Wyrok NSA oz. w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 2613/98
NSA oz. w Krakowie
Data orzeczenia: 2002-06-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Ewidencja gruntów
Powołane przepisy: article: art. 32 ust. 4, art. 34-35
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz. 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
article: par. 8
journal: Dz.U. 1998 nr 140 poz. 906
law: Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 3 listopada 1998 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego.
Teza: Ewidencja gruntów pełniąc funkcje informacyjno-techniczne jest odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości, zawiera dane wynikające z tytułu własności, ma charakter deklaratoryjny i potwierdza stan prawny nieruchomości zaistniały wcześniej.

Jednakże dane z niej wynikające nie stanowią dowodu własności nieruchomości, lecz jedynie pewne domniemanie, które może być obalone innymi dowodami.

TEZY

Ewidencja gruntów pełniąc funkcje informacyjno-techniczne jest odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości, zawiera dane wynikające z tytułu własności, ma charakter deklaratoryjny i potwierdza stan prawny nieruchomości zaistniały wcześniej.

Jednakże dane z niej wynikające nie stanowią dowodu własności nieruchomości, lecz jedynie pewne domniemanie, które może być obalone innymi dowodami.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Roberta P. na decyzję Wojewody K. z dnia 27 października 1998 r., (...) w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę - uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, (...).


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 25.08.1998 r. Prezydent Miasta K., na podstawie art. 28, art. 34 ust. 4 i art. 87 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./, po rozpatrzeniu wniosku Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji S.A. w K. z dnia 9.04.1998 r. w sprawie wydania decyzji pozwolenia na budowę magistrali wodociągowej K.-C. na odcinku działek nr 2 i 3 obr. 36 w związku z uchyleniem przez Wydział Nadzoru Budowlanego UW w K. decyzji (...) w części dotyczącej pozwolenia na odcinku w obrębie działek nr 2 i 3 obr. 36, zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę inwestycji obejmującej budowę magistrali wodociągowej K.-C. od km 6+900 do km 7+175 na terenie położonym w K. - N.-H., wzdłuż ul. I., działki nr 1, 359 i 4 obr. 36, zgodnie z dokumentacją techniczną, stanowiącą integralną część niniejszej decyzji.

Decyzja określiła również warunki prowadzenia inwestycji, w tym zabezpieczenie terenu budowy wraz ze znajdującymi się na nim obiektami i urządzeniami technicznymi i spełnienie wymagań określonych w uzgodnieniach.

W uzasadnieniu wskazano, że wniosek o wydanie decyzji został złożony w terminie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia 20.05.1997 r., inwestor wykazał się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a lokalizacja obiektu jest zgodna z miejscowym planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego miasta K. zatwierdzonym uchwałą Rady Miasta K. z dnia 16.11.1994 r., zmieniającą uchwałę w sprawie miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta K. /Dz.U. Woj. K. nr 24 poz. 108/ z miejscowym planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego miasta K. zatwierdzonym uchwałą z 25.04.1988 Rady Narodowej miasta K. /Dz.Urz. Woj. K. nr 12 poz. 62 z dnia 1.06.1988 r./ - teren nie objęty aktualizacją.

Projekt zagospodarowania terenu jest wykonany zgodnie z wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia 20.05.1997 r. oraz z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Projekt budowlany jest kompletny, posiada wymagane uzgodnienia i jest wykonany p posiadającą wymagane uprawnienia budowlane.

W odwołaniu od tej decyzji Eugeniusz P. i Robert P. zarzucili, że decyzja organu I instancji narusza ich prawo własności do działek nr 2 i 3, 96/7 i 98/7 /nowe oznaczenie 359/, przez które ma przebiegać projektowana inwestycja.

Zarzucili, że szczególnie działka nr 3 jest bardzo nisko położona w stosunku do sąsiednich działek. Prowadzenie tam wykopów spowoduje uszkodzenie istniejącego odwodnienia - drenów.

Decyzją z dnia 27 października 1998 r. (...) Wojewoda K., na podstawie art. 87 ust. l pkt 2 prawa budowlanego i art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że proponowana inwestycja jest zgodna z ustaleniami miejscowego ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta K., wniosek został złożony w terminie, inwestor wykazał się prawem do dysponowania terenem na cele budowlane. Lokalizację obiektu uzgodniono w Zespole Uzgadniania Dokumentacji Projektowych /w dniu 11.03.1998 r./.

Ustosunkowując się do zarzutów odwołania podniósł, że według załączonego projektu inwestycja w całości przebiega poza działkami nr 2 i 3 będącymi własnością odwołujących się.

Zgodnie ze znajdującym się w aktach wypisem i wyrysem z rejestru ewidencji gruntów działka nr 359 jest własnością Skarbu Państwa w zarządzie Kombinatu Metalurgicznego Huta im. T. Sendzimira, we władaniu Wojewódzkiej Dyrekcji Dróg Miejskich.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję Robert P. podtrzymał zarzuty zgłoszone w odwołaniu. Podniósł, że wyrys z ewidencji gruntów nie jest dowodem ustalenia własności. Jak wynika z poświadczenia hipotecznego, skarżący jest właścicielem działki nr 96/7 i 98/7. Parcele te utworzyły działkę nr 359 obręb 36, co wynika z dołączonej mapy /z adnotacją z dnia 24.11.1998 r./. Dlatego też skoro inwestor nie wykazał prawa do dysponowania terenem na cele budowlane, zaskarżona decyzja narusza art. 33 ust. 2 pkt 2 prawa budowlanego. Zarzucił również, że mimo jego wielokrotnych monitów w decyzjach nie zawarto warunku dotyczącego zabezpieczenia drożności drenów na działkach przylegających do ul. I., co narusza art. 5 ust. 2 ustawy. Do skargi przedłożony został odpis z księgi wieczystej nr 32382 R., z którego wynika, że skarżący jest właścicielem działek nr 96/7 o pow. 10 a 20 m kw., 98/7 o pow. 12 m kw. i nr 3 obr. 36 o pow. 78a 83 m kw. oraz odbitka mapy w skali 1:1000, na której zaznaczono działki nr 2 i 3 oraz dorysowano linią czerwoną granice działek nr 98/7 i 96/7 /nie wiadomo przez kogo/ i wpisano maszynowo tekst "parcele katastralne nr 96/7 i 98/7 b. gm. kat. R. weszły w skład działki nr 359 w obr. 36" /nie wiadomo czyjego autorstwa/.

W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd Administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego /art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym -Dz.U. nr 74 poz. 368/, nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi.

W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.

Treść art. 35 prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji była następująca:

Przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza:

1.1/ zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z:

a/ miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego i wymaganiami ochrony środowiska,

b/ wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu,

c/ przepisami, w tym techniczno-budowlanymi,

2/ kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń,

3/ wykonanie projektu przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane.

2. Właściwy organ może badać zgodność projektu architektoniczno-budowlanego z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi i obowiązującymi Polskimi Normami, w zakresie określonym w art. 5.

3. W razie stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w ust. 1 i 2, właściwy organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin, a po jego bezskutecznym upływie, wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę.

4. W razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 i 2 oraz w art. 32 ust. 4, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.

Przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę organ budowlany zobowiązany był więc sprawdzić, czy spełnione zostały wymogi zawarte w art. 35, a także warunki zawarte w art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego. Dopiero w sytuacji spełnienia wskazanych wymagań organ zobowiązany jest do udzielenia pozwolenia na budowę.

Zgodnie z treścią art. 34 prawa budowlanego projekt budowlany powinien spełniać wymagania określone w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym.

Nadto zakres i treść projektu budowlanego powinny być dostosowane do specyfiki i charakteru obiektu oraz stopnia skomplikowania robót budowlanych. Projekt budowlany powinien zawierać: projekt zagospodarowania działki lub terenu, sporządzony na aktualnej mapie, obejmujący: określenie granic działki lub terenu, usytuowanie, obrys i układy istniejących i projektowanych obiektów budowlanych, sieci uzbrojenia terenu, sposób odprowadzania lub oczyszczania ścieków, układ komunikacyjny i układ zieleni, ze wskazaniem charakterystycznych elementów, wymiarów, rzędnych i wzajemnych odległości obiektów, w nawiązaniu do istniejącej i projektowanej zabudowy terenów sąsiednich.

Stosownie do przepisów rozporządzenia wykonawczego do prawa budowlanego, a w szczególności par. 8 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 3 listopada 1998 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego /Dz.U. nr 140 poz. 906/ projekt zagospodarowania działki lub terenu powinien zawierać część opisową oraz część rysunkową sporządzoną na kopii aktualnej mapy zasadniczej lub mapy jednostkowej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Projekt winien zawierać orientację położenia działki lub terenu w stosunku do sąsiednich terenów i stron świata. Znajdujący się w aktach projekt techniczny /część 18 i sytuacja nr 6 - w teczce "projekt techniczny - sytuacje + mapy katastralne" - teczka nr 2/ oraz projekt zagospodarowania /sytuacja nr 6 w teczce "projekt wykonawczy techniczny -uzgodnienia i plansze" - z adnotacją korekta trasy 27.01.1997 r., uzgodniony przez ZUDP w dniu 29.01.1997 r. - teczka nr 5/ spełniają te wymagania. Projekt zagospodarowania sporządzony na wyrysie z mapy ewidencji gruntów w skali 1:500 nawiązuje do granic działek sąsiednich i położenia w stosunku do stron świata.

Niemniej należy zwrócić uwagę, że przebieg wodociągu przedstawiony na tych dwóch mapach, w stosunku do granic działek nr 2 i 3, jest odmienny. Na mapie znajdującej się w teczce nr 2 wodociąg przebiega na działkach nr 2 i 3, gdy tymczasem na mapie w teczce nr 5 - poza tymi działkami. Tymczasem dopiero w piśmie z dnia 9.04.1998 r. inwestor przedstawił dokumentację związaną ze zmianą trasy magistrali wodociągowej, omijającą działki skarżącego.

Projekt został uzgodniony w ZUDP w dniu 11.03.1998 r.

W teczce zatytułowanej "Wypisy i wyrysy z rejestru ewidencji gruntów dla aneksu nr 1 i 2", wodociąg i pas roboczy usytuowany jest poza granicami nr 2 i 3.

W świetle powyższych uwag stwierdzić należy, że tak zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszają przepis art. 107 Kpa, który nakazuje organowi administracji podać w uzasadnieniu decyzji nie tylko fakty, które ustalił, ale również dowody, na których się oparł. Stwierdzenia: "inwestor wykazał się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane", "projekt jest wykonany zgodnie z przepisami" wymogów tych nie spełniają jako zbyt ogólnikowe.

Przechodząc do oceny zarzutu skarżącego, że inwestor nie wykazał się prawem do dysponowania terenem na cele budowlane, bo dowodem na tę okoliczność nie może być wypis z ewidencji gruntów a jedynie poświadczenie hipoteczne, zauważyć należy, że organ odwoławczy ustalając prawo inwestora do dysponowania terenem, ograniczył się do podania, że jak wynika z wyrysu z ewidencji gruntów działka nr 359 jest własnością Skarbu Państwa. Odwołujący się twierdził natomiast, że jest hipotecznym właścicielem działek nr 96/7 i 98/7, stanowiących według nowego oznaczenia właśnie działkę nr 359. Dla wykazania prawa do dysponowania terenem na cele budowlane, inwestor przedłożył wypisy z rejestru gruntów, z których wynika, że właścicielem działki nr 359 jest Skarb Państwa.

Zauważyć należy, że wprawdzie przy skardze Robert P. przedstawił poświadczenie hipoteczne, z którego wynika, że jest m.in. właścicielem działek 96/7 i 98/7, ale na podstawie tego dowodu nie można ustalić gdzie działki te są położone. Dołączona mapa tego nie wyjaśnia, gdyż z uwagi na jej odręczny i prywatny charakter nie jest to wiarygodny dowód. Uchybieniem organu odwoławczego jest jednakże nie wyjaśnienie tej okoliczności, podnoszonej przez stronę w odwołaniu. Oceniając zarzuty odwołania organ winien, dla ustalenia ich zasadności, sięgnąć do innych niż wyrys z mapy ewidencyjnej dowodów. Przede wszystkim powinien ustalić - na podstawie wykazu zmian gruntowych - czy działka nr 359 stanowiąca ulicę I. nie powstała z działek stanowiących własność skarżących.

Z przedłożonej przez skarżących na rozprawie decyzji Wojewody M. z dnia 14.01.2002 r (...) wynika, że dopiero z dniem 1.01.1999 r. Skarb Państwa nabył z mocy prawa własność nieruchomości oznaczonej jako parcele gruntowe I.kat. 96/7 i 98/7, wchodzące aktualnie w skład działki ewidencyjnej nr 359. Nie wiadomo, czy decyzja ta jest ostateczna. Uznać więc należy, że decyzja została wydana przedwcześnie, bez zebrania pełnego materiału dowodowego, jedynie w oparciu o wyrys z mapy ewidencyjnej.

Ewidencja gruntów pełniąc funkcje informacyjno-techniczne jest odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości, zawiera dane wynikające z tytułu własności, ma charakter deklaratoryjny i potwierdza stan prawny nieruchomości zaistniały wcześniej. Jednakże dane z niej wynikające nie stanowią dowodu własności nieruchomości lecz jedynie pewne domniemanie, które może być obalone innymi dowodami.

Dlatego też, na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 w związku z ust. 2 pkt 3 oraz art. 29 i art. 55 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, należało orzec jak w sentencji.