pozbawienia uprawnień kombatanckich. Jednocześnie Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych stwierdził, iż brak jest dowodów świadczących o tym, aby B. K. spełniał przesłanki przewidziane w art. 25 ust. 2 pkt 2 zd. 2 powołanej wyżej ustawy warunkujące zachowanie dotychczasowych uprawnień kombatanckich. Okolicznościami takimi są uczestnictwo w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936 – 1939, uzyskanie uprawnień z mocy obecnie obowiązującej ustawy oraz pełnienie służby wojskowej z poboru w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945r. do 30 czerwca 1947r. Do strony nie odnosi się również przesłanka pozytywna przewidziana treścią art. 1 ust. 2 pkt 6 w/w ustawy pozwalająca na przyznanie uprawnień kombatanckich uczestnikom walk z oddziałami UPA i grupami Wehrwolfu w ramach struktur Wojska Polskiego i zmilitaryzowanych służb państwowych. Z dokumentu w postaci pisma Archiwum Straży Granicznej w S. z dnia 25 czerwca 2004r. wynika, że w zasobie aktowym ASG nie odnaleziono dokumentów potwierdzających udział strony, jak i jednostek, w których służył w latach 1948 – 1949 w walkach z oddziałami UPA i grupami Wehrwolfu.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy B. K. zarzucił, iż nie zostało przeprowadzone postępowanie wyjaśniające, nikt nie przeprowadził z nim rozmowy wbrew obowiązkowi wynikającemu z ustawy o kombatantach. Jedynym działaniem ze strony organu mającym na celu wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy było skierowanie pisma do Archiwum Straży Granicznej, a uzyskana odpowiedź pomimo wynikających z niej wątpliwości została uznana za potwierdzającą zasadność decyzji o pozbawieniu uprawnień kombatanckich. B. K. wyjaśnił również, że w rozpatrywanym okresie pełnił służbę z poboru w Wojskach Ochrony Pogranicza (WOP) jako prosty żołnierz. Po wyzwoleniu zdążył skończyć szkołę powszechną i gimnazjum (mała matura) i jego jedynym ważnym celem było kontynuowanie nauki a nie utrwalanie władzy ludowej. Jako wykształcony jak na owe czasy żołnierz – był pisarzem sztabowym i wie, że akcje 13 Brygady OP były skierowane przeciwko resztkom zgrupowania UPA (w protokole byli określani jako "bandy Ukraińców"). Zdaniem strony, być może dowództwu 13 Brygady OP bardziej politycznie było wtedy wysyłanie takich meldunków o "bandach rabusiów" zamiast UPA, czy Wehrwolfu. Wnikliwej analizy dokonano w Związku B, gdzie jest członkiem Zarządu N. Leg. 111. B. K. podniósł nadto, że w 1949/50 został karnie usunięty z Oficerskiej Szkoły Piechoty Nr 2 w J. i skierowany do kompanii karnej w B., a później do 17 pułku w M., gdzie do końca pozostawał pod ścisłym nadzorem oficera informacji jako "politycznie niepewny".

Decyzją z dnia [...]., Nr [...] wydaną na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 25 ust. 2 pkt 2 i ust. 4 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jednolity: Dz. U. z 2002r., Nr 42. poz. 371) Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...]

W uzasadnieniu organ administracji stwierdził, że postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone wnikliwie. Wykonano w szczególności zalecenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego dotyczące ustalenia, czy jednostka WOP, w której służył B. K. brała udział w walkach z oddziałami UPA zakończone jednak wynikiem negatywnym. Archiwum Straży Granicznej w S., do którego się zwrócono obejmuje zaś dokumentację jednostek ochrony granicy z terenu całego kraju. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych podniósł także, że ustawodawca dla wydania decyzji o przyznaniu (zachowaniu) uprawnień kombatanckich wymaga udokumentowania okoliczności i faktów wskazanych w art. 1 ust. 2 i art. 4 ustawy o kombatantach i uprawdopodobnienie tych okoliczności nie jest wystarczające (argumentum ex art. 22 ust. 1 ustawy). W toku postępowania nie wykazano, aby w stosunku do strony zachodziły przesłanki wskazane w art. 25 ust. 2 pkt 2 zd. drugie ustawy o kombatantach, takie jak: uczestnictwo w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936 – 1939, uzyskanie uprawnień z tytułów określonych w aktualnie obowiązującej ustawie, pełnienie służby wojskowej w Wojsku Polskim przez żołnierzy z poboru w okresie od dnia 10 maja 1945r. do dnia 30 czerwca 1947r. Reasumując organ administracji stwierdził, że po stronie weryfikowanego nie zachodzi żadna przesłanka pozytywna zachowania uprawnień kombatanckich. Nie jest taką przesłanką również fakt skierowania do kompanii karnej, albowiem stosownie do art. 4 ust. 2 ustawy o kombatantach za okres represji uznaje się okres pobytu w więzieniach lub innych miejscach odosobnienia na terytorium Polski na mocy skazania w latach 1944 – 1956 na podstawie przepisów wydanych przez władze polskie, przez sądy powszechne, wojskowe i specjalne albo w latach 1944 – 1956 bez wyroku za działalność polityczną bądź religijną związaną z walką o suwerenność i niepodległość. Przesłuchanie strony przewidziane w art. 86 k.p.a. jest jedynie subsydiarnym (pomocniczym) środkiem dowodowym, który winien być wykorzystany tylko wtedy, gdy po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały nie wyjaśnione fakty istotne do rozstrzygnięcia sprawy.

W skardze na powyższą decyzję, złożoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi B. K. zarzucił, iż pismo Archiwum Straży Granicznej z dnia 25 czerwca 2004r. zostało przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zinterpretowane jednostronnie na jego niekorzyść pomimo wynikających z niego wątpliwości. Służbę z poboru w Wojskach Ochrony Pogranicza (WOP) pełnił jako prosty żołnierz i jego jedynym celem było kontynuowanie nauki, a nie utrwalanie władzy ludowej. Jako wykształcony jak na owe czasy żołnierz (mała matura) pełnił także obowiązki pisarza sztabowego i wie, że 13 Brygada OP prowadziła w 1948r. walki z niedobitkami band UPA. W piśmie, na którym oparł swoją decyzję Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów zawarte są błędy przemawiające na korzyść skarżącego. W piśmie tym stwierdza się mylnie, że w 1948r. 13 Brygada OP prowadziła akcje przeciwko "zgrupowaniu Żelaznego". W rzeczywistości natomiast UPA dzieliła się na tzw. "Kuriny" w skład, której wchodziło zgrupowanie nie "Żelaznego", lecz "Żelaźniaka" stanowiące niedobitki UPA, a w ogóle często w meldunkach określano UPA jako bandy rabunkowe. Nadto skarżący ponownie powołał się na fakt bycia członkiem Zarządu Zwiazku B oraz podniósł, że w 1949/50 po ukończeniu Oficerskiej Szkoły Piechoty Nr 2 w J. został zdegradowany za krytykę wykładów Pol. Wych. i skierowany do kompanii karnej w B., a następnie był represjonowany przez dłuższy okres w zakresie uzyskania pracy.

W odpowiedzi na skargę, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych przytaczając argumenty podniesione już w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniósł o jej oddalenie.

Dodatkowo odnosząc się do zarzutu mylnego wskazania w informacji z Archiwum Straży Granicznej bandy "Żelaznego" zamiast grupy "Żelaźniaka" stanowiącej niedobitki UPA organ administracji podniósł, iż na podstawie deklaracji członkowskiej ZBoWiD i życiorysu skarżącego ustalono, że w początkowym okresie pełnił on służbę wojskową w 13 Brygadzie WOP w C.. Jak wynika z publikacji "Informator o nielegalnych antypaństwowych organizacjach i bandach zbrojnych działających w Polsce Ludowej w latach 1944 – 1956" (wydawnictwo MSW Warszawa 1964) w okresie od 1944 do 1951 roku na terenie powiatów włodawskiego, chełmskiego, lubartowskiego i radzyńskiego działała "banda Jastrzębia", której dowódcą był L. T. ps. "Jastrząb". Po jego śmierci dowództwo nad oddziałem objął jego brat E.T. ps. "Żelazny". Do amnestii w 1947r. oddział liczył około 100 osób, później około 30 – tu. Powyższe, zdaniem Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, potwierdza treść informacji wynikającej z pisma Archiwum Straży Granicznej. Nadto organ administracji podniósł, iż z w/w publikacji wynika, że I. S. ps. "Żelaźniak" od października 1946r. do połowy 1947r. był referentem wojskowym okręgu II Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów obejmującego obszary na południe od Zamościa. Natomiast B. K. służbę wojskową rozpoczął dopiero w połowie 1948r., a składając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie kwestionował dokładności informacji archiwalnej, ani też nie wskazywał na możliwość zaistnienia pomyłki polegającej na mylnym podaniu podobnie brzmiącego pseudonimu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest uzasadniona.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 wymienionej ustawy).

Podobne unormowanie zawiera ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływana dalej w skrócie jako p.p.s.a.

Stosownie do treści art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że kontrola ta wykonywana jest pod względem zgodności z prawem (legalności) działalności administracji publicznej.

Oceniając w tym kontekście zaskarżoną decyzję stwierdzić należy, iż nie narusza ona prawa.

Podstawę materialno – prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jednolity: Dz.U. z 2002r., Nr 42, poz. 371), zwanej dalej ustawą o kombatantach.

Zgodnie z art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 – 1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w jej art. 1 ust. 2, art. 2 oraz art. 4. W myśl dalszej części tego przepisu uprawnienia kombatanckie zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936 – 1939 lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie, oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od maja 1945r. do 30 czerwca 1947r. Zatem przepis art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach stanowi samodzielną podstawę prawną do pozbawienia uprawnień kombatanckich osób, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 – 1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej". Oznacza to, iż co do zasady cytowana wyżej ustawa nie przewiduje przyznania uprawnień kombatanckich wyłącznie za pełnienie służby wojskowej po dacie 30 czerwca 1947r. i jedynie w wypadku spełnienia przesłanek z art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach, to jest uczestniczenia w walkach z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii lub grupami Wehrwolfu stanowiłoby tytuł przyznania uprawnień. W tym też zakresie odstąpiono od uregulowań prawnych ustawy z dnia 26 maja 1982r. o szczególnych uprawnieniach kombatantów (Dz. U. Nr 16, poz. 122 ze zm.), na podstawie której skarżący otrzymał uprawnienia kombatanckie. Wskazane zaś wyżej wyłączenia od tej zasady skarżącego nie dotyczą.

W rozpatrywanej sprawie niesporne bowiem jest, że skarżący uzyskał uprawnienia kombatanckie decyzją Wojewódzkiej Komisji Weryfikacyjnej byłego ZWBoWiD w Ł. z dnia [...]wyłącznie z tytułu walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej w LWP w okresie od 7 lipca 1948r. do 31 grudnia 1948r. Tej treści orzeczenie oparte zostało na deklaracji członkowskiej ZWBoWiD, zaświadczeniu nr [...] Wojskowej Komendy Uzupełnień oraz życiorysie (k 2 – 5 akt administracyjnych).

Z dokumentów tych wynika, że skarżący od dnia 7 lipca 1948r. powołany został do odbycia służby wojskowej w 13 Brygadzie Ochrony Pogranicza w C., skąd następnie po 3 – miesięcznym okresie rekruckim, we wrześniu 1948r., został skierowany do Centrum Wyszkolenia Wojsk Ochrony Pogranicza w O. oraz szkolnej Kompanii Ochrony Pogranicza w J. przy Oficerskiej Szkole Piechoty Nr 2. Od września 1949r. odbywał służbę wojskową natomiast w 17 P.P. przy 5 D.P. w M.. Jako podchorąży brał udział w patrolach mających zapewnić bezpieczeństwo powracających z kopalni Okręgu W. zatrudnionych tam pracowników (szczególnie w dni wypłaty) w okresie 1948/49, a w dniu 4 lipca 1950r. został przeniesiony do rezerwy.

W toku niniejszego postępowania administracyjnego oraz sądowoadministracyjnego skarżący zmierzał do wykazania, iż zachowuje uprawnienia kombatanckie z tytułu uczestnictwa w walkach z Ukraińską Powstańczą Armią w czasie odbywania służby wojskowej w ramach 13 Brygady WOP w C., gdzie jak wynika z w/w dokumentów w okresie od 7 lipca 1948r. do września 1948r., a więc przez niepełne 3 miesiące odbywał jedynie tzw. szkolenie rekruckie.

W celu jednoznacznego wyjaśnienia tej kwestii, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych stosownie do treści art. 153 p.p.s.a. będąc związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w piśmie z dnia 8 czerwca 2004r. zwrócił się do Archiwum Straży Granicznej w S. o podanie z jakimi oddziałami zbrojnego podziemia walczył skarżący podczas służby w 13 Brygadzie WOP w C. w okresie od 7 lipca 1948r. do 4 lipca 1950r., czyli przez pełny okres odbywania przez niego służby wojskowej. W odpowiedzi, w piśmie z dnia 26 czerwca 2004r. Archiwum Straży Granicznej w S. poinformowało, iż nie przechowuje w swoim zasobie karty ewidencyjnej B. K. i nie figuruje on w skorowidzu stanu osobowego 13 Brygady OP. W posiadanym zasobie aktowym archiwum nie odnaleziono również dokumentów potwierdzających udział strony oraz jednostek Ochrony Pogranicza w w/w okresie w walkach z oddziałami UPA i grupami Wehrwolfu. Meldunki sytuacyjne 13 Brygady OP z 1948r. informują natomiast o działaniach przeciw bandom rabunkowym i innym przestępstwom pospolitym oraz akcji przeciw organizacji "Żelaznego" i WiN, lecz brak jest wykazów imiennych biorących w niej udział.

W tym miejscu wskazać należy, że zarzut, iż w 1948r. 13 Brygada OP prowadziła akcję przeciw zgrupowaniu "Żelaźniaka" stanowiącym niedobitki UPA, a nie organizacji "Żelaznego" został podniesiony przez stronę dopiero w skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W toku postępowania administracyjnego skarżący nie kwestionował informacji wynikających z pisma Archiwum Straży Granicznej w w/w zakresie i nie zgłosił żadnych dowodów przeciwnych ani składając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy na skutek wydania przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzji z dnia [...], ani na skutek pism organu administracji z dnia 29 listopada 2004r. i 15 stycznia 2005r. informujących stronę o prawie zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym, wypowiedzenia się co do zebranych materiałów oraz zgłoszonych żądań. W tej sytuacji Sąd przychyla się do poglądu, iż jeżeli okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy nie były znane organom rozstrzygającym nie z powodu ich zaniedbań, lecz z powodu zatajenia ich przez stronę, to takie postępowanie strony wyłącza możliwość skutecznego podnoszenia przez nią zarzutów niezgodności zaskarżonych decyzji z prawem. W interesie strony leży zatem podanie do wiadomości organów wszystkich istotnych okoliczności sprawy i domaganie się utrwalenia ich w dokumentacji (tak NSA w wyroku z dnia 4 czerwca 1982r. – ONSA 1982, nr 1, poz. 51). Poza tym, zdaniem Sądu, w zaistniałych okolicznościach organ administracji miał podstawy do uznania, że fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy zostały wyjaśnione w związku z czym brak było podstaw do przesłuchania strony w trybie art. 86 k.p.a.

Nadto skład orzekający podziela pogląd wyrażany w orzecznictwie, iż organ orzekający w sprawie pozbawienia uprawnień kombatanckich na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach nie jest obowiązany do wyjaśniania, czy istnieją przesłanki uzasadniające przyznanie takich uprawnień na podstawie art. 21 ust. 1 tej ustawy i w takiej sytuacji ciężar dowodu spoczywa na zainteresowanym (por. wyrok SN z dnia 21 marca 1996r., III ARN 80/95 – OSNP 1996, nr 18, poz. 261, wyrok SN z dnia 26 marca 1997r., III RN 8/97 – OSNAPU 1997, nr 23, poz. 454, wyrok SN z dnia 9 kwietnia 1999r., III RN 168/98 – OSNAPU 2000, nr 6, poz. 210, wyrok SN z dnia 17 września 2001r., III RN 143/00 – OSNP 2002, nr 7, poz. 150). Co więcej w wyroku z dnia 28 marca 2001r., SA/Sz 21/00 (nie publikowanym) Naczelny Sąd Administracyjny sformułował tezę, iż uprawnienia organu w postępowaniu o pozbawienie uprawnień kombatanckich sprowadzają się wyłącznie do wyjaśnienia, czy zachodzą okoliczności wymienione w ustawie, których skutkiem jest pozbawienie uprawnień kombatanckich.

Wyjaśnić również należy, że za kombatanta może być uznana osoba, która osobiście brała udział w walkach z Ukraińską Powstańczą Armią. Natomiast okoliczność samej li tylko przynależności do jednostki, która w jakimś czasie prowadziła walki z UPA, nie daje podstaw do zaliczenia określonej osoby w poczet kombatantów (por. wyrok NSA z dnia 17 maja 1996r., V SA 1125/94, wyrok NSA z dnia 26 czerwca 1996r., SA/Rz 224/96 – nie publikowany, wyrok NSA z dnia 24 maja 2001r., V SA 2614/00 – Lex nr 56606). Z akt administracyjnych natomiast jedynie wynika, iż służbę w 13 Brygadzie WOP w C. skarżący odbywał przez niecałe 3 miesiące od momentu powołania do służby wojskowej w dniu 7 lipca 1948r. do września 1948r. w tzw. "okresie rekruckim", kiedy to jak sam podał z uwagi na ukończenie szkoły powszechnej i gimnazjum (mała matura) jako wykształcony żołnierz był pisarzem sztabowym. Pełnienie zaś funkcji pisarza sztabowego nie jest tożsame z udziałem w walkach zbrojnych. W tej kwestii wskazać także trzeba, że w trakcie przeszkolenia rekruckiego żołnierze nie byli kierowani do akcji bojowych. W okresie późniejszym służba wojskowa skarżącego była związana z Centrum Wyszkolenia Wojsk Ochrony Pogranicza w O., szkolną Kompanią Ochrony Pogranicza w J. przy Oficerskiej Szkole Piechoty Nr 2, 17 P.P. przy 5 D.P. w M.. Z życiorysu skarżącego poza tym wynika, że jako podchorąży brał udział w patrolach mających zapewnić bezpieczeństwo powracających z kopalni Okręgu W. zatrudnionych tam pracowników (szczególnie w dni wypłaty) w okresie 1948/49 co również nie stanowi w myśl ustawy z 1991r. podstawy utrzymania uprawnień kombatanckich.

Co do zarzutu skarżącego, iż jedynym jego celem było kontynuowanie nauki, a nie utrwalanie władzy ludowej, to nie ma w sprawie znaczenia, czy w jego przekonaniu utrwalał on władzę ludową, czy też nie.

Ustosunkowując się z kolei do podnoszonej przez skarżącego okoliczności skierowania w trakcie odbywania służby wojskowej do kompanii karnej mającej świadczyć o doznanej represji z przyczyn politycznych i związanych z tym w okresie późniejszym trudnościach w znalezieniu zatrudnienia, Sąd zwraca uwagę, iż należy mieć na względzie to, że zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy o kombatantach tytułem uzasadniającym przyznanie uprawnień kombatanckich było podleganie tylko takim represjom okresu powojennego, które łączyły się z pobytem w więzieniach lub innych miejscach odosobnienia na terytorium Polski na mocy skazania w latach 1944 – 1956, na podstawie przepisów wydanych przez władze polskie, przez sądy powszechne, wojskowe i specjalne albo w latach 1944 – 1956 bez wyroku za działalność polityczną bądź religijną, związaną z walką o suwerenność i niepodległość, czemu nie odpowiadała służba wojskowa, choćby odbywana w ciężkich warunkach. Ponadto w myśl art. 8 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o kombatantach okoliczności, o których mowa w powołanym wyżej przepisie potwierdza na wniosek osoby zainteresowanej prezes sądu okręgowego bądź Prezes Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w przypadku osadzenia bez wyroku lub w innym miejscu odosobnienia na terytorium Polski.

W tej sytuacji w ocenie Sądu, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów miał podstawę do przyjęcia, że pełniona przez skarżącego po dniu 30 czerwca 1947r. służba wojskowa nie stanowi działalności kombatanckiej w rozumieniu aktualnie obowiązującej ustawy o kombatantach i nie może on utrzymać uprawnień kombatanckich przyznanych na podstawie innego stanu prawnego określonego w/w ustawą z dnia 26 maja 1982r. o szczególnych uprawnieniach kombatantów.

Mając powyższe na względzie, na zasadzie art. 151 p.p.s.a skargę należało oddalić.