Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1313/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-11-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Żurawska - Matusiak Sędziowie : Asesor WSA Ewa Marcinkowska Asesor WSA Agnieszka Łąpieś–Rosińska (spr.) Protokolant: Łukasz Poprawski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2005 r. sprawy ze skargi O. spółki z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] marca 2005r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji znaku towarowego ZETOM oddala skargę


UZASADNIENIE

Z akt administracyjnych wynika, iż w dniu [...] czerwca 2003r. do Urzędu Patentowego RP( data nadania [...] maj 2003r.) wpłynął wniosek Z. z K. o unieważnienie znaku towarowego słownego ZETOM, [...], zarejestrowanego na rzecz O. Sp. z o.o. z W.

a przeznaczonego do oznaczania usług w klasach 35, 41 i 42. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że rejestracja spornego znaku powoduje ograniczenia możliwości swobodnego używania i ochrony oznaczeń podobnych zawierających słowo zetom jako znaków towarowych i jako nazwy firmy przez wnioskodawcę. Sytuacja ta prowadzi do powstania konfuzji

u przeciętnego odbiorcy i pozostaje w kolizji ze znakami -słownym ZETOM KATOWICE [...] i słowno-graficznym ZETOM KATOWICE [...], do których uprawniony jest wnioskodawca. Znak sporny jest znakiem słownym, a wnioskodawca uważa, że posiada co najmniej takie samo prawo do używania w swojej działalności takiego oznaczenia. Podkreślił, że ZETOM jako oznaczenie funkcjonuje w obrocie od roku 1966 i jest to skrót od nazwy Z. i od tego czasu jest nieprzerwanie znakiem firmowym wnioskodawcy. Wskazał na podobieństwo i powiązanie rodzajowe usług objętych ochroną prawa

z rejestracji znaków towarowych przedsiębiorstwa [...] - wnioskodawcy oraz przedsiębiorstwa [...] - uprawnionego ze spornej rejestracji. Taka sytuacja zdaniem wnioskodawcy godzi w uzasadniony interes wnioskodawcy prowadząc do szeregu pomyłek wśród odbiorców.

Na rozprawie w dniu 20 października 2004 roku pełnomocnik wnioskodawcy wyjaśnił, że podstawą prawną jego wniosku jest artykuł

8 pkt. 1 ustawy o znakach towarowych uzasadniając to tym, że zgłoszenie znaku ZETOM zostało dokonane w złej wierze, a więc rejestracja tego znaku jest niedopuszczalna jako sprzeczna z zasadami współżycia społecznego. Uzasadnienie tego zarzutu wnioskodawca upatruje w fakcie zgłoszenia spornego znaku w czasie rozmów pomiędzy wnioskodawcą a uprawnionym, które miały na celu ustalenie jakimi znakami będą się posługiwać oba podmioty. Ponadto powołał art. 8 pkt. 2 uzt, wykluczający możliwość rejestracji znaków, które naruszają prawa majątkowe i osobiste osób trzecich. Zdaniem wnioskodawcy sporna rejestracja narusza jego prawo do firmy. Podniósł również, że sporna rejestracja narusza przepis art. 9 ust. 1 pkt. 1 uzt z uwagi na istniejące podobieństwo pomiędzy znakami, do których uprawniony jest wnioskodawca ZETOM KATOWICE [...] oraz [...] a znakiem spornym ZETOM [...]. Wnioskodawca wyjaśnił, że rejestracja spornego znaku ZETOM [...] wprowadza w błąd potencjalnych odbiorców towarów, zaś uprawniony ze spornej rejestracji uzyskał już wcześniej prawo z rejestracji znaku słowno-graficznego ZETOM z wyróżnikiem Q. natomiast zarejestrowane znaki na rzecz wnioskodawcy posiadają wyróżnik KATOWICE. A zatem zgłoszenie znaku spornego ZETOM [...] pozbawionego jakiegokolwiek wyróżnika stwarza niekorzystną sytuację dla wnioskodawcy tym bardziej, że uprawniony ze spornej rejestracji dokonał kolejnych zgłoszeń, między innymi znaku słownego ZETOM POLSKA. Interes prawny wnioskodawca wywiódł z faktu ochrony prawa do firmy

i uprawnienia do wykonywania praw wyłącznych wynikających

z zarejestrowanych wcześniej znaków towarowych [...] i [...].

Swoje stanowisko przedstawił uprawniony ze spornej rejestracji wnosząc

o oddalenie wniosku. W stanowisku tym, przedstawił również związek pomiędzy stronami postępowania poczynając od 1976 roku, a także zmiany

i przekształcenia mające wówczas miejsce (akta karta 35, 36 i 37). Swoje prawo do znaku towarowego ZETOM uprawniony wywodzi z faktu następstwa prawnego po zlikwidowanym w 1991 roku przedsiębiorstwie państwowym,

co zdaniem uprawnionego dowodzi o uzyskaniu spornego prawa zgodnie

z obowiązującymi przepisami. Nadto uprawniony powołał się na uzyskane

z wcześniejszym pierwszeństwem prawo z rejestracji znaku Q ZETOM [...], w którym słowo ZETOM jest elementem dominującym. Podkreślił także, że ze względu na specjalistyczny rodzaj usług jakie objęte są prawami z rejestracji uprawnionego jak i wnioskodawcy, właściwe stosowanie znaków wykluczy możliwość pomyłek wśród profesjonalnych odbiorców.

W związku z wezwaniem Urzędu wnioskodawca pismem z dnia

[...] grudnia 2004 roku doprecyzował swoje stanowisko i jako podstawę prawną swojego wniosku wskazał przepisy art. 7 ust. 1 i 2, art. 8 pkt. 1 i 2, art. 9 ust. 1 pkt. 1 ustawy o znakach towarowych. Zaś interes prawny wnioskodawca wywodzi z faktu, iż zarejestrowany na rzecz uprawnionego sporny znak towarowy słowny ZETOM [...] "może ograniczyć wnioskodawcy możliwość używania członu ZETOM w nazwie swojego przedsiębiorstwa

i wprowadzić w błąd przedsiębiorców co do pochodzenia oferowanych towarów i usług". Wnioskodawca podniósł, że w dacie zgłoszenia znaku ZETOM nie posiadał on konkretnej zdolności odróżniającej, ponieważ znak ten od wielu lat jest i był używany przez [...] i [...] przedsiębiorstwa. O. Sp. z o.o. używał go z wyróżnikiem Q, natomiast Z. z K. posługiwały się wyróżnikiem KATOWICE. Zarzucając uprawnionemu działanie w złej wierze przy zgłoszeniu spornego znaku wskazał na świadomość zgłaszającego o sytuacji prawnej obu podmiotów, o udzielonych na ich rzecz prawach wyłącznych, akcentując, że celem zgłoszenia znaku ZETOM było zawłaszczenie nazwy ZETOM.

Na przeprowadzonej w dniu 11 marca 2005 roku kolejnej rozprawie pełnomocnik wnioskodawcy podtrzymał swoje żądanie unieważnienia prawa

z rejestracji znaku towarowego ZETOM. Również uprawniony ze spornej rejestracji jeszcze raz przedstawił swoje stanowisko, wnioskując o oddalenie wniosku. W stanowisku tym wskazał na istniejące błędy formalne we wniosku z dnia [...].06.2003 r. dotyczące braku na wniosku daty, braku wykazania interesu prawnego, braku wykazania złej wiary oraz nie wskazaniu podstaw prawnych wniosku oraz odniósł się do stwierdzeń wnioskodawcy zawartych w pismach z grudnia 2004 roku.

Na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego Urząd Patentowy RP decyzją z dnia [...] marca 2005r. działając na podstawie art. 7

i art. 8 pkt. 1 i 2 oraz art. 9 ust. 1 pkt l ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r

o znakach towarowych (Dz. U. Nr 5, poz. 17 z późn. zm.) w związku z art. 315 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 roku Prawo własności przemysłowej (tekst jedn. Dz. U. z 2003r., nr 119, poz. 1117 z późn. zm.) oraz art. 98 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p. unieważnił prawo z rejestracji znaku towarowego ZETOM [...].

W uzasadnieniu Urząd Patentowy RP wskazał, iż w świetle art. 164 ustawy Prawo własności przemysłowej z wnioskiem o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy może wystąpić każdy kto ma w tym interes prawny. Zdaniem organu w rozpatrywanej sprawie, wnioskodawca wykazał swój interes prawny w żądaniu unieważnienia prawa ze spornego znaku towarowego ZETOM [...], albowiem powołał się na używanie

w swojej nazwie tożsamego oznaczenia jak również na przysługujące mu prawa wyłączne wynikające z zarejestrowanych z wcześniejszym pierwszeństwem znaków towarowych ZETOM KATOWICE [...] oraz [...]. Nazwa firmy podlega ochronie w świetle art. 23 i 24 w związku z art. 43 kodeksu cywilnego, a zatem te przepisy prawa materialnego uzasadniają interes prawny wnioskodawcy. Nadto nabyte przez wnioskodawcę prawa ochronne na znaki towarowe z elementem ZETOM -tożsamym ze spornym znakiem również uzasadniają interes prawny wnioskodawcy.

Wniosek o unieważnienia prawa z rejestracji spornego znaku towarowego ZETOM został złożony już pod rządami ustawy Prawo własności przemysłowej, bowiem w dniu [...] czerwca 2003 roku, a ustawa ta obowiązuje od dnia 22 sierpnia 2001 roku. W przepisach tej ustawy - Prawo własności przemysłowej - instytucja unieważnienia prawa ochronnego została nieco odmiennie uregulowana. W świetle art. 165 ust. 1 pkt. 1 pwp nie można unieważnić prawa ochronnego z powodu kolizji z wcześniejszym znakiem bądź

z powodu naruszenia praw osobistych lub majątkowych, jeżeli przez okres kolejnych pięciu lat używania zarejestrowanego znaku - znaku spornego wnioskodawca jako uprawniony z rejestracji wcześniejszych znaków będąc świadomym jego używania nie sprzeciwiał się temu. Przy czym w myśl ust. 2 art. 165 przepis ust. 1 nie ma zastosowania jeżeli uprawniony uzyskał prawo, działając w złej wierze. Ponieważ domniemywa się istnienie dobrej wiary przy zgłoszeniu znaku towarowego, dlatego też podnosząc zarzut złej wiary należy go udowodnić. W doktrynie przyjęto, że "w złej wierze jest ten, kto powołując się na pewne prawo lub stosunek prawny wie, że owo prawo lub stosunek prawny nie istnieje, albo też wprawdzie togo nie wie, ale braku jego wiedzy nie można w danych okolicznościach uznać za usprawiedliwiony" (wyrok NSA w Warszawie z dnia 05.04.2002r., sygn. akt II SA 3856/01). Zdaniem organu podniesiony przez wnioskodawcę zarzut rejestracji spornego znaku towarowego ZETOM w warunkach istnienia złej wiary znajduje jak najbardziej uzasadnienie w materiale dowodowym sprawy, a więc wystąpienie z wnioskiem o unieważnienie spornego prawa nie doznaje ograniczeń czasowych w myśl przywołanego art. 165 ust. 2 p.w.p. Z akt sprawy wynika, iż oznaczenie ZETOM funkcjonuje od stycznia 1971 roku jako nazwa przedsiębiorstwa państwowego Z. z siedzibą w K., mającego swe oddziały terenowe, w tym utworzony w 1971 roku Oddział w W.. W wyniku kolejnych zmian organizacyjnych wyłonione zostało w 1976 roku P. w W., którego następcą prawnym jest uprawniony ze spornej rejestracji O. Sp. z o.o. Natomiast wnioskodawca - również wywodzący się z utworzonego [...].01.1967r., P. w K. po różnorodnych zmianach strukturalnych obecnie jest przedsiębiorstwem państwowym o nazwie Z. z siedzibą w K.. Podmiot ten jest również uprawniony z rejestracji znaku towarowego słownego ZETOM KATOWICE [...] oraz znaku słowno-graficznego ZETOM KATOWICE [...] (z pierwszeństwem z dn. [...].10.1991r. dla obu znaków), a przedsiębiorstwo [...] jest uprawnione z rejestracji znaku słowno-graficznego

Q ZETOM [...], (z pierwszeństwem od dnia. [...].10.1991r.). Zatem

w zaistniałej sytuacji, skoro obydwa podmioty mają zarejestrowane znaki ZETOM z wyróżnikami, to rejestracja słownego znaku ZETOM na rzecz jednego z tych podmiotów w świetle art. 7 uzt nie pozwala na identyfikację źródła pochodzenia tak oznaczanych usług, bowiem uczestnicy obrotu gospodarczego nie mogliby bez dodatkowego wyróżnika prawidłowo zlokalizować producenta tak oznaczanych usług.

Urząd uznał jednocześnie iż , ta jedna podstawa prawna stanowi wystarczającą przesłankę do unieważnienia spornego prawa na znak towarowy, to jednak w okolicznościach tej sprawy nie sposób nie zauważyć, iż zgłoszenie spornego znaku nastąpiło z naruszeniem zasad współżycia społecznego, o których mowa w art.8 pkt. 1 uzt to jest w warunkach istnienia złej wiary. Oznaczenie to funkcjonowało w okresie od [...].01.1967r., a obie strony wywodzą się z tego samego źródła. Uprawniona ze spornej rejestracji jako dokładnie zorientowana w sytuacji prawnej obydwu przedsiębiorstw działała w złej wierze zgłaszając znak towarowy ZETOM, chcąc w ten sposób zawłaszczyć to oznaczenie, w momencie gdy oba podmioty mają zarejestrowane znaki towarowe z odpowiednimi wyróżnikami.

Także zarzut naruszenia art. 8 pkt 2 uzt uniemożliwiający udzielenie prawa wyłącznego na znak, który narusza prawa osobiste lub majątkowe osób trzecich w tym prawa do firmy jest uzasadniony, bowiem w przedmiotowej sprawie pozbawia lub uniemożliwia używanie tego oznaczenia w charakterze nazwy przedsiębiorstwa.

Kolegium Orzekające uznało za zasadny również zarzut udzielenia prawa z rejestracji znaku ZETOM wbrew postanowieniom wynikającym z art. 9 ust. 1 pkt. 1 ustawy o znakach towarowych. W myśl tego przepisu niedopuszczalna jest rejestracja znaku dla towarów tego samego rodzaju, jeżeli jest podobny

w takim stopniu do znaku towarowego zarejestrowanego na rzecz innego przedsiębiorstwa, że w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego mógłby wprowadzać w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów. Rozpatrywane i oceniane podobieństwo ma dotyczyć samych znaków jak i towarów do oznaczania których zostały przeznaczone znaki. Sporny znak ZETOM jest podobny do dwóch znaków zarejestrowanych z wcześniejszym pierwszeństwem, znaku słownego ZETOM KATOWICE [...] oraz znaku słowno-graficznego ZETOM KATOWICE [...], do których uprawnionym jest wnioskodawca. Elementem wyróżniającym porównywane znaki jest słowo zetom występujące we wszystkich tych znakach. Ponadto znaki te są przeznaczone do oznaczania tożsamych bądź podobnych usług w rozumieniu ww przepisu. Zdaniem Kolegium Orzekającego, stwierdzone podobieństwo niesie za sobą ryzyko wprowadzenia w błąd co do źródła pochodzenia oznaczanych w ten sposób usług.

Ustosunkowując się do zarzutów uprawnionego ze spornej rejestracji dotyczących braków formalnych wniosku należy zauważyć, iż interes prawny został wykazany, podstawa prawna wniosku wraz z uzasadnieniem została również przedstawiona we wniosku oraz w toku postępowania. Brak daty we wniosku nie powoduje jego wadliwości ponieważ istotnym jest data wpływu tego wniosku do Urzędu Patentowego co jest to zgodne z uregulowaniem art. 61 § 3 k.p.a., stanowiącym, że datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej.

Pismem z dnia [...] czerwca 2005r. O. Sp. z o. o. z siedzibą w W. reprezentowany przez rzecznika patentowego B. R. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję zarzucając jej naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy , a mianowicie art.7, 8 pkt 1 i pkt 2 oraz art.9 ust.1 ustawy o znakach towarowych a także naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art.164, 165 ust. 1 i 2 prawa własności przemysłowej oraz art.7, 77, 80 i 107 kpa i wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji Urzędu Patentowego RP z dnia [...] marca 2005r.

Uzasadniając swoją skargę strona skarżąca podniosła, iż organ nie zbadał interesu prawnego wnioskodawcy, który to dopiero w piśmie z dnia [...] grudnia 2004r. na wezwanie organu sprecyzował, iż interes prawny w żądaniu unieważnienia prawa ochronnego wywodzi z faktu iż zarejestrowany znak słowny ZETOM może ograniczyć wnioskodawcy używania członu ZETOM

w nazwie swojego przedsiębiorstwa i wprowadzić w błąd przedsiębiorców co do pochodzenia oferowanych towarów i usług. Jednocześnie wnioskodawca nie wskazał jakichkolwiek przepisów , z których wywodzi swój interes prawny,

w tym zakresie jednak organ wyręczył wnioskodawcę wskazując na konkretne przepisy ,a mianowicie art.23 i 24 kodeksu cywilnego w zw. z art.43 kodeksu cywilnego. Na potwierdzenie swojego stanowisko skarżący przytoczył orzeczenia Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreślając iż w sprawie nie wykazano podstawowych cech interesu prawnego a mianowicie bezpośredniości i jego indywidualnego charakteru. Strona skarżąca zarzuciła również naruszenie przez Urząd Patentowy art. 165 prawa własności przemysłowej przez błędne przyjęcie , iż znak towarowy ZETOM [...] został zgłoszony w złej wierze co sprawia że wniosek o unieważnienie rejestracji spornego znaku powinien zostać oddalony.

Zdaniem strony skarżącej organ nie przeanalizował dostatecznie kwestii zastosowania art.7 ustawy o znakach towarowych i w efekcie nie dokonał prawidłowej subsumpcji stanu faktycznego co do treści tego przepisu, albowiem to właśnie brak wyróżnika przy słowie ZETOM stanowi o jego zdolności odróżniającej w porównaniu z istniejącymi wcześniej na rynku znakami

Q ZETOM i ZETOM KATOWICE. Należy mieć również na uwadze, iż powyższe znaki służą do oznaczania usług, a znak usługowy służy z reguły do zasięgnięcia informacji o usłudze, dlatego trudniej o pomyłki wynikające

z nieuwagi. Zdaniem skarżącego stanowisko organu w tej kwestii podważa zdolność ochronną znaków ZETOM KATOWICE korzystających z późniejszego pierwszeństwa znaku Q ZETOM co sprawia że stanowisko Urzędu

w przedmiotowej sprawie pozostaje w sprzeczności z udzielonymi przez ten Urząd rejestracjami znaków ZETOM KATOWICE. Skarżący podkreślił również, iż sporny znak nie jest na tyle podobny do znaku wnioskodawcy, aby zachodziło niebezpieczeństwo wprowadzenia odbiorców w zwykłych warunkach obrotu w błąd co do pochodzenia usług, dlatego za bezpodstawne uznać należy stanowisko organu, iż przy rejestracji spornego znaku doszło do naruszenia art. 9 ust.1 pkt 1ustawy o znakach towarowych.

W kolejnych punktach swojej skargi strona podniosła naruszenie przez organ art.8 pkt 1 i pkt 2 ustawy o znakach towarowych poprzez przyjęcie że zgłoszenie znaku towarowego nastąpiło z naruszeniem zasad współżycia społecznego to jest w warunkach złej wiary oraz iż przez rejestrację znaku ZETOM naruszono prawo do firmy wnioskodawcy. Skarżący podkreślił, iż nie można mówić o "zawłaszczeniu" przez skarżącego oznaczenia ZETOM , skoro dzięki dobrej woli [...] spółki wnioskodawca uzyskał prawo do swoich znaków. Jednocześnie Urząd nie uzasadnił dlaczego rejestracja spornego znaku pozbawia wnioskodawcę używania oznaczenia ZETOM w charakterze nazwy przedsiębiorstwa. Podsumowując strona skarżąca stwierdziła, iż Urząd

w trakcie postępowania nie wyjaśniając powyższych kwestii naruszył art.7,77, 80, 107 w kpa w zw. z art.256 prawa własności przemysłowej.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymując swoje stanowisko wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwanej dalej p.p.s.a.).

W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga O. spółki z o.o. z siedzibą w W. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Urzędu Patentowego RP z dnia [...] marca 2005 r. nr [...], nie narusza przepisów prawa procesowego prawa własności przemysłowej, jak i prawa materialnego, w tym przede wszystkim przepisów ustawy o znakach towarowych, jak również według Sądu brak jest istotnych dla ostatecznego wyniku sprawy uchybień formalnoprawnych (proceduralnych), które uzasadniałyby uchylenie zaskarżonej decyzji.

Sąd rozważył przede wszystkim które przepisy prawa powinny znaleźć zastosowanie w niniejszej sprawie i uznał, iż zgodnie z art. 315 ust. 3 ustawy

z dnia 30 czerwca 2000 roku Prawo własności przemysłowej ustawowe warunki wymagane do uzyskania prawa ochronnego na znak towarowy ocenia się według przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia tego znaku do ochrony.

W sprawie niniejszej, znak towarowy ZETOM [...] został zarejestrowany decyzją z dnia [...] maja 1998r. tj. pod rządami ustawy z dnia 31 stycznia 1985 roku o znakach towarowych. Zatem przepisy tej ustawy, co słusznie podnosi Urząd, stanowią podstawę oceny ustawowych warunków wymaganych do uzyskania ochrony na ten znak.

W pierwszej kolejności należy odnieść się do podnoszonego, przez uprawnionego z rejestracji, zarzutu braku interesu prawnego wnioskodawcy Z. z K., w postępowaniu o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy ZETOM [...]

Z wnioskiem o unieważnienie prawa ochronnego stosownie do treści art.30 ust. 1 ustawy o znakach towarowych ( który ma w niniejszej sprawie zastosowanie poprzez art.315 ustawy prawo własności przemysłowej) wystąpić może każdy kto ma w tym interes prawny. Strona skarżąca w swojej skardze bardzo szeroko rozpisała się na temat interesu prawnego, powołując się na orzecznictwo starała się wykazać, iż Urząd Patentowy dopuszczając [...] przedsiębiorstwo w charakterze strony, a więc przyjmując iż posiada ono interes prawny w złożeniu wniosku o unieważnienie prawa z rejestracji - naruszył prawo. Zdaniem skarżącego zarówno wniosek jak i późniejsze pisma nie wskazują normy prawa materialnego na której opiera się konstrukcja interesu prawnego, jak też związku między tą normą a sytuacją prawną wnioskodawcy. Podkreślił, iż interes prawny cechuje bezpośredniość oraz że powinien on mieć charakter indywidualny. Dlatego też zdaniem skarżącej spółki wnioskodawca posiada co najwyżej interes faktyczny o zabarwieniu gospodarczym wynikający z chęci zwiększenia wartości i atrakcyjności przedsiębiorstwa w procesie prywatyzacji.

Sąd nie podzielił stanowiska skarżącego, iż wnioskodawca nie posiada interesu prawnego w złożeniu wniosku o unieważnienie prawa z rejestracji. Albowiem zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem jak i stanowiskiem doktryny; interes prawny w żądaniu unieważnienia prawa ma podmiot który wywodzi go z przyznanej mu przez obowiązujące przepisy kompetencji do pozbawienia istniejącego prawa z rejestracji – ze względu na kolizję z własnym przyznanym mu w tym zakresie prawem. Interes prawny dotyczy bowiem szeroko rozumianej sytuacji prawnej podmiotu prawa, którą wyznaczają różnego rodzaju normy prawne, z których wynikają jego uprawnienia, obowiązki, korzyści lub prawnie chronione wolności. Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 lutego 2005r. GSK 1311/05 zwrócił uwagę iż "pojęcie normy prawnej jako wielowarstwowej konstrukcji składającej się z hipotezy, dyspozycji i sankcji, nie musi pokrywać się

z przepisem prawa rozumianym jako jednostka legislacyjna tekstu aktu normatywnego. Ukształtowany nią interes prawny ma niekiedy strukturę pochodzącą z różnych gałęzi prawa, nawiązującą także do czynności stron dokonywanych nawet z udziałem innych podmiotów". Wykazanie interesu prawnego wymagało zatem wskazania przez wnioskodawców, iż zachodzi związek rejestracji przedmiotowego znaku z jego sytuacją prawną i taki związek został przez wnioskodawcę wykazany. Wnioskodawca interes prawny do wystąpienia z takim wnioskiem wywodził z jednej strony z przysługującego mu prawa do ochrony firmy, z drugiej strony wskazał na kolizję

z zarejestrowanymi na jego rzecz znakami słownym i słowno-graficznym ZETOM KATOWICE [...] i [...], podnosząc iż z chwilą rejestracji uzyskał prawo do ich ochrony. W jego ocenie zarejestrowanie spornego znaku może ograniczyć wnioskodawcy swobodne używanie i ochronę powyższych oznaczeń zarówno w formie znaku towarowego jak i w formie nazwy przedsiębiorstwa ( str. 3 i 96 akt administracyjnych). I mimo iż strona nie wskazała numeru artykułu z którego norma taka wynika, a jedynie opisała podstawy na jakich dochodzi swoich praw w ocenie Sądu nie budzi wątpliwości iż [...] przedsiębiorstwo interes taki posiada. Bezsporne bowiem jest, iż na rzecz wnioskodawcy wskazane znaki zostały zarejestrowane i w chwili rejestracji znaku towarowego ZETOM na rzecz [...] spółki - korzystały z ochrony przewidzianej w obowiązujących przepisach ustawy

o znakach towarowych. Nie budzi również wątpliwości, iż częścią nazwy [...] przedsiębiorstwa jest słowo ZETOM. Firma ma natomiast charakter prawa podmiotowego bezwzględnego skutecznego erga omnes, przysługującego przedsiębiorcy. Ochrona dóbr osobistych osób prawnych ukonstytuowana w art. 43 k.c., przewiduje ochronę dóbr osobistych osób prawnych, odpowiednią do ochrony osób fizycznych.

W ocenie sądu wojewódzkiego, sposób oznaczenia usług skarżącego, jest równoznaczny z naruszeniem prawa powoda z rejestracji znaku towarowego, bowiem znak używany przez skarżącą spółkę, przy tożsamości świadczonych usług, ze względu na swoje podobieństwo do znaku ZETOM KATOWICE [...] i Zetom Katowice [...] - stwarza niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd odbiorców co do pochodzenia świadczonych usług, a tym samym uzasadnia interes prawny [...] przedsiębiorstwa do wystąpienia z wnioskiem o unieważnienie prawa ochronnego.

Żądanie unieważnienia prawa ochronnego nie jest ograniczone w czasie, jest natomiast wyłączone w przypadkach wskazanych w art.165 prawa własności przemysłowej. I tak nie można wystąpić z wnioskiem

o unieważnienie z powodu kolizji z wcześniejszym znakiem bądź naruszenia prawa osobistych lub majątkowych wnioskodawcy jeżeli przez okres pięciu kolejnych lat używania zarejestrowanego znaku wnioskodawca będąc świadomym jego używania nie sprzeciwił się temu. Powyższe wyłącznie nie wchodzi w grę jeżeli zgłoszenie znaku towarowego nastąpiło w złej wierze

( art.165 ust.2 p.w.p.). Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy,

iż przedmiotowy wniosek o unieważnienie spornego znaku słownego ZETOM złożony został przed upływem 5-letniego okresu o którym mowa w art.165 ust.1 prawa własności przemysłowej, a zatem nie zachodzi potrzeba badania złej wiary po stronie uprawnionego w rozumieniu ust. 2 powołanego przepisu, jako przesłanki dopuszczalności powyższego wniosku. Należy bowiem mieć na uwadze, iż zgodnie z treścią art. 252 prawa własności przemysłowej

w sprawach nieuregulowanych w ustawie do postępowania przed Urzędem Patentowym stosuje się, z zastrzeżeniem art. 253, odpowiednio przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. I tak stosownie do treści art. 61§ 3

k. p. a. datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Dla ustalenia daty wszczęcia postępowania nie ma znaczenia data nadania podania w polskim urzędzie pocztowym, data ta ma jednak znaczenie dla zachowania terminu do dokonania czynności (B. Adaminiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, Wydawnictwo C.H.Beck Warszawa 2004 , str.354). Urząd Patentowy RP za datę wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie przyjął datę wpływy do urzędu wniosku o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy tj. [...] czerwca 2003 r. należy jednak podkreślić iż wniosek w polskim urzędzie pocztowym nadany został w dniu [...] maja 2003 r. nie został więc przekroczony pięcioletni termin na złożenie wniosku o unieważnienie znaku od daty rejestracji spornego znaku.

Podstawę materialnoprawną unieważnienia spornego znaku stanowiły

art. 7, 8 pkt 1 i 2 , art. 9 ust 1 pkt 1 ustawy o znakach towarowych.

W ocenie Sądu, rejestrując sporny znak ZETOM organ naruszył art. 7 ustawy o znakach towarowych, zgodnie z którym jako znak towarowy może być zarejestrowany tylko znak, który ma dostateczne znamiona odróżniające

w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego. Zdolność odróżniająca ma zasadniczy wpływ na rozpoznawalność znaku towarowego w obrocie i stanowi podstawową przesłankę udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy Zdolność odróżniająca znaku wyraża się, więc w posiadaniu przez znak dostatecznych znamion, charakterystycznych cech które utkwią w pamięci świadczeniobiorcy i pozwolą na odróżnienie w obrocie oznaczonych nim towarów lub usług. Znak towarowy bowiem jest jednym z najistotniejszych elementów w walce przedsiębiorców konkurujących na rynku. Łatwo rozpoznawalne oznaczenie towarów lub usług jest bowiem czynnikiem przyciągającym klientelę i decydującym o sukcesie gospodarczym przedsiębiorstwa. Mając na uwadze powyższe, nie można podzielić stanowiska strony skarżącej, iż unieważniony znak ZETOM [...] zarejestrowany na rzecz skarżącej spółki, spełniał swoją podstawową funkcję polegającą na identyfikacji pochodzenia świadczonych usług. Zdaniem skarżącego

ta charakterystyczna cecha w przypadku spornego znaku słownego ZETOM

[...] polegała na braku wyróżnika przy słowie ZETOM. W sytuacji jednak gdy na rynku znajduje już się co najmniej dwóch przedsiębiorców świadczących usługi tego samego rodzaju i posługujących się znakami ZETOM

z wyróżnikami "KATOWICE" i "Q", które nie mają mocy dystynktywnej - stwierdzić należy iż sporny znak w chwili jego rejestracji nie spełniał swojej podstawowej funkcji.

Jednocześnie znak ZETOM [...] był na tyle podobny do innych zarejestrowanych znaków tj. ZETOM KATOWICE i Q ZETOM ( które to podobieństwo potwierdziła strona skarżąca), iż zdaniem Sądu zachodziło niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd odbiorców co do pochodzenia świadczonych usług. W chwili jego rejestracji istniała więc względna przeszkoda rejestracji określona w art..9 ust.1 pkt 1 ustawy o znakach towarowych. Skarżący podniósł, że skoro Urząd zarejestrował znaki ZETOM KATOWICE [...] oraz Zetom Katowice [...] uznając, że nie zachodzi niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd co do pochodzenia towarów

w związku z wcześniejszą rejestracją znaku Q ZETOM [...] to brak podstaw do przyjęcia iż niebezpieczeństwo to zachodzi w niniejszej sprawie. Prezentując powyższe stanowisko skarżący pominął jednak fakt, iż decyzją

z dnia [...] stycznia 1995r. Urząd Patentowy powołując się właśnie na art.9 ust.1 pkt 1 ustawy o znakach towarowych odmówił rejestracji na rzecz [...] przedsiębiorstwa znaku ZETOM z uwagi na możliwość naruszenia bezwględnego prawa z rejestracji przysługującego O. spółki z o.o. w W., wskazując iż między znakami zachodzi podobieństwo tego rodzaju, iż istnieje bardzo duże niebezpieczeństwo utożsamiania źródła pochodzenia towarów. Dopiero po wyrażeniu przez [...] spółkę zgody stosownie do treści art. 14 ust.1 i 14 ust 2 ustawy o znakach towarowych Urząd zarejestrował na rzecz [...] przedsiębiorstwa znak towarowy . Jednocześnie [...] spółka dostrzegając niebezpieczeństwo wystąpienia pomyłki ewentualnych klientów zażądała aby [...] przedsiębiorstwo dodało do znaku ZETOM słowo KATOWICE

( str. 31 akt administracyjnych).Wobec powyższego zaskakujące wydaje się stanowisko strony skarżącej, która z chwilą rejestracji spornego znaku ZETOM na swoją rzecz przestała dostrzegać niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd odbiorców usług. Dlatego też stwierdzić należy, że zarejestrowanie znaku słownego identycznego z najważniejszym elementem słownym znaków słowno-graficznych, do których prawa ochronne z wcześniejszym pierwszeństwem przysługują wnioskodawcy, stwarza niebezpieczeństwo konfuzji.

Strona skarżąca podkreślała, iż z uwagi na to iż chodzi o znak usługowy mniejsze jest prawdopodobieństwo wprowadzenia odbiorców w błąd, gdyż znak usługowy z reguły skłania jedynie do zasięgnięcia informacji o usłudze.

A ponadto brak niebezpieczeństwa wystąpienia pomyłek co do pochodzenia usług wynika z tego, iż strony spornego postępowania mają swoje siedziby

w odległych od siebie miejscowościach co stanowi istotny czynnik indywidualizacyjny ich usługi.

Z powyższym stanowiskiem trudno się zgodzić, albowiem prowadzenie działalności gospodarczej to nie tylko świadczeniu usług, ale także działalność związana z reklamowaniem swojego zakładu i pozyskiwania odbiorców nie tylko na obszarze działalności przedsiębiorstwa. Ponadto szczególnie trudno wykluczyć kolizję, gdy w grę wchodzi - jak w tej sprawie - znak usługowy, który z natury rzeczy używany jest najczęściej w sposób właściwy do używania oznaczenia przedsiębiorstwa( tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10.01.2002 II SA 3390/01, Pr.Gosp. 2002/7-8/78 ).

Wreszcie zdaniem Sądu skarżąca spółka rejestrując sporny znak niewątpliwie naruszyła zasady współżycia społecznego, a jego rejestracja odbyła się wbrew zakazowi określonemu w art.8 pkt 1 ustawy o znakach towarowych. Wprawdzie zasady współżycia społecznego będące obiektywnym miernikiem oceny zostały w art. 8 ust. 1 powołanej ustawy odniesione do znaku towarowego, a nie do zachowania zgłaszającego znak do rejestracji. Jednakże

w orzecznictwie przyjęto, iż przy badaniu naruszenia tych zasad należy również uwzględnić elementy podmiotowe. Tym samym " poza elementami treściowymi znaku należy uwzględnić zachowanie się zgłaszającego i odmówić rejestracji, gdy zgłoszenie znaku towarowego w swoim całokształcie jest nieuczciwe" (Ryszard Skubisz "Prawo znaków towarowych Komentarz" Wydawnictwo prawnicze sp. z o.o. Warszawa 1997r. str.71) Na rozszerzającą interpretację zasad współżycia społecznego wskazał również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2003.07.17 II SA 1165/02, Wokanda 2004/3/31 stwierdzając iż wydaje się ona uzasadniona "jeżeli zważy się, że ta ogólna klauzula wyparła w pewnym okresie klauzulę przestrzegania zasad dobrych obyczajów, uczciwego obrotu i dobrej wiary. Wzmacnia ją dodatkowo treść art. 24 ust. 4 ustawy o znakach towarowych, z którego wynika, że na gruncie tej ustawy zła wiara jest jednak brana pod uwagę jako przesłanka dopuszczalności rejestracji znaku towarowego." Skarżąca spółka była jednym z wielu podmiotów które pracowały na znajomość i jakość tego znaku. Można również powiedzieć że skarżący i wnioskodawca rejestrując znaki ZETOM z wyróżnikami zawarły swego rodzaju umowę dotyczącą używania znaku ZETOM, dlatego też rejestracja słownego znaku bez wyróżnika przez stronę skarżąca – zdaniem sądu miała na celu jego zawłaszczenie.

Sąd nie podzielił natomiast stanowiska Urzędu Patentowego RP co do naruszenia art. 8 pkt.2 ustawy o znakach towarowych. Jak wynika z akt administracyjnych obydwie strony sporu wywodzą swoje korzenie z jednego przedsiębiorstwa państwowego i każda z nich uzurpuje sobie wyłączne prawo do używania w nazwie swojego przedsiębiorstwa oznaczenia ZETOM, rozstrzygnięcie tego sporu nie należy jednak do właściwości sądu administracyjnego.

Mając to na uwadze Sąd doszedł do przekonania, iż w rozpatrywanej sprawie brak jest uzasadnionych podstaw, aby skutecznie zarzucić Urzędowi Patentowemu iż w sposób dowolny i nie poparty dowodami wydał zaskarżoną decyzję. Zdaniem Sądu organ wyczerpująco zbadał wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz ustalił stan faktyczny zgodnie

z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a.) oraz zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.).

a uzasadnienie zaskarżonej decyzji w pełni odpowiada treści art.107 par. 3 k.p.a.

Biorąc powyższe pod uwagę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2003r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji ( Dz. U. Nr 153 poz,1270 ze zm.).