Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 47/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-09-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 29 ust.1,2,7
journal: Dz.U. 2014 poz 1438
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - tekst jednolity.
article: art. 138 par. 1 pkt2
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18 art. 73 ust.1,4,5
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędzia WSA Marek Wroczyński, Protokolant Starszy referent Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2017 r. w Radomiu sprawy ze skargi [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z [...] sierpnia 2016 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (dalej jako "Kierownik ARIMR" lub "organ I instancji"), działając na podstawie m.in. art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23, zwana dalej: "k.p.a."), art. 29 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2014 r., poz. 1438 ze zm., zwana dalej: "ustawą o ARiMR"), art. 20 ust. 2 pkt 1 i art. 28 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r., poz. 173), art. 73 ust. 1 i 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu: administracji i kontroli, przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) 1782/2003 i (WE) Nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności, przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 479/2008 (Dz. Urz. UE L 141 z 30.04.2004, str. 18 ze zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne rozdz. 3, t. 44, str. 243 ze zm., zwane dalej: "rozporządzeniem Komisji (WE) nr 796/2004"), art. 80 ust. 1 i 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarzadzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemów wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE Nr L 25, str. 8 z 28.01. 2011 r. ze zm., zwane dalej: "rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1122/2009, orzekł o ustaleniu [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej jako "Spółka") kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) w łącznej wysokości [...] zł.

Jak wynika z uzasadnienia decyzji organu I instancji ww. kwota stanowi sumę płatności wypłaconą Spółce za lata 2005 – 2006. Ustalenie nienależnie pobranych płatności nastąpiło zaś z uwagi na fakt, że ostateczną decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. Kierownik ARiMR odmówił Spółce przyznania płatności na 2007 r. bowiem Spółka w ww. roku nie była posiadaczem gruntów na działkach rolnych o pow. 227,27 ha, a tym samym zaniechała na tych gruntach prowadzenia działalności rolniczej. Grunty zgłoszone do płatności przez Spółkę są zarządzane przez P. M. i stanowią część posiadanego przez niego gospodarstwa rolnego. W celu obejścia przepisów dotyczących modulacji płatności dokonał on sztucznego podziału gospodarstwa rolnego, tworząc podmioty faktycznie zarządzane przez niego. Kwota do zwrotu z tytułu niedotrzymania zobowiązania wieloletniego ONW za 2005 r. wynosi [...]., a za 2006 r. [...] zł.

W odwołaniu złożonym na powołane wyżej rozstrzygnięcie Spółka wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji w całości oraz umorzenie postępowania. Wydanej decyzji zarzuciła naruszenie szeregu przepisów postępowania i prawa materialnego, zarówno krajowych, jak i unijnych, tj. m.in.: art. 107 § 1 i 3, art. 10 k.p.a., art. 29 ustawy o ARiMR, art. 68 i art. 93 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm., zwana dalej: "o.p.") w związku art. 29 ust. 7 ustawy o ARiMR, art. 73 ust. 1 i 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, art. 80 ust. 1 i 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009.

W uzasadnieniu odwołania Spółka wskazała m.in. na sprzeczność uzasadnienia decyzji organu I instancji z rozstrzygnięciem, pominięcie przepisów o.p. które Kierownik ARiMR winien zastosować w sprawie a błędne przywołanie przez niego przepisów rozporządzeń unijnych (m.in. art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004), które są uchylone i nieobowiązujące.

Decyzją nr [...] z [...] listopada 2016 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako "Dyrektor ARiMR" lub "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt k.p.a., uchylił w całości decyzję organu I instancji i orzekł o wysokości nienależnie pobranych płatności z tytułu ONW w kwocie [...] zł.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że Kierownik ARiMR ustalił Spółce kwotę nienależnie pobranych płatności w zawyżonej wysokości. Uwzględnił bowiem zwiększenie powierzchni gruntów dokonane przez Spółkę z 222,27 ha w 2005 r. do 300 ha w 2006 r. Skoro zaś Spółka podjęła zobowiązanie do powierzchni 222,27 ha, organ I instancji nie miał podstaw prawnych do ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności za 2006 r. za powierzchnię 300 ha, w wysokości [...] zł. Pięcioletnie zobowiązanie rozpoczęło się bowiem z dniem wypłaty pierwszej płatności ONW i obejmowało działki rolne o powierzchni 222,27 ha. Decyzja Kierownika ARiMR została więc wydana z rażącym naruszeniem prawa. Niemniej jednak, k.p.a. wyłącza stosowanie sankcji nieważności decyzji w postępowaniu odwoławczym.

Dyrektor ARiMR, podobnie jak uprzednio organ I instancji stwierdził, że z uwagi na stworzenie sztucznych warunków uzyskania pomocy, Spółka w 2007 r. nie była faktycznym użytkownikiem gruntów rolnych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności. P. M. stworzył sztuczne warunki uzyskania pomocy, poprzez chęć przysporzenia na rzecz nowo utworzonych spółek kapitałowych wielokrotności maksymalnego limitu przysługującemu jednemu beneficjentowi. Zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej stanowi zaś samodzielną przesłankę zwrotu otrzymanych przez producenta rolnego płatności ONW. Powyższe skutkuje więc koniecznością zastosowania art. 29 ustawy o ARIMR i zobowiązaniem do zwrotu kwoty nienależnie pobranych płatności za powierzchnię stwierdzonego zaniechania. Powyższej oceny nie zmieniają złożone oświadczenia innych podmiotów - spółek cywilnych o przejęciu z dniem 30 kwietnia 2008 r. posiadania działek rolnych objętych zobowiązaniem Spółki. Skoro bowiem na mocy ostatecznej decyzji z dnia [...] listopada 2015 r. Kierownik ARiMR orzekł, że Spółka nie była faktycznym użytkownikiem gruntów zadeklarowanych we wniosku o płatność na 2007 r., to nie można uznać, by mogła skutecznie w dniu 30 kwietnia 2008 r. przenieść posiadanie ww. gruntów wraz z ciążącym na niej zobowiązaniem.

Organ odwoławczy zauważył, że bezspornie na rachunek Spółki zostały wypłacone nienależnie pobrane środki publiczne za lata 2005 - 2006 w kwocie [...] zł z funduszy, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a ustawy o ARiMR. Argumenty zaś Spółki w zakresie ustalenia prawa do płatności za 2007 r. nie dotyczą postępowania, którego przedmiotem jest ustalenie obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności. Ustalenie przez organy na podstawie decyzji ostatecznej orzekającej o uprawnieniu Spółki do płatności za 2007 r. uzasadnia zaś przyjęcie, że Spółka nie spełniła warunków realizacji zobowiązania przez cały okres jego trwania.

Odnosząc się do argumentów odwołania, Dyrektor ARiMR stwierdził ich niezasadność. Za niezasadne uznał wskazane w odwołaniu zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 10 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Wskazał, że zasadnym było wszczęcie przez Kierownika ARiMR postępowania w sprawie ustalenia nienależnie pobranych przez Spółkę środków finansowych, a następnie wydanie w tym przedmiocie decyzji, wskazującej i określającej jednocześnie wypłacone kwoty jako nienależnie pobrane. Przekazane w dniu 23 maja 2006 r. (za 2005 r.) oraz w dniu 5 kwietnia 2007 r. (za 2006 r.) na rachunek Spółki płatności bezsprzecznie nie wynikały z pomyłki ARiMR. W sprawie nie zachodzą przypadki wyłączające obowiązek zwrotu płatności z art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności zostało doręczone w dniu 16 maja 2016 r., zatem nie upłynął dziesięcioletni okres przedawnienia o którym mowa art. 73 ust. 5 ww. rozporządzenia. Nie zaistniała zaś przesłanka dobrej wiary o której mowa w tym przepisie, która to ogranicza okres przedawnienia do lat czterech. Dobra wiara nie wynika bowiem wprost z dokumentacji dostępnej organowi, a strona nie wykazała, że jej działanie w tym zakresie nosiło cechy działania w dobrej wierze. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wyklucza, by Spółka wykazała się należytą starannością i działała w dobrej wierze, a zatem zastosowanie znajduje dziesięcioletni okres przedawnienia.

Organ odwoławczy wyjaśnił przy tym, że przepisy unijnego rozporządzenia mają bezpośrednie zastosowanie w krajowym porządku prawnym na podstawie art. 288 zdanie 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Oznacza to, że przepis krajowy sprzeczny z przepisem rozporządzenia unijnego nie może być stosowany. W związku z tym, nie można przyjmować, że krajowe przepisy regulujące kwestię przedawnienia, np. art. 68 o.p., czynią to odmiennie niż powyższy przepis unijny. Stwierdził, że ww. przepisy rozporządzeń unijnych są przepisami szczególnymi w stosunku do przepisów krajowych. Do takich samych wniosków dochodzi się, analizując przepis art. 29 ust. 7 ustawy o ARiMR odsyłający do "odpowiedniego" stosowania przepisów Działu III o.p., gdzie znajduje się art. 68. Reasumując, wbrew twierdzeniom strony, art. 68 o.p. nie może być stosowany w niniejszej sprawie ze względu na szczególną regulację wynikającą z przepisów unijnych rozporządzeń.

Dyrektor ARiMR zauważył, że stosownie do art. 86 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 straciło moc z dniem 1 stycznia 2010 r. Jednakże rozporządzenie to stosuje się nadal w odniesieniu do wniosków o przyznanie pomocy dotyczących lat gospodarczych lub okresów premiowych rozpoczynających się przed dniem 1 stycznia 2010 r. Ponadto zgodnie z art. 43 rozporządzenia Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 30 czerwca 2014 r. str. 48, dalej jako "rozporządzenie Komisji (WE) nr 640/2014"), rozporządzenie nr 1122/2009 straciło moc z dniem 1 stycznia 2015 r. Mając jednak na uwadze treść art. 44 rozporządzenia Komisji (WE) nr 640/2014 stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie podstawę do ustalenia Spółce kwoty nienależnie pobranych płatności za lata 2005 – 2006 stanowi art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004.

Skargę na powołaną wyżej decyzję organu odwoławczego do sądu administracyjnego złożyła Spółka (dalej "skarżąca"), wnioskując o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji. Wydanej decyzji zarzuciła naruszenie art. 29 ustawy o ARiMR, art. 7, art. 8, art. 10, art. 77, art. 79 § 1 i 2, art. 81, art. 97 § 1 pkt 4 oraz art. 156 k.p.a., art. 68 i art. 93 o.p. w związku z art. 29 ust. 7 ustawy o ARiMR oraz art. 80 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009.

W uzasadnieniu skargi wskazała, że skoro organ odwoławczy podkreślił, iż decyzja organu I instancji została wydana z rażącym naruszeniem prawa to w sprawie zachodzi kwalifikowana wada nieważności decyzji. W ocenie skarżącej stan faktyczny sprawy nie dawał podstaw do wydania decyzji w trybie art. 29 ustawy o ARiMR. Chybiona jest przyjęta przez organy teza jakoby skarżąca zaniechała prowadzenia działalności rolniczej na obszarach ONW w 2007 r. Merytorycznie organy z wielu decyzji wydanych za lata poprzednie opierają swoje rozstrzygnięcia nawet nie na decyzji ale na "domniemanym" stanie faktycznym w jednej z decyzji w niej ustalonym. Decyzja ta zawiera zaś ustalenia wewnętrznie sprzeczne. Brak bowiem posiadania działek i ewentualne stworzenie sztucznych warunków celem korzyści sprzecznych z celami wsparcia to rozłączne stany faktyczne.

Zdaniem skarżącej, słuszny był jej wniosek o umorzenie postępowania. W sprawie zachodzą bowiem przesłanki negatywne wydania decyzji wynikające z art. 80 ust. 3 zdanie 2 rozporządzenia 1122/2009 ze względu na upływ terminu 12 miesięcy od płatności, gdy ewentualny błąd poprzedniej decyzji dotyczyć miał elementów stanu faktycznego związanego z obliczaniem płatności. Twierdzenia organu I instancji, jakoby zachodziły okoliczności wymienione w art. 80 ust. 3 zdanie 1 ww. rozporządzenia, że błąd mógł zostać wykryty przez rolnika, są chybione i sprzeczne ze stanem faktycznym. Rolnik, mając na uwadze zasadę zaufania do organów państwa, miał prawo skorzystania z funkcjonującej ówcześnie w obrocie prawnym decyzji organu. Błędna jest też teza, że przepis krajowy (art. 68 o.p.) nie może być w sprawie stosowany jako nieważny gdyż jest sprzeczny z przepisem unijnym bezpośrednio stosowanym w krajowym porządku prawnym. Organ wkracza w kompetencje Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej władnego do stwierdzenia niezgodności prawa krajowego z unijnym.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał dotychczasową argumentację, uznał zarzuty skargi za niezasadne i wniósł o jej oddalenie.

W piśmie procesowym z dnia 31 sierpnia 2017 r. skarżąca podtrzymując żądania, wnioski i argumentację skargi wniosła ponadto o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Dodatkowo podniosła zarzut przedawnienia ustalonej kwoty podlegającej zwrotowi. Zauważyła, że tutejszy Sąd w wyrokach o sygn. akt VIII SA/Wa 10/16, VIII SA/Wa 145/16 i VIII SA/Wa 146/16 powoływał art. 3 ust. 1 w związku z art. 1 ust. 2 rozporządzenia nr 2988/95, gdzie maksymalny okres przedawnienia wynosi 8 lat od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości, w przypadku przerwania okresu przedawnienia, a w przypadku programów wieloletnich okres przedawnienia w każdym przypadku ulega przedłużeniu do momentu ostatecznego zakończenia programu. Wskazała, że przedmiotem niniejszej sprawy jest ewentualny zwrot płatności ONW za lata 2005 - 2006 - płatności objętych programem rozwoju obszarów wiejskich PROW 2004 - 2006. Zakończenie tegoż programu nastąpiło w 2008 r., w związku z powyższym upływ okresu przedawnienia do ustalania kwoty podlegającej zwrotowi jest ewidentny. Zdaniem skarżącej, jej skarga jest więc już tylko z ww. względu zasadna.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

skarga podlega oddaleniu.

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 zwana dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez Sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja organu odwoławczego uchylająca decyzję organu I instancji w całości i ustalająca skarżącej kwotę nienależnie pobranych płatności ONW za lata 2005-2006.

Bezspornym w niniejszej sprawie jest, że skarżąca w 2005 r. rozpoczęła realizację pięcioletniego zobowiązania ONW i otrzymała za lata 2005 - 2006 środki z tego tytułu w wysokości ostatecznie ustalonej przez organ odwoławczy do zwrotu jako nienależnie pobrane. Spornym pozostaje zaś zasadność ustalenia skarżącej kwoty nienależnie pobranych ww. płatności. Organy obu instancji twierdzą bowiem, że w 2007 r., tj. w trzecim roku realizacji zobowiązania doszło do zaniechania przez skarżącą prowadzenia działalności rolniczej na działkach rolnych objętych ww. zobowiązaniem. Powyższe wynika zaś z faktu, że ostateczną decyzją skarżącej odmówiono płatności za ww. rok.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej w niniejszym postępowaniu decyzji organu stanowił art. 29 ustawy o ARiMR. Zgodnie z ust. 1 tego przepisu ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych:

1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej; 2) krajowych, przeznaczonych na:

a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej,

b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej – następuje w drodze decyzji administracyjnej.

Z kolei zgodnie z art. 29 ust. 2 ww. ustawy o ARiMR właściwym w sprawie ustalania kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych w decyzji, o której mowa w ust. 1, jest organ właściwy do rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych, o których mowa w ust. 1.

Wyjaśnić należy, że nienależną płatnością jest wypłacona rolnikowi przez organ administracji kwota nienależnie pobranych środków publicznych pochodzących z funduszy Unii Europejskiej i krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej, jako świadczenie dokonane przez organ administracji publicznej na rzecz rolnika, które przestało być należnym na skutek wygaśnięcia obowiązku jego wypłacenia z powodu późniejszego zaistnienia okoliczności przewidzianych w przepisach regulujących pomoc finansową.

Przedmiotem badania w postępowaniu o wydanie decyzji na podstawie ww. przepisu jest zatem ustalenie, czy w danej sprawie doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków pochodzących z wymienionych w tym przepisie funduszy.

Przede wszystkim zauważyć należy, że organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uznając, że organ I instancji ustalił skarżącej kwotę nienależnie pobranych płatności w zawyżonej wysokości. Błędne było bowiem ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności uwzględniające zwiększoną przez skarżącą w drugim roku realizacji pięcioletniego zobowiązania powierzchnię gruntów z 222,27 ha w 2005 r. do 300 ha w 2006 r. Skoro bowiem skarżąca podjęła w pierwszym roku realizacji swoje zobowiązanie jedynie do powierzchni 222,27 ha, to organ I instancji nie miał podstaw prawnych do ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności za 2006 r. za zwiększoną w ww. roku do 300 ha powierzchnię gruntów rolnych. Powyższe ustalenie organu I instancji było nieprawidłowe, dlatego też organ odwoławczy sanował to rozstrzygnięcie ustalając ostatecznie właściwą kwotę nienależnie pobranych płatności ONW za lata 2005 – 2006. Powyższe uchybienie organu I instancji, w ocenie Sądu, wbrew zarzutowi skarżącej nie stanowi jednak podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji, a jedynie do jej uchylenia na podstawie ww. przepisu. Słusznie przy tym zauważył Dyrektor ARiMR, że k.p.a. wyłącza stosowanie sankcji nieważności decyzji w postępowaniu odwoławczym. W sprawie nie doszło więc do naruszenia art. 156 k.p.a.

Zgodzić się należy z organem odwoławczym, że skoro została wydana ostateczna decyzja z dnia [...] listopada 2015 r. o odmowie przyznania skarżącej płatności ONW za 2007 r., to powyższe stanowi samodzielną przesłankę zwrotu otrzymanych przez nią płatności za lata 2005 - 2006 do powierzchni gruntów na których skarżąca podjęła swoje zobowiązanie, tj. 222,27 ha za każdy rok. Powyższe skutkuje więc koniecznością zastosowania art. 29 ustawy o ARIMR i zobowiązaniem do zwrotu kwoty nienależnie pobranych płatności. Bezspornym w niniejszej sprawie jest bowiem, że na rachunek skarżącej zostały wypłacone środki publiczne za lata 2005 - 2006 w kwocie [...] zł z funduszy, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a ustawy o ARiMR. Argumenty skarżącej w zakresie ustalenia prawa do płatności za 2007 r. nie dotyczą postępowania, którego przedmiotem jest ustalenie obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności. Ustalenie przez organy na podstawie decyzji ostatecznej orzekającej o odmowie przyznania skarżącej płatności ONW za 2007 r. jest zaś wystarczające do przyjęcia, że nie spełniła ona warunków realizacji zobowiązania przez cały okres jego trwania. Tym samym, zasadnym było wszczęcie przez Kierownika ARiMR postępowania w sprawie ustalenia nienależnie pobranych przez skarżącą środków finansowych, a następnie wydanie w tym przedmiocie decyzji, wskazującej i określającej jednocześnie wypłacone kwoty jako nienależnie pobrane.

Kolejną sporną w niniejszej sprawie jest kwestia przedawnienia ustalania kwoty płatności ONW otrzymanej przez skarżącą a podlegającej ewentualnemu zwrotowi. W szczególności sporne jest, czy w organ odwoławczy prawidłowo zastosował odnośnie przedawnienia przepisy rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. Skarżąca w toku postępowania administracyjnego oraz w skardze wskazywała, że w tym zakresie winny znaleźć zastosowanie przepisy o.p. Następnie w swoim piśmie procesowym, powołując się na wyroki tutejszego Sądu skarżąca wskazuje, że zastosowanie w tym zakresie winny znaleźć przepisy innego rozporządzenia unijnego - art. 3 ust. 1 w związku z art. 1 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE,EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. UE Nr L 312, s. 1 z 23 grudnia 1995 r. ze zm., dalej jako "rozporządzenie Rady nr 2988/95").

W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że Sąd nie podziela poglądu skarżącej, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia art. 68 i art. 93 o.p. w związku z art. 29 ust. 7 ustawy o ARiMR.

Zgodnie z ww. przepisem do należności, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy działu III o.p., z wyjątkiem przepisów dotyczących umarzania należności, odraczania płatności, rozkładania płatności na raty oraz zaokrąglania należności, z tym że termin, o którym mowa w art. 47 § 1 o.p., wynosi 60 dni.

Nie można uznać za słuszne stanowiska, że do płatności z tytułu ONW, których warunki przyznania i zwrotu (w tym okresu przez jaki ten zwrot może być dochodzony) zostały uregulowane w przepisach unijnych, należy jeszcze stosować odmienne regulacje prawa krajowego dotyczące m.in. terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych, którego przekroczenie powoduje wygaśnięcie takiego zobowiązania lub terminów przedawnienia do wydania decyzji ustalających wysokość zobowiązań podatkowych, po którego upływie nie może już powstać zobowiązanie podatkowe.

W ocenie Sądu organ odwoławczy prawidłowo wskazał, że kwestię przedawnienia obowiązku zwrotu należności w niniejszej sprawie reguluje art. 73 ust. 4 i 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. Na podstawie art. 288 zdanie 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, przepisy unijnych rozporządzeń mają bezpośrednie zastosowanie w krajowym porządku prawnym. Oznacza to, że przepis krajowy sprzeczny z przepisem rozporządzenia unijnego nie może być stosowany. W związku z tym, nie można przyjmować, że krajowe przepisy regulujące kwestię przedawnienia, np. art. 68 o.p., czynią to odmiennie niż powyższe przepisy unijne. Przepisy rozporządzeń unijnych są przepisami szczególnymi w stosunku do przepisów krajowych. Również art. 29 ust. 7 ustawy o ARiMR odsyła do "odpowiedniego" stosowania przepisów działu III o.p., gdzie znajduje się art. 68. Dlatego też ww. przepis nie może być stosowany w niniejszej sprawie ze względu na szczególną regulację wynikającą z ww. przepisów unijnego rozporządzenia.

Wprawdzie, jak słusznie zauważył organ odwoławczy, stosownie do art. 86 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 straciło moc z dniem 1 stycznia 2010 r. Jednakże rozporządzenie to stosuje się nadal w odniesieniu do wniosków o przyznanie pomocy dotyczących lat gospodarczych lub okresów premiowych rozpoczynających się przed dniem 1 stycznia 2010 r. Ponadto zgodnie z art. 43 rozporządzenia Komisji (WE) nr 640/2014, rozporządzenie nr 1122/2009 straciło moc z dniem 1 stycznia 2015 r. Rozporządzenie to stosuje się jednak nadal w stosunku do wniosków o płatność i wniosków o wsparcie złożonych w odniesieniu do roku 2014 i lat wcześniejszych.

W niniejszej sprawie wnioski o płatności ONW złożone przez skarżącą dotyczyły lat 2005 -2006. Niewątpliwie są to lata wcześniejsze niż 2014 rok. Tym samym, zdaniem Sądu, organ odwoławczy prawidłowo przyjął, że w niniejszej sprawie podstawę do ustalenia skarżącej kwoty nienależnie pobranych płatności za ww. lata stanowi art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. Za nietrafny uznać zaś należy zarzut skarżącej, że zastosowanie w tym zakresie winny znaleźć przepisy art. 3 ust. 1 w związku z art. 1 ust. 2 rozporządzenia Rady nr 2988/95. Zauważyć przy tym wypada, że wskazane przez skarżącą w piśmie procesowym wyroki tutejszego Sądu przywołujące ww. przepisy dotyczyły płatności za lata 2010 – 2011, a nie za lata 2005 - 2006.

W myśl zaś art. 73 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 w przypadku dokonania nienależnej płatności, rolnik zwraca daną kwotę powiększoną o odsetki obliczone zgodnie z ust. 3.

Zgodnie z art. 73 ust. 4 ww. rozporządzenia obowiązek zwrotu określony w ust. 1 nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika. Jednakże w przypadku gdy błąd dotyczył elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem danej płatności, akapit pierwszy stosuje się jedynie, jeśli o decyzji o zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego w terminie 12 miesięcy od płatności.

Stosownie z kolei do art. 73 ust. 5 powoływanego rozporządzenia obowiązek zwrotu określony w ust. 1 nie ma zastosowania, jeżeli okres miedzy datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż dziesięć lat. Jednakże jeśli beneficjent działał w dobrej wierze, okres wskazany w akapicie pierwszym jest ograniczony do czterech lat.

Poza sporem pozostaje, że skarżącej zostały przekazane środki z tytułu realizowanego przez nią zobowiązania w dniu 23 maja 2006 r. - za 2005 r. oraz w dniu 5 kwietnia 2007 r. - za 2006 r. Zawiadomienie zaś o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności zostało doręczone w dniu 16 maja 2016 r., a zatem nie upłynął dziesięcioletni okres przedawnienia o którym mowa art. 73 ust. 5 ww. rozporządzenia.

Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie zgadza się z ustaleniami organu odwoławczego dotyczącymi braku zaistnienia przesłanki dobrej wiary o której mowa w ww. przepisie, a która to ogranicza okres przedawnienia do lat czterech. Przede wszystkim zauważyć należy, że skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów potwierdzających jej działanie w dobrej wierze. Prawidłowo też Dyrektor ARiMR ocenił, że w sprawie nie zachodzą przypadki wyłączające obowiązek zwrotu płatności z art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. Realizacja płatności nie wynikała z pomyłki organu. W dacie przyznawania i wypłaty płatności skarżącej organ ARiMR kierował się bowiem danymi zawartymi w jej wnioskach złożonych na 2005 r. i 2006 r. Za rzetelność danych we wniosku o przyznanie każdej płatności odpowiada zaś występujący z nim rolnik.

Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w kontekście przepisów prawa obowiązujących w przedmiotowej materii skutkuje w ocenie Sądu uznaniem, że zasadnym jest wydanie decyzji o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności. Jednocześnie Sąd stwierdza, że nie dopatrzył się w sprawie takiego naruszenia przez organ odwoławczy przepisów postępowania, które prowadziłoby do uchylenia zaskarżonej decyzji. Niewątpliwie należy stwierdzić, że uzasadnienie decyzji organu odwoławczego zostało sporządzone w dość nieudolny sposób. Obszerność tego uzasadnienia, jego chaotyczność i brak prawidłowego ciągu logiczno – myślowego powodują, że jest ono dla adresata mało czytelne i nie do końca zrozumiałe. Niemniej jednak powyższe uchybienie nie może stanowić podstawy do uchylenia decyzji. Lektura tego rozstrzygnięcia umożliwia bowiem wyciągnięcie wniosków do których zmierzał organ odwoławczy. Jest to więc naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. które nie miało jednak istotnego wpływu na wynik sprawy. Tylko zaś takie naruszenie przepisów postępowania może skutkować uchyleniem decyzji przez sąd administracyjny.

Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.