Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2405/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-04-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung, Sędzia WSA Anna Mierzejewska, Asesor WSA Piotr Kraczowski (spr.), Protokolant Michał Sułkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi Związku Zawodowego [...]Izby Celnej w K. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] października 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej; - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Wnioskiem z [...] lipca 2005 r. [...] [...] Związku Zawodowego [...] Izby Celnej w K. wystąpił do Dyrektora Izby Celnej w K. o udzielenie informacji publicznej dotyczącej listy osób, którym w 2003 r. i 2004 r. przyznano nagrody, za jakie szczególne osiągnięcia, w jakiej wysokości i kto o przyznanie nagrody wnioskował.

W wyniku braku udzielenia powyższych informacji Związek Zawodowy [...] Izby Celnej w K. złożył skargę na bezczynność Dyrektora Izby Celnej w K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który wyrokiem z 4 kwietnia 2006 r. sygn. akt II SAB/Kr 80/05 zobowiązał Dyrektora Izby Celnej w K. do załatwienia dwóch wniosków z [...] lipca 2005 r. oraz wniosku z [...] lipca 2005 r. Zarządu Związku Zawodowego [...] Izby Celnej w K. dotyczących udzielania informacji publicznej w terminie 1 miesiąca.

Dyrektor Izby Celnej w K. decyzją z [...] czerwca 2006 r. nr [...], działając na podstawie art. 16 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; zwanej: k.p.a.) odmówił udostępnienia informacji publicznej, o udzielenie której wnoszono w piśmie z [...] lipca 2005 r.

Od powyższej decyzji Związek Zawodowy [...] Izby Celnej w K. wniósł odwołanie z 19 czerwca 2006 r.

Minister Finansów po rozpoznaniu ww. odwołania, decyzją z [...] października 2006 r. nr [...]wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 16 ustawy o dostępie do informacji publicznej, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie przed Dyrektorem Izby Celnej w K. w sprawie udzielenia informacji publicznej na wniosek Zarządu Związku [...] Izby Celnej w K. z[...] lipca 2005 r. nr [...]. Powyższa decyzja została skierowana do P. T. jako występującego w imieniu Związku Zawodowego [...] Izby Celnej w K..

Minister Finansów w uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, że w trakcie postępowania odwoławczego ustalono, że w Krajowym Rejestrze Sądowym nie istnieje podmiot o nazwie Związek Zawodowy [...]Izby Celnej w K., a jedynie Związek Zawodowy [...] Urzędu Celnego w K. i Związek Zawodowy [...] Izby Celnej w K.. Zatem zarówno wniosek do Dyrektora Izby Celnej w K. o udzielnie informacji publicznej, jak i odwołanie od decyzji odmawiającej udzielania informacji publicznej, zostały złożone przez P. T. w imieniu podmiotu, który nie ma bytu prawnego. Skoro Związek Zawodowy [...] Izby Celnej w K. nie legitymuje się uchwałą o jego powołaniu, ani też nie został zarejestrowany w Krajowym Rejestrze Sądowym i nie nabył osobowości prawnej, to nie może być stroną w postępowaniu o udzielenie informacji publicznej. Zdaniem Ministra Finansów skierowanie decyzji Dyrektora Izby Celnej w K. z [...].czerwca 2006 r. do nieistniejącego podmiotu, niebędącego stroną - Związku Zawodowego [...] Izby Celnej w K.- stanowiło rażące naruszenie prawa i spowodowało konieczność uchylenia decyzji I instancji i umorzenia postępowania.

Na powyższą decyzję Związek Zawodowy [...] Izby Celnej w K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do załatwienia Ministrowi Finansów i zasądzenie zwrotu kosztów wg norm przypisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 28 k.p.a. poprzez uznanie, że nie istnieje strona, do której adresowana była decyzja Dyrektora Izby Celnej w K..

W motywach skargi podniesiono, że Związek Zawodowy [...] Izby Celnej w K. jest organizacją powstałą w 1994 r., z uwagi na istniejącą w tym czasie strukturę Służby Celnej (I instancji - Urząd Celny, II instancji - Główny Urząd Ceł) pierwotna nazwa tej organizacji brzmiała Związek Zawodowy [...] Urzędu Celnego w K.. Powstały związek miał charakter organizacji zakładowej, z tym że zakładem pracy był Urząd Celny w K.. W 2003 r. uległa zmianie struktura organizacyjna Służby Celnej. Podstawowa zmiana dotyczyła utworzenia na szczeblu wojewódzkim izb celnych jako organów nadzoru w stosunku do urzędów celnych. Obecnie zakładem pracy w rozumieniu przepisów prawa pracy oraz przepisów ustawy o związkach zawodowych pozostaje Dyrektor Izby Celnej dla wszystkich funkcjonariuszy i pracowników zatrudnionych zarówno w izbie celnej jak i urzędach celnych zlokalizowanych na terenie jednego województwa. Członkami Związku Zawodowego [...] Izby Celnej w K. są zarówno funkcjonariusze pełniący służbę w urzędach celnych jak i Izbie Celnej w K.. Związek ten istnieje. Wraz ze zmianą organizacyjną w strukturach Służby Celnej dokonano zmiany nazewnictwa, jednak zmiana statusu nie została zarejestrowana w KRS przed wydaniem decyzji Ministra Finansów. Dokonana zmiana nazw - zdaniem skarżącego - nie powoduje zaistnienia nowego podmiotu, któremu przysługiwałby status strony w postępowaniu o dostęp do informacji publicznej.

Skarżący zarzucił, że stanowisko Ministra Finansów jest niezrozumiałe, ponieważ z jednej strony zarzuca Dyrektorowi Izby Celnej w K., iż błędnie skierował decyzję do nieistniejącego podmiotu i to podaje za przyczynę uchylenia i umorzenia decyzji, a z drugiej strony wydaje decyzję dla P. T. występującego w imieniu Związku Zawodowego [...] Izby Celnej w K. - zatem dla organizacji, która jego zdaniem, nie istnieje. Zdaniem skarżącego Minister Finansów całkowicie pomija wyrok WSA w Krakowie z 4 kwietnia 2006 r., w którego uzasadnieniu w sposób nie budzący wątpliwości jest stwierdzenie, iż P.T. może reprezentować funkcjonariuszy celnych zrzeszonych w związku zawodowym. Skarżący podkreślił, że nawet w przypadku uznania stanowiska Ministra Finansów, że błędne stanowisko w sprawie istnienia związku zawodowego zajął WSA w Krakowie oraz Dyrektor Izby Celnej w K., to niewątpliwie zgodnie z art. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej - każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej, a od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. O udzielenie informacji może zwrócić się "każdy" zatem także i osoba fizyczna (tak - wyrok WSA w Warszawie z 11 lutego 2004 r. sygn. akt II Sab 391/03). Wniosek został niewątpliwie podpisany przez osobę fizyczną, decyzja Dyrektora Izby Celnej w K. została wydana dla związku zawodowego reprezentowanego przez osobę fizyczną. Zasadnym zatem jest twierdzenie, iż Minister Finansów winien rozpatrzyć sprawę jak dla osoby fizycznej, jeżeli nie był w stanie ustalić, czy istnieje Związek Zawodowy grupujący funkcjonariuszy celnych w Izbie Celnej w K., ponieważ faktu istnienia P.T. nie poddał w wątpliwość. W tej sprawie - w opinii skarżącej - istotnym jest, że informacja żądana przez związek zawodowy ma charakter informacji publicznej, a nie istotnym jest kto jej żąda.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych decyzji administracyjnych i to z przepisami obowiązującymi w dacie ich wydania. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwanej: p.p.s.a.), w którym wskazano, iż owe sądy stosują środki określone w ustawie.

Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu.

Zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 854 ze zm.) - związek zawodowy powstaje z mocy uchwały o jego utworzeniu (...), zgodnie zaś z art. 14 tejże ustawy, związek zawodowy podlega obowiązkowi rejestracji w Krajowym Rejestrze Sądowym, przy czym komitet założycielski ma obowiązek w terminie 30 dni od dnia założenia związku złożyć wniosek o rejestrację pod rygorem utraty mocy obowiązującej uchwały o utworzeniu związku. Zgodnie zaś z art. 15. ust. 1 ustawy - związek zawodowy oraz jego jednostki organizacyjne wskazane w statucie nabywają osobowość prawną z dniem zarejestrowania.

W przedmiotowej sprawie związek zawodowy o nazwie - Związek Zawodowy [...] Izby Celnej w K.- został wpisany do Krajowego Rejestru Sądowego mocą postanowienia Sądu Rejonowego dla K z [...].września 2006 r. sygn. [...]. (por. k. 4-7 akt sąd.).

Od momentu uprawomocnienia się ww. postanowienia podmiot o nazwie Związek Zawodowy [...] Izby Celnej w K. uzyskał osobowość prawną oraz zdolność do czynności prawnych. Jednocześnie oznacza to, że wcześniejsze występowanie w imieniu Związku Zawodowego [...] Izby Celnej w K., jako występowanie w imieniu podmiotu bez bytu prawnego, niemającego zdolności do podejmowania czynności prawnych było bezskuteczne. W przedmiotowej sprawie taka sytuacja miała miejsce, ponieważ w dniach złożenia wniosku z[...].lipca 2005 r. o udzielnie informacji publicznej oraz odwołania z 19 czerwca 2006 r., Związek Zawodowy [...] Izby Celnej w K. w obrocie prawnym nie istniał i nie miał prawa z takimi czynnościami występować.

W związku z powyższym zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 28 k.p.a. polegający na uznaniu, że istniała strona do której adresowana była decyzja Dyrektora Izba Celnej w K. z [...]. czerwca 2006 r. należało uznać za chybiony.

Bez znaczenia dla sprawy pozostaje szeroka przytoczona w skardze historia struktury organizacyjnej służby celnej oraz związku zawodowego [...] w K., ponieważ tego, iż związek zawody [...] istnieje od 1994 r. nikt nie kwestionował i nie kwestionuje. Istotnym było jedynie to, że w dniu w którym wszczęto postępowanie o udzielnie informacji publicznej, a następnie Dyrektor Izby Celnej w K. wydał decyzję z [...] czerwca 2006 r. o odmowie udostępnienia informacji publicznej, w obrocie prawnym oraz uwidocznionym w KRS występował Związek Zawodowy [...] Urzędu Celnego w K., a nie Związek Zawodowy [...] Izby Celnej w K. zarejestrowany w Krajowym Rejestrze Sądowym dopiero[...].września 2006 r.

Sąd za całkowicie nietrafny uznał zarzut skargi dotyczący naruszenia przez Ministra Finansów art. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, w myśl którego - każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej, a od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego i dlatego organ powinien rozpoznać sprawę jak dla osoby fizycznej z uwagi na podpisanie wniosku przez P.T..

Sąd zwraca uwagę, iż powyższy przepis dopuszcza możliwość wystąpienia z wnioskiem o udzielnie informacji publicznej każdemu, bez wykazania interesu prawnego lub faktycznego i w tym sensie nie jest istotnym, kto tej informacji żąda. Natomiast nie oznacza to jednak, że jeżeli z takim wnioskiem występuje osoba prawna to nie należy badać, czy osoba/osoby w jej imieniu występujące są upoważnione do jej reprezentowania. Jest rzeczą oczywistą, że w sytuacji w której osoba fizyczna występuje w imieniu osoby prawnej i powołuje się na nią, to działa w jej imieniu, jako organ reprezentujący dany podmiot lub pełnomocnik, a nie na własną rzecz. Za kuriozalne należy uznać wywody skarżącego, że skoro P.T. istnieje, to wniosek z [...].lipca 2005 r. powinien być rozpoznany dla niego. Otóż P.T. podpisał ten wniosek, lecz o udzielanie informacji publicznej występował, jako organ uprawniony do reprezentacji Związku Zawodowego [...] Izby Celnej w K., a nie w imieniu własnym, jako osoba prywatna. Stwierdzić zatem należy, iż P. T. jako organ Związku Zawodowego [...] Izby Celnej w K. nieposiadającego osobowości prawnej nie mógł być stroną postępowania przed Dyrektorem Izby Celnej w K., co trafnie podniósł Minister Finansów w zaskarżonej decyzji.

Ponadto za zasadne należało uznać zaadresowanie zaskarżonej decyzji przez Ministra Finansów na P.T. występującego w imieniu Związku Zawodowego[...] Izby Celnej w K., a nie na Związek Zawodowy [...] Izby Celnej w K., co również błędnie podnosi skarżący.

Odnosząc się do zarzutu skargi, dotyczącego pominięcia w zaskarżonej decyzji stwierdzenia zawartego w uzasadnieniu wyroku WSA w Krakowie z 4 kwietnia 2004 r. sygn. akt II SAB/Kr, iż "P. T. może reprezentować funkcjonariuszy celnych zrzeszonych w związku z zawodowym", Sąd przede wszystkim stwierdza, iż w uzasadnieniu tego wyroku brak jest przytoczonego stwierdzenia. Wobec czego organy orzekające nie były w tym zakresie związane oceną prawną zawartą w wyroku WSA w Krakowie, która to ocena - co do zasady - zgodnie z art. 153 p.p.s.a., wiąże w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia. Na marginesie należy dodać, że powyższe stwierdzenie nie wyjaśnia, czy P.T. może reprezentować [...] zrzeszonych w Związku Zawodowym [...] Urzędu Celnego w K., czy Związku Zawodowym [...] Izby Celnej w K..

W świetle powyższych rozważań Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, gdyż zarówno argumentacja skargi, jak i analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju, że mogłyby one mieć wpływ na podjęte rozstrzygnięcie.

Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w oparciu o art. 151 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji wyroku.