Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1494/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-09-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Skarbu Państwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 2,l art. 3 ust. 1 i 2, art. 13 ust. 3, art. 12 ust. 2, art. 6 ust. 3
journal: Dz.U. 2005 nr 169 poz 1418
law: Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej   Polskiej
article: art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wiśniewska, Sędzia NSA Anna Lech (spr.), Sędzia del. NSA Janusz Furmanek, Protokolant starszy inspektor sądowy Kamil Wertyński, po rozpoznaniu w dniu 20 września 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. A. i I. A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 marca 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 1280/10 w sprawie ze skargi H. L. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 22 marca 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 1280/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę H. L. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

W uzasadnieniu Sąd wskazał na następujący stan sprawy: Wojewoda Pomorski decyzją z dnia [...] marca 2010 r., nr [...], na podstawie art. 5 ust. 3 pkt 3, art. 8 i art. 13 ust. 1, 2 i 3 ustawy z 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa o rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005r. Nr 169, poz. 1418, ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku z 10 października 2006 r. złożonego przez A. R., A. R., H. L., G. B. R., E. J. P. vel P. (aktualnie E. J. K)., T. S.-K., T. G., L. T., D. S., B. M. A., I. T. A., B. M. i J. B. oraz wniosku z dnia 7 października 2008 r. złożonego przez pełnomocnika C. R. – spadkobiercy A. R. o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, potwierdził prawo do rekompensaty.

Od powyższej decyzji H. L. złożyła odwołanie do Ministra Skarbu Państwa, w którym podniosła, iż Wojewoda Pomorski dokonał błędnego rozliczenia prawa do rekompensaty pomiędzy uprawnionych, nieprawidłowo obliczył 20% wartości pozostawionych nieruchomości oraz zastosował współczynnik 0,64 korygujący wartość nieruchomości pozostawionej, określający różnice w poziomie rozwoju pomiędzy województwami i przedstawiła własne wyliczenia dotyczące potwierdzenia prawa do rekompensaty.

Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] maja 2010 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Organ wskazał, że w niniejszej sprawie nastąpiła częściowa realizacja prawa do rekompensaty poprzez nabycie przez L. R. gospodarstwa w miejscowości K., gmina B., powiat Ł., w zamian za nieruchomość pozostawioną poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Strony przedłożyły do akt sprawy dwa operaty szacunkowe.

Organ stwierdził, że wnioski stron zostały złożone na podstawie przepisów ustawy z 8 lipca 2005r. (która weszła w życie dnia 7 października 2005r.), a więc rozpatrując niniejszą sprawę Wojewoda Pomorski zasadnie zastosował przepisy tej właśnie ustawy. Minister Skarbu Państwa także jest zobligowany stosować przepisy dotyczące potwierdzenia prawa do rekompensaty obowiązujące w dacie orzeczenia.

Na tą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła H. L., zarzucając "bezpodstawne potrącenie z 20% świadczenia pieniężnego zaliczonej wartości nieruchomości pozostawionej oraz nieprawidłowe naliczenie wartości nieruchomości, poprzez niezaliczenie wartości nieruchomości pozostawionej poza obecnymi granicami RP".

Wyrokiem z dnia 22 marca 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 1280/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę H. L. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] maja 2010 r. wskazał, że w sprawie bezsporne jest, iż zaistniała częściowa realizacja prawa do rekompensaty poprzez nabycie przez jednego z uprawnionych – L. R., gospodarstwa rolnego we wsi K. gmina B., powiat Ł.

Zdaniem Sądu na poparcie wniosku o przyznanie prawa własności nieruchomości L. R. wskazał, że był współwłaścicielem pozostawionego poza granicami kraju majątku, a pozostali członkowie rodziny, w tym ojciec, pozostają na jego utrzymaniu we wspólnym gospodarstwie. Przesądza to, że wniosek został złożony także w ich interesie. Realizacja wniosku nastąpiła w oparciu o przepisy dekretu z dnia 6 września 1946 r. o ustroju rolnym i osadnictwie na obszarze Ziem Odzyskanych i byłego Wolnego Miasta Gdańska (Dz.U. RP nr 49 poz. 279). Wskazano, ze stosownie do art. 21 ust. 1 tego dekretu, gospodarstwa (działki) były nabywane przez uprawnionych za cenę odpowiadającą szacunkowi składników danego gospodarstwa (działki), przy czym art. 23 ust. 1 gwarantował między innymi osobom, które pozostawiły gospodarstwa rolne poza dotychczasowymi granicami RP w związku z rozpoczętą wojną 1939r., zarachowanie na poczet należności, wartości utraconego gospodarstwa. Powyższe oznacza, zdaniem Sądu, że nabycie nieruchomości w K. nastąpiło nieodpłatnie w ramach wspomnianego zarachowania.

Wobec tego Sąd uznał, że ustalając wartość majątku pozostawionego poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, organy prawidłowo zaliczyły na jej poczet wartość nieruchomości uprzednio nabytej przez L. R. od Skarbu Państwa jako ekwiwalent za mienie pozostawione poza obecnymi granicami RP.

Zdaniem Sądu organ odwoławczy wyjaśnił sprawę w stopniu dostatecznym do jej merytorycznego rozstrzygnięcia.

Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną złożyła B. A., I. A., H. L., G. R., wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 3 ust. 1 i 2 oraz art. 2 pkt 2 w związku z art. 13 ust. 3 i art. 6 ust. 3 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w wyniku ustalenia, że prawo za tzw. mienie zabużańskie jest także prawem nabywanym w następstwie dziedziczenia w rozumieniu prawa cywilnego, a nie prawem nabywanym bezpośrednio z mocy przedmiotowej ustawy przez osoby, które w dniu wejścia w życie owej ustawy były obywatelami polskimi i należały do kręgu spadkobierców osoby lub osób, które pozostawiły mienie poza obecnym granicami Rzeczpospolitej Polskiej, a także w wyniku ustalenia, że prawo to nie może być realizowane samodzielnie przez każdego z uprawnionych w ramach udziału jego poprzednika prawnego we współwłasności nieruchomości pozostawionej i uznanie, że każde nabycie (przed wejściem w życie tej ustawy) przez któregokolwiek ze współwłaścicieli nieruchomości pozostawionej poza obecnymi granicami RP (w niniejszej sprawie przez L. R.) na podstawie odrębnych przepisów zawsze rzutuje na wysokość rekompensaty, również w takim przypadku, w jakim ma miejsce realizacja prawa do rekompensaty po takim współwłaścicielu nieruchomości zabużańskiej, który ani sam, ani jego następca prawny, przed dniem wejścia w życie przedmiotowej ustawy nie zrealizował swojego odrębnego prawa do rekompensaty w granicach posiadanego przez siebie udziału w takiej nieruchomości;

2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 5 ust 2 i art. 6 ust. 3 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty w następstwie nieustalenia, że wnioski o ustalenie prawa do rekompensaty jakie zostały złożone w tej sprawie, obejmowały dwa odrębne i niezależne roszczenia w zakresie: a) prawa do rekompensaty w granicach określonych w art. 13 ust. 2 przedmiotowej ustawy związane wyłącznie z udziałem w określonej nieruchomości zabużańskiej takiej osoby lub takich osób, które przed dniem wejścia w życie przedmiotowej ustawy nawet w części nie zrealizowały swojego prawa do rekompensaty, a z którym to konkretnym udziałem dany wnioskodawca wiąże swoje własne i niezależne prawo do rekompensaty, b) prawa do częściowej rekompensaty związane z udziałem L. R. w prawie własności określonej nieruchomości zabużańskiej, który - w granicach posiadanego przez siebie udziału - częściowo zrealizował to prawo przed dniem wejścia w życie przedmiotowej ustawy z konsekwencjami wynikającymi z art. 6 ust. 3 i art. 13 ust. 3 tej ustawy,

3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty, przez przyznanie wnioskodawcom świadczeń pieniężnych w wysokości znacznie niższej niż 20 % wartości tych udziałów byłych współwłaścicieli określonej nieruchomości zabużańskiej, z których to samodzielnych, dotychczas w ogóle niezrealizowanych w zakresie prawa do rekompensaty udziałów,

4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. oraz art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez uznanie, że L. R., jako jeden ze współwłaścicieli nieruchomości zabużańskiej, przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty, wykonał w części nie tylko swoje, ale innych współwłaścicieli danej nieruchomości zabużańskiej prawo do rekompensaty, mimo że w aktach niniejszej sprawy nie ma na to dowodu;

5) art. 141 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zakresie błędnego ustalenia stanu faktycznego i przyjęcia, że L. R. na poparcie wniosku o przyznanie prawa własności nieruchomości wskazał, że był współwłaścicielem pozostawionego poza granicami kraju majątku, a pozostali członkowie rodziny pozostają na jego utrzymaniu, co przesądza, że wniosek został złożony także w ich interesie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że jedynym współwłaścicielem nieruchomości zabużańskiej, który w pewnym zakresie zrealizował swoje prawo do rekompensaty - przed wejściem w życie ustawy z dnia ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty w jednej z form dopuszczonych wcześniej obowiązującymi przepisami - był L. R., przy czym zrealizował on to prawo jedynie w granicach posiadanego przez siebie udziału w nieruchomości zabużańskiej, albowiem w aktach sprawy nie ma jakiegokolwiek dowodu, który mógłby wskazywać na to, że realizując przed laty swoje prawo do rekompensaty, realizował on także samodzielne prawo do takiej rekompensaty któregokolwiek z pozostałych współwłaścicieli danej nieruchomości zabużańskiei lub ewentualnie spadkobiercy takiego innego współwłaściciela. Tym samym prawa do rekompensaty przysługujące innym wnioskodawcom (spadkobiercom), nie powinny doznawać uszczuplenia przewidzianego w art. 13 ust. 3 ww. ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty w takim zakresie, w jakim pozostawało ono w związku z samodzielnymi udziałami takich innych osób we współwłasności nieruchomości zabużańskiej.

W ocenie autora skargi kasacyjnej ustalenia faktyczne organów administracji obu instancji, a także Sądu pierwszej instancji co do zakresu podmiotowego realizacji przez L. R. prawa do rekompensaty, sprowadzające się do tezy, że L. R. nabywając w swoim czasie od Skarbu Państwa gospodarstwo rolne realizował nie tylko swoje, ale i innych współwłaścicieli nieruchomości zabużańskiej prawa do rekompensaty, nie znajduje jakiegokolwiek oparcia w dowodach znajdujących się w aktach sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnymi postanowieniami z dnia 28 czerwca 2011 r. oraz z dnia 7 lipca 2011 r. odrzucił skargę kasacyjną H. L. i skargę kasacyjną G. R.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

W sytuacji, gdy skarga kasacyjna zarzuca Sądowi pierwszej instancji wadliwie dokonaną kontrolę zaskarżonej decyzji wskutek niedostrzeżenia naruszeń prawa w postępowaniu administracyjnym, w pierwszej kolejności należy ocenić, czy rzeczywiście miały miejsce wytknięte w skardze kasacyjnej naruszenia przepisów postępowania administracyjnego oraz czy naruszenia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tylko bowiem takie naruszenia przepisów postępowania mogłyby uzasadniać zastosowanie przez Sąd pierwszej instancji środka przewidzianego w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W niniejszej sprawie nie można Sądowi pierwszej instancji postawić skutecznie tych zarzutów, gdyż nie dopuścił się naruszeń, które miałyby wpływ na podjęte rozstrzygniecie. Przedstawiony w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stan faktyczny wskazuje na to, że w postępowaniu administracyjnym zgromadzono materiał dowodowy w zakresie wystarczającym dla oceny zaistnienia przesłanek określonych w przepisach ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, zatem powyższy zarzut uznać należy za niezasadny.

Wyrażona zaś w art. 7 k.p.a. zasada prawdy obiektywnej odnosi się w równym stopniu do zakresu i wnikliwości postępowania wyjaśniającego i dowodowego, jak i do stosowania norm prawa materialnego, to jest do całokształtu przepisów prawnych służących załatwieniu sprawy. Organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a., a także obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia w myśl art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Oznacza to obowiązek podjęcia nie jakichkolwiek działań, lecz działań celowych, zmierzających do rozpatrzenia wniosku strony. Zasada zaufania obywateli do organów państwa wyrażona w art. 8 K.p.a. uznawana jest za klamrę, która spina całość ogólnych zasad postępowania. Jest to zasada najszersza pod względem zakresu. Można w niej pomieścić bogaty katalog zasad ogólnych. Niewątpliwie bowiem pogłębianiu zaufania obywateli do organów państwa służy podejmowanie wszelkich działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, uwzględnianie interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, udzielanie należytej i wyczerpującej informacji, zapewnienie stronom czynnego udziału na każdym etapie postępowania, wyjaśnianie zasadności przesłanek, którymi organ kieruje się przy załatwianiu sprawy czy szybkość postępowania organu.

W tym kontekście wskazać należy, że uzasadnienie decyzji pełni doniosłą rolę w kontekście realizacji art. 8 k.p.a., a więc realizacji zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Tak więc nie może ono być sformułowane ogólnikowo. Funkcją uzasadnienia jest przekonanie strony, że jej stanowisko zostało poważnie wzięte pod uwagę, a jeżeli zapadło inne rozstrzygniecie, to, że przyczyną tego są istotne powody.

Natomiast zgodnie z art. 80 k.p.a. wniosek dotyczący okoliczności faktycznych powinien być oparty na rozpoznaniu wszystkich dowodów w sprawie i to nie tylko z osobna, ale w powiązaniu ze sobą. Z zasady tej wynika konieczność wyjaśnienia wszystkich rozbieżności.

Przedstawiony w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stan faktyczny wskazuje na to, że w postępowaniu administracyjnym zgromadzono materiał dowodowy w zakresie wystarczającym dla oceny zaistnienia przesłanek określonych w przepisach ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

Tym samym zarzuty te należy uznać za nieusprawiedliwione.

Wskazać wypada, że ustawa o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej określa zasady realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, wskazując podmioty, którym to prawo ma służyć i tryb postępowania, mający służyć wykonaniu ich uprawnień. Postępowanie prowadzone na podstawie tejże ustawy wymaga wniosku osoby zainteresowanej. Stanowi o tym art. 5 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym potwierdzenie prawa do rekompensaty następuje na wniosek osoby ubiegającej się o potwierdzenie tego prawa, złożony nie później niż do dnia 31 grudnia 2008 r.

Natomiast stosownie do art. 3 ust. 2 powołanej ustawy, w przypadku śmierci właściciela nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, prawo do rekompensaty przysługuje wszystkim spadkobiercom albo niektórym z nich, wskazanym przez pozostałych spadkobierców, jeżeli spełniają wymóg określony w art. 2 pkt 2 ustawy. Wskazanie osoby uprawnionej do rekompensaty następuje przez złożenie oświadczenia z podpisem poświadczonym notarialnie lub przed organem administracji publicznej albo przez złożenie oświadczenia w polskiej placówce konsularnej.

Niezależnie od powyższego wskazać trzeba, że zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty w przypadkach, o których mowa w art. 3 tej ustawy, składa współwłaściciel lub spadkobierca, lub wskazana osoba uprawniona do rekompensaty. Wskazanie osób uprawnionych w oparciu o art. 3 ust. 1 i 2 powołanej ustawy odnosi się do sytuacji, gdy zarówno osoby wskazujące osobę uprawnioną, jak osoba uprawniona są albo współwłaścicielami pozostawionego majątku, albo spadkobiercami po tej samej osobie. Z treści powołanego przepisu nie wynika więc, że stosowne wnioski o potwierdzenie prawa do rekompensaty, muszą zostać złożone od razu przez wszystkich uprawnionych. Stosowny wniosek może zostać złożony przez jeden podmiot. Obowiązkiem organu administracji publicznej prowadzącego postępowanie jest natomiast ustalenie wszystkich stron postępowania, co też uczyniły organy administracyjne w niniejszej sprawie.

Zgodnie z art. 7 ustawy powołanej ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. osoby, które posiadają zaświadczenia lub decyzje potwierdzające prawo do rekompensaty wydane na podstawie odrębnych przepisów i nie zrealizowały prawa do rekompensaty, występują do wojewody, który wydał decyzję lub do wojewody właściwego ze względu na siedzibę starosty, który wydał zaświadczenie lub decyzję z wnioskiem o ujawnienie w rejestrze wojewódzkim, wybranej formy realizacji prawa do rekompensaty. Na decyzji lub zaświadczeniu wydanych na podstawie odrębnych przepisów wojewoda zamieszcza adnotację o wybranej formie realizacji prawa do rekompensaty, określonej zgodnie z art. 13 tejże ustawy. W związku z tym osoby posiadające zaświadczenia lub decyzje potwierdzające prawo do rekompensaty i które wcześniej nie zrealizowały tego uprawnienia nie muszą ubiegać się o wydanie nowych decyzji. Wystarczającym dla realizacji tych praw będzie dokonanie waloryzacji kwoty wynikającej z posiadanych zaświadczeń bądź decyzji. Decyzja ostateczna lub zaświadczenie stanowią w takiej sytuacji wystarczającą podstawę do ujawnienia w rejestrze wybranej formy rekompensaty oraz możliwość uzyskania rekompensaty w wybranej formie. Należy jednak zwrócić uwagę, że przedmiotowy przepis odnosi się tylko do osób, które posiadają zaświadczenia lub decyzję i nie zrealizowały swego uprawnienia. Dla potwierdzenia uprawnień należy zatem określić aktualną wartość nabytych uprzednio praw do nieruchomości. Wartość ta pozwala organowi prowadzącemu postępowanie określić, czy wartość nabytej nieruchomości odpowiada w pełni kwocie, do której osoby uprawnione mogą obecnie realizować uprawnienia, a w konsekwencji potwierdzić lub odmówić potwierdzenia prawa do rekompensaty.

Natomiast w myśl art. 12 ust. 2 ustawy w przypadku osób, o których mowa w art. 6 ust. 3, które po dniu 1 stycznia 1998 r. zrealizowały prawo do rekompensaty, wartość nabytego prawa własności nieruchomości przyjmuje się na podstawie zwaloryzowanej na dzień wydania decyzji ceny ustalonej w umowie przeniesienia własności nieruchomości. Przepis art. 6 ust. 3 ustawy stanowi, że: "osoba, która na podstawie odrębnych przepisów, w ramach realizacji prawa do rekompensaty nabyła na własność albo w użytkowanie wieczyste nieruchomości Skarbu Państwa lub nieruchomości takie nabyli jej poprzednicy prawni, dołącza do wniosku dokumenty urzędowe poświadczające nabycie". Na podstawie art. 13 ust. 3 ustawy, w przypadku o którym mowa w art. 6 ust. 3, wysokość zaliczanej kwoty oraz wysokość świadczenia pieniężnego, o którym mowa w ust. 2 — pomniejsza się o wartość nabytego prawa własności nieruchomości albo wartość nabytego prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej i wartość położonych na niej budynków, a także innych urządzeń albo lokali — przez osoby, o których mowa w art. 2 lub art. 3 przedmiotowej ustawy. Ustawodawca ograniczył zatem wysokość zaspokojenia uprawnionych do kwoty stanowiącej 20% wartości pozostawionego mienia. W myśl bowiem art. 13 ust. 2 ustawy zaliczenie wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej dokonuje się w wysokości równej 20% wartości tych nieruchomości.

W analogiczny sposób została też określona wysokość świadczenia pieniężnego należnego za mienie pozostawione.

Powyższa regulacja oznacza zatem, że za konkretną nieruchomość pozostawioną poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej uprawnieni nie mogą otrzymać świadczenia przewyższającego wysokość 20% jego wartości. Jeżeli więc za dany majątek pozostawiony na Kresach została już poprzednio przyznana rekompensata, to – stosownie do art. 13 ust. 3 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. – wysokość aktualnie zaliczanej kwoty oraz wysokość świadczenia pieniężnego winna być pomniejszona o wartość nabytego prawa własności nieruchomości albo wartość nabytego prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej i wartość położonych na niej budynków, a także innych urządzeń albo lokali.

Prawo do rekompensaty stanowi jedną całość i przysługuje za mienie pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Przysługuje właścicielowi, współwłaścicielowi i ich spadkobiercom, ale nie wszystkim, a tylko spełniającym warunki określone w ustawie. Zatem nie jest zasadny zarzut postawiony w skardze kasacyjnej, że każdemu ze spadkobierców przysługuje oddzielne prawo do rekompensaty. Prawo to jest bowiem jedno i przysługuje osobom, które wykażą, że spełniają warunki do realizacji tego prawa.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że rekompensatę za pozostawione mienie przyznaje się jako całość za pozostawione mienie dla wszystkich współwłaścicieli. Natomiast – jak wynika z akt administracyjnych – w niniejszej sprawie nastąpiła już częściowa realizacja prawa do rekompensaty, poprzez nabycie przez L. R. gospodarstwa w miejscowości K., gmina B., powiat Ł. w zamian za nieruchomość pozostawioną poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

Uznać zatem należy, że zgodnie z art. 13 ust. 3 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. wysokość świadczenia pieniężnego została prawidłowo pomniejszona o wartość nabytej nieruchomości w miejscowości K..

Wobec tego uznać należy, że zarzuty skargi kasacyjnej o naruszeniu wskazanych w niej przepisów ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w powiązaniu z przepisami ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie zasługują na uwzględnienie.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji.

-----------------------

5