Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 778/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2020-01-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art, ust. 1 pkt 4, art. 36 ust. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1312
law: Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jedn.
journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 549 art. 2 ust. 2, art. 70 ust. 1
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej,  zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr  814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008(1)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S.WSA Piotr Popek /spr./, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska, Asesor WSA Jacek Boratyn, Protokolant ref. Sabina Długosz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi S.L. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2018 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi S. L. (dalej: wnioskodawca/skarżący) jest decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej w skrócie: Agencja) z dnia [...] września 2019 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji w [...] z dnia [...] czerwca 2019 roku, nr [...] w sprawie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2018 rok oraz w sprawie nieuznania przypadku za wystąpienie siły wyższej lub wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności.

Postępowanie administracyjne w sprawie zostało wszczęte na skutek złożenia przez skarżącego wniosku z dnia 12 czerwca 2018 roku o przyznanie płatności na rok 2018, w którym wnioskodawca zadeklarował działki rolne do przyznania płatności obszarowej, płatności za zazielenienie, płatności redystrybucyjnej o łącznej powierzchni 290,16 ha oraz płatności do upraw roślin strączkowych na ziarno do powierzchni 8,97 ha. Do wniosku dołączone zostały załączniki graficzne, na których wnioskodawca zaznaczył granice zadeklarowanych działek rolnych w granicach poszczególnych działek ewidencyjnych.

Po przeprowadzeniu kontroli administracyjnej organ I instancji stwierdził, że powierzchnia uprawniona do w/w płatności jest mniejsza niż powierzchnia zadeklarowana we wniosku, i tak:

- w przypadku działki rolnej A (dz. ew. nr 6/80) o zadeklarowanej powierzchni 5,97 ha nie kwalifikuje się do płatności powierzchnia 0,55 ha,

- w przypadku działki rolnej B (dz. ew. nr 726/1) o zadeklarowanej powierzchni 0,22 ha nie kwalifikuje się powierzchnia 0,02 ha,

- w przypadku działki rolnej C (dz. ew. nr 76/2) o zadeklarowanej powierzchni 1,29 ha nie kwalifikuje się powierzchnia 0,10 ha,

- w przypadku działki rolnej E (dz. ew. nr 315/12) o zadeklarowanej powierzchni 0,35 ha nie kwalifikuje się powierzchnia 0,21 ha,

- w przypadku działki rolnej F (dz. ew. nr 313) o zadeklarowanej powierzchni 1,52 ha nie kwalifikuje się powierzchnia 0,11 ha,

- w przypadku działki rolnej G (dz. ew. nr 30) o zadeklarowanej powierzchni 1,19 ha nie kwalifikuje się powierzchnia 0,07 ha,

- w przypadku działki rolnej H (dz. ew. nr 59) o zadeklarowanej powierzchni 1,42 ha nie kwalifikuje się powierzchnia 0,05 ha.

Po wykluczeniu niekwalifikującej się do przyznania płatności powierzchni łącznie 1,11 ha, powierzchnia kwalifikująca się do przyznania jpo wyniosła 18,11 ha.

W dniu 28 września 2018r. do organu I instancji wpłynęło oświadczenie rolnika o wystąpieniu szkody w uprawach oraz oświadczenie o wystąpieniu siły wyższej na działce ewidencyjnej nr 8200/1 na powierzchni 9,26 ha.

W dniach od 21 marca do 5 kwietnia 2019 r. w gospodarstwie wnioskodawcy została przeprowadzona kontrola zasadnicza metodą inspekcji terenowej. W wyniku tej kontroli został sporządzony raport w zakresie kwalifikowalności powierzchni nr 9009-[.]/19, przekazany następnie wnioskodawcy, który nie wniósł zastrzeżeń. Z protokołu tego wynika, że w stosunku do niektórych działek kontrolerzy zastosowali kody nieprawidłowości DR 13+ i DR13- to jest oznaczające, że zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa (mniejsza) od powierzchni stwierdzonej, DR 18 - na całej działce stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej (dotyczy działki AA i B), DR 22 - działka rolna jest niespójna, DR29 - działka rolna jest położona na nie zadeklarowanej działce referencyjnej, DR50 - granice uprawy wykraczają poza granice działki referencyjnej, DR 52, DR 53 oznaczające iż stwierdzono powiększenia (zmniejszenie) pola zagospodarowania.

Kierownik BP Agencji w [...] na podstawie przeprowadzonej kontroli na miejscu i kontroli administracyjnej, wykluczył z dochodzonych płatności powierzchnię 12,91 ha, w związku z powyższym powierzchnia zatwierdzona wyniosła 277,25 ha, oraz wykluczył z płatności do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno powierzchnię 0,32 ha, a więc powierzchnia zatwierdzona do tej płatności wyniosła 8,65 ha. W konsekwencji decyzją z dnia [...] czerwca 2019 roku nr [...]:

I. przyznał wnioskodawcy płatności:

1. jednolitą płatność obszarową w wysokości 121.197,38 zł, wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 6 113,05 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia oraz zastosowanie współczynnika korygującego

2. płatność za zazielenienie w wysokości 84 283,68 zł, wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 1 159,23 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego

3. płatność redystrybucyjną w wysokości 4 741,06 zł, wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 65,21 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego

4. płatność do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno w wysokości 5 697,17 zł, wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 539,83 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia, oraz zastosowanie współczynnika korygującego;

II. przyznał kwotę z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej w wysokości 2 836,10 zł,

III. nie uznał przypadku za wystąpienie siły wyższej lub wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności na działce rolnej AA zadeklarowanej na działce ewidencyjnej nr 8200/1.

W odwołaniu od powyższej decyzji beneficjent przede wszystkim podniósł, że podane przeze niego we wniosku powierzchnie działek rolnych wynikały z danych opartych na wcześniejszej decyzji i wnioskach o przyznanie płatności, posiadanych aktualnych wypisów z ewidencji gruntów, map ewidencyjnych, informacji zawartych w drukach opisujących maksymalny obszar PEG na 2018 rok, oraz raportu z kontroli z roku 2010, w związku z czym nie zgodził się ustaleniami zawartymi w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej uchylenie.

Organ odwoławczy w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy uznał, że rozstrzygnięcie organu I instancji jest prawidłowe.

Następnie organ przytoczył i omówił przepisy regulujące zasady i tryb przyznawania płatności bezpośrednich, a przede wszystkim wynikające z ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (j.t. Dz. U. z 2018 r. poz. 1312, dalej: ustawa o płatnościach bezpośrednich) oraz rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013 r., str. 608, z późn. zm., dalej: rozporządzenie nr 1307/2013).

Podkreślił dalej, że to na organie Agencji spoczywa obowiązek ustalenia zgodności deklaracji rolnika ze stanem faktycznym na gruncie, co wynika bezpośrednio z treści art. 74 ust. 1 w zw. z art. 58 ust. 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013 r., str. 549, z późn. zm. dalej: rozporządzenie nr 1306/2013), które stanowią iż państwa członkowskie ustanawiają skuteczne systemy zarządzania i kontroli w celu zapewnienia zgodności z prawodawstwem regulującym unijne systemy wsparcia, zmierzające do zminimalizowania ryzyka strat finansowych dla Unii za pomocą agencji płatniczych lub podmiotów przez nie upoważnionych do działania w ich imieniu, przeprowadzają kontrole administracyjne dotyczące wniosków o przyznanie pomocy w celu weryfikacji kryteriów kwalifikowalności do otrzymania pomocy.

Zwrócił także uwagę organ, że z treści art. 24 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.U.UE.L.2014.227.69 z późn. zm., dalej: Rozporządzenie Komisji nr 809/2014) wynika, iż kontrole administracyjne są przeprowadzane w sposób zapewniający skuteczną weryfikację poprawności i kompletności informacji podanych we wniosku o przyznanie pomocy, wniosku o wsparcie, wniosku o płatność lub innej deklaracji, zgodności ze wszystkimi kryteriami kwalifikowalności, zobowiązaniami i innymi obowiązkami w odniesieniu do przedmiotowego systemu pomocy lub środka wsparcia, warunków, na których przyznaje się pomoc lub wsparcie lub zwolnień z obowiązków oraz przestrzegania wymogów i norm odnoszących się do zasady wzajemnej zgodności.

Organ II instancji stwierdził, że kontrola zasadnicza przeprowadzona w gospodarstwie rolnym beneficjenta w dniach od 21 marca do 5 kwietnia 2019r. została dokonana metodą inspekcji terenowej, co oznacza, że przeprowadzono w terenie wizytacje w odniesieniu do wszystkich deklarowanych działek rolnych. Inspektorzy terenowi sporządzili protokół, a wyniki przeprowadzonej kontroli terenowej potwierdzili dokumentacją fotograficzną dotyczącą przedmiotowych działek, które łącznie pozwalają ustalić zgodność między działkami zadeklarowanymi, działkami odniesienia w systemie identyfikacji działek rolnych, a danymi terenowymi potwierdzającymi stan faktyczny. Bazując na dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy, a szczególnie na danych pokontrolnych z wizytacji terenowej, organ odwoławczy uznał za prawidłowe przypisanie nieprawidłowości dla działek rolnych nr AA (stwierdzono nieużytek, cała powierzchnia działki nie jest użytkowana rolniczo porośnięta drzewami i chwastami, teren zabagniony, brak możliwości wjechania ciągnikiem), B (stwierdzono ugór, brak śladów użytkowania rolniczego, zadrzewienie i zachwaszczenie), C (brak deklaracji działek ewidencyjnych nr 366 i nr 387), D, P i W (stwierdzona powierzchnia działki jest mniejsza niż powierzchnia zadeklarowana), X, E, J, L, Q (stwierdzona powierzchnia działki jest większa niż powierzchnia zadeklarowana), U (na części działki znajduje się hałda piasku), S, V, Y (stwierdzona powierzchnia działki jest zgodna z powierzchnią zadeklarowaną). W związku z tym słusznie według organu z działki rolnej AA wykluczono powierzchnię 9,25 ha, z działki rolnej B wykluczono 0,13 ha, z działki rolnej E wykluczono 0,21 ha, z działki rolnej P wykluczono 0,29 ha, z działki rolnej U wykluczono 0,22 ha, z działki rolnej W wykluczono 0,50 ha, z działki rolnej X wykluczono 0,98 ha. Zdaniem organu materiał dowodowy stanowiący podstawę do powyższych ustaleń jest spójny, tzn. że stan działki ukazany na fotografiach (uwzględniając miejsca z których wykonano zdjęcia, zaznaczone na załącznikach graficznych) koreluje do obrazu uwidocznionego na ortofotomapie.

Odnosząc się do zgłaszanego przez beneficjenta przypadku wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności lub siły wyższej przywołał organ odwoławczy treść art. 4 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014 r., str. 48 z późn. zm., dalej: rozporządzenie Komisji nr 640/2014), z którego wynika, że w przypadku wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności lub siły wyższej, które mogą mieć wpływ na powierzchnię kwalifikującą się do płatności, rolnik powinien złożyć do biura powiatowego Agencji pisemne oświadczenie o zaistniałych okolicznościach, opatrzone czytelnym podpisem i datą złożenia, w terminie 15 dni roboczych od dnia, w którym rolnik lub upoważniona przez niego osoba są w stanie dokonać takiej czynności oraz dostarczyć dowody potwierdzające wystąpienie nadzwyczajnych okoliczności lub siły wyższej. Jeżeli rolnik dokonał powiadomienia w terminie, o którym wyżej mowa i dostarczył do dnia wydania decyzji dowody potwierdzające działanie siły wyższej lub wystąpienie nadzwyczajnych okoliczności, kierownik biura powiatowego Agencji w toku prowadzonego indywidualnego postępowania administracyjnego ustala czy przedstawione przez stronę dowody potwierdzają spełniał warunki/wymogi przyznania danej płatności obszarowej oraz czy dana kategoria siły wyższej stanowi przyczynę nie spełnienia warunku kwalifikowalności lub wymogu lub niezgodności w przypadku nie spełnienia wymogów lub norm wzajemnej zgodności. Z kolei z treści art. 64 ust. 2 lit a rozporządzenia nr 1306/2013 wynika, że nie nakłada się kar administracyjnych w przypadku, gdy niezgodność jest działaniem siły wyższej. Jak wskazał organ, pojęcie siły wyższej należy rozumieć jako nadzwyczajne i nieprzewidywalne okoliczności niezależne od podmiotu, który się na nie powołuje, których następstw nie można było uniknąć mimo zachowania należytej staranności. Ustalenie czy dana sytuacja jest siłą wyższą czy nie, zależy od tego, w jakich konkretnych okolicznościach doszło do danego zdarzenia, a więc czy w tych okolicznościach to zdarzenie było nadzwyczajne i nieprzewidywalne. Aby ustalić, że dane zdarzenie jest siłą wyższą muszą być spełnione łącznie obydwie przesłanki.

Jak zauważył organ odwoławczy beneficjent w dniu 28 września 2018r. złożył dokument stanowiący oświadczenie dotyczące wystąpienia siły wyższej w jego gospodarstwie na działce AA (dz. ew. nr 8200/1), opatrzony datą 28 września 2017r.. Zdaniem organu beneficjent miał jednak wiedzę o fakcie iż deklarowana przez niego działka jest od wielu lat zalewana, co doprowadziło do porośnięcia jej kilkuletnimi drzewami i świadczy o nieużytku, a takie stanowisko poparte jest dokumentacją pokontrolną potwierdzającą zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej o czym mówi nadany kod nieprawidłowości DR18. O tym, że niemożność użytkowania działki ewidencyjnej nr 8200/1 nie jest okolicznością nadzwyczajną i nieprzewidywalną, świadczą zdaniem organu corocznie składane przez beneficjenta od kilku lat oświadczenia dotyczące wysokiego stanu wód gruntowych na danym terenie.

Ponadto organ odwoławczy zauważył, że oświadczenie dotyczące siły wyższej złożone przez beneficjenta w dniu 28 września 2018r. dołączone do niniejszej sprawy na 2018r. zostało opatrzone datą 28.09.2017., przy czym tożsame oświadczenie złożone zostało do sprawy za 2017r., co świadczy o tym, że beneficjent co roku ma świadomość braku możliwości użytkowania działki w takim samym okresie, tj. co roku od lipca do września zgodnie z złożonymi oświadczeniami. W związku z powyższym organ odwoławczy za prawidłowe uznał stanowisko organu I instancji o nie uznaniu zgłoszonego w dniu 28 września 2018r. zdarzenia za działanie siły wyższej lub wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności.

Tak więc organ odwoławczy zgodził się z ustaleniami organem I instancji , że obszar zadeklarowany do jednolitej płatności obszarowej wynosił 290,16 ha, natomiast obszar zatwierdzony 277,25 ha.

Następnie organ dokonał analizy poprawności wyliczeń i zastosowanych przez organ I instancji reguł naliczania sankcji w związku ze stwierdzonym przedeklarowaniem, przede wszystkim wynikających z art. 19a ust. 1 w zw. z art. 19 a ust 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 dochodząc do wniosku, że kwoty przyznane wnioskodawcy do poszczególnych płatności zostały wyliczone prawidłowo. W szczególności do płatności jpo na 2018 r. stosując się do treści w w/w przepisów należało przyjąć powierzchnię 267,5675 ha jako kwalifikującą się do tej płatności, co przy uwzględnieniu współczynnika korygującego w kwocie 1666,94 zł oznacza, że wnioskodawcy płatność ta przysługuje w kwocie 121 197,38 zł. W przypadku płatności do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno powierzchnia działek rolnych stwierdzona w toku prowadzonego postępowania wynosiła 8,65 ha, była mniejsza niż zadeklarowana (8,97 ha) o 0,32 ha co stanowiło 3,70% przedeklarowania. Stosując więc karę administracyjną wyliczoną w oparciu o przepis art. 19 ust. 1 akapit pierwszy rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 oraz uwzględniając wysokość współczynnika korygującego w kwocie 78,36 kwota przyznanej płatności wyniosła 5 697,17 zł.

Odnosząc się do twierdzeń odwołującego się, że nie zgadza się z powierzchniami do których została przyznana płatność na działkach rolnych: A, B, C, D, E, J, L, P, Q, S, U, V, W, X, Y, organ odwoławczy zauważył, że odwołanie nie zawiera żadnych wyjaśnień i argumentów mających wpływ na wynik sprawy. Zaznaczył, że podstawę rozstrzygnięcia stanowił protokół z kontroli na miejscu nr 9009-[.]/19, który w sposób obiektywny pozwala określić zakres i sposób użytkowania działek rolnych zadeklarowanych przez producenta rolnego do płatności na 2018 rok. Sporządzone protokoły oraz załączone do niego zdjęcia cyfrowe nie budzą wątpliwości co do ich rzetelności i merytorycznej poprawności. Kontrola ta została przeprowadzona przez uprawnionych kontrolerów, zgodnie z obowiązującymi w tej materii przepisami prawa, sporządzone protokoły z czynności kontrolnych nie budzą wątpliwości co do ich rzetelności i prawidłowości ustaleń a i strona ich nie kwestionowała w drodze zastrzeżeń. W oparciu o wyniki tej kontroli z działek rolnych o nr: A, B, C, D, E, J, L, P, Q, S, U, V, W, X, Y wykluczono łącznie powierzchnię 12, 91 ha z jednolitej płatności obszarowej oraz powierzchnię 0,32 ha z płatności do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno.

Jeśli chodzi o działkę rolną AA to wskazał organ, że na tej działce stwierdzono nieużytek, cała powierzchnia działki nie jest użytkowana rolniczo porośnięta drzewami i chwastami, teren zabagniony, brak możliwości wjechania ciągnikiem. Zaznaczył przy tym organ, odnosząc się do twierdzeń zawartych w odwołaniu, że decyzja w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2018 rok nie rozstrzyga w sprawie Programu Rolnośrodowiskowego.

Odnośnie działki B, to stwierdził organ odwoławczy, że brak jest śladów użytkowania rolniczego działki, ponadto występuje zadrzewienie i zachwaszczenie. Jako mylne uznał twierdzenie odwołującego się, że grunt jest ugorowany co miałoby kwalifikować działkę do jednolitej płatności obszarowej, ponieważ zgodnie z § 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu (Dz. U. z dnia 13 marca 2015 r. poz. 351 z późn. zm.), grunty uznaje się za pozostające w stanie nadającym się do wypasu lub uprawy, jeżeli został na nich przeprowadzony przynajmniej jeden zabieg agrotechniczny mający na celu usunięcie lub zniszczenie niepożądanej roślinności, w terminie do dnia 31 lipca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich. Zatem według organu beneficjent miał obowiązek przeprowadzenia na deklarowanych działkach przynajmniej jednego zabiegu agrotechnicznego, którym to zabiegiem również jest zabieg koszenia, jednakże odwołujący nie dopełnił tej czynności w wymaganym terminie tak jak stanowi przepis. Odnośnie działki rolnej C wyjaśnił organ odwoławczy, że stwierdzono powierzchnię użytkowania rolniczego 5,73 ha, natomiast pozostała powierzchnia położona jest w granicach niezadeklarowanej działki ewidencyjnej nr 366 i 387. Jeżeli chodzi o działkę rolną X, powierzchnia stwierdzona na tej działce wyniosła 39,36 ha, natomiast pozostała powierzchnia położona jest w granicach niezadeklarowanej działki ewidencyjnej. Jeśli chodzi o działkę Q, powierzchnia stwierdzona na tej działce wyniosła 11,64 ha, natomiast powierzchnia deklarowana to 10,84 ha i tę powierzchnię uwzględniono do płatności. Z kolei w odniesieniu do działki U, na części działki występuje hałda piasku, zatem do płatności uwzględniono powierzchnię 0,82 ha.

Odnośnie twierdzeń odwołującego się, że opierał się on na wcześniejszych danych zauważył organ odwoławczy, że wnioski o płatności są wnioskami jednorocznymi, a wnioskodawca składając wniosek zobowiązany jest sprawdzić czy stan działek rolnych zgłaszanych we wniosku nie zmienił się w stosunku do roku ubiegłego i to producent rolny ponosi pełną odpowiedzialność za skutki podania we wniosku informacji niezgodnych ze stanem faktycznym. Ponadto podkreślił, że każdy wniosek producenta rolnego o przyznanie płatności za dany rok gospodarczy jest rozpatrywany odrębnie tzn. do obsługi spraw za dany rok kalendarzowy, co do zasady nie bierze się pod uwagę ustaleń poczynionych w ramach obsługi wniosków złożonych za lata ubiegłe. Zatem obowiązkiem organu było ustalenie powierzchni ewidencyjno-gospodarczej działek rolnych w roku 2018, która mogła się różnić, co do powierzchni w latach ubiegłych, co zostało uczynione poprzez przeprowadzenie kontroli na miejscu, która obrazuje stan zastany na działkach w sposób najbardziej precyzyjny.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na opisaną wyżej decyzję Dyrektora POR z dnia [...] września 2019r., skarżący zarzucił:

1) że został pozbawiony prawa do otrzymania, w pełnej wysokości, należnych mu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2018, na skutek:

a) nieuznania przypadku za wystąpienie siły wyższej lub wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności na działce rolnej AA zadeklarowanej na działce ewidencyjnej nr 8200/1 mimo, że działka ta zadeklarowana została do płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za rok 2018 jako kontynuacja zobowiązania rolnośrodowiskowego w ramach programu PROW 2007-2013, a w poprzednich latach, przy istnieniu takich samych okoliczności faktycznych i prawnych, organ administracji uznał przedmiotowy przypadek za wystąpienie siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności,

b) bezpodstawnego zaniżenia powierzchni działek rolnych: AA, C, D, J, P, Q, U, V, W,X, Y deklarowanych do płatności bezpośrednich na rok 2018, pomimo że:

- powierzchnia w/w działek zadeklarowana została na podstawie aktualnych danych zawartych w ewidencji gruntów, map ewidencyjnych, informacji zawartych w drukach opisujących maksymalny obszar PEG na 2018r, raportu kontroli zasadniczej całego gospodarstwa w zakresie kwalifikowalności powierzchni z 2010 r, oraz

- przedmiotowe działki użytkowane są na niezmienionej powierzchni od wielu lat.

2) nałożono karę administracyjną w wysokości 4 446,11 zł, stwierdzając, że dla działki ewidencyjnej nr 8200/1 (działka rolna AA) mają zastosowanie sankcje wynikające z przedeklarowania powierzchni zgłoszonej do jednolitej powierzchni obszarowej, co jest niezgodne ze stanem faktycznym oraz przepisami prawa,

3) naruszenie art. 8 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej: k.p.a.), zgodnie z którym organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, bowiem w odniesieniu do roku 2018 organ administracji państwowej wydał niekorzystne dla skarżącego decyzje dotyczące nieuznania przypadku za wystąpienie siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności oraz zmniejszenia wysokości płatności w ramach systemów wsparcia na rok 2018 - pomimo istnienia takich samych przesłanek faktycznych i prawnych w odniesieniu do stanu, sposobu użytkowania i wielkości powierzchni deklarowanych działek rolnych jak w latach 2016, 2017, za które organ administracji państwowej wydał kolejne decyzje uznające wystąpienie siły wyższej oraz powierzchnię deklarowanych (tych samych) działek.

Wywodząc powyższe skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm prawem przypisanych.

W uzasadnieniu skarżący nawiązując do treści art. 2 ust. 2 rozporządzenia(UE) nr 1306/2013 stwierdził, że argumentacja organu, jakoby nie mógł uznać jego przypadku za wystąpienie siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności m.in. z tego powodu, że nie spełnione zostały przesłanki wskazane w tym przepisie, jest całkowicie chybiona. Zauważył bowiem, że katalog wskazany w w/w przepisie jest katalogiem otwartym, tzn., że ustawodawca nie wskazał w nim wszystkich przypadków, które należy uznać za wystąpienie siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych, a jedynie przykładowe sytuacje.

Zdaniem skarżącego w przypadku działki rolnej AA, za okoliczności uzasadniające uznanie przypadku za wystąpienie siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych należy uznać fakt, iż wysoki stan wód gruntowych występujący na w/w działce spowodowany jest tym, że od roku 2016 w kanale melioracyjnym przyległym do działki osiedliły się bobry budujące tamy (żeremia) piętrzące wodę, która zalewa i zabagnia pobliskie łąki. W związku z tym działka AA nie mogła być skoszona i niemożliwe było podejmowanie jakichkolwiek ingerencji w okresie wskazanym w zobowiązaniu rolnośrodowiskowym. Taka sytuacja występowała w roku 2016, co było zgłoszone przez skarżącego jako wystąpienie siły wyższej i uznane przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji w [...] w decyzji za rok 2016. Występowanie w/w okoliczności faktycznych potwierdzone zostało w "Protokole z oględzin działki referencyjnej w zakresie weryfikacji powierzchni PEG/zobowiązania ONW" z dnia 7 października 2016r, w którym stwierdzono: "Działka rolna podtopiona w dniu kontroli ze względu na występowanie żeremi bobrów" (Załącznik Nr 8). Jak podkreślił skarżący taka sama sytuacja wystąpiła w roku 2017 i 2018. Organ I instancji uznał to za wystąpienie siły wyższej w decyzji za rok 2017. Natomiast w odniesieniu do roku 2018, pomimo istnienia takich samych okoliczności faktycznych tj. niemożności podjęcia jakichkolwiek ingerencji na skutek podniesionego stanu wód spowodowanego obecnością bobrów nie uznał przypadku za wystąpienie siły wyższej, pomimo występowania takich samych przesłanek jak w latach 2016 i 2017.

Skarżący nie zgodził się z argumentacją organu odwoławczego, że miał wiedzę o fakcie, że deklarowana przez niego działka ewidencyjna nr 8200/1 jest od wielu lat zalewana, co doprowadziło do porośnięcia jej kilkuletnimi drzewami i świadczy o nieużytku. Podkreślił, że występowanie na w/w działce wysokiego stanu wód oraz kilkuletnich siewek spowodowane jest występowaniem opisanych powyżej okoliczności nadzwyczajnych związanych z obecnością bobrów na tym terenie, co uniemożliwia podejmowanie przeze mnie jakichkolwiek ingerencji. Nie można porównywać niemożności prowadzenia działalności rolniczej - z powodu istnienia obiektywnych, niezależnych od rolnika oraz niemożliwych do przewidzenia okoliczności - do zaniechania prowadzenia działalności rolniczej. Obecność na działce rolnej AA bobrów, sposób działalności tych zwierząt oraz jej konsekwencje należy zaliczyć do zdarzeń spełniających przesłanki siły wyższej. Są to bowiem zdarzenia nadzwyczajne i nieprzewidywalne, na które rolnik nie ma wpływu i których następstw nie można uniknąć ani przewidzieć, mimo zachowania należytej staranności. Oczywistym jest, że nie można przewidzieć, czy w danym roku bobry będą występowały na działce i jakie będą konsekwencje prowadzonej przez nie działalności, czy też opuszczą dany teren w takim okresie, że możliwe będzie realizowanie na przedmiotowej działce odpowiednich czynności w ramach zobowiązania rolnośrodowiskowego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji wniósł o jej oddalenie, z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2018, poz. 1302, ze zm.; dalej: ustawa p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrolę tę sprawują stosując jedynie kryterium legalności, a więc zgodności z prawem zaskarżonych aktów. Oznacza to, iż tylko ustalenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a..

W myśl natomiast art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany argumentacją skargi, jej wnioskami i wskazaną podstawą prawną.

Dokonując kontroli przedmiotowej skargi w przedstawionych wyżej granicach Sąd doszedł do wniosku, że jest ona bezzasadna, bowiem skarżona decyzja nie narusza prawa.

Przedmiotem sporu pomiędzy Skarżącym a organami Agencji obu instancji rozpoznającymi wniosek o przyznanie w/w płatności była kwestia dotycząca prawidłowości ustaleń, na podstawie których organy te doszły do wniosku, że powierzchnia działek rolnych, kwalifikująca się do przyznania zadeklarowanych przez Skarżącego płatności była mniejsza niż zadeklarowana we wniosku oraz kwestia związana z kwalifikacją zdarzeń występujących na działce rolnej AA jako przypadku wystąpienia tzw. siły wyższej.

Przechodząc do omówienia zarzutów podniesionych w skardze, zacząć wypada od oceny zasadności stanowiska organów odmawiających uznania zgłoszonego przez skarżącego przypadku za wystąpienie siły wyższej lub wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności na działce rolnej AA zadeklarowanej na działce ewidencyjnej nr 8200/1.

Stosownie do treści art. 2 ust. 2 rozp. 1306/2013 "siła wyższa" i "nadzwyczajne okoliczności" mogą zostać uznane w szczególności w następujących przypadkach:

a. śmierć beneficjenta;

b. długoterminowa niezdolność beneficjenta do wykonywania zawodu;

c. poważna klęska żywiołowa powodująca duże szkody w gospodarstwie rolnym;

d. zniszczenie w wyniku wypadku budynków inwentarskich w gospodarstwie rolnym;

e. choroba epizootyczna lub choroba roślin dotykająca, odpowiednio, cały inwentarz żywy lub uprawy należące do beneficjenta lub część tego inwentarza lub upraw;

f. wywłaszczenie całego lub dużej części gospodarstwa rolnego, jeśli takiego wywłaszczenia nie można było przewidzieć w dniu złożenia wniosku.

Zgodzić się należy, ze skarżącym, że powyższa regulacja stanowi li tylko egzemplifikację stanów, których zaistnienie może zostać potraktowane jako wystąpienie przypadku siły wyższej czy nadzwyczajnych okoliczności, na co wskazuje jednoznacznie użyty w tym przepisie zwrot "w szczególności". Organ Agencji w wyniku indywidualnego rozpatrzenia danej sprawy, przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności faktycznych i dowodów występujących w sprawie, może uznać inne zdarzenie za przypadek działania siły wyższej lub wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności. Niemniej jednak wbrew sugestii skarżącego organ odwoławczy bynajmniej nie prezentuje poglądu, że przypadki wskazane w/w przepisie stanowią listę zamkniętą (numerus clausus), tyle tylko, że przypadek podnoszony przez skarżącego, w świetle ustalonych okoliczności, za takowy nie może zostać uznany. Nie jest to także przejaw braku konsekwencji czy też sprzeczności ocen dokonywanych w różnych sprawach w odniesieniu do tych samych okoliczności. Rzecz w tym, że stan występujący na działce AA w 2018 r. różnił się od tych zgłaszanych w latach poprzednich, po pierwsze dlatego, że podobnych zachowań zwierząt i wywołania podobnych skutków można było się już spodziewać w kolejnych latach, a po drugie, i co istotniejsze, zachowania tych zwierząt w latach poprzednich wywołały, co ujawniła wizytacja terenowa, trwałe skutki, a przynajmniej takie, które nie zostały usunięte przez skarżącego, mające zasadniczy wpływ na możliwość użytkowania rolniczego spornej działki w kolejnym roku kalendarzowym, tu 2018 r.. Działka ta stała się nieużytkiem, i to nie wskutek wystąpienia omawianego zdarzenia w trakcie realizacji przyjętego przez skarżącego zobowiązania w ramach płatności bezpośrednich na 2018 r. lecz już wcześniej.

Pojęcie siły wyższej należy rozumieć jako nadzwyczajne i nieprzewidywalne okoliczności niezależne od podmiotu, który się na nie powołuje, których następstw nie można było uniknąć mimo zachowania należytej staranności (zob. wyroki TSUE z dnia 5 października 2006 r. w sprawie C-377/03 czy z dnia 18 marca 2010 r. w sprawie C-218/09). Przez "siłę wyższą" należy rozumieć więc zdarzenie o charakterze przypadkowym lub naturalnym (żywiołowym), nie do uniknięcia, takim, nad którym człowiek nie panuje. Chodzi tu zwłaszcza o zdarzenia mające charakter katastrofalnych działań przyrody i zdarzeń nadzwyczajnych w postaci zaburzeń życia zbiorowego, jak wojna, zamieszki krajowe itp. (por. wyrok NSA z dnia 2 lutego 2011 r., sygn. akt II GSK 183/10). Siła wyższa nie obejmuje zatem sytuacji, które można przewidzieć. Natomiast pojęcie "nadzwyczajnej okoliczności" jest pojęciem nieostrym, ocennym, które w słownictwie potocznym powszechnie rozumiane jest jako pojęcie dotyczące okoliczności wykraczających ponad przeciętność w danych stosunkach.

Wskazać należy na uwagi zamieszczone w raporcie nr 9009-[.]/19 z kontroli na miejscu w odniesieniu do działki rolnej AA położonej na działce ewidencyjnej 8200/1. Podkreślono w nich, że cała powierzchnia działki nie jest użytkowana rolniczo, porośnięta kilkuletnimi samosiewkami drzew i wieloletnimi chwastami. Teren na którym znajduje się działka jest zabagniony, brak możliwości wjechania ciągnikiem w celu wykoszenia. Co istotne, kontrola na miejscu przeprowadzona została w innym okresie, aniżeli deklarowany zalew gruntu wskutek działalności bobrów – to jest od lipca do września, bowiem odbyła się w okresie marzec-kwiecień i stan działki świadczył o nieużytku i to nie jednorocznym. O tym, że taki stan istniał już wcześniej, a więc przed budową żeremi przez bobry w 2018 r. świadczy to, że działka była porośnięta kilkuletnimi drzewami, co odzwierciedla stan zwizualizowany za pomocą dokumentacji fotograficznej. Uznać należy zatem, że szkody spowodowane przez bobry występujące od kilku lat zgodnie z deklaracjami skarżącego, czego organy Agencji nie kwestionują, nie powodują przejściowego stanu uniemożliwiającego użytkowanie rolnicze działki AA w danym okresie, lecz pogłębiają degradację użytków rolnych przekształcając je finalnie w nieużytek.

Wskazać należy, że wbrew stanowisku skarżącego organy Agencji nie twierdzą, że zalanie działki wskutek budowy żeremi przez bobry i piętrzenia wody nie może być uznane za wypadek siły wyższej czy innej nadzwyczajnej okoliczności. Co do zasady zgadzają się z takim właśnie stanowiskiem skarżącego, czego dowodem są decyzje dotyczące płatności za poprzednie lata. Nie uznały natomiast organy skutków analogicznych zachowań tych zwierząt w odniesieniu do kolejnego, trzeciego już roku, w którym pogłębiały się na działce skutki działalności bobrów z lat poprzednich i można było przewidzieć, że zwierzęta ponowią taką samą działalność. Powyższe, w powiązaniu ze stwierdzonym stanem działki na początku roku 2019 r., wskazuje, że skarżący zdawał sobie sprawę, że nie może na przedmiotowej działce prowadzić działalności rolnej. Szkody związane z wyłączeniem gruntów rolnych wskutek działalności dzikiej zwierzyny powinny być dochodzone w innym trybie i postępowaniu.

Skarżący sam przyznał, że stan działki zastany przez kontrolujących jest wynikiem zalania tej działki wskutek działalności bobrów w 2016 r. i brakiem możliwości wykonywania od tego czasu zabiegów agrotechnicznych. Zauważyć należy, że dochodzone przez niego płatności w ramach sytemu płatności bezpośrednich mają charakter jednoroczny i wniosek na każdą kolejną kampanię podlega odrębnemu sprawdzaniu i weryfikacji pod kątem spełnienia przesłanek do otrzymania danej płatności. Deklarując więc grunty do tych płatności skarżący potwierdza, że na dzień ich zgłoszenia, a konkretnie na dzień 31 maja danego roku są one m.in. użytkowane rolniczo. Jeżeli więc dane grunty nie są użytkowane rolniczo bez względu na powód takiego stanu rzeczy, może to być także wcześniejsze wystąpienie przypadku siły wyższej czy nadzwyczajnej okoliczności w rozumieniu art. 2 ust 2 rozporządzenia 1306/14 na dzień złożenia wniosku, to nie można powoływać się na brak utraty prawa do płatności na dany rok, bowiem takich praw nie nabył. Co więcej w przypadku wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności lub siły wyższej, aby można się na nie skutecznie powołać, niezbędne jest, aby w dniu ich wystąpienia grunt spełniał warunki przyznania płatności, a to jak ustaliły organy nie miało miejsca.

W konsekwencji nie można uznać za trafiony zarzut skargi naruszenia art. 8 k.p.a. poprzez ocenę sytuacji stwierdzonej w 2018 r. odmiennie niż w 2016 i 2017 r.. Powtórzyć wypada, że w odniesieniu do 2018 r. organy miały do czynienia z diametralnie inną sytuacją aniżeli w latach poprzednich, kiedy respektowały zgłoszenie siły wyższej, bowiem po pierwsze działalności bobrów zakłócających rolnicze wykorzystanie działki AA skarżący mógł się już spodziewać i przewidzieć, a po drugie, działalność tych zwierząt z lat poprzednich przekształciła przedmiotową działkę w nieużytek.

W myśl art. 8 ust. 1 pkt 4 ustawy o płatnościach bezpośrednich, jednym z warunków ich przyznania jest, aby powierzchnia działki rolnej nie była większa niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Zgodnie z treścią art. 36 ust. 1 ustawy przywołanej wyżej ustawy organy Agencji przeprowadzają kontrole administracyjne i na miejscu w zakresie płatności bezpośrednich. Zgodnie zaś z art. 24 ust. 1 rozporządzenia nr 809/2014 kontrole administracyjne i kontrole na miejscu są przeprowadzane w sposób zapewniający skuteczną weryfikację, m.in. w zakresie zgodności ze wszystkimi kryteriami kwalifikowalności, zobowiązaniami i innymi obowiązkami w odniesieniu do przedmiotowego systemu pomocy lub środka wsparcia, warunków, na których przyznaje się pomoc lub wsparcie lub zwolnień z obowiązków. Art. 70 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013 stanowi, że system identyfikacji działek rolnych ustanawia się w oparciu o mapy, dokumenty ewidencji gruntów lub też inne dane kartograficzne. Korzysta się z technik opartych na skomputeryzowanym systemie informacji geograficznej, w tym ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1: 10 000, a od 2016 r. w skali 1:5 000, przy uwzględnieniu obwodu i stanu działki. Należy to określić zgodnie z istniejącymi normami unijnymi. Niezależnie od akapitu pierwszego państwa członkowskie mogą nadal korzystać z takich technik, w tym ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10 000 w przypadku gdy zostały one nabyte na podstawie umów długoterminowych zatwierdzonych przed listopadem 2012 r.

Powyższe przepisy stanowią zatem źródło uprawnień organów Agencji do weryfikacji wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich pod kątem spełnienia przesłanek tych płatności oraz rodzaju stosowanych w tym zakresie narzędzi. W rozpoznawanej sprawie powierzchnia MKO została ustalona przez organy Agencji nie wyłącznie w oparciu o kontrolę administracyjną, to jest za pomocą systemu informacji geograficznej, lecz w oparciu w wyniki wizytacji terenowej przeprowadzonej w gospodarstwie rolnym skarżącego w dniach od 21 marca do 5 kwietnia 2019 r. metodą inspekcji terenowej, a więc mającej za przedmiot wszystkie działki wchodzące w skład gospodarstwa rolnego. Sporządzony w jej wyniku raport nr 9009-[.]/19, w sposób obiektywny pozwala określić zakres i sposób użytkowania działek rolnych zadeklarowanych przez skarżącego, co potwierdzają dołączone zdjęcia cyfrowe. Wypada zauważyć, że skarżący nie wnosił w toku postępowania administracyjnego zastrzeżeń do tego dokumentu. Kontrola ta została przeprowadzona przez uprawnionych kontrolerów, zgodnie z obowiązującymi w tej materii przepisami prawa, sporządzone protokoły z czynności kontrolnych nie budzą zastrzeżeń co do ich rzetelności i prawidłowości ustaleń.

W ocenie Sądu skarżona decyzja w sposób zrozumiały wyjaśnia powody wykluczenia części powierzchni działek rolnych B (cała działka), C, D, E, J, L, P, Q, S, U, V, W, X, Y o łącznej łącznie powierzchni 12, 91 ha z jednolitej płatności obszarowej oraz powierzchnię 0,32 ha z płatności do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno. Powody wykluczenia korelują z treścią protokołu z kontroli na miejscu, gdzie opisane zostały określone nieprawidłowości (brak użytkowania rolniczego), uwidocznione na zdjęciach wykonanych podczas kontroli oraz wynikami kontroli administracyjnej (położenie części działek rolnych na działkach niedeklarowanych do płatności). Godzi się zauważyć, że skarżący poza polemiką z ustaleniami organów Agencji nie podnosi rzetelnej argumentacji oraz nie wskazuje dowodów, które można by przeciwstawić stanowisku zajętemu w skarżonej decyzji.

Co się zaś tyczy zastrzeżeń skarżącego, że bezpodstawnie zmniejszono jako kwalifikującą się powierzchnię działki rolnej U o powierzchnię 0,22 ha, wskutek tego że na części tej działki rolnej znajdowała się hałda piasku, stwierdzona podczas kontroli w 2019 r. wypada zauważyć, że taki stan działki znajduje się opozycji do prowadzenia na całej działce rolnej działalności gospodarczej przez cały rok kalendarzowy 2018 r. Skarżący nawet nie próbuje dowodzić, że ta hałda została usypana dopiero w 2019 r., podnosi tylko, że nastąpiło to już po zebraniu uprawy – łubinu w 2018 r., Zwrócić wypada uwagę na fakt, że pozostała część spornej działki została obsiana oziminą, co potwierdza tylko, że ta hałda istniała już wcześniej, przed zasiewami, a więc nie sposób mówić o prowadzeniu działalności rolniczej przez cały 2018 r. na całej w/w działce.

Co się tyczy innych działek rolnych co do których skarżący kwestionuje przyjęty przez organy obszar kwalifikowalny powołując się na dane podane mu w udostępnionych formularzach czy załącznikach graficznych, zgodzić się przychodzi z organem, że w informacjach tych podaje się maksymalną możliwą powierzchnię użytkowaną rolniczo, co jednak nie oznacza, że jest to w całości powierzchnia faktycznie użytkowana ten sposób w danym roku którego dotyczy wniosek.

Podkreślenia wymaga, że wnioskodawca składając wniosek o przyznanie płatności zobowiązany jest sprawdzić czy stan działek rolnych zgłaszanych we wniosku nie zmienił się w stosunku do roku ubiegłego i to producent rolny ponosi pełną odpowiedzialność za skutki podania we wniosku informacji niezgodnych ze stanem faktycznym. To w końcu on najlepiej zorientowany jest w jaki sposób użytkowany jest jego działka i nie wystarczające jest poprzestanie na danych udostępnionych przez organy Agencji czy też na stanie ustalonym w poprzednich latach. Wniosek producenta rolnego o przyznanie płatności za każdy rok gospodarczy jest rozpatrywany odrębnie, a dane ustalone w ramach obsługi wniosków złożonych za lata ubiegłe, stanowić mogą tylko punkt wyjścia do ustalenia powierzchni uprawnionej do płatności w danym roku. W niniejszej sprawie powierzchnia ewidencyjno-gospodarczej działek rolnych w roku 2018, została ustalona m.in. w oparciu o wynik kontroli na miejscu, która w sposób najdokładniejszy odzwierciedla stan użytkowania działek rolnych deklarowanych do płatności.

Wprawdzie faktycznie jest tak, że rolnicy przygotowujący wnioski aplikacyjne o płatność korzystają z udostępnionych przez Agencję formularzy, które zawierają informacje na temat maksymalnego obszaru kwalifikowalnego przypadającego na działkę referencyjną do celów systemu płatności a dołączone materiały geograficzne określają granice działek referencyjnych oraz ich jednoznaczną identyfikację, natomiast rolnik wskazuje położenie każdej działki rolnej. Nie oznacza to jednak, że to na organie Agencji spoczywa obowiązek przedstawienia rolnikowi adekwatnych dla danej płatności danych. Jeżeli bowiem nastąpiły jakiekolwiek zmiany w stanie faktycznym związanym z przekazanym materiałem graficznym lub w przypadku, gdy jakakolwiek informacja podana w formularzu jest błędna, przy składaniu wniosku rolnik ma obowiązek wprowadzić poprawki w formularzu. Zatem do obowiązków rolnika należy wprowadzenie zmian w sytuacji, gdy jakakolwiek informacja jest błędna czy nieaktualna.

Podkreślenia raz jeszcze wymaga, że to rolnik ubiegający się o płatność do gruntu posiada największą wiedzę na temat swoich działek, ich powierzchni i granic w terenie. Dlatego też, jeśli przekazany materiał graficzny zawiera błędy, to rolnik winien je wskazać i wprowadzić prawidłowe dane dotyczące działek, co do których ubiega się o płatności. Bezpodstawnie więc skarżący powołuje się na te informacje, które wbrew jego przekonaniu nie mają charakteru bezwzględnie wiążącego.

W świetle dyspozycji art. 3 ust. 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich na organach Agencji nie ciąży obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a więc organ prowadzący postępowanie nie jest obowiązany do aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie żądania wnioskodawcy (tj. jego uprawnienia do otrzymania wnioskowanej płatności). Jest jedynie obowiązany do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. W konsekwencji, w toku postępowania przed organami to na skarżącym, jako beneficjencie pomocy, spoczywał procesowy obowiązek wykazania, że na całej, prawidłowo zadeklarowanej do płatności powierzchni prowadzona jest działalność rolnicza. Skarżący natomiast ograniczył się gołosłownej polemiki z ustaleniami organu, nie przedstawiając dowodów pozwalających stwierdzić, że w 2018 r. obszar kwalifikowalny czy użytkowany rolniczo był większy aniżeli stwierdziły to organy w niniejszej sprawie. Jak to podkreślono wcześniej, skarżący nie kwestionował wyników kontroli na miejscu po otrzymaniu raportu zgodnie z przyjętym trybem, jako chybione należy więc uznać podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego, które nie znajdują żadnego poparcia dowodami czy logiczną argumentacją.

W ocenie Sądu, organy Agencji słusznie uznały, że w niniejszej sprawie wystąpiły nieprawidłowości, jednoznacznie stwierdzone w toku kontroli administracyjnej i kontroli na miejscu, które wpłynęły na ustalenie powierzchni kwalifikującej się płatności wskazanej w skarżonej decyzji. Z kolei stwierdzona różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną, powstała na skutek wykluczenia z płatności nie kwalifikujących się powierzchni, obligowała do zastosowania dyspozycji art. 19 ust 1 oraz 19a ust. 1 Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 640/2014. Poprawność wyliczenia sankcji nie była zaś kwestionowana, poprzestać można więc na stwierdzeniu, że prawidłowo zostały zastosowane w tej mierze przepisy prawa krajowego i unijnego a samo wyliczenie nie budzi zastrzeżeń Sadu.

Rekapitulując, Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów postępowania ani przepisów prawa materialnego, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu zaskarżonej decyzji. Mając to na uwadze, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a..