Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 924/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2011-12-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony akt
Powołane przepisy: article: art. 153, art. 170
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7, art. 10 par. 1, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 1-3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 19 pkt 1-3, art. 20 ust. 3
journal: Dz.U. 2004 nr 8 poz 67
law: Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin( - tekst jednolity.
article: par. 12 ust. 2, par. 17, par. 18,  par. 23
journal: Dz.U. 1991 nr 79 poz 349
law: Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych.
article: par. 7
journal: Dz.U. 1995 nr 8 poz 41
law: Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 16 stycznia 1995 r. w sprawie zasad orzekania o inwalidztwie funkcjonariuszy Policji,  Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Więziennej, emerytów i rencistów policyjnych, trybu  postępowania i właściwości komisji lekarskich w tych sprawach, sposobu przeprowadzania kontrolnych badań lekarskich oraz wzywania  inwalidów na te badania.

SENTENCJA

Dnia 9 grudnia 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Sędzia NSA Anna Stępień (spr.), Protokolant Asystent sędziego Marcin Olejniczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2011 roku sprawy ze skargi R. L. na orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia braku związku inwalidztwa ze służbą w policji 1. uchyla zaskarżone orzeczenie; 2. zasądza od Okręgowej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w Ł. na rzecz skarżącego R. L. kwotę 30,40 (trzydzieści i 40/100) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. stwierdza, że zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

W dniu [...] Okręgowa Komisja Lekarska MSWiA w Ł. wydała orzeczenie, w którym rozpoznała u R. L. jako schorzenie główne osobowość nieprawidłową (§ 70 pkt 2 kat. "D"), jako schorzenia współistniejące: zespół neurasteniczny (§ 67 pkt 2 kat. "C"), nadciśnienie tętnicze 1° (§ 39 pkt 1 kat. "C"), otyłość (§ 1 pkt 7 kat. "C"), przebyte złamanie wyrostka łokciowego prawego (1999r.) z deficytem wyprostu 10° (§ 77 pkt 1 kat. "C"), przebyte zwichnięcie w stawie ramienno - łopatkowym lewym (1993r.) bez następstw, przebyte złamanie głowy kości promieniowej lewej bez następstw, przebytą operację przepukliny pachwinowej prawej z minimalną przepukliną nawrotową w bliźnie (§ 46 pkt 2 kat. "C"), skrzywienie przegrody nosa nie upośledzające drożności (§ 26 pkt 3 kat. "A"), zez naprzemienny rozbieżny (§ 11 pkt 1 kat. "A").

Wskazała, że wyniki badań lekarzy specjalistów, stopień zdolności do służby ustalony na podstawie przepisów, możliwość wykonywania pracy zarobkowej, przeciwwskazane prace, wymagania i orzeczenie "jak w decyzji orzeczenia nr [...]". Schorzenie główne - osobowość nieprawidłowa nie pozostaje w związku ze służbą, ale powoduje całkowitą niezdolność do służby w Policji, jest kategorią "D". Związek schorzeń ze służbą ustala się w oparciu o zarządzenie MSW z dnia 9 października 1995r. (MP nr 55 poz. 611 i Dz.U. nr 206, poz. 1723), rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 września 2005r. załącznik nr 1 i 2 w sprawie wykazu schorzeń i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu i Państwowej Straży Pożarnej, które istniały przed przyjęciem do służby, lecz uległy pogorszeniu lub ujawniły się. Schorzenie to nie pozostaje w związku ze służbą, bo nie figuruje w wykazie schorzeń pozostających w związku ze służbą w cytowanym rozporządzeniu. Schorzenie to zostało ujawnione w czasie konsultacji psychiatrycznej w dniu 11 maja 1999r. dla potrzeb Okręgowej Komisji Lekarskiej MSWiA w Ł., a więc już po odejściu ze służby w dniu 31 lipca 1997r.

Schorzenia w postaci zespołu neurastenicznego i nadciśnienia tętniczego figurują w zał. nr 2 pkt 11 i 9 wskazanego rozporządzenia, ale nie sięgają granic inwalidztwa, są kategorią "C", co oznacza, że gdyby orzekany nie zwolnił się ze służby, mógłby dalej z tymi schorzeniami pracować. Schorzenie w postaci przebytego złamania wyrostka łokciowego prawego (1999r.) z deficytem wyprostu 10° stanowi skutek wypadku poza służbą, nie sięga granic inwalidztwa.

Schorzenia stanowiące przebyte zwichnięcie w stawie ramienno - łopatkowym lewym (1993r.) bez następstw i złamanie głowy kości promieniowej lewej bez następstw, są skutkiem wypadku w służbie, nie sięgają granic inwalidztwa.

Otyłość i przebyta operacja przepukliny pachwinowej prawej z minimalną przepukliną nawrotową w bliźnie nie figurują w powołanym rozporządzeniu i nie powodują inwalidztwa – kategoria "C".

W uzasadnieniu orzeczenia podniesiono, że w dniu [...] Okręgowa Komisja Lekarska MSWiA w Ł., uwzględniając skargę R. L. na orzeczenie z dnia [...], uchyliła w całości skarżone orzeczenie.

Obecnie, w obrocie prawnym - na skutek wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 11 czerwca 2008r. - obowiązuje prawomocne w części orzeczenie z dnia [...].

Wskazanym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił prawomocne orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] jedynie w części nie stwierdzenia związku inwalidztwa ze służbą w Policji - określenia powstania inwalidztwa oraz jego podstaw.

U R. L. stwierdzono chorobę podstawową, dyskwalifikującą go do służby w Policji, w postaci osobowości nieprawidłowej oraz choroby współistniejące, nie sięgające granic inwalidztwa. O fakcie zakwalifikowania określonego schorzenia jako sięgającego granic inwalidztwa decyduje Okręgowa Komisja Lekarska na podstawie badań lekarzy specjalistów oraz na podstawie rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 16 stycznia 1995r. w sprawie zasad orzekania o inwalidztwie funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Więziennej, emerytów i rencistów policyjnych, trybu postępowania i właściwości komisji lekarskich w tych sprawach, sposobu przeprowadzania kontrolnych badań lekarskich oraz wzywania inwalidów na te badania (Dz.U. nr 8, poz. 41).

Wyłącznie całkowita niezdolność do służby jest podstawą do ustalenia inwalidztwa. Zdolność do służby na podstawie rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych (Dz.U. nr 79, poz. 349 ze zm.) oceniana jest w trzech kategoriach: "A", "C", "D".

W kategorii "D" badany jest trwale niezdolny do służby, co oznacza, że stwierdzone u osoby badanej schorzenia lub ułomności fizyczne albo psychiczne uniemożliwiają jej pełnienie służby. W kategorii "C" - zdolny do służby z ograniczeniem - oznacza, że u osoby badanej stwierdzono przewlekłe schorzenia lub ułomności fizyczne lub psychiczne, które trwale lub czasowo zmniejszają sprawność fizyczną lub psychiczną do służby, ale nie stanowią przeszkody do pełnienia służby na określonych stanowiskach. Jedynie określenie schorzenia kategorii "D" może być uznane za inwalidztwo.

W przypadku orzekanego jedynie schorzenie podstawowe w postaci osobowości nieprawidłowej powoduje inwalidztwo. Pozostałe stwierdzone schorzenia, określone w kategorii "C", nie skutkują inwalidztwem, a co za tym idzie orzekany, gdyby nie schorzenie podstawowe, mógłby służyć w Policji.

Wyłącznie inwalidztwo, a zatem schorzenie podstawowe, rozpatrywane może być jako związane ze służbą, przy czym samo ustalenie inwalidztwa nie jest tożsame z ustaleniem jego związku ze służbą, bowiem o możliwości takiego zakwalifikowania decyduje załącznik nr 1 i 2 do rozporządzenia MSWiA z dnia 29 września 2005r. w sprawie wykazu schorzeń i chorób pozostających w związku ze służbą.

W załącznikach do tego rozporządzenia nie figuruje stwierdzone u orzekanego schorzenie podstawowe powodujące inwalidztwo, jako schorzenie pozostające w związku ze służbą.

Pozostałe schorzenia współistniejące kwalifikowane są w kategorii "C", jako nie powodujące inwalidztwa, a zatem orzekanie o związku ich ze służbą jest bezprzedmiotowe.

Orzekany po raz pierwszy był komisjonowany w dniu [...] przez Wojewódzką Komisję Lekarską MSWiA w Ł. po półtora roku od odejścia ze służby (odszedł ze służby na własną prośbę w dniu 31 lipca 1997r.).

W czasie pierwszej komisji lekarskiej orzekany nie zgłaszał dolegliwości związanych z nadciśnieniem tętniczym i innych, poza schorzeniami psychicznymi, nie przedstawił dokumentacji medycznej potwierdzającej fakt leczenia się na inne, niż psychiczne schorzenia.

W związku z tym zbadany został jedynie przez internistę oraz psychiatrę.

Wojewódzka Komisja Lekarska MSWiA w Ł. w dniu [...] uznała orzekanego za zdolnego do służby z ograniczeniem w kategorii "C". W toku postępowania w dniu 11 maja 1999r. badanie psychiatryczne wykazało zespół neurasteniczny. Następnie Okręgowa Komisja Lekarska doprecyzowała w orzeczeniu z dnia [...] zespół nerwicowy z cechami osobowości nieprawidłowej oraz badanie okulistyczne w dniu 19 sierpnia 1999r. - dno oka odpowiednie do wieku.

To ustalenie medyczne powyższych komisji jest na obecnym etapie wiążące.

To rozstrzygnięcie komisji skutkuje uznaniem powyższego schorzenia na podstawie badania z dnia [...] dotyczącego zespołu neurastenicznego jako pozostającego w kat. "C", tj. zdolny do służby z ograniczeniem, zaś cechy osobowości nieprawidłowej w kategorii "D" (orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej z dnia [...]).

Orzekany dopiero w skardze na orzeczenie nr [...] zgłosił fakt, iż uprzednio leczył się na nadciśnienie tętnicze. W związku z tym faktem orzekany został skonsultowany kolejny raz przez lekarza okulistę, a po raz pierwszy przez kardiologa oraz ponownie wykonano badanie psychiatryczne.

W wyniku konsultacji kardiologicznej w dniu [...] wykonano badanie EKG, w którym stwierdzono brak cech przerostu lewej komory serca i niedotlenienia. Pomiar ciśnienia wskazywał wartość 130/80, natomiast badanie okulistyczne określiło dno oka bez zmian i odpowiednie do wieku. W konsekwencji kardiolog, badający orzekanego, stwierdził nadciśnienie tętnicze 1°.

W tej sytuacji Okręgowa Komisja Lekarska MSWiA w Ł. orzekła, iż nadciśnienie tętnicze ma przebieg łagodny i kwalifikuje się w § 39 pkt 1 kategoria "C" w oparciu o załącznik 1 i 2 rozporządzenia MSWiA z dnia 29 września 2005r.

Zważywszy na fakt, iż w orzeczeniu z dnia [...] komisja nie uwzględniła w rozpoznaniu nadciśnienia tętniczego, zachodziła konieczność jego rozpoznania przez komisję w niniejszym orzeczeniu, które jest integralną częścią orzeczenia z dnia [...].

W badaniu psychiatrycznym stwierdzono u orzekanego osobowość nieprawidłową i zespół neurasteniczny, które obniża zdolność do zatrudnienia. Wobec tego faktu Okręgowa Komisja Lekarska w orzeczeniu z dnia [...] orzekła, iż badany jest całkowicie niezdolny do służby.

Na podstawie ustawy z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U. nr 53, poz. 214 ze zm.) stwierdzone schorzenia ograniczają zdolność do pracy poza resortem, co pozwala zaliczyć badanego do drugiej grupy. Inwalidztwo powoduje jedynie osobowość nieprawidłowa. W toku dalszego postępowania orzeczniczego, orzekany nie zgadzał się z wydawanymi orzeczeniami. Wskazywał, iż w pierwszych orzeczeniach komisji ustalono u niego schorzenie w postaci zespołu neurastenicznego u osoby z cechami osobowości nieprawidłowej, zaś w orzeczeniu z dnia [...] stwierdzono schorzenia: osobowość nieprawidłową oraz zespół neurasteniczny.

Okręgowa Komisja Lekarska MSWiA w Ł. w dniu [...] wydała orzeczenie na podstawie konsultacji psychiatrycznej z dnia [...].

Z medycznego punktu widzenia nie ma sprzeczności w fakcie, iż uprzednio u badanego stwierdzono schorzenie psychiczne rozpoznane jako jedno, zaś następnie zakwalifikowano je jako dwa odrębne. Nastąpiło bowiem doprecyzowanie schorzenia nieprzekraczającego zakresem zdiagnozowanego wcześniej, zważywszy, że orzeczenie z dnia [...] pozostaje w całości zgodne z orzeczeniem z dnia [...].

Okręgowa Komisja Lekarska nie zgodziła się z twierdzeniem strony, że stwierdzona zoperowana oraz nawracająca przepuklina pachwinowa prawostronna ma wpływ na sprawność jej organizmu, zaś zważywszy, że powstała ona w wyniku wypadku w służbie w dniu 18 stycznia 1996r., obniżenie sprawności ma związek ze służbą. Podniosła przy tym, że w orzeczeniu z dnia [...] Wojewódzka Komisja Lekarska uznała co prawda zdarzenie za wypadek w służbie, jednakże orzekła, iż z tego powodu orzekany nie odniósł żadnego trwałego uszczerbku na zdrowiu, przyznając 0 % uszczerbku.

Okręgowa Komisja Lekarska nie jest właściwa do rozstrzygania o możliwości posiadania broni palnej. Do pisma z dnia 30 maja 2011r. R. L. załączył kserokopię EKG z dnia 25 listopada 1986r., które jego zdaniem wskazuje na przerost serca oraz wniósł o konsultację kardiologiczną. Złożył pismo, w którym domagał się konsultacji kardiologicznej na podstawie zdjęcia RTG klatki piersiowej z dnia 12 marca 2009r. pod kątem ustalenia przerostu serca.

Zdaniem Okręgowej Komisji Lekarskiej zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, iż w dniu [...], a zatem po dniu 25 listopada 1986r., orzekany nie posiadał cech przerostu lewej komory i niedokrwienia serca. Brak jest podstawy do konsultacji kardiologicznej na podstawie RTG klatki piersiowej z dnia 12 marca 2009r., bowiem wykonane RTG płuc z dnia [...] w czasie trwania pierwszej komisji lekarskiej wskazuje, że obraz płuc i serca jest prawidłowy.

Na podstawie art. 19 pkt 1 i 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin termin do ustalenia istnienia inwalidztwa jest ograniczony, bowiem renta inwalidzka przysługuje funkcjonariuszowi zwolnionemu ze służby, który stał się inwalidą wskutek stałego lub długotrwałego naruszenia sprawności organizmu w czasie pełnienia służby albo w ciągu 18 - tu miesięcy po zwolnieniu ze służby, jeżeli inwalidztwo jest następstwem urazów doznanych w czasie pełnienia służby lub chorób powstałych w tym czasie.

W sprawie brak jest dokumentacji medycznej dla spełnienia opisanych wyżej przesłanek. W zakresie przyjęcia daty inwalidztwa zarówno w kategorii trzeciej grupy od dnia 31 lipca 1997r., zaś drugiej grupy - od dnia [...]- Okręgowa Komisja Lekarska MSWiA w Ł. ze względu na brak dokumentacji pozwalającej na dokładne określenie daty inwalidztwa korzystała z możliwości, jakie daje § 7 rozporządzenia z dnia 16 stycznia 1995r. w sprawie zasad orzekania o inwalidztwie funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej, emerytów i rencistów policyjnych, trybu postępowania i właściwości komisji lekarskich w tych sprawach, sposobu przeprowadzania kontrolnych badań lekarskich oraz wzywania inwalidów na te badania. Za datę powstania inwalidztwa przyjmuje się datę ustaloną przez komisję lekarską. Jeżeli komisja, nie mogąc ustalić daty powstania inwalidztwa, ustaliła okres, w którym ono powstało, za datę powstania inwalidztwa przyjmuje się datę końcową tego okresu. Jeżeli komisja nie mogła ustalić ani daty, ani okresu powstania inwalidztwa, za datę jego powstania przyjmuje się datę zgłoszenia wniosku o świadczenie. Z uwagi na rodzaj schorzenia powodującego inwalidztwo komisja ustaliła, że inwalidztwo jest trwałe, a tym samym badania kontrolne są zbędne.

W obszernej skardze na powyższe orzeczenie R. L. zarzucił, że zostało ono wydane w sytuacji, gdy z obrotu prawnego nie zostało w skuteczny sposób wyeliminowane inne orzeczenie z dnia [...], rozstrzygające tę samą kwestię, która to okoliczność zgodnie z art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. jest przesłanką nieważności decyzji.

W przypadku uznania, że orzeczenie z dnia [...] zostało skutecznie wyeliminowane z obrotu prawnego, orzeczeniu z dnia [...] skarżący zarzucił odnoszenie się czterostronicowej wersji decyzji zawartej w orzeczeniu z dnia [...], która to wersja nie została mu nigdy wcześniej doręczona i tym samym nie weszła do obrotu prawnego, a którą to wersję uznano za integralną część orzeczenia z dnia [...]. W przypadku uznania, że decyzja zawarta w czterostronicowej wersji orzeczenia z dnia [...] weszła do obrotu prawnego i stanowi ona integralną część orzeczenia z dnia [...] skarżący zarzucił:

1) uchylenie się od szczegółowego uzasadnienia istnienia (lub nie) związku ze służbą stwierdzonych u niego schorzeń nakazanego wyrokiem wydanym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w dniu 17 czerwca 2009r., sygn. akt III SA/Łd 659/08;

2) uporczywe niestosowanie się do wytycznych zawartych w ośmiu wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, to jest: sygn. akt II SA/Łd 1446/99 z dnia 18 maja 2001r., sygn. akt 3II SA/Łd 210/02 z dnia 19 lutego 2004r., sygn. akt III SA/Łd 833/04 z dnia 9 lutego 2005r., sygn. akt III SA/Łd 437/05 z dnia 12 stycznia 2006r., sygn. akt III SA/Łd 364/07 z dnia 11 czerwca 2008r., sygn. akt III SA/Łd 659/08 z dnia 17 czerwca 2009r., sygn. akt III SA/Łd 97/10 z dnia 9 kwietnia 2010r. i sygn. akt II SA/Łd 1050/10 z dnia 13 grudnia 2010r. i wydanie kolejnego, dziewiątego orzeczenia decyzji z takimi samymi wadami prawnymi, z powodu których osiem poprzednich orzeczeń zostało uchylonych wymienionymi wyżej wyrokami sądowymi, to jest nie spełnianie wymogów określonych w art. 107 § 1 i 3 K.p.a. (czyli należytego uzasadnienia decyzji, a nawet wskazania podstawy prawnej), co stanowi oczywiste naruszenie art. 153 i art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a nadto jest dowodem notorycznego lekceważenia wyroków sądowych i przepisów prawnych przez organ, który wydał zaskarżoną decyzję;

3) nieuzasadniony podział stwierdzonego wcześniej jednego schorzenia, jakim jest zespół nerwicowy z cechami osobowości nieprawidłowej, na dwa schorzenia, tj. osobowość nieprawidłową, powodującą inwalidztwo oraz zespół neurasteniczny, nie sięgający granic inwalidztwa, co stanowi naruszenie art. 8 K.p.a.;

4) niezgodność z prawem i zgromadzonymi dowodami stwierdzenia, że inwalidztwo wynika wyłącznie ze schorzenia nazywanego osobowością nieprawidłową i pozostaje bez związku ze służbą w Policji, powstało w lipcu 1997r., a nie wcześniej, mając na uwadze to, że:

- stwierdzona przepuklina pachwinowa prawostronna wolna (w chwili obecnej z drugim nawrotem) jest schorzeniem ograniczającym sprawność organizmu do pracy wymagającej zwiększonego wysiłku fizycznego, zwłaszcza przy dźwiganiu, nabytym podczas zdarzenia zaistniałego w służbie w dniu 18 stycznia 1996r. i uznanego prawomocnym orzeczeniem Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w Ł. z dnia [...] za wypadek pozostający w związku ze służbą, zaś zawarty w zaskarżonej decyzji zapis o tym, że istnieją przeciwwskazania do ciężkiej pracy fizycznej potwierdza tę okoliczność;

- zespół neurasteniczny jest jedną z kilku form nerwicy, stanowi co najmniej przeciwwskazanie do pracy poza państwowymi służbami mundurowymi w zawodach wymagających noszenia i w razie potrzeby użycia broni palnej, schorzenie to powstało w czasie służby (przed dniem 22 listopada 1996r.), jest niewyleczalne i długotrwałe oraz figuruje w punkcie 11 wykazu chorób, będącego załącznikiem nr 2 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 września 2005r. w sprawie wykazu schorzeń pozostających w związku ze służbą w Policji, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu i Państwowej Straży Pożarnej;

- stwierdzone nadciśnienie tętnicze powstało również w czasie służby (co najmniej od dnia 17 czerwca 1997r.), jest niewyleczalne i długotrwałe oraz figuruje w punkcie 9 tego samego wykazu chorób, o którym wyżej mowa;

- co najmniej pięciu emerytów policyjnych, pracujących w ostatnich latach swojej służby w tej samej jednostce policyjnej, co skarżący, to jest w Komisariacie Policji w W., u których stwierdzono nadciśnienie tętnicze lub nerwicę, zostało uznanych za inwalidów, których inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą;

- Centralna Komisja Lekarska Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji wyraziła pogląd, że co najmniej jedno ze stwierdzonych u skarżącego schorzeń, to jest nerwica, powinno zostać uznane za pozostające w związku ze służbą;

- z badania lekarskiego, przeprowadzonego przez lekarza psychiatrę E. J. podczas ostatnich badań w dniu [...], wynika, że ma on dwa schorzenia: zespół nerwicowy i osobowość nieprawidłową, które to schorzenia wykluczają zdolność do służby i zmniejszają zdolność do pracy poza resortem;

- z wcześniejszych orzeczeń wynika, że istnieją przeciwwskazania do ciężkiej pracy fizycznej, do pracy stresującej oraz do pracy na kierowniczych stanowiskach również z powodu przepukliny będącej następstwem wypadku w służbie, nerwicy i nadciśnienia tętniczego;

5) brak jakiegokolwiek uzasadnienia, zwłaszcza faktycznego, zajętego stanowiska, w którym odniesiono by się do wymienionych wyżej okoliczności i dowodów;

6) zaniechanie wypowiedzenia się w rubryce dotyczącej przeciwwskazań do pracy poza

resortem spraw wewnętrznych, co do istnienia (lub nie) przeciwwskazań do pracy z bronią palną, mimo obowiązku wynikającego z § 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 16 stycznia 1995r. w sprawie zasad orzekania o inwalidztwie funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Więziennej, emerytów i rencistów policyjnych, trybu postępowania i właściwości komisji lekarskich w tych sprawach, sposobu prowadzenia kontrolnych badań lekarskich oraz wzywania inwalidów na te badania;

7) niepełne ustalenie wszystkich innych przeciwwskazań do pracy poza resortem spraw wewnętrznych;

8) błędne i niepoparte żadnym dowodem stwierdzenie, że skarżący jest inwalidą należącym od lipca 1997r. do trzeciej grupy inwalidzkiej, a od dnia [...] do drugiej grupy inwalidzkiej, w sytuacji gdy stwierdzone schorzenie nazywane osobowością nieprawidłową nie tylko czyni go niezdolnym do służby w państwowych służbach mundurowych, ale również niezdolnym do pracy poza tymi służbami, w której musiałby nosić i w razie potrzeby użyć broni palnej, co jest okolicznością faktyczną i prawną uzasadniającą zaliczenie go co najmniej do drugiej grupy inwalidzkiej od co najmniej lipca 1997r. oraz brak jakiegokolwiek uzasadnienia takiego stanowiska i unikanie wypowiedzenia się, czy istnieją przeciwwskazania do pracy z bronią palną;

9) brak jakiegokolwiek odniesienia się do wniosku dowodowego zawartego w piśmie z dnia 30 maja 2011r. o powołanie biegłego, który w oparciu o elektrokardiogram z badania w dniu 25 listopada 1986r. ustali, czy miał wówczas przerost serca i co go wywołało.

W odpowiedzi na skargę Okręgowa Komisja Lekarska MSWiA w Ł. wniosła o jej oddalenie.

W piśmie z dnia 28 listopada 2011r. skarżący zarzucił, że istnieją w obrocie prawnym dwie, różniące się wersje orzeczenia z dnia [...], a z uwagi na to, iż dopiero w 2011r. doręczono mu czterostronicową wersję tego orzeczenia, jest ona dotknięta wadą nieważności, wobec czego zaskarżone orzeczenie jest uzupełnieniem nieważnej decyzji i winno zostać uchylone.

Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi w dniu 9 grudnia 2011r. skarżący podtrzymał argumentację zawartą w skardze oraz wniósł o zwrot kosztów przejazdu do sądu w kwocie 30,40 zł, na który składają się koszt: biletu w kwocie 27 zł w obie strony z S. do Ł. oraz koszt przejazdu środkami MPK w kwocie 3,40 zł.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości dokonuje oceny zaskarżonego aktu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami normującymi postępowanie przed organami administracji według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Nie posiada natomiast uprawnień do prowadzenia postępowania administracyjnego i wydania merytorycznego rozstrzygania sprawy, co do jej istoty.

W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. W tym też zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy poprzedzające je postępowanie nie jest obciążone wadami, uzasadniającymi jego wyeliminowanie z obrotu prawnego.

Rozpoznając niniejszą sprawę w tak zakreślonej kognicji sąd uznał, że skarga jest zasadna.

Przede wszystkim podkreślić trzeba, iż sprawa niniejsza była już ośmiokrotnie przedmiotem kontroli sądu administracyjnego, który prawomocnymi wyrokami wydawanymi w sprawach o sygn. akt II SA/Łd 1446/99 z dnia 18 maja 2001r., sygn. akt III SA/Łd 210/02 z dnia 19 lutego 2004r., sygn. akt III SA/Łd 833/04 z dnia 9 lutego 2005r., sygn. akt III SA/Łd 437/05 z dnia 12 stycznia 2006r., sygn. akt III SA/Łd 364/07 z dnia 11 czerwca 2008r., sygn. akt III SA/Łd 659/08 z dnia 17 czerwca 2009r., sygn. akt III SA/Łd 97/10 z dnia 9 kwietnia 2010r. i sygn. akt II SA/Łd 1050/10 z dnia 13 grudnia 2010r. uchylał zaskarżone orzeczenia Okręgowej Komisji Lekarskiej MSWiA w Ł. z uwagi na naruszenie przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z tego względu należy w szczególności zwrócić uwagę na to, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu tego przepisu, oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie. (Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz - Jan Paweł Tarno, wyd. LexisNexis, Warszawa 2008r.).

Przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane.

W konsekwencji tego nie ma miejsca na polemikę z oceną prawną i wskazaniami do dalszego postępowania. Ponowne rozpoznanie sprawy przez sąd administracyjny ogranicza się natomiast do kontroli tego, czy organy administracji prawidłowo wykonały wytyczne zawarte w poprzednio wydanym wyroku.

W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, ciążący na organie i na sądzie, może być wyłączony tyko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, czyniącej pogląd prawny nieaktualnym, a także w razie wzruszenia wyroku w trybie przewidzianym prawem (por. np wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2000r., sygn. akt I SA/Ka 2408/98 – Lex nr 44392, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 stycznia 2010r., sygn. akt VII SA/Wa 530/09 – Lex nr 530/09). Pod pojęciem "oceny prawnej", użytym w art. 153 p.p.s.a., należy rozumieć znaczenie przepisów prawa i sposobu ich stosowania w konkretnej sprawie, zaś "wskazania co do dalszego postępowania" stanowią konsekwencje dokonanej oceny prawnej.

Przepis art. 170 p.p.s.a. statuuje natomiast zasadę mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia, stanowiąc, iż orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

W tej sytuacji nie może budzić wątpliwości, iż ocena prawna i wskazania zawarte w uzasadnieniach prawomocnych wyroków, wydanych w rozpatrywanej sprawie, przesądzają o kierunku rozstrzygnięcia skargi.

Podstawowe znaczenie w rozpatrywanej sprawie ma okoliczność, że wyrokiem z dnia 11 czerwca 2008r., sygn. akt III SA/Łd 364/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej MSWiA z dnia [...] w zaskarżonej części dotyczącej niestwierdzenia związku inwalidztwa ze służbą w Policji, określenia momentu powstania inwalidztwa oraz jego podstaw.

Takie rozstrzygnięcie oznacza, że w pozostałym - nieuchylonym przez sąd zakresie - orzeczenie to jest ostateczne w rozumieniu art. 16 K.p.a.

W tym też zakresie uchylenie lub zmiana tego aktu, stwierdzenie jego nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych (art. 16 § 1 zd. 2 K.p.a.), co jednak wymaga wszczęcia odpowiedniego, odrębnego postępowania przed organem administracji. Skoro jednak w wyroku z dnia 11 czerwca 2008r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej MSWiA w Ł. z dnia [...] w części niestwierdzenia związku inwalidztwa ze służbą w Policji, określenia momentu powstania inwalidztwa oraz jego podstaw, to wydane po tym wyroku orzeczenie powinno zawierać rozstrzygnięcie wyłącznie w tym zakresie.

Na okoliczność tę zwrócił uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 17 czerwca 2009r., sygn. akt III SA/Łd 659/08, na mocy którego uchylono orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej MSWiA w Ł. z dnia [...] w całości z uwagi na to, iż zawierało ono rozstrzygnięcie w pełnym zakresie, również w tym nieuchylonym przez sąd w wyroku z dnia 11 czerwca 2008r.

W wyroku z dnia 17 czerwca 2009r. sąd uznał takie działanie organu za naruszające w istotny sposób przepisy postępowania administracyjnego i mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazał, że w obrocie prawnym nie mogą występować dwa rozstrzygnięcia Okręgowej Komisji Lekarskiej MSWiA, zawierające orzeczenia w przedmiocie nieuchylonym wyrokiem z dnia 11 czerwca 2008r., a uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia winno doprowadzić do wydania orzeczenia wyłącznie w przedmiocie stwierdzenia/niestwierdzenia związku inwalidztwa skarżącego ze służbą w Policji, określenia momentu powstania tego inwalidztwa oraz jego podstaw.

W wyroku tym sąd odstąpił od stwierdzenie nieważności zaskarżonego orzeczenia w części, w jakiej rozstrzyga ono po raz kolejny w zakresie nieuchylonym wyrokiem z dnia 11 czerwca 2008r., mając na uwadze specyfikę przepisów, w oparciu o które działają Komisje Lekarskie podległe MSWiA oraz fakt, że zaskarżone orzeczenie odnoszące się do nieuchylonej części orzeczenia z dnia [...] było w istocie jego powtórzeniem.

W wyroku z dnia 17 czerwca 2009r. sąd wskazał, że w sytuacji wydawania orzeczenia na urzędowym druku, ta część orzeczenia (formularza), w której komisja nie ma obecnie podstaw do rozstrzygania winna zostać niewypełniona, z ewentualną adnotacją o mocy wiążącej orzeczenia z dnia [...].

Z uwagi na to, że po wydaniu wyroku z dnia 17 czerwca 2009r., kolejne orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej MSWiA w Ł. z dnia 18 grudnia 2009r. było dotknięte tego samego rodzaju wadą prawną, wyrokiem z dnia 9 kwietnia 2010r., sygn. akt III SA/Łd 97/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił je w całości. W wyroku tym sąd podzielił w całości ocenę prawną oraz wskazania zawarte w wyroku z dnia 17 czerwca 2009r. odnoszące się do tego uchybienia, co czyni zbędnym ich ponowne, szczegółowe przytaczanie.

Będące przedmiotem kontroli w rozpatrywanej sprawie orzeczenie z dnia [...] zawiera jednak po raz kolejny rozstrzygnięcie w pełnym zakresie również w części, która pozostała w obrocie prawnym po wyrokach sądu z dnia 11 czerwca 2008r., 17 czerwca 2009r. i 9 kwietnia 2010r., choć powinno ono dotyczyć wyłącznie stwierdzenia/niestwierdzenia związku inwalidztwa skarżącego ze służbą w Policji, określenia momentu powstania tego inwalidztwa oraz jego podstaw.

Jak już zwrócono uwagę w wyrokach z dnia 17 czerwca 2009r. oraz 9 kwietnia 2010r., takie działanie organu narusza w istotny sposób przepisy postępowania administracyjnego i mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W obrocie prawnym nie mogą występować dwa rozstrzygnięcia Okręgowej Komisji Lekarskiej MSWiA, zawierające orzeczenia w zakresie nieuchylonym wyrokiem z dnia 11 czerwca 2008r. Uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia winno doprowadzić do wydania orzeczenia wyłącznie w przedmiocie stwierdzenia/niestwierdzenia związku inwalidztwa skarżącego ze służbą w Policji, określenia momentu powstania tego inwalidztwa oraz jego podstaw. W pozostałym bowiem, niezaskarżonym zakresie, funkcjonować będzie w obrocie prawnym orzeczenie z dnia [...] Sąd po raz kolejny odstąpił od stwierdzenia nieważności zaskarżonego orzeczenia Okręgowej Komisji Lekarskiej MSWiA w Ł. w części, w jakiej rozstrzyga ono w zakresie nieuchylonym wyrokiem z dnia 11 czerwca 2008r. z uwagi na specyfikę przepisów w oparciu, o które działają Komisje Lekarskie podległe MSWiA oraz fakt, że zaskarżone orzeczenie odnoszące się do pozostającej w obrocie prawnym części orzeczenia z dnia [...] było w istocie jego powtórzeniem.

Po raz kolejny wskazać trzeba, że ponownie rozstrzygając sprawę Okręgowa Komisja Lekarska MSWiA w Ł. wyda orzeczenie odnoszące się wyłącznie do stwierdzenia/niestwierdzenia związku inwalidztwa skarżącego ze służbą w Policji, określenia momentu powstania tego inwalidztwa oraz jego podstaw. W wypadku wydawania orzeczenia na urzędowym druku wypełni wyłącznie tę część formularza, która dotyczy stwierdzenia/niestwierdzenia związku inwalidztwa skarżącego ze służbą w Policji, określenia momentu powstania tego inwalidztwa oraz jego podstaw. W pozostałym zakresie uczyni ewentualną wzmiankę o mocy wiążącej orzeczenia z dnia [...]

Poza tym, pomimo wcześniejszych ośmiu wyroków uchylających wydane w rozpatrywanej sprawie orzeczenia Komisji oraz szczegółowych wytycznych zawartych w ich uzasadnieniach, działanie Okręgowej Komisji Lekarskiej MSWiA w Ł. nadal narusza art. 107 § 1 i 3 K.p.a.

Z uwagi na to, że zaskarżone orzeczenie stanowi decyzję administracyjną wydaną przez Okręgową Komisję Lekarską, działającą jako organ administracji publicznej, przypomnieć trzeba, iż organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa (art. 6 K.p.a.), w tym na podstawie przepisów regulujących procedurę administracyjną, której zobowiązane są przestrzegać na każdym etapie prowadzonego postępowania.

W myśl art. 107 § 1 K.p.a. decyzja powinna zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji lub, jeżeli decyzja wydana została w formie dokumentu elektronicznego, powinna być opatrzona bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu. Decyzja, w stosunku do której może być wniesione powództwo do sądu powszechnego lub skarga do sądu administracyjnego, powinna zawierać ponadto pouczenie o dopuszczalności wniesienia powództwa lub skargi. Przepisy szczególne mogą określać także inne składniki, które powinna zawierać decyzja (§ 2). Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa (§ 3).

Uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia składa się z dwóch części, z których jedna, krótsza została podpisana przez członków Okręgowej Komisji Lekarskiej MSWiA w Ł., a druga - bardziej szczegółowa - już nie. W związku z tym z uwagi na wskazane wyżej wymogi, jakim powinna odpowiadać decyzja administracyjna, wątpliwości wzbudza to, czy ta druga część uzasadnienia orzeczenia, która została sporządzona na oddzielnych kartkach, załączonych do zaskarżonego orzeczenia, stanowi jego integralną część, czy też tylko projekt uzasadnienia. W dalszym ciągu zastrzeżenia wzbudza sama redakcja, zarówno podpisanej części uzasadnienia, jak i jego niepodpisanej części, tak w zakresie uzasadnienia faktycznego, jak i prawnego. Wskazane przez organ podstawy prawne ograniczają się w przeważającej mierze do wskazania nazw aktów prawnych oraz miejsca ich publikacji, bez wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa stanowiących podstawę rozstrzygnięcia.

Pomimo podjęcia przez organ próby odniesienia się do zarzutów i dowodów składanych przez stronę w kontekście ich znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie, uzasadnienie nie jest przekonujące. Organ nie uzasadnił w dostateczny sposób zajętego w zaskarżonym orzeczeniu stanowiska. Skoro orzeczenie ma odnosić się wyłącznie do stwierdzenia/niestwierdzenia związku inwalidztwa R. L. ze służbą w Policji, określenia momentu powstania tego inwalidztwa oraz jego podstaw, to winno z niego wynikać w sposób zrozumiały dla strony postępowania, jak również sądu, dlaczego organ uznaje, że inwalidztwo nie ma związku z pracą w Policji, w oparciu o jakie przepisy i jakie materiały dowodowe podejmuje takie rozstrzygnięcie oraz dlaczego nie zgadza się z argumentami przedstawianymi w toku postępowania przez skarżącego.

W sposób jasny i logiczny, z przytoczeniem stosownej argumentacji i przepisów prawnych, winno również odnosić się uzasadnienie orzeczenia Komisji do określenia momentu powstania inwalidztwa i jego podstaw. Przypomnieć w tym miejscu trzeba, że brak wyczerpującego uzasadnienia w powyższym zakresie stanowi również naruszenie § 23 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych (Dz.U. nr 79 poz. 349 ze zm.), na co zwracał już uwagę Okręgowej Komisji Lekarskiej MSWiA w Ł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w poprzednio wydanych w tej sprawie wyrokach.

Chociaż z uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia wynika, iż w stosunku do skarżącego stwierdzono, że schorzenia w postaci zespołu neurastenicznego, nadciśnienia tętniczego, przebytego zwichnięcia w stawie ramienno - łopatkowym lewym, złamania głowy kości promieniowej postają w związku ze służbą, ale nie sięgają granic inwalidztwa, zaś osobowość nieprawidłowa, powodująca całkowitą niezdolność do służby w Policji, nie pozostaje w związku ze służbą, gdyż nie jest wymieniona w załącznikach do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 września 2005r. w sprawie wykazu schorzeń i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji, Straży Granicznej, Biurze Ochrony Rządu i Państwowej Straży Pożarnej (Dz.U. nr 206, poz. 1723), to w dalszym ciągu brak jest szerszego uzasadnienia, dlaczego chociaż wymienione wyżej schorzenia pozostają w związku ze służbą w Policji, to nie osiągają granic inwalidztwa. Nie wyjaśniono, dlaczego zdolność skarżącego do służby jest ograniczona i na czym to ograniczenie polega.

Ponownie uszło uwadze Okręgowej Komisji Lekarskiej, że w myśl § 12 ust. 2 wskazanego rozporządzenia z dnia 9 lipca 1991r. w razie stwierdzenia dwóch lub więcej schorzeń albo ułomności fizycznych lub psychicznych w różnym stopniu ograniczających zdolność osoby badanej do służby, należy rozpatrywać wszystkie te schorzenia lub ułomności łącznie, mając na uwadze ogólną zdolność tej osoby do służby.

W § 17 omawianego rozporządzenia z dnia 9 lipca 1991r. określono natomiast, iż jeżeli przy orzekaniu o stanie zdrowia komisja lekarska stwierdzi u badanego kilka schorzeń lub ułomności pozostających w związku ze służbą, z których jedno pojedynczo lub łącznie z innymi jest przyczyną niezdolności albo ograniczonej zdolności do służby, to ta niezdolność albo ograniczona zdolność do służby pozostaje w związku ze służbą.

Z unormowania tego wynika, iż dla stwierdzenia związku ze służbą niezdolności albo ograniczonej zdolności do służby wystarczającym jest, iż jedno ze stwierdzonych u badanego schorzeń lub ułomności pojedynczo lub łącznie z innymi pozostaje w takim związku.

W art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (tekst jedn. Dz.U. z 2004r. nr 8, poz. 67 ze zm.) w sposób wyraźny zaś wskazano, że inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą, gdy powstało wskutek:

1) zranienia, kontuzji lub innych obrażeń doznanych w czasie wykonywania obowiązków służbowych;

2) wypadku pozostającego w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych;

3) chorób zakaźnych panujących w miejscu służbowego pobytu funkcjonariusza;

4) chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby;

5) chorób i schorzeń, które istniały przed przyjęciem do służby, lecz uległy pogorszeniu lub ujawniły się w czasie trwania służby wskutek szczególnych właściwości lub warunków służby na określonych stanowiskach.

O tym, czy inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą, decyduje spełnienie jednej z przesłanek wymienionych w tym przepisie, na co zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 września 2008r., sygn.. akt I OSK 962/07 (lex nr 48953).

Z uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia nie wynika tymczasem, aby ustalony przez organ stan faktyczny był poddany jakiejkolwiek analizie pod kątem spełnienia bądź nie przesłanek określonych w tych przepisach, określających warunki stwierdzenia związku inwalidztwa ze służbą, co jest podstawowym zagadnieniem w rozpatrywanej sprawie.

W szczególności brak jest jakichkolwiek rozważań odnoszących się do tego, czy i w jaki sposób zespół neurasteniczny, co do którego stwierdzono związek ze służbą pozostaje w związku z ujawnionym schorzeniem głównym, powodującym niezdolność do pracy w Policji w postaci osobowości nieprawidłowej oraz wzajemnych relacji obu tych schorzeń.

W załączniku nr 2 do rozporządzenia z dnia 29 września 2005r. w sprawie wykazu schorzeń i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji, Straży Granicznej, Biurze Ochrony Rządu i Państwowej Straży Pożarnej zawierającym wykaz chorób i schorzeń, które istniały przed przyjęciem do służby, lecz uległy pogorszeniu lub ujawniły się w czasie trwania służby w Policji, Straży Granicznej, Biurze Ochrony Rządu i Państwowej Straży Pożarnej wskutek szczególnych właściwości lub warunków służby na określonych stanowiskach pod poz. 9 – 11 wymieniono nadciśnienie tętnicze oporne na leczenie w warunkach służby i powikłania w jego przebiegu, encefalopatie różnego pochodzenia (po urazach czaszki, zatruciach, neuroinfekcjach) powstałe po wstąpieniu do służby, przebiegające pod postacią zaburzeń o obrazie nerwicy, zespołu nerwicowego lub charakteropatii, przewlekłe nerwice wywołane warunkami służby.

Jako szczególne właściwości i warunki służby natomiast wskazano służbę w warunkach wymagających nadmiernego napięcia nerwowego, zwiększonej odpowiedzialności i nienormowanego czasu służby, długotrwałą służbę związaną z nienormowanym czasem służby oraz z długotrwałym i nadmiernym napięciem nerwowym lub emocjonalnym, mikrourazy i zatrucia podprogowe (np. spalinami) wywołujące ujawnienie się i zaostrzenie kompensowanych dotąd wad psychicznych, usposabiające do nawarstwienia reakcji nerwicowych.

Zauważyć też trzeba, że z § 18 powołanego rozporządzenia z dnia 9 lipca 1991r. wynika, że podstawę ustaleń przez komisje lekarskie związku schorzeń i ułomności ze służbą stanowią: wywiad chorobowy, wyniki badań lekarskich, zaświadczenia i zapisy szpitalne, historie choroby, wyniki przeprowadzonego dochodzenia lub śledztwa, wyroki sądowe, protokoły powypadkowe, protokoły warunków służby, oświadczenia przełożonych, inne dokumenty, jeżeli mają one znaczenie w sprawie.

Tymczasem ani z uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia, ani z akt sprawy nie wynika nawet to, jakie były warunki, w jakich skarżący odbywał służbę i czy mogły mieć one wpływ na stwierdzoną niezdolność do pracy w Policji, choć w § 18 cytowanego rozporządzenia z dnia 9 lipca 1991r. wskazano m.in., iż protokoły warunków służby stanowią podstawę ustaleń czynionych przez komisje lekarskie związku schorzeń i ułomności ze służbą.

Z akt tych nie wynika, aby podjęto jakiekolwiek działania mające na celu wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, mogącego mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, chociaż zarzut braku kompletności akt administracyjnych był już formułowany w wydanych w rozpatrywanej sprawie wyrokach, co stanowiło, m.in. przyczynę wyeliminowania z obrotu prawnego poprzednio wydanych orzeczeń i uzasadnia nie tylko zarzut naruszenia przez organ art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., ale również art. 153 p.p.s.a. oraz art. 170 p.p.s.a.

Nadto uszło uwadze organu, że art. 19 ustawy z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym oprócz powołanych w dłuższej, niepodpisanej części uzasadnienia – pkt 1 i 2, zawiera także pkt 3, stanowiący, że renta inwalidzka przysługuje funkcjonariuszowi zwolnionemu ze służby, który stał się inwalidą wskutek stałego lub długotrwałego naruszenia sprawności organizmu w ciągu 3 lat po zwolnieniu ze służby, jeżeli inwalidztwo jest następstwem wypadku pozostającego w związku z pełnieniem służby albo choroby powstałej w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby.

Ogólnikowe powołanie się na brak dokumentacji medycznej dla spełnienia przesłanek przyznania renty inwalidzkiej określonych w art. 19 pkt 1 i 2 tej ustawy oraz uzasadnienie ustaleń w zakresie dotyczącym daty powstania inwalidztwa poprzez przytoczenie treści § 7 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 16 stycznia 1995r. w sprawie zasad orzekania o inwalidztwie funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Więziennej, emerytów i rencistów policyjnych, trybu postępowania i właściwości komisji lekarskich w tych sprawach, sposobu przeprowadzania kontrolnych badań lekarskich oraz wzywania inwalidów na te badania (Dz.U. nr 8, poz. 41 ze zm.), jest w tej sytuacji niewystarczające. Zaskarżone orzeczenie nie uwzględnia powyższych zasad orzekania o inwalidztwie.

Poza tym z akt sprawy w dalszym ciągu nie wynika, aby przed wydaniem zaskarżonego orzeczenia umożliwiono skarżącemu wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, do czego obligował organ administracji art. 10 § 1 K.p.a., a na co zwracał już organowi uwagę sąd w wydanych wcześniej w rozpatrywanej sprawie wyrokach. Jeszcze raz w związku z tym podkreślić trzeba, że brak zawiadomienia strony przed wydaniem decyzji o możliwości zapoznania się z materiałami zgromadzonymi w toku postępowania administracyjnego narusza zasadę czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania i może prowadzić do błędnych ustaleń faktycznych w sprawie.

Odnosząc się do zarzucanego w skardze wydania zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy w obrocie prawnym pozostaje orzeczenie z dnia [...] rozstrzygające tę samą kwestię, zauważyć trzeba, iż orzeczeniem z dnia [...] Okręgowa Komisja Lekarska MSWiA w Ł. uchyliła na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a. orzeczenie z dnia [...] w związku ze złożoną przez skarżącego na to orzeczenie skargą.

W myśl tego przepisu organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Z akt sprawy wynika, iż orzeczenie z dnia [...] zostało doręczone skarżącemu w dniu 27 maja 2011r. i nie zostało zaskarżone do sądu administracyjnego. Tym samym w dacie wydania zaskarżonego orzeczenia nie pozostawało już w obrocie prawnym orzeczenie z dnia [...]. W dniu [...] nie było zatem przeszkód prawnych do wydania przez organ kolejnego orzeczenia rozstrzygającego sprawę.

Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c sąd orzekł jak w pkt 1 wyroku. O kosztach postępowania oraz w przedmiocie wykonalności zaskarżonego orzeczenia rozstrzygnięto odpowiednio po myśli art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a. oraz art. 152 p.p.s.a.

Rozpoznając sprawę ponownie organ uwzględni powyższe uwagi oraz wyeliminuje wskazane wyżej uchybienia. W szczególności wykona w prawidłowy sposób wskazania wynikające z uzasadnień wydanych w rozpatrywanej sprawie 8 prawomocnych wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi oraz uzasadni we właściwy sposób swoje stanowisko w sprawie.

A.D.