Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 1956/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-07-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6195 Funkcjonariusze Straży Pożarnej
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 43 ust. 3
journal: Dz.U. 1991 nr 88 poz 400
law: Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędziowie: sędzia NSA Tamara Dziełakowska sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 czerwca 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 100/19 w sprawie ze skargi P. P. na decyzję Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] listopada 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie zwolnienia ze służby. oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 14 czerwca 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 100/19 oddalił skargę P. P. na decyzję Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z [...] listopada 2018 r., nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie zwolnienia ze służby.

Powyższy wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym sprawy.

Do Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej [...] (dalej: "KPPSP") wpłynął 13 sierpnia 2012 r. raport P. P. (dalej: "skarżący") z prośbą o zwolnienie ze służby z 31 października 2012 r., na podstawie art. 43 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2009 r., Nr 12, poz. 68, dalej: "ustawa o PSP") - nabycie prawa do zaopatrzenia emerytalnego z tytułu osiągnięcia 30 lat wysługi emerytalnej. KPPSP [...] decyzją nr [...] z [...] października 2012 r. zwolnił skarżącego ze służby z 9 listopada 2012 r. na podstawie wskazanej podstawy prawnej. Przed wydaniem decyzji, pismem z 4 października 2012 r. KPPSP powiadomił skarżącego, że wyznaczył termin zwolnienia ze służby na 9 listopada 2012 r. z powodów planowanej reorganizacji struktury jednostki organizacyjnej. Skarżący nie wniósł odwołania od powyższej decyzji.

Skarżący 6 października 2015 r. złożył wniosek o zmianę decyzji KPPSP z [...] października 2012 r. w trybie art. 155 k.p.a., poprzez zwolnienie ze służby z 31 października 2012 r. Wniosek swój uzasadnił okolicznością, że w październiku 2012 r. otrzymał dodatek motywacyjny, który - przy zwolnieniu z 9 listopada 2012 r. - nie został mu wliczony do wysokości emerytury.

Po rozpatrzeniu wniosku, KPPSP [...] decyzją nr [...] z [...] maja 2016 r. odmówił uchylenia wskazanej decyzji uznając, że został zachowany termin określony w art. 43 ust. 2 pkt 5 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, tzn. że strażaka zwalnia się ze służby w terminie 3 miesięcy od zgłoszenia przez niego pisemnego żądania zwolnienia, a wskazana przez strażaka data zwolnienia nie jest wiążąca dla organu zwalniającego. Po rozpatrzeniu odwołania, [...] Komendant Wojewódzki PSP decyzją z [...] lipca 2016 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Powyższa decyzja została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który wyrokiem z 15 grudnia 2016 r., sygn. akt IV SA/Po 753/16 oddalił skargę, a następnie Naczelny Sad Administracyjny wyrokiem z 23 listopada 2017 r., sygn. akt I OSK 914/17 oddalił skargę kasacyjną skarżącego.

Skarżący pismem z 30 maja 2018 r. adresowanym do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] października 2012 r. z powodu rażącego naruszenia prawa. Pismo adresowane do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji przekazane zostało według kompetencji do [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej, który decyzją z [...] września 2018 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji, nie dopatrując się zaistnienia przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a., w szczególności jakichkolwiek naruszeń prawa.

Po rozpatrzeniu odwołania od tej decyzji, Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej (dalej: "organ odwoławczy" lub "KGPSP") utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję podnosząc, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ma na celu ustalenie, czy badana w tym trybie decyzja obarczona jest którąkolwiek z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., uzasadniających jej wyeliminowanie z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc, w związku z tym nie może rozpatrywać ponownie sprawy co do istoty, jak w postępowaniu zwykłym.

Ponadto KGPSP wskazał, że organ zwalniający nie jest związany wskazaną przez funkcjonariusza datą rozwiązania stosunku służbowego, ale po otrzymaniu pisemnego żądania zwolnienia ze służby - w terminie do 3 miesięcy - zobligowany jest rozwiązać z nim stosunek służbowy. Oznacza to, że organowi administracji pozostawiono swobodę w zakresie określenia daty, w jakiej nastąpi zwolnienie funkcjonariusza. W niniejszej sprawie złożenie raportu o zwolnienie nastąpiło 13 sierpnia 2012 r., a data zwolnienia określona w decyzji to 9 listopada 2012 r. Organ zwalniający ma możliwość ustalenia terminu zwolnienia skarżącego w zależności od uwarunkowań służbowych. Co prawda w decyzji z [...] października 2012 r. organ nie uzasadnił ustalonej daty zwolnienia, jednak w piśmie z 4 października 2012 r. KPPSP [...] powiadomił strażaka o przyczynach ustalenia daty zwolnienia. W związku z powyższym, nieuwzględnienie propozycji skarżącego w zakresie terminu zwolnienia nie można rozważać w kategorii rażącego naruszenia prawa.

W ocenie organu odwoławczego bezsporne jest, że skarżący spełniał warunek określony w art. 43 ust. 3 pkt 3 ustawy o PSP - osiągnął 30 lat wysługi emerytalnej i sam zainicjował postępowanie o zwolnienie ze służby, poprzez złożenie raportu.

Skarżący w piśmie z 30 maja 2018 r., precyzującym żądanie stwierdzenia nieważności decyzji, wniósł o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej, w trakcie której świadkowie mogliby potwierdzić jego słowa o negatywnym nastawieniu do niego KPPSP i konfliktu między nimi. Analizując wniosek strony o przeprowadzenie rozprawy organ stwierdził, iż nie zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron, gdyż zeznanie świadka nie jest w stanie wprowadzić jakiegokolwiek elementu, który świadczyłby o rażącym naruszeniu prawa w decyzji z [...] października 2012 r. Ponadto jakikolwiek konflikt pomiędzy stroną a KPPSP, nie ma wpływu na ocenę decyzji w zakresie rażącego naruszenia przez nią prawa.

Podsumowując, organ odwoławczy stwierdził, że zarówno w trakcie postępowania administracyjnego prowadzącego do wydania decyzji, jak i w samej decyzji z 2012 r. nie można dopatrzyć się rażącego naruszenia prawa, zarówno procesowego, jak i materialnego.

Skarżący nie zgadzając się z powyższą decyzją KGPSP zaskarżył ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację podniesioną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W ocenie Sądu, organy prawidłowo przeanalizowały przesłanki zastosowania art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Sąd wskazał, że nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia tej sprawy brak przeprowadzenia rozprawy administracyjnej na okoliczność prawdziwości przyczyny zwolnienia ze służby, stosunków osobistych pomiędzy skarżącym a Komendantem powiatowym PSP. Przy ocenie zarzutu nieważności decyzji nie ma też znaczenia słuszny interes strony ani zasady współżycia społecznego. Zupełnie bezpodstawne jest powołanie się na uznanie administracyjne, skoro stawiając zarzut nieważności decyzji, organ jest zobowiązany do jego rozpoznania na podstawie przywołanego wyżej przepisu i jest związany jego treścią, której właściwe rozumienie i interpretacja mają utrwalone znaczenie, opisane w orzecznictwie sądów administracyjnych.

Skarżący wywiódł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zaskarżając go w całości.

Skarżonemu wyrokowi zarzucił na podstawie przepisu art. 176 p.p.s.a. w zw. z art. 174 § 2 p.p.s.a.:

I. na zasadzie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez niezachowanie proporcji pomiędzy interesem społecznym, a słusznym interesem strony, co przejawia się poprzez niewyjaśnienie względów faktycznych mających istotne znaczenie dla rozpoznania sprawy, a które prawidłowo wyjaśnione doprowadziłyby Sąd do przekonania, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, a słuszny interes strony nie został uwzględniony;

II. na zasadzie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez zaniechanie ustawowego obowiązku wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, co przejawiło się w pobieżnym potraktowaniu sprawy skarżącego przez organy administracji publicznej stojące na straży praworządności, a w konsekwencji spowodowało, że zaskarżona decyzja jest powierzchowna, arbitralna i nie zawiera prawidłowej oceny materiału dowodowego;

III. na zasadzie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 78 k.p.a. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez nieuwzględnienie wniosku dowodowego skarżącego w przedmiocie przesłuchania świadków R. P. oraz R. R., przy czym ww. świadkowie są w posiadaniu informacji mających istotne znaczenie dla rozpoznania sprawy i wyjaśnienia wszelkich okoliczności faktycznych niniejszej sprawy, a tym samym informacji, które prawidłowo rozważone doprowadziłyby organ do przekonania że decyzja nr [...] KPPSP została wydana z rażącym naruszeniem prawa;

IV. na zasadzie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 8 k.p.a. w związku z art. 107 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez niewyjaśnienie wszystkich faktycznych i istotnych okoliczności sprawy, mających jednoznaczny wpływ na rozstrzygnięcie, co doprowadziło do prowadzenia postępowania przez organy administracji publicznej w sposób niebudzący zaufania i naruszający zaufanie strony do władzy publicznej;

V. na zasadzie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 8 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez arbitralne działania organów objawiające się w braku przeprowadzenia odpowiedniego i rzetelnego postępowania dowodowego uwzględniającego tym samym wnioski, w tym wnioski dowodowe skarżącego, które dałyby organom oraz Sądowi zupełnie inny pogląd na niniejszą sprawę, a w konsekwencji mogłoby doprowadzić do uwzględnienia przez organy oraz Sąd wniosku strony;

VI. na zasadzie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 6 oraz art. 8 k.p.a. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez przyjęcie stanowiska, iż przepis prawa jest wartością nadrzędną w stosunku do analizy konkretnego przypadku przy uwzględnieniu zasady zaufania strony do władzy publicznej - wykluczającą analizę konkretnego przypadku w odniesieniu do zasady słusznego interesu obywatela;

VII. na zasadzie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 10 k.p.a. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy przejawiające się w braku zapewnienia skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu, w tym braku możliwości należytego złożenia wyjaśnień;

VIII. na zasadzie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 155 k.p.a. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez brak wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi kierowano się przy rozwiązaniu sprawy;

IX. na zasadzie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 89 § 2 k.p.a. w zw. z art. 81 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. i art. 10 § 1 k.p.a. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez nieprzeprowadzenie rozprawy administracyjnej, której celem byłoby jak najdokładniejsze odtworzenie stanu niniejszej sprawy oraz przesłuchanie świadków, o których mowa w ust. 3 ww. zarzutów, którzy to świadkowie posiadają wiedzę na temat okoliczności faktycznych, mających jednoznaczny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy;

X. na zasadzie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 15 k.p.a. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez powielenie przez administracyjny organ odwoławczy drugiej instancji decyzji pierwszej instancji, co w rezultacie wskazuje na to, iż organ drugiej instancji nie przeprowadził postępowania administracyjnego, a jedynie zbadał przedmiotową sprawę na podstawie decyzji organu pierwszej instancji.

W oparciu o tak postawione zarzuty skarżący wniósł o:

1) na podstawie art. 188 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi, w przypadku uznania, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona;

2) ewentualnie na podstawie art. 185 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie;

3) na postawie art. 176 § 2 p.p.s.a. rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie;

4) zasądzenie od organu administracji na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący przedstawił argumentację mającą na celu wykazanie zasadności podniesionych zarzutów.

Naczelny Sąd Administracyjny, w związku ze zmianą art. 15zzs4 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842 ze zm.) wynikającą z art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 28 maja 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z poz. 1090), poinformował strony postępowania, że w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich, w sprawach, w których strony nie zrzekły się przeprowadzenia rozprawy, Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadza rozprawę wyłącznie zdalnie przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość, jeżeli wszystkie strony wyrażą na to zgodę. We wskazanym wyżej okresie nie przeprowadza się rozpraw w siedzibie Sądu z udziałem stron. Jeżeli którakolwiek z wezwanych stron oświadczy, że nie ma możliwości technicznych uczestniczenia w rozprawie zdalnej, sprawa zostanie skierowana na posiedzenie niejawne w trybie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. Jeżeli wszystkie strony oświadczą zgodnie, że wyrażają zgodę na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, sprawa zostanie skierowana na posiedzenie niejawne w trybie art. 182 § 2 p.p.s.a.

W związku z powyższym zwrócono się do stron postępowania o udzielenie informacji, w terminie 7 dni od dnia doręczenia pisma, czy wyrażają zgodę na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, co zdecydowanie może przyspieszyć rozpoznanie wniesionej skargi kasacyjnej. W razie wyrażenia zgody na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, strony zostały poinformowane o możliwości przedstawienia, w terminie 7 dni, dodatkowych wyjaśnień na piśmie. Jednocześnie w przypadku, gdy strony postępowania nie wyrażają zgody na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił się o udzielenie informacji, czy strona posiada możliwości techniczne uczestniczenia w rozprawie zdalnej przy użyciu informatycznej aplikacji.

Ponadto strony postępowania zostały zawiadomione, że na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych – Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a rozprawy nie można przeprowadzić na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

W odpowiedzi na wezwanie skarżący w piśmie procesowym z 1 grudnia 2021 r. oświadczył, że nie wyraża zgody na rozpoznanie spawy na posiedzeniu niejawnym. Jednocześnie skarżący wskazał, że posiada możliwości techniczne uczestniczenia w rozprawie zdalnej.

Z uwagi na brak zgody wszystkich stron na przeprowadzenie rozprawy w trybie zdalnym, Przewodnicząca Wydziału na podstawie art. 15zzs4 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842 ze zm.) zarządziła skierowanie sprawy na posiedzenie niejawne, celem rozpoznania skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu. Podstaw nieważnościowych w niniejszej sprawie nie stwierdzono. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, wynikają z przepisu art. 174 p.p.s.a. Wedle jego pkt 1 może ją stanowić naruszenie prawa materialnego, przy czym przewiduje się dwie jego postacie, a mianowicie błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej, natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w tym wypadku ustawa wymaga, aby skarżący nadto wykazał możliwość istotnego wpływu wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.

Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym polega na dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu skargi w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Złożona w rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa procesowego, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. stwierdzić należy, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Przepis ten stanowi, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Jednakże przepis ten nie był podstawą orzekania. Przedmiotem kontroli jest wyrok oddalający skargę, zatem podstawą prawną działania Sądu pierwszej instancji był art. 151 p.p.s.a., a nie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Ponadto przepis ten ma charakter swoistej "instrukcji" dla sądu, jakiej treści rozstrzygnięcie ma wydać, gdy uzna, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Traktowany jest w orzecznictwie jako przepis o charakterze wynikowym. Może on być tym samym naruszony tylko wówczas, gdy sąd uznając, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, uwzględnia ją. W przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. Sąd pierwszej instancji uznał, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie i w konsekwencji wydał prawidłowe rozstrzygnięcie polegające na jej oddaleniu.

Nie zasługują także na uwzględnienie zarzuty naruszenia art. 6, art. 7, art. 8, art. 10, art. 11, art. 15, art. 77 § 1, art. 78, art. 81 § 1 i 2, art. 89 § 2 art. 107 § 1, art. 107 § 3, art. 155 k.p.a. Sąd pierwszej instancji wprawdzie nie stosuje wprost przepisów regulujących postępowanie przed organami administracji publicznej, lecz jego związanie tymi przepisami sprowadza się do obowiązku sformułowania oceny prawnej, co do prawidłowości przeprowadzonego procesu decyzyjnego w sprawie. Wojewódzki sąd administracyjny posługuje się przepisani Kodeksu postępowania administracyjnego jedynie, jako matrycą porównawczą, w celu ustalenia, czy postępowanie organu jest zgodne z ustalonym porządkiem prawnym.

W uzasadnieniu kontrolowanego wyroku Sąd pierwszej instancji dał wyraz swojej argumentacji odnosząc się do całokształtu sprawy i zgromadzonego przez organy administracyjne materiału dowodowego. W rozpoznawanej sprawie wyjaśniono wszystkie istotne dla sprawy okoliczności, a materiał dowodowy w sprawie został zgromadzony w sposób wyczerpujący. W szczególności w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że organ odwoławczy oparł się na materiale dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy, a całość ustaleń faktycznych, ocena stanu faktycznego i zastosowanego stanu prawnego znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego. Kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma fakt, że zaskarżone do Sądu pierwszej instancji rozstrzygnięcie zostało wydane w jednym z nadzwyczajnych postępowań - postępowaniu nieważnościowym. Celem tego postępowania jest wyłącznie ocena, czy rozstrzygnięcie (decyzja/postanowienie) objęte tym postępowaniem dotknięte jest jedną z wad kwalifikowanych, o których stanowi art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. Katalog tych wad ma charakter zamknięty, co determinuje zakres procedowania organu administracyjnego. W toku rozważanego postępowania organ nie gromadzi materiału dowodowego, a co za tym idzie nie przeprowadza żadnych nowych dowodów, jak ma to miejsce w zwykłym postępowaniu administracyjnym. Jego rola ogranicza się wyłącznie do oceny, czy w świetle zgromadzonego w postępowaniu zwykłym materiału dowodowego i obowiązujących w dacie podjęcia decyzji przepisów prawa, jest ona dotknięta wadami skutkującymi jej nieważnością. Przedmiotem postępowania nieważnościowego nie jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy, która została już raz ostatecznie rozstrzygnięta. Należy bowiem odróżnić wady kwalifikowane zdefiniowane w art. 156 § 1 k.p.a. od wad, które mogłyby co najwyżej skutkować uchyleniem decyzji w toku postępowania zwykłego, ale już z pewnością nie stwierdzeniem jej nieważności w ramach postępowania nadzwyczajnego.

Jedną z kwalifikowanych wad, o których stanowi art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. jest wydanie decyzji/postanowienia z rażącym naruszeniem prawa. O tym, czy naruszenie prawa jest rażące w rozumieniu tego przepisu można mówić, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią danego przepisu, a rozstrzygnięciem objętym decyzją wydaną na jego podstawie, tj. gdy proste zestawienie treści rozstrzygnięcia z treścią zastosowanego przepisu prawa wskazuje na ich oczywistą niezgodność. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. O rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz skutki, które wywołuje decyzja, uznana za rażąco naruszającą prawo. Chodzi tu o skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie rozstrzygnięcia jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa. Takie stanowisko zostało ukształtowane w bogatym orzecznictwie sądów administracyjnych, a Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni taką wykładnię podziela (tak m.in. NSA w wyrokach z 15 lipca 2021 r., III OSK 1310/21 i z 8 lipca 2021 r., II OSK 2976/18).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji prawidłowo zaakceptował ocenę Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej co do tego, że kontrolowana w tym postępowaniu decyzja nie narusza rażąco przepisów prawa.

Podstawę materialnoprawną decyzji Komendanta Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej [...] z [...] października 2012 r., nr [...] o zwolnieniu skarżącego ze służby stanowił art. 43 ust. 2 pkt 5 ustawy o PSP. Przepis ten zawiera normę, która nakazuje przełożonemu strażaka, który zgłosił pisemne wystąpienie ze służby, zwolnić go nie później niż w terminie do 3 miesięcy od tego wystąpienia. Uzasadnieniem dla tej normy z jednej strony jest ochrona strażaka przed nadmiernie odległym wyznaczeniem daty zwolnienia ze służby, co mogłoby prowadzić do zniweczenia dobrowolnego charakteru służby, z drugiej zaś strony wzgląd na dobro służby, które może wymagać, aby strażak przez jakiś czas wykonywał jeszcze swoje obowiązki służbowe. Analiza tego przepisu prowadzi do wniosku, że organ ma obowiązek zwolnić strażaka w terminie do 3 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia przez niego wystąpienia ze służby i nie może wydać decyzji odmownej. W takim przypadku możliwość działania organu jest ograniczona. Organ nie bada przesłanek i motywów wystąpienia strażaka z raportem o zwolnienie ze służby i nie przeprowadza postępowania dowodowego w tym zakresie. W istocie rola organu sprowadza się do ustalenia, czy zostało zgłoszone przez strażaka pisemne wystąpienie ze służby oraz czy zwolnienie ma nastąpić we wskazanej przez niego dacie, czy też z uwagi na potrzeby służby termin ten należy określić w innej dacie, nie później niż do 3 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia przez niego żądania w tym przedmiocie.

W konsekwencji oznacza to, że przepis prawa materialnego, stanowiący podstawę prawną wydania decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby, nie przewiduje dla organu Policji innego rozstrzygnięcia sprawy zainicjowanej pisemnym wystąpieniem policjanta ze służby, w którym wyraził on wolę zakończenia pełnienia służby, aniżeli wydanie rozkazu personalnego o zwolnieniu. Powołany przepis określa wprost obowiązek i sposób rozstrzygnięcia, do którego organ musi się zastosować. W sferze uznania organu pozostaje jedynie określenie daty w jakiej nastąpi zwolnienie ze służby, z zastrzeżeniem, że musi ona mieścić się w oznaczonym ustawą terminie 3 miesięcy.

W stosunek służbowy wpisana jest dyspozycyjność funkcjonariuszy, a co za tym idzie ich zgoda na jednostronne i władcze kształtowanie przez organ treści tegoż stosunku, w sytuacji gdy wymaga tego dobro służby, tym bardziej, jeśli funkcjonariusz nabył prawo do emerytury w pełnym wymiarze, określone w przepisach odrębnych. W tym kontekście dopuszczalność podejmowanych rozstrzygnięć organu administracyjnego należy oceniać według zobiektywizowanych kryteriów, przewidzianych w art. 43 ust. 2 pkt 5 ustawo o PSP, nie zaś według subiektywnych odczuć skarżącego w zakresie terminu zwolnienia ze służby. Istotna jest jedynie wola strażaka co do chęci rozwiązania stosunku służbowego. Ustalenie daty jego zakończenia pozostawione zostało w pełni organowi, który bierze pod uwagę szereg czynników służbowych, tj. m.in. konieczność przekazania obowiązków służbowych i zapewnienia ciągłości służby na danym stanowisku, racjonalność dalszego utrzymywania stosunku służbowego strażaka z perspektywy dbałości o środki budżetowe. Strażak w raporcie jedynie przedstawia niewiążącą propozycję co do terminu rozwiązania stosunku służbowego. W tym zakresie organ działa w ograniczonej mierze w granicach uznania administracyjnego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego organ tych granic nie przekroczył, a ustalenie terminu zwolnienia na dzień 9 listopada 2012 r. było racjonalne i uzasadnione. Ponadto data rozwiązania stosunku służbowego mieściła się w terminie 3 miesięcy. Wyznaczenie innej daty zwolnienia ze służby, wbrew twierdzeniom skarżącego, nie stanowi rażącego naruszenia prawa. Rozstrzygające dla uznania naruszenia prawa za rażące jest to, że rodzaj naruszenia i jego skutki powodują, że decyzja taka nie może być zaakceptowana, jako rozstrzygnięcie wydane przez organy. Treść decyzji KPPSP z [...] października 2012 r., nr [...] o zwolnieniu skarżącego ze służby nie pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu art. 43 ust. 2 pkt 5 ustawy o PSP.

Mając powyższe względy na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na zasadzie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.