Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 799/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2014-01-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Przywrócenie terminu
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art 162 par1 i par 2, art 163 par.2, art 223 par2 pkt 1
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Polańska, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska,, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Edyta Wójtowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi B. Z. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 28.05.2013 r., nr [...] , wydanym na podstawie art. 162, art. 163 § 1 i § 2 oraz art. 216 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.), zwanej dalej "O.p.", odmówił B. Z. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 10.04.2013 r. nr [...] .

W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał,

że ww. decyzją z dnia 10.04.2013 r. określono B. Z. kwotę zwrotu wydatków poniesionych na zakup materiałów budowlanych. Decyzję tę Strona odebrała osobiście w dniu 10.04.2013 r. W rozstrzygnięciu zawarto pouczenie o przysługującym prawie i czternastodniowym terminie do wniesienia odwołania wynikającym z art. 223 § 2 pkt 1 O.p. Termin ten w odniesieniu do ww. decyzji mijał 24.04.2013 r.

Pismem z dnia 25.04.2013 r., złożonym w siedzibie organu podatkowego I instancji w dniu 26.04.2013 r., B. Z. wniosła odwołanie od powyższej decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia. We wniosku Strona wskazała, że (cyt.) "w związku z zaistniałą nadzwyczajną sytuacją chorobową nie była w stanie wywiązać się z tego terminu, co usprawiedliwia załączonym zaświadczeniem lekarskim". Do wniosku Strona załączyła zaświadczenie lekarskie wystawione 26.04.2013 r., w którym stwierdzono, że pacjentka jest po udarze mózgu i nie była w stanie stawić się w Urzędzie Skarbowym w dniu 24.04.2013 r.

Rozpatrując podanie Strony, Dyrektor Izby Skarbowej podniósł, że instytucję przywrócenia terminu, reguluje art. 162 O.p., z którego wynika, że dla przywrócenia terminu do złożenia odwołania konieczne jest kumulatywne spełnienie czterech przesłanek, a mianowicie:

1) złożenie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu,

2) złożenie ww. wniosku w określonym terminie,

3) uprawdopodobnienie braku winy wnioskującego w uchybieniu terminowi oraz

4) dokonanie czynności, dla której termin jest przewidziany.

Organ odwoławczy wskazał również, że w rozpoznawanej sprawie niesporne jest to, że odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 10.04.2013 r. zostało wniesione przez B. Z. po upływie czternastodniowego terminu przewidzianego dla dokonania tej czynności. Stwierdził także, że w sprawie zostały spełnione trzy z czterech przesłanek warunkujących przywrócenie terminu do złożenia odwołania, o których mowa w art. 162 § 1 i § 2 O.p., tj.: że Strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu (w dniu 26.04.2013 r.) i złożenie tego wniosku nastąpiło w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi (7-dniowy termin w tym przypadku biegł od dnia 25.04.2013 r., kiedy to zgodnie z zaświadczeniem lekarskim w dniu 24.04.2013 r. nie była w stanie stawić się w siedzibie urzędu skarbowego) oraz że Strona dopełniła czynności, dla której określony był termin, tzn. jednocześnie złożyła odwołanie od ww. decyzji organu podatkowego. Natomiast, w ocenie organu, Strona nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło bez jej winy.

Organ odwoławczy wskazał, że B. Z., chcąc wykazać brak swojej winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania, wskazała jedynie na swój ogólny stan zdrowia (przebyty udar mózgu), który miał jej uniemożliwić osobiste stawiennictwo w siedzibie urzędu skarbowego w ostatnim dniu ustawowego terminu przewidzianego na złożenie wskazanego środka zaskarżenia. Nie podjęła przy tym żadnej próby uprawdopodobnienia, że przeszkody tej, przy dołożeniu starań możliwych w danej sytuacji, nie można było w żaden sposób przezwyciężyć. We wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, złożonym w dniu 26.04.2013 r., nie zawarła bowiem żadnej argumentacji, która mogłaby wskazywać, że podjęła ona jakiekolwiek działania w celu terminowego jego złożenia, np. przez skorzystanie z pomocy innych osób (rodziny czy też pełnomocnika), nie wykazała też, że choroba miała na tyle nagły i gwałtowny przebieg, że mogła stanowić przeszkodę nie do przezwyciężenia w dochowaniu wymaganego prawem terminu. Organ zaznaczył przy tym, że odwołanie, nawet niekompletne, wniesione w terminie, byłoby skuteczne i mogłoby zostać później uzupełnione o dodatkową argumentację.

Organ podkreślił także, że złożenie odwołania nie jest czynnością wymagającą osobistego stawiennictwa strony w urzędzie, gdyż można je np. przesłać do organu podatkowego za pośrednictwem poczty, czy też wyręczyć się w tej mierze - w sposób prawem przewidziany - osobą trzecią. Nie jest też tak, że odwołanie należy składać tylko w jednym, ostatnim dniu czternastodniowego terminu przewidzianego w art. 223 § 2 pkt 1 O.p. Z treści dostarczonego przez Stronę zaświadczenia lekarskiego wynika natomiast, że przeszkoda w dokonaniu czynności złożenia odwołania trwała jeden dzień, będący jednocześnie ostatnim dniem terminu do dokonania tej czynności.

Wobec powyższego organ uznał, że Strona nie uprawdopodobniła dołożenia należytej staranności przy dokonywaniu czynności złożenia odwołania od decyzji, gdyż podnoszone przez nią (cyt.) "zaistnienie nadzwyczajnej sytuacji chorobowej", które - w jej ocenie potwierdza treść załączonego zaświadczenia lekarskiego z dnia 26.04.2013 r. - nie mogło stanowić przeszkody nie do przezwyciężenia w dokonaniu wyżej wymienionej czynności. Uprawdopodobnienie jest wprawdzie środkiem zwolnionym od ścisłych formalności, ale zadaniem strony jest przekonanie organu orzekającego o prawdziwości graniczącej z pewnością, co do formułowanych we wniosku o przywrócenie terminu twierdzeń. Tymczasem Strona nie tyle nie uprawdopodobniła, ale w ogóle nie wskazała okoliczności, które świadczyłyby o tym, że przez cały okres (trwający od dnia następującego po dniu doręczenia decyzji, tj. od 11.04.2013 r. aż do momentu wniesienia w dniu 26.04.2013 r. wniosku o przywrócenie terminu) nie miała żadnych możliwości pokonania przeszkód w dotrzymaniu czternastodniowego terminu do wniesienia odwołania.

B. Z. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na ostateczne postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, domagając się zmiany tego postanowienia przez przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, ewentualnie uchylenia zaskarżonego aktu i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu Skarżąca podniosła, że wykazała brak winy w niedochowaniu terminu do złożenia odwołania przez wskazanie na chorobę nadzwyczajną, jaką może być gwałtowny paraliż części ciała i dopełniła w swoich czynnościach procesowych obowiązku dochowania szczególnej staranności (zawiadomiła lekarza o zdarzeniu i uzyskała na powyższą okoliczność zaświadczenie). Podniosła także, że organ nieprawidłowo zinterpretował stan faktyczny sprawy, uznając wskazaną przez Skarżącą nadzwyczajną sytuację chorobową (przejawiającą się nagłym paraliżem ciała) jako zwyczajną chorobę, podczas gdy należało w tej kwestii zasięgnąć opinii biegłego, który potrafi ocenić, z jaką sytuacją ma się do czynienia. Z zaświadczenia lekarskiego nie wynika w żaden sposób, że Skarżąca nie doznała niedowładu określonych części ciała w związku z wystąpieniem u niej paraliżu i aby mogła ona komunikować się z innymi osobami. Wyłania się za to obraz osoby upośledzonej ruchowo, która nie mogła stawić się w Urzędzie Skarbowym w dniu planowanego złożenia odwołania.

Skarżąca zarzuciła także organowi odwoławczemu, że w sposób karygodny i pozbawiony sensu wskazał w swym postanowieniu, iż mogła ona złożyć niekompletne odwołanie w terminie, a następnie uzupełnić je.

Ponadto Skarżąca podniosła, że organ błędnie wskazał, iż miała ona obowiązek uprawdopodobnienia, że przez cały okres, tj. 14 dni wyznaczonych na złożenie odwołania i następnych (maksymalnie 7 dni) aż do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, nie miała żadnych możliwości pokonania przeszkód w dotrzymaniu terminu na wniesienie odwołania.

Zdaniem Skarżącej, Dyrektor Izby Skarbowej - podważając zaświadczenie lekarskie - nie oparł się na opinii biegłego, a zatem działał w sposób niewłaściwy. Tymczasem to Skarżącą obarczono skutkami zaświadczenia lekarskiego o takiej, a nie innej treści. Skarżąca zaznaczyła przy tym, że choć zwracała uwagę lekarzowi, że treść zaświadczenia jest niepełna i mało wymowna, lekarz wskazał, iż zaświadczenie jest prawidłowe i spełnia wszystkie wymagania formalno-prawne. Podkreśliła, że skoro stanęła przed lekarzem w związku z nadzwyczajną sytuacją chorobową, w której się przypadkiem znalazła, a ponadto lekarz zapewnił ją, że zaświadczenie jest prawidłowe, to nie miała ona obowiązku wykazywać innymi dowodami swojej niesprawności fizycznej.

Odpowiadając na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.

W piśmie procesowym z dnia 08.01.2014 r. Skarżąca odniosła się do odpowiedzi organu odwoławczego, negując jego stanowisko i wskazując na wszystkie podjęte przez nią działania zmierzające do pozyskania prawidłowego zaświadczenia lekarskiego.

Wojewódzki sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlega zatem zgodność aktów (w tym wypadku ostatecznego postanowienia administracyjnego) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Zgodnie zaś z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej "P.p.s.a.", Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto, zgodnie z art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na postanowienie, może postanowienie uchylić, stwierdzić jego nieważność lub stwierdzić wydanie postanowienia z naruszeniem przepisów prawa. Sąd nie ma natomiast możliwości przywrócenia Skarżącej terminu do wniesienia odwołania, ponieważ - zgodnie z art. 163 § 2 O.p. - uprawnienie to jest zastrzeżone do kompetencji Dyrektora Izby Skarbowej.

Badając zaskarżony akt we wskazanym wyżej zakresie, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem postanowienie odmawiające Skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania dotknięte jest wadą, która nakazuje wyeliminowanie tego aktu z obrotu prawnego.

Instytucję przywrócenia terminu procesowego zawitego, w przypadku jego uchybienia, reguluje art. 162 O.p. Zgodnie z art. 162 § 1 O.p., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Jak zaś stanowi art. 162 § 2 O.p., podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin.

Nie ulega wątpliwości, że stosownie do brzmienia art. 162 § 1 i § 2 O.p. warunkami przywrócenia terminu są: złożenie wniosku w tym przedmiocie z zachowaniem terminu przewidzianego do jego wniesienia, dokonanie czynności, dla której określony termin upłynął, oraz uprawdopodobnienie braku winy w spowodowaniu przekroczenia terminu.

W rozpoznawanej sprawie niesporne jest, że Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia 10.04.2013 r. określił B. Z. kwotę zwrotu wydatków poniesionych na zakup materiałów budowlanych i decyzję tę Strona odebrała osobiście w dniu 10.04.2013 r. Odwołanie od decyzji powinno zostać złożone w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, o czym Skarżąca została w decyzji pouczona. A zatem, termin do wniesienia odwołania upływał w dniu 24.04.2013 r. W dniu zaś 26.04.2013 r. Skarżąca wniosła odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia.

Tym samym nie budzi wątpliwości, że Skarżąca dopełniła trzy z czterech przesłanek koniecznych dla przywrócenia terminu do złożenia odwołania, o których mowa w art. 162 § 1 i § 2 O.p., tj.: że złożyła wniosek o przywrócenie terminu i, że złożenie tego wniosku nastąpiło w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi oraz, że dopełniła czynności, dla której określony był termin.

Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się natomiast do ustalenia, czy Skarżąca dochowała ostatniej z wymienionych przesłanek, Dyrektor Izby Skarbowej uznał bowiem, że B. Z. nie uprawdopodobniła braku swojej winy w przekroczeniu terminu do wniesienia odwołania.

Wobec powyższego wskazać należy, że art. 162 § 1 O.p., który nakłada na zainteresowanego obowiązek uprawdopodobnienia (nie zaś udowodnienia), że uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy nie może być interpretowany w sposób rozszerzający, gdyż jest zasadą, że czynności procesowe powinny być dokonywane w terminie. O braku winy strony można zatem mówić tylko wtedy, gdy istniała rzeczywista przyczyna, która spowodowała uchybienie terminowi. Przyczyna taka zachodzi wówczas, gdy dokonanie czynności w ogóle (w sensie obiektywnym) było wykluczone, jak również w takich przypadkach, w których w danych okolicznościach nie można było oczekiwać od strony, by zachowała dany termin procesowy. Ocena, czy nastąpiło uprawdopodobnienie, o którym stanowi art. 162 § 1 O.p., należy do organu rozpatrującego wniosek, tj. w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania - do organu podatkowego właściwego do rozpatrzenia odwołania (art. 163 § 2 O.p.), ale nie może to być ocena dowolna.

Orzekając w przedmiocie przywrócenia uchybionego terminu właściwy organ podatkowy nie jest związany twierdzeniami wniosku, gdyż istota uprawdopodobnienia sprowadza się do przekonania organu o przynajmniej prawdopodobieństwie zaistnienia faktów, na które powołuje się strona domagająca się przywrócenia terminu. Przekonanie powinno opierać się przy tym na obiektywnych przesłankach, wynikających z przytoczonych we wniosku twierdzeń. W razie wątpliwości co do okoliczności, które były przyczyną uchybienia terminu może zaistnieć potrzeba przeprowadzenia dowodów, mających na celu udowodnienie prawdziwości twierdzenia strony, że bez swojej winy nie dochowała terminu. Jednakże o tym decydują zawsze okoliczności danej sprawy, która winna być szczegółowo i indywidualnie przeanalizowana. Zauważyć należy, stosownie do art. 162 § 1 O.p., wniosek o przywrócenie terminu powinien zawierać uprawdopodobnienie strony co do braku winy w przekroczeniu terminu. W orzecznictwie przyjmuje się zgodnie, że uprawdopodobnienie istnienia danej okoliczności jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie (wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2002 r., II SA/Ka 1977/00, niepubl.). Uprawdopodobnienie nie oznacza więc udowodnienia braku winy. W piśmiennictwie uprawdopodobnienie określane jest jako ułatwione postępowanie dowodowe, postępowanie zmierzające do uwiarygodnienia twierdzeń, surogat, namiastka dowodu bądź środek zastępczy dowodu niedający pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie (por. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12.10.2011 r., sygn. akt II FZ 584/11, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W rozpoznawanej sprawie Skarżąca we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania jako okoliczność usprawiedliwiającą niedochowanie przez nią terminu, o którym mowa w art. 223 § 2 pkt 1 O.p., wskazała "nadzwyczajną sytuację chorobową", którą udokumentowała zaświadczeniem lekarskim z dnia 26.04.2013 r. o treści (cyt.): "Pacjentka po udarze mózgu. Nie była w stanie stawić się w [...] . dnia 24.04.2013 r."

Organ, oceniwszy powyższy wniosek oraz załączone do niego zaświadczenie lekarskie, stwierdził zaś, że (cyt.): "strona nie tyle nie uprawdopodobniła, ale w ogóle nie wskazała okoliczności, które świadczyłyby o tym, że przez cały okres (trwający od dnia następującego po dniu doręczenia decyzji, tj. od 11.04.2013 r. aż do momentu wniesienia w dniu 26.04.2013 r. wniosku o przywrócenie terminu) nie miała żadnych możliwości pokonania przeszkód w dotrzymaniu czternastodniowego terminu do wniesienia odwołania".

W tym miejscu wskazać należy, że oczywiście choroba nie jest samoistną okolicznością wystarczającą do uznania, że uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanego i nie każdy jej rodzaj stanowi przesłankę do przywrócenia terminu. Do okoliczności faktycznych, uzasadniających brak winy w uchybieniu terminowi, zalicza się natomiast chorobę nagłą, obłożną, która nie pozwoliła na dokonanie czynności procesowej lub posłużenie się osobą trzecią w celu dokonania czynności w zakreślonym terminie (por. np.: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19.09.2000 r., sygn. akt I SA 1072/00, LEX nr 55307; z dnia 18.10.2012 r., sygn. akt I FSK 2179/11, LEX nr 1233075). Oceniając, czy choroba stanowi okoliczność uprawdopodobniającą brak winy w uchybieniu terminu, organ podatkowy, uwzględniając zasady logiki i doświadczenia życiowego, bada zatem, czy rodzaj i charakter choroby uniemożliwiał podjęcie działań w stosownym do tego momencie przez osobę składającą wniosek o przywrócenie terminu. Jeżeli bowiem rodzaj choroby i przyjmowane środki uniemożliwiają działanie, którego dotyczy zwłoka, jak i zlecenie tej czynności osobie trzeciej, to przywrócenie terminu będzie uzasadnione.

W niniejszej sprawie jednak Dyrektor Izby Skarbowej całkowicie zaniechał badania powyższych kwestii. Organ, wskazując jedynie na ogólnikowość zarówno wniosku, jak i załączonego do niego zaświadczenia, odstąpił od podjęcia czynności mających na celu ustalenie, kiedy Skarżąca doznała udaru mózgu, tj. czy miało to miejsce w ostatnim dniu terminu do złożenia odwołania, czy też wcześniej – a jeżeli tak, to czy następstwem przebytego udaru (i ewentualnie przyjmowanych leków) mogło być czasowe wyłączenie zdolności Skarżącej do kierowania swoim postępowaniem, tutaj, podejmowania czynności procesowych. Za dokonaniem takich ustaleń przemawia przy tym fakt, że - jak zauważył sam organ odwoławczy – w dniu 10.04.2013 r. Skarżąca osobiście odebrała decyzję organu podatkowego I instancji, składając własnoręczny podpis na stronie 3 tej decyzji.

Ponadto, czyniąc Skarżącej zarzut, że nie wykazała, iż podejmowała jakiekolwiek działania w celu terminowego złożenia odwołania np. poprzez skorzystanie z pomocy innych osób (rodziny czy też pełnomocnika), organ w ogóle nie podjął się ustalenia, czy Skarżąca, będąca osobą w podeszłym wieku (ur. 1939 r.), jest osobą samotną czy też pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami i, czy mogła skutecznie posłużyć się osobami trzecimi (rodziną, domownikami, sąsiadami lub pełnomocnikiem).

W ocenie Sądu, rozważania organu w powyżej przedstawionym zakresie są czysto teoretyczne i hipotetyczne, nie znajdują bowiem oparcia w materiale dowodowym zgromadzonym w rozpoznawanej sprawie. Tymczasem, skoro - jak wynika z treści art. 162 § 1 O.p. - warunkiem przywrócenia terminu do wniesienia odwołania jest uprawdopodobnienie przez zainteresowanego, że uchybienie nastąpiło bez jego winy, to a contrario przyjąć należy, że warunkiem odmowy przywrócenia tego terminu jest wykazanie przez organ zawinienia po stronie podatnika.

Nieuprawnione wydaje się także twierdzenie organu, że nie jest też tak, że odwołanie należy składać tylko w jednym, ostatnim dniu czternastodniowego terminu przewidzianego w art. 223 § 2 pkt 1 O.p., z treści załączonego przez Skarżącą zaświadczenia lekarskiego wynika bowiem, że przeszkoda w złożeniu odwołania trwała jeden dzień, będący jednocześnie ostatnim dniem terminu do dokonania tej czynności.

W orzecznictwie oraz piśmiennictwie ugruntowany jest już pogląd, że ani ww. przepis, ani przepis art. 220 § 1 O.p. stanowiący podstawę do wniesienia odwołania, nie zabrania podatnikowi sporządzenia i złożenia odwołania w ostatnim dniu terminu (vide np.: B. Gruszczyński [w:] S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2013, s. 755; por. też: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 14.08.2013 r., sygn. akt I SA/Wr 696/13; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13.09.2013 r., sygn. akt III SA/Wa 147/13 – orzeczenia dostępne: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W konsekwencji okoliczność, że Skarżąca zaplanowała sporządzenie oraz wniesienie odwołania na ostatni dzień ustawowego terminu i nie uczyniła tego wcześniej (w trakcie biegnącego czternastodniowego terminu do wniesienia odwołania) nie może być uznana za jej winę w niedochowaniu terminu. Należało wezwać skarżącą w celu ustalenia, że wystąpiła sytuacja (zdarzenie) uniemożliwiająca stronie podjęcie działań procesowych w ostatnim dniu terminu do wniesienia odwołania za pośrednictwem osób trzecich.

W opinii Sądu, niedokonanie przez organ ustaleń we wskazanym wyżej zakresie stanowiło uchybienie mające wpływ na wynik sprawy, gdyż doszło do naruszenia przepisów postępowania w postaci art. 162 § 1 O.p. a w konsekwencji przedwczesnej odmowy przywrócenia terminu. Jednocześnie należy wskazać, że Sąd nie przesądza, czy w niniejszej sprawie faktycznie zachodzi przesłanka przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, polegająca na wykazaniu przez Skarżącą braku jej winy w dotrzymaniu terminu, o którym mowa w art. 223 § 2 pkt 1 O.p.

Organ, rozpatrując ponownie wniosek, powinien podjąć działania, mające na celu wyjaśnienie spornych okoliczności. Dopiero bowiem ich ustalenie będzie pozwalało na podjęcie rozstrzygnięcia zgodnego z treścią art. 162 § 1 O.p. W szczególności, skoro za zbyt ogólnikową uznaje treść zaświadczenia lekarskiego z dnia 26.04.2013 r., powinien zobowiązać Skarżącą do złożenia dodatkowych wyjaśnień lub przedłożenia takiej dokumentacji medycznej, która w pełni odzwierciedli jej stan chorobowy oraz możliwość kierowania swoim postępowaniem, w tym do podejmowania czynności procesowych do dnia upływu terminu do wniesienia odwołania. Nadto, organ winien również ustalić i dokonać faktycznej oceny sytuacji Skarżącej, czy sytuacja osobista i rodzinna Skarżącej pozwalała jej na ewentualne wyręczenie się innymi osobami w celu terminowego wniesienia odwołania.

W tym stanie sprawy, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżone postanowienie.