Postanowienie NSA, sygn. akt I FZ 79/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-04-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Przywrócenie terminu
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 86 § 1 i art. 87 § 2
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Janusz Zubrzycki (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P. Sp. z o.o. z/s w S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 20 lutego 2017 r. sygn. akt I SA/Ke 491/16 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do złożenia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi P. Sp. z o.o. z/s w S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 6 lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od października 2013 r. do maja 2014 r. postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 20 lutego 2017 r., w sprawie I SA/Ke 491/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odmówił P. Sp. z o.o. w S. przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku tego Sądu z dnia 8 grudnia 2016 r. o podanej wyżej sygnaturze akt.

Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu wskazał, że wyrokiem z dnia 8 grudnia

2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę Spółki na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 6 lipca 2016 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług. Pismem z 20 grudnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach przesłał Stronie odpis wyroku wraz z uzasadnieniem. Pismo to zostało doręczone 27 grudnia 2016 r. W dniu 27 stycznia 2017 r. Spółka złożyła skargę kasacyjną. Postanowieniem z dnia 1 lutego 2017 r. Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę kasacyjną, podnosząc, że złożona została ona po terminie do dokonania tej czynności, który upłynął 26 stycznia 2017 r. Odpis postanowienia został doręczony Spółce 3 lutego 2017 r.

W dniu 8 lutego 2016 r. Spółka złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Podniosła, że pełnomocnik reprezentujący Spółkę sporządził i podpisał skargę kasacyjną przed 18 stycznia 2017 r. i zlecił jej wysłanie pracownikowi kancelarii. Następnie pełnomocnik wyjechał na ferie. Do chwili otrzymania postanowienia Sądu o odrzuceniu skargi kasacyjnej pełnomocnik nie miał wiedzy, że została ona wysłana z opóźnieniem. Pełnomocnik ustalił, że przesyłka miała być wysłana w poniedziałek 23 stycznia 2017 r. przez pracownicę kancelarii, która pobrała ją stamtąd w piątek 20 stycznia 2017 r. Jednak z powodu ostrego przebiegu grypy, nie wysłała przesyłki i poinformowała o tym innego pracownika kancelarii dopiero 28 stycznia 2017 r. Do lekarza trafiła 24 stycznia 2017 r. Uciążliwość i przebieg choroby był na tyle dotkliwy, że pracownica nie była w stanie nadać przesyłki ani powiadomić kancelarii o swojej niedyspozycji. Podniesiono, że jednodniowe uchybienie terminu nastąpiło bez winy Skarżącej.

Do wniosku Spółka załączyła kserokopię zwolnienia lekarskiego J. B. z 24 stycznia 2017 r. wystawione za okres od 23 do 27 stycznia 2017 r. oraz skargę kasacyjną.

Sąd pierwszej instancji nie uwzględnił wniosku Skarżącej. W pisemnych motywach orzeczenia wskazał, że wobec tego, iż Skarżąca była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika będącego doradcą podatkowym, wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi należało rozpoznać przez pryzmat braku winy po stronie pełnomocnika. W tym kontekście Sąd przyjął, że pełnomocnik Skarżącej, kierując się doświadczeniem zawodowym związanym z prowadzeniem spraw sądowych, powinien był przedsięwziąć wszelkie działania, aby skarga kasacyjna została złożona w wyznaczonym do tego terminie. Powinien był tak zadbać o organizację pracy w swojej kancelarii, aby nie doszło do sytuacji, że przesyłka została nadana po upływie terminu do dokonania tej czynności. Obowiązkiem pełnomocnika jest bowiem nadzór nad prawidłowością wykonania czynności przez osobę, której to zlecił. Dlatego za okoliczność wyłączającą zawinienie nie można - zdaniem Sądu - uznać choroby pracownicy kancelarii, bo to pełnomocnik winien był zadbać o wypełnienie obowiązku nadania skargi kasacyjnej do 26 stycznia 2017 r. Tym samym Sąd - powołując się na przepisy art. 86 § 1 w związku z art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej powoływana jako "P.p.s.a.") - stwierdził, że Strona nie uprawdopodobniła, że bez swojej winy nie dochowała terminu do wniesienia ww. środka zaskarżenia.

W zażaleniu na powyższe postanowienie Skarżąca zarzuciła Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach naruszenie art. 86 § 1 w związku z art. 87 § 2 P.p.s.a., poprzez uznanie, że nie zachodzi brak winy w uchybieniu terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej, co w konsekwencji doprowadziło do niezasadnego odrzucenia tej skargi. Strona wniosła przy tym o uchylenie kwestionowanego postanowienia w całości i ewentualnie przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Argumentując powyższe Strona w szczególności podniosła, że w sytuacji gdy z powodu nagłej choroby pracownik kancelarii nie był w stanie dokonać w ustawowym terminie czynności prawnej, o czym pełnomocnik Strony nie miał wiedzy, nie można temu pełnomocnikowi, a co za tym idzie samej Stronie przypisać winy w uchybieniu temu terminowi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

W myśl art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. We wniosku strona powinna przy tym uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 P.p.s.a.). W świetle wyżej cytowanych przepisów każdy, nawet najlżejszy stopień zawinienia w uchybieniu terminu wyłącza możliwość zastosowania instytucji przywrócenia terminu. Uniknięcie negatywnych skutków dokonania czynności postępowania po upływie ustawowego terminu zakreślonego do jej wykonania wymaga więc uprawdopodobnienia nie tylko braku winy umyślnej, ale także lżejszej jej postaci, tj. niedbalstwa, rozumianego jako niedołożenie należytej staranności, jakiej można wymagać od każdej osoby dbającej o swoje interesy. Wykluczenie natomiast winy w uchybieniu terminu wymaga wykazania, iż mimo dołożenia wszelkich możliwych w danych warunkach starań, strona nie mogła przezwyciężyć przeszkody uniemożliwiającej jej dokonanie czynności postępowania w terminie ustawowym. Na równi z zawinieniem strony traktuje się przy tym zawinienie osób, którym zleciła ona prowadzenie swoich spraw (por. wyrok NSA z dnia 21 grudnia 2006 r., sygn. akt I FSK 374/06, dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W sytuacji zatem, gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, to na pełnomocniku spoczywa obowiązek dokonywania czynności procesowych w stosownych terminach, a zatem kryterium należytej staranności – w kontekście przesłanki braku winy, o której mowa w art. 87

§ 2 P.p.s.a. – należy badać w stosunku do tego pełnomocnika. Dodatkowo, gdy jest to pełnomocnik profesjonalny, przy ocenie możliwości przywrócenia terminu należy uwzględniać wiedzę i konieczność zachowania należytej staranności przez tego pełnomocnika (por. wyrok SN z 21 lutego 2002 r., sygn. akt I PKN 903/00, publ. Prok. i Pr. 2003, Nr 15, poz. 39 - dodatek).

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny podziela argumentację Sądu pierwszej instancji wyrażoną w zaskarżonym postanowieniu co do tego, że w niniejszej sprawie Strona nie wykazała, iż bez jej winy doszło do uchybienia terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej.

Zasadnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach przyjął, że w sytuacji gdy w niniejszej sprawie Strona jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, za jakiego uważa się bez wątpienia doradcę podatkowego, przesłankę braku winy w rozumieniu art. 86 § 1 P.p.s.a. należy oceniać w kontekście zachowania należytej staranności przez tego pełnomocnika.

Jak wynika z akt sprawy pełnomocnik Skarżącej dokonanie czynności w postaci złożenia skargi kasacyjnej powierzył jednemu z pracowników jego kancelarii, a zatem ponosi on konsekwencje działania tego pracownika, wynikające de facto - jak trafnie stwierdził Sąd pierwszej instancji - z niewłaściwej organizacji pracy biura. W tym miejscu podkreślić trzeba, że sam fakt choroby pracownicy kancelarii, która miała złożyć skargę kasacyjną w danym terminie, oraz jej nagły charakter, nie jest w niniejszej sprawie negowany. Jako niedochowanie przez pełnomocnika Skarżącej należytej staranności w niniejszej sprawie jest natomiast oceniana taka organizacja pracy kancelarii doradcy podatkowego, że w sytuacji, w której pracownik mający swoje obowiązki służbowe przez kilka dni nie pojawia się w pracy, nie wyjaśniając powodu swojej nieobecności, żaden inny pracownik (z akt sprawy wynika, że Pani J. B. nie była jedynym pracownikiem kancelarii) nie czuwa nad terminowością zleconych nieobecnemu pracownikowi czynności. W sytuacji, gdy pełnomocnik Skarżącej w czasie, gdy upływał termin do złożenia skargi kasacyjnej w sprawie jego mocodawczyni, przebywał na urlopie, w kategoriach jego zaniedbania ocenić trzeba fakt, iż choroba jednego pracownika kancelarii (nawet nagła - jak już wcześniej wskazano) powoduje takie negatywne konsekwencje dla klientów tejże kancelarii.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Sąd pierwszej instancji w niniejszej sprawie - w kontekście przepisów art. 86 § 1 i art. 87 § 2 P.p.s.a. - trafnie uznał, że brak jest podstaw do przywrócenia Stronie terminu do złożenia skargi kasacyjnej, gdyż uchybienie temu terminowi nastąpiło z powodu niedochowania przez pełnomocnika Strony należytej staranności w prowadzeniu jej sprawy.

W związku z tym, Naczelny Sąd Administracyjny - na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji.