Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 519/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2016-12-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 2, art. 10 ust. 3
journal: Dz.U. 2006 nr 121 poz 844
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity
article: art. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 617
law: Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędziowie: sędzia WSA Mirella Łent sędzia WSA Urszula Wiśniewska (spr.) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Stanisława Majkut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi K. K., D. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2016 r. oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lutego 2016r. Prezydent M. T. ustalił skarżącym wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2016 dla nieruchomości położonej

w T. przy ul. [...] w kwocie [...]zł.

W złożonym odwołaniu skarżący zarzucili naruszenie przepisów ustawy z dnia

12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2014r. poz. 849 ze zm.), dalej: "u.p.o.l.", w szczególności art. 2 poprzez jego błędne zastosowanie, naruszenie art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997r. (Dz. U. 78, poz. 483 ze zm.), dalej: "Konstytucja", tj. zasady demokratycznego państwa prawnego oraz naruszenie art. 122 i art. 187 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U z 2015r., poz. 613 ze zm.), dalej: "O.p." poprzez niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego i prawnego nieruchomości. Strona podniosła, że opodatkowane nieruchomości od wielu lat stanowią nieruchomości o charakterze rolnym (ziemia orna, łąki, pastwiska). W związku z planowaną inwestycją Gminy M. T. polegającą na zabudowie nieruchomości budownictwem wielorodzinnym, na przedmiotowych nieruchomościach wytyczono przebieg dróg publicznych, które w przyszłości stanowić miały drogi gminne i zmieniono ich oznaczenie w ewidencji gruntów. Założeniem było także przejęcie ww. gruntów na rzecz gminy, do czego w rezultacie nie doszło.

W oparciu o powyższe skarżący wnieśli o zmianę decyzji poprzez odstąpienie od naliczania podatku za grunty pozostałe lub ewentualnie uchylenie decyzji i przekazanie jej organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2016r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze

w T. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ podał, że D. K. i K. K. są współwłaścicielami nieruchomości położonej w T. przy ul. [...]/ul.O. obejmującej działki o łącznej powierzchni 9.1558 ha. Ww. nieruchomość w ewidencji gruntów i budynków sklasyfikowana jest jako pastwiska trwale oznaczone jako PsV

o pow. 2.1270 ha, grunty orne oznaczone jako RV o pow. 2.9826 ha i RVI o pow. 0.9624ha, łąki trwałe oznaczone jako ŁV o pow. 0.5437 ha, ŁIV o pow. 0.6373 ha i drogi oznaczone symbolem "dr" o pow. 1.9028ha. W dniu [...] czerwca 2010r. nastąpiła zmiana klasyfikacji gruntu o łącznej powierzchni 1.9028 ha z gruntów ornych na grunty oznaczone jako "dr". Tym samym grunty te podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości (do czerwca 2010r. podatkiem rolnym). Z uwagi na fakt, iż grunty te nie są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej, podatek ustalany jest w oparciu

o stawkę podatkową właściwą dla gruntów pozostałych. Powyższa okoliczność została uwzględniona zarówno w decyzji z dnia [...] lutego 2016r. jak też i w decyzjach podatkowych za lata wcześniejsze, w tym za 2015r. sygn. [...] w stosunku do której, w związku z wniesioną skargą WSA w Bydgoszczy wyrokiem z dnia

[...] października 2015r. sygn. akt I SA/Bd 576/15 oddalił skargę. O możliwości opodatkowania gruntu podatkiem rolnym przesądził opis gruntu w ewidencji,

co wyraźnie wynika z art. 1 ustawy z dnia [...] listopada 1984r. o podatku rolnym,

(Dz. U. z 2013r., poz. 1381 ze zm.). Klasyfikacja ta decydowała o stawce opodatkowania stosownie do art. 5 ust. 1-3 u.p.o.l.

Wskazując na decydujący w niniejszej sprawie wpis w ewidencji gruntów organ zaznaczył, że podatnik, który uważa, iż ewidencja gruntów obciążona jest błędem, powinien podjąć działania zmierzające do zmiany zapisów ewidencyjnych, co pozwoli na obciążenie gruntu podatkiem rolnym od czasu zmiany opisu ewidencyjnego. Dopóki zatem zapisy w ewidencji gruntów i budynków nie zostaną zmienione, brak jest podstaw do kwestionowania wydanej na ich podstawie decyzji podatkowej. Jeżeli strona kwestionuje zawarte tam dane, najpierw powinna wystąpić o ich korektę.

W skardze skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości zarzucając naruszenie przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, w szczególności art. 2 u.p.o.l. poprzez jego błędne zastosowanie, naruszenie art. 2 Konstytucji, tj. zasady demokratycznego państwa prawnego oraz naruszenie art. 122 i art. 187 O.p. poprzez niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego i prawnego nieruchomości. Skarżący podnieśli, że ich nieruchomości są od wielu lat nieruchomościami o charakterze rolnym, tj. ziemia orna, łąki, pastwiska. Gmina M. T., w związku z planami zabudowy nieruchomości budownictwem wielorodzinnym, wytyczyła na nieruchomości przebieg dróg publicznych i zmieniła ich oznaczenie w ewidencji gruntów. Założeniem tego działania było wybudowanie tych dróg i ustanowienie ich drogami gminnymi. Założeniem było także przejęcie własności tych nieruchomości na rzecz gminy.

W działaniu tym nie było żadnej inicjatywy właścicieli. Działali oni wręcz w zaufaniu do organu, że nie narazi to ich na żądne koszty i konsekwencje. Niestety, gmina nie wywiązała się ze zobowiązań, a właściciele pozostali z nieruchomością, która jest oznaczona w ewidencji gruntów niezgodnie z zasadami oznaczania gruntów i stanem faktycznym. Zdaniem skarżących, nie mieli oni podstaw by dokonywać zmiany oznaczenia gruntów, gdyż grunty miały stać się drogami publicznymi zwolnionymi

z podatku. Takie było zapewnienie organu, który jest jednocześnie organem podatkowym. Zgodnie zasadami oznaczania gruntów winny być one traktowane jako użytki rolne, gdyż są na razie drogami wewnętrznymi gospodarstwa rolnego i do użytków rolnych przylegają. Z kolei, gdyby dokonali zmiany oznaczenia, gmina nie mogłaby wybudować na nich dróg publicznych. W tym stanie rzeczy, w ocenie skarżących, nie ma podstaw by obarczać osoby prywatne podatkiem od planów inwestycyjnych gminy. Działania organów w przedmiotowej sprawie wprost naruszają zasadę demokratycznego państwa prawnego. Obciążanie strony tego rodzaju opłatami wynikającymi wyłącznie z działań organów, nie powinno mieć miejsca. Z całą pewnością nie jest to urzeczywistnianiem zasad sprawiedliwości społecznej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016r., poz. 718, t.j.), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2016r. poz. 718 dalej jako "p.p.s.a.") lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Badając przedmiotową sprawę według przedstawionych kryteriów Sąd takiego naruszenia się nie dopatrzył. Sąd uznał, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonej decyzji jest prawidłowy i nie budził wątpliwości. Poza sporem pozostaje to, że z danych z ewidencji gruntów i budynków wynika, iż D. K. i K. K. są współwłaścicielami nieruchomości położonej w T. przy ul. [...]/ul.O. obejmującej działki nr [...] o łącznej powierzchni 9.1558 ha. Wskazana nieruchomość w ewidencji gruntów i budynków sklasyfikowana jest jako pastwiska trwale oznaczone jako PsV o pow. 2.1270 ha, grunty orne oznaczone jako RV o pow. 2.9826ha i RVI o pow. 0.9624ha, łąki trwałe oznaczone jako ŁV o pow. 0.5437 ha, ŁIV o pow. 0.6373 ha i drogi oznaczone symbolem "dr" o pow. 1.9028ha. Strona nie kwestionuje także okoliczności, że w dniu [...] czerwca 2010 r. nastąpiła zmiana klasyfikacji gruntu o łącznej powierzchni 1.9028ha z gruntów ornych na grunty oznaczone jako "dr" co skutkowało opodatkowaniem ich podatkiem od nieruchomości według stawki właściwej dla gruntów pozostałych.

W skardze podnosząc zarzut naruszenia art. 2 u.p.o.l. , art. 2 Konstytucji oraz

art. 122 i art. 187 § 1 O.p. skarżący wskazali, że zmiana oznaczenia w ewidencji gruntów została dokonana z inicjatywy Gminy M. T. w sytuacji gdy faktycznie sporne grunty stanowią grunty orne i łąki. W konsekwencji , zdaniem strony, brak jest podstaw do obciążania jej podatkiem od nieruchomości a o opodatkowaniu gruntu określonym podatkiem nie może przesądzać jedynie wpis do ewidencji.

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że zgodnie z art. 21 ustawy z dnia

17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.) podstawą planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki państwowej i gospodarki gruntami powinny być dane wynikające z ewidencji gruntów

i budynków. Z przepisu tego wynika, że ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych, w tym i w postępowaniu podatkowym. Od tej reguły nie zostały przewidziane żadne wyjątki, a zatem organy ustalające wysokość zobowiązań nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane

w ewidencji gruntów (por. wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 1995 r., sygn. akt SA/Wr 1703/94, Wspólnota 1995/42/24). Zatem z mocy powyższego przepisu organ podatkowy ustalając wymiar podatku jest zobowiązany uwzględniać dane wynikające

z tej ewidencji. Dopóki dane te nie zostaną zmienione w stosownym trybie, dopóty organ podatkowy będzie zobowiązany uwzględniać je przy ustalaniu wymiaru podatku. To właśnie przeciwne zachowanie organu, a więc przyjęcie danych innych, niż wynikające z ewidencji gruntów i budynków, byłoby działaniem sprzecznym z prawem, gdyż naruszałoby wskazany wyżej przepis art. 21 ust. 1 ustawy - Prawo geodezyjne

i kartograficzne. Pogląd o wiążącej mocy powyższego przepisu dla ustalenia wysokości podatku ukształtowany jest zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych jak

i w literaturze przedmiotu (por. wyrok WSA z dnia 27 stycznia 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 684/09, z dnia 21 stycznia 2010 r., sygn. akt III SA/Po363/09, z dnia 13 stycznia 2010 r., sygn. akt II FSK 1243/08) i Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni go podziela. Zauważyć także należy, że przepis art. 1a ust. 3 u.p.o.l. także odsyła do ewidencji gruntów i budynków. Słusznie zatem stwierdziło Samorządowe Kolegium Odwoławcze, że dokument w postaci wypisu z rejestru gruntów jest dla organów podatkowych wiążący zarówno co do wielkości gruntów danego podatnika jak i sposobu ich klasyfikacji. Dodać należy, że ma on moc dokumentu urzędowego i zgodnie

z art. 194 § 1 O.p. stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Kolegium wskazało, że nie może do celów podatkowych przyjąć innych danych niż wynikające z urzędowych dokumentów istniejących w tym okresie, którego dotyczy zobowiązanie podatkowe. Stanowisko to należy podzielić.

Bezsporne w sprawie jest, że sporny grunt od [...] czerwca 2010r. był oznaczony w ewidencji gruntów i budynków jako droga ("dr"), co potwierdza znajdujący się

w aktach sprawy wypis z ewidencji gruntów i budynków. Grunt ten nie może zatem podlegać opodatkowaniu podatkiem rolnym, gdyż nie jest użytkiem rolnym. Zgodnie bowiem z § 68 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa

z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. 2016,

poz. 1034 t.j.) użytki rolne dzielą się na:

1) grunty orne, oznaczone symbolem - R,

2) sady, oznaczone symbolem złożonym z litery "S" oraz symbolu odpowiedniego użytku gruntowego, stanowiącego część składową oznaczenia klasy gleboznawczej gruntu, na którym założony został sad, np. S-R, S-Ł, S-Ps,

3) łąki trwałe, oznaczone symbolem - Ł,

4) pastwiska trwałe, oznaczone symbolem - Ps,

5) grunty rolne zabudowane, oznaczone symbolem złożonym z litery "B" oraz symbolu odpowiedniego użytku gruntowego, stanowiącego część składową oznaczenia klasy gleboznawczej gruntu, na którym wzniesione zostały budynki, np. B-R, B-Ł, B-Ps,

6) grunty pod stawami, oznaczone symbolem - Wsr,

7) rowy, oznaczone symbolem - W.

Grunt sklasyfikowany jako droga (dr), zgodnie z § 68 ust. 3 pkt 7 lit. a) w związku z § 67 pkt 3 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków zaliczany jest do gruntów zabudowanych i zurbanizowanych. Okoliczność ta powoduje, że grunt oznaczony jako droga (dr) jako nie wymieniony w § 68 ust. 1 rozporządzenia o ewidencji,

a jednocześnie zaliczony do gruntów zabudowanych i zurbanizowanych, podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Zgodnie bowiem z art. 2 ust. 1 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają m.in. grunty. Z kolei ust. 2 art. 2 u.p.o.l wskazuje, co nie podlega temu podatkowi. Opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają użytki rolne lub lasy z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Z przepisem tym koresponduje przepis art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2006 r. Nr 136, poz. 969 ze zm.), który wskazuje zakres przedmiotowy tego podatku. Zgodnie z tym przepisem opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Z powyższych przepisów wynika, że o opodatkowaniu gruntu podatkiem od nieruchomości bądź podatkiem rolnym decyduje sposób jego sklasyfikowania

w ewidencji gruntów i budynków, przy czym zasadnicze znaczenie ma uznanie gruntu za użytek rolny. Oznaczenie gruntu jako droga (dr) powoduje zatem, że grunt ten podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.

Sąd podkreśla, że kwestionowanie danych zawartych w ewidencji gruntów

i budynków - co, do których nie zgadza się podatnik - należy do podatnika. Stanowisko takie zgodne jest z linią orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego, z której jednoznacznie wynika, iż to podatnik powinien doprowadzić do zgodności zapisów

w ewidencji gruntów i budynków z rzeczywistym stanem dotyczącym posiadanych przez siebie nieruchomości, o ile takie różnice zachodzą. Taki obowiązek nie spoczywa na organach podatkowych, które są związane danymi zawartymi w ewidencji gruntów

i budynków (wyrok NSA z dnia 8 maja 2002 r., sygn. akt III SA 2466/01, LEX Nr 77806). Prawidłowo więc organy oparły swoje rozstrzygnięcie na obowiązującej

w okresie, którego dotyczy zobowiązanie podatkowe, treści ewidencji gruntów

i budynków. W konsekwencji Sąd nie stwierdził naruszenia art. 2 Konstytucji oraz

art. 120 i art. 187 § 1 O.p.

Końcowo już tylko Sad podnosi, że dostrzega, iż problem skarżących leży

w kwestii utrzymania dotychczasowej kwalifikacji podatkowej gruntu, ponieważ symbol "dr" w tym przypadku jest wątpliwy gdyż nie uległ zmianie sposób korzystania z gruntu. Zagadnienie to jednak nie może mieć przełożenia na opodatkowanie, gdyż jak wyżej wskazano bez względu na spór pomiędzy skarżącymi a M. T. sporny grunt nie może być opodatkowany jak tego chcą skarżący z uwagi na wyraźny zapis art. 1a ust. 3 u.p.o.l., zgodnie z którym grunt ten mógłby być uznany za rolny tylko, gdyby był tak oznaczony w ewidencji.

Mając na względzie powyższe oraz art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

M. Łent L. Kleczkowski U. Wiśniewska