Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 501/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2011-08-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 8 ust 1 i 3, art. 106, art. 8 ust 12, art. 8 ust 3 i 4
journal: Dz.U. 2008 nr 115 poz 728
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.
article: art. 138 par 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel,, Sędzia NSA Iwona Tomaszewska (spr.), Protokolant Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 sierpnia 2011r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie usług opiekuńczych oddala skargę


UZASADNIENIE

Burmistrz D. decyzją z dnia [...] r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej zwanej "K.p.a."), art. 8 ust. 1 i 3, art. 106 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity Dz. U. z 2008 r. Nr 115 poz. 728 ze zm., dalej zwanej "u.p.s."), rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 22 września 2005r. w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych (Dz. U. Nr 189 poz. 1598), ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz. U. z 2001r. Nr 142 poz.1591 ze zm.) oraz upoważnienia dla Kierownika MGOP w D. do wydawania decyzji administracyjnych wydanego przez Burmistrza Miasta i Gminy D. Nr [...] z dnia [...] r., po rozpatrzeniu wniosku A. S. z dnia [...] r. odmówił przyznania pomocy w formie pokrycia kosztów uczestnictwa jej dzieci M. S. i A. A. w okresie ferii zimowych w zajęciach K. w ramach W.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ gminy wskazał, iż na podstawie przeprowadzonego wywiadu środowiskowego, a w szczególności uzyskanej informacji o zwiększeniu się dochodu, wynikającego z przekazanej przez Fundację Dzieciom "Z." kwoty [...] zł. organ decyzyjny ustalił, że dochód rodziny w miesiącu [...] r. zwiększył się i wynosił łącznie [...] zł., a do dochodu tego wliczono:

- świadczenia z funduszu alimentacyjnego w wysokości [...] zł.

- świadczenia rodzinne wraz z dodatkami w łącznej wysokości [...] zł.

- dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] zł.

- kwoty przelewów dotyczących refundacji kosztów leczenia, rehabilitacji, zakupów przekazane przez Fundację Dzieciom "Z." w W. na rzecz małoletniego M. S. w wysokości [...] zł.

Na podstawie dokonanych wyliczeń organ wskazał, że miesięczny dochód rodziny jest wyższy o [...] zł. niż określone ustawą kryterium dochodowe dla pięcioosobowej rodziny, które wynosi [...] zł., tj. [...] zł. na każdą osobę w rodzinie. Burmistrz D. wyjaśnił, że kwota refundacji w wysokości [...] zł. stanowi zmniejszenie obciążenia wydatków rodziny i jest przysporzeniem (przychodem) w zakresie wydatków dotyczących rehabilitacji, leczenia i innych związanych z chorobą syna M. S. Organ decyzyjny posługując się pomocniczo wykładnią systemową dotyczącą pojęcia "dochodu małoletniego dziecka" w świetle przepisów prawa podatkowego (art. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 14 poz. 176 ze zm.) stwierdził, że dochód małoletniego dziecka jest częścią dochodu rodziców, a co za tym idzie, jest wliczany do całkowitego dochodu rodziny.

Od powyższej decyzji A. S. złożyła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego . W treści odwołania A. S. wskazała, że na podstawie skierowania od lekarza specjalisty, w oparciu o ustawę o pomocy społecznej oraz rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych, wystąpiła do Burmistrza D. o przyznanie [...] – M. S. i [...] specjalistycznych usług opiekuńczych, na co otrzymała decyzję odmowną. Zdaniem odwołującej się obowiązkiem gminy jest organizowanie na terenie powiatu specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi, co nie jest realizowane. Na terenie gminy nie jest nawet organizowane W. W kwestii osiąganego dochodu A. S. zaznaczyła, że w żaden sposób nie zwiększył się dochód zarówno jej samej, jak też jej rodziny, poprzez fakt zwrotu pieniędzy, czyli refundację, czy też zasiek celowy, związany z zakupem lekarstw i wcześniej wydanych na ten cel pieniędzy pochodzących z jej dochodu..

W ocenie strony odwołującej się, w aktach administracyjnych sprawy znajduje się wiele dokumentów świadczących o tym, iż kwoty otrzymywane z Fundacji D. z siedzibą w W. nie stanowią dochodu rodziny ani dochodu małoletniego [...] odwołującej się, w świetle przepisów art. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. A. S. wskazała, że zgodnie z art. 7 ust.1 powołanej ustawy dochód małoletnich dzieci własnych i przysposobionych dolicza się do dochodu rodziców, chyba że rodzicom nie przysługuje prawo pobierania pożytków ze źródeł przychodów dzieci i zdaniem skarżącej w tym przypadku, skarżąca i jej mąż, jako rodzice małoletniego [...] M. S. nie uzyskują z tego tytułu żadnego pożytku. W tym przypadku nie można bowiem mówić o dochodzie małoletniego M. S., ponieważ w myśl prawa i statutu, czy regulaminu fundacji przekazane środki stanowią darowiznę - zasiłek celowy na leczenie i rehabilitację.

Decyzją z dnia [...] r. Nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze , wydaną na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., art.8 ust. 12. u.p.s., art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego ""Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. U. Nr 267 poz. 2259), art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jednolity Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.) oraz § 1 pkt 16 lit. "a" rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz. U. Nr 198, poz. 1925), po rozpatrzeniu odwołania A. S., uchyliło zaskarżoną decyzję Burmistrza D. z dnia [...]r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji podkreślił trudną sytuację rodziny odwołującej się A. S. z uwagi na chorobę dzieci. Wskazał, że [...] skarżącej – M. S. jest podopiecznym Fundacji D. która utworzyła dla niego subkonto w celu gromadzenia środków finansowych na jego leczenie i rehabilitację. Refundacja kosztów poniesionych na rzecz podopiecznego odbywa się na podstawie rachunków. Kolegium podzieliło stanowisko organu, iż kwoty zwrócone stronie z tytułu refundacji kosztów stanowią dochód rodziny. Organ odwoławczy zaznaczył, że strona jedynie z uwagi na określenie w statucie fundacji, iż celem tej organizacji jest pomoc społeczna umożliwiająca osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są w stanie przezwyciężyć, wykorzystując własne uprawnienia i możliwości - nie jest zobowiązana do płacenia podatku dochodowego od wartości otrzymanych nieodpłatnie świadczeń. Zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania pomniejszoną o miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Zdaniem organu kwoty uzyskane w jednym miesiącu stanowiące refundację kosztów poniesionych przez rodzinę na przestrzeni kilku miesięcy nie mogą jednak stanowić dochodu w jednym miesiącu. Z rozmowy telefonicznej przeprowadzonej z przedstawicielem fundacji wynika, co też potwierdza materiał dowodowy, że strona przedkłada rachunki za wydatki poniesione na rehabilitację dziecka z kilku miesięcy otrzymując jednorazowy zwrot, co znacznie podwyższa dochód rodziny. W ocenie Kolegium, zgodnie z art. 8 ust. 12 ustawy o pomocy społecznej w przypadku uzyskania jednorazowego dochodu należnego za dany okres, kwotę tego dochodu uwzględnia się w dochodzie rodziny przez okres, za który uzyskano ten dochód. Oznacza to, że dochód wypłacony po upływie okresu, którego dochód ten dotyczył, dolicza się do dochodu za minione miesiące. Celem tego przepisu jest wyjęcie spod ogólnych zasad zaliczania dochodu osoby lub rodziny jednorazowych dochodów, w sytuacji gdy dochód ten wypłacany jest po upływie okresu, którego dochód ten dotyczył. W świetle powyższego, zdaniem organu odwoławczego, sprawa wymaga ponownego rozpatrzenia z uwzględnieniem ww. przesłanki tj. przeanalizowania rachunków i zaliczenia wydatkowanych kwot do dochodu rodziny w miesiącu ich wystawienia.

Na decyzję Kolegium A. S. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o stwierdzenie jej nieważności na podstawie art. 8 pkt 4 u.p.s. oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła:

1) naruszenie art. 8 pkt 4 u.p.s. w kwestii rozstrzygnięcia czy zasiłek celowy na zakup lekarstw i leczenie [...] M. S. wlicza się do dochodu rodziny skarżącej,

2) brak ustosunkowania się w zaskarżonej decyzji do wszystkich, podniesionych w odwołaniu zarzutów,

3) brak skonkretyzowania i sprecyzowania odmowy dotyczącej przyznania specjalistycznych usług opiekuńczych dla dzieci skarżącej – M. S. i A. A. w okresie ferii zimowych oraz pozostałych dni wolnych od nauki i wakacji letnich.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że w odwołaniu od decyzji organu I instancji zarzuciła niesłuszne wliczenie kwot przekazanych przez Fundację "Z." do dochodu rodziny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrując złożony środek zaskarżenia nie uwzględniło jednak argumentacji skarżącej, jak też złożonych łącznie z odwołaniem trzech istotnych, zdaniem skarżącej załączników. Skarżąca zaznaczyła, że zgodnie z art. 8 pkt 4 u.p.s. do dochodu rodziny nie wlicza się: 1) jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego oraz 2) zasiłku celowego. Fundacja D." działa na zasadach i prawach ustawy o pomocy społecznej, czego potwierdzenie stanowić może pkt 2 statutu tej fundacji. Zgodnie z art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s. w celu zaspokojenie niezbędnej potrzeby bytowej mogę być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek ten może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Skarżąca zaznaczyła, że MGOPS w D. nigdy nie pokrywa całości zwrotu kosztów osób starających się o pomoc w formie zasiłku celowego na leczenie i rehabilitację, dlatego zapisała syna do Fundacji, dzięki której leki i dalsze leczenie przy naszej wspólnej pomocy i zbieraniu datków może być pokryte w całości. MGOPS w D. wydał natomiast decyzję odmowną w przedmiocie uzyskania zasiłku celowego na zakup żywności, ponieważ do dochodu rodziny został wliczony zasiłek celowy na leki i leczenie syna. Poza tym skarżąca zaznaczyła, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie uwzględniło pisma Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] r. [...], w którym organ ten potwierdził fakt, że wartość finansowanych przez fundację w ramach jej działalności statutowej świadczenia na rzecz dzieci z porażeniem mózgowym nie stanowi dochodu. Pismo to wydane zostało na wniosek Fundacji D.", która uwzględniając głosy rodziców, by móc uniknąć takich sytuacji jakie teraz są udziałem skarżącej, wystąpiła do ww. organu. W świetle powyższego, w ocenie skarżącej, wadliwe było podjęcie decyzji o wliczeniu do dochodu zasiłku celowego na leczenie i leki dla niepełnosprawnego [...] skarżącej.

A. S. dodała także, iż starała się o specjalistyczne usługi opiekuńcze, co znajduje się w aktach sprawy jej rodziny a ponadto w tej kwestii zapadł wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 8 września 2010 r., sygn. akt II SA/Sz 272/10, w przedmiocie specjalistycznych usług opiekuńczych. Mimo to kierownik MGOPS w D. "nie wyliczyła ani nie dała [...] tych usług aby wykręcić się z tego bardzo omylnie odmówiła przydzielenia pomocy podciągając ją do W.", które w gminie D. nie jest realizowane. Zgodnie natomiast "z ustawą z dnia 25 kwietnia 2005 r. o Wczesnym Wspomaganiu Rozwoju Dziecka" (art.71b ust.7 pkt. 1) oraz przepisami ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty W. jest formą nieodpłatną, dostępną dla wszystkich bez względu na dochód". Powyższe świadczy "o braku pojęcia o ustawach oraz braku powagi w podejmowaniu decyzji, a raczej ich unikaniu poprzez odmowę niezgodną z ustawami i prawem". Samorządowe Kolegium Odwoławcze tym samym nie podejmuje żadnych czynności sprawdzających decyzję MGOPS w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych. Przez co skarga jest uzasadniona.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. potrzymało stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej.

W myśl art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontrola zaskarżonego aktu dokonana według wskazanego wyżej kryterium oraz w granicach rozstrzygania sądu zakreślonych w art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi doprowadziła do stwierdzenia, że decyzja ta wydana została w sposób zgodny z prawem.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że w zakresie treści składanych w sprawie środków prawnych skarżąca podniosła argument, że do organu I instancji zwróciła się o przyznanie na rzecz swoich dzieci specjalistycznych usług opiekuńczych, nie zaś jak orzekł ten organ, o "W., które na terenie D. nie jest realizowane. Organ I instancji, powołując się na art. 8 ust. 1 i 3 oraz art. 106 u.p.s., jak również ogólnie na rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 22 września 2005 r. w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych, odmówił skarżącej pokrycia kosztów uczestnictwa jej dzieci w zajęciach prowadzonych przez oznaczoną przez skarżącą placówkę w ramach W.

Zauważyć należy, że skarżąca złożyła wniosek o przyznanie pomocy w postaci opłacenia kosztów uczestnictwa dzieci w zajęciach niepublicznej placówki – K.". Tego rodzaju pomoc, dotycząca opłacenia zajęć w placówce opieki doraźnej, o której przyznanie wniosła skarżąca nie mieści się w zakresie specjalistycznych usług opiekuńczych w rozumieniu art. 50 u.p.s. W przedmiocie specjalistycznych usług opiekuńczych, na co tutejszy Sąd zwrócił także uwagę w powołanym przez skarżącą wyroku z dnia 8 września 2010 r. wydanym w sprawie o sygn. II SA/Sz 272/10, rozstrzygnięcie o ich przyznaniu wydaje ośrodek pomocy społecznej, ustalając jednocześnie ich zakres, okres i miejsce świadczenia. W związku z powyższym organ prawidłowo przyjął, że jest to wniosek o przyznanie pomocy pieniężnej na sfinansowanie zajęć w niepublicznej placówce oświatowej.

Zgodnie z art. 8 u.p.s., prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobom, które spełniają określone w tym przepisie kryteria dochodowe.

W przedmiotowej sprawie, jako podstawę odmowy przyznania pomocy przez Burmistrza D. stanowiła okoliczność, że miesięczny dochód rodziny skarżącej w miesiącu [...] r., w związku z przekazaną na jej rzecz przez Fundację D. kwotą [...] zł, przekroczył o [...] zł określone w ustawie o pomocy społecznej kryterium dochodowe dla [...] rodziny, które wynosiło [...] zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania skarżącej uchyliło powyższą decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. W ocenie organu odwoławczego kwoty uzyskane w jednym miesiącu stanowiące refundację kosztów poniesionych przez rodzinę na przestrzeni kilku miesięcy nie mogą stanowić dochodu w jednym miesiącu, ale zgodnie z art. 8 ust. 12 u.p.s. należałoby je uwzględnić w dochodzie rodziny przez okres, za który uzyskano ten dochód. Zdaniem skarżącej, co podniosła zarówno w odwołaniu od decyzji organu I instancji, jak też w złożonej do Sądu skardze, kwota przekazana przez fundację w ogóle nie powinna być zaliczana do dochodu. Na potwierdzenie skarżąca odwołała się do pisma Dyrektora Izby Skargowej w W. z dnia [...] r., wydanym na wniosek Fundacji D. W piśmie tym, jak wskazała skarżąca, powołany organ stwierdził, że wartość finansowanego przez fundację w ramach jej działalności statutowej świadczenia na rzecz dzieci z [...] - nie stanowi dochodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 9 w związku z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowych od osób fizycznych.

W świetle powyższego podstawową kwestią wymagającą wyjaśnienia jest okoliczność, czy środki pieniężne refundowane na rzecz skarżącej przez Fundację D. podlegają zaliczeniu do dochodu w świetle przepisów ustawy o pomocy społecznej. W kontekście odpowiedzi na to pytanie rozważaniom poddać można dopiero inne kwestie dotyczące oceny podjętego przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia, w tym zasadności przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

Z treści składanych przez skarżącą środków prawnych wynika, że wnosiła o przyznanie na rzecz swoich dzieci specjalistycznych usług opiekuńczych. Organ I instancji, powołując się na art. 8 ust. 1 i 3 oraz art. 106 u.p.s., jak również na rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 22 września 2005 r. w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych, odmówił skarżącej pokrycia w ramach tego rodzaju usług kosztów uczestnictwa jej dzieci w oznaczonych przez skarżącą zajęciach.

Zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 3 u.p.s. w związku z § 1 pkt 1 lit. b) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 127, poz. 1055), prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, co do zasady, przysługuje rodzinie, której dochód nie przekracza sumy kwot kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, które wynosi 351 zł.

W myśl art. 8 ust. 3 i 4 u.p.s., 3. za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o:

1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych;

2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach;

3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.

Do dochodu ustalonego w powyższy sposób nie wlicza się:

1) jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego;

2) zasiłku celowego;

3) pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty;

4) wartości świadczenia w naturze;

5) świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych.

Z kolei zgodnie z powołanym w przedłożonym przez skarżącą piśmie Dyrektora Izby Skarbowej w W. art. 20 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jednolity Dz. U. z 2010 r. Nr.51, poz. .307 ze zm.), za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14 tej ustawy, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i 17 oraz przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach.

W świetle powyższych rozwiązań normatywnych, jak również na tle interpretacji przepisów podatkowych, dokonanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w W. w piśmie z dnia [...] r. wskazać należy, że zakres pojęcia dochodu w rozumieniu przepisów ustawy o pomocy społecznej oraz przepisów podatkowych nie jest tożsamy, a obie regulacje nie pozostają ze sobą wzajemnie powiązane. Ustawa o pomocy społecznej, ze względu na cele jakim służyć mają uregulowane w niej instytucje prawne wprowadza niezależny od regulacji prawnopodatkowych sposób obliczania dochodu, zaliczając do jego źródeł wszelkie pożytki, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, z wyjątkiem tych, które ustawodawca wyliczył w art. 8 ust. 4 u.p.s.

Okoliczność zatem, że określone przysporzenie nie podlega zaklasyfikowaniu do dochodu na podstawie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, na co w odniesieniu do kwot przekazywanych przez fundacje wskazał Dyrektor Izby Skarbowej w W. nie oznacza, że nie będzie ono kwalifikowane do dochodu na podstawie art. 8 u.p.s. Należy bowiem odróżnić wyłączenie określonych źródeł z podstaw opodatkowania od zaliczenia ich do dochodu obliczanego w kontekście kryterium dochodowego dla świadczeń z pomocy społecznej.

Na potwierdzenie powyższego stanowiska zarówno w doktrynie prawa administracyjnego, jak też orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że wyłączeniu od dochodu w rozumieniu art. 8 ust. 1 i 3 u.p.s. podlegają wyłącznie świadczenia wyliczone w ust. 4 powołanego przepisu i wyliczenie to posiada charakter zamknięty. Podnosi się jednocześnie, że wszelkie przychody bez względu na tytuł i źródło ich otrzymania, po odpowiednich pomniejszeniach, należy uznać za dochód. W ramach ścisłej wykładni art. 8 ust. 3 i 4 u.p.s. przyjmuje się np. kwoty wypłacone z tytułu zwrotu nadpłaconego podatku, choć nie stanowią dochodu w rozumieniu prawa podatkowego, są jednak przysporzeniem finansowym rzutującym na sytuację materialną świadczeniobiorcy, a zatem na gruncie ustawy o pomocy społecznej powinny być traktowane jako dochód. Podkreśla się, że takie podejście jest w pełni uzasadnione ideami i zasadami udzielania świadczeń z pomocy społecznej, oceną posiadania zasobów, które umożliwią samodzielne pokonanie trudnych sytuacji oraz dostosowaniem rodzaju, formy i rozmiaru świadczenia do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Nie jest zatem obojętne czy osoba lub rodzina otrzymała określone środki w ramach zwrotu nadpłaconego podatku. Tak samo do dochodów w oparciu o regulację art. 8 ust. 3 i 4 u.p.s. należy zaliczyć również pożyczki i kredyty, które mogą stanowić źródło utrzymania w okresie dysponowania środkami z nich pochodzącymi, a nie są zaliczane do dochodu w rozumieniu przepisów prawa podatkowego (zob. I. Sierpowska, Komentarz do ustawy o pomocy społecznej, ABC 2009 r. oraz Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 grudnia 2006 r., sygn. I OSK 700/06, CBOSA).

W następnej kolejności zasadne jest odniesienie się do zawartego w skardze zarzutu naruszenia art. 8 ust. 4 u.p.s. w sprawie rozstrzygnięcia czy zasiłek celowy na zakup lekarstw i leczenie [...] M. S. wlicza się do dochodu j rodziny skarżącej.

Wyjaśnić należy, że fundacje działające na podstawie ustawy z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach (tekst jednolity Dz. U. z 1991 r. Nr 46, poz. 203, ze zm.), w tym Fundacja D., choć w myśl art. 1 powołanej ustawy ustanawiane mogą być wyłącznie dla realizacji zgodnych z podstawowymi interesami Rzeczypospolitej Polskiej celów społecznie lub gospodarczo użytecznych, same nie są podmiotami publicznymi, lecz tworzone są na mocy czynności prawnej podmiotów prawa prywatnego. W związku z powyższym niezależnie od tego, jak określone zostaną w statucie cele realizowane przez daną fundację, jak też w jaki sposób zakreślone i nazwane zostaną metody i środki służące ich realizacji nie mogą być one utożsamiane z odpowiadającymi im nazwą instytucjami realizowanymi przez podmioty publiczne, z którymi przepisy prawa łączą określone uprawnienia.

Zgodnie z § 7 ust. 1 i 2 statutu Fundacji D., głównym celem Fundacji jest organizowanie i niesienie pomocy w ramach działalności pożytku publicznego, a jednym z celów wynikających z takiej działalności jest "pomoc społeczna umożliwiająca osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości", W myśl art. 1 u.p.s. natomiast, "pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby".

Pomimo wykorzystania w statucie Fundacji w zakresie zakreślonych celów statutowych tożsamych sformułowań z zawartymi w ustawie o pomocy społecznej nie można na tej podstawie przyjąć, że Fundacja realizuje pomoc społeczną państwa w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej, a wypłacane przez nią świadczenia odpowiadają tym, które stanowią prawnie określone formy realizowania pomocy społecznej, na podstawie powołanej ustawy. Dotyczy to także zasiłków celowych. Wypłacane przez Fundację D. na rzecz skarżącej świadczenie nie stanowi zatem zasiłku celowego w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej, a tym samym nie podlega wyłączeniu od zaliczania do dochodu, o którym mowa w art. 8 ust. 4 pkt 2 u.p.s.

Przyjąć należy zatem, że organy obu instancji zasadnie przyjęły, że otrzymane przez skarżącą z Fundacji D. świadczenie w kwocie [...] zł powinno zostać zaliczone do dochodu. Nie ma przy tym znaczenia subiektywne przeświadczenie skarżącej, że poprzez fakt zwrotu przez Fundację środków wcześniej pochodzących z dochodu skarżącej i wydanych na zakup lekarstw, sumarycznie nie zwiększył się jej dochód. Jako przysporzenie po stronie skarżącej w tym przypadku traktowana jest kwota dokonanej przez Fundację refundacji, bez której skarżąca nie mogłaby zrekompensować poczynionych wydatków na zakup lekarstw, dysponując jednocześnie mniejszym domowym budżetem.

Z kolei organ II instancji prawidłowo rozstrzygnął, w ocenie Sądu, o bezzasadności zaliczenia w decyzji Burmistrza D. wskazanej kwoty refundacji w wymiarze [...] zł, do dochodu rodziny skarżącej wyłącznie w miesiącu [...] r. Kwota ta stanowiła jednorazową wpłatę z tytułu rozliczenia świadczeń okresowych, na podstawie przedłożonych Fundacji przez skarżącą rachunków za poszczególne miesiące. Organ ten właściwie powołał się na treść art. 8 ust. 12 u.p.s., zgodnie z którym, w przypadku uzyskania jednorazowo dochodu należnego za dany okres, kwotę tego dochodu uwzględnia się w dochodzie osoby lub rodziny przez okres, za który uzyskano ten dochód. Dlatego też przy obliczaniu dochodu należało tak, jak wskazało Kolegium, uwzględnić okres, za jaki nastąpić miała refundacja i ustalić wysokość kwot przypadających na poszczególne miesiące.

Podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia Kolegium prawidłowo stanowił art. 138 § 2 K.p.a. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu, obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. W niniejszej sprawie uchybienie polegało na błędnym ustaleniu stanu faktycznego sprawy, tj. braku ustalenia wysokości faktycznego dochodu rodziny skarżącej w badanym okresie. Uchybienie to stanowiło zatem naruszenie przepisów postępowania, a wymagający wyjaśnienia zakres sprawy uzasadniał jej przekazanie do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

W kontekście podniesionej w skardze okoliczności braku odniesienia się w decyzji organu II instancji do wszystkich podniesionych w odwołaniu zarzutów w części należy przyznać rację stronie skarżącej. Kolegium nie odniosło się np. do podniesionych przez skarżącą argumentów dotyczących złożenia wniosku o przyznanie specjalistycznych usług opiekuńczych, przechodząc wyłącznie do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. W związku z dokonanym wcześniej wyjaśnieniem, zdaniem Sądu, powyższe uchybienie procesowe pozostawało bez wpływu na prawidłowy sposób rozstrzygnięcia sprawy. W kontekście prezentowanego w skardze stanowiska, co do zakresu żądania wskazać należy natomiast, że w trakcie ponownego rozpoznawania sprawy strona skarżąca skorzystać może z ewentualnej opcji modyfikacji złożonego pierwotnie wniosku bądź też jego wycofania i wniesienia zgodnego ze swoją wolą, odrębnego podania,

W tym stanie sprawy, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.