Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 209/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2012-04-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 8, art. 23a ust. 7, art. 23b ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 2009 nr 201 poz 1540
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.
article: § 14 ust. 4 i 5
journal: Dz.U. 2003 nr 102 poz 946
law: Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 3 czerwca 2003 r. w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych.
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152, art. 153
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska Sędzia WSA Alicja Jaszczak – Sikora (spr.) Protokolant st. sekretarz sądowy Jakub Borowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2012r. sprawy ze skargi Spółki A na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie cofnięcia poświadczenia rejestracji automatu 1/ uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; 2/ zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej Spółki A kwotę 740 zł (siedemset czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3/ orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia "[...]" Naczelnik Urzędu Celnego cofnął poświadczenie rejestracji nr "[...]", uprawniające firmę "A" spółkę z o.o. (dalej powoływana jako "spółka") do wprowadzenia do eksploatacji i użytkowania automatu do gier o niskich wygranych "[...]"

o nr fabrycznym "[...]". W uzasadnieniu organ podał, że w dniu 23 marca 2010r. funkcjonariusze Urzędu Celnego przeprowadzili kontrolę w barze ""[...]"" przy ul. "[...]", podczas której stwierdzono, iż przedmiotowy automat umożliwia grę za stawki przekraczające 0,50 zł, tj. wyższe niż dopuszcza to art. 129 ust. 3 ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ze zm.). Stawkę można bowiem było ustawić na 100 kredytów, czyli 10 zł. Powyższy fakt potwierdziła także opinia biegłego sądowego, sporządzona w postępowaniu karnym skarbowym. Ustalono, że automat ten otrzymał poświadczenie rejestracji w dniu 11 czerwca 2008r. na podstawie pozytywnej opinii technicznej Katedry "[...]" Politechniki "[...]" z dnia 22 kwietnia 2008r. W oparciu o powyższe ustalenia Naczelnik Urzędu Celnego, postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2011r., wszczął postępowanie w sprawie cofnięcia rejestracji tegoż automatu o niskich wygranych. Organ stwierdził, że automat nie spełnia wymogów określonych w art. 129 ust. 3 ustawy o grach hazardowych w zakresie wysokości maksymalnej stawki za udział w jednej grze oraz maksymalnej jednorazowej wygranej. Rozstrzygnięcie organ I instancji oparł o § 14 ust. 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 3 czerwca 2003r. w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych (Dz. U. Nr 102, poz. 946 ze zm.), w myśl którego naczelnik urzędu celnego cofa rejestrację automatu lub urządzenia do gier w razie stwierdzenia jego niezgodności z warunkami rejestracji.

W złożonym odwołaniu spółka zarzuciła, że organ I instancji nie przeprowadził wnioskowanych przez stronę dowodów, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stwierdzono, że organ nie przeprowadził dowodu z opinii biegłego, zastępując ten dowód materiałami z innego postępowania, a nadto pominął dokumentację techniczną stanowiącą podstawę rejestracji automatu. Zdaniem odwołującej się Naczelnik Urzędu Celnego rażąco naruszył art. 2 Konstytucji RP poprzez oczywiste pogwałcenie zasady ochrony praw nabytych, a także naruszenie art. 128 i art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez uchylenie ostatecznej decyzji administracyjnej w zakresie rejestracji i dopuszczenia do eksploatacji automatu do gier na podstawie badań akredytowanej jednostki badającej. Stwierdzono, że organ I instancji dokonał całkowicie dowolnej oceny i oparł rozstrzygnięcie na niekompletnym materiale dowodowym. Strona podkreśliła, bezzasadność pominięcia badań jednostki badającej akredytowanej przez Ministra Finansów. Zarzucono dowolne przeprowadzenie eksperymentu, dowolne dobranie opinii biegłego i dowolne przyjęcie metodologii badań bez udziału strony.

Decyzją z dnia 30 grudnia 2011 r. Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wywiódł, że w postępowaniu miały zastosowanie przepisy ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2009 r. Nr 201, poz. 1540 ze zm.) i przepisy Ordynacji podatkowej. Zgodnie zaś z art. 23a ust. 7 ustawy o grach hazardowych, naczelnik urzędu celnego, w drodze decyzji, cofa rejestrację przed jej wygaśnięciem, jeżeli zarejestrowany automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie. Organ II instancji nie podzielił zasadności zarzutów odwołania. Dyrektor Izby Celnej szczegółowo omówił dowody zgromadzone w sprawie i odniósł się do zarzutów procesowych dotyczących wniosków dowodowych strony, potwierdzając prawidłowość i kompletność ustaleń poczynionych przez organ I instancji. Organ podkreślił, że eksperyment wykazał, iż przedmiotowy automat umożliwia grę za stawki wyższe aniżeli dopuszczalne w art. 129 ust. 3 ustawy o grach hazardowych. Prawidłowość działań kontrolnych przeprowadzonych przez funkcjonariuszy celnych potwierdzona następnie została przez biegłego sądowego w opinii złożonej w postępowaniu karnym skarbowym. Według biegłego automat nie spełnia wymogów ustawy o grach hazardowych, w szczególności art. 129 ust. 3 ustawy w zakresie wysokości maksymalnej stawki za udział w jednej grze oraz wartości maksymalnej wygranej w jednej grze. Ponadto organ odwoławczy wskazał, iż materiały uzyskane z Prokuratury Apelacyjnej "[...]" zawierają wyjaśnienia w charakterze podejrzanego A. D., który wydał przedmiotową opinię techniczną, a któremu postawiono zarzut popełnienia czynu z art. 271 § 1 i 3 kodeksu karnego, tj. poświadczenia nieprawdy w celu osiągnięcia korzyści majątkowej. Wskazano, że podejrzany przyznał, że nie wszystkie automaty przeszły badania, co w nawiązaniu do wyników eksperymentu przeprowadzonego przez funkcjonariuszy celnych, potwierdzonego następnie opinią biegłego sądowego, pozwala na uznanie opinii technicznej jednostki badającej za niewiarygodną z uwagi na nierzetelne, niezgodne z wymogami przeprowadzenie badań przed dopuszczeniem automatu do eksploatacji. Organ odwoławczy zaznaczył, iż podstawą do cofnięcia poświadczenia rejestracji automatu stanowił fakt umożliwienia gry przez przedmiotowy automat graczowi za stawkę przewyższającą stawkę określoną w ustawie oraz możliwość uzyskania przez gracza wygranej przekraczającej wysokość ustawową. W ocenie Dyrektora Izby Celnej za brakiem dowolności w postępowaniu organu I instancji przemawia fakt ustalenia stanu faktycznego w drodze eksperymentu przez funkcjonariuszy Służby Celnej, a następnie potwierdzenie wyniku tego eksperymentu przez biegłego sądowego w ekspertyzie. Nadto uzyskane informacje pochodzące z przesłuchań pracownika jednostki badającej, dopuszczającego przedmiotowy automat do eksploatacji, potwierdzają jego niedostosowanie do wymogów stawianych w ustawie o grach i zakładach wzajemnych dla automatów o niskich wygranych.

Ze stanowiskiem tym nie zgodziła się spółka "A", wnosząc do tutejszego Sądu skargę, w której domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenia kosztów postępowania. Skarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów:

I. art. 122, art. 123 § 1 i § 2, art. 180 § 1, art. 181, art. 187 § 1, art. 188, art. 190 § 1 i § 2, art. 191, art. 192 oraz art. 197 § 1 Ordynacji podatkowej, ewentualnie przepisów art. 76

§ 2, art. 77 § 1, art. 79 § 1 i 2, art. 80, art. 84 ust. 1, art. 89 ust. 2 K.p.a., przez faktyczne pominięcie istotnego środka dowodowego w postaci badania przez akredytowaną jednostkę badającą zgodnie z wymogami § 14 ust. 4 rozporządzenia Ministra Finansów

w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych z dnia 3 czerwca 2003r., brak zebrania i rozpatrzenia pełnego materiału dowodowego, w tym pominięcie dokumentacji technicznej automatu stanowiącej podstawę jego rejestracji i świadczącej

o zgodności automatu z wymogami prawa, w tym w zakresie wysokości stawki i wygranej, zaniechanie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego pomimo rozbieżności pomiędzy opinią jednostki badającej z ocenami pracowników organów administracji oraz niejasności wykładni pojęć "jednej gry", "jednorazowej wygranej", stawki za udział w jednej grze"

i sposobu ich stosowania do gry na automacie, a poprzestanie na dowodzie z dokumentu prywatnego, oraz nieprzeprowadzenie rozprawy;

II. art. 124 w zw. z art. 121 § 1 i art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej przez pominięcie uzasadnionych wniosków i brak odniesienia się do argumentacji strony, wyrażenie sprzecznej argumentacji w zakresie oddalenia wniosków dowodowych, polegające na niekwestionowaniu faktu spełnienia wymagań ustawowych przez automat,

a zarazem zakwestionowanie spełniania przez automat tych wymagań, pomimo że zgłaszane wnioski dowodowe miały na celu wykazanie, że automat nie uległ zmianie w czasie, a zmianie uległ jedynie sposób stosowania przepisów przez organ, a także nierzetelne przedstawienie stanowiska strony skarżącej;

III. art. 2 Konstytucji RP – zasady ochrony praw nabytych, ochrony interesów w toku

i zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa przez rejestrację

i dopuszczenie do eksploatacji automatu do gier o niskich wygranych na okres 6 lat na podstawie badań technicznych stwierdzających spełnienie przez automat wymagań

w zakresie maksymalnej stawki i wygranej, a następnie cofnięcie rejestracji tego automatu w oparciu o wyniki eksperymentu i nieformalnej opinii biegłego oraz na podstawie dowolnie przyjętej metodologii badań.

IV. art. 138 ust. 3 w zw. z art. 129 ust. 3 ustawy o grach hazardowych przez ich zastosowanie, pomimo że nie mogły mieć zastosowania do stanu faktycznego sprawy zaistniałego przed ich wejściem w życie, mimo że dowody sprawy wskazują, że automat nie narusza art. 129 ust. 3 oraz nie przeprowadzono jedynego dowodu w postaci opinii biegłego, który mógłby wykazać naruszenie przez automat art. 129 ust. 3;

V. art. 201 § 1 i art. 210 § 1 w zw. z art. 128 oraz art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej, ewentualnie art. 104 § 1 i art. 107 § 1 w zw. z art. 16 § 1 K.p.a. przez orzeczenie w przedmiocie uchylenia ostatecznej decyzji administracyjnej, pomimo braku podstaw prawnych do zmiany decyzji w trybie przepisów Ordynacji podatkowej lub ustaw podatkowych.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Organ podniósł, że opinia biegłego sądowego korzysta z tej samej mocy dowodowej, co opinia techniczna jednostek badających upoważnionych przez Ministra Finansów. Wobec tego Dyrektor Izby Celnej uznał za bezpodstawny zarzut naruszenia § 14 ust. 4 powołanego rozporządzenia. Wskazano, że regulacja ta przewiduje, iż wyznaczony naczelnik urzędu celnego może zażądać przeprowadzenia na koszt podmiotu prowadzącego gry na automatach o niskich wygranych, badań kontrolnych automatów i urządzeń do gier przez jednostkę badającą. Użycie w treści tej normy określenia "może" wyraża fakultatywność realizacji takiego trybu postępowania, a nie bezwzględny wymóg jego stosowania. W przypadku nie dających się usunąć wątpliwości, organ zobligowany będzie do zastosowania wskazanej procedury. Jednakże, gdy istnieje możliwość samodzielnego ustalenia okoliczności determinujących sposób rozstrzygnięcia sprawy, korzystanie z dyspozycji zawartej w tym przepisie nie ma charakteru bezwarunkowego, realizowanego obowiązkowo niezależnie od stanu faktycznego sprawy. Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji dysponując wiedzą, mającą odzwierciedlenie w zebranym materiale dowodowym, posiadał całkowitą pewność co do funkcjonowania zatrzymanego automatu w sposób niezgodny z warunkami rejestracji. Ocena stanu faktyczne w kontekście zaistnienia przesłanek świadczących

o niezgodności stanu rzeczywistego automatu z warunkami rejestracji (a także zastosowanie środków stanowiących konsekwencję tego stwierdzenia), stanowi uprawnienie i obowiązek wyznaczonego naczelnika urzędu celnego. Obowiązek ten nie może zostać scedowany na inny organ lub instytucję, nawet posiadającą szczególne umocowanie wynikające z upoważnienia Ministra Finansów, jak ma to miejsce

w przypadku jednostek badających.

Dyrektor Izby Celnej mając na względzie powyższe wskazał, iż ustawodawca nowelizując ustawę o grach hazardowych po wcześniejszej obligatoryjnej konieczności cofnięcia poświadczenia rejestracji automatu w przypadku stwierdzenia jego niezgodności z ustawą, wyrażonej w art. 23a ust. 7 ustawy o grach hazardowych, dodał art. 23b, zgodnie z którym przyznano organowi celnemu kompetencję do wystąpienia

z pisemnym żądaniem do podmiotu eksploatującego zarejestrowany autom o poddanie automatu badaniu sprawdzającemu. Żądanie to może wystosować naczelnik urzędu celnego w przypadku uzasadnionego podejrzenia niespełnienia przez zarejestrowany automat warunków określonych w ustawie. Organ zauważył, że wydając decyzję cofającą poświadczenie rejestracji przedmiotowego automatu Naczelnik Urzędu Celnego nie mógł zastosować art. 23b ustawy o grach hazardowych, gdyż przepis ten jeszcze nie obowiązywał, Z kolei organ odwoławczy uznał zgromadzony materiał dowodowy za niebudzący wątpliwości, co do niezgodności przedmiotowego automatu

z warunkami określonymi w ustawie. Zatem nie zachodziła przesłanka określona jako "uzasadnione podejrzenie", o której mowa w wymienionym przepisie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna, choć nie wszystkie jej zarzuty zasługują na podzielenie.

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje między innymi w sytuacji, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W niniejszej sprawie uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji jest konieczne z uwagi na takie właśnie naruszenie przepisów postępowania.

Na wstępie należy zwrócić uwagę na to, że postępowanie administracyjne

w rozpoznawanej sprawie zostało wszczęte w dniu 26 kwietnia 2011r., to jest pod rządami ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ze zm.), która weszła w życie, co do zasady, z dniem 1 stycznia 2010 r., a więc w sprawie mają zastosowanie przepisy tej ustawy. Stosownie do art. 8 tejże ustawy, do postępowań w sprawach w niej określonych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), chyba że ustawa stanowi inaczej. W niniejszej sprawie zaskarżona decyzja została wydana

z naruszeniem art. 122 i art. 187§ 1 Ordynacji podatkowej, bez należytego wyjaśnienia stanu sprawy i wyczerpującego zebrania dowodów. Do uchybienia przepisom postępowania doszło poprzez zaniechanie zobowiązania skarżącej spółki do poddania przedmiotowego automatu badaniu sprawdzającemu przez upoważnioną jednostkę badającą. Wymóg taki wynika z treści obowiązującego od 14 lipca 2011r. art. 23b ustawy o grach hazardowych, który został dodany do tej ustawy nowelą z dnia 26 maja 2011r.

o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 134, poz. 779 ze zm.). Przepis art. 23 b ust. 1 ustawy o grach hazardowych stanowi, iż na pisemne żądanie naczelnika urzędu celnego, w przypadku uzasadnionego podejrzenia, że zarejestrowany automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych

w ustawie, podmiot eksploatujący ten automat lub urządzenie jest obowiązany poddać automat lub urządzenie badaniu sprawdzającemu. Stosownie do ust. 3 tego unormowania badanie sprawdzające przeprowadza, na zlecenie naczelnika urzędu celnego, jednostka badająca upoważniona do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, w terminie nie dłuższym niż 60 dni od dnia otrzymania zlecenia.

Zauważyć należy w tym miejscu, że do dnia 14 lipca 2011r. materialnoprawną podstawę orzekania w przedmiocie cofnięcia rejestracji stanowił § 14 ust. 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 3 czerwca 2003r. w sprawie warunków urządzenia gier

i zakładów wzajemnych (Dz. U. Nr 102 poz. 946 ze zm.) zgodnie z którym, w razie stwierdzenia niezgodności stanu rzeczywistego automatów lub urządzeń do gier

z warunkami rejestracji, wyznaczony naczelnik urzędu celnego cofa rejestrację takiego automatu lub urządzenia do gier. Podstawę prawną do wydania tego rozporządzenia zawierał przepis art. 16 pkt 2 ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (t.j. Dz. U. z 2004 r., nr 4, poz. 27 ze zm.) – udzielający ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych upoważnienia do określenia

w drodze rozporządzenia szczegółowych warunków dopuszczenia do eksploatacji

i użytkowania automatów i urządzeń do gier oraz warunków przyznania uprawnień określonym podmiotom do wprowadzenia do eksploatacji i użytkowania takich automatów lub urządzeń. Artykuł ten obowiązywał w dalszym ciągu pomimo uchylenia całej ustawy

z 1992r. o grach i zakładach wzajemnych, o czym stanowił art. 144 aktualnie obowiązującej ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. nr 201, poz. 1540 ze zm.).

Przedmiotowe rozporządzenie stanowiło w § 14 ust. 4, że wyznaczony naczelnik urzędu celnego może zażądać przeprowadzenia na koszt podmiotu prowadzącego gry na automatach o niskich wygranych badań kontrolnych automatów i urządzeń do gier przez jednostkę badającą. Użyty w tym przepisie zwrot "może" był rozbieżnie interpretowany

w orzecznictwie sądów administracyjnych. Z jednej strony podnoszono, że wskazuje on jedynie na fakultatywność takich badan kontrolnych i wiąże się z uprawnieniem organu. Odmienne stanowisko w tej kwestii zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 29 listopada 2011 r., o sygn. II GSK 1031/11 i II GSK 1262/11 (dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl), uzasadniając, że

§ 14 ust. 4 i 5 rozporządzenia należy interpretować łącznie i w powiązaniu z § 7 i 8 rozporządzenia, co oznacza to, że stwierdzenie niezgodności stanu rzeczywistego automatów lub urządzeń do gier z warunkami rejestracji, w zakresie objętym badaniem jednostki badającej poprzedzającym rejestrację, jest dopuszczalne wyłącznie na podstawie badań kontrolnych jednostki badającej. Naczelny Sąd Administracyjny dostrzegł, że zarówno dopuszczenie automatu lub urządzenia do eksploatacji i użytkowania (zarejestrowanie), jak i cofnięcie rejestracji wymaga przeprowadzenia przez jednostkę badającą odpowiednio: badania poprzedzającego rejestrację i badania kontrolnego. W obu tych przypadkach podstawą rozstrzygnięcia organu o zarejestrowaniu lub cofnięciu rejestracji automatu lub urządzenia do gier może być wyłącznie dowód w postaci opinii jednostki badającej.

Skład orzekający w niniejszej sprawie doszedł do przekonania, że argumenty powołane przez Naczelny Sąd Administracyjny zasługują na podzielenie.

W szczególności zaznaczyć trzeba, że za słusznością przyjętego poglądu przemawia stanowcze brzmienie nowododanego przepisu art. 23b ust. 1 ustawy o grach hazardowych (obowiązującego w dacie orzekania przez organ II instancji na zasadzie art. 14 ustawy zmieniającej z dnia 26 maja 2011r.). Ustawodawca nie użył w tym unormowaniu zwrotu "może", wskazując, że na pisemne żądanie organu podmiot eksploatujący jest obowiązany poddać automat badaniu sprawdzającemu. Ponadto odmiennie do poprzednio obowiązującej regulacji § 14 ust. 4 rozporządzenia Ministra Finansów, ustawodawca wprowadził też warunek nałożenia tego obowiązku, którym jest uzasadnione podejrzenie, że zarejestrowany automat nie spełnia warunków określonych w ustawie. Zastrzeżenie przez ustawodawcę tego warunku powoduje, że naczelnik urzędu celnego nie może dowolnie nałożyć obowiązku poddania badaniu sprawdzającemu. Organ musi wykazać, że istnieje uzasadnione podejrzenie niespełnienia przez kwestionowany automat warunków określonych w ustawie. Stąd logiczny wniosek, że to podejrzenie oparte na konkretnych dowodach musi zostać zweryfikowane przez upoważnioną jednostkę badającą. Organ II instancji niezasadnie zatem uznał , że przeprowadzenie tego dowodu jest zbędne.

Ordynacja podatkowa w art. 122 stanowi, że w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Przepis ten konstytuujący zasadę tzw. prawdy obiektywnej ma oczywiście zastosowanie do stosujących tę ustawę organów celnych. Zasadzie prawdy obiektywnej zwykle towarzyszy tzw. zasada swobodnej oceny dowodów, stanowiąc w istocie gwarancję prawdy materialnej, służąc także dojściu do prawdy w procesie. Potwierdzeniem tej konstrukcji jest treść art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej, wedle którego jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Przeciwieństwem zasady swobodnej oceny dowodów jest zasada legalnej oceny dowodów, stanowiąca w pewnym sensie zgodę ustawodawcy na przejawy egzystencji prawdy formalnej oraz inkwizycyjności w postępowaniu administracyjnym. W ocenie Sądu elementy tej ostatniej reguły znajdują swe miejsce w treści art. 23a ust. 7 i art. 23b ustawy o grach hazardowych. Skoro jedną z przesłanek ustawowych warunkujących uzyskanie upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier jest "zapewnianie odpowiedniego standardu przeprowadzanych badań, w tym przeprowadzania ich przez osoby o odpowiedniej wiedzy technicznej w zakresie automatów i urządzeń do gier..." (art. 23f ust. 1 pkt 2), to z mocy przepisów ustawy o grach hazardowych, w razie powzięcia podejrzenia, iż automat do gry nie spełnia wymogów określonych w tej ustawie, zachodzi przypadek ustalenia pewnych faktów przez osoby dysponujące tzw. wiadomościami specjalnymi. Okoliczność ta nakazywała przed wydaniem decyzji o cofnięciu rejestracji automatu do gry, zwrócenie się w trybie art. 23b do jednostki badającej o przeprowadzenie badania sprawdzającego. Zaniechanie przeprowadzenia dowodu z takiego badania sprawdzającego oznacza, że organy dopuściły się naruszenia art. 122 Ordynacji podatkowej, nakazującego podejmować wszelkie niezbędne działania zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a także art. 187 § 1 tej ustawy, wedle którego organ jest zobowiązany zebrać

i rozpatrzyć w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy.

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że zgromadzony do tej pory przez organy orzekające materiał dowodowy wskazuje jedynie na uzasadnione podejrzenie, że przedmiotowy automat nie spełnia warunków określonych w ustawie i wymaga uzupełnienia o badanie sprawdzające jednostki badającej. Dopiero po uzyskaniu opinii

w tym zakresie możliwe będzie merytoryczne rozpatrzenie sprawy.

Przy czym zauważyć trzeba, że w rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli była decyzja wydana w przedmiocie cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych nie zaś decyzja w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. Nieuzasadniony jest zatem zarzut naruszenia art. 138 ust. 3 w związku z art. 129 ust. 3 ustawy o grach hazardowych, które to przepisy stanowią, iż właściwy organ w drodze decyzji, cofa zezwolenie w przypadku stwierdzenia, że automat o niskich wygranych umożliwia grę o wygrane wyższe lub stosowanie stawek wyższych, niż przewidziane w art. 129 ust. 3. Nieuzasadniony jest także zarzut naruszenia art. 201 § 1 i art. 210 § 1 w związku z art. 128 oraz art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej. Organ pierwszej instancji nie orzekał bowiem "w przedmiocie uchylenia ostatecznej decyzji administracyjnej", lecz co zostało już wyżej wskazane,

w przedmiocie cofnięcia rejestracji automatu. Z powyższych powodów nieuzasadniony jest także zarzut naruszenia art. 2 Konstytucji RP, poprzez naruszenie zasady ochrony praw nabytych, zasady ochrony interesów w toku oraz zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, poprzez rejestrację i dopuszczenie do eksploatacji automatu do gier o niskich wygranych na okres 6 lat, na podstawie badań jednostki badającej akredytowanej przez Ministra Finansów – jako automatów spełniających wymagania w zakresie maksymalnej wygranej, a następnie cofnięcie zezwolenia skarżącej na prowadzenie działalności w zakresie urządzania gier.

Z uwagi na wskazane uchybienie procesowe w przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym przedwczesne byłoby odnoszenie się do pozostałych zarzutów skargi, gdyż badanie zasadności zastosowania prawa materialnego może mieć miejsce jedynie przy stwierdzeniu prawidłowości dokonanych ustaleń faktycznych.

Niepodjęcie przez organy orzekające czynności zmierzających do należytego wyjaśnienia sprawy w przedstawionym powyżej zakresie, a mającym istotne znaczenie dla jej rozstrzygnięcia, stanowiło naruszenie przepisów prawa procesowego, co

w konsekwencji obligowało Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji z mocy art. 145 § 1 ust. 1 pkt c p.p.s.a.

Oznacza to, że organ odwoławczy ponownie rozpatrzy sprawę, mając na względzie treść art. 153 p.p.s.a.

Z mocy art. 152 tejże ustawy Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Oznacza to, iż nie wywołuje ona skutków prawnych od chwili wydania wyroku, mimo iż jest on nieprawomocny.

O kosztach postępowania, obejmujących wpis od skargi oraz koszty zastępstwa prawnego, orzeczono w myśl art. 200 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U z 2002 r. Nr 163, poz. 1349 ze zm.). Na koszty te składa się uiszczony wpis od skargi w kwocie 500 zł i wynagrodzenie pełnomocnika – radcy prawnego, w kwocie 240 zł.