Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2273/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-02-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: - art. 3 pkt 4 lit. b, art. 364, art. 141 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2008 nr 25 poz 150
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska  - tekst jednolity
article: art. 7 i 77 par 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.), Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2011 r. sprawy ze skargi L. S. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania działalności - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Zaskarżoną przez L. S. do Sądu decyzją z dnia [...] października 2010 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska, po rozpatrzeniu odwołania L. S. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. odmawiającej wstrzymania działalności O., prowadzonej przez J. M. na działce ew. nr [...] w C. w gminie [...], utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ podał, co następuje.

J. M. prowadzi O. w C. w gminie [...] na działce ew. nr [...]. Zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy [...], zatwierdzonym uchwałą Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2006 r., działka ta jest położona na terenach zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej z dopuszczeniem zabudowy jednorodzinnej, dla których określono, iż uciążliwość funkcji usługowych nie może przekraczać granic działki, zgodnie ze standardami ochrony środowiska określonymi w przepisach odrębnych.

Powołując się na art. 364 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t. j.: Dz. U. z 2008 r. nr 25, poz. 150 ze zm.), zwanej dalej "p. o. ś.", L. S. pismem z dnia [...] lutego 2009 r. skierowanym do [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska [...], zwanym dalej "[...] WIOŚ", wniósł o przeprowadzenie badań laboratoryjnych służących ocenie działalności przedmiotowej stacji kontroli pojazdów wskazując badania, które należy przeprowadzić celem udowodnienia pogorszenia środowiska w znacznych rozmiarach wskutek działalności prowadzonej przez J. M. lub wykazania, że działalność ta zagraża życiu lub zdrowiu ludzi:

- gleby uprawnej klasy I i II poprzez pobranie próbek na działkach sąsiadujących ze stacją i oznaczenie zanieczyszczeń takich jak wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne (WWA), ołów, kadm;

- emisji spalin samochodowych;

- hałasu i wibracji;

- wody pitnej w studni kopanej o głębokości 15 m należącej do L. S.

Organ podał, że w 2002 r. biegły K. W. opracował analizę uciążliwości w zakresie zanieczyszczenia powietrza atmosferycznego związaną z działalnością stacji wskazującą, że nie będzie ona miała znaczącego wpływu na wzrost zanieczyszczeń powietrza w tym rejonie i nie będzie stwarzać zagrożenia dla zdrowia mieszkańców oraz nie spowoduje zanieczyszczenia innych elementów środowiska.

[...] WIOŚ w dniu 21 kwietnia 2009 r. przeprowadził kontrolę na terenie stacji, w czasie której przedstawiono decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania budynku gospodarczego na stację kontroli pojazdów oraz pozwolenie na użytkowanie stacji udzielone decyzją Państwowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] sierpnia 2004 r.

W trakcie kontroli nie wykryto zanieczyszczeń gruntu substancjami ropopochodnymi oraz stwierdzono, że stacja nie jest zaliczana do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko wymienionych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. nr 257, poz. 2573 ze zm.). W dniu 30 kwietnia 2009 r. pobrano próby gleby na posesji L. S. (4 uśrednione próby - 3 pomiędzy stacją a domem mieszkalnym, 1 za domem mieszkalnym od strony drogi krajowej nr [...]) i na posesji J. M. (3 uśrednione próby od strony drogi dojazdowej do stacji kontroli pojazdów). Metodyka poboru próbek przy pomocy laski glebowej została opracowana przez laboratorium [...] WIOŚ, które dokonało ich analizy pod względem koncentracji kadmu, ołowiu, węglowodorów ropopochodnych C6-C12 i C12-C35, wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych (suma WWA). Otrzymane wyniki porównano z wartościami dopuszczalnymi stężeń w glebie lub ziemi dla grupy B (grunty zaliczane do użytków rolnych, grunty zabudowane i zurbanizowane) określonymi w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 9 września 2002 r. w sprawie standardów jakości gleby oraz standardów jakości ziemi (Dz. U. nr 165, poz. 1359). Wskazują one, że w żadnej z badanych próbek nie stwierdzono przekroczeń zawartości kadmu i ołowiu, a zawartość węglowodorów ropopochodnych C6-C12 i C12-C35 była we wszystkich próbkach poniżej progu oznaczalności. W trzech próbach gleby pobranych z działki L. S. od strony stacji nie stwierdzono przekroczenia zawartości WWA, natomiast w próbie pobranej od strony drogi krajowej nr [...] stężenie to wynosiło 1,94 mg/kg s. m. przy dopuszczalnej wartości 1 mg/kg s. m. Organ pierwszej instancji uznał, że wystąpienie powyższej wartości WWA w tej próbie jest najprawdopodobniej związane z bliskim sąsiedztwem drogi krajowej nr [...] oraz pracami z wykorzystywaniem lepiku, które były wykonywane poprzednio w tym miejscu. Organ pierwszej instancji porównał także wyniki badań gleby z posesji L. S. z 2002 r. i 2004 r. z wynikami analiz z 2009 r. stwierdzając, że wartość WWA od 2002 r. utrzymuje się na tym samym poziomie i nie przekracza dopuszczalnego standardu 1 mg/ kg s. m. W dwóch próbkach gleby pobranej na terenie posesji J. M. od strony stacji i drogi gminnej nie stwierdzono przekroczeń stężenia WWA, natomiast w jednej próbie zanotowano wartość zanieczyszczenia na poziomie 3,18 mg/kg s. m., przy dopuszczalnym stężeniu 1 mg/kg s. m. [...] WIOŚ w dniu 21 maja 2009 r. ponownie pobrał próbki gleby na tej posesji, tym razem z pominięciem miejsca bezpośredniego spływu deszczówki z dachu pokrytego materiałem bitumicznym. Pobrano także jedną próbę uśrednioną z ogródka warzywnego. Otrzymane wyniki wskazują, że na głębokości do 30 cm zawartość WWA wynosi 2,52 mg/kg s. m. i przekracza dopuszczalną wartość, natomiast na głębokości 30-50 cm wynosi 2,21 mg/kg s. m. i nie przekracza dopuszczalnej wartości w tym przedziale wynoszącej 20 mg/kg s. m. W próbce pobranej z ogródka warzywnego koncentracja WWA wyniosła 12,67 mg/kg s. m. i przekroczyła dopuszczalną wartość. W ocenie [...] WIOŚ przekroczenie obowiązującego standardu jakości gleby ma charakter lokalny i może być związane z wcześniejszym użytkowaniem tego terenu. Jego zdaniem nie można jednoznacznie wskazać źródła zanieczyszczenia i nie można uznać, że tak duża koncentracja zanieczyszczeń jest spowodowana spalaniem paliw w samochodach. Nie stwierdzono związku przyczynowego pomiędzy koncentracją WWA w glebie, a działalnością stacji kontroli pojazdów.

Pomiarów emisji zanieczyszczeń do powietrza nie przeprowadzono z uwagi na brak możliwości technicznych. Wskutek braku aparatury, metodyk i standardów jakości powietrza nie wykonano też pomiaru emisji zanieczyszczeń pyłowych i gazowych zawartych w spalinach emitowanych z pojazdów znajdujących się na terenie stacji kontroli pojazdów. Według [...] WIOŚ pomiar emisji zanieczyszczeń na działce L. S. nie byłby dowodem wpływu stacji na pogorszenie stanu środowiska z uwagi na bliskość drogi krajowej nr [...].

Z uwagi na fakt, iż w bezpośrednim sąsiedztwie studni L. S. nie odnotowano przekroczeń dopuszczalnych zawartości WWA, kadmu i ołowiu w glebie, a także z uwagi na to, iż wykluczono możliwość bezpośredniego zanieczyszczenia wody wskutek opadu pyłu lub sadzy z powietrza (studnia stale przykryta), odstąpiono od badania wody w tej studni. Z ustaleń przeprowadzonych przez [...] WIOŚ wynika, że studnia ta nie jest eksploatowana od 1995 r. i od tego czasu nie była czyszczona. Właściciel odmówił przygotowania ujęcia do poboru prób, co stanowiło dodatkową przesłankę przy odmowie wykonania pomiaru.

W ocenie [...] WIOŚ problem wibracji regulują przepisy wydane w oparciu o ustawę Prawo budowlane, stąd poziom wibracji nie podlega kontroli inspekcji ochrony środowiska.

Organ wskazał, że uzyskano opinię Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, który na podstawie kontroli przeprowadzonej na terenie stacji pod kątem analizy uciążliwości oraz pomiarów czynników szkodliwych na stanowiskach pracy stwierdził, że uciążliwości te zamykają się w granicach działki inwestora.

Na podstawie powyższych ustaleń [...] WIOŚ decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. odmówił wstrzymania działalności stacji kontroli pojazdów.

Decyzja ta została zaskarżona przez L. S., który przesłał do organu odwoławczego wyniki badań gleby wykonane przez laboratorium Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w K. na jego zlecenie, z prośbą o uwzględnienie ich jako dowód w prowadzonym postępowaniu. Organ odwoławczy nie uznał ich, gdyż nie ma dowodów na to, że próbka gleby została pobrana przez L. S. prawidłowo, zgodnie z obowiązującymi normami i procedurami. Decyzją GIOŚ z dnia [...] grudnia 2009 r. uchylono zaskarżoną decyzję i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji wskazując, że [...] WIOŚ nie dokonał analizy wszystkich komponentów środowiska, które mogłyby ulec pogorszeniu na skutek działalności stacji.

W toku ponownego rozpatrywania sprawy organ pierwszej instancji przeanalizował wpływ drogi krajowej nr [...] na klimat akustyczny i zawartość WWA w glebie. Ustalono, że odległość granicy działki L. S. od krawędzi drogi nr [...] wynosi 46 m (pomiar taśmą mierniczą), a jego ogródek warzywny kończy się w odległości 101,5 m od tej drogi. Na podstawie obserwacji i analiz inspektorów prowadzących kontrolę oraz danych ze sprawozdania z generalnego pomiaru ruchu w 2005 r., które wykazało średni dobowy ruch pojazdów samochodowy na poziomie 12.331 sztuk organ stwierdził, że duże nasilenie ruchu pojazdów może wpływać zarówno na klimat akustyczny, jak i zawartość WWA w glebie. [...] WIOŚ wystąpił także do Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w K. o udostępnienie pomiarów hałasu komunikacyjnego i otrzymał odpowiedź, że na tym odcinku drogi w km 16,3 do 18,8 nie były one wykonywane. W dniu 15 czerwca 2010 r. [...] WIOŚ dokonał pomiaru hałasu emitowanego do środowiska z terenu stacji zgodnie z metodyką referencyjną podaną w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 4 listopada 2008 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji oraz ilości pobranej wody (Dz. U. nr 206, poz. 1291) w 5 punktach pomiarowych przy włączonym wentylatorze wyciągowym spalin samochodowych. W punkcie pomiarowym nr 1 równoważny poziom dźwięku A dla pory dnia wyrażony wskaźnikiem hałasu LAeqD wyniósł 40,6 dB i tym samym nie przekroczył wartości dopuszczalnej ustalonej dla terenów chronionych akustycznie. Wyniki z punktów 2-5 zostały odrzucone ze względu na zbyt wysokie tło pomiarowe i różnicę między tłem a wartością zmierzoną nie przekraczającą 3 dB.

[...] WIOŚ decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. odmówił wstrzymania działalności stacji kontroli pojazdów. W ocenie GIOŚ decyzja została wydana prawidłowo i zgodnie z obowiązującymi przepisami. Art. 364 p. o. ś. wskazuje, że wojewódzki inspektor ochrony środowiska wstrzyma działalność prowadzoną przez podmiot korzystający ze środowiska albo osobę fizyczną, jeżeli powoduje ona pogorszenie stanu środowiska w znacznych rozmiarach lub zagraża życiu lub zdrowiu ludzi, w zakresie, w jakim jest to niezbędne dla zapobieżenia pogarszaniu stanu środowiska. Ustawodawca nie wskazał kryteriów "pogorszenia stanu środowiska w znacznych rozmiarach" ani definicji "zagrożenia zdrowia i życia", dlatego orzekając zgodnie z art. 364 p. o. ś. należy ustalić, jakie mogły być powody zakwalifikowania pogorszenia stanu środowiska do "znacznych" rozmiarów, w odróżnieniu od rozmiarów "nieznacznych" i co przesądziło o ocenie, że dany wpływ na środowisko zagraża życiu ludzi lub zdrowiu.

W ocenie GIOŚ jako dowód w sprawie nie może być uznane sprawozdanie z badań gleby z dnia 21 sierpnia 2009 r. wykonane przez laboratorium akredytowane Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w K., które wykazało przekroczenie wartości dopuszczalnych dla benzo(a)pirenu i fluorantenu. Elementem prawidłowej analizy materiału dowodowego jest także właściwy pobór jego prób zgodnie z obowiązującymi normami i procedurami. Materiał do badań został pobrany i dostarczony do laboratorium WIOŚ w K. przez L. S., który żąda wstrzymania działania stacji, stąd nie można stwierdzić czy pobór prób przeprowadzono rzetelnie, dokładnie i precyzyjnie oraz zgodnie z obowiązującymi normami.

Organ odwoławczy wskazał, iż badania gleby przeprowadzone przez organ pierwszej instancji nie wykazały związku przyczynowego pomiędzy koncentracją WWA w glebie a działalnością stacji. Wyniki badań sumy WWA wykonane na przestrzeni lat 2002-2009 nie ulegają bowiem istotnej zmianie i nie przekraczają standardu 1 mg/kg. Zarzut L. S., że zawartość WWA była na poziomie 0,39 mg/kg s. m. na jego terenie przed rozpoczęciem działalności stacji jest nieuzasadniony. Stężenie takie zostało stwierdzone w próbie gleby "0" pobranej w 2004 r. z terenu niezabudowanego i nieużytkowanego rolniczo, a więc nie z działki L. S. Nie jest to dowód na to, że takie stężenie występowało również na działce L. S. przed rozpoczęciem działalności stacji. GIOŚ przychylił się do interpretacji organu pierwszej instancji dotyczącej koncentracji WWA w ilości 12,67 mg/kg s. m. z próbki pobranej z ogródka warzywnego J. M. Koncentracja ta ma charakter lokalny i może być związana z wcześniejszym sposobem użytkowania tego terenu, ponieważ źródłem zanieczyszczenia tymi związkami może być spalanie paliw lub odpadów, nawożenie osadami ściekowymi, zanieczyszczenie paliwem lub smarami itp.

GIOŚ stwierdził, że przytoczone przez organ pierwszej instancji argumenty są wystarczające do stwierdzenia braku znacznego oddziaływania stacji na zanieczyszczenie wód podziemnych. Ponieważ w odwołaniu L. S. zarzucił organowi nie przeprowadzenie badań wody w studni na zawartość WWA, w świetle przytoczonych powyżej argumentów, a także z uwagi na silną sorpcję WWA przez glebę i ich małą rozpuszczalność w wodzie, organ odwoławczy nie znalazł uzasadnienia dla przeprowadzenia takich badań.

Akredytowane laboratorium badawcze WIOŚ w K. przeprowadziło pomiary emisji hałasu emitowanego do środowiska z terenu zakładu zgodnie z obowiązującą metodyką referencyjną zawartą w załączniku nr 6 do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 4 listopada 2008 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji oraz pomiarów ilości pobieranej wody (Dz. U. nr 206, poz. 1291). Wyniki pomiarów hałasu nie wykazały przekroczenia dopuszczalnego poziomu hałasu w środowisku określonego rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. nr 120, poz. 826) dla terenów zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej w wysokości 55 dB dla pory dnia, jak również dla terenów zabudowy jednorodzinnej określonego w wysokości 50 dB w porze dnia. Zarzut podnoszony przez skarżącego w odwołaniu, iż pomiary hałasu wykonane przez [...] WIOŚ są niewiarygodne, gdyż nie zostały przeprowadzone w jego obecności jest bezzasadny. Działania kontrolne są unormowane ustawą z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (t. j.: Dz. U. z 2007 r. nr 44, poz. 287 ze zm.), która nie umożliwia udziału w czynnościach kontrolnych innym stronom postępowania, a wyłącznie ma prawo w nich uczestniczyć jako strona podmiot kontrolowany.

W ocenie GIOŚ na podstawie opinii Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] kwietnia 2009 r. należy uznać, że uciążliwości związane z działalnością stacji zamykają się w granicach działki, na której jest zlokalizowana. Nie ma żadnych dowodów na to, że działalność prowadzona przez właściciela stacji zagraża życiu lub zdrowiu ludzi. W ocenie organu odwoławczego [...] WIOŚ dokonał analizy wszystkich komponentów środowiska, które mogłyby ulec pogorszeniu na skutek działalności stacji. Nie znaleziono dowodów na to, że powoduje ona pogorszenie stanu środowiska w znacznych rozmiarach oraz zagraża życiu lub zdrowiu ludzi, należy zatem uznać, że nie zachodzą przesłanki do wstrzymania jego działalności zgodnie z art. 364 p. o. ś.

Skargę na decyzję GIOŚ z dnia [...] października 2010 r. wniósł L. S.

Skarżący zarzucił, że organ nie uwzględnił wykonanego przez laboratorium akredytowane WIOŚ w K. sprawozdania z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] z badań próbki gleby pobranej przez skarżącego z jego działki warzywnej, w którym stwierdzono zanieczyszczenie jej gleby fluorantenem i benzo(a)pirenem o stężeniach przekraczających wartości dopuszczalne. Ponadto skarżący wskazał na pismo N. z dnia [...] września 2010 r. stwierdzające, że oceniając zanieczyszczenie gleby benzo(a)pirenem należy wziąć pod uwagę przede wszystkim pośrednie zagrożenie dla zdrowia ludzi, jakie może wiązać się z uprawą roślin warzywnych i możliwym przenikaniem do nich szkodliwych substancji, w szczególności do warzyw korzeniowych i ziemniaków. Skarżący zarzucił fałszowanie badań fizykochemicznych gleby w latach 2002, 2004 i 2009 przez laboratorium akredytowane WIOŚ w K., które polegało na podawaniu w sprawozdaniach sumy WWA bez wyszczególniania poszczególnych zanieczyszczeń, szczególnie benzo(a)pirenu.

Skarżący wskazał, że decyzja Wójta Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania budynku gospodarczego na stację kontroli pojazdów została wydana niezgodnie z planem miejscowym, a pozwolenie na użytkowanie stacji udzielone decyzją Państwowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] sierpnia 2004 r. wydane zostało bez jego udziału w postępowaniu.

Odnośnie opracowanej w 2002 r. przez K. W. - biegłego z listy Wojewody [...] - analizy uciążliwości w zakresie zanieczyszczenia powietrza atmosferycznego związaną z działalnością stacji wskazującą, że nie będzie ona miała znaczącego wpływu na wzrost zanieczyszczeń powietrza w tym rejonie i nie będzie stwarzać zagrożenia dla zdrowia mieszkańców oraz nie spowoduje zanieczyszczenia innych elementów środowiska skarżący wskazał, iż jest to tylko teoretyczna prognoza komputerowa, bez badań laboratoryjnych.

Skarżący wskazał, że przesłał organowi pierwszej instancji ofertę na wykonanie pomiarów emisji zanieczyszczeń do powietrza.

W skardze podniesiono, że przyczyną odmowy przygotowania ujęcia wody do pobrania prób wody było to, by nie likwidować przestępstwa popełnionego przez właściciela stacji. Wskazano, że zanieczyszczenia z gleby do studni przeniknęły wraz z woda opadową przez kanały wykonane przez krety.

Zanegowano także odległość granicy działki skarżącego od drogi krajowej nr [...]. Zdaniem skarżącego nie wynosi ona 46 m, lecz odległość działki warzywnej od tej drogi wynosi 72,55 m.

Skarżący podniósł, że badania hałasu powinny być wykonane na jego działce i działce J. M., a ponadto zostały wykonane bez jego uczestnictwa i uczestnictwa J. M., co wskazuje na ich niewiarygodność.

W skardze wskazano, że emisja spalin samochodowych z działki J. M., a nie z drogi krajowej nr [...], jest powodem zanieczyszczenia posesji skarżącego, na co dowodem ma być układ wiatrów ze stacji meteorologicznej w S., istnienie "ekranów" w postaci budynków mieszkalnych i gospodarczych od strony drogi krajowej oraz stężenie WWA na poziomie 0,39 mg/kg s. m. stwierdzone w próbce gleby z działki A. L. zgodnie ze sprawozdaniem z dnia 12 maja 2004 r., które według skarżącego jest dowodem na możliwość występowanie podobnego stężenia WWA na jego działce, przed rozpoczęciem działalności stacji.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Stosownie do art. 364 p. o. ś. jeżeli działalność prowadzona przez podmiot korzystający ze środowiska albo osobę fizyczną powoduje pogorszenie stanu środowiska w znacznych rozmiarach lub zagraża życiu lub zdrowiu ludzi, wojewódzki inspektor ochrony środowiska wyda decyzję o wstrzymaniu tej działalności w zakresie, w jakim jest to niezbędne dla zapobieżenia pogarszaniu stanu środowiska. Postępowanie w trybie art. 364 p. o. ś. wszczyna się z urzędu (art. 375 p. o. ś.).

Przedmiotem postępowania nie jest więc przesądzenie w drodze decyzji, czy istnieją określone przesłanki dla wstrzymania działalności, lecz wobec ich ujawnienia - zastosowanie adekwatnych środków administracyjnych względem sprawcy. Z tezą taką koresponduje ściśle zasada, iż postępowanie w trybie art. 364 p. o. ś. wszczyna się z urzędu (art. 375 p. o. ś.). Przesłanką wszczęcia postępowania jest zgromadzenie przez organ administracji stosownych dowodów potwierdzających fakt wystąpienia przesłanek wskazanych w tym artykule.

W sprawie istotne jest więc, czy działalność prowadzona przez J. M. na działce ew. nr [...] w gminie [...] - sąsiadującej z należącą do skarżącego działką ew. nr [...] - powoduje skutki określone w art. 364 p. o. ś., to znaczy powoduje pogorszenie stanu środowiska w znacznych rozmiarach lub zagraża życiu lub zdrowiu ludzi, co obliguje organ do wstrzymania działalności w zakresie, w jakim jest to niezbędne dla zapobieżenia pogarszaniu stanu środowiska.

Do wstrzymania działalności wystarczy alternatywne wystąpienie jednej z wymienionych przesłanek, na co wskazuje posłużenie się przez ustawodawcę w tym przepisie spójnikiem "lub". Istotne jest również to, że niebezpieczeństwa te muszą już występować, na co wskazują zwroty "powoduje pogorszenie" i "zagraża życiu lub zdrowiu ludzi", czyli mieć charakter realny, a nie hipotetyczny.

W art. 364 p. o. ś. nie określono, co oznacza "pogorszenie stanu środowiska w znacznych rozmiarach" ani "zagrożenie życia lub zdrowia ludzi". W każdej sprawie ta ocena musi być indywidualnie przeprowadzona i logicznie uzasadniona ze wskazaniem, jakie powody złożyły się na zakwalifikowanie pogorszenia stanu środowiska do "znacznych" rozmiarów, w odróżnieniu od rozmiarów "nieznacznych" i co przesądziło o ocenie, że dany wpływ na środowisko zagraża czy nie zagraża życiu ludzi lub zdrowiu.

W ocenie Sądu pojęcie "pogorszenie stanu środowiska w znacznych rozmiarach" należy rozumieć jako pogorszenie stanu środowiska na dużej przestrzeni lub jako pogorszenie znaczne, czyli głębokie i dotkliwe. Nie można wykluczyć wzajemnego przenikania się tych dwóch znaczeń. Nie można pogorszenia stanu środowiska w znacznych rozmiarach łączyć z art. 141 ust. 1 i 2 p. o. ś. określającego zasady korzystania z instalacji i na tej podstawie przyjąć, że eksploatacja instalacji lub urządzenia nie powinna powodować przekroczenia standardów emisyjnych, co miałoby być uznane za jednoznaczne z pogorszeniem stanu środowiska w znacznych rozmiarach. Nie każde bowiem przekroczenie standardów emisyjnych musi skutkować automatycznym pogorszeniem stanu środowiska w znacznych rozmiarach.

Podobne wątpliwości może budzić ustalenie właściwego zakresu pojęcia "zagrożenie życia lub zdrowia ludzi", które również nie zostało zdefiniowane w p. o. ś. Biorąc jednak pod uwagę, że w przeciwieństwie do pogorszenia stanu środowiska ustawodawca w tym przypadku nie posługuje się żadnymi określeniami, trzeba przyjąć, że każde zagrożenie życia lub zdrowia ludzkiego będzie wyczerpywało znamiona deliktu administracyjnego określonego w art. 364 p. o. ś.

W ocenie Sądu prawidłowe są ustalenia Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, że nie zostały spełnione przesłanki z art. 364 p. o. ś., co przesądziło o braku podstaw do wstrzymania działalności przedmiotowej stacji kontroli pojazdów.

Skarżący we wniosku i w toku postępowania zwracał szczególną uwagę na zanieczyszczenie gleby należącej do niego działki warzywnej sąsiadującej bezpośrednio ze stacją kontroli pojazdów. Zarzucił, że przeprowadzane przez organ badania gleby nie ukazywały rzeczywistego zanieczyszczenia gleby, gdyż nie wykazywały poziomu stężeń poszczególnych substancji trujących, lecz ogólnie WWA, a ponadto że organ nie uwzględnił wykonanego przez laboratorium akredytowane WIOŚ w K. sprawozdania z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] badania próbki gleby pobranej przez skarżącego z jego działki warzywnej, w którym stwierdzono zanieczyszczenie jej gleby fluorantenem i benzo(a)pirenem o stężeniach przekraczających wartości dopuszczalne.

Z zarzutami tymi zdaniem Sądu nie sposób się zgodzić.

Jak wynika bowiem z dokumentów kontrolnych w dniu 30 kwietnia 2009 r. pobrano próby gleby na posesji skarżącego (4 uśrednione próby - 3 pomiędzy stacją a domem mieszkalnym, 1 za domem mieszkalnym od strony drogi krajowej nr [...]) i na posesji J. M. (3 uśrednione próby od strony drogi dojazdowej do stacji kontroli pojazdów). Metodyka poboru próbek przy pomocy laski glebowej została opracowana przez laboratorium [...] WIOŚ, które dokonało ich analizy pod względem koncentracji kadmu, ołowiu, węglowodorów ropopochodnych C6-C12 i C12-C35, wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych (suma WWA). Otrzymane wyniki porównano z wartościami dopuszczalnymi stężeń w glebie lub ziemi dla grupy B (grunty zaliczane do użytków rolnych, grunty zabudowane i zurbanizowane) określonymi w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 9 września 2002 r. w sprawie standardów jakości gleby oraz standardów jakości ziemi (Dz. U. nr 165, poz. 1359). Wskazują one, że w żadnej z badanych próbek nie stwierdzono przekroczeń zawartości kadmu i ołowiu, a zawartość węglowodorów ropopochodnych C6-C12 i C12-C35 była we wszystkich próbkach poniżej progu oznaczalności. W trzech próbach gleby pobranych z działki skarżącego od strony stacji nie stwierdzono przekroczenia zawartości WWA, natomiast w próbie pobranej od strony drogi krajowej nr [...] stężenie to wynosiło 1,94 mg/kg s. m. przy dopuszczalnej wartości 1 mg/kg s. m. Zasadnie w ocenie Sądu organy uznały, że wystąpienie powyższej wartości WWA nie ma związku z działalnością stacji, lecz z bliskim sąsiedztwem drogi krajowej nr [...] oraz pracami z wykorzystywaniem lepiku, które były wykonywane poprzednio w tym miejscu.

Odnośnie nie uwzględnienia wykonanego przez laboratorium akredytowane WIOŚ w K. sprawozdania z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] badania próbki gleby pobranej przez skarżącego z jego działki warzywnej wskazać należy, że próbka została pobrana przez samego skarżącego, w związku z czym organ zasadnie stwierdził, że nie można uwzględnić wyników tych pomiarów jako wiarygodnego dowodu w postępowaniu. Ponadto trzeba zwrócić uwagę, iż w powyższym sprawozdaniu stwierdzono, że stężenie sumy WWA w omawianej próbce gleby wyniosło 0,62 mg/kg s. m., a więc mieściło się w dopuszczalnych granicach 1 mg/kg s. m. Przekroczone zostały natomiast dopuszczalne stężenia fluorantenu (0,14 mg/kg s. m. wobec dopuszczalnej wartości 0,1 mg/kg s. m.) i benzo(a)pirenu (0,097 mg/kg s. m. wobec dopuszczalnej wartości 0,03 mg/kg s. m.). W pkt 3 sprawozdania podano, iż na podstawie przeprowadzonych badań porównawczych zawartości benzo(a)pirenu w glebie zaproponowano, aby stężenie tej substancji w glebie traktować jako wysokie, gdy mieści się ono między 0,3 a 0,1 mg/kg s. m., a jako bardzo wysokie, gdy przekracza 0,1 mg/kg s. m. Zawartość benzo(a)pirenu w glebie omawianej działki kształtuje się pośrednio, kilkakrotnie przewyższając poziom tła, nie osiągając jednocześnie wartości stężeń uznawanych za wysokie. W świetle powyższych danych można zatem przyjąć, że poziomy benzo(a)pirenu stwierdzane w próbkach gleby z omawianej działki wskazują na skażenie gleby o niewielkim nasileniu.

We wniosku z dnia 7 lutego 2009 r. skarżący wniósł także o przeprowadzenie badań hałasu i wibracji powodowanych przez stację kontroli pojazdów.

Odnośnie badań hałasu należy uznać za wystarczające badania przeprowadzone przez organ. Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że organ pierwszej instancji w dniu 15 czerwca 2010 r. dokonał pomiaru hałasu emitowanego do środowiska z terenu stacji zgodnie z metodyką referencyjną podaną w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 4 listopada 2008 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji oraz ilości pobranej wody (Dz. U. nr 206, poz. 1291) w 5 punktach pomiarowych przy włączonym wentylatorze wyciągowym spalin samochodowych. W punkcie pomiarowym nr 1 równoważny poziom dźwięku A dla pory dnia wyrażony wskaźnikiem hałasu LAeqD wyniósł 40,6 dB i tym samym nie przekroczył wartości dopuszczalnej ustalonej dla terenów chronionych akustycznie. Wyniki z punktów 2-5 zostały odrzucone ze względu na zbyt wysokie tło pomiarowe i różnicę między tłem a wartością zmierzoną nie przekraczającą 3 dB. Organ ten przeanalizował też wpływ drogi krajowej nr [...] na klimat akustyczny zasadnie w ocenie Sądu wnioskując, że duże nasilenie ruchu pojazdów może wpływać na klimat akustyczny na działce skarżącego.

Jeżeli chodzi o badanie poziomu wibracji, to wskazać należy, że stanowią one rodzaj emisji w rozumieniu art. 3 pkt 4 lit. b p. o. ś. (wprowadzanie do środowiska energii), których skutki w pewnych przypadkach mogą powodować negatywne skutki dla elementów przyrodniczych, ożywionych jak i nieożywionych. We wniosku o podjęcie czynności przez organ skarżący nie wskazał, o jakie wibracje (drgania) chodzi. Ponadto skarżący w toku postępowania konsekwentnie utrzymywał, że główne, niekorzystne skutki działania stacji koncentrują się na zanieczyszczeniu gleby, powietrza i wód podziemnych, co powoduje zagrożenie życia i zdrowia osób spożywających warzywa rosnące na działce warzywnej skarżącego. Niezależnie od tego przyjąć należy, że to organ jest gospodarzem postępowania i powinien - zobligowany do tego przez zasadę prawdy wyrażoną w art. 7 i 77 § 1 k. p. a. - przeprowadzać tylko takie czynności kontrolne, które mogą prowadzić do wyjaśnienia konkretnych, istotnych w sprawie okoliczności (ustaleń faktycznych). W tym kontekście w ocenie Sądu organ zasadnie przyjął, że przeprowadzenie pomiaru drgań wykracza poza zakres postępowania. Kwestie związane z ewentualnym zagrożeniem konstrukcji znajdujących się w pobliżu budynków pozostają we właściwości innego wyspecjalizowanego organu - powiatowego inspektora nadzoru budowlanego. Nie do zaakceptowania byłaby bowiem sytuacja, aby w państwie praworządnym dwa organy administracji były kompetentne jednocześnie do orzeczenia w tym samym przedmiocie w związku z wystąpieniem tego samego, co do istoty zdarzenia.

Sąd uznaje, że nieprzeprowadzenie badań ewentualnego zanieczyszczenia wody ze studni znajdującej się na działce skarżącego spowodowane było z uwagi na nieudostępnienie jej przez właściciela, stąd organ nie miał możliwości dokonania tego pomiaru.

Jeżeli chodzi o poziom zanieczyszczenia powietrza, to zgodzić się należy ze skarżącym, że przeprowadzona w 2002 r. przez biegłego K. W. analiza uciążliwości w zakresie zanieczyszczenia powietrza atmosferycznego związana z działalnością stacji wskazująca, że nie będzie ona miała znaczącego wpływu na wzrost zanieczyszczeń powietrza w tym rejonie i nie będzie stwarzać zagrożenia dla zdrowia mieszkańców oraz nie spowoduje zanieczyszczenia innych elementów środowiska nie może być uznana za przekonywujący dowód na brak występowania przesłanki z art. 364 p. o. ś. Niemniej jednak, jak wynika z analizy dokumentacji sprawy, uchybienie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Ponadto zgodzić się należy z poglądem, że w ewentualny zanieczyszczeniu powietrza niebagatelny udział może mieć duży ruch samochodowy na sąsiadującej z posesją skarżącego drodze krajowej nr [...] i to niezależnie od nieznacznych różnic w odległości działki warzywnej od tej drogi podanej przez organ i skarżącego.

Nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia i pozostają poza zakresem postępowania ocena zgodności z prawem decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania budynku gospodarczego na stację kontroli pojazdów oraz pozwolenia na użytkowanie stacji udzielone decyzją Państwowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] sierpnia 2004 r.

Z powyższych względów, jako że nie zachodzą przesłanki z art. 364 p. o. ś. uzasadniające wstrzymanie działalności stacji kontroli pojazdów, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).