Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 584/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2011-11-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b, art. 130 ust. 1 i 3-4
journal: Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: par. 3 ust. 1, par. 6 ust. 1 pkt 4, par. 8 ust. 6
journal: Dz.U. 2002 nr 236 poz 1998
law: Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi  przepisy ruchu drogowego.
article: art. 6, art. 7, art. 77 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 87 ust. 1-2, art. 178 ust. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 3 par. 2 pkt 4 i 8, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 152
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka,, Sędzia NSA Anna Żak (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 listopada 2011r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego Kielce-Wschód w Kielcach na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 28 lutego 2011r. znak: SKO.RD-52/472/12/2011 w przedmiocie skierowania na egzamin sprawdzający kwalifikacje do kierowania pojazdami I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchyliło decyzję Starosty S. z dnia [...] znak: [...] orzekającą o skierowaniu K. K. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w trybie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym, po uwzględnieniu wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji, w związku z przekroczeniem 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego – egzamin teoretyczny i praktyczny, w zakresie prawa jazdy kat. B, w terminie do dnia [...], pod rygorem cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami, i umorzyło postępowanie organu I instancji.

Organ II instancji ustalił następujący stan faktyczny i prawny.

W dniu [...] do Starostwa Powiatowego w S. wpłynął wniosek Naczelnika Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Wojewódzkiej Policji o skierowanie K. O. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami z powodu przekroczenia 24 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. W uzasadnieniu wskazano 4 przypadki naruszenia przepisów w okresie od 21.12.2009r. do 18.10.2010r., za które K. K. uzyskał łącznie 28 punktów karnych.

Opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] organ I instancji skierował K. K. na egzamin teoretyczny i praktyczny w zakresie prawa jazdy kat. B stosownie do dyspozycji art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy Prawo o ruchu drogowym. W odwołaniu od tej decyzji K. K. podniósł, iż w dniu 7.01.2011r. odbył w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego (dalej WORD) szkolenie, o którym mowa w art. 130 ust. 3 cyt. ustawy, w celu zmniejszenia liczby punktów karnych, na dowód czego przedstawił kopię zaświadczenia z WORD o odbyciu szkolenia.

Organ odwoławczy przytoczył brzmienie przepisów art. 114 ust. 1 i art. 130 Prawa o ruchu drogowym oraz § 8 rozporządzenia MSWIA z dnia 20 grudnia 2002r. i powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lipca 2010r. (sygn. I OSK 885/09), uznający za niezgodny z ustawą Prawo o ruchu drogowym - przepis § 8 ust. 6 powołanego rozporządzenia, uniemożliwiający odliczenie punktów karnych, pomimo odbytego szkolenia w przypadku przekroczenia 24 punktów, odmówił zastosowania tego przepisu. Kolegium podzieliło argumentację NSA, że zawarte w art. 130 ust. 4 pkt 4 Prawa o ruchu drogowym upoważnienie daje podstawę do określenia w rozporządzeniu jedynie liczby punktów odejmowanych z tytułu odbytego szkolenia, nie zaś wprowadzenia dodatkowych ograniczeń w zakresie możliwości odejmowania punktów karnych.

W ocenie Kolegium, skoro K. K. odbył w dniu 7.01.2011r. szkolenie w WORD , to zgodnie z art. 130 ust. 4 pkt 4 Prawa o ruchu drogowym liczbę punktów zgromadzonych w okresie od 21.12.2009r. do 18.10.2010r. należy pomniejszyć o 6. Powyższe oznacza, że K. K. ma na koncie 22 punkty. Zgodnie z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit b ustawy, brak zatem podstaw do kierowania strony na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami.

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł Prokurator Rejonowy Kielce-Wschód domagając się uchylenia decyzji Kolegium. Kwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzucił obrazę prawa materialnego:

- art. 130 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym w zw. z § 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002r. w sprawie postępowania

z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego poprzez błędne przyjęcie, iż odbycie szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ww. ustawy wywołuje automatycznie skutki określone w § 8 ust. 4 ww. rozporządzenia, tj. zmniejszenie

o 6 liczby punktów, podczas gdy zgodnie z ust. 6 tego przepisu odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów przekroczyła 24. Prokurator wskazał, iż Starosta nie jest organem właściwym rzeczowo do prowadzenia ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego i dokonywania w niej wpisów oraz ich wykreślania.

- art. 130 ust. 3 w zw. z art. 114 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym polegającą na błędnym przyjęciu, że udział w szkoleniu, o którym mowa w § 8 ust. 6 ww. rozporządzenia, po skierowaniu wniosku do Starosty o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji i jego rozpoznaniu, wywołuje skutki w postaci zmniejszenia ilości punktów, podczas gdy wg prawidłowej interpretacji zmniejszenie liczby punktów

w drodze odbycia szkolenia może nastąpić tylko do czasu przekroczenia liczby 24 punktów.

W skardze zarzucono ponadto organowi obrazę prawa procesowego, tj. art. 6 k.p.a. poprzez odmowę zastosowania § 8 ust. 6 cyt. rozporządzenia, podczas gdy zgodnie z art. 6 k.p.a. organy administracji działają na podstawie przepisów prawa powszechnie obowiązującego.

W uzasadnieniu zarzutów Prokurator wskazał, że Kolegium odmawiając zastosowania § 8 ust. 6 cyt. rozporządzenia i bezpodstawnie odliczając 6 punktów karnych tylko na podstawie zaświadczenia o odbyciu przez K. K. szkolenia naruszyło zasadę praworządności wyrażoną w art. 6 k.p.a. Poza tym organ administracji w przeciwieństwie do sądu nie może w procesie stosowania prawa dokonywać kontroli aktów podstawowych z ustawą czy konstytucją.

Zdaniem Prokuratora, zgodnie z art. 130 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym jedynie Policja, jako instytucja prowadząca ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, może przypisywać punkty za naruszenia, dokonywać wpisów i usuwać wpisy z ewidencji. Starosta związany jest wskazaną przez Policję liczbą przypisanych punktów karnych. Wpis do ewidencji, jako czynność materialno-techniczna podlega kontroli sądowoadministracyjnej, lecz kwestia ta nie może być rozstrzygana w postępowaniu administracyjnym, w którym ilość punktów karnych uwidocznionych w ewidencji stanowi podstawę rozstrzygnięcia o skierowaniu kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji.

W ocenie Prokuratora analiza przepisów art. 114 ust. 1 i art. 130 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym prowadzi do wniosku, że szkolenie mające na celu zmniejszenie ilości otrzymanych punktów karnych dotyczy jedynie kierowców, którzy do dnia podjęcia szkolenia nie przekroczyli limitu 24 punktów. Skarżący, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych (wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 16 czerwca 2009r., sygn. II SA/Bd 303/09, wyrok NSA z dnia 16 grudnia 2010r., sygn. I OSK 275/10), wskazał, że udział w szkoleniu nie może być sposobem na uniknięcie sprawdzenia kwalifikacji następującego po przekroczeniu limitu 24 punktów, a służyć świadomej i celowej kontroli sytuacji przez kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo podniesiono, że zaświadczenie z WORD o odbyciu szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym ma walor dokumentu urzędowego, podobnie jak dane zawarte w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Z tego względu korzysta z takiego samego domniemania prawdziwości i może stanowić podstawę obalenia domniemania prawdziwości danych zawartych w ewidencji (art. 76 § 1 i 3 k.p.a.). Dlatego też, z uwagi na treść art. 7 i 77 § 1 k.p.a., Kolegium obowiązane było wziąć pod uwagę skutki odbycia przedmiotowego szkolenia w niniejszym postępowaniu. Nie oznaczało to jednak zmiany danych zawartych w ewidencji a jedynie uwzględnienie stanu faktycznego istniejącego w dacie orzekania.

Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia art. 130 ust. 3 w zw. z art. 114 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym Kolegium stwierdziło, iż nałożenie przez organ administracji określonych obowiązków mocą decyzji administracyjnych musi wynikać ze ściśle określonej normy prawnej. Z brzmienia art. 130 ust. 3 nie wynika, aby możliwość uczestniczenia w szkoleniu ze skutkiem w nim wskazanym istniała tylko do chwili osiągnięcia 24 punktów. W tym kontekście organ powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 14 marca 2007r. (sygn. III SA/Łd 483/06).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania jeżeli mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Poza sporem pozostaje w sprawie okoliczność, że K. K. w okresie od 21.12.2009r. do 18.10.2010r. czterokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego, za które uzyskał łącznie 28 punktów karnych. Przekroczenie liczby 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego stanowiło podstawę wniosku Naczelnika Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Wojewódzkiej Policji z dnia [...] o sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w trybie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit b ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005r., Nr 108, poz. 908 ze zm., zwanej dalej jako ustawa). Zgodnie z tym przepisem kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty, na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym. Stosownie zaś do ust. 3 art. 130, kierowca wpisany do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego prowadzonej przez Policję, może na własny koszt uczestniczyć w szkoleniu, którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Nie dotyczy to kierowcy w okresie 1 roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy.

Z regulacji § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz.U. Nr 236, poz. 1998 ze zm., zwanego dalej rozporządzeniem) wynika, że odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24.

Podstawą stwierdzenia Kolegium o bezprzedmiotowości postępowania było uznanie, iż w sprawie nie znajduje zastosowania przepis § 8 ust. 6 rozporządzenia z uwagi na przekroczenie przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji delegacji ustawowej wynikającej z art. 130 ust. 4 ustawy.

Wymaga podkreślenia, iż organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa (art. 6 k.p.a.). Źródłami prawa powszechnie obowiązującego zgodnie z art. 87 ust. 1 i 2 Konstytucji są Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe, rozporządzenia i akty prawa miejscowego – na obszarze działania organów, które je ustanowiły. Powyższe oznacza, że organy administracji nie mogą odmówić zastosowania przepisu rozporządzenia nawet w sytuacji gdy jest on wydany z przekroczeniem delegacji ustawowej. Sąd natomiast związany jest wyłącznie Konstytucją i ustawami. Zgodnie bowiem z art. 178 ust. 1 Konstytucji, sędziwie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji i ustawom. Zasada ta została powtórzona w art. 4 ustawy z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269).

W rozpoznawanej sprawie Kolegium odmawiając zastosowania art. 8 ust. 6 rozporządzenia MSWiA z dnia 20 grudnia 2002r. naruszyło wyrażoną w art. 6 kpa zasadę praworządności w sposób mający istotny wpływ na jej wynik. Trzeba również podnieść, iż orzecznictwo sądowoadministracyjne na gruncie wskazanego unormowania nie zajęło jednoznacznego stanowiska odnośnie przekroczenia delegacji ustawowej w § 8 ust. 6. W wyroku z dnia 22 marca 2011r. (sygn. akt I OSK 723/10) Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że regulacja zawarta w § 8 ust. 6 rozporządzenia w pełni służy realizacji celu unormowań ustawowych. Udzielając upoważnienia w art. 130 ust. 4 ustawodawca zawarł wyraźne wskazania treściowe, wyznaczające kierunek unormowań przyjętych w rozporządzeniu. Miały one na uwadze dyscyplinowanie i wdrażanie kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ustawy oraz zapobieganie wielokrotnemu naruszaniu przepisów ruchu drogowego. Zaakceptowanie stanowiska przeciwnego pozostawałoby w kolizji

z celem ustawy oraz mogłoby doprowadzić do zagrożenia dla ruchu drogowego, poprzez dopuszczenie do niego kierowców, którzy z różnych przyczyn utracili zdolność bezpiecznego kierowania pojazdami. Takie samo stanowisko wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 grudnia 2010r. (sygn. akt I OSK 275/10), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w wyroku z dnia 29 stycznia 2009r. (sygn. akt II SA/Ol 878/08). Wprawdzie w powołanych orzeczeniach przedmiotem rozpoznania była sprawa dotycząca skierowania kierowcy na badanie psychologiczne w związku z przekroczeniem przez niego liczby 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1, jednak z uwagi na ten sam cel regulacji zawartych w art. 124 ust.1 pkt 2 lit b jak i w art. 114 ust.1 pkt 1 lit b Prawa o ruchu drogowym, rozważania zawarte w uzasadnieniach tych wyroków mają pełne zastosowanie w niniejszej sprawie i skład orzekający w pełni je podziela.

Zapis zawarty w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy, a

zwłaszcza użyte w nim sformułowanie "podlega" nie budzi żadnych wątpliwości co do obligatoryjnego charakteru poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji przez kierowcę, któremu przypisano 24 punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego na podstawie art. 130 ust.1 ustawy. Oceny takiej nie zmienia fakt, że postępowanie z art. 114 ust.1 pkt 1 lit. b prowadzone jest na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji. Przepis wskazuje tu jedynie organ właściwy do złożenia wniosku, nie pozostawiając mu jednak swobody uznaniowej w tym zakresie, gdyż w razie przekroczenia przez kierowcę 24 punktów komendant wojewódzki Policji zobowiązany jest do złożenia wniosku o skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji.

Przechodząc do rozważań w kwestii możliwości uwzględnienia przez organ odbycia szkolenia i jego skutków w postaci zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego, wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem przekroczyła 24 punkty karne, podkreślić należy, iż zgodnie z art. 130 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego prowadzi Policja (stosownie do § 3 ust. 1 rozporządzenia, komendant wojewódzki Policji właściwy ze względu na miejsce zamieszkania ewidencjonowanych). Przypisywanie punktów za konkretne naruszenia, dokonywanie wpisów do ewidencji i ich usuwanie należy do wyłącznej kompetencji Policji. Także Policja usuwa punkty przyznane na podstawie wpisu ostatecznego w razie odbycia szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy (§ 6 ust. 1 pkt 4 ww. rozporządzenia). Czynności te nie mogą być zatem dokonane przez starostę jako organ administracji publicznej, nie jest on także uprawniony do kwestionowania prawidłowości wynikających z ewidencji wpisów. W konsekwencji Starosta nie jest władny dokonać samodzielnego odliczenia punktów z racji odbycia przez skarżącego szkolenia, dopóki bowiem takiego usunięcia nie dokona Policja jako organ prowadzący ewidencję, dopóty starosta jest związany wskazaną przez Policję liczbą punktów przypisaną mu zgodnie z ewidencją z powodu naruszeń, których się dopuścił.

Wpis do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego jest czynnością materialno-techniczną podlegającą kontroli sądowoadministracyjnej. Strona zainteresowania wykreśleniem punktów z ewidencji może zatem zwrócić się do organu prowadzącego tę ewidencję o podjęcie określonego aktu lub czynności, a następnie, w zależności od tego, czy i jakie organ ten zajmie stanowisko, skorzystać ze skargi do sądu administracyjnego w oparciu o art. 3 § 2 pkt 4 lub pkt 8 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 13 lipca 2006r. I OSK 1087/05). Kwestia ta nie może natomiast być rozpatrywana ani w postępowaniu administracyjnym, w którym ilość punktów uwidocznionych w prowadzonej przez Policję ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, jest przesłanką rozstrzygnięcia (np. w sprawie skierowania kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, o jakim mowa w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy), ani też w postępowaniu sądowym prowadzonym ze skargi na decyzje wydane w takich sprawach.

Pomijając już nawet kwestię, czy przepis § 8 ust.6 rozporządzenia wykracza poza delegację ustawową z art.130 ust.4 ustawy , to już z samej analizy przepisów art. 114 ust. 1 pkt 1 lit b ustawy oraz art.130 ust.3 ustawy o Ruchu drogowym wynika, iż skutki zmniejszenia ilości punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego spowodowane odbyciem szkolenia mogą dotyczyć wyłącznie osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo nie przekroczyła 24 punktów. Przepis art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy. wprowadza obowiązek poddania kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji kierowcę, który przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy. Przekroczenie ww. liczby punktów przez kierowcę powoduje, że znajduje się on w innej sytuacji prawnej, niż kierowca który nie przekroczył 24 punktów tzn. organy są zobowiązane podjąć działania określone dyspozycją art. 114 ust.1 czy też przewidziane w art. 124 ust.1 pkt 2b.ustawy.

Tym samym w okresie, w którym starosta rozpatruje już wniosek komendanta wskazujący obliczoną liczbę punktów nie można uczestnicząc w szkoleniu liczby tej zmniejszyć (por. wyroki NSA z dnia 16 grudnia 2010r. sygn. I OSK 275/10, z dnia 22 marca 2011r. sygn. I OSK 723/10, wydane na tle regulacji art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z art. 130 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym, tj o skierowanie kierowcy na badanie psychologiczne, które z uwagi na identyczną konstrukcję mają w pełni odniesienie do tej sprawy). Zmniejszenie liczby tych punktów w drodze odbycia szkolenia, o jakim mowa w art. 130 ust. 3 ustawy, może bowiem następować tylko do czasu przekroczenia liczby 24 punktów.

Powyższe oznacza , że wbrew podniesionym w odpowiedzi na skargę twierdzeniom Kolegium, zasady i reguły postępowania wyrażone w art. 7 i 77 § 1 k.p.a. nie uzasadniają przyjęcia, iż organ odwoławczy zobowiązany jest do uwzględnienia skutków jakie powoduje odbycie szkolenia bez względu na termin, w którym ono nastąpiło. Uwzględnienie wszelkich zmian stanu faktycznego może nastąpić tylko w odniesieniu do konkretnego stanu prawnego, a ten z uwagi na istniejące unormowania nie daje organowi odwoławczemu podstaw do działania we wskazanym wyżej zakresie.

Zaprezentowana w niniejszej sprawie przez Sąd wykładnia jest również zgodna z istotą systemu punktowego represjonowania kierowców dopuszczających się naruszeń przepisów ruchu drogowego oraz z celami, jakim ma system ten służyć. System ten umożliwia kierowcy samokontrolę i samodoskonalenie. Otrzymanie ostrzeżenia stanowi dla kierowcy sygnał, iż dalsze naruszanie przepisów ruchu drogowego może spowodować skierowanie go na egzamin sprawdzający lub odebranie prawa jazdy; zmusza go to do bardziej ostrożnej jazdy. W konsekwencji prowadzi do poprawy bezpieczeństwa ruchu drogowego, co jest celem nadrzędnym działań wszystkich organów funkcjonujących w sferze ruchu drogowego (R.A. Stefański, (w:) Prawo o ruchu drogowym. Komentarz, LEX, 2008, wyd. III.). Temu samemu celowi służy również instytucja zmniejszania liczby punktów za naruszanie przepisów ruchu drogowego w drodze udziału w szkoleniu, którego rolą jest uświadomienie skutków naruszania przepisów ruchu drogowego, zwłaszcza przepisów kształtujących zasady bezpiecznego zachowania się w tym ruchu. Aby przedstawione cele zmniejszania liczby punktów za udział w takim szkoleniu mogły zostać spełnione, koniecznym jest aby kierowcy naruszający przepisy ruchu drogowego świadomie i odpowiedzialnie kontrolowali swoją sytuację i podejmowali zawczasu dopuszczone przez prawo działania prowadzące do poprawy bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Udział w szkoleniu nie może natomiast być tylko sposobem na uniknięcie kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji następującego po przekroczeniu 24 punktów (art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy). Dlatego nie można zaakceptować wykładni przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym, dopuszczającej stosowanie art. 130 ust. 3 tej ustawy bez względu na liczbę otrzymanych przez kierowcę punktów. Pogląd, iż kierowca mógłby w drodze odbycia szkolenia zmniejszyć liczbę punktów karnych, po przekroczeniu limitu 24, niweczyłoby w ogóle możliwość stosowania środka z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy.

Ujawnione naruszenie prawa procesowego polegające na uchybieniu przez Kolegium art. 6 k.p.a. wyrażającemu zasadę legalizmu, a także prawa materialnego tj.art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b w zw. z art.130 ust.3 ustawy Prawo o ruchu drogowym ustawy poprzez jego błędną wykładnię w sposób mający istotny wpływ na rozstrzygnięcie i w rezultacie przyjęcie, iż postępowanie w sprawie było bezprzedmiotowe, powoduje uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a.

Orzeczenie zawarte w pkt II wyroku oparte zostało o przepis art. 152 p.p.s.a.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ II instancji przeprowadzi postępowanie administracyjne mając na uwadze przedstawione wyżej wywody i eliminując dotychczas popełnione uchybienia. Zwróci ponadto uwagę okoliczność, że określenie w decyzji organu I instancji terminu do poddania się przez skarżącego kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji do kierowania pojazdami nie znajduje podstawy w obowiązujących przepisach prawa. Nie jest nim w szczególności przepis art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa o ruchu drogowym. Przepis ten stanowi wyłącznie o skierowaniu kierowcy na kontrolne sprawdzenie jego kwalifikacji, nie przewiduje natomiast terminu sprawdzenia kwalifikacji, ani nie przyznaje organowi uprawnień do decydowania, w jakim terminie dana osoba zobowiązana jest poddać się stosownemu egzaminowi (por. wyroki NSA z dnia 25 listopada 2010r. sygn. I OSK 190/10, z dnia 13 października 2010r. sygn. I OSK 1702/09).