Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 3/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-10-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art.60 i art. 161 § 1 p.p.s.a.
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz (spr) Witold Falczyński Protokolant Magdalena Cieślak po rozpoznaniu w dniu 8 października 2007r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 4 października 2006 r. sygn. akt IV SA/Po 25/05 w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie opłaty za usługi opiekuńcze uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 4 października 2006 r., sygn. akt IV SA/Po 25/05 uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] , nr [...] i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza O. W. z dnia [...] nr [...] wydane w przedmiocie opłaty za usługi opiekuńcze.

Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy.

Decyzją z dnia [...] października 2004 r. Burmistrz O. W. na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 11, art. 8 ust. 1 pkt 2 i art. 50 ust. 2 i ust. 6 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U Nr 64, poz. 593 ze zm. ), uchwały nr XXVII/238/96 Rady Miejskiej w O. z dnia 22 listopada 1996 r. w sprawie szczegółowych zasad przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne, szczegółowych zasad częściowego lub całkowitego zwolnienia od opłat oraz trybu ich pobierania, odmówił A. K. obniżenia opłaty za świadczone usługi opiekuńcze przyznane decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r.

Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 3, art. 12 i art. 50 ust. 2 i ust. 6 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Na powyższą decyzję A. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylając wyrokiem z dnia 4 października 2006 r. zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą podniósł, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie z przyczyn w niej przedstawionych. Podstawą wydania decyzji w sprawie były przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej oraz uchwała Rady Miejskiej w O. z dnia 22 listopada 1996 r. w sprawie szczegółowych zasad przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne, szczegółowych zasad częściowego lub całkowitego zwolnienia od opłat oraz trybu ich pobierania. Przedmiot tej uchwały wskazuje, że zawiera ona przepisy powszechnie obowiązujące na terenie Gminy O. W. i dotyczy zasad przyznawania i odpłatności przez podmioty w niej określone. Uchwała ta należy zatem do kategorii przepisów prawa miejscowego, stanowionego przez gminę w rozumieniu art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym (Dz.U. Nr 16, poz. 95 ze zm.). Sąd uznał zatem, że w związku z tym winna być ogłoszona w myśl art. 88 Konstytucji RP. Stosownie do postanowień ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz.U. Nr 62, poz. 718 ze zm.) akty prawa miejscowego są ogłaszane w wojewódzkim dzienniku urzędowym i wchodzą w życie po 14 dniach od dnia ogłoszenia. Warunkiem wejścia w życie ustaw, rozporządzeń oraz aktów prawa miejscowego jest ich ogłoszenie. Oznacza to, że przepis prawa nie ogłoszony nie wchodzi w życie, a data ogłoszenia przepisu jest datą początkową, od której może on obowiązywać. W konsekwencji ustalając zasady odpłatności za usługi opiekuńcze organy orzekające powinny były ustalić kiedy przedmiotowa uchwała weszła w życie. Z akt sprawy, zdaniem Sądu, wynika, że uchwała ta nie została ogłoszona zgodnie z przepisami i w związku z tym nie mogła stanowić podstawy prawnej decyzji. Wobec tego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., Sąd I instancji uchylił obydwie zaskarżone decyzje.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P.

Zarzucając wyrokowi, że został wydany z mającym istotny i decydujący wpływ na wynik sprawy naruszeniem prawa procesowego, a to art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ i art. 60 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez:

a) oparcie tego orzeczenia na zarzucie naruszenia przez zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego art. 88 Konstytucji RP oraz postanowień ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych, mającego istotny wpływ na wynik sprawy, podczas gdy naruszenie takie nie miało miejsca;

b) nierozpatrzenie oraz nieustosunkowanie się przez sąd do wniosku strony o cofnięcie złożonej skargi, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono między innymi, iż rozpatrując sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny całkowicie pominął treść wniosku A. K. z dnia 8 września 2006 r. zmierzającego do cofnięcia skargi na przedmiotową decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. W aktach sprawy znajduje się, datowany na dzień 8 września 2006 r., z prezentatą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 11 września 2006 r., wniosek, z którego jednoznacznie wynika, że skarżący A. K. cofa złożoną przez siebie skargę na decyzję Kolegium w P.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 174 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 ww. ustawy – rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, która w sprawie niniejszej nie występuje.

Skarga kasacyjna złożona w rozpoznawanej sprawie opiera się na uzasadnionej podstawie naruszenia art. 60 p.p.s.a.

Zgodnie z art. 60 p.p.s.a. skarżący może cofnąć skargę. Cofnięcie skargi wiąże sąd. Jednakże sąd uzna cofnięcie skargi za niedopuszczalne, jeżeli zmierza ono do obejścia prawa lub spowodowałoby utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności. Stosownie do art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę. Jak wynika z akt sprawy, pismem z dnia 14 lipca 2006 r. (k. 22 akt sądowych) A. K. poinformował Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, że "rezygnuje ze skargi na decyzję SKO", zaś w kolejnym piśmie z dnia 8 września 2006 r. (k. 42 akt) stwierdził, że już raz napisał do Sądu, że "rezygnuje z oskarżenia". Takie stanowisko w sprawie uzasadnił staraniami Dyrektor OPS, aby zgodnie z przepisami pomagać skarżącemu i jego żonie. Wskazane wyżej pisma strony skarżącej z dnia 14 lipca i 8 września 2006 r. zostały przez Sąd I instancji pominięte. Sąd nie ustosunkował się do ich treści, rozpoznał merytorycznie skargę i uchylił wydane w sprawie decyzje. Takie działanie Sądu, jak słusznie zarzucono w skardze kasacyjnej, nie mogło być uznane za zgodne z obowiązującymi przepisami postępowania, a uchybienie to mogło mieć niewątpliwie istotny wpływ na wynik sprawy.

Z przytoczonej wcześniej treści art. 60 p.p.s.a. wynika, że oświadczenie skarżącego o cofnięciu skargi jest dla sądu wiążące. Związanie sądu wolą skarżącego jest wynikiem przyjętej zasady, że skarżący może rozporządzać wniesioną przez siebie skargą do czasu jej rozpoznania przez sąd I instancji. Jedynie w przypadku, gdy zdaniem tego sądu cofniecie skargi zmierza do obejścia prawa lub spowodowałoby utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności sąd obowiązany jest uznać cofnięcie skargi za niedopuszczalne. Wówczas to, w sposób niebudzący wątpliwości winny zostać przez sąd wykazane przesłanki uzasadniające odstąpienie od zasady związania w tej kwestii stanowiskiem skarżącego i w konsekwencji rozpoznania skargi wbrew jego woli wyrażonej w złożonym oświadczeniu. W przeciwnym przypadku cofnięcie skargi uznane winno być za skuteczne i w jego konsekwencji postępowanie sądowe podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Nieustosunkowanie się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu do pism skarżącego wyrażających jego wolę cofnięcia skargi czyni usprawiedliwionym zarzut naruszenia art. 60 p.p.s.a., powodując konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku w celu usunięcia wskazanego uchybienia.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.