Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2355/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-02-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6271 Ochrona cudzoziemca, w tym nadawanie statusu uchodźcy, azyl, zezwolenie na pobyt tolerowany i ochrona czasowa
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 889p ust 1, art 19 ust 1, 20 ust 1
journal: Dz.U. 2012 poz 680
law: Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędziowie sędzia WSA Piotr Korzeniowski, sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2016 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy oddala skargę


UZASADNIENIE

Rada do Spraw Uchodźców decyzją z dnia [...] maja 2015 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 89p ust. 1 oraz art. 19 ust. 1 pkt 1, art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 680 z późn. zm.) oraz art. 13 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania P. S., ob. [...], utrzymała w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, nr [...], z dnia [...] lutego 2015 r. o odmowie nadania statusu uchodźcy i odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej. Niniejsza decyzja obejmuje żonę wnioskodawcy S. T. oraz małoletnią córkę E. T..

W uzasadnieniu decyzji podano, iż wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2014 r. P. S. obywatel [...], narodowości [...], zwrócił się do Szefa Urzędu do Cudzoziemców o nadanie mu statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, po przeprowadzeniu przewidzianej prawem procedury, zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2015 r., odmówił nadania wnioskodawcy statusu uchodźcy na terytorium RP, powołując się na przepis art. 19 ust. 1 pkt 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP. Organ uznał, iż P. S. nie spełnia przesłanek, o których mówi Konwencja Genewska dotycząca statusu uchodźców. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców stwierdził też, że w przypadku wnioskodawcy brak jest przesłanek do udzielenia ochrony uzupełniającej na terytorium RP.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący wniósł o udzielenie mu o ochrony na terytorium RP, podnosząc, że wyjechał z kraju ze względu na działania wojenne w kraju pochodzenia, a poza tym w czasie jego nieobecności zmiany. Obywa się mobilizacja, a ci którzy nie chcą być zmobilizowani są prześladowani prawnie i karami więzieniem. Nie zna języka [...], ze względu na przekonania religijne nie chce walczyć, nie chce wracać do kraju pochodzenia, bo nie można mówić o bezpieczeństwie na [...], a władze na [...] nie zapewnią mu bezpieczeństwa.

Rada do Spraw Uchodźców, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] maja 2015 r. utrzymała w mocy decyzję organu I instancji, uznając, że odmowa nadania P. S. statusu uchodźcy, jak i odmowa udzielenia mu ochrony uzupełniającej jest zgodna z prawem. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że istotą w niniejszej sprawy było udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy wnioskodawca jest uchodźcą w rozumieniu przepisów ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP i czy odmowa nadania mu statusu uchodźcy w Polsce jest zasadna. Analizując w tym aspekcie sprawę organ w szczególności wskazał na obowiązujące przepisy oraz fakt, że zebrany materiał dowodowy pozwala stwierdzić, że wnioskodawca nie wykazał, aby w jego indywidulanym przypadku istniało realne zagrożenie prześladowaniem z powodów wskazanych w ustawie. W trakcie wywiadu statusowego P. S. jednoznacznie oświadczył, że nie był prześladowany przez władze, zatrzymywany lub aresztowany. Nie było także prowadzone wobec niego żadne postępowanie sądowe. Nie brał udziału w działaniach wojennych, nie służył w armii i nie będzie służył, bo jest wierzący. Nie doświadczył żadnych problemów z powodu wyznawanej wiary. Nie należał do żadnej partii politycznej lub innej organizacji. Przed wyjazdem mieszkał w [...], obwód [...]. Wieś, w której mieszkał, stała się miejscem walk. Żona jego była w ciąży, musiał więc zapewnić rodzinie schronienie, dlatego wyjechał do Polski. Wcześniej do Polski wyjechali rodzice, dziadkowie, 6 braci i 5 sióstr, którzy także ubiegają się o status uchodźcy. Chce zostać w Polsce, bo tu jest dobra sytuacja ekonomiczna i socjalna, na [...] jest strasznie, niestabilnie i niebezpiecznie.

Rada stwierdziła, iż z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że wnioskodawca nie wykazał żadnych istotnych faktów lub okoliczności, które można byłoby zakwalifikować jako indywidulane prześladowanie z powodu rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej, czy z powodu przekonań politycznych lub mogłoby uzasadniać obawę przed takim prześladowaniem w przyszłości. W przypadku skarżącego można przyjąć, uzasadnione są żywione przez niego obawy odnoszące się do zagrożenia jakie wiązałoby się z dalszym przebywaniem w [...]. Jednakże, z uwagi na treść art. 18 ust. 1 ustawy o ochronie, zdaniem Rady, w przypadku wnioskodawcy brak jest uzasadnionej obawy przed prześladowaniami, jak również nie występuje rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy w kraju pochodzenia. Organ wskazał, że jeżeli na części terytorium kraju pochodzenia nie zachodzą okoliczności uzasadniające obawę cudzoziemca przed prześladowaniem lub doznaniem poważnej krzywdy i istnieje uzasadnione przypuszczenie, że cudzoziemiec będzie mógł bezpiecznie o legalnie przemieszczać się na tę część terytorium i zamieszkać na niej, koniecznym jest rozstrzygnięcie o braku uzasadnionych obaw oraz niewystępowaniu rzeczywistego ryzyka.

W ocenie Rady okoliczności faktyczne dotyczące cudzoziemca oraz sytuacja w kraju pochodzenia wskazują, że w jego indywidualnej sytuacji w pełni znajduje zastosowanie przepis art. 18 ust. 1 ustawy o ochronie. Za nieuprawnione organ uznał wyrażone w odwołaniu przekonanie, że w świetle przedstawionych okoliczności powinna być mu udzielona ochrona międzynarodowa. Organ wskazał, iż sam wnioskodawca we wniosku stwierdził, że nie był prześladowany, nigdy nie był zatrzymywany, aresztowany, ani sądzony. Brak jest dowodów na jakąkolwiek aktywność polityczną. Rada stwierdził, że racjonalna i uzasadniona była decyzja cudzoziemca o opuszczeniu [...], gdyż samo przebywanie na obszarze mogło być niebezpieczne, ze względu na prowadzone w okręgu [...] i [...] działania zbrojne, jak również mające miejsce na tych terenach przypadki łamania prawa człowieka, pobicia, uprowadzenia, jak i zabójstwa osób odmawiających poparcia dla separatystycznych ruchów. Natomiast za niezasadne Rada uznała twierdzenia cudzoziemca, że nie będzie bezpieczny na terytorium macierzystej [...].

W odniesieniu do obaw cudzoziemca związanych z aktualną sytuacją na [...], Rada podkreśliła, że nie podważa tezy, że sytuacja na [...] jest napięta i dynamiczna. Na wschodzie [...], w obwodzie [...] i [...] toczy się konflikt zbrojny pomiędzy wspieranymi przez [...], a [...] siłami rządowymi, którego następstwa noszą znamiona katastrofy humanitarnej. Istnieje też alternatywa wewnętrznej ucieczki, bowiem w pozostałych obwodach [...], (tj. poza obwodami [...] i [...] oraz [...]), kontrolowanych przez rząd w [...], sytuacja pozostaje stosunkowo spokojna. Na terenach tych nie dochodzi do starć zbrojnych ani innych zdarzeń, które rodziłyby bezpośrednie zagrożenie dla życia, zdrowia i innych podstawowych praw dla większej liczby obywateli. Władze [...], tak na poziomie centralnym jak i wojewódzkim, wystąpiły z ofertą pomocy przesiedleńcom z [...] i wschodniej [...]. Podejmują działania w celu zapewnienia im schronienia. Powstały punkty informacyjne na wszystkich dworcach kolejowych. Ponadto organy [...] władzy, pomagają przybywającym uchodźcom w zameldowaniu czy rejestracji samochodu oraz rejestracji firmy. Swoje działania władze [...] koordynują z regionalnym przedstawicielem UNHCR. Władze oraz urzędnicy Państwowych Administracji Obwodowych centralnych i zachodnich obwodów dokonują wszelkich starań by zapewnić miejsce pobytu lub zamieszkania dla przesiedleńców, w którym zostanie im zapewniona pomoc socjalna, medyczna, oświatowa itp. Duży wysiłek w pomoc przesiedleńcom podejmuje również społeczeństwo [...]. Pomoc udzielana przesiedleńcom jest skromna, a ich warunki bytowania z pewnością trudne, ale umożliwiają one egzystencję osobom, które z nich korzystają.

W dniu [...] października 2014 r. Rada Najwyższa [...] przyjęła ustawę 4490 a-l "O zapewnieniu praw i swobód osób wewnętrznie przemieszczonych" w redakcji z 14 października 2014 roku, która wyznacza podstawy prawne statusu osób tymczasowo przemieszczonych oraz gwarancje prawne ich pobytu w nowym miejscu zamieszkania, określa porządek zatrudnienia, wypłat socjalnych i udzielenia odpowiedniej pomocy osobom tymczasowo przesiedlonym.

Organ wskazał, iż największa pomoc dla przesiedleńców na [...] płynie ze strony Międzynarodowego Komitetu Czerwonego Krzyża oraz UNHCR: wsparcie finansowe, pomoc socjalna, odzież, żywność, pomoc w odbudowie zniszczonych domostw na wschodzie kraju.

W świetle powyższego, w ocenie organu, obawy P.S. przed powrotem na [...], z uwagi na niebezpieczną sytuację wewnętrzną, a także brak wiary w skuteczność działania władz [...] dla zapewnienia pomocy i ochrony dla osób przesiedlających się ze wschodniej [...] są nieuzasadnione. Organ stwierdził, iż wnioskodawca nie podjął działań w celu dochodzenia i ochrony swoich praw na [...], lecz zaledwie po trzytygodniowym pobycie w [...] i trzytygodniowym pobycie na wsi pod [...] zdecydował się na wyjazd do Polski.

Rada wskazała, iż w świetle orzecznictwa nie jest uchodźcą osoba niewykorzystująca wszystkich możliwości w celu uzyskania ochrony i pomocy w kraju pochodzenia, nawet jeśli uzyskanie takiej pomocy byłoby iluzoryczne i mało realne. Formułowane pod adresem społeczeństwa [...] zastrzeżenia, wynikające z rzekomo nietolerancyjnej postawy względem osób przybywających ze wschodniej [...], zdaniem Rady, są przesadzone i nie są poparte żadnymi konkretnymi dowodami.

W odniesieniu do obaw cudzoziemca związanych z ewentualnym powołaniem do wojska organ stwierdził, że jeżeli istnieje obowiązek odbycia służby wojskowej, to sam fakt powołania do tej służby nie jest przesłanką do nadania statusu uchodźcy, jeżeli jest to zgodne z prawem krajowym, przy czym w przypadku cudzoziemca nie ma żadnych wiarygodnych podstaw do twierdzenia, że zostanie on wezwany do armii [...]. Wedle poradnika UNHCR "Zasady i tryb ustalania statusu uchodźcy", jak i orzecznictwa obawa przed powołaniem do wojska, czy też obawa przed karą za uchylanie się od służby wojskowej, jeżeli nie jest powiązana z innymi przesłankami warunkującymi status uchodźcy, nie stanowi sama w sobie podstawy do uznania za uchodźcę. Wnioskodawca nie przedstawił żadnego dowodu potwierdzającego, że dostał wezwanie do wojska, zatem rozważania w tym zakresie są czysto teoretyczne.

Rada stwierdziła, iż z poczynionych w sprawie ustaleń wynika, że wnioskodawca nie był osobą bezpośrednio zagrożoną prześladowaniem z przyczyn, jakie określa Konwencja Genewska dotycząca statusu uchodźców.

"Obawa", o czym była mowa powyżej, jest pojęciem subiektywnym i niemożliwym do zweryfikowania. Aby uznać, iż obawa jest "uzasadniona", musi być ona potwierdzona przez konkretnie zaistniałe zdarzenia, a więc przez zdarzenia lub sytuacje obiektywne. W ocenie Rady z zeznań strony wynika iż powodem opuszczenia przez cudzoziemca kraju pochodzenia nie było poczucie osobistego prześladowania przez władze publiczne, ale próba znalezienia lepszych warunków do życia. O nadaniu statusu uchodźcy nie może przesądzać sam fakt opuszczenia kraju pochodzenia. Zgodnie z orzecznictwem nadanie statusu uchodźcy nie następuje ze względu na warunki życia lub sytuację ekonomiczną cudzoziemca, lecz jedynie z uwagi na istniejące, realne i uzasadnione obawy prześladowania w kraju pochodzenia osoby ubiegającej się o taki status. Aby uzyskać status uchodźcy, należy wykazać indywidualny charakter tych prześladowań lub obaw przed takimi prześladowaniami. Zgodnie z art. 13 ust. 3 prześladowanie, o którym mowa w ust. 1, musi: 1/ ze względu na swoją istotę lub powtarzalność stanowić poważne naruszenie praw człowieka, w szczególności praw, których uchylenie jest niedopuszczalne zgodnie z art. 15 ust. 2 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. lub 21 być kumulacją różnych działań lub zaniechań, w tym stanowiących naruszenie praw człowieka, których oddziaływanie jest równie dotkliwe jak prześladowania, o których mowa w pkt 1.

Zdaniem Rady, w świetle zgromadzonego materiału dowodowego wnioskodawca nie spełnia norm określonych w cytowanym powyżej przepisie, jak również nie można mówić o żadnym z zagrożeń wobec cudzoziemca wymienionych w art. 48 ww. ustawy. Zgodnie z przepisem art. 48 cyt. ustawy, w przypadku gdy wnioskodawcy odmawia się nadania statusu uchodźcy, w decyzji orzeka się o udzieleniu ochrony uzupełniającej z przyczyn, o których mowa w art. 15, tj. gdy powrót do kraju pochodzenia może narazić cudzoziemca na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez: 1/ orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji, 2/ tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie, 3/ poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego - i ze względu na to ryzyko nie może lub nie chce korzystać z ochrony kraju pochodzenia. Zeznań cudzoziemca wynika, że nie należał on do żadnych organizacji politycznych, nie był nigdy prześladowany, poddawany przemocy, zatrzymywany, ani aresztowany z przyczyn wymienionych w Konwencji Genewskiej. P. S. nie oświadczył w toku procedury statusowej, by orzeczono wobec niego karę śmierci lub groziło mu wykonanie egzekucji. Analiza materiału dowodowego nie wskazuje na żadne zindywidualizowane zagrożenie dla strony, a w świetle materiału dowodowego sprawy, obecnie nie można mówić o tym, by na kontrolowanym przez władze [...] terytorium miało miejsce powszechne stosowanie przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego.

Organ wskazał, iż zgodnie z art. 18 ust. 1 cyt. ustawy, jeżeli na części terytorium kraju pochodzenia nie zachodzą okoliczności uzasadniające obawę cudzoziemca przed prześladowaniem lub doznaniem poważnej krzywdy i istnieje uzasadnione przypuszczenie, że cudzoziemiec będzie mógł bezpiecznie i legalnie przemieścić się na tę część terytorium i zamieszkać na niej, uznaje się, że nie istnieje uzasadniona obawa przed prześladowaniem lub rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy w kraju pochodzenia. Organ stwierdził, iż mając na względzie sytuację na [...] oraz sytuację osób przesiedlonych wzięto pod uwagę kryterium racjonalności zastosowania tego rozwiązania w przypadku wnioskodawcy. W świetle powyższego nie ma podstaw do udzielenia wnioskodawcy ochrony uzupełniającej i nie doszło do naruszenia przepisu art. 15 i 18 cyt. ustawy. Decyzja organu I instancji jest zgodna z prawem, postępowanie w sprawie cudzoziemca organ pierwszej instancji prowadził prawidłowo, decyzja została wyczerpująco uzasadniona zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie P. S. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając jej naruszenie:

1. art. 1 Konwencji Genewskiej dotyczącej statusu uchodźców z 1951 r. oraz Protokołu Nowojorskiego z 1967 r. poprzez stwierdzenie, że nie jest uchodźcą w rozumieniu tych artykułów,

2. art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. poprzez niewłaściwe przeprowadzenie postępowania dowodowego oraz niewłaściwe uzasadnienie faktyczne decyzji,

3. art. 8 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób naruszający zaufania do organów państwa.

W motywach skargi skarżący, wskazał, że w trakcie przesłuchania cała jego rodzina zeznała, iż miała uzasadnioną obawę przed prześladowaniem ze strony [...], jak również ze strony władz [...]. Uciekając z rejonów objętych działaniami wojennymi próbowali występować o ich pomocą, ale władze [...] odmówiły im udzielenia takiej pomocy. Zeznaliśmy również, iż mają uzasadnioną obawę przed prześladowaniami z powodów religijnych, gdyż ich wiara nie pozwala im służyć w wojsku. Zapisy odnośnie służby alternatywnej nie są obecnie przestrzegane. Istnieją przypadki bezprawnego powoływania do wojska, w szczególności osób będących uciekinierami ze wschodniej [...]. Organ rozpatrując odwołanie te informacje pominął.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podnosząc te same argumenty co w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. (dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżonej decyzji nie zarzucić naruszenia prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji jest art. 13 ust. 1 ustawy z 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: "ustawa o ochronie"), zgodnie z którym cudzoziemcowi nadaje się status uchodźcy, jeżeli na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej nie może lub nie chce korzystać z ochrony tego kraju. Prześladowanie o którym mowa w art. 13 ust. 1 ustawy o ochronie musi, po pierwsze ze względu na swą istotę lub powtarzalność stanowić poważne naruszenie praw człowieka, w szczególności praw, których uchylenie jest niedopuszczalne zgodnie z art. 15 ust. 2 Konwencji (rzymskiej) o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Po drugie musi być kumulacją różnych działań lub zaniechań, w tym stanowiących naruszenie praw człowieka, których oddziaływanie jest równie dotkliwe jak prześladowania, (art. 13 ust. 3 ustawy o ochronie).

Nadanie statusu uchodźcy warunkowane jest zatem wykazaniem przez cudzoziemca, że żywi on "uzasadnioną obawę" przed prześladowaniem z określonych w ustawie powodów. Zgodnie bowiem z treścią art. 19 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, cudzoziemcowi odmawia się nadania statusu uchodźcy, jeżeli nie istnieje uzasadniona obawa przed prześladowaniem w kraju pochodzenia. W konsekwencji oznacza to, że osoba ubiegająca się o status uchodźcy winna w sposób nie budzący wątpliwości zasadność tej obawy wykazać. W tym względzie nie wystarcza jedynie stan uczuć osoby zainteresowanej i jej subiektywne przekonanie, lecz konieczne jest, aby obawa ta została potwierdzona przez ocenę sytuacji obiektywnej poprzez odniesienie jej do realiów występujących w kraju pochodzenia osoby ubiegającej się o nadanie jej statusu uchodźcy. Dopiero na tym tle można dokonać właściwej oceny, czy dana osoba ubiegająca się o status uchodźcy rzeczywiście może obawiać się prześladowań ze strony własnego państwa. Innym słowy ocena, czy obawa cudzoziemca przed prześladowaniem jest uzasadniona, musi być więc dokonana w odniesieniu do indywidualnego przypadku i na tle ogólnej sytuacji społeczno-prawnej i polityczno-ekonomicznej kraju pochodzenia cudzoziemca ubiegającego się o status uchodźcy. W literaturze przyjmuje się, że "jeśli jakaś osoba ma zostać zakwalifikowana jako uchodźca, to konieczne jest stwierdzenie rozbratu pomiędzy nią a władzami kraju ojczystego. Jednakże sami opozycja czy niezgadzanie się z rządem sprawującym władzę nie wystarczają. Musi istnieć ryzyko poważnego uszczerbku dla tej osoby, stanowiące konsekwencję politycznych wypadków lub okoliczności. Wynika to wyraźnie z powiązania (...) faktu przebywania za granicą z obawą prześladowania. Oznacza to, po pierwsze, że akt lub akty stanowiące prześladowanie albo muszą być podejmowane przez same władze państwowe, albo przez inne ciała lub osoby prywatne, jeśli władze państwowe nie są w stanie lub nie chcą interweniować na rzecz jednostki" (zob. B. Wierzbicki, Sytuacja prawna uchodźcy w systemie międzynarodowej ochrony praw człowieka, Białystok 1993, s. 37). Podkreślić należy, że oprócz wykazania uzasadnionej obawy prześladowania, wymaga się dodatkowo, aby takie prześladowanie miało za podstawę rasę, religię, narodowość, przynależność do określonej grupy społecznej lub poglądy polityczne uchodźcy. Nadanie statusu uchodźcy nie następuje ze względu na warunki życia lub sytuację ekonomiczną wnioskodawcy, lecz jedynie z uwagi na istniejące, realne i uzasadnione obawy prześladowania w kraju pochodzenia osoby ubiegającej się o taki status. Ustawowe przesłanki, których wystąpienie jest konieczne do objęcia cudzoziemców ochroną, nie mogą być zatem interpretowane w sposób dowolny, nadmiernie zliberalizowany. Postępowanie administracyjne, których przedmiotem jest nadanie statusu uchodźcy wymaga przede wszystkim przeprowadzenia oceny oświadczeń ubiegającego się o tą ochronę cudzoziemca. W postępowaniu takim organy orzekające napotykają na istotne utrudnienia w kompletowaniu materiału dowodowego. Brak jest realnych możliwości dokonywania przez organ bezpośrednich, samodzielnych ustaleń w odniesieniu do sytuacji cudzoziemca w kraju jego pochodzenia poprzez np. przesłuchanie świadków, dokonanie oględzin, itd. Wobec tego, że zasadniczym elementem materiału w sprawie są zeznania ubiegającego się o status uchodźcy cudzoziemca, organ zeznania te musi szczególnie wnikliwie zweryfikować i rozważyć w kontekście sytuacji, którą określa.

W tym miejscu należy wskazać, na inne instrumenty ochrony międzynarodowej, z których ewentualnie powinny skorzystać organy w ramach procedury uchodźczej. Instrumenty te, podobnie jak nadanie statusu uchodźcy mają ściśle określony cel, jakim jest, w szerokim ujęciu, ochrona osób zagrożonych w swoich krajach pochodzenia różnego rodzaju nieuzasadnionymi i dolegliwymi represjami, godzącymi w ich podstawowe prawa. Zgodnie z art. 15 ustawy cudzoziemcowi, który nie spełnia warunków do nadania statusu uchodźcy, udziela się ochrony uzupełniającej, w wypadku gdy powrót do kraju pochodzenia może narazić go na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez: 1) orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji, 2) tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie, 3) poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego i ze względu na to ryzyko nie może lub nie chce korzystać z ochrony kraju pochodzenia.

Odnosząc powyższe rozważania do rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że prawidłowo Rada do Spraw Uchodźców w oparciu o zeznania skarżącego oraz zgromadzony materiał dowodowy uznała, że nie zostały spełnione przesłanki do nadania mu statusu uchodźcy, ani ochrony uzupełniającej.

Z akt sprawy wynika, że skarżący wyjechał ze swojego miasta [...] z obawy przed wojną, powołaniem do wojska, nie chce walczyć ze względu na przekonania religijne, nie zna języka [...], obawia się, że w razie powrotu do kraju pochodzenia poniesie odpowiedzialność karną za odmowę odbycia służby wojskowej. Jednocześnie wyraził chęć pozostania w Polsce ze względu na dobrą sytuację ekonomiczną i socjalną.

Oceniając stan faktyczny i okoliczności podane przez skarżącego należy zauważyć, skarżący w żaden sposób nie uzasadnił spełnienia przesłanek do uzyskania statusu uchodźcy. Przede wszystkim skarżący może skutecznie uchronić się od powyższych zagrożeń poprzez relokację wewnętrzną, tj. przeniesienie się do innego rejonu [...], wolnego od zagrożenia separatyzmem i działaniami zbrojnymi. Oczywistym jest bowiem, że przeważająca część terytorium [...] nie tylko nie jest dotknięta działaniami zbrojnymi, pozostając całkowicie pod kontrolą władz [...], ale nie stoi w obliczu groźby secesji. Zagadnienie relokacji wewnętrznej reguluje na gruncie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP art. 18, w myśl którego to przepisu, jeżeli na części terytorium kraju pochodzenia nie zachodzą okoliczności uzasadniające obawę cudzoziemca przed prześladowaniem lub doznaniem poważnej krzywdy i istnieje uzasadnione przypuszczenie, że cudzoziemiec będzie bez przeszkód mógł zamieszkać na tej części terytorium mógł bezpiecznie i legalnie przemieścić się na tę część terytorium i zamieszkać na niej, uznaje się, że nie istnieje uzasadniona obawa przed prześladowaniem lub rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy w kraju pochodzenia (ust. 1). Przy ocenie, czy sytuacja na części terytorium kraju pochodzenia jest zgodna z ust. 1, bierze się pod uwagę okoliczności dominujące na tej części terytorium kraju oraz osobiste uwarunkowania cudzoziemca (ust.2). Podzielić należy stanowisko organów, że odniesienie osobistych uwarunkowań skarżącego do sytuacji panującej na większości terytorium [...] nie daje podstaw do uznania, aby skarżący nie mógł przemieścić się na to terytorium i tam zamieszkiwać. Organ właściwie ustalił, że na pozostałych terenach [...] aparat państwowy funkcjonuje w miarę normalnie, a władze centralne, jak i regionalne, starają się zapewnić bezpieczeństwo obywatelom. Na terenach tych nie dochodzi do starć zbrojnych ani innych zdarzeń, które rodziłyby bezpośrednie zagrożenie dla życia, zdrowia i innych podstawowych praw dla większej liczby obywateli. Co bardzo istotne władze [...] zarówno na poziomie centralnym jak i wojewódzkim, wystąpiły z ofertą pomocy przesiedleńcom ze wschodniej [...] i podejmują działania w celu zapewnienia im schronienia. Powstały punkty informacyjne na wszystkich dworcach kolejowych, jak również uruchomiono specjalne linie telefoniczne zarówno w Ministerstwie Polityki Społecznej oraz w obwodowych Administracjach Państwowych, gdzie można uzyskać niezbędne informacje dotyczące osiedlenia, korzystania z opieki zdrowotnej, zatrudnienia oraz pobierania takich świadczeń jak rekompensaty, renty czy emerytury. W dniu 15 kwietnia 2014 r. została przyjęta ustawa o terytoriach okupowanych, która stanowi, iż [...] mają prawo do swobodnego przemieszczania się po całym terytorium [...]. Należy zauważyć, iż z opracowania Wydziału Informacji o Krajach Pochodzenia UdSC wynika, że w reakcji na problemy mieszkaniowe przesiedleńców z [...] oraz z południowo-wschodnich województw [...], władze oraz urzędnicy Państwowych Administracji Obwodowych centralnych i zachodnich obwodów dokonują wszelkich starań by zapewnić miejsce pobytu lub zamieszkania dla przesiedleńców, w którym zostanie im zapewniona pomoc socjalna, medyczna, oświatowa itp. Akcentuje się, że duży wysiłek w pomoc przesiedleńcom podejmuje również społeczeństwo [...]. Wprawdzie pomoc udzielana przesiedleńcom jest skromna, a ich warunki bytowania z pewnością trudne, ale umożliwiają one egzystencję osobom, które z nich korzystają.

Słusznie uznały organy obu instancji, iż w odniesieniu do skarżącego nie zachodzą przesłanki, uzasadniające przyznanie mu ochrony uzupełniającej w rozumieniu art. 15 ustawy o ochronie. Okoliczności faktyczne sprawy nie upoważniają bowiem do przyjęcia, że powrót skarżącego do kraju pochodzenia mógłby narazić ją na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez: 1) orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji, 2) tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie, 3) poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia, wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego, ze względu na które to ryzyko skarżący nie chce lub nie może korzystać z ochrony kraju pochodzenia. Zagrożenia takie w odniesieniu do skarżącego nie wynikają z akt postępowania, jego oświadczeń i ustalonej przez organ sytuacji na terytorium [...] (poza obwodami dotkniętymi [...] i walkami zbrojnymi). Wprawdzie pomoc, której mogą oczekiwać przesiedleńcy jest skromna, jednakże nie oznacza to, że nie może ona być skutecznie udzielona osobom, które o nią występują i podejmują w tym zakresie odpowiednie starania. Udzielana pomoc dla przesiedleńców może nie być w pełni satysfakcjonująca, chociażby z uwagi na pogorszenie się sytuacji osób zmuszonych do konieczności znalezienia nowego centrum spraw osobistych, życiowych, znalezienia pracy i mieszkania, jednakże zgodzić się jednak należy ze stwierdzeniem organu, że osobom, które takiej pomocy poszukiwały została ona udzielona i mogą one w sposób niezagrożony egzystować na innych terenach [...]. Nie można także zgodzić się z argumentacją dotyczącą zarzutu braku zbadania przez organy indywidualnej sytuacji skarżącego skoro z podanych przez niego okoliczności nie wynika, aby był on w sposób zindywidualizowany zagrożony działaniami dyskryminującymi na pozostałych terytoriach [...]. Brak dostatecznego finansowania potrzeb przesiedleńców wynika z ogólnej sytuacji kraju i jego możliwości ekonomicznych, zaś trudności związane ze znalezieniem pracy i organizacji nowego centrum spraw życiowych należą do problemów, które w tego typu sytuacjach dotyczą każdej osoby przesiedlającej się w inne miejsce kraju.

W ocenie Sądu argumentacja skarżącego wskazuje, że jest on imigrantem ekonomicznym, który poszukuje lepszego bytu materialnego, co jakkolwiek jest zrozumiałe, to jednak nie może uzasadniać przyznania ochrony statusowej w myśl przepisów ustawy. Na marginesie warto dodać, że skarżący może zostać legalnie zatrudniony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, po spełnieniu określonych warunków, nie jest to jednak związane z przyznaniem statusu uchodźcy.

Sąd nie miał podstaw do przyjęcia, że organ w sposób niewłaściwy wywiązał się z wymogu dążenia do wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy przy zastosowaniu art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 k.p.a., w szczególności ustalenia tych faktów, z którymi wiąże się obowiązek udzielenia cudzoziemcowi składającemu wniosek o status uchodźcy ochrony. Organ przeprowadził przesłuchanie statusowe w zrozumiałym dla cudzoziemca języku, dokładając starań aby cudzoziemiec miał zapewniony czynny udział w tym postępowaniu stosownie do treści art. 10 § 1 kpa. Zaskarżona decyzja odpowiada wymogom z art. 107 § 3 k.p.a.

Sąd nie dostrzegł także w zaskarżonej decyzji takiego naruszenia prawa, które wymagałoby uchylenia zaskarżonej decyzji z urzędu.

Mając powyższe na względzie Sąd uznając skargę za pozbawioną podstaw uzasadnionych podstaw na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.