Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1294/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-08-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 141 § 4, art. 133 § 1 w zw z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Dnia 11 sierpnia 2022 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie: sędzia NSA Piotr Przybysz sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2022 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej G. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 27 września 2018 r., sygn. akt II SA/Po 505/18 w sprawie ze skargi G. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] kwietnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 27 września 2018 r., II SA/Po 505/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę G. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła G. M., zaskarżając wyrok w całości i na podstawie art., 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 141 § 4 i art. 133 § 1 p.p.s.a w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 151 p.p.s.a, polegające na przedstawieniu przez Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku sprzecznych ustaleń, nieodnoszących się do stanu sprawy, stawianych zarzutów oraz stanowisk stron, a także na braku odniesienia się do wszystkich zarzutów postawionych przez skarżącą, sporządzenie uzasadnienia w sposób lakoniczny i nieodnoszący się do podniesionych przez stronę skarżącą zarzutów oraz orzekania na podstawie niekompletnej dokumentacji;

2. art. 141 § 4 i art. 133 § 1 p.p.s.a. polegające na przedstawieniu przez Sąd I instancji stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 151 p.p.s.a. i w zw. z art. 77 k.p.a. i art. 7 k.p.a. przez nieuwzględnienie skargi w sytuacji, gdy zarówno organ II instancji oraz I instancji nie wyjaśniły wszystkich okoliczności faktycznych sprawy mających istotne znacznie dla jej rozstrzygnięcia"

4. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 151 p.p.s.a i w zw. z art. 80 k.p.a. przez nieuwzględnienie skargi w sytuacji, gdy organ II instancji zaniechał dokonania oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona;

5. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 151 p.p.s.a i w zw. z art. 7 art. 8, art. 11 art. 15, art. 77 § 1, art, 80 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a. przez nieuwzględnienie skargi, w sytuacji wydania przez organ II instancji zaskarżonej decyzji z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej z art. 7 k.p.a., zasady pogłębiania zaufania z art. 8 k.p.a., zasady przekonywania z art. 11 k.p.a., zasady dwuinstancyjności z art. 15 k.p.a., zasady zbierania w sposób wyczerpujący i rozpatrywania całego materiału dowodowego w sprawie, a także zasady swobodnej oceny dowodów z art. 80 k.p.a. oraz z naruszeniem dyspozycji art. 107 § 3 k.p.a. w postaci braków uzasadnienia faktycznego zaskarżonej decyzji;

6. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 151 p.p.s.a. i w zw. z art. 107 § 1 i 3, art. 77 § 1, art. 75, art. 80, art. 7, art. 8 i art. 105 § 1 k.p.a. przez nieuwzględnienie skargi w sytuacji błędnego zaakceptowania przez Sąd I instancji prawidłowości wydania przez organ Ii instancji decyzji, a w konsekwencji uznanie przez Sąd I instancji oraz organ II instancji, iż decyzja organu I instancji została wydana zgodnie z przepisami prawa;

7. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 151 p.p.s.a. i w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 75, art. 80, art. 7 i art. 8 k.p.a. przez nieuwzględnienie skargi w sytuacji nierozpatrzenia przez organ odwoławczy oraz organ I instancji całego materiału dowodowego, a tym samym nieuwzględnienie interesu społecznego, w szczególności interesu skarżącej:

8. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 151 p.p.s.a. i w zw. z art. 77 § 1, art. 75, art. 80, art. 7 i art. 8 k.p.a. przez nieuwzględnienie skargi w sytuacji dokonania przez organ odwoławczy i organ I instancji, dowolnej a nie swobodnej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy i przyjęcie bezpodstawnie, że zachodzą podstawy do umorzenia postępowania administracyjnego;

9. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 151 p.p.s.a. i w zw. z art. 77 i art. k.p.a. przez nieuwzględnienie skargi w sytuacji zaniechania zebrania przez organ administracyjny w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i rozpatrzenia sprawy i niewyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy mających istotne znacznie dla jej rozstrzygnięcia;

10. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 151 p.p.s.a. i w zw. z art. 107 § 3, art. 77, art. 80 i art. 11 k.p.a. przez nieuwzględnienie skargi w sytuacji gdy uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zostało oparte o udokumentowane fakty, które mają znaczenie w sprawie oraz nieustosunkowanie się przez organ odwoławczy oraz organ I instancji do "zaprezentowanych przez Skarżącego" argumentów podniesionych i dowodów przedstawionych w toku postępowania administracyjnego;

11. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 151 p.p.s.a. i w zw. z art. 77 § 1, art. 75, art. 78 § 1 i 2, art. 80, art. 7 i art. 8 k.p.a. przez nieuwzględnienie skargi w sytuacji nierozpatrzenia przez organ administracyjny całego materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego oraz dokonania przez organ administracyjny dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy i przyjęcie bezpodstawnie, że nie zachodzą przesłanki do uwzględnienia żądania skarżącej i zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania administracyjnego:

12. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 151 p.p.s.a. i w zw. z art. 7, art. 9, art. 77 § 1, art. 80, art. 104 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a. przez nieuwzględnienie skargi w sytuacji niewyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy i mylną oraz niepełną wykładnię stanu faktycznego i prawnego przez organ II instancji oraz I instancji, błędnie uznając, że brak jest podstaw prawnych i faktycznych do uwzględnienia żądania skarżącej i zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania administracyjnego;

13. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 151 p,p.s.a. i w zw. z art. 10 § 1 i art. 81 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie skargi w sytuacji "niezapewnienia Skarżącemu" możliwości czynnego udziału w postępowaniu przed organem I instancji oraz organem II instancji, a w szczególności zarówno organ I instancji oraz organ II instancji zaniechał przed wydaniem decyzji umożliwienia skarżącej wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań;

14. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 151 p.p.s.a. i w zw. z art. 107 § 1 i 3, art. 15, art. 7 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez nieuwzględnienie skargi w sytuacji, gdy uzasadnienie decyzji organu II instancji jest niepełne i ogólnikowe, nie zawierające jakiegokolwiek odniesienia do zgłoszonych przez skarżącą argumentów;

15. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 151 p.p.s.a. i w zw. z art. 8, art. 77 § 1, art. 80, art. 138 § 2 k.p.a. przez nieuwzględnienie skargi w sytuacji gdy prowadzone postępowanie administracyjne odbyło się w sposób niebudzący zaufania do organów oraz nie ustalono rzeczywistego stanu faktycznego oraz dokonano dowolnej oceny zgromadzonego materiału, w tym pominięto zarzuty zgłoszone przez skarżącą i nie odniesiono się do argumentacji skarżącej przez organy obu instancji;

16. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1 k.p.a. przez błędne uznanie przez Sąd I instancji, że organ odwoławczy oraz organ I instancji wyjaśnił sprawę w stopniu dostatecznym do jej rozstrzygnięcia;

17. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 75, art. 78, art. 80, art. 7 i art. 8 k.p.a. przez błędne przyjęcie, że organ I instancji oraz organ II instancji, wydając zaskarżone decyzje zebrały i rozpatrzyły w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy, a tym samym uwzględniły interes społeczny, w szczególności interes skarżącej oraz w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do państwa i władzy publicznej, a tym samym wykazały należytą dbałość o dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i prawnego, co doprowadziło do utrzymania w mocy przez Sąd I instancji zaskarżonej decyzji;

18. art. 141 § 1 i 4 p.p.s.a. przez niepodjęcie przez Sąd I instancji wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy w niniejszym postępowaniu, a w konsekwencji przedstawienie stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym i prawnym, a w konsekwencji sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego wyroku w sposób pobieżny i lakoniczny;

19. art. 145 i art. 133 p.p.s.a. przez nierozpoznanie istoty sprawy w związku z brakiem odniesienia się przez Sąd I instancji do tego co było przedmiotem sprawy i zaniechanie zbadania zgłoszonych zarzutów przez skarżącą, przyjmując bezkrytycznie, że zarówno organ I instancji oraz organ II instancji przeprowadziły prawidłowo postępowanie dowodowe oraz dokonały prawidłowo ustalenia stanu faktycznego w niniejszej sprawie, a w konsekwencji prawidłowo wydały decyzje.

Mając powyższe na uwadze wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku, a także w całości decyzje organów obu instancji, względnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie w całości sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oraz przyznanie pełnomocnikowi skarżącej wyznaczonemu z urzędu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej powyższe zarzuty szerzej umotywowano.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu wniosło o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna okazała się niezasadna.

Postępowanie kasacyjne oparte jest na zasadzie związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej i podstawami zaskarżenia wskazanymi w tej skardze. Jedynie w przypadku, gdyby zachodziły przesłanki, powodujące nieważność postępowania sądowoadministracyjnego, określone w art. 183 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny mógłby podjąć działania z urzędu, niezależnie od zarzutów wskazanych w skardze kasacyjnej. W niniejszej sprawie nie stwierdzono takich przesłanek.

Ocenę zarzutów kasacyjnych wypada poprzedzić przypomnieniem, iż w okolicznościach niniejszej sprawy skarżąca G. M. w dniu [...] września 2017 r., w czasie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, wystąpiła z wnioskiem o przyznanie pomocy społecznej w formie opłacenia składek emerytalno-rentowych. Decyzją z dnia [...] października 2017 r. nr [...] organ I instancji odmówił przyznania pomocy w formie opłacenia składek emerytalno-rentowych wskazując na brak spełnienia przez skarżącą podstawowych wymogów określonych w art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U.2017.1769 ze zm.), dalej jako "u.p.s.". Od powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie. W dniu [...] października 2017 r., a zatem w dniu rozpoznania ww. wniosku skarżącej z dnia [...] września 2017 r., skarżąca złożyła kolejny wniosek o przyznanie pomocy w formie opłacenia składek emerytalno-rentowych. W związku z ponownym wnioskiem o zaspokojenie tych samych potrzeb, decyzją z dnia [...] listopada 2017 r., nr [...] organ I instancji umorzył postępowanie administracyjne jako bezprzedmiotowe z uwagi na tożsamość sprawy administracyjnej (art. 105 § 1 k.p.a.), wskazując jednocześnie, iż w międzyczasie nie zaszła żadna zmiana w sytuacji strony powodująca konieczność weryfikacji przez organ I instancji podjętego już rozstrzygnięcia. Od decyzji tej skarżąca wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu, które utrzymało w mocy ww. decyzję organu I instancji z dnia [...] listopada 2017 r., uznając za prawidłowe umorzenie – jako bezprzedmiotowego – postępowania wywołanego wnioskiem skarżącej z dnia [...] października 2017 r. o przyznanie pomocy w formie opłacenia składek emerytalno-rentowych. Sąd I instancji, w wyniku rozpoznania skargi od powyższej decyzji, potwierdził prawidłowość rozstrzygnięcia umarzającego postępowanie administracyjne w sprawie wywołanej ponownym wnioskiem o przyznanie pomocy w formie opłacenia składek emerytalno-rentowych. Wskazał, iż zachodzi tożsamość pomiędzy sprawą wywołaną wnioskiem skarżącej z dnia [...] października 2017 r., a sprawą rozstrzygniętą decyzją z dnia [...] października 2017 r., wywołaną wnioskiem skarżącej z dnia [...] września 2017 r. Rozpoznanie merytoryczne po raz drugi kolejnego, tożsamego wniosek o przyznanie pomocy w formie opłacenia składek emerytalno-rentowych, jest niedopuszczalne. Zasadnie zatem postępowanie wywołane kolejnym wnioskiem o przyznanie tożsamego świadczenia zostało umorzone jako bezprzedmiotowe (art. 105 § 1 k.p.a.).

Przechodząc do oceny zarzutów kasacyjnych wypada zauważyć, iż zostały one sformułowane w sposób bardzo ogólny i wydrążony z jakiekolwiek odniesień do konkretnych okoliczności niniejszej sprawy. Tak generalny sposób sformułowania zarzutów kasacyjnych uniemożliwia na ich podstawie efektywną kontrolę zaskarżonego wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny ze względu na ograniczenia wynikające chociażby z art. 176 § 1 pkt 2) w zw. z art. 183 § 1 p.p.s.a., nie może natomiast we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich bądź w inny sposób korygować. Do autora skargi kasacyjnej należy podanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w jego ocenie naruszył sąd I instancji i precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegała ich błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie, a w odniesieniu do przepisów postępowania także wykazanie istotnego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Uzasadnienie skargi kasacyjnej powinno natomiast przedstawiać argumenty mające na celu wskazanie słuszności podstaw kasacyjnych. Systemowe odczytanie art. 176 i art. 183 p.p.s.a. prowadzi bowiem do konkluzji, że nie jest możliwe rozpoznanie merytorycznie zarzutów skargi kasacyjnej, które zostały wadliwie skonstruowane. Przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które – zdaniem autora kasacji – zostały naruszone zaskarżonym wyrokiem, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych (vide: uchwała pełnego składu NSA z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/09, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). Jest to możliwe jednak tylko wtedy gdy wnoszący skargę kasacyjną poprawnie określi jakie przepisy jego zdaniem naruszył wojewódzki sąd administracyjny, a nadto wskaże na czym owo naruszenie polegało. Jeżeli zatem spośród dziewiętnastu zarzutów kasacyjnych żaden nie odwołuje się do konkretnych okoliczności badanej sprawy i nie wskazuje na czym polegało naruszenie wskazanych przepisów, to nie sposób potwierdzić w postępowaniu kasacyjnym zasadności tego rodzaju zarzutów.

Ponadto należy zauważyć, iż poszczególnymi zarzutami kasacyjnymi objęto każdorazowo po kilka przepisów we wzajemnym powiązaniu. Obowiązek wskazania naruszonych przepisów oraz uzasadnienia zarzutów nakłada na sporządzającego skargę kasacyjną określony reżim związany z konstrukcją skargi kasacyjnej i budową zarzutów. Obowiązek wskazania naruszonych przepisów oczywiście nie wyłącza możliwości objęcia jednym zarzutem kilku przepisów, ale takie wyliczenie musi być połączone z wykazaniem, że wymienione przepisy tworzą pewną normę zachowania, której naruszenie jest zarzucane. Rozróżnienie między przepisem i normą prawną każe uznać taką praktykę za dopuszczalną, ale wymienione przepisy muszą pozostawać ze sobą w związku normatywnym, a jego wykazanie obciąża sporządzającego skargę kasacyjną, który powinien przedstawić treść naruszonej normy, czyli wskazać, jaka reguła zachowania ustanowiona tymi przepisami została naruszona zaskarżonym wyrokiem. Również i w tym zakresie Naczelny Sąd Administracyjny nie może samodzielnie budować zarzutów, a taki byłby skutek ustalania we własnym zakresie treści normy prawnej objętej zarzutem.

Analizując treść poszczególnych zarzutów w powyższym zakresie Naczelny Sąd Administracyjny jest w stanie przyjąć, iż autor kasacji kwestionuje ustalenia faktyczne sprawy i ich ocenę dokonaną w toku postępowania administracyjnego. Wniosek taki można wyprowadzić z treści ww. zarzutów kasacyjnych o nr od 3 do 12 oraz od 14 do 17. Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego nałożony na organy administracji publicznej, stanowi gwarancję realizacji zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.). Organ administracji publicznej jest zatem zobowiązany do podjęcia czynności procesowych mających na celu zebranie całego materiału dowodowego i do rozpatrzenia zgromadzonego materiału (art. 77 § 1 k.p.a.). Realizacja powyższych obowiązków wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego co do wszystkich okoliczności stanowiących fakty prawotwórcze, a następnie organ winien dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnej sprawy na podstawie analizy całego materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), a swoje stanowisko powinien przekonująco uzasadnić (art. 107 § 3 w związku z art. 11 k.p.a.) (vide: wyrok NSA z dnia 28 września 2012 r., II GSK 1548/11, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zarzucając wady w zakresie ustalonej podstawy faktycznej wyrokowania skarga kasacyjna nie wskazuje jednak, jakie konkretne okoliczności faktyczne zostały pominięte w toku przeprowadzonego dowodzenia, jak i nie podaje, na czym polegały wady w przeprowadzonej ocenie tych okoliczności, które zostały ustalone jako podstawa faktyczna wyrokowania. Nie wskazuje na wady w ocenie wzajemnych relacji pomiędzy konkretnymi dowodami i nie podważa ich wiarygodności, w szczególności w konfrontacji z zasadami doświadczenia życiowego lub zasadami logiki. Jednocześnie kasacja nie kwestionuje ustalonego w toku postępowania administracyjnego faktu złożenia przez skarżącą dwóch odrębnych wniosków o przyznanie tożsamego świadczenia z pomocy społecznej. Ustalenie to ma natomiast zasadnicze znaczenie z punktu widzenia oceny legalności podjętego rozstrzygnięcia. Tym samym wypada uznać, iż kasacja w ogóle nie odnosi się do okoliczności o kluczowym znaczeniu dla sprawy. Nie można zatem potwierdzić trafności zarzutów naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 15, art. 75, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i 2. art. 80, art. 81, art. 107 § 1 i 3, art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. podnoszonych w kontekście nieprawidłowo ustalonej podstawy faktycznej wyrokowania.

W powyższym kontekście nie może być uznany za zasadny zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 10 § 1 oraz art. 81 k.p.a. Powszechnie przyjmuje się, iż naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu stanowi wadę procesową tylko wtedy gdy naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. gdy strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Na stronie stawiającej ów zarzut spoczywa zatem ciężar wykazania istnienia adekwatnego związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy (vide: H.Knysiak-Molczyk, [w:] H.Knysiak-Molczyk (red.), A.Golęba, T.Kiełkowski, K.Klonowski, M.Romańska, Kodeksu postępowania administracyjnego, Komentarz, WK 2015, uwaga 10 do art. 10; J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2011, uwaga 6 do art. 145; wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2012 r., II OSK 1490/11; wyrok NSA z dnia 26 maja 2011 r., I OSK 842/11, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Skarga kasacyjna, już tylko przez to, że nie zawiera wskazania, jakie to konkretne czynności procesowe mogłyby podważyć ustalenia będące podstawą rozstrzygnięcia sprawy, niezasadnym czyni zarzut naruszenia art. 10 § 1 w związku z art. 81 k.p.a.

Nie są także trafne zarzuty naruszenia art. 141 § 4 i art. 133 § 1 p.p.s.a. Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić usprawiedliwioną podstawę skargi kasacyjnej jedynie wówczas gdy to uzasadnienie nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia. Dzieje się tak wówczas, gdy nie ma możliwości jednoznacznej rekonstrukcji podstawy rozstrzygnięcia (vide: J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2011, uwaga 7 do art. 141). Natomiast mankamenty uzasadnienia wyroku polegające m.in. na niedostatecznym rozwinięciu poszczególnych jego elementów, w sytuacji gdy pomimo tego zaskarżony wyrok poddaje się kontroli instancyjnej, nie stanowią naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy (vide: wyrok NSA z dnia 28 listopada 2011 r., I GSK 952/10; wyrok NSA z dnia 5 lipca 2017 r., I OSK 2693/15, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). Przyjmuje się nadto, iż naruszenie określonej w art. 133 § 1 p.p.s.a. zasady orzekania na podstawie akt sprawy może stanowić podstawę kasacyjną wskazaną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. jeżeli polega ono na: oddaleniu skargi, mimo niekompletnych akt sprawy; pominięciu istotnej części tych akt; oparciu orzeczenia na własnych ustaleniach sądu nie znajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy (vide: K.Radzikowski, Orzekanie przez sąd administracyjny na podstawie akt sprawy, ZNSA 2009, nr 2, s. 56 – 60; wyrok NSA z dnia 11 maja 2021 r., III OSK 3627/21, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). Okoliczności tego rodzaju nie są przywoływane w skardze kasacyjnej. Jednocześnie należy odróżnić poddanie sądowej kontroli działalności administracji publicznej na podstawie innego materiału niż akta sprawy od wydania wyroku na podstawie akt sprawy. Przepis art. 133 § 1 p.p.s.a. nie służy kwestionowaniu ustaleń i oceny przyjętego w sprawie stanu faktycznego. Nie służy on również zwalczaniu wniosków, jakie zostały wyprowadzone przez sąd z materiału dowodowego sprawy (vide: wyrok NSA z dnia 29 czerwca 2021 r., II GSK 1158/18, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). Jeżeli zatem stawiając powyższe zarzuty autor kasacji jedynie w sposób generalny sygnalizuje wadliwość zastosowania ww. przepisów, nie łącząc tego ze wskazaniem, na czym konkretnie polegała wadliwość sporządzonego uzasadnienia, tj. do jakich konkretnie zarzutów skarżącej nie odniesiono się w motywach zaskarżonego wyroku, jakie ustalenia poczynione w toku postępowania są sprzeczne lub nie odnoszą się do stanu sprawy, lub też w jakim konkretnie zakresie ustalony stan faktyczny sprawy odbiega od stanu rzeczywistego, to sam sposób sformułowania skargi kasacyjnej uniemożliwia potwierdzenie zasadności zarzutów naruszenia art. 141 § 4 i art. 133 § 1 p.p.s.a.

Wadliwości zarzutu naruszenia art. 145 i art. 133 p.p.s.a. należy natomiast upatrywać w błędnym określeniu naruszonych przepisów, pomijającym przybliżenie konkretnych jednostek redakcyjnych. Jak już była o tym mowa, do autora skargi kasacyjnej należy wskazanie podstaw kasacyjnych (art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), rozumiane jako podanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w jego ocenie naruszył sąd I instancji. Jeżeli przepis dzieli się na kilka jednostek redakcyjnej (np. paragrafy, ustępy, punkty, litery), to przez przytoczenie podstaw kasacyjnych rozumieć należy dokładne wskazanie tych przepisów prawa, które – zdaniem autora skargi kasacyjnej – zostały naruszone przez sąd wydający zaskarżone orzeczenie. Wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony gdy wskazuje ona jako naruszony konkretny przepis, z podaniem numeru konkretnej jednostki redakcyjnej przepisu. Tylko tak sprecyzowany zarzut pozwala ustalić granice zaskarżenia (vide: postanowienie SN z dnia 7 kwietnia 1997 r., III CKN 29/97, OSNC 1997 nr 6-7, poz. 96; wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2008 r., I OSK 2034/06; wyrok NSA z dnia 10 maja 2011 r., II OSK 2520/10, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). Zarzut kasacyjny tyczący naruszenia art. 145 i art. 133 p.p.s.a. nie czyni zadość powyższemu wymaganiu.

Z tych względów skarga kasacyjna jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlegała oddaleniu zgodnie z art. 184 p.p.s.a.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 206 p.p.s.a., odstępując od uwzględnienia żądania organu w tym zakresie zawartego w odpowiedzi na skargę kasacyjną, a to z uwagi na status majątkowy skarżącej i przedmiot sprawy.

Wniosek o przyznanie wynagrodzenia pełnomocnikowi skarżącej z tytułu pomocy prawnej udzielanej z urzędu podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (art. 258 – 261 p.p.s.a.).

Skargę kasacyjną rozpoznano na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a., gdyż strona skarżąca zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna nie zażądała jej przeprowadzenia.

Uzasadnienie wyroku sporządzono stosownie do art. 193 zdanie 2 p.p.s.a. z uwagi na oddalenie skargi kasacyjnej. W takiej sytuacji przepis ten wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, które przewidziano w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie 1 p.p.s.a., zawężając je do oceny zarzutów skargi kasacyjnej.