Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2601/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-04-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 29 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 92 poz 879
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców.
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 102 poz 1 art. 13 ust. 1
law: Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów  socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również  uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Tekst mający znaczenie dla EOG).
article: art. 3, art. 10
journal: Dz.U. 2007 nr 39 poz 251
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2008 nr 31 poz 312 art. 22, art. 18
law: DYREKTYWA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY 2008/98/WE z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów oraz uchylająca  niektóre dyrektywy

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Sędzia WSA Urszula Wilk Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w R. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

W wyniku przeprowadzonej w dniach [...] lipca - [...] lipca 2008 r. przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...] kontroli firmy – G. Sp. z o.o., R. (dalej: przedsiębiorcy), potwierdzonej protokołem kontroli z dnia [...] lipca 2008 r., nr [...], stwierdzono szereg naruszeń przepisów krajowych i unijnych.

Przedmiotem kontroli była zgodność wykonywania działalności gospodarczej z przepisami ustawy o transporcie drogowym oraz przepisami wykonawczymi w w/w ustawy. Zakres kontroli obejmował okres od dnia [...] lipca 2007 r. do [...] lipca 2008 r.

[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w dniu [...] września 2008 r. wydał decyzję, którą nałożył karę pieniężną w wysokości 30 000 złotych za w/w naruszenia.

Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie, w którym podniosła następujące zarzuty:

- naruszenie prawa materialnego w szczególności art. 92 ust. 1 pkt 8 i ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym w zw. z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 o czasie pracy kierowców poprzez brak jego zastosowania oraz błędne uznanie, że pojazdy używane przez skarżącą w związku ze zbieraniem odpadów z gospodarstw domowych i ich wywozem nie są wyłączone spod działania rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 oraz rozporządzenia (WE) nr 561/2006 i ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców a także ustawy o transporcie drogowym i aktów wykonawczych,

- naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7 K.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego polegającego na wywozie odpadów przez kierowców skarżącej zarówno i jednocześnie z gospodarstw domowych, jak i od innych podmiotów, oraz dokonaną błędną interpretację art. 13 ust. 1 lit. h rozporządzenia (WE) nr 561/2006.

Zdaniem strony, przewidziane w art. 13 ust. 1 lit. h wyłącznie od stosowania przepisów w/w rozporządzenia dotyczy kategorii pojazdów należących do kategorii "pojazdów używanych w związku ze zbieraniem odpadów z gospodarstw domowych i ich wywozem", nie odnosi się natomiast do rodzaju przewozów tych odpadów. Odwołująca się twierdzi, iż wszystkie przewozy dokonywane przez objętą wyłączeniem kategorię pojazdów nie są poddane rygorom obu rozporządzeń unijnych, gdyż rozporządzenia te do nich się nie stosują.

Poza powyższym strona podniosła, iż przewozy, co do których stwierdzono fakt naruszeń przepisów prawa, obejmowały wywóz zarówno i jednocześnie z gospodarstw domowych, jak i innych podmiotów, przy czym ok. 70 % z nich dotyczyło odpadów z gospodarstw domowych.

Organ odwoławczy decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej z tytułu nieokazania wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu podczas kontroli w przedsiębiorstwie oraz w części dotyczącej wykonywania transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji, a w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Strona zaskarżyła decyzję organu II instancji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 19 listopada 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 907/09, uchylił zaskarżoną decyzję. W ocenie Sądu, przedmiotem sprawy administracyjnej było nałożenie kary pieniężnej 30 000 zł za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym i naruszenie przepisów o czasie pracy kierowców. Organ II instancji wydał zaskarżone rozstrzygnięcie w jednej sprawie o określonym wyżej przedmiocie, przyjmując za podstawę swego działania zarówno art. 138 § 1 pkt 1, jak też § 2 K.p.a. tego samego artykułu, czym naruszył wskazane przepisy.

Decyzją Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2010 r., wydaną po rozpatrzeniu odwołania strony (przedsiębiorcy) od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2008 r. o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wysokości 30 000 złotych, utrzymano zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy.

W podstawie prawnej w/w decyzji przywołano art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 5 ust. 1, art. 39j, art. 39k, art. 391, art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 pkt 2 i pkt 8 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.) oraz lp. 1. 2, lp. 1.8 ust. 1, lp.10.2 lit. a i lit. b, lp. 10.3 lit. a i lit. b, lp. 10.4 lit. a i lit. b, lp. 11.3 ust.2, lp. 11.1 ust. lb i lp. 11.1 ust. Id, lp. 11.2 pkt 4, lp. 11. 4 pkt 1, lp. 11.4 pkt. 7 lit. a, lp. 11.4 pkt 7 lit. c, lp. 11.4 pkt 7 lit. d, lp. 11.4 pkt. 71it. e i lp. 11.4 pkt 7 lit. f załącznika do ustawy o transporcie drogowym, art. 6, art. 7, art. 8 ust. 1-4 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006), art. 14 ust. 2, art. 15 ust. 3 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L 370 z dnia 31 grudnia 1985r.ze zm.), art. 25 i art. 31 ustawy z 16 kwietnia 2004 o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 92, poz. 879 ze zm.), § 3 ust. 4 rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 30 maja 1996 r. w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w Kodeksie Pracy(Dz.U. z 1996 r., nr 69, poz. 332 ze zm., § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 1 kwietnia 2005 w sprawie badań psychologicznych kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz wykonujących pracę na stanowisku kierowcy (Dz. U. z 2005r., Nr 69, poz. 622).

Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło:

- wykonywanie transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji,

- skrócenie dziennego czasu odpoczynku przy wykonywaniu transportu drogowego,

- przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy przy wykonywaniu przewozu drogowego,

- przekroczenie maksymalnego dziennego okresu prowadzenia pojazdu przy wykonywaniu przewozu drogowego,

- nieokazanie wykresówki lub dokumentu potwierdzającego fakt nie prowadzenia pojazdu podczas kontroli w przedsiębiorstwie,

- okazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, która nie zawiera przepisowych wpisów: imienia lub nazwiska kierowcy,

- okazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, która nie zawiera przepisowych wpisów miejsca lub daty początkowej użytkowania wykresówki,

- okazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, która nie zawiera przepisowych wpisów miejsca lub daty końcowej użytkowania wykresówki,

- okazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, która nie zawiera przepisowych wpisów stanu licznika kilometrów w chwili rozpoczęcia użytkowania pojazdu,

- okazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, która nie zawiera przepisowych wpisów stanu licznika kilometrów w chwili zakończenia użytkowania pojazdu,

- używanie nieprawidłowych lub niewłaściwych wykresówek: okazanie wykresówki brudnej lub uszkodzonej,

- nieprawidłowe działanie urządzenia rejestrującego - nieprawidłowe operowanie przełącznikiem grup czasowych (selektorem),

- wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące, które nie rejestruje wszystkich wymaganych elementów,

- wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące, które nie zostało poddane wymaganej kontroli okresowej lub badaniu kontrolnemu.

- wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie kierowania kierowcy na badania lekarskie i psychologiczne.

W b. obszernym (29 str.) uzasadnieniu organ odwoławczy, po analizie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, odniósł się szczegółowo, w odniesieniu do imiennie określonych kierowców, do stwierdzonych naruszeń, a w szczególności do:

- naruszenia polegającego na nieokazaniu wykresówek lub dokumentów potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu, tj. lp.11.4. ust. 1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym;

- naruszenia polegającego na skróceniu dziennego czasu odpoczynku przy wykonywaniu przewozu drogowego, tj. lp.10.2 lit .a i lit. b załącznika do ustawy o transporcie drogowym;

- naruszenia polegającego na przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy przy wykonywaniu przewozu drogowego, tj. lp. 10.3 lit. a i b załącznika do ustawy o transporcie drogowym:

- naruszenia polegającego na przekroczeniu maksymalnego dziennego okresu prowadzenia pojazdu przy wykonywaniu przewozu drogowego, tj. lp. 10.4, lit. a i lit. b załącznika do ustawy o transporcie drogowym:

- naruszenia z polegającego na nieprawidłowym działaniu urządzenia rejestrującego - nieprawidłowe operowanie przełącznikiem grup czasowych (selektorem), tj. lp. 1 1.2. ust. 4 załącznika do ustawy o transporcie drogowym;

- naruszenia polegającego na okazaniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki nie zawierającej przepisowych wpisów imienia lub nazwiska kierowcy, tj. lp. 11.4.7 lit. a załącznika do ustawy o transporcie drogowym;

- naruszenia polegającego na okazaniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki nie zawierającej przepisowych wpisów miejsca lub daty początkowej użytkowania wykresówki, tj. lp. 11.4. 7 lit. c załącznika do ustawy o transporcie drogowym;

- naruszenia polegającego na okazaniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki nie zawierającej przepisowych wpisów miejsca lub daty końcowej użytkowania wykresówki, tj. lp. 11.4. 7 lit. d załącznika do ustawy o transporcie drogowym;

- naruszenia polegającego na okazaniu wykresówki brudnej lub uszkodzonej, tj. lp. 11.3 ust. 2 załącznika do ustawy o transporcie drogowym;

- naruszenia polegającego na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące, które nie rejestruje wszystkich wymaganych elementów, tj. lp. 11.1 ust. 1 lit. b załącznika do ustawy o transporcie drogowym;

- naruszenia polegającego na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące, które nie zostało poddane wymaganej kontroli okresowej bądź badaniu kontrolnemu, tj. lp. 11.1 ust. 1 lit. d załącznika do ustawy o transporcie drogowym;

- naruszenia polegającego na wykonywaniu transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie: kierowania kierowcy na badania lekarskie i psychologiczne;

- naruszenia polegającego na wykonywaniu transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji, tj. lp. 1.2 załącznika do ustawy o transporcie drogowym.

Na podstawie przedstawiony w uzasadnieniu decyzji, b. szczegółowych informacji zebranych w toku kontroli przedsiębiorstwa organ odwoławczy zważył, iż organ I instancji dokonał prawidłowej oceny materiału dowodowego i za stwierdzone i udowodnione naruszenia nałożył kary pieniężne w wysokości ustalonej w załączniku do ustawy o transporcie drogowym. W ocenie organu odwoławczego kary te zostały wymierzone słusznie i zgodnie z przepisami prawa.

W zaskarżanej decyzji organ uzasadniał nadto, iż wyłączenie, o którym mowa w art. 13 ust. 1 lit. h) rozporządzenia nr 561 (zdaniem skarżącego wyłączenie to zawarte jest w art. 29 ust. 1 i 2 ustawy o czasie pracy kierowców) dotyczy tylko i wyłącznie sytuacji, gdy zbierane i wywożone są odpady z gospodarstw domowych; co więcej, w opinii organu nie można w ogóle łączyć powyższych wywozów z innymi, np. wywozów z przedsiębiorstw i instytucji. Organ podniósł, że wobec braku definicji legalnej pojęcia "odpadów z gospodarstwa domowego" w rozporządzeniu (WE) 561/2006 ww. pojęcie należy interpretować ściśle, zgodnie z regułami wykładni językowej oraz w brzmieniu nadanym w języku potocznym, skoro ustawodawca nie zdecydował o nadaniu mu swoistego znaczenia w języku prawnym.

Organ wskazał też, że znaczeniem językowym przepisu jest jego znaczenie potoczne, a w sytuacji gdy nadano normie swoiste znaczenie prawne lub znaczenie specjalne, znaczeniem językowym jest to właśnie znaczenie. Art. 13 ust. 1 lit. h w/w rozporządzenia dla skutecznego stosowania wymaga spełnienia dwóch jednocześnie przesłanek tzw. koniunkcji logicznej. Pierwsza z przesłanek wskazuje, że odpady muszą być odebrane z gospodarstw domowych, a w drugim polega na tym, że po odebraniu odpadów z gospodarstw domowych są one wywożone np. na wysypisko śmieci. W przedmiotowej sprawie nie miała miejsca pierwsza ze wskazanych przesłanek gdyż odpady z instytucji oraz związane z działalnością gospodarczą nie mogą być kwalifikowane jako pochodzące z gospodarstw domowych.

Skargę na powyższą decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego złożył pełnomocnik przedsiębiorcy, zarzucając zaskarżonej decyzji:

a) naruszenie prawa materialnego, w szczególności:

- art. 92 ust. 1 pkt 2 i pkt 8 w zw. z art. 92 ust. 2 pkt 2 oraz art. 92 ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym poprzez błędne zastosowanie w/w przepisów,

- art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004. o czasie pracy kierowców poprzez brak jego zastosowania oraz na tej podstawie błędne uznanie, że pojazdy używane przez skarżącego w związku ze zbieraniem odpadów z gospodarstw domowych i ich wywozem nie są wyłączone spod działania rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. U. UE nr L 370 z 31.12.1985) oraz rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. U. UE L 102 z dnia 11 kwietnia 2006 r.), a także wynikających z nich przepisów art. 25 i art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 92 poz. 879 z późn. zm.); ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2007 r. Dz. U. nr 125 poz. 874 z późn. zm.) i aktów wykonawczych,

b) naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7 K.p.a., poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego polegającego na wywozie odpadów przez kierowców skarżącego zarówno i jednocześnie z gospodarstw domowych, jak i od innych podmiotów, oraz dokonaną na tej podstawie błędną interpretację art. 13 ust. 1 lit. h) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz.U. UE L 102 z dnia 11 kwietnia 2006 r.), bez uwzględnienia słusznego interesu skarżącego,

c) naruszenie interesu skarżącego, gdyż w wyniku zaskarżonej decyzji, mimo spełnienia przez skarżącego przesłanek z art. 13 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 w zw. z art. 29 ust. 1 i 2 ustawy o czasie pracy kierowców, skarżący musi stosować przepisy w/w rozporządzenia i ustawy o czasie pracy kierowców.

Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji w całości, a także zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego.

Ponadto, na podstawie art. 61 § 2 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; skarżący wniósł o wstrzymanie przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego wykonania zaskarżanej decyzji w zaskarżanej części do czasu rozpoznania niniejszej skargi.

Nadto skarżący przypomniał, że już w pisemnym stanowisku z dnia [...] sierpnia 2008 r. nie zgadzał się z wynikami kontroli, argumentując, iż powoływane jako podstawy prawne naruszeń przepisy unijne nie mają zastosowania do pojazdów skarżącego wykonujących wywóz odpadów, zaś specyfika pracy skarżącego polega głównie (ok. 70 % wywozów) na odbiorze odpadów z gospodarstw domowych, ale także od innych podmiotów. Wywóz odpadów jest dokonywany w sposób całościowy w danym rejonie, co powoduje, że pojazdy obsługują w tym samym czasie jednocześnie gospodarstwa domowe i pozostałe podmioty. Z uwagi na wykazaną wyżej specyfikę pracy nie ma możliwości wyszczególnienia ilości czasu poświęconego dla poszczególnych klientów.

Skarżący wskazywał w odwołaniu m.in., iż art. 13 ust. 1 lit. h) rozporządzenia nr 561 stanowi, iż "O ile nie zagraża to osiągnięciu celów określonych w art. 1, każde Państwo Członkowskie może wprowadzić wyjątki od przepisów art. 5-9 i uzależnić te wyjątki od spełnienia indywidualnych warunków na swoim terytorium lub, w porozumieniu z zainteresowanymi Państwami, na terytorium innego Państwa Członkowskiego, mające zastosowanie do przewozów wykonywanych m.in. pojazdami używanym i w związku ze zbieraniem odpadów z gospodarstw domowych i ich wywozem".

Działając na podstawie tych upoważnień Polska, jako państwo członkowskie, w art. 29 ust. 1 ustawy o czasie pracy kierowców postanowiła, że "Na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej kategorie pojazdów, o których mowa w art. 13 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, wyłącza się ze stosowania art. 5-9 tego rozporządzenia" Kategorie pojazdów, o których mowa w art. 13 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, mocą ust. 2 cytowanego przepisu zostały również wyłączone są z całościowego zakresu stosowania rozporządzenia (EWG) nr 3821/85. Dodatkowo, na mocy art. 22 ustawy o czasie pracy kierowców, do kierowców prowadzących pojazdy wymienione w art. 29 cytowanej ustawy (kategorie pojazdów, o których mowa w art. 13 ust. 1 rozporządzenia nr 561, a więc również pojazdy używane w związku ze zbieraniem odpadów z gospodarstw domowych i ich wywożeniem, nie mają zastosowania przepisy art. 12 ust. 2 i 3, art. 13, art. 21 oraz art. 24 pkt 2 cytowanej ustawy.

W ten sposób Polska wyłączyła stosowanie rozporządzeń unijnych nr 561 (dawniej 3820) i 3821, a także częściowo przepisów ustawy o czasie pracy kierowców do pojazdów wymienionych w art. 13 ust. 1 rozporządzenia nr 561 (dawniej 3820), tj. m.in. do "pojazdów używanych w związku ze zbieraniem odpadów z gospodarstw domowych i ich wywozem". Z takiego uregulowania wynika, że do "pojazdów używanych w związku ze zbieraniem odpadów z gospodarstw domowych i ich wywozem", nie stosuje się w ogóle przepisów obu rozporządzeń unijnych.

Skarżący wskazał również, iż w jego opinii o wyłączeniu pojazdów skarżącego stanowi przepis art. 29 ust. 1 i 2 ustawy o czasie pracy kierowców, a nie art. 13 ust. 1 lit. h) rozporządzenia nr 561, jak twierdził organ I instancji, gdyż ostatni z cytowanych przepisów unijnych stanowił jedynie upoważnienie dla krajowego ustawodawcy do wydania przepisów krajowych.

Skarżący podniósł, wbrew stanowisku organu, że interpretacja ww. przepisu art. 13 ust. 1 lit. h rozporządzenia nr 561/2006 nie może się ograniczać wyłącznie do zastosowania reguł wykładni językowej, albowiem powinna uwzględniać również zasady wykładni funkcjonalnej oraz historycznej. Ponadto nie sposób podzielić stanowiska organu, iż przedmioty przepis jest językowo jasny i nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. Pogląd wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji możnaby zaakceptować, gdyby ustawodawca europejski w art. 13 ust. 1 lit. h rozporządzenia nr 561/2006 posłużyłby się wyrażeniem: "pojazdami używanymi do zbierania odpadów z gospodarstw domowych i ich wywozem", podczas gdy posłużył się dodatkowym sformułowaniem "w związku".

Skarżący wskazuje - po pierwsze - że tożsamą kwestię regulował poprzednio przepis art. 4 pkt 6 nieobowiązującego obecnie rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. U. L. nr 85 z dnia 31 grudnia 1985r.), zgodnie z którym wyłączeniu z obowiązywania w/w rozporządzenia podlegały "pojazdy przeznaczone dla usług kanalizacyjnych oraz usług oczyszczania.

Na gruncie obowiązywanie rozporządzenia nr 3820 przyjęto, w ocenie skarżącego (por. wyrok Sądu I instancji z 31 października 1994 r.), iż wyłączenie o którym mowa wyżej, stosuje się, jeżeli wystąpiły następujące okoliczności:

- zbieranie i wywóz odpadów jest działalnością podstawową przedsiębiorstwa korzystającego z tego zwolnienia, natomiast transport wykonywany w związku ze zbieraniem i wywozem odpadów ma charakter tylko pomocniczy,

- pojazdy przewożące tego typu ładunki poruszają się na krótkich dystansach w stosunkowo krótkim czasie,

- przez przewóz odpadów rozumie się odpady wszelkiego rodzaju.

Zdaniem skarżącego, pod rządami w/w rozporządzenia i wobec spełniania przez skarżącego w/w warunków, kierowcy skarżącego dokonujący odbioru i przewozu odpadów byli zwolnieni z przestrzegania przewidzianych w w/w rozporządzeniu oraz przepisach krajowych ograniczeń dotyczących czasu pracy kierowców, niezależnie od podmiotów zbierających odpady oraz miejsca odbioru odpadów (zarówno gospodarstw domowe, jak i firmy i instytucje), jak również rodzajów odpadów.

W obowiązujących uregulowaniach art. 13 ust. 1 lit. h) rozporządzenia nr 561 zwolnienie dotyczy m.in. pojazdów używanych w związku ze zbieraniem odpadów z gospodarstw domowych i ich wywozem".

Zdaniem skarżącego, organ błędnie interpretuje w/w przepis twierdząc, że dotyczy tylko i wyłącznie sytuacji, gdy zbierane i wywożone są odpady z gospodarstw domowych. Organ zdaje się nie zauważać, iż ustawodawca unijny posłużył się zwrotem "w związku z", co oznacza - zdaniem skarżącego - iż do zastosowania wyłączenia wystarczające jest spełnienie przesłanki używania pojazdów w związku ze zbieraniem odpadów z gospodarstw domowych, a nie używania pojazdów wyłącznie do zbierania odpadów z gospodarstw domowych.

Skarżący podkreślił również, że za przyjęciem proponowanego przez niego sposobu wykładni przemawiają względy natury funkcjonalnej, albowiem nie istnieją żadne racjonalne powody, aby w sposób odmienny traktować kierowców pojazdów używanych do zbierania odpadów z gospodarstw domowych oraz kierowców pojazdów zbierających odpady od podmiotów prowadzących działalność gospodarczą oraz instytucji, w sytuacji, gdy warunki oraz charakter pracy obu grup, w tym wymagania dotyczące ochrony zdrowia oraz niezbędnego wypoczynku, powinny być identyczne.

Ponadto wskazał, że względów technicznych (zbieranie odpadów dotyczy konkretnego regionu, a nie rodzaju odbiorców) oraz osobowych (konieczność pracy kilkuosobowej załogi) brak jest faktycznych możliwości oraz jest nieuzasadnione ekonomicznie dokonywanie podziału wywozów, czy też odrębne traktowanie pracowników (np. inny czas odpoczynku), oddzielnie dla wywozu dokonywanego na rzecz gospodarstw domowych, a oddzielnie dla innych wywozów.

Skoro więc skarżący w ramach zbierania i wywozu odpadów od różnych podmiotów, dokonuje zbierania odpadów z gospodarstw domowych w znacznej większości ok. 70 % wszystkich wywozów, zasadne jest zastosowanie do niego zwolnienia, o którym mowa w art. 13 ust. 1 rozporządzenia nr 561 w zw. z art. 29 ust. 1 i 2 ustawy o czasie pracy kierowców.

Przeciwna interpretacja, że dokonywanie wywozów na rzecz innych podmiotów wyłącza możliwość zwolnienia albo nawet, jak chce tego organ, zakaz łączenia zbierania odpadów z gospodarstw domowych ze zbieraniem odpadów od innych podmiotów - nie znajduje uzasadnienia w art. 13 ust. 1 lit. h) rozporządzenia nr 561 i w opinii skarżącego stanowi interpretację zawężającą oraz jest wysoce krzywdzące dla skarżącego.

W poprzednim stanie prawnym (rozporządzenia nr 3820), w zakresie wyłączenia określonych rodzajów działalności od rygorystycznych obowiązków dotyczących czasu pracy kierowców w szczególności nie rozróżniano w ogóle adresatów odpadów. W obecnym rozporządzeniu nr 561, w zakresie zbierania odpadów wskazuje się natomiast jedynie na konieczny łącznik "związku ze zbieraniem odpadów z gospodarstw domowych", co w opinii skarżącego zawęża stosowanie w/w przepisu, aczkolwiek nie w sposób, w jaki interpretuje to organ oraz organ I instancji. Ustawodawca unijny bowiem, w opinii skarżącego, zdawał sobie sprawę z tego, iż odbieranie odpadów z gospodarstw domowych wiąże się z ruchem pojazdów krótkimi dystansami w stosunkowo krótkim czasie, stąd ograniczenia w zakresie czasu odpoczynku, czasu pracy, czy też innych rygorów dotyczących ewidencji czasu pracy kierowców, nie są konieczne. Podobnie jest w sytuacji, gdy zbieranie odbywa się zarówno od gospodarstw domowych, jak i innych podmiotów. Zwrócić należy uwagę, że działalność skarżącego polegająca na odbieraniu odpadów zarówno i jednocześnie z gospodarstw domowych, jak i innych podmiotów nie jest wyjątkiem, a jest powszechnie stosowana przez inne przedsiębiorstwa dokonujące odbierania odpadów.

Próba podobnego, rygorystycznego podejścia do interpretacji przepisów, w zakresie braku wyłączenia z uwagi na rodzaj zbieranych odpadów, spotkała się ze słusznym sprzeciwem w orzecznictwie sądów administracyjnych, w którym uznano, że wszystkie przewozy dokonywane przez objętą wyłączeniem kategorię pojazdów nie są poddane rygorom obu rozporządzeń unijnych, gdyż rozporządzenia te do nich się nie stosują, (por. wydany na gruncie obowiązywania rozporządzenia nr 3820 wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 kwietnia 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 2495/05, LEX nr 283311). Co prawda, cytowane orzeczenie dotyczyło pojazdów służących do wywozu odpadów zwierzęcych, ale potwierdza ono fakt, iż wyłączenie dotyczy danej kategorii pojazdów, bez względu na rodzaj, czy sposób przewozów.

W rozpatrywanej sprawie, zdaniem skarżącego, fakt, iż bezspornie dokonuje on zbierania odpadów "w związku ze zbieraniem odpadów od gospodarstw domowych" oznacza, iż zatrudnieni u niego kierowcy korzystają ze zwolnienia z obowiązków w zakresie czasu pracy kierowców i innych określonych w przepisach rozporządzeń unijnych nr 561 i 3821 w zw. z art. 29 ust. 1 i 2 ustawy o czasie pracy kierowców. Biorąc powyższe pod uwagę, zawarte w decyzji organu I instancji, a utrzymanej w mocy zaskarżaną decyzją, zarzuty naruszenia przepisów unijnych oraz wydanych na ich podstawie przepisów ustawy o czasie pracy kierowców i aktów wykonawczych, należy uznać za nieuzasadnione.

W takiej sytuacji, zdaniem skarżącego, właściwa interpretacja przepisu art. 29 ust. 1 i 2 ustawy o czasie pracy kierowców w zw. z art. 13 ust. 1 lit. h) rozporządzenia nr 561 w świetle ustalonego w sposób bezsporny stanu faktycznego, powinna doprowadzić do uznania, iż w odniesieniu do wszystkich czynności polegających na zbieraniu i wywozie odpadów dokonywanych przez kierowców skarżącego nie mają zastosowania obowiązki wynikające z:

- art. 5-9 rozporządzenia nr 561, przepisów rozporządzenia nr 3821,

oraz wynikających z nich przepisów ustawy o czasie pracy kierowców i ustawy - o transporcie drogowym oraz aktów wykonawczych, a tym samym nie mają zastosowania sankcje przewidziane w w/w przepisach ustawy o transporcie drogowym.

Oznacza to, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego stanowiące podstawę nałożenia kary pieniężnej, tj. art. 92 ust. 1 pkt 8 i ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym.

Wobec powyższego, zdaniem skarżącego, nie było podstaw do wydania zaskarżonej decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji nakładającej na skarżącego karę pieniężną i powinna być ona usunięta z porządku prawnego jako niezgodna z prawem.

Skoro decyzja organu I instancji jest również wadliwa, skarżący wnosi o uchylenie również decyzji organu I instancji w całości.

Zarzut naruszenia art. 7 K.p.a. wynika z tego, że zarówno organ I, jak II instancji, nie przeprowadziły w sposób całościowy postępowania dowodowego oraz interpretacji obowiązujących przepisów, z uwzględnieniem słusznego interesu skarżącego. W wyniku tego doszło do naruszenia interesu skarżącego, gdyż w następstwie zaskarżonej decyzji, mimo spełnienia przez skarżącego przesłanek z art. 13 ust. 1 rozporządzenia nr 561 w zw. z art. 29 ust. 1 i 2 ustawy o czasie pracy kierowców, skarżący musi stosować przepisy w/w rozporządzenia i ustawy o czasie pracy kierowców.

Jednocześnie skarżący wnosi o wstrzymanie wykonania przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego zaskarżanej decyzji do czasu rozpoznania niniejszej skargi, z uwagi na to, że w świetle argumentacji przedstawionej w skardze, zaskarżona decyzja jest błędna, a jej wykonanie może narazić skarżącego na nieuzasadnione straty.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o oddalenie skargi.

Odnosząc się do zarzutów pełnomocnika strony skarżącej o niezastosowaniu art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców i na tej podstawie błędne uznanie, że pojazdy używane przez skarżącego w związku ze zbieraniem odpadów z gospodarstw domowych i ich wywozem nie są wyłączone spod działania rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym ( Dz.U. UE nr L 370 z 31.12.1985), organ odwoławczy zauważa, że art. 13 rozporządzenia 561/2006 stanowi, iż o ile nie zagraża to osiągnięciu celów określonych w art. 1, każde Państwo Członkowskie może wprowadzić wyjątki od przepisów art. 5-9 i uzależnić te wyjątki od spełnienia indywidualnych warunków na swoim terytorium lub, w porozumieniu z zainteresowanymi Państwami, na terytorium innego Państwa Członkowskiego, mające zastosowanie do przewozów wykonywanych pojazdami używanymi w związku z odprowadzaniem ścieków, ochroną przeciwpowodziową, konserwacją urządzeń zaopatrujących w wodę, gaz, elektryczność, utrzymaniem i kontrolą dróg, zbieraniem odpadów z gospodarstw domowych i ich wywozem, usługami telegraficznymi i telefonicznymi, nadawaniem programów radiowych lub telewizyjnych. Możliwość zwolnienia z przestrzegania norm czasu pracy kierowców na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców w związku z art. 13 rozporządzenia 561/2006 ma charakter wyjątkowy a przesłanki warunkujące skorzystanie z tego dobrodziejstwa musza być interpretowane ściśle, a nie rozszerzająco.

Z dowodów zgromadzonych w niniejszej sprawie w postaci m.in. wykazu obsługiwanych posesji w danym dniu jasno wynika, że strona zajmowała się obsługą różnego rodzaju podmiotów (osób fizycznych, przedsiębiorstw i instytucji). Pełnomocnik strony sam zgodnie przyznaje w treści skargi, iż,, (...) skarżący dokonuje wywozu odpadów zarówno jednocześnie z gospodarstw domowych, jak i innych podmiotów, przy czym zbieranie odpadów z gospodarstw domowych stanowi ok.70 % wszystkich wywozów (...)"

Organ odwoławczy podkreślił, iż ustawodawca nie uzależnił korzystania z wyłączeń przez podmioty dokonujące zbierania i wywozu odpadów z gospodarstw domowych od ilości procentowej świadczonych usług, lecz uzależnił to przede wszystkim od charakteru przewozów.

Nadto Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził brak racjonalnych podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji zgodnie z art.61 § 2 ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.; zwaną dalej p.p.s.a.).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.

Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2010 r., utrzymującą w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2008 r., którą nałożono na przedsiębiorcę – w wyniku kontroli przedsiębiorstwa - karę pieniężną w wysokości 30.000 złotych.

Podstawowy problem prawny w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do określenia charakteru dokonywanego przewozu, a mianowicie - ustalenia, czy przedmiotowy wywóz (wywozy) odpadów mieści się w granicach wyłączenia przewidzianego w art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (w zw. z art. 13 rozporządzenia 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady). Pozytywna odpowiedź na to pytanie oznacza, że zdecydowana większość zarzutów postawionych w toku kontroli została postawiona bez podstawy prawnej. Przy dokonywaniu przewozu mieszczącego się w granicach wyłączenia ograniczenia (naruszenia) przepisów, które stwierdził organ kontrolny, nie mają bowiem znaczenia, gdyż przepisy te – i zawarte w nich ograniczenia i obowiązki – nie mają zastosowania do przewozów mieszczących się w granicach wyłączenia. I – odwrotnie – stwierdzenie, że przedmiotowy wywóz (wywozy) odpadów nie mieści się w granicach wyłączenia przewidzianego w art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (w zw. z art. 13 rozporządzenia 561/2006 Parlamentu Europejskiego) oznacza, że w rozpatrywanej sprawie mają zastosowanie ograniczenia, które stwierdził organ kontrolny, gdyż w takiej sytuacji przedsiębiorca nie może mówić o zwolnieniu z obowiązku stosowania przepisów nakładających te ograniczenia. Inaczej mówiąc, uznanie, że przedmiotowy wywóz odpadów nie mieści się w granicach wyłączenia oznacza, że należało doń stosować przepisy ustawy dotyczących przede wszystkim transportu drogowego oraz czasu pracy kierowców, a ich niezastosowanie przez przedsiębiorę oznacza popełnienie naruszenia, które podlega karze administracyjnej.

Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy z 16 kwietnia 2004 o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 92, poz. 879 ze zm.) na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej kategorie pojazdów, o których mowa w art. 13 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, wyłącza się ze stosowania art. 5-9 tego rozporządzenia. Kategorie pojazdów, o których mowa w ust. 1, wyłączone są nadto z zakresu stosowania rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 (ust. 2).

Z przytoczonego przepisu wynika m.in., że kategorie pojazdów, które wyłącza się ze stosowania art. 5-9 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 określa art. 13 ust. 1 tegoż rozporządzenia. Inaczej mówiąc, obowiązki (nakazy) ustanowione w art. 5-9 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 nie mają zastosowania w odniesieniu do kategorii pojazdów określonych w art. 13 ust. 1 tegoż rozporządzenia. Do tej kategorii pojazdów nie mają też zastosowania przepisy rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym.

Art. 13 ust. 1 wspomnianego rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006), określający kategorie pojazdów podlegających wyłączeniu, ma następujące brzmienie:

"1. O ile nie zagraża to osiągnięciu celów określonych w art. 1, każde Państwo Członkowskie może wprowadzić wyjątki od przepisów art. 5-9 i uzależnić te wyjątki od spełnienia indywidualnych warunków na swoim terytorium lub, w porozumieniu z zainteresowanymi Państwami, na terytorium innego Państwa Członkowskiego, mające zastosowanie do następujących przewozów wykonywanych:

a) pojazdami będącymi własnością organów publicznych, lub wynajmowanymi przez nie bez kierowcy, w celu wykonywania przewozów drogowych, które nie stanowią konkurencji dla prywatnych przedsiębiorstw transportowych;

b) pojazdami używanymi lub wynajmowanymi bez kierowcy przez przedsiębiorstwa rolnicze, ogrodnicze, leśne, gospodarstwa rolne lub rybackie do przewozu rzeczy w ramach własnej działalności gospodarczej w promieniu do 100 km od bazy przedsiębiorstwa;

c) ciągnikami rolniczymi i leśnymi używanymi w działalności rolniczej lub leśnej, w promieniu do 100 km od bazy przedsiębiorstwa, które jest właścicielem lub użytkownikiem takiego pojazdu;

d) pojazdami lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 7,5 tony, używanymi:

– przez operatorów świadczących usługi powszechne określone w art. 2 ust. 13 dyrektywy 97/67/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 grudnia 1997 r. w sprawie wspólnych zasad rozwoju rynku wewnętrznego usług pocztowych Wspólnoty oraz poprawy jakości usług do dostarczania przesyłek w ramach usług powszechnych, lub

– do przewozu materiałów, sprzętu lub urządzeń do użytku kierowcy w trakcie pracy.

Pojazdy takie są używane wyłącznie w promieniu 50 km od bazy przedsiębiorstwa oraz pod warunkiem że prowadzenie takich pojazdów nie stanowi głównego zajęcia kierowcy;

e) pojazdami poruszającymi się wyłącznie po wyspach o powierzchni nieprzekraczającej 2 300 km2 w strefach, które nie są połączone z resztą terytorium kraju mostem, brodem, lub tunelem przeznaczonym dla pojazdów silnikowych;

f) pojazdami używanymi do przewozu rzeczy w promieniu 50 km od bazy przedsiębiorstwa, z napędem na gaz ziemny lub ciekły lub z napędem elektrycznym, o dopuszczalnej masie całkowitej, wraz przyczepami lub naczepami, nieprzekraczającej 7,5 tony;

g) pojazdami używanymi do nauki jazdy i egzaminów w celu uzyskania prawa jazdy lub świadectwa kwalifikacji zawodowych, pod warunkiem że nie używa się ich do zarobkowego przewozu rzeczy lub osób;

h) pojazdami używanymi w związku z odprowadzaniem ścieków, ochroną przeciwpowodziową, konserwacją urządzeń zaopatrujących w wodę, gaz i elektryczność, utrzymaniem i kontrolą dróg, zbieraniem odpadów z gospodarstw domowych i ich wywozem, usługami telegraficznymi i telefonicznymi, nadawaniem programów radiowych i telewizyjnych oraz wykrywaniem nadajników lub odbiorników radiowych lub telewizyjnych;

i) pojazdami wyposażonymi w 10 do 17 miejsc siedzących, używanymi wyłącznie do niehandlowego przewozu osób;

j) specjalistycznymi pojazdami do przewozu wyposażenia cyrków i wesołych miasteczek;

k) specjalnie wyposażonymi pojazdami szczególnego zastosowania, które w podstawowym zakresie służą celom edukacyjnym w czasie postoju;

l) pojazdami używanymi do odbioru mleka z gospodarstw rolnych oraz odwożenia do nich pojemników na mleko lub produktów mlecznych przeznaczonych na pasze zwierzęce;

m) specjalistycznymi pojazdami do przewozu pieniędzy oraz/lub przedmiotów wartościowych;

n) pojazdami używanymi do przewozu odpadów lub tusz zwierzęcych nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi;

o) pojazdami używanymi wyłącznie na drogach wewnątrz obiektów, takich jak porty, obszary międzyportowe oraz terminale kolejowe;

p) pojazdami wykorzystywanymi do przewozu żywych zwierząt z gospodarstw na miejscowe targowiska i z powrotem lub z targowisk do miejscowych rzeźni w promieniu do 50 km".

Jak wynika z powyższego przepisu, kategorie pojazdów podlegających wyłączeniu od obowiązku stosowania przepisów art. 5-9 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, a także przepisów rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85, obejmują rodzaje pojazdów (określonych w różny sposób, na zasadzie zróżnicowanych kryteriów) wymienione w art. 13 ust. 1 lit a – p rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Nie ulega wątpliwości, że w rozpatrywanej sprawie idzie o wyłączenie określone pod lit h. W myśl tego przepisu, wprowadzenie wyjątku od obowiązku stosowania przepisów art. 5-9 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 dotyczy m.in. przewozów dokonywanych "pojazdami używanymi w związku z odprowadzaniem ścieków, ochroną przeciwpowodziową, konserwacją urządzeń zaopatrujących w wodę, gaz i elektryczność, utrzymaniem i kontrolą dróg, zbieraniem odpadów z gospodarstw domowych i ich wywozem, usługami telegraficznymi i telefonicznymi, nadawaniem programów radiowych i telewizyjnych oraz wykrywaniem nadajników lub odbiorników radiowych lub telewizyjnych".

W ocenie strony skarżącej, zajmującej się transportem (zbieraniem i wywozem) odpadów w znacznej części (ok. 70%) z gospodarstw domowych, istotne znaczenie ma użycie w redakcji tego przepisu, określającego kategorię pojazdów podlegających wyłączeniu, użycie zwrotu " w związku z...", czy – może lepiej – ""pojazdami używanymi w związku ze... zbieraniem odpadów z gospodarstw domowych i ich wywozem." Oznacza to, w ocenie skarżącej, iż dla określenia kategorii pojazdu podlegającej w rozpatrywanej sprawie wyłączeniu wystarczy (co ma wynikać z literalnej wykładni powołanego przepisu) związek ze zbieraniem odpadów z gospodarstw domowych i ich wywozem; nie muszą to być więc wyłącznie odpady z gospodarstw domowych, mogą to być również i inne odpady, o ile tylko są zbierane i wywożone łącznie z odpadami z gospodarstw domowych. Skarżący uważa również za istotne wskazanie, że wśród wywożonych przez niego odpadów przeważającą ilość stanowią odpady z gospodarstw domowych. Dalej, odwołując się do wykładni funkcjonalnej (celowościowej), skarżący przedstawił zasadę rejonizacji - terytorialnego zbierania odpadów (jednym pojazdem z określonego terenu) – jako najbardziej racjonalną i zgodną z zasadami ekonomicznymi.

Sąd nie podziela przedstawionej oceny skarżącego. Zwrot " w związku z..." odnosi się do całego przepisu, w którym są wymienione różne rodzaje przewozów (głównie podejmowanych w celach komunalnych i konserwacji miejskich urządzeń infrastruktury technicznej) i służy dookreśleniu rodzaju tych przewozów. Nie ma on natomiast – w odniesieniu do każdego rodzaju tych przewozów – charakteru zwrotu niedookreślonego, pozwalającego na uznanie, że wymieniony rodzaj przewozu ma co prawda charakter główny ale nie wyłączny i może być uzupełniany przewozami podobnymi (w podobnych celach). W ocenie Sądu, przez użycie tego zwrotu nie rozszerzono zakresu przedmiotowego określonych w nim rodzajów przewozów, a określenie " w związku ze ... zbieraniem odpadów z gospodarstw domowych i ich wywozem" powinno być rozumiane ściśle. Jest to, jak trafnie wskazał organ, określenie związane z ustaleniem wyjątku i z tego m.in. powodu nie może być interpretowane rozszerzająco.

Dalej, należy zwrócić uwagę, że zarówno odpowiednie przepisy unijne (w szczególności dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2008/98/WE z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów oraz uchylająca niektóre dyrektywy – Dz.U. UE 08.312.3), jak i przepisy ustawy o odpadach, rozróżniają wiele rodzajów odpadów, łącząc z tym odpowiedni, właściwy dla każdego rodzaju tych odpadów sposób postępowania. I tak, zgodnie z obowiązującą w dacie wydania zaskarżonej decyzji ustawą z dnia 27 kwietnia 2001 r. ustawą o odpadach (tj. Dz.U. z 2007 r. Nr 39, poz. 251, z późn. zm.) ustawa (art. 3) wyróżnia przede wszystkim odpady niebezpieczne, ale również definiuje m.in. pojęcia odpadów komunalnych, odpadów medycznych, odpadów obojętnych, odpadów weterynaryjnych, odpadów z wypadków i in. Określając pojęcie odpadów komunalnych ustawa stanowi, że rozumie się przez to odpady powstające w gospodarstwach domowych, a także odpady niezawierające odpadów niebezpiecznych pochodzące od innych wytwórców odpadów, które ze względu na swój charakter lub skład są podobne do odpadów powstających w gospodarstwach domowych.

Z kolei wspomniana wyżej dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady przyjmuje, obok definicji odpadów i odpadów niebezpiecznych, również (w art. 3) określenie bioodpadów, które w jej rozumieniu oznaczają ulegające biodegradacji odpady ogrodowe i parkowe, odpady spożywcze i kuchenne z gospodarstw domowych, restauracji, placówek zbiorowego żywienia i handlu detalicznego i porównywalne odpady z zakładów przetwórstwa spożywczego.

Przyjęte w ustawie o odpadach oraz cyt. dyrektywie w sprawie odpadów określenia odpadów z gospodarstw domowych (odpadów komunalnych, bioodpadów) są dość pojemne, obejmując również inne rodzaje odpadów, które są podobne do odpadów z gospodarstw domowych. Kategoria odpadów z gospodarstw domowych nie jest więc w płaszczyźnie prawnej kategorią jednolitą i z założenia obejmuje odpady podobne (ze względu na swój charakter lub skład). Jednakże, poza włączeniem odpadów niebezpiecznych, w ramach kategorii odpadów z gospodarstw domowych mieszczą się wyłącznie odpady, które ze względu na swój charakter lub skład są podobne do odpadów powstających w tych gospodarstwach, a więc m.in. odpady spożywcze i kuchenne z restauracji, placówek zbiorowego żywienia i handlu detalicznego i porównywalne odpady z zakładów przetwórstwa spożywczego. Nie mogą to być natomiast odpady pochodzące od innych wytwórców, m.in. biur, innych zakładów pracy, itp. Pojemność kategorii odpadów powstających w gospodarstwach domowych ma więc swoje granice, które wyznacza charakter i skład tych odpadów. Ze wspomnianej dyrektywy wynika ponadto, że ta kategoria odpadów oznacza odpady ulegające biodegradacji.

Z art. 22 wspomnianej dyrektywy wynika zobowiązanie państw członkowskich do podjęcia środków zachęcających do:

a) selektywnego zbierania bioodpadów w celu ich kompostowania i uzyskiwania z nich sfermentowanej biomasy;

b) przetwarzania bioodpadów w sposób, który zapewnia wysoki poziom ochrony środowiska;

c) stosowania bezpiecznych dla środowiska materiałów wyprodukowanych z bioodpadów.

Również z art. 10 ustawy o odpadach wynika nakaz zbierania odpadów w sposób selektywny. Zgodnie z ust. 2 wspomnianego przepisu, podmiot prowadzący działalność w zakresie odbierania odpadów komunalnych jest obowiązany do selektywnego odbierania odpadów oraz ograniczania ilości odpadów ulegających biodegradacji kierowanych do składowania.

Należy przy tym zauważyć, że z powołanych wyżej przepisów o odpadach wynika kategoryczny zakaz mieszania odpadów, zwłaszcza przedstawionej kategorii odpadów z odpadami niebezpiecznymi. Art. 18 wspomnianej dyrektywy wprowadza wprost zakaz mieszania odpadów niebezpiecznych z innymi kategoriami odpadów niebezpiecznych ani z innymi odpadami, substancjami lub materiałami. Podobnie art. 11 ust. 1 ustawy o odpadach zakazuje mieszania odpadów niebezpiecznych różnych rodzajów oraz mieszania odpadów niebezpiecznych z odpadami innymi niż niebezpieczne.

Reasumując, w ocenie Sądu wyłączenie, o którym mowa w art. 13 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, dotyczy wyłącznie pojazdów, którymi dokonuje się wywozu odpadów z gospodarstw domowych (komunalnych lub bioodpadów) oraz odpadów, które powołane wyżej przepisy zaliczyły do kategorii podobnej (o tym samym charakterze).

Ze stanowiska strony skarżącej oraz ustaleń dokonanych przez organy orzekające w sprawie wynika, że odpady wywożone przez stronę skarżąca były mieszane z innymi rodzajami odpadów, pochodzącymi z innych źródeł, które co do charakteru lub składu odbiegały od odpadów pochodzących z gospodarstw domowych.

Tym samym należy uznać, że wyłączenie, o którym mowa w art. 13 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, odnoszące się do stosowania art. 5-9 tego rozporządzenia – na mocy art. 29 ust. 1 ustawy z 16 kwietnia 2004 o czasie pracy kierowców - nie ma zastosowania w odniesieniu do pojazdów strony skarżącej. Oznacza to również, że pojazdy te nie są nadto wyłączone z zakresu stosowania rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 (ust. 2).

Konsekwentnie należy zatem uznać, że przedmiotowy wywóz (wywozy) odpadów nie mieścił się w granicach wyłączenia przewidzianego w art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (w zw. z art. 13 rozporządzenia 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady). Oznacza to, że w rozpatrywanej sprawie mają zastosowanie ograniczenia, które stwierdził organ kontrolny, gdyż w takiej sytuacji przedsiębiorca nie może mówić o zwolnieniu z obowiązku stosowania przepisów nakładających te ograniczenia. Inaczej mówiąc, uznanie, że przedmiotowy wywóz odpadów nie mieści się w granicach wyłączenia oznacza, że należało doń stosować przepisy ustaw dotyczących przede wszystkim transportu drogowego oraz czasu pracy kierowców, a ich niezastosowanie przez przedsiębiorę oznacza popełnienie naruszenia, które podlega karze administracyjnej.

W ocenie Sądu nałożone na przedsiębiorcę kary pieniężne były zgodne z obowiązującymi przepisami prawa materialnego, a w szczególności odpowiednimi, powołanymi w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji przepisami ustawy o transporcie drogowym, ustawy o czasie pracy kierowców oraz odpowiednimi, powołanymi wyżej przepisami unijnymi – tak co do zasadności nałożenia kar, jak i ich wysokości.

Podniesione w sprawie zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 7 K.p.a., poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego polegającego na wywozie odpadów przez kierowców skarżącego zarówno i jednocześnie z gospodarstw domowych, jak i od innych podmiotów, oraz dokonaną na tej podstawie błędną interpretację art. 13 ust. 1 lit. h) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady, mają – w ocenie Sądu – w rozpatrywanej sprawie charakter akcesoryjny i służą wzmocnieniu zarzutów naruszenia prawa materialnego.

Za bezpodstawny Sąd uznał również podniesiony w skardze zarzut naruszenia interesu skarżącego.

W tym stanie rzeczy należało uznać, że zaskarżona decyzja była zgodna z prawem, a więc prawidłowa, i nie ma powodów do jej wyeliminowania z obowiązującego porządku prawnego.

Ponadto oceniając zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.