Wyrok NSA, sygn. akt II SA 429/98
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1998-07-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 610  Sprawy komunalizacji mienia
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Komunalizacja mienia
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1
journal: Dz.U. 1991 nr 107 poz. 464
law: Ustawa z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw.
Teza: Stosownie do treści art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw /Dz.U. nr 107 poz. 464/, do przekazywania Agencji takich nieruchomości, które stanowią Państwowy Fundusz Ziemi uprawnieni są tylko wojewodowie.

Wydane więc przez Kierownika Urzędu Rejonowego decyzje o przekazaniu Agencji nieruchomości Państwowego Funduszu Ziemi podjęte zostały z rażącym naruszeniem art. 17 ust. 1 cyt. ustawy, który określa właściwy organ do podjęcia decyzji.

TEZY

Stosownie do treści art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw /Dz.U. nr 107 poz. 464/, do przekazywania Agencji takich nieruchomości, które stanowią Państwowy Fundusz Ziemi uprawnieni są tylko wojewodowie.

Wydane więc przez Kierownika Urzędu Rejonowego decyzje o przekazaniu Agencji nieruchomości Państwowego Funduszu Ziemi podjęte zostały z rażącym naruszeniem art. 17 ust. 1 cyt. ustawy, który określa właściwy organ do podjęcia decyzji.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Zarządu Gminy M. na decyzję Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej (...) w przedmiocie  przejęcia nieruchomości do zasobu Państwowego Funduszu Ziemi - uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Kierownik Urzędu Rejonowego decyzją z dnia 21.12.1994 r. na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw /Dz.U. nr 107 poz. 464/ wygasił prawo użytkowania RSP w M. do nieruchomości rolnych o powierzchni 21,64 ha, położonych we wsi R., obejmujących m.in. działki Nr 60, 66, 72, 76 i 78, a następnie orzekł o przejęciu tych nieruchomości do zasobu Państwowego Funduszu Ziemi.

W dwa miesiące później tenże sam kierownik decyzją, z dnia 23.02.1995 r., na podstawie tego samego przepisu prawa tj. art. 16 ust. 3 cyt. ust. powyższe nieruchomości, już jako stanowiące Państwowy Fundusz Ziemi, przekazał na rzecz Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa.

Kierownik ww. Urzędu podobnie postąpił i w odniesieniu do nieruchomości rolnych o obszarze 20,10 ha położonych we wsi H. Najpierw decyzją z dnia 3.02.1995 r. na podstawie art. 16 ust. 3 cyt. ust. przejął te nieruchomości do zasobów Państwowego Funduszu Ziemi, a w trzy tygodnie później decyzją z dnia 24.02.1995 r. na podstawie tego samego przepisu art. 16 ust. 3 cyt. ust. z powyższych nieruchomości, już jako stanowiących PFZ, przekazał 14,54 ha Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa.

Wojewoda decyzją z dnia 18.07.1996 r. na podstawie art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa stwierdził nieważność ww. decyzji z dnia 23 lutego 1995 r. /w części dotyczącej działek Nr 60, 66, 72, 76, 78/ oraz nieważność decyzji z dnia 24 lutego 1995 r. /w całości/.

Rozstrzygnięcie takie uzasadnił tym, że zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który obowiązuje od 15.12.1994 r., wymienione w tej decyzji działki gruntu znajdują się w strefie produkcyjno-usługowej oraz w strefie eksploatacji surowców mineralnych, a wobec tego niesłusznie uznano je za nieruchomości rolne. Już sama funkcja planu zagospodarowania przestrzennego wykluczyła możliwość przekazania ich Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa.

Od decyzji tej złożyła odwołanie Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa.

Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej decyzją z dnia 17.02.1998 r., na podstawie art. 138 par. 1 pkt 2 w zw. z art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa uchylił powyższą decyzję Wojewody i umorzył wszczęte przez niego postępowanie nadzorcze.

Minister uznał, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie mógł przekształcić omawianych działek, uwidocznionych w rejestrze gruntu rolnego jako grunt rolny i leśny, w grunt nierolny, a wobec tego Wojewoda bezzasadnie stwierdził nieważność decyzji z dnia 23 i 24 lutego 1995 r. dotyczących przekazania omawianych nieruchomości rolnych Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa.

Zarząd Gminy zaskarżył powyższą decyzję Ministra i wniósł o stwierdzenie jej nieważności. W uzasadnieniu skargi przytoczono argumentację, którą posłużył się Wojewoda w decyzji z dnia 18.07.1996 r.

Naczelny Sąd Administracyjny badając legalność zaskarżonej decyzji zważył, co następuje:

Niesporne jest w sprawie niniejszej, że Kierownik Urzędu Rejonowego decyzjami z dnia 21.12.1994 r. i 3.02.1995 r. przekazał przedmiotowe nieruchomości do zasobu Państwowego Funduszu Ziemi.

Stosownie do treści art. 17 ust. 1 cyt. ust. z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw, do przekazywania Agencji takich nieruchomości, które stanowią Państwowy Fundusz Ziemi uprawnieni są tylko wojewodowie.

Wydane więc przez Kierownika Urzędu Rejonowego decyzje z dnia 23 lutego i 24 lutego 1995 r. o przekazaniu Agencji nieruchomości Państwowego Funduszu Ziemi podjęte zostały z rażącym naruszeniem art. 17 ust. 1 cyt. ust., który określa właściwy organ do podjęcia decyzji.

W takiej sytuacji Wojewoda zasadnie stwierdził nieważność ww. decyzji organu I instancji z dnia 23 i 24 lutego 1995 r. jako wydanych przez organ nieuprawniony. Rażące naruszenie wymienionego przepisu prawa przez Kierownika Urzędu Rejonowego, dawało wojewodzie pełną podstawę z art. 156 par. 1 pkt 1 Kpa do stwierdzenia nieważności tych decyzji, bez potrzeby merytorycznego oceniania tych rozstrzygnięć.

Wszystkie zatem argumenty zawarte w ww. decyzji wojewody z dnia 18.07.1996 r., odnoszące się do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy uznać trzeba za zbędne. Sam bowiem fakt naruszenia przez organ I instancji przepisów o właściwości dawał wojewodzie podstawę do stwierdzenia nieważności tych decyzji.

W takiej zatem sytuacji na Wojewodzie ciąży obecnie obowiązek wydania decyzji, wynikający z art. 17 ust. 1 cyt. ust. z dnia 19.10.1991 r., w przedmiocie wymienionym w decyzjach Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia 23 i 24 lutego 1995 r.

Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej rozpoznając odwołanie nie zwrócił uwagi na naruszenie przez Kierownika Urzędu Rejonowego przepisów o właściwości. W związku z tym nie dostrzegł, że wojewoda miał podstawę z art. 156 par. 1 pkt 1 Kpa do stwierdzenia nieważności takich decyzji.

Zaskarżona decyzja Ministra uchylająca omawianą decyzję Wojewody z dnia 18.07.1996 r. i umarzająca postępowanie pierwszej instancji nie jest zatem zasadna. W decyzji tej zbędnie zajęto się merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy, bowiem decyzję wojewody o stwierdzeniu nieważności decyzji wydanych z naruszeniem przepisów o właściwości uznać należało z tego tylko powodu za prawidłową. Zaskarżona decyzja Ministra podlega więc uchyleniu.

W takiej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny nie widzi możliwości merytorycznego ustosunkowania się do argumentacji zawartej w skardze, bowiem wyłącznie przyczyny procesowe zadecydowały o treści rozstrzygnięcia.

Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.