Wyrok NSA oz. w Poznaniu, sygn. akt SA/Po 137/84
NSA oz. w Poznaniu
Data orzeczenia: 1984-03-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatki inne
Ubezpieczenie społeczne
Opłata skarbowa
Działalność gospodarcza
Powołane przepisy: article: par. 3 ust. 1
journal: Dz.U. 1981 nr 26 poz. 138
law: Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 30 października 1981 r. w sprawie zwolnienia od podatków i opłaty skarbowej podatników osiągających przychody z niektórych rodzajów nowo uruchomionej działalności zarobkowej.
article: art. 5 pkt 5, art. 32
journal: Dz.U. 1982 nr 40 poz. 267
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin.
Teza: 1. Zatrudnienie konkubiny nie może być uznane za pracę członka rodziny pozostającego we wspólnym gospodarstwie domowym w rozumieniu par. 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30 października 1981 r. w sprawie zwolnienia od podatków i opłaty skarbowej podatników osiągających przychody z niektórych rodzajów nowo uruchomionej działalności zarobkowej /Dz.U. nr 26 poz. 138/.

2. Za rencistę w rozumieniu wyżej wymienionego rozporządzenia należy uznać osobę mającą ustalone prawo do renty /art. 5 pkt 5 w związku z art. 32 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin - Dz.U. nr 40 poz. 267/.

TEZY

1. Zatrudnienie konkubiny nie może być uznane za pracę członka rodziny pozostającego we wspólnym gospodarstwie domowym w rozumieniu par. 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30 października 1981 r. w sprawie zwolnienia od podatków i opłaty skarbowej podatników osiągających przychody z niektórych rodzajów nowo uruchomionej działalności zarobkowej /Dz.U. nr 26 poz. 138/.

2. Za rencistę w rozumieniu wyżej wymienionego rozporządzenia należy uznać osobę mającą ustalone prawo do renty /art. 5 pkt 5 w związku z art. 32 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin - Dz.U. nr 40 poz. 267/.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił na podstawie art. 207 par. 5 Kpa skargę Ryszarda T. na decyzję Izby Skarbowej w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 30 listopada 1983 r. w przedmiocie wyłączenia z grupy osób zwolnionych od podatków.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 28 stycznia 1982 r., działając na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30 października 1981 r. w sprawie zwolnienia od podatków i opłaty skarbowej podatników osiągających przychody z niektórych rodzajów nowo uruchomionej działalności zarobkowej /Dz.U. nr 26 poz. 138/. Prezydent Miasta G. W. uwzględnił wniosek Ryszarda T. o zwolnienie go od podatków obrotowego i dochodowego w czasie od dnia 17 listopada 1981 r. do dnia 17 listopada 1983 r.

Decyzją z dnia 15 września 1983 r., wydaną na podstawie par. 7 ust. 1 cytowanego rozporządzenia, Urząd Skarbowy w G. W. stwierdził, że Ryszard T. utracił prawo do korzystania ze zwolnienia od podatków z tytułu prowadzenia kuśnierskiego zakładu rzemieślniczego poczynając od 1981 r., gdyż bez zgłoszenia w organie administracji państwowej zatrudnił w swym zakładzie łącznie 3 pracowników, pomimo że mógł zatrudnić tylko jednego.

W wyniku odwołania złożonego od tej decyzji przez Ryszarda T. sprawę rozpoznawała Izba Skarbowa w Gorzowie Wielkopolskim, która decyzją nr PO.II-3252/I/27/83 z dnia 30 listopada 1983 r. uchyliła zakwestionowaną decyzję w części dotyczącej wyłączenia za rok podatkowy 1981, a za pozostały okres utrzymała decyzję organu administracji państwowej I instancji w mocy. Jak wynika z tej decyzji, na podstawie wykazu potrąceń podatku od wynagrodzeń oraz wyjaśnień złożonych przez zatrudnionych pracowników i podatnika ustalono, że Ryszard T. - bez zawiadomienia o tym organu podatkowego - zatrudniał od sierpnia 1982 r. trzech pracowników. Ustosunkowując się przy tym do zarzutów odwołania, przyjęto, że konkubina, która również pracowała w warsztacie skarżącego, w myśl par. 3 ust. 1 cytowanego rozporządzenia nie jest traktowana jako członek rodziny, a pracownik Robert M. nie może być uznany za rencistę, skoro nie pobiera renty.

W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ryszard T. wniósł o uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji, zarzucając, że zostały one wydane z naruszeniem prawa materialnego.

Izba Skarbowa w Gorzowie Wielkopolskim wniosła o oddalenie skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wywodząc w skardze, że nie zostały przez niego naruszone par. 1 ust. 1 pkt 4 i par. 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30 października 1981 r. w sprawie zwolnienia od podatków i opłaty skarbowej podatników osiągających przychody z niektórych rodzajów nowo uruchomionej działalności zarobkowej /Dz.U. nr 26 poz. 138/, skarżący podał, że w 1982 r. zatrudniał zawsze jednego pracownika, a mianowicie: od dnia 6 września 1982 r. do dnia 6 grudnia 1982 r. - Stanisława W., od dnia 1 grudnia 1983 r. do dnia 15 sierpnia 1983 r. - Jana B., a obecnie - od dnia 1 września 1982 r. - A. A. Oprócz tego zatrudniał od dnia 6 września 1982 r. swoją konkubinę - Wandę C., która od maja 1982 r. prowadzi z nim wspólne gospodarstwo domowe, oraz - w czasie od dnia 1 października 1982 r. do 31 stycznia 1983 r. - na pół etatu rencistę - Roberta M. Zdaniem skarżącego, konkubina jest uważana za członka rodziny przez przepis art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. nr 27 poz. 111/, a zatrudnienie rencisty, mimo że Robert M. nie pobiera renty, również wyczerpuje dyspozycję par. 3 ust. 1 cytowanego rozporządzenia.

Ustosunkowując się do powyższych zarzutów skargi, stwierdzić należy, że zaskarżone decyzje zostały wydane bez naruszenia wskazanych przepisów prawa. W myśl bowiem par. 1 ust. 1 pkt 4 omawianego rozporządzenia, zwolnieni zostają od podatków obrotowego i dochodowego z tytułu wykonywania rzemiosła, na warunkach określonych w tym rozporządzeniu, podatnicy osiągający przychody z nowo uruchomionej działalności zarobkowej, jeśli - jak w wypadku prowadzenia warsztatu kuśnierskiego - zatrudniają nie więcej niż jednego pracownika. Skarżący tej okoliczności zresztą nie kwestionował. Z par. 3 omawianego rozporządzenia wynika, że do liczby pracowników nie wlicza się małżonka i członków rodziny pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym z podatnikiem oraz emerytów i rencistów - nie więcej niż dwóch.

Warunkom tego przepisu nie odpowiada pracująca w warsztacie Ryszarda T. jego konkubina. Powoływanie się zaś przez skarżącego na art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. nr 27 poz. 111/, w którym zalicza się osoby pozostające w faktycznym pożyciu z podatnikiem do członków jego rodziny, musi być uznane za nietrafne, ponieważ przepis ten normuje zupełnie inny stan faktyczny aniżeli par. 3 ust. 1 rozporządzenia z dnia 30 października 1981 r. i każde z tych unormowań dotyczy wyłącznie spraw objętych aktem prawnym, w którym jest zawarte.

Podkreślić przy tym należy, że konkubinat w prawie polskim jest stanem faktycznym, nie pociągającym za sobą żadnych skutków prawnych. Także dla oceny stosunków majątkowych i osobistych między osobami pozostającymi w konkubinacie nie mają zastosowania przepisy regulujące sytuację małżonków lub członków rodziny. Wskazane więc w art. 42 ust. 3 ustawy o zobowiązaniach podatkowych na pozostawanie z podatnikiem w faktycznym pożyciu, a zatem - innymi słowy - między innymi na konkubinat, nie może być interpretowane rozszerzająco i stosowane w sytuacjach unormowanych innymi aktami prawnymi.

Przepisy omawianego rozporządzenia z dnia 30 października 1981 r. nie określają, kogo należy uważać za rencistę w rozumieniu tego rozporządzenia, a w szczególności - czy spełnia warunki rencisty osoba, która - jak pracownik skarżącego, Robert M. - ma stwierdzone inwalidztwo, nie pobiera jednak żadnej renty, ponieważ nie wylegitymował się odpowiednim okresem zatrudnienia. Aczkolwiek osoby takie nazywa się w języku potocznym "rencistami", niemniej jednak przekonujące jest stanowisko Izby Skarbowej w Gorzowie Wielkopolskim, zawarte w odpowiedzi na skargę, że faktycznie są to inwalidzi, a nie renciści. Na analogicznym stanowisku stoi ustawa z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin /Dz.U. nr 40 poz. 267/, która w art. 5 bliżej określa zawarte w tej ustawie pojęcia. Podaje tam między innymi, że rencistą jest osoba mająca ustalone prawo do renty. Z art. 32 ustawy zaś wynika, że renta inwalidzka przysługuje pracownikowi, który jest inwalidą i ma wymagany okres zatrudnienia, przy spełnieniu dalszych warunków w tym przepisie przewidzianych.

Należy zatem stwierdzić, że zakwestionowane przez skarżącego decyzje nie naruszają przepisów prawa, wobec czego skarga, jako nieuzasadniona, podlega na podstawie art. 207 par. 5 Kpa oddaleniu.