Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1616/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-01-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 151, art.183 par. 1, art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 15, art. 77 par. 1, art. 107 par. 1 i 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 181 ust. 1 pkt 1, art. 298 ust. 1 pkt 5, art. 300 ust. 2
journal: Dz.U. 2008 nr 25 poz 150
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska  - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zofia Flasińska Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Dałkowska – Szary (spr.) Sędzia del. WSA Jerzy Siegień Protokolant sekretarz sądowy Monika Dworakowska po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej H. Sp. z o.o. z siedzibą w C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 kwietnia 2013 r. sygn. akt IV SA/Wa 8/13 w sprawie ze skargi H. Sp. z o.o. z siedzibą w C. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2013r., sygn. akt IV SA/Wa 8/13, oddalił skargę H. B. Sp. z o.o. z siedzibą w C. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] października 2012 r. w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej.

Powyższy wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Decyzją z dnia [...] marca 2012r. nr [...] Śląski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w Katowicach działając na podstawie art. 298 ust. 1 pkt 5 i art. 305 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r. Nr 25 poz. 150 ze zm.) wymierzył H. B. Spółka z o.o. w C. administracyjną karę pieniężną w wysokości 40.873 zł za przekroczenie w porze nocy dopuszczalnego poziomu hałasu emitowanego do środowiska z terenu W. - Z. H. B. Spółka z o.o. w C. w 2011 r.

Decyzją z dnia [...] października 2012 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska uchylił w całości decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 2012 r. i ustalił dla H. B. Spółka z o.o. w C., administracyjną karę pieniężną w kwocie 40.855 zł za przekroczenie w porze nocy dopuszczalnego poziomu hałasu emitowanego do środowiska z terenu W. - Z. H. B. Spółka z o.o. w C. w 2011 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska wyjaśnił, iż uchylił decyzję organu pierwszej instancji i sam ustalił przedmiotową karę pieniężną, gdyż Śląski WIOŚ zastosował nieprawidłową jednostkową stawkę kary za każdy decybel przekroczenia dopuszczalnego poziomu hałasu w porze nocy (zamiast 21,61 zł/dB organ przyjął 21,62 zł/dB).

Skargą H. B. Spółka z o.o. w C. zaskarżyła powyższy wyrok, zarzucając mu naruszenie: art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. oraz w zw. z art. 107 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak podania podstawy prawnej rozstrzygnięcia, jak również poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu sprawy i niewzięcie pod uwagę w podstawie faktycznej zaskarżonego rozstrzygnięcia okoliczności, że skarżąca korzysta z pozwolenia zintegrowanego dla instalacji obróbki metali żelaznych poprzez walcowanie na gorąco (W. - Z. H. B. Spółka z o.o. w C.) z dnia [...] czerwca 2007r. wydanego przez Wojewodę Śląskiego, dotyczącego realizacji działań zapewniających dostosowanie skarżącej do wymogów najlepszych dostępnych technik w zakresie hałasu; art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. oraz w zw. z art. 107 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak podania podstawy prawnej rozstrzygnięcia, jak również poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu sprawy i niewzięcie pod uwagę w podstawie faktycznej zaskarżonego rozstrzygnięcia okoliczności, że skarżąca pismem z dnia 22 lutego 2012 r. znak: [...], poinformowała, że czas pracy obiektu w 2011 r. wynosił i 149 godzin w porze nocy, w konsekwencji czego w decyzji Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, która została utrzymana przez zaskarżona decyzję, organ stwierdził wielkość naruszenia w skali doby a nie w skali godziny.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w uzasadnieniu przywołanego na wstępie wyroku stwierdził, że zarówno zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Ochrony Środowiska i utrzymana nią w mocy decyzja Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska nie naruszają prawa. W opinii Sądu, poczynione przez organ zarówno I jak i II instancji ustalenia wynikają z zebranego w sprawie materiału dowodowego, zaś dokonana przez ten organ ocena tego materiału w kontekście zastosowanych przepisów ustawy nie budzi zastrzeżeń. Zdaniem Sądu organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a.). Nie doszło również do naruszenia praw skarżących jako strony toczącego się postępowania.

Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie bezsporne jest, iż Wojewoda Śląski decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. znak: [...], zmienioną decyzjami Marszałka Województwa Śląskiego z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...], z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] i z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] udzielił H. B. Spółki z o.o. w C. pozwolenia zintegrowanego dla instalacji do obróbki metali żelaznych poprzez walcowanie na gorąco (W. - Z. H. B. Spółka z o.o. w C.) oraz ustalił równoważny poziom dźwięku "A" dla terenu podlegającego ochronie akustycznej (poza terenem zakładu) w wysokości nieprzekraczalnej: - LAeq D - 55 dB, - LAeq N - 45dB. Podczas kontroli przeprowadzonej przez WIOŚ w K. na przełomie listopada i grudnia 2011 r. (protokół kontroli nr [...]) ustalono, iż H. B. Spółka z o.o. w C. zrealizowała obowiązek wynikający z art. 147 ustawy Prawo ochrony środowiska, dotyczący wykonywania okresowych pomiarów wielkości emisji. Ze sprawozdania z badań nr [...] wynika, iż na zlecenie H. B. Spółka z o.o. w C., akredytowane laboratorium O. Spółka z o.o. w K. przeprowadziło w styczniu 2011 r. (w dniu 11 stycznia 2011 r. w porze dnia i w dniu 20/21 stycznia 2011 r. w porze nocy) pomiary hałasu emitowanego do środowiska. W oparciu o powyższe sprawozdanie z badań nr [...] ustalono, że stwierdzony podczas badań w dniu 20/21 stycznia 2011 r. w porze nocy, poziom hałasu w punkcie pomiarowym PP3 zlokalizowanym na terenie najbliższej zabudowy mieszkaniowej położonej przy ul. R., wynosi 54,5 dB i przekracza dopuszczalny poziom hałasu ustalony ww. decyzją Wojewody Śląskiego z dnia [...] czerwca 2007 r. znak: [...] z późniejszymi zmianami,

o 9,5 dB dla pory nocy.

Sąd podkreślił, że stosownie do treści art. 298 ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo ochrony środowiska administracyjne kary pieniężne wymierza, w drodze decyzji, wojewódzki inspektor ochrony środowiska za przekroczenie, określonych w decyzji o dopuszczalnym poziomie hałasu lub pozwoleniu, którym mowa w art. 181 ust. 1 i pkt 1 (pozwolenie zintegrowane) poziomów hałasu. Podniósł, że pełni podziela stanowisko organu odwoławczego, iż dla przedmiotowego rozstrzygnięcia nie ma znaczenia fakt, iż Marszałek Województwa Śląskiego decyzjami z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...], z 2011 r. nr [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] zmieniał termin ujętych w pkt f harmonogramu realizacji działań zapewniających dostosowanie H. B. spotka z o.o. z siedzibą w C. do wymogów najlepszych dostępnych technik w zakresie hałasu, określonego w decyzji z dnia [...] czerwca 2007 r. znak: [...], gdyż przepisy ustawy Prawo ochrony środowiska nie przewidują żadnych odstępstw od wymierzania kar za przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu, w związku z realizacją przez podmiot korzystający ze środowiska działań zapewniających dostosowanie instalacji do wymogów najlepszych dostępnych technik.

Za bezzasadny, zdaniem Sądu, uznać należy także zarzut, iż organ odwoławczy niewłaściwie przyjął, że przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu stwierdza się w skali doby. Stosownie bowiem do treści art. 300 ust. 3 ustawy Prawo ochrony środowiska tylko za przekroczenie ilości lub rodzaju gazów lub pyłów wprowadzonych do powietrza wymiar kary biegnącej określa się uwzględniając przekroczenie w skali godziny. Wynika to również z faktu, iż dopuszczalne wielkości emisji substancji wprowadzanych do powietrza są określone w kg/h. Natomiast dopuszczalny poziom hałasu nie jest ustalony dla godziny, tylko dla pory dnia i pory nocy, które są częścią doby. Zatem zgodnie z art. 300 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska, zgodnie z którym wymiar kary biegnącej ustala się z zastrzeżeniem ust. 3, uwzględniając przekroczenie lub naruszenie w skali doby, przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu stwierdza się w skali doby.

Skargą kasacyjną H. B. Sp. z o.o. zaskarżyła powyższy wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie:

1) art. 145 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z 107 § 1 i 107 § 3 k.p.a., poprzez nie podanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, jak również poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu sprawy i niewzięcie pod uwagę w podstawie faktycznej zaskarżonego rozstrzygnięcia okoliczności, że skarżąca korzysta z pozwolenia zintegrowanego dla instalacji do obróbki metali żelaznych poprzez walcowanie na gorąco (W. - Z. H. B. Sp. z o.o. w C.) z dnia [...] czerwca 2007 r., Marszałka Województwa Śląskiego (decyzja znak: [...]). dotyczącego realizacji działań zapewniających dostosowanie skarżącej do wymogów najlepszych dostępnych technik w zakresie hałasu,

2) art. 145 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z 107 § 1 i 107 § 3 k.p.a., poprzez nie podanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, jak również poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu sprawy i niewzięcie pod uwagę w podstawie faktycznej zaskarżonego rozstrzygnięcia okoliczności, że skarżąca, pismem z dnia 22 lutego 2012 r., znak: [...], poinformowała, że czas pracy obiektu w 2011 r. wynosił 1149 godzin w porze nocy, natomiast organy I i II instancji, stwierdziły wielkość naruszenia w skali doby, a nie w skali godziny,

3) art. 145 pkt 1 lit c) p.p.s.a., w zw. z art. 15 k.p.a., poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowanie, tj. poprzez nie uwzględnienie, że organ II instancji nie rozpatrzył ponownie sprawy, a jedynie odniósł się do zarzutów i wniosków wskazanych w odwołaniu skarżącego.

Z uwagi na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, która w niniejszej sprawie nie występuje. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej oznacza, że Sąd może odnieść się do tych zarzutów, które przytoczone są w podstawach kasacyjnych jako zarzuty naruszenia wskazanych przepisów prawnych.

Za nieskuteczne uznać należy zarzuty zmierzające do podważenia ustalonego w niniejszej sprawie stanu faktycznego, tj. wyrażone w pkt 1 i 2 skargi kasacyjnej zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a w zw. z art. 7, 77 § 1, 107 § 1 i 107 § 3 k.p.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wbrew twierdzeniom skarżącej, w przedmiotowej sprawie materiał dowodowy został zebrany w sposób wyczerpujący. Z materiału tego wynika, że w decyzji z dnia [...] czerwca 2007 r., którą Wojewoda Śląski udzielił H. B. Sp. z o.o. w C. pozwolenia zintegrowanego dla instalacji do obróbki metali żelaznych poprzez walcowanie na gorąco (W. - Z. H. B. Sp. z o.o. w C.), ustalono dla W. H. B. Sp. z o.o. dopuszczalne poziomy hałasu w środowisku. Równoważny poziom dźwięku Instalacji IPPC - W. R., składającej się z linii technologicznych: przygotowywania i wygrzewania wlewków, przeróbki plastycznej wlewków oraz obróbki wykańczającej rur, obróbki cieplnej rur specjalnego przeznaczenia i mechanicznej obróbki wykańczającej rur specjalnego przeznaczenia, dla terenu podlegającego ochronie akustycznej, tj. poza terenem zakładu, ustalono w nieprzekraczalnej wysokości - 55 dB w porze dziennej i 45 dB w porze nocnej (str. 22). Natomiast z przeprowadzonych na zlecenie H. B. przez akredytowane laboratorium O. Sp. z o.o. w K. pomiarów hałasu emitowanego przez przedmiotową Instalację do środowiska (w dniu 11.01.2011 r. w porze dnia i 20-21.01.2011 r. w porze nocy) wynika, że poziom tego hałasu w punkcie pomiarowym PP3, zlokalizowanym na terenie najbliżej zabudowy mieszkaniowej, w porze nocy wynosi 54,5 dB, a zatem znacznie przekracza dopuszczalny, ustalony ww. decyzją Wojewody, poziom hałasu ustalony dla tej pory dnia (45 dB). W konsekwencji słusznie zaskarżoną decyzją Główny Inspektor Ochrony Środowiska nałożył na skarżącą Spółkę administracyjną karę pieniężną w kwocie 40.855 zł za przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu w porze nocy, emitowanego do środowiska z terenu W. - Z. H. B. Sp. z o.o. Podkreślenia wymaga bowiem, że wymierzenie administracyjnej kary pieniężnej w świetle dyspozycji art. 298 ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo ochrony środowiska, zgodnie z którą wojewódzki inspektor ochrony środowiska wymierza w drodze decyzji administracyjne kary pieniężne za przekroczenie określonych w decyzji o dopuszczalnym poziomie hałasu lub pozwoleniu, o którym mowa w art. 181 ust. 1 pkt 1 (pozwolenie zintegrowane) jest obligatoryjne w sytuacji przekroczenia dopuszczalnych emisji hałasu. Oznacza to, że decyzja administracyjna o wymierzeniu tej kary jest więc decyzją związaną (por. W. Radecki, Opłaty i kary pieniężne w ochronie środowiska, Komentarz do przepisów ustaw, Warszawa 2009, s. 117).

Powyższe ustalenia świadczą także o trafności przyjętego zarówno przez organ jak i Sąd I instancji stanowiska, iż dla przedmiotowego rozstrzygnięcia nie ma znaczenia fakt, że Marszałek Województwa Śląskiego swoimi decyzjami zmieniał termin ujętych w pkt f harmonogramu realizacji działań zapewniających dostosowanie H. B. do wymogów najlepszych dostępnych technik w zakresie hałasu, określonego w decyzji z dnia [...] czerwca 2007 r. Jak słusznie podniesiono w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, przepisy ustawy Prawo ochrony środowiska nie przewidują żadnych odstępstw od wymierzania kary, o której stanowi art. 298 ust. 1 pkt 5 tej ustawy. Zatem również realizacja działań zapewniających dostosowanie instalacji do wymogów najlepszych dostępnych technik, których wykonanie spowoduje obniżenie emitowanego poziomu hałasu, nie ma wpływu na wymierzenie kary w przypadku, gdy właściwy organ stwierdzi przekroczenie przez podmiot korzystający ze środowiska dopuszczalnych emisji hałasu, ustalonych przez właściwy organ indywidualnie dla określonego podmiotu w decyzji o dopuszczalnym poziomie hałasu lub pozwoleniu zintegrowanym.

Odnośnie podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu, iż Sąd I instancji nie wziął pod uwagę, że w zaskarżonej decyzji organ określił wysokość kary za naruszenie dopuszczalnego poziomu hałasu w skali doby a nie w skali godziny stwierdzić należy, że wyłącznie w przypadku ustalania wymiaru kary biegnącej za przekroczenie ilości lub rodzajów gazów lub pyłów wprowadzanych do powietrza wymiar kary biegnącej określa się uwzględniając przekroczenie w skali godziny (art. 300 ust. 3 ustawy Prawo ochrony środowiska), na co słusznie zwrócono uwagę w zaskarżonym wyroku. Jest to jedyny wyjątek przewidziany w ustawie. W pozostałych zaś przypadkach wymiar kary ustala się uwzględniając przekroczenie lub naruszenie w skali doby, o czym wprost stanowi art. 300 ust. 2 ustawy. Słusznie zatem w zaskarżonej decyzji organ obliczył wymiar przedmiotowej kary uwzględniając przekroczenie przez skarżącą Spółkę dopuszczalnego poziomu hałasu w skali doby. Przy czym brak szczegółowego wskazania podstawy prawnej nakładającej na organ obowiązek uwzględnienia przy obliczaniu wymiaru kary przekroczenia poziomu hałasu w skali doby, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie stanowi takiego naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy i uzasadniałoby uchylenie zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się ponadto w rozpatrywanej sprawie naruszenia zasady dwuinstancyjności, co objawiło się zdaniem skarżącej Spółki tym, że organ odwoławczy nie zweryfikował całości stanu faktycznego, a tylko ustosunkował się do zarzutów zawartych w odwołaniu. Decyzja Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] października 2012 r. zawiera wszystkie elementy niezbędne do stwierdzenia do jakich naruszeń w przedmiotowej sprawie doszło. Organ odwoławczy w sposób wyczerpujący wskazał na zebrany w sprawie materiał dowodowy uzasadniający, jego zdaniem, wymierzenie przedmiotowej kary administracyjnej oraz dokonał jego oceny w oparciu o obowiązujące w chwili wydania decyzji przepisy prawa. Odniósł się także do zarzutów podniesionych w odwołaniu. Powyższe dowodzi, iż wbrew twierdzeniom skarżącej Spółki, Główny Inspektor Ochrony Środowiska nie ograniczył się wyłącznie do kontroli zasadności argumentów podniesionych w odwołaniu ale ponownie dokonał oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego. Świadczy o tym również fakt, iż organ odwoławczy po ponownym rozpoznaniu sprawy uchylił decyzję organu I instancji i orzekł o ustaleniu dla H. B. administracyjnej kary pieniężnej w wysokości innej, niż to uczynił organ I instancji. Słusznie zatem Sąd I instancji nie dopatrzył się naruszenia przez organ odwoławczy zasady dwuinstancyjności przy rozpoznawaniu przedmiotowej sprawy. Podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 15 k.p.a. uznać należy zatem za nietrafny.

W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.