Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 961/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2021-03-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 4  pkt 11, 14  ust. 1 i 2, 18 ust. 4a, 4b i 5, art. 87, art. 92a
journal: Dz.U. 2019 poz 58
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
article: Art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Zawadzka Sędziowie: WSA Renata Czeluśniak WSA Bogusław Wolas (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 marca 2021 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. z siedzibą w K na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 8 czerwca 2020 r. nr: [...] w przedmiocie kary pieniężnej skargę oddala


UZASADNIENIE

Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z [...] 2019 r., nr [...] nałożył na skarżącą A sp. z o.o. w K karę pieniężną w wysokości 12.000 zł.

Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiły następujące naruszenia:

- niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tj. Dz. U. z 2019 r., poz. 2140, dalej "u.t.d.", "ustawa") - za każdy dokument,

- niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa w art. 7a i art. 8 u.t.d. w wymaganym terminie,

- wykonywanie przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu lub zakazów, o których mowa w art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym oraz

- wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy.

Powyższe naruszenia organ ustalił w trakcie kontroli w dniu 27 września 2019 r. w K pojazdu marki [...] o nr rej. [...]. Pojazdem kierowała A. K., wykonując przewóz okazjonalny osób w imieniu A sp. z o.o. Kontrola została udokumentowana protokołem nr [...]. Pasażer przewożony w chwili zatrzymania do kontroli przedłożył fakturę nr [...] wystawioną przez B w imieniu A sp. z o.o. tytułem usługi transportowej wykonanej na rzecz pasażera. Kontrolujący ustalili, że wykonawcą kontrolowanego przewozu była A sp. z o.o., czego strona nie zakwestionowała w toku postępowania administracyjnego. Jak wynika z materiału zdjęciowego, pojazd był oznakowany napisem "B" po obu stronach.

W odwołaniu Spółka wniosła o uchylenie decyzji w całości i umorzenie postępowania, zarzucając naruszenie: art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, w szczególności nieustalenie, czy czynności podjęte przez stronę nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej; nieznajdujące oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym sprawy ustalenie, że aplikacja B jest przedsiębiorstwem przewozowym, które miał reklamować skarżący na kontrolowanym pojeździe; nieustalenie, czy doszło do wykonywania transportu drogowego; naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na rozstrzygnięcie, tj. art. 5b u.t.d. w zw. z Ip. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. poprzez nałożenie kary w sytuacji, gdy czynności skarżącej nie mieszczą się w definicji transportu drogowego z art. 4 pkt l u.t.d.; art. 92a ust. 1 i 6 w zw. z Ip. 1.5, 1.12, 2.10 i 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. w zw. z art. 4 pkt 6a u.t.d. poprzez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy; art. 18 ust. 5 w zw. z Ip. 2. 10 załącznika nr 3 do u.t.d. polegające na wymierzeniu stronie kary w sytuacji, gdy B nie stanowi oznaczenia identyfikującego przedsiębiorcę ani reklamy usług taksówkowych lub przedsiębiorców świadczących takie usługi. W opinii strony brak jest wykazania jakichkolwiek powiązań między kierowcą a spółką. Zdaniem strony działalność gospodarcza powinna być prowadzona w sposób ciągły i powtarzalny. Skarżący uważa, że definicję przewozu okazjonalnego należy wywieść z rozporządzenia Rady (EWG) nr 684/92 oraz rozporządzenia Rady (WE) nr 11/98, a także rozporządzenia 1073/2009 i stwierdzić, że jest ona zbieżna ze słownikowym znaczeniem słowa "okazjonalny", czyli wiążący się z nadarzającymi się okazjami. Spółka twierdzi, że nie wykonywała przewozu okazjonalnego i nie powinna być adresatem decyzji. Jej zdaniem adresatem decyzji powinien być kierowca. Skarżący podnosi, że B nie jest przedsiębiorcą, więc zarzut popełnienia naruszenia z Ip. 2.10 załącznika nr 3 do u.t.d. jest chybiony.

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z 8 czerwca 2020 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ wskazał, że z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie m.in. protokołu kontroli, zeznań świadka (pasażera) oraz faktury niewątpliwie wynika, że wykonawcą kontrolowanego przewozu była Skarżąca Spółka. Kontrolowany samochód osobowy był oznakowany po obu stronach napisem "B". Kierująca nie okazała wypisu z licencji i zeznała, że jest zatrudniona u skarżącej i otrzymuje od niej wynagrodzenie za wykonany przewoź. W dniu kontroli pasażer zamówił za pomocą aplikacji B przejazd, z zeznań świadka wynika, że przewidywana opłata za kurs jest wskazywana przez aplikację a ostateczna kwota wskazywana jest dopiero po zakończeniu przewozu. W toku postępowania administracyjnego ustalono, że kontrolowany pojazd nie jest wpisany do licencji posiadanej przez skarżącą.

Powyższe ustalenia uzasadniają zdaniem organu wymierzenie skarżącej kary w łącznej wysokości 12.000 zł na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. w zw. z załącznikiem nr 3 do u.t.d., przy braku przesłanek do zastosowania art. 92c u.t.d.

A sp. z o.o. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zarzuciła naruszenie:

- przepisów prawa materialnego, tj. art. 4 pkt 6a, art. 4 pkt 11, art. 18 ust. 4a i b, art. 18 ust. 5, art. 92a ust. 1 i 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym w zw. z Ip. 2.10 oraz Ip. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.;

- przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 107 § 3, art. 138 § 1

pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego.

W konsekwencji skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, w pełni podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Skarga okazała się nieuzasadniona i podlegała oddaleniu, Skarżąca nie wykazała bowiem skutecznie przed Sądem, że przedmiotowy przewóz osób nie był wykonywany w jej imieniu, zatem stwierdzone naruszenia powinny obciążać Skarżącą nie kierowcę samochodu.

Skarżąca prezentuje stanowisko, że organ nie wykazał powiazania Spółki z przedmiotowym przewozem osób, kwestionując swoją odpowiedzialność w tym zakresie. Nadto zarzuciła przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w sposób naruszający 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a.

Zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 zł za każde naruszenie. Jednakże suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12 000 zł (ust. 3 u.t.d.).

W myśl art. 4 pkt 1 u.t.d., krajowy transport drogowy to podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

W pierwszej kolejności należy rozważyć, czy Skarżąca spółka dokonywała przewozu okazjonalnego osób w rozumieniu u.t.d. Zgodnie z art. 4 pkt 11 powołanej ustawy, przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. W orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę, że zwięzłość definicji przewozu okazjonalnego zawartej w ustawie o transporcie drogowym wymusza - celem prawidłowego zdefiniowania tego pojęcia - sięgnięcie do kryteriów charakteryzujących przewóz okazjonalny wynikających z przepisów prawa wspólnotowego, tj. rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającym rozporządzenie (WE) Nr 561/2006 (Dz.U.UE.L.2009.300.88). Stosownie do art. 2 pkt 4 tego rozporządzenia, za usługi okazjonalne uznaje się usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika. Przewóz okazjonalny należy rozumieć zatem jako odnoszący się do określonej okazji, okoliczności, sytuacji, wywołany przez nią, dostosowany do niej. W odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 września 2007 r., sygn. akt I OSK 1361/06). Sąd w pełni podziela zatem prezentowany w orzecznictwie pogląd, zgodnie z którym wykonywanie transportu drogowego musi być traktowane jako działanie faktyczne polegające na przewozie osób lub rzeczy odpowiadające definicji transportu drogowego, z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwałego prowadzenia działalności gospodarczej.

W ocenie Sądu z zebranego w sprawie materiału dowodowego, a to: protokołu kontroli, zeznań świadków (pasażera i kierowcy) oraz faktury za przejazd, bezsprzecznie wynika, że wykonawcą kontrolowanego przewozu była Skarżąca spółka. Kontrolowany samochód osobowy był oznakowany po obu stronach napisem "B". Kierująca nie okazała wypisu z licencji i zeznała, że jest zatrudniona u Skarżącej, od której otrzymuje wynagrodzenie za wykonany przewoź. W dniu kontroli pasażer zamówił za pomocą aplikacji B przejazd. Z zeznań świadka wynika, że przewidywana opłata za kurs jest wskazywana przez aplikację, a ostateczna kwota wskazywana jest dopiero po zakończeniu przewozu. Przy czym aplikacja jest jedynym sposobem porozumiewania się z pasażerami w dostosowaniu usług. Jest jedynie pośrednikiem pomiędzy pasażerem a przewoźnikiem. Należy także zwrócić uwagę, że strona w toku postępowania w I instancji nie zaprzeczyła, że przewóz był wykonywany w jej imieniu. Kierowca podczas kontroli wskazał Skarżącą jako wykonawcę przewozu, a strona na etapie postępowania w I instancji nie zaprzeczyła, że współpracuje z kierowcą w zakresie przewozów osób. Pasażer przewożony w chwili kontroli przedłożył kontrolującym fakturę nr [...] wystawioną przez B w imieniu A sp. z o.o. tytułem usługi transportowej.

Powyższe ustalenia dowodzą zatem, że w dniu kontroli Skarżąca spółka wykonywała okazjonalny przewóz osób. W tej sytuacji nieuzasadnione okazały się zarzuty skargi naruszenia prawa materialnego, a to: art. 4 pkt 11, art. 18 ust 4a b pkt 1 lit c, art. 92 a ust. 1 i 6 w zw. z 4 pkt 6a.

Organy w oparciu o art. 4 pkt 11 u.t.d. trafnie zakwalifikowały przedmiotowy przewoź drogowy jako przewoź okazjonalny, który może być wykonywany tylko pojazdami określonymi w art. 18 ust. 4a i ust. 4b u.t.d., przy czym warunki określone w art. 18 ust. 4b pkt 2 lit. a), b) i c) u.t.d., muszą być spełnione łącznie.

Samochód skarżącej nie spełniał ww. wymagań, ponieważ konstrukcyjnie przystosowany był do przewozu tylko 5 osób łącznie z kierowcą (niezgodność z art. 18 ust. 4a u.t.d.), podczas gdy przepisy wymagają, aby przewoź okazjonalny był wykonywany pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą.

Nie zostały też spełnione przesłanki określone w art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., ponieważ umowy z pasażerem nie zawarto w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa, lecz za pośrednictwem aplikacji telefonicznej, a opłata za przewoź nie miała charakteru ryczałtowego (została skalkulowana przez algorytm aplikacji po wykonaniu przejazdu).

Słusznie również organy nałożyły na Skarżącą kary za naruszenie z Ip. 1.12 załącznika nr 3 do u.t.d. Kierowca nie okazał do kontroli wypisu z licencji wydanej Skarżącej spółce na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób kontrolowanym samochodem. Jak wynika z informacji z Urzędu Miasta (notatka urzędowa z 30 września 2019 r.), Spółka posiadała ważną na dzień kontroli licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, do której nie zgłosiła pojazdu marki [...] o nr rej. [...]. Zgodnie z art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d. podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę kierowcy, wykresówki, zapisy odręczne i wydruki z tachografu oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, a wykonując transport drogowy - wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji. Bezspornym jest, że kierowca nie okazał wymaganego dokumentu w postaci wypisu z licencji udzielonej wykonawcy przewozu. Posiadanie przez kierowcę wersji elektronicznej (zdjęcia) licencji nie stanowi o wypełnieniu obowiązku z art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d Skarżąca, chcąc uwolnić się od odpowiedzialności za to naruszenie, powinna upewnić się przed rozpoczęciem przewozu, że kierowca jest wyposażony we wszystkie wymagane w związku z wykonywanym przewozem dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d. Skarżąca nie dopełniła zatem swoich obowiązków w tym zakresie.

Nadto zasadnie uznano, że w dniu kontroli Skarżąca naruszyła art. 18 ust. 5 pkt 2 u.t.d., bowiem na bocznych drzwiach z prawej i lewej strony znajdowały się napisy "B", co uznać należy za reklamę platformy technologicznej, która łączy kierowców z pasażerami za pomocą aplikacji.

Z materiału dowodowego wynika również, że strona nie zgłosiła w terminie 28 dni do posiadanej przez siebie licencji kontrolowanego pojazdu, tym samym zasadne było nałożenie na nią kary z tytułu naruszenia Ip.1.5 załącznika nr 3 do u.t.d.

Mając na uwadze powyższe, zaskarżone decyzje są prawidłowe. Organ nie przekroczył przy wymierzaniu kar maksymalnego ich pułapu określonego w art. 92a ust. 4 u.t.d. Wnioski decyzji znajdują pokrycie w materiale dowodowym, który został zgromadzony w sposób wynikający z przepisów prawa procesowego. Sąd nie dopatrzył się w przeprowadzonym postępowaniu okoliczności potwierdzających zarzutów skargi o naruszeniu art. 7, art. 77, art. 78, art. 80, art. 107 k.p.a.

W tym stanie sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.