Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 267/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2005-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Gorzan Sędziowie NSA Janusz Ruszyński /spr./ as.sąd. WSA Maciej Jaśniewicz Protokolant: sekr. sąd. Magdalena Rossa po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi L. i K. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002r 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] r. nr [...], 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżących L. i K. L. kwotę 100 zł /sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania. /-/M.Jaśniewicz /-/ G.Gorzan /-/ J.Ruszyński


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...]. r. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...].r. o odmowie umorzenia odsetek za zwłokę wynoszących na dzień złożenia przez L. i K. L. [...].zł. od zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2002 w kwocie [...].zł.

Ustalono, że Urząd Miejski w K. wypłacił K.L. odszkodowanie za likwidację budynku podatnika wykorzystywanego do celów prowadzenia działalności gospodarczej oraz odszkodowanie za utracone dochody za okres od [...].2002 r. do [...].2003 r. w łącznej kwocie [...].zł.

Ustosunkowując się do argumentów podatników organ odwoławczy stwierdził, że brak informacji w pismach Urzędu Miejskiego w K. w konieczności opodatkowania otrzymanego odszkodowania i zakończenie faktem odprowadzenia podatku nie mogły stanowić wystarczającego argumentu za pozytywnym rozpatrzeniem wniosku.

Według organu odwoławczego prowadząc działalność gospodarczą podatnik winien dołożyć wszelkich starań, by obowiązki wynikające z przepisów prawa były mu znane i należycie wykonywane.

Organ odwoławczy nie negował, że obecna sytuacja finansowa rodziny K.L. jest trudna, z uwagi na fakt zaprzestania z dniem [...]. grudnia 2003 r. prowadzenia działalności gospodarczej przez podatnika, którego jedynym źródłem utrzymania rodziny jest zasiłek dla bezrobotnych w kwocie [...].zł. miesięcznie /k.56/. Po odliczeniu miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem domu i ubezpieczeniami w kwocie ogółem [...].zł /podatek od nieruchomości – [...].zł., energia elektryczna – [...].zł., gaz – [...].zł., zużycie wody – [...].zł., wywóz nieczystości – [...].zł., ogrzewanie domu – [...].zł., telefon – [...].zł., ubezpieczenie domu – [...].zł., ubezpieczenie samochodu – [...].zł /- k. 27 str. 2/ pozostaje dochód w wysokości [...].zł. Jednakże podkreślono, że zgodnie z oświadczeniem o stanie majątkowym podatnika i jego rodziny sporządzonym w dniu [...].2003 r. /k. 26/ L. i K. L. posiadają: dom jednorodzinny o powierzchni [...]. m², współwłasność nieruchomości we wsi K., nieruchomości we wsi B. /zgodnie z pismem z dnia [...]. 2003 r. są to obecnie ziemie niedochodowe, kupione z myślą o zabezpieczeniu w przyszłości dzieci – k. 48/ oraz samochód osobowy [...]./.

Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy nie zgodził się ze stwierdzeniem L. i K. L. zawartym we wniosku z dnia [...].2003 r. /k. 11 str. 2/, że ich sytuacja "...jest naprawdę bardzo ciężka wręcz tragiczna i z dnia na dzień staje się coraz gorsza..." oraz, że zapłata zaległości i odsetek zagraża ich egzystencji, co podnosi K.L. w odwołaniu.

Organ odwoławczy nie uwzględnił również podnoszonego przez podatnika w odwołaniu faktu jego choroby, gdyż poza zwolnieniem lekarskim za czas choroby od [...].2003r. do [...].2003 r. /k. 43/ strona nie przedstawiła żadnego dowodu świadczącego o poniesieniu wydatków na koszty leczenia.

W skardze na powyższą decyzję skarżący wnieśli o jej uchylenie.

Zarzucili m.in., że ustalono posiadany przez nich majątek niezgodnie ze stanem rzeczywistym, co dotyczy ziemi rolniczej, samochodu osobowego, domu oraz to, że nie uwzględniono tego, iż jedynym źródłem dochodu jest zasiłek dla bezrobotnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy zauważyć, że wniosek o umorzenie odsetek od zaległości podatkowej wypłynął do Urzędu Skarbowego w dniu [...].2003 r. Niesporne w sprawie winno być też to, że nie tylko podatnik ale i Urząd Miejski w K. mieli wątpliwości, czy otrzymane przez podatników odszkodowanie podlega opodatkowaniu. Wątpliwość tą miał również Urząd Skarbowy o czym świadczy korespondencja z Urzędem Miasta K.. Podyktowana ona była nieznajomością stanu faktycznego przez organ skarbowy, gdyż nie był on informowany o tym na jakiej podstawie wypłacono skarżącym odszkodowanie.

W tych okolicznościach nie można się dziwić, że skarżący złożyli wniosek o umorzenie odsetek.

Z okoliczności sprawy wynika, że zostali oni postawieni w sytuacji nie do pozazdroszczenia. Władze miejskie naciskały na szybkie zawarcie porozumienia o odszkodowaniu za budynek skarżących, który miał być rozebrany. Drugą stroną porozumienia byli skarżący, którzy nie dysponowali fachowymi doradcami.

Z jednej strony mamy więc do czynienia z organem samorządowym a z drugiej z osobami fizycznymi. Nierówność podmiotów jest oczywista. W takich okolicznościach organ samorządowy zobowiązany jest przez Kodeks postępowania administracyjnego do stosowania zasady pogłębiania zaufania obywateli do swoich działań winien poinformować o skutkach prawnopodatkowych porozumienia o odszkodowaniu. Wszystko wskazuje na to, że pracownicy Urzędu Miejskiego w K. nie poinformowali skarżących o tym ,że wypłacone im odszkodowanie podlega opodatkowaniu. Zaniechanie powyższe uniemożliwiło niewątpliwie skarżącym racjonalne rozliczenie wysokości proponowanego odszkodowania.

Mając na uwadze powyższe nie do przyjęcia jest stanowisko organów skarbowych, że skarżący prowadzący działalność gospodarczą winien z tego tytułu orientować się o skutkach prawnopdoatkowych porozumienia, które zawiera z organem samorządowym.

Opodatkowanie odszkodowania za przekazane budynki nie wiąże się niczym z prowadzoną wówczas przez skarżącego działalnością gospodarczą /blacharstwo samochodowe/.

Nie od rzeczy należy wspomnieć, że znalazłszy się w takiej sytuacji skarżący spłacali należność główną.

Skarżący otrzymali odszkodowanie za likwidację budynku wykorzystywanego na prowadzenie działalności gospodarczej oraz odszkodowanie za utracone dochody za okres od [...].2002 r. do [...].2003 r.

W dacie wydawania decyzji skarżący nie prowadził już działalności gospodarczej. Organ odwoławczy sam ustalił, że po odliczeniu miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem domu i ubezpieczeniami skarżącym pozostaje dochód w wysokości [...].,- zł.

Rodzi się więc pytanie, czy za powyższą kwotę skarżący i ich rodzina mogą się utrzymać?

Uzasadnienie zaskarżonej decyzji wskazuje na to, że zdaniem organu odwoławczego dochód w kwocie [...].,- zł., miesięcznie nie jest jedynym miernikiem poziomu życia skarżących. Mają bowiem własny dom jednorodzinny, są współwłaścicielami nieruchomości w K. /niedochodowej/ i samochód [...].– rocznik [...]..

Od podatnika, który nie z własnej woli znalazł się w opisanej wyżej sytuacji /nie poinformowano go o obowiązku podatkowym związanym z uzyskanym odszkodowaniem/ nie można domagać się tego, by pozbawił się własności nieruchomości zabezpieczającej jego i jego rodziny potrzeby mieszkaniowe.

Posiadanie samochodu osobowego mogłoby wskazywać na to, że sytuacja materialna skarżących nie jest tak trudna, jak to wynika z ustaleń organów skarbowych. Nie przeanalizowano jednak, czy samochód ten jest przez skarżących wykorzystywany, ile /poza ubezpieczeniem/ kosztuje jego utrzymanie. Poczynione w tym zakresie stosownych ustaleń pozwoli na przyjęcie, czy skarżący mogą utrzymywać samochód.

W tym miejscu należy zauważyć, że organy skarbowe przyjęły wartość odsetek, których umorzenia domagają się skarżący na kwotę [...].zł., według stanu na dzień złożenia wniosku.

Przejmując sprawę do ponownego rozpoznania, należy ustalić wartość odsetek za cały okres pozostawania w zwłoce. Ich wysokość może mieć bowiem wypływ na ocenę zasadności wniosku.

Wobec nieuwzględnienia wszystkich okoliczności niezbędnych do zbadania przesłanek z art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej orzeczono na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 li. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.

/-/ M.Jaśniewicz /-/ G.Gorzan /-/ J.Ruszyński

uk