Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 680/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-01-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 48 ust 1 i 2
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędziowie sędzia WSA Tomasz Janeczko (spr.), sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, Protokolant st. ref. Hubert Dobrowolski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi H. M. i W. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę


UZASADNIENIE

H. M. i W. M. (dalej jako skarżący) wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej jako [...]WINB) z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...] dotyczącą nakazu rozbiórki.

Decyzja ta zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu [...].08.2017 r. do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego

w [...] wpłynęło pismo [...] S.A. Oddział w [...] z dnia [...].07.2017 r. w sprawie usytuowania garażu o konstrukcji murowanej na fundamentach na działce o nr ew. [...] położonej

w miejscowości [...], w odległości ok. 1,5 m od czynnego gazociągu wysokiego ciśnienia ND 400 relacji [...].

Wobec powyższego powiatowy organ nadzoru budowlanego przeprowadził w dniu [...].08.2017r. na ww. nieruchomości czynności kontrolne, w trakcie których stwierdzono istnienie budynku garażowego dwustanowiskowego o wymiarach 9,20 m x 6,90 m. Organ stwierdził, że jest to budynek parterowy, murowany, orynnowany, pokryty gontem bitumicznym, posiadający dach kopertowy czterospadowy. Obiekt usytuowany jest w odległości 5,0 m od granicy z działką sąsiednią, nie posiada żadnych instalacji wewnętrznych. W trakcie kontroli, współwłaściciel działki H.M., nie okazał żadnych dokumentów związanych z budową budynku, a w szczególności pozwolenia na budowę lub zgłoszenia zamiaru budowy. Oświadczył jedynie, że budynek został wykonany ok. 2010 r. Obecny w trakcie kontroli pracownik [...] S.A. – J. Z., oświadczył, że budynek garażowy na w/w nieruchomości usytuowany jest w całości w strefie ochronnej gazociągu DN 400.

Powyższe ustalenia stały się podstawą do poinformowania stron o wszczęciu na wniosek [...] S.A. Oddział w [...] postępowania administracyjnego w sprawie kolizyjnej lokalizacji garażu murowanego usytuowanego na działce o nr ew. [...]położonej w miejscowości [...] gm. [...] z gazociągiem wysokiego ciśnienia DN400 relacji [...] (zawiadomienie PINB w [...] z dnia [...].09.2017r.).

Decyzją Nr [...] z dnia [...].10.2017r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] nakazał W. i H. M. całkowitą rozbiórkę garażu murowanego dwustanowiskowego o wymiarach 9,20 m x 6.90 m usytuowanego na działce o nr ew. [...] położonej przy ul. [...] w miejscowości [...], gm. [...].

Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia złożyli W. i H. M.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r. [...]WINB działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017r.. poz. 1257) oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2017r., poz. 1332 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania W. i H. M. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] Nr [...] z dnia [...].10.2017r. znak: [...] nakazującej W. i H. M. całkowitą rozbiórkę garażu murowanego dwustanowiskowego o wymiarach 9,20 m x 6.90 m usytuowanego na działce o nr ew. [...] położonej przy ul. [...] w miejscowości [...] gm. [...] – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...]dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego omawianej sprawy.

Następnie [...]WINB odwołał się do regulacji art. 28 Prawa budowlanego

z 1994 r., podkreślając przy tym okoliczność, że budowa przedmiotowego budynku garażowego wymagała uzyskania pozwolenia na budowę.

W związku z powyższymi ustaleniami, w ocenie [...]WINB organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego prawidłowo ustalił, iż właściwym trybem prowadzenia postępowania w przedmiotowej sprawie jest art. 48 ustawy Prawo budowlane. Reguluje on kwestię samowoli budowlanej, polegającej na budowie albo wybudowaniu obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego pozwolenia na budowę, która skutkuje, co do zasady, nakazem rozbiórki. Nakaz rozbiórki nie jest orzekany bezwzględnie, ustawodawca zobowiązuje bowiem do badania, czy budowa zrealizowana bez wymaganego pozwolenia na budowę jest zgodna

z obowiązującymi przepisami, w szczególności o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, i czy umożliwia doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego

z prawem.

Wskazano przy tym, że przedmiotowe rozstrzygnięcie zostało wydane na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym: "Organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego:

1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo

2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt la, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia

Na podstawie akt sprawy [...]WINB stwierdził, że przez działkę o nr ew. [...] położoną w miejscowości [...]gm. [...] przebiega gazociąg wysokiego ciśnienia DN 400 relacji [...] wybudowany na podstawie decyzji wydanej przez Urząd Miasta [...] z dnia [...].09.1977 r. znak: [...], zatwierdzającej plan realizacyjny i zezwalającej na budowę gazociągu wysokiego ciśnienia, odcinek drugi i trzeci od rzeki [...]do stacji redukcyjno-pomiarowej w [...]. Przedmiotowy budynek garażowy wybudowany samowolnie w 2010 r. znajduje się w odległości 1,5 m od w/w gazociągu.

Zgodnie zaś § 10 Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26.04.2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie: " ust. 1 Dla gazociągów należy wyznaczyć, na okres ich użytkowania, strefy kontrolowane. ust. 2. W strefach kontrolowanych należy kontrolować wszelkie działania, które mogłyby spowodować uszkodzenie gazociągu lub mieć inny negatywny wpływ na jego użytkowanie i funkcjonowanie. ust. 3. W strefach kontrolowanych nie należy wznosić obiektów budowlanych urządzać składów i magazynów oraz podejmować działań mogących spowodować uszkodzenia gazociągu podczas jego użytkowania. ust. 4. W strefach kontrolowanych nie mogą rosnąć drzewa w odległości mniejszej niż 2,0 m od gazociągów o średnicy do DN 300 włącznie i 3,0 m od gazociągów o średnicy większej niż DN 300, licząc od osi gazociągu do pni drzew. Wszelkie prace w strefach kontrolowanych mogą być prowadzone tylko po wcześniejszym uzgodnieniu sposobu ich wykonania z właściwym operatorem sieci gazowej. ust. 5. Jeżeli w planach uzbrojenia podziemnego nie przewidziano stref kontrolowanych dla gazociągów budowanych w pasach drogowych na terenach miejskich i wiejskich, lokalizację strefy kontrolowanej należy ustalić w dokumentacji projektowej gazociągu, po uzgodnieniu z zarządcą drogi.

Zgodnie zaś z ust. 6. Szerokość stref kontrolowanych, o których mowa w ust. 1, powinna wynosić dla gazociągów o maksymalnym ciśnieniu roboczym (MOP):

1) do 0,5 MPa włącznie -1,0 m;

2) powyżej 0,5 MPa do 1,6 MPa włącznie -2,0 m;

3) powyżej 1,6 MPa oraz o średnicy:

a) do DN 150 włącznie - 4,0 m,

b) powyżej DN 150 do DN 300 włącznie -6,0 m,

c) powyżej DN 300 do DN 500 włącznie - 8,0 m,

d) powyżej DN 500 - 12,0 m.

Na podstawie powyższego organ odwoławczy stwierdził, że szerokość stref kontrolowanych gazociągów układanych w ziemi o ciśnieniu gazu powyżej 0,4 MPa do 10.0 MPa wybudowanych przed dniem [...] grudnia 2001 r. lub dla których przed tym dniem wydano pozwolenie na budowę dla wolnostojących budynków niemieszkalnych (stodół, szop i garaży) wynosi 30 m.

Z uwagi na fakt, że omawiany budynek garażowy narusza warunki ww. rozporządzenia, brak jest podstaw do zalegalizowania omawianego obiektu budowlanego. Organy nadzoru budowlanego nie mają w takich przypadkach innej możliwości jak wydanie nakazu rozbiórki z uwagi na naruszenie przepisów techniczno-budowlanych. Z przepisów szczególnych wynika wprost, że w strefach kontrolowanych w pobliżu gazociągu nie można wznosić obiektów budowlanych.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu [...]WINB wskazał, że organy nadzoru budowlanego nie mogą sankcjonować samowoli budowlanych. Przepisy Prawa budowlanego dają bowiem instrumenty prawne umożliwiające zwalczanie samowoli budowlanych, tak aby doprowadzać je do stanu zgodnego z prawem.

Pismem z dnia [...] lutego 2018 r. skarżący wnieśli do Sądu skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...].

Skarżący zaskarżonej decyzji zarzucili:

1. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszystkich niezbędnych czynności zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego, poprzez zaniechanie zbadania faktycznego przebiegu gazociągu przez nieruchomość skarżących,

2. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 77 § 1 k.p.a.. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego w sprawie, co wynikało z faktu zaniechania zbadania faktycznego przebiegu gazociągu przez nieruchomość skarżących,

3. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 48 ust. 1 prawa budowlanego, poprzez wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę garażu, pomimo niezebrania materiału dowodowego pozwalającego na wydanie decyzji administracyjnej w tej materii,

Skarżący wnieśli o:

1. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.),

2. wstrzymanie wykonalności decyzji nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji nr [...] wydanej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (art. 61 § 2 pkt 1 p.p.s.a.),

3. zasądzenie od organu na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu sądowoadministracyjnym, według norm przepisanych.

W ocenie skarżących w przedmiotowej sprawie organy administracyjne naruszyły podstawowe przepisy wynikające z kodeksu postępowania administracyjnego, a mianowicie z art. 7 i 77 § 1 k.p.a., co skutkowało wydaniem wadliwych decyzji administracyjnych.

Skarżący wskazali, że jak wynika z analizy zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, podstawą wydania rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie było "oświadczenie" J. Z., pracownika [...] S.A., które zostało złożone przed wszczęciem postępowania w niniejszej sprawie. W oparciu o to oświadczenie oraz pisemne wyjaśnienia [...] S.A., zostało ustalone przez organy administracyjne jaki jest przebieg gazociągu przechodzącego przez nieruchomość należącą do skarżących. Zdaniem skarżących, tego rodzaju oświadczenie nie może stanowić wystarczającego dowodu dla oceny miejsca przebiegu gazociągu przez nieruchomość, a co za tym idzie odległości budynku garażowego od instalacji gazociągowej. Tego rodzaju okoliczność mogła zostać oceniona tylko i wyłącznie poprzez zbadanie stosowanych map oraz przeprowadzenie oględzin nieruchomości zmierzających do ustalenia położenia znaczników wskazujących na przebieg gazociągu, który de facto znajduje się w większej niż ustalona przez ograny odległości od budynku garażowego.

W konsekwencji zdaniem skarżących należy uznać, że postępowanie w niniejszej sprawie, zostało przeprowadzone w sposób wadliwy, co spowodowane było nienależytym gromadzeniem materiału dowodowego przez organy administracyjne, który postąpiły wbrew nakazom wynikającym z k.p.a. co do sposobu i zakresu gromadzenia materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym.

Skarżący wskazali, że z art. 77 § 1 k.p.a. wynika obowiązek organu administracji zgromadzenia całego materiału dowodowego koniecznego do rozstrzygnięcia sprawy, co oznacza obowiązek podjęcia przez organ stosownych działań, między innymi przeprowadzenia z urzędu dowodów służących ustaleniu stanu faktycznego sprawy, zażądania od strony przedstawienia dowodów na poparcie jej twierdzeń lub wystąpienia do innych organów albo instytucji o zajęcie stanowiska w sprawie. Jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym czy nie w pełni rozpatrzonym.

Skarżący odnosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzili, że poczynione przez organy administracyjne ustalenia faktyczne, wskutek niewłaściwego przeprowadzenia postępowania dowodowego, mają de facto charakter dowolnych ustaleń faktycznych, co w konsekwencji uniemożliwia wydanie poprawnej decyzji administracyjnej zarówno organowi I, jak i II instancji.

Podnieśli, że wadliwości w zakresie postępowania dowodowego mają charakter uchybień, które wpływają na treść wydanego w sprawie rozstrzygnięcia, co w konsekwencji musi przemawiać za uchyleniem zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę [...]WINB wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przedmiotem kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W myśl art. 28 Prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. W rozpoznawanej sprawie nie ma wątpliwości, że doszło do samowolnej budowy budynku garażowego. Stosownie do treści art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, Budowa garaży o powierzchni zabudowy do 35 m2 jest zwolniona z obowiązku uzyskania przez inwestora pozwolenia na budowę - w takim przypadku należy zgłosić zamiar budowy takiego obiektu odpowiedniemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej (art. 29 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego). Budowa przedmiotowego budynku garażowego z uwagi na powierzchnię zabudowy przekraczającą 35 m2, wymagała uzyskania pozwolenia na budowę.

Prawidłowym zatem trybem postępowania był tryb przewidziany w art. 48 ustawy Prawo budowlane.

Zgodnie z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego:

1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo

2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt la, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia

W art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego ustawodawca przewidział możliwość legalizacji samowoli budowlanej, jednakże tylko w sytuacji, gdy budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz nie narusza przepisów, w tym przepisów techniczno - budowlanych.

Do przepisów, które mogą być naruszone w rozumieniu powyższej regulacji, zalicza się przede wszystkim ustawę o ochronie przeciwpożarowej, ustawę Państwowej Inspekcji Sanitarnej, ustawę o ochronie przyrody, ustawę – Prawo ochrony środowiska, ustawę o drogach publicznych, ustawę – Prawo wodne, ustawę o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, ustawę o ochronie gruntów rolnych i leśnych, ustawę o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, jednak wyliczenie to nie jest wyczerpujące. Naruszenie przepisów, o których mowa w art. 48 ust. 2 pkt 2, może dotyczyć również aktów wykonawczych (rozporządzeń), a w szczególności tych rozporządzeń, które określają warunki techniczno-budowlane poszczególnych rodzajów obiektów budowlanych. Niewątpliwie gazociąg jest liniowym obiektem budowlanym zgodnie z art. 3 pkt 3a Prawa budowlanego.

Warunki techniczne tych obiektów budowlanych regulują przepisy Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26.04.2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie (Dz. U. z 2013 r., poz. 640).

W rozpoznawanej sprawie nie była możliwa legalizacja wyżej wymienionej samowoli z uwagi na niemożność doprowadzenia przedmiotowej budowy do stanu zgodnego z powyższymi przepisami techniczno – budowlanymi.

Zgodnie z § 10 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26.04.2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie w strefach kontrolowanych nie należy wznosić obiektów budowlanych, urządzać stałych składów i magazynów oraz podejmować działań mogących spowodować uszkodzenia gazociągu podczas jego użytkowania.

Przepis § 10 ust. 6 cytowanego rozporządzenia, określa szerokość stref kontrolowanych, dla gazociągów o wskazanym maksymalnym ciśnieniu roboczym (MOP). Zgodnie z przepisami tego rozporządzenia szerokość stref kontrolowanych gazociągów układanych w ziemi o ciśnieniu gazu powyżej 0,4 MPa do 10.0 MPa, wybudowanych przed dniem [...] grudnia 2001 r. lub dla których przed tym dniem wydano pozwolenie na budowę dla wolnostojących budynków niemieszkalnych (stodół, szop i garaży) wynosi 30 m.

Jak wynika z wyjaśnień zawartych w piśmie [...]S.A. Oddział w [...] z dnia [...].07.2017 r. przedmiotowy garaż zlokalizowany jest w odległości ok. 1,50 m od czynnego gazociągu wysokiego ciśnienia DN 400, zaś strefa kontrolowana linia środkowa strefy kontrolowanej (zmniejszonej dla w/w gazociągu w stosunku do wolnostojących budynków niemieszkalnych do 30 m) pokrywa się z osią gazociągu, czyli po 15 m na stronę od osi gazociągu. Gazociąg został zrealizowany legalnie w oparciu o decyzję z dnia [...].09.1977 r. nr [...] wydaną przez Urząd Miasta [...] zatwierdzającą plan realizacyjny i zezwalającą na budowę gazociągu wysokiego ciśnienia odcinek drugi i trzeci od rzeki [...]do stacji redukcyjno - pomiarowej w [...]. Z dniem [...].12.1979 r. Komisja stwierdziła że gazociąg może pracować Prawidłowo na założonych parametrach i przekazany zostaje do eksploatacji.

Z uwagi na fakt, że omawiany budynek garażowy narusza warunki wyżej wymienionego rozporządzenia, brak jest podstaw do zalegalizowania omawianego obiektu budowlanego i wydanie nakazu rozbiórki było konieczne z uwagi na naruszenie przepisów techniczno-budowlanych. Brak jest zatem przesłanek określonych w art. 48 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, umożliwiających legalizację zaistniałej samowoli budowlanej, a jedynym sposobem na przywrócenie sytuacji na gruncie do stanu zgodnego z prawem jest orzeczenie rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku. Organ zatem nie naruszył przepisów prawa materialnego, tj. art. 48 ust. 1 prawa budowlanego, utrzymując w mocy decyzję nakazującą rozbiórkę garażu.

Odnosząc się do pozostałych podniesionych w skardze zarzutów, nie doszło zdaniem Sądu do naruszenia art. 7 k.p.a., i art. 77 § 1 k.p.a.

W sprawie zostały przeprowadzone wszystkie niezbędne czynności, a także zbadany został faktyczny przebieg gazociągu przez nieruchomość skarżących. Wbrew twierdzeniom skarżących, przebieg gazociągu ustalony został nie tylko w oparciu o oświadczenie J. Z., pracownika [...] S.A. oraz pisemne wyjaśnienia [...] S.A. Ustalenia te dokonane zostały także w oparciu o znajdująca się w aktach mapę inwentaryzacyjną (Gazociąg w/c DN 300, DN 400 [...]) w skali 1: 2000. Arytmetyczne przeliczenie odległości naniesionych w skali na mapę pozwala na precyzyjne określenie przebiegu gazociągu i potwierdza ustalenia dotyczące jego odległości od budynku garażowego. Nie ma podstaw do podważania wartości dowodowej przedmiotowej mapy sporządzonej przez podmiot fachowy. Wskazać także należy, że operator gazociągu, mający niezbędną wiedzę w tym zakresie, jest najbardziej kompetentny do dokonania oceny zagrożenia związanego z wybudowaniem garażu w strefie kontrolowanej gazociągu.

Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznając że zaskarżona decyzja odpowiada przepisom prawa, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.