Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 1600/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2023-02-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Korycka (spr.) Sędziowie sędzia WSA Joanna Brzezińska asesor WSA Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 lutego 2023 r. sprawy ze skargi Ł. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2021 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] listopada 2020 nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego Ł. N. kwotę 497 (czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] Prezydent M. B. orzekł o cofnięciu skarżącemu Ł. N. uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi kat. AM, B1, B prawa jazdy nr [...] (wydane w dniu [...] września 2018 r. przez Starostę [...]), nadając jednocześnie decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

W uzasadnieniu decyzji, organ I instancji wskazał, że decyzją z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] Starosta [...] skierował skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy z uwagi na przekroczony limit 24 punktów karnych, zgodnie z wnioskiem Komendanta Wojewódzkiego Policji (KWP) w K. z dnia [...] maja 2019 r., od której to decyzji skarżący nie wniósł odwołania. W tym samym dniu Starosta [...] decyzją nr [...] skierował także skarżącego na badania psychologiczne zgodnie z wnioskiem KWP w K. z dnia [...] maja 2019 r. W związku z niepoddaniem się w wyznaczonym terminie sprawdzeniu kwalifikacji, Starosta [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] cofnął skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami kat. AM, B1, B. Decyzja ta – jak wyjaśnił organ - została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...], a sprawa przekazana Starości [...] do ponownego rozpatrzenia, ze wskazaniem na konieczności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego dotyczącego miejsca zamieszkania skarżącego. Po przeprowadzaniu postępowania w tym zakresie, Starosta [...] z powodu utraty właściwości miejscowej, zawiadomieniem z dnia [...] czerwca 2020 r. przekazał Prezydentowi M. B. ww. wnioski KWP w K. z dnia [...] maja 2019 r. W związku z tym, Prezydent M. B. pismem z dnia [...] czerwca 2020 r. wezwał skarżącego do złożenia oświadczenia o miejscu zamieszkania – przebywania, w odpowiedzi na co skarżący przesłał do organu oświadczenie z dnia [...] lipca 2020 r. w którym wskazał, że mieszka i koncentruje czynności życiowe w B. pod adresem ul. M. C.-S. 35/160.

Na tle powyższych okoliczność, organ I instancji podniósł, że skarżący pomimo wyznaczonego terminu w skierowaniu wydanym przez Starostę [...] w dniu [...] lipca 2019 r. w trybie art. 114 ust.1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 110 ze zm., dalej powoływanej też jako "ustawa Prawo o ruchu drogowym" "prd") i art. 99 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 99 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1268., dalej powoływanej też jako "ukp") nie przystąpił do egzaminu w ramach kat. AM, B1, B prawa jazdy w wyznaczonym terminie, co w myśl art. 140.ust. 1 pkt 4 lit. a prd i art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. d ukp stanowi podstawę do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi w ramach ww. kategorii prawa jazdy. Organ I instancji stwierdził również, że ilość i rodzaj popełnionych przez skarżącego wykroczeń wskazanych we wniosku KWP, nasuwa uzasadnione podejrzenie, że skarżący nie zna zasad i przepisów ruchu drogowego, a tym samym kierując pojazdem w ramach kat. AM, B1, B prawa jazdy stwarza zagrożenie dla życia i zdrowia uczestników ruchu drogowego, w związku z czym, jak wskazał organ, aby temu zapobiec nadano przedmiotowej decyzji, zgodnie z art. 108 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego ("kpa") rygor natychmiastowej wykonalności.

Od powyższej decyzji Ł. N. wniósł odwołanie, domagając się jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji, wstrzymania natychmiastowego wykonania tej decyzji, zawieszenie postępowania odwoławczego do czasu zakończenia wszczętych na wniosek skarżącego postępowań o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2019 r. o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy i o skierowaniu na badania psychologiczne - ze względu na wydanie ich przez organ niewłaściwy miejscowo, oraz przeprowadzenia dowodów z dokumentów wyszczególnionych w odwołaniu.

Skarżący zarzucił naruszenie w sprawie art. 6, art. 7, art. i art. 80 kpa, a także art. 7a i art. 8 kpa. Wskazał na brak wszechstronnego zbadania sprawy, wręcz uchylenie się przez organ I instancji od zbadania i wyjaśnienia sprawy, włącznie z uchyleniem się od rozstrzygnięcia wszelkich wątpliwości na korzyść strony postępowania, w szczególności co do kwestii prawidłowości dokonanych przez Starostę [...] doręczeń po dniu [...] maja 2019 r. Skarżący zakwestionował przy tym skuteczność doręczenia dwóch decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2019 r. o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy i o skierowaniu na badania psychologiczne. Podniósł, że w toku dalszego postępowania, po uchyleniu przez SKO w C. decyzją z dnia [...] kwietnia 2020 r. - decyzji Starosty [...] o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami, jego zamieszkanie w B. zostało potwierdzone przez organy, gdyż sprawę przekazano Prezydentowi M. B. jako organowi właściwemu miejscowo i rzeczowo do jej rozpoznania. Jednocześnie skarżący podkreślił, że ww. decyzja SKO w C. z dnia [...] kwietnia 2020 r. została wydana z uwagi na ustalenie przez SKO w C., iż skarżący od co najmniej września 2018 r. nie mieszka i nie przebywa pod adresem L., ul. [...], lecz jego miejscem zamieszkania jest B., aktualnie mieszka on pod adresem ul. M. [...].

Po rozpatrzeniu ww. odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) w B. decyzją z dnia [...] września 2021 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

SKO podkreśliło, że skarżący ostateczną decyzją Starosty [...] z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b prd, został skierowany na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy z uwagi na przekroczony limitu 24 punktów karnych. Decyzja ta znajduje się w obrocie prawnym i na datę wydania przedmiotowego rozstrzygnięcia nie została wyeliminowana z obrotu prawnego (aktualnie toczy się przed NSA spór o właściwość między SKO w B. i C. w zakresie rozpatrzenia złożonych przez skarżącego wniosków o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2019 r. o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy i o skierowaniu na badania psychologiczne), a skarżący z nałożonego tą decyzją obowiązku się nie wywiązał, co wynika z akt sprawy i co nie zostało też zakwestionowane w treści odwołania. Skarżący niezwłocznie z chwilą otrzymania ostatecznej decyzji kierującej na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji powinien był podjąć czynności zmierzające do poddania się egzaminowi kontrolnemu sprawdzającemu kwalifikacje kierowcy. Skoro więc skarżący nie poddał się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji, to Prezydent M. B. był zobligowany – jak stwierdziło SKO - cofnąć skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi we wskazanym zakresie. W takiej sytuacji nie można bowiem mówić o jakimkolwiek uznaniu administracyjnym, lecz mamy do czynienia z decyzją związaną, którą właściwy organ jest zobowiązany wydać, gdy zajdą przewidziane prawem przesłanki. Decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, o której mowa w art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a prd (t.j. 2021 r. poz. 450 ze zm.), wydawana jest bowiem obligatoryjnie przez organ, jeżeli stwierdzi on zaistnienie przesłanek aktualizujących ten obowiązek, a przesłanki te sprowadzają się jedynie do ustalenia, czy decyzja o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji ma walor ostateczności oraz czy skarżący takiemu kontrolnemu badaniu kwalifikacji się poddał. W sytuacji dokonania negatywnego ustalenia, a z taką sytuacją mam do czynienia w niniejszej sprawie, Starosta – jak podsumowało SKO - ma obowiązek wydać decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. Organ odwoławczy wyjaśnił przy tym, że art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a prd w dacie wydania decyzji przez organ I instancji, jak i SKO, nie został uchylony i mógł mieć zastosowanie w sprawie, co wynika z treści art. 14 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r. poz. 957).

Ponadto SKO wskazało, że nie było podstaw do zawieszenia prowadzonego postępowania, gdyż sama okoliczność złożenia przez skarżącego wniosków o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2019 r. o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy i o skierowaniu na badania psychologiczne, nie ma charakteru zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Zaznaczyło także, że kwestia nieskuteczności doręczeń dokonywanych po dniu [...] maja 2019 r. z jednej strony dotyczy także postępowania zakończonego decyzją Starosty [...], która to poprzedza postępowanie w przedmiocie cofnięcia uprawnień i wobec tego nie stanowi przedmiotu weryfikacji w postępowaniu w przedmiocie cofnięcia uprawnień (SKO nie może w niniejszym postępowaniu czynić ustaleń i wypowiadać się co do kwestii objętych zakończonym postępowaniem w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji), z drugiej zaś strony zarzut dotyczący kwestii doręczeń jest w niniejszym postępowaniu o tyle nieuzasadniony, że zaskarżone do SKO rozstrzygnięcie w przedmiocie cofnięcia uprawnień wydał już Prezydent M. B., któremu Starosta [...] przekazał wnioski KWP w K. z dnia [...] maja 2019 r. o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji oraz o skierowaniu na badania psychologiczne, w efekcie stwierdzenia utraty swojej właściwości.

W uzasadnieniu decyzji SKO przytoczyło również przepis art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. d ukp i art. 49 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 lit. b (t.j. Dz.U. z 2021 r. 1212)

Na powyższą decyzję Ł. N. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji, podtrzymując stanowisko i argumentację zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji oraz podkreślając, że błędem organów obu instancji było całkowite zignorowanie postępowań o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2019 r. o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy i o skierowaniu na badania psychologiczne, w sytuacji gdy wynik tych spraw ma wpływ na podstawę do ewentualnego cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami. Skarżący wniósł także o dopuszczenie dowodów z dokumentów określonych w skardze oraz o zawieszenie postępowania sądowego do czasu zakończenia postępowań toczących się przed WSA w Gliwicach w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji i w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o skierowaniu na badania psychologiczne (sygn. akt II SA/Gl 1309/21 i II SA/Gl 1310/21).

W odpowiedzi na skargę SKO w B. wniosło o jej odrzucanie z uwagi na uchybienie terminu do jej wniesienia, ewentualnie o oddalenie przedmiotowej skargi.

W uzupełnieniu akt sprawy, SKO w B. wraz z pismem z dnia [...] sierpnia 2022 r. przesłało do WSA w Bydgoszczy m.in. decyzję SKO w C. z dnia [...] lipca 2022 r., nr [...] r. na mocy której stwierdzono nieważność decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] o skierowaniu skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy, jako wydanej z naruszeniem właściwości organu, oraz decyzję SKO w C. z dnia [...] lipca 2022 r., nr [...] r. na mocy której stwierdzono nieważność decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] o skierowaniu skarżącego na badania psychologiczne, jako wydanej z naruszeniem właściwości organu. Z informacji udzielonych przez SKO w toku postępowania sądowego wynika, że od ww. decyzji SKO w C. z dnia [...] lipca 2022 r. nie zastały wniesione wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy, jak i skargi do sądu administracyjnego.

Postanowieniem z dnia [...] września 2022 r. WSA w Bydgoszczy odmówił zawszenia postępowania sądowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności wskazać należy na brak podstaw do odrzucenia skargi z uwagi na zarzucone przez SKO uchybienie terminie do jej wniesienia. Brak jest bowiem możliwości stwierdzenia, w oparciu o znajdujące się w aktach sprawy dokumenty, że przesyłka zawierająca zaskarżoną decyzję została doręczona skarżącemu w trybie art. 44 kpa z uwzględnieniem wszystkich wymogów przewidzianych w tym przepisie, gdyż na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki nie ma informacji o okoliczności dokonania i terminie dokonania powtórnego zawiadomienia o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej. Pomimo wezwania Sądu, dowodu potwierdzającego ww. okoliczności nie przedstawił też doręczyciel, ograniczając się jedynie do udzielenia informacji dotyczących powtórnego awizowania przysyłki, bez potwierdzenia ich żadnymi dokumentami. W tych okolicznościach Sąd nie miał możliwości stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia przedmiotowej skargi, gdyż taki stan rzeczy może mieć miejsce jedynie w sytuacji dopełnienia wszystkich warunków i gwarancji przewidzianych w ramach procedury doręczania określonej w art. 44 kpa, a tego w niniejszej sprawie nie można w sposób niewątpliwy ustalić na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. Skarżący nie może ponosić negatywnych konsekwencja prawnych nierzetelności w zakresie prawidłowego udokumentowania czynności składających się na tryb doręczania przewidziany w art. 44 kpa.

Stwierdzając więc brak przeszkód formalnych do merytorycznego rozpoznania wniesionej w sprawie skargi, wskazać należy, że przedmiot zaskarżenia stanowi w sprawie decyzja SKO w B. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta M. B. o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi kat. AM, B1, B prawa jazdy, z uwagi na niepoddanie się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji kierowcy, pomimo skierowania skarżącego ostateczną decyzją Starosty [...] z dnia [...] lipca 2019 r., wydaną w trybie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b prd, na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w związku z przekroczeniem limitu 24 punktów karnych.

Wobec powyższego, wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a prd (mogącego mieć zastosowanie w sprawie z uwagi na treść art. 14 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw w wersji obowiązującej w dniu podjęcia zaskarżonej decyzji) decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie niepoddania się sprawdzeniu kwalifikacji w trybie określonym w art. 114 ust. 1 pkt 1 prd. Zgodnie zaś z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b prd, kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty, na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1. Z treści przytoczonych regulacji wynika, że decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, o której mowa w art. 140 ust. 1 prd wydawana jest obligatoryjnie przez organ, jeżeli stwierdzi on zaistnienie przesłanek aktualizujących ten obowiązek. Taką przesłankę stanowi między innymi przedmiotowy w niniejszej sprawie warunek z art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a prd, a więc niepoddanie się sprawdzeniu kwalifikacji w trybie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b prd, tj. w następstwie skierowania decyzją starosty na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji w związku z przekroczeniem 24 punktów. Rozstrzygnięcie w przedmiocie cofnięcia uprawnień na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a prd wymagało zatem ustalenia, co słusznie podkreślało SKO, czy decyzja o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji ma walor ostateczności oraz czy skarżący takiemu kontrolnemu badaniu kwalifikacji się poddał. W przypadku ustalenia braku poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji - starosta ma obowiązek wydać decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami.

Z powyższego wynika, że cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdem silnikowym w drodze decyzji nie podlega uznaniu administracyjnemu organu, na co wskazuje użyte w przepisie sformułowanie "starosta wydaje decyzję". Zastosowanie sankcji w postaci cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami nie zależy zatem od uznania organu, lecz jest jego obowiązkiem, który to obowiązek jak podkreślono wymaga wcześniejszego wydania decyzji o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji i braku poddania się sprawdzeniu kwalifikacji do kierowania pojazdami.

Z akt sprawy wynika, że obowiązek poddania się egzaminowi przez skarżącego stwierdzony został decyzją z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...], na mocy której Starosta [...] skierował skarżącego na postawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b prd na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy z uwagi na przekroczony limit 24 punktów karnych, zgodnie z wnioskiem KWP w K. z dnia [...] maja 2019 r. Decyzja ta została wysłana do skarżącego na adres: ul. [...], 42-287 L., podwójnie awizowana, a następnie z uwagi na brak jej odebrania w placówce pocztowej przez skarżącego zwrócona nadawcy. W związku z tym stała się ona ostateczna, a w dniu wydania rozstrzygnięć przez organy obu instancji istniała w obrocie prawnym. Akta sprawy nie pozostawiają też wątpliwości, że skarżący nie poddał się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji.

W tych okolicznościach, zaistniały zatem ustawowe warunki do wydania decyzji o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami, skoro decyzje ostateczne korzystają z domniemania legalności i prawidłowości. Zauważyć jednak należy, że w toku prowadzonego postępowania w przedmiocie cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami, zainicjowane zostało postępowanie m.in. o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] o skierowaniu skarżącego na postawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b prd na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy. Rozstrzygniecie w przedmiocie stwierdzenie nieważności decyzji zapadło w dniu [...] lipca 2022 r., a więc już po wniesieniu skargi do tut. Sądu. Organ odwoławczy wraz z pismem z dnia [...] sierpnia 2022 r. przesłał do Sądu decyzję SKO w C. z dnia [...] lipca 2022 r., nr [...] r., stwierdzającą nieważność decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] o skierowaniu skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, z uwagi na wydanie jej z naruszeniem przepisów o właściwości miejscowej organu. W decyzji tej wskazano, że skarżący od października 2018 r. podlegał właściwości miejscowej Prezydenta M. B. – a nie Starosty [...] - z uwagi na jego miejsce zamieszkania już wówczas w B.. Z akt sprawy wynika, że ww. decyzję SKO w C. z dnia [...] lipca 2022 r., nr [...] r., stwierdzająca nieważność decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] jest ostateczna i prawomocna, gdyż nie został złożony od niej wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, jak też skarga do sądu administracyjnego.

Mając na względzie powyższe wskazać należy, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 259, dalej powoływanej jako "ppsa") Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 kpa organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.

Ostateczne i prawomocne stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] o skierowaniu skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji ma bezpośredni wpływ na byt prawny decyzji w sprawie cofnięcia skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi (tj. decyzji Prezydent M. B. z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] i utrzymującej ją w mocy decyzji SKO w B. z dnia [...] września 2021 r. nr [...] - stanowiącej przedmiot skargi do tut. Sądu). Istnieje bowiem bezpośredni związek pomiędzy tymi decyzjami, gdyż niewykonanie obowiązku nałożonego na skarżącego tą pierwszą decyzją, tj. decyzją o skierowaniu skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, było powodem wydania tej drugiej decyzji, tj. o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami. Inaczej mówiąc decyzja o cofnięciu skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami była oparta na decyzji o skierowaniu skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji i w związku z tym zależna od tej decyzji. Tylko bowiem wydanie tej ostatniej decyzji i niepoddanie się określonemu w niej obowiązkowi, tj. kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji kierowcy, uprawniało i jednocześnie obligowało organ do wydania decyzji o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami.

Stwierdzenie natomiast nieważności decyzji, w oparciu o którą została wydana inna decyzja (zależna), stanowi podstawę do stwierdzenia jej nieważności w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 kpa, jako wydanej z rażącym naruszaniem prawa (a nie podstawę z art. 145 § 1 pkt 8 kpa do wznowienia postępowania w stosunku do decyzji zależnej). Stwierdzenie nieważności decyzji powoduje skutki prawne z mocą ex tunc, co oznacza, że decyzja taka jest nieważna z mocy samego prawa od początku, czyli od daty jej wydania. Stwierdzenie nieważności decyzji usuwa decyzję nieważną z obrotu prawnego i przywraca stan prawny istniejący przed jej wydaniem. Zatem jeśli decyzja zależna była oparta na decyzji, której w wyniku stwierdzenia nieważności skutki prawne zostały zniesione od dnia jej wydania, to także decyzja zależna wydana została z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ w takich okolicznościach organ administracji nie miał podstaw do rozstrzygania o sprawie zależnej (patrz uchwała NSA z dnia 13 listopada 2012 r., sygn. akt I OPS 2/12; wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 sierpnia 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 292/15 - dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query).

Skutek ex tunc stwierdzenia nieważności decyzji o skierowaniu skarżącego na kontrolne sprawdzenia kwalifikacji kierowcy z uwagi na przekroczenie 24 punktów, powoduje konieczność stwierdzenia nieważności decyzji o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami, wydanej ze względu na niepoddanie się przez skarżącego określonemu w decyzji o skierowaniu obowiązkowi kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji. Brak bowiem w obrocie prawnym poprzedzającej decyzji, wydanej w oparciu o art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b prd, oznacza brak podstaw do wydania decyzji zależnej z art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a prd, która wprost odwołuje się do art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b prd. Należy przy tym wyraźnie podkreślić, że decyzja Starosty [...] z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] o skierowaniu skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji wydana została jedynie na podstawie z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b prd oraz, że organy obu instancji, uzasadniając wydane decyzje w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, powoływały się wyłącznie na okoliczność niewywiązania się przez skarżącego z obowiązku określonego decyzją Starosty [...] z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...], która to – jak zaznaczono - wydana została na podstawie określonej w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b prd.

Skoro więc następstwem stwierdzenia nieważności decyzji o skierowaniu skarżącego na kontrolne sprawdzenia kwalifikacji jest przywrócenie stanu prawnego istniejącego przed wydaniem tej decyzji, a wiec zaistnienie sytuacji, jakby decyzji o skierowaniu na kontrolne sprawdzenia kwalifikacji nigdy nie było w obrocie prawnym, to tym samym oznacza to, że nie można było wydać decyzji o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami, a w konsekwencji, że decyzja ta rażąco narusza prawo, zatem dotknięta jest wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, stanowiącą podstawę do stwierdzenia jej nieważności. Zasadą przyjętą w art. 133 § 1 ppsa jest, że sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, co oznacza, że sąd ten rozpatruje sprawę na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu (czynności). Reguła ta nie ma jednak charakteru absolutnego, gdyż w uzasadnionych przypadkach sąd zobowiązany jest uwzględnić także zdarzenia prawne, które zaszły już w toku postępowania sądowoadministracyjnego. Taki stan rzeczy zaistniał w niniejszej sprawie. Sąd, kierując się treścią art. 145 § 1 pkt 2 ppsa i art. 156 § 1 pkt 2 kpa, skutkami ex tunc stwierdzenia nieważności decyzji i zasadą ekonomiki procesowej, a także dysponując przesłaną przez organ odwoławczy celem uzupełnienia akt sprawy decyzją SKO w C. z dnia [...] lipca 2022 r. nr [...] stwierdzającą nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...], uwzględnił okoliczność wyeliminowania z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc tej ostatniej decyzji, co w konsekwencji obligowało – jak wykazano – do stwierdzenia nieważności decyzji zależnych wydanych w przedmiocie cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami, tj. zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] listopada 2020 r., jako rażąco naruszających prawo.

Na podstawie art. 106 § 3 a contrario ppsa Sąd nie uwzględnił wniosku dowodowego zawartego w skardze, uznając że dokumenty, stanowiące przedmiot tego wniosku, nie były niezbędne do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy.

W tym stanie rzeczy, mając na względzie poczynione uwagi, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ppsa w zw. z art. 135 ppsa, orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawia art. 200 i art. 205 § 2 ppsa.