Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1485/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-02-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt Sędziowie: WSA Iwona Maciejuk WSA Bożena Marciniak (spr.) Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2014 r. sprawy ze skargi E. P. i R. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji Prezydenta W. z dnia [...] października 2012 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżących: E. P. i R. P. solidarnie kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r., [...], utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] października 2012 r. o umorzeniu z urzędu wszczętego postępowania administracyjnego w sprawie sprzedaży na rzecz R. i E. P. lokalu mieszalnego nr [...] usytuowanego w budynku przy ul. [...] w W.

Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

W dniu [...] maja 1976 r. Naczelnik Dzielnicy W. wydał na podstawie art. 52 ust. 1 i art. 51 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. Prawo Lokalowe (Dz. U. Nr 14 poz. 84) decyzję o przydziale R i E. P. lokalu nr [...] w domu nr [...] przy ul. [...]w W.

Następnie, w dniu [...] lutego 1977 r., na wniosek Przedsiębiorstwa [...], Naczelnik Dzielnicy W. wydał decyzję nr [...] orzekającą o sprzedaży R. i E. małż. P. lokalu mieszkalnego nr [...]w budynku położonym w W. przy ul. [...] i równoczesnym oddaniu R. i E. P. w użytkowanie wieczyste na lat 99 części gruntu o powierzchni [...] m2, wynoszącej [...] działki. Podstawą wydania ww. decyzji były przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 18 maja 1970 r. w sprawie trybu oddawania w użytkowanie wieczyste terenów państwowych i sprzedaży położonych na nich budynków (Dz. U. Nr 13 z 1970 r., poz. 120 ze zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 maja 1970 r. w sprawie sprzedaży przez Państwo budynków z równoczesnym oddawaniem działek w użytkowanie wieczyste (Dz. U. Nr 2 z 1975 r., poz. 9 ze zm.).

W dniu 21 listopada 1990 roku, na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 – art. 101 kpa Burmistrz Urzędu Dzielnicy P. wydał postanowienie o zawieszeniu z urzędu postępowania w sprawie sprzedaży lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] oraz ustanowienia wieczystego użytkowania ułamkowej części gruntu pod ww. budynkiem na rzecz R. P., do czasu założenia Księgi Wieczystej na ten budynek.

W dniu 5 kwietnia 2012 r. pełnomocnik E. i R. P. złożył do Urzędu W., Wydział Zasobów Lokalowych dla Dzielnicy W., wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania wraz z wnioskiem o wyznaczenie terminu podpisania aktu notarialnego sprzedaży lokalu.

W dniu [...] sierpnia 2012 roku Prezydent W. wydał, na podstawie art. 97 § 2 kpa, postanowienie o podjęciu z urzędu zawieszonego postępowania administracyjnego w sprawie sprzedaży na rzecz R i E. P. lokalu mieszalnego nr [...]usytuowanego w budynku przy ul. [...] w W. W uzasadnieniu tego orzeczenia organ wskazał, iż z uwagi na fakt, że urządzono księgę wieczystą [...] na ww. nieruchomość, zachodzą przesłanki do podjęcia z urzędu zawieszonego postępowania.

W dniu 9 października 2012 r. Prezydent W. wydał decyzję o umorzeniu z urzędu wszczętego postępowania administracyjnego w sprawie sprzedaży na rzecz R. i E. P. lokalu mieszalnego nr [...] usytuowanego w budynku przy ul. [...] w W. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ wskazał, iż zgodnie z księgą wieczystą KW nr [...] ww. nieruchomość stanowiąca dz. ewid. Nr [...] z obrębu [...]o pow. [...]m2 jest własnością Skarbu Państwa a użytkownikiem wieczystym gruntu i właścicielem budynku jest M. Sp. z o.o. z siedzibą w W. przy ul. [...]. Organ podniósł, iż w obecnym stanie faktycznym nie ma podstaw do zawarcia umowy sprzedaży na rzecz R. i E. P. przedmiotowego lokalu mieszalnego przez W. jak również Skarb Państwa, gdyż nie są oni właścicielami ww. budynku mieszkalnego. Na skutek decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...].11.2003 r. własność przedmiotowego budynku mieszkalnego przeszła na własność M. Sp. z o.o. i wobec powyższego zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie sprzedaży ww. lokalu.

Na powyższe rozstrzygnięcie zażalenie złożył pełnomocnik skarżących zarzucając decyzji naruszenie art. 105 § 1 kpa, art. 7, 10 § 1, 16, 77 § 1, 107 § 1 i 3 oraz 110 kpa i wnosząc o jej uchylenie i w tym zakresie orzeczenie co do istoty sprawy poprzez zobowiązanie organu administracyjnego do wyznaczenia terminu podpisania aktu notarialnego sprzedaży lokalu nr [...] przy ul. [...] w W., ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.

W dniu [...] kwietnia 2013 r. zapadła decyzja [...]Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ powołał się na art. 105 § 1 kpa wskazując, iż z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego mamy do czynienia wówczas gdy brak jest jednego z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej, o której mowa w art. 1 pkt. 1 kpa. Przyczyny, dla których sprawa będąca przedmiotem postępowania administracyjnego utraciła charakter sprawy administracyjnej (lub nie miała takiego charakteru jeszcze przed wszczęciem postępowania) mogą być różne. W piśmiennictwie dzieli się te przyczyny na podmiotowe i przedmiotowe, tj. takie gdy strona postępowania z jakiegoś względu utraciła ten przymiot (przyczyna podmiotowa) lub też gdy sprawa indywidualna nie podlega załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej. Organ wskazał, iż z akt sprawy wynika, że wskutek decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] listopada 2003 r. własność budynku mieszkalnego przeszła na M. Sp. z o.o. Tym samym właścicielem budynku pozostaje obecnie przedmiotowa spółka, co oznacza że m. st. W. nie ma żadnej możliwości zawarcia umowy sprzedaży lokalu w budynku, którego nie jest właścicielem. Należy podkreślić, że mimo faktu iż nadal pozostaje w obrocie decyzja o sprzedaży wnioskodawcom lokalu nr [...] przy ul. [...], to organ obowiązany jest uwzględnić obecny stan prawny budynku oraz zmiany przepisów prawa. Żaden przepis prawa w chwili obecnej nie stanowi podstawy do wydania decyzji administracyjnej zobowiązującej do sprzedaży lokalu, tym bardziej w sytuacji gdy lokal pozostaje obecnie poza zasobem mieszkaniowym W., a także Skarbu Państwa.

Na powyższe rozstrzygnięcie w dniu 21 maja 2013 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli E. i R. małż. P., reprezentowani przez pełnomocnika. Opisaną decyzję Kolegium zaskarżyli w całości zarzucając jej:

1) rażące naruszenie przepisu postępowania, a mianowicie przepisu artykułu 156 § 1 pkt 3 kpa, poprzez jego niezastosowanie w sprawie, a w konsekwencji brak stwierdzenia przez organ administracji publicznej nieważności decyzji Prezydenta W. z dnia [...] października 2012 roku umarzającej postępowanie, z uwagi na fakt, iż dotyczyła ona sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inna decyzją ostateczną, tj. decyzją z dnia [...] lutego 1977 roku, przy czym obie decyzje dotyczyły tożsamego podmiotu oraz tożsamego przedmiotu sprawy, przy jednoczesnej tożsamości stanu prawnego jak i faktycznego i obie decyzje zostały wydane na podstawie jednego wniosku wszczynającego postępowania administracyjne;

2) naruszenie przepisu postępowania, tj. przepisu artykułu 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z artykułem 105 § 1 kpa, poprzez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie w sprawie, a wyrażające się w błędnym uznaniu organu drugiej instancji, iż w okolicznościach niniejszej sprawy należało utrzymać w mocy decyzję umarzającą postępowanie, albowiem stało się ono bezprzedmiotowe, podczas gdy w okolicznościach niniejszej sprawy brak jest podstaw faktycznych i prawnych do umorzenia postępowania w sprawie niniejszej, albowiem przedmiotowe postępowania zostało już wcześniej zakończone prawomocną i ostateczną decyzją administracyjną, a w konsekwencji organ administracyjny związany jest tym rozstrzygnięciem;

3) naruszenie artykułu 16 § 1 i artykułu 110 kpa poprzez ich niezastosowanie w sprawie niniejszej, a w konsekwencji pominięcie faktu, iż w niniejszej sprawie została wydana ostateczna i prawomocna decyzja z dnia [...] lutego 1977 roku, zgodnie z którą orzeczono sprzedaż R. i E., małżonkom P. lokalu mieszkalnego numer [...] w budynku położonym przy ulicy [...] w W.;

4) naruszenie artykułu 7 kpa, które miało istotny wpływ na treść orzeczenia, przez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie, wyrażające się w braku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, mając na względzie interes społeczny oraz słuszny interes E. i R. małż. P.;

5) naruszenie przepisu postępowania, które miało istotny wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 77 § 1 kpa przez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie w sprawie, polegające na braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w niniejszej sprawie

6) naruszenie artykułu 107 § 1 i 3 kpa, przez nie wskazanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodów których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

Wskazując na powyższe naruszenia pełnomocnik skarżących wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2013 r. w całości na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm. dalej: popsa) oraz o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta W. z dnia [...]października 2012 roku, poprzedzającej zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, w całości na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 popsa. Ewentualnie, z najwyższej ostrożności procesowej, na wypadek nieuwzględnienia przez Sąd, iż zachodzą przesłanki do uznania, iż w/w decyzje są nieważne, pełnomocnik skarżących wniósł ponadto o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]kwietnia 2013 r. w całości na podstawie art. 145 § 1 punkt c popsa.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżących wskazał, iż decyzja z dnia [...] lutego 1977 r. orzekająca o sprzedaży R. i E. małż. P. lokalu mieszkalnego stała się ostateczna. Tym samym prawomocnie zostało zakończone postępowanie administracyjne w administracyjnym toku instancji w przedmiotowej sprawie. W zaistniałym stanie faktycznym i prawnym należało jedynie dokonać czynności cywilnoprawnej w postaci zawarcia umowy w formie aktu notarialnego. Pełnomocnik skarżących podniósł, iż budynek przy ul. [...] w chwili wydawania ww. decyzji z dnia [...] lutego 1977 r. stanowił własność Skarbu Państwa. Wobec faktu wydania ww. decyzji R. i E. P. nabyli prawo podmiotowe do przedmiotowego lokalu. Pozostała czynność cywilnoprawna w postaci zawarcia umowy w formie aktu notarialnego ma charakter czysto formalny, regulujący w sposób prawidłowy stan prawny nieruchomości. Wobec czego, organ rażąco naruszył art. 156 § 1 pkt 3 kpa poprzez brak stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta W. z dnia [...] października 2012 r. umarzającej postępowanie z uwagi na fakt, iż przedmiotowa decyzja dotyczyła sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Przy czym obie decyzje dotyczyły tożsamego podmiotu oraz tożsamego przedmiotu sprawy, przy jednoczesnej tożsamości stanu prawnego jak i faktycznego i obie decyzje zostały wydane na podstawie jednego wniosku wszczynającego postępowanie administracyjne. Pełnomocnik skarżących powołał się na poglądy judykatury zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lipca 2012 r., II OSK 589/2011, w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 czerwca 2011 r., VII SA/Wa 606/2011 oraz wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 maja 2012 r., I OSK 20899/2011.

Pełnomocnik skarżących podniósł również, iż organ nie rozpatrzył całego zebranego w sprawie materiału dowodowego, nie wyjaśniając tym samym wszystkich znajdujących się w aktach okoliczności faktycznych. W konsekwencji spowodowało to naruszenie art. 7 i 77 kpa. Ponadto, organ pominął część materiału dowodowego, w szczególności w zakresie ustaleń dotyczących uprawnień właścicielskich co spowodowało naruszenie art. 107 § 1 i 3 kpa. Zgodnie z decyzją z dnia [...] lutego 1977 r. cena nabycia lokalu za gotówkę wynosiła [...] złotych. Skarżący wpłacili cenę mieszkania, zgodnie z wydaną decyzją, co potwierdza pismo z Urzędu Dzielnicy W. z dnia [...] lutego 1977 r., a zatem zaledwie dwa dni po wydanej decyzji w sprawie sprzedaży lokalu. Tym samym zostały spełnione przesłanki do sprzedaży przedmiotowego lokalu skarżącym.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Stosownie natomiast do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – powoływana dalej jako "ppsa", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Badając sprawę w świetle wyżej wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca naruszają przepisy prawa.

Zaskarżona decyzja utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta W. o umorzeniu, na podstawie art. 105 § 1 kpa, postępowania administracyjnego zapadła w postępowaniu administracyjnym wszczętym na wniosek Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. w sprawie sprzedaży na rzecz skarżących lokalu mieszkalnego. Bezsporne jest, iż na skutek ww. wniosku w dniu [...]lutego 1977 r. została wydana na rzecz skarżących przez organ do spraw gospodarki komunalnej i mieszkaniowej decyzja nr [...]. Nie jest również sporne, iż decyzja z dnia [...]lutego 1977 r. stała się ostateczna w administracyjnym toku instancji i nadal pozostaje w obrocie prawnym, co zresztą wprost potwierdza Samorządowe Kolegium Odwoławcze w zaskarżonym rozstrzygnięciu.

Istota sporu w sprawie niniejszej sprowadza się zatem do tego czy Prezydent W. był uprawniony do wydania kolejnej decyzji orzekającej o umorzeniu przedmiotowego postępowania administracyjnego na podstawie art. 105 § 1 kpa. W ocenie składu orzekającego w sprawie, organ nie miał podstaw prawnych do wydania takiej decyzji, co skutkować musiało stwierdzeniem jej nieważności jak również stwierdzeniem nieważności decyzji utrzymującej ją w mocy, w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 kpa.

Na wstępie wskazać trzeba, iż decyzja z dnia [...]lutego 1977 r. o sprzedaży lokalu mieszkalnego została wydana na podstawie przepisów wykonawczych do ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 32, poz. 159), tj. rozporządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 18 maja 1970 r. w sprawie trybu oddawania w użytkowanie wieczyste terenów państwowych i sprzedaży położonych na nich budynków (Dz. U. Nr 13 z 1970 r., poz. 120 ze zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 maja 1970 r. w sprawie sprzedaży przez Państwo budynków z równoczesnym oddawaniem działek w użytkowanie wieczyste (Dz. U. Nr 2 z 1975 r., poz. 9 ze zm.). Przepisy te określały szczegółowy tryb oddawania osobom fizycznym w użytkowanie wieczyste terenów państwowych z równoczesną sprzedażą położonych na tym terenie budynków, jeżeli teren jest zabudowany. Zgodnie z tymi regulacjami decyzja o oddaniu terenów w użytkowanie wieczyste i sprzedaży położonych na nich budynków były wydawana przez organy do spraw gospodarki komunalnej i mieszkaniowej (§ 9 ww. rozporządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 18 maja 1970 r.). Decyzja ta stanowiła podstawę do zawarcia umowy o oddanie terenu w użytkowanie wieczyste z równoczesną sprzedażą (oddaniem w użytkowanie wieczyste) położonych na tym terenie domów (budynków), jeżeli teren jest zabudowany. Powyższe regulacje określały, iż decyzja taka powinna zawierać termin, w którym powinna być zawarta umowa w formie aktu notarialnego. Termin ten zaczynał biec od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna i nie powinien przekraczać dwóch miesięcy (§ 10 pkt 9 rozporządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 18 maja 1970 r.). W akcie notarialnym nabywca, jeżeli jest osobą fizyczną powinien złożyć oświadczenie, że do chwili sporządzenia tego aktu nie nabył żadnej nieruchomości w trybie ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce nieruchomościami w miastach i osiedlach (§ 11 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 18 maja 1970 r.).

Z powołanych przepisów wynika, iż regulacje prawne obowiązujące w dacie wydania ostatecznej decyzji o sprzedaży skarżącym lokalu mieszkalnego przewidywały dwufazowy tryb zbywania nieruchomości państwowych. W pierwszej fazie wydawana była decyzja organów administracji państwowej o oddaniu terenu w wieczyste użytkowanie i o sprzedaży lokalu w domu wielomieszkaniowym. Ta pierwsza faza, którą można określić jako fazę administracyjną, miała charakter przygotowawczy. Kończyło ją wydanie decyzji ostatecznej przez właściwy organ administracji. Wydanie tej decyzji oznaczało, że organ administracji, reprezentujący Skarb Państwa jako właściciela terenu, budynków i lokali mieszkalnych, był gotów zawrzeć umowę, w formie aktu notarialnego, z konkretnym adresatem wskazanym w tej decyzji. Drugą zatem, i jednocześnie finalną, fazą oddawania nieruchomości państwowych w użytkowanie wieczyste z równoczesną sprzedażą budynku było zawarcie umowy w formie aktu notarialnego, na podstawie przepisów prawa cywilnego.

Jak wynika z akt sprawy i czego nie kwestionują strony, w niniejszej sprawie z powodu nieuregulowania stanu prawnego nieruchomości nie doszło do zawarcia umowy w formie aktu notarialnego. Organy obu instancji powołują się na to, iż z uwagi na to, iż lokal pozostaje obecnie poza zasobem mieszkaniowym W. , a także Skarbu Państwa, żaden przepis prawa w chwili obecnej nie stanowi podstawy do wydania decyzji administracyjnej zobowiązującej do sprzedaży lokalu. W ocenie Sądu, powyższe nie oznacza jednak, iż w takiej sytuacji organ administracji jest uprawniony wydać decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego jako bezprzedmiotowego. Nie ulega wątpliwości, iż przepis art. 105 § 1 k.p.a. wiąże możliwość umorzenia postępowania z powstaniem trwałej i nieusuwalnej przeszkody w kontynuacji postępowania (A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2011, str. 622 i powołane tam poglądy doktryny). W niniejszej sprawie nie możemy jednak mówić o kontynuacji wszczętego i niezakończonego postępowania administracyjnego. Jak wskazano powyżej, w postępowaniu o sprzedaż nieruchomości państwowej doszło już do wydania ostatecznej decyzji administracyjnej z 10 lutego 1977 r. Jak wynika z akt sprawy i czego nie kwestionują strony, decyzja ta nadal pozostaje w obrocie prawnym. Przedmiotowa decyzja, zgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania, stanowi przesłankę do zawarcia umowy o ustanowienie użytkowania wieczystego i sprzedaży domów i lokali. Umowa taka jest zawierana zaś wyłącznie na podstawie przepisów prawa cywilnego.

Zatem, przedmiotowe postępowanie w fazie administracyjnej zostało już zakończone. Z tego powodu w sprawie nie mogło zapaść rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania, a decyzje wydane przez organy obu instancji są wadliwe jako wydane bez podstawy prawnej. Nie sposób bowiem doszukać się istnienia podstawy prawnej do wydania przedmiotowych decyzji w żadnym powszechnie obowiązującym przepisie prawnym o charakterze materialnym zawartym w ustawie lub w akcie wydanym z wyraźnego upoważnienia ustawowego.

Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd stwierdza nieważność zaskarżonego aktu w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach. Przesłankami stwierdzenia nieważności aktu administracyjnego przewidzianymi w art. 156 k.p.a. są: naruszenie przepisów o właściwości, wydanie rozstrzygnięcia bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, wydanie decyzji w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, skierowanie jej do osoby niebędącej stroną w sprawie, niewykonalność decyzji w dniu jej wydania i mająca charakter trwały, sytuacja, gdy wykonanie decyzji wywołałoby czyn zagrożony karą, istnienie wady decyzji powodującej jej nieważność z mocy prawa.

Podnieść trzeba, iż tryb stwierdzenia nieważności decyzji jest nadzwyczajnym trybem postępowania administracyjnego, którego przesłanki zastosowania zostały wyczerpująco wymienione w art. 156 § 1 kpa i stanowi wyjątek od wyrażonej w art. 16 kpa zasady trwałości decyzji administracyjnej. Przyjęta w kpa konstrukcja nieważności decyzji administracyjnej wiąże się więc ze szczególnie ciężkimi naruszeniami prawa określonymi w ww. przepisie. Jak wskazano powyżej, jedną z przesłanek przewidzianych w art. 156 § 1 pkt 2 kpa jest wydanie decyzji administracyjnej bez podstawy prawnej. Przy czym, przez wydanie decyzji bez podstawy prawnej należy rozumieć sytuację, gdy w obowiązującym systemie prawnym brak jest przepisu upoważniającego organ administracji do rozstrzygania sprawy w drodze decyzji administracyjnej (por. wyrok NSA z 27.05.1988 r., IV SA 23-28/88).

Z uwagi zatem na wskazaną powyżej kwalifikowaną wadę decyzji organów obu instancji w postaci braku podstawy prawnej do ich wydania należało stwierdzić nieważność tych decyzji.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.