Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2073/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-03-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 59 par. 5 art. 56
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art. 156 par. 1 art. 44 par. 1 art. 44 par. 4 art. 28
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Katarzyna Golat, Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Kleiber (sprawozdawca), Sędzia WSA Jarosław Trelka, Protokolant referent stażysta Marika Krawczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2012 r. sprawy ze skargi W. S. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia oddala skargę


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 29 stycznia 2010 r. W. S. (dalej jako "Skarżący") wniósł do Dyrektora Izby Skarbowej w W. wniosek o stwierdzenie nieważności postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] lipca 2008 r. w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku Generalnego Wykonawcy B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej "Spółka") z powodu jego wydania z rażącym naruszeniem prawa. Postanowieniu zarzucił rażące naruszenie art. 56 § 1 pkt 5 i § 3 oraz art. 59 § 1 pkt 10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954, z późn. zm.) – dalej "u.p.e.a.", w związku z art. 146 § 1 ustawy prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1361, z późn. zm.) – dalej "ustawa prawo upadłościowe i naprawcze" - poprzez wydanie postanowienia w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, podczas gdy postępowanie egzekucyjne było zawieszone z mocy prawa. Skarżący zarzucił także naruszenie art. 44 § 1 i § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.) – dalej "K.p.a.", poprzez niedoręczenie postanowienia w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego Spółce we wskazanym przez organ egzekucyjny terminie. Nadto w uzasadnieniu wniosku stwierdził, iż posiada legitymację do wniesienia tego środka zaskarżenia z uwagi na to, iż jako członek ostatniego zarządu Spółki zgłaszał jej wniosek o upadłość.

Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności przedmiotowego postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego W.. Dyrektor Izby Skarbowej uznał bowiem, iż Skarżący nie posiada legitymacji do złożenia takiego wniosku.

Skarżący wniósł zażalenie, w którym zarzucił, iż zaskarżone postanowienie wydano z naruszeniem art. 59 § 3, 4 i 5 u.p.e.a. poprzez bezpodstawne jego zastosowanie w postępowaniu o stwierdzenie nieważności postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego W. oraz art. 157 § 2 i art. 28 K.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez ich błędną wykładnię, skutkującą odmówieniem Skarżącemu przymiotu strony oraz istnienia interesu prawnego - niezbędnego do wszczęcia na wniosek postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia organu niższej instancji. Ponadto zarzucił naruszenie art. 157 § 2 K.p.a. poprzez błędną wykładnię skutkującą nie wszczęciem i nie kontynuowaniem z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia organu niższej instancji, podczas gdy organ posiadał wszelkie wiadomości wskazujące na zaistnienie przesłanek z art. 156 § 1 K.p.a. Wskazując powyższe zarzuty Skarżący zażądał uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości, a także o stwierdzenie z urzędu nieważności postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] lipca 2008 r. w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku Spółki. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 56 § 1 pkt 5 i § 3 oraz art. 59 § 1 pkt 10 u.p.e.a. w związku z art. 146 § 1 ustawy prawo upadłościowe i naprawcze poprzez wydanie postanowienia w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku Spółki na podstawie art. 59 § 3 w związku z art. 59 § 2 u.p.e.a., podczas gdy przedmiotowe postępowanie egzekucyjne uległo zawieszeniu z mocy prawa z dniem ogłoszenia upadłości, tj. 10 lipca 2008 r. oraz naruszenie art. 44 § 1 i 4 K.p.a. poprzez wskazanie przez organ egzekucyjny, iż postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego do majątku Spółki zostało doręczone Spółce w dniu 30 lipca 2008 r., podczas gdy niemożliwe było faktyczne i prawne dokonanie takiego doręczenia Spółce we wskazanym dniu. W uzasadnieniu zażalenia Skarżący wskazał, iż jako pełniący w przeszłości obowiązki członka ostatniego zarządu Spółki oraz zgłaszający wniosek o upadłość Spółki uzyskał przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności postanowienia o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Poza tym skutki nieważności kwestionowanego postanowienia dotyczyły bezpośrednio jego interesu prawnego, gdyż przeciwko niemu wszczęto postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu spółki za zaległości podatkowe Spółki, a podstawą wszczęcia tegoż postępowania było wydane z rażącym naruszeniem prawa postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku Spółki. W zażaleniu Skarżący ponadto zarzucił, iż w sprawie naruszono przepis art. 8, art. 9 i art. 11 oraz art. 107 § 3 w związku z art. 126 K.p.a., gdyż uzasadnienie postanowienia pozostaje w sprzeczności z sentencją tegoż postanowienia. Wydając zaskarżone postanowienie Dyrektor Izby Skarbowej w pierwszej kolejności przyjął w sposób nieuprawniony, iż w sprawie o stwierdzenie nieważności postanowienia o umorzenie postępowania egzekucyjnego w trybie art. 157 § 2 K.p.a. legitymację prawną do wystąpienia z wnioskiem posiadają wyłącznie podmioty wymienione w art. 59 § 5 u.p.e.a., a zatem zobowiązany i wierzyciel niebędący jednocześnie organem egzekucyjnym, zaś Skarżący - były członek zarządu spółki, na którego przeniesiono odpowiedzialność za zobowiązania Spółki - obecnie osoba fizyczna występująca z wnioskiem o stwierdzenie nieważności postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku Spółki, jest nieuprawnionym podmiotem w sprawie. Stwierdził, że stronami postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności niewątpliwie będą strony, które uczestniczyły w postępowaniu zakończonym kwestionowanym orzeczeniem oraz każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji. Ponieważ nie ma wątpliwości, co do tego, iż Skarżący nie posiada przymiotu strony postępowania zakończonego wydaniem postanowienia wobec spółki, pozostaje wyjaśnić, czy skutki stwierdzenia nieważności tego postanowienia mogłyby dotyczyć jego interesu prawnego.

Minister Finansów postanowieniem z dnia [...] maja 2011 r. utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] czerwca 2010 r. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 157 § 2 K.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Wniesienie takowego podania przez stronę nie determinuje jednak organu do przyjęcia, iż z dniem wpływu pisma nastąpiło wszczęcie postępowania na żądanie strony, tak jak normuje to art. 61 § 4 K.p.a. Ustawodawca wprowadził bowiem w trybie stwierdzenia nieważności decyzji instytucję odmowy wszczęcia takiego postępowania - art.157 § 3 K.p.a. W związku z powyższym należy dojść do wniosku, iż zanim organ administracji przejdzie do oceny merytorycznej zasadności wniesionego wniosku, winien w fazie wstępnej przeprowadzić analizę jego dopuszczalności. Dopuszczalność wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności postanowienia organu podległego winna być rozpatrzona na dwóch płaszczyznach: podmiotowej i przedmiotowej. Badanie płaszczyzny podmiotowej odpowiedzieć ma na pytanie, czy wnoszący podanie jest podmiotem uprawnionym do wystąpienia z takim żądaniem, przedmiotowej zaś, czy nie istnieje przeszkoda czyniąca wniesione podanie niedopuszczalnym. Zaistnienie którejkolwiek z przesłanek determinuje organ rozpatrujący sprawę do wydania rozstrzygnięcia o odmowie wszczęcia takiego postępowania. Zgodnie z ugruntowaną linią orzecznictwa legitymację czynną do wniesienia żądania wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności ustalić należy w oparciu o art. 28 K.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 2 marca 2007 r., sygn. akt II OSK 347/06, LEX nr 340207, wskazał, iż nie ma jednoznacznych i uniwersalnych zasad w zakresie posiadania przymiotu strony i interesu prawnego na tle art. 28 K.p.a., które by można zastosować automatycznie w każdej sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej. Dowodził dalej, że nie zawsze osoba, która miała przymiot strony w postępowaniu zwykłym, musi mieć ten przymiot w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji i odwrotnie. Wskazał nadto, że w każdej sprawie te kwestie należy rozważyć indywidualnie, sprawdzając, jakiego interesu prawnego, czy faktycznego, mogłyby dotyczyć skutki ewentualnego stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji oraz że powinni to też wyjaśnić skarżący, jako wnioskujący o stwierdzenie nieważności decyzji. Innymi słowy podkreślenia wymaga, iż stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji. Skarżący powinien więc wskazać konkretny przepis prawa materialnego, którego przekroczenie narusza jego uprawnienia. Tylko wówczas można mówić o posiadaniu interesu prawnego skarżącego we wszczęciu postępowania nadzorczego, którego celem będzie wykazanie, że powołany przez niego przepis rzeczywiście został przy wydawaniu decyzji naruszony i to w sposób określony przez jedną z przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a.

Minister Finansów przenosząc powyższe rozważania na grunt sprawy podkreślił, iż wniosek Skarżącego dotyczył wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] lipca 2008 r. w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku Spółki. Skarżonemu postanowieniu strona zarzuciła naruszenia przepisów art. 56 oraz 59 u.p.e.a. czyli dotyczących zawieszenia i umorzenia postępowania egzekucyjnego w związku z art. 146 § 1 ustawy prawo upadłościowe i naprawcze. Tym samym Skarżący nie wskazał swojego interesu prawnego. Żaden bowiem z powołanych powyżej przepisów nie wpływa bezpośrednio na prawa i obowiązku Skarżącego. Skarżący nie był stroną postępowania egzekucyjnego. W postępowaniu egzekucyjnym stroną była bowiem Spółka. Również nie można uznać Skarżącego za uczestnika tego postępowania, a taki przymiot mógłby mieć np. wierzyciel a więc podmiot mający interes prawny w toczącym się postępowaniu egzekucyjnym - oczekuje on bowiem na zrealizowanie jego wierzytelności którą posiada wobec zobowiązanego. Według twierdzeń Skarżącego był on członkiem zarządu Spółki, a więc do czasu ogłoszenia upadłości Spółki był jej reprezentantem. Jednakże wraz z wydaniem postanowienia Sądu Rejonowego W. z dnia [...] lipca 2008 r. sygn. akt [...], w którym ogłoszono upadłość Spółki obejmującą likwidację majątku spółki, Skarżący utracił prawo reprezentacji. Zgodnie bowiem z art. 144 ust. 1 ustawy prawo upadłościowe i naprawcze jeżeli ogłoszono upadłość obejmującą likwidację majątku upadłego, postępowania sądowe i administracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i dalej prowadzone jedynie przez syndyka lub przeciwko niemu. Zgodnie z ust. 2 powołanego art. 144 postępowania, o których mowa w ust. 1, syndyk prowadzi na rzecz upadłego, lecz w imieniu własnym. W myśl ust. 3 art. 144 przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się do postępowań w sprawach o należne od upadłego alimenty oraz renty z tytułu odpowiedzialności za uszkodzenie ciała lub rozstrój zdrowia albo utratę żywiciela oraz z tytułu zamiany uprawnień objętych treścią prawa dożywocia na dożywotnią rentę. W świetle powyższego Minister Finansów uznał, iż Dyrektor Izby Skarbowej w sposób prawidłowy ocenił brak legitymacji dla Skarżącego do żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku Spółki. Również przytoczone przez organ nadzoru argumenty wskazujące na to kto jest stroną tego postępowania bądź jego uczestnikiem, uznał za w pełni trafne. Skarżący, który był członkiem Spółki, a więc również i jej reprezentantem, nie może być traktowany jako zobowiązany. Co więcej, w postępowaniu dotyczącym umorzenia postępowania egzekucyjnego legitymację czynną do działania ma tylko zobowiązany i wierzyciel, bowiem zgodnie z art. 59 § 5 u.p.e.a. tylko tym podmiotom przysługuje złożenie środka zaskarżenia od wydanego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia. Odkąd jednak Spółka została postawiona w stan upadłości legitymację do działania za spółkę ma syndyk. Przymiot ten stracił Skarżący. Nie ma więc żadnych podstaw by traktować Skarżącego jako podmiot mający legitymację do wniesienia wniosku o stwierdzenie nieważności tego postanowienia. Minister Finanse ustosunkowując się natomiast do podniesionych w zażaleniu zarzutów dotyczących naruszenia art. 59 § 3, 4 i 5 u.p.e.a. poprzez bezpodstawne ich zastosowanie w postępowaniu o stwierdzenie nieważności postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego W., podzielił zaprezentowany przez Skarżącego pogląd. Organ pierwszej instancji w sposób nieprawidłowy powołał art. 59 u.p.e.a. w sentencji orzeczenia, bowiem w niniejszej sprawie nie rozpatrywał w sposób merytoryczny przesłanek do unieważnienia postanowienia dotyczącego umorzenia postępowania egzekucyjnego a orzekł o niedopuszczalności wszczęcia postępowania. Skoro organ pierwszej instancji doszedł do słusznego przekonania, iż wnoszący podanie nie ma legitymacji czynnej do wniesienia żądania, co determinuje wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia takiego postępowania, to należało zastosować jedynie przepisy, które taką podstawę stwarzają (art. 157 § 3 K.p.a.). Choć powyższe działanie było nieprawidłowe, to nie może ono powodować uchylenia rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego. Rolą bowiem organu drugiej instancji jest ponowne zbadanie tej samej sprawy w ramach kontroli i ewentualne naprawienie błędów popełnionych w pierwszej instancji. Ta swoista zasada reformacji wywodząca się z art. 136 K.p.a. uprawnia Ministra Finansów do utrzymania w mocy postanowienia organu pierwszej instancji co do jego rozstrzygnięcia. Reformacji zaś podlegać w tym przypadku będą wadliwe elementy skarżonego uzasadnienia. Minister Finansów na poparcie powyższego stanowiska powołał się na wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 stycznia 2008 r. w sprawie VII SA/Wa 1840/07 (LEX nr 485800) oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 lipca 2006 r. w sprawie VII SA/Wa 546/06 (LEX nr 258247). Minister Finansów odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 157 § 2 K.p.a. wskazał, iż jest on bezpodstawny. Wyjaśnił, że strona nie może dowodzić błędnej wykładni tego przepisu skoro w ogóle nie został zastosowany. Nie ma też podstaw prawnych do zmuszenia organu administracji publicznej do prowadzenia z urzędu jakiegokolwiek postępowania. W tym postępowaniu z uwagi na zaistniałe przesłanki art. 157 § 2 K.p.a. nie miał zastosowania. Powstała przeszkoda prawna, w postaci braku legitymacji do wniesienia żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego W. w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku Spółki determinowała organ nadzoru do wydania postanowienia w oparciu o art. 157 § 3 K.p.a. odmawiającego wszczęcie takiego postępowania. Z uwagi na to, iż należy odmówić wszczęcia postępowania w sprawie, Minister Finansów pozostawił bez rozpatrzenia zarzuty dotyczące naruszenia przez organ egzekucyjny przepisów u.p.e.a., jako wykraczających poza ramy tego postępowania. Odmowa wszczęcia postępowania stanowi bowiem przeszkodę formalną do rozpatrzenia merytorycznych zagadnień poruszonych przez stronę w złożonym środku zaskarżenia.

Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] maja 2011 r. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie:

- art. 157 § 2 i art. 28 K.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez ich błędną wykładnię skutkującą odmówieniem Skarżącemu przymiotu strony oraz istnienia interesu prawnego - niezbędnych do wszczęcia, na wniosek, postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia organu niższej instancji,

- art. 157 § 2 K.p.a. poprzez błędną jego wykładnię skutkującą nie wszczęciem/ nie kontynuowaniem z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia organu niższej instancji, podczas gdy organ posiadał wszelkie wiadomości wskazujące na zaistnienie przesłanek z art. 156 § 1 K.p.a.

Zarzucając powyższe Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi II instancji; ewentualnie o zmianę skarżonego postanowienia Ministra Finansów poprzez jego uchylenie oraz uchylenie poprzedzającego go postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w W. i orzeczenie o istocie sprawy; a nadto zasądzenie na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi Skarżący stwierdził, że nie sposób zgodzić się z twierdzeniem Ministra Finansów, który w sposób nieuprawniony i arbitralny przyjął, iż w sprawie o stwierdzenie nieważności postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego w trybie art. 157 § 2 K.p.a., mającego odpowiednie zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym na mocy art. 18 u.p.e.a., legitymację prawną do wystąpienia z wnioskiem posiadają wyłącznie podmioty wymienione w art. 59 § 5 u.p.e.a., a zatem zobowiązany i wierzyciel nie będący jednocześnie organem egzekucyjnym. Skarżący wskazał, że jako były członek zarządu Spółki, posiada obecnie legitymację prawną do wniesienia takiego żądania. Wyjaśnił, że art. 59 § 5 u.p.e.a. zakreśla jedynie krąg podmiotów uprawnionych do wniesienia zażalenia na postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Nie wskazuje natomiast kręgu osób o czynnej legitymacji do wzruszenia postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego w trybie nadzwyczajnym. Podkreślił, iż stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji lecz również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji. Podniósł, iż jako pełniący w przeszłości obowiązki członka zarządu Spółki oraz zgłaszający wniosek o upadłość Spółki posiada(ł) przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Ponadto ma interes prawny, gdyż w oparciu o wydane z rażącym naruszeniem prawa postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku Spółki orzeczono odpowiedzialność jego jako członka zarządu za zaległości podatkowe Spółki. Skarżący uznał, iż postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku Spółki winno być z urzędu wszczęte, gdyż okoliczności wskazujące na zaistnienie przesłanek z art. 156 § 1 K.p.a. były znane organowi. Skarżący zwrócił również uwagę, iż zaskarżone postanowienie wydano z naruszeniem art. 157 § 3 K.p.a. poprzez stwierdzenie w uzasadnieniu postanowienia, że powstała przeszkoda prawna determinowała organ nadzoru do wydania postanowienia odmawiającego wszczęcia takiego postępowania, podczas gdy organ I instancji przyznał Skarżącemu przymiot strony rozpatrując merytoryczne argumenty zawarte we wniosku Skarżącego z dnia 29 stycznia 2010 r., wskazujące na wadliwość postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] lipca 2008 r., mocą którego umorzono postępowanie egzekucyjne prowadzone do majątku Spółki.

W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a ocenie Sądu podlega zgodność aktów administracyjnych w tym przypadku postanowień administracyjnych zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co wynika z treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 152 poz. 1270 ze zm.) dalej jako "p.p.s.a."

Skarga wniesiona w tej sprawie, oceniana według przytoczonych kryteriów, jest nieuzasadniona wobec czego należało ją oddalić.

Skarga nie mogła być uwzględniona z przyczyn zasadniczych – Skarżący w świetle obowiązujących przepisów nie jest uprawniony do reprezentowania Spółki, której dotyczyło postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, a które to postanowienie Skarżący pragnie wzruszyć, uzasadniając jego nieważność w rozumieniu art. 156 § 1 K.p.a. Zdaniem Skarżącego postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] lipca 2008 r. jako organu egzekucyjnego posiada cechę nieważności gdyż z mocy art. 56 u.p.e.a. w zw. z art. 146 prawa upadłościowego i naprawczego winno być zawieszone z dniem ogłoszenia upadłości. Drugim z podniesionych zarzutów był ten, że postanowienie to nie zostało doręczone Spółce, co w sposób rażący naruszyło art. 44 § 1 i § 4 k.p.a.

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010 r. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił wszczęcia postępowania w tej sprawie, a Minister Finansów postanowieniem z dnia [...] maja 2011 r. utrzymał je w mocy. W ocenie organów podatkowych obu instancji Skarżący nie posiada uprawnień strony do złożenia wniosku, a Sąd podziela ten pogląd. Należy przy tym podkreślić, że przedmiotem niniejszego postępowania jest skarga W. S. na opisane postanowienie Ministra Finansów, a wobec tego kwestia prawna związana z domniemaną przez Skarżącego nieważnością postanowienia z dnia [...] lipca 2008 r. nie może być obecnie rozważana. Sąd nie będzie też omawiał przepisu art. 59 § 5 u.p.e.a. wskazującego osoby uprawnione do wniesienia zażalenia na postanowienie umarzające postępowanie egzekucyjne, gdyż dotyczy on postępowania prowadzonego w trybie zwykłym. Natomiast w tej sprawie Skarżący żąda wszczęcia postępowania nadzorczego, w trybie art. 157 k.p.a. stosowanego wobec postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 18 u.p.e.a.

W ocenie Sądu istotne są dwie przesłanki. Pierwsza z nich to ta, że Skarżący z mocy prawa nie reprezentuje Spółki, o ile ona funkcjonuje w obrocie prawnym, wobec której umorzono postępowanie, ponieważ nie zajmuje w tejże Spółce funkcji uprawniającej go do takiej czynności. Nie może więc reprezentować strony zakończonego postępowania egzekucyjnego, co zgodnie z art. 157 § 2 wyłącza jego prawa podmiotowe do złożenia wniosku. Nie może też reprezentować strony, gdyż zgodnie z art. 144 ust. 1 i ust. 2 prawa upadłościowego i naprawczego od ogłoszenia upadłości Spółki, a więc od 10 lipca 2008 r. postępowanie sądowe i administracyjne dotyczące masy upadłości mogło być wszczęte i prowadzone jedynie przez syndyka, który prowadzi je na rzecz upadłego lecz w imieniu własnym. Również jedynie syndyk jest upoważniony przez art. 289 ustawy z dnia 15 września 2000 r. kodeks spółek handlowych (Dz.U.Nr 94 poz.1037) dalej jako "k.s.h." do złożenia po zakończeniu postępowania upadłościowego wniosku do sądu rejestrowego o wykreślenie Spółki z rejestru spółek. Nie ulega więc kwestii, że skoro stroną postępowania egzekucyjnego była Spółka, ona był uprawniona do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności wydanych wobec niej postanowień, a następnie od dnia 10 lipca 2008 r., syndyk masy upadłości, wyznaczony do jej likwidacji w rozumieniu art. 270 pkt 3 k.s.h. Skarżący jako członek zarządu nie posiadał uprawnień do reprezentowania tejże Spółki po dacie w której zaprzestał pełnić tę funkcję. Skarżący w skardze podniósł, że powinien być dopuszczony jako strona w postępowaniu nadzorczym z racji przepisu art. 28 K.p.a. jako, że ma interes prawny do wzruszenia omawianego postępowania egzekucyjnego. Powołał się przy tym na toczące się przeciwko niemu postępowanie podatkowe o przeniesienie na niego odpowiedzialności za zobowiązania Spółki powstałe w związku z jego członkostwem w zarządzie Spółki, w trybie art. 116 Ordynacji podatkowej. Przepis ten w § 1 przewiduje, że za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu: 1) nie wykazał, że: a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy; 2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Natomiast zgodnie z art. 28 K.p.a. Stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Sąd wyjaśnia, że przepis art. 28 K.p.a. jest przedmiotem sporów w doktrynie prawa, a w szczególności to czy pojęcie strony ma charakter obiektywny czy subiektywny, a inaczej procesowy czy materialny. Sąd podziela pogląd, że podstawą uznania osoby za stronę jest przepis prawa materialnego. Związek normatywny między interesem prawnym lub obowiązkiem danego podmiotu, a postępowaniem administracyjnym wyraża się w tym, że postępowanie "dotyczy" interesu prawnego lub obowiązku tego podmiotu. Oznacza to, że w wyniku takiego postępowania zostaje wydana decyzja, która rozstrzygając o prawach lub obowiązkach danej osoby, rozstrzyga o prawach i obowiązkach innego podmiotu lub które to rozstrzygniecie wpływa na prawa i obowiązki innego podmiotu. W pierwszym przypadku postępowanie dotyczy interesu prawnego lub obowiązku danego podmiotu w sposób bezpośredni w tym znaczeniu, że decyzja administracyjna rozstrzyga o jego prawach i obowiązkach, w drugim - postępowanie dotyczy interesu prawnego lub obowiązku innego podmiotu w sposób pośredni bowiem decyzja nie rozstrzyga wprost o jego prawach i obowiązkach lecz jedynie wpływa na jego prawa i obowiązki – por. Andrzej Wróbel komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego (Lex 2009).

Gdyby przyjąć w świetle przedstawionych rozważań, że interes prawny Skarżącego ma charakter pośredni, gdyż oceniając rodzaj sprawy, z całą pewnością nie bezpośredni, to po pierwsze nie w postępowaniu egzekucyjnym, a po drugie – wniosek o stwierdzenie nieważności postanowienia egzekucyjnego nie mógł spowodować wydania postanowienia rzutującego na prawa i obowiązki Skarżącego. Ewentualne stwierdzenie nieważności postanowienia wydanego w postępowaniu egzekucyjnym nie mogło mieć wpływu na postępowanie podatkowe o przeniesienie odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe Spółki na członka zarządu, w którym to postępowaniu oceniane są wyniki postępowania egzekucyjnego toczącego się lub zakończonego wobec spółki kapitałowej bez względu na to czy postępowanie to zostało zawieszone czy umorzone. Ważne czy zobowiązania wobec Skarbu Państwa zostały uregulowane i czy osoba trzecia wykazała istnienie przesłanek negatywnych do stwierdzenia jej odpowiedzialności, określonych w art. 116 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Wobec tego Skarżący nie wykazał interesu prawnego, który zgodnie z art. 28 K.p.a. dawałby mu przymiot strony w postępowaniu, którego wszczęcia żądał i to jest druga z przesłanek która przesądza o słuszności stanowiska Ministra Finansów, zajętego w zaskarżonym postanowieniu. Minister Finansów nie naruszył więc przepisu art. 157 § 3 k.p.a.

W tym stanie Sąd nie uwzględnił skargi i skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił.