Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 305/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2019-11-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargi
Powołane przepisy: article: art 136 , 137 , 139 , 140 , 138
journal: Dz.U. 2018 poz 91
law: Ustawa z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa - tekst jedn.
article: art 7 , 107
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art 3 , 134 , 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Daniel (spr.) Sędziowie: WSA Magda Froncisz WSA Mirosław Bator Protokolant: starszy sekretarz sądowy Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2019 r. przy udziale Tomasza Waszczuka - Prokuratora Prokuratury Rejonowej Kraków-Śródmieście Wschód sprawy ze skarg D. K., A. K., S. N. oraz Gminy Miejskiej K. na decyzję Wojewody [...] z dnia 31 stycznia 2019 r., znak: [...] w przedmiocie zwrotu udziału w nieruchomości skargi oddala.


UZASADNIENIE

Decyzją z 10 kwietnia 2018 r. Starosta [...], na podstawie art. 136 ust. 3, art. 137 ust. 1 i art. 142 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj.: Dz. U. z 2018 r. poz. 121 ze zm.) po rozpatrzeniu wniosku G. S. orzekł:

- w punkcie 1 o zwrocie udziału wynoszącego [...] części w nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] (powstałej z podziału działki nr [...]), objętej księgą wieczystą nr [...], poł. w obr. [...]. ewid. Ś. m. K., w granicach wywłaszczonej działki nr [...], obręb [...] b. gm. kat. G., na rzecz G. S.;

- w punkcie 2 o zobowiązaniu G. S. do zwrotu na rzecz Gminy K. kwoty [...]zł odpowiadającej kwocie zwaloryzowanego odszkodowania ustalonego z tytułu wywłaszczenia nieruchomości;

- w punkcie 3 o sposobie i terminach wpłaty należności określonej w punkcie 2 (spłatę rozłożono na raty);

- w punkcie 4 o odmowie zwrotu udziału wynoszącego [...] części nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] (powstałej z podziału działki nr [...]), objętej księgą wieczystą nr [...], poł. w obr. [...]. ewid. Ś. m. K., w granicach wywłaszczonej działki nr [...], obr. [...], b. gm. kat. G., na rzecz G. S..

W uzasadnieniu organ podał, że pismem z 29 maja 2008 r. I. R. złożyła wniosek o zwrot wywłaszczonej parceli l. kat. [...] o pow. 533 m2 b. gm. kat. P. C.. Ustalono, że wykazem równoważników nr ks. rob. [...] parcela l. kat. [...] zmieniła powierzchnię i oznaczenie na działkę nr [...] o pow. 531 m2 obr. [...]. Wykazem zmian gruntowych nr ks. rob. [...] działka nr [...] zmieniła powierzchnię i oznaczenie na działkę nr [...] o pow. 522 m2 obr. [...]. ewid. Ś.. Zgodnie z planem podziału z 22 marca 1996 r. nr [...] działka nr [...] podzieliła się na działki: nr [...] o pow. 167 m i nr [...] o pow. 355 m obr. [...]. ewid. Ś.. Działka nr [...], w myśl zapisu w księdze wieczystej stanowi własność Gminy K..

Z treści umowy sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego Rep. A II nr [...] z 13 marca 1981 r. wynika, że prawo własności udziału wynoszącego [...] części w nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] obr[...] gm. kat. G. zostało zbyte na rzecz Skarbu Państwa -Dyrekcji Rozbudowy Miasta K. przez Z. M. pod budowę węzła drogowego al. [...]. Powyższy akt notarialny zawarty został w trybie art. 6 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Natomiast prawo własności udziału wynoszącego [...] części w ww. nieruchomości należącego do I. R. zostało wywłaszczone decyzją Kierownika Urzędu Dzielnicowego K. - Ś. z 2 września 1983 r., znak [...] na rzecz Skarbu Państwa z przeznaczeniem pod realizację węzła ulicy [...] w K..

Na podstawie prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w Ż. Wydział I Cywilny z 30 marca 2015 r. sygn. akt I Ns [...], spadek po I. R.. zmarłej dnia 31 stycznia 2014 r., nabyła córka G. S. w całości, która potrzymała wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości.

Pismem z 26 czerwca 2014 r. organ zwrócił się również do M. M. z pytaniem, czy jako spadkobierca poprzedniej współwłaścicielki Z. M. występuje z wnioskiem o zwrot nieruchomości będącej przedmiotem postępowania. Na powyższe pismo nie udzielono odpowiedzi. Organ nadmienił, że w aktach sprawy znajduje się kserokopia pisma Z. M. z 26 lipca 1982 r. skierowanego do Dyrekcji Rozbudowy Miasta K., w którym dawna współwłaścicielka domu o adresie ul. [...] znajdującego się na działce nr [...] obr. [...] wskazała, że: "sprawa budynku przy ul. [...] nie interesuje mnie zupełnie, uważam za sprawę dawno zamkniętą. Proszę w przyszłości nie powiadamiać mnie o żadnych sprawach związanych z tym domem (...)".

Organ stwierdził, że w stosunku do G. S. dokonane w sprawie ustalenia dowodzą, że pierwsze dwie przesłanki zwrotu działki nr [...] poł. w obr. [...] ewid. Ś., m. K., w granicach wywłaszczonej działki nr [...] obr[...] zostały spełnione, bowiem ww. wnioskodawczyni jest spadkobierczynią poprzedniego właściciela wywłaszczonej nieruchomości, a wywłaszczenie (nabycie) na rzecz Skarbu Państwa prawa własności tej części nieruchomości nastąpiło na podstawie decyzji wywłaszczeniowej. Celem wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości była realizacji węzła drogowego ulic [...] w K..

Analiza zgromadzonego materiału dowodowego doprowadziła organ do wniosku, że na działce nr [...] poł. w obr. [...]. ewid. Ś. m. K., w granicach wywłaszczonej działki nr [...] obręb [...] gm. kat. G. nie podjęto żadnych prac związanych z realizacją celu wywłaszczenia. Ponadto zgodnie z opisanym planem z sierpnia 1982 roku już w momencie wywłaszczenia tj. we wrześniu 1983 roku działka ta była zbędna na ten cel. Działka nr [...] przed wywłaszczeniem oraz wiele lat po nim zagospodarowana była domem mieszkalnym i terenem przydomowego ogrodu.

Organ ustalił również, że Zarząd Budynków Komunalnych w K. zarządza budynkiem mieszkalnym usytuowanym na działce numer [...], obręb [...], położonym w K. przy ul. [...] nr [...]. W budynku znajdują się trzy lokale mieszkalne oddane przez jednostkę w najem na rzecz osób fizycznych tj. D. K., A. K. oraz S. N..

Organ konkludował, że na działce nr [...] obr. [...] w terminach wskazanych w art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami, nie były prowadzone żadne prace związane z realizacją celu wywłaszczenia, określonego jako realizacja węzła drogowego ulicy [...] w K.. Wobec powyższego zawnioskowaną do zwrotu nieruchomość oznaczoną jako działka nr [...] w granicach wywłaszczonej działki nr [...] należy uznać za zbędną na cel wywłaszczenia. Z kolei w odniesieniu do działki nr [...] zasadnicze znaczenie miało ustalenie, że działka stanowi pas drogowy ul. [...], co uzasadniało odmowę zwrotu powyższej działki.

Ustalając kwotę zwaloryzowanego odszkodowania do zwrotu której została zobowiązana wnioskodawczyni organ podał, że na podstawie decyzji Kierownika Urzędu Dzielnicowego K. - Ś. z 2 września 1983 r., znak [...] za przedmiotową nieruchomość o powierzchni 531 m2 wywłaszczoną w [...] części przyznane zostało odszkodowanie w kwocie [...]zł, w tym [...] zł za grunt oraz [...] zł za składniki budowlane, na rzecz I. R.. Kwota odszkodowania przypadająca za 1m2 wywłaszczonych gruntów wynosiła

380,64 starych złotych. Przedmiotem zwrotu jest udział w nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 348 m2 i w związku z tym do waloryzacji przyjęto kwotę [...]zł, która stanowi odszkodowanie za grunt ustalone z tytułu wywłaszczenia nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa. Odszkodowanie przeliczono dla powierzchni zwracanej tj. 348 m2 (380,64 zł/m2 * 348 m2 = j. 132 462,72 zł). Z uwagi na fakt, że na zwracanej nieruchomości nadal znajdują się składniki budowlane, do waloryzacji przyjęto także kwotę [...]zł, która stanowi odszkodowanie za składniki budowlane ustalone z tytułu wywłaszczenia nieruchomości. Powyższe kwoty zostały zwaloryzowane przy uwzględnieniu denominacji wynikającej z ustawy z 7 lipca

1994 r. o denominacji złotego (Dz. U. z 1994 r. nr 84 poz. 386 ze zm.), zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 5 ust. 4 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Przy zastosowaniu wskaźników za okres od października 1983 r. do lutego 2018 r. kwota zwaloryzowanego odszkodowania za grunt wyniosła [...] zł, a za składniki budowlane [...] zł, co łącznie daje kwotę [...]zł. Na wniosek G. S. zwaloryzowane odszkodowanie zostało rozłożone na raty. Ponadto organ wskazał, że z dokonanych oględzin wynika, że na podlegającej zwrotowi działce nr [...] nie poczyniono po dacie wywłaszczenia żadnych nakładów związanych z realizacją celu wywłaszczenia zmieniających wartość nieruchomości, co miałoby wpływ na wysokość zwaloryzowanego odszkodowania. Z uwagi na brak związku z celem wywłaszczenia obecnego stanu zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości nie może mieć zastosowania w sprawie art. 140 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W tym stanie rzeczy organ I instancji nie wycenił nakładów poniesionych na remonty budynku znajdującego się na przedmiotowej działce.

Wreszcie organ wskazał, że zgodnie z art. 138 ust. 2 ugn najem zwracanej nieruchomości wygasa z upływem 3 miesięcy od dnia, w którym decyzja o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości stała się ostateczna. Nakłady poczynione przez najemców nie mogą być przedmiotem niniejszego postępowania. Jest to bowiem kwestia stosunku prawnego pomiędzy najemcą a obecnym właścicielem przedmiotowej nieruchomości czyli Gminą K..

Odwołanie od decyzji w zakresie punków: 1, 2 i 3 wniosła Gmina K.. Strona odwołująca zarzuciła zaskarżonej decyzji, że okoliczność, że zwracana część nieruchomości znajduje się poza obszarem planowanej inwestycji nie przesądza automatycznie o jej zbędności na cel wywłaszczenia. Istotne jest bowiem przede wszystkim to, na jaki cel nieruchomość została wywłaszczona, zaś inne dokumenty np. materiały planistyczne, mają znaczenie o tym o ile pozwalają doprecyzować nie dość jasno wskazany cel wywłaszczenia. Znaczenie pierwszorzędne ma to czy zamiar inwestycyjny stojący u podstaw wywłaszczenia został zrealizowany. Inwestycja została zrealizowana. W istocie rzeczy zarzut dotyczący zlokalizowania objętej wnioskiem nieruchomości poza zakresem planowanej inwestycji stanowi nie tyle zastosowanie w przedmiotowej sprawie norm wynikających z art. 136 i 137 ugn, ale jest próbą weryfikacji decyzji wywłaszczeniowej. Pas drogowy planowanej i zrealizowanej drogi znajduje się niemal pod oknami zlokalizowanego na działce budynku przy ul. [...], a zatem przejęcie całej działki nr [...] było krokiem koniecznym. Można jedynie przypuszczać, że ograniczenie się do wywłaszczenia jedynie niezabudowanej części posesji czyli części działki nr [...] nie wzbudziłoby sprzeciwu ówczesnych właścicieli, z uwagi na znaczny spadek wartości i utratę cech użytkowych przez w/w budynek mieszkalny. Skoro zaś cel wywłaszczenia został zrealizowany to Skarb Państwa miał pełną swobodę w zadysponowaniu nieruchomością, w tym mógł on także przekazać znajdujące się w budynku lokale w ręce najemców, którym zostały one przydzielone, przy czym lokatorzy ci musieli zaakceptować istniejący wokół budynku stan tj. bliskie sąsiedztwo jezdni, ekranu akustycznego i chodnika. Strona odwołująca zwróciła uwagę na przywołany w zaskarżonej decyzji Starosty [...] wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt I OSK 1417/13 z 18.12.2014 r., w którym sąd zaznaczył, że wymagania odnośnie szczegółowości celu wywłaszczenia określonego w decyzji wywłaszczeniowej powinny być oceniane proporcjonalnie do standardu prawnego i funkcjonalnego z daty wywłaszczenia.

Ponadto gmina zakwestionowała wysokość zwaloryzowanego odszkodowania podlegającego zwrotowi, nie zgadzając się założeniem organu, że zwrotowi podlegają tylko nakłady poczynione w ramach realizacji celu wywłaszczenia. Przyjęta przez Starostę K. konstrukcja prowadzi de facto do bezpodstawnego wzbogacenia poprzedniej właścicielki nieruchomości, co jest szczególnie rażące, że następuje to kosztem zamieszkujących nieruchomość od wielu lat lokatorów. W związku z powyższym strona odwołująca wniosła o uchylenie punktów 1, 2 i 3 zaskarżonej decyzji jako wydanej z naruszeniem przepisów art. 136 ust. 3 i art. 137 ugn oraz art. 7 i art. 77 K.p.a.

Odwołanie w zakresie punktów 1,2 i 3 decyzji wnieśli również: D. K., A. K. i S. N.. Odwołujący wskazali, że w dacie wywłaszczenia budynek położony na przedmiotowej nieruchomości był w bardzo złym stanie technicznym, co potwierdza znajdujący się w aktach elaborat szacunkowy inż. J. P. z listopada 1982 r. Natomiast w latach późniejszych najemcy, a następnie Gmina K. ponieśli znaczne nakłady związane z remontem budynku. W związku z powyższym kwota [...]zł nie tylko że w sposób rażący odbiega od wartości wolnorynkowych, to jeszcze nie uwzględnia znacznych nakładów ulepszających jej wartość poczynionych przez lokatorów i Gminę K.. Gmina K. zawarła umowy najmu lokali w przedmiotowym budynku na czas nieoznaczony. Tymczasem Starosta [...] w zaskarżonej decyzji orzekł o wygaśnięciu umów najmu z upływem trzech miesięcy od dnia, w którym decyzja o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości stanie się ostateczna. Nie mógł tego uczynić albowiem orzeczono o zwrocie jedynie [...] części nieruchomości, tak więc art. 138 ust. 2 powołanej w decyzji ustawy z 21 sierpnia 1997 r. nie może mieć zastosowania. Wreszcie odwołujący nie zgodzili się również ze stanowiskiem, że nakłady poczynione przez najemców nie mogą być przedmiotem postępowania bowiem jest to kwestia stosunku prawnego pomiędzy najemcą a obecnym właścicielem nieruchomości czyli Gminą K.. Argumentowali, że skoro w wyniku zwrotu [...] części nieruchomości G. S. stanie się współwłaścicielem w tej części, to dlaczego Gmina K. ma być wyłącznie zobowiązana wobec najemców do rozliczeń z tego tytułu.

Wojewoda decyzją z 31 stycznia 2019 r. [...], na podstawie art. 142 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj.: Dz. U. z 2018 r., poz. 2096) w związku z art. 16 ustawy z 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935), utrzymał w mocy zaskarżone punkty 1, 2 i 3 ww. decyzji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy w pierwszej kolejności podał, że decyzja w części dotyczącej punktu 4 orzekającego o odmowie zwrotu udziału wynoszącego [...] części w nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] wobec jej niezaskarżenia stała się ostateczna.

Następnie organ II instancji wyjaśnił, że status strony w postępowaniu przysługuje podmiotom, którym do nieruchomości wywłaszczonej przysługuje prawo użytkowania wieczystego oraz - w związku z postanowieniami art. 138 u.g.n. - również zarządcy nieruchomości, użytkownikowi, najemcy, dzierżawcy oraz osobie korzystającej z nieruchomości na podstawie umowy użyczenia, jak również najemcom lokali.

W związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 14 lipca 2015 r., sygn. akt SK 26/14 prawo zwrotu wywłaszczonej nieruchomości ma nawet jedna osoba ze wszystkich uprawnionych i w takiej sytuacji zwracany jest udział w wywłaszczonej nieruchomości.

Organ odwoławczy podzielił ustalenia organu I instancji, że w sprawie spełnione zostały przesłanki zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. W szczególności wskazał, że na podstawie pozyskanych dokumentów, w tym w szczególności: planu graficznego sporządzonego przez Dyrekcję Rozbudowy Miasta K. IV w dniu 30 marca

1979 r., na którym zaznaczono teren planowany do zajęcia zgodnie z planem realizacyjnym nr [...] z 14 października 1978 r. inwestycji "[...]", decyzji Biura Planowania Przestrzennego z 15 sierpnia 1980 r. nr [...] i [...], wniosku DRMK do Urzędu Dzielnicowego K.- Ś. z 1 marca 1983 r. o wywłaszczenie nieruchomości na cele budowy węzła drogowego ulic [...], zawiadomienia Urzędu Dzielnicowego K. - Ś. z 23 marca 1983 r. o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego i rozprawie wywłaszczeniowej oraz ww. decyzji Naczelnika Urzędu Dzielnicowego K. - Ś. z 2 września 1983 r., organ I instancji ustalił, że teren wywłaszczony pod ww. inwestycję obejmował działkę nr [...], obr. [...] gm. kat. G.i. Na podstawie planu realizacyjnego inwestycji [...]" z sierpnia 1982 r., opatrzonego pieczątkami Urzędu Dzielnicowego K. - Ś. Wydział Gospodarki Przestrzennej i Architektury oraz Dyrekcji Rozbudowy Miasta K., organ I instancji stwierdził, że działka nr [...] zabudowana domem mieszkalnym miała pozostać poza zakresem przedmiotowej inwestycji, a na działce nr [...] miał być wybudowany chodnik i ekran akustyczny. Organ I instancji pozyskał do akt sprawy zdjęcia lotnicze przedmiotowego terenu z lat: 1975, 1982, 1993, 1998 i 2003. Na podstawie przedmiotowych zdjęć i planu realizacyjnego, można stwierdzić, że do roku 1998 stan zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości, jak również sąsiednich działek: nr [...], nr [...] i nr [...], położonych również przy ulicy [...], nie zmienił się. Natomiast jak wynika ze zdjęcia z 1998 r. otoczenie ww. działki zmieniło się. Wyburzono domy na działkach: nr [...], nr [...] i nr [...]. Natomiast działka nr [...] nadal pozostawała zagospodarowana domem mieszkalnym i ogrodem. Podobnie zagospodarowana domem pozostawała działka nr [...]. Jak wynika ze zdjęcia z 2003 r. wywłaszczona nieruchomość w części dotyczącej działki nr [...], została zagospodarowana pod poszerzoną ulicę [...], z kolei działka nr [...] została oddzielona ekranem akustycznym od drogi i dalej pozostała zagospodarowana domem mieszkalnym. Organ I instancji ustalił w zaskarżonej decyzji, że fakt zagospodarowania działki nr [...] pod inwestycję i pozostawienia dotychczasowego zagospodarowania na działce nr [...] jest zgodny z planem realizacyjnym z sierpnia 1982 r. i potwierdza, że działka nr [...] była zbędna na cel wywłaszczenia już w 1982r. (w dacie opracowania przedmiotowego planu), a przed wydaniem decyzji Naczelnika Dzielnicy K.- Ś. z 2.09.1983 r. o wywłaszczeniu nieruchomości. Nadto organ I instancji ustalił również na podstawie korespondencji z [...] Spółką Gazownictwa sp. z o.o., [...], Miejskiego Przedsiębiorstwa Energetyki Cieplnej S.A. w K., Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji S.A. w K. i T. D. S.A., które przedsiębiorstwa posiadają sieci techniczne na tym terenie, a przedmiotowa nieruchomość jest obciążona służebnością na rzecz Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji S.A. w K..

W kwestii ustaleń organu I instancji dotyczących najmu lokali mieszkalnych w znajdujących się w budynku położonym na nieruchomości, organ odwoławczy podniósł, że lokale były wynajmowane przez Zarząd Budynków Komunalnych od lat 80 - tych. W aktach sprawy znajdują się umowy najmu zawarte przez D. K. i S. N. w 1998 r. oraz A. K. w 2014 r. Ponadto w piśmie z 10 października 2014 r. Zarząd Budynków Komunalnych informował organ I instancji, że prowadzi postępowanie w sprawie oddania części działki nr [...], obr. [...] w dzierżawę D. K. i S. N.. Obciążenie nieruchomości umowami dzierżawy zawartymi z osobami fizycznymi potwierdza również pismo ww. osób z 9 marca 2018 r. oraz załączona do akt umowa dzierżawy. Niemniej powyższa okoliczność nie powoduje wadliwości postępowania przed organem I instancji, bowiem w omawianej sytuacji dzierżawcy są tożsami z najemcami lokali znajdujących się w budynku usytuowanym na przedmiotowej nieruchomości, którym zapewniono udział w prowadzonym postępowaniu.

Organ II instancji potwierdził, że stanowisko organu I instancji odnośnie tego, że na działce nr [...], obr. [...] ewid. Ś. nie planowano realizacji celu wywłaszczenia tj. budowy "Węzła drogowego ulic [...] - [...]" oraz, że na przedmiotowej nieruchomości nie podjęto żadnych prac związanych z realizacją celu wywłaszczenia było prawidłowe. O powyższym świadczy zagospodarowanie działki nr [...], na której znajduje się budynek z wynajmowanymi lokalami, jak również dokumenty załączone przez najemców lokali w budynku położonym na wywłaszczonej nieruchomości do pisma z 18 grudnia 2015 r., w tym w szczególności pisma Z. M.. Na marginesie organ II instancji zauważył, że lokalizacja inwestycji z 1978 r. na nieruchomościach klasztoru [...] (po lewej stronie ulicy [...]) także obejmowała znacznie większy obszar, niż w rzeczywistości na realizację tej inwestycji został zajęty.

Organ odwoławczy reasumował, że nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] była zbędna na cel wywłaszczania już przed wydaniem decyzji Naczelnika Dzielnicy K. -Ś.. Organ odwoławczy nie podzielił stanowiska Gminy K., że wywłaszczenie większego terenu niż planowany na inwestycje stanowi jedynie wadę postępowania wywłaszczeniowego, która może być oceniona tylko w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości. Z faktu zagospodarowania tylko części wywłaszczonej działki nr [...], obr. [...] gm. kat. G. nie wynika, że sama realizacja na tej części nieruchomości wyklucza zwrot pozostałej części nieruchomości niezagospodarowanej na ten cel. Stosownie bowiem do art. 137 ust. 2 u.g.n., jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część.

Odnosząc się do zarzutu Gminy K., że można przypuszczać, że wobec spadku wartości działki zabudowanej domem, poprzedni właściciele nie sprzeciwialiby się wywłaszczeniu całej nieruchomości, Wojewoda podał, że z przywołanego wyżej telegramu i pisma Z. M. wynika, że po sporządzeniu planu realizacji inwestycji Dyrekcja Rozbudowy Miasta K. IV starała się odsprzedać część działki nr [...] poprzedniej współwłaścicielce, która nie była już po wywłaszczeniu tą nieruchomością zainteresowana (niemniej jak wynika z pisma nie z powodu bliskości drogi, lecz odszkodowania, które wcześniej otrzymała i stanu, w jakim się już dom znajdował). Ponadto decyzja Naczelnika Dzielnicy K. Ś. z 2 września 1983 r. została skierowana do I. R. jako osoby nieznanej z miejsca pobytu. Zatem wydanie decyzji w zakresie jej części zagospodarowanej domem wobec trudności z odnalezieniem drugiej współwłaścicielki nieruchomości I. R. wiązało się raczej w zakresie działki nr [...] z koniecznością uregulowania jej stanu prawnego i zabezpieczenia domu przy ulicy [...]. Nieruchomość przeznaczona została na cele odmienne od wskazanych w decyzji wywłaszczeniowej.

Odnosząc się do zarzutów najemców lokali i Gminy Miejskiej K., że zwracane odszkodowanie nie uwzględnia nakładów poniesionych na tą nieruchomość przez wyżej wymienione podmioty, Wojewoda podkreślił, że w judykaturze ugruntował się pogląd w zakresie wykładni art. 140 ust. 4 u.g.n., zgodnie z którym, że ulepszania nieruchomości nie związane z celem wywłaszczenia nie mogą obciążać podmiotów na rzecz których następuje zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Organ odwoławczy podkreślił, że wskazane przez strony nakłady nie wnikały z działań podejmowanych w ramach realizacji celu wywłaszczenia, a zatem nie mogą być uwzględnione w postępowaniu administracyjnym o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, co najwyżej roszczenia z tym związane mogłyby być dochodzone na drodze postępowania cywilnego. Organ odwołał się do uchwały Składu Siedmiu Sędziów NSA sygn. akt OPS 6/03 z 13.10.2003 r.

Dalej organ II instancji w zakresie zarzutów dotyczących wygaśnięcia umów najmu podał, że skutek prawny opisany w przepisie art. 138 ust. 2 u.g.n. następuje z mocy prawa, a jest jedynie skutkiem decyzji o zwrocie. Obciążenie nieruchomości ograniczonymi prawami rzeczowymi i umowami zobowiązaniowymi nie stanowi w świetle ww. przepisu przeszkody do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, zbędnej na cel wywłaszczenia. Z woli ustawodawcy szczególnej ochronie poddane są w omawianej sytuacji prawa rzeczowe do nieruchomości (nie wygasają z mocy prawa w razie prawomocnego orzeczenia o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości lub jej części - za wyjątkiem użytkowania), co wynika ze szczególnego charakteru tych praw (co do zasady przysługują względem każdoczesnego właściciela nieruchomości) oraz związanej z tym konieczności stabilizacji stosunków prawnych powstałych przed orzeczeniem zwrotu nieruchomości lub jej części. Co do zasady takiej ochronie nie podlegają uprawnienia wynikające ze stosunków obligacyjnych (oraz szczególna konstrukcja prawna, jaką jest trwały zarząd), choć redakcja przepisów art. 138 ust. 1 i 2 ugn pozwala na stwierdzenie, że skutek, o którym mowa w art. 138 ust. 2 nie będzie miał miejsca w każdej sytuacji. Mianowicie o ile w ust. 1 powołanej regulacji mowa jest o wygaśnięciu prawa trwałego zarządu i użytkowania w razie zwrotu "nieruchomości lub jej części", o tyle w ust. 2 skutek taki powiązany został z sytuacją, w której zwrotowi podlega "nieruchomość", a zatem ustawodawca pominął w tym przypadku sytuację zwrotu części nieruchomości, jako zdarzenia powodującego wygaśnięcie wskazanych w omawianym przepisie stosunków zobowiązaniowych. Nie kwestionując zatem rangi instytucji zwrotu wywłaszczonej nieruchomości należy wziąć pod uwagę, że w razie pomyślnej realizacji roszczenia poprzedniego właściciela bądź jego spadkobiercy ingeruje ona w zastane stosunki prawne, w tym stosunki obligacyjne, które w świetle ogólnych zasad prawnych (zwłaszcza prawa cywilnego) również podlegają określonej ochronie (przykładowo do ochrony praw najemcy do używania lokalu stosuje się odpowiednio przepisy o ochronie własności - art. 690 k.c.). Mając powyższe na uwadze, w ocenie Wojewody przepisy art. 138 ust. 1 i 2 u.g.n. winny być wykładane wąsko, a tym samym nie powinno się odnosić określonych w nich skutków do sytuacji, które nie zostały w nich wprost wskazane. Z tych też względów, w przypadkach wyjątkowych, nieprzystających do literalnej treści tychże przepisów, a z taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie, wykluczona jest możliwość stwierdzenia zaistnienia wynikającego z omawianych norm skutku w postaci wygaśnięcia umów najmu/dzierżawy obejmujących przedmiotowa nieruchomość tylko z tego względu, że zwrotowi podlega udział w tej nieruchomości.

Skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wnieśli Gmina Miejska K. oraz – w jednym piśmie – D. K., A. K. i S. N..

Gmina Miejska K. zarzuciła naruszenie:

- art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez błędną ich wykładnię i w konsekwencji nieprawidłowe zastosowanie poprzez przyjęcie, że na nieruchomości będącej przedmiotem zwrotu nie został zrealizowany cel wywłaszczenia,

- art. 140 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez błędną ich wykładnię i w konsekwencji nieprawidłowe zastosowanie poprzez przyjęcie, że zwracanego odszkodowania nie powiększa wartość nakładów na nieruchomość niezwiązanych z realizacją celu wywłaszczenia.

Gmina Miejska K. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu strona skarżąca przedstawiła argumentację zaprezentowaną już wcześniej w odwołaniu, podkreślając, że cel wywłaszczenia został zrealizowany, a organy orzekające w sprawie w istocie kwestionują samą decyzji wywłaszczeniową. Ponadto wskazała, że pominięcie ponoszonych przez lata przez samych lokatorów i Gminę Miejską K. nakładów na nieruchomości, prowadzi do bezpodstawnego wzbogacenia spadkobiercy poprzedniej właścicielki nieruchomości.

D. K., A. K. i S. N. podnieśli, że w chwili kiedy dokonano wywłaszczenia budynek stojący na działce był w bardzo złym stanie technicznym, był zniszczony dach, brak było parkietów, płytek pcv, nie było drzwi w niektórych pomieszczeniach, zniszczone okna, schody, tynki zewnętrzne i wewnętrzne, co szczegółowo opisał biegły inż. J. P. w elaboracie szacunkowym z listopada 1982 r. Remont powyższego budynku został przeprowadzony przez lokatorów oraz Gminę K. jako współwłaściciela tej nieruchomości, której wkład pieniężny na przestrzeni lat 1999-2017 wyniósł kwotę [...]zł. Wartość nakładów poczynionych po wywłaszczeniu nieruchomości znaczne przewyższa kwotę do zwrotu której została zobowiązana G. S., zatem kwota do zwrotu której została zobowiązana G. S. winna odpowiadać wartości rynkowej, a także w razie zwiększenia wartości nieruchomości już po jej wywłaszczeniu powinno się ją powiększyć o kwotę nakładów istniejących w dniu zwrotu.

Ponadto w zaskarżonych decyzjach orzeczono o wygaśnięciu umów najmu lokali usytuowanych w tejże nieruchomości co narusza art.138 ust.2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, gdyż orzeczono jedynie o zwrocie [...] części nieruchomości, a wygaśnięcie tychże umów wymaga zgody wszystkich współwłaścicieli, w tym Gminy K.. Skarżący domagali się uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ja decyzji organu I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargi Wojewoda wniósł o ich oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2107), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (materialnym - określającym prawa i obowiązki stron oraz procesowym - regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej), nie będąc przy tym związane - w myśl przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co daje Sądowi podstawę i zarazem obliguje do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa.

Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W razie nieuwzględnienia skargi Sąd oddala skargę w oparciu o art. 151 p.p.s.a.

Mając na uwadze wskazane powyżej kryterium legalności Sąd stwierdził, że skargi nie zasługiwały na uwzględnienie, a przeprowadzona przez Sąd kontrola wykazała, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Sąd aprobuje rozstrzygnięcie i decydującą o kształcie tego rozstrzygnięcia ocenę prawną wyrażoną w zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji stwierdzając że zarzuty skarg nie mogły odnieść zamierzonego skutku.

Objęta skargami sprawa zwrotu udziału [...] części nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] powstałej z działki nr [...] w granicach wywłaszczonej działki nr [...] obr. [...]. kat G. toczy się od maja 2008 r., wszczęta pismem I. R. z dnia 22 maja 2008 r. Z ustaleń prawidłowo poczynionych w niniejszej sprawie wynika, że wszystkie określone w ustawie z 21. 08. 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. 2018. 121 ze zm., dalej w skrócie u.g.n.) przesłanki zwrotu ww. udziału w nieruchomości należącego do I. R. zostały spełnione. Zgodnie z ustaleniami organów decyzją wywłaszczeniową Urzędu Dzielnicowego K. – Ś. z 2. 09. 1983 r. przedmiotowy udział [...] części nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], powstałej z działki nr [...] w granicach wywłaszczonej działki nr [...] został przeniesiony na rzecz Skarbu Państwa z przeznaczeniem na realizacje węzła drogowego ulic [...] [...]. Należy dodać, że pozostały udział należący do Z. M. wynoszący [...] części ww. nieruchomości został zbyty w celu realizacji przedmiotowego węzła drogowego w dniu 13 marca 1981 r. w drodze umowy sprzedaży (akt Notarialny Rep. A II nr [...]) rzecz Skarbu Państwa - Dyrekcja Rozbudowy M. K. w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości.

W szczególności nie budzi wątpliwości Sądu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę prawidłowość ustaleń faktycznych dotyczących wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości, ustalenia celu wywłaszczenia, uprawnień wnioskodawczyni tj. Z. R., a później jej następcy prawnego - córki G. S., która podtrzymała wniosek o zwrot nieruchomości. Nie ma również wątpliwości co do stanowiska aktualnego właściciela pozostałego udziału wynoszącego [...] części nieruchomości tj. spadkobiercy Z. M. oraz ustalenia wysokości zwaloryzowanego odszkodowania z tytułu orzeczonego zwrotu.

W rozpoznawanej sprawie spór pomiędzy organem a gminą Miejską K. dotyczy zasadniczej kwestii tj. realizacji celu wywłaszczenia, gdyż zgodnie ze stanowiskiem skarżącej gminy nawet jeśli już w dacie wywłaszczenia przedmiotowa nieruchomości nie była potrzebna na cel wywłaszczenia i pozostała poza zrealizowanym węzłem drogowym – co w sprawie jest poza sporem - to nie ma podstaw do jej zwrotu. Gmina zakwestionowała również nieuwzględnienie przy obliczaniu zwaloryzowanej kwoty odszkodowania nakładów poczynionych przez gminę i lokatorów budynku wielomieszkaniowego znajdującego się na nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...].

Skarżący: D. K., A. K. i S. N. zakwestionowali nieprawidłowe w ich ocenie ustalenie zwaloryzowanego odszkodowania za zwracany udział w nieruchomości wskazując, że zwracane odszkodowanie powinno odpowiadać wartości rynkowej nieruchomości z uwzględnieniem nakładów poczynionych przez najemców budynku sytuowanego na działce [...] oraz przez gminę w okresie po wywłaszczeniu. Skarżący kwestionują także orzeczenie w zaskarżonej decyzji oparte o normę art. 138 § 2 u.g.n. o wygaśnięciu przysługujących im umów najmu lokali w budynku mieszkalnym na dz. nr [...] w szczególności w sytuacji gdy zwrot obejmuje tylko udział wynoszący [...] części zwracanej nieruchomości.

Przepisy mające zasadnicze zastosowanie w sprawie to przepisy ww. ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie zatem z art. 136 ust. 3 u.g.n., stanowiącym materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji, poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Co do zasady, stosownie do treści art. 136 ust. 1 u.g.n., nieruchomość wywłaszczona nie może być użyta na cel inny, niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, z uwzględnieniem art. 137, chyba że poprzedni właściciel lub jego spadkobierca nie złożą wniosku o zwrot tej nieruchomości.

Zgodnie z treścią art. 137 ust. 1 u.g.n. nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli:1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo 2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.

Zgodnie z art. 137 ust. 2 u.g.n. jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część.

Należy też wskazać, że w wyroku z 13 marca 2014 r. sygn. P 38/11, OTK-A 2014/3/31 Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 137 ust. 1 pkt 2 u.g.n. w zakresie, w jakim za nieruchomość zbędną uznaje nieruchomość wywłaszczoną przed 27 maja 1990 r., na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed 22 września 2004 r., zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 165 ust. 1 Konstytucji RP. Podobne stanowisko zajął NSA w wyroku z 24 czerwca 2014 r. (sygn. akt I OSK 2876/12).

Odnośnie natomiast rozstrzygnięcia o zwrocie odszkodowania trzeba zauważyć, że zgodnie z przepisem art. 139 u.g.n. nieruchomość wywłaszczona podlega zwrotowi w stanie, w jakim znajduje się w dniu jej zwrotu.

W sprawie znajduje również zastosowanie i art. 140 u.g.n. stanowiący, że

1. W razie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości poprzedni właściciel lub jego spadkobierca zwraca Skarbowi Państwa lub właściwej jednostce samorządu terytorialnego, w zależności od tego, kto jest właścicielem nieruchomości w dniu zwrotu, ustalone w decyzji odszkodowanie, a także nieruchomość zamienną, jeżeli była przyznana w ramach odszkodowania.

2. Odszkodowanie pieniężne podlega waloryzacji, z tym że jego wysokość po waloryzacji, z zastrzeżeniem art. 217 ust. 2, nie może być wyższa niż wartość rynkowa nieruchomości w dniu zwrotu, a jeżeli ze względu na rodzaj nieruchomości nie można określić jej wartości rynkowej, nie może być wyższa niż jej wartość odtworzeniowa.

3. Jeżeli zwrotowi podlega część wywłaszczonej nieruchomości, zwracaną kwotę odszkodowania ustala się proporcjonalnie do powierzchni tej części nieruchomości.

4. W razie zmniejszenia się albo zwiększenia wartości nieruchomości wskutek działań podjętych bezpośrednio na nieruchomości po jej wywłaszczeniu, odszkodowanie, ustalone stosownie do ust. 2, pomniejsza się albo powiększa o kwotę równą różnicy wartości określonej na dzień zwrotu. Przy określaniu wartości nieruchomości przyjmuje się stan nieruchomości z dnia wywłaszczenia oraz stan nieruchomości z dnia zwrotu. Nie uwzględnia się skutków wynikających ze zmiany przeznaczenia w planie miejscowym i zmian w otoczeniu nieruchomości. Przepis ust. 3 stosuje się odpowiednio.

Stosownie z przepisem art. 138 § 2 u.g.n. najem, dzierżawa lub użyczenie zwracanej nieruchomości wygasa z upływem 3 miesięcy od dnia, w którym decyzja o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości stała się ostateczna.

Odnosząc powyższe uregulowania na grunt niniejszej sprawy trzeba przede wszystkim wskazać, że w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 lipca 2015 r. sygn. akt SK 26/14 dopuszczalny jest zwrot na podstawie art. 136 u.g.n udziału w wywłaszczonej nieruchomości, a zatem w sytuacji gdy nie wszyscy współwłaściciele lub ich spadkobiercy wnoszą o jej wykazując, że okazała się zbędna na cel wywłaszczenia. Na aprobatę Sądu zasługują także ustalenia organów obu instancji, że przedmiotowa nieruchomość stała się w rozumieniu art. 137 u.g.n. zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.

Cel wywłaszczenia, którym była realizacji ww. węzła drogowego ulic [...]. został trafnie ustalony przez organy w oparciu o zebrany materiał dowodowy, który nie został podważony przez strony skarżące. Ustalona w ten sposób historia zagospodarowania przedmiotowej działki jednoznacznie wskazuje na prawidłowość dokonanej oceny. W szczególności ustalono, że już w dacie wywłaszczenia nieruchomość oznaczona obecnie jako działka nr [...] była zbędna pod cel wywłaszczenia, gdyż nie planowano na niej realizacji przedmiotowego węzła drogowego. Powyższe wynika z treści z dokumentów poprzedzających wywłaszczenie tj. planu realizacyjnego nr [...] z 14. 10. 1978 r. dla inwestycji "[...] - O.", decyzji Biura Planowania Przestrzennego z 15. 08. 1980 r. nr [...] i [...], wniosku DRMK do Urzędu Dzielnicowego K.- Ś. z 1. 03. 1983 r. o wywłaszczenie nieruchomości na cele budowy węzła drogowego ulic [...], zawiadomienia Urzędu Dzielnicowego K. - Ś. z 23 marca 1983 r. o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego i rozprawie wywłaszczeniowej oraz ww. decyzji Naczelnika Urzędu Dzielnicowego K. - Ś. z 2 września 1983 r. W oparciu o ww. dokumentację obejmującą realizację ww. węzła komunikacyjnego na działce nr [...] obr. [...]. kat. G. ustalono, że działka nr [...] zabudowana domem mieszkalnym miała pozostać poza zakresem przedmiotowej inwestycji, natomiast na działce nr [...] miał być wybudowany chodnik i ekran akustyczny. Ustalenia te są zgodne z materiałem zdjęciowym obejmującym zdjęcia lotnicze z lat: 1975, 1982, 1993, 1998 i 2003, obrazujące stan zagospodarowania m. in. zwracanej działki i działek sąsiednich, zgodny z ww. dokumentacją. Z przedłożonych do akt administracyjnych zdjęć wynika, że do 1998 r. nie miały miejsca zmiany związane z realizacją celu wywłaszczenia, dopiero na zdjęciu nr 2003 r. wywłaszczona działka nr [...] została oddzielona ekranem akustycznym od drogi, ale nadal pozostała zagospodarowana domem mieszkalnym, co jest zgodne z planem realizacyjnym planowanej budowy węzła komunikacyjnego. Należy się zatem zgodzić ze stanowiskiem organów, że już w dacie wywłaszczenia nieruchomość oznaczona obecnie jako działka nr [...] nie była przeznaczona na realizację ww. węzła drogowego i już wtedy była zbędna na cel wywłaszczenia. W konsekwencji, w sytuacji gdy działka nr [...] nie weszła w obszar, który stanowi węzeł [...] zasadnie ustalono, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany. Nie można się przy tym zaaprobować stanowiska skarżącej gminy, która podnosi, że sam fakt realizacji celu wywłaszczenia na pozostałej części wywłaszczonej działki nr [...] pozwala na odmowę zwrotu działki nr [...] powstałej w granicach wywłaszczenia. Stanowisko takie jest sprzeczne z obowiązującymi przepisami, w tym normą z art. 136 ust. 3 u.g.n.

Odnosząc się do zarzucanego w obu skargach naruszenia przepisu art. 140 ust. 4 u.g.n. trzeba zauważyć, że wbrew podniesionym zarzutom organ odwoławczy prawidłowo ustalił zwaloryzowaną kwotę odszkodowania za zwracany udział, w wysokości [...] zł. Powyższa kwota ustalona wg. stanu na datę wydania decyzji organu I instancji została przez organy prawidłowo wyliczona i szczegółowo uzasadniona. W zaskarżonej decyzji organ trafnie stwierdził, że w doktrynie i orzecznictwie sądowo administracyjnym przyjmuje, że zwiększenie wartości nieruchomości na skutek działań podjętych bezpośrednio na nieruchomości, powiększające wysokość odszkodowania zwracanego Skarbowi Państwa lub jednostce samorządu terytorialnego przez byłego właściciela lub jego spadkobierców, może obejmować tylko te nakłady, które zostały poczynione dla realizacji celu, na rzecz którego nastąpiło wywłaszczenie. Zwiększenie wartości nieruchomości spowodowane nakładami niezwiązanymi z realizacją celu wywłaszczenia nie podlega uwzględnieniu przy ustalaniu wysokości zwracanego odszkodowania (por. wyrok NSA z 21.01.2015 r., sygn. akt I OSK 1323/13; wyrok WSA w Lublinie z 24.04.2018 r., sygn. akt II SA/Lu 156/18 oraz wyrok WSA w Krakowie z 29.06.2018 r., sygn. akt II SA/Kr 395/18). Dodać trzeba, że powyższe zasady stosuje się odpowiednio w sytuacji, gdy zwrotowi podlega część wywłaszczonej nieruchomości (tak. E. Bończak –Kucharczyk. Ustawa o gospodarce nieruchomościami . Komentarz aktualizowany , lex 2017 ). Powyższą zasadę zastosowano odpowiednio w rozpoznawanej sprawie, przyjmując, że na nieruchomości oznaczonej jako dz. nr [...] nie zrealizowano celu wywłaszczenia. W konsekwencji nakłady poczynione po wywłaszczeniu na budynek sytuowany na działce nr [...] nie podlegały uwzględnieniu przy obliczaniu kwoty zwaloryzowanego odszkodowania ustalonego z tytułu wywłaszczenia. W ocenie Sądu zarówno osoba uprawniona do otrzymania udziału wywłaszczonej nieruchomości jak i zobowiązanie jej do zwrotu na rzecz Gminy Miejskiej K. dokładnie określonej kwoty zwaloryzowanego odszkodowania – zostały ustalone prawidłowo. Należy przy tym zaznaczyć, że organ odwoławczy w obszernym i wyczerpującym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji spełniającym wymagania przepisu art. 107 k.p.a. wyjaśnił wszystkie istotne okoliczności sprawy, poddał wnikliwej ocenie zebrany materiał dowodowy uzupełniony poświadczeniem dziedziczenia po zmarłej I. R., co pozwoliło na ustalenie jej następcy prawnego, zaktualizował także wskaźniki cen i towarów GUS.

Na koniec odnosząc się do zarzutu, w którym skarżący: D. K., A. K. i S. N. - będący najemcami lokali mieszkalnych w budynku znajdującym się na przedmiotowej nieruchomości, co do której orzeczono zwrot udziału wynoszący [...] części - kwestionują orzeczenie dotyczące wygaśnięcia tych umów jako naruszające przepis art. 138 § 2, u.g.n. należy wskazać, że zarzut ten jest niezasadny. Przede wszystkim trzeba zauważyć, że zgodnie z treścią cyt. art. 138 § 2 u.g.n. najem, dzierżawa lub użyczenie zwracanej nieruchomości wygasa z upływem 3 miesięcy od dnia, w którym decyzja o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości stała się ostateczna, co oznacza, ze skutek ten następuje z mocy prawa i nie wymaga dodatkowego orzeczenia w decyzji orzekającej o zwrocie. W związku z powyższym także w zaskarżonej decyzji organ nie orzekał o wygaśnięciu umów obligacyjnych, których stronami są skarżący, uznani z tego powodu za strony postępowania zwrotowego. Co więcej, w zaskarżonej decyzji organ odwoławczy nie tylko informuje o treści przepisu art. 138 § 2 u.g.n. , ale dodatkowo wyjaśnia, że w rozpoznawanej sprawie, w której zwrotowi podlega jedynie udział w nieruchomości zabudowanej przedmiotowym budynkiem mieszkalnym zachodzi konieczność uwzględnienia tej okoliczności i wskazuje, że niewątpliwie będzie ona mieć wpływ na ograniczenie możliwości stwierdzenia skutku o jakim mowa w art. 138 § 2.

Konkludując, należy stwierdzić, że w sprawie będącej przedmiotem rozpoznania, przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że cel przedmiotowego wywłaszczenia nie został zrealizowany, a wysokość odszkodowania podlegającego zwrotowi na rzecz Gminy Miejskiej K. została prawidłowo określona.

Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 151 p.p.s.a orzekł jak w sentencji wyroku.