Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 723/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2018-10-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 228 par. 1 pkt 2, 152 par. 2, 152a par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz Sędzia WSA Aleksandra Sędkowska Protokolant: starszy asystent sędziego Anna Kruś po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2018 r. sprawy ze skargi A spółki z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji określającej podatek od nieruchomości za 2016 r. oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. (dalej: organ odwoławczy, SKO) z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] stwierdzające, że odwołanie Spółki z o.o. A (dalej: Skarżąca) od decyzji Wójta Gminy G. z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2016 r., zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 223 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201 ze zm.; dalej: O.p.).

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ odwoławczy wskazał, że wymienioną decyzję Wójta Gminy G. doręczono pełnomocnikowi Skarżącej – radcy prawnemu J. D. - w sposób określony w art. 144 § 1 pkt 2 i § 5 O.p., tj. za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej - platformy ePUAP, na wskazany przez pełnomocnika adres elektroniczny: [...]. Doręczenie nastąpiło w dniu 2 lutego 2018 r., co potwierdza Urzędowe Poświadczenie Odbioru. W tych okolicznościach organ odwoławczy stwierdził, że czternastodniowy termin do wniesienia odwołania upływał z dniem 16 lutego 2018 r. Odwołanie od tej decyzji zostało wniesione zarówno drogą pocztową, jak i za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej – oba w dniu 19 lutego 2018 r. Fakt ten SKO oceniło na gruncie art. 228 § 1 pkt 2 O.p., stwierdzając uchybienie ustawowego terminu do wniesienia odwołania. W konsekwencji organ odwoławczy uznał, że sprawa z odwołania wniesionego po upływie ustawowego terminu, nie może być merytorycznie rozpoznana.

W dniu 8 marca 2018 r. Skarżąca, nawiązując do treści pisma Wójta Gminy G. z [...] lutego 2018 r. (przekazującego odwołanie Skarżącej wraz z aktami sprawy do SKO) pismem kierowanym do SKO wniosła o przyjęcie odwołania jako złożonego z zachowaniem terminu i jego rozpoznanie zgodnie z wnioskiem Skarżącej oraz o dopuszczenie dowodów m.in. na okoliczność braku w skrzynce ePUAP/[...] pisma Decyzja.docx w czasie dokonania Urzędowego Poświadczenia Odbioru oraz na okoliczność doręczenia Decyji.docx w dniu 5 lutego 20-18 r. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia SKO rozważyło również twierdzenia pełnomocnika Skarżącej, zawarte w ww. piśmie Skarżącej. Argumentacja tego pisma odnosiła się do okoliczności , że w dniu 2 lutego 2018 r., pomimo pojawienia się informacji o przesłanej decyzji w formie elektronicznej, dokumentu ten był niedostępny dla Skarżącej (nie było go w skrzynce), a ten który został doręczony na wskazany adres elektroniczny w dniu 5 lutego 2018 r. nie zawierał prawidłowego podpisu. W ocenie organu odwoławczego, skuteczne doręczenie nie nastąpiło w dniu 5 lutego 2018 r. Powołując treść przepisów art. 20b ust. 1 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2017 r. poz. 570) oraz § 14 - § 16 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 września 2011 r. w sprawie sporządzania i doręczania dokumentów elektronicznych oraz udostępniania formularzy, wzorów i kopii dokumentów elektronicznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 180) organ odwoławczy wyjaśnił, że warunkiem udostępnienia adresatowi doręczanego w formie elektronicznej dokumentu jest podpisanie poświadczenia doręczenia podpisem elektronicznym zweryfikowanym oprogramowaniem do weryfikacji podpisu, które to poświadczenie jest udostępniane zarówno adresatowi jak i organowi doręczającemu. Uznanie prawidłowości poświadczenia doręczenia, uzależnione jest od tego czy zawiera ono następujące, niezbędne elementy: pełną nazwę podmiotu publicznego, który doręcza dokument elektroniczny; pełną nazwę podmiotu, któremu podmiot publiczny doręcza dokument elektroniczny; oznaczenie sprawy; jednoznaczne oznaczenie pisma, którego dotyczy; w przypadku podpisania poświadczenia doręczenia - datę i czas podpisania rozumiane jako data i czas doręczenia dokumentu elektronicznego. Zdaniem organu odwoławczego, ze znajdującego się w aktach sprawy Urzędowego Poświadczenia Doręczenia wynika, że [...] stycznia 2018 r. ww. decyzja Wójta Gminy G. (w formie elektronicznej opatrzona podpisem elektronicznym) została przesłana na adres elektroniczny pełnomocnika Skarżącej i została odebrana przez adresata w dniu 2 lutego 2018 r. Z pisma, za którym przekazano pełnomocnikowi na wskazany przez niego adres elektroniczny na platformie ePUAP decyzję wynika, że zawierało ono dwa załączniki. Pierwszy w formacie docx, w którym sporządzono decyzję oraz drugi w formacie docx.zip., który umożliwiał odczytanie i stwierdzenie, że decyzja została opatrzona podpisem elektronicznym. Organ odwoławczy stwierdził zatem, że wobec podpisania Urzędowego Poświadczenia Doręczenia przez adresata decyzji w formie elektronicznej w dniu 2 lutego 2018 r., nastąpił skutek jej doręczenia. Nadto, z pisma pełnomocnika wynika, że nie kwestionuje on faktu podpisania Urzędowego Poświadczenia Doręczenia decyzji w tym dniu. W kwestii natomiast braku prawidłowego podpisu na decyzji, organ odwoławczy wyjaśnił, że w ramach oceny warunków formalnych odwołania, okoliczność taka nie podlega badaniu.

W skardze na postanowienie SKO Skarżąca (reprezentowana przez radcę prawnego) zarzuciła naruszenie:

- art. 223 § 2 pkt 1 w związku z art. 144 § 1 pkt 2 O.p. przez uznanie, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu;

- art. 121, art. 122 i art. 123 w związku z art. 180 § 1 i art. 181 w związku z art. 187 § 1 O.p. przez uznanie, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie pozwalał na dokonanie jednoznacznych ustaleń określonych zaskarżonym rozstrzygnięciem;

- art. 121 § 1, art. 122 i art. 123 w związku z art. 180 § 1 i art. 187 § 1 O.p. poprzez błędne uznanie, że organ nie ma obowiązku ustosunkowania się do wniosków dowodowych Skarżącej, mimo że przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy;

- art. 121 § 1, art. 122 i art. 123 w związku z art. 180 § 1, art. 187 § 1 i art. 193 § 2 O.p., poprzez błędne uznanie, że w niniejszej sprawie materiał dowodowy został zgromadzony w sposób wyczerpujący;

- art. 191 w związku z art. 192 O.p. poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i uznanie, że w przedmiotowej sprawie stan faktyczny został ustalony;

- art. 228 § 1 pkt 2 w związku z art. 180 § 1, art. 181 i art. 187 § 1 O.p. poprzez uznanie, że mimo nie przeprowadzenia przez organ wyczerpującego postępowania dowodowego zasadnym było wydanie zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Skarżąca zarzuciła ponadto błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu przez organ odwoławczy, że decyzja Wójta Gminy G. została skutecznie doręczona pełnomocnikowi strony w dniu 2 lutego 2018 r. w sytuacji, gdy faktyczne doręczenie powyższego dokumentu nastąpiło dopiero w dniu 5 lutego 2018 r., co oznacza, że stwierdzenie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania było bezpodstawne.

Wobec tak podniesionych zarzutów Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, ewentualnie o stwierdzenie wydania go z naruszeniem prawa, a także o zasądzenie kosztów postępowania sądowego oraz o dopuszczenie dowodów z dokumentów (wydruku z rejestru zdarzeń z systemu ePUAP dotyczącego przebiegu korespondencji kierowanej do pełnomocnika; dowodu nadania odwołania w dniu 19 lutego 2018 r.) i zeznań świadka S. Ż. na okoliczność braku w skrzynce ePUAP/[...] w dniu 2 lutego 2018 r. pisma – Decyzja.docx oraz na okoliczność doręczenia Decyzji.docx w dniu 5 lutego 2018 r.

W rozwinięciu zarzutów podniesiono, że ocena uchybienia terminu wymaga przede wszystkim ustalenia przez organ czy doszło do skutecznego doręczenia, a także zbadania przedłożonych przez stronę wyjaśnień pod kątem spełnienia przesłanki braku winy. Tymczasem organ odwoławczy nie wydał postanowienia o odmowie przeprowadzenia wnioskowanego przez stronę istotnego dowodu z zeznań świadka S. Ż., w celu potwierdzenia nieprawidłowego działania systemu ePUAP, wskutek czego nie było możliwym odebranie decyzji Wójta Gminy G. w dniu 2 lutego 2018 r., a możliwość jej odebrania nastąpiła dopiero w dniu 5 lutego 2018 r. Praktyka dowodzi bowiem, że system ePUAP nie działa zawsze poprawnie i może wystąpić sytuacja, w której wprawdzie dojdzie do wygenerowania poświadczenia odbioru, lecz adresat nie uzyska dostępu do doręczanego dokumentu. W ocenie Skarżącej, odmawiając stronie przeprowadzenia prawa do skutecznego zgłoszenia dowodu organ nie tylko pozbawił Skarżącą jej praw procesowych, ale również pozbawił siebie możliwości rzetelnego zbadania sprawy. Takie działanie stanowi w ocenie Skarżącej, uchybienie w sposób istotny zasadom procedowania określonym w art. 122, art. 180 § 1, art. 188, art. 187 § 1, art. 191 O.p. Skarżąca podkreśliła w tej materii, że w myśl przepisów art. 122, art. 180, art. 188 i art. 187 § 1 O.p., dla dokładnego ustalenia stanu organ obowiązany jest wykorzystać wszystkie dowody znane mu z urzędu, a także poszukiwać inne, nowe dowody na potwierdzenie określonych faktów z wykorzystaniem dostępnych źródeł dowodowych, a ponadto zobligowany jest do dopuszczenia wszystkich środków dowodowych zgłaszanych przez stronę, o ile mają one istotne znaczenie dla sprawy. Zdaniem Skarżącej, na takie dowody wskazywała w piśmie z dnia 8 marca 2018 r., bowiem zmierzały one do ustalenia czy w sprawie istotnie zachodzą przesłanki materialno-prawne do uznania doręczenia dokonanego w dniu 2 lutego 2018 r. za skuteczne. Mają one także znaczenie dla oceny zgodności złożonego wniosku z art. 162 § 1 O.p., wobec czego ich nieprzeprowadzenie w istocie pozbawiło stronę możliwości uprawdopodobnienia braku winy w ewentualnym uchybieniu terminu.

W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Stwierdziło, że mając na uwadze zawartość akt sprawy, nie ma wątpliwości co do tego, że Urzędowe Poświadczenie Doręczenia decyzji zostało podpisane elektronicznie przez adresata decyzji w dniu 2 lutego 2018 r. Fakt ten oznacza, że nie było konieczne przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego w celu uzyskania od świadka informacji, na które powołał się pełnomocnik w piśmie z dnia 8 marca 2018 r.

Na rozprawie Sąd na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302; dalej: p.p.s.a.), oddalił wnioski dowodowe zawarte w skardze. S. Ż. oświadczył do protokołu rozprawy, że decyzja Wójta Gminy G. została doręczona adresatowi 5 lutego 2018 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.

Skargę należało uznać za niezasadną, gdyż sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia, nie dała podstaw do zakwestionowania wyrażonego w nim stanowiska organu odwoławczego, że Skarżąca wnosząc odwołanie w dniu 19 lutego 2018 r., uchybiła terminowi do dokonania tej czynności procesowej..

Zaistniały w sprawie spór wymagał rozstrzygnięcia, czy okoliczności faktyczne sprawy przyjęte przez organ odwoławczy na podstawie Urzędowego Poświadczenia Doręczenia (w skrócie: UPD) pozwalały uznać, że do skutecznego doręczenia pełnomocnikowi Skarżącej decyzji Wójta Gminy G. z [...] stycznia 2018 r., doszło w dniu 2 lutego 2018 r. (piątek). Skarżąca twierdzi bowiem, że do doręczenia doszło w dniu 5 lutego 2018 r. (poniedziałek). Z argumentacji przedstawionej w treści skargi oraz na rozprawie wynika zasadniczo, że w momencie otwarcia w dniu 2 lutego 2018 r. przez pełnomocnika przesłanej do niego wiadomości w systemie ePUAP, brak było dostępu do załącznika w postaci pliku zawierającego decyzję Wójta Gminy G. z dnia [...] stycznia 2018 r. Możliwość odebrania decyzji wystąpiła natomiast dopiero w dniu 5 lutego 2018 r., wobec czego tę datę pełnomocnik przyjął jako datę doręczenia rzeczonej decyzji.

W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że stosownie do art. 223 § 1 i § 2 pkt 1 O.p., odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał decyzję, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie.

Zgodnie natomiast z treścią stanowiącego podstawę prawną zaskarżonego postanowienia przepisu art. 228 § 1 pkt 2 O.p., organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, a postanowienie w tym przedmiocie jest ostateczne. Zaznaczenia wymaga, że norma zawarta w tym przepisie ma charakter kategoryczny i bezwarunkowy, albowiem z jej dyspozycji wynika, że wydanie takiego postanowienia nie zależy od uznania organu, lecz wynika wprost z ustawy. Oznacza to, że każde, nawet nieznaczne przekroczenie tego terminu stanowi samoistną podstawę do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie. Uchybienie terminowi do wniesienia środka odwoławczego jest bowiem okolicznością obiektywną i w razie jego stwierdzenia organ odwoławczy nie ma prawa przystąpić do merytorycznego rozpoznania sprawy. Obowiązek organu odwoławczego do działania w sposób określony w art. 228 § 1 pkt 2 O.p. wynika też z istoty zasady trwałości decyzji ostatecznych wyrażonej w art. 128 O.p.

Z zestawienia przywołanych przepisów wynika, że dla stwierdzenia wniesienia odwołania po terminie, kluczowe i jedyne znaczenie ma ustalenie w jakiej dacie nastąpiło doręczenie decyzji stronie i czy doręczenie spełnia warunki pozwalające uznać je za skuteczne. W tym miejscu wskazać należy, że ustalenia te - wbrew twierdzeniu Skarżącej - nie obejmują badania przesłanki braku winy strony w uchybieniu terminowi, gdyż te podlegają ocenie w ramach wniosku strony o przywrócenie uchybionego terminu (art. 162 § 1 O.p.).

W niniejszej sprawie bezsporne jest, że Skarżąca w postępowaniu zakończonym decyzją Wójta Gminy G. z [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2016 r., reprezentowana była przez pełnomocnika będącego radcą prawnym. Ustanowienie w sprawie pełnomocnika w osobie radcy prawnego zdeterminowało zatem sposób doręczania pism (tu: dokumentów elektronicznych), za pośrednictwem systemu teleinformatycznego wykorzystywanego przez organ podatkowy, tj. ePUAP, na wskazany przez pełnomocnika adres elektroniczny: [...].

Taki sposób doręczania pism wynika z art. 144 § 5 w związku z § 1 pkt 2 O.p., stosownie do którego, doręczanie pism pełnomocnikowi będącemu adwokatem, radcą prawnym lub doradcą podatkowym oraz organom administracji publicznej następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej albo w siedzibie organu podatkowego. Doręczenie za pomocą środków komunikacji elektronicznej następuje za urzędowym poświadczeniem odbioru.

Z kolei, w celu doręczenia pisma w formie dokumentu elektronicznego, co określa art. 152a § 1 pkt 1 - 3 O.p., organ podatkowy przesyła na adres elektroniczny adresata zawiadomienie zawierające: informację, że adresat może odebrać pismo w formie dokumentu elektronicznego (pkt 1); wskazanie adresu elektronicznego, z którego adresat może pobrać pismo i pod którym powinien dokonać potwierdzenia doręczenia pisma (pkt 2); pouczenie dotyczące sposobu odbioru pisma, a w szczególności sposobu identyfikacji pod wskazanym adresem elektronicznym w systemie teleinformatycznym organu podatkowego, oraz informację o wymogu podpisania urzędowego poświadczenia odbioru w określony sposób (pkt 3). Zgodnie z § 2 i § 3 art. 152a, w przypadku nieodebrania pisma w formie dokumentu elektronicznego w sposób określony w § 1 pkt 3, organ podatkowy po upływie 7 dni, licząc od dnia wysłania zawiadomienia, przesyła powtórne zawiadomienie o możliwości odebrania tego pisma. W przypadku nieodebrania pisma doręczenie uważa się za dokonane po upływie 14 dni, licząc od dnia przesłania pierwszego zawiadomienia.

Jednocześnie wyjaśnić trzeba, że regulacje O.p. dotyczące doręczania pism w formie dokumentu elektronicznego są następstwem ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2017 r. poz. 570). Natomiast zasady doręczania dokumentów elektronicznych za pośrednictwem platformy ePUAP, zostały uszczegółowione w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 września 2011 r. w sprawie sporządzania i doręczania dokumentów elektronicznych oraz udostępniania formularzy, wzorów i kopii dokumentów elektronicznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 180; dalej: rozporządzenie).

Dla oceny trafności zastrzeżeń Skarżącej co do przyjęcia przez organ odwoławczy skuteczności doręczenia w dniu 2 lutego 2018 r. a nie – jak przyjmuje Skarżąca - w dniu 5 lutego 2018 r., doniosłe znaczenie mają przepisy art. 152 § 2 oraz art. 152a § 1 pkt 3 O.p. w łączności z regulacjami § 14, § 15 i § 16 przywołanego rozporządzenia. W świetle art. 152 § 2 O.p. w przypadku doręczenia pisma za pomocą środków komunikacji elektronicznej doręczenie jest skuteczne, jeśli adresat potwierdzi odbiór pisma w sposób, o którym mowa w art. 152a § 1 pkt 3 O.p. Zgodnie zaś z art. 152a § 1 pkt 3 O.p w celu doręczenia pisma w formie dokumentu elektronicznego organ podatkowy przesyła na adres elektroniczny adresata zawiadomienie zawierające pouczenie dotyczące sposobu odbioru pisma, a w szczególności sposobu identyfikacji pod wskazanym adresem elektronicznym w systemie teleinformatycznym organu podatkowego, oraz informację o wymogu podpisania urzędowego poświadczenia odbioru w określony sposób. Jakkolwiek przepis ten nie wskazuje, jak ma przebiegać ten "określony sposób" podpisania urzędowego poświadczenia odbioru (co przed 7 października 2016 nie było wątpliwe ze względu na odesłanie do ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne), to Sąd nie ma trudności, by normę art. 152a § 1 pkt 3 odkodować. Sposób ten zależy bowiem od systemu teleinformatycznego, który wykorzystywany jest przez organ podatkowy (portal podatkowy, e-PUAP).

Trzeba przy tym wyraźnie podkreślić zasady związane z doręczeniem pism przy wykorzystaniu środków komunikacji elektronicznej, a pochodzących od organu podatkowego. Są one wspólne wszystkim systemom teleinformatycznym, wykorzystywanym przez organy podatkowe. W art. 152a § 1 O.p. uregulowano techniczne aspekty doręczania pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Przepis ten wprowadza doręczenie oparte na zasadzie swoistego awiza. Nie przesyła się bowiem pisma, a jedynie zawiadomienie o nim oraz o możliwości jego odebrania. Do odebrania pisma doręczanego za pomocą środków komunikacji elektronicznej nieodzowna jest jednak autoryzacja adresata dokonywana przez podpisanie urzędowego poświadczenia odbioru. Doręczanie pisma za pomocą środków komunikacji elektronicznej następuje dwuetapowo. W pierwszym etapie w celu doręczenia pisma w postaci dokumentu elektronicznego organ podatkowy przesyła na adres elektroniczny strony postępowania zawiadomienie zawierające określone informacje. Natomiast kolejny – drugi etap doręczenia pisma – to jego pobranie przez adresata z adresu elektronicznego wskazanego przez organ podatkowy i podpisanie przez adresata urzędowego poświadczenia odbioru. Jednym z celów wskazanej dwuetapowej konstrukcji doręczania pisma przez organ podatkowy jest zapewnienie poufności korespondencji do momentu potwierdzenia doręczenia w taki sposób, aby adresat nie miał żadnych możliwości wcześniejszego zapoznania się z treścią pisma. Wniosek, jaki płynie z regulacji art. 152 § 3 O.p. jest taki, że w przypadku doręczenia pisma za pomocą środków komunikacji elektronicznej doręczenie jest skuteczne, jeżeli adresat potwierdzi odbiór pisma w sposób, o którym mowa w art. 152a § 1 pkt 3 o.p., czyli przez podpisanie urzędowego poświadczenia odbioru (Piotr Pietrasz w: Etel Leonard (red.,) Dowgier Rafał, Popławski Mariusz, Presnarowicz Sławomir, Stachurski Wojciech, Teszner Krzysztof, Ordynacja podatkowa. Komentarz aktualizowany, LEX el. 2018).

Urzędowe poświadczenie odbioru stanowi jedyny dowód doręczenia pisma przesłanego adresatowi za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Wójt Gminy G. wykorzystał system teleinformatyczny e-PUAP, by doręczyć pełnomocnikowi Skarżącej decyzję podatkową z [...] stycznia 2018 r. Zatem sposób tworzenia urzędowego poświadczenia odbioru (UPD) określają szczegółowo przepisy rozporządzenia.

Wedle § 14 rozporządzenia, poświadczenie doręczenia jest udostępniane przez system teleinformatyczny podmiotu publicznego w celu umożliwienia podpisania tego poświadczenia przez adresata dokumentu elektronicznego i zawiera:

1) pełną nazwę podmiotu publicznego, który doręcza dokument elektroniczny;

2) pełną nazwę podmiotu, któremu podmiot publiczny doręcza dokument elektroniczny;

3) oznaczenie sprawy;

4) jednoznaczne oznaczenie pisma, którego dotyczy;

5) w przypadku podpisania poświadczenia doręczenia - datę i czas podpisania rozumiane jako data i czas doręczenia dokumentu elektronicznego.

W myśl natomiast § 15 i § 16 rozporządzenia, adresat dokumentu elektronicznego potwierdza jego odebranie przez podpisanie poświadczenia doręczenia kwalifikowanym podpisem elektronicznym albo podpisem potwierdzonym profilem zaufanym ePUAP, albo przez zapewnienie możliwości potwierdzenia pochodzenia oraz integralności danych zawartych w tym poświadczeniu przy użyciu technologii, o których mowa w art. 20a ust. 2 ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne. Po opatrzeniu poświadczenia doręczenia podpisem elektronicznym system teleinformatyczny służący do obsługi doręczeń bezpośrednio po zakończeniu procesu weryfikacji podpisu elektronicznego adresata:

1) udostępnia adresatowi do pobrania doręczany dokument elektroniczny wraz z podpisanym przez niego poświadczeniem doręczenia;

2) udostępnia organowi doręczającemu podpisane poświadczenie doręczenia.

Przywołane regulacje opisują więc pierwszy (przesłanie zawiadomienia) i drugi etap (udostepnienie treści pisma organu) doręczenia decyzji Wójta Giny G. Nie ulega wątpliwości, że przywołane regulacje rozporządzenia oznaczają, że doręczenie wymaga przyjęcia przez adresata zawiadomienia i dokonania potwierdzenia jego odbioru przez złożenie podpisu elektronicznego. Dopiero w następstwie opatrzenia poświadczenia doręczenia podpisem elektronicznym system teleinformatyczny służący do obsługi doręczeń bezpośrednio po zakończeniu procesu weryfikacji podpisu elektronicznego adresata udostępnia adresatowi do pobrania doręczany dokument elektroniczny wraz z podpisanym przez niego poświadczeniem doręczenia i rzeczone poświadczenie udostępnia organowi doręczającemu. Innymi słowy, adresat po otwarciu otrzymanej od organu podatkowego w systemie ePUAP informacji o możliwości odebrania dokumentu elektronicznego, najpierw składa podpis elektroniczny, a następnie bezpośrednio po pozytywnej weryfikacji owego podpisu, system umożliwia adresatowi dostęp do treści załączonego pliku, w którym znajduje się dokument elektroniczny. Wskazana sekwencja zdarzeń oznacza zatem, że w samej chwili złożenia podpisu elektronicznego, nie jest możliwy dostęp do treści załączonego pliku.

Mając na uwadze przedstawione powyżej rozważania Sąd stwierdza, że organ odwoławczy prawidłowo ustalił w okolicznościach niniejszej sprawy, że Skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia odwołania. Znajdujący się w aktach organu dokument UPD dowodzi bowiem, że został on podpisany i odesłany do organu w dniu 2 lutego 2018 r., a zatem datą doręczenia decyzji Wójta Gminy G. z dnia [...] stycznia 2018 r. przesłanej do pełnomocnika Skarżącej jest 2 lutego 2018 r. Ponadto, z pisma stanowiącego informację o przesłaniu ww. decyzji wynika, że zawierało ono dwa załączniki: Decyzja.docx i Decyzja.docx.zip.

Fakt doręczenia decyzji w dniu 2 lutego 2018 r. potwierdza również znajdujący się w aktach organu, dołączony do pisma Skarżącej z dnia 8 marca 2018 r., wydruk rejestru zdarzeń z systemu ePUAP dotyczący przebiegu doręczania przedmiotowej korespondencji elektronicznej. Wynika z niego, że po podpisaniu UPD i przekazaniu organowi podpisanego UPD, decyzja została wysłana automatycznie ze skrzynki organu w dniu 2 lutego 2018 r. o godzinie 16.09.A dowodzi tego wpis o tytule operacji "PK_PRZEKAZANIE_DO SYSTEMU_ODBIORCY, nie ma odnotowanego kodu błędu, a pis logu brzmi: Wysłano dokument ze skrytki". Wszystkie operacje z tego dnia, wykazane w ww. rejestrze zostały wykonane o godzinie 16.09. Z kolei, czynność otwarcia i wizualizacja treści decyzji przez adresata, nastąpiły w dniu 5 lutego 2018 r., choć decyzja ta dostępna była dla adresata już 2 lutego 2018 r. Nadto, wydruk ten dowodzi, że adresat pisma nie podjął żadnych działań, by zgłosić – jak twierdził - brak pliku zawierającego decyzję.

W opinii Sądu, nie można zatem uwzględnić zarzutów Skarżącej, że ustalony w sprawie stan faktyczny opierał się na niekompletnie zebranym materiale dowodowym. Owego braku kompletności Skarżąca upatruje w niedopuszczeniu wnioskowanych w piśmie z dnia 8 marca 2018 r. dowodów z dokumentów oraz dowodu z zeznań S. Ż. na okoliczność braku ww. decyzji w skrzynce e-PUAP w dniu 2 lutego 2018 r. i doręczenia jej dopiero w dniu 5 lutego 2018 r. Wyjaśnić w tej kwestii trzeba, że skutek prawny żądania przeprowadzenia dowodu uzależniony jest od stwierdzenia, że przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a jednocześnie okoliczność ta nie została potwierdzona innym dowodem. Samo zgłoszenie wniosków dowodowych przez stronę nie powoduje automatycznie konieczności ich uwzględnienia i przeprowadzenia. Organy podatkowe nie mają obowiązku dopuszczenia każdego dowodu proponowanego przez stronę, jeżeli dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego adekwatne i wystarczające są inne dowody. Z kolei, w postępowaniu przed sądem administracyjnym konieczne jest wykazanie, że nieprzeprowadzenie przez organ dowodu z dokumentu mogło mieć - na tle zgromadzonego materiału dowodowego - istotny wpływ na wynik sprawy. N

Zdaniem Sądu, postępowanie przeprowadzone przez organ odwoławczy w niniejszej sprawie nie jest wadliwe, gdyż organ dysponował wystarczającym dla rozstrzygnięcia materiałem dowodowym. Podstawowym dowodem było bowiem UPD, którego podpisanie przez adresata, Ordynacja podatkowa wiąże ze skutkiem doręczenia pisma (art. 152 § 3 O.p.). Tylko ten dokument potwierdza doręczenie pisma, nie zaś samo odczytanie pisma (decyzji) przez adresata. W ocenie Sądu, skoro z dokumentu UPD wynikało, że decyzja została doręczona w dniu 2 lutego 2018 r., nie było potrzeby dopuszczenia wnioskowanego dowodu z przesłuchania świadka – innego radcy prawnego, który obsługiwał – wedle twierdzeń pełnomocnika Skarżącej – skrzynkę e-PUAP. Nie mają znaczenia dla stwierdzenia faktu doręczenia decyzji Wójta Gminy G. argumenty, że 2 lutego 2018 r. nie było dostępu do pliku, zawierającego tę decyzję. Liczy się bowiem treść UPD. Z akt sprawy nie wynikają natomiast okoliczności wskazujące na nieprawidłowości w procesie doręczania decyzji, które mogłyby wskazywać na wadliwe stanowisko organu odwoławczego. Brak jest więc podstaw do przyjęcia za Skarżącą, że organ odwoławczy nie podjął wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy i naruszył zasadę swobodnej oceny dowodów oraz prawa procesowe strony. Przy tym Sąd podkreśla, że stwierdzenie uchybienia terminu ustawowego nie może być przedmiotem oceny w kontekście braku winy strony w niedotrzymaniu terminu. Brak dostępu do pisma, które przesłał organ podatkowy powinno być zgłoszone temu organowi albo za pośrednictwem skrzynki e-PUAP albo w inny sposób i okoliczność ta mogłaby być przyczyną wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.

Wobec powyższego, zarzuty naruszenia art. 223 § 2 pkt 1, art. 144 § 1 pkt 2, art. 121, art. 122, art. 123, art. 180 § 1, art. 181, art. 187 § 1, art. 191 i art. 192 O.p. Sąd uznał za niezasadne. Nie mogło natomiast dojść do naruszenia art. 193 § 2 O.p., gdyż przepis ten nie miał zastosowania. Odnosi się on bowiem do dowodu z ksiąg podatkowych, które w sprawie nie podlegały badaniu.

Ponadto Sąd na rozprawie oddalił sformułowane w skardze wnioski dowodowe, które są powtórzeniem wniosków ze wspomnianego wyżej pisma Skarżącej z 8 marca 2018 r. Zarówno wydruk rejestru zdarzeń z systemu ePUAP dotyczący przebiegu doręczania decyzji oraz data nadania odwołania wynikają z akt organu. Z kolei, wniosek o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest niedopuszczalny, gdyż przeprowadzenie tego rodzaju czynności pozostaje poza ustawowymi kompetencjami sądu administracyjnego.

Podsumowując, zasadne było wydanie zaskarżonego postanowienia wobec stwierdzenia przez SKO, że środek odwoławczy wniesiono z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 223 § 2 pkt 1 O.p. Co z kolei spowodowało, że decyzja z dnia [...] stycznia 2018 r. nie mogła podlegać kontroli instancyjnej. W sprawie nie doszło więc do naruszenia przepisu art. 228 § 1 pkt 2 O.p., stanowiącego podstawę prawną do wydania zaskarżonego postanowienia.

Nie ulega natomiast wątpliwości, że w razie uchybienia terminu do wniesienia odwołania, termin ten może zostać przywrócony, o ile strona uprawdopodobni brak winy w jego uchybieniu (art. 162 § 1 O.p.). Skarżąca mogła złożyć wniosek o przywrócenie uchybionego terminu. Z akt sprawy wynika jednak, że Skarżąca nie skorzystała z takiej możliwości.

W tym stanie rzeczy, skargę jako nieuzasadnioną należało oddalić w całości na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302).