Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 433/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2008-12-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 7, art. 35 , art. 77 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: Art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 3, art. 4, art. 7, art. 11 ust. 2, art. 39 ust. 1 i ust. 2
journal: Dz.U. 2004 nr 64 poz 593
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Teza: Zasiłek celowy na uruchomienie ogrzewania centralnego lub gazowego lub innego w całym domu jednorodzinnym, we własności którego osoba lub rodzina uprawniona ma jedynie udział i która faktycznie korzysta z części tego domu, nie może być uznany za uzasadniony, a nawet w świetle art. 39 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004r., Nr 64, poz. 593 z późn. zm.) winien być uznany za sprzeczny z obowiązującym prawem.

TEZY

Zasiłek celowy na uruchomienie ogrzewania centralnego lub gazowego lub innego w całym domu jednorodzinnym, we własności którego osoba lub rodzina uprawniona ma jedynie udział i która faktycznie korzysta z części tego domu, nie może być uznany za uzasadniony, a nawet w świetle art. 39 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004r., Nr 64, poz. 593 z późn. zm.) winien być uznany za sprzeczny z obowiązującym prawem.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Bożenna Blitek spr. Sędziowie : NSA Grażyna Danielec WSA Halina Jakubiec Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr : [...] w przedmiocie zasiłku celowego s k a r g ę o d d a l a


UZASADNIENIE

W dniu 16 sierpnia 2007r. J. B. złożyła wniosek o udzielenie pomocy finansowej m.in. na prąd. Podczas przeprowadzania aktualizacji wywiadu środowiskowego, który opatrzoną datą 4 września 2007r. ustalono, iż J. B. oczekuje pomocy finansowej m.in. na uruchomienie ogrzewania gazowego centralnego lub innego ogrzewania centralnego np. węglowego i oczekiwanie to potraktowano jako wniosek o zasiłek celowy.

Decyzją z dnia [...] 2007r. nr [...] Prezydent Miasta odmówił przyznania J. B. pomocy finansowej w postaci zasiłku celowego na uruchomienie ogrzewania gazowego centralnego lub innego ogrzewania centralnego w całym domu jednorodzinnym. W oparciu o przeprowadzony wywiad środowiskowy oraz przedłożoną dokumentację ustalono, że J. B. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z synem J., który studiuje prawo na [...] Uniwersytecie [...] i przebywa w domu w okresach przerw w nauce. Ustalono, że wnioskująca jest osobą bezrobotną, zarejestrowaną w Grodzkim Urzędzie Pracy bez prawa do zasiłku, nie pracuje dorywczo i nie posiada własnych źródeł dochodu. Syn J. również nigdzie nie pracuje, nawet dorywczo. J. B. utrzymuje się od kilku lat wyłącznie ze świadczeń z pomocy społecznej. Mieszka w K. w domu jednorodzinnym stanowiącym jej własność w ¼ części, przy czym pozostałymi współwłaścicielami tego domu są jej były mąż i dwaj dorośli synowie. Organ I instancji podniósł, iż zgodnie z art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 z późn. zm.) w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek ten może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw mieszkania. Zasiłek celowy nie jest natomiast przewidziany na pokrywanie remontów kapitalnych mieszkań czy prywatnych budynków - ma charakter pomocy doraźnej ukierunkowanej na konkretny, niezbędny do życia cel. W uzasadnieniu odmowy organ wskazał, że pozostali współwłaściciele nieruchomości również powinni uczestniczyć w kosztach utrzymania domu, w tym napraw i remontów. Nadto organ zaznaczył, iż zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej pomoc społeczna ma na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w danym momencie w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia i możliwości. Tym samym pomoc społeczna nie ma na celu utrzymywania osób, lecz ma charakter wyłącznie subsydiarny i wspomagający wysiłki tych osób, które same powinny podejmować wszelkie, możliwe działania dla poprawy swego bytu. Organ podniósł, iż Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej zaspokoił potrzeby J. B. w zakresie zapewnienia ogrzewania z uwzględnieniem niezbędnych potrzeb jednoosobowego gospodarstwa domowego przez przyznanie na ten cel w październiku 2006r. zasiłku w wysokości 120 zł na zakup grzejnika elektrycznego, przez przyznanie decyzją z dnia [...] 2006r. pomocy w wysokości 800 zł na dofinansowanie remontu instalacji grzewczej oraz zaspokaja stale przez przyznawanie pomocy w formie zasiłków celowych na zakup energii elektrycznej do licznika przedpłatowego. Organ podkreślił, że zgodnie z art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy społecznej powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej, a do takich nie należy zgłoszona przez J. B. potrzeba w postaci przyznania pomocy na uruchomienie ogrzewania gazowego centralnego lub innego ogrzewania centralnego w całym domu jednorodzinnym.

Od powyższej decyzji J. B. wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Decyzji I instancji zarzuciła naruszenie art. 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego (kpa) poprzez częściową dowolność ustalenia stanu faktycznego oraz art. 5 kpa w zw. z art. 11 kpa i art. 107 § 3 kpa poprzez nieprawidłowe uzasadnienie decyzji. W uzasadnieniu odwołania J. B. wyjaśniła, że w dniu 16 sierpnia 2007r. złożyła wniosek o uruchomienie ogrzewania w związku z jego stanem spowodowanym rozmrożeniem instalacji centralnego ogrzewania w styczniu 2006r., a rozmrożenie tej instalacji nastąpiło – jej zdaniem – z powodu nie udzielenia jej wówczas pomocy finansowej przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej. Zdaniem odwołującej się, powoływanie się przez organ I instancji na stan prawny nieruchomości nie ma żadnego związku z faktem pozostawania przez nią bez środków do życia i brakiem możliwości ogrzewania mieszkania wskutek rozmrożenia instalacji wodnych i grzewczych. Ponadto organ pominął informacje zebrane w toku tzw. wywiadu środowiskowego o pozostawaniu przez wszystkich współwłaścicieli tej nieruchomości bez pracy i bez środków do życia. J. B. zarzuciła, że w uzasadnieniu powołano się na przyznaną wcześniej pomoc w tym zakresie w wysokości 800 zł, co rozmija się ze stanem faktycznym, gdyż co prawda decyzją z dnia [...] 2006r. MOPS przyznał zasiłek celowy w kwocie 800 zł przeznaczony na remont instalacji grzewczej, ale jednocześnie – zdaniem odwołującej się - nie ustosunkował się do faktu równoczesnego rozmrożenia instalacji wodnej i kanalizacyjnej. Zarzuciła również, że organ I instancji powołuje się na przyznaną jej pomoc na zakup piecyka elektrycznego w dniu 24 października 2006r., a pomija fakt przedstawione pracownikowi socjalnemu podczas wywiadu środowiskowego (zarówno w dniu 4 września, jak i 26 września 2007r.) przedmiotowego piecyka, który uległ zużyciu i zniszczeniu wobec nadmiernej eksploatacji. Odwołująca się podniosła, iż w treści skarżonej decyzji MOPS w sposób – jej zdaniem - nieuzasadniony powołuje się na inne własne decyzje i decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które dotyczą innych postępowań prowadzonych z innych jej wniosków. J. B. stwierdziła, że całość uzasadnienia włącznie ze wskazanymi okolicznościami nie tylko narusza zasady postępowania administracyjnego wobec całkowitej dowolności ustalenia stanu faktycznego, ale również wyczerpuje znamiona kodeksu karnego w zakresie narażenia jej na utratę zdrowia i życia oraz przymuszania do niekorzystnego rozporządzenia swoim mieniem i realną groźbą zniszczenia mienia.

Decyzją z dnia 25 stycznia 2008r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 8, art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 z póź. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2007r. nr [...]. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podzielił ustalenia dokonane przez organ I instancji i zaznaczył, że w myśl przepisu art. 39 ust 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej osobom, które nie mają żadnych źródeł utrzymania lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza ustawowego dochodu określonego w ustawie o pomocy społecznej, oraz w stosunku do których istnieje jedna z okoliczności wymienionych w art. 7 pkt. 2-15 tej ustawy (np. bezrobocie, ubóstwo) może być przyznany zasiłek celowy z pomocy społecznej w celu zaspokojenia potrzeby bytowej, przy czym ta potrzeba bytowa ma być niezbędna. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zwróciło także uwagę na fakt, że wymieniony przepis art. 39 stanowi, iż zasiłek celowy może być przyznany, a sformułowanie "może być" świadczy o uznaniowym charakterze tego świadczenia. Zaznaczono, że treść wydanej przez organ administracyjny w tym zakresie decyzji wiąże się nie tylko z właściwym ustaleniem stanu faktycznego i jego oceną, ale także z uznaniem przez ten organ celowości konkretnego rozstrzygnięcia. Z powyższego wynika, że oprócz oceny zebranego materiału dowodowego i wyjaśnienia przesłanek dokonanego rozstrzygnięcia organ powinien szczegółowo wskazywać, dlaczego nie zastosował rozwiązania, którego domagała się strona. Kolegium stwierdziło, że organ I instancji dopełnił ciążących na nim obowiązków i właściwie uzasadnił swoje stanowisko. Także zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego J. B. spełnia kryterium dochodowe określone w ustawie o pomocy społecznej i dlatego jest objęta stałą i wszechstronną opieką, jednakże organ ten zwrócił uwagę na stosunkowo młody wiek i dobrą kondycję zdrowotną odwołującej się, co uzasadnia przyjęcie, że posiada duże możliwości poprawy sytuacji we własnym zakresie. Kolegium wyjaśniło, że organy pomocy społecznej są ograniczone finansowo, a zobowiązane są wspierania wielu osób i rodzin. To powoduje, że organy muszą dokonywać wyboru i przyznawać pomoc na zaspokojenie potrzeb najbardziej niezbędnych i osobom najbardziej dotkniętym przez los, czy nieporadnym, a tym samym nie każda prośba o pomoc może zostać spełniona. Zaznaczono, że zaskarżonej decyzji nie można także rozpatrywać w oderwaniu od całości akt postępowania i każdą decyzję przyznającą konkretną pomoc finansową należy oceniać w kontekście innych decyzji skierowanych do J. B., na mocy których otrzymywała wielokrotnie pomoc różnego rodzaju. Organ II instancji podkreślił, że nie można całego ciężaru utrzymania przenieść na ośrodek pomocy społecznej, który to ośrodek - zgodnie z ustawą - ma jedynie wspierać osoby i rodziny korzystające z pomocy w wysiłkach zmierzających do poprawy ich sytuacji życiowej. Organ zwrócił uwagę na to, iż nie można mówić, aby J. B. podejmowała wystarczające wysiłki w celu poprawy swej sytuacji bytowej, skoro będąc w sytuacji braku jakichkolwiek własnych dochodów odmówiła podjęcia zaproponowanej przez organ pracy w supermarkecie. Organ odwoławczy nie zakwestionował tego, że zarówno wykształcenie J. B. jak i jej doświadczenie zawodowe predestynują ją do zajmowania stanowisk związanych z wyższą gratyfikacją, niemniej jednak w sytuacji braku jakichkolwiek dochodów, nawet praca nie spełniająca jej oczekiwań i nie zaspokajająca jej ambicji zawodowych (jaką niewątpliwie była praca oferowana przez organ), stanowiłaby zarówno pomoc materialną w niezbędnym zakresie i mogłaby ułatwić znalezienie zatrudnienia na lepszych warunkach finansowych. Podjęcie przez osobę oczekującą pomocy społecznej tego rodzaju pracy, której przecież nie można uznać za pracę uwłaczającą godności człowieka, wskazywałoby na to, że podejmuje ona trud wyjścia z sytuacji, w jakiej się znalazła. Organ II instancji zwrócił także uwagę na to, że zgodnie z art. 4 omawianej ustawy osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej i z tego względu J. B. powinna podjąć działania zmierzające do poprawy własnej sytuacji życiowej, nie wyłączając podjęcia pracy w rodzaju pracy w supermarkecie. Kolegium stanęło na stanowisku, że także studiujący, pełnoletni syn odwołującej się powinien w miarę możliwości przyczyniać się do poprawy sytuacji materialnej rodziny poprzez znalezienie zatrudnienia, chociażby o charakterze dorywczym.

Z powyższą decyzją nie zgodziła się J. B. wnosząc skargę i domagając się w niej uchylenia zaskarżonej decyzji. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 36 kodeksu postępowania administracyjnego (kpa) w zw. z art. 35 kpa poprzez nie rozpatrzenie sprawy w ustawowym terminie i nie zawiadomienie jej o przyczynach zwłoki; naruszenie art. 10 § 1 kpa w zw. z art. 14 kpa poprzez nie zapewnienie jej czynnego udziału w postępowaniu, a przed wydaniem decyzji umożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, przy czym czynności te winny być załatwiane w formie pisemnej, a odstąpienie od ich pisemnej formy winno być umotywowane i utrwalone w aktach sprawy, a nadto naruszenie art. 6 kpa, który nakazuje działanie na podstawie przepisów prawa.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze Kolegium stwierdziło, że nie zasługują one na uwzględnienie. W ocenie organu sprawa miała charakter skomplikowany, co wiązało się z koniecznością odpowiedniej oceny stanu faktycznego oraz zgromadzonych materiałów. Kolegium stanęło na stanowisku, że niecelowym i kłócącym się z zasadami ekonomiki procesowej byłoby kierowanie do skarżącej zawiadomienia o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy. Wydawanie dodatkowego powiadomienia o nowym terminie załatwienia sprawy wiązałoby się, niezależnie od dodatkowych kosztów postępowania w postaci opłacenia poleconych przesyłek pocztowych, z koniecznością oczekiwania na zwrotne poświadczenia odbioru tego powiadomienia i dopiero wówczas możliwe byłoby wydanie rozstrzygnięcia. W istocie rzeczy wyznaczenie nowego terminu sprawy paradoksalnie prowadziłoby do wydłużenia terminu załatwienia sprawy i to właśnie byłoby sprzeczne z przewidzianą w art. 35 kpa zasadą załatwienia spraw administracyjnych bez nieuzasadnionej zwłoki. Kolegium nie zgodziło się także ze stanowiskiem skarżącej, że nie zapewniło jej czynnego udziału w postępowaniu, czym naruszyło przepis art. 10 kpa, bowiem skarżąca wiedziała o toczącym się postępowaniu, gdyż sama je zainicjowała i wniosła odwołanie od decyzji organu I instancji. Organ odwoławczy podkreślił, iż wydał decyzję na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach przez organ I instancji i nie podejmował żadnych nowych czynności, o których miałoby powiadomić stronę.

Na rozprawie w dniu 4 grudnia 2008r. skarżąca złożyła pismo, w którym zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 5 kpa w zw. art. 11 kpa poprzez nie wyjaśnienie wszystkich faktów istotnych dla okoliczności sprawy oraz art. 77 § 1 kpa poprzez dowolność ustalenia stanu faktycznego oraz art. 107 § 3 kpa poprzez nieprawidłowe uzasadnienie decyzji. Zdaniem skarżącej całość postępowania w niniejszej sprawie to manipulowanie decyzjami mające na celu obejście prawa i nie ma nic wspólnego z postępowaniem opartym na ustaleniu stanu faktycznego i prawnego. Ponadto skarżąca podniosła, że – jej zdaniem - pisma MOPS kierowane do Grodzkiego Urzędu Pracy i ENION S.A. rażąco naruszają ustawę o pomocy społecznej i szereg innych aktów prawnych w aspekcie poufności informacji zbieranych przez MOPS oraz naruszają jej dobra osobiste podkreślając, że nie jest osobą ubezwłasnowolnioną, a nawet składała wnioski o nie występowanie w jej sprawach do różnych instytucji. J. B. podkreśliła, iż Ustawa o pomocy społecznej i Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy jednoznacznie określają kompetencję organów pomocy społecznej zobowiązując je do współpracy w sprawach np. wolnych miejsc pracy, ale nie do współpracy w sprawach indywidualnych stron postępowania.

W trakcie rozprawy w dniu 4 grudnia 2008r. skarżąca podała, że jeżeli chodzi o oferty pracy zgodnie z jej wykształceniem to ofert jest dużo, ale nie są upubliczniane w urzędach pracy. Skarżąca stwierdziła, że mając wiedzę o ofertach pracy zgodnych z jej wykształceniem do żadnej z 443 placówek wymienionych w postanowieniu Prezydenta Miasta nie złożyła wniosku o zatrudnienie, albowiem nie było jej celem ustalenie wolnych miejsc pracy w celu składania wniosku o pracę, ale celem było udowodnienie, że istnieją wolne miejsca pracy w jej zawodzie, które nie są zgłaszane do urzędu pracy, pomimo obowiązku ustawowego pracodawcy. Zdaniem skarżącej obowiązkiem organu jest wyjaśnienie, dlaczego wobec istnienia setek miejsc pracy w jej zawodzie nie jest zatrudniona, a nie proponować jej pracę sprzątaczki. Na rozprawie skarżąca przedłożyła również zaświadczenie o wysokości świadczeń z pomocy społecznej, które otrzymała w latach 2004 - 2006.

Z wywiadów środowiskowych zalegających na k. 789, 689 i 627 akt administracyjnych wynika, że J. B. użytkuje dwa pokoje (w marcu 2007r. użytkowała jeden pokój) w pięciopokojowym domu jednorodzinnym. Z zalegających w tych aktach decyzji organu I instancji (k. 791-793, 796, 824-827) wynika, że w okresie od 14.09.2007r. do 15.10.2007r. organ ten przyznał J. B. kolejne świadczenia pieniężne z różnych tytułów w łącznej kwocie 828,02 zł.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarga J. B. nie zasługuje na uwzględnienie.

Zasady przyznawania świadczeń z pomocy społecznej reguluje ustawa z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004r. Nr 64, poz. 593 z późn. zm.). Zgodnie z jej art. 2 ust. 1:

"Pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości."

Z treści powyższego wynika, iż pomoc społeczna ma za zadanie wspierać osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia ich niezbędnych potrzeb i umożliwienia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka, ale jednocześnie wynika, iż osoby te czy rodziny mają obowiązek same, we własnym zakresie czynić wysiłki w celu przezwyciężenia powstałych trudności życiowych. Wysiłki te powinny być tym większe, im większe są uprawnienia, zasoby i możliwości tych osób czy rodzin. Nie sposób nie zauważyć, że J. B. wykazując w przeszłości zdolności do pełnienia stanowisk kierowniczych i odpowiedzialnych, takich jak dyrektor szkoły i mając wyższe wykształcenie ma o wiele większe możliwości przezwyciężenia trudnej sytuacji, niż każdy inny wnioskujący o przyznanie pomocy społecznej będący w trudnej sytuacji z powodu ograniczeń umysłowych, przewlekłej i uciążliwej choroby, starości, bezdomności czy innej niepełnosprawności poważnie ograniczającej funkcje życiowe. Swoje ogromne możliwości w przezwyciężeniu trudności życiowych skarżąca dobitnie wykazała przedkładając na rozprawie do pisma z dnia 4 grudnia 2008r. załączniki w ilości 20 kart, mające ujawnić wolne miejsca pracy - "istnienie setek miejsc pracy" w jej wyuczonym zawodzie w miejskich jednostkach organizacyjnych z siedzibą w K. Już tylko to powoduje powstanie wątpliwości, czy skarżąca jest uprawniona do korzystania z finansowej pomocy społecznej, a mając na względzie kilkuletni okres utrzymywania się przez skarżącą ze środków pomocy społecznej, czy powinna być objęta dalszą jakąkolwiek pomocą społeczną. Jak wynika z przedłożonego przez skarżącą zaświadczenia z dnia 26 października 2006r., wydanego przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej, skarżąca korzysta z pomocy społecznej od września 2004r. i łączna kwota wypłaconej skarżącej pomocy w okresie od września 2004r. do października 2006r. wyniosła 10.998,70 zł. Wskazane wyżej wątpliwości, co do uprawnienia do dalszego korzystania z pomocy społecznej są uzasadnione tym bardziej, że skarżąca oczekuje od organów pomocy społecznej działań przekraczających ich ustawowy zakres. Oczekuje bowiem wskazania jej etatu psychologa lub wskazania stanowiska kierowniczego podobnego, jaki zajmowała w przeszłości. Świadczą o tym jednoznacznie zachowania skarżącej nie wykazującej zainteresowania np. pracą w supermarkecie i lekceważący wręcz stosunek do pracy fizycznej, takiej "sprzątająca", a także jej wypowiedzi na rozprawie wskazujące wprost, że poczynione przez nią ustalenia o wolnych miejscach pracy w jej zawodzie nie miały na celu złożenia przez nią wniosku o pracę i mimo powzięcia wiadomości o możliwości złożenia przez nią wniosku do 443 placówek, do żadnej wniosku o zatrudnienie nie złożyła.

Wyżej opisane zachowanie skarżącej świadczy także o braku pozytywnej przesłanki do przyznania pomocy społecznej wyrażonej w art. 4 omawianej ustawy, tj. o braku "współdziałania w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej" będącego ustawowym obowiązkiem skarżącej, a nawet o wyczerpaniu negatywnej przesłanki przyznania takiej pomocy wynikającej z art. 11 ust. 2 ustawy: "Brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowe, (...), nieuzasadniona odmowa podjęcia zatrudnienia, innej pracy zarobkowej przez osobę bezrobotną (...) mogą stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia (...)z pomocy społecznej." W tej sytuacji nie można uznać za bezsporne spełnianie przez skarżącą wszystkich kryteriów uprawniających do otrzymania świadczenia z pomocy społecznej i to pomimo faktu, że J. B. jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, bez własnych dochodów i zamieszkuje z dorosłym synem studiującym, który nie pracuje.

Zgodnie z art. 39 ust. 1 i 2 omawianej ustawy o pomocy społecznej:

"Art. 39. 1. W celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy.

2. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu."

Zasiłek celowy jest zgodnie z art. 39 tej ustawy jednym z rodzajów świadczeń z pomocy społecznej i może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. Za niezbędną potrzebę bytową należy uznać koszty zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu, a także inne tego rodzaju wydatki, które mogą zostać pokryte z funduszy pomocy społecznej w całości lub części Z treści tych przepisów wynika, że organy w pierwszej kolejności zobowiązane są do badania, czy starający się o taki zasiłek spełnienia przesłanki do przyznania świadczenia z pomocy społecznej, a następnie mając na względzie sformułowanie "może być przyznany" organ winien rozważyć zarówno zasadność celu, na jaki ma być zasiłek przyznany jak również możliwości finansowe danego ośrodka pomocy społecznej. Należy – zdaniem Sądu – zwrócić uwagę na ugruntowany w orzecznictwie pogląd, iż rozstrzygając w sprawie pomocy społecznej, w tym w sprawie zasiłku celowego - organ kieruje się ogólną zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględnia potrzeby osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej (m. in. wyrok NSA z 19 czerwca 2007r. I OSK 1464/06). Z tego stanowiska wynika, iż osoby ubiegające się o świadczenia z pomocy społecznej muszą liczyć się z tym, że nie tylko otrzymają świadczenie w niższej wysokości od tego, o które wnioskowały, ale że w ogóle nie otrzymają wnioskowanego świadczenia. Wykazana wyżej postawa skarżącej – zdaniem Sądu - już sama w sobie uzasadnia stanowisko organów pomocy społecznej o odmowie przyznania jej zasiłku celowego. Jak bowiem słusznie stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 maja 1999r., sygn. akt II SA/Gd 25/98 (Lex nr 44078): "Okoliczność, że skarżąca korzysta permanentnie z różnych form pomocy, przy jednoczesnym braku z jej strony jakiejkolwiek pomocy w likwidowaniu własnych problemów materialnych, upoważnia organ do odmowy przyznania zasiłku celowego."

Sąd nadto zauważa, że przepis art. 39 ust. 2 omawianej ustawy wskazuje rodzaj celów, na jaki zasiłek celowy może być przyznany i używa w stosunku do remontów i napraw w mieszkaniu określenia "drobne". Można więc uznać za uzasadniony zasiłek celowy na pokrycie całości lub części drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, do jakich nie należy kapitalny remont centralnego ogrzewania. Także – zdaniem Sądu - nie można pominąć użytego w przepisie sformułowania "w mieszkaniu". Jest niewątpliwym, że pojęcie to nie wyklucza drobnych remontów czy napraw w domu jednorodzinnym o ile dotyczą one możliwości koniecznego dla wnioskującego niezbędnego "zamieszkiwania" w tymże domu w sensie możliwości wypełniania w tym "mieszkaniu" przez wnioskującego funkcji życiowych.

Słusznie – zdaniem Sądu – zwrócił uwagę organ odwoławczy, iż skarżąca zamieszkuje w domu jednorodzinnym, którego jest współwłaścicielem, a pozostałymi współwłaścicielami są dorośli synowie i były mąż i koszt utrzymania tego domu, koszt remontów i napraw, jak również osobiste starania o ich pokrycie obciąża także pozostałych współwłaścicieli.

Mając powyższe ustalenia i wywody na względzie, a także wskazane przepisy omawianej ustawy o pomocy społecznej Sąd stwierdza, że nawet w sytuacji, gdyby przyjąć, że J. B. jest osobą uprawnioną do pomocy społecznej, wnioskowany zasiłek celowy na uruchomienie ogrzewania centralnego gazowego lub innego w całym domu jednorodzinnym, we własności którego osoba lub rodzina uprawniona ma jedynie udział i która faktycznie korzysta z części tego domu, nie może być uznany za uzasadniony, a nawet w świetle art. 39 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004r., Nr 64, poz. 593 z późn. zm.) winien być uznany za sprzeczny z obowiązującym prawem, w tym ze wskazaną ustawą o pomocy społecznej.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze Sąd stwierdził, że organ II instancji istotnie uchybił terminowi do rozpatrzenia sprawy określonemu w art. 35 kpa. Odwołanie zostało przekazane Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w dniu 31 października 2007r., natomiast decyzja została wydana 25 stycznia 2008r. Także pozostałe zarzuty zawarte w skardze, a dotyczące uchybień przepisów proceduralnych można uznać za uzasadnione. Jednakże, co należy podkreślić, zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 "c", Sąd stwierdzając – jak w tym przypadku – naruszenie przepisów postępowania uwzględnia skargę na decyzję (lub postanowienie) i uchyla decyzję (lub postanowienie) w całości albo w części, jeżeli jednocześnie stwierdzi, że naruszenie tych przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W świetle przeprowadzonych wyżej ustaleń i wywodów oraz zajętego stanowiska co do merytorycznej treści zaskarżonej decyzji odmawiającej przyznania J. B. przedmiotowego zasiłku celowego – Sąd stwierdza, że naruszenie przepisów postępowania nie tylko nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, ale nie miało żadnego znaczenia na ten wynik.

Mając powyższe na względzie – Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organy obu instancji wydając zaskarżone decyzje nie naruszyły prawa materialnego oraz nie naruszyły prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a przeto Sąd skargi nie uwzględnił i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł - jak w sentencji.