Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 482/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-07-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno  Spożywczych
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 134, art. 183 par. 1,
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 139 poz 55 załącznik III, sekcja IX, rozdział II, część II pkt 1 lit. a
law: Rozporządzenie (WE) NR 853/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczególne przepisy dotyczące  higieny w odniesieniu do żywności pochodzenia zwierzęcego.
article: art. 7, art. 87 ust. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Anna Stec Sędziowie Stanisław Gronowski NSA Tadeusz Cysek (spr.) Protokolant Marta Podoba po rozpoznaniu w dniu 18 lipca 2013 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej S. w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 16 listopada 2011 r. sygn. akt VI SA/Wa 1912/11 w sprawie ze skargi S. w G. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W.; 2. zasądza od Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno –Spożywczych na rzecz S. w G. 320 (trzysta dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z 16 listopada 2011 r., sygn. akt VI SA/Wa 1912/11 oddalił skargę S. z siedzibą w G. (dalej: skarżąca Spółka) na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (dalej: organ odwoławczy, organ II instancji) z [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej.

Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniach 6, 8, 13, 14, 16 i 21 lipca 2010 r. inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w O. (dalej: organ I instancji), działając na podstawie stosownego upoważnienia przeprowadzili kontrolę w zakresie jakości handlowej przetworów mlecznych w S. w G., ul. [...], [...] – [...] G. W toku kontroli stwierdzono nieprawidłowości w oznakowaniu mleka, polegające na :

- użyciu w opisie artykułu sformułowania “świeże", które wprowadza konsumenta w błąd, co do charakterystyki środka spożywczego, w tym jego nazwy, rodzaju, właściwości, metod wytwarzania lub produkcji, przez przypisywanie środkowi spożywczemu właściwości, których nie posiada oraz przez sugerowanie, że środek spożywczy posiada szczególne właściwości, jeżeli wszystkie podobne środki spożywcze posiadają takie właściwości, co było niezgodne z art. 6 ust. 1 i 2 w związku z art. 46 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2010 r. Nr 136, poz. 914 ze zm., dalej: ustawa o bezpieczeństwie żywności i żywienia);

- umieszczeniu w opisie produktu nieprawdziwej informacji odnoszącej się do procesu produkcyjnego “pasteryzowane", gdy zastosowano obróbkę w temperaturze 124°C, co było niezgodne z załącznikiem III sekcja IX, rozdział II, część II pkt 1 lit. a) Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 853/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczególne przepisy dotyczące higieny w odniesieniu do żywności pochodzenia zwierzęcego (Dz. U.WE L 139 z dnia 30 kwietnia 2004 r., dalej: rozporządzenie nr 853/2004), oraz art. 6 ust. 3 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2005 r. Nr 187, poz. 1577, ze zm., dalej: ustawa o jakości handlowej).

W związku z odnotowanymi w protokole kontroli nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. nieprawidłowościami Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w O. decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r., wymierzył skarżącej karę pieniężną w wysokości 5.000 złotych za wprowadzenie do obrotu jednej zafałszowanej partii artykułu rolno – spożywczego o nazwie "[...]" pasteryzowane a’1 litr, z datą produkcji partii [...].07.2010 r., oznaczeniem partii produkcyjnej [...], z terminem przydatności do spożycia "najlepiej spożyć do: [...].07.10".

Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, po rozpoznaniu odwołania skarżącej Spółki decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ przytoczył treść przepisów mających zastosowanie w sprawie i stanowiących materialonoprawną podstawę oraz uznał, że organ I instancji zasadnie przyjął, że kwestionowana partia artykułu rolno – spożywczego nie spełniała wymagań zawartych w przepisach dotyczących jakości handlowej, z uwagi na zastosowanie niewłaściwego opisu w oznakowaniu "mleko świeże pasteryzowane", w odniesieniu do produktu poddanego sterylizacji, tj. działaniu ww. temperatury i tym samym przypisywanie produktowi właściwości mleka świeżego, których on nie posiadał. Proces ten nie był pasteryzacją, gdyż przebiegał w temperaturze przewyższającej 100°C.

Przytaczając definicje zawarte w art. 2 Dyrektywy Rady 92/46/EWG z dnia 16 czerwca 1992 r., ustanawiającej przepisy zdrowotne dla produkcji i wprowadzania do obrotu surowego mleka, mleka poddanego obróbce termicznej i produktów na bazie mleka (Dz. Urz. L 268 z dnia 14 września 1992 r., str. 1-32, dalej: dyrektywa Rady 92/46/EWG) organ wskazał, że stosowanie w oznakowaniu sterylizowanego mleka określenie "świeże" wprowadza konsumenta w błąd, ponieważ może sugerować, iż przedmiotowe mleko posiada właściwości mleka nieprzetworzonego i tym samym może wpływać na wybór tego produktu przez kupującego. Jak podał organ, określenie "świeże" w potocznym rozumieniu konsumenta oznacza mleko "prosto od krowy" – nie poddane jakimkolwiek procesom przetwarzania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalając skargę wskazał, że w przedmiotowej sprawie w aspekcie merytorycznym istota sporu sprowadzała się do niewłaściwego, w ocenie organu, oznakowania partii mleka [...] pasteryzowane a' 1 litr poprzez użycie dwóch cech wyróżniających spośród innych artykułów tego samego rodzaju:

- "świeże" – odnoszące się do charakterystyki środka spożywczego, w tym jego nazwy, rodzaju, właściwości, metod wytwarzania lub produkcji, którą kontrolowany organ uznał za nieprawidłową, gdyż przypisującą produktowi właściwości, których nie posiada oraz

- "pasteryzowane" – odnoszące się do procesu produkcyjnego, tj. obróbki cieplnej produktu, którą organ uznał, w szczególności, za niezgodną z załącznikiem III sekcja IX, rozdział II, część II pkt 1 lit. a Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 853/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczególne przepisy dotyczące higieny w odniesieniu do żywności pochodzenia zwierzęcego.

W ocenie Sądu I instancji kwestia pojęcia "świeżego" mleka, w ocenie organu, ściśle wiąże się z problematyką "pasteryzowania" mleka, albowiem już sam fakt poddania mleka procesowi pasteryzowania powoduje, że dochodzi do nieodwracalnych zmian powodujących, że nie może być uznane ono za "świeże". Według bowiem art. 2 ust. 5 ww. dyrektywy, termin: "obróbka termiczna" oznacza jakąkolwiek obróbkę, w której występuje podgrzewanie powodujące, bezpośrednio po zastosowaniu, negatywną reakcję na test fosfatazy. Z kolei Skarżąca, wbrew twierdzeniom organów Inspekcji, wskazywała, że skoro zakwestionowana partia mleka poddawana była obróbce w temperaturze nie przekraczającej 124 °C., "to w żadnym przypadku nie można zgodzić się z poglądem, że nie jest to już pasteryzacja, gdyż przebiega w temperaturze znacznie przewyższającej 100 °C ".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wskazał, iż zgodnie z przepisem wskazanym przez organ jako wzorzec kontroli (załącznik III w sekcji IX rozdziale II części II pkt 1 Rozporządzenia (WE) nr 853/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady) pasteryzację przeprowadza się za pomocą obróbki polegającej na stosowaniu: 1) wysokiej temperatury w krótkim przedziale czasowym (co najmniej 72 °C przez 15 sekund); 2) niskiej temperatury w długim przedziale czasowym (co najmniej 63 °C przez 30 minut), 3) innej kombinacji warunków czasowych i termicznych w celu uzyskania równoważnego rezultatu, tak aby bezpośrednio po takiej obróbce produkty wykazywały, w stosownych przypadkach, ujemną reakcję w badaniu na obecność fosfatazy alkalicznej. Zdaniem jednak Sądu I instancji wbrew twierdzeniom skarżącej proces stosowany stronę zawierający podgrzanie mleka w temperaturze 124 °C przez 3 sekundy nie jest pasteryzacją w ujęciu załącznika III w sekcji IX rozdziale II części II pkt 1 lit a Rozporządzenia (WE) nr 853/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady i dlatego organy słusznie przyjęły takie stanowisko w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji. Podkreślono, że także w opinii Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi - Departamentu Bezpieczeństwa Żywności i Weterynarii wyrażonej w piśmie z dnia 13 maja 2011 r., jednoznacznie stwierdzono, że proces polegający na ogrzewaniu mleka w temperaturze 124 °C przez 3 sekundy nosi znamiona sterylizacji i nie może być uznany za pasteryzację w rozumieniu przepisów Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 853/2004 oraz w opinii Dyrektora Państwowego Instytutu Weterynaryjnego - Państwowego Instytutu Badawczego w P., wyrażonej w piśmie z dnia 29 kwietnia 2011 r. Opinie te - w ocenie Sądu I instancji - były spójne, logiczne i nie budziły wątpliwości. Nadto partia spornego mleka błędnie została określona przez producenta jako mleko "świeże pasteryzowane", gdyż mogła wprowadzać konsumenta w błąd poprzez określenie "pasteryzowane", a odbiegała od procesu technologicznego uznawanego za pasteryzację.

Konkludując rozważania Sąd I instancji podzielił pogląd organu, że oddziaływanie wysokiej temperatury powoduje znaczne zmiany w mleku polegające na utracie składników odżywczych (denaturacja białek, dezaktywacja enzymów i witamin) oraz przemiany substancji smakowo-zapachowych, wobec powyższego mleko poddawane procesowi pasteryzacji lub sterylizacji nie było tożsame z mlekiem niepoddanym obróbce termicznej za wyjątkiem schłodzenia. Słusznie też organy podkreśliły w uzasadnienie decyzji, że mleko jest artykułem powszechnie spożywanym i cenionym ze względu na walory odżywcze i smakowe. Niewątpliwie, konsument ma prawo oczekiwać, że deklarowana przez producenta jakość handlowa zakupionego produktu jest zgodna ze stanem rzeczywistym.

S. w G. złożyła skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. zaskarżając go w całości wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, powiększonych o opłatę od pełnomocnictwa.

Skargę kasacyjną oparto na obu podstawach kasacyjnych przewidzianych w art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej: p.p.s.a.), zarzucając:

I naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie:

1) załącznika III sekcja IX rozdział II część II pkt 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 853/2004 przez bezpodstawne przyjęcie, że z przepisu tego wynika, iż pasteryzacja mleka dotyczy wyłącznie obróbki w temperaturze do 100° C, podczas gdy powyższy przepis ani we fragmencie cytowanym przez Sąd I instancji, ani w całym swoim brzmieniu nie zawiera takiej normy, określając jedynie dolne granice temperatur pasteryzacji, przy czym:

a) uwadze Sądu I instancji umknęło, że tak rozumiany powyższy przepis zawierałby lukę w zakresie między 100° C a 135° C, gdy tymczasem prawidłowa wykładnia przepisów winna opierać się na założeniu, że ustawodawca jest racjonalny i nie stanowi norm zawierających luki,

b) Sąd I instancji nie uwzględnił, że definicje legalne wielu pojęć (w tym wypadku pasteryzacji) różnią się od definicji naukowych przyjmowanych dla celów akademickich, zaś podstawą wykładni przepisów prawa, w tym zwłaszcza przepisów o charakterze penalnym stanowiących podstawę do nakładania kar, winna być wykładnia treści aktu normatywnego,

2) art. 87 ust. 1 i art. 7 Konstytucji RP przez wywodzenie obowiązków skarżącego z bliżej niesprecyzowanych "opinii i poglądów nauki" oraz opinii ministerstwa (str. 10 uzasadnienia zaskarżonego wyroku), podczas gdy obowiązki skarżącego w prawie administracyjnym materialnym i postępowaniu administracyjnym muszą wynikać z przepisów zawartych w źródłach prawa, których zamknięty katalog jest wymieniony w tym przepisie Konstytucji,

3) załącznika III sekcja IX rozdział II część II pkt 1 rozporządzenia przez bezpodstawne przyjęcie, że proces stosowany przez skarżącego jest sterylizacją, podczas gdy powyższy przepis przesądza podział sposobów obróbki cieplnej mleka jedynie na pasteryzację i obróbkę przez ultrawysoką temperaturę (UHT), a pojęcie sterylizacji jest pojęciem pozaprawnym i nie zostało zdefiniowane przez ustawodawcę unijnego ani krajowego; przepisu przewidującego taką kategorię nie powołał również Sąd I instancji ani organy administracji,

4) załącznika III sekcja IX rozdział IV pkt 1 a) rozporządzenia przez bezpodstawne przyjęcie, że określenie "mleko świeże" jest zastrzeżone dla mleka nieprzetworzonego, dla którego w rzeczywistości przepis ten zastrzega inne określenie: "mleko surowe", przy czym wbrew stanowisku Sądu I instancji określenie takie ma charakter ostrzegawczy i jest obligatoryjne, a nie podkreśla walorów mleka,

5) art. 2 pkt 14) Dyrektywy 2004/41/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 kwietnia 2004 r. przez zastosowanie uchylonej wyraźnie tymże przepisem Dyrektywy Rady 92/46/EWG z dnia 16 czerwca 1992,

6) pominięcie przy wykładni przepisów prawa unijnego, że nie są to akty pisane pierwotnie w języku polskim, co należy uwzględnić przy ich wykładni i co implikuje konieczność niezwykle ostrożnego utożsamiania określeń nawet bliskoznacznych w języku polskim i posługiwania się przede wszystkim pojęciami wprost zdefiniowanymi przez ustawodawcę unijnego, a co czyni niedopuszczalnym utożsamianie określeń, które nawet w języku polskim nie są bliskoznaczne, a spośród których tylko jedno z nich zostało wyraźnie zdefiniowane ("mleko surowe"),

7) art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno spożywczych w zw. z art. 3 pkt 10 tej ustawy, przez przyjęcie, że działanie skarżącego wypełniło znamiona czynu określonego w pierwszym z wymienionych przepisów.

II naruszenia przepisów postępowania przed sądami administracyjnymi, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest naruszenia:

1) art. 141 § 4 p.p.s.a. przez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego wyroku w sposób wewnętrznie sprzeczny i niewyczerpujące odniesienie się do zarzutów skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, które nie pozwala na prześledzenie toku rozumowania Sądu I instancji i na kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku,

2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., przejawiającego się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, mimo że zebrany przez organ materiał dowodowy okazał się być niewystarczający i budzący wątpliwości, co winno być podstawą uchylenia decyzji organów administracji; na uchybienie wskazanym przepisom składa się:

a) brak stanowczych ustaleń co do umyślności działania i zamiaru bezpośredniego skarżącego,

b) brak analizy oczywiście błędnych i bezpodstawnych ustaleń organów administracji (błędna definicja potocznego pojęcia "świeże", które nie oznacza w rozumieniu konsumenta mleka "nie przetworzonego" ale mleko "niedawno wyprodukowane", tak jak "świeże bułeczki", "świeży chleb",

c) bezpodstawne przyjęcie, że organy administracji właściwie i wszechstronnie wyjaśniły sprawę, podczas gdy organy administracji mimo, iż skarżący wykazał w toku postępowania administracyjnego inne niż przyjął Sąd I instancji za organami administracji rozumienia słowa "świeże" w słowniku języka polskiego (pismo z dnia 17 września 2010 r.), nie przeprowadziły żadnych dowodów na potwierdzenie, że potoczne rozumienie tego słowa jest inne niż słownikowe, również powołana przez Sąd I instancji za organami administracji bez zastrzeżeń opinia PIW w końcowej części - przeciwnie niż przyjął Sąd I instancji - wskazuje, że pasteryzacja jest wprost konieczna, aby używać określenia "mleko świeże" (nie można stosować go do mleka surowego),

d) bezpodstawne przyjęcie za prawidłowe ustaleń organów administracji, że normalny, racjonalnie działający konsument mógł absurdalnie i bezkrytycznie przyjąć, że mleko zapakowane w szczelny kartonik i sprzedawane w sklepie pochodzi "prosto od krowy", mimo że organy administracji nie przeprowadziły żadnych dowodów na poparcie takiej tezy,

3) naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. przez brak rozpatrzenia sprawy w całości, mimo że Sąd I instancji był zobowiązany do tego niezależnie od granic skargi, podczas gdy z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd I instancji nie rozpoznał nawet wszystkich zarzutów skargi.

Argumenty na poparcie powyższych zarzutów zostały przedstawione w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, w którym kasator podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest zasadna i prowadzi do uchylenia zaskarżonego wyroku z niżej podanych względów.

Podkreślenia wymaga, iż w świetle art. 173 § 1 p.p.s.a skarga kasacyjna jest środkiem odwoławczym skierowanym do wydanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie.

Przystąpienie do merytorycznego rozpoznania przedmiotowego środka odwoławczego było możliwe z uwagi na to, iż spełniał on wymagania formalne określone w art. 175 § 1 pkt 1 lit a, art. 176 i art. 177 § 1 p.p.s.a.

Zgodnie z art. 183 § 1 zd. 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nieważność postępowania w rozumieniu art. 183 § 2 p.p.s.a. nie występowała.

Na wstępie zauważyć należy, iż zaskarżony wyrok zapadł z oczywistym naruszeniem art. 2 pkt 14 Dyrektywy Rady 92/46/EWG przez jego niewłaściwe zastosowanie (pkt. I.5), skoro Sąd I instancji akceptując stanowisko rozstrzygających w sprawie organów nie dostrzegł utraty mocy wymienionego aktu prawnego z dniem 1 stycznia 2006 r. (w sytuacji gdy w niniejszej sprawie chodziło o mleko wprowadzone do obrotu w 2010 r.).

Trafne są też zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego zawarte w pkt.I.1 i 3 skargi kasacyjnej tj. obrazy załącznika w III sekcji IX rozdziału II części II pkt 1 Rozporządzenia (WE) nr 853/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady przez błędną wykładnię tego uregulowania.

Zarzuty te wiązały się z rozważaniami Sądu I instancji przeprowadzonymi w odniesieniu do pojęcia pasteryzacji mleka. W tym miejscu przypomnieć należy, iż jedną z przesłanek wymierzenia kary w postępowaniu administracyjnym było użycie w nazwie konkretnego towaru oznaczenia "pasteryzowane".

Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjął, że warunki przeprowadzania pasteryzacji mleka zawarte są w załączniku III sekcji IX rozdziału II część II pkt 1 Rozporządzenia (WE) nr 853/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady. W świetle tego przepisu (lit. a) pasteryzację przeprowadza się za pomocą obróbki polegającej na stosowaniu: (I) wysokiej temperatury w krótkim przedziale czasowym (co najmniej 72°C przez 15 sekund), (II) niskiej temperatury w długim przedziale czasowym (co najmniej 63°C przez 30 minut), (III) innej kombinacji warunków czasowych i termicznych w celu uzyskania równoważnego rezultatu, tak aby bezpośrednio po takiej obróbce produkty wykazywały, w stosownych przypadkach, ujemną reakcję w badaniu na obecność fosfatazy alkaicznej.

Podnieść trzeba, iż Sąd I instancji nie zajął się wyjaśnieniem, czy w postępowaniu administracyjnym badano reakcję na obecność fosfatazy alkaicznej. Odnosząc się zaś do stanowiska skarżącej, co do tego, że stosowany przez nią proces polegający na dwukrotnej obróbce termicznej mleka w temperaturze 75 °C±2 °C/20 sek. oraz w temperaturze 124 °C ±2 °C/3 sek. odpowiada opisowi pasteryzacji jako "innej kombinacji warunków czasowych i termicznych w celu uzyskania równoważnego rezultatu", tak aby bezpośrednio po takiej obróbce produkty wykazywały, w stosownych przypadkach, ujemną reakcję w badaniu na obecność fosfatazy alkalicznej Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. uznał, iż takie stanowisko jest nieuprawnione gdyż "cytowana" przez skarżącego "inna kombinacja warunków czasowych i termicznych" dotyczy temperatur właściwych dla procesu pasteryzacji (a więc poniżej 100°C). Powyżej 100°C zachodzi natomiast proces sterylizacji. Według Sądu I instancji ma to umocowanie nie tylko w " przytoczonych wyżej przepisach unijnych "ale i w opiniach oraz poglądach nauki które zostały powołane w postępowaniu administracyjnym".

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wnoszący skargę kasacyjną trafnie zauważa, że jedyne uregulowanie prawne powołane w zaskarżonym wyroku co do procesu pasteryzacji mleka tj. załącznik w III sekcji, IX rozdziału, II część, II pkt 1 Rozporządzenia (WE) nr 853/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady, (nota bene przepis ten został wskazany też w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji) nie zawiera normy pozwalającej uznać, że pasteryzacja przebiega wyłącznie w temperaturze do 100°C. Nie ulega natomiast wątpliwości, iż obróbka cieplna mleka w rozumieniu przepisu przebiegająca w temperaturze od 135°C to już nie pasteryzacja, a proces określany w skrócie UHT.

Przyjąć trzeba, że omawiany przepis (załącznik w III sekcji, IX rozdział, II część, II pkt 1 Rozporządzenia (WE) nr 853/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady) zawiera definicję procesu pasteryzacji (lit a) obok tego (lit b) wskazuje jeszcze definicje obróbki mleka przez ultrawysoką temperaturę (UHT).

Z zasady za dopuszczalne przyjąć należy definiowanie procesu technologicznego poprzez wskazanie sposobu jego przeprowadzania. Skoro zatem prawodawca unijny podał w jaki sposób (za pomocą wskazania obróbki spełniającej określone warunki) przeprowadza się pasteryzację to taki stan rzeczy bezpośrednio przekładać się musi na rozumienie przedmiotowego pojęcia na gruncie danego aktu prawnego.

Nie sposób też nie zgodzić się ze skargą kasacyjną, że w załącznik III w sekcji IX rozdziale, II części II pkt 1 Rozporządzenia (WE) nr 853/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady) nie wyodrębniono w ogóle pojęcia sterylizacji. Skarga kasacyjna trafnie zauważa jak już podniesiono, iż przepis ten zawiera jedynie oznaczenie procesu pasteryzacji (lit a), a w dalszej części (lit. b) jeszcze tylko zdefiniowanie obróbki mleka przez ultrawysoką temperaturę UHT ( w tym zaś zakresie temperatura wynosi nie mniej niż 135°C ). Nie można nie przyznać racji wnoszącemu skargę kasacyjną, że przy przyjęciu (wbrew brzmieniu analizowanego przepisu uznanego za prawidłowy wzorzec kontroli) poglądu akceptowanego przez Sąd I instancji w przedziale temperatury od 100°C do 135°C powstałaby luka.

Za zbyt daleko idący należy potraktować zarzut zawarty w punkcie I.2 petitum skargi kasacyjnej dotyczący rozumienia art. 7 i art. 87 ust. 1 Konstytucji RP. Sąd I instancji nie twierdził bowiem, że cytowane opinie i poglądy nauki stanowią źródło prawa powszechnie obowiązującego a jedynie próbował uzasadnić pogląd zaprezentowany w procesie wykładni przepisu przyjętej za wzorzec kontroli. Zagadnieniem odrębnym jest oczywiście trafność wykładni konkretnego przepisu dokonanego na podstawie oderwanych od jego brzmienia opinii i poglądów nauki.

Przechodząc do oceny zarzutu zawartego w pkt. I.4 dotyczącego naruszenia załącznika III sekcja, IX rozdział, IV pkt 1 a) rozporządzenia "przez bezpodstawne przyjęcie, że określenie "mleko świeże" jest zastrzeżone dla mleka nieprzetworzonego, dla którego w rzeczywistości przepis ten zastrzega inne określenie: "mleko surowe", przy czym wbrew stanowisku Sądu I instancji określenie takie ma charakter ostrzegawczy i jest obligatoryjne, a nie podkreśla walorów mleka" wypada uznać, iż wnoszącemu skargę kasacyjną chodziło o niezastosowanie treści tego przepisu przy wyrokowaniu w sprawie. Przepis ten zawarty w Rozdziale IV: Etykietowanie ustanawia wymóg aby na etykiecie wyraźnie widniał, w przypadku surowego mleka przewidzianego do bezpośredniego spożycia przez ludzi, wyraz "surowe mleko". Zarzut ten wiąże się z wywodami Sądu I instancji, iż mleko "świeże" to to samo co "mleko prosto od krowy". Zgodzić się należy ze skargą kasacyjną, że w świetle wskazanego przepisu nie można świeżego mleka traktować jako mleka nieprzetworzonego, w tym bowiem przypadku omawiany przepis nakazuje używać innego określenia tj. mleko surowe. Zważając na powyższe i brak używania przez prawodawcę terminu mleko "świeże" w przepisach powołanych przez Sąd I instancji za nieuprawniony przyjąć należy wniosek zaskarżonego wyroku, iż wykazano podstawy do twierdzenia, iż mleko świeże to tyle co nieprzetworzone.

Omówiony zarzut naruszenia prawa materialnego wiąże się z podniesionymi naruszeniami prawa procesowego, a w szczególności art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a w zw. z art. 7, 75 § 1, 77§ 1 oraz 80 k.p.a. w zakresie dotyczącym przyjęcia ustaleń organów orzekających w sprawie, że w rozumieniu potocznym (rozumieniu konsumenta) termin mleko "świeże" oznacza tyle co mleko nieprzetworzone. Skarga kasacyjna słusznie zarzuca, iż Sąd I instancji akceptując znaczenie słowa "świeże" pominął, że w postępowaniu administracyjnym nie przeprowadzono w istocie analizy leksykalnej tego terminu (poprzez odwołanie się do słowników języka polskiego) ani też tym bardziej nie wsparto się stosownymi opiniami biegłych językoznawców. Słusznie też w skardze kasacyjnej podniesiono brak dostatecznie przekonującego rozważenia odbioru przez konsumenta nazwy produktu zawierającej obok przymiotnika "świeże" także przymiotnik "pasteryzowane". W sytuacji, w której poddanie mleka procesowi pasteryzacji zostało wyraźnie uwidocznione w nazwie produktu nie jest zrozumiałe, dlaczego konsument mógłby mieć przekonanie, że sprzedawane jest mu mleko prosto od krowy.

Zgodzić się też należy, iż Sąd I instancji nie zajął się wystarczająco wykazaniem, że działanie strony "może być odczytywane" jako zabieg celowy, który miał poszerzyć zasięg sprzedaży (czyn umyślny z zamiarem bezpośrednim).Nie wykazano w istocie przesłanek mogących na to wskazywać.

Biorąc pod uwagę wszystkie przedstawione wyżej wywody przyjąć należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wadliwie przyjął spełnienie przesłanek zawartych w art. 40 a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno spożywczych (zarzut I.7).

Zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. "przez brak rozpatrzenia sprawy w całości, mimo że Sąd I instancji był zobowiązany do tego niezależnie od granic skargi, podczas gdy z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd I instancji nie rozpoznał nawet wszystkich zarzutów skargi" nie był zasadny. Art. 134 § 1 p.p.s.a zawiera bowiem tylko normę zobowiązującą Sąd I instancji do rozpoznania sprawy niezależnie od granic skargi, nie dotyczy on jednak zagadnienia wymogu rozpatrzenia zarzutów skargi. Ta ostatnia kwestia mieści się bowiem w ramach art. 141 § 4 p.p.s.a. Art. 3 § 1 p.p.s.a. wyraża zaś tylko ogólną zasadę, że sądy administracyjne sprawują jedynie kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wykazanie prawidłowości tej kontroli może być zatem dokonywane w oparciu o inne przepisy p.p.s.a., zawierające szczegółowe reguły sprawowania tej kontroli.

Zarzut zawarty w pkt. I.6 został wadliwie skonstruowany i nie może być poddany merytorycznej ocenie w postępowaniu kasacyjnym, nie zawiera bowiem koniecznego wskazania o naruszenie to, jakiego przepisu konkretnie skarżącemu chodziło.

Nie jest też trafny zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. skoro uzasadnienie Sądu I instancji zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne przewidziane w tym przepisie i pozwala prześledzić tok rozumowania Sądu I instancji, a w ramach kontroli stosowania wymienionego przepisu nie mieści się w ogóle kwestia trafności poglądu prezentowanych przez Sąd I instancji. Dodać też należy, że analizowany zarzut ogólnikowo tylko podniósł wewnętrzną sprzeczność uzasadnienia zaskarżonego wyroku i nie wyczerpujące odniesienie się do zarzutów skargi.

Z tych wszystkich względów orzeczono jak w sentencji z mocy art. 185 § 1 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.