Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 94/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2010-07-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 53 ust. 1
journal: Dz.U. 2008 nr 170 poz 1051
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity
article: art. 7 art. 77 art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 2 ust. 1, 2 i 3
journal: Dz.U. 2004 nr 6 poz 40
law: Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Malinowska-Grakowicz (sprawozdawca) Sędzia WSA Maciej Guziński Protokolant: Renata Pawlak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 21 lipca 2010 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na [...] r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją, działając na podstawie art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 09 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (tekst jednolity: Dz. U. z 2008 r. nr 98 poz. 634 oraz 227, poz. 1505), art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz.40 ze zm.) w zw. z art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051 ze zm.), Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P nr [...] z dnia [...] r. o odmowie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów (z sankcjami w okresie trzech lat kalendarzowych) na rok 2006 A M (zwanemu dalej skarżącym).

W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ przypomniał, że dnia [...] r. A M złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w P wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2006. Strona zadeklarowała w sekcji VII (oświadczenie o powierzchni działek ewidencyjnych, na których zadeklarowano działki rolne) 30 działek ewidencyjnych i w sekcji VIII (oświadczenie o sposobie wykorzystywania działek rolnych} 29 działek rolnych o łącznej powierzchni 235,.90 ha. Przedmiotowe grunty zostały zgłoszone do jednolitej płatności obszarowej (JPO) oraz uzupełniającej płatności obszarowej (UPO). Do wniosku zostały dołączone załączniki graficzne.

W dniu [...] r. strona złożyła pismo, z treści którego wynika, że wnosi o wycofanie z dopłat części gruntów, zadeklarowanych na działkach ewidencyjnych, zapisanych w księdze wieczystej nr [...].Na wezwanie organu strona nie odpowiedziała.

Kontrola administracyjna wniosku obszarowego, przeprowadzona w dniu [...] r. wykazała nieprawidłowości, polegające między innymi na zadeklarowaniu do płatności tych samych działek ewidencyjnych przez dwóch producentów rolnych. Na działkę ewidencyjną nr [...], położoną w obrębie ewidencyjnym [...] wniosek złożyła także Z O, natomiast na działki ewidencyjne nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], położone w obrębie [...] oraz działki ewidencyjne nr [...], [...], [...], położone w obrębie Ł W wniosek złożył E F. W związku z powyższymi nieprawidłowościami do producentów rolnych wysłano stosowne wezwania. W odpowiedzi na powyższe Z O złożyła w dniu [...] r. formularz z zaznaczonym celem "korekta wniosku", w którym zmniejszyła powierzchnię spornej działki ewidencyjnej nr [...] z powierzchni 10,25 ha do powierzchni 6,63 ha.

W dniu [...] r. pełnomocnik producenta rolnego - I M (pełnomocnictwo zgłoszone do Ewidencji Producentów w dniu [...] r.) złożyła do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P następujące dokumenty:

- korektę wniosku, w której zmniejszyła działkę ewidencyjną nr 134/5 (działka rolna G) z powierzchni 13,59 ha do powierzchni 9,97 ha,

- oświadczenie, z którego wynika, że w 2006 r. A M był użytkownikiem działek ewidencyjnych nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], położonych w obrębie ewidencyjnym [...] i Ł W, na których znajdowały się uprawy zadeklarowane zgodnie z wnioskiem ONW, złożonym w dniu [...] r. Ponadto z powyższego oświadczenia wynikało, że zboże zostało zasiane przez A M, a następnie zniszczone na zlecenie E F przez jego pracowników,

- wykaz właścicieli i władających dla działek objętych wnioskiem A M,

- zaświadczenie z Urzędu Gminy w R z dnia [...] r., z którego wynika, że na dzień [...] r. grunty objęte KW nr [...] o pow. 29,92 ha (działki ewidencyjne nr [...], [...], [...] oraz 273, położone w obrębie Ł W figurują w ewidencji podatkowej Urzędu Gminy na nazwisko A M,

- oświadczenia dwóch świadków tj. J B oraz Z O, potwierdzające fakt użytkowania spornych gruntów przez M w latach 2004 – 2006,

- oświadczenia ośmiu świadków z dnia 19 czerwca 2006 r. tj. Z K, W S, S C, J B, G T, T D, Z O oraz E G, dotyczące użytkowania w 2006 r. gruntów rolnych przez państwa M.

Natomiast E F w odpowiedzi na powyższe wezwanie dostarczył do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P poniższe dokumenty:

- oświadczenie z dnia [...] r., z którego wynika, iż od 2004 r. uprawia sporne działki i jest ich właścicielem oraz, że w 2006 r. założył na nich długoletnią plantację porzeczki (z certyfikatem ekologicznym),

- zaświadczenie z jednostki certyfikującej COBICO z dnia [...] r.,

- protokół nr [...] z kontroli gospodarstwa (bez strony 6) z dnia [...] r.,

- decyzję Urzędu Gminy w R Nr [...] z dnia [...] r.,

- postanowienie Wójta Gminy [...] Nr [...] z dnia [...] r.,

- drugą stronę załącznika nr P-16/2B.

W związku z tym, że obie strony konfliktu podtrzymały deklaracje złożone we wnioskach obszarowych, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P pismem z dnia [...] r. zwrócił się do Dyrektora Dolnośląskiego Oddziału Regionalnego ARiMR we W o zlecenie przeprowadzenia inspekcji terenowej w gospodarstwie rolnym A M.

W dniu [...] r. upoważniony kontroler udał się do miejscowości [...], lecz skarżący uniemożliwił przeprowadzenie kontroli w swym gospodarstwie. Pismem z dnia [...] r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P wystąpił do Dyrektora Dolnośląskiego Oddziału Regionalnego ARiMR we W o zlecenie przeprowadzenia ponownej inspekcji terenowej w gospodarstwie rolnym A M. W odpowiedzi na powyższe pismem z dnia [...] r. Dyrektor Dolnośląskiego Oddziału Regionalnego ARiMR we W wskazał na brak podstaw do uznania poprzedniej kontroli za nieskuteczną, uznał więc przeprowadzenie ponownej kontroli za nieuzasadnione.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P wydał decyzję nr [...] z dnia [...], mocą której odmówił przyznania, A M płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2006. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji opisał stan faktyczny sprawy. Jako przyczynę odmowy udzielenia wsparcia wskazano uniemożliwienie przeprowadzenia przez skarżącego kontroli w jego gospodarstwie rolnym, co jest sprzeczne z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa wspólnotowego, a w szczególności z art. 23 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników (Dz. U. L 141 z 30.4.2004 ze zm.).

Od tej decyzji skarżący w dniu [...] r. złożył odwołanie, wskazując w jego treści, że był użytkownikiem gruntów, objętych wnioskiem w 2006 r.. Ponadto A M podniósł, że wyjaśnił kontrolującemu, że czynności kontrolne są bezzasadne, gdyż cyt. "nie posiadamy nakazu gruntów oraz, że niektóre grunty do nas już nie należą i do czasu rozpatrzenia pism odwołujących nie możemy wchodzić na grunty sporne". Producent rolny zaznaczył, iż nie podpisał protokołu gdyż kontrolujący już raz przeprowadzał kontrolę i cyt. "podpisywał bardzo dużo niekorzystnych dla mnie zmian". Ponadto A M wskazał, iż kontrola za 2006 rok, która miała być przeprowadzona w kwietniu 2007 r. jest bezzasadna, bo cyt. "co mają kontrolować jak nie ma zasiewów z r. 2006".

Pierwszoinstancyjne orzeczenie zostało utrzymane w mocy decyzją Dyrektora Dolnośląskiego Oddziału. Regionalnego we. W z dnia [...] Nr [...]. W uzasadnieniu tej decyzji organ II instancji podkreślił, że zasadnicze znaczenie w analizowanej sprawie ma interpretacja i zastosowanie art. 23 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004, zgodnie, z którym wnioski o przyznanie pomocy, których kontrola dotyczy są odrzucane, jeżeli rolnik lub jego przedstawiciel uniemożliwia przeprowadzenie kontroli na miejscu. Dyrektor DOR ARiMR uznał za okoliczność bezsporną, iż wnioskodawca uniemożliwił przeprowadzenie kontroli na miejscu, w związku z czym zasadne było zastosowanie przywołanego przepisu rozporządzenia Nr 796/2004 i w konsekwencji stwierdził, że decyzja jest prawidłowa.

Na powyższą decyzję A M wniósł w dniu [...] r. skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego we Wrocławiu. Wskazał on, że był użytkownikiem spornych gruntów w roku 2006 i jemu przysługuj ą dopłaty, ponieważ poniósł on wysokie koszty eksploatacyjne. Ponadto strona nie zgadzała się z uzasadnieniem decyzji o odmowie przyznania płatności do gruntów rolnych za rok 2006, której podstawą było uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli w kwietniu 2007 r. (za rok 2006). Swoje stanowisko, producent rolny uzasadniał tym, że nie może chodzić po gruntach rolnych, które nie należą już do niego.

Wojewódzki Sad Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia [...] r. sygn. akt [...] uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P z dnia [...] r. Nr [...] i zasadził od Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR we W na rzecz strony skarżącej koszty postępowania. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że sposób zachowania A M podczas próby przeprowadzenia kontroli na miejscu z dnia [...] r. nie można uznać za "uniemożliwienie" przeprowadzenia kontroli, a ewentualnie takie działanie można zakwalifikować co najwyżej jako "utrudnianie kontroli". W konkluzji Sąd stwierdził, iż skoro w rozpoznawanym przypadku nie można mówić o "uniemożliwianiu" przeprowadzenia kontroli na miejscu to przepis art. 23 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 nie mógł znaleźć zastosowania.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P wysłał zarówno do strony wezwanie celem złożenia wyjaśnień odnośnie, złożonego przez A M pisma z dnia [...] r. Strona bowiem nie sprecyzowała w przedmiotowym piśmie, które działki rolne oraz ewidencyjne zamierza wycofać z wniosku obszarowego.

W odpowiedzi na powyższe A M oświadczył, iż nie wycofa z dopłat żadnych działek, będąc jednocześnie w ocenie organu świadomym, że żadna działka rolna, zadeklarowana na działkach ewidencyjnych wymienionych w KW nr [...] nie jest łąką ani pastwiskiem. Ponadto oświadczył, że na jego polecenie działki rolne zadeklarowane jako ugory zostały jesienią 2005 r. zaorane przez jego ojca T M. Do pisma dołączono szereg dokumentów i pism urzędowych na okoliczność użytkowania spornych gruntów przez skarżącego. Do akt złożono również wyrok Sądu Rejonowego w G z [...] r. uniewinniający E F od popełnienia zarzucanego mu czynu zniszczenie upraw na szkodę skarżącego.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P wydał w dniu [...] r. decyzję nr [...] o odmowie przyznania A M płatności bezpośrednich do gruntów (z sankcjami w okresie trzech lat kalendarzowych) na rok 2006. Organ pierwszej instancji uznał, że A M nie był w roku gospodarczym 2006 faktycznym użytkownikiem spornych działek oraz nie miał swobody podejmowania decyzji - co i kiedy uprawiać na danej działce. Ponadto organ podniósł, że A M posiadał pełną wiedzę w zakresie zlicytowania przez komornika we wrześniu 2003 r. gruntów na korzyść E. F, a następnie ustanowienia go zarządcą nabytej nieruchomości zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w G z dnia [...] r. Mimo tego faktu skarżący nie pogodził się z utratą tych gruntów i dokonał ponownie zasiewów bez wiedzy i woli właściciela E F oraz zwrócił się o przyznanie dopłat do gruntów na rok 2006.O dopłaty zwrócił się także w dniu [...] r. E. F, który na spornych gruntach założył plantację porzeczki. Zasiewy dokonane przez skarżącego zostały zniszczone przez pracowników E. F Sąd Rejonowy w G wyrokiem z dnia [...] r. w sprawie o sygn. akt [...] uniewinnił E F od popełnienia zarzucanego mu czynu, a to zniszczenia upraw na szkodę skarżącego. Skarżący wniósł o przyznanie dopłat do gruntów o łącznej powierzchni 235,90 ha natomiast powierzchnia, co do której został rozpatrzony wniosek dla JPO wynosiła tylko 118,92 ha ,po wykluczeniu z płatności spornych działek. W wyniku kontroli różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną, a stwierdzoną wyniosła 98,37%.Natomiast powierzchnia, co do której został rozpatrzony wniosek dla UPO wynosiła 186,08ha, a powierzchnia stwierdzona wynosiła 116,03ha. Różnica między powierzchnia działek zadeklarowanych a stwierdzonych wynosiła 60,36%.Konsekwencją przedeklarowania zgłoszonych do płatności działek i wystąpienia dużej różnicy było zastosowanie przez organ I instancji przepisu art.138 ust.1 Rozporządzenia Komisji WE Nr 1973 z dnia 29.10.2004r.o całkowitej odmowie przyznania płatności i nałożenia na producenta rolnego sankcji finansowych.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił:

- naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych, polegającą na uznaniu, że płatność obszarowa przysługuje jedynie temu posiadaczowi gruntów, który "zebrał z nich plony", podczas gdy przepis ten w ogóle do takiego kryterium się nie odnosi, a wymaga jedynie, aby "grunty utrzymywane były w dobrej kulturze rolnej, rażące naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności: art. 7 i art. 77 § 1 kpa poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego niniejszej sprawy oraz załatwienie jej w sposób sprzeczny z interesem społecznym i słusznym interesem skarżącego,

- art. 8 kpa poprzez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli, art. 11 kpa poprzez niewyczerpujące odniesienie się do wszystkich twierdzeń skarżącego i dowodów zebranych w postępowaniu, m.in.:

- artykułów prasowych w Tygodniku Głogowskim z sierpnia 2006 r. i 1 września 2006 r., w których zostały zamieszczone aktualne zdjęcia Państwa M na spornych działkach obsianych przez nich zbożem - z których to zdjęć wyraźnie wynika, że sporne działki były uprawiane przez wnioskującego, jest na nich zasiane zboże (nota bene nadające się do koszenia) i nie ma na nich żadnych rzekomych upraw porzeczki przez E F,

- innych zdjęć złożonych przez wnioskującego do akt sprawy - na dowód stalerzowania jego upraw przez E. F i braku wśród talerzowanego zboża jakiejkolwiek "plantacji porzeczek";

- notatki służbowej z dnia [...] r. sporządzonej przez urzędników Gminy [...] w czasie wizji lokalnej na spornych działkach, w której stwierdza się, że "na działkach jesienią 2005 r. zasiano żyto i widać nasadzenia porzeczki. - art. 12 § 1, art. 35 kpa poprzez mało wnikliwe i pobieżne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w niniejszej sprawie,

- art. 80, 107 § 3 kpa przez naruszenie zasad oceny dowodów oraz niedostateczne i niewyczerpujące wyjaśnienie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, na jakiej podstawie organ ustalił, że to E F, a nie wnioskodawca A M był w dacie składania wniosków w 2006 r. faktycznym użytkownikiem (posiadaczem) spornych gruntów - fakt bowiem późniejszego stalerzowania spornych działek, jak równie zasadzenia porzeczek (które nie były uprawiane w dobrej kulturze rolnej i w 100% się nie przyjęły!!!) nie oznacza, że E F użytkował te działki przez cały rok- błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na uznaniu E F (a nie A M) za faktycznego użytkownika (posiadacza) spornych gruntów w 2006

Dyrektor Dolnośląskiego Oddziału Regionalnego ARiMR we W dokonując oceny zasadności wniesionego przez skarżącego odwołania, uznał że odwołanie nie zawiera uzasadnionych podstaw do jego uwzględnienia i decyzją z dnia [...]r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] r.

Organ wskazał, że warunki przyznawania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w roku 2006 regulowała ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 40 ze zm.).

Organ podkreślił, że wnioskodawca w dniu [...] r. wystąpił z wnioskiem o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych do łącznego obszaru 235,90 ha. Natomiast po wykluczeniu powierzchni działek ewidencyjnych nr: część działki [...] (działka rolna G), [...] (działka rolna A), [...] (działka rolna B), [...] (działka rolna C), [...] (działka rolna D), [...] (działka rolna H), [...] (działka rolna I), [...] (działka rolna J), [...] (działka rolna K), [...] (działka rolna L), [...] (działka rolna Ł), [...] (działka rolna M), [...] (działka rolna N), [...] (działka rolna AD), powierzchnia, co do której wniosek został rozpatrzony dla płatności bezpośrednich wynosiła tylko 118.92 ha.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji znalazło się również wyliczenie procentowego zawyżenia powierzchni zgłoszonej do jednolitej płatności obszarowej:

Stawka jednolitej płatności obszarowej do 1 ha uprawy w 2006 r. wynosiła 276,28 zł. Powierzchnia zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2006 wynosiła 235,90 ha. Powierzchnia stwierdzona podczas kontroli administracyjnej wyniosła 118,92 ha, natomiast stwierdzona różnica pomiędzy powierzchnią działek zadeklarowanych we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej wynosiła 116,99 ha. Procentowe zawyżenie powierzchni: (235,90 ha - 118,92 ha) : 118,92 ha x 100 % = 98,37 %, co zgodnie z powołanym niżej przepisem prawa skutkuje odmową przyznania jednolitej płatności obszarowej.

Podstawą jest tu – jak dalej wywodzi organ odwoławczy –art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IV a tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. Urz. UE Nr L 345 z 20.11.2004 r., str. 1), który stanowi, że jeżeli różnica między powierzchnią działek zadeklarowanych we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną przekracza 50 % powierzchni stwierdzonej lub różnica ta wynosi ponad 20 % i wynika z nieścisłości popełnionych umyślnie, za dany rok nie przysługuje żadna płatność. Nadto na producenta nałożona zostaje sankcja w kwocie odpowiadającej różnicy między powierzchnią działek zadeklarowanych we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną. Kwota ta będzie potrącana z płatności pomocy, do której producent rolny jest uprawniony z tytułu wniosków składanych przez niego podczas trzech lat kalendarzowych następujących po roku. dokonania ustalenia.

Wysokość sankcji wynosi kwotę 32.319,23 zł i wynika z następującego obliczenia:

235,90 ha - 118,92 ha = 116,98 ha 116,98 ha x 276,28 zł = 32.319,23 zł, przy czym kwota 276,28 zł stanowi stawkę jednolitej płatności obszarowej.

Także wyliczenie procentowego zawyżenia powierzchni zgłoszonej do uzupełniającej płatności obszarowej znalazło swe odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji Dyrektora DOR ARiMR we W:

Stawka uzupełniającej płatności obszarowej do 1 ha uprawy w 2006 r. wynosiła 313.45 zł. Powierzchnia, co do której był rozpatrywany wniosek o przyznanie uzupełniającej płatności obszarowej w r. 2006 wynosiła 186,08 ha. Powierzchnia stwierdzona wynosiła 116,03 ha. Procentowe zawyżenie powierzchni: (186,08 ha - 116,03 ha) : 116,03 ha x 100 % = 60,37 %, co zgodnie z powołanym niżej przepisem prawa skutkuje odmową przyznania uzupełniającej płatności obszarowej. Zgodnie z treścią art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IV a tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. Urz. UE Nr L 345 z 20.11.2004 r., str. 1), jeżeli różnica między powierzchnią działek zadeklarowanych we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną przekracza 50 % powierzchni stwierdzonej lub różnica ta wynosi ponad 20 % i wynika z nieścisłości popełnionych umyślnie, za dany rok nie przysługuje żadna płatność. Nadto na producenta nałożona zostaje sankcja w kwocie odpowiadającej różnicy między powierzchnią działek zadeklarowanych we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną. Kwota ta będzie potrącana z płatności pomocy, do której producent rolny jest uprawniony z tytułu wniosków składanych przez niego podczas trzech lat kalendarzowych następujących po roku. dokonania ustalenia. Wysokość sankcji wynosi kwotę 21.957,17 złotych i wynika z następującego obliczenia: 186,08 ha - 116,03 ha = 70,05 ha 70,05 ha x 313,45 zł = 21.957,17 zł.

Odwołujący się wystąpił o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, regulowanej zdaniem organu ustawą z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 40 ze zm.).

W wyjaśnieniu przesłanek prawnych organ przywołał art. 2 ust. 1 i 2 cytowanej ustawy, zgodnie z którym płatność obszarowa przysługuje osobie fizycznej zwanej "producentem rolnym" utrzymującej grunty rolne w dobrej kulturze rolnej przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska, pod warunkiem, że tenże producent rolny jest posiadaczem działek rolnych o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha, które kwalifikują się do objęcia płatnościami, przy czym za działkę rolna uważa się zwarty obszar gruntu rolnego, na którym jest prowadzona jedna uprawa, o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha, wchodzący w skład gospodarstwa rolnego. Zatem jeśli producent rolny spełnia następujące warunki:1. jest posiadaczem gospodarstwa rolnego (właścicielem, dzierżawcą, użytkownikiem, najemcą, zarządcą, zastawnikiem lub w inny sposób je wykorzystuje), 2. utrzymuje posiadane grunty rolne w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska oraz 3.. łączna powierzchnia dziełek rolnych, które kwalifikują się do objęcia płatnościami jest nie mniejsza niż 1 ha. przy czym za działkę rolną uważa się zwarty obszar gruntu rolnego, na którym prowadzona jest jedna uprawa, o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha, wchodzący w skład gospodarstwa rolnego ma prawo do ubiegania się o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych.

Istotnym jest tylko łączne spełnienie przez producenta rolnego wszystkich wymienionych w § 2 przesłanek ustawowych, stanowiących podstawę do ubiegania się o przyznanie płatności bezpośrednich. Oznacza to, iż udzielenie pomocy uzależnione jest tylko od prowadzenia na określonym gruncie działalności rolniczej, gdyż to ta faktycznie prowadzona działalność ma uzyskać pomoc. Organ udzielający pomocy nie jest natomiast uprawnionych do rozstrzygania kwestii własnościowych i wynikających z nich roszczeń cywilnoprawnych.

W dalszych rozważaniach organ wskazał, że w art. 2 ust. 1 wyżej wskazanej ustawy odwołano się wprost do pojęcia posiadania. Pojęcie to nie jest regulowane przepisami tego rozporządzenia lub innego aktu prawa administracyjnego mającego zastosowanie w tej sprawy. Należy, więc użyte pojęcie "posiadania" interpretować zgodnie z regulacją art. 336 i następnych kodeksu cywilnego. Zgodnie z art.336k.c. posiadaczem rzeczy jest zarówno ten. kto nią faktycznie włada jak właściciel / posiadacz samoistny/ jak i ten, kto nią włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad rzeczą /posiadacz zależny /.

Zdaniem organu kluczową kwestią podlegającą wyjaśnieniu w przedmiotowej sprawie było ustalenie, kto w roku gospodarczym 2006 r. faktycznie władał przedmiotową nieruchomością nie tylko w sposób fizyczny, ale również, kto miał swobodę podejmowania decyzji – co i kiedy uprawiać na danej działce. Istotą płatności rolnych jest przyznanie ich osobie będącej faktycznym użytkownikiem gruntów rolnych, rzeczywiście je uprawiającej, decydującej, co uprawiać i dokonującej swobodnie odpowiednich zabiegów agrotechnicznych oraz zbierającej plony.

Organ zwrócił także uwagę na istniejący od 2004 roku konflikt pomiędzy skarżącym, a E F. Od pierwszego roku przyznawania rolnikom dopłat z tytułu użytkowania gruntów rolnych składali oni wnioski na te same działki. Co więcej, podobnie jak w roku 2006 również w roku 2005 A M obsiewał pole, a E F uprawy te niszczył i sam dokonywał zasiewów.

W tle tego całego konfliktu toczyła się sprawa o uzyskanie tytułu prawnego do nieruchomości opisanej w księdze wieczystej KW nr [...] oraz nieruchomości o pow. 29,92 ha, położonej w Ł W, opisana w księdze wieczystej KW nr [...]. Organ ustalił, że E F sporne grunty nabył w wyniku wygranej w dniu [...] r. licytacji komorniczej z nieruchomości będącej własnością A i M M. Przedmiotem licytacji była nieruchomość o pow. 98,33 ha, położona w R, opisana w księdze wieczystej KW nr [...] oraz nieruchomość o pow. 29,92 ha, położona w Ł W, opisana w księdze wieczystej KW nr [...]. Ponadto E F został postanowieniem tego sądu z dnia [...] r. ustanowiony zarządcą nabytej nieruchomości. Następnie w dniu [...] r. zapadło w postępowaniu egzekucyjnym, postanowienie o przysądzeniu własności spornych gruntów na rzecz E F (uprawomocnione w dniu [...] r.). W dniu [...] r. E F został wpisany do księgi wieczystej, jako właściciel działek o numerach: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]. Zdaniem organu skarżący nie pogodził się z utratą tych gruntów i – co nie jest kwestionowane przez strony postępowania – po raz kolejny dokonał na nich zasiewu upraw bez wiedzy i woli właściciela tj. E F doskonale zdając sprawę z tego, że jego władztwo nad gruntami jest w znacznej części ograniczone, gdyż druga strona nie tylko legitymowała się tytułem prawnym do spornych działek, ale już w latach poprzednich podejmowała działania w celu przejęcia i użytkowania gruntów. Podobnie postąpiła również w 2006 r. Gdy E F zorientował się, że na jego gruntach jest uprawa rolna zlecił swoim pracownikom jej stalerzowanie, co w konsekwencji spowodowało, faktyczne pozbawienie strony odwołującej się władztwa nad tymi gruntami. Kwestia, czy pozbawienie tego władztwa było skuteczne na gruncie prawa cywilnego oraz, czy wiązało się to z naruszeniem przepisów prawa cywilnego i karnego, pozostaje obojętna dla oceny zaistnienia w tej sprawie przesłanek do otrzymania przez A M, jako producenta rolnego, płatności do gruntów rolnych.

Organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśnił przesłanki prawne otrzymania płatności w razie gdy w okresie pomiędzy złożeniem wniosku a wydaniem decyzji następuje przeniesienie posiadania gruntów na innego producenta rolnego, wskazując, komu - przy spełnieniu dodatkowych przesłanek - przysługują płatności.

I tak zgodnie z przyjętym w art. 4 ust. 1 ustawy rozwiązaniem, w przypadku, gdy w okresie od złożenia wniosku do dnia wydania decyzji administracyjnej w sprawie płatności bezpośrednich nastąpi przeniesienie posiadania wszystkich działek rolnych na rzecz innego podmiotu w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy, płatność do gruntów rolnych przysługuje temu podmiotowi, jeżeli:1. w terminie 14 dni od dnia przeniesienia posiadania działek rolnych złoży on wniosek do kierownika biura powiatowego Agencji o przyznanie płatności, której dotyczył pierwszy wniosek na formularzu udostępnionym przez Agencję;2. zobowiąże się do kontynuowania działalności rolniczej zgodnie z zasadami dobrej kultury rolnej praktyki.

Organ odwoławczy podniósł, iż na tle konfliktu, jaki miał miejsce pomiędzy skarżącym, a E F nie było możliwe zrealizowanie zasady wskazanej w cytowanym powyżej przepisie, jednakże jej wyartykułowanie w taki właśnie sposób w ustawie o płatnościach bezpośrednich wskazuje, że intencją ustawodawcy było, aby osoba uprawniona do płatności zachowała ciągłość posiadania zadeklarowanych gruntów w okresie od daty złożenia wniosku do momentu wydania decyzji, co w przedmiotowej sprawie nie zostało zrealizowane.

Organ przyznał, że w dniu złożenia wniosku skarżący spełniał wymogi uznania go za beneficjenta płatności, jednakże wraz z przejęciem przez E F spornych gruntów w dniu [...] r. przestał być ich posiadaczem (organ przywołał tu pismo z dnia [...] r. skierowane do Naczelnego Dyrektora ARiMR we W, oraz pismo z dnia [...] r. skierowane do Dyrektora Departamentu Audytu i Kontroli w Warszawie, jak i inne dowody),w którym skarżący wskazał, że właśnie w tym dniu E. F zniszczył dokonane przez niego zasiewy i przejął fizycznie grunty sporne.

Zdaniem organu II instancji na dzień wydania rozstrzygnięcia w sprawie przyznania dopłat za rok 2006 skarżący nie był uprawnionym do ich otrzymania w części odnoszącej się do działek rolnych położonych w granicach następujących działek ewidencyjnych: część działki [...] (działka rolna G), [...] (działka rolna A), [...] (działka rolna B), [...] (działka rolna C), [...] (działka rolna D), [...] (działka rolna H), [...] (działka rolna I), [...] (działka rolna J), [...] (działka rolna K), [...] (działka rolna L), [...] (działka rolna Ł), [...] (działka rolna M), [...] (działka rolna N), [...] (działka rolna AD).

W ocenie organu odwoławczego dokonane przez organ I instancji ustalenia stanu faktycznego należy uznać za prawidłowe i dlatego organ odwoławczy podziela je Konsekwencją ustalenia nieprawidłowości w złożonej deklaracji działek rolnych było zawyżenie powierzchni deklarowanej we wniosku przez A M w stosunku do powierzchni uprawnionej do płatności bezpośredniej, co spowodowało odmowę przyznania płatności. Zastosowanie wobec zaistniałej sytuacji przepisu art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1782/2003 z dnia 29 października 2004 r. należy uznać w pełni za prawidłowe. Niesłuszny jest zatem zarzut strony, podnoszony w odwołaniu, a dotyczący naruszenia prawa materialnego, a mianowicie art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych. Organ w dalszej części uzasadnienia odniósł się szczegółowo do poszczególnych zarzutów zawartych w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji uznając je za bezzasadne.

Organ wskazał na koniec swego wywodu, że ponieważ płatności bezpośrednie stanowią jeden z instrumentów Wspólnej Polityki Rolnej Unii Europejskiej, mogą być przyznawane producentom rolnym, spełniającym warunki określone przez prawo krajowe i unijne, tylko w takiej wysokości, w jakiej zostały one konkretnie określone przez Unię Europejską. Wszelkie odstępstwa, zarówno na korzyść jak i nie korzyść producenta rolnego, stanowią rażące naruszenie prawa. Przepisy prawa krajowego i unijnego nie dopuszczają jakiejkolwiek uznaniowości w ustalaniu wysokości płatności bezpośrednich.

Od niniejszej decyzji skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wnosząc o uchylenie w całości decyzji I i II instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił:

- naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych, polegającą na uznaniu, że płatność obszarowa przysługuje jedynie temu posiadaczowi gruntów, który "zebrał z nich plony", podczas gdy przepis ten w ogóle do takiego kryterium się nie odnosi, a wymaga jedynie, aby "grunty utrzymywane były w dobrej kulturze rolnej", poza tym dla udzielenia przedmiotowych płatności istotny jest wyłącznie stan istniejący na dzień składania wniosku o dopłaty (grunty muszą być w dacie złożenia wniosku utrzymywane w dobrej kulturze rolnej) - istotne jest zatem to, kto w tym dniu był faktycznym posiadaczem gruntów i je wtedy użytkował, późniejsze zaś zdarzenia, polegające na samowolnym zniszczeniu upraw przez osobę trzecią (nawet jeśli jest nim właściciel spornych gruntów), nie mają żadnego znaczenia dla przyznania tej płatności osobie, która wcześniej dokonała na tych gruntach zasiewów w celu zebrania z nich plonów (co właśnie świadczyło o utrzymywaniu tych gruntów w dobrej kulturze rolnej) i bezspornie w dniu składania wniosku o dopłaty była użytkownikiem tych gruntów;

- rażące naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności: art. 7 i art. 77 § 1 kpa poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego niniejszej sprawy oraz załatwienie jej w sposób sprzeczny z interesem społecznym i słusznym interesem skarżącego,

- art. 8 kpa poprzez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli, art. 11 kpa poprzez niewyczerpujące odniesienie się do wszystkich twierdzeń skarżącego i dowodów zebranych w postępowaniu, m.in.:

- artykułów prasowych w Tygodniku Głogowskim z sierpnia 2006 r. i 1 września 2006 r., w których zostały zamieszczone aktualne zdjęcia Państwa M na spornych działkach obsianych przez nich zbożem - z których to zdjęć wyraźnie wynika, że sporne działki były uprawiane przez wnioskującego, jest na nich zasiane zboże (nota bene nadające się do koszenia) i nie ma na nich żadnych rzekomych upraw porzeczki przez E F,

- innych zdjęć złożonych przez wnioskującego do akt sprawy - na dowód stalerzowania jego upraw przez E. F i braku wśród talerzowanego zboża jakiejkolwiek "plantacji porzeczek";

- notatki służbowej z dnia [...] r. sporządzonej przez urzędników Gminy [...] w czasie wizji lokalnej na spornych działkach, w której stwierdza się, że "na działkach jesienią 2005 r. zasiano żyto i widać nasadzenia porzeczki. Żyto jest wyrośnięte, częściowo uszkodzone przez suszę, ale nadaje się do skoszenia. Ustalono podczas rozmowy, aby poczynić starania w celu nakłonienia F E o umożliwienie Panu M M zebranie (skoszenie kombajnem) żyta z powierzchni ok. 39 ha (dz. nr [...] i [...]). Ponadto stwierdzono, że sadzonki porzeczki w wyniku niekorzystnych warunków atmosferycznych (susza) uległy wysuszeniu, a część żyta zostało wygniecione.".

- art. 12 § 1, art. 35 kpa poprzez mało wnikliwe i pobieżne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w niniejszej sprawie,

- art. 80, 107 § 3 kpa przez naruszenie zasad oceny dowodów oraz niedostateczne i niewyczerpujące wyjaśnienie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, na jakiej podstawie organ ustalił, że to E F, a nie wnioskodawca A M był w dacie składania wniosków w 2006 r. faktycznym użytkownikiem (posiadaczem) spornych gruntów - fakt bowiem późniejszego stalerzowania spornych działek, jak równie zasadzenia porzeczek (które nie były uprawiane w dobrej kulturze rolnej i w 100% się nie przyjęły!!!) nie oznacza, że E F użytkował te działki przez cały rok, tym bardziej, że w późniejszym okresie żadnych zabiegów agrotechnicznych on już nie wykonywał, o czym świadczy chociażby wysuszenie całej jego "uprawy porzeczek;

- błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na uznaniu E F (a nie A M) za faktycznego użytkownika (posiadacza) spornych gruntów w 2006

W obszernym uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że zarówno Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej ARiMR) w P, jak i Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR we W nie wyjaśnił wyczerpująco stanu faktycznego tej sprawy, pomijając zupełnie niektóre dowody (m. in. zeznania świadków zaoferowanych przez E F: M N, K N i W T złożone w sprawie karnej o sygn. [...]), inne zaś traktując wybiórczo i stronniczo, a nawet z rażącym naruszeniem swobodnej oceny dowodów. Organy administracji obu instancji w sposób mało wnikliwy i pobieżny rozprawiły się z materiałem dowodowym zgromadzonym w toku postępowania, czego wyrazem są uzasadnienia zaskarżonych decyzji - zawierające wiele wzajemnych sprzeczności, nielogicznych wniosków i nie pozwalające w pełni odtworzyć przesłanek jej wydania. Przede wszystkim trudno uznać dokonaną przez te organy ocenę zebranych w sprawie dowodów, w tym zeznań świadków, jako mającą oparcie w regułach logicznego rozumowania i zasadach doświadczenia życiowego.

W istocie treść skargi sprowadza się do stwierdzenia, że to skarżący, nie zaś E F użytkował w 2006 r. sporne grunty. Uprawa porzeczek założona przez E F na spornych działkach w 2006 r. była bowiem uprawą pozorną. Zdaniem autora skargi, świadczyć mają o tym dowody przedstawione na etapie postępowania administracyjnego oraz sądowego.

Skarżący podniósł, że Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P dokonał błędnej wykładni art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych. Zdaniem skarżącego, dla przyznania przedmiotowych płatności decydujący jest stan posiadania istniejący na dzień składania wniosku o dopłaty. Istotne jest zatem to, kto w tym dniu był faktycznym posiadaczem gruntów i je wtedy użytkował, późniejsze zaś zdarzenia, polegające na samowolnym zniszczeniu upraw przez osobę trzecią (nawet jeśli jest nim właściciel spornych gruntów), nie mają żadnego znaczenia dla przyznania tej płatności osobie która wcześniej dokonała na tych gruntach zasiewów w celu zebrania z nich plonów i bezspornie w dniu składania wniosku o dopłaty była użytkownikiem tych gruntów. Zarzucił ponadto organom pierwszej i drugiej instancji, że nie wyjaśniły one wyczerpująco stanu faktycznego sprawy, pomijając zupełnie niektóre dowody (m. in. wymienione artykuły prasowe, fotografie, zeznania świadków, zaświadczenie z Urzędu Gminy [...] z [...] r., wykazy właścicieli i władających, odpisy z księgi wieczystej), inne zaś traktując wybiórczo i stronniczo, a nawet z rażącym naruszeniem swobodnej oceny dowodów. Ponadto organy te w sposób mało wnikliwy i pobieżny rozprawiły się z materiałem dowodowym zgromadzonym w toku postępowania, czego wyrazem jest uzasadnienie zaskarżonej decyzji - zawierające wiele wzajemnych sprzeczności, nielogicznych wniosków i nie pozwalające w pełni odtworzyć przesłanek jej wydania. Skarżący uznał ponadto, ze dokonało błędnej interpretacji uzasadnienia wyroku Sądu Rejonowy w G, albowiem – według skarżącego – Sąd ten jednoznacznie ustalił - na podstawie zeznań świadków, opinii biegłego i innych dokumentów, a nawet wyjaśnień samego E F - że sporne gruntu użytkował i uprawiał A M i to on dokonywał zasiewów upraw na tych gruntach, mimo, iż faktycznie stanowiły one już własność E F. Sąd karny nie zajmował się bowiem kwestią faktycznego władztwa nad spornymi gruntami – co z kolei jest istotne przy wydawaniu decyzji o przyznanie płatności w postępowaniu przed organami rolnymi.

W dalszych konstatacjach skarżący podnosi, że wbrew błędnym wnioskom organów obu instancji, na faktyczne użytkowanie spornych gruntów w 2006 r. przez skarżącego, wskazuje także fakt uiszczania przez niego w tym okresie podatku rolnego za te grunty. Zupełnie nielogiczne i niezgodne z zasadami doświadczenia życiowego byłoby uiszczanie tego podatku, gdyby rolnik ten rzeczywiście nie uprawiał tych gruntów. Ponosiłby bowiem zbędne koszty, bez nadziei na ich pokrycie w spodziewanych plonach.

W odpowiedzi na skargę Dyrektora Dolnośląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał swe dotychczasowe stanowisko prezentując argumentację tożsamą z zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a."), w tym także na decyzje wydawane przez organy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR).

Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a.), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. "b"), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. "c").

Uwzględniając przytoczone zasady oceny dokonywanej przez sądy administracyjne, należy stwierdzić, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Ze względu na treść i datę złożenia wniosku, podstawę prawną decyzji, jak zasadnie wskazał organ odwoławczy, stanowiła ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004 r. nr 6, poz. 40 ze zm., dalej ustawa o płatnościach bezpośrednich) w związku z art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. 2008 r. Nr 170, poz. 1051). Ustawa dotyczy płatności określonych w przepisach art.143 b i 143 c Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 12[...]999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz. U. WE nr L 270 z 21.10.2003r., str. 1, z póz. zm.).

Zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich, beneficjentem płatności jest: 1. posiadacz gospodarstwa rolnego (osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej), w ramach którego posiada grunty rolne,2. grunty te utrzymywane są w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska, oraz 3. łączna powierzchnia działek rolnych, które kwalifikują się do objęcia płatnościami jest nie mniejsza niż 1 ha, przy czym za działkę rolną uważa się zwarty obszar gruntu rolnego, na którym jest prowadzona jedna uprawa, o powierzchni nie mniejszej niż 0,10 ha.

Aby ubiegać się o płatności bezpośrednie do gruntów rolnych powyższe przesłanki muszą być spełnione łącznie. Stosownie do ust. 3 art. 2 cytowanej ustawy, płatności obejmują jednolitą płatność obszarową oraz płatność uzupełniającą do powierzchni upraw.

Z powyższej regulacji wynika, że jednym z warunków uzyskania płatności jest posiadanie przez producenta rolnego działek rolnych o określonej powierzchni kwalifikujących się do objęcia płatnościami. Kwestią sporną w rozpatrywanej sprawie jest spełnienie tego warunku. Jest to, czy skarżący był posiadaczem wszystkich działek wskazanych we wniosku z dnia [...] r. o przyznanie płatności bezpośrednich, w szczególności do spornych działek objętych również wnioskiem złożonym przez innego producenta rolnego E. F, a to działek położonych w obrębie R i Ł W, zapisanych w Księdze Wieczystej nr [...] i [...].

Zdaniem skarżącego, na dzień złożenia wniosku użytkował on przedmiotowe działki. Był więc ich posiadaczem w rozumieniu art. 2 ust.1 i 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich, istotny bowiem dla przyznania płatności bezpośrednich jest stan posiadania, władania gruntami w dacie składania wniosku. Późniejszy stan gruntów nie ma znaczenia dla dopłat bezpośrednich. Natomiast według organu ARiMR samo posiadanie gruntów w dniu składania wniosku nie jest wystarczające do przyznania dopłat bezpośrednich. Grunty te należy jeszcze utrzymywać w określonym stanie i rolniczo użytkować, poprzez dokonywanie określonych zbiegów, po złożeniu wniosku o dopłaty.

Istotną w sprawie jest więc kwestia rozumienia staniu posiadania gruntów o którym mowa w art. 2 ust. 1 i 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich i ustalenie czasu istnienia stanu posiadania tych gruntów.

Jak trafnie wskazał organ odwoławczy pojęcie posiadania, jako warunek przyznania płatności bezpośrednich, w odniesieniu do przedmiotowych gruntów, nie jest regulowane przepisami wskazanej wyżej ustawy. Użyte pojecie posiadania należy więc interpretować zgodnie przepisami Kodeksu cywilnego, z uwzględnieniem krajowych i wspólnotowych przepisów dotyczących płatności do gruntów rolnych. Sąd w niniejszej sprawie podziela stanowisko wyrażane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że posiadanie gruntów w ujęciu cywilistycznym jest niewystarczające i nie stanowi wystarczającej przesłanki do ubiegania się o płatności obszarowe, a pojęcie "posiadanie" na gruncie ustawy o płatnościach bezpośrednich należy odczytywać w drodze wykładni celowościowej, z uwzględnieniem krajowych i wspólnotowych przepisów dotyczących płatności do gruntów rolnych.

W tym stanie pojęcie posiadania gruntów rolnych, w rozumieniu ustawy o płatnościach bezpośrednich, należy rozumieć jako faktyczne użytkowanie gruntów rolnych. Za takim jego rozumieniem niewątpliwie przemawia fakt, że celem płatności (dopłat) jest dofinansowanie do produkcji rolnej, pomoc rolnikom, którzy faktycznie użytkują będące w ich posiadaniu grunty rolne, a nie tylko są formalnymi posiadaczami gruntów, co do których wnioskują o dopłaty (zob. wyrok WSA z dnia 8 listopada 2005 r., sygn. akt V SA/Wa 1524/05). Zatem, aby zostać beneficjentem pomocy w ramach mechanizmu bezpośredniego wsparcia nie wystarczy być posiadaczem (samoistnym) działek rolnych w rozumieniu Kodeksu cywilnego, ale należy je rolniczo użytkować. Ta właśnie okoliczność powoduje, że organ rozpoznający wniosek pomocowy jest zobowiązany przede wszystkim ocenić, czy wnioskodawca faktycznie posiada grunty rolne, których ma dotyczyć płatność oraz czy utrzymuje wszystkie grunty zgodnie z normami użytkując je rolniczo (por: wyrok WSA Warszawa z dnia 19.01.1009 r. V SA/Wa 1562/08; wyrok WSA Warszawa z dnia 9 stycznia 2009 r. V SA/Wa 1742/08; wyrok NSA z dnia 17.01.2008 r. II GSK 227/07).

Istotą płatności obszarowych jest więc to, że są one przyznawane osobie, która rzeczywiście użytkuje grunty, tzn. decyduje, jakie rośliny uprawiać, jakich dokonywać zabiegów agrotechnicznych, zbiera plony, utrzymuje te grunty zgodnie z normami dobrej kultury rolnej.

Przy takim ujęciu użytkowania, jako przesłanki posiadania, zasadnie w zaskarżonej decyzji uznano, że w rozpatrywanej sprawie skarżący – w odniesieniu do spornych działek – faktycznie nie użytkował ich w powyższym znaczeniu. Skarżący tych ustaleń nie neguje, podnosi jedynie, że w dniu składania wniosku o dopłatę je użytkował i utrzymywał w określonym stanie, w dobrej kulturze rolnej natomiast późniejsze zdarzenia – po złożeniu wniosku uniemożliwiające m.in. zebranie plonów, nie mają, jego zdaniem, znaczenia dla przyznania mu płatności jako osobie, która wcześniej dokonała na nich zasiewu w celu zebrania plonów.

Jak wynika z akt sprawy nie kwestionowanych przez skarżącego, konflikt pomiędzy skarżącym a E F trwa od 2004 r. i dotyczy tytułu prawnego także do gruntów rolnych, zgłoszonych we wniosku z dnia [...] r. o dopłatę bezpośrednia, w tym spornych działek. Przedmiotowe grunty, w wyniku wygranej w dniu [...] r. licytacji komorniczej z nieruchomości będącej własnością skarżącego i jego brata, nabył E F. Postanowieniem z dniu 27 maja 2004 r. Sąd Rejonowy w G przysądził własności spornych gruntów na rzecz nabywcy. Ponadto został on postanowieniem tego Sądu z dnia [...] r. ustanowiony zarządcą nabytej nieruchomości. Oba postanowienia uprawomocniły się w dniu [...] r. W dniu [...] r. E F został wpisany do księgi wieczystej, jako właściciel spornych działek.

Z niekwestionowanych ustaleń organów Agencji wynika, że jak w poprzednich latach – 2005,ttak i roku 2006 skarżący dokonał zasiewu na spornych gruntach i wystąpił wnioskiem z dnia [...] r. o przyznanie mu dopłat. Zorientowawszy się, że na tych gruntach jest uprawa rolna, E F, jako nowy właściciel spornych gruntów, dokonał talerzowania przedmiotowych upraw. Dokonał następnie nasadzeń i wystąpił o przyznanie dopłat unijnych do gruntów rolnych obejmujących także te sporne działki. Wskazać należy w tym miejscu, że przed Sądem Rejonowym w G toczyło się postępowanie karne w sprawie [...]/G przeciwko E F o czyn z art. 288 § 1 kk, polegający na tym, że zniszczył uprawy rolne, w ten sposób, że wydał polecenie swoim pracownikom zaorania pól z zasiewami należącymi do skarżącego. Sąd uniewinnił jednak E F od popełnienia zarzucanego mu czynu.

Powyższe wskazuje, jak podniósł organ odwoławczy, że ponownie wraz ze zniszczeniem upraw na spornych działkach, co miało miejsce przed wydaniem rozstrzygnięć w sprawie, nastąpiło przejęcie ich fizycznie przez właściciela, tym samym skarżący przestał być ich użytkownikiem, w znaczeniu decydowania jakie rośliny uprawiać, jakich dokonywać zabiegów agrotechnicznych, w zakresie zbierania plonów oraz utrzymywania gruntów zgodnie z normami. Trafnie więc organ odwoławczy wskazał, że w sprawie na tle konfliktu jaki istniał pomiędzy skarżącym a E F, w sytuacji kiedy właściciel ponownie talerzował [...]r. dokonane przez skarżącego uprawy, skarżący utracił posiadanie zadeklarowanych gruntów w okresie od daty złożenia wniosku – [...] r. do momentu wydania decyzji w sprawie: pierwsze rozstrzygnięcie w sprawie zapadło w dniu [...] r., zaskarżona decyzja organu drugiej instancji wydana została w dniu [...] r.

Jak już podniesiono, warunkiem uzyskania płatności bezpośrednich jest posiadanie gruntów w znaczeniu ich rolniczego użytkowania, obejmującego nie tylko dokonanie zasiewów ale także m.in. wykonywanie zabiegów pielęgnacyjnych, utrzymywania gruntów w dobrej kulturze rolnej, w tym także nawożenia, zbierania plonów, czy decydowanie o innym przeznaczeniu. A zatem istotny nie jest tylko, jak chce skarżący, stan istniejący na dzień składania wniosku o dopłatę bezpośrednią, ale także stan późniejszy w zakresie rolniczego użytkowania gruntów.

Podnieść należy, że uzyskanie płatności bezpośrednich następuje poprzez wydanie decyzji w stosunku do określonej osoby, po spełnieniu określonych warunków co do posiadania gruntów. W tej sytuacji nie sposób przyjąć, iż spełnienie warunku w postaci istnienia stanu posiadania z czasu rozstrzygania nie powinno być brane pod uwagę. Zważyć przy tym wypada, że z reguły jeżeli prawodawca chce oznaczyć jako mający przesądzające znaczenie stan faktyczny z czasu składania wniosku wszczynającego postępowanie administracyjne - czyni to wyraźnie. Zasadą jest natomiast uwzględnianie przez organ administracji publicznej stanu faktycznego i prawnego z daty wydawania decyzji. Zgodnie z obowiązującym w czasie rozstrzygania art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru, producentowi rolnemu przysługują płatności na będące w jego posiadaniu grunty rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska. Przepis ten nie stanowi, że istotny jest stan faktyczny z czasu składnia wniosku o dopłatę. Natomiast zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, uchylająca poprzednią ustawę, rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli spełnia określone warunki. Przepis ten wyraźnie wskazuje, ze istotny jest stan posiadania na określony dzień.

Na tle wskazanej powyżej sytuacji faktycznej i stanu prawnego, Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że skarżący na dzień wydania rozstrzygnięcia w sprawie przyznania dopłat za rok 2006 nie spełniał warunku posiadania spornych gruntów, w rozumieniu art. 2 ust.1 i 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich. W konsekwencji, że skarżący nie był uprawnionym do ich otrzymania w części odnoszącej się do spornych działek rolnych. Nietrafny jest więc zarzut skargi naruszeniu art. 2 ust.1 i 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich, poprzez uznanie, że nie jest wystarczający stan posiadania na dzień złożenia wniosku. Tym samym niezasadny jest zarzut skargi naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w zakresie reguł i zasad ustalenia stanu faktycznego w sprawie na dzień złożenia wniosku. Ustalony stan faktyczny na dzień składania wniosku jak i wydania rozstrzygnięć w sprawie w zakresie użytkowania (posiadania) spornych działek rolnych, pozwalał ocenić faktyczne ich użytkowanie.

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że wskazana faktyczna powierzchnia gruntów, które kwalifikowały się do płatności, po wykluczeniu spornych działek została – w ocenie Sądu – prawidłowo ustalona.. Na dzień wydania rozstrzygnięcia w sprawie przyznania dopłat za rok 2006 skarżący nie był uprawnionym do ich otrzymania w części odnoszącej się do działek rolnych położonych w granicach następujących działek ewidencyjnych: część działki [...] (działka rolna G), [...] (działka rolna A), [...] (działka rolna B), [...] (działka rolna C), [...] (działka rolna D), [...] (działka rolna H), [...] (działka rolna I), [...] (działka rolna J), [...] (działka rolna K), [...] (działka rolna L), [...] (działka rolna Ł), [...] (działka rolna M), [...] (działka rolna N), [...] (działka rolna AD).Skarżący wystąpił o przyznanie dopłat do łącznego obszaru 235,90 ha, po wykluczeniu powierzchni działek spornych, powierzchnia, co do której wniosek został rozpatrzony dla płatności JPO wynosiła 118,02 ha. a procentowa różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną, a stwierdzoną 98,37%.Natomiast powierzchnia, co do której był rozpatrywany wniosek do UPO wynosiła 186,08 ha a powierzchnia stwierdzona wynosiła 116,03 ha, a procentowa różnica wynosiła 60,37%.

Konsekwencją ustalenia nieprawidłowości w złożonej deklaracji działek rolnych było zawyżenie powierzchni deklarowanej we wniosku przez skarżącego w stosunku do powierzchni uprawnionej do płatności bezpośredniej, co spowodowało odmowę przyznania płatności i nałożenia sankcji. Zastosowanie wobec zaistniałej sytuacji przepisu art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1782/2003 z dnia 29 października 2004 r. należy w ocenie sądu orzekającego uznać w pełni za prawidłowe. Zgodnie z treścią art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IV a tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. Urz. UE Nr L 345 z 20.11.2004 r., str. 1), jeżeli różnica między powierzchnią działek zadeklarowanych we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną przekracza 50 % powierzchni stwierdzonej lub różnica ta wynosi ponad 20 % i wynika z nieścisłości popełnionych umyślnie, za dany rok nie przysługuje żadna płatność. Nadto na producenta nałożona zostaje sankcja w kwocie odpowiadającej różnicy między powierzchnią działek zadeklarowanych we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną. Kwota ta będzie potrącana z płatności pomocy, do której producent rolny jest uprawniony z tytułu wniosków składanych przez niego podczas trzech lat kalendarzowych następujących po roku. dokonania ustalenia.

W zaskarżonym rozstrzygnięciu, zgodnie z przepisami, szczegółowo przedstawiono zasady wyliczenia płatności i prawidłowo określono ich kwotę przy zawyżeniu powierzchni zgłoszonej przez skarżącego do płatności JPO i UPO Prawidłowo wyliczono wysokość sankcji..

W niniejszej sprawie organy administracji - we wskazanym powyżej zakresie - wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej i oficjalności (art. 7 i art. 77 kpa). Organ odwoławczy nie dopuścił się również – zdaniem Sądu – obrazy zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 kpa), albowiem oparł się na materiale prawidłowo zebranym w toku postępowania, dokonując jego wszechstronnej i jasnej oceny. Ponadto uzasadnienie rozstrzygnięcia organu - w ocenie Sądu – odpowiadają rygorom art. 107 § 3 kpa.

Mając powyższe na uwadze, Sąd stosownie do treści art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.