Wyrok NSA, sygn. akt V SA 1117/99
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1999-10-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Powołane przepisy: article: ze zm.
journal: Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312
law: Obwieszczenie Ministra Współpracy Gospodarczej z Zagranicą z dnia 16 maja 1994 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Prawo celne.
Teza: Jest prawdą, że taryfa celna nie zawierała w dacie importu definicji węgla koksowego. Niemniej, jeśli sprowadzony węgiel nie nadaje się do koksownictwa z uwagi na nadmierną zawartość popiołu, to nie powinien korzystać z klasyfikacji w taryfie celnej, jaką podał importer.

TEZY

Jest prawdą, że taryfa celna nie zawierała w dacie importu definicji węgla koksowego. Niemniej, jeśli sprowadzony węgiel nie nadaje się do koksownictwa z uwagi na nadmierną zawartość popiołu, to nie powinien korzystać z klasyfikacji w taryfie celnej, jaką podał importer.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Wielobranżowego "H." Spółka z o.o. w E. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 20 maja 1999 r. (...) w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe i nakazu cofnięcia towaru za granicę - skargę oddala.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 20 maja 1999 r. (...) Prezes Głównego Urzędu Ceł utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w O. z dnia 16 marca 1999 r. (...), którą uznano za nieprawidłowe zgłoszenie celne węgla kamiennego pochodzącego z Federacji Rosyjskiej.

Jako podstawę rozstrzygnięcia powołano przepisy art. 233 par. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926/, art. 59 par. 1 i 2, art. 65 par. 4 pkt 2 lit. "b", art. 77 pkt 1 lit. "d", art. 84 i art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny /Dz.U. nr 23 poz. 117 ze zm./, par. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej /Dz.U. nr 158 poz. 1036/, par. 1 decyzji Ministra Gospodarki z dnia 7 stycznia 1999 r. w sprawie ustanowienia kontyngentów ilościowych na przywóz na polski obszar celny węgla kamiennego pochodzącego z Federacji Rosyjskiej /M.P. nr 3 poz. 14/.

Z uzasadnienia decyzji wynika, że w dniu 19.02.1999 r. przedstawiciel Przedsiębiorstwa Wielobranżowego "H." Spółka z o.o. - Agencja Celna "K." zgłosił według dokumentu SAD (...) węgiel kamienny bitumiczny koksowy luzem w 28 wagonach.

Ze względu na parametry fizyko-chemiczne strona zadeklarowała węgiel do kodu PCN 2701 12 10 0 ze stawką celną w wysokości 6 procent wartości celnej towaru.

Podczas weryfikacji zgłoszenia celnego powstały wątpliwości związane z parametrami importowanego węgla.

W dniu 19.02.1999 r. pobrano w obecności zgłaszającego, przedstawiciela Polcargo i funkcjonariusza celnego próbki towaru celem przeprowadzenia analizy zawartości substancji lotnych w przeliczeniu na suchą masę wolną od substancji mineralnych, a także ustalenia granicznej wartości opałowej w przeliczeniu na wolną od substancji lotnych wilgotną masę oraz zbadania koksowności węgla z ustaleniem jego rodzaju.

Przeprowadzenie badań węgla zlecono firmie Polcargo Inspection Ltd w G., która korzystała również z usług Centralnego Laboratorium Polcargo oraz Głównego Instytutu Górnictwa w K.

Certyfikat jakościowy nr 03/UC/PIC/99 z dnia 25.02.1999 r. wystawiony przez zleceniobiorcę potwierdził, zdaniem organu administracyjnego, że importowany węgiel jest typu 37.1 i nosi nazwę węgla semikoksowego.

Może on być stosowany jako węgiel energetyczny oraz jako "dodatek odchudzający" w koksownictwie.

W związku z wynikami przeprowadzonych badań organ I instancji uznał, że zadeklarowany w zgłoszeniu celnym kod nie jest prawidłowy, a importowany węgiel winien być zaklasyfikowany do kodu PCN 2701 12 90 0, jako węgiel bitumiczny inny niż koksowy.

Na przywóz tego węgla ustanowiony został kontyngent ilościowy decyzją Ministra Gospodarki z dnia 7 stycznia 1999 r. w sprawie ustanowienia kontyngentów ilościowych na przywóz na polski obszar celny węgla kamiennego pochodzącego z Federacji Rosyjskiej /M.P. nr 3 poz. 14/.

Ponieważ importer nie przedstawił dokumentu zezwalającego na przywóz tego rodzaju węgla, Dyrektor Urzędu Celnego w O. decyzją (...) z dnia 16.03.1999 r. uznał, że dokonane zgłoszenie celne (...) jest nieprawidłowe i nakazał cofnięcie towaru za granicę.

Na skutek odwołania strony Prezes GUC podniósł, że w celu dokonania prawidłowej klasyfikacji taryfowej towarów należy kierować się Ogólnymi regułami interpretacji Nomenklatury Scalonej. W taryfie celnej dla węgla, brykietów i podobnych paliw stałych wytwarzanych z węgla kamiennego przewidziana została pozycja 2701.

W rozumieniu taryfy celnej, zgodnie z uwagami do podpozycji działu 27, za węgiel bitumiczny uważa się węgiel o zawartości substancji lotnej /w przeliczeniu na suchą masę wolną od substancji mineralnych/ przekraczającej 14 procent i ograniczonej wartości opałowej wynoszącej 5.833 kcal/kg lub więcej.

Potwierdzona wynikami badań wartość opałowa przedmiotowego węgla, w przeliczeniu na wilgotną masę wolną od substancji mineralnych, wynosiła 6005 kcal/kg, liczba Rogi wynosiła 29, natomiast zawartość części lotnych w przeliczeniu na suchą masę wolną od substancji mineralnych 28,34 procent. Te parametry, a przede wszystkim zawartość części lotnych, wartość opałowa, liczba Rogi potwierdzają, że przedmiotem importu jest węgiel bitumiczny wykazujący typ 37.1, który zgodnie z zapisem zawartym w Raporcie z badań nr 109/99 winien być klasyfikowany według kodu PCN 2701 12 90 0 obejmującego pozostały węgiel bitumiczny, inny niż koksowy.

Prezes GUC stwierdził dalej, że taryfa celna nie określiła parametrów jakie winien posiadać węgiel bitumiczny aby mógł być zaklasyfikowany jako węgiel bitumiczny koksowy. W tym zakresie należy posłużyć się zapisami zawartymi w Polskich Normach PN-82/G-97002 "Węgiel kamienny - Typy" oraz PN-82/G-97004 "Węgiel kamienny - Klasy węgla do koksowania". Z zapisów zawartych w pkt 1 Polskiej Normy wynika, że podstawą podziału węgla kamiennego na typy są naturalne cechy, charakteryzujące jego przydatność technologiczną. W normie tej przewidziano 17 typów węgla, oznaczając je wyróżnikami od 31.1 do 43.

Natomiast przedmiotem normy PN-82/G-97004 są klasy węgla kamiennego przeznaczonego do koksowania w koksowniach.

Jeżeli węgiel nie odpowiada wymogom określonym w tablicy, to zgodnie z zapisem zawartym w pkt 3.1 normy PN-82/G-97004 winien być klasyfikowany według normy PN-82/G-97004 "Węgiel kamienny do celów energetycznych".

Z powyższych rozważań wynika, zdaniem organu odwoławczego, że samo zaklasyfikowanie węgla do określonego jego typu nie jest wystarczające do oceny przydatności do procesu koksowania.

Przydatność tę determinuje zawartość popiołu i wilgoci całkowitej. Aby węgiel mógł być klasyfikowany według PN-82/G-97004, czyli aby mógł być uznany za węgiel bitumiczny koksowy, zawartość popiołu oraz wilgoci całkowitej nie mogą przekraczać wartości granicznych wskazanych w tablicy, czyli np. dla klasy 9/11 - zawartość popiołu nie może przekraczać 9 procent, a zawartość wilgoci 11 procent.

Prezes GUC podniósł dalej, że na wniosek strony wszczęto postępowanie w sprawie objęcia importowanego towaru procedurą dopuszczenia do obrotu. W trybie art. 70 par. 1 kodeksu celnego przystąpiono do jego weryfikacji, a w związku z wątpliwościami dotyczącymi klasy węgla pobrano w dniu 19.02.1999 r. próbki towaru. Obecni przy tym byli zgłaszający, przewoźnik i funkcjonariusz celny.

Strona miała zapewniony udział w każdym stadium postępowania, natomiast w badaniach jakościowych i formułowaniu opinii, zdaniem organu odwoławczego, taki udział byłby niewskazany. Co do obecności przed organem I instancji adwokata, organ odwoławczy powołał się na treść art. 253 par. 2 kodeksu celnego.

Powyższą decyzję zaskarżyło Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "H." - Sp. z o.o. w E., wnosząc o jej uchylenie wraz z poprzedzającą decyzją Dyrektora Urzędu Celnego w O.

W skardze strona zarzuciła:

obrazę przepisów prawa: art. 262 kodeksu celnego, art. 136 i art. 137 Ordynacji podatkowej oraz art. 4 ust. 2 ustawy - Prawo o adwokaturze poprzez niedopuszczenie adwokata - pełnomocnika strony do udziału w postępowaniu wszczętym w dniu 22.02.1999 r. z urzędu przez Dyrektora UC w O. w sprawie ustalenia kodu taryfy celnej dla towaru objętego procedurą dopuszczenia do obrotu na podstawie zgłoszenia celnego (...) z dnia 29.01.1999 r.

obrazę art. 120, art. 122, art. 123 par. 1, art. 187 par. 1 i art. 188 Ordynacji podatkowej poprzez oddalenie wniosku dowodowego strony o uzyskanie opinii Ośrodka Klasyfikacji Produktu s.c. Jednostki Autorskiej SWW/PKWiU w W., celem ustalenia klasyfikacji taryfowej importowanego towaru, a co za tym idzie, wydanie decyzji na podstawie niepełnego materiału dowodowego przy istniejących wątpliwościach co do kodu taryfowego PCN.

Konkretyzując te zarzuty, pełnomocnik strony skarżącej stwierdził, że wbrew art. 190 par. 1 i 2 Ordynacji podatkowej Dyrektor UC w O. nie doręczył stronie postanowienia o powołaniu biegłych i nie powiadomił o miejscu i terminie przeprowadzenia wymienionego dowodu, czym ograniczył czynny udział strony w każdym stadium postępowania /art. 123 par. 1 Ordynacji podatkowej/.

Nie powiadomiono ponadto strony o powołaniu firmy "Polcargo Inspection Ltd" do wykonania badań związanych z klasyfikacją towaru.

Pełnomocnik strony adwokat Cz. Marach nie został dopuszczony do udziału w postępowaniu przed Dyrektorem Urzędu Celnego.

Odnośnie treści decyzji organu odwoławczego pełnomocnik strony stwierdził, że zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 r. o normalizacji /Dz.U. 1995 nr 55 poz. 471/ stosowanie Polskiej Normy PN-82/G-97004 "Węgiel kamienny. Klasy węgla do koksowania" jest dobrowolne, a więc nieobowiązkowe. Zdaniem skarżącej, trudności interpretacyjne pojęcia "Węgiel bitumiczny, koksowy" wynikają wyłącznie z niedostosowania terminologii zawartej w Polskich Normach dotyczącej węgla do Taryfy Celnej i Wyjaśnień do Taryfy Celnej Importowej HS. Istniejące wątpliwości w interpretacji nie mogą być interpretowane na niekorzyść strony.

W toku postępowania odwoławczego strona przedstawiła wynik analizy węgla tego samego rodzaju, jaki pobrano do badań w dniu 10.02. i 19.02.1999 r.

Zdaniem Głównego Instytutu Górnictwa w K. "badany węgiel wykazuje typ 37.1 /węgiel semikoksowy/, a według taryfy celnej winien być sklasyfikowany jako bitumiczny koksowy - kod 2701 12 10 0". Podobną klasyfikację określił Ośrodek Klasyfikacji Produktu s.c. - Jednostka Autorska SWW/PKWiU.

W związku z powyższym strona skarżąca twierdziła, że organ odwoławczy winien uwzględnić wniosek o ponowne przeprowadzenie dowodu, albowiem przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy.

Cofnięcie zatrzymanego na granicy węgla z powrotem do Federacji Rosyjskiej spowoduje bezpowrotnie utratę przez stronę - jako importera - towaru i narazi Polskie Koleje Państwowe na straty z tytułu kar umownych za przestój wagonów stanowiących własność Federacji Rosyjskiej.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Podniósł argumenty zbieżne z treścią zaskarżonej decyzji, jednocześnie zaprzeczył, aby zostały naruszone przepisy postępowania określone w Ordynacji podatkowej oraz przepisy Kodeksu celnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sprowadzony węgiel przez importera - Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "H." Sp. z o.o. - został zgłoszony jako węgiel kamienny bitumiczny koksowy objęty kodem PCN 2701 12 10 0 ze stawką celną w wysokości 6 procent wartości celnej towaru.

W związku z powstałymi wątpliwościami związanymi z prawidłowością przyjętego w zgłoszeniu celnym kodu PCN, w dniu 19.02.1999 r. pobrano próbki węgla celem ustalenia czy sprowadzony towar jest węglem bitumicznym koksowym, czy też węglem bitumicznym innym niż koksowy.

Badania przeprowadzono w Laboratorium Polcargo (...), a certyfikat jakościowy nr 03/UC/PIC/99 wydało Polcargo Inspection Ltd. (...).

Z obu tych dokumentów wynika, że w badanych próbkach ustalono, iż części lotne w przeliczeniu na suchą masę wolną od substancji mineralnych wynoszą 28,34 procent, natomiast wartość opałowa w przeliczeniu na wilgotną masę wolną od substancji mineralnych kcal/kg wynosi 6.005. Zgodnie z tymi wynikami badany węgiel wykazuje typ 37 według PN-82/G-97002 i jako taki winien być klasyfikowany jako węgiel bitumiczny pozostały /ECSC/ o kodzie 2701 12 90 0.

Węgiel typu 37 nosi nazwę semikoksowego, i ze względu na wysoką zawartość popiołu nie jest przydatny dla koksownictwa.

Podobne stanowisko zajął Główny Instytut Górnictwa.

W raporcie z badań nr 257/99 Instytut stwierdził, że węgiel wykazuje typ 37.1 i jest węglem bitumicznym pozostałym. Wprawdzie Instytut przekroczył swoje kompetencje jednocześnie określając kod taryfy celnej, niemniej należy stwierdzić, że badania te są zbieżne, co do typu węgla 37.1, z certyfikatem jakościowym wyżej powołanym.

Zasadnie w związku z tym przyjęto, że importowany węgiel nie odpowiada wymaganiom jakościowym węgla zadeklarowanego w zgłoszeniu celnym, bowiem węgiel koksowy winien spełniać wymogi normy PN-82/G-97004, a więc zawartość w nim popiołu nie może przekraczać 9 procent. Zarówno według Certyfikatu jakościowego nr 03/UC/PIC/99 wystawionego przez Polcargo Inspection Ltd, jak według raportu z badań nr 257/99 Głównego Instytutu Górnictwa zawartość popiołu w pobranych próbkach jest znacznie wyższa i wynosi kilkanaście procent.

Co do zarzutów skargi to należy stwierdzić, że przed organem I instancji działała jako przedstawiciel strony skarżącej Agencja Celna "K.", która w myśl art. 253 par. 2 kodeksu celnego reprezentowała interesy Spółki "H.".

Zarzut odmowy dopuszczenia pełnomocnika strony w osobie adwokata nie ma znaczenia dla prawidłowości rozstrzygnięcia, w sytuacji gdy strona miała możliwość w odwołaniu i w toku postępowania przed organem drugoinstancyjnym przedstawić, zgodnie z art. 22 Ordynacji podatkowej, wszystkie argumenty uzasadniające jej stanowisko i z prawa tego skorzystała.

Organ odwoławczy może na podstawie art. 229 Ordynacji podatkowej przeprowadzić za żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. W związku z tym wskazane w skardze uchybienia I instancji, gdyby miały miejsce, mogły być usunięte w toku postępowania odwoławczego.

Niezasadny jest również zarzut skargi dotyczący oddalenia wniosku dowodowego z opinii Ośrodka Klasyfikacji Produktu s.c. Jednostki Autorskiej SWW/PKWiU w W.

Wniosek ten miał prowadzić, według strony skarżącej, do ustalenia klasyfikacji taryfowej importowanego towaru.

Podnieść należy, że do ustalenia klasyfikacji taryfowej upoważnione są jedynie organy celne, a więc Dyrektor Urzędu Celnego i Prezes Głównego Urzędu Ceł.

Złożone w niniejszej sprawie opinie mogły zatem dotyczyć cech technologicznych i parametrów jakie posiadał sprowadzony węgiel, natomiast nie zakwalifikowania do określonego kodu. Strony są zgodne co do zasady, że importowany towar był węglem semikoksowym. Powyższe ustalenie wynika z przytoczonych wyżej badań i analiz przeprowadzonych przez powołane ośrodki badawcze.

Opinię Ośrodka Klasyfikacji Produktu s.c. organ odwoławczy rozważył i się do niej ustosunkował.

Jest prawdą, że taryfa celna nie zawierała w dacie importu definicji węgla koksowego. Niemniej, jeśli sprowadzony węgiel nie nadaje się do koksownictwa z uwagi na nadmierną zawartość popiołu, to nie powinien korzystać z tej klasyfikacji w taryfie celnej jaką podał importer.

Jeśli strony się zgadzają, że sprowadzony węgiel był semikoksowym typu 37.1, to nie jest już istotnym zarzut dotyczący zastosowania Polskich Norm przy określeniu przydatności importowanego węgla.

W związku z powyższym należy uznać, że prawidłowy jest pogląd organów celnych, że importowany węgiel nie jest bitumicznym koksowym a jedynie bitumicznym pozostałym, dlatego winien korzystać z kodu PCN 2701 12 90 0.

Węgiel tego rodzaju został objęty decyzją Ministra Gospodarki z dnia 7 stycznia 1999 r. /M.P. nr 13 poz. 14/ kontyngentem celnym. Ponieważ strona skarżąca nie korzysta z tego kontyngentu zasadnie uznano, że sprowadzony węgiel nie może pozostać na terytorium Polski.

Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzekł jak w sentencji.