Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1003/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-10-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno  Spożywczych
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 40a ust. 5, art. 3 pkt. 5
journal: Dz.U. 2005 nr 187 poz 1577
law: Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Sędzia WSA Urszula Wilk Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2012 r. sprawy ze skargi A. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych decyzją z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania A. S.A. z siedzibą we [...] (zwana dalej także "skarżącą") utrzymał w mocy decyzję nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno- Spożywczych we [...] z dnia [...] września 2011 r.,, wymierzającą w/w podmiotowi, karę pieniężną w wysokości 16.000,00 zł (słownie: szesnaście tysięcy złotych), za wprowadzenie do obrotu partii artykułu rolno - spożywczego o niewłaściwej jakości handlowej: "[...] [...] - butelki szklane a'500 ml, o wielkości partii 7.081 l (14.162 szt. butelek a'500 ml), dane identyfikacyjne partii: [...], w cenie jednostkowej producenta (netto) 16,85 zł/szt. i łącznej wartości netto 238,629,70 zł.

Do wydania niniejszej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniach [...] - [...] lutego 2011 r., przeprowadzono kontrolę w zakresie prawidłowości znakowania napojów spirytusowych, w zakładzie produkcyjnym Spółki pod adresem: ul. [...],[...]. W toku przeprowadzonej kontroli, zakwestionowano oznakowanie przedmiotowej partii wyrobu "[...] ze względu na dane producenta niezgodne z aktualnym odpisem z KRS skarżącej. W oznakowaniu w/w partii artykułu zamieszczono dane producenta w sposób następujący: "A. S.A., ul. [...],[...]. Powyższy sposób oznakowania był niezgodny z obowiązującymi w czasie przeprowadzania czynności kontrolnych informacjami podanymi w odpisie aktualnym z Krajowego Rejestru Spółek nr KRS: [...], stan na dzień: 3 stycznia 2011 r. Zgodnie z przedstawionym dokumentem dane identyfikacyjne producenta w Dziale I Rubryce 2 "Siedziba i adres podmiotu", pkt. 2 brzmią następująco: "ul. [...],[...]".

Mając na uwadze ustalenia kontrolne organ I instancji wszczął postępowanie administracyjne zakończone w dniu [...] września 2011 r. wydaniem decyzji nr [...] wymierzającej skarżącej karę pieniężną w wysokości 16.000,00 zł (słownie: szesnaście tysięcy złotych), za wprowadzenie do obrotu partii wyrobu s. o niewłaściwej jakości handlowej. Organ I instancji ustalając wysokość kary pieniężnej wziął pod uwagę przesłanki, o których mowa w art. 40a ust. 5 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno spożywczych (Dz. U. z 2005 r., Nr 187, poz. 1577, z późn. zm.). Oceniając stopień szkodliwości organ I instancji wziął pod uwagę, że nieprawidłowości w oznakowaniu w/w partii artykułu "mogły mieć decydujący wpływ na dokonywanie wyboru przy zakupie tego towaru przez nabywców, a wprowadzenie do obrotu artykułów niespelniających wymagań jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej jest czynem o średnim stopniu szkodliwości". Organ ten podkreślił również, iż takie działania stanowią naruszenie prawa konsumentów do rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji o nabywanym produkcie. Producent nie dochował należytej staranności wymaganej przy znakowaniu wytwarzanych i posiadanych artykułów rolno-spożywczych. Mając na uwadze zakres naruszenia, na podstawie wielkości kwestionowanej partii organ I instancji uznał, że znaczna liczba nabywców została lub mogła zostać wprowadzona w błąd. Wysokość nałożonej kary ustalono także w oparciu o wielkość obrotu towarowego ogółem, która w 2010 r. wyniosła 235.279.217,06 zł, w tym odnośnie artykułu o nazwie "[...] - 99.457,85 zł.

Od decyzji Wojewódzkiego Inspektora JHARS we [...] z dnia [...] września 2011 r., nr [...], skarżąca złożyła odwołanie, w którym wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, z uwagi na brak podstaw do jej wymierzenia. Zdaniem skarżącej zakwestionowana partia towarów nie była wprowadzona do obrotu, gdyż znajdowała się na magazynie. Ponadto, stwierdzona nieprawidłowość została niezwłocznie usunięta. Oznakowanie nie wprowadza konsumenta w błąd, gdyż nazwa "A. S.A." była nazwą aktualną w dniu przeprowadzania kontroli oraz nie zawierała w sobie żadnych mylnych informacji, bowiem nazwa producenta jest zgodna z przepisem art. 433 § 2 Kodeksu Cywilnego (Dz. U. z 1964 r., Nr 16 poz. 93, z późn. zm.), a jedynie siedziba Zarządu była położona w innej miejscowości. Ponadto w ocenie skarżącej nałożona kara jest niewspółmiernie wysoka w stosunku do zarzucanych uchybień, biorąc pod uwagę, że kontrolowany podmiot nie był dotychczas karany, a wielkość obrotów skarżącej jest znikoma. Dodatkowo w toku postępowania odwoławczego skarżąca wskazała na fakt wymiany etykiet przez producenta.

Organ odwoławczy rozpoznając odwołanie odniósł się do poszczególnych zarzutów zawartych w skardze stwierdzając, że są one całkowicie bezpodstawne. Organ przywołał ustalenia zawarte w protokole pokontrolnym i stwierdził, że przedmiotowe partie artykułów jako wyroby gotowe w opakowaniach jednostkowych, znajdowały się w centralnym Magazynie W., A. Spółka Akcyjna, ul. [...],[...]. Przedmiotowy protokół kontroli wraz z załącznikami, które stanowią jego integralną część, został podpisany bez zastrzeżeń przez Pana P. F.- Prezesa Zarządu Spółki oraz Pana J. P.

Zdaniem organu odwoławczego, producent jest zobowiązany do zapewnienia jakości towaru zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa żywnościowego. Oznakowanie artykułów rolno-spożywczych jest istotnym elementem jakości handlowej. Obowiązkiem producenta jest wprowadzanie do obrotu produktów oznakowanych zgodnie z przepisami, w sposób rzetelny i nie wzbudzający wątpliwości konsumenta. Organ podkreślił, że w toku postępowania ustalono, że w oznakowaniu w/w partii artykułu zamieszczono dane producenta w sposób następujący: "A. S.A., ul. [...],[...]". Powyższy sposób oznakowania był niezgodny z obowiązującymi w czasie przeprowadzania czynności kontrolnych informacjami podanymi w Odpisie Aktualnym z Rejestru Przedsiębiorców, nr KRS: [...], stan na dzień: 3 stycznia 2011 r. Zgodnie z w/w dokumentem, dane identyfikacyjne producenta w Dziale I Rubryce 2 "Siedziba i adres podmiotu", pkt. 2 "ul. [...],[...]". Organ odwoławczy podkreślił, że podana w oznakowaniu adres firmy, pod którym producent wykonuje działalność powinien być tożsamy z adresem firmy wskazaną w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, ze względu na niezaprzeczalne prawo konsumenta do pełnej i rzetelnej informacji o nabywanym produkcie, której jednym z elementów są dane identyfikacyjne producenta. Organ stwierdził, że obowiązkiem producenta jest dochowanie należytej staranności w znakowaniu wytwarzanych produktów w taki sposób, aby wprowadzany do obrotu wyrób gotowy spełniał wymagania obowiązujących przepisów w zakresie jakości handlowej. Uwzględniając wszystkie kryteria określone w art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno- Spożywczych wymierzył skarżącej karę pieniężną w wysokości 16.000,00 zł (słownie: szesnaście tysięcy złotych). Wymierzona kara stanowi 1,1 % kary maksymalnej, która w przedmiotowej sprawie mogłaby wynosić 1.467.572,66 zł (5-krotna łączna wartość - kwota brutto - korzyści majątkowej).

Jednocześnie organ odniósł się do przedłożonej w toku postępowania odwoławczego informacji o zmianie oznakowania przedmiotowego artykułu na zgodne z dokumentem zgłoszenia działalności gospodarczej. Podjęcie przez skarżącego zmiany oznakowania przedmiotowej partii wyrobu s. na zgodne z aktualnym odpisem KRS w istocie jest działaniem świadczącym o dbałości skarżącej o interes konsumenta, które może wpłynąć na wyniki przyszłych kontroli. Niemniej jednak, jak podkreślił organ powyższa okoliczność nie może skutkować uchyleniem lub zmniejszeniem kary pieniężnej w przedmiotowej sprawie, skoro w toku przeprowadzonej kontroli stwierdzono fakt uchybienia w zakresie oznakowania kwestionowanej partii artykułu. Ponadto organ nadmienił, że w dniu [...] września 2010 r. w stosunku do kontrolowanego podmiotu Wojewódzki Inspektor JHARS wydał decyzję o wymierzeniu kary w wysokości 25.000,00 zł, za wprowadzenie do obrotu trzech partii wyrobów s. o niewłaściwej jakości handlowej, z uwagi na niewłaściwe oznaczenie przedsiębiorcy na etykietach wyrobów gotowych.

Na powyższą decyzję skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonej decyzji zarzuciła obrazę przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisu art. 433 § 2 k.c. który w wyniku nieprawidłowej interpretacji został wskazany jako naruszony; niezastosowanie postanowień przepisu art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych co w konsekwencji doprowadziło do wymierzenia nader surowej kary.

Wskazując na te zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych wniósł o jej oddalenie, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym jak i prawem procesowym.

Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej dalej p.p.s.a - Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględnia skargę tylko wówczas, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (1a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (1b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (1c), a także wówczas, gdy stwierdza nieważność decyzji (postanowienia) z przyczyn określonych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach bądź z tych przyczyn stwierdza wydanie decyzji (postanowienia) z naruszeniem prawa.

Badając skargę według powyższych kryteriów Sąd uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja i decyzja utrzymana nią w mocy nie naruszają prawa w sposób uzasadniający ich uchylenie.

W przedmiotowej sprawie podkreślenia wymaga, że stosownie do powołanych wyżej przepisów Sąd nie bada zaskarżonej decyzji pod względem jej celowości czy słuszności.

Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych w art. 4 ust. 1 stanowi, że wprowadzone do obrotu artykuły rolno-spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta. Z kolei w myśl art. 3 pkt 5 w/w ustawy na jakość handlową składają się cechy artykułu rolno-spożywczego dotyczące jego właściwości organoleptycznych, fizykochemicznych i mikrobiologicznych w zakresie technologii produkcji, wielkości lub masy oraz wymagania wynikające ze sposobu produkcji, opakowania, prezentacji i oznakowania, nieobjęte wymaganiami sanitarnymi, weterynaryjnymi lub fitosanitarnymi. Zgodnie z art. 6 ust. 1 i 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych artykuły rolno-spożywcze wprowadzane do obrotu są oznakowane, zaś do tego oznakowania stosuje się odpowiednio wymagania określone w art. 45 ust. 2, art. 46 ust. 1 pkt 1 i art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia. W przypadku artykułu rolno-spożywczego, będącego środkiem spożywczym oznakowanie opakowanych środków spożywczych zawiera dane identyfikujące producenta albo producentów, w tym firmę albo nazwę i adres albo imię, nazwisko i adres (art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych). Analogiczne uregulowanie zawiera rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spożywczych (Dz. U. z 2007 r., nr 137, poz. 966), które w § 2 ust. 1 pkt 5 lit. a stanowi, że opakowany środek spożywczy znakuje się, podając dane identyfikujące osobę fizyczną, osobę prawną albo jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, która produkuje lub pakuje środki spożywcze lub wprowadza środki spożywcze do obrotu, jeżeli działalność w tym zakresie jest zarejestrowana na terytorium któregoś z państw członkowskich Unii Europejskiej lub na terytorium państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA), będącego stroną umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym.

Stosownie do art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych kto wprowadza do obrotu artykuły rolno-spożywcze nieodpowiadające jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej lub deklarowanej przez producenta w oznakowaniu tych artykułów podlega karze pieniężnej w wysokości do pięciokrotnej wartości korzyści majątkowej uzyskanej lub która mogłaby zostać uzyskana przez wprowadzenie tych artykułów rolno-spożywczych do obrotu nie niższej jednak niż 500 zł.

Wysokość kary pieniężnej jest ustalana stosownie do kryteriów zawartych w art. 40a ust. 5 ustawy tj. stopnia szkodliwości czynu, stopnia zawinienia, zakresu naruszenia, należy również brać pod uwagę dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku artykułów rolno-spożywczych i wielkość jego obrotów.

W niniejszej sprawie stan faktyczny ustalony przez organy obu instancji nie budzi wątpliwości. Kontrola przedsiębiorcy podjęta przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych wykazała, że w oznakowaniu kwestionowanego produktu podane są niewłaściwe dane dotyczące producenta. Jak to ustaliły organy orzekające w sprawie na datę kontroli w dziale 1 odpisu z rejestru przedsiębiorców KRS nazwa przedsiębiorcy brzmiała: A. Spółka Akcyjna ul. [...],[...], tymczasem na butelkach w. "[...] podano dane identyfikujące przedsiębiorcę jako "A. S.A. [...], ul. [...]". Tym samym organy obu instancji prawidłowo uznały, że doszło do naruszenia art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych z powodu podania niewłaściwego adresu producenta. Wobec tego, że na jakość handlową w myśl art. 3 pkt 5 ustawy składa się m.in. oznakowanie produktu istniały podstawy do nałożenia na skarżącą kary pieniężnej na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych. Wbrew twierdzeniom strony nie doszło do naruszenia art. 433 § 2 k.c., zgodnie z którym Firma nie może wprowadzać w błąd w szczególności co do osoby przedsiębiorcy, przedmiotu działalności przedsiębiorcy, miejsca działalności, źródeł zaopatrzenia. Dane umieszczone na opakowaniu w. sugerowałyby, że miejscem siedziby spółki jest L., jak również, że zakład produkcyjny tych w. mieści się w L., co nie jest zgodne z prawdą. Zgodnie z danymi ujawnionymi w KRS na datę kontroli siedzibą spółki był W. i jak sama skarżąca wskazała tylko w zakładzie we [...] produkowane są w.

W tym stanie rzeczy nie budzi wątpliwości fakt, błędnych danych podanych w oznaczeniu przedsiębiorcy, stąd organy prawidłowo wobec skarżącej zastosowały sankcję, przewidzianą w art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych.

Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przez organu art. 40a ust. 5 ustawy.

Jak wynika z decyzji organów obu instancji należycie uzasadniły one wysokość nałożonej na skarżącą kary. Każda kara powinna spełniać rolę represyjną i prewencyjną tj. stanowić dolegliwość dla karanego jak również ma na celu zapobiegać powtarzaniu się uchybień w przyszłości. Stąd wymiar kary nie może być symboliczny. W niniejszej sprawie kara wymierzona skarżącej stanowiła 1,1 % kary maksymalnej, która mogłaby wynosić 1.407.572,66 zł jako 5-krotna łączna wartość- kwota brutto korzyści majątkowej. W tym stanie rzeczy organy nie przekroczyły granic uznania przy ustaleniu wysokości kary zaś ich ustalenia w powyższym zakresie nie są dowolne.

Z tych wszystkich względów Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.