Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 29/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2018-04-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 132 ust. 3 pkt3, art. 135 l ust. 1 i art. 135 p ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 2067
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński, sędzia NSA Mieczysław Markowski, Protokolant sekretarz sądowy Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi W. K. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie uznania skarżącego winnym przewinienia dyscyplinarnego i odstąpienia od ukarania oddala skargę


UZASADNIENIE

Skarga została wywiedziona na podstawie następujących okoliczności:

Komendant Miejski Policji w B. orzeczeniem dyscyplinarnym z dnia [...] października 2017 r. nr [...], uznał W. K. – zastępcę naczelnika Wydziału Dochodzeniowo – Śledczego Komendy Miejskiej Policji w S. za winnego tego, że:

w dniu [...] sierpnia 2017 r. w S., jako zastępca naczelnika Wydziału Dochodzeniowo – Śledczego Komendy Miejskiej Policji w S. nie dopełnił swoich obowiązków służbowych w ten sposób, że wiedząc na podstawie zgromadzonego materiału procesowego w postępowaniu o sygn. [...], dotyczącego psychicznego i fizycznego znęcania się nad I. K., o stosowaniu przez mieszkającego z nią w tym samym lokalu byłego męża R. K. przemocy z użyciem niebezpiecznego narzędzia w postaci noża i o kierowaniu w stosunku do niej gróźb zamachu na jej życie i zdrowie oraz o wyrażanych przez nią obawach o jej życie i zdrowie, zaniechał wydania polecenia niezwłocznego zatrzymania i doprowadzenia R. K. do Komendy Miejskiej Policji w S., jako osoby podejrzanej o popełnienie przestępstwa z art. 207 § 1 kk, skutkiem czego w tym samym dniu około godziny 20:00 w S. doszło do usiłowania zabójstwa I. K. przez R. K., przez co popełnił przewinienie dyscyplinarne określone w art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji oraz odstąpił od ukarania obwinionego.

Odwołanie od tego orzeczenia wniósł obrońca obwinionego W. K. zarzucając orzeczeniu naruszenie:

1. art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji poprzez wskazanie tego przepisu jako kwalifikacji prawnej przypisanego obwinionemu czynu bez jednoczesnego wskazania, jakie obowiązujące obwinionego przepisy obligowały lub pozwalały mu podjąć decyzję o wydaniu polecenia niezwłocznego zatrzymania i doprowadzenia R. K. do KMP w S., jako osoby podejrzanej o popełnienie przestępstwa z art. 207 kk, co jest warunkiem koniecznym dla przypisania odpowiedzialności za zaniechanie wydania polecenia;

2. art. 135j ust. 2 pkt 6 ustawy o Policji poprzez niewskazanie w uzasadnieniu orzeczenia podstawy prawnej, z której wynikał obowiązek obwinionego wydania polecenia niezwłocznego zatrzymania i doprowadzenia R. K. do KMP w S., jako osoby podejrzanej, którego to obowiązku służbowego nie dopełniając obwiniony dopuścił się przewinienia z art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji, co pozwoliłoby obwinionemu na odniesienie się do tych przepisów, tym bardziej, że kwestie zatrzymania osoby podejrzanego nie są uregulowane dowolnie, a zostały bardzo szczegółowo uregulowane przez przepisy prawa karnego lub ustawy o Policji, a nie pozostawione dowolności decyzji policjanta;

3. art. 135g ust. 1 ustawy o Policji poprzez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego pod kątem zasad prawidłowego rozumowania, wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, uwzględnienie okoliczności przemawiających jedynie na niekorzyść obwinionego, a dowolnemu odmówieniu wiarygodności spójnym i logicznym zeznaniom świadka A. Z., jak również wyjaśnieniom obwinionego, z których wynika, iż żadna ze wskazanych wyżej osób nie wiedziała i nie miała podstaw do powzięcia wiedzy o stosowaniu przez R. K. przemocy z użyciem niebezpiecznego narzędzia;

4. art. 135g ust. 1 ustawy o Policji poprzez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego skutkujący pominięciem okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia, dotyczących zachowania się I. K. po złożeniu zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa, jak również zachowania jednej z jej córek, które w połączeniu z treścią złożonych w toku prowadzonego postępowania przez I. K. zeznań, przekonywały o tym, iż w sprawie nie zachodzą przesłanki uzasadniające podjęcie decyzji o niezwłocznym zatrzymaniu R. K., a nadto analiza zeznań złożonych przez I. K. i rozpytania jej córki nie pozwalała na ustalenie, że do przemocy dochodzi z użyciem niebezpiecznego narzędzia, co przeczy tezie zawartej w zarzucie postawionym obwinionemu.

Komendant Wojewódzki Policji w B. orzeczeniem dyscyplinarnym z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie, na podstawie art. 135n ust. 4 pkt 1 ustawy o Policji.

W uzasadnieniu podano, że zgodnie z art. 135l ust. 1 ustawy o Policji rozpoznanie sprawy w postępowaniu odwoławczym następuje na podstawie stanu faktycznego ustalonego w postępowaniu dyscyplinarnym. W związku z tym przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ dyscyplinarny II instancji wziął pod uwagę stan prawny, jak i faktyczny istniejące w chwili rozpatrzenia odwołania. Wskazano, że [...] sierpnia 2017 r. do KMP w S. zgłosiła się I. K., która zawiadomiła, że od 1991 r. do [...] sierpnia 2017 r. jej były mąż R. K. znęca się nad nią psychicznie i fizycznie, wszczynając awantury, wyzywając ją słowami wulgarnymi, szarpiąc, popychając oraz uderzając, a także niszczy on wyposażenie domowe. Dodała, iż najczęściej dzieje się tak, gdy znajduje się on pod znacznym wpływem alkoholu, którego nadużywa. I. K. zeznała wówczas, że z uwagi na to, iż zachowanie jej byłego męża ulega pogorszeniu i jest nie do wytrzymania, zaczęła bać się o swoje życie i zdrowie oraz boi się przebywać sama w domu, kiedy nie ma córek. Złożyła wniosek o ściganie i ukaranie R. K.

Wskazano, że czynności w sprawie przestępstwa znęcania się nad I. K. realizowała A. Z. Bezpośredni nadzór nad prawidłowością wykonywanych przez nią czynności sprawował obwiniony W. K.

Z uwagi na niemożność wcześniejszego zrealizowania czynności "dosłuchania" zawiadamiającej oraz rozpytania jej córek, czynność ta została przeprowadzona dopiero [...] sierpnia 2017 r. I. K. zeznała wówczas, że sytuacja w domu nie zmienia się, a jest wręcz coraz gorzej, jej były mąż cały czas był pijany i niszczył jej rzeczy i awanturował się i uprzykrzał jej życie. Dodała, że się go boi. Następnie dokonano rozpytania jednej z córek pokrzywdzonej, która poinformowała, że jej ojciec był notorycznie pijany, czepiał się matki, groził jej, że ją zabije, udusi, czasem chodził po domu z nożem, wyzywał matkę, szarpał, popychał, ale nigdy nie bił tak, by były widoczne ślady. Wskazała, że czekał na matkę na klatce i kiedy weszła, to uderzył ją, leciała jej krew z ust. Dodała, że nad nią znęcał się psychicznie w ten sposób, że jej ubliżał, nie dawał w nocy spać, straszył, że ich pozabija.

Wskazano, że takimi informacjami dysponowała Policja w dniu [...] sierpnia 2017 r. A. Z. przedstawiła swojemu bezpośredniemu przełożonemu W. K. poczynione ustalenia. Obwiniony nie przeczytał treści żadnego z protokołów, czy też notatki z rozpytania, a jedynie uzyskał streszczenie z ust podwładnej. Jak wynika z jego wyjaśnień, były to informacje pełne, które pozwoliły mu na wyrobienie zdania o sytuacji w rodzinie państwa K. Obwiniony nakazał wszczęcie w przedmiotowej sprawie postępowania przygotowawczego, co zostało zrealizowane jeszcze tego samego dnia.

Wskazano, iż niezależnie od tego, czy informacje przekazane obwinionemu przez A. Z. w dniu [...] sierpnia 2017 r. były pełne, czy ogólne, to już po czynnościach dosłuchania pokrzywdzonej oraz rozpytania jednej z jej córek, Policja była w posiadaniu informacji, na bazie których należało podjąć decyzję o prewencyjnym zatrzymaniu i odizolowaniu R. K. od byłej żony i córek. Jak wskazywano, pokrzywdzona i córka mówiły o chodzeniu mężczyzny po domu z nożem, o kierowanych wobec niej groźbach zabójstwa, uduszenia, o ostrzeżeniach co do czujnego snu, popychaniu i szarpaniu. Podkreślono, że dzieje się to w sytuacji, kiedy R. K. znajduje się w stanie nietrzeźwości, a więc w sytuacji, kiedy jego samokontrola jest mocno ograniczona. Wszystkie te wskazówki powinny spowodować u obwinionego podjęcie jedynej możliwej decyzji o odizolowaniu mężczyzny od najbliższych.

Podkreślono, iż słusznie wskazywał organ dyscyplinarny na naruszenie przepisów § 9 i § 10 Zarządzenia nr 4 Komendanta Głównego Policji z dnia 9 lutego 2017 roku w sprawie niektórych form organizacji i ewidencji czynności dochodzeniowo-śledczych Policji oraz przechowywania przez Policję dowodów rzeczowych uzyskanych w postępowaniu karnym. Uszczegółowić należy, iż chodzi o § 9 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 1 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 1 w zw. z 11 ust. 1 pkt 2 i 4 wskazanego aktu prawnego. Niezależnie od tego jakie czynności wykonywała policjantka, której przydzielono do realizacji sprawę I. K., to właśnie na jej bezpośrednim przełożonym W. K. ciążył obowiązek sprawowania nadzoru nad ich prawidłowością oraz podejmowanie ewentualnych dalszych decyzji, w tym przypadku zatrzymania R. K. To na obwinionym ciążył obowiązek takiego wyegzekwowania przekazania informacji o treści zeznań I. K., aby na ich podstawie mieć pełny obraz sytuacji. Wskazano, iż w analizowanym przypadku, skoro organ posiadał wiedzę o niezgodnym z prawem działaniu R. K., działaniem wyprzedzającym i chroniącym życie i zdrowie I. K. oraz jej córek – zgodnie z podstawowymi zadaniami Policji, było podjęcie przez obwinionego decyzji o prewencyjnym zatrzymaniu R. K. Dodano, że w przypadku W. K. mamy do czynienia z nieumyślnością popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, co nie wyklucza jego zawinienia.

Odnosząc się do zarzutów obrońcy obwinionego wskazano, że choć sam zarzut i uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia nie są doskonałe, to jednak istnieją i odnoszą się wprost do zarzucanego obwinionemu niewłaściwego zachowania w dniu [...] sierpnia 2017 r. Niepowiązanie zarzutu z zakresem obowiązków obwinionego zdaniem organu odwoławczego nie odbiera sensu bytu takiego zarzutu dyscyplinarnego i sposobu jego późniejszego uzasadnienia, przy uznaniu zawinienia W. K. Zarzucony obwinionemu czyn został szeroko opisany i w sposób zrozumiały wskazuje jakiego rodzaju niedopełnienie obowiązków jest zarzucane obwinionemu. Wskazano, iż wbrew twierdzeniom obrońcy, na podstawie zgromadzonego w aktach sprawy w dniu [...] sierpnia 2017 r. materiału dowodowego można było wyrobić sobie zdanie na temat sytuacji w domu państwa K.

Organ odwoławczy podkreślił, że działanie obwinionego w dniu [...] sierpnia 2017 r.– a właściwie jego brak – mieściło się w granicach prawa. Jako zastępca naczelnika Wydziału Dochodzeniowo-Śledczego miał pełne prawo polecić zatrzymanie mężczyzny, jak też jego nie zatrzymywanie. Nie mniej jednak, na skutek reakcji ze strony Policji (w tym niewłaściwej decyzji obwinionego) R. K. pozostał na wolności i mógł dokonać usiłowania zabójstwa swojej byłej żony. Wskazano, iż to co wyjaśnił obwiniony, należy traktować jako przyjętą przez niego linię obrony, która wbrew twierdzeniom obrońcy, nie znajduje pełnego pokrycia w zeznaniach jedynego świadka. Stąd też organ dyscyplinarny i wyższy przełożony podeszły do ich treści w sposób ostrożny, wcale nie odmawiając im mocy dowodowej, wbrew twierdzeniom obrońcy.

Dodano, iż w realiach niniejszej sprawy podkreślenia wymaga również fakt sposobu zakończenia postępowania dyscyplinarnego. Komendant Miejski Policji w S. nie zastosował wobec obwinionego żadnej z kar wskazanych w art. 134 ustawy o Policji. Wziął pod uwagę przebieg dotychczasowej służby W. K., nieumyślność czynu i dobrą opinię prokuratora nadzorującego pracę Wydziału Dochodzeniowo-Śledczego. Skorzystał z możliwości jaką daje art. 135j ust. 5 ustawy o Policji i uznając niewłaściwe zachowanie swojego podwładnego, odstąpił od jego ukarania.

Skargę od tej decyzji do sądu administracyjnego złożył pełnomocnik skarżącego i zarzucił naruszenie:

1. art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji poprzez wskazanie tego przepisu jako kwalifikacji prawnej przypisanego obwinionemu czynu bez jednoczesnego wskazania jakie obowiązujące obwinionego przepisy obligowały lub pozwalały mu podjąć decyzję o wydaniu polecenia niezwłocznego zatrzymania i doprowadzenia R. K. do KMP w S., jako osoby podejrzanej o popełnienie przestępstwa z art. 207 kk, co jest warunkiem koniecznym dla przypisania odpowiedzialności za zaniechanie wydania polecenia, gdyż stanowią one znamiona przypisanego deliktu dyscyplinarnego;

2. naruszenie przepisów postępowania, mogących mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, a mianowicie:

- art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez brak wyczerpującego zebrania i wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego pod kątem zasad prawidłowego rozumowania, wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego oraz brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, z powołaniem jedynie okoliczności przemawiających na niekorzyść skarżącego, a nadto okoliczności, które nie zostały zgodnie z prawem ujawnione w toku prowadzonego postępowania;

- art. 135l ust. 1 ustawy o Policji poprzez nie rozpoznanie sprawy na podstawie stanu faktycznego ustalonego w postępowaniu dyscyplinarnym, a oparcie rozstrzygnięcia na dowodach z innego równolegle toczącego się postępowania w szczególności na podstawie składanych w tamtym postępowaniu przez obwinionego zeznań, jak również zeznań świadka A. Z., bez wcześniejszego zlecenia rzecznikowi dyscyplinarnemu prowadzącemu postępowanie dyscyplinarne wykonanie czynności dowodowych, określając ich zakres, bez zapoznania obwinionego z tym materiałem zgodnie z ust. 2 w/w przepisu, bez dania obwinionemu możliwości zgłoszenia uwag co do tych dowodów, czym naruszono dodatkowo art. 10 § 1 kpa poprzez nie zapewnienie skarżącemu czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu i nie umożliwienie mu wypowiedzenia się w zakresie uzupełnionego materiału dowodowego zebranego w aktach sprawy;

- art. 135g ust. 1 ustawy o Policji poprzez nie wzięcie pod uwagę okoliczności przemawiających na korzyść obwinionego w szczególności okoliczności związanych ze zwłoką pokrzywdzonej I. K. ze stawieniem się na dosłuchanie przez prowadzącą postępowanie A. Z., oświadczenia I. K. co do nieobecności na przesłuchaniu drugiej z córek, co mogło powodować uznanie, iż brak jest podstaw do natychmiastowego zatrzymania R. K.;

- art. 135 f ust. 1 pkt 1 ustawy o policji poprzez posłużenie się przy ustalaniu stanu faktycznego zeznaniami złożonymi przez obwinionego podczas jego przesłuchania w charakterze świadka w innej sprawie, co narusza prawo obwinionego do odmowy składania wyjaśnień w sprawie lub odmowy odpowiedzi na pytania, co jest podstawowym prawem osoby obwinionej;

3. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia polegający na zawarciu w opisie czynu przypisanego obwinionemu zapisu "o stosowaniu przez mieszkającego z nią w tym samym lokalu byłego męża R. K. przemocy z użyciem niebezpiecznego narzędzia w postaci noża...", kiedy to z zebranego w sprawie materiału dowodowego okoliczność ta nie wynika, gdyż w świetle zeznań złożonych przez I. K. nigdy do użycia noża nie doszło;

4. wewnętrzną sprzeczność sentencji orzeczenia i jego uzasadnienia przejawiającą się w szczególności w zapisie zawartym na karcie 8 uzasadnienia: "Podkreślić przy tym należy, że działanie w dniu [...] sierpnia 2017 r. (a w zasadzie jego brak) mieściło się w granicach prawa. Jako zastępca naczelnika Wydziału Dochodzeniowo-Śledczego miał on pełne prawo polecić zatrzymanie mężczyzny, jak też jego nie zatrzymywanie. Niemniej jednak, to właśnie na skutek braku reakcji ze strony Policji (w tym niewłaściwej decyzji obwinionego) R. K. pozostał na wolności i mógł dokonać usiłowania zabójstwa byłej żony", co wskazuje, że obwiniony nie jest pociągany do odpowiedzialności za niedopełnienie obowiązków służbowych, a za podjęcie niewłaściwej decyzji, co stoi w sprzeczności z przypisanym mu czynem.

Wskazując na te naruszenia skarżący wniósł o uchylenie orzeczeń obu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów zastępstwa prawnego wg norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu skargi podano, że część ustaleń poczyniona została w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w toku równolegle toczącego się postępowania dotyczącego policjantki A. Z. Dotyczy to wyjaśnień złożonych przez A. Z. w jej sprawie, jak również zeznań złożonych w charakterze świadka przez obwinionego W. K. również w sprawie A. Z. Pełnomocnik skarżącego wskazał, iż powoływanie się w jednym z postępowań na dowody zebrane w drugim wymagało wydania stosownego postanowienia, a brak wydania postanowienia o włączeniu do sprawy dyscyplinarnej dowodów zgromadzonych w innym postępowaniu jest istotnym uchybieniem procesowym. Co więcej obwiniony ma prawo po zapoznaniu się z tak uzupełnionym postępowaniem ustosunkować się do nowych dowodów, z którego to uprawnienia obwiniony nie mógł skorzystać, w związku z naruszeniem przez organ II instancji obowiązujących procedur. Nadto wskazano, iż w orzeczeniu jako podstawę prawną odpowiedzialności obwinionego wskazano art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji, jednocześnie nie wskazując jakie obowiązujące obwinionego przepisy obligowały lub pozwalały mu podjąć decyzję o wydaniu polecenia niezwłocznego zatrzymania i doprowadzenia R. K. do KMP. Zdaniem pełnomocnika jako że delikt dyscyplinarny zarzucony obwinionemu jest popełniony z zaniechania, warunkiem koniecznym dla przypisania mu odpowiedzialności za zaniechanie wydania polecenia jest wskazanie w opisie czynu przepisów obligujących W. K. do wydania polecenia.

Dodatkowo podniesiono, iż w opisie czynu znalazło się wskazanie, że obwiniony posiadał wiedzę "o stosowaniu przez mieszkającego z nią w tym lokalu byłego męża R. K. przemocy z użyciem niebezpiecznego narzędzia w postaci noża...". Z zebranego w sprawie materiału dowodowego, zdaniem pełnomocnika, okoliczność ta nie wynika, nadto przywołał on w tym miejscu skargi orzecznictwo sądów karnych dotyczące znamienia użycia niebezpiecznego narzędzia.

W dalszej kolejności pełnomocnik skarżącego podkreślił, iż oceniając obiektywnie sytuację należało mieć na uwadze całokształt ujawnionych okoliczności, również tych przemawiających na korzyść R. K., a także okoliczności, które mają znaczenie dla powzięcia przekonania o konieczności szybkiego odizolowania agresora od ofiary. Wskazano, że dosłuchanie I. K. było z nią ustalane dwukrotnie i z przyczyn leżących po jej stronie nie doszło do niego ani [...] ani [...] sierpnia 2017 r. Zdaniem pełnomocnika skarżącego, z powyższego wysnuć można wniosek, że sama pokrzywdzona nie oceniała swojej sytuacji jako niebezpiecznej na tyle, aby przyspieszać podejmowane przez A. Z. czynności procesowe. Organy obu instancji oceniają zachowanie obwinionego nie przez pryzmat zasadności dokonanej przez niego i A. Z. oceny sytuacji, a przez pryzmat niemożliwego do przewidzenia skutku w postaci zamachu na życie I. K.

W opinii skarżącego zarówno I., jak i A. K. zeznając co do zachowań R. K., nie wskazywały, aby przybierały one charakter przemocy silnej. Zatrzymanie R. K. nie mogło wynikać z przeświadczenia policjanta o takiej konieczności, a z zebranego materiału dowodowego, który na dzień [...] sierpnia 2017 r. ograniczał się wyłącznie do twierdzeń samej pokrzywdzonej, które nie dawały podstaw do podjęcia decyzji, o której mowa w zarzucie.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym orzeczeniu dyscyplinarnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje.

Skarga podlegała oddaleniu. Przede wszystkim zauważyć należy, że część zarzutów skargi trafia w próżnię albowiem nawiązuje do naruszenia przepisów, które nie były i nie mogły być stosowane w postępowaniu dyscyplinarnym wobec policjanta. Dotyczy to zarzutów naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego – art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a. Postępowanie dyscyplinarne wobec policjantów zostało prawie w całości uregulowane w ustawie o Policji z dnia 6.04.1990r., w jej rozdziale 10 – tym. Przeniesienie do ustawy o Policji całości regulacji postępowania dyscyplinarnego wobec policjantów jest skutkiem wejścia w życie ustawy z dnia 29.10.2003r. o zmianie ustawy o Policji (Dz. U. Nr 192, poz. 1873), której uchwalenie było konsekwencją wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8.10.2002r. sygn. K 36/00, stwierdzającego niezgodność z Konstytucją art. 139 ust. 2 ustawy o Policji oraz wydanego na jego podstawie Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19.12.1997r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania wyróżnień oraz przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów (Dz. U z 1998r., Nr 4, poz. 14). Zgodnie z art. 135 "p" ust. 1 ustawy o Policji, w zakresie nieuregulowanym w ustawie o Policji do postępowania dyscyplinarnego, stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania karnego, ale jedynie dotyczące wezwań, terminów, doręczeń i świadków, z wyłączeniem możliwości nakładania kar porządkowych. Jest to jedyne odesłanie do stosowania przepisów odrębnej ustawy w postępowaniu dyscyplinarnym wobec policjantów. Jak trafnie wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie sądów administracyjnych, takie ograniczone odesłanie do stosowania w postępowaniu dyscyplinarnym wobec funkcjonariuszy policji, przepisów procedury karnej, oznacza, że do spraw dotyczących postępowania dyscyplinarnego policjantów w ogóle nie mogą mieć zastosowania przepisy K.p.a. (vide między innymi wyroki: WSA w Białymstoku sygn. II SA/Bk 675/06, WSA w Gliwicach sygn. IV SA/Gl 859/11, WSA w Gdańsku sygn.. III SA/Gd 174/07, WSA w Łodzi sygn. III SA/Łd 167/09, NSA sygn. I OSK 225/05, I OSK 1518/06, I OSK 1227/08).

Zarzuty naruszenia konkretnie przywołanych przepisów ustawy o Policji, przynależnych do rozdziału 10 – go ustawy, wprawdzie w próżnię nie trafiają, gdyż dotyczą norm mających zastosowanie w postępowaniu dyscyplinarnym, ale są – zdaniem Sądu – nieuzasadnione.

Skarżącemu został postawiony zarzut zawinionego nieumyślnie niedopełnienia obowiązków służbowych, a niedopełnienie obowiązków służbowych jest jednym z ustawowych przypadków naruszenia dyscypliny służbowej w świetle art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji, będącego przewinieniem służbowym, za popełnienie którego policjant odpowiada dyscyplinarnie w świetle art. 132 ust. 1 ustawy o Policji. Czyn przypisany skarżącemu jako obwinionemu, uznany za nieumyślne niedopełnienie obowiązków, polegał na zaniechaniu decyzji co do prewencyjnego zatrzymania osoby, której można było postawić zarzut psychicznego i fizycznego znęcania się nad osobą bliską, skutkiem którego to zaniechania stało się ugodzenie nożem ofiary przemocy w rodzinie. Ustawa o Policji nie dookreśla katalogu czynów, za które policjant może być pociągnięty do odpowiedzialności dyscyplinarnej . Sformułowanie przewinienia powinno nawiązywać do zaistniałego faktu i być powiązane z zakresem obowiązków służbowych obwinionego. Na skarżącym jako na przełożonym ciążył obowiązek nadzorowania i bieżącej kontroli pracy Zespołu d/w z Przestępczością Przeciwko Życiu i Zdrowiu, w tym w szczególności ocena materiałów zebranych w trybie art. 308 i 307 K.p.k. oraz podejmowanie decyzji co do dalszego biegu spraw, zarządzanie dokonywania określonych czynności w sprawach, w tym przeszukań, penetracji terenu czy poszukiwań. Trafnie w orzeczeniu dyscyplinarnym przełożony zwraca uwagę, że pociągnięcie do odpowiedzialności dyscyplinarnej policjanta, winno być rozważane poprzez pryzmat zadań Policji. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9.05.2012r. (sygn. I OSK 1986/11) podkreślił, że do podstawowych zadań Policji należy ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia przed bezprawnymi zamachami naruszającymi te dobra. Przed podjęciem służby, policjant składa ślubowanie według roty: "Ja, obywatel Rzeczypospolitej Polskiej, świadom podejmowanych obowiązków policjanta, ślubuję: służyć wiernie Narodowi, chronić ustanowiony Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej porządek prawny, strzec bezpieczeństwa Państwa i jego obywateli, nawet z narażeniem życia. Wykonując powierzone mi zadania, ślubuję pilnie przestrzegać prawa, dochowywać wierności konstytucyjnym organom Rzeczypospolitej Polskiej, przestrzegać dyscypliny służbowej oraz wykonywać rozkazy i polecenia przełożonych. Ślubuję strzec tajemnic związanych ze służbą, honoru, godności i dobrego imienia służby oraz przestrzegać zasad etyki zawodowej". Określony w rocie ślubowania zakres obowiązków funkcjonariusza Policji, jako funkcjonariusza służby publicznej, wymaga szczególnej staranności w wykonywaniu zadań, która ma zapewnić skuteczną realizację zadań tej służby. Odpowiedzialność dyscyplinarna policjantów jest jedną z podstawowych gwarancji właściwej realizacji tych obowiązków. Oparta jest na zaostrzonych regułach, wynikających ze szczególnego rodzaju zadań Policji: ochrony zdrowia i życia ludzi. Przy wykonywaniu zadań, policjantów obowiązuje nie tylko dyscyplina służbowa, ale i przestrzeganie zasad etyki zawodowej. Służbę w Policji cechować winna szczególna staranność w wykonywaniu obowiązków. Przewinienie dyscyplinarne jest zawinione nie tylko wtedy, gdy jest popełnione w zamiarze bezpośrednim lub ewentualnym, ale także, gdy policjant, nie mając zamiaru popełnienia przewinienia, popełnia je na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, pomimo, że możliwość taką przewidywał albo mógł i powinien był przewidzieć. Jak trafnie zauważył WSA w Lublinie w uzasadnieniu wyroku z dnia 1.08.2017r. (sygn. II SA/Lu 274/17), popełnienie przez policjanta deliktów dyscyplinarnych stanowi sprzeniewierzenie się obowiązkom wynikającym z roty ślubowania oraz godzi w prestiż i dobre imię instytucji, która z racji realizowanych zadań publicznych powinna cieszyć się szacunkiem i zaufaniem społecznym. Publiczny wymiar Policji powoduje, że w istotnym stopniu jej działania kształtują autorytet organów państwa i zaufanie do ich funkcjonariuszy. Stąd też wymagania w stosunku do funkcjonariuszy publicznych Policji i innych służb mundurowych muszą być tak wysokie, aby umacniały podstawy ich autorytetu.

Skład orzekający sądu zgadza się z oceną przełożonego dyscyplinarnego, że skarżący nie zachował szczególnej staranności przy dokonywaniu oceny zagrożenia, jakie swoim zachowaniem stwarzał ofiarom, sprawca przemocy domowej w rodzinie państwa K., mimo, iż mógł i powinien był takie zagrożenie przewidzieć. W wyroku z dnia 4.10.2006r. sygn. II SA/Wa 908/06, WSA w Warszawie zauważył, iż rozpatrując naruszenie przez policjanta reguł ostrożności jako standardów zachowania, należy mieć na uwadze: kwalifikacje podmiotu, właściwości narzędzia, którym się policjant posługuje oraz sposób wykonywania czynności. Skarżący posiadający stopień aspiranta sztabowego, mający wieloletnie doświadczenie zawodowe i życiowe, pełniąc funkcję zastępcy naczelnika Wydziału Dochodzeniowo – Śledczego KMP w S., nie powinien był decyzji co do dalszego biegu czynności w sprawie objętej zawiadomieniem o przestępstwie psychicznego i fizycznego znęcania się R. K. nad rodziną, opierać wyłącznie na ustnej relacji podwładnej (A. Z.), bez osobistego zaznajomienia się z wynikami czynności sprawdzających prowadzonych w trybie art. 307 § 1 K.p.k. W karcie nadzoru postępowania przygotowawczego (k. 127 akt dyscyplinarnych), zalecone zostało podwładnej A. Z., aby przed podjęciem decyzji co do wszczęcia lub odmowy wszczęcia postępowania przygotowawczego:

- przeprowadziła czynności sprawdzające w trybie art. 307 § 1 K.p.k. w kierunku art. 207 § 1 K.k.;

- sprawdziła notowania kryminalne, pobyty w PDON oraz leczenia odwykowe R. K.;

- zadaniowała dzielnicowego pod kątem rozpoznania w miejscu zamieszkania pokrzywdzonej, ustaliła świadków, ustaliła sytuację rodzinną, ilość interwencji oraz procedurę niebieskiej karty;

- rozpytała ustalonych świadków, w tym córki pokrzywdzonej A. i K. K.;

- rozpytała R. K.;

Osobisty wgląd w materiały zgormadzone przed dniem [...].08.2017r. dotyczące rzeczywistej sytuacji w rodzinie państwa K. w dniach poprzedzających zaatakowanie nożem ofiary przemocy domowej przez R. K., pozwoliłby na dokonanie głębszej oceny ryzyka zachowania sprawcy, związanego z przemocą domową. Działanie skarżącego, jako przełożonego, zawsze podlega surowszej ocenie niż funkcjonariuszy jemu podległych. Przełożony nie może pozwolić sobie na jakąkolwiek lekkomyślność lub niedbalstwo. Powinien skrupulatnie wyegzekwować od podwładnego wszelkie informacje wymagane do podjęcia decyzji co do losów i kierunku dalszego postępowania w sprawie. Ryzyko błędnego rozeznania sytuacji obciąża przełożonego. Bezpośredni przełożony przyjmuje na siebie odpowiedzialność za całokształt prowadzonego postępowania. Nie można twierdzić, jak wywodzi pełnomocnik skarżącego, że okoliczności faktyczne sprawy usprawiedliwiały zaniechanie wydania polecenia niezwłocznego odizolowania od rodziny sprawcy przemocy. W świetle obiektywnych faktów, zaistniałych do momentu zamachu na byłą żonę, zachowanie sprawcy bezpośrednio przed atakiem z użyciem noża wobec byłej zony, mogło i powinno było zostać odebrane jako stwarzające zagrożenie dla życia i zdrowia ofiary przemocy w rodzinie. W miesiącu sierpniu 2017r. zachowanie sprawcy przemocy skutkowało czterema interwencjami policji, mającymi miejsce w bardzo krótkich odstępach czasu ([...],12,[...] i [...] sierpnia) i trzykrotnym osadzeniem sprawcy w PDON do wytrzeźwienia ([...], [...] i [...] sierpnia). Zeznania ofiar przemocy złożone bezpośrednio przed zamachem (w dniu [...] sierpnia) potwierdziły nasilenie awanturniczego i stwarzającego zagrożenie dla życia i zdrowia zachowania sprawcy.

Skład orzekający nie podziela zarzutu naruszenia art. 135 "l" ust. 1 ustawy o Policji poprzez rozpoznanie zarzutu dyscyplinarnego postawionego skarżącemu w oparciu o dowody przeprowadzone w ramach innego postępowania dyscyplinarnego (tu postępowania dyscyplinarnego prowadzonego wobec A. Z.). Akta postępowania dyscyplinarnego zawierają sprawozdanie sporządzone przez rzecznika dyscyplinarnego kom. G. G. z postępowania dyscyplinarnego, w którym wymienione zostały dowody, w oparciu o które ustalono stan faktyczny sprawy dyscyplinarnej objętej zarzutem. Dowody te zawierają punktowe wyliczenie kilkudziesięciu kart z materiałów z postępowania dyscyplinarnego wobec skarżącego, z materiałów z postępowania sprawdzającego o sygn. [...] oraz z materiałów z postępowania przygotowawczego [...]. Odwołanie się w uzasadnieniu orzeczenia dyscyplinarnego do treści zeznań skarżącego jako świadka złożonych w toku postępowania dyscyplinarnego prowadzonego wobec A. Z., nie niweczy ustaleń dokonanych w postępowaniu dyscyplinarnym skarżącego a poczynionych na podstawie materiałów zaliczonych do dowodów we własnej sprawie dyscyplinarnej skarżącego. Zauważyć należy przy tym, że odwołanie się przez pełnomocnika skarżącego do procesowej zasady postępowania karnego, niemożności wykorzystania przeciwko oskarżonemu , jego zeznań składanych w charakterze świadka, jest bezpodstawne, ponieważ odesłanie do stosowania w postępowaniu dyscyplinarnym przepisów kodeksu postępowania karnego, jest fragmentaryczne i nie obejmuje zasad procesu karnego. Zauważyć także należy, iż obwiniony w niniejszej sprawie nie był pozbawiony prawa do odmowy złożenia wyjaśnień.

Wbrew zarzutowi skargi, przy ocenie działania obwinionego i stopnia zawinienia oraz przy wyborze sposobu ukarania, wzięto pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, w tym w szerokim zakresie te, które przemawiały na korzyść skarżącego. Pozytywne opinie służbowe oraz jednostkowość przypadku braku staranności w pracy, przemawiały za odstąpieniem od ukarania obwinionego a tym samym przypisaniu orzeczeniu dyscyplinarnemu wyłącznie waloru wychowawczego i mobilizującego.

Wszystkie przywołane przez skarżącego przepisy ustawy o Policji, zawarte w rozdziale 10-tym, uznawane przez pełnomocnika skarżącego za naruszone, zostały w sprawie zastosowane w sposób prawidłowy, odpowiadający ich literalnemu brzmieniu oraz wykładni funkcjonalnej i systemowej.

Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł o oddaleniu skargi (art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).