Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 880/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-10-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 69
journal: Dz.U. 2008 nr 164 poz 1027
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Robotowska Sędzia NSA Jan Bała Sędzia del. WSA Inga Gołowska (spr.) Protokolant Karol Sienkiewicz po rozpoznaniu w dniu 23 października 2013 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 22 listopada 2011 r. sygn. akt VI SA/Wa 1671/11 w sprawie ze skargi A. J. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

1.Wyrok Sądu I instancji i przedstawiony przez ten Sąd tok postępowania przed organami administracji.

1.1.Wyrokiem z 22 listopada 2011r. sygn. akt: VI SA/Wa 1671/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę A. J. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z [...] maja 2011r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.

1.2.Sąd I instancji podał, że zaskarżoną decyzją, wydaną po rozpatrzeniu odwołania, wniesionego przez A. J. od decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ z [...] września 2010r. w sprawie stwierdzenia, że strona jest objęta obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej w okresie od 1 stycznia 1999r. do nadal- utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję.

Uzasadniając rozstrzygnięcie wskazano, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. Inspektorat w I. zwrócił się do [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ z wnioskiem o ustalenie obowiązku podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu strony z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej od 1 stycznia 1999r. do nadal- na podstawie art. 109 ustawy z 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jedn. Dz. U z 2008r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.) Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ, stwierdził objęcie obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym strony z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresie od 1 stycznia 1999r.

Rozpatrując odwołanie Prezes NFZ wskazał, że zastosowanie w sprawie miał art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach, w brzmieniu obowiązującym do 20 września 2008r. zgodnie z którymi "obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi" oraz art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach, w brzmieniu obowiązującym od 20 września 2008r. zgodnie z którymi "obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej". Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego tych osób, stosownie do art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych. Definicję osoby prowadzącej pozarolniczą działalność określa art. 13 pkt 4 ustawy z 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2009r. Nr 205, poz. 1585 ze zm. dalej-u.s.u.s.).

Z dokumentacji zgromadzonej w sprawie wynika, iż ubezpieczony od dnia 20 stycznia 1998r. posiada uprawnienie do prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej - wpis figurujący w ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Burmistrza [...] pod numerem [...]. Ubezpieczony w czasie prowadzenia działalności gospodarczej podlegał i nadal podlega ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu zatrudnienia na pełen etat, co zwalnia go z obowiązku ubezpieczeń społecznych z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Podleganie obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym jako pracownika, nie stanowi przesłanki do uznania o niepodleganiu obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Zgodnie z art. 82 ust. 1 ustawy o świadczeniach, w przypadku gdy ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 66 ust. 1 tej ustawy, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego z tych tytułów odrębnie. W myśl art. 24 ust. 1 ustawy z 23 stycznia 2003r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia, (Dz. U. Nr 45, poz. 391 ze zm.) obowiązującej do 30 września 2004r. oraz zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu-jeżeli spełnione są przesłanki do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia, o którym mowa w art. 9 ust. 1 (art. 8 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu), z więcej niż jednego tytułu, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego z tych tytułów odrębnie.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w I. poinformował, że ubezpieczony w zgłoszeniu aktualizacyjnym osoby fizycznej prowadzącej samodzielnie działalność gospodarczą NIP-1 wskazał dzień 20 stycznia 1998r. jako datę rozpoczęcia działalności gospodarczej. Podatnik nie zgłaszał przerw w prowadzonej działalności ani jej likwidacji. Urząd Skarbowy zaświadczył, że ubezpieczony prowadził i nadal prowadzi działalność gospodarczą. Urząd Miejski w K. poinformował, że ubezpieczony nie zgłaszał w tamtejszym urzędzie zawieszenia ani przerw w prowadzeniu działalności gospodarczej. W związku z brakiem ciągłości zgłoszenia do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej ZUS zwracał się pisemnie do ubezpieczonego, jednak nie reagował on na kierowaną do niego korespondencję.

[...] OW NFZ poinformował stronę o wszczęciu na wniosek ZUS Oddział w B. Inspektorat w I., postępowania w sprawie podlegania przez nią obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej oraz poprosił o złożenie wyjaśnień oraz dokumentów mogących mieć wpływ na dalszy przebieg prowadzonego postępowania. Ubezpieczony nie ustosunkował się do niego w żaden sposób.

Organ wskazał, że w stanie prawnym przed 20 września 2008r., kiedy nie istniała formalna możliwość zgłoszenia zawieszenia działalności gospodarczej, Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z 19 marca 2007r. (sygn. akt: III UK 133/06) stwierdził, że: "Skoro ani Prawo działalności gospodarczej ani przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych nie przewidują instytucji zawieszenia bądź przerwy w prowadzeniu działalności gospodarczej, przeto zgłoszenie takiej przerwy w organie ewidencyjnym, a w szczególności tylko w organie rentowym, nie korzysta z domniemania prawnego, z którego wynikałoby czasowe zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej. W rezultacie ciężar dowodu wystąpienia przesłanek uzasadniających ustanie obowiązku ubezpieczenia społecznego".

Zgodnie z art. 109 ust. 2 ustawy o świadczeniach sprawy z zakresu wymierzania i pobierania składek na ubezpieczenie zdrowotne należą do właściwości organów ubezpieczeń społecznych, a zatem organem zobowiązanym do prawidłowego ustalenia wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne dla strony jest ZUS.

2.Skarga do Sądu I instancji.

2.1.Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. na powyższą decyzje wniósł A. J. zarzucając

1. naruszenie art. 7 i 77§1 oraz art. 80 w zw. z art. 138§1 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. dalej-k.p.a.) w stopniu mającym istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia-przez przyjęcie, że materiał dowodowy w sprawie został wyczerpująco zebrany, a jego ocena wynika z materiału dowodowego zebranego w sprawie;

2. sprzeczność istotnych ustaleń z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, oraz naruszenie art. 8 i 9 k.p.a. przez wprowadzanie skarżącego w błąd co do kwestii zawieszenia działalności gospodarczej jaką prowadził.

2.2.Uzasadniając skargę jej autor wskazał, że postępowanie w przedmiocie ustalenia obowiązku podlegania przez osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą toczy się de facto przed organem ZUS a nie NFZ. To ZUS zbiera materiał do sprawy i on informuje bądź nie stronę o przysługujących jej prawach i obowiązkach. W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że skarżący obok zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy prowadził także pozarolniczą działalność gospodarczą. Bezsporne w sprawie jest, że skarżący zgłosił w ZUS wniosek o naliczanie składki z tytułu ubezpieczenia zdrowotnego i jako takie opłacał permanentnie od wszelkich osiąganych przychodów z prowadzenia tej działalności. Skarżący zatem dopełnił obowiązkowi stosownie do art. 67 ust. 1 ustawy oświadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Tym samym nie było podstaw do wydawania żadnej innej decyzji w tej sprawie. Wydanie decyzji w sprawie już rozstrzygniętej stanowi - w ocenie strony skarżącej - wadę z art. 156§1 pkt 3 k.p.a.

2.3.Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

3.Uzasadnienie rozstrzygnięcia Sądu I instancji.

3.1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. uznał, że skarga była niezasadna.

3.2.W pisemnych motywach wyroku, Sąd I instancji stwierdził, że Skarżący w uzasadnieniu skargi podniósł zarzut nieważności zaskarżonej decyzji-z racji naruszenia art. 156§1 pkt 3 K.p.a. poprzez jej wydanie w sprawie, która już poprzednio została rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną. Stwierdził, że wobec dopełnienia przez niego obowiązków wynikających z art. 67 ust. 1 ustawy o świadczeniach, zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem powołanego wyżej przepisu K.p.a.

Odnosząc się do zarzutu nieważności decyzji Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z art. 67 ust. 1 ustawy o świadczeniach, obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego uważa się za spełniony po zgłoszeniu osoby podlegającej temu obowiązkowi do Funduszu zgodnie z przepisami art. 74-76 oraz opłaceniu składki w terminie i na zasadach określonych w ustawie. W myśl ust 2 tego przepisu, osoba podlegająca obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego po zgłoszeniu do Funduszu uzyskuje prawo do świadczeń opieki zdrowotnej. Z przepisu tego wynika m.in., że obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego polega w istocie na zgłoszeniu osoby podlegającej temu obowiązkowi do Funduszu oraz opłaceniu składki w terminie i na zasadach określonych w ustawie. Po spełnieniu tych wymagań osoba podlegająca obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego uzyskuje ex lege prawo do świadczeń opieki zdrowotnej. Art. 67 ust. 1 ustawy o świadczeniach reguluje wyłącznie kwestie związane z obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, określa jego istotę, lecz nie łączy tego obowiązku z wydaniem jakiejkolwiek decyzji administracyjnej zatem nie zachodziła podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji.

WSA w W. powołał się na wyrok NSA z 29 maja 2007r., sygn. akt: II GSK 40/07, w którym stwierdzono, że art. 102 ust. 5 pkt 24, art. 107 ust. 5 pkt 16 oraz art. 109 i 110 ustawy o świadczeniach wg których organy Narodowego Funduszu Zdrowia - dyrektorzy oddziałów wojewódzkich Funduszu i Prezes Funduszu - wydają indywidualne decyzje w sprawach ubezpieczenia zdrowotnego, są przepisami ustrojowymi i kompetencyjnymi, upoważniającymi te organy do rozpatrywania indywidualnych spraw z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego i wydawania decyzji administracyjnych w tych sprawach. Art. 102 ust. 5 pkt 24 i art. 107 ust. 5 pkt 16 ustawy nie stanowią samodzielnej podstawy materialnoprawnej do władczego rozstrzygania o indywidualnych prawach konkretnych podmiotów dotyczących spraw w przedmiocie objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym i ustalenia prawa do świadczenia w drodze uznania administracyjnego. Podstawa taka musi wynikać z przepisów prawa materialnego, zawartych przede wszystkim w ustawie o świadczeniach i aktach wykonawczych wydanych z upoważnienia ustawy i w jego granicach." Art. 109 ustawy o świadczeniach, który jest przepisem prawa materialnego, upoważniającym organy NFZ do rozpatrywania indywidualnych spraw z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego i wydawania decyzji administracyjnych.

Rozpatrywanie indywidualnych spraw z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego, do których zgodnie z tym przepisem zalicza się sprawy dotyczące objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym i ustalenia prawa do świadczeń, należy do kompetencji Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Funduszu. W ust. 2 art. 109 ustawy, zawarto klauzulę wykluczającą w sposób jednoznaczny, kompetencje Dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu w zakresie niektórych spraw, stanowiąc, że ,,do spraw, o których mowa w ust. 1, nie należą sprawy z zakresu wymierzania i pobierania składek na ubezpieczenie zdrowotne należące do właściwości organów ubezpieczeń społecznych." Organy NFZ podejmują rozstrzygnięcia w kwestii m.in. okresów obowiązkowego objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym, kierując się w tym zakresie odpowiednimi, powołanymi wyżej w zaskarżonej decyzji przepisami.

Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego powstaje na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach oraz art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z 23 stycznia 2003r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia, a także art. 8 pkt 1 lit. c ustawy z 6 lutego 1997r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym. Obowiązkowi temu (tzn. ubezpieczenia zdrowotnego) podlegały i podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które były osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi.

Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego tych osób, stosownie do art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach oraz art. 12 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu w NFZ i art. 11 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu zdrowotnym - powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych. Zgodnie z art. 13 pkt 4 u.s.u.s., obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby prowadzące działalność gospodarczą od dnia rozpoczęcia. Organy ZUS dopiero na podstawie tych decyzji organów NFZ ustalają-również w drodze decyzji, podejmowanych na odrębnych podstawach prawnych, wymiar składki na ubezpieczenie zdrowotne i ustalają sposób jej pobierania. Organy NFZ są w swoich decyzjach suwerenne; kierując się odpowiednimi, przywołanymi w zaskarżonych decyzjach przepisami ustalają, zgodnie z zasadami ustalonymi w tych przepisach, m.in. okres, w którym strona była objęta obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego. Organy te, z mocy ustawy o świadczeniach (powołany wyżej art. 109 ust. 2) nie mogą się wypowiadać co do spraw z zakresu wymierzania i pobierania składek na ubezpieczenie zdrowotne, należących do właściwości organów ubezpieczeń społecznych (ZUS). Tym samym organy NFZ nie są również właściwe do orzekania o okresie przedawnienia należności ZUS, co więcej - nie mogą w ogóle brać pod uwagę argumentów odnoszących się do wymiaru i poboru składek na ubezpieczenie zdrowotne. W rozpatrywanej sprawie organy NFZ mogą tylko, na podstawie odpowiednich przepisów, określić okresy, w których zgodnie z zasadami ustalonymi w tych przepisach strona skarżąca podlegała obowiązkowi objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym. Natomiast już wymiar tych składek, sposób ich poboru, a także okresy, za które te składki uległy przedawnieniu, należy już do organów ZUS.

Z akt sprawy wynikało, że ubezpieczony od 20 stycznia 1998r. prowadzi pozarolniczą działalności gospodarczej i nie zgłaszał zawieszenia ani przerw w prowadzeniu działalności gospodarczej. Data rozpoczęcia działalności gospodarczej przez skarżącego jest datą pewną, nie kwestionowaną również przez samego skarżącego. Skarżący równolegle z prowadzoną pozarolniczą działalnością gospodarczą był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy. Według Skarżącego, zgłosił on w ZUS wniosek o naliczanie składki z tytułu ubezpieczenia zdrowotnego i opłacał ją od wszelkich osiąganych przychodów z prowadzonej aktywności zawodowej.

Jak stwierdził ZUS, ubezpieczony w czasie prowadzenia działalności gospodarczej podlegał i nadal podlega ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu zatrudnienia na pełen etat, co zwalnia go z obowiązku ubezpieczeń społecznych z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Zgodnie z obowiązującymi przepisami, podleganie obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym jako pracownika, nie stanowi jednak przesłanki do uznania o niepodleganiu obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. W przerwach, Skarżący nie opłacał składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Wg Skarżącego, było to związane ze zgłaszanymi przez niego przerwami (zawieszeniem) w prowadzonej działalności gospodarczej, które zgłaszał do ZUS, odwołując się do interpretacji ZUS, że za okresy zawieszonej działalności nie opłaca się zarówno składek ubezpieczeniowych, jak też składek zdrowotnych. Jednakże poza tym twierdzeniem, wynikającym według skarżącego z wprowadzeniem go w błąd przez organy ZUS, skarżący za okresy zawieszonej działalności nie opłacał zarówno składek ubezpieczeniowych, jak też składek zdrowotnych, a także nie przedstawił innych wyjaśnień ani dowodów, że w spornym okresie nie prowadził pozarolniczej działalności gospodarczej.

Zdaniem WSA w W., organ trafnie podniósł, że w stanie prawnym przed 20 września 2008r. nie istniała formalna możliwość zgłoszenia zawieszenia działalności gospodarczej. W tej sytuacji składanie przez Skarżącego zawiadomień o zaprzestaniu działalności gospodarczej w określonych okresach, było prawnie bezskuteczne.

Sąd I instancji nie podzielił zarzutu Skarżącego, że ZUS pozbawił skarżącego udziału w sprawie w sposób zapewniający jego prawa do godziwej ochrony. Z akt sprawy nie wynikało jaką formę miało pełnomocnictwo udzielone przez skarżącego księgowej i czy organ ten wiedział (lub mógł się dowiedzieć) o ustanowionym pełnomocnictwie. Należy przy tym zwrócić uwagę, że Skarżący nie wyjaśnił zakresu udzielonego pełnomocnictwa. Inny zakres ma bowiem pełnomocnictwo udzielone przez stronę księgowej do prowadzenia spraw z zakresu obsługi księgowej we właściwym miejscowo Urzędzie Skarbowym, czy nawet Inspektoracie ZUS, inny natomiast zakres-pełnomocnictwo do udziału w postępowaniu administracyjnym, nawet związanym merytorycznie z przedmiotem tego postępowania. Skarżący, który otrzymał zawiadomienie, o którym tutaj mowa, mógł przekazać je ustanowionemu pełnomocnikowi (księgowej), uzupełniając w miarę potrzeby zakres umocowania. W tej sytuacji nie można mówić, w ocenie Sądu, o pozbawieniu skarżącego udziału w sprawie w sposób zapewniający jego prawa do godziwej ochrony.

Sąd nie dał też wiary zapewnieniom Skarżącego o tym, że był dezinformowany przez ZUS co do możliwości przerw w płaceniu za ubezpieczenie zdrowotne. Skarżący nie przedstawił na tę okoliczność żadnych dowodów, odwołując się do powszechności stosowania tej praktyki.

4.Skarga kasacyjna.

4.1.Skarżący A. J. działający przez pełnomocnika radcę prawnego zaskarżył powyższy wyrok w całości. Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. zarzucili:

1.naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 69 ustawy o świadczeniach przez błędne uznanie, że są podstawy do ustalenia , iż skarżący A. J. podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w tym okresie, w którym zgłosił ZUS, że nie będzie prowadził działalności i w tym czasie nie pobierał pożytków ani nie osiągał żadnego dochodu,

2.naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy :

a) art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U z 2012r. poz. 270 ze zm. dalej-p.p.s.a.), poprzez nieuwzględnienie art. 145§1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. z powodu zaniechania uchylenia decyzji Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] maja 2011r. znak [...] nr [...] w sytuacji gdy została wydana z naruszeniem prawa materialnego i formalnego, które miało wpływ oraz istotny wpływ na wynik sprawy,

b) art. 145§1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw z wadliwą oceną art. 7, art. 77§1, art. 8 i art. 9 K.p.a. poprzez brak reakcji Sądu na niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, a w szczególności, że Skarżący A. J. w czasie łącznym 44 miesiące, faktycznie nie prowadził żądnej działalności gospodarczej, nie uzyskując dochodów na skutek jej nieprowadzenia co zostało zgłoszone ZUS a co stanowi o istotnym naruszeniu przepisów postępowania.

Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w W. oraz zasądzenia kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych

4.2.Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie sporządzono.

5.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

5.1.Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie ma usprawiedliwionych podstaw (art. 184 p.p.s.a.).

5.2. Zgodnie z art. 183§1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki określone w §2 art. 183 p.p.s.a. w tej sprawie nie występują.

5.3.Autor skargi kasacyjnej oparł ją na obu podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 p.p.s.a. i w takiej sytuacji, co do zasady, w pierwszej kolejności rozpatrzeniu podlegają zarzuty procesowe, gdyż dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo, że nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumpcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd przepis prawa materialnego.

5.4. Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 151p.p.s.a. przez nieuwzględnienie art. 145§1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. oraz art. 145§1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw z wadliwą oceną art. 7, art. 77§1, art. 8 i art. 9 K.p.a. Skarga kasacyjna, wskazując naruszenie tych przepisów nie określa istoty tego naruszenia i skutku jaki ono niesie dla kontrolowanego wyroku. Wskazanie zarzutu kasacyjnego musi wiązać się z określeniem jego wpływu, a więc uzasadnieniem prawnych następstw jakie są jego konsekwencją. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej brak jest takiej argumentacji, a NSA będąc związany granicami i zarzutami kasacyjnymi nie może tej wady usunąć.

5.5. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego chybiony jest zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej. Według kasatora do naruszenia wymienionych przepisów doszło przez błędne uznanie, że są podstawy do ustalenia, iż Skarżący A. J.k podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Sąd I instancji przyjął wykładnię art. 69 ustawy o świadczeniach, odnoszącą się do faktu zarejestrowania działalności gospodarczej gdy tymczasem Skarżący kwestionował objęcie go ubezpieczeniem zdrowotnym w okresach kiedy zgłaszał do ZUS zawieszenie działalności.

W związku z tak sformułowanym zarzutem należy zauważyć, że w kwestionowanym przez Skarżącego okresie obowiązywały różne regulacje prawne. Obowiązek podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu od 16 do 31 sierpnia 2008r. należało ustalić mając na uwadze ówczesną treść art. 66 ust. 1 lit. c ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej. Zgodnie z powołanym przepisem obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu podlegały osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które były osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi. Zmiana stanu prawnego została wprowadzona przez art. 12 pkt 1 ustawy z 10 lipca 2008r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. Nr 141, poz. 888) i nastąpiła z dniem 20 września 2008r. Wspomniana zmiana polegała na dodaniu do dotychczasowej treści art. 66 ust. 1 lit. c ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej słów "z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej". Możliwość zawieszenia działalności gospodarczej została wprowadzona tą samą ustawą przez dodanie w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej art. 14a. Powołany przepis w ust. 1 stanowił, że przedsiębiorca niezatrudniający pracowników może zawiesić wykonywanie działalności gospodarczej na okres od 1 miesiąca do 24 miesięcy.

Przepisy ustalające obowiązek podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu wiążą ten obowiązek z prowadzeniem działalności gospodarczej (art. 66 ust. 1 lit. c ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej). Sąd I instancji przeprowadzając kontrolę zaskarżonej decyzji za podstawę rozważań przyjął właśnie takie rozumienie przepisów prawa materialnego.

Podstawowym problem jaki powstał w tej sprawie było zatem ustalenie, czy w kwestionowanym okresie, objętym decyzją Prezesa NFZ, A. J. prowadził działalność gospodarczą.

W stanie prawnym obowiązującym przed 20 września 2008r. w orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, zgodnie z którym wpis do ewidencji działalności gospodarczej rodzi domniemanie faktyczne, że przedsiębiorca figurujący w ewidencji prowadzi działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Przedsiębiorca mógł to domniemanie wzruszyć wykazując, że mimo wpisu takiej działalności nie prowadził. W takiej sytuacji ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która wywodzi z niego skutki prawne. Wykazanie przez przedsiębiorcę, że działalność była zawieszona w konsekwencji prowadziło do ustalenia, że nie istniał w tym czasie obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 października 2006r., sygn. akt: II GSK 176/06, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Naczelny Sąd Administracyjny w obecnym składzie w pełni ten pogląd podziela.

Wspomniano już, że od 20 września 2008r. wprowadzono do ustawy o swobodzie działalności gospodarczej zmianę polegającą na sformalizowaniu zawieszenia prowadzenia działalności gospodarczej. Od tej pory o zawieszeniu działalności gospodarczej można mówić tylko wtedy, gdy przedsiębiorca zgłosił ten fakt do ewidencji działalności gospodarczej. Skarżący takiego zgłoszenia nie dokonał, a więc zarzuty, że prowadził on działalności gospodarczej jedynie w następujących okresach czasu: od 1 stycznia 1999r. do 30 kwietnia 2004r., od 1 lipca 2005r. do 30 września 2005r., od 1 stycznia 2006r. do 31 stycznia 2006r. i od 14 lipca 2006r. do 31 grudnia 2006r. a w konsekwencji nie podlegał ubezpieczeniu zdrowotnemu w pozostałym okresie są oczywiście bezzasadne.

Skarżący sam dostarczył dowodów na to, że swoją aktywność zawodową w tym okresie traktował jako działalność gospodarczą, składając deklaracje podatkowe PIT i VAT-7 z działalności gospodarczej. Nie ma też żadnych podstaw do tego, aby uznać przerwy w wykonywaniu tej działalności (okresy w których według deklaracji PIT nie uzyskiwał przychodów z tytułu działalności gospodarczej) za okresy zawieszenia prowadzenia działalności gospodarczej, zwalniającego od obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego.

5.6.Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.