Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 45/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2022-06-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 136 ust. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 65
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Diana Trzcińska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Magdalena Dobek - Rak Asesor WSA Wojciech Wycichowski po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2022 r. w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. D. na postanowienie "A" z dnia 12 listopada 2021 r., nr [...] w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Prezydenta Miasta G. wykonującego zadanie starosty z 18 czerwca 2021 r., nr [...], 2. zasądza od "A" na rzecz skarżącej M. D. kwotę 701 (słownie: siedemset jeden) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

M.D. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na postanowienie Wojewody z 12 listopada 2021 r. w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.

Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Aktem notarialnym z 2 lutego 1988 r. została zawarta umowa sprzedaży pomiędzy R. D. i M. D. a Skarbem Państwa, której przedmiotem była niezabudowana działka oznaczona numerem [..] o pow. 0,25 ha, położona w G. Skarb Państwa nabył działkę nr [..] w trybie art. 13 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości na cele budownictwa mieszkaniowego wielorodzinnego. Działka obecnie jest oznaczona numerem [..] i stanowi własność Gminy Miasta

Wnioskiem z 17 lipca 2020 r., uzupełnionym pismem z 15 września 2020 r., m.in. M. D. oraz A. W., D. D. i P. D., wystąpili o zwrot ww. nieruchomości.

Prezydent Miasta postanowieniem z 18 czerwca 2021 r. odmówił wszczęcia przedmiotowego postępowania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości położonej w G., oznaczonej obecnie jako działka nr [..] o pow. 2500 m2, obręb [..], dla której Sąd Rejonowy prowadzi księgę wieczystą KW nr [..], stanowiącej własność Gminy Miasta.

W uzasadnieniu wskazano, że w aktach sprawy nie ma dokumentów, na podstawie których M. D. A. W., D. D. i P. D., wywodzą swoje uprawnienia do złożenia wniosku o zwrot z faktu spadkobrania po poprzednim właścicielu wywłaszczonej nieruchomości – R. D. oraz, że pomimo wezwania do uzupełnienia brakujących dokumentów, do dnia wydania postanowienia nie wpłynął do organu żaden dokument, a w szczególności wspomniany we wniosku o zwrot z 17 lipca 2020 r. akt poświadczenia dziedziczenia z 24 kwietnia 2018 r., na podstawie którego wnioskodawcy wywodzą swoje prawo do spadkobrania po R. D. Oznacza to, że w niniejszym postępowaniu organ rozpatruje wniosek o zwrot tylko w zakresie udziału, jaki przysługuje M. D. z tytułu bycia poprzednim właścicielem wywłaszczonej nieruchomości w ½ udziału.

Organ zauważył też, że wnioskodawczyni nie dotrzymała 20-letniego terminu ujętego w art. 136 ust. 7 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1899 ze zm., dalej jako u.g.n.), wprowadzonego ustawą z 4 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami, a termin na złożenie wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości jest terminem prawa materialnego i nie podlega przywróceniu. Prezydent Miasta stwierdził, że postępowanie nie może być wszczęte, gdyż M. D. nie dotrzymała terminu określonego przepisami prawa materialnego, a roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości wygasło, wobec czego, na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., należało odmówić wszczęcia postępowania administracyjnego w tej sprawie. Dodatkowo zaznaczono, że w niniejszej sprawie nie prowadzono postępowania wyjaśniającego, a jedynie wezwano wnioskodawców do przedłożenia brakujących dokumentów, na które powołują się we wniosku o zwrot, nie zachodzi zatem przeszkoda do zastosowania przepisu art. 61a § 1 k.p.a.

Po rozpoznaniu zażalenia M.D. Wojewoda postanowieniem z 12 listopada 2021 r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Organ wskazał, że M. D. na etapie postępowania zażaleniowego złożyła do akt poświadczenia dziedziczenia po R. D., potwierdzające jej prawo do wniesienia żądania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości w udziale 5/8 części. Zdaniem Wojewody, kluczowe znaczenie ma druga z przesłanek, w oparciu o którą organ może odmówić rozpoznania zgłoszonej sprawy, tj. z innej uzasadnionej przyczyny. W tym kontekście organ zauważył, w całości podzielając ustalenia Prezydenta Miasta, że wniosek byłej właścicielki o zwrot działki nr [..] został złożony po 7 lipca 2020 r. (dokładnie 17 lipca 2020 r.), a więc po terminie wskazanym w art. 136 ust. 7 u.g.n. w związku z art. 2 ust. 1 ustawy z 4 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. poz. 801, zwana dalej ustawą nowelizującą u.g.n.) oraz przepisami ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID – 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych i wprowadzanych przez nią zmianach w innych aktach prawnych (Dz. U. poz. 374, dalej jako ustawa covidowa). Oznacza to, że roszczenie wnioskodawczyni o zwrot działki wygasło, a więc niemożliwe jest wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu tej nieruchomości.

M. D. w skardze na powyższe postanowienie Wojewody zarzuciła organowi naruszenie art. 8 k.p.a., art. 137 ust. 3 i 7 u.g.n., art. 61a § 1 k.p.a. w zw. z art. 2 ust. 1 ustawy nowelizującej u.g.n. w zw. z art. 15zzs ust. 1 ustawy covidowej w zw. z art. 46 pkt 20 i art. 68 ust. 7 ustawy z 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. poz. 875) poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że wniosek z 17 lipca 2020 r. o zwrot nieruchomości został złożony z niezachowaniem terminu ustawowego. W oparciu o te zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.

W ocenie skarżącej, w przedmiotowej sprawie nie zachodzi "inna uzasadniona przyczyna" odmowy wszczęcia postępowania opisana w art. 61a §1 k.p.a., w szczególności nie można stwierdzić, że wniosek został złożony po upływie terminu. Zgodnie z art. 137 ust. 7 u.g.n. uprawnienie do żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, o czym mowa w art. 137 ust. 3 u.g.n., wygasa, jeżeli od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna upłynęło 20 lat. Przepis ten wprowadzono nowelizacją u.g.n. z 2019 r. w art. 2 ust. 1, zgodnie z którym "W przypadku gdy termin, o którym mowa w art. 136 ust. 7 ustawy zmienianej w art. 1, upłynął przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy albo gdy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy do upływu tego terminu pozostało nie więcej niż 12 miesięcy, wniosek, o którym mowa w art. 136 ust. 3 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, może zostać złożony w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy." Z uwagi na wejście w życie ustawy w dniu 14 maja 2019 r. termin ten miał upływać z dniem 14 maja 2020 r. Jednakże, ustawodawca z dniem 2 marca 2020 r. uchwalił ustawę, która po zmianie w dniu 31 marca 2021 r. polegającej m.in. na dodaniu art. 15zzs ust. 1, przewidywała zawieszenie wszelkich terminów prawa administracyjnego zarówno w okresie stanu zagrożenia epidemicznego jak i stanu epidemii. Tym samym, również i termin do złożenia wniosku w przedmiotowej sprawie uległ zawieszeniu. Następnie, dnia 14 maja 2020 r. uchwalono ustawę uchylającą w art. 46 pkt 20 wyżej wskazany przepis stanowiący podstawę zawieszenia terminów prawa administracyjnego. Zgodnie z art. 76 ustawy z 14 maja 2020 r. przepis uchylający wchodził w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia, tj. 15 maja 2020 r. W Polsce zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 13 marca 2020 r. (Dz.U. poz. 433) wprowadzono stan zagrożenia epidemicznego od 14 marca 2020 r. do odwołania (§1 rozporządzenia). Na podstawie powyższego, należy uznać, że termin do złożenia przedmiotowego wniosku zawieszony był w okresie od 14 marca 2020 r. do 16 maja 2020 r. Na dzień zawieszenia, tj. 14 marca 2020 r. do dnia upływu terminu pozostawało 61 dni. Zgodnie z treścią art. 68 ust. 7 ustawy z 14 maja 2020 r. "Terminy w postępowaniach, o których mowa w art. 15zzs ustawy zmienianej w art. 46, których bieg uległ zawieszeniu na podstawie art. 15zzs tej ustawy, biegną dalej po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy." Ustawa weszła w życie 16 maja 2020 r., tym samym termin zaczął biec od 23 maja 2020 r. Co za tym idzie, przy "odwieszeniu" biegu terminu w dniu 23 maja 2020 r. biegł on jeszcze przez 61 dni, a więc upływał dnia 23 lipca 2020 r. Wnioskodawcy składając wniosek w dniu 17 lipca 2020 r. dotrzymali więc terminu.

W odniesieniu do kwestii interpretacyjnych podkreślono, że pomimo istnienia pewnych rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że z treści przepisu art. 15zzs ww. ustawy covidowej wynika wprost, iż zamiarem ustawodawcy było nadanie przepisowi mocy retroaktywnej, ponieważ posłużył on się w nim określeniem "w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii" precyzyjnie odnosząc się więc do stanu zagrożenia epidemicznego kilkanaście dni przed uchwaleniem tej ustawy. Przyjęcie odmiennej interpretacji przez organ I instancji godzi w zasadę wyrażoną w art. 8 k.p.a., tj. obowiązek prowadzenia przez organ postępowania administracyjnego w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest postanowienie Wojewody z 12 listopada 2021 r. utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta, wykonującego zadanie starosty z zakresu administracji rządowej z 18 czerwca 2021 r. o odmowie wszczęcia postępowania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości położonej w G., obecnie o nr [..], obręb [..], o powierzchni 2500 m2, stanowiącej własność Gminy Miasta.

Istota niniejszej sprawy sprowadza się do oceny czy w zaskarżonym postanowieniu organ prawidłowo odmówił, na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., wszczęcia na wniosek skarżącej postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości w trybie i na zasadach wynikających z ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2020 r., poz. 65 ze zm.) - zwanej dalej u.g.n., przy uwzględnieniu art. 2 ustawy z dnia 4 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. poz. 801) oraz przepisów ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 1842 ze zm.).

Artykuł 61a § 1 k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej odmawia postanowieniem wszczęcia postępowania w przypadku, gdy z żądaniem wszczęcia postępowania występuje osoba niebędąca stroną postępowania lub z innych uzasadnionych przyczyn. Przesłanki odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego mogą mieć charakter podmiotowy, dotyczący układu podmiotowego konkretnego postępowania, jak i przedmiotowy, dotyczący samego przedmiotu postępowania administracyjnego. Ustawodawca w art. 61a k.p.a. wyraził w sposób konkretny tylko jedną przesłankę podmiotową, odwołującą się do przymiotu strony postępowania, pozostawiając pozostałe, mieszczące się w zakresie wyrażenia "uzasadnione przyczyny", wyjaśnieniom doktryny i orzecznictwa. Do takich innych uzasadnionych przyczyn można zaliczyć sytuacje, gdy żądanie jednostki dotyczy sprawy rozstrzygniętej już decyzją, żądanie jednostki dotyczy sprawy, w której prowadzone jest postępowanie. Do innych usprawiedliwionych przyczyn należy zaliczyć przedawnienie materialnoprawne – upływ terminu, po którym jednostka nie może domagać się uprawnienia (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Legalis/el. 2021). Zatem jeżeli zaistnieją uzasadnione przyczyny uniemożliwiające wszczęcie postępowania, to obowiązkiem organu jest odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a.".

Stan faktyczny niniejszej sprawy jest bezsporny i znajduje potwierdzenie w dokumentach zgromadzonych w aktach sprawy. Aktem notarialnym z 2 lutego 1988 r., Repertorium nr [..], zawartym w trybie art. 13 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz.U. z 1985 r., nr 22, poz. 99 ze zm.) z uwzględnieniem zmian zawartych w ustawie z dnia 13 lipca 1988 r. (Dz.U. nr 24, poz. 170), R. D. oraz M.D. sprzedali Skarbowi Państwa nieruchomość stanowiącą działkę nr [..] o powierzchni 0,25 ha, położoną w G. za kwotę 791 328 zł na cele budownictwa mieszkaniowego wielorodzinnego.

Zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1990 ze zm.) - zwanej dalej u.g.n. poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, nieruchomość lub jej część stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z wnioskiem o zwrot występuje się do starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, który zawiadamia o tym właściwy organ gospodarujący zasobem nieruchomości. Warunkiem zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części jest zwrot przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę odszkodowania lub nieruchomości zamiennej stosownie do art. 140. Natomiast, przepis art. 136 ust. 7 u.g.n., w brzmieniu obowiązującym od 14 maja 2019 r., stanowi, że uprawnienie do zwrotu, o którym mowa w ust. 3, wygasa, jeżeli od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, upłynęło 20 lat, a w tym terminie uprawniony nie złożył wniosku, o którym mowa w ust. 3. W takim przypadku właściwy organ nie ma obowiązku zawiadamiania oraz informowania, o którym mowa w ust. 2.

Stosownie natomiast do treści art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 4 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami, w przypadku gdy termin, o którym mowa w art. 136 ust. 7 u.g.n., upłynął przed dniem wejścia w życie tejże ustawy albo gdy od dnia wejścia w życie tej ustawy do upływu tego terminu pozostało nie więcej niż 12 miesięcy, wniosek, o którym mowa w art. 136 ust. 3 u.g.n., w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, może zostać złożony w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Ustawa ta weszła w życie w dniu 14 maja 2019 r. a zatem termin 12 miesięcy upływał 12 maja 2020 r.

W niniejszej sprawie termin 20-letni, o którym mowa w art. 136 ust. 7 u.g.n. upłynął w dniu 2 lutego 2008 r., a więc jeszcze przed wejściem w życie ustawy z dnia 4 kwietnia 2019 r. Wobec tego w stosunku do skarżącej zaktualizowała się dyspozycja art. 2 tejże ustawy umożliwiająca złożenie wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości w ciągu 12 miesięcy od dnia wejścia jej w życie, tj. do dnia 14 maja 2020 r.

W sprawie istotne znaczenie ma jednakże fakt, że 8 marca 2020 r., w związku z zagrożeniem rozprzestrzeniania się zakażeń wirusem SARS-CoV-2, weszła w życie ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. W związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2 został wprowadzony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez Ministra Zdrowia rozporządzeniem z dnia 13 marca 2020 r. (Dz. U. poz. 433) stan zagrożenia epidemicznego, który obowiązywał od 14 marca 2020 r. Odwołano go rozporządzeniem z 20 marca 2020 r. (Dz. U. poz. 490). Następnie, rozporządzeniem Ministra Zdrowia z 20 marca 2020 r. (Dz. U. z 2020 r., poz. 491) ogłoszono od 31 marca 2020 r. stan epidemii.

Jednocześnie ustawą z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 568) dodany został przepis art. 15zzr ust. 1, który stanowi, że w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 bieg przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów: 1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed sądem lub organem; 2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki; 3) przedawnienia; 4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie; 5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony; 6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju – nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres.

W powołanym przepisie ustawodawca określił więc, że w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 następuje wstrzymanie rozpoczęcia biegu terminów przewidzianych w przepisach prawa administracyjnego i dokonuje się zawieszenia tych terminów, które rozpoczęły już bieg.

Nie ulega wątpliwości, że przepis art. 15zzr ust. 1 wskazanej ustawy ma zastosowanie do stanu epidemii, który wprowadzono od dnia 31 marca 2020 r., a więc jednocześnie z wejściem w życie tego przepisu. Spór w sprawie dotyczy natomiast możliwości zastosowania tego przepisu do stanu zagrożenia epidemicznego obowiązującego od 14 marca 2020 r.

Wskazać przy tym należy, że w kwestii tej występowały w orzecznictwie rozbieżności. W aktualnym orzecznictwie prezentowany jest jednakże pogląd, który podziela całkowicie Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, że zarówno wstrzymanie rozpoczęcia biegu terminów, jak i zawieszenie biegnących już terminów, przewidzianych w przepisach prawa administracyjnego, odnosi się także do stanu zagrożenia epidemicznego obowiązującego od 14 marca 2020 r. W szczególności zaś pogląd taki prezentowany jest w odniesieniu do wynikającego art. 2 ustawy z dnia 4 kwietnia 2019 r. 12-miesięcznego terminu, dotyczącego wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości.

I tak, w tym zakresie orzecznictwo odwołuje się z jednej strony do wykładni językowej art. 15zzr ust. 1, która prowadzi do wniosku, że intencją ustawodawcy było uregulowanie kwestii biegu terminu przedawnienia zarówno w odniesieniu do uchylonego już i wyraźnie wymienionego w treści przepisu stanu zagrożenia epidemicznego, jak i trwającego stanu epidemii. Niewątpliwie bowiem przyjęcie wykładni ograniczającej obowiązywanie przepisu art. 15zzr do okresu od jego wejścia w życie (31 marca 2020 r.), stanowiłoby zaprzeczenie racjonalności ustawodawcy. Nadto, zasada niedziałania prawa wstecz (lex reto non agit) nie ma charakteru absolutnego i można od niej wyjątkowo odstępować, z usprawiedliwionych względów. Przepisy działające wstecz można bowiem wyjątkowo uznać za zgodne z zasadą demokratycznego państwa prawnego, jeżeli: 1) nie są to przepisy prawa karnego ani regulacje zakładające podporządkowanie jednostki państwu (np. prawo daninowe); 2) mają one rangę ustawową; 3) ich wprowadzenie jest konieczne (niezbędne) dla realizacji lub ochrony innych, ważniejszych i konkretnie wskazanych wartości konstytucyjnych; 4) spełniona jest zasada proporcjonalności, tzn. racje konstytucyjne przemawiające za retroaktywnością równoważą jej negatywne skutki; 5) nie powodują one ograniczenia praw lub zwiększenia zobowiązań adresatów norm prawnych, a przeciwnie – poprawiają sytuację prawną niektórych adresatów danej normy prawnej; 6) problem rozwiązywany przez te regulacje nie był znany ustawodawcy wcześniej i nie mógł być rozwiązany z wyprzedzeniem bez użycia przepisów działających wstecz.

Działanie prawa wstecz nie oznacza bowiem naruszenia art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, o ile tak wprowadzone przepisy polepszają sytuację prawną niektórych adresatów danej normy prawnej i zarazem nie pogarszają sytuacji prawnej pozostałych jej adresatów (zob. wyroki NSA: z 5 października 2021 r., sygn. akt I OSK 456/21 i z 25 marca 2022 r., sygn. akt I OSK 1223/21, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W związku z powyższym, w ocenie Sądu, zawieszenie terminu, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 4 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami w zw. z art. 15zzr ust. 1 uCOVID-19 do złożenia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, rozpoczętego w dniu 14 maja 2019 r. i wynoszącego 12 miesięcy, objęło okres od 14 marca 2020 r. do 24 maja 2020 r. Okres zawieszenia wynoszący 62 dni podlegał doliczeniu od 24 maja 2020 r. Zatem, upływ terminu do złożenia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nastąpił 23 lipca 2020 r. a nie jak przyjął Wojewoda - 7 lipca 2020 r.

W świetle powyższego, wniosek skarżącej z 17 lipca 2020 r. o zwrot wywłaszczonej działki został złożony w terminie i nie było podstaw do zastosowania art. 61a § 1 k.p.a. z uwagi na wygaśnięcie uprawnienia o zwrot wywłaszczonej nieruchomości – art. 136 ust. 7 u.g.n.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił zarówno postanowienie Wojewody z 12 listopada 2021 r., jak i poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta, wykonującego zadanie starosty z zakresu administracji rządowej z 18 czerwca 2021 r., jako że zachodzi potrzeba przeprowadzenia postępowania w sprawie od początku. O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie 2 wyroku, na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając od Wojewody na rzecz skarżącej kwotę 701 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, uwzględniającą zwrot wpisu, opłaty kancelaryjnej, opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz wynagrodzenie adwokackie.

Sąd orzekał w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, do czego uprawniał przepis art. 119 pkt 3 p.p.s.a., stanowiąc, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym kończące postępowanie.