Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 460/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-07-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 60 pkt 1; art. 252 ust. 1 pkt 2; art. 67 ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 869
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.
article: art. 59par 1 pkt 9; art. 70 par 1; art. 210 par 1 pkt 2; art. 21 par 5
journal: Dz.U. 2019 poz 900
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Marek Krawczak (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Protokolant st. specjalista - Anna Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lipca 2020 r. sprawy ze skargi M.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dotacji oświatowej do zwrotu uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta Stołecznego W. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie zwrotu części dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem pobranych przez M. Z. (dalej: "Skarżąca" lub "Strona") w okresie od dnia 1 stycznia 2013 r. do dnia 31 grudnia 2013 r. na prowadzenie Szkoły Podstawowej S., Gimnazjum S. i Liceum Ogólnokształcącego S., zwanych dalej łącznie "Szkołami S.".

Pismo stanowiące zawiadomienie o wszczęciu postępowania z dnia (...) września 2015 r. zostało skierowane do Strony i [...].

Postępowanie zostało wszczęte w związku z wynikami kontroli przeprowadzonej w okresie od (...) maja do (...) czerwca 2014 r. przez Biuro Kontroli Urzędu m.st. W. na podstawie § 7 pkt 1 uchwały nr (...) Rady Miasta Stołecznego W. z dnia (...) lipca 2009 r. w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji dla przedszkoli, szkól i placówek oświatowych prowadzonych na terenie m.st. W. przez inne niż m.st. W. osoby prawne i osoby fizyczne oraz dla, innych niż m.st. W., osób prawnych i osób fizycznych prowadzących inne formy wychowania przedszkolnego, a także trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich wykorzystania. Przedmiot kontroli stanowiły dotacje udzielone niepublicznym szkołom i placówkom oświatowym w roku 2013 - zgodnie z zasadami określonymi w art. 90 ust. 3d ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 1943 ze zm., dalej: "ustawa o systemie oświaty"). Ustalenia kontroli zostały zawarte w protokole kontroli (...) z dnia (...) września 2014 roku.

W dniu (...) października 2014 r. Skarżąca podpisała protokół kontroli po uwzględnieniu części zastrzeżeń zgłoszonych przy piśmie z dnia (...) lipca 2014 r. przez Dyrektora Szkoły Podstawowej S., Gimnazjum S. i Liceum Ogólnokształcącego S. do protokołu kontroli.

W dniu (...) marca 2015 roku Prezydent Miasta Stołecznego W. skierował do strony skarżącej wystąpienie pokontrolne, w którym wymieniono, stwierdzone podczas kontroli nieprawidłowości, a w podsumowaniu wskazano, że dotacje przekazane w roku 2013 Szkołom S. w części obejmującej kwotę łącznie 1 364 860,42 zł, zostały wykorzystane niezgodnie z art. 90 ust. 3d ustawy o systemie oświaty, w tym w Szkole Podstawowej S. na kwotę 1021 470,22 zł, w Gimnazjum S. na kwotę 232 378,68 zł, w Liceum Ogólnokształcącym S. na kwotę 111 011,52 zł. W konsekwencji poczynionych w trakcie kontroli ustaleń, Skarżąca została wezwana do zwrotu dotacji udzielonej z budżetu m. st. W. w części wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem wraz z należnymi odsetkami.

W toku postępowania administracyjnego, w pismach z dnia (...) listopada 2015r. i (...) grudnia 2015 r. Fundacja podnosiła, że nie zgadza się z zarzutami organu, iż dotacja została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem. Podkreślano okoliczność, że organ kieruje nieuzasadnione zarzuty wynikające z nieuwzględnienia specyfiki kształcenia prowadzonego w tych szkołach, opierającego się przede wszystkim na nauczaniu domowym. Większość uczniów spełnia obowiązek nauki poza szkołą na podstawie zezwolenia dyrektora szkoły i opinii poradni psychologiczno-pedagogicznej, ale szkoła ma obowiązek organizowania dla nich dobrowolnych zajęć. Ze względu na to, że uczniowie nie uczestniczą w codziennych zajęciach - nie ma obowiązku prowadzenia wobec nich dokumentacji wynikającej z Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie sposobu prowadzenia przez publiczne przedszkola, szkoły i placówki dokumentacji przebiegu nauczania, działalności wychowawczej i opiekuńczej oraz rodzajów tej dokumentacji (Dz. U. z 2002r. nr 23, poz. 225 z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem".

Ponadto, Strona podniosła, że przepisy nie przewidują wymogu zawierania pisemnych umów z nauczycielami, a wykonywanie usług edukacyjnych w szkołach niepublicznych przez podmioty trzecie jest zgodne z prawem. Bezpodstawne jest zatem wymaganie umów z podmiotami trzecimi, na podstawie których wystawiano faktury oraz dodatkowej dokumentacji w przypadku, gdy prowadzone zajęcia miały charakter wyjątkowy i okazyjny. Zgodne z prawem jest ponoszenie z dotacji wydatków na szkolenia kadry nauczycielskiej, która de facto jest kadrą podmiotu trzeciego, z którym szkoła nawiązała współpracę. Nie ma też przeszkód prawnych, aby środki z dotacji przeznaczać na obsługę prawną szkoły.

W ocenie Fundacji, skoro organ nie wykazał w toku postępowania, że dotacja przyznana Szkołom [...] była wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, zasadne jest umorzenie takiego postępowania.

Decyzją nr (...), z dnia (...) lipca 2016 roku, Prezydent m. st. W. określił należność ż tytułu dotacji za rok 2013 wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, przypadającą do zwrotu do budżetu Miasta Stołecznego W., w wysokości 1.364.860,42 zł, przez organ prowadzący Szkołę Podstawową S., Gimnazjum S.i Liceum Ogólnokształcące S., tj. M. Z., wraz z odsetkami liczonymi jak od zaległości podatkowych od dnia 21 grudnia 2013 r. oraz umorzył postępowanie w stosunku do [...].

Od powyższej decyzji odwołali się w terminie ustawowym Skarżąca i [...].

Decyzją z dnia (...) grudnia 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu SKO stwierdziło, iż dotacja została przyznana na rok 2013. W tym czasie organem prowadzącym Szkołę Podstawową S., Gimnazjum S. i Liceum Ogólnokształcącego S. była Skarżąca. Dopiero z dniem (...) lutego 2015 roku nastąpiła zmiana organu prowadzącego w ten sposób, że w miejsce Skarżącej wstąpiła [...].

SKO podkreśliło, iż w zakresie uzyskania, dysponowania, wydatkowania na określony cel środków uzyskanych z dotacji oświatowej, funkcjonuje nie szkoła a osoba prowadząca szkołę. W okresie 2013 roku była to Skarżąca będąca wówczas osobą prowadzącą szkoły niepubliczne "S.". Podmiot prowadzący szkołę niepubliczną ma ukształtowany przepisami prawa materialnego uprawnienie do uzyskania dotacji i jej wydatkowania. W art. 5 ust. 7 ustawy o systemie oświaty zostało wyraźnie wskazane, że to organ prowadzący szkołę odpowiada za jej działalność. Odpowiedzialność ta dotyczy również rozliczenia otrzymywanych dotacji oraz odpowiedzialności za ich nienależyte wydatkowanie. Wynika to bezpośrednio z całości unormowania art. 5 ustawy o systemie oświaty, który wprost wskazuje, że szkoły i placówki wchodzące w skład struktury organizacyjnej systemu oświaty - inaczej niż szkoły wyższe oraz wyższe szkoły zawodowe - są pozbawione przymiotu osobowości prawnej.

To podmiot prowadzący szkołę może jedynie być stroną postępowania administracyjnego i skoro art. 5 ust. 7 ustawy o systemie oświaty wprowadza jego odpowiedzialność za działalność szkoły to jedynie na niego może zostać nałożony obowiązek zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. W konsekwencji, to organ prowadzący szkołę w okresie, za który pobrano dotację, może być stroną postępowania administracyjnego związanego z obowiązkiem zwrotu dotacji.

Art. 90 ust. 3 ustawy o systemie oświaty stanowi, że to osoba prowadząca niepubliczną szkołę podaje liczbę uczniów od której zależy kwota dotacji. Innymi słowy, to właśnie ta osoba składa wniosek o przyznanie dotacji.

Zdaniem organu odwoławczego oznacza to z kolei, że dotacja przyznawana jest organowi prowadzącemu szkołę i organ ten ma ją przeznaczyć na dofinansowanie realizacji zadań prowadzonej przez siebie szkoły. Skoro zatem Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie dotacji na 2013 rok, to w konsekwencji ona jest odpowiedzialna za prawidłowe jej wykorzystanie.

SKO wyjaśniło, iż ani ustawa o systemie oświaty, ani kpa nie dają żadnych podstaw do uznania Szkół S. prowadzonych w 2013 roku przez Stronę, ani też [...], która w tym okresie (2013 roku) nie była organem prowadzącym Szkoły S. za strony postępowania, lecz wręcz uzasadnia uznanie Skarżącej za taką stronę i osobę zobowiązaną do zwrotu części dotacji za 2013 rok wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem.

W ocenie SKO, organ I instancji prawidłowo ustalił, że zobowiązaną do zwrotu przedmiotowej dotacji w części określonej w decyzji jest Skarżąca. Gdy zaś ustalił w toku postępowania, że zobowiązanym do zwrotu dotacji za rok 2013 nie jest [...], zasadnie umorzył w stosunku do niej postępowanie. Ponieważ w decyzji Prezydenta Miasta Stołecznego W. orzeczono zarówno o Skarżącej, jak i o [...], to zasadnie organ skierował tą decyzję do obu stron postępowania.

Organ odwoławczy zauważył, iż Biuro Kontroli Urzędu Miasta Stołecznego W. przeprowadziło w okresie od dnia (...) maja 2014 roku do dnia (...) czerwca 2014 roku kontrolę dotyczącą dotacji udzielonej Szkołom S. w 2013 roku. Z wystąpienia pokontrolnego wynika, że w 2013 roku dla Szkół S. przyznano na podstawie art. 80 i 90 ustawy o systemie oświaty, dotację oświatową w łącznej wysokości 1.570.880,74 zł. W rocznych rozliczeniach za 2013 roku organ prowadzący Szkoły S. wykazał, że dotację wydatkowano w pełnej wysokości.

SKO wskazało, że zgodnie z art. 90 ust. 1 ustawy o systemie oświaty w brzmieniu obowiązującym w 2013 roku, niepubliczne przedszkola, w tym specjalne, szkoły podstawowe i gimnazja, w tym z oddziałami integracyjnymi, z wyjątkiem szkół podstawowych specjalnych i gimnazjów specjalnych oraz szkół podstawowych artystycznych, otrzymują dotacje z budżetu gminy. W myśl zaś art. 90 ust. 3d ustawy o systemie oświaty, dotacje, o których mowa w ust. 1a-3b, są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań szkoły lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Powołany przepis został dodany na mocy art. 1 pkt 38 lit. e ustawy z dnia 19 marca 2009 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 56, poz. 458 z późn. zm.) i obowiązywał od dnia 22 kwietnia 2009 r. do dnia 31 grudnia 2013 r. Przepis ten został zmieniony na podstawie art. 1 pkt 20 lit. e ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2013 r. poz. 827 z późn. zm.).

Zdaniem SKO, wspomniana nowelizacja jednoznacznie wskazała cel, na jaki mogą być przeznaczone omawiane dotacje dla szkół, przedszkoli niepublicznych. Wobec tego beneficjent może dotację przeznaczy tylko na cele wskazane w art. 90 ust. 3d ustawy o systemie oświaty. Dotacja przyznawana na podstawie art. 90 ust. 3 ustawy o systemie oświaty ma służyć subwencjonowaniu szkoły, realizującej cel, o którym mowa w art. 90 ust. 3d ustawy, nie zaś podmiotu szkołę prowadzącego lub "podmiotu trzeciego". Podmiot prowadzący szkołę, podejmując działalność z własnej inicjatywy musi się liczyć, tak jak każdy inny przedsiębiorca, z kosztami prowadzonej działalności gospodarczej. Jednakże, z uwagi na przedmiot tej działalności (edukacyjna, oświatowa), na zasadzie przywileju korzysta w trybie ww. art. 90 ust. 3d ustawy o systemie oświaty ze wspomagania funduszami publicznymi co powoduje, że tego typu podmioty korzystają z ułatwień (ze względu na częściowe zapewnienie źródeł finansowania) w porównaniu do innych przedsiębiorców działających w innych dziedzinach gospodarki. Rodzi to z drugiej strony obowiązek dokonania przez podmiot prowadzący szkołę niepubliczną rozliczenia przyznanej mu dotacji. Środki te podlegają bowiem kontroli jako pochodzące z budżetu publicznego, zatem ich wydatkowanie jest ograniczone przepisami prawa, co nie jest równoznaczne ze stosowaniem tych samych reguł w gospodarowaniu nimi i rozumieniu bieżących wydatków właściwym dla podmiotów publicznych.

W opinii organu odwoławczego, ustawodawca zaznaczył, że organy jednostek samorządu terytorialnego mogą kontrolować prawidłowość pobrania i wykorzystania dotacji przyznanych szkołom, przedszkolom, innym formom wychowania przedszkolnego i placówkom z budżetów tych jednostek (art. 90 ust. 3e ustawy o systemie oświaty). Beneficjent dotacji ma się rozliczyć, o czym mówi art. 90 ust. 4 tej ustawy o systemie oświaty, upoważniający organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego do ustalenia trybu rozliczenia dotacji, z uwzględnieniem danych, które winny być ujęte we wniosku o rozliczenie.

Z kolei art. 251 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 roku o finansach publicznych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1870 z późn. zm. - dalej "u.f.p.") w ust. 4 stanowi, iż wykorzystanie dotacji następuje w szczególności przez zapłatę za zrealizowane zadania, na które dotacja była udzielona, albo, w przypadku gdy odrębne przepisy stanowią o sposobie udzielenia i rozliczenia dotacji, wykorzystanie następuje przez realizację celów wskazanych w tych przepisach. Zaś, jak o tym stanowi art. 126 powołanej ustawy dotacje są to podlegające szczególnym zasadom rozliczania środki z budżetu państwa, budżetu jednostek samorządu terytorialnego oraz z państwowych funduszy celowych przeznaczone na podstawie niniejszej ustawy, odrębnych ustaw lub umów międzynarodowych, na finansowanie lub dofinansowanie realizacji zadań publicznych.

Organ II instancji wskazał, że przekazanie środków publicznych w formie dotacji podmiotom spoza sektora finansów publicznych nie powoduje przy tym utraty przez te środki publicznego charakteru. Oznacza to, że środki przyznane w ramach dotacji mają "znaczony" charakter i podmiot je otrzymujący nie ma swobody w ich wykorzystaniu, chyba że pozwalają mu na to przepisy szczególne (wyrok NSA z dnia 2 kwietnia 2014r., sygn. akt II GSK 159/13). Szczególne zasady rozliczania dotacji polegają natomiast również na obowiązku ich zwrotu, wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych, w razie wykorzystania dotacji przez beneficjenta niezgodnie z przeznaczeniem, pobrania dotacji bezpodstawnie lub w nadmiernej wysokości (zob. art. 252 u.f.p.). Nie zachodzi więc zmiana statusu dotacji ze środków publicznych na wartość prywatną beneficjenta. Innymi słowy beneficjent nie włada dotacją, jak właściciel środków finansowych, bez ograniczeń. Wręcz przeciwnie, może ją wykorzystać jedynie w sposób ściśle określony przepisami prawa. Przeciwnie, dozwolone jest tylko to, co wynika wyraźnie z treści przepisów prawa. Chodzi bowiem o wykorzystanie środków publicznych, które mają swoje określone przeznaczenie (por. art. 6 u.f.p.) i w stosunku do których obowiązują określone mechanizmy ich wykorzystania (por. art. 44 u.f.p.).

Na podstawie art. 251 ust. 1 u.f.p. w zw. z art. 90 ust. 3d ustawy o systemie oświaty Skarżąca będąca w 2013 roku organem zarządzającym Szkół [...], była zobowiązana do udokumentowania poniesionych wydatków. Środki pochodzące z dotacji muszą być wydatkowane na określony cel, co oznacza, że fakt właściwego wykorzystania dotacji powinien być odpowiednio udokumentowany. Obowiązkiem prowadzącego placówki oświatowe jest rzetelne dokumentowanie nie tylko faktu poniesienia wydatków, ale też okoliczności przeznaczenia wydatkowanych środków dotacji na realizację zadań prowadzonej placówki oświatowej w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej.

W ocenie SKO, ważne jest więc aby tak prowadzić dokumentację, aby możliwe było powiązanie danego wydatku ze środków z dotacji z ww. gadaniem placówki oświatowej. Strona była zatem zobowiązana do dołożenia nadzwyczajnej staranności celem wiarygodnego udokumentowania poniesionych przez siebie wydatków na stele zgodne z przeznaczeniem dotacji. Z przepisów powyższych wynika obowiązek otrzymującego dotację dokonania ich rozliczenia, w tym przedstawienia odpowiednim organom podmiotu dotującego dokumentów źródłowych umożliwiających ocenę prawidłowości wykorzystania otrzymanej dotacji. Nie może dojść do sytuacji aby beneficjent miał otrzymywać dotację bez żadnych obowiązków po jego stronie, a w szczególności w zakresie wykazania faktu wydatkowania dotacji zgodnie z jej celami (zob. wyrok NSA z dnia 6 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 5746/16).

W wyniku kontroli ujawniono następujące nieprawidłowości. Z przedmiotowej dotacji sfinansowano: 1. usługi oświatowe i edukacyjne na łączną kwotę 1.237.274,39 zł, które nie zostały wystarczająco udokumentowane; 2. wydatki na zajęcia wyjazdowe i pobyt w ZOO na łączną kwotę 9.808,66 zł, które nie zostały wystarczająco udokumentowane; 3. szkolenia i warsztaty na łączną kwotę 107.860,92 zł, które nie były skierowane do uczniów, lecz kadry pedagogicznej, i które nie zostały wystarczająco udokumentowane, przy czym jedna z faktur (nr (...), z dnia (...) listopada 2013 roku, na kwotę 200,00 zł, w tym kwota poniesiona z dotacji to 66,67 zł) została wystawiona przez "B." na organ prowadzący - Dyrektora Szkół S., a nie na Szkołę Podstawową S.; 4.usługi prawne na łączną kwotę 9.916.45 zł, które nie zostały wystarczająco udokumentowane, przy czym jedna z faktur (nr (...), z dnia (...) lutego 2013 roku, na kwotę 410,00 zł) została wystawiona przez C., P. i Wspólnicy Spółka Partnerka Radców Prawnych na organ prowadzący - Dyrektora Szkół S., a nie na Szkołę Podstawową S. Z powyższego wynika, że przedmiotową dotację za rok 2013, w części obejmującej kwotę 1.364.860,42 zł (która stanowi sumę kwot ujętych w ww. punktach od 1 do 4) Skarżąca, będąc organem prowadzącym Szkoły S., wykorzystała niezgodnie z przeznaczeniem.

W odniesieniu do punktu 1. dotyczącego sfinansowanych z przedmiotowej dotacji usług oświatowych i edukacyjnych na łączną kwotę 1.237.274,39 zł, które nie zostały wystarczająco udokumentowane, SKO zaznaczyło, że dotacja oświatowa ze swej istoty ma być przeznaczona na realizację zadań szkoły lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej i może być wykorzystane wyłącznie na pokrycie wydatków bieżących szkoły lub placówki. Z dotacji tej nie można natomiast ponosić wydatków pośrednio związanych z działalnością dydaktyczną, wychowawczą i opiekuńczą, ani tym bardziej twierdzić, że wystarczy dotacje przeznaczyć na bieżącą działalność bez wskazania konkretnego celu.

Organ II instancji wskazał, że z dotacji oświatowej można finansować usługi oświatowe i edukacyjne. Zatem co do zasady okoliczność finansowania takich usług przez Szkoły S. nie wiązałaby się z ryzykiem uznania, że dotację wykorzystano niezgodnie z przeznaczeniem, gdyby nie fakt, że organ prowadzący w owym czasie te Szkoły nie przedstawił wystarczającej, rzetelnej dokumentacji potwierdzającej, że wymienione w punkcie 1 wystąpienia pokontrolnego usługi w rzeczywistości wypełniały cel dotacji, a więc, że faktycznie służyły realizacji zadań Szkoły.

SKO podkreśliło, iż z okazanych w toku kontroli dokumentów (przede wszystkim faktur, rzadziej umów) nie można wywieźć kto uczestniczył w tych zajęciach, w jakim wymiarze czasu, jakiej materii te zajęcia dotyczyły. Wbrew zarzutom formułowanym przez Stronę, jako organ prowadzący Szkoły S., któremu przekazano przedmiotową dotację, była ona zobligowana do prowadzenia rzetelnej i możliwie szczegółowej dokumentacji po to właśnie, aby wykazać, że przyznane z tej dotacji publiczne środki zostały spożytkowane na cele prawem określone. To na niej spoczywał ciężar udowodnienia tego faktu i to w jej interesie było zgromadzenie takich dowodów, które bez cienia wątpliwości potwierdzą prawidłowość wykorzystania dotacji.

Po wtóre, skoro dotacja oświatowa ma służyć realizacji zadań szkoły, ma zabezpieczyć uczniom szkół niepublicznych należyte warunki pobierania nauki, to podjęta przez organ prowadzący szkołę decyzja o przeznaczeniu tej dotacji na szkolenia innych osób, niż uczniowie, powinna być tym bardziej rzetelnie i rzeczowo uzasadniona, a przebieg szkoleń, ich tematyka, czas trwania i lista uczestników wyczerpująco udokumentowane. W rozpatrywanej sprawie zaniechano zebrania wystarczających dowodów w tym zakresie. Z akt wynika, że część środków z dotacji przeznaczono na szkolenia kadry pedagogicznej tyle tylko, że Szkoły [...] w istocie nie zatrudniały (poza pedagogiem i sekretarzem szkoły) takiej kadry, a z materiału dowodowego wynika, że te szkolenia były skierowane do osób trzecich, nie powiązanych bezpośrednio ze Szkołami S. (brak dowodów na jakiekolwiek umowy zawarte pomiędzy Szkołami S., a konkretnymi nauczycielami (trenerami, czy wykładowcami). Osoby te były natomiast związane z podmiotami (np. fundacjami), które zawierały umowy współpracy ze Szkołami S. W tym stanie rzeczy opłacanie z przedmiotowej dotacji szkoleń dla tych, niezwiązanych ze Szkołami S. osób fizycznych nie służy subwencjonowaniu szkoły, realizującej cel, o którym mowa w art. 90 ust. 3d ustawy o systemie oświaty, lecz "podmiotów trzecich". Gdy tymczasem z dotacji nie można ponosić wydatków pośrednio tylko związanych z działalnością dydaktyczną, wychowawczą i opiekuńczą szkoły.

W odniesieniu do ujętych w punkcie 2. wydatków na zajęcia wyjazdowe i pobyt w ZOO na łączną kwotę 9.808,66 zł, zdaniem SKO należy - podobnie jak przy omawianiu wydatków z punktu 1. - wytknąć organowi ówcześnie prowadzącemu Szkoły S. nienależyte udokumentowanie przebiegu tych zajęć, a nade wszystko liczby i personaliów uczestników. Jeśli bowiem zajęcia te skierowane były do uczniów i oni faktycznie brali w nich udział, to wówczas należałoby uznać, że środki przeznaczone z dotacji na te zajęcia wykorzystano zgodnie z przeznaczeniem. Jeśli natomiast uczniowie nie brali w nich udziału, względnie inne osoby, niebędące uczniami, brały w nich udział, to wówczas takie zajęcia nie mogły być finansowane ze środków publicznych pochodzących z przedmiotowej dotacji. W braku wykazania powyższych okoliczności zasadnie organ kontrolny, a następnie organ I instancji stwierdziły, że środki przeznaczone z dotacji na te zajęcia wykorzystano niezgodnie z przeznaczeniem.

Odnośnie naruszeń opisanych w punkcie 3. - szkolenia i warsztaty na łączną kwotę 107.860,92 zł, które nie były skierowane do uczniów, lecz kadry pedagogicznej, i które nie zostały wystarczająco udokumentowane organ II instancji dodał, że ponieważ celem dotacji jest dofinansowywanie zadali; szkoły i to w zakresie wyszczególnionym w art. 90 ust. 3d ustawy o systemie oświaty, to nie można uznać, że dotacja w części jakiej sfinansowano z niej wydatki należące do zadań organu prowadzącego placówkę została wykorzystana zgodnie z jej przeznaczeniem.

W ocenie SKO, zasadnie zatem w wyniku kontroli zakwestionowano wystawienie przez "B." faktury (nr (...), z dnia (...) listopada 2013 roku, na kwotę 200,00 zł, w tym kwotę poniesioną z dotacji to 66,67 zł) na organ prowadzący - Dyrektora Szkół S., zamiast na Szkołę Podstawową S. oraz opisanej w punkcie 4 faktury (nr (...), z dnia (...) lutego 2013 roku, na kwotę 410,00 zł) wystawionej przez C., P. i Wspólnicy Spółka Partnerka Radców Prawnych na organ prowadzący - Dyrektora Szkół S., a nie na Szkołę Podstawową S.,

W ocenie SKO, prawidłowo organ I instancji zakwestionował rozliczenie z przedmiotowej dotacji usług prawnych. Za bieżącą działalność, w tym bieżące wydatki, w myśl obowiązującego w latach 2012 - 2013 przepisu art. 5 ust. 7 ustawy o systemie oświaty, odpowiada organ prowadzący placówkę. Dotacja oświatowa może zaś zostać wykorzystana wyłącznie na te wydatki bieżące danej szkoły lub placówki, które realizować będą zadania w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Ustawodawca wyraźnie rozdzielił zadania wykonywane przez szkołę lub placówkę na dwie kategorie. Pierwsza z nich dotyczy wyłącznie realizacji przez jednostkę oświatową funkcji dydaktycznych, wychowawczych oraz opiekuńczych. Druga dotyczy działalności związanej co prawda z procesem kształcenia, ale tego procesu nie realizującej. Poprzez dotację oświatową dofinansowuje się zadania oświatowe realizowane przez placówkę, a nie podmiot prowadzący przedszkole.

W świetle stanu prawnego obowiązującego w okresie udzielenia dotacji organ odwoławczy stwierdził, że podmiot prowadzący szkołę nie mógł przeznaczyć przyznanych środków finansowych na pokrycie każdego rodzaju wydatków bieżących związanych z prowadzoną przez siebie placówką oświatową. Ustawodawca bowiem skonkretyzował, że jedyną kategorią wydatków bieżących, które będą mogły zostać sfinansowane ze środków dotacyjnych będą wydatki poniesione na realizację zadań szkoły w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. W związku z tym koszty prowadzenia działalności oświatowej, do których zaliczyć należy m.in. wydatki nierealizujące procesu kształcenia, ponosi organ prowadzący szkołę i nie mogły być one finansowane z dotacji. Wydatki te jedynie pośrednio nawiązują do działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej, jednak ich istotą jest bezpośrednia realizacja zadań organu prowadzącego przedszkole. Wiążą się też z ustawowymi obowiązkami organu prowadzącego szkołę, w szczególności w zakresie zapewnienia warunków działania placówki. Jednak ten pośredni związek z działalnością dydaktyczną, wychowawczą i opiekuńczą nie jest wystarczającą przesłanką do uznania, że tego rodzaju wydatki mogą zostać zaliczone do zadań w zakresie określonym w art. 90 ust. 3d ustawy o systemie oświaty. Z tego względu usługi prawne wymienione w ww. punkcie 4. nie mogły być sfinansowane z dotacji przyznanej Szkołom [...] w 2013 r. Taką możliwość przewidział ustawodawca dopiero 2015 roku, ale tej regulacji nie można zastosować z mocą wsteczną do stanu faktycznego z 2013 roku.

W skardze na powyższą decyzję Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji organu I i II Instancji z uwagi na to, że wadliwie uznano ją za stronę. Ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji SKO w Warszawie z (...) grudnia 2018 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydent m.st. W. z dnia (...) lipca 2016 r.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

1) Art. 28 w zw. z art. 156 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 1896, zwanej dalej: "K.p.a.") poprzez niewłaściwe określenie stron postępowania t.j. wszczęcie przeciwko Skarżącej postępowania administracyjnego w dniu (...) września 2015 r. w przedmiocie zwrotu dotacji po upływie 15 miesięcy od zakończenia kontroli trwającej w okresie od (...) maja 2014 roku do (...) czerwca 2014 r. w prowadzonych wówczas przeze mnie Szkołach S. - w Szkole Podstawowej S., Gimnazjum S. i Liceum Ogólnokształcącym S., a następnie wydania decyzji przez Organ 1 Instancji w dniu (...) lipca 2016 roku w sytuacji kiedy od dnia 1 lutego 2015 r. nastąpiła zmiana organu prowadzącego te Szkoły na Fundację Unia Rodzin z siedzibą w W., w związku z czym stroną tego postępowania powinna być jedynie [...];

2) Art. 73 § 1 K.p.a. w zw. z art. 74 § 2 K.p.a. poprzez uniemożliwienie mi zapoznania się z aktami organu II Instancji, w którym gromadzone były dalsze materiały dowodowe, co spowodowało, że pozbawiona zostałam możliwości zajęcia kompleksowego, merytorycznego stanowiska w sprawie, przy czym pomimo kilkukrotnych wniosków o udostępnienie akt, nie zostały one w żaden sposób rozpatrzone, a przez nie wydanie postanowienia o odmowie udostępnienia akt nie miałam możliwości nawet wniesienia zażalenia;

3) Art. 10 § 1 K.p.a. w związku z art. 81 K.p.a. poprzez brak końcowego zaznajomienia mnie z całokształtem zebranego materiału dowodowego i uniemożliwienie końcowego wypowiedzenia się w tej sprawie pomimo, że odwołanie od decyzji pierwszej instancji zostało przekazane do SKO blisko 2,5 roku wcześniej, przy czym w niniejszej sprawie nie zachodziły przesłanki wskazane w art. 10 § 2 K.p.a. uzasadniające odstąpienie od zasady wyrażonej w art. 10 § 1 K.p.a.;

4) Art. 7, art. 8, art. 75, art. 77 i art. 80 K.p.a., w zw. z art. 2 Konstytucji RP poprzez rażące naruszenie zasady pogłębiania zaufania uczestnika postępowania do władzy publicznej w szczególności przez określenie obowiązku zwrotu dotacji wyłącznie na podstawie wątpliwości i niemających podstaw prawnych domniemań oraz protokołu kontroli trwającej od (...) maja 2014 roku do (...) czerwca 2014 roku zawierającego nawet błędy rachunkowe w najważniejszych ustaleniach co do kwoty wydatków z dotacji, gdzie na stronie 84 i 85 zsumowano do kwoty 1 137 969, 98 zł a więc o 72 395, 33 zł wyższej od faktycznie zsumowanych kwot w tabeli nr 17, a następnie bezrefleksyjnie powielono nieprawdziwą sumę w postępowaniu administracyjnym, jak i poprzez przypisanie stronie ex post obowiązków, które nie wynikały z przepisów prawa, oraz przez nie ustosunkowanie się do przedłożonego obszernego materiału dowodowego na istotne w sprawie okoliczności w tym kwoty przyjętej dotacji;

5) Art. 107 § 1 i 3 Kp.a. w zw. z art. 6 K.p.a. w zw. z art. 11 K.p.a. poprzez brak wskazania w decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, co skutkuje, że z decyzji organów I i II Instancji nie wynika jakie konkretnie wydatki w poszczególnych szkołach z przyznanej w 2013 roku dotacji zostały uznane za wykorzystane zgodnie, a jakie niezgodnie z przeznaczeniem mimo, że skarżona decyzja nakazuje mi zwrot prawie 87 % z wypłaconej w 2013 roku dotacji t.j. kwotę do zwrotu 1 364 860, 42 zł z tego kwotę 1 237 274, 39 zł za niewyszczególnione usługi oświatowe i edukacyjne łącznie dla trzech Szkół, zupełnie bezpodstawnie uznane za niewystarczająco udokumentowane;

6) Art. 15 oraz art. 136 K.p.a. poprzez zaniechanie organu II Instancji powtórnej, własnej oceny materiału dowodowego;

7) Art. 12 § 1 K.p.a. , art. 35 § 3 K.p.a. oraz art. 36 § 1 i 2 K.p.a. poprzez przewlekły ponad trzyletni okres prowadzenia postępowania w przedmiotowej sprawie, niewnikliwy sposób prowadzenia postępowania, nie zawiadamiania stron o przyczynach przekroczenia ustawowego terminu do załatwienia sprawy i nie informowania ich o wyznaczeniu jakiegokolwiek nowego terminu załatwienia sprawy wraz z podaniem przyczyn przewlekłości.

Ponadto, Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:

1) Art. 90 ust. 3d ustawy o systemie oświaty poprzez niezasadne przyjęcie, że wypłacone dotacje nie zostały przeznaczone na pokrycie wydatków bieżących Szkoły Podstawowej S., Gimnazjum S. i Liceum Ogólnokształcącego S. w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej;

2) Art. 7 ust. 3 ustawy o systemie oświaty poprzez niezasadne przyjęcie że doszło do naruszenia tego unormowania mimo, że Szkoły S. po uzyskaniu uprawnień szkół publicznych nigdy ich nie utraciły, posiadały pozytywną opinię M. Kuratora Oświaty dotyczącą spełniania wymagań wynikających z tego przepisu;

3) Art. 252 ust. 1 pkt. 1 u.f.p. poprzez niezbadanie istoty sprawy i w konsekwencji niezasadne przyjęcie, że w sprawie doszło do wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem;

4) Art. 251 ust. 4 u.f.p. poprzez błędną wykładnię tego przepisu, w sytuacji gdy wszystkie płatności Szkół S. za zadania objęte udzieloną dotacją zostały zrealizowane w świetle ustawy o systemie oświaty oraz Statutów poszczególnych Szkół, a także zgodnie z obowiązującą wówczas uchwałą Rady m.st. W. z dnia (...) grudnia 2012 zmieniającą uchwałę w sprawie tryby udzielania i rozliczania dotacji dla przedszkoli, szkół i placówek oświatowych wraz z załącznikiem nr 4, w którym były wyszczególnione rodzaje wydatków przewidziane do wykorzystania z dotacji;

5) § 10 rozporządzenia poprzez przypisanie stronie obowiązków niewynikających z tego aktu oraz przyjęcie, że ich naruszenie skutkuje obowiązkiem zwrotu dotacji.

6) Art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o systemie oświaty oraz art. 16 ust. 8 ustawy o systemie oświaty poprzez pominięcie, że w Szkołach S. realizowali obowiązek przygotowania przedszkolnego, szkolnego i nauki uczniowie w trybie stacjonarnym i jednocześnie w większości przypadków na mocy decyzji Dyrektora Szkół uczniowie spełniali obowiązek przedszkolny, szkolny i obowiązek nauki poza szkołą przystępując do egzaminów klasyfikacyjnych, egzaminów zewnętrznych - szóstoklasisty, gimnazjalisty, maturalnego oraz dobrowolnie korzystali z zajęć i konsultacji przedmiotowych prowadzonych przez szkoły, co generowało także znaczne koszty Szkół S. i wchodziło w skład usług edukacyjnych i oświatowych.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia (...) lipca 2020 r. strona skarżąca podtrzymała zarzuty zawarte w skardze. Dodatkowo m.in. wskazała na kwestie związane przedawnieniem zobowiązań Skarżącej, gdyż decyzja SKO nie została doręczona przed końcem biegu okresu przedawnienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. 2018 r. poz. 1302 ze zm.), dalej: "p.p.s.a", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonego aktu pod względem jego zgodności z prawem, to znaczy ustalenie, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. W przypadku stwierdzenia, iż w sprawie naruszono przepisy - czy to prawa materialnego, czy postępowania - sąd uchyla zaskarżoną decyzję i zwraca sprawę do postępowania przed organem administracyjnym, właściwym do jej rozstrzygnięcia. Jednocześnie, stosownie do treści przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Oznacza to, że Sąd dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, ma prawo i obowiązek uwzględnić również okoliczności, wprawdzie nie wskazane w skardze jako zarzut, ale mające wpływ na tę ocenę.

W ocenie Sądu, zasadny okazał się zarzut przedawnienia dochodzenia należności.

Sąd wskazuje, że decyzja organu II instancji została wydana w dniu (...) grudnia 2019 r., jednakże została doręczona dopiero 17 stycznia 2020 r., a więc po upływie okresu przedawnienia.

Zgodnie z art. 60 pkt 1 u.f.p. środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym są w szczególności następujące dochody budżetu państwa albo budżetu jednostki samorządu terytorialnego: 1) kwoty dotacji podlegające zwrotowi w przypadkach określonych w niniejszej ustawie.

Zgodnie z art. 252 ust. 1 pkt 2 u.f.p. dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności o których mowa w pkt 2. W myśl art. 67 ust. 1 u.f.p. do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60) i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800, z późn. zm., dalej: op).

Zgodnie z art. 59 § 1 pkt 9 op zobowiązanie podatkowe wygasa w całości lub w części wskutek przedawnienia.

W sprawie nie ulega wątpliwości, że decyzja dotyczące zwrotu dotacji ma charakter decyzji deklaratoryjnej (stwierdza fakt naruszenia określonych przepisów i konieczność zwrotu), a nie decyzji konstytutywnej. Zatem do przedawnienia zobowiązań odpowiednie zastosowanie znajdzie art. 70 op. Zgodnie z art. 70 § 1 op zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.

Z ugruntowanego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się niezależnie od wydania decyzji w przedmiocie stwierdzenia obowiązku zwrotu dotacji i jedynie przed jego upływem można taką decyzję doręczyć w sposób prawnie skuteczny. W odniesieniu do zwrotu dotacji wydanie i doręczenie decyzji powinno nastąpić w ciągu pięciu lat poczynając od końca roku kalendarzowego, w którym dotacja była przyznana i powinna zostać wykorzystana zgodnie z przeznaczeniem.

W sprawie nie ulega wątpliwości, że decyzja określająca kwotę dotacjo do zwrotu została wydana jeszcze przed upływem terminu przedawnienia. Natomiast doręczenie tej decyzji nastąpiło już po upływie tego okresu. Zatem należy odpowiedzieć na pytanie, czy dla skuteczności dochodzenia należności konieczne jest zarówno wydanie decyzji przed upływem okresu przedawnienia, czy też także jej doręczenie. Sąd w składzie orzekającym przychyla się do stanowiska wskazującego, że dla skuteczności dochodzenia należności konieczne jest zarówno wydanie decyzji jak i jej doręczenie przed upływem okresu przedawnienia.

Jak już wskazano powyżej stanowisko to jest dominujące w orzecznictwie. Podkreślenia wymaga, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 29 września 2014 r., II FPS 4/13, podjętej w składzie całej Izby (patrz orzeczenia.nsa.gov.pl), stwierdził, że w świetle art. 70 § 1 i art. 208 § 1 oraz art. 233 § 1 pkt 2 lit. a op w brzmieniu obowiązującym od 1 września 2005 r. po upływie terminu przedawnienia nie jest dopuszczalne prowadzenie postępowania podatkowego i orzekanie o wysokości zobowiązania podatkowego, które wygasło przez zapłatę (art. 59 § 1 pkt 1 op). Co prawda teza tej uchwały dotyczy szerszego zagadnienia związanego z przedawnieniem zobowiązań podatkowych, a w jej uzasadnieniu NSA nie wypowiadał się w kwestii, czy dla zachowania terminu przedawnienia istotna jest data wydania, czy też data doręczenia decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, to jednak w orzecznictwie wskazuje się, że istotna jest data doręczenia, a nie data wydania takiej decyzji.

Data wydania decyzji jest niezbędnym elementem decyzji (art. 107 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 210 § 1 pkt 2 op). Wynika z niej, jaki stan faktyczny i prawny został uwzględniony przy jej wydawaniu. Data wydania decyzji nie jest jednak równoznaczna z momentem, od którego decyzja wywiera skutki prawne. Zgodnie z art. 110 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej (patrz także art. 212 op). Dopiero od tego momentu wywiera ona skutki prawne. Do momentu doręczenia decyzja może być zmieniona bez konieczności wdrożenia procedur prawnych dotyczących zmiany lub uchylenia decyzji. Dopóki zatem decyzja określająca wysokość dotacji do zwroty (zobowiązanie podatkowe w wysokości innej niż zadeklarowana przez podatnika) nie zostanie doręczona jej adresatowi, obowiązuje domniemanie, że strona prawidłowo rozliczyła dotację (podatnik prawidłowo określił w deklaracji zobowiązanie i podatek do zapłaty - art. 21 § 5 op). Reasumując, skład orzekający w niniejszej sprawie jest zdania, że w świetle art. 110 § 1 kpa w zw. z art. 70 § 1 op, dla ustalenia, czy skutek decyzji w postaci określenia wysokości dotacji do zwrotu nastąpił przed upływem terminu przedawnienia, istotna jest data doręczenia decyzji, a nie data jej wydania. Pogląd ten na gruncie podatkowym przeważa w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. np. wyroki NSA: z dnia 22 kwietnia 2014 r., II FSK 2466/14; z dnia 6 maja 2015 r., II FSK 333/14; z dnia 15 kwietnia 2016 r., I GSK 1214/14; z dnia 9 czerwca 2016 r., II FSK 1683/14; z dnia 2 września 2016 r., II FSK 2074/14; z dnia 21 lutego 2017 r., II FSK 38/15, z dnia 21 lutego 2018 r., sygn. akt II FSK 377/16, czy też postanowienie NSA z dnia 17 maja 2017 r., sygn. akt II FSK 925/15 – wszystkie dostępne na orzeczenia.nsa.gov.pl).

Należy również zauważyć, że organ odwoławczy wydający decyzję tuż przed upływem terminu przedawnienia, tak jak to ma miejsce w niniejszej sprawie, każdorazowo musi się liczyć z tym, że decyzja taka może nie wejść do obrotu prawnego, w skutek jej nieprawidłowego doręczenia i/lub doręczenia po upływie terminu przedawnienia.

W przypadku dotacji przyznanej i przekazanej spółce Skarżącej w 2013 r. termin przedawnienia powinien być liczony do końca 2018 r. Jednocześnie Sąd zaznacza, że uznanie omawianego zarzutu za trafny nie oznacza jeszcze, że doszło do przedawnienia zobowiązania z tytułu zwrotu dotacji za 2013 r., ponieważ przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy zbadać czy w sprawie nie doszło do zdarzeń w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia.

Okoliczności tej organ odwoławczy w ogóle nie analizował i nie ustalał faktu, czy bieg terminu przedawnienia zobowiązania Skarżącej uległ przerwaniu lub zawieszeniu. W dalszym więc postępowaniu organ tę kwestię ustali, a w razie stwierdzenia, że także inne przyczyny nie zaszły - uchyli zaskarżoną decyzję organu I instancji i umorzy postępowanie.

Wyjaśnienie kwestii, czy zobowiązanie Skarżącej do zwrotu części dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem za 2013 r w ogóle istnieje, czy też wygasło na skutek przedawnienia, przedwczesnym czyni odniesienie się do pozostałych podniesionych w skardze zarzutów.

Ponadto, rozpatrując ponownie sprawę SKO weźmie pod uwagę fakt, iż z dniem (...) stycznia 2018 r. strona postępowania przed organem I instancji tj. Fundacja Unii Rodzin została wykreślona z KRS - czego następstwem była utrata bytu prawnego przez tę osobę prawną. Tym samym prowadzenie postępowania odwoławczego wobec takiego podmiotu i doręczenie decyzji organu II instancji w dniu 20 grudnia 2018 r. pełnomocnikowi nieistniejącego podmiotu było niewłaściwe.

Ze stosownego wyciągu z KRS wynika, że nastąpiło połączenie Fundacji Unii Rodzin (KRS NR: (...), REGON: (...)) polegające na przejęciu przez Fundację Międzynarodowe Centrum Edukacji Spersonalizowanej (fundację przejmującą) Fundacji Unii Rodzin (fundację przejmowaną) na podstawie umowy połączenia z dnia (...) sierpnia 2017 r.

Fundacja Międzynarodowe Centrum Edukacji Spersonalizowanej zmieniła nazwę na Fundację Klauzuli Sumienia, który to podmiot został prawomocnie wykreślony z KRS z dniem 11 grudnia 2018 r.

W rozpatrywanej sprawie SKO nie dokonał żadnych ustaleń w poruszonej powyżej kwestii - co musiałoby znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu skarżonego aktu - czy podmiot, który miał być stroną postępowania istniej i czy nie ma następcy prawnego, co do praw i obowiązków objętych danym postępowaniem. Dokonanie ostatecznych ustaleń w danym zakresie wykracza poza granice toczącego się obecnie przed Sądem postępowania. Dana kwestia nie była bowiem przedmiotem rozważań organu administracji przed wydaniem skarżonego aktu. Sąd administracyjny jest natomiast właściwy wyłącznie do badania prawidłowości ustaleń organu - kontroli legalności jego działania.

Sąd podkreśla okoliczność, że ustanie bytu prawnego osoby prawnej uniemożliwia merytoryczną kontrolę instancyjną orzeczenia wydanego w I instancji. Podejmując uchwałę o rozwiązaniu i likwidacji osoby prawnej w trakcie trwającego postępowania należy liczyć się ze skutkami prawnymi takiej decyzji z punktu widzenia postępowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 lutego 2010 r., sygn. akt II FSK 1635/08, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W tej sytuacji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.