Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 428/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-09-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6365 Inne zezwolenia, zgody i nakazy z zakresu ochrony zabytków
Hasła tematyczne: Zabytki
Skarżony organ: Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5 pkt 3, art. 49 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 162 poz 1568
law: Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
article: art. 108 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Justyna Mazur, Protokolant Referent Małgorzata Domagalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2014 r. sprawy ze skargi K. J. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie nakazu zabezpieczenia budynku oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków (dalej: "LWKZ", "organ I instancji"), działając na podstawie art. 5 pkt 3, art. 6 ust. 1 pkt 1 lit.c, art. 38 ust. 1, art. 40 ust. 2, art. 49 ust. 1, art. 89 pkt 2, art. 93 ust. 1 ustawy z 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2003 r. Nr 162, poz. 1568 ze zm., zwana dalej "ustawą o ochronie zabytków") oraz art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwana dalej "k.p.a."), nakazał K. J., I. J. i M. J., właścicielom zabytku – reliktów piwnic dawnej zabudowy w obrębie nieruchomości nr [...], zachowanych pod budynkiem dawnego "[...]" E.B. (później restauracji "[...]") oraz pod budynkiem tzw. sklepiku, położonych w K. przy R. [...], wpisanych do rejestru zabytków województwa [...] decyzją z dnia [...] września 2006 r. pod. Nr [...] – wykonanie robót budowlanych w zakresie niezbędnym do zabezpieczenia reliktów przed zniszczeniem i uszkodzeniem - w terminie do [...] października 2012 r. Jednocześnie organ I instancji zaznaczył, że prace należy wykonać w oparciu

o program prac zawartych w projekcie budowlanym, opracowanym przez uprawnionego specjalistę oraz nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

W uzasadnieniu decyzji LWKZ wskazał, że w trakcie kontroli zabytku

w dniu [...] lipca 2012 r. stwierdzono, że obiekt pozostaje w nieodpowiednim stanie technicznym. Struktura murów i sklepień wykazuje poważne uszkodzenia (częściowo występują zawalenia sklepienia piwnicy). Mury piwnic nie są zabezpieczone, co umożliwia przedostawanie się opadów atmosferycznych do wnętrza i ich destrukcję. Miejsce zawalenia, pozostawione bez przeprowadzenia działań naprawczych, może się powiększać i w rezultacie doprowadzić do zawalenia sklepienia. Zniszczenie jednego pomieszczenia może z kolei być przyczyną całkowitej destrukcji całości zabytku. Ponadto, pomimo doraźnego ogrodzenia terenu płotem deskowym, niezabezpieczony otwór w sklepieniu piwnicy stwarza potencjalne zagrożenie utraty zdrowia i życia.

Z uwagi na brak możliwości na obecnym etapie określenia realnego terminu rozpoczęcia docelowych prac konserwatorskich i robót budowlanych przy obiekcie, konieczne jest przeprowadzenie w trybie pilnym działań zabezpieczających, pozwalających na usunięcie istniejących zagrożeń. Decyzji organ I instancji nadał rygor natychmiastowej wykonalności, z uwagi na realne zagrożenie zniszczenia lub uszkodzenia zabytku, którego zachowanie i ochrona leży w interesie społecznym (art. 108 § 1 k.p.a.).

W dniu [...] sierpnia 2012 r. (data wpływu do organu) skarżąca, działając przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła o uzupełnienie decyzji poprzez określenie zakresu nakazanych do wykonania robót budowlanych oraz terminu wykonania decyzji, czy jest to termin natychmiastowy, czy wyznaczony przez organ termin do dnia [...] października 2012 r.

Postanowieniem znak [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. LWKZ, działając na podstawie art. 111 § 1 i § 1b k.p.a. orzekł o uzupełnieniu decyzji własnej

z dnia [...] lipca 2012 r. w ten sposób, że wskazał zakres robót i prac konserwatorskich mających na celu zabezpieczenie i utrwalenie substancji zabytku oraz zahamowanie procesów jego destrukcji, tj.: odgruzowanie reliktów piwnic, podparcie konstrukcji sklepień stemplami i krążynami o konstrukcji drewnianej, wykonanie uzupełnień struktury budowlanej sklepień, uzupełnienie (przemurowanie) murów piwnicznych materiałem kamiennym (kamień - opoka), zabezpieczenie piwnic przed opadami atmosferycznymi poprzez wykonanie tymczasowego zadaszenia (konstrukcja drewniana z pokryciem papą). Podał, iż szczegółowe rozwiązania winien określać projekt budowlany opracowany przez uprawnionego specjalistę. Organ I instancji przyjął, iż terminem wykonania ww. prac konserwatorskich jest termin najpóźniej do dnia [...] października 2012 r. oraz utrzymał rygor natychmiastowej wykonalności decyzji, obligujący do rozpoczęcia nakazanych robót i prac konserwatorskich zanim sporna decyzja stanie się ostateczna.

W odwołaniu złożonym na ww. decyzję K. J. ("skarżąca") wniosła

o jej uchylenie, wskazując na wady kwalifikowane podjętego przez organ I instancji rozstrzygnięcia, wynikające z art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. (niewykonalność decyzji spowodowaną określeniem zbyt krótkiego terminu jej wykonania) i z art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a. (jej natychmiastowe wykonanie wywołałoby czyn zagrożony karą). Zwróciła także uwagę, że przedmiotem decyzji jest wykonanie robot budowlanych, a nie przygotowanie formalne inwestycji. Zanegowała stanowisko LWKZ, że nadanie klauzuli natychmiastowej wykonalności decyzji uzasadnione jest interesem społecznym ze względu na konieczność ochrony zabytków. Jednocześnie skarżąca wniosła

o wstrzymanie natychmiastowego wykonania decyzji wskazując, iż nie posiada wystarczających zasobów finansowych na realizację nałożonych nań obowiązków.

W dalszej części odwołania strona wskazała na naruszenie przepisów procedury

w zakresie zaniechania powiadomienia przez organ I instancji o wszczęciu postępowania w sprawie oraz przysługujących jej w jego toku uprawnieniach (art. 61 § 4 i art. 10 § 1 k.p.a.).

Na skutek odwołania skarżącej, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego (dalej: "Minister", "organ II instancji", "organ odwoławczy") decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej wyznaczonego terminu wykonania prac, wyznaczając nowy termin do dnia [...] października 2013 r. oraz utrzymując w mocy decyzję w pozostałym zakresie.

Skarżąca wniosła skargę od powyższej decyzji do sądu administracyjnego,

w wyniku czego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 września 2013 r. w sprawie VIII SA/Wa 341/13 uchylił zaskarżoną decyzję. Przyczyną takiego rozstrzygnięcia był brak w aktach administracyjnych dowodów na okoliczność ustalenia, w jaki sposób i w jakim terminie skarżąca złożyła wniosek o uzupełnienie decyzji oraz odwołanie, czy zachowała ustawowy, 14-dniowy termin do ich złożenia.

Po ponownym rozpoznaniu odwołania, wykonując zalecenia Sądu, organ odwoławczy decyzją z dnia [...] lutego 2014 r., działając na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. c, art. 7 pkt 1, art. 49 ust. 1, art. 89 pkt 1 i art. 93 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków oraz art. 17 pkt 2, art. 108, art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił zaskarżoną decyzję w części wyznaczonego terminu wykonania prac, wyznaczając nowy termin do dnia [...] sierpnia 2015 r. i utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w pozostałym zakresie.

Po przedstawieniu stanu faktycznego sprawy oraz obowiązujących w tej materii przepisów prawa, Minister stwierdził zasadność decyzji LWKZ w zakresie nakazu podjęcia określonych działań w celu zahamowanie procesów destrukcji zabytku. Wydanie takiej decyzji, mającej na celu wyegzekwowanie od władającego zabytkiem działań przeciwdziałających jego niszczeniu, uznał za zgodne z powinnością właściwych organów, umocowaną w ustawie o ochronie zabytków. W ocenie organu odwoławczego, zakres prac nakazanych zaskarżoną decyzją jest zgodny z dyspozycją art. 49 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków. Minister podzielił stanowisko strony, że na podstawie tego przepisu nie jest dopuszczalne nakładanie obowiązku sporządzenia programu prac, zgodnie z którym realizowane będą roboty budowlane. Zauważył jednak, że wykonanie takiego programu prac nie było przedmiotem postępowania. LWKZ wskazał jedynie, że nakazane prace należy wykonać po uprzednim uzyskaniu pozwolenia konserwatorskiego, a do wniosku o uzyskanie takiego pozwolenia należy dołączyć program prac zawarty w projekcie budowlanym lub część projektu budowlanego w zakresie niezbędnym do oceny wpływu planowanych robót budowlanych na zabytek. Podkreślił, że do wykonania nakazanych prac konieczne jest sporządzenie odpowiedniej dokumentacji technicznej i uzyskanie pozwolenia organu ochrony zabytków na realizację tych robot, a następnie uzyskanie pozwolenia na budowę wydanego przez organ architektoniczno-budowlany na podstawie projektu budowlanego. Wskazanie w decyzji zakresu nakazanych robót nie może zatem zastąpić odpowiedniego projektu budowlanego, który powinien być załącznikiem do wniosku

o wydanie ww. pozwoleń.

Odnosząc się zaś do zarzutów odwołania, dotyczących naruszenia przez organ

I instancji przepisów postępowania - art. 61 § 4 i art. 10 § 1 k.p.a. (poprzez brak zawiadomienia stron o wszczęciu i zakończeniu postępowania administracyjnego) podał, że uchybienia te pozostają bez wpływu na podjęte rozstrzygnięcie. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Ponadto Minister wskazał, że zaskarżonej decyzji zasadnie został nadany rygor natychmiastowej wykonalności z uwagi na spełnienie ustawowej przesłanki (ze względu na inny interes społeczny). Rygor oznacza, że do wykonania decyzji zobowiązany powinien przystąpić niezwłocznie po jej otrzymaniu, przed terminem do wniesienia odwołania, które nie wstrzymuje wykonalności decyzji. Wyjaśnił również, że określenie terminu zakończenia robót pozwala na ustalenie, kiedy obowiązek powinien zostać wykonany. W razie niewykonania obowiązku w terminie, konieczne jest wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Określenie terminu ustawodawca pozostawił organowi, jednakże nie ulega wątpliwości, że powinien on zostać ustalony w taki sposób, aby wykonanie obowiązku było w tym terminie realne, biorąc pod uwagę, że konieczne jest także uzyskanie pozwolenia konserwatorskiego oraz pozwolenia na budowę.

W ocenie Ministra, określony decyzją termin wykonania prac do dnia [...] października 2012 r. nie był realnie możliwy do spełnienia przez stronę, wobec powyższego organ odwoławczy uznał za wskazane zmienić termin wykonania nakazanych prac do dnia [...] października 2013 r.

W skardze złożonej na powołaną decyzję do sądu administracyjnego skarżąca wniosła o jej uchylenie w całości. Wydanemu rozstrzygnięciu postawiła zarzut rażącego naruszenia przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 10 k.p.a., polegającego na wydaniu ponownej decyzji w przedmiotowej sprawie bez umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, wyrażenia opinii w sprawie, wystąpienia z nowymi wnioskami dowodowymi oraz art. 108 § 1 k.p.a., polegającego na nieuzasadnionym nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że organ prowadzący postępowanie zaniechał poinformowania strony o zakończeniu postępowania, czym naruszył podstawowe prawo do obrony. Ponadto nie wyznaczył terminu do zajęcia stanowiska oraz zgłoszenia wniosków dowodowych, podczas gdy zamiarem strony było

w pierwszej kolejności złożenie wniosku o przeprowadzenie oględzin ruin w celu zbadania, czy sytuacja w piwnicach uległa zmianie, czy konieczne są prace i w jakim zakresie. Dodatkowo skarżąca chciała zasięgnąć opinii rzeczoznawcy architekta oraz biegłego z zakresu prawa budowlanego celem ustalenia, czy teren jest właściwie zabezpieczony, czy zagraża w jakikolwiek sposób bezpieczeństwu oraz konieczne jest natychmiastowe podjęcie działań zabezpieczających.

Strona skarżąca za nieuprawnione uznała także nadanie decyzji przez organ

I instancji rygoru natychmiastowej wykonalności z uwagi na inny interes społeczny. Rygor natychmiastowej wykonalności nadaje się decyzji jedynie wyjątkowo i w ściśle określonych prawem przypadkach, poza tym powinno być to szczególnie uzasadnione, zwłaszcza gdy organ powołuje się na ważny interes społeczny. Nadto w sprawie nie zachodzą przesłanki określone w art. 108 § 1 k.p.a. Nie zachodzi przypadek występowania zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi, ponieważ teren ruin jest ogrodzony

w sposób uniemożliwiający jakikolwiek dostęp, nie powoduje ciężkich strat dla gospodarki i nie jest uzasadniony ważnym interesem strony. Wskazała, że uzasadnienie faktu nadania decyzji rygoru nie może ograniczać się jedynie do stwierdzenia, że takim interesem jest fakt, iż ruiny zabytku wpisane są do rejestru zabytków. Nie jest też uzasadnieniem orzeczenie, że występuje konieczność zabezpieczenia i utrwalenia substancji reliktów piwnic oraz zahamowanie procesu ich dalszej destrukcji, gdyż taka konieczność występuje przy każdym zabytku.

W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270, zwanej dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej

i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że wpisanie nieruchomości do rejestru zabytków nakłada na jej właściciela (posiadacza) obowiązek opieki nad tym zabytkiem. Opieka ta sprowadza się do starannego postępowania w stosunku do zabytku, tj. utrzymania go w jak najlepszym stanie oraz jak najlepsze jego wykorzystanie dla dobra ogółu ze względu na jego walory historyczne, czy naukowe (patrz wyrok WSA

w Warszawie z dnia 23 kwietnia 2009 r., I SA/Wa 48/09, publ. cbosa oraz art. 5 pkt 3 ustawy o ochronie zabytków).

W przedmiotowej sprawie materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 49 ustęp 1 ustawy o ochronie zabytków, zgodnie z którym wojewódzki konserwator zabytków może wydać decyzję nakazującą osobie, posiadającej tytuł prawny do korzystania z zabytku wpisanego do rejestru, przeprowadzenie prac konserwatorskich lub robót budowlanych przy tym zabytku, jeżeli wykonanie jest niezbędne ze względu na zagrożenie zniszczeniem lub istotnym uszkodzeniem tego zabytku. Treść cytowanego przepisu wskazuje wyraźnie zakres obowiązków, jakie organ ochrony zabytków może nałożyć na wymienione w nim osoby. Zakres ten obejmuje wyłącznie obowiązek przeprowadzenia prac konserwatorskich lub robót budowlanych.

Organ I instancji w uzupełnionej decyzji ograniczył się do nakazania wykonania prac konserwatorskich, które zgodnie z art. 3 punkt 6 w/w ustawy mają na celu zabezpieczenie i utrwalenie substancji zabytku, zahamowanie procesów jego destrukcji oraz dokumentowanie tych działań. Wykonanie decyzji nakazującej przeprowadzenie prac konserwatorskich przy zabytku nie zwalania zobowiązanego właściciela

z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, w przypadkach określonych przepisami Prawa budowlanego (art. 49 ust. 2 ustawy o ochronie zabytków).

Z przepisu art. 49 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków wyraźnie wynika, że decyzja administracyjna podejmowana w tym przedmiocie ma charakter uznaniowy, tzn. należy do sfery uznania administracyjnego. W praktyce oznacza to, że sądowa kontrola takiej decyzji jest ograniczona do zbadania, czy nie nosi ona cech dowolności, a nie zajmuje się celowością bądź słusznością takiego rozstrzygnięcia. Innymi słowy, decyzja uznaniowa może być przez Sąd uchylona jedynie w sytuacji stwierdzenia, że została ona wydana z takim naruszeniem przepisów prawa, które miało wpływ na wynik sprawy, zaś naruszenie to będzie miało miejsce wówczas, gdy organ pominął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy lub dokonał jego oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 marca 2012 r.

I SA/Wa 1501/11, Lex nr 1145346).

Taka sytuacja nie miała miejsca w przedmiotowej sprawie. Materiał dowodowy zgromadzony w aktach administracyjnych w pełni potwierdza pilną potrzebę wykonania prac wymienionych w treści kwestionowanej decyzji (protokół oględzin z dnia [...] lipca 2012 r.). Kontrola zabytku stwierdziła jego nieodpowiedni stan techniczny, tj. zawalenie sklepienia piwnicy, niezabezpieczone mury piwnic, narażone na zawilgocenia, co prowadzi do destrukcji murów. Poza tym ujawniono niezabezpieczony otwór

w sklepieniu piwnicy, który stwarza potencjalne zagrożenie utraty zdrowia i życia ludzi, ponieważ ogrodzenie terenu jest doraźne (płot z desek). Organy ochrony zabytków są władne do dokonywania oceny obiektu pod względem stanu jego zachowania, w tym również pracownicy tych organów (ze względu na swoją profesjonalną wiedzę

w zakresie historii sztuki i architektury) są w stanie obiektywnie ocenić, w oparciu

o zebrany materiał dowodowy, jaki termin jest potrzebny na usunięcie stanu zagrożenia zniszczenia zabytku lub jego istotnego uszkodzenia.

W tak skonstruowanym zakresie nakazu konserwatorskiego, o jakim mowa w art. 49 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków, mieszczą się prace i roboty nakazane przez LWKZ współwłaścicielom zabytku – reliktów piwnic dawnej zabudowy w obrębie nieruchomości nr [...], położonej w K. przy R. [...], wynikające z niezbędności ich przeprowadzenia ze względu na zagrożenie całkowitym zniszczeniem lub istotnym uszkodzeniem tegoż zabytku.

Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd stwierdza, że nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 108 § 1 k.p.a. Istotą natychmiastowej wykonalności decyzji administracyjnych jest to, że decyzja staje się wykonalna i stanowi tytuł egzekucyjny, mimo że nie jest ostateczna. Ocena, czy istnieją przesłanki nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności, należy do organu, który wydał decyzję. Organ I instancji prawidłowo uzasadnił skorzystanie z ww. instytucji w decyzji nakazującej współwłaścicielom zabezpieczenie przedmiotowego zabytku istnieniem innego interesu społecznego, wyrażającego się w konieczności zachowania substancji

i utrwalenia reliktów piwnic oraz zahamowania procesu ich dalszej destrukcji. Zobowiązani współwłaściciele, w tym skarżąca, winni więc natychmiast po dacie wydania decyzji przez LWKZ podjąć prace, nie czekając, aż decyzja stanie się ostateczna, ponieważ zachodzi w tym przypadku pilna potrzeba wykonania tych prac zabezpieczających, natomiast termin zakończenia przedmiotowych prac konserwatorskich organ odwoławczy zakreślił na [...] sierpnia 2015 r., uznając go za realny.

Zdaniem Sądu, organ I instancji miał podstawy do nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, pomimo zakreślenia terminu do wykonania nakazanych prac, ponieważ było to uzasadnione istnieniem istotnego zagrożenia zniszczenia lub uszkodzenia zabytku, którego zachowanie i ochrona leży w interesie społecznym.

Odnośnie drugiego zarzutu skargi, to należy przyznać rację skarżącej, że organ odwoławczy nie umożliwił stronom wypowiedzenia się co do zebranych dowodów

i materiałów przed wydaniem zaskarżonej decyzji (art. 10 k.p.a.). W orzecznictwie podnosi się jednak, że zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków może odnieść skutek jedynie wówczas, gdy strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych (por. wyrok NSA z dnia 18 maja 2006 r., II OSK 831/05, ONSA i WSA 2006/6/157, OSP 2007, nr 3, poz. 26, wyrok NSA z dnia 1 lutego 2011 r., II OSK 1098/10, LEX nr 786594).

W przedmiotowej sprawie skarżąca została zawiadomiona o terminie dokonania kontroli zabytku przez pracowników Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków

w L. W dalszej części postępowania administracyjnego była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, który razem z nią był obecny podczas kontroli, podpisywał protokół z tej czynności. Tak więc już od [...] lipca 2012 r. była świadoma stanu faktycznego, stwierdzonego przez kontrolujących, w jakim znajduje się zabytek. Wprawdzie taka kontrola nie musi zakończyć się wydaniem decyzji administracyjnej, jednak w tej sprawie organ ochrony zabytków uznał, że wydanie jedynie zaleceń pokontrolnych nie będzie wystarczające.

Skarżąca była aktywna w czasie postępowania administracyjnego; składała wniosek o uzupełnienie decyzji organu I instancji, odwołanie oraz 2 skargi do sądu administracyjnego. Trudno zatem uznać, aby jej prawo do obrony (jak to zarzuca w skardze) zostało naruszone, pomimo uchybienia nie tylko przez organ odwoławczy, ale

i przez organ I instancji, polegającego na braku umożliwienia stronom wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji. Zarzucane uchybienie polegające na naruszeniu art. 10 § 1 k.p.a., zdaniem Sądu, nie uniemożliwiło skarżącej zgłoszenia ewentualnych wniosków dowodowych, o których pisze w skardze. Zgodzić się w tym wypadku należy z organem odwoławczym, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie i przekazanie do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak

w sentencji wyroku.