Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 874/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2010-12-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Powołane przepisy: article: art. 134 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a) i c), art. 151, art. 152, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 54, art. 107 par. 1, art. 116 par. 1 i par. 2, art. 116a
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 21 ust. 1, art. 146 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 60 poz 535
law: Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze
article: art. 130
journal: Dz.U. 2003 nr 188 poz 1848
law: Ustawa z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Tarno Sędziowie: sędzia WSA Tomasz Adamczyk sędzia NSA Teresa Porczyńska (spr.) Protokolant Asystent sędziego Maciej Dębski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółdzielni w podatku od towarów i usług za lipiec - grudzień 2004 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję w zakresie rozstrzygnięcia o odsetkach za zwłokę; 2. oddala skargę w pozostałej części; 3. określa, że zaskarżona decyzja w zakresie określonym w punkcie 1 sentencji niniejszego wyroku nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku; 4. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz M. S. kwotę 387 (trzysta osiemdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

I SA/Łd 874/10

Uzasadnienie

Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., decyzją z dnia [...] r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – P. z dnia [...] r. orzekającą o odpowiedzialności M. S., jako byłego Prezesa Zarządu spółdzielni A. z siedzibą w Ł. przy ul. A. za:

1. zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za:

lipiec 2004 r. sierpień 2004 r. wrzesień 2004 r. październik 2004 r. listopad 2004 r. grudzień 2004 r. kolejno w kwotach : 546,98 zł, 1.241,79 zł, 1.301,41 zł, 1.787,42 zł, 1.846,00 zł, 934,12 zł,

2. odsetki za zwłokę od ww. zaległości w wysokości 4.825,00 zł oraz

3. koszty egzekucyjne za:

sierpień 2004r. w kwocie 351,37 zł,

wrzesień 2004r. w kwocie 364,35 zł,

październik 2004r. w kwocie 495,92 zł,

listopad 2004r. w kwocie 505,08 zł

grudzień 2004r. w kwocie 253,13 zł.

W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że prawomocnym postanowieniem z [...]. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy dla Ł. -Ś. w Ł., [...] Wydział Gospodarczy dla Spraw Upadłościowych i Naprawczych zakończył postępowanie upadłościowe spółdzielni A., z siedzibą w Ł..

W ramach przeprowadzonego postępowania upadłościowego, majątek Spółdzielni wchodzący w skład masy upadłości został w całości zlikwidowany w sposób przewidziany w prawie upadłościowym. Wierzyciele zostali zaspokojeni wedle ustalonej i prawomocnej listy wierzytelności oraz zatwierdzonego planu podziału, w takim zakresie w jakim było to możliwe zgodnie ze stanem funduszy masy.

Postanowieniem nr [...] z [...]. Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. - P. wszczął postępowanie podatkowe w przedmiocie określenia ciążących na Pani M. S. - byłym Prezesie Zarządu A. - obowiązków z tytułu odpowiedzialności za zaległości podatkowe w podatku VAT za okres VII-XII 2004r. W wyniku przeprowadzonego postępowania Naczelnik Urzędu Skarbowego, decyzją z [...]. nr [...], orzekł o odpowiedzialności M. S. za zaległości z tytułu podatku od towarów i usług od lipca do grudnia 2004r. w łącznej kwocie 7.657,72 zł wraz z odsetkami za zwłokę w łącznej kwocie 4.825,00 zł oraz kosztami egzekucyjnymi w łącznej kwocie 1.969,85 zł.

W odwołaniu od tej decyzji strona wniosła o jej chylenie w całości i umorzenie postępowania w sprawie jako bezprzedmiotowego. Zarzuciła naruszenie:

- przepisów prawa materialnego, tj.:

a) art. 107 § 1, 2 pkt 2 i pkt 4 oraz art. 108 ustawy Ordynacji podatkowej - poprzez zastosowanie ww. przepisów pomimo nie wykazania przez organ podatkowy materialne - prawnych przesłanek dopuszczalności wszczęcia postępowania podatkowego oraz niewykazania przesłanek odpowiedzialności Prezesa zarządu za zobowiązania Spółdzielni "A.",

b) art. 116 § 1 w zw. z art. 116a Ordynacji podatkowej - poprzez nierozważnie przesłanek wyłączających odpowiedzialność osoby trzeciej za zobowiązania Spółdzielni, w szczególności w kontekście złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie,

- przepisów postępowania podatkowego, tj. art. 120, 121 § 1, art. 122, art. 124, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191, art. 199, art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej - poprzez:

a) naruszenie zasady nakazującej prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie do organu poprzez analizowanie przez ten organ okoliczności istotnych z punktu widzenia postawionej tezy o częściowej bezskuteczności egzekucji prowadzonej wobec majątku Spółdzielni,

b) niewyjaśnienie przez organ zasadności przesłanek, którymi kierował się przy wydawaniu decyzji w kontekście elementów, które w myśl przepisów Ordynacji podatkowej powinno zawierać uzasadnienie decyzji przenoszącej odpowiedzialność na osobę trzecią

c) uchylenie się przez organ podatkowy od przeprowadzenia wszechstronnego postępowania dowodowego w zakresie dowodów mających świadczyć o istnieniu przesłanki częściowej bezskuteczności egzekucji z majątku Spółdzielni przy jednoczesnym uchyleniu się przez organ od oceny dopuszczalności wydania decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej w kontekście występowania przesłanek egzoneracyjnych,

d) brak uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonej decyzji, które ma charakter sprawozdawczy oraz nie wskazuje na dowody, na których organ podatkowy oparł się ustalając przesłanki odpowiedzialności osoby trzeciej.

W uzasadnieniu odwołania pełnomocnik strony podniósł, że organ podatkowy dokonując analizy w przedmiocie wystąpienia pozytywnej przesłanki odpowiedzialności, o której mowa w art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej ograniczył się do wykazania na podstawie KRS, iż strona została powołana do pełnienia funkcji Prezesa Zarządu Spółdzielni "A." w dniu 01.08.2Q03r. Nie zbadano natomiast czy podjęto w tym czasie uchwałę o odwołaniu poprzedniego Prezesa Zarządu. Pełnomocnik strony podkreślił, powołując się na orzecznictwo administracyjne, że wpisy dotyczące zmian w składzie osobowym zarządu do rejestru KRS nie mają charakteru konstytutywnego, a deklaratoryjny i nie mogą stanowić jedynej przesłanki przypisania odpowiedzialności z art. 116 O.p. Zdaniem pełnomocnika, organ podatkowy nie wyczerpał wszelkich możliwych dowodów, które pozwoliłyby na ustalenie pozytywnej przesłanki odpowiedzialności Strony za zobowiązania Spółdzielni "A.", a której wykazanie obciąża organy podatkowe.

Ponadto, pełnomocnik podniósł, że nieudana egzekucja tylko z części majątku Spółdzielni, np. z wierzytelności z rachunku bankowego lub ruchomości, nie wypełnia przesłanek dopuszczalności orzeczenia o odpowiedzialności Członka Zarządu (postanowienie Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z 16.06.1992r. sygn. akt l ACz 183/92). Bezskuteczną egzekucje należy rozumieć jako sytuację, w której nie ma jakichkolwiek wątpliwości, iż nie zachodzi żadna możliwość zaspokojenia egzekwowanej wierzytelności z jakiejkolwiek części majątku Spółdzielni. Pełnomocnik stwierdził, że w uzasadnieniu decyzji organu podatkowego pierwszej instancji nie wskazano jakie czynności egzekucyjne podjęto w sprawie oraz jaki był stan czynny majątku dłużnika zajętego w trakcie prowadzonego postępowania. Skarżący podnosi, że z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż umorzenie postępowania egzekucyjnego nastąpiło na sutek ogłoszenia upadłości Spółdzielni "A.". Nieuzasadnione było w tej sytuacji przyjęcie przez organ podatkowy, że postępowanie egzekucyjne zostało umorzone wobec bezskuteczności egzekucji. Zdaniem pełnomocnika nie zbadano także czy w analizowanym okresie, pomimo niepłacenia przez dłużnika zaległości, kondycja finansowa Spółdzielni dawała podstawy do zgłaszania wniosku o ogłoszenie upadłości i czy w rozpatrywanej sprawie strona miała obowiązek zgłoszenia takiego wniosku. Pełnomocnik Strony stwierdził również, że zgodnie z art. 122 oraz 187 § 1 O.p., to na organie podatkowym spoczywa obowiązek dowodzenia w postępowaniu podatkowym.

Końcowo Pełnomocnik Strony zarzucił organowi podatkowemu pierwszej instancji naruszenie art. 62 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, poprzez zaliczenie dokonanej przez Syndyka wpłaty na poczet zaległości, stosunkowo na wszystkie zobowiązania, nie zaczynając od uregulowania zobowiązań o najwcześniejszych terminach płatności, co ma istotne znaczenie w kontekście wysokości odsetek naliczonych od tychże zaległości.

Ponadto podniesiono, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ podatkowy pierwszej instancji nie wskazał czy postępowanie prowadzone jest również wobec pozostałych członków zarządu Spółdzielni "A.", co utrudnia merytoryczne rozpoznanie sprawy i uprawdopodobnią wadliwość wniosków tego organu.

W wyniku analizy zgromadzonego materiału dowodowego w obydwu instancjach, argumentów i zarzutów podniesionych w odwołaniu Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. stwierdza co następuje.

Zaległości Spółdzielni Inwalidów w podatku od towarów i usług wynikają z deklaracji VAT-7, składanych przez ww. Spółdzielnię za 07/2004r. - 12/2004r. w łącznej kwocie 7.657,72 zł. Zadeklarowane podatki nie zostały zapłacone w terminach ich płatności. Stały się więc zaległościami podatkowymi, od których naliczane są odsetki za zwłokę (art.51 §1 Ordynacji podatkowej)..

Na podstawie deklaracji wystawiono tytuły wykonawcze. Zawiadomieniami odnoszącymi się do poszczególnych tytułów dokonano w październiku, listopadzie 2004 i lutym 2005 r. zajęć rachunków bankowych Spółdzielni "A." w Banku A. w Ł. oraz Banku B. S.A. w Ł..

Ponadto, w dniu 30.12.2004r. - na podstawie tytułów wykonawczych zajęto maszynę Kalander "MONTI" rok prod. 1985, stanowiącą zabezpieczenie na rzecz B. z tytułu pożyczki oraz w dniu 25.03.2005r. i 17 szt. maszyn szwalniczych (stebnówek "RIMOLDI"). Uzyskane w toku egzekucji środki nie pozwoliły jednakże na pokrycie w całości zaległości z tytułu podatku VAT.

W wyniku zajęć rachunków bankowych Spółdzielni nastąpił zbieg egzekucji sądowej i administracyjnej. Postanowieniem Sądu Rejonowego dla Ł. - Ś. lit Wydział Cywilny z [...]. sygn. akt [...], organ egzekucyjny Urzędu Skarbowego Ł. - P. został wyznaczony do łącznego prowadzenia postępowania wobec Spółdzielnia Inwalidów. W wyniku zastosowania ww. zajęć rachunków bankowych uzyskano ogółem kwotę 1.928,68 zł.

Celem zabezpieczenia roszczeń Skarbu Państwa (tj. zaległości w podatku VAT za okres 07/2004r- Q2/2005r.), 19.04.2005r. doręczono do Sądu Rejonowego dla Ł. - Ś. XVI Wydział Ksiąg Wieczystych wniosek z 15.04.2005r. o dokonanie wpisu hipoteki przymusowej w księdze wieczystej na kwotę 46.817 zł, na którą składały się ww. zaległości wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami egzekucyjnymi.

Postanowieniem Sądu Rejonowego dla Ł. - Ś., [...] Wydział Ksiąg Wieczystych z 23.06.2006r. sygn. akt [...], ww. wniosek został oddalony z uwagi na ogłoszenie w dniu 27.06.2005r. przez Sąd Rejonowy dla Ł. -Ś. upadłości spółdzielni "A.",.

W związku z powyższym, postanowieniem nr [...] z [...]. Naczelnik Urzędu Skarbowego umorzył postępowanie egzekucyjne wobec ww. Spółdzielni, ponieważ z momentem wszczęcia postępowania upadłościowego dalsze prowadzenie egzekucji z majątku Spółdzielni stało się niemożliwe. Stwierdzono zatem, że egzekucja wobec ww. przedsiębiorstwa okazała się bezskuteczna.

Pismem z 14.09.2005r. Naczelnik Urzędu Skarbowego zgłosił do Sądu Gospodarczego w Ł. roszczenia do pokrycia z masy upadłego przedsiębiorstwa na rzecz Skarbu Państwa zaległości podatkowych oraz kosztów egzekucyjnych za okres lipiec 2004r. - czerwiec 2005r. w łącznej kwocie 68.046,60 zł.

Ostatecznym planem podziału zostali objęci w 100% wierzyciele z l kategorii zaspokojenia (tj. niewypłacone należności pracownicze, należności wobec ZUS z tyt. niezapłaconych składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe, chorobowe i wypłatę odpraw) i w 73,5% wierzyciele z II kategorii zaspokojenia (należności wobec ZUS z tyt. składek na ubezpieczenie, fundusz pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Urząd Skarbowy Ł.- P. z tyt. podatku VAT wraz z odsetkami). Mając na uwadze powyższe, Syndyk dokonał wpłat na konto organu podatkowego, wynikającego z planu podziału funduszy masy upadłości w wysokości 50.014,25 zł oraz wniósł o zaliczenie nadpłaty podatku VAT w wysokości 559,00 zł - wg deklaracji VAT-7 za listopad 2006r. - na poczet pozostałego zadłużenia. Po uwzględnieniu ww. wpłat Syndyka, pozostałe zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za okres lipiec — grudzień 2004r. stanowią łącznie kwotę 7.657,72 zł. Postępowanie egzekucyjne przeprowadzone wobec Spółdzielni Inwalidów należało uznać zatem za częściowo bezskuteczne.

Z akt sprawy wynika, że wniosek o ogłoszenie upadłości Spółdzielni złożono w Sądzie Rejonowym dla Ł. Ś. w Ł., [...] Wydziale Gospodarczym dla Spraw Upadłościowych i Naprawczych w dniu [...]. Postanowieniem Sądu z [...]. sygn. akt [...] zakończono postępowanie upadłościowe wobec Spółdzielni "A.", natomiast postanowieniem z [...]. sygn. akt [...] ww. podmiot wykreślono z Krajowego Rejestru Sądowego.

Wobec stwierdzenia istnienia zaległości podatkowych w podatku od towarów usług za miesiące 07/2004r. - 12/2004r. i niemożności ich wyegzekwowania z majątku ww. Spółdzielni, organ podatkowy pierwszej instancji stwierdził, że zostały spełnione przesłanki do zastosowania przepisów Działu III Rozdziału 15 Ordynacji podatkowej w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej osób trzecich.

Stosownie do treści art. 108 § 3 Ordynacji podatkowej (w brzmieniu obowiązującym po 1.01.2003r), w razie wystawienia tytułu wykonawczego na podstawie deklaracji, na zasadach przewidzianych w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przed orzeczeniem o odpowiedzialności osoby trzeciej nie wymaga się uprzedniego wydania decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego i decyzji, o której mowa w art. 53 a tej ustawy.

Podejmując decyzję o odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe Spółki organ miał na uwadze art. 107 § 1 Ordynacji podatkowej statuujący solidarną odpowiedzialność osób trzecich z podatnikiem, a także art. 116 § 1 w związku z art. 116a Ordynacji podatkowej.

Organ podkreślił, że stosownie do wskazanych przepisów, za zaległości podatkowe innych osób prawnych niż wymienione w art. 116, odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie organów zarządzających tymi osobami. Przepisy art. 116 stosuje się odpowiednio. Zgodnie z brzmieniem art. 116 ww. ustawy, za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe), albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło bez jego winy, bądź też nie wskazał on mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Ponadto, zgodnie z art. 116 § 2 tej ustawy, odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu.

Z przywołanych przepisów wynika zdaniem organu, że na organie podatkowym spoczywa obowiązek wykazania bezskuteczności egzekucji oraz faktu pełnienia przez członka zarządu funkcji w czasie powstania zaległości podatkowych, natomiast wykazanie okoliczności wyłączających odpowiedzialność obciąża stronę.

Organ stwierdził, M. S. niezaprzeczalnie pełniła funkcję Prezesa Spółdzielni A. w okresie od 07/2004r. do 12/2004r., co znajduje potwierdzenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym na etapie postępowania prowadzonego zarówno na etapie pierwszej jak i drugiej instancji.

Organ wyjaśnił także, że w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji podano jedynie, że z wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że w dniu 01.08.2003r. w ww. rejestrze tym dokonano zmiany polegającej na wykreśleniu dotychczasowego Prezesa Spółdzielni M. M., a w jego miejsce wpisano M. S., która pełniła rolę Prezesa Zarządu ww. Spółdzielni, aż do momentu ogłoszenia jej upadłości. Należy ponadto zwrócić uwagę na fakt, że powyższe zostało również potwierdzone w wyjaśnieniach strony z 07.12.2009r.

Dokumenty zebrane w toku postępowania odwoławczego, tj. Uchwała Rady Nadzorczej spółdzielni "A." nr 22/2003 z 07.03.2003r. - odwołująca z dniem 10.03.2003r. poprzedniego Prezesa Zarządu M. M. oraz Uchwała Rady Nadzorczej "A." nr 23/2003 z 11.03.2003r. - powołująca na to stanowisko z dniem 11.03.2003r. M. S. potwierdzają, że skarżąca pełniła funkcje Prezesa Zarządu w chwili powstania zobowiązań podatkowych za okres od lipca do grudnia 2004r.

Istotnym w świetle art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej jest, jak podniósł organ, ustalenie jaki czas jest właściwym do zgłoszenia upadłości, przy czym w tym względzie konieczne jest odwołanie się do norm prawa upadłościowego (art. 21 ust. 1 w związku z art. 10 i art. 11 ustawy z 28 lutego 2003 r. -Prawo upadłościowe i naprawcze; Dz. U. z 2003 r. Nr 60, poz. 535 ze zm.).

Stosownie do art. 21 ust. 1 Prawa upadłościowego i naprawczego, dłużnik jest zobowiązany nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości.

Organ podniósł, że w dniu 29.03.2005r. do Sądu Rejonowego wpłynął wniosek Spółdzielni, o ogłoszenie upadłości likwidacyjnej, w sytuacji gdy analiza dokumentów zgromadzonych w sprawie wykazała, że Spółka znacznie wcześniej niż na początku 2005r. ponosiła straty na prowadzonej działalności. Z porównania bilansów za lata 2003 i 2004 bezspornie wynika, że zobowiązania krótkoterminowe sukcesywnie wzrastały i już w 2003r. stanowiły kwotę 829.492,99 zł), a w 2004r. - 1.238.064,93,00 zł. Należności krótkoterminowe przedsiębiorstwa, które w2003r. stanowiły 210.687,16 zł, w roku 2004 stanowiły kwotę 155.015,75 zł. Powyższe pokazuje, że zobowiązania Spółdzielni znacznie przewyższały wartości należności.

Spółdzielnia już w 2002r wykazała stratę, w kolejnych latach 2003r.-2005r. strata bilansowa stanowiła odpowiednio kwoty w wysokości: 316.112,45 zł, 595.395,41 zł, 146.652,93 zł.

Wskaźnik bieżącej płynności finansowej Spółdzielni "A." (aktywa obrotowe/zobowiązania krótkoterminowe) był niższy we wskazanych latach od jedności. Organ wyjaśnił, że wskaźnik ten informuje o zdolności podmiotu do spłaty krótkoterminowych zobowiązań z zasobów obrotowych. Wskaźnik bieżącej płynności finansowej powinien mieścić się w przedziale 1,2-2, wówczas stanowi on realne zabezpieczenie spłaty zobowiązań. Sytuacja, gdzie wskaźnik ten jest mniejszy od jedności świadczy o tym, że podmiot ma problemy z terminowym regulowaniem zobowiązań. W analizowanej sprawie, jednoznacznie można zatem stwierdzić, że ww. Spółdzielnia miała duże problemy ze spłatą swoich zobowiązań od 2003r.

Także rosnący poziom wskaźnika ogólnego zadłużenia (zobowiązania ogółem/aktywa ogółem) oznaczał wyższy stopień udziału kapitału obcego w działalności przedsiębiorstwa. Takie zaangażowanie kapitału wiąże się z koniecznością spłaty zaciągniętych zobowiązań w odpowiednim terminie oraz opłacenia odsetek.

Trwająca od dłuższego czasu zła sytuacja finansowa spowodowała, że w dniu 07.01.2005r., w trakcie Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Członków Spółdzielni "A.", podjęto Uchwałę nr 3 o postawieniu przedsiębiorstwa w stan upadłości, obejmującej likwidację majątku. Wniosek o ogłoszenie upadłości złożono po raz pierwszy w dniu 28.02.2005r. Jednakże zarządzeniem z 11.03.2005r. Sąd zwrócił Spółdzielni ww. wniosek z uwagi na to, że nie odpowiadał wymogom ustawy Prawo upadłościowe. Po uwzględnieniu dyspozycji zawartych w ww. zarządzeniu Spółdzielnia ponownie złożyła wniosek o ogłoszenie upadłości. Postanowieniem z [...]. sygn. akt [...] Sąd ogłosił upadłość Spółdzielni "A." w Ł., obejmującej jej likwidację (postanowienie stało się prawomocne w dniu [...].).

Jak wynika z analizy zgromadzonych w przedmiotowej sprawie dokumentów (m.in. ze Sprawozdania Zarządu Spółdzielni "A." za okres 01.01.2003r. -31.12.2003r), Spółdzielnia już w 2003r. miała olbrzymie problemy ekonomiczno -finansowe. Ww. rok został zamknięty stratą bilansową w kwocie 316.112,45 zł. Powyższe było spowodowane koniecznością spłaty kredytu zaciągniętego w 2001 r. na wykup nieruchomości przy ul. B. w Banku B. (ok.145.000 zł), spłaty zadłużenia z tytułu wieczystego użytkowania gruntów w latach 2001- 2002r do Urzędu Miasta Ł. (ok. 63.800 zł), wypłaty odprawy emerytalnej i nagrody jubileuszowej byłemu prezesowi w wysokości 43 .000 zł + odsetki za zwłokę s-\, 26.000 zł (który dochodził swych należności na drodze komorniczej, w wyniku której zablokowano konta bankowe Spółdzielni, zajęto ruchomości, tj. maszyny i samochód oraz nieruchomości). Ponadto, w 2003r. Spółdzielnia posiadała długi wobec pracowników (ok. 60.000 zł), ZUS (ok. 350.000 zł), B. W. (ok. 106.300 zł), Zakładu Elektrociepłowni (ok. 60.000 zł) i Urzędu Skarbowego, który ustanowił zastaw skarbowy na rzeczach ruchomych należących do Spółdzielni, tj. stebnówek łańcuszkowych "Rimoldi".

W roku 2004 sytuacja finansowa jedynie uległa pogorszeniu - co podkreślone został przez Panią S. w jej wyjaśnieniach z 07.12.2009r. Jak wskazała Skarżąca ww. piśmie "...zablokowane zostały wszystkie konta bankowe na poczet długów, narastały dodatkowe koszty związane z egzekucjami prowadzonymi przez komorników, wierzycieli oraz opłaty dodatkowe wymierzane przez ZUS".

Powyższe jednoznacznie wskazuje zatem na fakt, że przesłanki do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości wystąpiły już w 2004r., bowiem jednostka utraciła płynność finansową rozumianą jako zdolność do terminowego regulowania bieżących zobowiązań (co znajduje potwierdzenie w znajdującym się w aktach sprawy piśmie nr [...] z [...]. zawierającym analizę finansową Spółdzielni "A.", przeprowadzonej przez Samodzielny Referat ds. Podatku Dochodowego od Osób Prawnych Urzędu Skarbowego Ł. - P.).

Mając na uwadze powyższe organ stwierdził, że przesłanki do ogłoszenia upadłości Spółdzielni nastąpiły niezaprzeczalnie wcześniej niż w marcu 2005r. kiedy to Jej zarząd zdecydował się na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości.

Organ wskazał także, na postanowienie z [...]. sygn. Akt [...], w którym Sąd Gospodarczy stwierdził, że "...problemy z płatnościami dłużnik miał już w 2002r, kiedy to zwiększało się jego zadłużenie względem Elektrociepłowni w Ł. i ZUS, natomiast trwale niewypłacalny stał się w 2003r. Podejmowane wówczas próby sprzedaży jego składników majątkowych, w tym nieruchomości okazały się nieskuteczne. (...) Spółdzielnia faktycznie nie płaci bowiem co najmniej od dwóch lat swoich wymagalnych zobowiązań, w szczególności publicznoprawnych". Ponadto Sąd stwierdził, że spełniona została również druga przesłanka do ogłoszenia upadłości wyrażająca się w nadwyżce zobowiązań nad majątkiem dłużnika.

Niezasadny jest zatem według organu odwoławczego zarzut pełnomocnika stwierdzający, że w przedmiotowej sprawie nie zbadano czy pomimo niepłacenia przez dłużnika zaległości, kondycja finansowa Spółdzielni dawała podstawy do zgłaszania wniosku o ogłoszenie upadłości i czy w rozpatrywanej sprawie Strona miała obowiązek zgłoszenia takiego wniosku.

Za niezasadne należy uznać, zdaniem organu odwoławczego, stanowisko strony dotyczące wykładni przepisów Prawa Spółdzielczego.

Z treści art. 130 § 1 i 2 ustawy Prawo spółdzielcze wynika, że upadłość spółdzielni ogłasza się, gdy osiągnie ona stan niewypłacalności rozumiany jako ten, w którym w spółdzielni według sprawozdania finansowego ogólna wartość aktywów nie wystarcza na zaspokojenie wszystkich zobowiązań.

Z brzmienia art. 48 § 1 i 2 ww. ustawy wynika natomiast, że zarząd spółdzielni kieruje działalnością spółdzielni oraz reprezentuje ją na zewnątrz, natomiast podejmowanie decyzji niezastrzeżonych w ustawie lub statucie innym organom należy do zarządu. W tym miejscu należy zwrócić również uwagę na treść art. 38 § 1 pkt 8 tej ustawy, który stanowi, że do wyłącznej właściwości walnego zgromadzenia należy m.in. podejmowanie uchwał w sprawie połączenia się, podziału oraz likwidacji spółdzielni, Art. 38 § 2 natomiast stanowi, że statut może zastrzec do wyłącznej właściwości walnego zgromadzenia podejmowanie uchwał również w innych sprawach. Mając na uwadze brzmienie powyższych przepisów organ stwierdził, że skoro przepisy prawa spółdzielczego przewidują specyficzną procedurę w przypadku niewypłacalności spółdzielni spowodowanej brakiem majątku wystarczającego na zaspokojenie długów, w przypadku gdy niewypłacalność ta jest skutkiem. niewykonywania przez dłużnika swoich wymagalnych zobowiązań, przepisy nie przewidują żadnych ograniczeń dla zarządu w przedmiocie złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółdzielni. Zarząd może wówczas samodzielnie złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości bez konieczności zwoływania Walnego Zgromadzenia.

Kompetencja Zarządu do samodzielnego działania jak wyżej wskazano wynika z art. 48 ustawy Prawo spółdzielcze, w związku z art. 20 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze który stanowi, że w stosunku do osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej - którym odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną - wniosek o ogłoszenie upadłości może złożyć każdy, kto ma prawo je reprezentować sam lub łącznie z innymi osobami. Potwierdzenie powyższego znajduje się w treści art. 38 ustawy Prawo spółdzielcze, gdyż nie zalicza ono do wyłącznych kompetencji Walnego Zgromadzenia podejmowania uchwał w przedmiocie postawienia spółdzielni w stan upadłości.

W przedmiotowej sprawie skarżąca w złożonych w Urzędzie Skarbowym wyjaśnieniach z 07.12.2009r. potwierdziła stanowisko organów podatkowych - że pierwsze przesłanki do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości zaistniały znacznie wcześniej niż w 2005r. Dokumenty złożone przez Stronę oraz zgromadzone w toku postępowania zarówno na etapie pierwszej jak i drugiej instancji wyraźnie wskazują, że Spółdzielnia wykazywała straty w 20Q3r. Jednakże nieuzasadnione w tym stanie faktycznym jest stanowisko, że strona nie miała - jako Prezes Zarządu Spółdzielni -żadnych możliwości prawnych do złożenia w Sądzie wniosku o ogłoszenie upadłości. Brak bowiem uchwały Walnego Zgromadzenia nie stanowił żadnej przeszkody do złożenia przez Zarząd Spółdzielni ww. wniosku do Sądu.

Organ nie zgodził się także z zarzutem, że organ podatkowy pierwszej instancji oparł ustalenia dotyczące orzeczenia o przeniesieniu odpowiedzialności za zobowiązania Spółdzielni "A." na stronę jedynie na podstawie dowodów dla niej niekorzystnych. Przedstawione przez stronę wyjaśnienia oraz załączone do nich dokumenty nie wyłączają odpowiedzialności strony za powstałe podczas pełnienia przez Nią obowiązków Prezesa Zarządu ww. Nie wskazano także na istnienie żadnego mienia, które mogłoby służyć pokryciu zaległości podatkowych ciążących na Spółdzielnia Inwalidów.

W przedmiotowym postępowaniu nie budzi zatem wątpliwości słuszność zajętego przez organ podatkowy pierwszej instancji stanowiska, że Skarżąca pełniła obowiązki członka zarządu Spółdzielni "A." w okresie, gdy powstały zaległości tej Spółdzielni w podatku od towarów i usług za okres od 07/2QQ4r. do 12/2004r, oraz że prowadzone postępowanie egzekucyjne przeciwko ww. Spółdzielni w zakresie ściągnięcia należności podatkowych okazało się bezskuteczne. Ponadto nie wystąpiły okoliczności, które mogłyby wyłączyć odpowiedzialność strony za zobowiązania podatkowe ww. Spółdzielni.

Odnosząc się do zarzutu uchylenia się organu podatkowego pierwszej instancji od przeprowadzenia postępowania w zakresie zgromadzenia dowodów mających świadczyć o istnieniu przesłanki częściowej bezskuteczności egzekucji z majątku Spółdzielni Dyrektor tut. Izby zauważył, że prowadzone postępowanie egzekucyjne w postaci zajęcia rachunków bankowych oraz ruchomości, pozwoliło na pokrycie jedynie części zaległości dochodzonych na podstawie wystawionych przez organ podatkowy tytułów wykonawczych.

Szczegółowy sposób rozliczenia wpłat Syndyka z dnia 17.01.2007r. uzyskanych z ostatecznego planu podziału funduszów masy przedstawia tabela zawarta w piśmie Działu Rachunkowości Podatkowej Urzędu Skarbowego Ł. - P. [...] z [...]. Po uwzględnieniu wpłaty Syndyka z ostatecznego planu podziału masy upadłości Spółdzielni "A." pozostała kwota zaległości wynosi łącznie 7.657,72 zł. Chybiony zatem jest zarzut Pełnomocnika Strony, że organ podatkowy nie wyczerpał możliwych sposobów wyegzekwowania należności podatkowych oraz dotyczący niewłaściwego zastosowania przepisów ustawy Ordynacja podatkowa w zakresie podziału wpłaty dokonanej przez Syndyka masy upadłości.

Za nieuzasadniony uznany został również zarzut pełnomocnika strony, stwierdzający że Naczelnik Urzędu Skarbowego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wskazał czy postępowanie prowadzone jest również wobec pozostałych członków zarządu Spółdzielni "A.", co utrudnia merytoryczne rozpoznanie sprawy i uprawdopodobnią wadliwość wniosków tego organu.

Dyrektor podkreślił, że od dnia 11.03.2003r. do dnia ogłoszenia upadłości Zarząd Spółdzielni Inwalidów stanowiła jedynie M. S., pełniąca stanowisko Prezesa Zarządu. Mając na uwadze powyższe nie było konieczności prowadzenia jakiegokolwiek innego postępowania w zakresie przeniesienia odpowiedzialności na innego niż M. S. członka zarządu ww. spółdzielni.

W opinii Dyrektora Izby Skarbowej, postępowanie organu podatkowego pierwszej instancji w przedmiotowej sprawie zostało przeprowadzone zgodnie z zasadami wynikającymi z przepisów ustawy Ordynacja podatkowa, zawartych w Dziale IV, Rozdział 1. Podjęto wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zapewniono Pełnomocnikowi Strony czynny udział w każdym stadium postępowania, zgodnie 2 art. 123 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, a przed wydaniem decyzji umożliwiono wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów, o czym świadczy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. Należy podkreślić, że Strona skorzystała z przysługującego Jej prawa, składając w dniu 07.12.2009r. wyjaśnienia na piśmie.

W skardze na powyższą decyzję strona wniosła o jej uchylenie zarzucając:

1. przepisów prawa materialnego tj. art. 107 § l, 2 pkt 2 i pkt 4, art. 108, ustawy - Ordynacja podatkowa, poprzez zastosowanie przedmiotowych przepisów pomimo niewykazania przez organ podatkowy materialno - prawnych przesłanek

dopuszczalności wszczęcia postępowania podatkowego w trybie art. 108 ordynacji oraz niewykazania przesłanek odpowiedzialności Prezesa Zarządu za zobowiązania Spółdzielni

2. przepisów prawa materialnego, tj. art. 116 § l w zw. z art. 116a ordynacji podatkowej poprzez nierozważnie przesłanek wyłączających odpowiedzialność osoby trzeciej za zobowiązania Spółdzielni, w szczególności w kontekście zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie.

3. przepisów postępowania podatkowego, tj. art. 120, art. 121 § l, art. 122, art. 124, art. 180 § l, art. 187 § l, art. 191, art. 199, art. 210 § l pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej poprzez:

a)naruszenie zasady nakazującej prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie do organu poprzez analizowanie przez organ jedynie okoliczności istotnych z punktu widzenia postawionej tezy o częściowej bezskuteczności egzekucji prowadzonej do majątku Spółki,

b) niewyjaśnienie przez organ zasadności przesłanek, którymi kierował się przy wydawaniu decyzji w kontekście elementów, które w myśl przepisów ordynacji podatkowej powinno zawierać uzasadnienie decyzji podatkowej w szczególności przenoszącej odpowiedzialność na osobę trzecią,

c)uchylenie się przez organ podatkowy od przeprowadzenia wszechstronnego postępowania dowodowego w zakresie dowodów mających świadczyć o istnieniu przesłanki częściowej bezskuteczności egzekucji z majątku Spółdzielni przy jednoczesnym uchyleniu się przez organ od oceny dopuszczalności wydania decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej w kontekście występowania przesłanek egzoneracyjnych,

d)brak uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonej decyzji, które ma charakter sprawozdawczy oraz nie wskazuje na dowody, na których organ podatkowy oparł się ustalając przesłanki odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej. - które to uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy i podjęcie oczywiście wadliwego rozstrzygnięcia.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organ nie wykazał w zaskarżonej decyzji, że skarżąca pełniła funkcje członka zarządu Spółdzielni w okresie gdy powstały zaległości podatkowe jak również, że egzekucja z majątku Spółdzielni okazała się bezskuteczna oraz, że skarżąca nie dopełniła ciążących na niej obowiązków związanych ze złożeniem stosownego wniosku. Podobnie jak w odwołaniu podniesiono, że organ odwoławczy ograniczył się jedynie do wskazania, iż skarżąca została powołana do pełnienia funkcji Prezesa Zarządu w dniu 01 sierpnia 2003 r. W sprawie nie zbadano natomiast czy podjęto w tym czasie uchwałę o odwołaniu Prezesa z zarządu Spółki, która nie została np. ujawniona w aktach rejestrowych.

Z decyzji nie wynika także zdaniem skarżącej, że wykazano bezskuteczność egzekucji wobec dłużnika podstawowego. Organ podatkowy ograniczył się bowiem wyłącznie do stwierdzenia, iż egzekucja z majątku Spółdzielni okazała się częściowo bezskuteczna, nie wskazując jednak jakie czynności egzekucyjne podjęto w sprawie, jakie składniki majątku dłużnika podstawowego stanowiły przedmiot egzekucji oraz jaki był stan czynny majątku dłużnika zajętego w trakcie prowadzonego postępowania. Z decyzji wynika natomiast, że umorzenie postępowania egzekucyjnego nie nastąpiło z powodu bezskuteczności egzekucji lecz na skutek ogłoszenia upadłości Spółdzielni Inwalidów. Organ nie rozważył także istnienia przesłanek egzoneracyjnych.

W skardze podniesiono także, że istotnym jest również wskazanie, iż w zakresie zobowiązań podatkowych objętych decyzją, Syndyk dokonał wpłaty, która została przez organ podzielona stosunkowo na wszystkie zobowiązania Spółdzielni natomiast zgodnie art. 62 § l ordynacji podatkowej dokonaną wpłatę zalicza się na poczet podatku, począwszy od zobowiązania o najwcześniejszym terminie płatności. Powyższe świadczy o tym, iż zakres odpowiedzialności osoby trzeciej wskutek niewłaściwego zastosowania przepisów ordynacji został określony w sposób wadliwy, co ma bardzo istotne znaczenie w kontekście wysokości odsetek naliczonych od zaległości podatkowej i prawidłowości ich naliczania.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wyposażony został w funkcje kontrolne, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji, Sąd ogranicza się do zbadania zgodności zaskarżonego rozstrzygnięcia z przepisami prawa (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./) dalej "p.p.s.a."

Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji Sąd zważył co następuje.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej "p.p.s.a.") sąd, nie będąc związany granicami skargi, zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa, a także wszystkich przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdza, że organ odwoławczy nieprawidłowo pominął w zaskarżonej decyzji zapis art. 54 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j. t. Dz.U. z 2005 r., Nr 8, poz.60 ze zm.; dalej "O. p.") Przepis ten określa wyjątki od zasady naliczania odsetek za zwłokę za cały okres istnienia zaległości podatkowych. Przepis ten ma zastosowanie w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej. Zakres odpowiedzialności osoby trzeciej wynika z art.107 § 1 O. p., który stanowi, że osoba trzecia odpowiada za zaległości podatkowe podatnika, a więc za cudzy dług. Uzasadnia to stwierdzenie, że ramy odpowiedzialności osoby trzeciej nie mogą być szersze niż odpowiedzialność podatnika. Wyłączenie stosowania art. 54 O.p. skutkowałoby tym, iż osoba trzecia ponosiłaby odpowiedzialność w zakresie szerszym niż podatnik, uprawniony do skorzystania z przewidzianych w art. 54 O.p. odstępstw w zakresie naliczania odsetek za zwłokę. Z treści uzasadnienia decyzji nie wynika czy kwota odsetek wyliczona została z uwzględnieniem wskazanego przepisu. Z uwagi na powyższe, wyliczając kwotę odsetek za zwłokę organ odwoławczy powinien mieć na względzie treść art. 54 O.p., a w szczególności art. 54 § 1 pkt 7 O.p. regulujący kwestię naliczenia odsetek za czas trwania postępowania przed organem I instancji.

Odnosząc się do sformułowanych w skardze zarzutów strony skarżącej Sąd stwierdza, że nie są zasadne.

Stosownie do art.116 a w zw. z art.116 § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa; dalej "O. p." (t. j. Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60), w brzmieniu obowiązującym w czasie powstania zaległości podatkowych, w niniejszej sprawie za zaległości podatkowe Spółdzielni Inwalidów odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku Spółdzielni okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu nie wykazał, że:

we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe);

niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy;

nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Odpowiedzialność członków zarządu, określona w § 1, obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu (§ 2 art.116 O. p.).

Sąd stwierdza, że w postępowaniu podatkowym wykazano, wbrew zarzutom strony skarżącej, przesłanki uzasadniające odpowiedzialność strony skarżącej za zaległości podatkowe Spółdzielni w podatku od towarów i usług za miesiące od lipca do grudnia 2004 r. Skarżąca pełniła w tym okresie jednoosobowo funkcję Prezesa Zarządu Spółdzielni, co potwierdzają : Uchwała Rady Nadzorczej "A." nr 22/2003 z 07.03.2003r. - odwołująca z dniem 10.03.2003r. poprzedniego Prezesa Zarządu M. M. oraz Uchwała Rady Nadzorczej "A." nr 23/2003 z 11.03.2003r. - powołująca na to stanowisko z dniem 11.03.2003r. M. S..

Egzekucja z majątku Spółdzielni okazała się bezskuteczna. Dokonano zajęć rachunków bankowych Spółdzielni "A." w Banku A. w Ł. oraz Banku B. S.A. w Ł. oraz zajęcia maszyny Kalander "MONTI" rok prod. 1985 i 17 szt. maszyn szwalniczych (stebnówek "RIMOLDI").

Uzyskane w toku egzekucji środki nie pozwoliły jednakże na pokrycie w całości zaległości z tytułu podatku VAT. Wobec wszczęcia postępowania upadłościowego w stosunku do Spółdzielni i uprawomocnienia się postanowienia o ogłoszeniu upadłości, konieczne było w świetle art.146 ust.1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r.Prawo upadłościowe i naprawcze ( Dz.U. Nr 60, poz.535, t. j. Dz.U. z 2009 r. Nr 175, poz.1361). Powołany przepis stanowi w dwóch pierwszych zdaniach, że "Postępowanie egzekucyjne dotyczące wierzytelności podlegającej zgłoszeniu do masy upadłości, wszczęte przed ogłoszeniem upadłości, ulega zawieszeniu z mocy prawa z dniem ogłoszenia upadłości. Postępowanie to umarza się z mocy prawa po uprawomocnieniu się postanowienia o ogłoszeniu upadłości."

Zgodnie z planem podziału masy upadłości Syndyk wpłacił na rzecz organów podatkowych część kwoty, która zarachowana została na poczet zaległości podatkowych. Po zakończeniu postępowania upadłościowego i wykreśleniu Spółdzielni z Krajowego Rejestru Sądowego stwierdzono istnienia zaległości podatkowych w podatku od towarów usług za miesiące 07/2004r. - 12/2004r. i niemożności ich wyegzekwowania z majątku ww. Spółdzielni, której byt prawny zakończył się. Uzasadnione było w tej sytuacji stanowisko organów co do wystąpienia przesłanek do zastosowania przepisów Działu III Rozdziału 15 Ordynacji podatkowej w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej osób trzecich.

Skarżąca nie wykazała, że we właściwym czasie wystąpiła z wnioskiem o ogłoszenie upadłości Spółdzielni. Stosownie do art. 21 ust. 1 Prawa upadłościowego i naprawczego, dłużnik jest zobowiązany nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości. Organy wykazały, że podstawy do ogłoszenia upadłości wystąpiły już w 2003 r. gdyż już wtedy Spółdzielnia miała olbrzymie problemy ekonomiczno - finansowe. Ww. rok został zamknięty stratą bilansową w kwocie 316.112,45 zł. W 2004r. sytuacja ekonomiczna uległa dalszemu pogorszeniu, bowiem jednostka utraciła płynność finansową rozumianą jako zdolność do terminowego regulowania bieżących zobowiązań. Fakt ten potwierdziła także skarżąca wyjaśnieniach z 07.12.2009r. Wskazała ww. piśmie, że "...zablokowane zostały wszystkie konta bankowe na poczet długów, narastały dodatkowe koszty związane z egzekucjami prowadzonymi przez komorników, wierzycieli oraz opłaty dodatkowe wymierzane przez ZUS".

Wbrew stanowisku wyrażonemu w zaskarżonej decyzji Zarząd Spółdzielni, w tej sprawie - strona skarżąca, nie mogła samodzielnie złożyć wniosku o ogłoszenie upadłości bez konieczności zwoływania Walnego Zgromadzenia. Przepisy art.130 ustawy z dnia 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze tekst jednolity z dnia 23 października 2003 r. (Dz.U. Nr 188, poz. 1848) stanowią, że jeżeli według sprawozdania finansowego spółdzielni ogólna wartość jej aktywów nie wystarcza na zaspokojenie wszystkich zobowiązań, zarząd powinien niezwłocznie zwołać walne zgromadzenie, na którego porządku obrad zamieszcza sprawę dalszego istnienia spółdzielni (§2). Dopiero w razie podjęcia przez walne zgromadzenie uchwały o postawieniu spółdzielni w stan upadłości, zarząd spółdzielni obowiązany jest niezwłocznie zgłosić do sądu wniosek o ogłoszenie upadłości (§ 4). Stanowisko takie prezentowane jest także w orzecznictwie. Np. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 19.05.2010 r., sygn. akt I CSK 480/09 Biuletyn SN 2010/7 zaprezentował pogląd, że "obowiązek zarządu spółdzielni niezwłocznego zgłoszenia do sądu wniosku o ogłoszenie jej upadłości aktualizuje się dopiero w razie podjęcia przez walne zgromadzenie uchwały o postawieniu spółdzielni w stan upadłości."

Analizując terminy w jakich skarżąca zwołała walne zgromadzenie Spółdzielni, na którego porządku obrad zamieściła sprawę dalszego istnienia spółdzielni i po podjęciu uchwały przez walne zgromadzenie wystąpiła ze skutecznym wnioskiem o ogłoszenie upadłości Spółdzielni, Sąd stwierdza, że nie były to terminy niezwłoczne, dwutygodniowe, uzasadniające uwolnienie strony od odpowiedzialności z art.116a O. p. Uchwałę o postawieniu Spółdzielni w stan upadłości Walne Zgromadzenie podjęło w dniu 7 stycznia, w sytuacji kiedy podstawy do ogłoszenia upadłości zaistniały już w 2003 r. Po raz pierwszy wniosek o ogłoszenie upadłości złożony został 28 lutego 2005 r. Został on jednak zwrócony przez Sąd. Skuteczny wniosek o ogłoszenie upadłości skarżąca złożyła dopiero w marcu 2005 r. Nie był to termin właściwy w świetle art.21 ust. 1 Prawa upadłościowego i naprawczego.

Odwołać się tu należy do prezentowanego w orzecznictwie poglądu, że "Członek zarządu powinien wykazać organom prowadzącym postępowanie, że uchybienie w zakresie wykonania danego obowiązku, w tym wystąpienia z wnioskiem o ogłoszenie upadłości, nastąpiło z przyczyn przez niego niezawinionych. Zgłoszenie wniosku musi być skuteczne i powinno zainicjować wszczęcie postępowania upadłościowego lub układowego" (por. wyrok NSA (N) z dnia 19.02. 2010 r. II FSK 1620/08 Legalis ). Skarżąca nie wykazała, że opóźnienie w zwołaniu walnego zgromadzenia i w wystąpieniu z wnioskiem o ogłoszenie upadłości było przez nią niezawinione.

W związku z powyższym Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów art.116 a w zw.116 ustawy O. p. Postępowanie zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami tej ustawy.

Sąd uchylił więc zaskarżoną decyzję tylko w zakresie odsetek od zaległości podatkowych co wyjaśniono na wstępie niniejszych rozważań. Podstawą wyroku w tym zakresie jest art.145 § 1 pkt.1 lit. a i c i art.152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W pozostałym zakresie skargę oddalono na mocy art.151 powołanej ustawy. O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art.200 tej ustawy.

Sz.Ch.