Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2532/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-07-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1445
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Kurasz (sprawozdawca), Sędziowie sędzia del.SO Agnieszka Baran, sędzia WSA Jacek Kaute, Protokolant Referent stażysta Renata Liminowicz, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lipca 2019 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości na 2018 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz D. S. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

1. Na podstawie przedłożonych akt sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oceniał następujący stan faktyczny: Decyzją Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] ustalono wysokość podatku od nieruchomości na rok 2018, dla nieruchomości D. S. (dalej: "Skarżący", "Strona", "Podatnik") położonej przy ul. [...]. Do opodatkowania przyjęto budynki pozostałe (garaże) o pow. 119,02 m2 oraz grunty pozostałe o pow. 43,62 m2.

2. Skarżący złożył odwołanie od decyzji wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w zakresie naliczonego podatku od lokalu niemieszkalnego tj. garażu i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu odwołania Skarżący podniósł niezgodność naliczenia podatku od nieruchomości dotyczącego udziału w lokalu niemieszkalnym garażu G-l oraz G0 z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1445, dalej: "u.p.o.l."), niewłaściwego ustalenia powierzchni stanowiącej podstawę do opodatkowania w tym zakresie oraz brak właściwego oznaczenia nieruchomości.

3. Decyzją z [...] sierpnia 2018 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej: "SKO") utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W ocenie SKO organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Skarżący jest użytkownikiem wieczystym udziału: [...] oznaczonego jako garaż G0 oraz udziału: [...] oznaczonego jako garaż G-1 w nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] obr. [...] o pow. 0,7474 ha - oznaczona w ewidencji jako tereny mieszkaniowe B. Powyższe ustalenia potwierdzały wypisy z ewidencji gruntów i budynków. Zdaniem SKO, w sposób prawidłowy zostały zastosowane stawki podatku, w tym stawka dla budynków pozostałych dla opodatkowania udziału w garażu wielostanowiskowym. Stawki podatku od nieruchomości określała uchwała NR [...] Rady W. z dnia 19 października 2017 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2018 rok, zgodnie z którą stawka podatku wynosiła: od budynków pozostałych, w tym zajętych na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego - 7,77 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej; natomiast od gruntów pozostałych, w tym zajętych na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego – 0,48 zł od 1 m2 powierzchni. Podatek od nieruchomości wyniósł zatem: 119,02 m2 x 7,77 zł/m2 - 924,78 zł; 43,62 m2 x 0,48 zł/m2 - 20,93 zł. Razem: 946,00 zł (w zaokrągleniu). W ocenie SKO w sposób prawidłowy została również ustalona przez organ podatkowy pierwszej instancji powierzchnia garażu jaka w zakresie udziału podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości z zgodnie z art. 4 ust. 2 u.p.o.l. Odnosząc się do kwestii powierzchni użytkowej garażu SKO wskazało, że powierzchnia użytkowa budynku lub lokalu ujawniona w ewidencji budynków (kartotece lokalu), uwzględniałaby jego ewentualną wysokość niższą niż 2,20 m. Zdaniem SKO niemal wszystkie lokale będące garażami wielostanowiskowymi posiadają powierzchnie niższe w świetle niż 2,20 m (powierzchnie pod belkami konstrukcyjnymi, skosy itp.). Powierzchnie te zostały uwzględnione tj. policzone w sposób zgodny z art. 2 ust. 1 pkt 7 i ust 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. 2018 r. poz. 1234, dalej: "ustawa o ochronie praw lokatorów") i jednocześnie z art. 4 ust. 2 u.p.o.l., w ujawnionej w ewidencji budynków (kartotece lokali) powierzchni użytkowej budynku lub lokalu. Dane zawarte w ewidencji mają walor dokumentu urzędowego, a podważenie tych zapisów bądź też ich zmiana może nastąpić w postępowaniu przeprowadzonym przed właściwymi w tej sprawie organami administracji. W postępowaniu podatkowym przeprowadzenie tego rodzaju postępowania nie jest możliwe. SKO podkreśliło, że opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlega udział w lokalu garażowym, a nie konkretne miejsce postojowe. Udział taki zasadniczo nie odpowiada (w przeliczeniu na metry kwadratowe) powierzchni konkretnego miejsca postojowego użytkowanego przez stronę w tymże garażu w ramach podziału quoad usum. Powierzchnia garażu wynikająca z udziału w ramach przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości jest zawsze większa niż samego miejsca postojowego (obejmuje również np. ciągi komunikacyjne w garażu). Udział w lokalu garażowym musi być zawsze pojmowany w sposób abstrakcyjny. Okoliczność zaś, że podatnicy mają prawo do wyłącznego korzystania z określonego z góry miejsca postojowego (choćby położonego pod skosem, a więc o wysokości poniżej 2,20 m) w ramach wspomnianego podziału do korzystania z garażu jako przedmiotu współwłasności, nie zwalania ich z obowiązku ponoszenia ciężaru podatku od nieruchomości z tytułu samego faktu bycia współwłaścicielami lokalu garażowego, rozumianego w sposób abstrakcyjny.

4. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wniósł o uchylenie decyzji obu instancji w całości, stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa, przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zwrot kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi zarzucił, że zaskarżona decyzja została wydana w sposób wadliwy. W ocenie Skarżącego, decyzja narusza szereg zasad postępowania tj. prawdy obiektywnej, uwzględniania interesu społecznego słusznego interesu obywateli, pogłębiania zaufania do organów państwa. Zdaniem Skarżącego uznanie, że zasady obliczania powierzchni na użytek ewidencji gruntów i kartoteki budynków są tożsame z treścią art. 4 ust. 2 u.p.o.l. jest błędne. Powoływanie się przez SKO na ustawę o ochronie praw lokatorów jest bezprzedmiotowe, gdyż przepisy te nie stanowią podstawy do sporządzania ewidencji. W obliczu oczywistej rozbieżności przepisów określających zasady obliczania powierzchni na użytek ewidencji gruntów i kartoteki budynków z treścią art. 4 ust. 2 u.p.o.l., zdaniem Skarżącego, powierzchnia wskazana w wypisie z kartoteki lokali w tym przypadku nie jest jednakowa z podstawą opodatkowania podatkiem od nieruchomości zgodnie z art. 4 ust. 2 u.p.o.l. W konsekwencji wydana decyzja jest wadliwa ze względu na niezgodne z prawem określenie podstawy opodatkowania. Zdaniem Skarżącego należałoby skorygować dane ewidencyjno-geodezyjne o współczynnik 50% przewidziany dla ustalania podstawy opodatkowania w art. 4 ust. 2 u.p.o.l. (do ewidencji podatkowej). Skarżący nie kwestionował poprawności danych ewidencyjnych w rozumieniu geodezyjnym, lokatorskim czy budowlanym, ale wskazywał, że w tym szczególnym przypadku ewidencja podatkowa winna uwzględnić i dane z kartoteki lokalu i współczynnik określony w art. 4 ust 2 u.p.o.l., bo nie są one tożsame, a różne o 50 %.

5. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

skarga zasługiwała na uwzględnienie.

6. W sprawie doszło bowiem do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 121 § 1, art. 124, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 210 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, z późn. zm.; dalej: "O.p."). Ponadto w ocenie Sądu, w sprawie doszło również do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania, o której mowa w art. 127 O.p. Zgodnie z art. 127 O.p., postępowanie podatkowe jest dwuinstancyjne. Z zasady dwuinstancyjności postępowania wynika obowiązek organu odwoławczego ponownego rozpoznania sprawy. Zasada dwuinstancyjności oznacza, że w wyniku złożenia odwołania sprawa podatkowa jest w całości przedmiotem postępowania przed organem drugiej instancji. Tworzy to obowiązek dwukrotnego ustalenia stanu faktycznego i dwukrotnej wykładni przepisów prawa. Co zaś szczególnie istotne w niniejszej sprawie, z zasady dwuinstancyjności postępowania podatkowego wynika, że organ odwoławczy jest zobowiązany do odniesienia się do zarzutów zawartych w odwołaniu, a także ponownego merytorycznego rozparzenia sprawy we wszystkich jej aspektach. Poddane sądowej kontroli rozstrzygnięcie nie czyni zadość powyższym wymogom. Sąd zauważa bowiem, że SKO rozpoznając sprawę zupełnie pominęło, a nawet wypaczyło argumentację odwołania. Skarżący jednoznacznie wskazywał bowiem, że wysokość w świetle spornego garażu wynosi równo 2,20 m, a nie poniżej 2,20 m. Skarżący powoływał się w tym zakresie na inwentaryzację sporządzoną przez uprawnionego geodetę i architekta (znajdującą się w aktach sprawy), z której ta wysokość ma bezsprzecznie wynikać. Do powyższego dokumentu i argumentacji odwołania organ odwoławczy w ogóle się nie odniósł.

7. Powyższe jest o tyle istotne, że w istocie jak to podnosi Skarżący, sposób obliczania powierzchni użytkowej na potrzeby uwidocznienia jej w ewidencji oraz sposób obliczania powierzchni użytkowej stanowiący podstawę opodatkowania zgodnie z art. 4 ust. 2 u.p.o.l. nie jest tożsamy, właśnie w odniesieniu do wysokości w świetle równej 2,20 m. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. podstawę opodatkowania budynków lub ich części stanowi powierzchnia użytkowa (przy czym – na podstawie art. 4 ust. 2 u.p.o.l. – przy ustalaniu podstawy opodatkowania powierzchnię pomieszczeń lub ich części oraz część kondygnacji o wysokości w świetle od 1,40 m do 2,20 m zalicza się do powierzchni użytkowej budynku w 50%, a jeżeli wysokość jest mniejsza niż 1,40 m, powierzchnię tę pomija się). Przepis art. 21 § 1 P.g.k. stanowi, że podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych, stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. O tym natomiast, jakie dane dotyczące gruntów i budynków (lokali) są ujawniane w ewidencji, decydują przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454 ze zm.). Zgodnie z § 63 ust. 3 wskazanego rozporządzenia pole powierzchni użytkowej lokalu oraz pomieszczeń przynależnych do lokalu ustala się zgodnie z zasadami określonymi w art. 2 ust. 1 pkt 7 oraz ust. 2 ustawy o ochronie praw lokatorów, obmiaru powierzchni użytkowej lokalu, o której mowa w ust. 1 pkt 7, dokonuje się w świetle wyprawionych ścian. Powierzchnię pomieszczeń lub ich części o wysokości w świetle równej lub większej od 2,20 m należy zaliczać do obliczeń w 100%, o wysokości równej lub większej od 1,40 m, lecz mniejszej od 2,20 m - w 50%, o wysokości mniejszej od 1,40 m pomija się całkowicie. Pozostałe zasady obliczania powierzchni należy przyjmować zgodnie z Polską Normą odpowiednią do określania i obliczania wskaźników powierzchniowych i kubaturowych w budownictwie.

8. Zauważyć w związku z powyższym należy, że powierzchnia pomieszczenia o wysokości w świetle równiej 2,20 m, zgodnie z ustawą podatkową powinna być zaliczona do powierzchni użytkowej w 50%, a zgodnie z ustawą o ochronie praw lokatorów w 100%. Tym samym wadliwa jest argumentacja organu, że zasady obliczania powierzchni użytkowej na użytek ewidencji są tożsame z art. 4 ust. 2 u.p.o.l. Przy czym Sąd nie kwestionuje tego, że co do zasady zgodnie z art. 21 ust.1 P.g.k. podstawę wymiaru podatków i świadczeń stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, jednakże zakres przedmiotowy i podmiotowy opodatkowania podatkiem od nieruchomości oraz podstawę opodatkowania określa ustawa o podatkach i opłatach lokalnych. Nie można w związku z tym przyjąć związania danymi ewidencyjnymi wówczas, gdy musiałoby to się wiązać z pominięciem przepisów zawartych w ustawie podatkowej i mających wpływ na wymiar podatku. W przypadku związania danymi zawartymi w ewidencji wskazuje się, że podatnik kwestionujący prawidłowość danych z ewidencji gruntów i budynków, powinien wszcząć procedurę ich zmiany w organie prowadzącym ewidencję. Zauważyć w związku z powyższym należy, że w sytuacji, w której – tak jak w rozpoznawanej sprawie – jest ewidentna rozbieżność pomiędzy ustawą podatkową, a przepisami, które stanowią podstawę wpisu do ewidencji, podatnik nie jest w stanie doprowadzić do dokonania zmian w ewidencji. Właściwe organy dokonują bowiem wpisu do ewidencji na podstawie obowiązujących je przepisów i skoro działają zgodnie z nimi, nie ma podstaw by dane te korygowały. Tym samym podatnik pozbawiony jest możliwości opodatkowania jego nieruchomości zgodnie z przepisami prawa podatkowego.

9. Mając powyższe na uwadze, zdaniem Sądu, organ wydając zaskarżoną decyzję nie zweryfikował danych istotnych z punktu widzenia przepisów u.p.o.l., dotyczących przedmiotu opodatkowania, co nie jest zgodne z zasadą prawdy obiektywnej, która wynika z treści art. 122 O.p. w związku z art. 187 § 1 O.p. W toku postępowania nie dość, że nie przeprowadzono żadnego dowodu w celu ustalenia wysokości garażu, to jeszcze nie odniesiono się do dokumentu załączonego przez Skarżącego, co stanowi o naruszeniu art. 180 § 1, art. 124 oraz art. 210 § 4 O.p. Organ odwoławczy nie badał więc, czy wysokość garażu, jest – jak podnosił Skarżący – równa 2,2 m. Okoliczność ta ma natomiast istotne znaczenie ze względu na przyjęty w u.p.o.l. sposób ustalenia podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości.

10. Ponownie rozpoznając sprawę organ obowiązany będzie przede wszystkim odnieść się do argumentacji odwołania, inwentaryzacji geodety, na którą wskazywał Skarżący oraz w przypadku ustalenia, że wysokość w świetle spornego lokalu garażowego wynosi 2,20 m, przyjąć do opodatkowania jego powierzchnię użytkową obliczoną zgodnie z zasadami wynikającymi z ustawy podatkowej.

11. Nadto Sąd zauważa, że zgodnie z art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., Organ, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Skargę wniesioną za pośrednictwem konsula minister właściwy do spraw zagranicznych przekazuje sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia jej otrzymania przez konsula. Akta administracyjne, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., przesyłane do kontroli sądowej wraz ze skargą, powinny zawierać wszystkie dokumenty obrazujące kolejne czynności formalne i merytoryczne, wykonywane przez organy prowadzące postępowanie w rozstrzyganej sprawie. Akta postępowań toczących się przed organem pierwszej i drugiej instancji, przedkładane sądowi powinny zawierać komplety dokumentów ułożonych chronologicznie, złączonych i ponumerowanych, wyposażonych w kartę przeglądową. Niespełnienie tych wymagań skutkuje tym, że sąd, nie będąc w stanie wyjaśnić nasuwających się wątpliwości, nie może uznać za udowodnione okoliczności, na które powołuje się organ administracji. W kontekście powyższego wskazać należy, że w aktach sprawy Sąd nie dostrzegł potwierdzenia odbioru przez podatnika decyzji organu pierwszej instancji. Zatem mimo tego, że Skarżący wniósł od tej decyzji odwołanie brak pewności co do wprowadzenia do obrotu prawnego decyzji pierwszoinstancyjnej. Na uwagę zasługuje także to, że akta administracyjne organu pierwszej instancji nie są oryginałami; stanowią kserokopie nie potwierdzone za zgodność z oryginałami. Powyższe uchybienia procesowe stanowią naruszenia przepisów procesowych mające istotny wpływ na wynik sprawy.

12. W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.