Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 2719/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2005-10-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Górecka Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Protokolant sekr. sad. Kamila Kozłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2005r. przy udziale sprawy ze skarg A. S., L. J., L. S. na decyzję Wojewody z dnia [...] listopada 2003r. Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] października 2003r. Nr [...]; II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżących A.S., L. J. i L.S. kwotę po 10zł (dziesięć złotych) na rzecz każdego skarżącego tytułem zwrotu kosztów postępowania; III. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. /-/E. Podrazik /-/M. Górecka /-/A. Łaskarzewska


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...].02.2001 r. Prezydent Miasta P. działając na wniosek L. J. i L. S. wznowił postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej decyzją ostateczną nr [...] z dnia [...]06.2000 r. znak [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą inwestorce A.S. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego w zabudowie szeregowej przy ul. [...] w P..

Jako podstawę wznowienia wskazano przepis art. 145 § 1 kpa i w uzasadnieniu podano, iż przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę nie zawiadomiono stron postępowania o rozpatrywaniu wniosku, nie brały więc one czynnego udziału w postępowaniu.

W dniu [...].10.2003 r. Prezydent Miasta P. na podstawie art. 145 § 1 i art. 151 § 1 pkt 1 kpa wydał decyzję odmawiającą uchylenia decyzji własnej z dnia [...].06.2000 r. o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej przy ul. [...] w P..

W uzasadnieniu organ opisał przebieg postępowania oraz podał, iż L. J. i L. S. podnieśli zarzut, że budynek realizowany jest według wadliwego projektu, który został sporządzony bez uwzględnienia norm obowiązujących w zabudowie szeregowej, i że punkt parteru na mapce załączonej do decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wynosi 77,19 m npm. Do obowiązków organu wydającego pozwolenie na budowę należy m.in. sprawdzenie zgodności projektu zagospodarowania działki z wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Projekt budowlany w przedmiotowej sprawie jest zgodny z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, zawiera wskazane przepisami elementy, została zachowana również wysokość segmentu budynku szeregowego równa wysokości segmentów sąsiednich. Podana przez wnioskodawców rzędna jest rzędną terenu, nie zaś rzędną parteru, na mapie, na którą się powołują, która jest załącznikiem do decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, nie podano rzędnej parteru. Kontrole przeprowadzone przez PINB nie wykazały żadnych nieprawidłowości w tym zakresie. Przedmiotowa decyzja pozwolenia na budowę jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Usytuowanie budynku przy granicy działki jest uwarunkowane wielkością, kształtem i zagospodarowaniem działek sąsiednich. Sąsiedzi wyrazili zgodę na budowę przedmiotowego budynku. W tej sytuacji orzeczono jak w sentencji decyzji.

Wojewoda , po rozpatrzeniu odwołania L. J. i L. S. , decyzją z dnia [...]11.2003 r., na podstawie art. 151 § 1 pkt 2, 146 § 2 i 105 § 1 kpa uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji i orzekł o uchyleniu decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...].06.2000 r. znak [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku przy ul. [...] w P. , i umorzył postępowanie organu I instancji.

W uzasadnieniu powyższej decyzji wskazano, iż po zbadaniu zgromadzonego materiału dowodowego stwierdzono zaistnienie podstaw do podjęcia rozstrzygnięcia kasacyjnego pozwolenia na budowę i umorzenia dalszego postępowania o wydanie pozwolenia na budowę. W sprawie po uchyleniu przedmiotowego pozwolenia na budowę nie występują podstawy do dalszego prowadzenia postępowania o wydanie pozwolenia na budowę ponieważ budynek został już wybudowany, co wynika z zawiadomienia inwestora z dnia [...].05.2003 r. Zachodzi więc bezprzedmiotowość postępowania w rozumieniu art. 105 § 1 kpa. Zgromadzony materiał dowodowy wskazuje, iż w sprawie wystąpiły przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania. Przeprowadzone badanie w trybie przepisów o nadzwyczajnych środkach weryfikacji decyzji wskazuje, że poza wadami proceduralnymi, które zobowiązywały organ I instancji do przeprowadzenia postępowania w trybie wznowienia, wystąpiła również wada materialna. Wada ta polegała na zatwierdzeniu projektu budowlanego i wydaniu pozwolenia na budowę z naruszeniem art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Zaprojektowane ściany budynku w części ryzalitowej od strony ogrodu zostały ocieplone warstwą izolacyjną z płyt styropianowych o grubości 12 cm, natomiast ściana zewnętrzna oddalona jest od granicy z działką nr [...] o 5 cm, oznacza to, że zaprojektowane ocieplenie powoduje naruszenie stanu posiadania użytkowników działek sąsiednich w pasie o szerokości 7 cm i długości 2,60 m. Ponieważ decyzja o pozwoleniu na budowę posiada wadę materialną nie można zastosować przepisu art. 146 § 2 kpa. Wobec zakończenia budowy dalsze postępowanie w sprawie wydania pozwolenia na budowę staje się bezprzedmiotowe.

Od powyższej decyzji skargi złożyli inwestorka A.S. oraz uczestnicy L. J. i L. S., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji..

Skarżąca A.S. podniosła, iż decyzja Wojewody jest niesłuszna i krzywdząca dla niej. Przedmiotowy dom jest już całkowicie wykończony, wybudowany został zgodnie z warunkami zabudowy oraz zatwierdzonym projektem, brak odstępstw od warunków zabudowy i projektu potwierdziły kontrole nadzoru budowlanego, sąsiedzi wyrazili zgodę na wysunięcie domu w głąb ogrodu, na żądanie sąsiadów dom został ocieplony płytami o szerokości 6 cm i 8 cm zamiast 12 cm, potwierdza to inwentaryzacja budynku wykonana przez geodetę, a postępowanie urzędników stanowi w ocenie skarżącej "szukanie dziury w całym".

Skarżący L. J. i L. S. podnieśli, że nie zgadzają się z decyzją o umorzeniu postępowania organu I instancji. Budowa była realizowana niezgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym i pozwoleniem na budowę. Budynek nie jest dostosowany do istniejącej zabudowy szeregowej, co gwarantowała decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...].01.2000 r. i decyzja o pozwoleniu na budowę z dnia [...].06.2000 r. Projekt budowlany jest wadliwy, bowiem nie nawiązuje do istniejącej zabudowy szeregowej, mimo że na rysunkach elewacji jej wygląd jest dostosowany do istniejącej zabudowy. Pierwsza kondygnacja jest wyższa od kondygnacji w sąsiednich budynkach o 0,5 m, a taras wraz z budynkiem wydłużono o około 6m, co narusza prywatność sąsiadów i gwarancje zawartą w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...].01.2000 r. o ochronie interesów osób trzecich. Usytuowanie okien i drzwi nie zostało dostosowane do istniejącej zabudowy, a przekrój budynku jednoznacznie świadczy o niespójności dokumentacji technicznej. Inwestor przedłużył taras dolny o 1,5 m co nie znajduje odzwierciedlenia w projekcie. Wykonane tarasy znajdują się na innym poziomie niż tarasy w sąsiednich budynkach, co jest sprzeczne z rysunkiem elewacji. W projekcie nie zaznaczono poziomu parterów sąsiednich domów, ani tylnej linii zabudowy, a zaprojektowane ocieplenie powoduje naruszenie stanu posiadania skarżących. Przy wydawaniu pozwolenia na budowę naruszono przepisy art. 61 § 4 i 10 § 1 kpa nie zawiadamiając skarżących o wszczęciu postępowania i nie zapewniając tym samym udziału stron w każdym stadium postępowania. Przy wydawaniu decyzji o pozwoleniu na budowę nie uwzględniono faktu wybudowania w przeszłości budynków szeregowych na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...].11.1959 r.

Wojewoda w odpowiedzi na skargi podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skarg.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargi okazały się uzasadnione, choć z innych przyczyn niż w nich wskazane.

W myśl art. 149 § 2 kpa, po wznowieniu postępowania organ zobowiązany jest do przeprowadzenia postępowania co przyczyn wznowienia i co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. W pierwszym rzędzie organ musi więc wyjaśnić, czy istotnie zaistniały podstawy wznowienia postępowania wyliczone enumeratywnie w art. 145 § 1 i art. 145a kpa. Stwierdzenie braku podstaw do wznowienia postępowania powoduje, iż organ nie ocenia merytorycznej prawidłowości decyzji objętej postępowaniem wznowieniowym i nie przeprowadza postępowania co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, a w oparciu o art. 151 § 1 pkt 1 kpa odmawia uchylenia decyzji. Dopiero w przypadku stwierdzenia, iż występuje jedna z podstaw wznowienia wyliczonych w art. 145 § 1 lub art. 145a kpa organ ponownie rozstrzyga istotę sprawy i albo uchyla decyzję dotychczasową i wydaje nową decyzję załatwiającą sprawę (art. 151 § 1 pkt 2 kpa), albo stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa (art. 151 § 2 kpa).

W przedmiotowej sprawie organy obu instancji nie wyjaśniły w wystarczającym zakresie czy w ogóle zaistniały podstawy wznowienia postępowania, czym naruszyły przepisy art. 7, art. 77 § 1 i art. 149 § 2 kpa.

Wprawdzie w decyzji Prezydenta Miasta P. jako jej podstawę wskazano przepis art. 151 § 1 pkt 1 kpa, jednak z treści jej uzasadnienia wynika, iż podstawa ta została powołana błędnie. W uzasadnieniu decyzji nie odniesiono się w ogóle do faktycznego istnienia podstaw wznowienia, nie wskazano jaka podstawa z art. 145 § 1 kpa zachodzi. Z uzasadnienia tego wynika, że organ odmówił uchylenia decyzji nie na skutek stwierdzenia braku podstaw do wznowienia postępowania, ale na skutek stwierdzenia, iż decyzja z dnia [...].06.2000 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę jako zgodna z warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu, planem zagospodarowania przestrzennego i obowiązującymi przepisami prawa jest merytorycznie prawidłowa. Są to w istocie warunki z art. 146 § 2 kpa.

Natomiast w zaskarżonej decyzji organu II instancji jedynie ogólnikowo stwierdzono, iż zgromadzony materiał dowodowy wskazuje, że w sprawie wystąpiły przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania i wspomniano o wadach proceduralnych. Wojewoda nie sprecyzował bliżej o jakie podstawy wznowienia chodzi. W powyższym zakresie zaskarżona decyzja nie nadaje się do kontroli.

W oparciu o zgromadzony dotychczas materiał dowodowy faktyczne istnienie podstaw do wznowienia postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta P. nr [...] z dnia [...].06.2000 r. znak [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę budzi wątpliwości.

W postanowieniu z dnia [...].02.2001 r. o wznowieniu postępowania jako podstawę wskazano, że przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę nie zawiadomiono stron postępowania o rozpatrywaniu wniosku, nie brały więc one czynnego udziału w postępowaniu, tj. przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Zgodnie z art. 147 i art. 148 kpa wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa następuje tylko na żądanie strony, a termin do jego zgłoszenia wynosi jeden miesiąc od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. We wniosku z dnia [...].11.2000 r. o wznowienie postępowania L. J. i L. S. nie powołują się na podstawę wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 kpa, jako podstawę wznowienia podają sprzeczność projektu budowlanego z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (w zakresie punktu parteru oznaczonych na mapach oraz w zakresie usytuowania tarasów w sposób naruszający prywatność sąsiadów) oraz wadliwość projekt budowlanego, który nie uwzględnieni norm obowiązujących w zabudowie szeregowej, w wyniku czego wysokość stropów inwestora została przesunięta o 0,5 m w stosunku do budynków sąsiednich. Okoliczności z art. 145 § 1 pkt 4 kpa zostały przez L. J. i L. S. powołane jako podstawa wznowienia po raz pierwszy dopiero w odwołaniu z dnia [...].10.2003 r., po upływie 3 lat od daty powzięcia wiadomości o decyzji objętej postępowaniem wznowieniowym (decyzja ta doręczona została każdemu z nich w dniu 21.06.2000 r.).

Wbrew stanowisku Wojewody , które wyrażone zostało w decyzji z dnia [...].02.2001 r. (karta 24 akt administracyjnych), brak jest również przesłanek wznowienia z art. 145 § 1 pkt 3 kpa, bowiem decyzja z dnia [...].06.2000 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę podpisana została przez innego pracownika niż decyzja z dnia [...].01.2000 r. ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu.

Wreszcie należało rozważyć czy okoliczności podnoszone przez wnioskujących o wznowienie postępowania nie stanowią przesłanek wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Zgodnie z brzmieniem wskazanego przepisu postępowanie wznawia się jeżeli po wydaniu decyzji ostatecznej wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, a nieznane organowi, który wydał decyzję.

We wniosku o wznowienie postępowania oraz w kilku pismach składanych w toku postępowania wznowieniowego L. J. i L. S. na uzasadnienie żądania wznowienia postępowania podawali, iż punkt parteru określony w projekcie budowlanym nie odpowiada punktowi parteru oznaczonemu na mapie stanowiącej załącznik do decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, projekt budowlany nie zapewnia ochrony prywatności sąsiadów i nie nawiązuje do istniejącej zabudowy szeregowej, co zapewniała decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (usytuowanie okien, tarasów i stropów pierwszej kondygnacji powyżej tych samych elementów w budynkach sąsiednich, wydłużenie tarasów, tylna linia zabudowy budynku odbiega o 4 m od linii istniejącej zabudowy), przekrój budynku jest niespójny z rysunkami elewacji, inwestor wydłużył dolny taras o 1,5 m co nie znajduje odzwierciedlenia w rysunkach elewacji.

W istocie zarzuty te sprowadzają się do twierdzenia, iż projekt budowlany zatwierdzony decyzją z dnia [...].06.2000 r. jest sprzeczny z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...].01.2000 r., oraz że jest wewnętrznie niespójny, a także iż budowa domu przy ul. [...] prowadzona jest z naruszeniem warunków pozwolenia na budowę. Zarzuty powyższe nie mogą być uznane za nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Nowe okoliczności ze wskazanego przepisu muszą istnieć w dacie wydawania decyzji przez organ, nie mogą to być fakty powstałe później, i muszą być nie znane organowi wydającemu decyzję. Organowi wydającemu decyzję z dnia [...].06.2000 r. o pozwoleniu na budowę znana była treść i rozwiązania techniczne projektu budowlanego, jak i treść decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Sprzeczność rozwiązań przyjętych w projekcie budowlanym z określonymi w decyzji warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu lub wewnętrzne sprzeczności, niespójności projektu mogą być ewentualnie podstawą do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Natomiast fakt prowadzenia robót budowlanych niezgodnie z zatwierdzonym projektem i pozwoleniem na budowę jest okolicznością powstałą po dacie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, może być on podstawą do zastosowania przewidzianych w ustawie z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane środków przez organy nadzoru budowlanego.

Natomiast wyjaśnienia i rozważenia przez organy wymaga ujawniony w toku postępowania wznowieniowego nowy dowód w postaci zatwierdzonego w XI 1959 r. projektu budowlanego sąsiednich budynków, który określał poziom rzędnych poszczególnych kondygnacji. Organy powinny ocenić ten dowód w świetle treści przepisu art. 145 § 1 pkt 5 kpa, a w szczególności rozważyć czy jest to dowód istotny dla sprawy, czy mógłby mieć on wpływ na ocenę prawidłowości rozwiązań przedłożonego przez inwestorkę projektu budowlanego.

Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja, oraz poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta P. z dnia [...].10.2003 r., wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, które miało wpływ na wynika sprawy, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 107, art. 149 § 2, art. 151 kpa, co skutkować musi uchyleniem obu decyzji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rozstrzygający ją organ wyjaśni wszystkie istotne okoliczności sprawy, w tym przede wszystkim istnienie podstaw wznowienia, uwzględniając uwagi poczynione wyżej, a następnie stosownie do dokonanych ustaleń zastosuje właściwe przepisy prawa.

Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 135 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 z 2002 r.) należało uwzględnić skargę i uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 z 2002 r.). Rozstrzygnięcie o wykonalności zaskarżonej decyzji oparto o art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

/-/ E. Podrazik /-/ M. Górecka /-/ A. Łaskarzewska

kk