Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 4095/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-03-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6219 Inne o symbolu podstawowym 621
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 21
journal: Dz.U. 2016 poz 1610
law: Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędziowie sędzia NSA Teresa Zyglewska sędzia del. WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. P. i E. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 3 lipca 2018 r., sygn. akt III SA/Kr 1418/17 w sprawie ze skargi P. P. i E. P. na pismo Prezydenta Miasta K. z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy mieszkaniowej z zasobu Gminy Miejskiej [...] w zakresie zamiany lokalu uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie 2


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 3 lipca 2018 r., sygn. akt II SA/Lu 1142/16, oddalił skargę P. P., E. P. na pismo Prezydenta Miasta K. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy mieszkaniowej z zasobu Gminy Miejskiej K. w zakresie zamiany lokalu.

Powyższy wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Wnioskami z dnia [...] sierpnia 2017 r. E. i P. P. zwrócili się o udzielenie pomocy mieszkaniowej z tytułu zamieszkiwania w lokalu o nadmiernym zaludnieniu oraz zamiany z urzędu zajmowanego lokalu przy ul. N. w K. na lokal o większej powierzchni pokoi lub inny lokal równorzędny położony na niższej kondygnacji.

Prezydent Miasta K. pismem z dnia [...] października 2017 r. nr [...] wyjaśnił, że zasady gospodarowania gminnym zasobem mieszkaniowym w tym tematykę zamiany reguluje uchwała Rady Miasta K. nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miejskiej K. oraz tymczasowych pomieszczeń.

Zgodnie z powołaną powyżej uchwałą, uprawnionymi do ubiegania się o pomoc mieszkaniową są osoby spełniające jednocześnie kryterium niezaspokojonych potrzeb mieszkaniowych i niskich dochodów.

Kryterium niskich dochodów spełniają wnioskodawcy, których średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 1 roku poprzedzającego datę złożenia wniosku, nie przekracza 200% najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym tj. 2.000,00 zł, 175% najniższej emerytury w gospodarstwie dwuosobowym tj. 1.750,00 zł i 150% najniższej emerytury w gospodarstwie wieloosobowym tj. 1.500,00 zł.

Natomiast uprawnionymi do ubiegania się o najem lokalu z tytułu niezaspokojonych potrzeb mieszkaniowych są między innymi osoby, które jednocześnie zamieszkują i są zameldowane na pobyt stały w lokalu, w którym powierzchnia mieszkalna w przeliczeniu na osobę jest mniejsza niż 5 m2. Dotyczy to jednak tylko osób, które zamieszkują w lokalu o nadmiernym zaludnieniu na podstawie prawa pochodnego, wynikającego z prawa osoby posiadającej tytuł prawny do lokalu. Z akt sprawy wynika, że E. P. i P. P. są najemcami zajmowanego lokalu przy ul. N. w K., zatem nie jest możliwe ubieganie się o lokal mieszkalny z tytułu zamieszkiwania w lokalu o nadmiernym zaludnieniu.

Prezydent Miasta K. wyjaśnił, że zgodnie z § 22 ust. 1 ww. uchwały Rady Miasta K., uprawnionymi do ubiegania się o najem lokalu mieszkalnego z tytułu zamian z urzędu, są wyłącznie najemcy samodzielnych lokali mieszkalnych wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miejskiej K.

Z uwagi na fakt, iż nieruchomość przy ul. [...] w K. stanowi zasób mieszkaniowy [...] Sp. z o.o., to zajmowany przez wnioskodawców lokal nr [...] w ww. budynku nie może być przedmiotem zamiany na lokal komunalny.

Prezydent Miasta K. ponowił propozycję skorzystania z możliwości nieodpłatnego złożenia oferty zamiany do Mieszkaniowego Banku Zamian w celu poszukiwania kontrahenta również wyrażającego chęć zamiany zajmowanego mieszkania na inne.

Skargę na powyższe pismo do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wnieśli P. P. i E. P. zarzucając naruszenie:

1. art. 4 ust. 2 ustawy o ochronie praw lokatorów poprzez jego błędną interpretację polegającą na przyjęciu, że jedynie uprawnionym do lokalu mieszkalnego są osoby, które zamieszkują lokal, w którym powierzchnia mieszkalna w przeliczeniu na osobę jest mniejsza niż 5m² podczas gdy ustawa stanowi, że okoliczność ta nie jest warunkiem koniecznym dla uzyskania tego uprawnienia;

2. art. 4 ust. 2 ustawy o ochronie praw lokatorów poprzez jego błędną interpretację polegającą na przyjęciu, że zamieszkiwanie w lokalu mieszkalnym w którym powierzchnia mieszkalna w przeliczeniu na osobę jest większa niż 5m² stanowi zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych, podczas gdy przepis art. 2 pkt 5 ustawy wskazuje, że lokal ma się nadawać do zamieszkiwania także ze względu na wyposażenie i stan techniczny, co pozostaje istotne w perspektywie weryfikacji spełnienia tej przesłanki przy uwzględnieniu okoliczności związanych ze stanem zdrowia dziecka skarżących;

3. art. 4 ust. 2 ustawy o ochronie praw lokatorów poprzez jego błędna interpretację polegającą na przyjęciu, że zamieszkiwanie w lokalu mieszkalnym na pierwszym piętrze zawsze stanowi zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych podczas gdy usytuowanie lokalu mieszkalnego na pierwszym piętrze uniemożliwia wychodzeniem z synem skarżących na spacer.

Skarżący wnieśli o uchylenie czynności Prezydenta Miasta K. i uznanie uprawnienia do uzyskania większego lokalu mieszkalnego.

W uzasadnieniu skarżący podnieśli, że aktualne warunki mieszkaniowe pozostają złe i nie stanowią realizacji ustawowego obowiązku gminy. Syn skarżących – 16 letni K., choruje na chromosomopatię, głębokie opóźnienie rozwoju psychoruchowego i padaczkę. W związku ze stanem swojego zdrowia przebył 4 operacje. Jest dzieckiem leżącym, z bardzo ograniczonym kontaktem emocjonalnym. Oddycha przez rurkę tracheostomijną, karmiony jest dojelitowo, często zapada na choroby układu oddechowego. Jego stan wymaga stałej opieki i pielęgnacji, dlatego jego matka – skarżąca, zrezygnowała z pracy. Mieszkanie o powierzchni 36 metrów kwadratowych, w którym obecnie przebywa czteroosobowa rodzina jest z zasobów k. TBS. Jest to jeden pokój, niedostosowany do potrzeb niepełnosprawnego dziecka. Położenie i wielkość mieszkania w znacznym stopniu utrudnia funkcjonowanie i wykonywanie wszelkich czynności przy chorym dziecku. Przedmiotowe mieszkanie usytuowane jest na pierwszym piętrze, co wręcz uniemożliwia wychodzenie z synem na spacer. Metraż mieszkania nie pozwala na umieszczenie w nim specjalistycznego łóżka rehabilitacyjnego, z uwagi na okoliczność, że zajmuje ono bardzo dużo miejsca. Mała łazienka jest również niedostosowana do potrzeb codziennej pielęgnacji dziecka. Niemożliwa jest również przebudowa łazienki, co pozwoliłoby na zlikwidowanie barier architektonicznych.

W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta K. wniósł o jej oddalenie bądź odrzucenie jako niepodlegającej kognicji sądu administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił powyższą skargę. W uzasadnieniu wyroku wskazał, że przedmiotem skargi w tej sprawie jest pismo Prezydenta Miasta K. z dnia 5 października 2017 r. znak: [...] odmawiające pozytywnego rozpoznania wniosku skarżących w sprawie udzielenia pomocy mieszkaniowej z zasobów mieszkaniowych Gminy Miasto K. Pismo to stanowi akt z zakresu wykonywania zadania publicznego.

W pierwszej kolejności Sąd zobowiązany jest ocenić, czy skarga na ten akt jest dopuszczalna. Strona przeciwna do strony skarżącej wniosła bowiem o odrzucenie skargi z powodu niedopuszczalności drogi sądowej.

Zgodnie z uchwałą składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2008 r. sygn. akt I OPS 4/08 działalność gminy w odniesieniu do mienia komunalnego nie opiera się wyłącznie na przepisach prawa cywilnego, ale ma także wymiar publicznoprawny, a w konsekwencji akt odmawiający zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z zasobu gminnego jest aktem z zakresu administracji publicznej i kończy etap postępowania obowiązującego przy udzieleniu pomocy mieszkaniowej przez gminę. Takie działanie nie stanowi oferty zawarcia umowy ani też negocjacji i nie ma charakteru cywilnoprawnego, ale administracyjnoprawny. Dopiero po skierowaniu do zawarcia umowy następuje drugi etap, który ze względu na kończącą go umowę najmu ma charakter cywilnoprawny.

Przyjmując za przytoczoną uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego, że zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego z zasobów gminy może być - zgodnie z obowiązującą w gminie regulacją prawa miejscowego - poprzedzone aktem o administracyjnym charakterze, przy ocenie konkretnego działania organu jednostki samorządu terytorialnego należy uwzględnić procedurę przewidzianą w tym zakresie w uchwale w sprawie zasad wynajmowania lokali, podjętej na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego.

W tej sprawie w przypadku działań Prezydenta Miasta K. podjętych w reakcji na wniosek skarżących, jako podstawa prawna wskazane zostały przepisy uchwały nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miejskiej K. oraz tymczasowych pomieszczeń (Dz. Urz. Woj. Małop. z 2017r. poz. 2105 ze zm. - dalej jako "uchwałą"), aczkolwiek bez ich konkretyzowania. Zasady weryfikacji wniosku reguluje ta uchwała, a w szczególności jej załączniki nr 1 i 2. Procedura w nich przyjęta ma charakter kilkuetapowy i rozbudowany. Wstępna merytoryczna weryfikacja polegała na stwierdzeniu, czy wnioskodawczyni spełnia kryteria określone uchwałą w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miasto K. oraz tymczasowych pomieszczeń. Gdy wstępna weryfikacja merytoryczna jest dla wnioskodawczyni negatywna, zastosowanie znajduje § 7 ust. 5 załącznika nr 1 uchwały, zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia przez właściwy do spraw mieszkaniowych Wydział Urzędu Miasta K. braku spełnienia kryteriów udzielenia pomocy mieszkaniowej z tytułu niezaspokojonych potrzeb mieszkaniowych i niskich dochodów wynikających z niniejszej uchwały, wnioskodawca jest o tym pisemnie zawiadamiany. Istotą jest zatem ocena samego aktu, a mianowicie to, czy jest to akt dotyczący realizacji zadania publicznego i rozstrzygający o uprawnieniu lub braku tego uprawnienia należącego do mieszkańca i wynikającego z przepisów prawa powszechnie obowiązującego w tym przypadku na obszarze danej gminy. Ww. uchwała stanowi prawo miejscowe, a więc jest źródłem prawa dla mieszkańców Gminy Miasto K..

W ocenie Sądu regulacja przyjęta w uchwale jako akcie prawa miejscowego bez wątpienia potwierdzała władczy charakter negatywnej wstępnej merytorycznej weryfikacji wniosku skarżących, która bez wnikania co do dalszej procedury definitywnie zamykała drogę do umieszczenia ich na liście mieszkaniowej, a następnie zawarcia umowy najmu. W konsekwencji Rada Miasta K. w uchwale dotyczącej zasad wynajmowania lokali przyjęła rozbudowaną procedurę weryfikacji wniosków, w której na etapie podejmowania rozstrzygnięć w kwestii, czy danej osobie może być udzielona pomoc w zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych, przewiduje kilka etapów, przy czym na każdym z nich prowadzona jest weryfikacja wniosków, a brak pozytywnej wstępnej weryfikacji wyklucza przejście do etapu kolejnego (kolejnej weryfikacji). Tym samym należy stwierdzić, że przewidziana w § 7 załącznika nr 1 uchwały wstępna weryfikacja merytoryczna, w przypadku odmowy kończy się pisemnym aktem, który to akt należy zakwalifikować jako dotyczący sprawy z zakresu administracji publicznej, zgodnie z zasadą przyjętą w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt I OPS 4/08. Sąd nie podziela przy tym stanowiska Prezydenta Miasta K., że w tej sprawie zasadnym byłoby już na tym etapie odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. poprzez przyjęcie, że sprawa ze względu na cywilny charakter nie podlega kognicji sądu administracyjnego.

W związku z powyższym należy stwierdzić, że sprawa ta ma charakter administracyjny i podlega kognicji sądu administracyjnego. Zaskarżony akt wykazuje cechy aktu indywidualnego i dotyczy uprawnienia wynikającego z przepisu prawa oraz kreuje nową sytuację prawną adresata (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 listopada 2016 r. sygn. akt I OSK 1873/15; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 lutego 2015 r. sygn. akt III SA/Kr 1624/14; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 19 kwietnia 2017 r. sygn. akt III SA/Kr 166/17).

Zaskarżone stanowisko organu administracji publicznej dotyczące realizacji zadania publicznego i rozstrzygające o uprawnieniu wynikającym z przepisów prawa miejscowego, odnosząc się do konkretnej sytuacji określonego podmiotu, należy zaliczyć do kategorii aktów opisanych w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 września 2016 r. sygn. akt I OSK 1710/16; postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2016 r. sygn. akt I OSK 3425/15).

Istotą rozważań w niniejszej sprawie jest ocena legalności działań organu i ustalenie czy skarżący mają prawo ubiegania się o zamianę lokalu, który dotychczas zajmują przy ul. N. na lokal pochodzący z zasobów mieszkaniowych Gminy Miejskiej K.

Z akt sprawy jednoznacznie wynika, z czym skarżący nie polemizowali, że nieruchomość położona przy ul. N. w K. stanowi zasób mieszkaniowy [...] Sp. z.o.o. W skład tego zasobu bez wątpienia wchodzi również wynajmowany przez skarżących lokal nr [...]. Wynajem lokali w trybie zamiany z urzędu reguluje § 22 uchwały stanowiąc, że zamianie z urzędu podlegają wyłącznie samodzielne lokale wchodzące w skład zasobu. Przez zasób powyższy przepis rozumie zasób mieszkaniowy Gminy Miejskiej K. Jak wyżej wskazano wynajmowany przez skarżących lokal wchodzi w skład zasobu [...] Sp. z o.o., a nie w skład zasobu mieszkaniowego gminy i jako taki nie podlega zamianie z urzędu. Natomiast § 23 uchwały regulujący procedurę wynajmu lokali w trybie dobrowolnej zamiany wyraźnie statuuje, że na dokonanie dobrowolnej zamiany lokali wymagana jest zgoda gminy jeżeli co najmniej jeden z lokali stanowiących przedmiot zamiany jest lokalem wchodzącym w skład zasobu. Natomiast jeżeli jeden z lokali podlegających zamianie nie jest lokalem wchodzącym w skład zasobu, właściciel lub najemca tego lokalu powinien legitymować się przed dniem złożenia wniosku o zamianę co najmniej trzyletnim zamieszkiwaniem z zamiarem stałego pobytu w tym lokalu lub trzyletnim okresem posiadania tytułu prawnego do tego lokalu. Jak więc wynika z powyższego wynajem lokali w trybie dobrowolnej zamiany obwarowany jest licznymi warunkami wśród których wymienia się przede wszystkim zgodę gminy, której w rozpatrywanej sprawie brak. Natomiast przepis § 22 uchwały wyraźnie stanowi, że skarżący nie są osobami uprawnionymi do ubiegania się o wynajem lokalu w trybie zamiany z urzędu, gdyż wynajmują lokal wchodzący w skład zasobu [...] Sp. z.o.o.

W złożonej do Naczelnego Sądu Administracyjnego skardze kasacyjnej E. P. i P. P. zaskarżyli powyższy wyrok w całości.

Dopełniając obowiązkowi wynikającemu z art. 176 § 1 pkt 2 P.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

I. naruszenie przepisów postępowania, których uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy

1. naruszenie przepisu postępowania, tj. art. 134 § 1 P.p.s.a., albowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny ograniczył granice rozpoznania sprawy jedynie do weryfikacji prawidłowości stanowiska organu administracyjnego w zakresie zamiany lokalu w ramach przyznania skarżącym pomocy mieszkaniowej z Gminy Miejskiej K., podczas gdy skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego dotyczyła przede wszystkim odmowy przyznania skarżącym przez organ administracyjny pomocy mieszkaniowej z zasobu Gminy Miejskiej K. z tytułu zamieszkiwania w lokalu o nadmiernym zaludnieniu;

II. naruszenie przepisów prawa materialnego:

1. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 4 ust. 2 ustawy o ochronie praw lokatorów poprzez jego interpretację polegającą na przyjęciu, że jedynie uprawnionym do lokalu mieszkalnego są osoby, zamieszkują w lokalu, w którym powierzchnia mieszkalna w przeliczeniu na osobę jest mniejsza niż 5 m2, podczas gdy, ww. ustawa stanowi, że ww. okoliczność nie stanowi warunku koniecznego dla uzyskania przez skarżących uprawnienia

2. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 4 ust. 2 ustawy o ochronie praw lokatorów poprzez jego błędną interpretację polegającą na przyjęciu, że zamieszkiwanie w lokalu mieszkalnym, w którym powierzchnia mieszkalna w przeliczeniu na osobę jest większa niż 5 m² stanowi zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych, podczas gdy przepis art. 2 pkt 5 ww. ustawy wskazuje, że lokal ma się nadawać do zamieszkiwania także ze względu na wyposażenie i stan techniczny, co pozostaje istotne w perspektywie weryfikacji spełnienia tej przesłanki przy uwzględnieniu okoliczności związanych ze stanem zdrowia dziecka skarżących (K. choruje na chromosomopatię, głębokie opóźnienie rozwoju psychoruchowego i padaczkę), będącego lokatorem, a wymagającego w szczególności: umieszczenia w lokalu specjalistycznego łóżka rehabilitacyjnego, na które fizycznie w ww. lokalu nie ma miejsca, posiadania specjalistycznej łazienki, bez barier architektonicznych,

3. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 4 ust. 2 ustawy o ochronie praw lokatorów poprzez jego błędną interpretację polegającą na przyjęciu, że zamieszkanie w lokalu mieszkalnym na pierwszym piętrze zawsze stanowi zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych, podczas gdy usytuowanie lokalu mieszkalnego na pierwszy piętrze uniemożliwia wychodzenie z synem skarżących (K.) na spacer.

Z uwagi na stawiane zarzuty skarżący kasacyjnie wnieśli o uchylenie wyroku w całości, przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącym z urzędu albowiem opłata nie została zapłacona w całości ani w części, oświadczono o zrzeczeniu się rozprawy, wnosząc o możliwie jak najszybsze rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym art. 182 § 2 P.p.s.a.).

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący rozwinęli argumentację stawianych zarzutów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. - dalej jako "P.p.s.a".), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 P.p.s.a.).

Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

W sytuacji, kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania, ponieważ dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd pierwszej instancji przepisu prawa materialnego (por. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 819/11, Lex nr 1217424; wyrok NSA z dnia 26 marca 2010 r., sygn. akt II FSK 1842/08, Lex nr 596025; wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2014 r., sygn. akt II GSK 402/13, Lex nr 1488113).

Zgodnie z treścią art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy. Z unormowania tego wynika, przedmiot postępowania przed sądem administracyjnym wyznaczony jest zakresem stosunku administracyjnego, tj. jego elementami podmiotowymi oraz przedmiotowymi: podstawą faktyczną i prawną (por. wyroki NSA z dnia 28 marca 2018 r., sygn. akt I FSK 1000/16 i z dnia 20 lipca 2005 r., sygn. akt I FSK 68/05, dostępne w internetowej bazie orzeczeń pod adresem cbois.nsa.gov.pl).

W rozpoznawanej sprawie, wnioskami z dnia 30 sierpnia 2017 r. E. i P. P. zwrócili się o udzielenie pomocy mieszkaniowej z tytułu zamieszkiwania w lokalu o nadmiernym zaludnieniu oraz zamianę z urzędu zajmowanego lokalu przy ul. N. w K. na lokal o większej powierzchni pokoi lub inny lokal równorzędny położony na niższej kondygnacji. Z ich treści zatem w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że zawarto w nich dwa alternatywne żądania.

W piśmie z dnia 5 października 2017 r., Prezydent Miasta K. odniósł się do wniosków skarżących i ostatecznie uznał, że nie mogą one być uwzględnione.

Analizując przedstawiony w zaskarżonym wyroku stan faktyczny i prawny rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy, że Sąd pierwszej instancji nie wywiązał się z obowiązków nałożonych przez art. 3 § 1 i art. 134 § 1 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, ograniczył bowiem swoje rozważania i rozstrzygnięcie do kwestii zamiany lokalu przy ul. N. w K. na lokal o większej powierzchni pokoi lub inny lokal równorzędny położony na niższej kondygnacji. Pominął i nie rozpoznał natomiast sprawy w zakresie wniosku skarżących, a dotyczącego przyznania pomocy mieszkaniowej z zasobu gminy Miejskiej K. z tytułu zamieszkiwania w lokalu o nadmiernym zaludnieniu.

Wobec powyższego, zasadny jest podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a.

Odnoszenie się do pozostałych zarzutów mających charakter materialnoprawny z uwagi na powyższe uchybienie byłoby przedwczesne.

Biorąc to wszystko pod uwagę na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a należało uchylić w całości zaskarżony wyrok i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie.

Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o kosztach pomocy prawnej udzielonej z urzędu, ponieważ przepisy art. 209 i 210 P.p.s.a., mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania pomiędzy stronami, zaś wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 P.p.s.a.), przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 - 261 P.p.s.a.