Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 250/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2010-07-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy: article: Art. 2 pkt 8, art. 20 ust. 1 i 2, art. 22 ust. 2, art. 24
journal: Dz.U. 2000 nr 100 poz 1086
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: Par. par. 35, 36, 37, 44, 45
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
article: Art. 107 par. 1 i par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Elżbieta Kremer Sędziowie : WSA Janusz Kasprzycki WSA Barbara Pasternak spr. Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lipca 2010 r. sprawy ze skargi M. G. – S. i S. G. – S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 5 stycznia 2009 r. nr : [...] w przedmiocie ewidencji gruntów I uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej decyzji II orzeka , że zaskarżona decyzja nie może być wykonana , III zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżącej kwotę 200 zł ( dwieście złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia 5 stycznia 2009 r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia [...] 2008 r. znak: [...], która organ ten, działając na podstawie art. 104 i art. 107 § 1, § 2 i § 3 kpa w związku z art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.) oraz § 44 pkt 2, § 45 i § 46 ust. 2 i § 47 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków z dnia 29 marca 2001r. (Dz. U. Nr 38, poz. 454 ze zm.), orzekł o aktualizacji ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do działki ewidencyjnej nr 186/1 obręb 8 A oraz działki ewidencyjnej nr 80/1 obręb 8 A zgodnie z mapą uzupełniającą z pomiaru kontrolnego sporządzoną przez geodetę uprawnionego mgr inż. T. U., przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego dnia 9 września 2005r. i opatrzoną nr ewidencyjnym [...], stanowiącą załącznik do decyzji organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że pismem z dnia 1 marca 2005 r. D. P. zwróciła się o pomiar kontrolny działki ewidencyjnej nr 186/1 obręb 8 miasta A, ponieważ w aktualnie obowiązującym operacie ewidencyjnym północna granica tej działki została zmieniona w stosunku do poprzednio obowiązującej mapy ewidencyjnej, oraz wcześniejszej mapy katastralnej. Pismem z dnia 28 kwietnia 2005r. wnioskodawczyni zmodyfikowała swój wniosek, wnosząc o dokonanie aktualizacji ewidencji gruntów dla działki ewidencyjnej nr 186/1 obręb 8 miasta A poprzez sprostowanie błędu, który zaistniał w obowiązującym operacie ewidencyjnym. Wnioskodawczyni załączyła wyrys z mapy ewidencyjnej uprzednio obowiązującej, sporządzony w 1989 r., oraz wyrys z mapy katastralnej. Starosta zlecił wykonanie czynności kontrolnych w terenie geodecie uprawnionemu. W dniu 18.08.2005 r. przeprowadzono ustalenie granicy między działką 186/1 i 80/1. Wnioskodawczyni podpisała protokół od niniejszego opracowania bez wprowadzania uwag, a następnie pismem z dnia 26.08.2005 r. wycofała się ze złożonego podpisu, natomiast M. G. – S. odmówiła złożenia podpisu. Decyzją z dnia [...] 2005 r. znak [...] Starosta orzekł o odmowie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków oraz o odmowie sprostowania mapy ewidencyjnej, ze względu na spór między właścicielkami działek 186/1 i 80/1 co do przebiegu granicy. W wyniku odwołania D. P. decyzją z dnia [...] 2006 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując, iż stan użytkowania na gruncie oraz ustalenie granicy na podstawie zgodnego oświadczenia stron, nie może być jedynym czynnikiem decydującym o zmianie granicy w operacie ewidencyjnym w trybie działań aktualizacyjnych, zmierzających do sprostowania istniejących błędów.

Starosta po ponownym rozpatrzeniu sprawy wydał opisaną wyżej decyzję z dnia [...] 2008 r., orzekającą o aktualizacji operatu ewidencji gruntów w stosunku do działek ewidencyjnych nr 186/1 i 80/1 obręb 8 A.

W odwołaniu od decyzji Starosty M. i S. G. – S. zarzucili wadliwe uzasadnienie decyzji poprzez brak wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej., tj. naruszenie art. 7, 77 i 107 § 3 kpa.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji powtórzył ustalenia Starosty, iż obowiązująca mapa ewidencji gruntów i budynków miasta A, ogłoszona obwieszczeniem Wojewody w 1997 roku powstała w wynika działań modernizacyjnych mających na celu zmianę nośnika danych, które uprzednio miały postać analogową na postać informatyczną Konfiguracja działek 186/1 i 880/1 była inna na mapie ewidencyjnej sprzed modernizacji i mapie katastralnej w porównaniu z mapą obecnie obowiązującą. Organ odwoławczy podzielił ustalenie organu pierwszej instancji, iż granica między działkami została zmieniona w wyniku prac modernizacyjnych ewidencji gruntów i budynków w 1997 r. w wyniku których błędnie wykazano konfigurację a zatem i powierzchnię obu działek. Modernizacji dokonano na podstawie operatów zgromadzonych w powiatowym zasobie geodezyjno kartograficznym, a skoro brak w zasobie jakichkolwiek dokumentów, na podstawie których mogła być dokonana zmiana w operacie ewidencyjnym, to zmianę przebiegu granicy należy uznać za błąd powstały w procesie modernizacji. Korekta tego błędu winna więc nastąpić w oparciu operat pomiarowy, przyjęty do powiatowego zasobu geodezyjno kartograficznego. Warunki te spełnia operat sporządzony przez geodetę uprawnionego T. U., przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i Kartograficznego w dniu 9.09.2005 r. nr ewid. [...], zgodnie z którym następuje przywrócenie granicy pomiędzy działkami 186/1 i 80/1. Zmienia się również w porównaniu z danymi z księgi powierzchnia działek, co w przypadku działki 80/1 spowodowane jest zmianą konfiguracji, dokładnością pomiarów, oraz podmywaniem brzegów przez potok przepływający wzdłuż granic działek. Organ wskazał, że podstawę oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej stanowią dane z ewidencji a nie odwrotnie. Powołując § 44 rozporządzenia, organ podał, że na Staroście jako organie prowadzącym operat ewidencji gruntów ciąży obowiązek utrzymania tego operatu w stanie aktualności a także obowiązek wprowadzania zmian usuwających błędy lub niedokładności w bazie danych ewidencyjnych o ile nie pozostają one w sprzeczności z obowiązującym stanem prawnym. Zmian tych dokonuje się m. in. na podstawie opracowań geodezyjnych i kartograficznych przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian gruntowych.

Skargę na powyższą decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wnieśli M. i S. G. – S. W skardze, podobnie jak w odwołaniu od decyzji organu I instancji, zarzucono, że uzasadnienie decyzji Starosty jest ogólnikowe i nie wskazuje konkretnych ustaleń, które były podstawą rozstrzygnięcia Starosty o aktualizacji ewidencji gruntów i budynków. Skarżący zarzucili, że organ odwoławczy zaakceptował wadliwe rozstrzygniecie Starosty i również nie odniósł się do pojawiających się w sprawie wątpliwości. Ponadto skarżący podali, że w toku sprawy uzyskali mapę ze zbiorów Archiwum Państwowego, sygn. [...] na, której znajduje się wyrys spornej granicy pomiędzy działkami 80/1 (wówczas 8703/4) stanowiącej ich własność a działką 186/1 (wówczas 8703/22) stanowiącej własność D. P. Granica przebiegająca między tymi działkami biegnie w linii prostej, jest prostopadła do strumienia B, nie tworzy żadnych klinów tak jak obrazuje to mapa uzupełniająca z pomiaru kontrolnego, która przyporządkowuje wymieniony klin ziemi o pow. 6 m2 leżący bezpośrednio wzdłuż strumienia B do działki D. P. Zdaniem skarżących ogólny ogląd samej tej mapy uzupełniającej jak i logika podziału gruntów wskazują na to, że żadna z innych granic działek, poza sporną, nie jest wyznaczona w tak nielogiczny sposób. W ocenie skarżących w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym miało miejsce naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie i powtórzył ustalenia oraz argumentację prawną zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :

Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z treścią art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną. Orzekanie - w myśl art. 135 ustawy - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt.1 lit. c) p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa.

Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.

Przepis art. 107 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego określa elementy treści typowej decyzji administracyjnej. Do elementów tych należy rozstrzygnięcie, stanowiące element kluczowy, bez którego decyzja nie może istnieć. Treść rozstrzygnięcia jest zawsze związana z przedmiotem postępowania i stanowi swoistą odpowiedź organu administracyjnego na postawione w podaniu żądanie strony (por. M. Martysz [w:] G. Łaszczyca, A.Matan, A. Martysz Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz tom II, Kom. do art. 107 LEX 2007, wyd.2). Rozstrzygnięcie stanowi wiążące ustalenie konsekwencji stosowanego przepisu prawa materialnego. Zwane jednocześnie osnową lub sentencją decyzji, powinno być sformułowane jasno i precyzyjnie. Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie zawierają przepisu zakazującego zamieszczenia części rozstrzygnięcia w załączniku do decyzji, ani też nie precyzują, jakie warunki formalne powinien spełniać załącznik do decyzji, zawierający elementy rozstrzygnięcia. Z powyższego wynika, że załącznik do decyzji administracyjnej, w którym zawarto pewne elementy rozstrzygnięcia, jeżeli chodzi o jego formalne wymogi powinien zawierać elementy decydujące o możliwości uznania go za integralną część decyzji, do której się odnosi. Powinien zatem zawierać podpis osoby reprezentującej organ wydający decyzję, oraz adnotację, iż stanowi załącznik do decyzji oznaczonej datą wydania i numerem. Należy także przychylić się do poglądu wyrażonego w wyrokach NSA z dnia 16.01.2008 r. II OSK 1862/06 (Lex nr 467127) i NSA z dnia 7.03.2009 r. , II OSK 1742/06 (Lex nr 490163), chociaż dotyczących załączników do decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, że załącznik powinien być tak opisany, aby nie powstały wątpliwości, co do jego związku z określoną decyzją. W kontrolowanej sprawie, organ drugiej instancji utrzymał w mocy decyzję orzekającą o aktualizacji ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do działki ewidencyjnej nr 186/1 oraz 80/1 obręb 8 A, zgodnie z mapą uzupełniającą z pomiaru kontrolnego, stanowiącą załącznik do decyzji. Załączona do decyzji mapa przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego dnia 9 września 2005 r. , nr ewid. [...] nie może być uznana w świetle powyższego za załącznik do decyzji organu pierwszej instancji. Przede wszystkim nie zawiera ona żadnej adnotacji mającej świadczyć o tym, że stanowi załącznik do decyzji Starosty Powiatowego w A z dnia [...] 2008 r. , [...]. Już sam ten fakt powoduje, że rozstrzygnięcie zawarte w sentencji decyzji organu pierwszej instancji jest niepełne i nie odzwierciedla wyniku zastosowania przepisów prawa materialnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczna. Podpis widniejący na mapie zwanej przez organ załącznikiem jest podpisem osoby, która potwierdziła przyjęcie dokumentu do zasobu powiatowego w 2005 r., a nie osoby reprezentującej organ wydający decyzję, chociaż w tym przypadku osoba działającą z upoważnienia Starosty i osoba pełniąca funkcję Kierownika Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjno-Kartograficznej jest tą sama osobą. Z porównania jednak "załącznika" z mapą znajdującą się na karcie 33 akt administracyjnych dowodzi, że organ rozstrzygający sprawę w pierwszej instancji zupełnie pominął kwestię wymogów, jakim powinien odpowiadać załącznik do decyzji, uznając, że wystarczające jest dołączenie sporządzonej mapy do egzemplarza decyzji. Z akt administracyjnych nie wynika również, czy strony postępowania mapę tę otrzymały. Stan taki zaakceptował organ odwoławczy, nie dostrzegając powyższej, istotnej wady rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego.

Kolejno wskazać należy, iż stosownie do art. 2 pkt. 8 ustawy z dnia 17.05.1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2005 r. nr 240, poz. 2027 ze zm.), zwanej dalej ustawą, ewidencja gruntów i budynków, to jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Przepis art. 20 ustawy określa rodzaje informacji o gruntach (ust. 1 pkt. 1) oraz ich właścicielach (ust. 2), które obejmuje ewidencja gruntów. Informacje te mają charakter przedmiotowy lub podmiotowy. W odniesieniu do gruntów informacje o charakterze przedmiotowym dotyczą ich położenia, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub rodzaju dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. Informacje podmiotowe dotyczą wskazania właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych – innych osób fizycznych lub prawnych, w których władaniu znajdują się grunty, budynki lub ich części. Powyższe informacje zawiera tzw. operat ewidencyjny, który składa się z map, rejestrów i dokumentów uzasadniających wpisy do rejestrów - art.

24 ust. 1 ustawy. Podstawową zasadą prowadzenia ewidencji jest zasada aktualności, tj. utrzymywania operatu w zgodności z aktualnymi, dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi, co wynika z przepisów Rozdziału 3 (§ 44 i nast.) rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. nr 38, poz. 454) zwanego dalej rozporządzeniem, wydanego na podstawie delegacji zawartej w art. 26 ust. 2 ustawy. Zgodnie z § 45 ust. 1 tego rozporządzenia, aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. W myśl przepisów § 46 ust. 2 pkt. 1 i 2 rozporządzenia, dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 i 11. Z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych, opracowań geodezyjnych i kartograficznych przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian ewidencyjnych, dokumentacji architektoniczno-budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej, ewidencji publicznych prowadzonych na podstawie innych przepisów. Jedną z zasadniczych cech ewidencji jest więc to, że rejestruje ona stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Ujawniony w ewidencji stan prawny musi być oparty na odpowiednich dokumentach , ponieważ postępowanie ewidencyjne służy ewidencjonowaniu bezspornych danych o gruntach, budynkach i lokalach i ma charakter informacyjny.

Przepisy rozporządzenia posługują się pojęciem aktualizacji ewidencji a nie jej prostowania. Usuwanie zatem błędów lub omyłek w ewidencji w ramach jej "aktualizacji" nie jest wyłączone, jednakże pod warunkiem, że uzasadnia to aktualny stan prawny, który ewidencja gruntów ma odzwierciedlać, a nie tworzyć (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 16. 04. 2008 r., III SA/Kr 119/08, LEX nr 510289).

Zgodnie z § 9 ust. 1 rozporządzenia działkę ewidencyjną stanowi ciągły obszar gruntu, położony w granicach jednego obrębu, jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych. Wydzielenie za pomocą linii granicznych stanowi więc jeden z elementów definicji działki ewidencyjnej.

Stosownie do § 36, przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej w postępowaniach, o których mowa w tym przepisie, tj. :

1) w postępowaniu rozgraniczeniowym,

2) w celu podziału nieruchomości,

3) w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów,

4) w postępowaniu dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości,

5) na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej,

6) przy zakładaniu, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków.

Zgodnie z treścią § 37 rozporządzenia, w razie braku dokumentacji wymienionej w powołanym wyżej przepisie, lub jeżeli zawarte w niej dane nie są wiarygodne, lub nie odpowiadają standardom technicznym, dane dotyczące przebiegu granic działek ewidencyjnych pozyskuje się w wyniku terenowych pomiarów geodezyjnych lub fotogrametrycznych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic na gruncie, z uwzględnieniem regulacji przewidzianej w § 38.

Zmiana granic i powierzchni działek dotyczy stanów własnościowych, a kwestie własnościowe rozstrzygane są przez sądy powszechne. Nie można dokonywać żadnych zmian własnościowych poprzez samoistne zmiany w ewidencji gruntów, ponieważ ewidencja jest tylko rejestrem danych wynikających z odpowiedniej dokumentacji urzędowej. Organy ewidencyjne nie mogą samodzielnie rozstrzygać uprawnień wnioskodawcy do gruntu, budynku lub lokalu. Kwestia ta była wielokrotnie przedmiotem rozważań i wyjaśnień zarówno w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak i wojewódzkich sądów administracyjnych (por. np. wyroki NSA z 21.01.1998 r. II SA 725/97, Lex nr 41837, z 20.08.1998 r. II SA 766/98, Lex nr 41298, NSA z 19.03.2003 r. II SA 1018/02, Lex nr 156374, WSA w Łodzi z 3.04.2008 r. III SA/Łd 782/07, Lex nr 510291, WSA w Białymstoku z 19.02.2008 r. II SA/Bk 636/07, Lex nr 480114)..

We wniosku wszczynającym postępowanie D. P. twierdziła, że na aktualnej mapie numerycznej, północna granica działki ew. 1876/1 obr. 8 A, stanowiącej jej własność przedstawiona jest w sposób odmienny niż na mapie ewidencyjnej sprzed wprowadzenia map numerycznych, która odpowiadała mapie katastralnej. Wnioskodawczyni zwróciła się o dokonanie pomiaru kontrolnego działki 186/1. W kolejnym piśmie D. P. określiła, iż przedmiotem jej żądania jest dokonanie aktualizacji ewidencji gruntów dla działki ew. 186/1 poprzez sprostowanie błędu, który zaistniał na mapie numerycznej, nadto oświadczyła, że nie ma sporu granicznego z właścicielami działki sąsiedniej – nr 80/1. Na zlecenie organu pierwszej instancji, w dniu 18.08.2005 r. odbyły się czynności ustalenia przebiegu granic na gruncie. Współwłaścicielka działki nr 80/1 M. G. – S. odmówiła podpisania protokołu ustalenia przebiegu granic twierdząc, że granicę jej działki z działką stanowiącą własność D. P. odzwierciedla w sposób prawidłowy mapa numeryczna. Właścicielka działki 186/1 zaakceptowała położenie pkt nr 3, ustalonego na podstawie starej mapy ewidencyjnej a następnie wycofała się ze złożonego pod protokołem podpisu. W dniu 26.08.2005 r. została sporządzona mapa uzupełniająca stanowiąca podstawę wydania zaskarżonej decyzji. Jako przyczynę sporządzenia nowego operatu organy wskazały istnienie błędu popełnionego w trakcie modernizacji ewidencji gruntów i budynków z 1997 r. i konieczność korekty owego błędu. Jako materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji organy podały przepisy art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, oraz § 44 pkt. 2, § 46 ust. 1 i § 47 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

Nie ulega wątpliwości, że sporządzony w toku postępowania operat będący podstawą wydania zaskarżonej decyzji nie został sporządzony w żadnym z postępowań, o których mowa w § 36 rozporządzenia. Nie został również sporządzony w związku z czynnościami, o których mowa w § 37 i 38 rozporządzenia, ponieważ czynności, które miały miejsce w dniu 18.08.2005 r. nie doprowadziły do wyrażenia zgodnych oświadczeń osób, które stawiły się na gruncie celem ustalenia przebiegu granic. Co prawda § 46 ust. 2 rozporządzenia stanowi, że z urzędu wprowadza się w ewidencji zmiany wynikające z opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian ewidencyjnych, jednak przepis § 45 stanowi w ust. 1, że aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych, a zgodnie z treścią ust. 2, do aktualizacji operatu ewidencyjnego przepisy § 35 stosuje się odpowiednio. Przepis ten wymienia źródła danych niezbędnych do założenia ewidencji, zatem odpowiednie jego stosowanie polec musi na uwzględnieniu źródle danych tam wymieniony także przy aktualizacji operatu ewidencyjnego, o której mowa w § 45. Jednak przepisu § 35 sposób odczytywać w oderwaniu od treści § 36, enumeratywnie wymieniającego podstawy wykazywania w ewidencji przebiegu granic działek ewidencyjnych. Jest to przepis szczególny w stosunku do regulacji przewidzianej w § 35, bo dotyczący sposobu wykazywania w ewidencji przebiegu granic działek ewidencyjnych. Musi więc być stosowany także w przypadku wprowadzania zmian w ewidencji co do przebiegu granic tych działek.

Obowiązujące przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, oraz rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków nie przewidują możliwości wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków, celem usunięcia błędów lub pomyłek w wykazaniu przebiegu granicy działki ewidencyjnej, w drodze sporządzenia przez organ prowadzący ewidencję operatu dotyczącego zmiany przebiegu granicy i to niezależnie od przyczyn powstania tych błędów czy pomyłek.

Z przepisów tych wynika bowiem, że podstawą takich zmian może być tylko operat sporządzony w postępowaniach, o których mowa w § 36 rozporządzenia. Sąd w pełni podziela stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 maja 1999 r. II NSA 566/99 (Lex nr 46217) iż: : "Zmian w ewidencji dokonuje się na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, a także innych aktów normatywnych. Dotyczy to więc zmiany przebiegu granicy, co wymaga przedstawienia odpowiedniej dokumentacji (sporządzonej w odpowiednich postępowaniach rozgraniczeniowych, podziałowych, scaleniowych i wymiany, sądowych w zakresie dowodów stanowiących podstawę rozstrzygnięć sądowych itp.- por. § 38 rozporządzenia Ministrów Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 17 grudnia 1996 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków). Sprostowanie błędów i omyłek w ewidencji, a więc wad nieistotnych odbywa się w trybie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, a więc art. 113 § 1 kpa. Zmiana granic i powierzchni działki nie dotyczy jednak spraw nieistotnych i pod żadnym pozorem nie może być dokonana w trybie art. 113 § 1 kpa. (...). Zmiana granic działki wymaga przeprowadzenia stosownego postępowania zakończonego orzeczeniem, które - jak wyżej wskazano - może być podstawą zmian w ewidencji".

Pogląd powyższy zachował w pełni aktualność także w dacie obowiązywania rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków z 2001 r.

Co prawda zaskarżona decyzja nie została wydana na podstawie art. 113 § 1 kpa, to zmierza ona jednak – niezależnie od powołanej przez organ podstawy prawnej - do naprawienia zdaniem organu błędu, czy pomyłki, mającej miejsce w trakcie modernizacji ewidencji w 1977 r., bez uwzględnienia wymogów, o których mowa w § 36 rozporządzenia. Konkludując, skoro operat będący podstawą wprowadzenia zmian w operacie w przedmiocie przebiegu granicy działki 186/1 z działką 80/1 nie został sporządzony w żadnym z postępowań, o których mowa w § 36 rozporządzenia, a wnioskodawczyni, wnosząc podanie zawierające żądanie wykazania innego niż aktualny przebiegu granic, opracowania wykonanego w związku z postępowaniami, o których mowa w tym przepisie nie przedstawiła, to brak było podstaw do orzekania o wprowadzeniu zmian przebiegu granicy między przedmiotowymi działkami. Uchybienie powyższe powoduje również i ten skutek, że nie wiadomo, czy ujawniona w ewidencji na podstawie zaskarżonej decyzji granica między działkami 186/1 i 80/1 jest zgodna ze stanem prawnym. Pominął organ całkowicie i tę oczywistą w świetle przebiegu postępowania okoliczność, że między stronami istnieje spór graniczny dotyczący właśnie "sprostowanego" fragmentu granicy, który sprowadzający się do wzajemnego kwestionowania prawa własności przygranicznego fragmentu gruntu o pow. 6m2, k. tory to spór nie może być w żadnym wypadku rozstrzygnięty mocą decyzji o aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków.

Nieprawidłowe jest również wskazanie jako podstawy prawnej wydania zaskarżonej decyzji przepisu art. 22 ust. 2 ustawy. Przepis ten nakłada na właścicieli gruntów i budynków, oraz na osoby wskazane w art. 51 ustawy obowiązek zgłaszania właściwemu staroście wszelkich zmian danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni licząc od powstania tych zmian. Obowiązek ten nie dotyczy zmian danych objętych ewidencja gruntów i budynków, wynikających z decyzji właściwych organów. Wniosek wszczynający postępowanie w kontrolowanej sprawie nie był zgłoszeniem, o którym mowa w art. 22 ust. 2 ustawy, a sprawie zmiany granicy m. działkami 186/1 i 80/1 nie zapadła żadna decyzja. Powyższe prowadzi do wniosku, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa materialnego - art. 22 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, oraz §§ 35,3 6, 37, 38, 45 i 46 ust. 2 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków z dnia 29 marca 2001r. (Dz. U. Nr 38, poz. 454 ze zm.).

Zaskarżona decyzja wydana została nadto z naruszeniem art. 107 § 3 kpa.

W jej uzasadnieniu organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutów odwołania i w istocie nie wyjaśnił, z jakich konkretnie dokumentów i czynności organów prowadzących ewidencję wynika błąd w wykazaniu granicy działki 186/1. Treść uzasadnienia wskazuje, iż organ drugiej instancji nie rozpatrzył sprawy po raz drugi, a ustalenia swoje sprowadził do powielenia ustaleń i poglądu organu pierwszej instancji, co niewątpliwie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Ponownie rozpatrując sprawę, organy winny mieć na względzie przedstawione wyże, prawidłowe ustalenie znaczenia przepisów rozporządzenia, oraz przytoczone poglądy orzecznictwa w kwestii obowiązujących podstaw wykazywania w ewidencji gruntów i budynków zmian dotyczących przebieg granic działek ewidencyjnych.

Jak z powyższego wynika, zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem wyżej wskazanych przepisów prawa materialnego, mającym wpływ na wynik sprawy, oraz naruszeniem przepisów postępowania mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wyczerpuje przesłanki uwzględnienia skargi wskazane w przepisie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) i lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dlatego na podstawie tego przepisu orzeczono jak pkt. I wyroku. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. orzeczono, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonywana. Rozstrzygnięcie o kosztach oparto na art. 200 ustawy.