Postanowienie NSA, sygn. akt II FZ 1175/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-09-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 2 pkt 2, art. 255
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Tomasz Zborzyński po rozpoznaniu w dniu 10 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P. sp. z o.o. w Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 maja 2014 r. sygn. akt III SA/Wa 3090/13 w przedmiocie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi P. sp. z o.o. w Z. na postanowienie Ministra Finansów z dnia 26 września 2013 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną postanawia oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

We wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi P. sp. z o.o. w Z. na postanowienie Ministra Finansów z dnia 26 września 2013 r. w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną, skarżąca spółka podała, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej i nie ma środków na opłacenie wpisu sądowego. W wyniku działań Urzędu Skarbowego w K. skarżącej zablokowano wszystkie konta bankowe, uniemożliwiając pozyskanie i dysponowanie środkami finansowymi.

Zarządzeniem z dnia 12 marca 2014 r. referendarz sądowy pozostawił wniosek skarżącej bez rozpoznania.

Pismem z dnia 4 kwietnia 2014 r. skarżąca wniosła sprzeciw od powyższego zarządzenia. W formularzu PPF, wskazała, że wszystkie środki ruchome i nieruchomości zostały zajęte przez komorników. Wpisy hipoteczne uniemożliwiają ich sprzedaż. Trwa ich licytacja. Podniosła, iż naruszające prawo działanie organów skarbowych uniemożliwiło skarżącej odzyskanie należnego do stycznia 2004 r. zwrotu podatku VAT, które doprowadziło do znacznych strat finansowych i konieczności zwolnienia kilkudziesięciu pracowników. Skarżąca podniosła, że nie opłaca rachunków, gdyż bank zawiesił ich funkcjonowanie. Skarżąca nie posiada ponadto udziałów w innych podmiotach. Wskazała także, iż w lutym 2006 r. zorganizowana grupa przestępcza, składająca się z 5 funkcjonariuszy CBŚ, z naruszeniem prawa ukradła skarżącej 9 kartonów segregatorów z dokumentami i od tego czasu skarżąca nie jest w stanie wskazać szczegółowej informacji o należnościach i zobowiązaniach.

Pismem z dnia 14 kwietnia 2014 r. skarżąca została wezwana do nadesłania w terminie 7 dni dodatkowych informacji dotyczących stanu majątkowego oraz dochodów.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca w piśmie z dnia 2 maja 2014 r. wskazała, że żądane przez Sąd dokumenty nie będą stanowiły informacji o możliwości zapłaty żądanej kwoty. W ocenie Skarżącej jest to fikcja, która ma uzasadnić odmowę zwolnienia aby ochronić naruszający prawo organ administracyjny. W związku z powyższym skarżąca, oświadczyła, że nie nadeśle żądanych dokumentów.

Postanowieniem z dnia 21 maja 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, wskazując, że skarżąca nie potwierdziła złożonych oświadczeń żadnymi dokumentami, które uprawdopodabniałyby jej ciężką sytuację majątkową. Mimo wezwania, nie nadesłała zeznań podatkowych, bilansu oraz rachunku zysków i strat. Same oświadczenia skarżącej, na temat jej sytuacji majątkowej nie stanowią wystarczającej podstawy do oceny jej stanu finansowego i możliwości płatniczych. Skarżąca nie podjęła żadnych działań, aby wykazać swoją sytuację materialną. Nie wykazała też, że choćby podjęła próbę uzyskania żądanych przez sąd dokumentów.

Powyższe postanowienie spółka zaskarżył zażaleniem.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z jednolitą linią orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego (np. postanowienie z dnia 4 stycznia 2011 roku w sprawie o sygn. akt II FZ 681/10) z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. wynika, iż ciężar dowodu spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z art. 252 §1 P.p.s.a, wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Warunkiem przyznania omawianego uprawnienia procesowego jest przedstawienie przez wnioskodawcę w sposób nie budzący wątpliwości swej sytuacji majątkowej, na podstawie której Sąd będzie mógł dokonać oceny zaistnienia w konkretnej sprawie przesłanek przyznania prawa pomocy. W sytuacji gdy oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, Sąd ma możliwość wezwania strony do złożenia w zakreślonym terminie, dodatkowego oświadczenie lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego i dochodów (por. art. 255 P.p.s.a.).

Odnosząc powyższe rozważania od okoliczności rozpoznawanej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Przyznanie wnioskowanego uprawnienia procesowego mogło nastąpić jedynie na podstawie klarownie przedstawionego przez stronę stanu faktycznego sprawy wpadkowej. Nieudzielanie przez skarżącą spółkę wskazanych w wezwaniu informacji, uniemożliwiało Sądowi pierwszej instancji przeprowadzenie rzetelnej analizy sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych wnioskodawcy. Skarżąca, uchylając się od przedstawienia precyzyjnych informacji w omawianym zakresie, w istocie uniemożliwiła Sądowi poczynienie niezbędnych ustaleń faktycznych w sprawie. Nie sposób przyjąć, że Sąd, będący w postępowaniu w przedmiocie prawa pomocy, dysponentem środków publicznych, będzie decydował o sfinansowaniu udziału skarżącej spółki w postępowaniu sądowoadministracyjnym, opierając się na nieprecyzyjnych i fragmentarycznych danych przedstawionych przez wnioskodawcę. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest formą jej finansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się jedynie do przypadków, w których strona nie posiada rzeczywiście środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym i wykaże to w sposób przekonywający.

Reasumując, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że to na spółce spoczywał obowiązek udowodnienia, że jej sytuacja majątkowa uzasadnia przyznanie uprawnienia procesowego we wnioskowanym zakresie. W rozpoznawanej sprawie, strona powyższego obowiązku nie dopełniła, co daje podstawę do oceny rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji jako zgodnego z prawem.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a.