Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA 2566/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-06-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.) Sędziowie NSA Anna Łukaszewska-Macioch NSA Jan Paweł Tarno Protokolant Jolanta Zagrzejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi Gminy G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2002 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za grunty przejęte na własność Gminy G. wydzielone w wyniku podziału pod drogi oddala skargę


UZASADNIENIE

I SA 2566/02

UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 2002r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania Zarządu Gminy i Miasta G. utrzymał w mocy decyzję Starosty G. z dnia [...] czerwca 2002r. nr [...] orzekającą o ustaleniu odszkodowania, na rzecz M. W. w kwocie [...] zł. i jej syna M. W. w kwocie [...] zł., za grunty przejęte na własność Gminy G. wydzielone pod drogi w wyniku podziału nieruchomości.

Starosta G. rozpoznając sprawę podał, że Burmistrz Gminy i Miasta G. decyzją z dnia [...] listopada 1999r. nr [...] zatwierdził projekt podziału działek oznaczonych nr [...] o łącznej pow. [...] m2 położonych w G.. W wyniku dokonania podziału wydzielonych zastało szesnaście działek z czego trzynaście o łącznej powierzchni [...] ha przeznaczonych pod nowe drogi, jedna na poszerzenie istniejącej ulicy [...], zaś dwie działki stanowią różnicę w powierzchni pomiędzy ewidencją gruntów, księgą wieczystą i faktycznym stanem użytkowania. Działki wydzielone pod nowe drogi o łącznej powierzchni [...] ha przechodzą z mocy prawa na rzecz gminy z dniem jej uprawomocnienia się.

Wnioskiem z dnia 23 marca 2001 r. M. W. i jej syn M. W. wystąpili do Starosty G. o ustalenie odszkodowania za przejęte przez gminę działki wydzielone pod drogi.

Starosta G. w oparciu o sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego operat szacunkowy, decyzją z dnia [...] sierpnia 2001r. nr [...] ustalił odszkodowanie w wysokości [...] zł. na rzecz M. W. działającej w swoim imieniu i jako przedstawicielki ustawowej małoletniego syna M..

Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania Burmistrza Gminy i Miasta G. uchylił w/w decyzję Starosty G. z dnia [...] sierpnia 2001 r. i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania Po ponownym rozpatrzeniu sprawy oraz uzupełnieniu dokumentacji Starosta G. wydał decyzję z dnia [...] marca 2002 r., która w swej treści odpowiadała decyzji poprzedniej.

Organ II instancji rozpatrując odwołanie złożone przez Burmistrza Gminy i Miasta G., stwierdził powtarzające się w decyzji błędy i decyzją z dnia [...] maja 2002 r. uchylił decyzję Starosty G. z dnia [...] marca 2002 r. przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Starosta G. decyzją z dnia [...] czerwca 2002r. nr [...] orzekł o ustaleniu odszkodowania za grunt zajęty pod nowo utworzone drogi na rzecz M. W. w wysokości [...] zł i na rzecz M. W. w wysokości [...] zł.

Od powyższej decyzji ponownie odwołanie złożył Burmistrz Gminy i Miasta G. podnosząc, iż narusza ona art. 62 kpa, art. 7-10 kpa oraz zarzucił wydanie decyzji bez ustosunkowania się do tego, czy opinia biegłego jest aktualna na dzień orzekania.

Wojewoda [...] rozpoznając sprawę jako organ II instancji podał, że podniesiony w odwołaniu zarzut, że zaskarżona decyzja narusza art. 62 kpa nie jest słuszny, bowiem przepis ten ma na celu ochronę interesów stron i pozwala organowi na prowadzenie jednego postępowania w różnych sprawach. Przepisu tego nie można stosować jedynie wtedy, gdy tylko niektóre elementy sprawy są identyczne a w sprawie występują dwa podmioty o sprzecznych interesach prawnych, opartych na odrębnych podstawach prawnych. Wówczas sprawy te muszą być załatwiane przez wydanie odrębnych decyzji.

W przedmiotowej sprawie prowadzone było jedno postępowanie. Dotyczyło ono tej samej nieruchomości, lecz dwóch osób reprezentujących taki sam interes. W dacie wszczęcia postępowania M. W. występowała w imieniu swoim i małoletniego syna M. zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w G. Sygn. akt [...] z dnia [...] grudnia 2001 r.

W dacie wydawania ostatniej decyzji z dnia [...] czerwca 2002 r. M. W. osiągnął pełnoletność, co nie oznacza sprzeczności interesów matki i syna, dlatego też uznano za zbędne złożenie przez M. W. odrębnego wniosku. Naliczona kwota odszkodowania nie uległa zmianie, została jedynie podzielona proporcjonalnie do przysługujących udziałów.

Nie doszło także w ocenie organu do naruszenia art. 7-10 kpa przez uniemożliwienie zapoznania się z materiałem dowodowym, a tym samym wypowiedzenia się co do treści tych dowodów i złożenia ewentualnych wniosków. Z pism z dnia 6 lutego2002 r. i 22 lutego 2002 r. adresowanych do Zarządu Gminy i Miasta G., Starosta Powiatu G. informował wszystkie strony postępowania o możliwości wglądu i zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym. W aktach sprawy znajduje się pismo rzeczoznawcy majątkowego z dnia 4 czerwca 2002r., w którym informuje, że jego opinia z 2001r. jest nadal aktualna.

Skargę na powyższą decyzję Wojewody [...] do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósła Gmina G. i zarzucając :

-błędne uznanie, że nie nastąpiło naruszenie przez organ I instancji art. 62 k.p.a. przez prowadzenie jednego postępowania w sprawie orzeczenia o odszkodowaniu za przejęte grunty pod nowo wydzielone drogi w sytuacji, gdy organ ten miał do czynienia z odszkodowaniami za nieruchomości, których właścicielami są różne osoby, tj. M. W. co do działek nr [...] zaś co do działek [...] M. W. i M. W.;

-naruszenie art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami przez prowadzenie postępowania w sprawie odszkodowania za działki nr [...] bez wniosku w tym zakresie współwłaściciela M. W. i bez wcześniejszego przeprowadzenia z nim negocjacji w tym zakresie przez Zarząd Gminy i Miasta w G.,

-uznanie za wystarczający dowód w sprawie pismo biegłego wydającego opinię dotyczącą szacowania gruntów w niniejszej sprawie, w którym stwierdza on jedynie, iż opinia jest aktualna, nie wskazując żadnych podstaw, na których opiera ten wniosek, a tym samym uniemożliwia sprawdzenie jego poprawności i ewentualne złożenie zastrzeżeń i wniosków do tej "opinii uzupełniającej", domagała się jej uchylenia.

W uzasadnieniu podała, że organ odwoławczy nie uwzględnił żadnych z podnoszonych w odwołaniu zarzutów. W ocenie skarżącej doszło do naruszenia prawa procesowego i materialnego przy ustalaniu odszkodowania. Uważa, że nie zapewniono stronie w należyty sposób możliwości wzięcia udziału w postępowaniu, wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów oraz złożenia wniosków dowodowych. Takie działanie organu wydającego decyzję stanowi rażące naruszenie art. 7-10 k.p.a. nakazujących organowi administracji zapewnienie stronie możliwości czynnego wzięcia udziału w postępowaniu. Zarząd Gminy i Miasta w G., na który nałożono obowiązek wypłaty odszkodowania, nie miał możliwości ustosunkowania się do tego, czy nałożony obowiązek wypłaty ustalonej decyzją z dnia [...] czerwca 2002r. kwoty został nałożony prawidłowo, przy uwzględnieniu wszelkich okoliczności.

Starosta Powiatu G. wydał decyzję z naruszeniem art. 62 k.p.a., który pozwala na prowadzenie jednego postępowania administracyjnego wobec więcej niż jednej strony jedynie w sytuacji, gdy prawa i obowiązki stron wynikają z tego samego stanu faktycznego oraz tej samej podstawy prawnej. W ocenie skarżącej w niniejszej sprawie powinny toczyć się dwa postępowania administracyjne. Jedno w stosunku do gruntów przejętych pod drogi, które stanowiły wyłączną własność M.W., oraz drugie, gdzie przedmiotem przejęcia były grunty pozostające we współwłasności.

Wobec uzyskania pełnoletności przez M. W. prowadzono postępowanie bez wniosku uprawnionej osoby. Do tej pory wnioski w jego imieniu składane były przez jego przedstawiciela ustawowego - matkę M.W.. Z chwilą uzyskania pełnoletności, wobec braku w aktach sprawy udzielonego jej pełnomocnictwa, należy przyjąć, że nie miała ona już uprawnienia do reprezentowania strony. W takiej sytuacji zachodziła konieczność uzyskania stanowiska co do tego, czy M.W. prowadził negocjacje w sprawie uzyskania odszkodowania z Zarządem Gminy i Miasta w G., gdyż jest to konieczny element procedury, wnikający z art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, aby można było orzekać o odszkodowaniu za grunty w takim trybie, jak za wywłaszczenie nieruchomości.

Skarżąca zarzuciła też, że organ odwoławczy błędnie uznał, iż znajdujące się w aktach sprawy pismo biegłego G. może być uznane za opinię, na podstawie której można ustalać, iż wyszacowane jakiś czas temu ceny gruntu zachowują swoją aktualność. Gdy od wydania opinii w przedmiocie wartości gruntu upłynął pewien okres czasu, organ orzekający powinien zażądać opinii uzupełniającej, w której biegły powinien wypowiedzieć się co do tego, czy opinia jest aktualna w dalszym ciągu również na dzień orzekania. Powinien on jednak wskazać dlaczego uznaje aktualność opinii, aby dać stronom możliwość sprawdzenia jego rozumowania, ewentualnie złożenia wniosków i uzupełnień do opinii. W niniejszej sprawie oparto się jedynie o pismo biegłego, z którym skarżąca nie miała możliwości zapoznać się przed wydaniem decyzji.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując jednocześnie swoją argumentację prezentowaną dotychczas w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest uzasadniona i podlega oddaleniu.

Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na istotne zagadnienia o charakterze procesowym. Stosownie do treści art.1 i art.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz. 1271), z dniem 1 stycznia 2004 roku weszły wżycie przepisy ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z treści art.97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika jednoznacznie, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i w których postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego.

W ocenie Sądu zarówno zaskarżona decyzja jak i decyzja organu I instancji są prawidłowe. Wbrew twierdzeniom skarżącego, przy ich wydawaniu nie doszło do naruszenia przepisów ani prawa procesowego ani prawa materialnego. Stronom została zapewniona w pełnym zakresie możliwość wzięcia udziału w postępowaniu, wypowiadania się co do zebranych w sprawie dowodów oraz składania wniosków dowodowych. Oznacza to, że organy wydające decyzje czyniły to zgodnie z art. 7-10 k.p.a., które to przepisy nakazują organom administracji zapewnienie stronie możliwości wzięcia czynnego udziału w postępowaniu. Nie jest trafny zarzut skarżącego, że przy rozpatrywaniu sprawy doszło do naruszenia art. 7-10 kpa przez uniemożliwienie mu zapoznania się z materiałem dowodowym i tym samym wypowiedzenia się co do treści tych dowodów oraz złożenia ewentualnych wniosków. Z materiału dokumentacyjnego sprawy, a w szczególności pism Starosty Powiatu G. z dnia [...] lutego 2002 r. i [...] lutego 2002 r. , których adresatem był skarżący wynika, iż informowano wszystkie strony postępowania, w tym i Zarząd Gminy i Miasta G., o możliwości wglądu i zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Wolą więc skarżącego było czy skorzystał z tej możliwości czy też nie. Ponadto w aktach sprawy znajduje też się pismo rzeczoznawcy majątkowego z dnia 4 czerwca 2002r., w którym informuje, że jego opinia z 2001r. jest nadal aktualna. Jeżeli skarżącemu to oświadczenie nie było wystarczające, to nic nie stało na przeszkodzie, aby jako organ wystąpił z wnioskiem o dopuszczenie dowodu w postaci powołania innego rzeczoznawcy majątkowego i sporządzenia przez niego opinii w sprawie.

Tak więc w tych okolicznościach, nie sposób przyjąć, że Zarząd Gminy i Miasta w G., na którym spoczywa obowiązek wypłaty w/w odszkodowania, nie miał możliwości odniesienia się do tego, czy nałożony decyzją z dnia [...] czerwca 2002r. obowiązek wypłaty ustalonej nią kwoty, został ustalony prawidłowo, przy uwzględnieniu wszelkich okoliczności sprawy.

Zarzut, że zaskarżona decyzja narusza przepis art. 62 kpa również nie jest trafny, ponieważ unormowanie to ma na celu ochronę interesów stron i pozwala organowi na prowadzenie jednego postępowania w różnych sprawach. Stanowi on, że w sprawach, w których prawa lub obowiązki stron wynikają z tego samego stanu faktycznego oraz z tej samej podstawy prawnej i w których właściwy jest ten sam organ administracji publicznej, można wszcząć i prowadzić jedno postępowanie dotyczące więcej niż jednej strony. Inaczej mówiąc postępowanie administracyjne toczy się w tej samej sprawie, gdy istnieje tożsamość podmiotów, przedmiotu i treści stosunku administracyjnoprawnego. W takim przypadku rozstrzygnięcie sprawy powinno być dokonane jedną decyzją ( patrz wyrok NSA z dnia 19 maja 1983r., II S.A. 232/83 ). W niniejszej sprawie taka sytuacja miała miejsce dlatego też, organy administracji postąpiły prawidłowo wydając jedną decyzję. W przedmiotowej sprawie prowadzone było jedno postępowanie. Dotyczyło ono tej samej nieruchomości, lecz dwóch osób reprezentujących taki sam interes. W chwili wszczęcia postępowania, tj. złożenia wniosku o odszkodowanie, M. W. występowała zarówno w imieniu swoim jak i małoletniego wówczas syna M. ( postanowienie Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] grudnia 2001r. sygn. akt [...]). W czasie wydawania decyzji z dnia [...] czerwca 2002 r. M. W. osiągnął wprawdzie pełnoletność, ale nie oznacza to sprzeczności interesów matki i jej syna. Słusznie więc organy uznały za zbędne złożenie przez M. W. odrębnego wniosku. Wniosek ten bowiem został już wcześniej złożony przez M. W. w dniu 23 marca 2001r. i fakt ten zaistniał. M. W. z chwilą uzyskania pełnoletności mógł złożyć oświadczenie woli w tym przedmiocie np. cofające wniosek. Skoro tego jednak nie uczynił, to oznacza, że tym samym potwierdził jego treść i ważność. Należy również pamiętać, iż naliczona kwota odszkodowania nie uległa żadnym zmianom. Podzielono ją jedynie proporcjonalnie do przypadających udziałów.

Powołanego wyżej przepisu art. 62 kpa nie można stosować jedynie wtedy, gdy tylko niektóre elementy sprawy są identyczne a w sprawie występują strony o sprzecznych interesach, dotyczących wprawdzie tego samego przedmiotu, jednakże opartych na odrębnych podstawach prawnych. W takim przypadku organ ma do czynienia z dwoma odrębnymi stosunkami materialnoprawnymi, co do których powinny być wydane odrębne decyzje administracyjne.

Tak więc w tych okolicznościach argumenty prezentowane w skardze nie mogły zostać uwzględnione.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz. 1270) w związku z art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz. 1271) orzekł jak w sentencji.