Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2411/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-12-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Opłaty administracyjne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 130a ust. 1 - 2, art. 130a ust. 1 pkt 5, art. 130a ust. 10e,
journal: Dz.U. 1997 nr 98 poz 602
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.
article: art. 145 §1, art. 134, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 200, art. 205,
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 156, art. 7, art. 77 §1, art. 80, art. 75 §1,
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Asesor WSA Robert Żukowski (spr.) Protokolant spec. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 26 lipca 2022 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za usunięcie i przechowywanie pojazdu 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta miasta stołecznego Warszawy z dnia 6 czerwca 2022 r.; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie na rzecz skarżącego M. G. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Funkcjonariusz Straży Miejskiej Miasta Stołecznego Warszawy w dniu 22 września 2021 r. na podstawie art. 130a ust. 1-2 prawa o ruchu drogowym, wydał dyspozycję usunięcia pojazdu nr [...] dot. pojazdu marki [...] nr rej. [...] z ul. [...] z powodu niezastosowania się do znaku B-36 z tabliczką T-24, to jest pozostawienia pojazdu w miejscu obowiązywania znaku wskazującego, że zaparkowany pojazd zostanie usunięty na koszt właściciela.

Tego samego dnia pojazd został usunięty z drogi i umieszczony na parkingu strzeżonym przy ulicy [...] .

W dniu 23 września 2021 r. pojazd został odebrany z parkingu przez osobę upoważnioną. Właścicielem pojazdu okazał się Pan M. G. (zwany dalej "skarżącym").

Pismem z dnia 22 lutego 2022 r. zawiadomiono właściciela ww. pojazdu o wszczęciu postępowania w związku z koniecznością ustalenia opłaty za usuniecie pojazdu oraz jego przechowanie. Wskazano, iż kwota należności z tego tytułu wynosi 611 zł.

Pismem z 10 marca 2022 r. Skarżący wniósł o anulowanie kary w planowanej decyzji. Wskazał, iż przedmiotowy pojazd zaparkował prawidłowo w miejscu dozwolonym z aktywną kartą parkingową. Jednakże w dniu 26 sierpnia 2022 r. przed zaplanowanym na ten dzień zabiegiem przeszedł "atak serca" tj. stan zagrożenia życia i w związku z tym trafił na dłużej do szpitala, potem został odebrany przez córkę i do dnia 21 września 2022 r. przebywał u niej pod jej opieką. Następnie wypisano go ze szpitala 23 września 2021 r. Dołączył przy tym informację z leczenia szpitalnego. Skarżący podniósł także, iż nie mógł przeparkować samochodu z uwagi na stan swojego zdrowia. Zarzucił przy tym organowi, iż nie zadzwoniono do niego w związku z potrzebą przeparkowania auta choć Urząd miast ma jego telefon.

Postanowieniem z dnia 24 marca 2022 r. Prezydent M.st. Warszawy traktując ww. pismo jako wniosek o wszczęcie postępowania o anulowanie niewymierzonej jeszcze kary odmówił wszczęcia postępowania w sprawie ulgi w zapłacie należności wynikających z wydania dyspozycji usunięcia pojazdu.

Decyzją z 6 czerwca 2022 r. nr [...] Prezydenta M.st. Warszawy ustalił wysokość opłaty za usunięcie i przechowanie ww. pojazdu należącego do Skarżącego na kwotę 611 zł (sześćset jedenaście złotych) zobowiązując Skarżącego do zapłaty tej kwoty w terminie 30 dni.

Pismem z 17 czerwca 2022 r. Skarżący wniósł odwołanie od ww. decyzji organu I instancji wskazując, iż organ wydaje w stosunku do niego różne decyzje w tej samej sprawie bowiem raz odmawia mu wszczęcia postępowania o anulowanie kary a za chwilę określa karę w tej samej sprawie. Skarżący w treści odwołania ponownie wskazał, iż nie popełnił wykroczenia z uwagi na okoliczności wskazywane już wcześniej w poprzednim piśmie.

Pismem z 27 czerwca 2022 r. skierowanym do Zarządu Dróg Miejskich w Warszawie Skarżący wniósł o anulowanie kary ponieważ nie popełnił żadnego wykroczenia oraz zwrócił się o połącznie rozdzielonych przez organ spraw w jedną sprawę dotyczącą bezpodstawnego przeparkowania przedmiotowego pojazdu bez winy skarżącego.

Postanowieniem z 31 maja 2022 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) uchyliło postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W uzasadnieniu postanowienia wskazano że nie doszło do wszczęcia nowego postępowania bowiem intencją Skarżącego było przedstawienie swojego stanowiska co do braku podstaw do usunięcia pojazdu i ustalenia opłaty z powodu ww. zdarzenia z dnia 22 września 2022 r.

Rozpoznając natomiast odwołanie od ww. decyzji organu I instancji decyzją z 26 lipca 2022 r. SKO utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu odwołano się do pisma z 10 marca 2022 r. Wskazano, iż bez znaczenia są powody pozostawienia auta na przedmiotowym zakazie parkowania. Organ wskazał tutaj, iż przepisy ustawy prawo o ruchu drogowym nie pozwalają na jakąkolwiek uznaniowość w tym na ustalenie wysokości kosztów związanych z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu.

W skardze na powyższą decyzję Skarżący wskazał m.in., iż organ nie zawiadomił go o potrzebie przeparkowania jego pojazdu mimo, że pojazd był zaparkowanych prawidłowo z aktywną kartą parkingową.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

W trakcie rozprawy w dniu 6 grudnia 2022 r. Skarżący wyjaśnił, iż znaki B -36 i T - 24 dotyczące zakazu parkowania zostały postawione w miejscu gdzie miał zaparkowany prawidłowo pojazd w czasie kiedy przebywał w szpitalu. Znaki te zostały postawione na czas remontu i malowania miejsc parkingowych. Znaki te zostały postawione na kilka dni a potem zostały usunięte.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi.

Z kolei zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 poz. 329 dalej ,,ppsa") Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 Kpa lub innych przepisach. Nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi (art. 134 ppsa).

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w wyżej zakreślonych granicach, Sąd uznał, że skarga Strony zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem Sądu, organy administracyjne obu instancji, wydając zaskarżoną decyzję, dopuściły się, mogącej mieć zasadniczy wpływ na ostateczny wynik sprawy - obrazy przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., polegającej na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy a w konsekwencji naruszania prawa materialnego tj. art. 130a ust. 1 pkt 5) p.r.d. poprzez jego zastosowanie mimo braku oceny przesłanek określonych jego treścią.

Przechodząc do zasadniczych motywów podjętego rozstrzygnięcia wskazać należy, że w myśl art. 130a ust. 1 p.r.d. (w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonych rozstrzygnięć) pojazd jest usuwany z drogi na koszt właściciela w przypadku:

1) pozostawienia pojazdu w miejscu, gdzie jest to zabronione i utrudnia ruch lub w inny sposób zagraża bezpieczeństwu;

2) nieokazania przez kierującego dokumentu potwierdzającego zawarcie umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu lub dowodu opłacenia składki za to ubezpieczenie, jeżeli pojazd ten jest zarejestrowany w kraju, o którym mowa w art. 129 ust. 2 pkt 8 lit. c;

3) przekroczenia wymiarów, dopuszczalnej masy całkowitej lub nacisku osi określonych w przepisach ruchu drogowego, chyba że istnieje możliwość skierowania pojazdu na pobliską drogę, na której dopuszczalny jest ruch takiego pojazdu;

4) pozostawienia pojazdu nieoznakowanego kartą parkingową, w miejscu przeznaczonym dla pojazdu osoby niepełnosprawnej o obniżonej sprawności ruchowej oraz osób wymienionych w art. 8 ust. 1 i 2;

5) pozostawienia pojazdu w miejscu obowiązywania znaku wskazującego, że zaparkowany pojazd zostanie usunięty na koszt właściciela.

6) kierowania nim przez osobę nieposiadającą uprawnienia do kierowania pojazdami albo której zatrzymano prawo jazdy i nie ma możliwości zabezpieczenia pojazdu poprzez przekazanie go osobie znajdującej się w nim i posiadającej uprawnienie do kierowania tym pojazdem, chyba że otrzymała ona pokwitowanie, o którym mowa w art. 135 ust. 2.

W przypadku stwierdzenia jednej z ww. przesłanek stosownie do art. 130a ust. 4 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym dyspozycję usunięcia pojazdu wydaje strażnik gminny (miejski). Zgodnie natomiast z przepisem art. 130a ust. 5c p.r.d. pojazd usunięty z drogi, w przypadkach określonych w ust. 1-2, umieszcza się na wyznaczonym przez starostę parkingu strzeżonym, natomiast w myśl 130a ust. 10 h p.r.d. - koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10 d i 10 i.

Organ administracyjny w zaskarżonej decyzji wskazywał, iż decyzja wydawana na podstawie art. 130a p.r.d jest decyzją związaną, a zatem w sytuacji ziszczenia się przesłanek jej wydania, organ wydaje ją obligatoryjnie co potwierdził również Naczelny Sąd Administracyjny w powoływanym tu przez organ wyroku z 25 maja 2017 r. (Sygn. I OSK 2142/15). Wyjaśnienia w tym miejscu wymaga, iż stan faktyczny oraz podstawa prawna tej sprawy jest jednak odmienny od stanu zaistniałego w powoływanym orzeczeniu. W tej bowiem sprawie nie wydano wobec skarżącego prawomocnego postanowienia o przepadku odholowanego pojazdu. Związanie administracyjne co do którego odwoływał się Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie I OSK 2142/15 wynikało bowiem z przeprowadzonej przez Sąd powszechny oceny przesłanek zasadności usunięcia przedmiotowego pojazdu, co powodowało z kolei ponowne badanie zasadności dyspozycji usunięcia pojazdu niedopuszczalnym na gruncie sprawy dotyczącej ustalenia wysokości opłaty za usuniecie i przechowanie pojazdu.

W ocenie Sądu w składzie rozpoznającym sprawę nie sposób zgodzić się tutaj z organem, że ustalenie jedynie wydania dyspozycji usunięcia pojazdu bez badania przesłanek wystawienia tej dyspozycji jest wystarczające do obciążenia strony opłatą za usunięcie i przechowanie pojazdu. Skoro racjonalny ustawodawca wprost uzależnił wydanie rozstrzygnięcia przez Sądy powszechne w przedmiocie przepadku pojazdu od obowiązku zbadania czy usunięcie pojazdu w danej sprawie było zasadne (art. 130a ust. 10e p.r.d.) to tym samym uznać należy, iż przy rozpoznawaniu każdej sprawy, której podstawę stanowi dyspozycja usunięcia pojazdu organy administracyjne winny zbadać zasadność (dopuszczalność) wydania dyspozycji usunięcia pojazdu w danym stanie faktycznym sprawy. Mając tutaj na uwadze utrwalone orzecznictwo Sądów Administracyjnych co do braku znaczenia powodów czy niezawinionych okoliczności danego naruszenia zakazu parkowania (vide Wyrok WSA w Warszawie z 5 marca 2021 r. Sygn. akt VII SA/Wa 1948/20) wyjaśnić trzeba, iż obowiązkiem organów administracyjnych jest ocena przesłanek art. 130a ust. 1 p.r.d. w oparciu o treść przepisów prawa materialnego i obowiązujących zasad postępowania. O ile zatem powody pozostawienia pojazdu w miejscu obowiązywania znaku wskazującego, że zaparkowany pojazd zostanie usunięty na koszt właściciela pozostają bez znaczenia dla oceny sprawy o tyle fakt ustalenia, iż pojazd zaparkowano w miejscu obwiązywania danego zakazu jest kluczowy dla oceny przesłanek zasadności wydania dyspozycji usunięcia pojazdu.

W tym miejscu wskazać należy, iż skarżący w składanych wyjaśnieniach powoływał się konsekwentnie na pozostawienie pojazdu w miejscu dozwolonym z opłacona kartą parkingową. Organy administracyjne obu instancji nie przeprowadziły natomiast żadnych czynności wyjaśniających w tym zakresie. W kontekście wyjaśnień Skarżącego złożonych na rozprawie wskazać trzeba, iż nie przeprowadzono mianowicie żadnych ustaleń co do prawidłowości umieszczenia znaków B – 36 i T – 24 w związku z czasowym remontem parkingu na którym prawidłowo zaparkowany był przed rozpoczęciem remontu pojazd należący do Skarżącego. Okoliczność ta ma natomiast kluczowe znaczenie dla oceny sprawy bowiem zgodnie z treścią pkt 3.2.36 (3.2.37) Załącznika nr 1 do Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach (Dz.U. 2003 nr 220 poz. 2181 z późn. zm.) tymczasowe umieszczenie znaków B – 36 i T – 24 wymaga m.in. zachowania pięciodniowego okresu zawiadomienia o planowanej zmianie właścicieli pojazdów.

Stosownie do art. 7 kpa, w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z kolei zgodnie z art. 77 § 1 kpa, organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny (art. 75 § 1 kpa).

Organy administracyjne obu instancji pomięły ww. przepisy postępowania. W szczególności mając na uwadze nieczytelne pisma strony skarżącej błędem było nieprzeprowadzenie dowodu z zeznań strony celem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Brak wyjaśnienia kwestii wprowadzenia zakazu parkowania nie został także uzupełniony ustaleniami z urzędu w przedmiocie zatwierdzenia czasowej zmiany organizacji ruchu, która potwierdziłaby zasadność wystawienia dyspozycji usunięcia pojazdu. Okoliczność prawidłowości wystawienia dyspozycji usunięcia pojazdu w świetle czasowego umieszczenia znaku B – 36 i T – 24 ma decydujące znaczenie dla oceny sprawy, Skarżący nie może być bowiem obciążany skutkami niezgodnego z prawem usunięcia pojazdu.

Ponownie rozpoznając sprawę, organ przeprowadzi dowód z przesłuchania strony lub ustali prawidłowość dyspozycji usunięcia pojazdu w oparciu o inne dowody wykazujące umieszczenie przedmiotowych znaków zgodnie z zatwierdzoną czasową organizacją ruchu w danym okresie oraz z wykazaniem zachowania określonego przepisami prawa pięcio-dniowego terminu uprzedzenia obowiązywania przedmiotowych znaków drogowych.

Mając powyższe na uwadze, w oparciu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2022 r. poz. 329 dalej powoływana jako "ppsa"), orzeczono jak w sentencji.

O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 ppsa z uwzględnieniem uiszczonego przez Skarżącego wpisu w kwocie 100 zł .

Wszystkie powoływane w treści uzasadniania orzeczenia Sądów Administracyjnych dostępne są na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl.