Wyrok NSA, sygn. akt IV SA 716/00
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2002-02-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Powołane przepisy: article: art. 33 ust. 1-2
journal: Dz.U. 1995 nr 74 poz. 368
law: Ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.
Teza: Interes prawny w rozumieniu art. 33 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ ma charakter materialnoprawny.

Jest on oparty na normach administracyjnego prawa materialnego, gdzie musi istnieć konkretna norma prawna przewidująca, w odniesieniu do określonego podmiotu i w określonym stanie faktycznym, możliwość wydania określonej decyzji czy też podjęcia określonej czynności.

TEZY

Interes prawny w rozumieniu art. 33 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ ma charakter materialnoprawny.

Jest on oparty na normach administracyjnego prawa materialnego, gdzie musi istnieć konkretna norma prawna przewidująca, w odniesieniu do określonego podmiotu i w określonym stanie faktycznym, możliwość wydania określonej decyzji czy też podjęcia określonej czynności.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Krystyny A. na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8 lutego 2000 r. (...), 8 lutego 2000 r. (...) w przedmiocie użytkowania ogrodzenia i parkingu:

I oddala skargę na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8 lutego 2000 r. (...),

II uchyla zaskarżoną decyzję (...) z dnia 8 lutego 2000 r. wydaną przez (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego; (...).


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 8 lutego 2000 r. (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. po rozpatrzeniu odwołania Krystyny A. na podstawie art. 138 par. 2 Kpa uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia 8 listopada 1999 r. (...) umarzającą postępowanie jako bezprzedmiotowe w sprawie wybudowanego parkingu i ogrodzenia wokół parkingu znajdującego się przy Al. N. 71a w W. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Decyzją (...) z 8 lutego 2000 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. po rozpatrzeniu odwołania Krystyny A. na podstawie art. 138 par. 2 Kpa uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia 8 listopada 1999 r. (...) umarzającą postępowanie jako bezprzedmiotowe w sprawie wybudowanego parkingu i ogrodzenia wokół parkingu znajdującego się przy ul. M. 94 w W. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W uzasadnieniu tej decyzji organ administracyjny podniósł, że Prezydent miasta stołecznego W. w dniu 29 grudnia 1997 r. na podstawie art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane /Dz.U. nr 38 poz. 229/ wydał decyzję (...) zezwalającą Komisji Organizacyjnej Mieszkańców Budynku przy ul. M. 94 w W. na użytkowanie parkingu osiedlowego na samochody osobowe o powierzchni 400 m2 położonego w W. przy ul. M. 94 wybudowanego w 1994 r. bez pozwolenia na budowę. W piśmie z 14 czerwca 1999 r. Krystyna A., zamieszkała przy ul. M. 94 wnioskowała o wydanie nakazu przymusowej rozbiórki ogrodzenia przedmiotowego parkingu, ponieważ stanowi on utrudnienie i uniemożliwia dojazd do budynku ciężkiego sprzętu i straży pożarnej, co zostało potwierdzone podczas oględzin parkingu przez pracowników Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w dniu 3 sierpnia 1999 r. Zdaniem organu ocena ta jest rozbieżna z oświadczeniem rzeczoznawcy ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych z 5 listopada 1997 r. o zgodności projektu parkingu z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej, zawartym w inwentaryzacji powykonawczej ogrodzenia parkingu i dojazdu. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. uznał tę rozbieżność w materiale dowodowym za uzasadniającą ponowne zbadanie stanu faktycznego.

Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego od obu decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia 8 lutego 2000 r. o (...) i (...) wniosła Krystyna A. domagając się nakazania przymusowej rozbiórki ogrodzeń trwałych parkingów przed budynkiem przy ul. M. 94 i Al. N. 71a, gdyż ogrodzone parkingi stanowią niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych oraz uniemożliwiają dojazd do budynków służb miejskich, ciężkiego sprzętu i straży pożarnej.

W odpowiedzi na skargę (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Dla dokonania przez Naczelny Sąd Administracyjny kontroli legalności decyzji administracyjnej niezbędne jest wszczęcie postępowania na podstawie skargi wniesionej przez uprawniony podmiot. Stosownie do art. 33 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368/ uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny. Zarówno w orzecznictwie jak i w doktrynie niekwestionowany jest pogląd, że interes prawny musi wynikać z konkretnego przepisu prawa, który odnosi się do uprawnień lub obowiązku danego podmiotu.

Oznacza to, że skarżący musi mieć do złożenia skargi interes prawny, który jest rozumiany jako istnienie związku między sferą jego indywidualnych praw i obowiązków a zaskarżoną decyzją. Interes prawny w rozumieniu powołanego art. 33 ust. 1 i 2 ustawy o NSA ma charakter materialnoprawny. Jest on oparty na normach administracyjnego prawa materialnego, gdzie musi istnieć konkretna norma prawna przewidująca, w odniesieniu do określonego podmiotu i w określonym stanie faktycznym, możliwość wydania określonej decyzji czy też podjęcia określonej czynności.

Tak rozumianego interesu prawnego nie posiada skarżąca w sprawie dotyczącej decyzji (...). Nie jest ona właścicielem nieruchomości sąsiadującej z przedmiotowym parkingiem przy Al. N. a zamieszkuje w bloku przy ul. M. 94, który nie leży w sąsiedztwie tego parkingu. Skarżąca nie wykazała w sprawie swojego interesu prawnego w rozumieniu art. 28 Kpa oraz w tym zakresie przysługującego jej uprawnienia do wniesienia skargi sądowej /art. 33 ust. 1 i 2 ustawy o NSA/. Sprawa dotycząca decyzji (...) nie dotyczy jej praw i obowiązków. Od interesu prawnego należy bowiem odróżnić interes faktyczny tj. sytuację, w której dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji.

Uznając zatem, że skarga nie została wniesiona przez uprawniony podmiot, Sąd nie dokonywał oceny zgodności zaskarżonej decyzji (...) z prawem.

Fakt, że skarżąca nie miała przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym, nie miała też żadnego interesu prawnego ani w postępowaniu administracyjnym, ani we wniesieniu skargi do NSA na decyzję, która w ogóle jej nie dotyczyła, jak również w żadnym zakresie nie dotyczyła jej interesu prawnego i obowiązku - ma ten skutek, że skarga uległa oddaleniu /art. 27 ust. 1 cytowanej ustawy o NSA/ a nie odrzuceniu. Sąd bowiem zobowiązany do oceny interesu prawnego strony skarżącej, rozważał tę kwestię merytorycznie, uzależniając od tego rozstrzygnięcie w sprawie.

Natomiast skarga dotycząca decyzji (...) jest zasadna i jako taka prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji, jakkolwiek przyczyny jej uwzględnienia nie są tożsame z przedstawionymi przez stronę skarżącą.

Przepis art. 51 ustawy o NSA stanowiący, iż Sąd nie jest związany granicami skargi nakłada na Sąd obowiązek do wykroczenia poza granice zaskarżenia w ramach danej sprawy administracyjnej, a rozpoznaniem tym są objęte wszystkie decyzje dotyczące tej samej sprawy, czyli dotyczące konkretyzacji danego stosunku materialnoprawnego.

Przedmiotem skargi jest wydana w trybie art. 138 par. 2 Kpa decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. (...) uchylająca decyzję organu I instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania. Tak więc zakresem kontroli Sądu jest to, czy organ wydający decyzję kasacyjną nie przekroczył uprawnień określonych w art. 138 par. 2 Kpa. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że decyzja narusza ten przepis.

Organ I instancji ustalił, że przedmiotowy obiekt budowlany zrealizowany został bez pozwolenia na budowę pod rządami ustawy z 24 października 1974 Prawo budowlane i że dnia 29 grudnia 1997 r. Prezydent miasta st. W. wydał w trybie art. 42 ust. 3 cytowanej ustawy decyzję zezwalającą na użytkowanie parkingu osiedlowego. Decyzja ta jest ostateczna i nie jest przedmiotem badania w tej sprawie. Stała się ona podstawą do umorzenia przez organ I instancji postępowania w sprawie jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 par. 1 Kpa. Postępowanie to było spowodowane pismem Krystyny A. 14 czerwca 1999 r. domagającej się wydania nakazu przymusowej rozbiórki bezprawnie postawionego ogrodzenia terenu parkingu przy ul. M. 94 pogarszającego warunki użytkowe terenu, w sąsiedztwie którego znajduje się blok, w którym zamieszkuje posiadając w nim spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu.

Organ II instancji chcąc dopuścić do usunięcia samowoli budowlanej uchylił decyzję organu I instancji nakazując zbadanie rozbieżności pomiędzy dowodami przeprowadzonymi w sprawie niniejszej, a dowodami znajdującymi się w sprawie, w której wydano już decyzję zezwalającą na użytkowanie parkingu. Organ II instancji pominął istotną okoliczność, a mianowicie to, że decyzja z 29 grudnia 1997 r. Prezydenta Miasta St. W. zezwalająca na użytkowanie jest ostateczna i nie jest usunięta z obrotu prawnego. Decyzje ostateczne funkcjonujące w obrocie prawnym są trwałe i mogą być wzruszane wyłącznie na zasadach i w trybie przewidzianym w Kpa /art. 16 Kpa/. Tak więc likwidacja nielegalnie wybudowanego obiektu mogłaby nastąpić jedynie w trybie nadzwyczajnych środków przewidzianych w Kpa.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że organ II instancji wydając zaskarżoną decyzję przekroczył swoje uprawnienia przewidziane w art. 138 par. 2 Kpa. Skutkuje to uchyleniem tej decyzji na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 w związku z ust. 2 pkt. 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368/.