Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 744/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2015-09-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 169 par. 1 , art. 228 par. 1 pkt 3, par.2
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Sokołowska (spr.) Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka Sędzia WSA Ewa Woźniak po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 września 2015 r. sprawy ze skargi Polskiego Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia odwołania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., po rozpatrzeniu zażalenia Polskiego Związku Łowieckiego utrzymało w mocy swoje wcześniejsze postanowienie z dnia [...] r. nr [...] o pozostawieniu bez rozpatrzenia odwołania od decyzji Burmistrza G. z dnia [...] r. nr [...].

Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienie wynika, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. postanowieniem z dnia [...] r., po zapoznaniu się z dokumentami sprawy, w tym pełnomocnictwem z dnia [...] r. udzielonym A. N. przez M. M., pełnomocnictwem z dnia 20 marca 2007r. udzielonym urzędującym członkom Zarządów Okręgowych - Przewodniczących Zarządów przez Przewodniczącego Zarządu Głównego Polskiego Związku Łowieckiego, a także umową cesji z dnia [...]r. zawartą pomiędzy Przewodniczącym Zarządu Okręgowego PZŁ w S. a M.M., stwierdziło brak umocowania do występowania w sprawie M. M., a w konsekwencji adwokat A. N. i pozostawiło bez rozpatrzenia odwołania od decyzji Burmistrza G. z dnia [...] r.

Na powyższe postanowienie adw. A. N. złożyła zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., w którym podniosła, że wydane ono zostało z naruszeniem przepisów prawa procesowego tj. przepisu 169 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (zw. dalej: O.p.) poprzez ich zastosowanie i w konsekwencji pozostawienie odwołania z dnia [...] roku bez rozpatrzenia z uwagi na nieuzupełnienie braku formalnego odwołania, tj: nie przedłożenie upoważnienia w sytuacji, w której przedłożone do akt sprawy dokumenty upoważniają M. M. do wniesienia odwołania od decyzji określającej wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości, albowiem swoim zakresem obejmują one wszystkie czynności związane z gruntem położonym na działce nr [...] w obrębie P. gmina G., dla której Sąd Rejonowy w G. prowadzi księgę wieczystą KW [...], którego zresztą M. M. jest dzierżawcą. Wskazując na powyższe zarzuty wniosła o uchylenie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie pozostawienia odwołania z dnia [...] roku bez rozpatrzenia i nadanie sprawie dalszego biegu oraz zasądzenie na rzecz skarżących zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego w postępowaniu zażaleniowym według norm przepisanych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymując w mocy ww. postanowienie z dnia [...] r. wskazało, że odwołanie od decyzji, jako jedno z podań w rozumieniu art. 168 O.p., aby spowodowało zamierzony skutek prawny, powinno odpowiadać warunkom formalnym określonym w tym przepisie oraz wymienionym w art. 222 O.p., tj. powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz zarzuty przeciwko decyzji, a ponadto określać istotę i zakres żądania będącego przedmiotem odwołania oraz wskazywać dowody uzasadniające żądanie. W sytuacji gdy wniesione odwołanie nie zawiera wskazanych elementów, organ podatkowy zgodnie z art. 169 § 1 O.p., wzywa wnoszącego do usunięcia braków formalnych w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje, że organ odwoławczy wyda na podstawie art. 228 § 1 pkt 3 O.p. postanowienie o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia.

Jak wskazał organ odwoławczy, w orzecznictwie został wyrażony pogląd, że jednym z braków formalnych odwołania jest brak pełnomocnictwa (por. wyrok NSA z 1 października 2001 r., sygn. akt II SA 2177/00, LEX 157803), którego niezłożenie traktuje się jako niespełnienie wymagań formalnych dla pisma procesowego (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 27 lutego 2003 r., III CZP 74/03, OSNC 2005, Nr 1, poz. 6). Ocenie organu podlega nie tylko to czy pełnomocnictwo zostało dołączone do odwołania, lecz również jego treść, gdyż z niego musi wynikać umocowanie do działania w imieniu strony. Organ odwoławczy wskazał następnie, że z akt sprawy wynika, iż odwołanie od decyzji z dnia [...] r. nr [...] wydanej z upoważnienia Burmistrza Gminy i Miasta G. w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2008 r. określającej dla Polskiego Związku Łowieckiego wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2008 r. w kwocie [...] zł płatne w 12 miesięcznych ratach, złożyła adwokat A. N. wskazując, że skarżącym jest Polski Związek Łowiectwa reprezentowany przez M. M., którego zastępuje adwokat A. N..

Zdaniem organu odwoławczego, upoważnienie adwokat A.N. nie jest upoważnieniem samodzielnym, gdyż zostało udzielone przez osobę występującą w charakterze pełnomocnika, a nie przez podatnika. M.M. wywodzi swoje upoważnienie do występowania w imieniu Polskiego Związku Łowieckiego z umowy cesji z dnia [...] r. zawartej między nim a Polskim Związkiem Łowieckim w W. Przedmiotem umowy cesji jest wierzytelność jaka przysługuje Polskiemu Związkowi Łowickiemu od Burmistrza Gminy G. z tytułu nadpłaconego lub nienależnie pobranego podatku od nieruchomości, dotyczącego działki nr [...] w P. gmina G.. Polski Związek Łowiecki przeniósł na M. M. tę wierzytelność wraz z prawami z nią związanymi, w tym upoważnieniem do podjęcia wszelkich czynności związanych z uzyskiwaniem zwrotu tego podatku, w tym do występowania w imieniu Związku w postępowaniach administracyjnych i sądowych dotyczących wierzytelności oraz działki gruntu nr [...] w P. gmina G., w tym do odbioru należności (§ 6 ust. 1 umowy). W § 6 ust. 2 umowy zapisano, że upoważnienie z § 7 ust. 1 umowy, obejmuje również prawo do udzielenia przez M. M. dalszych pełnomocnictw.

W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., bezsporne jest, że pełnomocnictwo udzielone przez Polski Związek Łowiecki – M.M. nie obejmowało upoważnienia do udzielenia pełnomocnictwa adw. A.N. do złożenia odwołania od decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości.

Zdaniem Kolegium, skierowane do strony wezwanie było prawidłowe, a zaskarżone postanowienie nie zostało wydane z zarzucanym naruszeniem przepisów.

W wezwaniu z dnia 23.06.2014 r. jasno i precyzyjnie organ wskazał stronie, że miała przedłożyć dokument pełnomocnictwa upoważniającego do zastępowania Polskiego Związku Łowieckiego w postępowaniu odwoławczym. Strona takiego dokumentu nie przedłożyła.

Na powyższe postanowienie, Polski Związek Łowiecki wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono:

- naruszenie przepisów prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: przepisu 169 § 4 ustawy Ordynacja podatkowa, poprzez ich zastosowanie i w konsekwencji pozostawienie odwołania z dnia 25 marca 2014 roku bez rozpatrzenia z uwagi na nieuzupełnienie braku formalnego odwołania, tj. nie przedłożenie upoważnienia w sytuacji, w której przedłożone do akt sprawy dokumenty, upoważniają M. M. do wniesienia odwołania od decyzji określającej wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości albowiem swoim zakresem obejmują one wszystkie czynności związane z gruntem położonym na działce nr [...] w obrębie P. gmina G., dla której Sąd Rejonowy w G. prowadzi księgę wieczystą KW [...], którego zresztą M. M. jest dzierżawcą.

W uzasadnieniu skargi Polski Związek Łowiectwa wskazał, że wbrew twierdzeniom organu przedłożone do akt sprawy dokumenty, tj.: poświadczona za zgodność z oryginałem umowa cesji z dnia [...] r. na mocy, której w § 6 Cedent tj. Polski Związek Łowiecki przeniósł na Cesjonariusza, tj. M. M., wierzytelność wraz z wszelkimi prawami z nią związanymi, w tym upoważnił Cesjonariusza do podjęcia wszelkich czynności związanych z uzyskaniem zwrotu nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku od nieruchomości, w tym do występowania w imieniu Cedenta w postępowaniach administracyjnych i sądowych dotyczących wierzytelności oraz gruntu położonego na działce nr [...] w obrębie P. gmina G., dla której Sąd Rejonowy w G. prowadzi księgę wieczystą KW [...], w tym do odbioru należności, pełnomocnictwo Polskiego Związku Łowieckiego z dnia 20 marca 2007 r., poświadczone na zgodność z oryginałem pełnomocnictwo udzielone adw. A. N. do zastępowania przed organami administracji rządowej i samorządowej, organami ścigania, sądami oraz w postępowaniu egzekucyjnym, w tym do odbioru należności w sprawie związanej z uzyskaniem zwrotu nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku od nieruchomości położonej w P. w gminie G., stanowiącej działkę nr [...], w szczególności do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty w podatku i wszelkich czynności z tym związanych upoważniają M. M. do wniesienia odwołania od decyzji określającej wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości.

Skarżący wskazał, iż w umowie cesji z dnia [...] r. wyraźnie wskazano, że Polski Związek Łowiecki upoważnił M. M. do podjęcia wszelkich czynności związanych z uzyskaniem zwrotu nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku od nieruchomości, w tym do występowania w imieniu Polskiego Związku Łowieckiego w postępowaniach administracyjnych i sądowych dotyczących Wierzytelności oraz gruntu położonego na działce nr [...] w obrębie P. gmina G., dla której Sąd Rejonowy w G. prowadzi księgę wieczysta KW [...], w tym do odbioru należności.

Zdaniem skarżącego, trudno przyjąć w ślad za organem, że inny jest przedmiot, do którego został umocowany M. M. w niniejszej sprawie, a inny jest przedmiot postępowania, w którym wniósł on odwołanie, skoro ww. umocowanie obejmuje wszystkie czynności związane z gruntem położonym na działce nr [...] w obrębie P. gmina G., dla której Sąd Rejonowy w G. prowadzi księgę wieczystą KW [...], którego zresztą M. M. jest dzierżawcą. Dodał przy tym, że wszczęcie postępowania w sprawie określenia Polskiemu Związkowi Łowieckiemu wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2008 r. nastąpiło w wyniku złożenia przez pełnomocnika strony korekty deklaracji na podatek od nieruchomości oraz wniosku o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2008 roku.

Skarżący podniósł, że wbrew twierdzeniom organu umowa cesji upoważnia M. M. do udzielenia pełnomocnictwa innej osobie, a błąd pisarski nie ma na to wpływu.

Fakt niedopuszczalności przeniesienia podatku, a w konsekwencji nadpłaty, czy też nadpłaconego, nienależnie pobranego podatku, z podatnika określonego w ustawie podatkowej na inny podmiot na mocy postanowień umowy cywilnoprawnej, również nie ma znaczenia dla rozpoznania niniejszej sprawy.

W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, z w a ż y ł, co następuje:

Skarga jest bezzasadna.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie zgodności zaskarżonego postanowienia z przepisami zarówno prawa materialnego, jak i procesowego, w odniesieniu do stanu faktycznego istniejącego w chwili wydania zaskarżonego postanowienia. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 wyżej wymienionej ustawy).

Istotne również jest, że w określonych ramach kompetencji kontrolnych sądów administracyjnych ustawodawca nie uwzględnił uprawnienia tych sądów do merytorycznego orzekania w sprawie rozpoznawanej w postępowaniu administracyjnym co sprawia, że zasadność, skargi skutkuje jedynie wydaniem orzeczenia kasacyjnego lub innej szczególnej treści, wynikającej z przepisów art. 145-150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a .

Kontrolując legalność zaskarżonego postanowienia, Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego tego postanowienia.

Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy zasadnym jest pozostawienie bez rozpatrzenia, odwołania z dnia [...] r. Polskiego Związku Łowieckiego reprezentowanego przez adw. A.N. od decyzji Burmistrza G. z dnia [...]r. nr [...]. określającej Polskiemu Związkowi Łowiectwa, wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2008 r.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że odwołanie od decyzji, jako jedno z podań w rozumieniu art. 168 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r.- Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz.60, zw. dalej: O.p), aby spowodowało zamierzony skutek prawny, powinno odpowiadać warunkom formalnym określonym w tym przepisie oraz wymienionym w art. 222 tej ustawy, tj. powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz zarzuty przeciwko decyzji, a ponadto określać istotę i zakres żądania będącego przedmiotem odwołania oraz wskazywać dowody uzasadniające żądanie.

W sytuacji gdy wniesione odwołanie nie zawiera wskazanych elementów, organ podatkowy zgodnie z art. 169 § 1 O.p., wzywa wnoszącego do usunięcia braków formalnych w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje, że organ odwoławczy wyda na podstawie art. 228 § 1 pkt 3 O.p. postanowienie o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia.

Komentowany przepis przewiduje tryb usuwania braków w podaniach. Ma on charakter gwarancyjny, bowiem wnoszący podanie, co do zasady, otrzymuje "szansę" naprawienia błędów i uzupełnienia braków w podaniu.

W orzecznictwie został wyrażony pogląd, że jednym z braków formalnych odwołania jest brak pełnomocnictwa (por. wyrok NSA z 1 października 2001 r., sygn. akt II SA 2177/00, LEX 157803), którego niezłożenie traktuje się jako niespełnienie wymagań formalnych dla pisma procesowego (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 27 lutego 2003 r., III CZP 74/03, OSNC 2005, Nr 1, poz. 6). Ocenie organu podlega nie tylko to czy pełnomocnictwo zostało dołączone do odwołania, lecz również jego treść, gdyż z niego musi wynikać umocowanie do działania w imieniu strony. Zgodnie bowiem z art. 136 O.p. strona może działać przez pełnomocnika, chyba, że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Oznacza to, że każdy podmiot, który jest stroną postępowania, może udzielić pełnomocnictwa do działania w jego imieniu. Pełnomocnictwo to powinno być udzielone na piśmie lub zgłoszone do protokołu (art. 137 § 2 O.p.). Z przepisu art. 137 § 3 O.p. jednoznacznie wynika natomiast obowiązek pełnomocnika dołączenia do akt oryginału lub urzędowo poświadczonego odpisu pełnomocnictwa. W sprawach mniejszej wagi organ podatkowy może nie żądać pełnomocnictwa, jeśli pełnomocnikiem jest członek najbliższej rodziny lub domownik strony, a nie ma wątpliwości co do istnienia i zakresu upoważnienia do występowania w imieniu strony (art. 137 § 3a O.p.).

Ponieważ, jak już wskazano wcześniej brak pełnomocnictwa stanowi brak formalny odwołania, stosownie do art. 169 O.p. organ prowadzący sprawę ma obowiązek wezwania strony do jego nadesłania, w ustawowym terminie i ze stosownym pouczeniem o skutkach niewykonania wymaganej czynności (pozostawienia odwołania bez rozpoznania na podstawie art. 228 § 1 i 2 w związku art. 235 i art. 169 § 1 O.p.)

Przechodząc na grunt niniejszej sprawy wskazać należało, że z akt administracyjnych wynika, że odwołanie od decyzji z dnia [...]r. wydanej z upoważnienia Burmistrza Gminy i Miasta G., określającej Polskiemu Związkowi Łowieckiemu wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2008r. w kwocie [...] zł, płatnego w 12 miesięcznych ratach, złożyła adwokat A. N. wskazując, że skarżącym jest Polski Związek Łowiectwa reprezentowany przez M. M..

M.M. wywiódł swoje upoważnienie do występowania w imieniu Skarżącego z umowy cesji z dnia [...]r. zawartej między nim a Polskim Związkiem Łowieckim w W., której przedmiotem była wierzytelność jaka przysługuje Polskiemu Związkowi Łowiectwa od Burmistrza Gminy G. z tytułu nadpłaconego lub nienależnie pobranego podatku od nieruchomości, dotycząca działki nr [...] w P. gmina G.. Jak wynika to z § 6 ust 1 ww. umowy, Polski Związek Łowiectwa przeniósł na M. M. tę wierzytelność wraz z wszelkimi prawami z nią związanymi, w tym upoważnieniem do podjęcia wszelkich czynności związanych z uzyskaniem zwrotu nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku od nieruchomości, w tym do występowania w imieniu Związku w postępowaniach administracyjnych i sądowych dotyczących wierzytelności oraz działki gruntu nr [...] w P. gmina G., w tym do odbioru należności. W § 6 ust. 2 umowy zapisano, że upoważnienie z § 7 ust. 1 umowy obejmuje również prawo do udzielenia przez M. M. dalszych pełnomocnictw.

Sąd podziela stanowisko organu podatkowego, że przedmiotem zawartej umowy cesji była wierzytelność, to jest nadpłacony czy nienależnie pobrany podatek od nieruchomości i z tą wierzytelnością wiąże się umocowanie M. M. do występowania przed organami administracji. Odwołanie zostało natomiast wniesione od decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za rok podatkowy (2008). Inny jest zatem przedmiot do którego został umocowany M. M. a inny przedmiot postępowania w którym wniesiono odwołanie.

Wobec powyższego, zasadnym było wezwanie przez organ podatkowy, zgodnie z art. 169 § 1 O.p. wnoszącego podanie, do uzupełnienia braku formalnego odwołania poprzez wykazanie umocowania do podpisania podania w imieniu Polskiego Związku Łowieckiego (złożenia pełnomocnictwa). Jednocześnie organ pouczył, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia.

Profesjonalny pełnomocnik po otrzymaniu wezwania do uzupełnienia braku odwołania od decyzji określającej Polskiemu Związkowi Łowiectwa wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości, w terminie zakreślonym przez organ przedłożył : poświadczoną za zgodność z oryginałem umowę cesji z dnia [...] roku, pełnomocnictwo Polskiego Związku Łowieckiego z dnia 20 marca 2007 roku udzielone urzędującym członkom Zarządów Okręgowych -Przewodniczącym Zarządów do dokonywania wszelkich czynności z zakresu zarządzania działalnością Zrzeszenia w ramach okręgu, poświadczone za zgodność z oryginałem pełnomocnictwo udzielone adw. A. N. do zastępowania przed organami administracji rządowej i samorządowej, organami ścigania, sądami oraz w postępowaniu egzekucyjnym, w tym do odbioru należności w sprawie związanej z uzyskaniem zwrotu nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku od nieruchomości położonej w P. gminie G. stanowiącej działkę nr [...], w szczególności do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty w podatku i wszystkich czynności z tym związanych.

Zauważyć przy tym trzeba, że treść wezwania z 23 czerwca 2014 r. dla profesjonalnego pełnomocnika jakim jest adwokat, nie mogła budzić żadnych wątpliwości

W tej sytuacji organ podatkowy prawidłowo ocenił, że przesłane dokumenty nie mogą odnieść skutku prawnego w postaci przyjęcia wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza G. z dnia [...]r. Skoro zatem w treści wezwania, prawidłowo pouczono o skutkach niezastosowania się do niego, a odwołujący się nie uczynił temu zadość, Kolegium prawidłowo pozostawiło odwołania bez rozpatrzenia. Tym samym zarzut strony dotyczący naruszenia art. 169 § 4 Ordynacji podatkowej, uznać należy za niezasadny.

Reasumując Sąd uznał, iż w rozpatrywanej sprawie stanowisko organów podatkowych jest prawidłowe a postępowanie prowadzone było zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

Uwzględniając zatem całokształt okoliczności sprawy Sąd - działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), skargę oddalił.