Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA 3412/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-01-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA del. do WSA - Urszula Raczkiewicz (spr.) Sędzia NSA del. do WSA - Ewa Jóźków Sędzia WSA - Beata Krajewska Protokolant - Marianna Igielska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi E. A., P. K. i R. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] października 2002 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe 1. Zaskarżoną decyzję uchyla. 2. Zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz E. A., P. K. i R. K. solidarnie kwotę 422,40 zł (czterysta dwadzieścia dwa złote i czterdzieści groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania. 3. Stwierdza, że zaskarżona decyzja do czasu uprawomocnienia się wyroku nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

[...] Agencja Celna Spółka z o.o. w W., działając jako przedstawiciel bezpośredni, zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym, na podstawie dokumentów SAD nr [...] z dnia [...].01.1999 r. sprowadzone z [...] przez R. K., E. A., P. K. – wspólników "F." s.c. w L. kwiaty cięte przypisując im następujące kody PCN:

- chryzantemy ciete gat. I – kod PCN 060310509 (importowane w okresie od 1 listopada do 31 maja) ze stawką celną autonomiczną w wysokości 0,07 EUR/szt.

- chryzantemy cięte gat. II – kod PCN 060310509 0 ze stawką celną konwencyjną (ad walorem) w wysokości 45%

- róże cięte gat. I – kod PCN 060310109 (importowane w okresie od 1 listopada do 31 maja) ze stawką celną autonomiczną w wysokości 0,08 EUR/szt.,

- róże cięte gat. II – kod PCN 060310109 ze stawką celną konwencyjną (ad valorem) w wysokości 45%

- orchidee cięte – kod PCN 060310809 (importowane w okresie od 1 listopada do 31 maja) ze stawką celną autonomiczną w wysokości 35%

- mimozy, anturium, banksia, Iris, protea, strelicja, ilex oraz kwiaty nie wymienione z nazwy – kod PCN 060310809 (importowane w okresie od 1 listopada do 31 maja) ze stawką celną autonomiczną w wysokości 35%.

Po dopuszczeniu w/w towarów do obrotu na polskim obszarze celnym zgodnie ze zgłoszeniem zawartym w dokumencie SAD, Dyrektor Urzędu Celnego w W., decyzją z dnia [...].07.2002 r. Nr [...] uznał zgłoszenie celne za nieprawidłowe i zaklasyfikował róże I i II gatunku łącznie do kodu PCN 060310109 ze stawką celną autonomiczną w wysokości 0,08 EUR/szt., zaś mimozę, anturium, banksia, Iris, protea, ilex i pozostałe nie wymienione z nazwy do jednego kodu PCN 060310809 oraz określił kwotę długu celnego w podwyższonej wysokości i stwierdził, że pobór i kwotę odsetek wyrównawczych określi odpowiedni oddział Urzędu Celnego.

W wyniku odwołania wniesionego przez importera Dyrektor Izby Celnej w W., decyzją z dnia [...].10.2002 r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że z postanowień taryfy celnej wynika wprost, że klasyfikacja taryfowa kwiatów nie jest uzależniona od ich gatunku, lecz od czasu zgłoszenia celnego. Mając na uwadze, iż przedmiotowe kwiaty zostały zgłoszone do procedury dopuszczenia do obrotu w styczniu, organ odwoławczy uznał, że należy je zataryfikować do:

- kodu PCN 060310109 właściwego dla róż zgłaszanych w okresie od 1 listopada do 31 maja,

- kodu PCN 060310509 właściwego dla chryzantem zgłaszanych w okresie od 1 listopada do 31 maja,

- kodu PCN 060310809 właściwego dla mimozy, anturium, banksia, Iris, protea, strelicja, ilex, oraz pozostałych nie wymienionych z nazwy zgłaszanych w okresie od 1 listopada do 31 maja.

Taryfa celna dla zastosowanych kodów PCN przewiduje stawki celne: autonomiczną, konwencyjną i preferencyjną (dla krajów DEV i LDC). Mając na uwadze, że sporne towary pochodzą z [...] oraz to, że do w/w kodów nie ustalono stawki celnej dla towarów pochodzących z Unii Europejskiej, organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z zasadą określoną w Taryfie celnej (część pierwsza, tytuł A Stawki celne pkt 3 lit. b) dla róż zastosowanie miała stawka celna autonomiczna w wysokości 0.08 EURO/ szt. lub stawka celna konwencyjna w wysokości 45% natomiast dla chryzantem stawka celna autonomiczna w wysokości 0,07 EURO/szt. lub stawka celna konwencyjna w wysokości 45%, a o wyborze jednej z tych stawek decyduje porównanie wysokości cła obliczonego odrębnie z zastosowaniem jednej i drugiej stawki, przy czym podstawą wymiaru cła w przypadku stawki konwencyjnej (ad valorem) jest wartość celna towaru, zaś stawkę autonomiczną mnoży się przez jednostkę miary towaru (w niniejszej sprawie sztuki). W efekcie należy zastosować tę stawkę celną, przy której obliczona kwota cła jest mniejsza, przyjmując do tych wyliczeń odpowiednio łączną wartość celną lub łączną ilość towaru, bez podziału na gatunek towaru.

Organ odwoławczy zauważył, że zgodnie z § 5 ust. 1 pkt 1 lit.a i b rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 10 listopada 1999 r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych (Dz.U. Nr 104, poz. 1193) towary klasyfikowane do jednego kodu PCN taryfy celnej, mogą być zgłaszane w oddzielnych pozycjach SAD, ale nie ze względu na gatunek czego domaga się strona, lecz ze względu na różne pochodzenie towaru lub różną stawkę podatkową.

Odnosząc się do złożonej przez stronę opinii prof. dr hab. W. C. w sprawie stosowania stawek celnych w odniesieniu do kwiatów ciętych pochodzących z Unii Europejskiej organ odwoławczy wyjaśnił, że organy celne dokonując wymiaru i poboru należności celnych, biorą pod uwagę przepisy regulujące obrót towarowy z zagranicą, w związku z tym stwierdził, że opinia ta nie może być podstawą do zastosowania dla spornych towarów dwóch różnych stawek (w zależności od gatunku importowanych kwiatów), czego domaga się strona.

Odnośnie odsetek wyrównawczych organ odwoławczy wyjaśnił, iż obowiązek ich uiszczenia powstaje jeśli nastąpiło przesunięcie daty powstania długu celnego lub zarejestrowania kwoty wynikającej z tego długu i spowodowało to uzyskanie korzyści finansowej, oraz że sytuacje, w których dłużnik zobowiązany jest do zapłaty odsetek wyrównawczych reguluje rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 20 listopada 1997 r. w sprawie określenia wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych oraz sposobu ich naliczania (Dz. U z 1997 r. Nr 143, poz. 58 ze zm.)

Wskazując, że pojęcie uzyskania korzyści finansowej nie zostało zdefiniowane w przepisach prawa celnego i w związku z tym, w celu ustalenia znaczenia tego pojęcia należy odwołać się do zasady równości podmiotów w obrocie towarowym z zagranicą, poprzez porównanie sytuacji osoby, która zobowiązana została do uiszczenia należności celnych w dniu wprowadzenia towaru na polski obszar celny, z sytuacją osoby, która również sprowadziła towar, lecz w stosunku do której obowiązek uiszczenia kwoty wynikającej z długu celnego powstał w sytuacji opisanej cyt. rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 20 listopada 1997 r. W drugim wypadku ma bowiem miejsce odroczenie wymagalności świadczenia na rzecz Skarbu Państwa, a instytucja odsetek określonych w art. 222 § 4 Kodeksu celnego, stanowi swoistego rodzaju "wyrównanie" sytuacji podmiotów dokonujących obrotu towarowego z zagranicą.

W skardze do Sądu i uzupełniających zarzuty skargi w pismach procesowych, byli wspólnicy spółki cywilnej "F." R. K., P. K., E. A., wnieśli o uchylenie decyzji organów obydwu instancji zarzucając, że są one niezgodne z prawem. Skarżący podnieśli, że cena sprowadzonych kwiatów jest zależna od ich jakości. W związku z tym kwiaty gatunku I powinny być objęte stawką celna autonomiczną, ponieważ jest ona niższa od stawki celnej konwencyjnej, a kwiaty gatunku II powinny być objęte stawką celną konwencyjną, gdyż występują, jako odrębna grupa towarowa. Zdaniem skarżących towar tego samego rodzaju ale w innym gatunku jest "różnym" towarem i pomimo tej samej taryfikacyjnej przynależności należy do niego stosować różne stawki celne, co potwierdza złożona do akt sprawy opinia prof. dr hab. W. C.

Skarżący podniósł ponadto, że w rozpoznawanej sprawie decyzja organu odwoławczego została wydana przez ten sam organ, który orzekał w pierwszej instancji, wyrazili przekonanie, że adresatem decyzji winna być także agencja celna, oraz zakwestionowali decyzję również co do rozstrzygnięcia dotyczącego odsetek.

Dyrektor Izby Celnej w W. wnosił o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Wobec tego, że w sprawie niniejszej skarga została wniesiona przed dniem 1 stycznia 2004 r., a postępowanie nie zostało przed tym dniem zakończone, to stosownie do art. 97 ustawy z dn. 30 sierpnia 2003 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) właściwy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Sąd ten sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej między innymi przez orzekanie w sprawach ze skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).

Skarżący zgłosili do procedury dopuszczenia do obrotu, sprowadzone z [...] kwiaty cięte - wymieniając w JDA SAD, w ramach tego samego dla danego rodzaju kwiatów kodu PCN, jako odrębną pozycję towarową - kwiaty pierwszego i drugiego gatunku. Uczynili to w tym celu by móc odrębnie w odniesieniu do kwiatów I i II gatunku dokonać wyboru korzystniejszej dla importera stawki celnej. Taryfa celna, stanowiąca załącznik nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 1999 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej ( Dz.U. Nr 107, poz. 1217) przewidziała bowiem w części pierwszej, tytuł A - stawki celne, pkt 3 lit.b w odniesieniu do towarów pochodzących z krajów będących członkami Światowej Organizacji Handlu (WTO) stosowanie stawki autonomicznej w sytuacji, gdyby stawka konwencyjna była wyższa. Taki sposób dokonania zgłoszenia celnego, którego konsekwencją był wybór przez importera przy właściwym kodzie PCN różnych stawek celnych dla kwiatów tego samego rodzaju lecz różnych gatunków został jednak przez organy celne zakwestionowany. Użyto argumentacji, iż "z postanowień taryfy celnej wynika wprost, że klasyfikacja taryfowa spornych kwiatów nie jest uzależniona od ich gatunku, lecz od czasu zgłoszenia celnego". Z twierdzeniem tym należy się zgodzić, gdyż zarówno w przypadku znajdujących w sprawie zastosowanie kodów Taryfy celnej jak i generalnie, taryfikacja wg kodów PCN nie uwzględnia podziału na gatunki. W sprawie niniejszej rozbieżność dotyczy stosowania stawek celnych i związanego z tym sposobu zgłaszania towaru do procedury celnej. W tym zaś zakresie ani przepisy Kodeksu celnego (Dz.U. z 2001 r., Nr 75, poz. 802 ze zm.) ani rozporządzenia w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz.U. z 1999 r., Nr 107, poz. 1217) nie przewidują żadnych unormowań, które zabraniałyby importerowi dla celów związanych ze stosowaniem stawek celnych ujmować w odrębnych pozycjach zgłoszenia celnego towar różnego gatunku, czy też przymuszały, jak to uczyniły organy celne, do zsumowania ujętych odrębnie w fakturze handlowej ilości i wartości kwiatów danego rodzaju lecz różnego gatunku i dopiero po zsumowaniu pozwalały na wybór stawki celnej. Wskazać trzeba, że tego rodzaju zakazy czy nakazy nie byłyby racjonalne, gdyż jak stwierdził R. K. na rozprawie przed WSA, można było zgłosić kwiaty I i II gatunku na podstawie osobnych faktur przy osobnych dokumentach SAD i wówczas dokonać wyboru stawek celnych.

W zaskarżonej decyzji dla uzasadnienia trafności rozstrzygnięcia powołano przepis § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 10 listopada 1999 r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych (Dz.U. Nr 104, poz. 1193). Przepis ten nie znajduje jednak w sprawie zastosowania, gdyż rozporządzenie jest od daty zgłoszenia celnego kwiatów późniejsze. Tym niemniej ubocznie zauważyć należy, że organ celny w sposób wybiórczy odniósł się do tej regulacji wskazując, że towary klasyfikowane do jednego kodu PCN zgłasza się w oddzielnych pozycjach SAD "...ze względu na różne pochodzenie towaru lub różną stawkę podatkową...", a pomijając, że podstawą ujęcia w oddzielnej pozycji może być także w myśl tych przepisów różna stawka celna.

Biorąc powyższe pod uwagę należało uznać, że zaskarżona decyzja uznająca zgłoszenia celne za nieprawidłowe narusza w sposób mający wpływ na wynik sprawy przepis art. 65 § 4 pkt 2 ustawy z dn. 9.01.1997 r. - Kodeks celny (Dz.U z 2001 r. Nr 75, poz 802 ze zm.) oraz przepisy Taryfy celnej przez błędną ich wykładnię.

Zasadne w ocenie WSA, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, są także zarzuty skargi dotyczące odsetek.

Zawarte w sentencji decyzji utrzymanej w mocy decyzją zaskarżoną orzeczenie co do odsetek nie odpowiada wymaganiom art. 210 ordynacji podatkowej, gdyż stanowiąc iż "pobór i kwotę odsetek wyrównawczych określi Dział Finansowy" przesądza jedynie zasadę, iż odsetki należą się, podczas gdy prawidłowe rozstrzygnięcie winno określać ich wysokość oraz początkową datę ich naliczania wraz ze wskazaniem daty końcowej (do dnia zapłaty należnej kwoty). Zawarty w decyzjach zapis ujęty w formie informacyjnej, w zestawieniu z dalszą praktyką postępowania organów celnych wyliczania kwoty odsetek w drodze czynności materialno-technicznej powoduje, że strona pozbawiona jest na etapie ustalenia wysokości odsetek możliwości skontrolowania tego rozstrzygnięcia, co narusza jej podstawowe uprawnienia procesowe, godząc w zasadę zaufania do organów Państwa (art. 121 § 1 op.) Jeśli zaś chodzi o przepisy prawa materialnego to stosownie do postanowień art. .222 § 4 Kodeksu celnego, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, jeżeli przesunięcie daty powstania długu celnego lub zarejestrowania kwoty wynikającej z tego długu powoduje uzyskanie korzyści finansowej organ celny pobiera odsetki wyrównawcze. W wykonaniu ustawowego upoważnienia zamieszczonego w art. 222 § 5 Kodeksu celnego wypadki i warunki pobierania tych odsetek oraz sposób ich naliczania określone zostały w obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji rozporządzeniu Ministra Finansów z dn. 20.11.1997 r. (Dz.U. Nr 143, poz. 958 ze zm.). Zgodnie z unormowaniami zawartymi w tym rozporządzeniu, organ celny pobiera odsetki wyrównawcze w wypadku, gdy kwota wynikająca z długu celnego została zarejestrowana na podstawie nieprawidłowych lub niekompletnych danych podanych przez zgłaszającego w zgłoszeniu celnym, z wyjątkiem gdy:

1) dłużnik udowodni, że podanie nieprawidłowych lub niekompletnych danych spowodowane było szczególnymi okolicznościami, nie wynikającymi z jego zaniedbania lub świadomego działania;

2) kwota odsetek wyrównawczych naliczonych w odniesieniu do towarów objętych tym samym zgłoszeniem celnym, nie przekracza równowartości 20 EURO;

Z powyższego wynika, że w niektórych sytuacjach określonych rozporządzeniem, mimo wypełnienia dyspozycji art. 222 § 4 Kodeksu celnego odsetki nie są pobierane. Skarżący w odwołąniu zarzucili naruszenie prawa i powoływali się na okoliczności, które w świetle cytowanych wyżej przepisów rozporządzenia w ich ocenie powodowały, iż odsetki nie są należne. Podnieśli ponadto, że decyzja o odsetkach została wydana w sposób specyficzny, nie zawiera niezbędnych elementów, co utrudnia złożenie odwołania. Zaskarżona decyzja nie zawiera odniesienia do tych zarzutów, mimo obowiązku organu odwoławczego do ponownego rozpatrzenia całokształtu okoliczności sprawy w aspekcie całokształtu obowiązujących przepisów prawa z odniesieniem do argumentacji odwołania.

Powyższe naruszenia przepisów art. 210 § 4 w zw. z art. 235 op uznać należy za mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Nie są natomiast zasadne pozostałe zarzuty skargi.

W sprawie orzekały organy właściwe, a decyzje w imieniu organów I i II instancji podpisały różne osoby. W dacie wydania decyzji I instancji organem właściwym w tej instancji był Naczelnik Urzędu Celnego (art. 279 § 1 pkt 1 Kodeksu celnego), zaś w dacie wydania decyzji zaskarżonej organem odwoławczym był Dyrektor Izby Celnej (art. 279 § 2 Kodeksu celnego w brzmieniu nadanym przez art. 14 pkt 9 ustawy z dn. 20 marca 2002 r., Dz.U. Nr 41, poz. 395).

Chybiony jest także zarzut, jakoby dłużnikiem w sprawie była [...] Agencja Celna w W., bowiem Agencja ta jako przedstawiciel bezpośredni (vide upoważnienie nr 150/98 z dn. 30 grudnia 1998 r.) zgodnie z art.253 § 1 pkt 1 Kodeksu celnego działała w imieniu i na rzecz importera, co oznacza, że zgłaszającym i zarazem dłużnikiem jest podmiot przez nią reprezentowany (por. wyrok SN sygn. IIIRN89/01, publ. ONSP 2003/8/190).

Mając na względzie przedstawione wyżej, mające wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisów prawa materialnego oraz mogące mieć istotny wpływ na ten wynik naruszenia przepisów postępowania należało, na mocy art. 145 § 1 lit. a oraz c ustawy z dn. 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzec jak w sentencji.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.