Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 599/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-04-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 602  ceny
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Pietrasz po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [A.] Sp. z o.o. w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 grudnia 2021 r., sygn. akt V SA/Wa 4911/21 oddalającego sprzeciw [A.] w Sulęcinie Sp. z o.o. w S. od decyzji Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] października 2021 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie odmowy zatwierdzenia taryf dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2. zasądza od Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz [A.] Sp. z o.o. w S. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 grudnia 2021 r., sygn. akt V SA/Wa 4911/21 oddalił sprzeciw [A.] Sp. z o.o. z siedzibą w S. od decyzji Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] października 2021 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Poznaniu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z [...] czerwca 2021 r. nr [...] i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2021 r. Dyrektor RZGW odmówił zatwierdzenia taryfy dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków na terenie gminy Sulęcin. Ponadto Dyrektor RZGW nałożył na Spółkę obowiązek ponownej kalkulacji cen i stawek opłat i przedłożenia, w terminie 60 dnia od daty doręczenia decyzji, poprawionego projektu taryfy i uzasadnienia, o których mowa w art. 24b ust. 4 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2020 r., poz. 2028 ze zm., dalej: u.z.z.w.o.).

Od powyższej decyzji Strona wniosła odwołanie do Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, który opisaną na wstępie decyzją uchyli zaskarżoną decyzję do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 §2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735, ze zm.; dalej: "k.p.a.").

Prezes PGW WP odniósł się do najdalej idącego zarzutu odwołania dotyczącego naruszenia art. 24c ust. 2 u.z.z.w.o. w zw. z art. 24f ust. 2 u.z.z.w.o. mającego polegać, według Spółki, na wydaniu zaskarżonej decyzji Dyrektora RZGW w Poznaniu po upływie terminu 45-dniowego, o którym mowa w art. 24c ust. 1 u.z.z.w.o. Według Spółki, w dacie 30 czerwca 2021 r., w jakiej to zaskarżona decyzja została wydana Dyrektor RZGW w Poznaniu pozbawiony był już kompetencji do jej wydania, z uwagi na upływ terminu 45-dniowego wskazanego w art. 24c ust. 1 u.z.z.w.o. zw. z art, 24f ust. 2 u.z.z.w.o. Według Skarżącej wniosek taryfowy w momencie jego złożenia w dniu 22 kwietnia 2021 r. miał charakter kompletny. Od tej daty rozpoczął swój bieg termin 45-dniowy, który zdaniem Spółki to upłynął z dniem 6 czerwca 2021 r., wówczas to Dyrektor RZGW w Poznaniu utracił kompetencję do wydania merytorycznej decyzji w sprawie.

Organ odwoławczy nie zgodził się z powyższą argumentacją. Wskazał, że w prowadzonym postępowaniu, wbrew stanowisku Spółki, zaistniała konieczność odebrania wyjaśnień w związku ze złożonym wnioskiem taryfowym poprzez wezwania do przekazania informacji oraz dokumentów, które skierowane w trybie art. 27b u.z.z.w.o. do Spółki ma wpływ na bieg terminu 45-dniowego, a to powoduje, że w niniejszej sprawie nie doszło do przekroczenia przez Dyrektora RZGW wskazanego wyżej terminu na wydanie decyzji w przedmiocie wniosku taryfowego. Zaskarżona decyzja wydana została z zachowaniem przedmiotowego terminu.

Ponadto zdaniem Prezesa PGW w uzasadnieniu decyzji brak jest jednoznacznych wskazań co do zgodności projektu taryfy i uzasadnienia z regulacją u.z.z.w.o. oraz ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne. Organ II instancji wskazał przy tym, że Dyrektor RZGW nie zawarł w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oceny prawnej przesłanek, które miałyby stanowić o negatywnej ocenie taryfy.

Dalej, w ocenie organu odwoławczego, doszło do naruszenia art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a., jako że uzasadnienie wydanej decyzji w kontekście skomplikowanego charakteru sprawy jest ogólnikowe i pozbawione należytej dokładności, przy czym nie odnosi się w sposób wyczerpujący do całokształtu sprawy. Za uzasadniony uznał także Prezes PGW zarzut naruszenia art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 27c ust. 1 u.z.z.w.o., gdyż na podstawie uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie można ustalić tego w jakim zakresie dokonując oceny, analizy i weryfikacji projektu taryfy i uzasadnienia przedłożonych do zatwierdzenia, Dyrektor RZGW w Poznaniu odniósł się do wskazanych dokumentów, informacji i wyjaśnień złożonych przez Spółkę. Nie sposób również ustalić w jaki sposób Spółka mogłaby bądź powinna wpłynąć na uiszczany przez nią podatek od nieruchomości. Według Prezesa PGW WP Dyrektor RZGW powinien w tym zakresie przeprowadzić stosowne postępowanie dowodowe.

Od powyższej decyzji Strona wniosła sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Jego istota sprowadza się do zanegowania podstaw do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., tj. przesłanek wydania decyzji kasatoryjnej, w oparciu o twierdzenie interpretacyjne odnoszące się do charakteru terminu do wydania decyzji taryfowej, określonego w art. 24c ust. 1 u.z.z.w.o. Zdaniem Spółki wskazany termin ma bowiem charakter materialnoprawny i jako taki nie może ulec wydłużeniu z uwagi na okoliczności wskazane w art. 35 § 5 k.p.a., tj. zwłaszcza z przyczyn niezależnych od organu. Nawet jednak gdyby uznać, że wskazane unormowanie k.p.a. stosuje się do terminu materialnoprawnego, to w ocenie Sprzeciwiającej, żadna z okoliczności wydłużenia terminu przewidzianych w tym przepisie nie wystąpiła w sprawie.

W odpowiedzi na sprzeciw, Prezes PGW wniósł o jego oddalenie podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd I instancji odnosząc się do zarzutu skargi co do charakteru terminu do wydania decyzji taryfowej, określonego w art. 24c ust. 1 u.z.z.w.o. wskazał, że rzecz w tym, że tak sformułowane stanowisko Spółki kontestuje w istocie nie tyle ocenę przez organ odwoławczy przesłanek wydania decyzji kasacyjnej, określonych w art. 138 § 2 k.p.a. i stosowanie tego przepisu na tle poczynionych ustaleń, ile co do zasady możliwość dalszego procedowania w sprawie. Według Spółki jedynym możliwym rozstrzygnięciem jest bowiem umorzenie postępowania w oparciu o art. 105 § 1 w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Jest to więc pogląd odnoszący się do meritum sporu, tzn. jego materialnoprawnej podstawy, skoro zdaniem Strony organ regulacyjny nie był uprawniony do wydania decyzji odmownej w przedmiocie wniosku taryfowego, a sama taryfa podlega "milczącemu" zatwierdzeniu w trybie art. 24f ust. 2 u.z.z.w.

Tymczasem zdaniem Sądu I instancji sprzeciw od decyzji kasatoryjnej jest środkiem zaskarżenia o stricte procesowej formule. Instytucja ta ma charakter formalny i ograniczony, gdyż służy wyłącznie do zbadania prawidłowości zastosowania przez organ odwoławczy ustawowych przesłanek uchylenia decyzji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Wniesienie sprzeciwu powoduje zatem wszczęcie postępowania sądowego o ograniczonym zakresie, obejmującym kontrolę decyzji administracyjnej z uwzględnieniem tylko kryteriów formalnych. Nie jest to w założeniu środek służący kontroli materialnoprawnej podstawy decyzji ani prawidłowości zastosowania przez organ drugiej instancji przepisów prawa procesowego, niezwiązanych z podstawami kasatoryjnymi (vide: A. Kabat, Komentarz do art. 64a Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Lex/el. 2021, pkt 3 oraz powołane tamże uzasadnienie projektu noweli, druk sejm. nr VIII.1186).

Wobec tego ocena materialnoprawnych podstaw rozpatrzenia wniosku taryfowego (prowadzenia postępowania w tym zakresie) wykracza poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego zainicjowanego sprzeciwem wniesionym od decyzji kasacyjnej. W świetle bowiem art. 64e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Innymi słowy, analiza racji podniesionych przez Spółkę na obecnym etapie postępowania byłaby przedwczesna. Stanowisko w tym przedmiocie mogłoby zostać wyrażone w ewentualnej skardze na decyzję kończącą ad rem przedmiotowe postępowanie w sprawie zatwierdzenia taryfy.

W tym stanie rzeczy Sąd nie mógł uwzględnić sprzeciwu ze wskazanych w nim powodów. Jedynie na marginesie wskazał, że zapatrywanie strony pozostaje w opozycji do wykładni prezentowanej w orzecznictwie sądów administracyjnych, gdzie wskazuje się, że "rozpoczęcie biegu 45-dniowego terminu, o którym mowa w art. 24c ust. 1 ww. ustawy, następuje po uzupełnieniu przez wnioskodawcę brakujących dokumentów" (por. wyrok NSA z 16 kwietnia 2021 r. sygn. akt I GSK 514/20; orzeczenia.nsa.gov.pl).

Odnosząc się natomiast – na zasadzie art. 64e w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. – do oceny zaskarżonej decyzji kasacyjnej pod kątem przesłanek art. 138 § 2 k.p.a., Sąd orzekający nie dostrzegł w tym względzie uchybień uzasadniających wyeliminowanie spornego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. W ocenie Sądu decyzja Dyrektora Regionalnego wydana została z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i § 2, art. 80 oraz art. 107 § 1 i § 3 k.p.a.

Skargę kasacyjną wniósł [A.] Sp. z o.o. z siedzibą w S.

1. Na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: p.p.s.a.) Spółka zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

a) art. 24c ust. 1 i ust. 2 u.z.z.w. w zw. z art. 145 §1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. - poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na niezbadaniu, czy organ I instancji wydał decyzję po upływie terminu 45-dniowego, o którym mowa w art. 24c ust. 1 u.z.z.w., podczas gdy organ I instancji w dniu wydania przedmiotowej decyzji nie miał już kompetencji do wydania decyzji administracyjnej w sprawie z uwagi na upływ terminu materialnoprawnego, a zatem wydał decyzję bez podstawy prawnej - w momencie, gdy postępowanie było bezprzedmiotowe w wyniku czego doszło do naruszenia art. 64e p.p.s.a. i art. 138 §2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735, z późn. zm.; dalej jako "k.p.a."),

- co poskutkowało całkowitym pominięciem w sprawie, że decyzja organu I instancji nie została wydana w ustawowym terminie i zaszły przesłanki do umorzenia postępowania, a zatem brak było podstaw do wydania decyzji kasatoryjnej i w konsekwencji - wydaniem zaskarżonego wyroku;

2. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 151a §2 w zw. z art. 64e p.p.s.a. w zw. z art. 138 §2 k.p.a. w zw. z art. 145 §1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. - poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w kontekście przepisu prawa materialnego mającego zastosowanie w sprawie, poprzez pominięcie zbadania czy w toku postępowania został przez organ II instancji naruszony przepis prawa materialnego art. 24c ust. 1 u.z.z.w.o., podczas gdy bez zbadania tej okoliczności nie jest możliwe ani określenie wymaganego zakresu postępowania wyjaśniającego, ani w konsekwencji dokonanie oceny prawidłowości zastosowania przez organ II instancji art. 138 §2 k.p.a. przy wydawaniu decyzji kasatoryjnej, w związku z przyjęciem przez organ II instancji, że decyzja organu I instancji została wydana przed upływem terminu na wydanie decyzji, o której mowa w art. 24c ust. 2 lub 3 u.z.z.w.o.,

- co poskutkowało uchyleniem się przez Sąd I instancji od prawidłowej kontroli zaskarżonej decyzji kasatoryjnej i wydaniem zaskarżonego wyroku w sposób wadliwy;

b) art. 151a §2 w zw. z art. 64e p.p.s.a. w zw. z art. 138 §2 k.p.a. w zw. z art. 145 §1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. - poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że decyzja organu II instancji jest zgodna z prawem, podczas gdy prawidłowe ustalenie okoliczności sprawy prowadzi do wniosku, że organ II instancji posiadał informacje wystarczające do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy poprzez uchylenie decyzji organu I instancji i rozstrzygnięcie sprawy co do istoty zgodnie z żądaniem Skarżącej kasacyjnie, a okoliczności kluczowe dla sprawy, a w szczególności upływ terminu, o którym mowa w art. 24c ust. 1 u.z.z.w.o., nawet z uwzględnieniem przy jego obliczaniu art. 35 §5 k.p.a., zostały wyczerpująco i kompleksowo ustalone oraz wyjaśnione wtoku postępowania przed organem I instancji, - co poskutkowało nieuchyleniem przez Sąd I instancji decyzji kasatoryjnej zgodnie z żądaniem Spółki pomimo braku zaistnienia przesłanek do wydania decyzji kasatoryjnej w oparciu o art. 138 §2 k.p.a.;

c) art. 141 §4 p.p.s.a. - poprzez wadliwe sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego Wyroku polegające na niezawarciu wszystkich podstaw prawnych rozstrzygnięcia ani ich wyjaśnienia, w szczególności na braku wyczerpującego odniesienia się do upływu terminu na wydanie przez organ I instancji decyzji, o której mowa w art. 24c ust. 2 lub 3 u.z.z.w.o. w zakresie, w jakim skutkowały one wydaniem decyzji kasatoryjnej w oparciu o art. 138 §2 k.p.a. c.

Argumentację na poparcie powyższych zarzutów zawarto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

Mając na uwadze powyższe zarzuty Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie sprawy co do istoty poprzez uwzględnienie sprzeciwu i uchylenie decyzji organu II instancji z uwagi na brak podstaw do wydania decyzji uchylającej decyzję organu I instancji i przekazującej sprawę do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie zwrotu niezbędnych kosztów postępowania w obu instancjach, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Na podstawie art. 179a p.p.s.a. wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz orzeczenie o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego oraz ponownym rozpoznaniu sprawy przez Sąd I instancji z uwagi na to, iż podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 182 § 2a p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną od wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego oddalającego sprzeciw od decyzji na posiedzeniu niejawnym. Z art. 182 § 3 wynika, że w takim przypadku Naczelny Sąd Administracyjny orzeka w składzie jednego sędziego.

Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć wyłącznie na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) lub na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., a zatem w zakresie wyznaczonym w podstawach kasacyjnych przez stronę wnoszącą omawiany środek odwoławczy, z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 p.p.s.a., a które w niniejszej sprawie nie występują. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę wnoszącą skargę kasacyjną naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Przechodząc do oceny podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że ich istota sprowadza się do zanegowania przez skarżącą Spółkę podstaw do zastosowania przez organ II instancji art. 138 § 2 k.p.a., tj. przesłanek wydania decyzji kasatoryjnej, w oparciu o twierdzenie interpretacyjne odnoszące się do charakteru terminu do wydania decyzji taryfowej, określonego w art. 24c ust. 1 u.z.z.w. W ocenie Spółki, Sąd I instancji całkowicie pominął, że decyzja organu I instancji nie została wydana w ustawowym terminie i zaszły przesłanki do umorzenia postępowania, a zatem brak było podstaw do wydania decyzji kasatoryjnej i w konsekwencji – wydaniem zaskarżonego wyroku. Zdaniem Sądu I instancji, rozpoznając sprzeciw od decyzji Sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Analiza racji podniesionych przez Spółkę na obecnym etapie postępowania byłaby przedwczesna.

Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.

Jako uzasadniony należało ocenić przede wszystkim zarzut naruszenia art. 64e p.p.s.a. Sąd I instancji dokonał nieprawidłowej wykładni tego przepisu, który stanowi, że rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Nie jest zatem zasadna teza postawiona przez Sąd I instancji, że zakres kontroli postępowania administracyjnego jest ograniczony do badania przesłanek wynikających z art. 138 § 2 k.p.a. Takie stanowisko nie znajduje potwierdzenia w treści art. 64e p.p.s.a. Przepis ten zobowiązuje bowiem sąd do zbadania "istnienia przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2" k.p.a.

Warto zwrócić uwagę, że ustawodawca nie ogranicza oceny sądu w postępowaniu zainicjowanym sprzeciwem tylko do przesłanek wymienionych w art. 138 § 2 k.p.a. (czyli do weryfikacji, czy organ wyższego stopnia prawidłowo ustalił, że kontrolowana decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania i jednocześnie konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie). Analizowane brzmienie przepisu wskazuje zaś, że sąd ma ocenić istnienie wszystkich przesłanek "do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a.". Oznacza to, że sąd ma prawo ocenić nie tylko przesłanki wskazane w art. 138 § 2 k.p.a., ale również i inne odnoszące się w danej sytuacji do wydania decyzji kasacyjnej. Skoro zatem ustawodawca w art. 64e p.p.s.a. wskazuje, że sąd bada przesłanki do wydania decyzji z art. 138 § 2 k.p.a., to kontrola sądu nie może ograniczyć się do przesłanek z art. 138 § 2 k.p.a., ale powinna dotyczyć wszelkich okoliczności związanych z wydaniem takiej decyzji (w tym kontroli przepisów prawa materialnego w danej sprawie).

Podkreślenia również wymaga, że ocena przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., nie może odbywać się w oderwaniu od postanowień całego art. 138 k.p.a., regulującego zamknięty katalog decyzji organu odwoławczego. Przykładowo należy zwrócić uwagę, że w przypadku, w którym decyzja organu pierwszej instancji dotknięta jest wadą nieważności polegającą na wydaniu decyzji bez podstawy prawnej lub naruszeniu przepisów o właściwości, naruszeniu reguły res iudicata czy też wydaniu decyzji wobec osoby niebędącej stroną w sprawie, organ odwoławczy powinien uchylić taką decyzję i umorzyć postępowanie pierwszej instancji, czyli wydać decyzję na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. [por. B. Adamiak, w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, 2016, s. 623; K. Glibowski, w: R. Hauser, M. Wierzbowski (red.). Kodeks postępowania administracyjnego, 2017, s. 939].

Można zatem zająć stanowisko, że wynikające z art. 64e p.p.s.a. zawężenie granic rozpoznania przez sąd środka zaskarżenia, jakim jest sprzeciw, nie zostało przez ustawodawcę zakreślone wyłącznie postanowieniami art, 138 § 2 k.p.a. W pojęciu "przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a." mieszczą się zarówno przesłanki pozytywne, jak też negatywnie, mające bezpośredni wpływ na możliwość wydania takiej decyzji.

Zaprezentowany pogląd został przyjęty również przez Naczelny Sąd Administracyjny, który w jednym ze swoich orzeczeń wyraźnie stwierdził, że "sąd administracyjny, rozpoznając sprzeciw wniesiony na podstawie art. 64e p.p.s.a., skoro ma za zadanie rozważyć, czy organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a., musi również ustalić, czy w sprawie nie zachodziły przesłanki do wydania na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Taka sytuacja wystąpi, gdy decyzja organu I instancji dotknięta jest wadą nieważności w związku z jej wydaniem bez podstawy prawnej, z naruszeniem res iudicata lub z powodu jej skierowania do osoby niebędącej stroną postępowania" (wyr. NSA z 22.1.2020 r., sygn. akt I GSK 2234/19, Legalis).

Zatem takie sformułowanie przepisu art. 64e p.p.s.a. oznacza, że sąd winien ocenić nie tylko przesłanki określone w art. 138 § 2 k.p.a., lecz również wszystkie inne, które warunkują prawidłowość wydania decyzji kasacyjnej. Niewątpliwie do takich przesłanek należeć będzie kwestia zbadania ewentualnego upływu terminu do wydania decyzji taryfowej, określonego w art. 24c ust. 1 u.z.z.w.o. Sąd administracyjny, rozpoznając sprzeciw wniesiony na podstawie art. 64a p.p.s.a., skoro ma za zadanie rozważyć, czy organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a., musi również ustalić czy w sprawie nie zachodziły przesłanki do wydania decyzji na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.

Uchylając się od kontroli, czy organ prawidłowo odniósł się do kwestii zbadania terminu do wydania decyzji taryfowej, określonego w art. 24c ust. 1 u.z.z.w.o., Sąd I instancji naruszył art. 64e p.p.s.a., poprzez jego błędną wykładnię, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Postawiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia tego przepisu jest zatem uzasadniony.

Sąd I instancji powinien wnikliwie przeanalizować, czy w oparciu o materiał zgromadzony w sprawie organ odwoławczy, właściwe rozważył kwestię przedawnienia. Należy w oparciu o przesłanki z art. 138 § 2 k.p.a. wskazać czy decyzja organu odwoławczego jest zgodna z prawem i w konsekwencji czy organ rozpatrując odwołanie strony skarżącej – zamiast wydać decyzję kasatoryjną - mógł wydać decyzję reformatoryjną, w sytuacji gdy ustalone w sprawie okoliczności byłyby wystarczające do merytorycznego rozstrzygnięcia.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał jednocześnie za przedwczesne pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej. Wymagane jest bowiem, żeby w pierwszej kolejności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odniósł się do stawianych w sprzeciwie zarzutów dotyczących zbadania czy decyzja taryfowa została wydana w terminie, określonym w art. 24c ust. 1 u.z.z.w. Dopiero gdy Sąd I instancji zajmie stanowisko w tej kwestii, może ono zostać poddane kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 182 § 2a i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 września 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265 ze zm.).