Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 581/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-05-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Grunty warszawskie
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7
journal: Dz.U. 1945 nr 50 poz 279
law: Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Sędziowie WSA Emilia Lewandowska asesor WSA Tomasz Wykowski Protokolant Katarzyna Babik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2007 r. sprawy ze skargi J. A. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia o odmowie ustanowienia własności czasowej do gruntu nieruchomości warszawskiej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...] Minister Infrastruktury, po rozpatrzeniu wniosku J. A. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydenta W. z dnia [...] lutego 1950 r. Nr [...] o odmowie przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości warszawskiej położonej przy ul. [...] nr hip. [...], utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...].

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż powołanym orzeczeniem administracyjnym Prezydent W. – po rozpatrzeniu wniosku A. S. z dnia [...] czerwca 1947 r. – działając na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279, zwanego dalej "dekretem") odmówił przyznania dotychczasowemu właścicielowi prawa własności czasowej do gruntu z uwagi na przeznaczenie jej zgodnie z prawomocnym planem zagospodarowania przestrzennego na cele użyteczności publicznej, współżycia społecznego lub dla przedstawicielstw państw obcych. Prezydent stwierdził ponadto, iż na podstawie art. 8 powołanego dekretu wszystkie budynki znajdujące się na powyższym gruncie przeszły na własność Gminy W.

Rozpoznając ponownie sprawę Minister Infrastruktury stwierdził, iż w dacie wydania orzeczenia przez Prezydenta W. obowiązującym dla przedmiotowej nieruchomości był miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Nr [...] uchwalony w dniu [...] lipca 1948 r. i opublikowany w dniu 24 sierpnia 1948 r. w Monitorze Polskim Nr A-68, poz. 533, który to plan przewidywał przeznaczenie nieruchomości [...] na cele użyteczności publicznej, współżycia społecznego lub dla przedstawicielstw dyplomatycznych, a w ramach tego celu pod budynki na cele biurowe i mieszkalne, a także urządzenie ogrodów i dziedzińców do użytku prywatnego.

W ocenie organu, Prezydent W. rozpatrując wniosek o przyznanie prawa własności czasowej ustalił przeznaczenie przedmiotowej nieruchomości zgodnie z obowiązującym planem i słusznie stwierdził, iż przeznaczenie nieruchomości w planie zagospodarowania przestrzennego na cele użyteczności publicznej lub dla przedstawicielstw dyplomatycznych uniemożliwiało dotychczasowemu właścicielowi korzystanie z tej nieruchomości. Dlatego z tych przyczyn nie można uznać, że organ wydający decyzję odmawiającą przyznania prawa własności czasowej naruszył obowiązujące wówczas przepisy prawa.

Na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2004 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła J. A. (następczyni prawna poprzedniego właściciela nieruchomości), zarzucając jej naruszenie art. 19, 20, 77, 80 k.p.a. oraz art. 7 ust. 2 dekretu, wnosząc o uchylenie jej oraz decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2004 r. W skardze podniosła, iż orzeczenie Prezydenta W. o odmowie przyznania prawa własności czasowej do gruntu przy [...] w W. zostało wydane po wadliwie przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym. W ocenie skarżącej przed wydaniem powyższego orzeczenia nie zostały wyjaśnione okoliczności dotyczące przeznaczenia przedmiotowej nieruchomości w obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego, a tym samym nie wyjaśniono, czy korzystanie przez dotychczasowego właściciela z tej nieruchomości jest sprzeczne z jej przeznaczeniem w planie zagospodarowania przestrzennego, czy też nie.

Zdaniem skarżącej, powołując się na treść art. 7 ust. 2 dekretu gmina powinna uwzględnić wniosek o przyznanie prawa własności czasowej wówczas, jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela dawało się pogodzić z przeznaczeniem gruntu planu zabudowania. Na gminie zatem spoczywał obowiązek poczynienia ustaleń co do zabudowań znajdujących się na przedmiotowej nieruchomości. Tymczasem Minister Infrastruktury w swoim rozstrzygnięciu przyjął w sposób dowolny, że decyzja o odmowie przyznania prawa do gruntu została wydana po prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu.

Skarżąca podniosła, iż w sprawie o identycznym stanie faktycznym dotyczącej nieruchomości przy [...], Minister Infrastruktury orzekł odmiennie niż w niniejszej sprawie. Zdaniem skarżącej świadczy to o rozbieżności orzecznictwa Ministra Infrastruktury.

Minister Infrastruktury w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty wskazane w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji.

Wyrokiem z dnia 24 października 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2004 r., nr [...]. W uzasadnieniu wyroku Sąd stanął na stanowisku, iż w przypadku gdy organ orzekający o odmowie ustanowienia własności czasowej wyraźnie i jednoznacznie ustalił przeznaczenie gruntu, a jednocześnie stwierdził, iż korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela nie da się pogodzić z jego przeznaczeniem wynikającym z planu, to rzeczą organu nadzorczego jest zbadanie, czy ocena ta miała oparcie w materiale dowodowym sprawy.

Ponadto Sąd podkreślił, iż przepis art. 7 ust. 2 dekretu nakłada na organ rozpatrujący wniosek o prawo do gruntu obowiązek ustalenia przeznaczenia nieruchomości w planie zagospodarowania przestrzennego i wnikliwej analizy planu oraz konieczność rozważenia tego w kontekście możliwości realizacji tego planu przez dotychczasowego właściciela. Natomiast zaskarżone decyzje nie zawierają rozważań w tym zakresie. Powyższe zdaniem Sądu pozwala na stwierdzenie, że Minister Infrastruktury nie zbadał dokładnie stanu faktycznego sprawy, czym naruszył art. 7, 77 § 1 k.p.a. i tym samym przedwcześnie orzekł o odmowie stwierdzenia nieważności orzeczenia z dnia [...] lutego 1950 r.

Od wyroku WSA w Warszawie z dnia 24 października 2005 r. Ambasada [...] oraz Minister Transportu i Budownictwa złożyli skargi kasacyjne. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Ambasady [...] z powodu braku przymiotu strony w przedmiotowej sprawie oraz uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

W uzasadnieniu NSA podniósł, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchybił zasadzie wynikającej z art. 133 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwanej dalej "p.p.s.a."), ponieważ rozstrzygnął sprawę nie oceniając w pełni dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy, zwłaszcza barwnych wydruków dotyczących nieruchomości położonej przy [...] w W. oznaczonej nr hip. [...] wykonanych na bazie Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego nr [...] (zatwierdzonego przez Naczelną Radę [...] z dnia [...] lipca 1948 r.) wraz z częścią opisową – legendą - przekazanych przy piśmie Archiwum Państwowego [...] z dnia [...] października 2000 r.

W ocenie NSA nie jest zasadne twierdzenie Sądu, że organ nadzorczy nie rozważył, czy możliwe jest realizowanie postanowień planu zagospodarowania przestrzennego przedmiotowej nieruchomości przez jej dotychczasowego właściciela. Minister Infrastruktury w uzasadnieniach obu swych decyzji wypowiedział się wyraźnie i jednoznacznie w tej kwestii stwierdzając, że przeznaczenie spornej nieruchomości w planie zagospodarowania przestrzennego na cele użyteczności publicznej lub dla przedstawicielstw dyplomatycznych (nawet jeśli w ramach tego przeznaczenia realizowane były funkcje mieszkalna i biurowa) uniemożliwiało dotychczasowemu właścicielowi korzystanie z tej nieruchomości. W związku z tym Minister Infrastruktury podzielił stanowisko jakie w tej materii zawiera orzeczenie administracyjne Prezydenta W. z [...] lutego 1950 r. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd dysponował całą dokumentacją sprawy tym zakresie, ale odmiennego wniosku w tej kwestii nie przedstawił.

Z przyczyn wskazanych powyżej Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż nie było wystarczających przesłanek do uchylenia przez Sąd zaskarżonych decyzji Ministra Infrastruktury na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Kontrola sądowoadministracyjna decyzji organów administracji publicznej w zakresie ich zgodności z prawem sprowadza się do wyjaśnienia w toku rozpoznawania sprawy, czy organy administracji nie naruszyły prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonej decyzji.

W niniejszej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż sądowa kontrola zaskarżonej decyzji nie wykazała naruszenia przepisów prawa materialnego ani też przepisów postępowania, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z treścią art. 190 p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Kluczową kwestią w niniejszej sprawie jest dokonanie oceny - badanego w trybie nadzoru - orzeczenia administracyjnego z dnia [...] lutego 1950 r. wydanego przez Prezydenta Miasta W., mocą którego odmówiono przyznania dotychczasowemu właścicielowi prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy [...] z uwagi na przeznaczenie jej zgodnie z prawomocnym planem zagospodarowania przestrzennego na cele użyteczności publicznej, współżycia społecznego lub dla przedstawicielstw państw obcych. Podstawę prawną do wydania powyższego orzeczenia stanowił art. 7 ust 2 dekretu, na podstawie którego gmina obowiązana była uwzględnić wniosek dotychczasowego właściciela gruntu albo prawnych następców właściciela o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu określonego w art. 7 ust. 1 tego dekretu, jeżeli korzystanie z gruntu dawało się pogodzić z jego przeznaczeniem według planu zabudowania. W przedmiotowej sprawie – biorąc pod uwagę plan zagospodarowania przestrzennego nr [...] uchwalony w dniu [...] lipca 1948 r., który przewidywał przeznaczenie nieruchomości przy [...] na cele użyteczności publicznej, współżycia społecznego lub dla przedstawicielstw dyplomatycznych – należy stwierdzić, iż takie przeznaczenie nieruchomości, nawet jeśli w ramach tego przeznaczenia wchodziły funkcje mieszkalne i biurowe, uniemożliwiało dotychczasowemu właścicielowi korzystanie z tej nieruchomości. W tym miejscu należy powołać się na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 6 lipca 2004 r. (OSK 352/04, niepubl.), w którym Sąd stwierdził, iż przeznaczenie nieruchomości [...] w miejscowym planie zagospodarowania na cele użyteczności publicznej wyklucza realizację roszczeń z art. 7 dekretu, a więc w praktyce ich reprywatyzację.

Z przyczyn powyższych – zdaniem Sądu - nie można było uznać, że organ wydający omawiane orzeczenie administracyjne naruszył obowiązujące przepisy prawa.

W ocenie Sądu – wbrew twierdzeniom skarżącej - omawiany plan zagospodarowania przestrzennego nie przewiduje dla przedmiotowej nieruchomości "obok" przeznaczenia jej miedzy innymi dla przedstawicielstw dyplomatycznych także przeznaczenia na urządzanie "ogrodów i dziedzińców do użytku prywatnego", gdyż jak wynika z części graficznej Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego nr [...] nieruchomość położona w W. przy [...] znajduje się w granicach zakreślonych na tym planie linią żółtą przerywaną z przeznaczeniem na cele użyteczności publicznej, współżycia społecznego lub dla przedstawicielstw dyplomatycznych. Dlatego nie jest to dla terenu przy [...] funkcja wyznaczona w planie obok przeznaczenia go na cele użyteczności publicznej, współżycia społecznego lub dla przedstawicielstw dyplomatycznych. Funkcja ta bowiem może być realizowana w granicach obszaru przeznaczonego na cele użyteczności publicznej, współżycia społecznego lub dla przedstawicielstw dyplomatycznych.

Należy podkreślić, iż omawiane tereny przeznaczone na urządzenie ogrodów i dziedzińców do użytku prywatnego służyć mają użytkownikom budynków znajdujących się na nieruchomości. Zatem zarówno przeznaczenie budynków na spornej nieruchomości na cele biurowe i mieszkalne, jak również przeznaczenie części terenu tej nieruchomości na urządzenie ogrodów i dziedzińców do użytku prywatnego może być realizowane w ramach podstawowej funkcji wyznaczonej dla omawianego obszaru w planie zagospodarowania przestrzennego, tj. przeznaczenia na cele użyteczności publicznej, współżycia społecznego lub dla przedstawicielstw dyplomatycznych. Słusznie więc stwierdził Minister Infrastruktury w obu zaskarżonych decyzjach, że przeznaczenie spornej nieruchomości w planie zagospodarowania przestrzennego na cele użyteczności publicznej lub dla przedstawicielstw dyplomatycznych nawet jeżeli w ramach tego przeznaczenia realizowane były funkcje mieszkalna i biurowa, uniemożliwiało dotychczasowemu właścicielowi korzystanie z tej nieruchomości.

Odnosząc się natomiast do zarzutów skarżącej dotyczących kwestii nieruchomości położonej przy [...], będącej we władaniu Ambasady [...], w której to sprawie Minister Infrastruktury orzekł odmiennie niż w niniejszym przypadku, należy wskazać, iż Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż sprawa ta nie ma znaczenia dla oceny legalności badanego w tej sprawie w trybie nadzoru orzeczenia administracyjnego z dnia [...] lutego 1950 r., ponieważ - jak stwierdził NSA - orzeczenia organów administracji dotyczące powyższej sprawy uprawomocniły się i nie były poddane kontroli sądowej.

Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.