Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1373/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2011-11-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: oddalono skargi
Powołane przepisy: article: Art. 1 par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: Art. 145 , art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: Art. 65
journal: Dz.U. 2004 nr 68 poz 622
law: Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne
journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1 Art. 220
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.
Teza: 1. W prwie celnym obowiązuje zasada zaufania organów celnych do zgłaszającego polegająca na przyjęciu domniemania, iż zadeklarowana w zgłoszeniu celnym pozycja Taryfy celnej z przypisaną do niej określoną stawką celną oraz wykazaną w tym zgłoszeniu kwotą należności celnych - jest prawidłowa. Ustawodawca konstruując przepisy dotyczące procedury przyjmowania zgłoszeń celnych oparł się na zasadzie zaufania organów celnych do zgłaszającego uznają, że wykazane w zgłoszeniu celnym kwoty należności są prawnie należne, ale tylko do czasu, dopóki organ celny nie dokona ich weryfikacji i nie wykaże, że prawnie należne są kwoty wyższe.

2. Racjonalny ustawodawca konstruując procedurę zgłaszania towarów opartą o wyżej wskazaną zasadę zaufania organów do zgłaszającego musiał przewidzieć sankcje za skutki dokonania nieprawidłowego zgłoszenia. Skutkiem takim jest obowiązek zapłaty odsetek od kwoty długu celnego zarejestrowanego retrospektywnie. Odsetki to sankcja za to, że kwota długu celnego została wypłacona w niższej wysokości od kwoty prawnie należnej.

TEZY

1. W prwie celnym obowiązuje zasada zaufania organów celnych do zgłaszającego polegająca na przyjęciu domniemania, iż zadeklarowana w zgłoszeniu celnym pozycja Taryfy celnej z przypisaną do niej określoną stawką celną oraz wykazaną w tym zgłoszeniu kwotą należności celnych - jest prawidłowa. Ustawodawca konstruując przepisy dotyczące procedury przyjmowania zgłoszeń celnych oparł się na zasadzie zaufania organów celnych do zgłaszającego uznają, że wykazane w zgłoszeniu celnym kwoty należności są prawnie należne, ale tylko do czasu, dopóki organ celny nie dokona ich weryfikacji i nie wykaże, że prawnie należne są kwoty wyższe.

2. Racjonalny ustawodawca konstruując procedurę zgłaszania towarów opartą o wyżej wskazaną zasadę zaufania organów do zgłaszającego musiał przewidzieć sankcje za skutki dokonania nieprawidłowego zgłoszenia. Skutkiem takim jest obowiązek zapłaty odsetek od kwoty długu celnego zarejestrowanego retrospektywnie. Odsetki to sankcja za to, że kwota długu celnego została wypłacona w niższej wysokości od kwoty prawnie należnej.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek Sędziowie WSA Dorota Dąbek NSA Krystyna Kutzner (spr.) Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2011 r. sprawy ze skarg "A" R. A. na decyzje Dyrektora Izby Celnej z dnia 29 września 2010 r. nr [...] z dnia 1 października 2010 r. nr [...] z dnia 29 września 2010 r. nr [...] z dnia 21 stycznia 2011 r. nr [...] z dnia 21 stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odsetek od długu celnego skargi oddala


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Celnej, działając na podstawie :

- art. 207, art. 210 § 1 i § 4, art. 233 § 1 ust. 1 ustawy z dnia 29.08.1997 r. –

Ordynacja podatkowa (t. j. : Dz.U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.),

- art. 73 ust.1 ustawy z dnia 19.03.2004 r. - Prawo celne (Dz. U. z 2004 r., Nr 68, poz.

622 ze zm.),

- art. 4 pkt 5, pkt 18; art. 6 ust. 3 i ust. 4; art. 7, art. 20 ust. 1, ust. 3 i ust. 6; art. 67,

art. 78; art. 201, 214 ust. 1, art. 220 ust.1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12.10.1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z dnia 19.10.1992 r. ze zm; Dz.Urz. polskie wydanie specjalne z 2004 r., rozdz. 2, t. 4, str. 307; dalej: WKC),

- art. 1 Rozporządzenia Rady /EWG/ Nr 2658/87 z dnia 23.07.1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnotowej Taryfy Celnej (Dz. Urz. L 256 z 07.09.1987 r., zmienionego Rozporządzeniem Komisji (WE) Nr 1031/2008 z dnia 19.09.2008 r. zmieniającym załącznik l do Rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. Urz. UE L 291 z 31.10.2008 r. ze zm.) –

- po rozpatrzeniu odwołania skarżącej – R. A. - "A", decyzjami z dnia 29 września 2010r , utrzymał w mocy niżej wymienione rozstrzygnięcia Naczelnika Urzędu Celnego z dnia :

1. [...] 2010r nr [...] - SAD [...]

2. [...] 2010r nr [...] - SAD [...]

3. [...] 2010r nr [...] - SAD [...]

4. [...] 2010r nr [...] - SAD [...]

5. [...] 2010r nr [...] - SAD [...].

Organ pierwszej instancji w wydanych decyzjach :

- określił kwoty długu celnego podlegającego retrospektywnemu zaksięgowaniu z

tytułu importu towaru objętego ww. zgłoszeniami celnymi w niżej podanych kwotach - odpowiednio : 1/ 6.221,00 zł , 2/ 7.173,00 zł , 3/ 18.320,00 zł , 4/ 1.994,00 zł , 5/ 14.269,00 zł ,

- powiadomił skarżącą o retrospektywnym zaksięgowaniu tych kwot oraz

- poinformował o obowiązku zapłaty odsetek od poszczególnych kwot długu celnego

za okres od dnia następującego po dniu powstania długu celnego do dnia powiadomienia o retrospektywnym zaksięgowaniu długu celnego.

W odwołaniach od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w zakresie dotyczącym obowiązku uiszczenia odsetek , skarżąca zarzuciła , że organ pierwszej instancji w wydanych rozstrzygnięciach nie wskazał na żadne zaniedbania skarżącej lub jej świadome działanie w złej wierze, które to okoliczności uzasadniałyby pobór odsetek. Skarżąca przyznała, że nie złożyła stosownego wniosku o nie naliczanie odsetek, ale było to wynikiem nie przestrzegania przez organ celny zasady wyrażonej w art. 121 § 2 Ordynacji podatkowej, a mianowicie zasady informowania i wyjaśniania stronie przepisów prawa.

Skarżąca podniosła , że w toku postępowania systematycznie dostarczała wyjaśnień i materiału dowodowego potwierdzającego, iż nieprawidłowe zgłoszenie towarów do procedury dopuszczenia do obrotu nie było spowodowane okolicznościami wynikającymi z jej zaniedbań lub świadomego działania.

Dyrektor Izby Celnej, po rozpatrzeniu odwołań skarżącej stwierdził, że klasyfikacja towarów objętych zakwestionowanymi zgłoszeniami celnymi, dokonana przez organ pierwszej instancji jest prawidłowa i ta okoliczność nie jest sporna w niniejszej sprawie.

Odnośnie zarzutu naruszenia art. 65 ust. 5 Prawa celnego poprzez obciążenie skarżącej odsetkami z tytułu długu celnego zaksięgowanego retrospektywnie , organ odwoławczy wyjaśnił , że zgodnie ze wskazanym przepisem , organ celny pobiera odsetki, w przypadku gdy kwota wynikająca z długu celnego została zaksięgowana na podstawie nieprawidłowych lub niekompletnych danych, podanych przez zgłaszającego w zgłoszeniu celnym, chyba że dłużnik udowodni, że podanie nieprawidłowych lub niekompletnych danych było spowodowane okolicznościami nie wynikającymi z jego zaniedbania lub świadomego działania.

Nieprawidłowe dane w zakresie zadeklarowanego kodu CN towaru i stawki celnej, doprowadziły do zaksięgowania kwoty długu celnego w wysokości niższej od prawnie należnej.

Organ odwoławczy podniósł , że art. 65 ust. 5 Prawa celnego stanowi wyjątek od ogólnej zasady poboru odsetek określając jednocześnie przesłanki, w których zasada ta znajduje zastosowanie. Obowiązek wykazania spełnienia przesłanek wymienionych w tym przepisie spoczywa na dłużniku . W związku z powyższym to na skarżącej ciążył obowiązek wykazania , że w rozpatrywanej sprawie zaistniały szczególne okoliczności, nie wynikające z jej zaniedbania lub świadomego działania podania nieprawidłowych danych w zgłoszeniu celnym .

Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że za okoliczność uzasadniającą zastosowanie wyjątku od obowiązku pobrania przez organ celny odsetek nie można uznać samego przekonania skarżącej, co do prawidłowości zastosowanej w zgłoszeniach celnych klasyfikacji. Skarżąca konsekwentnie podnosiła , że nigdy nie miała wątpliwości co do zadeklarowanej w zakwestionowanych zgłoszeniach celnych klasyfikacji taryfowej towaru , tym bardziej , że organ celny nigdy nie miał co do tego żadnych zastrzeżeń .

Organ odwoławczy podkreślił , że skarżąca ze względu na rodzaj prowadzonej działalności polegającej na sprzedaży sprzętu fotograficznego oraz na przywozie (imporcie) takiego towaru, specjalizująca się w tej materii, nie wykazała się starannością i dbałością w należytym sporządzeniu zgłoszenia celnego. Nieprawidłowa klasyfikacja towarów objętych zakwestionowanymi zgłoszeniami celnymi wynikała z naruszenia obowiązujących przepisów regulujących zasady klasyfikacji .

Organ odwoławczy nadmienił , że zgłoszenia celne były przyjmowane bez weryfikacji i bez rewizji towaru . Art. 65 ust. 5 Prawa celnego nie wskazuje jako przesłanki do odstąpienia od poboru odsetek - działania organów celnych, którym można przypisać błąd. Niemniej jednak , skoro nie weryfikowano m.in. taryfikacji, to trudno mówić o potencjalnym błędzie popełnionym przez organ celny w tym zakresie. W związku z powyższym , zarzut odwołania dotyczący tej kwestii , organ odwoławczy uznał za bezzasadny.

Dyrektor Izby Celnej stwierdził , że powyższej oceny nie zmienia okoliczność , że skarżąca działała za pośrednictwem agencji celnej, gdyż to skarżąca winna udostępnić temu przedstawicielowi wszystkie dane dotyczące towaru , takie jak jego cechy i właściwości oraz przeznaczenie , aby możliwe było określenie prawidłowego kodu CN .

Skarżąca podniosła , że niejasna konstrukcja art.65 ust.5 Prawa celnego uzasadnia odwołanie się do regulacji zawartej w art. 220 ust. 2 lit.b WKC , gdyż " o ile spełnienie powyższych warunków powoduje niemożliwość retrospektywnego zaksięgowania długu celnego , tym bardziej uzasadnia odstąpienie od poboru odsetek od takiego długu".

Odnosząc się do argumentacji skarżącej dotyczącej art. 220 ust.2 lit.b WKC , organ odwoławczy stwierdził , że ustawa Prawo celne uzupełnia przepisy prawa wspólnotowego, a nie odwrotne. Oznacza to , że nie można interpretować przepisu art. 65 ust. 5 Prawa celnego przesłankami określonych w art. 220 ust. 2 lit. b) WKC i wywodzić stąd określonych wniosków, gdyż te będą zawsze obarczone błędem. Ponadto oba przepisy mają inny zakres przedmiotowy: art. 65 ust. 5 Prawa celnego dotyczy poboru odsetek w ściśle określonym przypadku, natomiast art. 220 ust. 2 lit. b) WKC dotyczy odstąpienia od retrospektywnego zaksięgowania długu celnego. Analiza tych przepisów jednoznacznie wskazuje, że inne są przesłanki do odstąpienia od poboru odsetek, a inne przesłanki odstąpienie od retrospektywnego zaksięgowania.

W uzasadnieniach decyzji odwoławczych organ dokonał szczegółowej analizy poszczególnych przesłanek art. 220 ust. 2 lit.b WKC w odniesieniu do rozpatrywanej sprawy i stwierdził , że nie zostały spełnione warunki dopuszczające możliwość odstąpienia od retrospektywnego zaksięgowania kwoty długu celnego w tym trybie.

Ponadto za nieuzasadnione organ odwoławczy uznał zarzuty dotyczące naruszenia art. 122, art.187 § 1 oraz art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej , gdyż organ l instancji w niniejszej sprawie działał w zakresie obowiązujących przepisów prawa i określił retrospektywną kwotę wynikającą z długów celnych na podstawie obowiązujących przepisów. Naczelnik Urzędu Celnego w toku prowadzonych postępowań zebrał materiał dowodowy, w tym z witryn internetowych, z obszernych wyjaśnień skarżącej i jej zastrzeżeń do Protokołu pokontrolnego, a także na podstawie Protokołu pokontrolnego . W oparciu o tak zebrany materiał dowodowy organ ustalił faktyczny stan importowanego towaru tj. jego cechy, charakterystykę, przeznaczenie, materiał z którego został wykonany, właściwości. Wbrew zarzutom skarżącej , postępowanie w poszczególnych sprawach było prowadzone w sposób nie naruszający zasadę pogłębiania zaufania do organów podatkowych; skarżąca brała czynny udział w tych postępowaniach przy uwzględnieniu jej praw procesowych.

Naczelnik Urzędu Celnego w wydanych rozstrzygnięciach szczegółowo uzasadnił podstawy prawne podjętych decyzji , spełniając tym samym przesłanki określone w art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej .

Na powyższe decyzje wpłynęły skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie , w których skarżąca zarzuciła :

1. rażące naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 65 ust. 5 ustawy Prawo celne poprzez obciążenie skarżącej odsetkami z tytułu

długu celnego zaksięgowanego retrospektywnie w związku z uznaniem, że skarżąca nie udowodniła, że podanie nieprawidłowych lub niekompletnych danych było spowodowane okolicznościami nie wynikającymi z jej zaniedbania lub świadomego działania ,

2. rażące naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj:

- art. 122, 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez nie rozpatrzenie całokształtu materiału

dowodowego zgromadzonego w sprawie oraz nie ustosunkowanie się w uzasadnieniu decyzji do wszystkich faktów i okoliczności przedstawionych przez skarżącą,

- art. 121 §1i2 oraz art. 125 Ordynacji podatkowej przez prowadzenie postępowania w

sposób naruszający zasadę wzbudzania zaufania do organów, zasadę udzielania

informacji przez organ rozpatrujący sprawę oraz zasadę ekonomii procesowej.

Wskazując na powyższe uchybienia , skarżąca wniosła o :

- uchylenie decyzji w części dotyczącej poboru odsetek od określonej w decyzjach

kwoty długu celnego,

- zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów

zastępstwa procesowego dla pełnomocnika według norm przepisanych .

W uzasadnieniu złożonych skarg skarżąca podniosła , że dokonała zapłaty kwot długów celnych określonych decyzjami organu pierwszej instancji łącznie z odsetkami za zwłokę oraz kosztami upomnień. Celem złożonych skarg jest uchylenie zaskarżonych decyzji Dyrektora Izby Celnej w zakresie obowiązku zapłaty odsetek od długu celnego w związku z naruszeniem przez organy celne art. 65 ust. 5 Prawa celnego .

Zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego w zakresie stosowania art.65 ust.5 Prawa celnego , które miało wpływ na wynik sprawy , skarżąca podniosła , że ww. przepis nie wskazuje , ani nie ogranicza środków dowodowych, którymi dłużnik może się posłużyć w celu uchronienia się przed poborem odsetek. Ustawa nie precyzuje , jakie dowody winien dłużnik przedstawić, jak również same organy celne nie poinformowały o praktyce stosowania tego przepisu. W ocenie skarżącej , okolicznością uzasadniającą zaniechanie poboru odsetek – poza okolicznościami nie wynikającymi z zaniedbania lub świadomego działania dłużnika - może być również błąd organów celnych .

Błąd organu celnego jest jednym z czterech warunków uregulowanych we Wspólnotowym Kodeksie Celnym, które po równoczesnym spełnieniu przez zgłaszającego , wykluczają retrospektywne zaksięgowanie długu celnego. Skarżąca powtórzyła dotychczasową argumentację opartą na niejasnej – jej zdaniem - konstrukcję art. 65 ust. 5 ww. ustawy uzasadniającą odwołanie do art. 220 ust. 2 lit. b) WKC . W niniejszej sprawie dla udowodnienia , iż skarżąca dokonując nieprawidłowych lub niekompletnych danych spowodowanych okolicznościami nie wynikającymi z jego zaniedbania lub świadomego działania, należy wziąć pod uwagę " szczegółowy rodzaj błędu, doświadczenie zawodowe i staranność podmiotu ", co usprawiedliwia odwołanie się do brzmienia art. 220 ust. 2 lit. b WKC. W ocenie skarżącej , Wspólnotowy Kodeks Celny ma nadrzędną moc wiążącą w stosunku do krajowych regulacji i może posłużyć jako czynnik dyskwalifikujący zastosowanie przepisów polskiej ustawy – Prawo celne.

W złożonych skargach skarżąca odniosła się do problemu "błędu organu celnego" i zarzuciła brak reakcji ze strony organu celnego przy przyjmowaniu zgłoszeń celnych wielokrotnie dokonywanych przez skarżącą w odniesieniu do artykułów tego samego typu , przez dłuższy okres czasu , co - w jej ocenie - stanowi o błędzie organu celnego .

Jeśli chodzi o naturę błędu , to przy klasyfikacji taryfowej skarżąca kierowała się przeznaczeniem importowanych towarów tj. do użycia do aparatu cyfrowego .

Skarżąca dokonując klasyfikacji towaru objętego zakwestionowanymi zgłoszeniami celnymi miała na uwadze rzeczywisty obraz rynku fotograficznego, a towary objęte tymi zgłoszeniami były w rzeczywistości przeznaczone do aparatów cyfrowych . Przeznaczenie towaru, stanowi obiektywne kryterium klasyfikacji celnej. Wskazane okoliczności wyjaśniają przyczyny zastosowania przez skarżącą klasyfikacji taryfowej wskazanej w zgłoszeniach celnych.

Przy ocenie stopnia staranności skarżącej należy uwzględnić okoliczność , że działała przez agencję celną – profesjonalnego pełnomocnika w zakresie zgłaszania towarów do stosownej procedury. Wielokrotna klasyfikacja towarów sprowadzanych przez skarżącą do kodu CN 8529 90 20 nie wzbudzała wątpliwości ze strony organu celnego. Do momentu przeprowadzenia kontroli , zdaniem skarżącej, nie mogła wiedzieć, że klasyfikacja taryfowa towarów jest błędna .

Mimo , że w zgłoszeniach celnych były podała nieprawidłowe dane nie jest to – zdaniem skarżącej – przeszkoda do uznania , że przestrzegała obowiązujących przepisów , gdyż działała w dobrej wierze .

Skarżąca zarówno w postępowaniu przed organami celnymi, jak i w złożonych skargach przedstawiła racjonalne uzasadnienie dla zastosowanej przez nią klasyfikacji taryfowej w zgłoszeniach celnych , stosując przepisy Taryfy celnej, Noty Wyjaśniające oraz Ogólne Reguły Interpretacji Nomenklatury Scalonej. Powoływane przez skarżącą okoliczności świadczą o braku świadomości oraz celowości w podaniu nieprawidłowej klasyfikacji w stosunku do importowanych towarów.

Podzielając stanowisko organów celnych , że ciężar wykazania istnienia przesłanek określonych w art.65 ust.5 Prawa celnego spoczywa na dłużniku , jednak – zdaniem skarżącej - nie zwalnia to organu celnego od wykorzystania wiedzy na temat okoliczności sprawy uzasadniających odstąpienie od obowiązku uiszczenia odsetek. Do takich okoliczności należą przede wszystkim : korzystanie w trakcie procedury celnej z usług agencji celnej oraz fakt , iż zaniżenie kwoty zaksięgowanej lub brak zaksięgowania było następstwem błędu samych organów celnych polegającego na wieloletnim akceptowania zadeklarowanego w zgłoszeniach celnych kodu CN w odniesieniu do zakwestionowanych towarów. Taka praktyka organów celnych utrzymywała skarżącą w przekonaniu o prawidłowym dokonywaniu zgłoszeń celnych.

Wskazując na powyższe okoliczności skarżąca zarzuciła, że odsetki zostały niesłusznie wyegzekwowane przez organ celny.

Skarżąca nie zgodziła się ze stanowiskiem organu , że błąd organów celnych nie jest przesłanką uzasadniającą odstąpienie od poboru odsetek w trybie art.65 ust.5 Prawa celnego. Ta okoliczność jest podstawą do odstąpienia od retrospektywnego zaksięgowania kwoty długu celnego i ma również istotne znaczenie w ocenie zasadności poboru odsetek .

Dyrektor Izby Celnej zarzucił, iż skarżąca, jako profesjonalny podmiot działający w branży fotograficznej , nie wykazała się " starannością i dbałością w należytym sporządzeniu zgłoszenia celnego". Z kolei skarżąca odnosząc się do tego zarzutu stwierdziła , że treść art. 65 ust. 5 Prawa celnego nie różnicuje podmioty dokonujące zgłoszeń celnych na takie , które są i takie, które nie są przedsiębiorcami, jak również nie nakazuje stosowania surowszych kryteriów w odniesieniu do przedsiębiorców.

W ocenie skarżącej , Dyrektor Izby Celnej rozstrzygając niniejszą sprawę pominął istotną okoliczność, a mianowicie , że w imieniu skarżącej zgłoszeń celnych dokonywała agencja celna, a ta okoliczność przesądza, że celem działania skarżącej nie było wprowadzenie organów celnych w błąd , czy niedbalstwa po stronie skarżącej. Przy ocenie staranności skarżąc ej należało, jej zdaniem, wziąć pod uwagę niejasność przepisów, wieloletnie stosowanie błędnej taryfikacji towarów oraz działanie za pośrednictwem agencji celnej.

Uzasadniając zarzut skargi rażącego naruszenia przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy , skarżąca zarzuciła , że w rozpatrywanej sprawie organy celne nie objęły postępowaniem dowodowym okoliczności przemawiających za możliwością powstrzymania się od poboru odsetek od długu celnego w trybie art. 65 ust. 5 Prawo celne. Przepis ten wymaga , aby to dłużnik wykazał istnienie przesłanek do jego zastosowania , jednak rozstrzygając w tym zakresie organ nie może pominąć fakty, które są mu znane i maja znaczenie dla właściwego ustalenie okoliczności sprawy. Zgodnie z art.187 Ordynacji podatkowej , organ celny w trakcie trwają postępowania jest zobowiązany do zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. W niniejszej sprawie organy pominęły wszelkich faktów i okoliczności mogące świadczyć na korzyść skarżącej.

Postępowanie organów w niniejszej sprawie naruszyło zasady prowadzenia postępowania , wskazane w zarzutach skargi; organy te nie dokonały głębszej analizy okoliczności sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył , co następuje :

Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem . Oznacza to , że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji . Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy , gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania , że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Dz 2002 r Nr 153, poz.1270) .

Dokonując kontroli zaskarżonych decyzji w niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził naruszenia prawa w stopniu uzasadniającym ich wyeliminowanie z obrotu prawnego , a w konsekwencji złożone skargi należy uznać za nieuzasadnione.

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że skarżąca zakwestionowała decyzje Dyrektora Izby Celnej tylko w części dotyczącej obowiązku uiszczenia odsetek od retrospektywnie zaksięgowanych kwot długu celnego , nie kwestionując taryfikacji towarów objętych wymienionymi na wstępie zgłoszeniami celnymi , uznając ich prawidłowość.

Z kolei na poparcie swojego stanowiska, że w rozpatrywanej sprawie zaistniały przesłanki do odstąpienia od poboru odsetek w trybie art.65 ust.5 Prawa celnego , skarżąca wykazywała istnienie przesłanek określonych w art.220 ust.2 lit.b WKC , co w jej ocenie, wykluczało nałożenie na nią obowiązku uiszczenia odsetek. Zdaniem skarżącej, art. 65 ust. 5 Prawa celnego nie wskazuje i nie ogranicza środków dowodowych , którymi dłużnik może się posłużyć w celu uchronienia się przed poborem odsetek , a zatem jest to możliwe również poprzez wyżej wskazany art.220 ust.2 lit.b WKC.

Powyższe stanowisko i argumentację skargi w tym zakresie należy uznać za nieuzasadnioną , gdyż jak wykazywał Dyrektor Izby Celnej, inne są przesłanki zastosowania art.65 ust.5 Prawa celnego , a inne przesłanki zastosowania art.220 ust.2 lit.b WKC . Nie można wyjaśniać zakresu stosowania art.65 ust.5 Prawa celnego przepisami Wspólnotowego Kodeksu Celnego, bo jak słusznie podniósł Dyrektor Izby Celnej , ustawa Prawo celne uzupełnia przepisy prawa wspólnotowego , a nie odwrotnie , jak czyni to skarżąca. Z tych powodów argumentację skarżącej w tym zakresie należy uznać za wadliwą. Zauważyć i podkreślić należy , że art.220 ust.2 lit.b WKC nie stanowił podstawy materialnoprawnej wydanych rozstrzygnięć w niniejszej sprawie i rozważania na temat przesłanek określonych w tym przepisie , w ocenie Sądu , należy uznać za bezprzedmiotowe.

Skargi, jak wyżej podniesiono, koncentrują się na zarzucie odmowy zastosowania art.65 ust.5 Prawa celnego, który to przepis został powołany w podstawie prawnej decyzji organu pierwszej instancji. Przepis ten stanowi , że organ celny pobiera odsetki , w przypadku gdy kwota wynikająca z długu celnego została zaksięgowana na podstawie nieprawidłowych lub niekompletnych danych , podanych przez zgłaszającego w zgłoszeniu celnym , chyba że dłużnik udowodni , że podanie nieprawidłowych lub niekompletnych danych było spowodowane okolicznościami niewynikającymi z jego zaniedbania lub świadomego działania ( ... ).

Redakcja przytoczonego przepisu w sposób jednoznaczny określa zasadę , że organ celny pobiera odsetki. Odstąpienie od poboru odsetek stanowi zatem wyjątek od zasady ich poboru , przy czym ciężar wykazania przesłanek określonych w tym przepisie spoczywa na dłużniku. Przesłankami do stosowania tego wyjątku są "szczególne okoliczności , niewynikające z jej zaniedbania lub świadomego działania".

W pierwszej kolejności należy ustalić , czy w rozpatrywanej sprawie zaistniały "szczególne okoliczności" . Ustawodawca nie precyzuje, jakie szczególne okoliczności uzasadniają stosowanie powyższego wyjątku. Analiza zarzutów odwołania oraz skargi nie wskazuje takich okoliczności , mimo iż skarżąca przyznała, że ciężar wykazania istnienia przesłanek z omawianego przepisu spoczywa na niej jako na dłużniku.

Nawet , gdyby uznać , że w rozpatrywanej sprawie zaistniały " szczególne okoliczności" , to nie mogą one wynikać z zaniedbania dłużnika, ani z jego świadomego działania.

W toku postępowania przed organami celnymi , a także w skardze, skarżąca wykazywała , że podanie w zakwestionowanych zgłoszeniach celnych nieprawidłowych danych dotyczących klasyfikacji towarów objętych tymi zgłoszeniami wynikały z jej przekonania opartego na faktycznym przeznaczeniu tych towarów do aparatów cyfrowych . W przekonaniu tym utwierdzała skarżącą praktyka organów celnych , bowiem mimo wielokrotnych zgłoszeń celnych tych samych towarów do określonych kodów Taryfy celnej , organ celny nie kwestionował zadeklarowanych pozycji CN. Dodatkowym argumentem usprawiedliwiającym działanie skarżącej było skorzystanie z usług agencji celnej.

Czy wskazane okoliczności mogą być uznane za przesłanki uzasadniające odstąpienie od obowiązku uiszczenia odsetek ?

Zdaniem Sądu rozpatrującego niniejszą sprawę , ocena organów celnych , że powyższe okoliczności oparte na przekonaniu skarżącej co do prawidłowości dokonanej taryfikacji towarów nie mogą uzasadniać zastosowania wyjątku od zasady poboru odsetek przez organ celny .

W prawie celnym obowiązuje zasada zaufania organów celnych do zgłaszającego polegająca na przyjęciu domniemania, iż zadeklarowana w zgłoszeniu celnym pozycja Taryfy celnej z przypisaną do niej określoną stawką celną oraz z wykazaną w tym zgłoszeniu kwotą należności celnych – jest prawidłowa . Ustawodawca konstruując przepisy dotyczące procedury przyjmowania zgłoszeń celnych oparł się na zasadzie zaufania organów celnych do zgłaszającego uznając , że wykazane w zgłoszeniu celnym kwoty należności są prawnie należne , ale tylko do czasu , dopóki organ celny nie dokona ich weryfikacji i nie wykaże , że prawnie należne są kwoty wyższe.

Taka sytuacja zaistniała w rozpatrywanej sprawie. Weryfikacja zgłoszeń celnych spowodowała wydanie przez organ celny decyzji określających kwoty długu celnego podlegającego retrospektywnemu zaksięgowaniu, co było wynikiem zakwestionowania taryfikacji celnej towaru oraz zastosowanej stawki celnej i zadeklarowanej kwoty długu celnego w poszczególnych zgłoszeniach celnych.

Racjonalny ustawodawca konstruując procedurę zgłaszania towarów opartą o wyżej wskazaną zasadę zaufania organów do zgłaszającego musiał przewidzieć sankcje za skutki dokonania nieprawidłowego zgłoszenia. Skutkiem takim jest obowiązek zapłaty odsetek od kwoty długu celnego zarejestrowanego retrospektywnie. Odsetki to sankcja za to , że w przepisanym terminie nie została uiszczona prawnie należna kwota długu celnego lub , że kwota długu celnego została wpłacona w niższej wysokości od kwoty prawnie należnej.

Niniejszy wyrok uznający zaskarżone decyzje za zgodne prawem jest oparty nie tylko na analizie przedmiotowej sprawy w kontekście przepisów , które w sposób szczegółowy zostały opisane w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji , ale również na analizie przesłanek , którymi kierował się ustawodawca tworząc regulacje dotyczące procedury przyjmowania zgłoszeń celnych i skutków dokonania nieprawidłowego zgłoszenia . Rozpoznając niniejszą sprawę w tym szerszym kontekście , nie trudno dostrzec , że przepisy w zakresie obowiązku naliczania odsetek za podanie nieprawidłowych danych (co miało miejsce w rozpatrywanej sprawie) lub niekompletnych danych - są logiczną konsekwencją uregulowań dotyczących przyjmowania zgłoszeń celnych.

W rozpatrywanej sprawie nieprawidłowe dokonanie zgłoszenia celnego dotyczyło taryfikacji towarów objętych zakwestionowanymi dokumentami SAD . Wskazanie właściwej pozycji Taryfy celnej, jak wykazała analiza akt administracyjnych , wiązało się z trudnościami skarżącej w posługiwaniu się Taryfą celną. Tę trudność dostrzegł sam ustawodawca ustanawiając instrumenty prawne , których celem jest wyjaśnianie reguł stosowania Taryfy celnej . Do instrumentów tych należą Noty wyjaśniające do Systemu Zharmonizowanego Kodowania Towarów , Noty wyjaśniające do Nomenklatury Scalonej, czy opinie klasyfikacyjne , które to akty są wydawane przez organy wspólnotowe, często przy współudziale różnych ekspertów . Niezależnie od tych instrumentów, jeśli nie wyjaśniają one wątpliwości zgłaszającego , organy celne wydają wiążącą interpretację taryfową tzw. WIT , wydawaną na indywidualny wniosek i w odniesieniu do konkretnego towaru. Jest to uprawnienie importera do uzyskania WIT , ale nie obowiązek.

Innym instrumentem ochronnym jest instytucja agencji celnej - profesjonalnego pełnomocnika w postępowaniu celnym.

Skarżąca skorzystała z usług agencji celnej , która w jej imieniu i na jej rzecz dokonała zgłoszeń celnych towarów objętych zakwestionowanymi dokumentami SAD. Działanie przez profesjonalnego pełnomocnika nie uchroniło jednak skarżącej przed skutkami nieprawidłowego dokonania tych zgłoszeń. Nie jest rolą sądu administracyjnego ocena działalności agencji celnym w niniejszej sprawie , bowiem jest to stosunek oparty na umowie pomiędzy skarżącą , a agencją celną , pozostający poza kognicja tego Sądu. Niemniej jednak należy zauważyć , że pełnomocnik – agencja celna działa w oparciu o informacje i dokumenty przekazane przez importera . W rozpoznawanej sprawie agencja celna działała w charakterze przedstawiciela bezpośredniego co oznacza , że przedstawiciel działał w imieniu i na rzecz skarżącej , dlatego sam fakt działania przez przedstawiciela nie mógł skutkować odstąpieniem od obowiązku uiszczenia odsetek przez skarżącą. Czynności dokonane przez przedstawiciela w granicach upoważnienia , zgodnie z art.76 Prawa celnego , pociągają za sobą skutki bezpośrednio dla osoby , która go ustanowiła. Skutki dotyczą też konsekwencji , które wynikają z nienależytego wykonywania zawartej umowy przez agencję .

Reasumując należy stwierdzić , że ocena działalności skarżącej dokonana przez organy celne , odmawiające zastosowania art.65 ust.5 Prawa celne jest – zdaniem Sądu – prawidłowa. Nawet ogólna znajomość przepisów celnych w zakresie taryfikacji towaru powinna uświadomić skarżącej skalę trudności w stosowaniu Taryfy celnej , co powinno skutkować szczególną starannością, wnikliwością i dbałością w ustaleniu prawidłowej taryfikacji towarów objętych zakwestionowanymi zgłoszeniami. Podkreślenia wymaga okoliczność , że nie chodziło o jednorazowe zgłoszenie , lecz o profesjonalną działalność w zakresie importu spornych towarów i ich sprzedaż , gdzie kwota długu celnego jest jednym z elementów ceny towaru. To prawda , że ustawodawca nie różnicuje kryteriów oceny staranności podmiotów , które są przedsiębiorcami i które nimi nie są. Jednak ocena okoliczności faktycznych niniejszej sprawy musi uwzględniać profesjonalny charakter działalności skarżącej , która była w posiadaniu wiedzy na temat sprowadzanych towarów ( budowy, funkcji, właściwości , przeznaczenia , cech , materiału z którego był wykonany, ... ) i ta wiedza bez wątpienia ułatwiała skarżącej prawidłową klasyfikację taryfową, przy dołożeniu staranności wymaganej w tych okolicznościach. Podkreślić należy , że skarżąca nie zachowała obowiązujących reguł i zasad klasyfikacji taryfowej , a zadeklarowany kod CN Taryfy celnej w odniesieniu do poszczególnych towarów był oparty na jej przekonaniu , a nie na świadomym stosowaniu przepisów. Skarżąca , jak twierdzi , nie miała wątpliwości co do taryfikacji spornych towarów , mimo że przy znajomości podstawowych zasad taryfikacji , powinna mieć co najmniej wątpliwości. Okoliczności podania nieprawidłowych danych w zgłoszeniach celnych , w ocenie Sądu , były wynikiem zaniedbania ze strony skarżącej . Natomiast wybiórcze odniesienie się do cech sprowadzanych towarów, jako cecha decydująca o klasyfikacji towarowej , w ocenie Sądu , świadczy o świadomym działaniu skarżącej w podaniu tych nieprawidłowych danych. Rzeczywiste przeznaczenie filtrów do aparatów cyfrowych zadecydowało o ich klasyfikacji przez skarżącą jako akcesoria do aparatów cyfrowych - CN 8529 90 20 Taryfy celnej , mimo że obiektywne przeznaczenie tych towarów było do aparatów fotograficznych cyfrowych i analogowych , a jako elementy optyczne podlegały taryfikacji do kodu 9002.20.00.

Za nieuzasadnione należy uznać zarzuty skargi dotyczące naruszenia prawa procesowego i w tym zakresie Sąd podzielił stanowisko organów celnych jako zgodne z prawem. W zakresie odstąpienia od poboru odsetek , jak wyżej podniesiono , ciężar wykazania przesłanek określonych w art.65 ust.5 Prawa celnego spoczywa na dłużniku , a zatem to skarżąca miała obowiązek przedstawić organowi " szczególne okoliczności , nie wynikające z jej zaniedbania lub świadomego działania. Tego obowiązku nie można przerzucać na organ – rolą organu w tym postępowaniu jest ocena okoliczności wskazanych przez skarżącą.

Skargi nie mogły być uwzględnione, ponieważ wyniki oceny przeprowadzonego postępowania i stanowisko organów nie dają podstawy do uchylenia zaskarżonych decyzji. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję na podstawie art.145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ) – tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu , jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa materialnego , które miało wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdził takich wad i uchybień , dlatego należało orzec jak w sentencji.