Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 584/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2019-11-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 235
journal: Dz.U. 2018 poz 917
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic (spr.) Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Protokolant st. sekr. sąd. Monika Walentynowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2019 r. sprawy ze skargi J.Z. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] marca 2019 r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 104 k.p.a., art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tj. Dz. U. z 2019 r. poz. 59, dalej jako u.PIS) w zw. z art. 235 1 i art. 235 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tj. Dz. U. z 2018 r. poz. 917 ze zm., dalej jako k.p.) Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny [...] (dalej jako PPIS) orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u J.Z. choroby zawodowej – przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy: zespół cieśni w obrębie nadgarstka, wymienionej w poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych określonego w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1367, dalej jako rozporządzenie).

W uzasadnieniu decyzji organ podał, iż J.Z. zgłosiła podejrzenie zachorowania na chorobę zawodową opisaną w sentencji decyzji w dniu 19 października 2017 r., przy czym 9 października 2017 r. strona oprócz "zespołu cieśni nadgarstka" dokonała zgłoszenia 3 innych jednostek chorób zawodowych tj. "przewlekłe zapalenie ścięgna i jego pochewki" (poz. 19.1 wykazu chorób zawodowych), "przewlekłe zapalenie nadkłykcia kości ramiennej " (poz. 19.5 wykazu chorób zawodowych) oraz "zmęczeniowe złamanie kości" (poz. 19.6 wykazu chorób zawodowych), które stały się przedmiotem odrębnych postępowań. 10 maja 2018 r. Poradnia Chorób Zawodowych [...] dokonała zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej u J. Z. wymienionej w poz. 20.1 obowiązującego wykazu chorób zawodowych.

W toku postępowania PPIS otrzymał orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej wymienionej w poz. 20.1 obowiązującego wykazu chorób zawodowych, wystawione przez Poradnię Chorób Zawodowych (dalej jako Poradnia), które wydane zostało na podstawie wywiadu z badaną, wykonanych badań lekarskich oraz analizy oceny narażenia zawodowego. W posumowaniu orzeczenia podano, że u J.Z. w toku przeprowadzonego postępowania diagnostyczno — orzeczniczego w Poradni nie potwierdzono aktualnie rozpoznania zespołu cieśni nadgarstka. W przeprowadzonej ocenie narażenia przez PPIS w ostatnim zakładzie pracy nie stwierdzono narażenia mogącego powodować powstanie rozpatrywanego schorzenia, a udokumentowany wpis odnośnie zespołu cieśni nadgarstka pojawił się po raz pierwszy w dokumentacji medycznej dostarczonej przez pacjentkę w 2011 r. - dwa lata po zakończeniu pracy zawodowej.

Na skutek wniosku strony o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego Poradnia skierowała J.Z. na badania do jednostki orzeczniczej II stopnia tj. Kliniki Chorób Zawodowych [...] (dalej jako Klinika). Klinika w trybie odwoławczym wydała dnia [...] września 2018 r. orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania zgłoszonej choroby zawodowej. Klinika podała, iż w trakcie aktualnej hospitalizacji strona wskazała, że ma dolegliwości pod postacią bólu palca III ręki prawej, które wystąpiły w 2006 r., a po kilku miesiącach dołączyły bóle okolicy prawego stawu łokciowego, a następnie bóle z towarzyszącym drętwieniem palców ręki prawej i o mniejszym nasileniu po stronie lewej. Z powodu powyższych dolegliwości badana była wielokrotnie rehabilitowana. J.Z. podała również, że z powodu zgłaszanych objawów dwukrotnie wykonano u niej badanie przewodnictwa nerwowego prawego nerwu pośrodkowego (w 2010 r. i 2018 r.). Przy przyjęciu pacjentka podawała ból ręki prawej i lewej z upośledzeniem czucia w obrębie palców i zmniejszoną siłą mięśniową. Podczas konsultacji neurologicznej przeprowadzonej w Klinice rozpoznano bóle i parestezje kończyn górnych, w wywiadzie do dalszej obserwacji, z podejrzeniem obustronnego zespołu cieśni nadgarstka. Wykonane badanie EMG z dnia [...] kwietnia 2018 r. nie wykazało zaburzeń przewodnictwa w prawym nerwie pośrodkowym. W badaniu USG prawego nadgarstka z kwietnia 2018 r. nie wykazano cech zespołu cieśni nadgarstka po tej stronie. Strona nie wyraziła zgody na wykonanie badania EMG. Klinika stwierdziła, że w chwili obecnej brak jest jednoznacznych podstaw do rozpoznania zespołu cieśni nadgarstka. Ponadto w przypadku zespołu cieśni w obrębie nadgarstka okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej wynosi 1 rok. Badana zakończyła pracę zawodową w 2009 r. Brak jest wglądu w jakąkolwiek dokumentację potwierdzającą dolegliwości mogące sugerować rozwój w powyższym okresie. Analiza czynności zawodowych badanej wykazała, że na zajmowanych stanowiskach pracy nie wykonywała czynności powtarzalnych monotypowych, stwarzających warunki, w których dochodziłoby do zwiększenia ciśnienia w kanale nadgarstka i długotrwałego ucisku na pnie nerwów pośrodkowych i w konsekwencji wystąpienia zespołu cieśni w obrębie nadgarstka.

PPIS wskazał, iż ocenę narażenia zawodowego sporządzono przy wykorzystaniu danych uzyskanych od strony, dokumentacji zgromadzonej podczas prowadzenia postępowania administracyjnego w latach 2009 - 2010 w związku z podejrzeniem chorób zawodowych układu ruchu, wymienionych w poz. 19.1 i 19.5 wykazu chorób zawodowych oraz danych uzyskanych od istniejących pracodawców zatrudniających stronę. W oparciu o powyższe organ ustalił, że J.Z. pracowała zawodowo od [...] września 1962 r. do [...] stycznia 2009 r.(z przerwami), wymieniając przy tym kolejno miejsca zatrudnienia, pełnione stanowisko i wykonywane obowiązki:

- Zakłady Przemysłu [...] w okresie od [...] września 1962 r. do [...] maja 1970 r., na stanowisku: uczeń tkacki, tkacz, księgowa;

- Zarząd Kwaterunkowo - Budowlany [...] w okresie od [...] czerwca 1970 r. do [...] marca 1978 r., na stanowisku st. technika samochodowego, inspektora nadzoru;

- Zajezdnia Transportowaj nr [...] w okresie od [...] kwietnia 1978 r. do [...] listopada 1983 r.; na stanowisku kierownika działu technicznego;

- Zakład Mechaniczny [...] w okresie od [...] listopada 1983 r. do [...] czerwca 1988 r., na stanowisku technika ds. normowania, ekonomisty ds. kalkulacji, kierownika zbytu i transportu;

- Inspektorat Pracy [...] w okresie od [...] lipca 1988 r. do [...] listopada 1988 r., na stanowisku starszego inspektora kontroli;

- WZGS [...] w okresie od [...] grudnia 1988 r. do [...] lipca 1990 r., na stanowisku specjalisty ds. zakupu i obrotu Składnicy Maszyn Rolniczych;

- Zajezdnia Transportowa nr [...] w okresie od [...] sierpnia 1990 r. do [...] stycznia 1991 r, na stanowisku samodzielnego specjalisty ds. technicznych;

- Handlowa Spółdzielnia Pracy [...] w okresie od [...] lutego 1991 r. do [...] sierpnia 1991 r., na stanowisku specjalisty ds. kontroli dokumentów - kasjer;

- PP [...] w okresie od [...] stycznia 1992 r, do [...] stycznia 1992 r., na stanowisku specjalisty ds. programowania;

- Sklep samoobsługowym nr [...] w okresie od [...] lipca 1993 r. do [...] października 1994 r., na stanowisku sprzedawcy w sklepie z artykułami spożywczymi;

- P. S.A. [...] w okresie od [...] września 1995 r. do [...] stycznia 2009 r., w tym: na stanowisku kasjera w wymiarze1/2 etatu, w okresie od [...] września 1995 r. do [...]1 grudnia 1999 r., na stanowisku kasjera w wymiarze całego etatu, od [...] stycznia 2000 r. do [...] lutego 2005 r., na stanowisku kasjera - dysponenta pełnym wymiarze czasu pracy, w okresie od [...] marca 2005 r. do [...] stycznia 2009 r.;

- po rozwiązaniu stosunku pracy, w dniu [...] stycznia 2009 r., z P. S.A. [...] J.Z. już nie podjęła pracy zawodowo, obecnie przebywając na emeryturze.

Organ zauważył, iż brak jest normatywów higienicznych dla określenia przeciążenia układu ruchu, a dodatkowo choroba strony zależy od stanu jej zdrowia i właściwości osobniczych. Następnie PPIS podał, iż ostatnim miejscem zatrudnienia J.Z. było P. Organ wskazał, iż z oceny ryzyka sporządzonej przez pracodawcę wynika, że praca przy użyciu klawiatury komputera i stempla trwała od 2,5 do 5,5 godziny w ciągu dnia - w zależności od terminów płatności, co wynosi: od 52 operacji dziennie (w dni typowe) do 80 operacji w dniach szczytów płatniczych. Natomiast w pozostałych zakładach pracy wyszczególnionych powyżej można powiedzieć z wysokim prawdopodobieństwem, że strona nie była narażona na wykonywanie długotrwałych monotypowych czynności, wielokrotnie powtarzalnych w czasie zmiany roboczej, które mogłyby powodować przeciążenie kończyn górnych i w konsekwencji powstanie chorób układu ruchu i układu nerwowego.

Organ podał, iż pierwszy udokumentowany wpis odnośnie zespołu cieśni nadgarstka pojawił się w dokumentacji medycznej dostarczonej przez stronę w 2011 r, to jest 2 lata po zakończeniu pracy zawodowej. Zdaniem organu na podstawie danych literaturowych oraz nadzoru nad warunkami pracy w zakładach można stwierdzić z wysokim prawdopodobieństwem, że na zajmowanych stanowiskach pracy badana nie wykonywała czynności zawodowych wymagających ruchów monotypowych i rytmicznych, ponieważ były to czynności typowo administracyjno – biurowe, dodając, iż warunkiem koniecznym uznania etiologii zawodowej zespołu cieśni nadgarstka jest wykonywanie czynności zawodowych związanych z pracą wymagającą rutynowych, powtarzających się szybkich i niezmiennych mchów nadgarstków w długich przedziałach czasowych, a udokumentowane objawy choroby muszą wystąpić w okresie 1 roku (dla zespołu cieśni nadgarstka) pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym.

Następnie organ wyjaśnił przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej i że jest związany orzeczeniem lekarskim wydanym w sprawie, w tym znaczeniu, że nie ma on prawa do samodzielnej oceny dokumentacji medycznej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia, albowiem wydane w sprawie orzeczenie lekarskie jednostki właściwej do rozpoznania chorób zawodowych ma charakter opinii biegłego.

Z uwagi na podniesione przez stronę zarzuty organ w toku postępowania zwrócił się do Poradni z prośbą o ustosunkowanie się do stawianych zarzutów oraz o wskazanie czy rozpatrywane jednostki chorobowe mogły być powiązane z rozpatrywanymi wcześniej jednostkami chorobowymi określonymi pod poz. 19.1 i poz. 19.5 wykazu chorób zawodowych i czy zasadnym byłoby wysłanie badanej do innej jednostki orzeczniczej II stopnia.

W odpowiedzi Poradnia w piśmie z dnia [...] stycznia 2019 r. poinformowała, że jednostka ta w ramach badań odwoławczych przekazuje całość posiadanej dokumentacji do Kliniki, w której będzie odbywać się ponowne badanie. Dodatkowo opis wyników wszystkich zleconych przez Poradnię badań w związku z podejrzeniem choroby zawodowej jest zawsze zawarty w końcowym orzeczeniu lekarskim, które również Poradnia wysyła do Kliniki w trybie odwoławczym. Następnie Poradnia wyjaśniła, iż etiologia neuropatii nerwu pośrodkowego w kanale nadgarstka jest wieloczynnikowa, a przyczynami zespołu cieśni nadgarstka mogą być: miejscowe (złamania szczególnie typu Cóllesa, guz w okolicy nadgarstka, lokalne procesy zapalne np. zapalenie pochewek ścięgnistych), regionalne (np. amyloidoza, reumatoidalne zapalenie stawów) układowe (np. niedoczynność tarczycy, cukrzyca, akromegalia, toczeń układowy). Do schorzenia mogą przyczynić się również zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa szyjnego. Często mówi się również o zespole spontanicznym, dla rozwoju którego nie udaje się wykazać żadnych istotnych czynników ryzyka. Poradnia skazała, iż w orzeczeniu lekarskim Nr [...] podano, że jedyną posiadaną dokumentacją odnośnie opisywanego schorzenia było skierowanie badanej z dnia [...] lutego 2011 r. na zabiegi rehabilitacyjne nadgarstka prawego z powodu cieśni nadgarstka oraz karta historii zdrowia ze Zdrojowej Kliniki [...] z dnia [...] lipca 2017 r. z wpisem " zespół cieśni nadgarstka"'. Poradnia wskazała, iż jednym z warunków uznania zawodowego zespołu cieśni nadgarstka jest wystąpienie udokumentowanych objawów schorzenia w okresie pracy w narażeniu bądź po zakończeniu tej pracy do roku czasu, a pacjentka pracowała do [...] stycznia 2009 r.

Mając powyższe na uwadze, biorąc pod uwagę całość zgromadzonej dokumentacji, w tym także treść orzeczeń lekarskich o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych - wydanych przez Poradnię i Klinikę, na których wydanie miało wpływ nierozpoznanie choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych oraz niepotwierdzenie w postępowaniu dowodów istnienia, bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, narażenia w pracy zawodowej – PPIS uznał, iż brak jest podstaw do stwierdzenia u J.Z. zgłoszonej przez nią choroby zawodowej

Na powyższą decyzję J.Z. wniosła odwołanie, na skutek którego Państwowy Inspektor Sanitarny decyzją Nr [...], działając na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 1 u. PIS, art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 235 1 i art. 235 2 k.p. oraz § 8 ust. 1 rozporządzenia utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy powielił ustalenia uprzednio przywołane w decyzji organu I instancji dotyczące zgłoszenia choroby zawodowej, przebiegu zatrudnienia strony i treści orzeczeń wydanych w przedmiotowej sprawie przez Poradnię i następnie Klinikę jako organ odwoławczy.

Następnie PWIS wskazał, iż w toku postępowania wezwał odwołującą do przedłożenia dowodów np. wyników ewentualnie przeprowadzonych specjalistycznych badań w innych placówkach niż WOMP i IMP, potwierdzających wystąpienie objawów zespołu cieśni w obrębie nadgarstka w okresie wykonywania pracy w narażeniu zawodowym lub w okresie jednego roku od dnia zakończenia pracy w narażeniu zawodowym i złożenia przez stronę pisemnych wyjaśnień, odnośnie okoliczności złamania w przeszłości przynasady dalszej kości ramieniowej prawej, do którego nawiązano w ostatecznym orzeczeniu lekarskim Kliniki z dnia [...] listopada 2009r. nr [...] o braku podstaw do rozpoznania u strony choroby zawodowej, wymienionej pod poz. 19.1. wykazu chorób zawodowych. W odpowiedzi na wezwanie odwołująca wyjaśniła, że schorzenie zespół cieśni w obrębie nadgarstka wymienione pod poz. 20.1 obowiązującego wykazu chorób zawodowych zostało stwierdzone przez lekarza na skierowaniu na zabiegi rehabilitacyjne w dniu 22 lutego 2011r. oraz w karcie historii zdrowia ze Zdrojowej Kliniki z dnia [...] lipca 2017r.

Organ odwoławczy po dokonaniu oceny zebranych dowodów stwierdził, że brak jest podstaw do kwestionowania wydanych orzeczeń w sprawie. Według PWIS podana argumentacja jednostek orzeczniczych medycyny pracy jest spójna i wyczerpująca. Organ odwoławczy nadmienił przy tym, iż o wartości merytorycznej orzeczenia nie decyduje obszerność wywodów uzasadnienia, lecz jego zawartość merytoryczna odnosząca się do istoty sprawy. Okoliczność zaś, że strona nie zgadza się z oceną zawartą w orzeczeniach lekarskich nie świadczy o ich nieprawidłowości i nieprzydatności dowodowej. Nadto organ zwrócił uwagę, iż w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmowany jest pogląd o związaniu organów inspekcji sanitarnej rozpoznaniem podanym w stosownym orzeczeniu lekarskim (m.in. uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 20 maja 2002r.), co oznacza, że organ administracji publicznej prowadzący postępowanie w przedmiocie choroby zawodowej w istocie nie ma prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia.

PWIS wskazał, iż z akt sprawy wynika, że J.Z. brała czynny udział w postępowaniu a jednostki orzecznicze posiadały wystarczającą dokumentację zarówno medyczną jak i o narażeniu zawodowym, pozwalającą na wyprowadzenie końcowych wniosków. Dodał przy tym, iż zainteresowana nie przedstawiła jakichkolwiek dowodów zaprzeczających stanowisku wyrażonemu w wyżej opisanych orzeczeniach lekarskich.

W odniesieniu do zarzutów podnoszonych w odwołaniu dotyczących powiązania zgłoszonego schorzenia obwodowego układu nerwowego ze współistniejącymi innymi schorzeniami o charakterze chorób zawodowych organ odwoławczy zauważył, że prowadzone wcześniej postępowania administracyjne w sprawie innych zgłoszonych chorób u J.Z. nie doprowadziły do stwierdzenia u niej jakiejkolwiek choroby zawodowej, w szczególności:

- przewlekłego zapalenia ścięgna i jego pochewki (poz. 19.1 wykazu chorób zawodowych) oraz przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej (poz. 19.5 wykazu chorób zawodowych) - prawomocny wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. oddalający skargę na decyzję PWIS Nr [...] Z dnia [...] października 2010r. (sygn. akt II SA/Go 876/10 z dnia 19 stycznia 2011r.).

- zmęczeniowego złamania kości (poz. 19.6 wykazu chorób zawodowych) - ostateczna decyzja PWIS z dnia [...] czerwca 2019r. utrzymująca w mocy decyzję PPIS nr [...] z dnia [...] marca 2019r. o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.

Ponadto organ odwoławczy wskazał, że lekarze orzecznicy (zarówno Poradni jak i Kliniki) w wydanych orzeczeniach lekarskich nie rozpoznali u strony schorzenia pod postacią przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy: zespół cieśni w obrębie nadgarstka, a udokumentowane wpisy wskazujące na ewentualne wystąpienie tej choroby pojawiły się w dokumentacji medycznej z 2011r. - dwa lata po zakończeniu pracy zawodowej. Organ zauważył, iż odwołująca się nie przedstawiła również wyników przeprowadzonych specjalistycznych badań w innych placówkach niż Podania i Klinika, potwierdzających wystąpienie objawów zespołu cieśni w obrębie nadgarstka w okresie wykonywania pracy w narażeniu zawodowym lub w okresie jednego roku od dnia zakończenia pracy w narażeniu zawodowym.

Zatem, wobec nie spełnienia bezwzględnych, określonych w ustawie, warunków do uznania występującego u strony schorzenia jako choroby zawodowej, zdaniem organu II instancji nie było możliwe rozstrzygnięcie zgodnie z wolą odwołującej się.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi J.Z. do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów I i II instancji jako naruszających przepisy prawa oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżąca zarzuciła organom brak rzetelnego i obiektywnego zbadania sprawy, a w szczególności wyjaśnienie w oparciu o opinie biegłych lekarzy z zakresu tych schorzeń jak i innych współwystępujących wcześniej u strony objawów chorobowych o charakterze chorób zawodowych, czy nie są one ze sobą na tyle powiązane, że mogą być traktowane jako ich wzajemnie od siebie uzależnione następstwa. Zdaniem skarżącej w razie takiego przesądzenia oczywista byłaby niedopuszczalność stawiania zarzutu uchybienia rocznemu terminowi na stwierdzenie ich jako chorób zawodowych i to jako jedynego powodu odmowy. Zdaniem skarżącej jedyny ogólnikowy argument jakoby skarżąca nie spełniła bezwzględnych, określonych w ustawie, warunków do uznania występujących u niej schorzeń jako chorób zawodowych jest przedwczesny, pochopny i stał się podstawą wadliwych decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji wraz z uzasadniającą je argumentacją.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.Dz.U. Dz.U.2018.2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.Dz.U.2018.1302, dalej jako p.p.s.a.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem nie narusza ona przepisów prawa materialnego, ani też przepisów prawa procesowego w taki sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem analizy Sądu w niniejszej sprawie była decyzja z dnia [...] czerwca 2019 r., którą Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] marca 2019 r. o braku podstaw do stwierdzenia u J.Z. choroby zawodowej – przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy: zespół cieśni w obrębie nadgarstka.

Materialnoprawne przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej wyznacza definicja sformułowana w art. 235 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U.2018.917 -j.t., dalej k.p.), zgodnie z którą za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Zatem o stwierdzeniu choroby zawodowej decyduje zachowanie dwóch przesłanek. Pierwsza to zamieszczenie danego schorzenia w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U.2013.1367 j.t., dalej rozporządzenie), druga to ustalenie, że zostało ono spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy lub w związku ze sposobem wykonywania pracy.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w § 8 ust. 1 stanowi, że decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Zgodnie z § 7 ust. 1 rozporządzenia, pracownik lub były pracownik, badany w jednostce orzeczniczej I stopnia, który nie zgadza się z treścią orzeczenia lekarskiego, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia. Decyzję w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej właściwy państwowy inspektor sanitarny wydaje w oparciu o materiał dowodowy, a zwłaszcza w oparciu o dane zawarte w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika bądź też byłego pracownika (§ 8 ust. 1 rozporządzenia). Jeśli jednak organ ten uzna, że w sprawie konieczne jest uzupełnienie materiału dowodowego, to może on żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia, wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację lub podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału.

W niniejszej sprawie organy inspekcji sanitarnej oparły się na orzeczeniach lekarskich wydanych przez dwie uprawnione jednostki orzecznicze w zakresie chorób zawodowych, tj. przez Poradnię [...] oraz Klinikę [...]. Jednostki te w sposób niebudzący żadnych wątpliwości stwierdziły, że u skarżącej brak jest podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - zespołu cieśni w obrębie nadgarstka, wymienionej pod poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych.

W postępowaniu w przedmiocie choroby zawodowej istotne jest, że ani organ administracji, ani na kolejnym etapie sąd, nie posiadają wysoko specjalistycznej wiedzy, pozwalającej na samodzielną ocenę konkretnych przypadków lub jednostek chorobowych pod kątem ich zaliczenia do określonej choroby zawodowej. Takiej kwalifikacji dokonują odpowiedni lekarze zatrudnieni w jednej z jednostek orzeczniczych I czy II stopnia (§ 5 ust. 1 rozporządzenia). Wiąże się z tym to, iż zarówno organ wydający decyzję w sprawie choroby zawodowej, jak i sąd administracyjny nie są uprawnieni do merytorycznej kontroli orzeczeń lekarskich oraz dokonywania w tym zakresie własnych ustaleń prowadzących do odmiennego rozpoznania jednostki chorobowej. Orzeczenia lekarskie w tym zakresie są więc dla wymienionych podmiotów wiążące. Podlegają one jednak ocenie, jak każdy inny dowód w postępowaniu, a zatem należy dokonać ich analizy pod względem formalnym. Kontroli wymaga więc to, czy opinia biegłego, bo taki właśnie charakter ma orzeczenie lekarskie wydawane w przedmiocie choroby zawodowej, jest w sposób dostateczny uzasadniona, w szczególności, czy wyjaśnia w sposób przekonujący ewentualne pojawiające się w badanym wypadku wątpliwości (por. np. wyrok NSA z 10 kwietnia 2014 r. II OSK 2734/12).

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy obie upoważnione jednostki medyczne wyjaśniły w sposób wyczerpujący i klarowny dlaczego stwierdziły brak podstaw do rozpoznania u skarżącej choroby zawodowej z poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych. Oba orzeczenia były całkowicie jednoznaczne, a pismo uzupełniające Poradni z [...] stycznia 2019 r. w jasny sposób ustosunkowuje się do zarzutów strony i stanowi wystarczające wyjaśnienie zgłaszanych przez nią wątpliwości.

Mając na względzie tak jednoznaczne stanowisko upoważnionych placówek przyjąć trzeba, że organy w oparciu o te orzeczenia dokonały należytego ustalenia stanu faktycznego, stosując się do zasad wyrażonych w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., zaś uzasadnienia ich decyzji odpowiadają wymogom wynikającym z art. 107 § 3 k.p.a. Sąd nie dopatrzył się w tym zakresie uchybień mogących stanowić podstawę do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji. Raz jeszcze należy podkreślić, że zarówno organ wydający decyzję w sprawie choroby zawodowej, jak i sąd administracyjny nie są uprawnieni do merytorycznej kontroli orzeczeń lekarskich oraz dokonywania w tym zakresie własnych ustaleń prowadzących do odmiennego rozpoznania jednostki chorobowej. Ponieważ zatem w okolicznościach rozpoznawanej sprawy orzeczenia jednostek medycznych, uzupełnione składanymi na żądanie organu wyjaśnieniami, jednoznacznie wykluczyło występowanie u skarżącej choroby zawodowej z poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych, organowi nie można skutecznie postawić zarzutu niewyjaśnienia w tym zakresie stanu faktycznego sprawy. Subiektywne przekonanie skarżącej o istnieniu choroby zawodowej nie jest wystarczającą podstawą do zakwestionowania wydanych w sprawie orzeczeń, wydanych przez lekarzy z uprawnionych jednostek. Skarżąca została bowiem poddana w każdej z jednostek badaniom, które jednoznacznie wykluczyły, że stwierdzone schorzenia mają zawodowe podłoże. Okoliczność, że wydane orzeczenia nie mają treści, odpowiadającej stronie, nie może uzasadniać przeprowadzenia kolejnych dowodów w szczególności postulowanego przez skarżącą badania przez inną jednostkę niż Instytut Medycyny Pracy. Samo przeświadczenie strony, że inna jednostka wydałaby korzystne dla niej orzeczenie, nie jest wystarczające do kontynuowania postępowania dowodowego w sytuacji gdy wydane w sprawie orzeczenia zawierają elementy merytorycznie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, spełniają wymogi proceduralne i wyjaśniają poczynione rozpoznanie.

Reasumując, należy stwierdzić, że w świetle zebranego w sprawie materiału nie ma żadnych przesłanek, do zakwestionowania ustaleń organów o braku podstaw do rozpoznania u skarżącej choroby zawodowej wymienionej pod poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych, a dokonanie przez organy, odmiennej od oczekiwań skarżącej oceny materiału dowodowego nie świadczy o tym, że doszło do naruszenia przepisów postępowania, a w konsekwencji art. 235 1 k.p. i przepisów rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych.

Z podanych wyżej względów skargę jako niezasadną oddalono na podstawie art. 151 p.p.s.a.