Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2040/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-02-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 1  ust. 3,  art. 3  ust. 1,  art. 22  ust. 1,  art. 10,  art. 16
journal: Dz.U. 1968 nr 3 poz 13
law: Ustawa z dnia 24 stycznia 1968 r. o scalaniu i wymianie gruntów.
article: art. 145  par. 1  pkt 1  lit. a i c  art. 135
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) Sędziowie: WSA Elżbieta Lenart WSA Joanna Skiba Protokolant specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2016 r. sprawy ze skargi Z.W. i J. W. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...]; 2. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżących Z. W. i J. W. solidarnie kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżona decyzją z dnia [...] września 2015 r. nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny:

Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2011 r. Z. i J.W. wystąpili o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 1981 r. zatwierdzającej projekt scalenia gruntów wsi [...],[...],[...] i część wsi [...] gminy [...], w części dotyczącej działki oznaczonej nr [...]. Wskazali że na skutek powyższej decyzji Marszałek Województwa [...] zarządza ich własnością, to jest działką [...]. Podkreślili, że działka ta nie może być działką Skarbu Państwa, ponieważ nie posiadają żadnych informacji na temat postępowania wywłaszczeniowego.

Umową z dnia 20 stycznia 1981 r. sporządzoną przed Naczelnikiem Miasta i Gminy w D. L. i J. S. na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym i innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin przekazali na rzecz Z. i J. W. gospodarstwo rolne o powierzchni [...] ha położone we wsi [...],[...],[...] gmina [...].

Decyzją z dnia [...] grudnia 1979 r. Wojewoda [...] wszczął z urzędu postępowanie scaleniowe gruntów wsi [...],[...],[...] i część wsi [...] gminy [...]. Projekt scalenia opracowany na podstawie przepisów ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. o scaleniu i wymienne gruntów (Dz. U. nr 3 poz. 13) zatwierdzony został decyzją Wojewody z dnia [...] września 1981 r. W wyniku scalenia w zamian za grunty oznaczone jako działki [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] o łącznej powierzchni [...] ha i wartości [...] jednostek szacunkowych, skarżącym wydzielono grunty oznaczone jako działki [...],[...],[...],[...] i [...] o łącznej powierzchni [...] ha i wartości [...] jednostek szacunkowych. Jednocześnie wydzielona została działka nr [...] o powierzchni [...] ha oznaczona jako wody płynące.

Z pisma z dnia 4 listopada 2013 r. Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w O. wynika, że działka nr [...] nie stanowi urządzenia melioracji wodnych szczegółowych a grunt pod wodą płynącą powierzchniową – rzeką [...], przy czym rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie śródlądowych wód powierzchniowych lub ich części stanowiących własność publiczną (Dz. U. 2003 NR 16, poz. 149 ze zm.), rzekę [...] zaliczono do śródlądowych wód powierzchniowych istotnych dla regulacji stosunków wodnych na potrzeby rolnictwa.

Skarżący ustosunkowując się do tego pisma wskazali, że ciek wodny znajdujący się na ich posesji przypomina raczej urządzenie melioracji wodnych szczegółowych i nazywanie tego cieku jest absurdem. Podkreślili, że działka oznaczona nr [...] jest własnością prywatną od 1929 r. nie może więc stanowić urządzenia melioracji wodnych ani szczegółowych.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi odmówił stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji Wojewody [...] a następnie po rozpatrzeniu wniosku Z. i J. W. decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. utrzymał ją w mocy.

Wyrokiem z dnia 15 grudnia 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 1248/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił ww. decyzje i w uzasadnieniu wskazał, że ponownie badając sprawę organ winien ustalić czy objęte postępowaniem scaleniowym działki skarżących stanowiły grunty zabudowane, a następnie czy skarżący wyrazili zgodę na objęcie ich scaleniem.

Ponownie rozpatrując sprawę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 1981 r.

W uzasadnieniu wskazał, ze decyzja Wojewody [...] wydana została na podstawie przepisów ustawy o scalaniu i wymianie gruntów. Zgodnie z art. 1 ust. 3 tej ustawy, grunty pod zabudowaniami nie mogły być objęte scaleniem bez zgody ich właściciela (samoistnego posiadacza). Organ nadzoru przywołał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 kwietnia 2006 r. sygn. akt IV SA/Wa 175/06, w którym stwierdzono, że zgoda na objęcie scaleniem gruntów zabudowanych nie może być domniemana, jednak zastrzeżenie takie może dotyczyć wyłącznie sytuacji, gdy określona osoba w żadnej formie nie wyrażała w toku postępowania scaleniowego zgody na objęcie gruntów scaleniem.

Minister ustalił, że na działce nr [...] znajdował się budynek, jednak z uwagi na to, że skarżący nie zgłaszali żadnych zastrzeżeń do przedłożonego projektu, a także złożyli stosowne oświadczenie do wykazu oświadczeń do projektu scalenia będącego załącznikiem do protokołu z okazania projektu scalenia z dnia [...] sierpnia 1981r., co oznacza, że brali oni czynny udział w postępowaniu, a zatem wyrazili zgodę na objęcie ich gruntów scaleniem, w tym także gruntów zabudowanych. Jednocześnie organ podkreślił, że zgoda zainteresowanych na objęcie gruntów zabudowanych scaleniem nie była wymagana, jej uzyskanie byłoby bowiem konieczne tylko w przypadku zmiany przebiegu granic w obrębie gruntów zabudowanych.

Minister wskazał, że różnica wartości gruntów skarżących przed i po scaleniu nie przekroczyła 3% wartości gruntów posiadanych przed scaleniem, co odpowiada wymogom wynikającym z art. 3 ust. 1 u.s.w.g. oraz par. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 marca 1968 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o scaleniu i wymianie gruntów (Dz. U. nr 8 poz. 44).

Minister wskazał następnie, że zgodnie z treścią art. 4 oraz 9 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo wodne (Dz. U. nr 38 poz. 230) grunty pokryte państwowymi wodami płynącymi stanowiąc własność Państwa w granicach określonych liniami brzegów, a jeżeli woda płynąca stanowiąca własność Państwa zajmie trwale w sposób naturalny grunt nie stanowiący własności Państwa grunt taki staje się Z mocy prawa własnością państwa. Jak wynika z akt sprawy, istniejący rów melioracyjny w wyniku scalenia zatwierdzonego zaskarżoną decyzją oznaczono jako działka [...] o pow. [...] ha stanowiąca wody płynące (Wp), ustanawiając jako władającego Wojewódzki Zarząd Inwestycji Rolnych w C. Zarzut skarżących, że ich działką włada Marszałek Województwa [...] jest więc nieuzasadniony.

Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyli Z. i J. W. podnosząc, że w toku postępowania scaleniowego nie była podnoszona kwestia wywłaszczenia ich z działki nr [...]. Nie otrzymali za nią żadnego ekwiwalentu ani zamiennej działki. Nie mogło wcześniej odwołać się bo wywłaszczenie było utajnione, o zaistniałej sytuacji dowiedzieli się w 2011 r. Wskazali, że w przedstawionych im aktach sprawy i ujawnionych dokumentach nie przedstawiono żadnego dokumentu gdzie byłby wpis o wyodrębnieniu działki [...] z działki nr [...], nie było też żadnych podpisów. W treści protokołów z zebrań mieszkańców wsi N., sporządzonych w celu zaznajomienia z pracami scaleniowymi powołane są różne nr działek, nie ma jednak przywołanej działki nr [...].

Skarżący podkreślili, że scalenie oznacza łączenie małych kawałków w większe a oni zostali rozdrobnieni, czyli scalenie nie spełniło swojej funkcji i roli. Grunty ukształtowane w działki prostokątne zmieniono na grunty nadmiernie zawężone i wydłużone, czym zaniżono ich wartość. W wyniku scalenia powstała działka nr [...], która jest bez dostępu do drogi publicznej.

Skarżący podnieśli, że scaleniem bez ich zgody objęto grunty pod zabudowaniami to jest działkę nr [...], na której stały i stoją budynki,

Skarżący podkreślili, że w ich ocenie rażące naruszenie prawa wynika z faktu, że zabrano bez podstawy prawnej grunt i wywłaszczono z niego działkę nr [...], której prawo własności przeniesiono na rzecz Skarbu Państwa, przy czym za działkę tę nie otrzymali żadnej innej działki.

Skarżący wskazywali również, że geodeta w toku postępowania scaleniowego nigdy nie był na gruncie i nie wyznaczył działki nr [...], o czym świadczy brak znaków granicznych. Podkreślili, że po przeprowadzeniu scalenia dalej zajmowali się utrzymaniem rowu i opłacali składki za czyszczenie strumienia w Rejonowym Związku Spółek Wodnych.

Skarżący podnieśli także, ze Minister nie zastosował się do zaleceń Sądu zawartych w wyroku z dnia 15 grudnia 2014 r.

Rozpatrując ponownie sprawę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi stwierdził, że z akt administracyjnych wynika, że w zamian za grunty stanowiące osiem działek o pow. [...] ha i wartości [...] jednostek szacunkowych skarżącym wydzielono grunty stanowiące pięć działek o pow. [...] ha i wartości [...] jednostek szacunkowych, tak wiec otrzymali oni w wyniku scalenia grunty o większej powierzchni i wyższej wartości szacunkowej w stosunku do gruntów, które posiadali przed scaleniem.

Organ nadzoru wskazał, że zgodnie z art. 1 ust. 3 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów, grunty pod zabudowaniami nie mogły być objęte scaleniem bez zgody ich właściciela (samoistnego posiadacza). Ustawa ta nie definiuje jednak pojęcia "grunty pod zabudowaniami". Z kolei, według § 8 ust. 2 instrukcji Nr 1 Ministra Rolnictwa z dnia 17 marca 1973 r. w sprawie scalania i wymiany gruntów, za grunty pod zabudowaniami uważa się grunty zajęte pod budynki i podwórze oraz niezbędny obszar przyległy, umożliwiający właściwe wykorzystanie tych budynków i podwórza. Z powyższego wynika zdaniem Ministra, że pojęcia gruntu zabudowanego nie można utożsamiać z działką o konkretnym numerze ewidencyjnym i określonej powierzchni ,albowiem przepis art. 1 ust. 3 ustawy w żadnym zakresie nie nawiązuje do oznaczenia ewidencyjnego gruntów i nie posługuje się pojęciem działki jako jednostki podstawowej. W ocenie Ministra zamiarem ustawodawcy, stwarzającego szczególną formę ochrony działek siedliskowych w procesie scalenia gruntów, było zachowanie dotychczasowej funkcji zagospodarowania oraz niezbędnego terenu siedliska. Minister podniósł, że zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych oznacza to, iż objęcie scaleniem działki w taki sposób, ze nadal zachowana jest dotychczasowa możliwość wykorzystania istniejących na tej działce obiektów budowlanych (w tym zwłaszcza budynków), nie narusza dyspozycji art. 1 ust. 3 ustawy.

Organ nadzoru wskazał, że w przedmiotowej sprawie grunty pod zabudowaniami znajdowały się na działce nr [...] – przed scaleniem (po scaleniu działka nr [...]). W ocenie organu w wyniku scalenia zachowana została funkcja zagospodarowania oraz obszar przyległy umożliwiający wykorzystanie budynków i podwórza znajdujących się na działce nr [...], a zatem zgoda zainteresowanych na objęcie wyżej opisanych gruntów zabudowanych scaleniem nie była wymagana.

Minister podniósł, że jak wynika z rejestru szacunku porównawczego gruntów przed scaleniem, pod pozycją odnoszącą się do gruntów skarżących pod oświadczeniem "okazany stan posiadania oraz szacunku porównawczego gruntów poddanych scaleniu (wymianie) przyjmuję bez zastrzeżeń" widnieje własnoręczny podpis. Ponadto złożyli oni stosowne oświadczenie do wykazu oświadczeń do projektu scalenia będącego załącznikiem do protokołu z okazania projektu scalenia z dnia 21 sierpnia 1981 r. o treści "projekt scalenia oraz warunki objęcia w posiadanie nowowydzielonych gruntów przyjmuję. Zdaniem Ministra powyższe oznacza, że skarżący brali udział w zebraniu uczestników scalenia w dniu [...] sierpnia 1981 r., na którym odbyło się okazanie uczestnikom scalenia opracowanego i wyznaczonego na gruncie projektu scalenia gruntów w ten sposób, że na podstawie rejestru szczegółowego po scaleniu każdy uczestnik scalenia był indywidualnie informowany o obszarze i szacunku wydzielonych dla niego gruntów. Z powyższego wynika, że Z. i J. W. brali udział w postępowaniu scaleniowym, znali wartość swoich gruntów przed scaleniem oraz wartość gruntów wydzielonych w wyniku scalenia, mieli również możliwość składania zastrzeżeń do projektu scalenia i złożenia odwołania od decyzji zatwierdzającej projekt scalenia.

Organ stwierdził, że zarzut skarżących dotyczący sfałszowania ich podpisu w wykazie oświadczeń nie należy do właściwości Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Odnosząc się do zarzutu skarżących dotyczącego pozbawienia ich własności działki nr [...], Minister wskazał, że w wyniku scalenia istniejący rów melioracyjny wyznaczono jako działka nr [...] o pow. [...] ha stanowiąca w rzeczywistości wody płynące (Wp). Jako władającego działką ustanowiono Wojewódzki Zarząd Inwestycji Rolnych w C., Rejon w [...]. Działka ta stanowi rzekę [...] i wraz z innymi działkami składającymi się na tę rzekę wpisana jest do księgi wieczystej nr [...], w której jako właściciel wpisany jest Skarb Państwa-Marszałek Województwa W [...].

W świetle powyższego zdaniem Ministra brak było podstaw do stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji z dnia [...] września 1981 r.

Skarżący nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wskazując, że liczą na stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu podtrzymali w całości dotychczasową argumentację.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz. 270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów skargę należy uznać za zasadną.

Sprawa była już przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zawartej w wyroku z dnia 15 grudnia 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 1248/14.

Stosownie więc do art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

W rozpatrywanej sprawie organ orzekający nie zastosował się w pełni do zawartej we wskazanym wyroku sądu administracyjnego oceny prawnej i wytycznych co do dalszego postępowania, przez co naruszył art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W ocenie Sądu konieczne było ustalenie w toku postępowania wywołanego wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji, czy objęte postępowaniem scaleniowym działki skarżących stanowiły grunty zabudowane, a następnie, czy skarżący wyrazili zgodę na ich objęcie postępowaniem.

Sąd podkreślił, że objęcie procedurą scalenia gruntów pod zabudowaniami bez zgody ich właścicieli stanowi rażące naruszenie art. 1 ust. 3 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów. Wobec powyższego, wyjaśnienie czy grunty objęte scaleniem były zabudowane oraz czy skarżący wyrazili zgodę na ich objęcie procedurą scalenia ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

Jednocześnie Sąd wskazał, że z akt administracyjnych przedstawionych Sądowi wynika, że pod pozycją [...], odnoszącą się do nr gospodarstwa [...], wymieniono nr działek [...],[...],[...] i [...], a następnie w rubryce Oświadczenie w sprawie projektu oraz warunków objęcia w posiadanie nowo wydzielonych gruntów i podpis" znajduje się pieczęć o treści "Projekt scalenia oraz warunki objęcia w posiadanie nowo wydzielonych gruntów przyjmuję" wraz z nieczytelnym podpisem. W ocenie Sądu powyższego zapisu nie można jednak uznać za wyrażenie zgody na objęcie scaleniem gruntów pod zabudowaniami.

Z powyższego wynika, że w ocenie Sądu wówczas orzekającego w sprawie niniejszej niezbędne było wyrażenie zgody przez skarżących na objecie scaleniem gruntów pod zabudowaniami, a zapisu, na który powołuje się organ w zaskarżonej decyzji nie można uznać za wyrażenie zgody.

Wbrew wytycznym Sądu zawartych w ww. wyroku WSA organ orzekający nie przeprowadził w tym zakresie żadnego postępowania wyjaśniającego opierając się na materiale dowodowym istniejącym w dacie orzekania przez Sąd, który stwierdził, że taka zgoda w aktach sprawy nie znajduje się. Z wyroku tego w żaden sposób nie wynika, by wystarczające dla uznania istnienia takiej zgody było uczestniczenie skarżących w procedurze scaleniowej.

Ponadto Sąd nie nakazywał dokonywania oceny, jak to uczynił Minister, jak należy rozumieć sformułowanie ustawowe "grunty pod zabudowaniami" , a jedynie ustalenie czy objęte postępowaniem scaleniowym działki skarżących stanowiły grunty zabudowane i czy skarżący wyrazili zgodę na ich objecie postępowaniem scaleniowym.

Minister ustalił, że działka nr [...] była działką zabudowaną, jednocześnie wbrew zaleceniom Sądu nie przeprowadził żadnego postępowania wyjaśniającego czy skarżący wyrazili zgodę na objęcie jej postępowaniem scaleniowym, poprzestając na nieuprawnionym stwierdzeniu, że taka zgoda nie była wymagana.

Wskazać należy, że kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja Wojewody [...] z dnia [...] września 1981 r. zatwierdzająca projekt scalenia gruntów wydana została w oparciu o przepisy ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz. U. Nr 3, poz. 13 ze zm. ).

Scalanie gruntów zgodnie z ustawą z dnia 24 stycznia 1968 r. miało na celu polepszenie warunków dla przyśpieszenia rozwoju produkcji rolnej. Obejmowało ono tylko grunty rolne z wyłączeniem lasów i gruntów leśnych ( art. 22 ust. 1 ). Uczestnikami postępowania scaleniowego byli właściciele jak i posiadacze samoistni gruntów. Każdy uczestnik postępowania scaleniowego otrzymywał, w zamian za grunty posiadane przed scaleniem, grunty w zasadzie o równej wartości szacunkowej (art. 3 ust. 1). Grunty pod zabudowaniami nie mogły być objęte scaleniem bez zgody właściciela lub posiadacza samoistnego (art. 1 ust. 3). Stan własności lub posiadania uczestników scalenia gruntów oraz powierzchnie użytków i klas gruntów określało się według danych uwidocznionych w ewidencji gruntów (art. 10). Decyzja o zatwierdzeniu projektu scalenia gruntów stanowiła tytuł do ujawnienia nowego stanu własności w księgach wieczystych, ale nie przesądzała tytułu własności ( art. 16 ust. 1 ). Scalanie gruntów nie zmieniało ani liczby właścicieli, ani prawa własności, czy innych uprawnień związanych z gruntem. Wiadomo, że uczestnik scalenia stawał się właścicielem gruntów poscaleniowych, stanowiących ekwiwalent gruntów należących do niego przed scaleniem. Tak, więc grunty poscaleniowe muszą stanowić ekwiwalent gruntów przedscaleniowych w pełnym zakresie tzn. muszą również odzwierciedlać poprzedni stan własności (współwłasności).

Zgodnie z art. 1 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. o scalaniu i wymianie gruntów, grunty pod zabudowaniami nie mogą być objęte scaleniem bez zgody ich właściciela (samoistnego posiadacza). Organ nie wskazał, ażeby w toku postępowania scaleniowego skarżący, złożyli pisemną zgodę na objęcie działki nr [...] scaleniem. W orzecznictwie przyjmuje się (por. wyrok NSA z dnia 6 kwietnia 1995 r., II SA 2424/93, ONSA 1996/2/77), że zgoda taka nie może być domniemana (dorozumiana), np. na podstawie faktu, że uczestnik scalenia wziął udział w postępowaniu i nie sprzeciwił się ostatecznym rozstrzygnięciom organu scaleniowego albo że podpisał ogólne oświadczenie co do zgody na dokonane scalenie. Zgoda ta musi być udzielona wyraźnie, ustnie lub na piśmie, przy czym ustne wyrażenie zgody powinno być utrwalone w protokole włączonym do akt sprawy. Oznacza to, że w postępowaniu scaleniowym zatwierdzonym decyzją Wojewody [...] z dnia [...] września 1981 r. został naruszony art. 1 ust. 3 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów z dnia 24.01.1968 r. uzależniający poddanie scaleniu gruntów pod zabudowaniami od zgody właściciela budynków (por. wyrok NSA z dnia 19 czerwca 1998 r. II SA 589/98 Lex nr 41760). Naruszenie to nosi znamiona rażącego naruszenia prawa, o jakim mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Objęcie postępowaniem scaleniowym zabudowanych gruntów bez zgody ich właściciela i w konsekwencji zmiana granic tych gruntów, narusza wprost bezwzględnie obowiązującą normę art. 1 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. o scalaniu i wymianie gruntów obowiązującą w dacie wydania kwestionowanej decyzji. Naruszenie to nosi znamiona rażącego naruszenia prawa, co zresztą potwierdził Sąd w wyroku z dnia 15 grudnia 2014 r. Również w orzecznictwie zajmowane jest takie stanowisko, por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 19 czerwca 1998 r. sygn. akt II SA 589/98, Lex nr 41760, zgodnie z którym brak pisemnej zgody właściciela na włączenie budynków stanowiących jego własność do scalenia stanowi rażące naruszenie art. 1 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. o scalaniu i wymianie gruntów oraz daje organowi pełną podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt scalenia na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu, że w przedmiotowej sprawie zmiana granic działki nr [...] była dopuszczalna bez zgody właściciela, skoro w wyniku scalenia zachowana została jej dotychczasowa funkcja zagospodarowania i niezbędny teren siedliska. To właśnie zmiana przebiegu granicy działki zabudowanej wymagało bezwzględnej zgody właściciela działki na taką zmianę. Powoływanie się przez organ na instrukcję Ministra Rolnictwa z dnia [...] marca 1973 r. jest zupełnie niezrozumiałe w realiach niniejszej sprawy, biorąc pod uwagę treść uzasadnienia wyroku z dnia 15 grudnia 2014 r. wiążącego zarówno organ jak i Sąd w obecnym składzie, a ponadto powoływana instrukcja nie stanowiła podstawy orzekania przez organ wydający kwestionowaną decyzję. Również powoływanie się przez organ na orzecznictwo sądów administracyjnych w powyższej kwestii nie znalazło aprobaty Sądu, zważywszy, że w realiach niniejszej sprawy takie orzecznictwo pozostawałoby bez znaczenia biorąc pod uwagę treść art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto organ powołał się na orzecznictwo nie przytaczając w tej kwestii żadnego wyroku, co należy uznać za twierdzenia gołosłowne.

Ponownie rozpoznając wniosek skarżących o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 1981 r. w części dotyczącej działki [...], organ uwzględni ocenę prawną i wskazania zawarte w uzasadnieniu wyroku, a przede wszystkim w wyroku poprzednim z dnia 15 grudnia 2014 r.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji, o kosztach postępowania rozstrzygając na podstawie art.200 tej ustawy.