Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 584/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-11-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: Art. 1  par. 1  i 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2167
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jedn.
article: art. 3 § 1, art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 8, art. 46, art. 47, art. 130a ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 1997 nr 98 poz 602
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Sędziowie: WSA Tadeusz Kiełkowski WSA Katarzyna Marasek-Zybura (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 listopada 2022 r. sprawy ze skargi G. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 10 lutego 2022 r. sygn. akt SKO.RD/4120/366/2021 w sprawie ustalenia opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz skarżącego G. F. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 10 lutego 2022 r., znak SKO.RD/4120/366/2021 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia 28 września 2020 r. nr SKO.RD/4120/86/2020, uchyliło w całości decyzję Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 7 lipca 2020 r., nr [...]; nakładając jednocześnie na G. F. (dalej: skarżący) obowiązek zapłaty kosztów związanych z usunięciem i przechowywaniem na parkingu strzeżonym pojazdu marki [...] o nr rej. [...] w łącznej kwocie 534 zł.

Powyższe decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Decyzją z dnia 7 lipca 2020 r. Prezydent Miasta Krakowa ustalił wysokość kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, zniszczeniem pojazdu marki [...] o nr rejestracyjnym [...] w kwocie 658 zł oraz zobowiązał skarżącego do zapłaty ww. kosztów w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż w dniu 21 stycznia 2020 r. funkcjonariusz Straży Miejskiej wydał dyspozycję usunięcia pojazdu marki [...] o ww. nr rejestracyjnym z ul. [...] w K. Wskazano, iż "pojazd został odebrany przez Pana: G. F. bez uiszczania kosztów powstałych w związku z usunięciem i przechowywaniem pojazdu w dniu 25-01-2020". Natomiast za usunięcie pojazdu na parking strzeżony przy ul. [...] koszty wynoszą 503 zł, za przechowywanie pojazdu na parkingu strzeżonym przy ul [...] koszty wynoszą 155 zł (5 dni x 31 zł). Organ podkreślił, że na podstawie dokumentacji przekazanej przez funkcjonariuszy wydających dyspozycję usunięcia pojazdu, ustalono, iż właścicielem pojazdu w dniu wydania dyspozycji był skarżący. Prezydent przywołał treść art. 130 a ust. 10 h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2021 r., poz. 2165, dalej: p.r.d.) i wyjaśnił, że opłaty nie zostały dotychczas uiszczone przez skarżącego.

W odwołaniu skarżący wskazał, że w dniu 25 stycznia 2020 r. został zabrany na zlecenie Straży Miejskiej opisany wyżej pojazd zaparkowany przy ul. [...] w K. "W tym też dniu otrzymałem dokumenty niezbędne do jego odebrania, co też uczyniłem". Skarżący podniósł, że w przedmiotowej decyzji błędnie wskazano, iż dniem odebrania samochodu był dzień 21 stycznia 2020 r., przez co powielono błąd pisarski zawarty w piśmie Straży Miejskiej z dnia 6 lutego 2020 r. Zdaniem skarżącego koszt przechowywania pojazdu powinien wynosić 31 zł (jeden dzień), a nie 155 zł. W związku z tym łączna kwota powinna wynosić 534 zł (503 zł + 31zł). Skarżący podniósł także, iż w dniu 25 stycznia 2020 r. pojazd był przechowywany nieznaczną część doby, gdyż został odebrany w godzinach popołudniowych. Nadto, w aktach sprawy znajduje się tylko informacja, iż dokonano usunięcia pojazdu, bez wskazania przyczyn. W ocenie skarżącego miejsce, z którego usunięto jego pojazd nie zostało prawidłowo oznakowane, "tym samym nie stanowiło miejsca postojowego dla osoby niepełnosprawnej". Skarżący podkreślił, że samo niezauważenie oznakowania nie jest wystraczającą przesłanką dla nieprzypisania naruszenia zakazu postoju w takim miejscu, ale oznakowanie było wykonane niezgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami. Nie było na jezdni jakiegokolwiek znaku poziomego obok miejsca, gdzie zaparkował, nie było również widać w pobliżu innego znaku pionowego. Po zaparkowaniu na drugi dzień rano zauważył znak drogowy D18a z tabliczką T29. Zdaniem strony miejsce usytuowania znaku D18a powoduje, iż jest słabo widoczny w dzień, "a w nocy nie widać, ani znaku ani słupka".

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia 28 września 2020 r. nr SKO.RD/4120/86/2020, uchyliło w całości decyzję z dnia 7 lipca 2020 r. i nałożyło na G. F. obowiązek zapłaty kosztów związanych z usunięciem i przechowywaniem na parkingu strzeżonym pojazdu marki [...] o nr rej. [...] w łącznej kwocie 534 zł.

W uzasadnieniu SKO wskazało, że w dniu 25 stycznia 2016 r. pojazd marki [...] o nr rej. [...], na podstawie dyspozycji Straży Miejskiej Miasta Krakowa nr [...], został usunięty z ul. [...] w K. na parking strzeżony. Jako przyczynę usunięcia wskazano art. 92 § 1 k.w., tj. niezastosowanie się do znaku D18 i T29, miejsce zastrzeżone dla osoby niepełnosprawnej. Po przeprowadzeniu czynności wyjaśniających ustalono, iż w dniu usunięcia pojazdu jego właścicielem był skarżący. W tym samym dniu 25 stycznia 2020 r. zostało wydane zezwolenie na odbiór pojazdu z parkingu strzeżonego. Jak wynika z odwołania oraz z pisma organu I instancji z dnia 28 sierpnia 2020 r., przedmiotowy pojazd został odebrany przez skarżącego "w tym samym dniu". Kolegium wskazało, że stawka wynikająca z uchwały Rady Miasta Krakowa nr XXXII/828/19 z dnia 18 grudnia 2019 r. dotyczącej ustalenia wysokości opłat za m.in. usuniecie i przechowywanie pojazdu dla pojazdu o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 t wynosi 503 zł za usunięcie pojazdu i 31 zł za każdą dobę przechowywania. Okres przechowywania przedmiotowego samochodu wynosi jedną dobę. Tak więc koszty usunięcia i przechowywania pojazdu wynoszą 534 zł (503 zł + 31 zł)

Kolegium podkreśliło, że należało uchylić przedmiotową decyzję i orzec merytorycznie co do istoty sprawy, ponieważ koszty usunięcia i przechowywania przedmiotowego pojazdu zostały błędnie obliczone. Okoliczność tą przyznał organ I instancji w piśmie z dnia 28 sierpnia 2020 r.

Odnosząc się do zarzutu odwołania, że w dniu 25 stycznia 2020 r. pojazd był przechowywany nieznaczną część doby, gdyż został odebrany w godzinach popołudniowych, Kolegium wskazało, iż faktycznie tak było, jednak ustawa Prawo o ruchu drogowym nie przewiduje miarkowania opłaty. Powołane zaś w odwołaniu orzecznictwo odnosi się innej kwestii, a mianowicie uchylenia uchwał dotyczących opłat za usuwanie pojazdów. Odnosząc się do zarzutu zawartego w odwołaniu od przedmiotowej decyzji, iż w aktach sprawy znajduje się tylko informacja, iż dokonano usunięcia pojazdu, bez wskazania przyczyn, Kolegium wyjaśniło, iż z opisanej wyżej dyspozycji usunięcia pojazdu wynika przyczyna usunięcia. Kolegium podkreśliło, iż odpowiedzialność na zasadzie art. 130a ust. 1 pkt 1 p.r.d. ma charakter obiektywny. Ponadto z dwóch zdjęć wykonanych w trakcie interwencji przez Strażników Miejskich, wynika iż przedmiotowy samochód był zaparkowany w ten sposób, iż słupek na którym znajdowały się znaki znajdował się na wprost drzwi kierowcy w odległości ok. 1m od tych drzwi w pozycji zamkniętej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie G. F. zarzucił naruszenie art. 130a ust. 10h w związku z art. 130a ust. 1 pkt 1 p.r.d. poprzez błędne ustalenie, że odholowano pojazd, który był zaparkowany w miejscu niedozwolonym, podczas, gdy miejsce to było nieprawidłowo oznakowane znakami pionowymi przy braku znaków poziomych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wyrokiem z dnia 23 czerwca 2021 r., sygn. akt III SA/Kr 1388/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu w/w wyroku Sąd wskazał, iż w rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że miejsce na którym zaparkował swój samochód skarżący nie zostało oznakowane poziomo, tzw. kopertą o niebieskiej barwie powierzchni, tzn. w sposób właściwy dla oznaczenia stanowiska postojowego dla pojazdów osób niepełnosprawnych. Sąd stwierdził także, że pomimo konieczności ponownego rozpoznania sprawy, Kolegium nie rozpoznało podstawowego zarzutu odwołania a jednocześnie podstawowej dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy kwestii - czy usunięcie pojazdu na parking strzeżony, a w konsekwencji nałożenie obowiązku zwrotu kosztów za to usunięcie i przechowywanie na parkingu było zasadne, skoro, zdaniem skarżącego, miejsce, z którego usunięto jego pojazd nie zostało prawidłowo oznakowane, a tym samym nie stanowiło miejsca postojowego dla osoby niepełnosprawnej. Skarżący podniósł i szczegółowo uzasadnił w odwołaniu, dlaczego miejsce, na którym zaparkował zostało oznakowane niezgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami. Wskazał dlaczego w świetle obowiązujących przepisów uznał, że miejsce to było nieprawidłowo oznakowane znakami pionowymi przy braku w ogóle znaków poziomych. Tymczasem zgodnie z art. 15 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 - dalej k.p.a.), postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Zgodnie z tą zasadą każda sprawa administracyjna rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją organu I instancji podlega, w wyniku wniesienia odwołania, ponownemu rozpoznaniu przez organ II instancji. Sprawa administracyjna jest zatem dwukrotnie rozpoznana i rozstrzygnięta, co oznacza obowiązek przeprowadzenia dwukrotnie postępowania wyjaśniającego. Z kolei zgodnie z art. 136 k.p.a., organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Oznacza to, że granice postępowania dowodowego wyznaczają, co do zasady, ogólne zasady postępowania administracyjnego, tj. przede wszystkim zasada prawdy obiektywnej i zasada dwuinstancyjności, w świetle których organ II instancji, podobnie jak organ I instancji, zobligowany jest do podjęcia niezbędnych kroków celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy. W kontekście powyższych przepisów organ ponownie rozpatrujący sprawę, nie może ograniczyć się jedynie do weryfikacji zaskarżonej decyzji pod kątem zgłoszonych w odwołaniu zarzutów, a zobligowany jest do ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, co winno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika natomiast aby organ odwoławczy ponownie przeprowadził postępowanie wyjaśniające, czy też ustosunkował się do podstawowych zarzutów odwołania. Brak w nim przede wszystkim prawnego wyjaśnienia zastosowanych przepisów ustawy, szczególnie w kontekście odwołania skarżącego, tj. zarzutu braku poziomego oznakowania miejsca na którym zaparkował, nieprawidłowości posadowienia znaku pionowego oraz niezgodności z przepisami rozmiaru znaku pionowego.

Zdaniem Sądu, organ odwoławczy nie wyjaśnił ponownie sprawy i nie ustosunkował się do twierdzeń i zarzutów odwołującego się, a z uzasadnienia decyzji sąd nie może odczytać motywów rozstrzygnięcia. Naruszył tym samym przepisy art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a.

Sąd wskazał ponadto, iż ponownie rozpoznając sprawę organ II instancji winien przeprowadzić pełne postępowanie wyjaśniające celem ustalenia zarówno stanu faktycznego (co do prawidłowości posadowienia znaku pionowego oraz zgodności z przepisami rozmiaru znaku pionowego) i prawnego (wykładnia przepisów i ocena skutku braku oznaczenia poziomego).

Ponownie rozpoznając sprawą, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie, opisaną na wstępie decyzją z dnia 28 września 2020 r., uchyliło w całości decyzję Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 7 lipca 2020 r.; nakładając jednocześnie na skarżącego obowiązek zapłaty kosztów związanych z usunięciem i przechowywaniem na parkingu strzeżonym pojazdu marki [...] o nr rej. [...] w łącznej kwocie 534 zł..

W uzasadnieniu Kolegium opisało dotychczasowy przebieg postępowania a następnie wskazało na treść art. 8 ust. 1-3, art. 130a ust. 1 pkt 4, ust. 5f-6, ust. 10 h, ust. j p.r.d. Dalej Kolegium wskazało, że nie jest trafne twierdzenie skarżącego, że dla skutecznego wyznaczenia miejsca postojowego zarezerwowanego dla osoby niepełnosprawnej, konieczne jest zawsze posłużenie się znakami poziomymi i że miejsce to nie jest wyznaczone w sposób zgodny z prawem w przypadku posłużenia się wyłącznie odpowiednimi znakami pionowymi bez znaków poziomych.

Zdaniem Kolegium, poza sporem pozostaje, że w dniu 21 stycznia 2020 r. przy ul. [...] w K., został pozostawiony pojazd, którego właścicielem jest skarżący. Następnie, że pojazd ten znajdował się w pasie drogi publicznej za znakiem D- 18a "parking - miejsce zastrzeżone" z umieszczoną pod tym znakiem tabliczką T-29 oraz tabliczką "2 miejsca", które to znaki były znakami pionowymi.

W rozpatrywanej sprawie jest także niewątpliwe, iż miejsce na którym swój samochód zaparkował skarżący nie zostało oznakowane poziomo, tzw. kopertą o niebieskiej barwie powierzchni, tzn. w sposób właściwy dla oznaczenia stanowiska postojowego dla pojazdów osób niepełnosprawnych.

Za szybą pojazdu skarżącego nie została umieszczona karta parkingowa wydana dla osoby niepełnosprawnej.

W rozpatrywanej sprawie należało natomiast ustalić czy usunięcie pojazdu na parking strzeżony, a w konsekwencji nałożenie obowiązku zwrotu kosztów za to usunięcie i przechowywanie na parkingu było zasadne, skoro miejsce, z którego usunięto jego pojazd, nie zostało oznakowane za pomocą znaków poziomych właściwych dla miejsca postojowego dla osoby niepełnosprawnej. Jednocześnie należało poczynić ustalenia co do prawidłowości posadowienia znaku pionowego oraz zgodności z przepisami rozmiaru znaku pionowego.

W opinii Kolegium prawidłowe jest stanowisko, zgodnie z którym art. 130a ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym znajduje zastosowanie także w przypadku gdy oznaczenie miejsc przeznaczonych dla postoju pojazdów, którymi kierują osoby wymienione w art. 8 ust. 1 i 2 ustawy nastąpi poprzez posłużenie się wyłącznie znakami pionowymi D-18a wraz z tabliczką T-29.

Zagadnienia dotyczące znaków drogowych zostały uregulowane w rozporządzeniu Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych, a także w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach.

Kolegium przywołało art. 8 ust. 1 i 2 p.r.d., § 2 ust. 6, § 52 ust. 4 i 6, § 90 ust. 4, § 92 rozporządzenia w sprawie znaków i sygnałów drogowych, pkt 5 załącznika nr 1 do rozporządzenia, pkt 1.2. i 1.3. oraz pkt 5.2.6 i 5.2.4. załącznika nr 2 rozporządzenia.

Dalej Kolegium, przywołując w uchwałę 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 października 2017 r., sygn. II GPS 2/17, wskazało że uzasadnione jest stwierdzenie, że znakom informacyjnym pionowym należy nadawać rolę decydującą, a brak oznakowania poziomego, nie skutkuje że tracą swe znaczenie już zamontowane znaki informacyjne pionowe.

Mając na uwadze stan faktyczny rozpatrywanej sprawy, Kolegium przyjęło, że w dniu 21 stycznia 2020 r., ustawiony znak pionowy jednoznacznie informował uczestników ruchu drogowego o wyznaczonych miejscach postojowych m.in. dla osób niepełnosprawnych. W rozporządzeniu w sprawie znaków i sygnałów drogowych, jednoznacznie określono treść informacyjną nadaną tym znakom. Zgodnie z § 52 ust. 4 znak D-18a "parking - miejsce zastrzeżone" oznacza miejsce przeznaczone na postój pojazdu uprawnionej osoby. Z kolei z treści § 52 ust. 6 wynika, że umieszczona pod znakiem D-18, D- 18a lub D-18b tabliczka T-29 informuje o miejscu przeznaczonym dla pojazdu samochodowego osoby, o której mowa w art. 8 ust. 1 i 2 p.r.d.

Dalej Kolegium, przywołując wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 15 grudnia 2021 r., sygn. III SA/Kr 710/21, wskazało iż pominięcie znaków poziomych w takiej sytuacji powodowało w głównej mierze pozbawienie osób niepełnosprawnych ułatwień w korzystaniu z tych miejsc postojowych. Zgodnie z art. 2 pkt 1 p.r.d, drogą jest wydzielony pas terenu składający się z jezdni, pobocza, chodnika, drogi dla pieszych lub drogi dla rowerów, łącznie z torowiskiem pojazdów szynowych znajdującym się w obrębie tego pasa, przeznaczony do ruchu lub postoju pojazdów, ruchu pieszych, jazdy wierzchem lub pędzenia zwierząt. Zamontowanie pionowych znaków informacyjnych D-18a i T-29 oraz tabliczką 2 miejsca wskazało w ramach pasa drogi publicznej obszar, na którym zostały wyznaczone dwa miejsca przeznaczone dla osób niepełnosprawnych. Jakkolwiek oznakowanie poziome powoduje, że obszar miejsca postojowego jest bardzo czytelny, to jednakże jego brak w żadnym razie nie uniemożliwia osobie niepełnosprawnej ustalenia miejsca, gdzie konkretnie może nastąpić postój pojazdu. Brak jest zatem podstaw do przyjęcia, że brak wprowadzenia znaku P-24 "miejsce dla pojazdu osoby niepełnosprawnej", który zgodnie z § 92 rozporządzenia w sprawie znaków i sygnałów drogowych, oznacza że stanowisko postojowe, na którym znak umieszczono, jest przeznaczone dla pojazdu samochodowego osób, o których mowa w art. 8 ust. 1 i 2 ustawy, skutkuje brakiem oznaczenia miejsc postojowych przeznaczonych dla osób niepełnosprawnych, w sytuacji gdy istnieje właściwe oznakowanie pionowe. Przy braku znaków poziomych, ustalenie przez osobę niepełnosprawną miejsca postoju dla niej przeznaczonego, następuje na podstawie ogólnych zasad ruchu drogowego.

Kolegium zwróciło uwagę na konieczność rozróżnienia pomiędzy minimalnym standardem oznaczenia drogi znakami (wyłącznie znaki drogowe pionowe) a standardem podwyższonym (znaki drogowe pionowe i poziome). Skoro oznakowanie poziome, w omawianym zakresie, co do zasady, ma na celu osiągnięcie korzyści przez osoby niepełnosprawne, to brak jest podstaw do takiej wykładni przepisów prawa tj. art. 130a ust. 1 pkt 4 ustawy, wraz z przepisami rozporządzeń wykonawczych do tej ustawy, w której to skarżący jako osoba nielegitymująca się kartą parkingową przyznawaną osobom niepełnosprawnym, miałby w przypadku braku oznakowania poziomego, odnosić korzyść polegającą na uprawnieniu do zajęcia miejsca postojowego, które zgodnie ze znakami drogowymi pionowymi, w sposób jednoznaczny przeznaczone jest dla osób ze stwierdzoną niepełnosprawnością lub osób, które niosą im pomoc w codziennym funkcjonowaniu w społeczeństwie. Jest przy tym faktem powszechnie znanym, a więc niewymagającym dowodu, że liczba miejsc przeznaczonych dla osób niepełnosprawnych jest stosunkowo niewielka.

W opinii Kolegium, brak było jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że skarżący mógł pozostawać w uzasadnionym przekonaniu, że dokonuje postoju pojazdu, poza dwoma miejscami wyznaczonymi dla osób niepełnosprawnych. Z dokumentacji fotograficznej znajdującej się w aktach sprawy wynika, iż pojazd został zaparkowany w ten sposób, iż słupek na którym znajdowały się znaki znajdował się na wprost drzwi kierowcy w odległości ok. 1 m od tych drzwi w pozycji zamkniętej. W związku z tym nie ulega wątpliwości, iż w miejscu tym, bezpośrednio sąsiadującym ze znakiem. skarżący nie mógł parkować, jeżeli nie był osobą uprawnioną zgodnie z treścią tego znaku.

Mając natomiast na uwadze podnoszoną w toku sprawy nieprawidłową wielkość znaków, Kolegium wskazało, iż w załączniku nr 1 do rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych Szczegółowe warunki techniczne dla znaków drogowych pionowych i warunki ich umieszczania na drogach, w pkt 1.2.1 zatytułowanym Wielkości i wymiary, wskazano, iż stosuje się pięć grup wielkości znaków ostrzegawczych, zakazu, nakazu, informacyjnych oraz kierunku i miejscowości. Najmniejszymi znakami są znaki mini (lit. e). Stosuje się je m.in. na wąskich ulicach o zabytkowej zabudowie.

Kolegium zauważyło, iż nie zdefiniowano pojęcia "wąskiej ulicy", a zatem nie można uznać, np. iż tylko ulica o określonej ściśle szerokości jest ulicą wąską, czy też tylko ulica jednokierunkowa. W opinii Kolegium ul. [...] można uznać za wąską w rozumieniu wyżej przytoczonego załącznika do rozporządzenia, z tego względu, iż chociaż na przeważającej długości jest ulicą dwukierunkową (na określonej części jest to ulica jednokierunkowa), to jednak jest to ulica, na której - co wynika już z dokumentacji zdjęciowej dołączonej do akt sprawy - pojazdy o większych gabarytach, niż samochody osobowe muszą zachować szczególną ostrożność przy mijaniu się. Należy uwzględnić również uwarunkowania faktyczne tej ulicy wynikające z wydzielenia z jezdni tej ulicy miejsc do parkowania oraz dużej liczby samochodów, ze względu na ścisłe centrum miasta.

Niewątpliwie też ul. [...], jako ulica znajdująca się w zabytkowym centrum K., na K., jest ulicą o zabytkowej zabudowie. Uzasadnione jest zatem w przypadku tej ulicy, w celu ochrony zabytkowej przestrzeni miasta, zmniejszenie wielkości znaków i umiejscowienie ich w wersji "mini".

Kolegium wskazało jednak, iż nawet jeżeli wielkość znaków byłaby dobrana nieprawidłowo, nie mogłoby to oznaczać wyłączenia możliwości zastosowania art. 130a ust. 1 p.r.d. Brak prawidłowości w tym zakresie mógłby natomiast być podnoszony np. w postępowaniu karnym, czy dyscyplinarnym, w celu oceny stopnia zawinienia danej osoby. Kolegium podkreśliło, iż wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu zgodnie z treścią art. 130a ust. 1 p.r.d. jest niezależne od wykroczenia.

W opinii Kolegium nie mogły odnieść skutku również zarzuty dotyczące takiego umiejscowienia znaku, iż jest on słabo widoczny. Jak wynika z dokumentacji zdjęciowej znak ten został umieszczony w takiej odległości od jezdni i na takiej wysokości, iż jego widoczność jest zapewniona. Niewątpliwie brak jest podstaw, aby uznać, iż nie zostały zapewnione wymagania określone w pkt 1.5.3 Odległość znaków od jezdni oraz wysokość ich umieszczania załącznika nr 1 do rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych. Oczywiście, znak ze względu na swoją wielkość i sąsiedztwo drzew jest słabiej widoczny w nocy i przy braku zachowania należytej staranności można go nie zauważyć. Niemniej jednak, jak wskazał sam skarżący, samo niezauważenie oznakowania, nie jest wystarczającą przesłanką dla nieprzypisania naruszenia zakazu postoju.

Podsumowując kolegiom wskazało, dyspozycja usunięcia pojazdu w przedmiotowej sprawie została wydana zasadnie. W związku z tym zaistniała podstawa do nałożenia obowiązku zwrotu kosztów na właściciela pojazdu.

Stawka wynikająca z uchwały Rady Miasta nr XXXII/828/19 z dnia 18 grudnia 2019 r. dotyczącej ustalenia wysokości opłat za m.in. usunięcie i przechowywanie pojazdu wynosi dla pojazdu o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 t. 503 zł za usunięcie pojazdu i 31 zł za każdą dobę przechowywania. Okres przechowywania przedmiotowego samochodu wyniósł tylko jedną dobę. Tak więc koszty usunięcia i przechowywania pojazdu wynoszą 534 zł (503 zł + 31 zł). Kolegium w związku z tym uchyliło zaskarżona decyzję i orzekło o obowiązku zwroty powyższej kwoty przez

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, skarżący domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji.

Skarżący podniósł zarzuty naruszenia:

-naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to przepisów § 2 ust. 6 rozporządzenia w sprawie znaków i sygnałów drogowych poprzez jego błędną interpretację polegającą na uznaniu, że prymat znaków pionowych nad poziomymi dotyczy również znaków informacyjnych, podczas gdy z treści tego przepisu jednoznacznie wynika, iż nie dotyczy on znaków informacyjnych, a jedynie zakazu i ostrzegawczych;

-pkt 5.2.6 i 5.2.4. załącznika nr 2 rozporządzenia ministra infrastruktury z dnia 3.07.2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach, poprzez błędną interpretację tego przepisu, że znak pionowy D-18a może być posadowiony samoistnie bez znaku poziomego P-20, podczas gdy z treści tego przepisu jednoznacznie wynika, iż samodzielnym znakiem może być znak poziomy P-20 bez znaku D18a, a nie odwrotnie;

-pkt 1.2.1 załącznika nr 1 do w/w rozporządzenia ministra infrastruktury z dnia 3.07.2003 r. poprzez błędną interpretację tego przepisu, że dopuszczalne było w tym miejscu zastosowanie znaków wielkości "mini", gdyż ulica [...] w K. (bezspornie zabytkowa) może być uznana za ulicę "wąską", podczas gdy jako ulica dwu kierunkowa, po której poruszają się również autobusy komunikacji miejskiej i jezdni o szerokości przekraczającej 8 metrów, a wraz z chodnikami z obu stron przekraczającą 16 metrów, trudno uznać za wąską, co pozostaje w sprzeczności z § 15 ust. 1 i 4 rozporządzenia ministra transportu i gospodarki morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 43, poz. 430) i skutkować musiało brakiem należytej widoczności znaku, a było skutkiem błędnego jego umieszczenia;

-a w konsekwencji naruszenie przepisu art. 130a ust. 10h w związku z art. 130a ust. 1 pkt 1 p.r.d., poprzez błędne ustalenie, że odholowano pojazd, który był zaparkowany w miejscu niedozwolonym, podczas gdy miejsce to było nieprawidłowo oznakowane znakami pionowymi, a nadto przy braku znaków poziomych, a zatem nieuprawnione jest stwierdzenie, iż było to miejsce zabronione;

-naruszenie przepisu art. 153 p.p.s.a., a to niezastosowanie się do oceny prawnej zawartej w wyroku WSA w Krakowie z dnia 23.06.2021 r. sygn. akt III SA/Kr 1388/20, że miejsce to było nieprawidłowo oznakowane znakami poziomymi.

W odpowiedzi Kolegium wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując zajęte w sprawie stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a., co oznacza, że jeżeli sąd administracyjny dostrzega naruszenie prawa w zaskarżonej decyzji, to niezależnie od argumentów skarżącego, tenże sąd administracyjny uprawniony jest do uwzględnienia skargi.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 130a ust. 1 pkt 4 p.r.d., pojazd jest usuwany z drogi na koszt właściciela w przypadku pozostawienia pojazdu nieoznakowanego kartą parkingową, w miejscu przeznaczonym dla pojazdu kierowanego przez osoby wymienione w art. 8 ust. 1 i 2.

W art. 8 p.r.d. wskazano, że:

1. Osoba niepełnosprawna legitymująca się kartą parkingową kierująca pojazdem samochodowym oznaczonym tą kartą, może nie stosować się do niektórych znaków drogowych dotyczących zakazu ruchu lub postoju, w zakresie określonym przepisami o których mowa w art. 7 ust. 2.

2. Przepis ust. 1 stosuje się również do:

1) kierującego pojazdem, który przewozi osobę niepełnosprawną legitymującą się kartą parkingową;

2) kierującego pojazdem należącym do placówki, o której mowa w ust. 3a pkt 3, przewożącego osobę mającą znacznie ograniczone możliwości samodzielnego poruszania się, pozostającą pod opieką takiej placówki.

3. Kartę parkingową umieszcza się za przednią szybą pojazdu samochodowego, a jeśli pojazd nie posiada przedniej szyby - w widocznym miejscu w przedniej części pojazdu, w sposób eksponujący widoczne zabezpieczenia karty oraz umożliwiający odczytanie jej numeru i daty ważności.

Dyspozycję przemieszczenia lub usunięcia pojazdu z drogi wydaje strażnik gminny (miejski) - w sytuacjach, o których mowa w ust. 1 pkt 1, 4 i 5 art. 130a p.r.d.

Poza sporem stron postępowania sądowoadministracyjnego pozostawało, że w dniu 25 stycznia 2020 r. przy ul. [...] w K., został pozostawiony pojazd, którego właścicielem jest skarżący. Następnie, że pojazd ten znajdował się w pasie drogi publicznej, częściowo za znakiem D-18a "parking – miejsce zastrzeżone" z umieszczoną pod tym znakiem tabliczką T-29 i tabliczką 2 miejsca, a przed znakiem D-18 "parking" z umieszczoną pod tym znakiem tabliczką T-3a "koniec", które to znaki były znakami pionowymi, przy równoczesnym braku jakiegokolwiek oznakowania poziomego. Za szybą pojazdu skarżącego, nie została umieszczona karta parkingowa wydana dla osoby niepełnosprawnej. Spornym jest natomiast, czy istniejące oznakowanie drogi umożliwiało pozostawienie przez skarżącego pojazdu w miejscu, w którym stwierdzono postój pojazdu, przy przyjęciu zgodności takiego działania z przepisami p.r.d. i rozporządzeń wykonawczych do tej ustawy.

Skarżący zarzucił, że brak było podstaw do odholowania pojazdu i wszczęcia postępowania w tej sprawie, podnosząc że nie popełnił on wykroczenia z art. 92 § 1 k.w., zgodnie z którym, kto nie stosuje się do znaku lub sygnału drogowego albo do sygnału lub polecenia osoby uprawnionej do kierowania ruchem lub do kontroli ruchu drogowego, podlega karze grzywny albo karze nagany. Słusznie organy uznały, że okoliczność, na którą powołuje się skarżący, nie ma znaczenia prawnego w sprawie dotyczącej ustalenia wysokości kosztów usunięcia i przechowywania pojazdu, a także zobowiązania skarżącego do uiszczenia tych kosztów. Przesłanki usunięcia z drogi pojazdu na koszt właściciela, zostały w pełni określone w p.r.d., a wśród nich brak jest przesłanki wcześniejszego ustalenia faktu popełnienia wykroczenia z art. 92 § 1 k.w. W art. 130a ust. 1 pkt 4 p.r.d., wskazano dwie przesłanki stanowiące podstawę do odholowania pojazdu na koszt właściciela. Pierwszą jest pozostawienie pojazdu nieoznakowanego kartą parkingową. Druga odnosi się do miejsca pozostawienia pojazdu tj. miejsca przeznaczonego dla pojazdu kierowanego przez trzy grupy osób, w tym osoby niepełnosprawne. Celem przepisu art. 130 ust. 1 pkt 4 p.r.d., jest zapewnienie podstawy prawnej do niezwłocznego działania strażników gminnych (miejskich) i przywrócenia stanu zgodnego z prawem tj. zapewnienia, że ściśle określone miejsca postojowe, będą przeznaczone wyłącznie dla osób uprawnionych.

Organy uznały, że zastosowanie znajduje art. 130a ust. 1 pkt 4 p.r.d. w przypadku gdy oznaczenie miejsc przeznaczonych dla postoju pojazdów, którymi kierują osoby wymienione w art. 8 ust. 1 i 2 p.r.d., nastąpi poprzez posłużenie się wyłącznie znakami pionowymi D-18a "parking – miejsce zastrzeżone" wraz z tabliczką T-29 i D-18 "parking" wraz z tabliczką T-3a "koniec". Z tą oceną należy się zgodzić, z tym zastrzeżeniem, że oznaczenie to musi być prawidłowe.

Zagadnienia dotyczące znaków drogowych, zostały szczegółowo uregulowane w rozporządzeniu Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych, a także w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach.

W rozporządzeniu z 2003 r., w załączniku nr 1 Szczegółowe warunki techniczne dla znaków drogowych pionowych i warunki ich umieszczania na drogach, w pkt 5 zatytułowanym Znaki informacyjne, wskazano że "znaki informacyjne mają na celu poinformowanie kierujących pojazdami o rodzaju drogi i sposobie korzystania oraz o obiektach znajdujących się przy drodze lub w jej pobliżu przeznaczonych dla użytkowników dróg" (5.1.1. Funkcja, kształt i wymiary znaków). Następnie w załączniku nr 2 do tego rozporządzenia, zatytułowanym Szczegółowe warunki techniczne dla znaków drogowych poziomych i warunki ich umieszczania na drogach, w jego pkt 1.2. Cel i zakres stosowania znaków, wskazano że znakowanie poziome dróg ma na celu zwiększenie bezpieczeństwa uczestników ruchu i innych osób znajdujących się na drodze oraz usprawnienie ruchu pojazdów i ułatwienie korzystania z drogi. Dodatkowo przyjęto, że znaki poziome mogą występować samodzielnie lub w powiązaniu ze znakami pionowymi. Uzasadnione jest stwierdzenie, że znakom informacyjnym pionowym należy nadawać rolę decydującą, a brak oznakowania poziomego, nie skutkuje że tracą swe znaczenie zamontowane już prawidłowo znaki informacyjne pionowe. Na tę okoliczność zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale 7 sędziów NSA z dnia 9 października 2017 r., sygn. II GPS 2/17 (opubl. ONSAiWSA z 2018 r., nr 1, poz. 4), wskazując, iż: "na tle tych przepisów prawnych pojawia się kwestia ustalenia prawidłowego rozumienia "wyznaczenia" miejsca postoju w strefie płatnego parkowania, stanowiącego, w świetle art. 13b ust. 1 ustawy o drogach publicznych przesłankę poboru opłaty za parkowanie w takim miejscu. W szczególności chodzi o to, czy prawidłowe wyznaczenie miejsca płatnego postoju wymaga zastosowania dwóch znaków: pionowego D-18 i jednego ze znaków poziomych, np. P-18, czy też wystarczający jest tylko jeden znak - pionowy lub poziomy. Spójnik "oraz" w zdaniu mówiącym, że "w strefie płatnego parkowania oznaczonej znakiem D-44 miejsca postoju pojazdu samochodowego wyznacza się znakami pionowymi oraz znakami poziomymi" wydaje się mieć znaczenie koniunktywne, a nie enumeratywne. W tej interpretacji należałoby jednak również uwzględnić funkcje przypisane tym dwóm rodzajom znaków informacyjnych. Według omawianych załączników do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 3 lipca 2003 r. znaki informacyjne pionowe mają na celu poinformowanie kierujących pojazdami o rodzaju drogi i sposobie korzystania oraz obiektach znajdujących się przy drodze lub w jej pobliżu przeznaczonych dla użytkowników dróg (pkt 5 załącznika nr 1). Znaki poziome dróg służą zaś zwiększeniu bezpieczeństwa uczestników ruchu i innych osób znajdujących się na drodze, usprawnieniu ruchu pojazdów i ułatwieniu korzystania z dróg (pkt 1.2. załącznika nr 2). W świetle omawianych przepisów prawnych miejsca płatnego postoju wyznaczone w strefie płatnego parkowania to, co do zasady, miejsca podwójnie oznakowane: znakami pionowymi D-18 i znakami poziomymi typu P-18. Niemniej jednak to znaki pionowe informują o sposobie korzystania z drogi i dlatego tym znakom, co trzeba podkreślić, należałoby przypisać rolę decydującą w wyznaczeniu miejsca płatnego postoju. Uzasadniałoby to stwierdzenie, że miejsca postoju oznakowane w strefie płatnego parkowania wyłącznie znakiem poziomym nie spełniają wymagania miejsca wyznaczonego w rozumieniu art. 13b ust. 1 ustawy o drogach publicznych."

W realiach niniejszej sprawy należy przyjąć, że organy administracyjne nie poczyniły jednoznacznych ustaleń, że w dniu 25 stycznia 2020 r., ustawione znaki pionowe, były zamontowane prawidłowo i w sposób jednoznaczny informowały uczestników ruchu drogowego o wyznaczonych miejscach postojowych m.in. dla osób niepełnosprawnych. W rozporządzeniu w sprawie znaków i sygnałów drogowych, jednoznacznie określono treść informacyjną nadaną tym znakom. Zgodnie z § 52 ust. 4 znak D-18a "parking - miejsce zastrzeżone" oznacza miejsce przeznaczone na postój pojazdu uprawnionej osoby. Z kolei z treści § 52 ust. 6 wynika, że umieszczona pod znakiem D-18, D-18a lub D-18b tabliczka T-29 informuje o miejscu przeznaczonym dla pojazdu samochodowego osoby, o której mowa w art. 8 ust. 1 i 2 ustawy. Rację ma skarżący podnosząc nieprawidłową wielkość znaków w zestawieniu z szerokością ulicy. W załączniku nr 1 do rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych Szczegółowe warunki techniczne dla znaków drogowych pionowych i warunki ich umieszczania na drogach, w pkt 1.2.1 zatytułowanym Wielkości i wymiary, wskazano, iż stosuje się pięć grup wielkości znaków ostrzegawczych, zakazu, nakazu, informacyjnych oraz kierunku i miejscowości. Najmniejszymi znakami są znaki mini (lit. e). Stosuje się je m.in. na wąskich ulicach o zabytkowej zabudowie. Nie można w tym zakresie zgodzić się ze stanowiskiem zawartym w zaskarżonej decyzji, iż ul. [...] (zwłaszcza w miejscu gdzie zaparkowany był odholowany pojazd – co wprost wynika ze zdjęcia na k. 9 akt administracyjnych), można uznać za wąską w rozumieniu wyżej przytoczonego załącznika do rozporządzenia. Na takiej ulicy, kierujący nie spodziewa się znaków wielkości "mini", nie można ich zatem uznać za prawidłowe oznaczenie. W tym zakresie brak jest jednak precyzyjnego ustalenia szerokości przedmiotowej ulicy w miejscu zaparkowania pojazdu. Co więcej organy nie poczyniły żadnych ustaleń jaka była odległość pomiędzy znakiem D-18a "parking – miejsce zastrzeżone" wraz z tabliczką T-29 i D-18 "parking" wraz z tabliczką T-3a "koniec", pozwalających na skontrolowanie czy były one ustawione w takiej odległości od siebie, że nie pozostawiały wątpliwości, że pomiędzy tymi znakami zmieszczą się tylko dwa pojazdy uprawnione do zaparkowania na miejscach zastrzeżonych, czy też odległość ta mogła pozostawiać wątpliwość gdzie miejsca te się znajdują.

Organ na uzasadnienie swojego stanowiska przywołał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 15 grudnia 2021 r., sygn. III SA/Kr 710/21, pomijając jednak odmienny stan faktyczny, w jakim wyrok ten zapadł. W wyroku tym Sad wskazał: "brak jest zatem podstaw do przyjęcia, że niezamontowanie znaku P-24 "miejsce dla pojazdu osoby niepełnosprawnej", który... oznacza że stanowisko postojowe, na którym znak umieszczono, jest przeznaczone dla pojazdu samochodowego osób, o których mowa w art. 8 ust. 1 i 2 ustawy, skutkuje brakiem oznaczenia miejsc postojowych przeznaczonych dla osób niepełnosprawnych, w sytuacji gdy istnieje właściwe oznakowanie pionowe... Z dokumentacji fotograficznej znajdującej się w aktach sprawy..., wynika że kierujący pojazdami każdorazowo uznawali, że bezpieczne pozostawienie pojazdu wymaga umieszczenia go równolegle do krawędzi jezdni, tak też uczynił skarżący. Wówczas nie budzi jakichkolwiek wątpliwości, że nie jest możliwe pozostawienie na tym odcinku drogi więcej niż trzech pojazdów, co wynika z tego, że w ramach chodnika wydzielone zostały swego rodzaju zatoki, gdzie ich powierzchnia jest determinowana już tylko przez rosnące w pasie drogi drzewa". Taka sytuacja niewątpliwego usytuowania miejsc zastrzeżonych ze względu na rozdzielające je drzewa, nie miała miejsca w niniejszej sprawie.

Prowadząc ponowne postępowanie, organ prawidłowo ustali stan faktyczny sprawy, w szczególności odległość pomiędzy znakiem D-18a "parking – miejsce zastrzeżone" wraz z tabliczką T-29 i D-18 "parking" wraz z tabliczką T-3a "koniec" oraz szerokość ulicy w miejscu zaparkowania pojazdu, celem umożliwienia kontroli oceny prawidłowości posadowienia znaków pionowych oraz zgodności z przepisami rozmiaru znaku pionowego, i w zależności od dokonanych ustaleń, podejmie rozstrzygnięcie w sprawie, z uwzględnieniem wyrażonej w niniejszym wyroku oceny prawnej.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł w pkt II na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 1 p.p.s.a.