Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1642/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-01-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Uprawnienia do wykonywania zawodu
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 8 ust. 2 , art. 22 , art. 31 ust. 3, art. 79 ust. 1, art. 188 pkt 1, art. 193
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 5 ust. 3 pkt 1
journal: Dz.U. 2001 nr 125 poz 1371
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym.
article: art. 11 ust. 1 pkt 3 i ust. 2, art. 15 pkt 1 i pkt 2 lit. a
journal: Dz.U. 1997 nr 141 poz 942
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o warunkach wykonywania krajowego drogowego przewozu osób.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Bała (spr.) Sędzia NSA Janusz Zajda Sędzia del. WSA Izabela Najda-Ossowska Protokolant Patrycja Kozłowska po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 czerwca 2012 r. sygn. akt III SA/Gd 131/12 w sprawie ze skargi P. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 13 czerwca 2012 r., sygn. akt III SA/Gd 131/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. oddalił skargę P. W. (dalej: skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...], w przedmiocie cofnięcia licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką.

Sąd I instancji przyjął następujący stan faktyczny:

Decyzją z [...] marca 2011 r. Prezydent Miasta S. uchylił licencję nr [...] na wykonywanie transportu drogowego taksówką, udzieloną przez Prezydenta Miasta S. w dniu [...] lipca 2008 r. dla skarżącego przedsiębiorcy i jednocześnie odmówił udzielenia przedmiotowej licencji.

Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z [...] stycznia 2012 r., po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że słusznie Prezydent Miasta S. uznał, że skarżący nie spełnił w dacie złożenia wniosku o wydanie licencji wymogu posiadania zaświadczenia o niekaralności i nie przedłożył zaświadczenia z rejestru skazanych stwierdzającego jego niekaralność i z tego względu licencja, o którą się ubiegał, nie mogła mu zostać wydana. W sprawie ustalono, że skarżący został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w S. z [...] września 2006 r. za przestępstwa umyślne. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z 6 czerwca 2001 r. o transporcie (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.) warunkiem udzielenia przedsiębiorcy licencji jest m.in. wymóg dobrej reputacji, przy czym wymóg dobrej reputacji nie jest spełniony lub przestał być spełniony przez te osoby, jeżeli zostały skazane prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne: karne skarbowe, przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, mieniu, obrotowi gospodarczemu, wiarygodności dokumentów, ochronie środowiska lub warunkom pracy i płacy albo innym przepisom dotyczącym wykonywania zawodu.

Skarżący używając w trakcie kontroli dokumentu o niekaralności sfałszowanego (podrobionego lub przerobionego), musiał tę okoliczność (niekaralności) obejmować świadomością, wszak wiedział, iż był karany.

W świetle ustalonych okoliczności Kolegium nie znalazło podstaw do uwzględnienia stanowiska skarżącego, gdyż zdaniem Kolegium nie można mieć wątpliwości, że skarżący składając wniosek o wydanie licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką nie mógł jej uzyskać, co ustalono w trakcie prowadzenia postępowania wznowieniowego. Kolegium odnosząc się do argumentacji skarżącego o łamaniu jego praw konstytucyjnych, podało, że odwołujący się nie zauważył, że obowiązek przedłożenia zaświadczenia z rejestru skazanych dotyczy wielu zawodów i dyskwalifikuje w takich przypadkach osoby skazane ubiegające się o ich wykonywanie. Taki wymóg nie stanowi ograniczenia ani praw konstytucyjnych, ani też zasad prowadzenia działalności gospodarczej. Wymogi względem osób ubiegających się o licencję na wykonywanie transportu drogowego taksówką, tj. m.in. transportu osób, są uzasadnione interesem publicznym oraz względami bezpieczeństwa i porządku publicznego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) oddalił skargę.

Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd wskazał, że fakt popełnienia czynu karalnego, stanowiącego przestępstwo umyślne przeciwko mieniu - za który P. W. został skazany prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] września 2006 roku oraz skazanie prawomocnym wyrokiem tegoż Sądu z dnia [...] października 2010 roku za przestępstwo umyślne – przeciwko wiarygodności dokumentów, stanowi o braku spełnienia wymaganej na podstawie art. 5 ust.3 pkt 1 ustawy o transporcie przesłanki dobrej reputacji.

Sąd I instancji nie znalazł też podstaw do zakwestionowania konstytucyjności przepisów wskazanych w skardze – łamania zagwarantowanego prawa do pracy oraz prawa do wykonywania zawodu.

Sąd I instancji zwrócił również uwagę, że skarżący skazany za przestępstwo umyślne przeciwko mieniu, chcąc uzyskać pozytywne rozstrzygnięcie w przedmiocie złożonego wniosku o wydanie licencji, w drodze przestępstwa usiłował znieść przeszkodę w osiągnięciu tego celu. Tymczasem zatarcie pierwotnego skazania umożliwiałoby skarżącemu ubieganie się o wydanie licencji. Skarżący ponownie popełniając przestępstwo sam doprowadził zaś do sytuacji, w której nie może otrzymać licencji.

WSA podzielił w pełni stanowisko organów i nadmienił, że ocena zgodności przepisów ustawy z Konstytucją RP należy do Trybunału Konstytucyjnego i nie uwzględnił wniosku o wystąpienie z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego. Nie pozbawia to skarżącego ochrony prawnej, gdyż przysługuje mu prawo skorzystania z instytucji skargi konstytucyjnej z art. 79 Konstytucji.

P. W. złożył skargę kasacyjną na powyższe orzeczenie, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego.

Skargą kasacyjną zarzucił naruszenie:

1. Prawa materialnego:

- art. 22, art. 31 ust 3, art. 32 ust 1 i 2 oraz art. 65 ust 1 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP, przez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na tym, że wojewódzki sąd administracyjny nie zastosował powołanych przepisów, choć był do tego zobligowany,

2. Przepisów postępowania:

- art. 1 § 1 i § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 1, art. 134 § 1, art. 141 § 4 zdanie pierwsze p.p.s.a., które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy - przez nierozpoznanie przez wojewódzki sąd administracyjny sformułowanego w skardze zarzutu, że zakwestionowane przez skarżącego decyzje organów administracji publicznej obu instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów Konstytucji RP,

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a., przez uznanie, że organy administracji publicznej nie naruszyły zasady obowiązku działania na podstawie przepisów prawa oraz nie naruszyły zasady pogłębiania zaufania do organów administracji publicznej i nie naruszyły art. 6 i art. 8 k.p.a., a w konsekwencji przez potwierdzenie, że uchylenie i odmowa udzielenia skarżącemu licencji na wykonanie transportu drogowego taksówką były zgodne z prawem.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący podniósł, iż Sąd I instancji uchylając się od oceny konstytucyjności przepisów ustawy, stanowiących podstawę wydania zaskarżonej decyzji, przedwcześnie oddalił skargę.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Skarżący zarzucił wyrokowi Sądu I instancji zarówno naruszenie prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Specyfika sprawy oraz sposób sformułowania zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej uzasadniają ich łączną ocenę.

Zarzuty skargi kasacyjnej zmierzają w istocie do wykazania, iż art. 5 ust. 1 i ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym pozostają w sprzeczności z art. 22, art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 i 2 oraz art. 65 ust. 1 w związku z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP, a Sąd I instancji odmówił zastosowania tych przepisów konstytucyjnych, mimo iż był do tego zobligowany na podstawie art. 8 ust. 2 Konstytucji RP.

Na wstępie należy zauważyć, iż zgodnie z art. 188 pkt 1 Konstytucji RP do orzekania o zgodności ustaw w Konstytucją RP właściwy jest wyłącznie Trybunał Konstytucyjny, a nie – jak chce skarżący – sąd administracyjny. Poza tym skarżący może sam złożyć skargę konstytucyjną na podstawie art. 79 ust. 1 Konstytucji RP, zgodnie z którym każdy, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone, ma prawo na zasadach określonych w ustawie wnieść skargę do Trybunału Konstytucyjnego w sprawie zgodności z Konstytucją ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o jego prawach albo o jego obowiązkach określonych w Konstytucji.

Wprawdzie w myśl art. 193 Konstytucji RP każdy sąd może przedstawić Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem, lecz w niniejszej sprawie Sąd I instancji nie dopatrzył się takiej zależności i podał przyczyny takiego stanowiska.

Okoliczność zaś, iż zgodnie z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP przepisy Konstytucji stosuje się bezpośrednio, chyba że Konstytucja stanowi inaczej, nie oznacza, iż sądy administracyjne mogą orzekać o zgodności ustawy z Konstytucją, gdyż w tym zakresie Konstytucja stanowi inaczej (art. 188 pkt 1 Konstytucji RP), przy czym nie można mówić o bezpośrednim stosowaniu Konstytucji RP, w sytuacji gdy Konstytucja RP nie reguluje wprost materii, stanowiącej podstawę prawną zaskarżonej decyzji.

Nie do zaakceptowania jest pogląd, że zaskarżony wyrok naruszył art. 22 Konstytucji RP przez nieuwzględnienie go. Zasada wolności gospodarczej nie ma charakteru absolutnego i ograniczenie jej w związku z zastosowaniem art. 5 ust. 3 ustawy o transporcie drogowym jest dopuszczalne i zgodne ze wskazaną normą konstytucyjną. Należy w tym miejscu zauważyć, że osoby posiadające licencję na wykonywanie transportu drogowego taksówką powinny cieszyć się pełnym zaufaniem osób, na rzecz których wykonują tę działalność, a popełnienie przez nie przestępstw przeciwko mieniu oraz wiarygodności dokumentów, zaufanie to niweczy.

Powyższe uwagi odnoszą się również do zarzutu dotyczącego naruszenia art. 65 ust. 1 Konstytucji RP, w myśl którego każdemu zapewnia się wolność wyboru i wykonywania zawodu oraz wyboru miejsca pracy, a wyjątki określa ustawa.

W niniejszej sprawie to właśnie na mocy ustawy o transporcie drogowym została wyłączona możliwość wykonywania zawodu przez osoby, które dopuściły się przestępstw określonych w art. 5 ust. 3 pkt 1 tej ustawy.

Powyższej oceny nie zmienia zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego okoliczność, iż Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 26 kwietnia 1999 r., sygn. K 33/98 orzekł, że art. 11 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 oraz art. 15 pkt 1 i pkt 2 lit. a/ ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o warunkach wykonywania krajowego drogowego przewozu osób (Dz. U. Nr 141, poz. 942 ze zm.) są niezgodne z art. 22 i art. 65 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP przez to, że wprowadzają nadmierne ograniczenia w zakresie korzystania z wolności gospodarczej oraz wolności wyboru i wykonywania zawodu. To orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego dotyczyło przepisów nieobowiązującej obecnie ustawy, przy czym przepisy objęte orzeczeniem Trybunału miały odmienną treść i szerszy zakres od mającego w sprawie zastosowanie art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym.

Z przytoczonych powodów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w wyroku na mocy art. 184 p.p.s.a.