Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 783/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2019-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 15,119, 121, 122
journal: Dz.U. 2018 poz 1314
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Magda Froncisz SWSA Małgorzata Łoboz SWSA Agnieszka Nawara - Dubiel (spr.) po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. K. na postanowienie nr [...] z dnia [...] maja 2019 r. [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. znak [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 30 maja 2019 r. Inspektor Nadzoru Budowlanego – po rozpoznaniu zażalenia M. K. - utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. nr [...] z dnia 20 lipca 2017 r. znak: [...], którym nałożył na współwłaścicieli budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr [...] obręb [...] przy ul. [...] w W. K. P., M. K.

1. Grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 6 000 zł, z powodu uchylania się przez zobowiązanego do wykonania obowiązku określonego w przesianym tytule wykonawczym z dnia 14.06.2017 roku.

2. Obowiązek uiszczenia opłaty egzekucyjnej za wydanie niniejszego postanowienia w wysokości 68 zł.

Równocześnie wezwano zobowiązanych do:

1. Uiszczenia nałożonej grzywny wraz z opłatą za wydanie niniejszego postanowienia, tj. łącznej kwoty 6068 złotych w terminie do 14 dni od daty doręczenia postanowienia na rachunek Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w W.

2. W przypadku nieuiszczenia w terminie, kwota ta zostanie ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych.

3. Wykonania określonego w tytule wykonawczym obowiązku w terminie 30 dni od daty doręczenia niniejszego postanowienia; w przypadku niewykonania obowiązku w terminie, orzeczone zostanie wykonanie zastępcze na koszt i niebezpieczeństwo zobowiązanego.

4. O wykonaniu obowiązku należy niezwłocznie zawiadomić organ egzekucyjny.

W uzasadnieniu postanowienia organ II instancji opisał dotychczasowy przebieg postępowania głównego i egzekucyjnego. W szczególności wskazano, że egzekwowany obowiązek został nałożony decyzją nr [...] z dnia 9 lutego 2017 r. znak: [...], którą Inspektor Nadzoru Budowlanego (zwany dalej MWINB), po rozpatrzeniu odwołania M. K. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. (zwanego dalej PINB) z dnia 23 maja 2013 r, znak: [...], uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł: Nakazuje się Współwłaścicielom budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr ewidencyjny [...] obręb [...] przy ul. [...] w W. M. K. zam. [...], ul. [...] K. P. zam. [...], ul. [...]

I. przeprowadzenie kontroli o której mowa w art. 62 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego w budynku mieszkalnym położonym w W. przy ul. [...] na działce nr [...] obręb [...] jedn. ewid. W., polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego instalacji i elementów budynku jak stropy, ściany, przewody kominowe, dach, tynki, elewacja narażonych na szkodliwe wpływy atmosferyczne i niszczące działania czynników występujących podczas użytkowania obiektu oraz sprawdzeniu stanu technicznego instalacji elektrycznej i piorunochronnej w zakresie stanu sprawności połączeń, osprzętu, zabezpieczeń i środków ochrony od porażeń, oporności izolacji przewodów oraz uziemień instalacji i aparatów. Kontrola winna być przeprowadzona zarówno w zakresie części wspólnych obiektu jak i w zakresie przynależnym do poszczególnych lokali mieszkalnych nr [...] i nr [...] zlokalizowanych w obiekcie.

II. przedłożenie w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w W. ekspertyzy stanu technicznego budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr ewidencyjny [...] obręb [...] przy ul. [...] w W., sporządzonej na podstawie przeprowadzonej kontroli, o której mowa w pkt I niniejszej decyzji. Ekspertyza powinna określać stan techniczny poszczególnych elementów budynku wraz z instalacjami oraz - razie potrzeby - wskazywać zakres i sposób wykonania robót budowlanych jakie należy wykonać w celu doprowadzenia budynku do odpowiedniego stanu technicznego.

Decyzja została zaskarżona przez M. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który wyrokiem z dnia 17 października 2017 r. sygn. akt II SA/Kr 397/17 oddalił skargę. Skargę kasacyjną wniesioną od tego wyroku oddalił Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 17 grudnia 2018 r. sygn. akt II OSK 502/18. Przypomniano też, że po wydaniu przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia w dniu 20 lipca 2017 r. WSA w Krakowie postanowieniem z dnia 9 sierpnia 2017 r. sygn. akt II SA/Kr 397/17 wstrzymał wykonanie opisanej wyżej decyzji. Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że nie stoi to na przeszkodzie rozpoznaniu zażalenia M. K. wniesionego na postanowienie nakładające grzywnę w celu przymuszenia i utrzymał je w mocy postanowieniem z dnia 28 lutego 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie prawomocnym wyrokiem z dnia 1 sierpnia 2018 r. sygn. akt II SA/Kr 547/18 uchylił postanowienie MWINB wskazując, że "Zawieszenie postępowania egzekucyjnego rozciąga się na wszelkie czynności podejmowane w tym postępowaniu, w tym również czynności podejmowane przez organ odwoławczy na skutek złożenia środka zaskarżenia".

Inspektor Nadzoru Budowlanego rozpoznał zażalenie od postanowienia PINB w W. o nałożeniu grzywny w celu przymuszeniu po prawomocnym zakończeniu postępowania sądowego dotyczącego wykonywanej decyzji, w ramach którego wcześniej wstrzymano jej wykonanie.

W ocenie organu odwoławczego zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie; zaskarżone postanowienie PINB nr [...] z dnia 20 lipca 2017 r. znak: [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia wydane zostało prawidłowo. Egzekucja w przedmiotowej sprawie dotyczy spełnienia przez zobowiązanego niepieniężnego obowiązku wynikającego z przepisów ustawy - Prawo budowlane. Zobowiązani, pomimo doręczenia im upomnienia z 13 kwietnia 2017 r. znak: [...] oraz odpisów tytułu wykonawczego z 14 czerwca 2017 r. nr [...], nie wykonali w/w obowiązku. Biorąc powyższe pod uwagę, zastosowanie w niniejszej sprawie środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia, było w ocenie MWINB, uzasadnione.

PINB prawidłowo powołał w podstawie prawnej skarżonego postanowienia art. 121 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018 r. poz. 1314 ze zm.) – dalej "u.p.e.a.", gdyż przedmiotem egzekwowanego obowiązku nie jest rozbiórka budynku lub jego części ale przeprowadzenie kontroli, o której mowa w art. 62 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego w budynku mieszkalnym położonym na działce nr [...] obręb [...] w W. przy ul. [...] oraz przedłożenie ekspertyzy stanu technicznego w/w budynku. Najwyższą kwotą grzywny, jaka mogła zostać orzeczona w niniejszym postępowaniu egzekucyjnym, w którym zobowiązanymi są osoby fizyczne, jest kwota 10 000 zł. Stwierdza się, że grzywna nałożona na zobowiązanych, w skarżonym postanowieniu mieści się w tym ustawowym zakresie, tzn. organ egzekucyjny, określając wysokość grzywny na kwotę 6 000 zł, nie wykroczył poza ustaloną przez ustawodawcę maksymalną wysokość grzywny dla zobowiązanego będącego osobą fizyczną.

Omówiono kwestię wysokości grzywny w celu przymuszenia przypominając, że może być nałożona tylko raz, zatem powinna być nakładana w takiej wysokości, aby zobowiązanemu nie opłacało się jej uiszczenie i poprzez to przeciąganie postępowania egzekucyjnego i oddalenie osobistego albo zastępczego wykonania obowiązku. Nie ma tutaj zastosowania wyrażona w prawie karnym zasada miarkowania, nakazująca dostosowanie wysokości nałożonej grzywny do możliwości finansowych zobowiązanego Zdaniem organu odwoławczego nałożenie skarżonym postanowieniem grzywny w wysokości 6000 zł jest zasadne.

Skarżone postanowienie zawiera wymagane w art. 122 § 2 pkt 1 i 2 u.p.e.a. wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie z pouczeniem, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych oraz wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku będzie orzeczone wykonanie zastępcze na koszt i niebezpieczeństwo zobowiązanego.

Odnosząc się do uwag podniesionych w zażaleniach M. K. z dnia 31 lipca 2017 r., MWINB wskazał, że sam fakt wniesienia przez M. K. skargi do WSA w Krakowie na decyzję MWINB nr [...] z dnia 9 lutego 2017 r. znak: [...], wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji nie uzasadniał, jak tego chce skarżący, nie podejmowania przez PINB czynności celem wyegzekwowania orzeczonego w/w decyzją obowiązku. W dacie wydania postanowienia PINB tj. w dniu 20 lipca 2017 r. obowiązek orzeczony w decyzji MWINB nr [...] z 9 lutego 2017 r. znak: [...] był obowiązkiem wymagalnym. PINB uprawniony był zatem do zastosowania wobec zobowiązanych - K. P. oraz M. K. środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia.

W zażaleniu skarżący zarzucił zaskarżonemu postanowieniu m.in. (cyt): "kierowanie pod moim adresem gróźb karalnych, szykanowania mnie i odgrażania się mi tym, że PINB W. (przez PINB w W. J. Z., która podpisała w/w postanowienia jak i tytuł wykonawczy) podejmie takie działania, które będą w skutkach negatywne dla mnie i że będą miały charakter nieodwracalny". W kontekście powyższego MWINB przypomniał, iż PINB, jako wierzyciel i jednocześnie organ egzekucyjny wobec obowiązków wynikających z decyzji lub postanowień orzekanych w zakresie swojej właściwości zobowiązany jest do czuwania nad wykonywaniem tych obowiązków.

W zażaleniu skarżący podniósł m.in., iż "PINB nie dostarczył mi decyzji o wszczęciu postępowania egzekucyjnego otrzymałem tylko tytuł wykonawczy z dn. 14 czerwca 2017 r. a następnie postanowienie nr [...] z dn. 20 lipca 2017 r. - nie otrzymałem decyzji o wszczęciu postępowania egzekucyjnego". Odnosząc się do powyższego wskazać należy, że przepisy u.p.e.a. nie przewidują by wszczęcie egzekucji administracyjnej następowało w formie decyzji. Art. 26 § 5 pkt 1 stanowi: "Wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego".

Pozostałe poruszone w zażaleniu M. K. argumenty dotyczące nieprawidłowego zdaniem skarżącego kręgu adresatów wykonywanej decyzji MWINB oraz niesłusznego zdaniem skarżącego obciążenia go częścią orzeczonego tą decyzją nakazu zmierzają w istocie do kwestionowania egzekwowanej decyzji. Tymczasem organy działające już na etapie wykonania decyzji, w zakresie wyznaczonym przepisami u.p.e.a., nie mogą oceniać zasadności czy prawidłowości decyzji, z której egzekwowany obowiązek wynika.

Odnosząc się do poruszonej w zażaleniu kwestii trudnej sytuacji zdrowotnej i materialnej zobowiązanego, stwierdzono, że kwestia ta, choć budzi zrozumienie MWINB, pozostaje bez wpływu na bieg przedmiotowej egzekucji. Przepisy u.p.e.a. nie uzależniają biegu egzekucji od sytuacji materialnej czy też zdrowotnej zobowiązanego. Stąd podniesiony przez zobowiązanego w zażaleniu argumenty nie mogą zostać uwzględnione przez organ odwoławczy. Zasadnicze znaczenie w przedmiotowej sprawie ma fakt, że egzekwowany obowiązek wynika z ostatecznej, pozostającej w obrocie prawnym decyzji MWINB nr [...] z dnia 9 lutego 2017 r. znak: [...] Dopóki obowiązek ten nie zostanie przez zobowiązanych wykonany, PINB zobligowany jest doprowadzić do jego wykonania, stosując w tym celu przewidziane prawem środki egzekucyjne, w tym również grzywnę w celu przymuszenia.

Opisane wyżej postanowienie zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie M. K., wnosząc o umorzenie grzywny w celu przymuszenia ze wszystkimi kosztami egzekucyjnym, jakie do tej pory wystąpiły przed PINB w W. jak i MWINB w K.. Inspektor Nadzoru Budowlanego skarżący zarzucił:

1) błędne ustalenie, że nałożona grzywna jest słuszna i zasadna oraz że skarżący uchyla się od wykonania nałożonego na niego obowiązku gdyż w świetle zebranego materiału wiadomym jest, że grzywna nie jest rozwianiem tej sytuacji a nadto skarżący nie uchyla się od wykonania obowiązku tylko nie ma za co go sfinansować

2) wydanie postanowienia na podstawie materiału zgromadzonego w aktach głównych tj. decyzji nr [...] z dn. 9 luty 2017 znak [...] przez MWINB w K. a "decyzja ta została wyda z rażącym naruszeniem prawa na podstawie m.in. sfabrykowanych dokumentów przez A. J. i S. S. - inspektorzy PINB w W.".

3) błędne ustalenia, że budynek znajduje się w złym stanie i szpeci okolice oraz że należało wydać decyzje na dokonanie przeprowadzenie ekspertyzy w zakresie całego budynku.

Skarżący podniósł, że informował PINB w W. i MWINB, iż nie jest w stanie wykonać dokumentacji, o którą go wezwano z uwagi na brak środków finansowych. Wskazał, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku dla osób bezrobotnych i że jedynym jego źródłem utrzymania jest pomoc, jaką otrzymuje z Miejsko Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w W. a środki te są bardzo małe i przyznanie na opłaty bieżące jak i na zakup żywności. Te środki nie podlegają jakiejkolwiek egzekucji.

Skarżący podniósł również, że K. P. i J. P. (mąż K. P.) posiadają środki finansowe, mają zdolności kredytową i uzyskują dochody z ZUS - oboje z osobna pobierają renty z ZUS. Mimo to K. P. nie wywiązała się z nałożonego na nią obowiązku - to ona uchyla się od nałożonego na nią decyzją obowiązku. Tak więc nałożenie grzywny na K. P. było zasadne.

Dalej skarżący zwrócił uwagę, że wykonywana decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Podkreślił, że złożył wniosek o wszczęcie na nowo postępowania administracyjnego, a już tylko ta okoliczność jego zdaniem może już być podstawą do umorzenia postępowania egzekucyjnego w całość a na pewno jest przesłanką zasadną do zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

W odpowiedzi na skargę Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm. – zwanej dalej p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

W myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Na podstawie tego przepisu Sąd rozpoznał sprawę bez wyznaczania rozprawy.

Zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, a zarzuty skargi nie mogą odnieść skutku.

Istotą postępowania egzekucyjnego w administracji jest przymusowe wykonanie obowiązków wymienionych w art. 2 u.p.e.a. w przypadku uchylania się zobowiązanych od wykonania tych obowiązków. Grzywna w celu przymuszenia to środek egzekucyjny mający zastosowanie w przypadku przymusowej realizacji obowiązków o charakterze niepieniężnym. Grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Grzywnę nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym (art. 119 § 1 i § 2 u.p.e.a.).

Warunki formalne nałożenia grzywny w celu przymuszenia wymienia art. 122 u.p.e.a. W § 1 tego przepisu nałożono obowiązek doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego, natomiast § 2 wprowadza wymogi co do treści postanowienia o nałożeniu grzywny. Nie można również pominąć art. 15 u.p.e.a., który zezwala na wszczęcie egzekucji administracyjnej dopiero po upływie 7 dni od doręczenia zobowiązanemu upomnienia zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego.

W ocenie Sądu wszystkie te warunki zostały w niniejszej sprawie spełnione.

Decyzją z dnia 9 lutego 2017 r. znak: [...], Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał współwłaścicielom budynku mieszkalnego przy ul. [...] w W. M. K. i K. P. przeprowadzenie kontroli o której mowa w art. 62 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego w budynku mieszkalnym położonym w W. przy ul. [...], polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego instalacji i elementów budynku jak stropy, ściany, przewody kominowe, dach, tynki, elewacja narażonych na szkodliwe wpływy atmosferyczne i niszczące działania czynników występujących podczas użytkowania obiektu oraz sprawdzeniu stanu technicznego instalacji elektrycznej i piorunochronnej w zakresie stanu sprawności połączeń, osprzętu, zabezpieczeń i środków ochrony od porażeń, oporności izolacji przewodów oraz uziemień instalacji i aparatów. Kontrola winna być przeprowadzona zarówno w zakresie części wspólnych obiektu jak i w zakresie przynależnym do poszczególnych lokali mieszkalnych nr [...] i nr [...] zlokalizowanych w obiekcie (pkt. I) oraz przedłożenie w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w W. ekspertyzy stanu technicznego budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr ewidencyjny [...] obręb [...] przy ul. [...] w W., sporządzonej na podstawie przeprowadzonej kontroli, o której mowa w pkt I niniejszej decyzji. Ekspertyza powinna określać stan techniczny poszczególnych elementów budynku wraz z instalacjami oraz - razie potrzeby - wskazywać zakres i sposób wykonania robót budowlanych jakie należy wykonać w celu doprowadzenia budynku do odpowiedniego stanu technicznego (pkt. II).

Decyzja ta została skontrolowana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie (sygn. akt II SA/Kr 397/17), a wyrok sądu wojewódzkiego został weryfikowany przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie (sygn. akt II OSK 502/18).

Rozpoznając wniosek skarżącego w wtrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, MWINB w K. postanowieniem z dnia 19.06.2019 r. znak [...] odmówił wstrzymania jego wykonania. Natomiast sam fakt złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego egzekwowaną decyzją (wniosek z dnia 30 maja 2019 r. – jak wynika z załączonej do skargi kopii wniosku, k. 11 akt sądowych) nie wpływa na wykonalność decyzji i nie stanowi podstawy do zaniechania prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Decyzja ta jest zatem ostateczna, prawomocna i wykonalna; pozostaje w obrocie prawnym.

Decyzja nie została wykonana.

Upomnieniem znak [...] z dnia 13 kwietnia 2017 r., PINB w W. wezwał M. K. i K. P. do wykonania ciążącego na nich obowiązku z pouczeniem, że niewykonanie obowiązku w zakreślonym w upomnieniu terminie spowoduje skierowanie sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Upomnienie doręczono stronie zobowiązanej odpowiednio: w dniu 18 i 19 kwietnia 2017 r. Tytuł wykonawczy wystawiono w dniu 14 czerwca 2017 r. – a więc po upływie terminu wskazanego w art. 15 § 1 u.p.e.a. Po upływie kolejnego miesiąca tj. w dniu 20 lipca 2017 r. nałożono na zobowiązanych – skarżącego i K. P. grzywnę w celu przymuszenia, a organ II Instancji utrzymał to postanowienie w mocy w dniu 30 maja 2019 r.

Zgodnie z art. 7 § 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Z kolei art. 119 § 2 tej ustawy stanowi, że grzywnę nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. W egzekucji obowiązków wynikających z przepisów prawa budowlanego organ dysponuje dwoma środkami egzekucyjnymi. Pierwszy z nich to grzywna w celu przymuszenia, drugi zaś wykonanie zastępcze. Podkreśla się także, że grzywna w celu przymuszenia nie jest karą, lecz formą nacisku mającą na celu skłonienie zobowiązanego poprzez dolegliwość finansową do określonego zachowania się. Stąd nie ma tutaj zastosowania wyrażona w prawie karnym zasada miarkowania, nakazująca dostosowanie wysokości nałożonej grzywny do możliwości finansowych zobowiązanego, przy czym grzywna powinna być na tyle dolegliwa, by zmusiła zobowiązanego do wykonania obowiązku, gdyż tylko wtedy jej zastosowanie jest uzasadnione. Sytuacja majątkowa zobowiązanego i jego możliwości płatnicze mają znaczenie o tyle, o ile pozwalają ocenić skuteczność tego środka egzekucyjnego (por. wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2011 r., sygn. II OSK 1822/10).

W niniejszej sprawie grzywna w wysokości 6000 zł nałożona na dwoje współwłaścicieli budynku mieszkalnego jest zdaniem Sądu odpowiednia i nie przekracza granicy określonej przepisami. Nie mogą zatem odnieść skutku argumenty skargi dotyczące trudności finansowych zobowiązanego związane z realizacją nałożonego decyzją obowiązku.

Zgodnie z art. 121 § 2 u.p.e.a. każdorazowo nałożona grzywna nie może przekraczać kwoty 10 000 zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty 50 000 zł. Zgodnie z § 4 tego przepisu, jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa, chyba że dotyczy obowiązku utrzymania obiektu budowlanego w stanie nieoszpecającym otoczenia. Jedynie w przypadku nakazu rozbiórki wysokość grzywny uzależniona jest powierzchni zabudowy budynku lub jego części, objętego nakazem przymusowej rozbiórki.

Grzywna nałożona została na dwoje współwłaścicieli budynku (zobowiązanych z egzekwowanej decyzji). Również i ten fakt ocenić należy pozytywnie. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 grudnia 2012 r. sygn. II OSK 1571/11: "w przypadku egzekucji obowiązku w drodze nałożenia grzywny w celu przymuszenia do usunięcia, określonych w decyzji będącej podstawą tytułu wykonawczego, nieprawidłowości związanych ze stanem technicznym budynku stanowiącego współwłasność, zobowiązanymi do realizacji tego obowiązku są współwłaściciele budynku. Wykonanie przez jednego ze współwłaścicieli obowiązku wskazanego w treści postanowienia o nałożeniu grzywny oznacza, w świetle norm postępowania egzekucyjnego w administracji, że obowiązek określony w tytule wykonawczym został spełniony wobec wszystkich zobowiązanych. Jeden tytuł wykonawczy prowadzi do wszczęcia jednego postępowania egzekucyjnego."

Zaskarżone postanowienie (a w istocie postanowienie organu I instancji, utrzymane w mocy przez MWINB) zawiera również elementy wymienione w art. 122 § 2 u.p.e.a. tj.:

1) wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie z pouczeniem, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych;

2) wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie będzie orzeczone wykonanie zastępcze.

Jak wynika z powyższego zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, bowiem istniały przesłanki do nałożenia na stronę skarżącą grzywny w celu przymuszenia, jej wysokość została ustalona właściwie, a postanowienie zawiera wszystkie konieczne elementy.

Zarzuty skargi kwestionujące prawidłowość decyzji, która podlega wykonaniu, nie mogą zostać uwzględnione. Argumentacja tego rodzaju wykracza poza granice niniejszej sprawy. W postępowaniu egzekucyjnym ani organy, ani sądy administracyjne nie są władne oceniać prawidłowości wykonywanej decyzji, w szczególności w sytuacji, gdy taka sądowa kontrola tej decyzji już miała miejsce. Dopóki wykonalność ostatecznej decyzji administracyjnej nie zostanie wstrzymana, albo też decyzja ta nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego, organy egzekucyjne mają prawo i obowiązek prowadzić egzekucję określonych w decyzji obowiązków. W niniejszej sprawie zaś decyzja będąca przedmiotem postępowania jest wykonalna.

Na koniec wyjaśnić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie może wydać orzeczenia o "umorzeniu grzywny" jak chciałby tego skarżący. Rolą sądu administracyjnego jest tylko kontrola działania administracji publicznej – sąd nie może zastępować organów administracyjnych – a kontrola ta odbywa się pod kątem oceny zgodności z prawem. Sąd administracyjny ma jedynie takie uprawnienia orzecznicze, jakie daje mu ustawa prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Zgodnie z art. 145 § 3 p.p.s.a. natomiast, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, sąd stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umarza jednocześnie to postępowanie. W niniejszej sprawie sąd nie stwierdził podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego jako całości, o których mowa w art. 59 u.o.p.e.a. W katalogu przywołanych wyżej, możliwych rozstrzygnięć sądowych nie ma takiego, który pozwalałby na "umorzenie grzywny".

Z powyższych względów Sąd oddalił skargę jako bezzasadną na podstawie art. 151 p.p.s.a.