Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1794/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-04-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób prawnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 240 par. 1 pkt 4, art. 245 par. 1, art. 146 par. 1 i 2, art. 123, art. 150, art. 148, art. 165 par. 4, art. 121, art. 123, art. 211, art. 187 par. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Sędziowie sędzia Jarosław Trelka, asesor WSA Agnieszka Wąsikowska (sprawozdawca), Protokolant referent stażysta Anna Barska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2018 r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej orzekającej o solidarnej odpowiedzialności osoby trzeciej wraz ze spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2009 r.. oddala skargę


UZASADNIENIE

Z akt sprawy wynika, że pismem z dnia 25 lipca 2016 r. A.Z. (dalej: Podatnik, Skarżący), reprezentowany przez pełnomocnika zwrócił się z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. (dalej: NUS, organ I instancji) z dnia [...] grudnia 2015 r. znak: [...] orzekającą o solidarnej odpowiedzialności podatkowej Podatnika za zaległości podatkowe W. Sp. z o. o. (dalej: Spółka) w podatku dochodowym od osób prawnych za 2009 r. Jako podstawę prawną wniosku Podatnik wskazał art. 240 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. 2017 r., poz. 201 ze zm., dalej: O.p.), wyjaśniając, że nie z własnej nie brała udziału w ww. postępowaniu.

NUS postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2016 r. znak: [...]wznowił na wniosek Podatnika postępowanie podatkowe zakończone powyższą ostateczną decyzją NUS z dnia [...] grudnia 2015 r. i następnie po przeanalizowaniu sprawy, postanowieniem z dnia [...] października 2016 r. znak: [...] wyznaczył Skarżącemu przed wydaniem decyzji siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego.

NUS decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. znak: [...] odmówił uchylenia ostatecznej decyzji NUS z dnia [...] grudnia 2015 r.

Organ I instancji wskazał, że zgodnie z aktami sprawy, w dniu wszczęcia postępowania adresem zamieszkania zadeklarowanym przez Podatnika była ul. [...]. Ww. adres był dostępny w Centralnym Rejestrze Podatników (CRP Serce) jako adres rejestracyjny, ważny od 23 lipca 2011 r. Z uwagi na powyższe, korespondencja zawierająca postanowienie o wszczęciu postępowania z dnia 15 września 2015 r. w sprawie odpowiedzialności za zaległości Spółki, a także pozostała korespondencja kierowana do Podatnika w toku postępowania, w tym postanowienie w trybie art. 200 i art. 140 O.p. oraz decyzja z dnia [...] grudnia 2015 r. zostały skierowane na zadeklarowany przez Podatnika adres zamieszkania i doręczony w sposób zastępczy, w trybie art. 150 O.p.

NUS podkreślił, iż adres zamieszkania: ul. [...], który wskazał Skarżący, jako właściwy widnieje w Centralnym Rejestrze Podatników (CRP Serce), jednakże jest ważny od 31 grudnia 2015 r. Jak wynika z powyższego rejestru aktualizacja adresu miejsca zamieszkania została dokonana z dniem 29 kwietnia 2016 r.

Organ I instancji wskazał przy tym, że stosownie do art. 9 ust. 1d ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz. U. z 2016 r., poz. 476) w przypadku zmiany adresu miejsca zamieszkania przez podatnika będącego osobą fizyczną objętą rejestrem PESEL nieprowadzącą działalności gospodarczej lub niebędącą zarejestrowanym podatnikiem VAT, za dokonanie aktualizacji uznaje się podanie przez tego podatnika aktualnego adresu miejsca zamieszkania w składanej deklaracji lub innym dokumencie związanym z obowiązkiem podatkowym. Podatnicy mogą również dokonać aktualizacji adresu miejsca zamieszkania według wzoru określonego na podstawie art. 5 ust. 5. Skoro zatem Podatnika nie złożył aktualizacji danych dotyczących adresu zamieszkania w zgłoszeniu aktualizacyjnym ZAP-3 uzasadnione było wysyłanie przez organ podatkowy pism na adres miejsca zamieszkania ul. [...].

Od powyższej decyzji odwołał się Podatnik zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie:

1. art. 245 § 1 O.p., przejawiające się w przyjęciu przez organ podatkowy, iż Podatnik nie przedstawił okoliczności i zdarzeń, które w sposób niezawiniony przez niego doprowadziły do braku udziału w postępowaniu, podczas gdy okoliczności takie i zdarzenia zostały wskazane, co miało istotny wpływ na dokonane przez organ pierwszej instancji rozstrzygnięcie.;

2. art. 187 § 1 O.p., poprzez nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, a w szczególności złożonych przez Podatnika kilkudziesięciu pism urzędowych kierowanych do niego przez różne organy; państwowe i sądy na adres odmienny od przyjętego przez organ pierwszej instancji, co wpłynęło na negatywną dla Niego treść dokonanego rozstrzygnięcia;

3. art. 188 w zw. z art. 187 § 1 O.p., poprzez nieprzeprowadzenie wnioskowanego przez Skarżącego dowodu z przesłuchania świadka na istotne w sprawie okoliczności faktyczne dotyczące miejsca zamieszkania Podatnika w 2015 r.

W uzasadnieniu odwołania pełnomocnik Podatnika podniósł, iż od stycznia 2015 r. nie mieszka w [...], lecz w [...], mimo tego organ podatkowy konsekwentnie doręczał pisma na adres niebędący adresem zamieszkania Podatnika, z zastosowaniem "fikcji doręczenia". Powyższe spowodowało, iż Skarżący nie miał świadomości, iż postępowanie wobec niej się w ogóle toczy. Tymczasem wszystkie organy państwowe poza NUS przesyłały Podatnikowi pisma na właściwy adres zamieszkania. W powyższej sytuacji Podatnik w sposób całkowicie niezawiniony nie brał udziału w postępowaniu, jednakże zdaniem organu poprzez niezgłoszenie zmiany adresu zamieszkania organowi podatkowemu doprowadził do zawinionego nie uczestnictwa w postępowaniu. Według pełnomocnika Podatnika, jeżeli organ mógł z innych źródeł dowiedzieć się, że podatnik stale zamieszkuje pod innym adresem, to powinien podjąć próbę doręczenia pisma w miejscu jego rzeczywistego pobytu i to niezależnie od niedochowania przez podatnika obowiązku zmiany do ewidencji podatników. Zdaniem pełnomocnika Podatnika kluczowymi dla sprawy były przedstawione przez Skarżącego dowody, co do faktycznego miejsca zamieszkania oraz złożony wniosek dowodowy o przesłuchanie sąsiada – P.K., zam. ul. [...]. Ponadto lokator zamieszkujący od 12/2015 r. w mieszkaniu przy ul. [...], w którym uprzednio mieszkał Podatnik utrzymuje, iż listonosz nie zostawił żadnego awizo kierowanego do Niego.

Pełnomocnik Podatnika podkreślił również, iż brak wiedzy NUS o miejscu zamieszkania Skarżącego nie nastąpił z jego winy. Zgodnie z ustawą z dnia 29 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 171. poz. 1016), osoby fizyczne objęte rejestrem PESEL, które nie prowadzą działalności gospodarczej i nie są zarejestrowane jako podatnicy podatku od towarów i usług, nie muszą zgłaszać urzędowi skarbowemu zmiany danych zawartych w rejestrze PESEL. Dane te będą aktualizowane przez urzędy skarbowe automatycznie, na podstawie informacji zawartych w wyżej wymienionym rejestrze. Pełnomocnik Skarżącego podniósł, iż pod adresem przy ul. [...] Podatnik przez kilka lat mieszkał i prowadził działalność gospodarczą, którą zlikwidował i zmienił adres zamieszkania na długo przed wszczęciem postępowania podatkowego. Pełnomocnik Skarżącego podał, iż we wszystkich 60 postępowaniach innych organów Podatnik brał aktywny udział i gdyby wiedziała o postępowaniu prowadzonym przez NUS z całą pewnością czynnie wzięłaby w nim udział. Pełnomocnik wyjaśnił także, że o całej sprawie Podatnik dowiedział się dopiero 20 lipca 2016 r. z pisma wyjaśniającego [...] Urzędu Skarbowego w W.

Dyrektor Izby Skarbowej w W. (dalej: DIS, organ odwoławczy) po rozpatrzeniu powyższego odwołania utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję NUS z dnia [...] listopada 2016 r.

Organ odwoławczy odnosząc się do zarzutów odwołania wskazał, że organy podatkowe mają nie tylko prawo, ale ustawowy obowiązek działać w oparciu o dane zgłoszone przez podatnika. Jak już wskazał organ I instancji, Podatnik dokonał aktualizacji adresu miejsca zamieszkania od dnia 31 grudnia 2015 r. Powyższe potwierdza pismo NUS w T. z dnia 20 września 2016 r., tj. organu podatkowego właściwego ze względu na miejsce zamieszkania Podatnika oraz załączony do ww. pisma uwierzytelniony dokument zeznania PIT-37 za 2015 r., złożony przez Podatnika w dniu 29 kwietnia 2016 r.

Poza tym - w ocenie DIS - Skarżący nie uprawdopodobnił, że nie z własnej winy nie brał udziału w toczącym się postępowaniu. Dla uchylenia decyzji ostatecznej niewystarczające jest samo stwierdzenie, że Podatnik nie brał udziału w postępowaniu, ale konieczne jest wskazanie przez Niego, że do braku udziału w postępowaniu doszło w sposób niezawiniony. Skarżący powinien powołać się na okoliczności i zdarzenia, które mimo dołożenia należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw uniemożliwiły udział Podatnika w postępowaniu podatkowym. Podatnik okoliczności takich nie wskazał.

Odnośnie argumentu pełnomocnika Podatnika, iż całość sprawy była prowadzona przez NUS z zastosowaniem doręczenia fikcyjnego, organ odwoławczy zauważył, że art. 150 O.p. zapobiega tamowaniu biegu postępowania podatkowego, poprzez uznanie czynności podjętych na jego podstawie za równoważne w skutkach doręczenia pisma. Stosownie do tego uregulowania adresat ma możliwość odebrania pisma w określonym czasie, a jeżeli tego nie uczyni, przyjmuje się fikcje doręczenia, która pozwala na prowadzenie dalszych czynności postępowania.

DIS nie zgodził się również z zarzutem pełnomocnika Podatnika w kwestii nie rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, a w szczególności złożonych przez Podatnika pism urzędowych kierowanych do niego przez różne organy państwowe i sądy na adres odmienny od adresu, na który NUS kierował korespondencję w przedmiotowej sprawie, co wpłynęło to na negatywną dla Niego treść dokonanego rozstrzygnięcia.

Z zebranego w sprawie materiału dowodowego bezsprzecznie wynika, że adres zamieszkania: ul. [...], który wskazuje Podatnik jako właściwy, widnieje w Centralnym Rejestrze Podatników (CRP Serce) dopiero od 31 grudnia 2015 r. Zatem DIS uznał, że Podatnik nie ma racji twierdząc, że organ podatkowy nie ustalił poprawnego adresu Podatnika. Ponadto podniósł, że żaden przepis nie zobowiązuje organu podatkowego do samodzielnego ustalania adresu podatnika, w sytuacji gdy podatnik podał w zgłoszeniu identyfikacyjnym konkretny adres. Organ nie miał podstaw do tego, aby wątpić, że adres ten jest nieprawidłowy.

Za bezpodstawny DIS uznał także zarzut pełnomocnika Podatnika dotyczący naruszenia art. 188 w zw. z art. 187 § 1 O.p., poprzez nieprzeprowadzenie wnioskowanego przez Skarżącego dowodu z przesłuchania świadka na okoliczność miejsca Jego zamieszkania w 2015 r. Wniosek o przesłuchanie świadka nie został uwzględniony, bowiem nie dotyczył okoliczności mających istotne znacznie dla rozstrzygnięcia sprawy. Organ odwoławczy wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie istotnym jest fakt, iż Podatnik nie dochował należytej staranności w prowadzeniu swoich interesów, nie dokonał zgłoszenia zmiany aktualizacji adresu zamieszkania.

Nieuzasadnione jest również zdaniem DIS stanowisko pełnomocnika Podatnika, iż Skarżący nie musiał zgłaszać urzędowi skarbowemu zmiany danych o miejscu jego zamieszkania, bowiem zgodnie z ustawą z dnia 29 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników oraz niektórych innych ustaw, osoby fizyczne objęte rejestrem PESEL, które nie prowadzą działalności gospodarczej i nie są zarejestrowane jako podatnicy podatku od towarów i usług, nie muszą zgłaszać urzędowi skarbowemu zmiany danych zawartych w rejestrze PESEL.

Dalej organ odwoławczy, odnosząc się do stwierdzenia pełnomocnika Podatnika, iż lokator zamieszkujący od grudnia 2015 r. w mieszkaniu przy ul. [...], w którym mieszkał poprzednio Skarżący, utrzymuje, że listonosz nie zostawił żadnego awizo kierowanego do Podatnika, wskazał, że ww. sytuacja jest niezgodna ze stanem faktycznym. Z akt sprawy wynika, że decyzja NUS z dnia [...] grudnia 2015 r. była awizowana po raz pierwszy w dniu 14 grudnia 2015 r., powtórne awizo miało miejsce w dniu 22 grudnia 2015 r. z uwagi na fakt, iż adresat nie podjął awizowanej przesyłki. Zastępcze doręczenie ww. decyzji nastąpiło, więc z dniem 28 grudnia 2015 r. (z upływem 14-dniowego dnia od daty pierwszego awizo), zgodnie z art. 150 § 2 O.p. Ponadto na zwrotnym potwierdzeniu odbioru brak było jakiejkolwiek informacji, umieszczonej przez listonosza, że adresat wyprowadził się lub pod wskazanym adresem jest nieznany. W związku z tym należy je uznać za prawidłowo i skutecznie doręczone. Skoro organ I instancji posługiwał się danymi ewidencyjnymi zgłoszonymi przez Podatnika, zarzut w kwestii nieprawidłowego doręczenia korespondencji przez tutejszy organ podatkowy nie jest zasadny.

Organ odwoławczy odniósł się także do kwestii merytorycznych dotyczących decyzji, wznowienia której domaga się Podatnik. Wskazał, że przestanki do ogłoszenia upadłości zostały gruntownie wyjaśnione w decyzji NUS z dnia 7 grudnia 2015 r.

W ocenie DIS we wznowionym postępowaniu podjęte zostały wszelkie działania, stosownie do wymogu wyrażonego w art. 122 i art. 187 § 1 O.p., mogące posłużyć dogłębnemu wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy. DIS wskazał też, że przeanalizował sprawę pod kątem pozostałych przesłanek wymienionych w art. 240 § 1 O.p. i stwierdził, że nie występują w sprawie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Podatnik zaskarżonej decyzji zarzucił: naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności:

- art. 240 § 1 pkt 4 w zw. z art. 245 § 1 O.p., przejawiające się w przyjęciu przez organ, iż strona nie przedstawiła okoliczności i zdarzeń, które uzasadniałyby twierdzenia, że w sposób niezawiniony przez nią doprowadziły do braku udziału w postępowaniu, podczas gdy okoliczności takie i zdarzenia zostały wskazane, co miało istotny wpływ na dokonane przez organ rozstrzygnięcie;

- art. 146 § 1 i § 2 w zw. z art. 123 O.p. poprzez przyjęcie, że strona była zobowiązana do zawiadomienia organu podatkowego o zmianie swojego adresu zamieszkania jeszcze zanim powzięła wiedzę o wszczęciu wobec niej postępowania, podczas gdy obowiązek taki istnieje jedynie w toku postępowania przeciwko stronie po jej pouczeniu, jeżeli strona wie lub ma możliwość dowiedzieć się o tym postępowaniu;

- art. 150 w zw. z art. 148 oraz art. 165 § 4 w zw. z art. 121 i art. 123 O.p. poprzez błędne przyjęcie, że skutecznie NUS doręczył postanowienie o wszczęciu postępowania podatkowego, pomimo iż korespondencja w sprawie w rzeczywistości nie była kierowana na aktualny i faktyczny adres miejsca zamieszkania strony;

- art. 150 w zw. z art. 148 oraz art. 211 w zw. z art. 121 i art. 123 O.p. poprzez błędne przyjęcie, że NUS skutecznie doręczył decyzję kończącą postępowanie w sprawie o określeniu odpowiedzialności strony za zobowiązania Spółki z dnia 7 grudnia 2015 r., pomimo iż korespondencja w sprawie w rzeczywistości nie była kierowana na aktualny adres miejsca zamieszkania strony;

- art. 188 w zw. z art. 187 § 1 O.p. poprzez nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, a w szczególności: złożonych przez stronę kilkudziesięciu pism urzędowych kierowanych do niej przez różne organy państwowe na adres odmienny od tego, na który korespondencję do strony kierował NUS, co wpłynęło na negatywną dla strony treść dokonanego rozstrzygnięcia; dowodu z przesłuchania świadka P.K., na istotne w sprawie okoliczności faktyczne dotyczące miejsca zamieszkania strony w 2015 r. oraz sposobu i okoliczności doręczania korespondencji kierowanej przez organ do Skarżącego;

- art. 121 O.p. poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób uniemożliwiający stronie branie w nim czynnego udziału to jest sposób niebudzący zaufania jego uczestników, a w konsekwencji poprzez pominięcie, że zarówno postanowienie o wszczęciu postępowania, jak i decyzja określająca solidarną odpowiedzialność Podatnika z dnia 7 grudnia 2015 r., nie zostały prawidłowo doręczone, ponieważ w dacie ich doręczania strona nie zamieszkiwała pod adresem, na który była kierowana korespondencja, a tym samym nie miała możliwości czynnego udziału w sprawie.

Poza tym Skarżący wskazał na naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 9 ust. 1d ustawy o zasadach ewidencji podatników i płatników poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji jego zastosowanie i uznanie, iż na podmiocie będącym osobą fizyczną ciąży obowiązek poinformowania organów podatkowych o zmianie miejsca zamieszkania w innym momencie niż tylko przy składaniu deklaracji lub innego dokumentu związanego z obowiązkiem podatkowym, podczas gdy z przepisu tego literalnie wynika, że podatnicy mogą, a tym samym nie mają obowiązku a jedynie uprawnienie, do zgłoszenia aktualizacji adresu w innym momencie. Przy czym na podatnikach będących osobami fizycznymi objętymi rejestrem PESEL nieprowadzącym i działalności gospodarczej lub niebędącymi zarejestrowanymi podatnikami VAT, obowiązek podatkowy ciąży jedynie w zakresie składania rocznej deklaracji w podatku dochodowym.

Wskazując na powyższe uchybienia, Podatnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji oraz o zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1088 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: P.p.s.a.) stanowi, iż kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty.

Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Wykładnia tego przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Posiadając tak określony zakres swojej kognicji, Sąd uznał, że w ustalonym stanie faktycznym skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa, które byłoby podstawą wyeliminowania jej z obrotu prawnego.

W szczególności za prawidłową należało uznać ocenę wyrażoną w zaskarżonej decyzji, iż w sprawie nie wykazano istnienia przesłanki uzasadniającej uchylenie w wyniku wznowienia postępowania ostatecznej w administracyjnym toku instancji decyzji orzekającej o solidarnej wraz ze Spółką odpowiedzialności podatkowej Skarżącego za zaległość podatkową Spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2009 r.

Należy wskazać, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową, stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością wyliczoną wyczerpująco w przepisach prawa procesowego. W postępowaniu podatkowym, stosownie do regulacji zawartej w art. 240 § 1 O.p., wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną możliwe jest jeżeli zachodzą przyczyny enumeratywnie wyliczone w art. 240 O.p., to znaczy przynajmniej jedna z przyczyn w tym przepisie wskazanych. Postępowanie "wznowieniowe" toczy się w bardzo zawężonych ramach i - na co należy zwrócić szczególnie uwagę - przedmiotem tego postępowania nie jest ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach, a jedynie zbadanie czy zaszły wyjątkowe okoliczności, ściśle wyliczone w ww. przepisie.

Należy przypomnieć, że Skarżący we wniosku o wznowienie postępowania podatkowego wskazał na art. 240 § 1 pkt 4 O.p.

Podstawą do zastosowania tego przepisu jest uznanie, że strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Do uznania skuteczności tej przesłanki niewystarczające jest stwierdzenie, że strona nie brała w nim udziału, ale konieczne jest wykluczenie zawinienia strony (S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Ordynacja podatkowa... op. cit, s. 691).

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy w przypadku zmiany miejsca zamieszkania, w sytuacji gdy podatnik, nie zgłosił danych aktualizujących, a organ doręczył decyzję na znany z rejestrów adres podatnika, fakt ten wyklucza winę podatnika w nieuczestniczeniu w postępowaniu podatkowym w myśl art. 240 § 1 pkt 4 O.p.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że w ocenie Sądu w sytuacji, gdy podatnik - w stosunku do którego organ wszczął i prowadził postępowanie podatkowe, kierując do niego pisma na adres znany organowi i doręczając je w sposób przewidziany w art. 150 O.p. - wykaże, że w czasie doręczenia zastępczego decyzji nie przebywał pod tym adresem, bez względu na to, czy dopełnił obowiązku powiadomienia organu o zmianie miejsca zamieszkania, to dopuszczalne jest stwierdzenie, że uprawdopodobnił brak swojej winy.

Jednak w rozpoznawanej sprawie Skarżącemu nie udało się tego wykazać.

Zdaniem Sądu w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy, nie ulega wątpliwości, że przed wszczęciem postępowania podatkowego z urzędu podstawowe znaczenie mają informacje zawarte w rejestrze (urzędowym zbiorze informacji). Opowiedzenie się za odmienną tezą podważałoby skuteczność działań aparatu publicznego, który ze względu na brak dostatecznych danych, umożliwiających komunikowanie się ze stroną, nie byłby w stanie wywiązać się z nałożonych nań obowiązków. Należy wskazać, że trudno oczekiwać, że organ podatkowy każdorazowo przed wszczęciem postępowania będzie prowadził szeroko zakrojone czynności w celu ustalenia adresu strony. Taki obowiązek powstałby dopiero wówczas, gdyby w toku postępowania organ powziął wątpliwości co do prawidłowości podanego przez stronę adresu (np. korespondencja wróciłaby z adnotacją, że adresat wyprowadził się) a z taką sytuacją nie mamy doczynienia w niniejszej sprawie (wyrok NSA z dnia 12 stycznia 2017 r., sygn. akt II FSK 3866/14, CBOSA, wyrok NSA z dnia 16 maja 2017r., II GSK 5734/16, Lex nr 2321522). Jak wynika z akt sprawy i co nie jest kwestionowane, przesyłki były dwukrotnie awizowane, korespondencja przekazywana na adres wynikający z urzędowych ewidencji nie wracała zatem z adnotacjami, które mogłyby nasunąć wątpliwości co do jego prawidłowości np. "adresat wyprowadził się", czy "nie ma takiego adresu".

W tych okolicznościach organ nie miał więc informacji o tym, że adres zamieszkania Podatnika jest adresem nieaktualnym.

Skarżący podnosił, iż już w styczniu 2015 r., zmienił miejsce zamieszkania, a tymczasem, dopiero 29 kwietnia 2016 r., tj. 1,5 roku później, już po wydaniu decyzji z dnia [...] grudnia 2015 r. NUS, Skarżący złożył PIT-37 za 2015 r. gdzie dokonał aktualizacji swojego miejsca zamieszkania, wskazując adres w T. Potwierdza to pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego w T.

Poza tym zgodnie z art. 9 ust. 1d ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników, w przypadku zmiany adresu miejsca zamieszkania przez podatnika będącego osobą fizyczną objętą rejestrem PESEL nieprowadzącą działalności gospodarczej lub niebędącą zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług, za dokonanie aktualizacji uznaje się podanie przez tego podatnika aktualnego adresu miejsca zamieszkania w składanej deklaracji lub innym dokumencie związanym z obowiązkiem podatkowym (wskazano na to m.in. w wyroku NSA z 17 lutego 2016 r., sygn. akt. II FSK 3779/13 oraz z 12 stycznia 2017 r., sygn. akt II FSK 3866/14).

Podkreślić należy, iż organ podjął czynności w celu ustalenia aktualnego miejsca zamieszkania skarżącego. Skoro organ posiadając dane z Centralnej Rejestracji i Ewidencji Podatników SERCE, z których wynikało, iż Skarżący zamieszkuje w L. przy ul. [...] od 23 lipca 2011 r., to miał prawo kierować korespondencję na jedyny znany adres zamieszkania. To Skarżący jako dysponent wiedzy o swoim adresie zamieszkania, w przypadku jego zmiany powinien wskazać aktualny adres zamieszkania i dokonać aktualizacji danych identyfikacyjnych (tak też wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2017 r., sygn. alt II FSK 58615, CBOSA).

W przypadku, gdy Skarżący powołuje się na fakt zamieszkiwania od stycznia 2015 r. w T. i dokonania zmiany prawie 1,5 roku później, to okoliczności te muszą być interpretowane na jego niekorzyść, co zresztą uczynił organ podatkowy. Jak już wskazano, to na podatniku ciążył obowiązek aktualizacji danych zawartych w rejestrze. Niedopełnienie tej powinności obciąża Skarżącego, nie może wobec tego być traktowane jak zaniedbanie o neutralnym prawnie charakterze. W tej sytuacji podatnik musi się liczyć z negatywnymi dla niego konsekwencjami prawnymi swojego działania, czyli usankcjonowaniem fikcji doręczenia pisma organu podatkowego. To bowiem w interesie Skarżącego leżało zgłoszenie aktualnego adresu zamieszkania.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podnosi się, że dla wznowienia postępowania z powodu przesłanki wymienionej w art. 240 § 1 pkt 4 O.p. niewystarczające jest samo stwierdzenie, że strona nie brała w nim udziału, ale konieczne jest wskazanie przez stronę swego braku zawinienia. W konsekwencji strona powinna powołać się na okoliczności i zdarzenia, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw uniemożliwiły udział strony w postępowaniu podatkowym. Jeżeli podatnik nie dopełnił ustawowego obowiązku poinformowania właściwych organów podatkowych o zmianie miejsca zamieszkania, to nie może skutecznie podnosić, że nie z własnej winy nie brał udziału w postępowaniu podatkowym (por. wyroki NSA z 13 września 2016 r. sygn. akt II FSK 2297/14; z 4 września 2015 r. sygn. akt II FSK 1757/13; z 2 lipca 2015 r. sygn. akt II FSK 1419/13; z 12 marca 2015 r. sygn. akt II FSK 265/13; wyrok WSA w Warszawie z 17 września 2007 r. sygn. akt III SA/Wa 494/07; wyrok WSA w Gdańsku z 21 września 2010 r. sygn. akt I SA/Gd 817/09; CBOSA).

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela powyższe stanowisko.

Poza tym w ocenie Sądu powyższej oceny prawnej nie mogą zmienić okoliczności powołane przez Skarżącego wskazujące, że inne organy dysponowały aktualnym adresem, i że korespondencja kierowana na adres w L. nie była w rzeczywistości doręczana, ponieważ lokator tam zamieszkujący oświadczył, że listonosz nie zostawiał żadnego awizo.

Po dokonaniu kontroli zaskarżonej decyzji, mając na uwadze stan faktyczny i prawny sprawy, jak i sformułowane w skardze zarzuty - Sąd stwierdza, że brak jest podstaw do zakwestionowania stanowiska organu podatkowego i wobec tych ustaleń na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.