Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SAB/Wa 263/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-11-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
658
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 12, art. 35, art. 36
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 149 par. 1, art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Sędziowie: WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz WSA Iwona Maciejuk Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2014 r. sprawy ze skargi M. B. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku M. B. z dnia 26 marca 2013 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] ozn. hip. "[...]", w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz M. B. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

M. B., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 26 marca 2013 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], ozn. hip. "[...]", obejmującą działkę nr [...], obręb [...] o pow. [...] ha, KW nr [...].

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że nieruchomość położona w W. przy ul. [...], ozn. hip. "[...]", została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Z dniem wejścia w życie dekretu (21 listopada 1945 r.) grunty nieruchomości [...], w tym grunt przedmiotowej nieruchomości, przeszły na własność gminy W., a od 1950 r. na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130) na własność Skarbu Państwa.

Nieruchomość ozn. hip. "[...]" wchodzi w skład obecnych dziełek ewid.: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...]., nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] (której dotyczy przedmiotowy wniosek o odszkodowanie z dnia 26 marca 2013 r.), nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...].

Wnioskiem z dnia 26 marca 2013 r. spadkobierczyni byłego właściciela nieruchomości – M. B. wystąpiła o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], ozn. hip. "[...]", obejmującą działkę nr [...], obręb [...] o pow. [...] ha, KW nr [...].

Z uwagi na niepodjęcie żadnej czynności w sprawie, wnioskodawczyni pismem z dnia 30 kwietnia 2013 r. wystąpiła do Wojewody [...] z zażaleniem na niezałatwienie przez Prezydenta W. sprawy w terminie. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...] uznał zażalenie za bezzasadne. W międzyczasie bowiem, Prezydent W. postanowieniem z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...] zawiesił z urzędu postępowanie o ustalenie odszkodowania za nieruchomość obejmującą działkę nr [...], obręb [...] o pow. [...] ha, do czasu zakończenia postępowania w sprawie rozpatrzenia całego wniosku dawnych właścicieli z dnia 31 stycznia 1949 r. o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do gruntu ozn. hip. "[...]".

Postanowieniem z dnia [...] września 2013 r., nr [...] Wojewoda [...] uchylił w/w postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Wojewoda stwierdził, że w stosunku do przedmiotowej działki – objętej wnioskiem M. B. z dnia 26 marca 2013 r. – została wydana przez Prezydenta W. decyzja z dnia [...] maja 2012 r., nr [...] odmawiająca przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu stanowiącego działkę ewid. nr [...] przy ul. [...] w W. Odmowa uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do gruntu daje podstawę do rozstrzygnięcia sprawy odszkodowania.

Mając na uwadze dalszy brak rozstrzygnięcia w sprawie, M. B., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, pismem z dnia 6 marca 2014 r. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze skargą na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], ozn. hip. "[...]", obejmującą działkę nr [...], obręb [...] o pow. [...] ha, KW nr [...]. Skarżąca zaznaczyła, że od września 2013 r. organ nie podjął żadnych czynności w sprawie. W związku z powyższym wniosła o wyznaczenie Prezydentowi W. terminu zakończenia postępowania nie dłuższego niż 2 miesiące o daty zwrotu akt administracyjnych organowi, stwierdzenie, że zaistniała bezczynność miała charakter rażący, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.

W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie. Podał, że niniejsze postępowanie prowadzone jest na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Organ zaznaczył, że pełnomocnik strony pismem z dnia 15 maja 2014 r. został poinformowany o przyczynach zwłoki w wydaniu decyzji i o przewidywanym terminie zakończenia postępowania. Prezydent wyjaśnił, że ze względu na konieczność zgromadzenia dokumentów, zwłaszcza tych o które wystąpiono pismem z dnia 15 maja 2014 r. do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami w Dzielnicy [...] i do Archiwum Państwowego, nie było możliwości rozpatrzenia sprawy w terminie określonym w art. 35 Kpa.

Odnosząc się do wniosku skarżącej odnośnie rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym, Prezydent W. wniósł o przeprowadzenie rozprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", Sąd uwzględniając skargę na bezczynność w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa.

Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, zgodnie z art. 12 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), dalej: "Kpa", a także zobowiązane są podejmować wszelkie kroki niezbędne do jej wyjaśnienia i załatwienia w myśl art. 7 i art. 77 § 1 Kpa. W rozpoznawanej sprawie oznacza to obowiązek podjęcia nie jakichkolwiek działań, lecz działań celowych, zmierzających do rozpatrzenia wniosku o przyznanie odszkodowania. Z przepisu art. 35 § 1 Kpa wynika, iż organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 Kpa). Zgodnie natomiast z art. 35 § 5 Kpa do terminów określonych w powyższych przepisach nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu.

W myśl art. 36 § 1 Kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie określonym w art. 35 Kpa lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 Kpa).

Organ pozostaje w bezczynności nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Dla stwierdzenia stanu bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi Sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego.

W sprawie tej nie ma wątpliwości, że terminy określone w art. 35 § 3 Kpa upłynęły, zaś postępowanie z wniosku o odszkodowanie za nieruchomość [...] położoną przy ul. [...], ozn. hip. "[...]", obejmującą działkę nr [...], nie zostało przez organ zakończone w wymaganej przez przepisy prawa formie do dnia orzekania przez Sąd w sprawie ze skargi na bezczynność organu.

Z tego względu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania wniosku o odszkodowanie z dnia 26 marca 2013 r. w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem.

Jednocześnie, uwzględniając skargę na bezczynność, Sąd stwierdził, że doszło do rażącego przekroczenia terminów załatwienia sprawy określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego, w szczególności art. 12 § 1, art. 35 i art. 36 Kpa. Za rażące naruszenie w/w przepisów można bowiem uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również nieuzasadnione rodzajem sprawy długotrwałe prowadzenie postępowania, czy też brak jakiejkolwiek aktywności organu (vide: wyrok WSA w Warszawie z 20.10.2011 r., I SA/Wa 353/11, wyrok WSA w Poznaniu z 18.08.2011 r., II SAB/Po 60/10, wyrok WSA w Gdańsku z 11.08.2011 r., II SAB/Gd 30/11, publ. - cbois.nsa.gov.pl.). W przedmiotowej sprawie, uwzględniając okresy od dnia złożenia wniosku o odszkodowanie do dnia zawieszenia postępowania (postanowieniem z dnia [...] lipca 2013 r.) oraz od dnia wydania we wrześniu 2013 r. przez Wojewodę [...] postanowienia o uchyleniu w/w postanowienia Prezydenta W. zawieszającego z urzędu postępowanie odszkodowawcze do dnia wniesienia skargi na bezczynność, bezspornym jest, że Prezydent W. nie podjął w tym czasie żadnej czynności zmierzającej do ustalenia stanu faktycznego sprawy i do zakończenia postępowania. Dopiero przed przekazaniem przedmiotowej skargi do Sądu organ zwrócił się pismami z dnia 15 maja 2014 r. do odpowiednich jednostek organizacyjnych W. o przesłanie niezbędnej dokumentacji. Pismem z tej samej daty organ po raz pierwszy poinformował też pełnomocnika wnioskodawczyni o przyczynach zwłoki w wydaniu decyzji i o przewidywanym terminie zakończenia postępowania do dnia 31 września 2014 r. Taki sposób prowadzenia postępowania wskazuje, że Prezydent W. nie zmierzał do rozpoznania sprawy i zakończenia postępowania. Z akt administracyjnych sprawy nie wynika, aby można było na gruncie prawa usprawiedliwić sposób prowadzenia postępowania, w sytuacji, gdy pierwsza czynność w sprawie zostaje podjęta po wpłynięciu skargi na bezczynność.

W świetle powyższego, uwzględniając całokształt okoliczności sprawy, Sąd stwierdził, że bezczynność Prezydenta W. miała charakter rażącego naruszenia prawa.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.