Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SAB/Wr 419/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2022-09-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: *Stwierdzono bezczynność organu
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 1 pkt 4, art. 13, art. 16 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 2176
law: Ustawa z dnia  6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski, Sędziowie: Sędzia WSA (del.) Tomasz Judecki (sprawozdawca), Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska, po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 9 września 2022 r. sprawy ze skargi R.R. na bezczynność Wójta Gminy R. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 16 listopada 2021 r. I. stwierdza bezczynność Wójta Gminy R. w rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia 16 listopada 2021 r.; II. stwierdza, że bezczynność, o której mowa w pkt I wyroku, nie ma miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zobowiązuje Wójta Gminy R. do rozpoznania wniosku skarżącego, o którym mowa w pkt I wyroku, w terminie 14 dni od daty otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; IV. zasądza od Wójta Gminy R. na rzecz skarżącego kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

R. R. (dalej jako: "skarżący") zaskarżył do Sądu bezczynność Wójta Gminy R. (dalej jako: "organ") w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Na poparcie skargi podał, że złożył do organu, wniosek o udzielenie informacji publicznej dotyczącej przesłania kopii szczegółowo opisanych we wniosku dokumentów: umów, polis, decyzji administracyjnych, faktur, potwierdzeń zapłaty i raportów.

Z przedłożonych przez organ akt administracyjnych wynika, że skarżący, wnioskiem z dnia 16 listopada 2021 r., podtrzymanym pismem z dnia 10 grudnia 2021 r., zwrócił się do organu z prośbą o udostępnienie informacji publicznej obejmującej przesłanie kopii wszystkich wymienionych w nim dokumentów, tj:

1) umów, polis i decyzji administracyjnych wyszczególnionych w § 4 ust. 8 Umowy Nr [...] aktualnie obowiązujących tj. w okresie od dnia 20 maja 2021 do chwili obecnej, zobowiązujących gminę R. do ponoszenia kosztów związanych z utrzymaniem sieci, wg poniższego wykazu: a) umowy o współkorzystaniu z infrastruktury elektrotechnicznej zawartej dnia 1 lipca 2014 r. z [...] S.A. z siedziba w K.; b) umowy dzierżawy nr [...] z dnia 22 sierpnia 2014 r. zawartej z Nadleśnictwem L. z siedzibą w L.; c) umowy nr [...] z dnia 8 maja 201 r. (brak podania roku – dopisek Sądu) na korzystanie z nieruchomości zawartej z [...] Spółka Akcyjna z siedziba w W.; d) umowy sprzedaży energii elektrycznej i świadczenie usług dystrybucji zawartej w dniu 17 lutego 2015 r. z [...] Sp. z o.o. z siedzibą w K.; umowa dotyczy punktu odbioru: J. dz. Nr [...]; e) umowy sprzedaży energii elektrycznej i świadczenia usług dystrybucji zawartej w dniu 17 lutego 2015 r. z [...] Sp. z o.o. z siedzibą w K.; umowa dotyczy punktu odbioru: B., dz. Nr [...]; f) polisy ubezpieczenia sieci światłowodowej; g) decyzji Powiatu L. Nr [...] z dnia 1 sierpnia 2014 r.; h) decyzji Powiatu L. Nr [...] z dnia 29 września 2014 r.; i) decyzji Powiatu L. Nr [...] z dnia 23 października 2014 r.; j) decyzji Powiatu L. Nr [...] z dnia 9 grudnia 2014 r.; k) decyzji D. Służby Dróg i Kolei we W. Nr [...] z dnia 3 listopada 2014 r.; a jeżeli którakolwiek z tych umów, polis lub decyzji administracyjnych wygasła, poprosił o przesłanie kopi nowego dokumentu zawartego przez gminę w miejsce poprzedniego;

2) wszystkich faktur jakie otrzymała gmina R. obejmujących okres od maja do listopada 2021 r., wystawionych przez dostawców usług na podstawie umów wyszczególnionych w pkt. 1 pkt a) - e) wniosku wraz z potwierdzeniami ich zapłaty przez gminę R., a jeżeli którakolwiek z tych umów wygasła, poprosił o kopię faktur i potwierdzeń zapłaty wystawionych do aktualnie obowiązujących umów w wymienionym powyżej okresie;

3) wszystkie potwierdzenia zapłaty przez gminę R. z tytułu wykupionej polisy, o której mowa w pkt. 1 pkt f) wniosku obejmujące okres: maj - listopad 2021, a jeśli w międzyczasie umowa ubezpieczenia dobiegła końca, to poprosił o przesłanie kopi potwierdzenia zapłaty nowej wykupionej przez gminę polisy ubezpieczenia sieci światłowodowej;

4) wszystkie potwierdzenia zapłaty wynikające z decyzji administracyjnych, o których mowa w pkt. 1 pkt g) - k) wniosku, obejmujące okres maj - listopad 2021 r.;

5) kopie wszystkich faktur wystawionych przez gminę R. zgodnie z § 8 ust. 5 umowy [...], dla dzierżawcy [...] za okres maj - listopad 2021 r.;

6) kopie raportów dzierżawcy za miesiące: maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik 2021 r., jakie dzierżawca zobowiązany jest przedstawiać właścicielowi na podstawie § 8 ust. 4, przedstawiających kwotę i podstawę wyliczenia należnego właścicielowi czynszu opisanego w § 8 ust. 1 pkt b) (umowy) [...];

7) kopie wszystkich faktur wystawionych przez gminę R. dzierżawcy obejmujących 50% uzyskanego przez dzierżawcą dochodu netto z dzierżawy włókien światłowodowych bądź z udostępnienia transmisji danych innym operatorom telekomunikacyjnym zgodnie z § 8 ust. 1 pkt. b) umowy [...].

Jako sposób i formę udostępnienia wnioskowanych informacji wskazał przesłanie kopii tych dokumentów na wskazany adres.

W odpowiedzi organ poinformował skarżącego, że w sprawie znajdzie zastosowanie art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Poinformował, że przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej nie stosuje się do żądanej przez skarżącego informacji, bo jest on radnym i członkiem Komisji Rewizyjnej Rady Gminy R. Dostęp do wnioskowanych dokumentów skarżący ma zapewniony jako radny i członek tej Komisji. Tryb udostępniania żądanej informacji publicznej jest w jego przypadku uregulowany w ustawie o samorządzie gminnym. Może on zatem wystąpić o udzielenie żądanej informacji publicznej w ramach kontroli sprawowanej przez Komisję (dowód: pisma z dnia 30 listopada 2021 r., z dnia 2 i 25 lutego 2022 r.).

Skarżący w skardze do Sądu zarzucił organowi, że nie udzielił żądanej informacji publicznej. Wskazał, że otrzymał od organu odpowiedzi odmowne z tłumaczeniem, że udostępnienie żądanej informacji wyklucza jego uczestnictwo jako radnego w składzie Komisji Rewizyjnej Rady Gminy R.

W odpowiedzi organ wniósł o oddalenie skargi i zasądzenie kosztów, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Opisał czynności i obszerną korespondencję prowadzoną ze skarżącym. Wskazał, że na podstawie art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej jej przepisów nie stosuje się, jeżeli informacja publiczna jest dostępna w innym trybie. Inny tryb zapewniający skarżącemu (jako radnemu i członkowi Komisji Skarg, Wniosków i Petycji Rady Gminy R.) dostęp do żądanej informacji publicznej można – w ocenie organu - dopatrywać w ustawie o samorządzie gminnym. Wskazał na art. 18a ust. 1 i 2 oraz art. 24 ustawy o samorządzie gminnym jako przepisy stanowiące źródło tego szczególnego trybu udostępnienia skarżącemu żądanej przez niego informacji publicznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2022 r. poz. 329 - dalej jako: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organu w przypadkach określonych w pkt 1-4a (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). Uwzględniając skargę na bezczynność, sąd – stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. – zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1); zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2); stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie, co wynika z art. 149 § 1a p.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Przedmiotem skargi w kontrolowanej sprawie jest bezczynność w sprawie udzielenia informacji publicznej udzielanej na zasadach i w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 2176 z późn. zm. – dalej jako: "u.d.i.p.). Powyższa ustawa w kompleksowy sposób reguluje procedurę dostępu do informacji publicznej. Ustawa o dostępie do informacji publicznej przewiduje różne sposoby udostępniania. Nie zawiera jednak przepisów, które dotyczyłyby bezczynności organu.

Przyjmuje się, że w sprawach ze skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej, sąd w pierwszej kolejności ocenia czy określony podmiot jest zobowiązany do udostępniania informacji publicznej i czy żądana informacja stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Przesądzenie powyższego, a tym samym że skarga jest dopuszczalna, pozwala bowiem dopiero na przejście do drugiego etapu kontroli – to jest do rozstrzygnięcia, czy w sprawie występuje bezczynność (por. postanowienia NSA w sprawach o sygn. akt: I OSK 1475/12, I OSK 392/12, I OSK 1377/12, I OSK 1445/12, publ. CBOSA).

W rozpatrywanej sprawie skarżący, wnioskiem z dnia 16 listopada 2021 r. zwrócił się do organu o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej przesłania kopii konkretnych dokumentów: umów, polis, decyzji administracyjnych, faktur, potwierdzeń zapłaty i raportów. Ponieważ organ dokonał kwalifikacji żądanej informacji jako udostępnianej w odrębnym trybie i pismami z dnia 30 listopada 2021 r. oraz z dnia 2 i 25 lutego 2022 r. poinformował o tym skarżącego, skarżący złożył skargę do Sądu na jej nieudzielenie, czyli na stan bezczynności organu.

W analizowanej sprawie adresat wniosku skarżącego należy niespornie do kręgu podmiotów zobowiązanych do udzielania informacji publicznych, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Zgodnie z tym przepisem obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: organy władzy publicznej. Wójt Gminy R. spełnia ten warunek. Gmina jest podstawową jednostką samorządu terytorialnego wykonującą zadania publiczne (por. art. 163 i nast. Konstytucji RP). Zgodnie z art. 26 ust. 1 i art. 31 u.s.g. wójt jest organem wykonawczym gminy, kieruje bieżącymi sprawami gminy oraz reprezentuje ją na zewnątrz. Jako organ wykonawczy gminy dysponuje niezbędnym do załatwienia wniosku aparatem urzędniczym, a także to organ wykonawczy jest z mocy art. 39 ust. 1 u.s.g. organem upoważnionym do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej w drodze decyzji administracyjnej.

Informacja dotycząca wskazanych przez skarżącego dokumentów niewątpliwie ma też walor informacji publicznej. Mieści się w ustawowym pojęciu informacji publicznej, ustalonym w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. i podlega udostępnieniu na zasadach określonych we wskazanej ustawie. Zauważyć wszak trzeba, że z uwagi na charakter działalności gminy jako powołanej do wykonywania zadań publicznych oraz dysponowanie przez nią mieniem gminnym, wskazane we wniosku skarżącego dokumenty służą wykonywaniu zadań publicznych lub są z nimi związane oraz odnoszą się do dysponowania majątkiem publicznym. Dla dokonania wyczerpującej oceny wyjaśnić przyjdzie, że zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. przez informację publiczną należy rozumieć "każdą informację o sprawach publicznych". Przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. zawiera przykładowe wyliczenie rodzajów informacji publicznej podlegających udostępnieniu, wśród których wymienione są m. in. informacje o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych (art. 6 ust. 1 pkt 4), a także o majątku publicznym, w tym o majątku podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5, pochodzącym z zadysponowania majątkiem, o którym mowa w lit. a-c, oraz pożytkach z tego majątku i jego obciążeniach, (art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. d u.d.i.p.). Informacją publiczną jest więc każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Informację publiczną stanowią w szczególności materiały dokumentujące fakt lub sposób dysponowania majątkiem publicznym i wydatkowania funduszy publicznych, w tym treść i postać dokumentów dotyczących tego majątku: decyzji administracyjnych, umów cywilnoprawnych, faktur, rachunków, polis, potwierdzeń zapłaty i raportów. Zawierają one zapisy tego w jaki sposób organ gminy dysponował publicznymi pieniędzmi, jak je wydatkował, z jakimi podmiotami zawierał umowy oraz z jakich usług korzystał. Trafnie przy tym podnosi się w orzecznictwie, że informacją publiczną są nie tylko dokumenty zredagowane i wytworzone przez organy administracji publicznej, ale także te dokumenty, których organ używa do realizowania powierzonych mu zadań publicznych (wyrok NSA z dnia 2 czerwca 2011 r., I OSK 281/11, publik. CBOSA).

Przechodząc kolejno do zbadania zasadności wywiedzionej skargi w kontrolowanej sprawie o bezczynność stwierdzić należy, że ocena działań organu podjętych w celu załatwienia wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej uzasadnia zarzut jego bezczynności.

Podkreślić w tym miejscu należy, że bezczynność podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej w zakresie dostępu do informacji publicznej jest wówczas, gdy podmiot zobowiązany nie podejmuje żadnych działań wobec wniosku o udzielenie takiej informacji lub odmawia udzielenia informacji w nieprzewidzianej dla tej czynności formie prawnej, względnie nie podejmuje innej czynności uzasadnionej przepisami powołanej ustawy. Publiczny charakter żądanych przez skarżącego informacji oraz fakt, iż jego wniosek został skierowany do podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej (do organu władzy publicznej), determinowały konieczność załatwienia żądania w trybie przewidzianym przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej. Obowiązkiem organu było zatem, w ustawowym 14. dniowym terminie, udostępnienie informacji publicznej będącej w jego posiadaniu w formie czynności materialno-technicznej (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), ewentualnie wydanie decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), bądź powiadomienie wnioskodawcy o niemożności udzielenia informacji publicznej w wyznaczonym terminie i o przyczynach opóźnienia i nowym terminie wydania informacji, nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku w tej sprawie (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.), ewentualnie poinformowanie o przeszkodach technicznych w udzieleniu informacji w żądanej formie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.), ewentualnie poinformowanie wnioskodawcy, że danej informacji nie posiada, bądź że istnieje odrębny tryb dostępu do tej informacji (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.). Naruszenie tych obowiązków prowadzi do stanu bezczynności (por. NSA w wyroku z dnia 7 kwietnia 2022 r., sygn. akt III OSK 4455/21, publ. CBOSA). Niepodjęcie przez podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej stosownych czynności, tj. nieudostępnienie informacji, ani niewydanie decyzji o odmowie jej udzielenia w terminie wskazanym w art. 13 u.d.i.p. oznacza, że pozostaje on w bezczynności (por. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2017 r., sygn. akt I OSK 2512/15, LEX nr 2348923).

Osią sporu jest istnienie szczególnego trybu udostępnienia żądanej przez skarżącego informacji publicznej, prowadzący w konsekwencji do zaskarżonej bezczynności. W ocenie skarżącego dane objęte jego wnioskiem stanowią informację, której udostępnienie powinno nastąpić w trybie u.d.i.p. Z kolei według organu realizacja wniosku skarżącego powinna nastąpić w odrębnym trybie, który został uregulowany w ustawie z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2021 r. poz. 1372 z późn. zm. – dalej jako: "u.s.g."). Innymi słowy – w ocenie organu - skarżący jako członek Komisji Rewizyjnej, czy Komisji Skarg, Wniosków i Petycji Rady Gminy R. ma ustawowo zagwarantowany dostęp do żądanych dokumentów w odrębnym trybie uregulowanym w art. 18a ust. 1 i 2 oraz art. 24 u.s.g., w zw. z art. 1 ust. 2 u.d.i.p.

W ocenie Sądu, dokonana przez organ kwalifikacji wniosku skarżącego i trybu jego załatwienia narusza prawo. Przepis artykułu 1 ust. 2 u.d.i.p. nie miał bowiem w sprawie w ogóle zastosowania.

Przepis art. 1 ust. 2 u.d.i.p. wyłącza stosowanie jej przepisów tylko w sytuacji, gdy wnioskodawca ma zapewniony dostęp do żądanych informacji publicznych w innym trybie. Zgodnie z jego treścią, przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie naruszają przepisów innych ustaw, określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji, będących informacjami publicznymi. Oznacza to, że przepisów u.d.i.p. nie stosuje się, jeżeli informacja publiczna dostępna jest w innym trybie. Dla przykładu, takim innym trybem, w rozumieniu art. 1 ust. 2 u.d.i.p., jest art. 73 K.p.a. regulujące udostępnianie akt sprawy stronie postępowania administracyjnego.

Tak więc dla uznania, że radny gminy ma inny tryb dostępu do wnioskowanych danych, tryb ten musiałby być ustawowo uregulowany i zapewniać dostęp w jego ramach do określonego rodzaju informacji. Tylko wówczas można byłoby przyjąć, że radny gminy ma zagwarantowany dostęp do interesujących go danych publicznych i odmówić stosowania przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Przepisami takim bynajmniej nie są wskazywane przez organ art. 18a ust. 1 i 2 oraz art. 24 u.s.g.

Zgodnie z art. 18a u.s.g. rada gminy kontroluje działalność wójta, gminnych jednostek organizacyjnych oraz jednostek pomocniczych gminy; w tym celu powołuje komisję rewizyjną (ust. 1). W skład komisji rewizyjnej wchodzą radni, w tym przedstawiciele wszystkich klubów, z wyjątkiem radnych pełniących funkcje, o których mowa w art. 19 ust. 1 (ust. 2). Przepis ten reguluje zatem uprawnienia radnego do bycia członkiem komisji rewizyjnej i oraz uprawnienia kontrolne komisji rewizyjnej. Uprawnienie do kontroli (a nie dostępu do informacji publicznej) ma zatem w myśl tego przepisu komisja rewizyjna.

Z kolei art. 24 u.s.g. reguluje obowiązek radnego uczestniczenia w pracach organów do których został wybrany lub desygnowany. Reguluje także prawa radnego do indywidualnej kontroli: do uzyskiwania informacji i materiałów, wstępu do pomieszczeń, w których znajdują się te informacje i materiały, oraz wglądu w działalność urzędu gminy, a także spółek z udziałem gminy, spółek handlowych z udziałem gminnych osób prawnych, gminnych osób prawnych, oraz zakładów, przedsiębiorstw i innych gminnych jednostek organizacyjnych, z zachowaniem przepisów o tajemnicy prawnie chronionej, czy też poprzez kierowanie zapytań i interpelacji do wójta.

Wskazane przez organ przepisy u.s.g. regulują instytucję mandatu radnego. Składają się na niego zróżnicowane prawa i obowiązki, w tym uprawnienia kontrolne, realizowane przez radnego gminy kolegialnie (w ramach uczestnictwa w pracach rady gminy i jej komisji) lub indywidualnie. Nie wyłączają one możliwości skorzystania przez radnego gminy z instytucji dostępu do informacji publicznej. Nie regulują one odrębnego trybu dostępu do informacji publicznej.

Podzielić należy pogląd prawny, że obydwie regulacje nie pokrywają się zakresowo a dodatkowo prawo dostępu do informacji publicznych wynikające z u.d.i.p. odmiennie, niż uprawnienia radnych wynikających z u.s.g., podlega kontroli sądowej. Radny, niezależnie od pełnionej funkcji publicznej, którą sprawuje przez udział w posiedzeniach organów kolegialnych rady i jej komisji czy nawet w ramach indywidualnej kontroli, pozostaje obywatelem i jak każdy obywatel Państwa - członek danej wspólnoty samorządowej, ma prawo do formułowania swych indywidualnych wniosków w trybie dostępu do informacji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 23 czerwca 2022 r., III OSK 4901/21, opublik. w CBOSA).

Przyjęcie zatem, że tryb sprawowania kontroli przez radę i jej komisje oraz kontrola indywidualna radnego, wyłącza stosowanie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej w sytuacji składania przez niego w jej trybie wniosków, byłoby niczym innym, jak tylko ograniczaniem jego konstytucyjnych uprawnień jako obywatela. Uniemożliwienie radnemu pozyskiwania informacji w trybie u.d.i.p. tylko z powodu sprawowania mandatu radnego w ramach którego przysługuje mu prawo zasiadania w radzie, w komisjach rady, sprawowania w ramach ich kompetencji kontroli oraz kontroli indywidualnej, mogłoby doprowadzić do niczym nieuzasadnionych ograniczeń w dostępie do informacji publicznej.

Prawo do informacji publicznej powinno służyć jak najszerszemu dostępowi obywateli do danych publicznych. Zasada jawności życia publicznego i transparentności działań władzy publicznej, które to zasady legły u podstaw obywatelskiego prawa do informacji publicznej, realizowanego w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, mają bowiem sprzyjać sprawowaniu społecznej kontroli przez wszystkich obywateli. Zaznaczyć przy tym należy, że ustawodawca celowo w art. 2 ust. 2 u.d.i.p. wprowadził zapis, zgodnie z którym od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Toteż zainteresowany obywatel, choćby pełnił funkcję radnego gminy, kierując swój wniosek do podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej, nie musi wykazywać interesu faktycznego czy prawnego w żądaniu uzyskania informacji publicznej. Nie musi więc podawać, w jakim celu żądana informacja publiczna jest mu potrzebna, jak również nie musi wyjaśniać, czy pełni funkcję publiczną radnego gminy. Skoro tak, to nie ma znaczenia prawnego dla sprawy okoliczność, że składający wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest jednocześnie radnym w gminie R., w której wniosek taki został złożony (por. wyrok NSA z dnia 23 czerwca 2022 r., III OSK 4901/21, publik. w CBOSA).

Tym samym w niniejszej sprawie nie ma zastosowania art. 1 ust. 2 u.d.i.p., albowiem przepisy u.d.i.p. nie naruszają w tym przypadku przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Nie są nimi w szczególności wskazane przez organ art. 18 ust. 1 i 2 oraz art. 24 u.s.g. Skoro z wniosku ewidentnie wynikało żądanie udzielenia konkretnych informacji publicznych, to podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej winien się do tego wniosku właściwie ustosunkować na jeden ze sposobów wskazanych powyżej, czego nie uczynił pozostając w bezczynności. Organ wadliwie przyjął i wadliwie poinformował skarżącego, że ma on zapewniony dostęp do żądanej informacji publicznych w trybie uregulowanym w u.s.g.

Z tych względów należy stwierdzić, że organ jako podmiot zobowiązany pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego, bowiem do dnia orzekania w niniejszej sprawie nie zadziałał we właściwej prawnej formie, tj. formie przewidzianej w u.d.i.p., a mianowicie: nie udzielił żądanych informacji (czynność materialno-techniczna) bądź uznając, że informacja – z uwagi na ograniczenia prawa dostępu do informacji publicznej nie może być udzielona - nie wydał decyzji o odmowie jej udostępnienia. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., orzeczono jak w pkt I sentencji wyroku.

Na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., w pkt III wyroku Sąd zobowiązał organ do załatwienia przedmiotowego wniosku skarżącego w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt organowi.

Jednocześnie - w ocenie Sądu - stwierdzony stan bezczynności w załatwieniu wniosku skarżącego nie miał charakteru rażącego naruszenia prawa. Zachowanie podmiotu zobowiązanego w kontrolowanej sprawie świadczyło o błędnym interpretowaniu prawa i nie miało cech lekceważącego traktowania obowiązków nakładanych na niego mocą u.d.i.p. Natomiast rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego lekceważenia wnioskodawcy i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Istota rażącego naruszenia prawa jest bowiem pozbawiona jakichkolwiek wątpliwości oczywistość stwierdzonego naruszenia. Taka sytuacja szczególna w badanej sprawie nie zaistniała. Z tych też względów Sąd, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., orzekł jak w pkt II sentencji wyroku.

O należnych stronie skarżącej kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. (pkt IV sentencji wyroku).

Konsekwencją niniejszego rozstrzygnięcia Sądu jest konieczność ponownego rozpatrzenia przez organ wniosku o udostępnienie informacji publicznej w zakresie wskazanym wyżej, z uwzględnieniem oceny prawnej i wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku, stosownie do treści art. 153 p.p.s.a. W szczególności uznając, że informacje, o które zwrócił się skarżący, mają walor informacji publicznych i podlegają udostępnieniu w trybie u.d.i.p. należy udzielić ich, bądź odmówić ich udzielenia w formie decyzji administracyjnej.

W myśl art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Na podstawie tego przepisu Sąd rozpoznał sprawę bez wyznaczania rozprawy.