Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 378/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2006-09-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 1 a , ust 1 pkt 1, art 5 ust. 1 pkt 2 lit.a
journal: Dz.U. 1991 nr 9 poz 31
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
article: art.21.
journal: Dz.U. 2000 nr 100 poz 1086
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: art 194.
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Dożynkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.) Sędzia WSA Alicja Polańska Protokolant Karolina Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2006 r. sprawy ze skargi Z.J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2004r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Gminy M. z dnia [...] nr [...] 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę[...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Z.J. jest właścicielem nieruchomości położonej w P., stanowiącej działkę nr [...] o pow. [...] w informacji w sprawie podatku od nieruchomości [...] . podatnik wykazał grunty pozostałe o pow.[...] , budynek mieszkalny o pow.[...] .

Decyzją nr [...] z dnia [...] na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 ze zm.), § 1 ust. 2 lit. e tiret 2 uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w M. u z dnia [...] w sprawie ustalenia stawek podatku od nieruchomości, Burmistrz Gminy M. ustalił Z.J. podatek od nieruchomości za 2004 r. w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu podniósł, iż budynek stanowiący przedmiot opodatkowania nie służy zaspokojeniu podstawowych potrzeb mieszkaniowych strony, zatem budynek ten powinien podlegać opodatkowaniu wyższą stawką podatku od nieruchomości przewidzianą dla domów letniskowych stosownie do uchwał Naczelnego Sądu Administracyjnego FPK 17/01 z 12 kwietnia 2002 r., FOK 2 /02 oraz FOK 3/02 z 1 lipca 2002 r. Burmistrz wskazał, że podatnik nie jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna, nie korzysta z pomocy OPS w M., nie posiada nadanego numeru NIP i nie rozlicza się ze swoich dochodów przed Urzędem Skarbowym, nie zamieszkuje na stałe w przedmiotowym budynku.

W odwołaniu od powyższej decyzji Z.J. zarzucił, że opodatkowany budynek nie jest domem letniskowym, lecz budynkiem mieszkalnym, załączając decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego z [...] w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce [...] w P. Dodatkowo załączył Informację w sprawie podatku od nieruchomości na 2004 r. w której wykazał grunty pozostałe o pow. [...] budynek mieszkalny o pow. [...] w tym o wysokości [...] o pow. [...] i o wys. powyżej [...] o pow..[...]

Decyzją nr [...] z dnia [...] na podstawie art. 233 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło w całości decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wskazało, że w postępowaniu nie ustalono czy opodatkowany budynek służy zaspokojeniu podstawowych potrzeb mieszkaniowych podatnika.

Po ponownym postępowaniu decyzją nr [....] z dnia [...] Burmistrz Gminy M.ustalił Z.J. podatek od nieruchomości za 2004 r. w kwocie [...] zł przyjmując stawkę podatku jak dla budynków letniskowych.

Decyzją nr [...] z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło w całości decyzję organu I instancji do ponownego rozpatrzenia wskazując na niekompletność materiału dowodowego w tym nie przesłuchanie podatnika na okoliczność pobytu w P.

W toku ponownego postępowania Z.J. przedłożył decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego z [...] w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce [...] w P., zawiadomienie Burmistrza Gminy M. z [...] o nadaniu numeru porządkowego budynkowi, polisę ubezpieczeniową, poświadczenie o zameldowaniu na pobyt stały, dowody ponoszenia opłat i należności za media, zakupu opału.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Burmistrz Gminy M. ustalił podatek od nieruchomości na 2004 r. w kwocie [...] zł. Organ wskazał, że strona nie jest zarejestrowany jako osoba poszukująca pracy, nie korzysta z pomocy OPS w M., nie posiada nadanego numeru NIP i nie rozlicza się ze swoich dochodów przed Urzędem Skarbowym, posiada oprócz obywatelstwa polskiego obywatelstwo niemieckie. Powyższe zdaniem organu wskazuje, ze podatnik nie zamieszkuje na stałe w przedmiotowym budynku a uiszczane opłaty wskazują, że budynek jest wykorzystywany do celów rekreacyjnych tj. w dni wolne od pracy.

W odwołaniu od powyższej decyzji Z.J. wnosząc o uchylenie decyzji podniósł że nie posiada innych nieruchomości, w przedmiotowym budynku jest zameldowany na pobyt stały i w nim zamieszkuje. Strona ponownie przedłożyła faktury potwierdzające dokonywanie przez nią opłat i należności dotyczących przedmiotowej nieruchomości. Zdaniem strony fakt, że nie jest zarejestrowany jako bezrobotny, że nie rozlicza się z Urzędem Skarbowym, że nie korzysta z pomocy społecznej w Moryniu nie może świadczyć o tym, że strona nie zamieszkuje w przedmiotowym budynku.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] zobowiązało organ I instancji do przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu ustalenia miejsca zatrudnienia podatnika, jego stanu rodzinnego, okresu pobytu strony na terenie opodatkowanej nieruchomości w 2004 r. oraz wskazania w jakim organie podatkowym strona rozlicza się z podatku dochodowego. Organ I instancji przesłuchał w charakterze świadka listonosza pracującego w P., strona zaś nie stawiła się na wezwanie organu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] decyzją z dnia [...] nr [...] na podstawie art. 233 § 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, ze zm), art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a i e ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 ze zm.), utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Przywołując uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lipca 2002 r. FOK 3/02 (publ. ONSA Nr 2, poz. 50 z 2003 r.), organ wskazał, że o kryterium kwalifikacji podatkowej nieruchomości decyduje sposób jej faktycznego wykorzystania, a skoro jak wykazało postępowanie budynek mieszkalny w P. nie stanowi centrum życiowe podatnika, to niezależnie od faktu wybudowania i oddania do użytku budynku stanowiącego przedmiot opodatkowania jako budynku mieszkalnego, sposób wykorzystania tego budynku przez stronę w 2004 r. przesądza o opodatkowaniu go stawkami podatku od nieruchomości przewidzianymi dla budynków letniskowych. Organ wskazał, że strona nie jest zarejestrowana jako osoba poszukująca pracy, nie korzysta z pomocy OPS w M., nie posiada nadanego numeru NIP i nie rozlicza się ze swoich dochodów przed Urzędem Skarbowym, posiada oprócz obywatelstwa polskiego obywatelstwo niemieckie. Ponadto z zeznań świadka-listonosza A.P. wynika, że korespondencję kierowaną do strony odbierają osoby upoważnione, a Z. J. nie jest widywany na swojej posesji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Z.J. za pośrednictwem swojego pełnomocnika, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego w szczególności art. 10 i 77 kodeksu postępowania administracyjnego prawa poprzez przyjęcie, że budynek mieszkalny stanowiący jego własność należy dla celów ustalenia wysokości podatku od nieruchomości zakwalifikować jako budynek letniskowy a nie budynek mieszkalny wniósł o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Podniósł, że ustaleń i rozważań prawnych NSA poczynionych w powoływanych sprawach nie można automatycznie przenosić do niniejszej sprawy. Żaden przepis, zdaniem skarżącego, nie uzależnia stosowania stawki podatku od nieruchomości dla budynków mieszkalnych od czasu przebywania w tym budynku przez właściciela.

W odpowiedzi na skargę Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniosło o oddalenie skargi z uzasadnieniem jak w rozstrzygnięciu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Wobec bezspornego stanu faktycznego a sprowadzającego się do tego że Z.J. posiada obok obywatelstwa polskiego obywatelstwo niemieckie, nie jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna, nie korzysta z pomocy Ośrodka Pomocy Społecznej w M., nie posiada numeru NIP i nie rozlicza się z osiąganych dochodów przed Urzędem Skarbowym, Z.J. otrzymał wskazanie lokalizacyjne na budowę domu mieszkalnego jednorodzinnego położonego w P, na działce[...] , Burmistrz Gminy M. ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania działki dla inwestycji – budynek mieszkalny wolnostojący, oddany został do użytku jako budynek mieszkalny i został nadany mu numer porządkowy, kwestią sporną jest kwalifikacja podatkowa budynku znajdującego się na terenie opodatkowanej nieruchomości. Jeżeli bowiem budynek ten jest budynkiem mieszkalnym w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. Nr 9, z 2002 r., poz. 84 ze zm.) to podlega opodatkowaniu stawkami podatku od nieruchomości w kwocie [...] zł za 1 m2 powierzchni użytkowej, stosownie do § 1 ust. 2 lit. a uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w M. z dnia [...] w sprawie ustalenia stawek podatku od nieruchomości. Natomiast w przypadku, gdy budynek ten jest budynkiem letniskowym, wówczas zgodnie z § 1 ust. 2 lit. e tiret 2 ww uchwały podlega opodatkowaniu wyższą stawką podatku od nieruchomości w wysokości [...] zł za 1 m2 powierzchni użytkowej.

Wobec braku definicji budynku mieszkalnego w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych, należy poszukiwać znaczenia tego pojęcia poprzez wykładnię systemową, w innych unormowaniach prawnych oraz poprzez wykładnię językową regułę słownikową w dostępnych słownikach języka polskiego. Aktualne akty prawne rangi ustawowej nie zawierają wprost definicji "budynku mieszkalnego". Pojęciem tym posługuje się normodawca w rozporządzeniu Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z 14.12.1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, stwierdzając, że ilekroć jest mowa o budynku mieszkalnym – to rozumie się przez to budynek wielorodzinny, dom mieszkalny zawierający nie więcej niż 4 mieszkania, dom jednorodzinny oraz dom mieszkalny w zabudowie zagrodowej. Również niewiele wyjaśnia pojęcie budynków mieszkalnych rodzinnych stałego zamieszkania określone w Klasyfikacji Obiektów Budowlanych pod symbolem 11.

Natomiast w Słowniku języka polskiego pod red. M. Szymczaka, Warszawa 1979, t. II, s. 162, oraz w Słowniku współczesnego języka polskiego, Warszawa 1996, s. 518 wskazuje się, iż pod określeniem budynek mieszkalny, należy m.in. rozumieć budynek służący, przeznaczony, nadający się do mieszkania, zamieszkiwania. Także w doktrynie prawa podatkowego za budynek mieszkalny przyjęło się uważać całość pomieszczeń, mieszczących się w bryle budynku, związanych z szeroko pojętą funkcją zamieszkiwania.

Bezspornie przywołane definicje budynku mieszkalnego wskazują, że główny nacisk kładziony jest na spełnianie przez te budynki funkcji mieszkalnych.

W art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz.U. Nr 100, z 2000 r., poz. 1086 ze zm.) stwierdzono m.in., że podstawą wymiaru podatków powinny być dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. W ewidencji gruntów i budynków, prowadzonej na podstawie rozporządzenia z 29 marca 2001 r. Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz.454), powinny być, zatem zawarte dane niezbędne do określenia rodzaju budynku, w tym również budynku mieszkalnego. W związku z tym, jeżeli dany budynek figuruje w ewidencji budynków, łatwo można ustalić, jaki jest to rodzaj budynku, w razie wątpliwości, co do rodzaju budynku, organ winien wystąpić ze stosownym zapytaniem do właściwego wydziału urzędu gminy. O ile w gminie nie zostały jeszcze utworzone ewidencje budynków, funkcjonują jedynie ewidencje gruntów, w których zawarte są informacje dotyczące nieruchomości gruntowych, nie zwalnia to jednak organu podatkowego od wystąpienia w razie wątpliwości, co do rodzaju budynku, ze stosownym zapytaniem do właściwego wydziału urzędu gminy. Uzyskanie takiej informacji jest, konieczną przesłanką ustalenia w postępowaniu podatkowym niezbędnych danych dla prawidłowego opodatkowania budynku. Gdy właściwy wydział geodezyjno-kartograficzny nie dysponuje informacjami dotyczącymi danego budynku, organ podatkowy powinien dotrzeć do dokumentacji budowlanej danego budynku - decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, projektu budowlanego, pozwolenia na budowę, decyzji o dopuszczeniu budynku do użytkowania itp., gdzie znajduje się, dokonane przez uprawniony organ, precyzyjne określenie rodzaju budynku. Dokumentacja budowlana jest w takim przypadku właściwa do określenia rodzaju budynku na potrzeby opodatkowania, co wynika pośrednio z jego definicji zawartej w art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Zgodnie z nią, budynkiem jest obiekt budowlany w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego, a więc obiekt, którego zasady wznoszenia i eksploatacji określone są w ustawie Prawo budowlane, gdzie jest również uregulowany tryb wydawania tych decyzji. W decyzjach tych wyraźnie określony jest rodzaj wznoszonego, czy też oddanego do użytku obiektu.

W analizowanej sprawie ten sposób ustalenia rodzaju budynku został przez organy podatkowe bezzasadnie odrzucony. Organy rozstrzygnęły problem określenia rodzaju budynku, bez uciekania się do informacji zawartych w zasobie geodezyjno-katograficznym czy przedstawionej przez skarżącego dokumentacji budowlanej, tworząc odmienne od zawartego w powołanym art. 1 a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, kryterium ustalenia rodzaju budynku tj. faktycznego wykorzystywania na cele mieszkalne. Zdaniem Sądu organ podatkowy, nie ma podstaw do kwestionowania określenia rodzaju budynku zawartego w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w decyzji o pozwoleniu na budowę, decyzji o dopuszczeniu budynku do użytkowania. Decyzje te są bezspornie w rozumieniu art. 194 ustawy z dnia 29 sierpnia 1991 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), dokumentem urzędowym, które to dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy administracji stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone.

Powoływanie się przez organ na uchwały NSA z dnia 12 kwietnia 2002 r. i z dnia 1 lipca 2002 r. nie znajduje w niniejszej sprawie, zdaniem Sądu, uzasadnienia. O ile bowiem NSA rozważał kwestię klasyfikacji do budynku mieszkalnego, budynku, który wybudowany został jako letniskowy, o tyle w rozstrzyganej sprawie z dokumentacji przedstawionej przez skarżącego w trakcie postępowania podatkowego nie wynika, żadna wątpliwość co do funkcji budynku położonego w P., na taką też wątpliwość nie wskazały organy prowadzące postępowanie.

Uznając zatem, zarzuty skargi za uzasadnione, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania sądowego na rzecz skarżącego orzeczono po myśli art. 200 wymienionej wyżej ustawy