Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 335/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2005-06-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: NSA Anna Łuczaj, Sędziowie: WSA: Sławomir Wojciechowski, Asesor: Renata Kubot-Szustowska (spr.), Protokolant asystent sędziego Dominika Janicka, po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] Nr [...].


UZASADNIENIE

Decyzją Nr [...] z dnia [...] Prezydent Miasta Ł., działając na podstawie art. 48 ust. 3 w zw. z art. 6 ust. 1, art.47 ust. 1 oraz art.12 ust. 1 i 2 i art.14 ust. 1 ustawy z dnia 28.listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku A. B. z dnia 28.kwietnia 2004r. orzekł o przyznaniu wnioskodawczyni:

1. zasiłków rodzinnych na dzieci P. B. w kwocie po 43,00 zł. miesięcznie za okres od dnia 1.maja 2004r. do dnia 18.maja 2005r. i M. B. w tej samej wysokości za okres od dnia 1.maja 2004r. do dnia 31.sierpnia 2005r.;

2. dodatków z tytułu samotnego wychowywania obu córek na wskazane wyżej okresy, w kwotach po 170,00 zł miesięcznie na każdą z nich;

3. dodatków z tytułu rozpoczęcia przez dzieci roku szkolnego w kwotach po 90,00 zł. jednorazowo na każdą z nich.

W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, iż zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2 ustawy (tj.: rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka, opiekunów faktycznemu dziecka, osobie uczącej się), do ukończenia przez dziecko 18 roku życia, ukończenia nauki w szkole, jednak nie dłużej niż do ukończenia 21 roku życia albo ukończenia 24 roku życia, jeżeli kontynuuje naukę w szkole lub w szkole wyższej i legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności. Warunkiem przyznania prawa do zasiłku rodzinnego jest spełnienie kryterium dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę, który wynika z art. 5 ust. 1 (504 zł) oraz ust. 2 (583 zł) cytowanej ustawy.

Ponieważ dochód na osobę w rodzinie wnioskodawczyni, która samotnie wychowuje obie córki, nie przekracza progu dochodowego, zaś jej małoletnie córki uczą się w szkołach gimnazjalnej (M. B.) i licealnej (P. B.), przeto spełnione zostały przesłanki do przyznania zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego przez dzieci oraz z tytułu samotnego wychowywania córek.

W dniu 21.lipca 2004r. A. B. wniosła o przyznanie jej zasiłku rodzinnego na córkę P. B. oraz dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka, załączając orzeczenie o lekkim stopniu niepełnosprawności córki z dnia 7.lipca 2004r.

Decyzją nr [...] z dnia [...], działając na podstawie art. 48 ust. 3 w zw. z art. 6 ust. 1, art.47 ust. 1 oraz art. 12 ust. 1 i 2 oraz art.14 ust. 1 ustawy z dnia 28.listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.), Prezydent Miasta Ł. odmówił A. B. przyznania dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka, P. B. w kwocie 250,00 zł. miesięcznie, podnosząc w uzasadnieniu, iż jedynie legitymowanie się "orzeczeniem o niepełnosprawności dziecka lub znacznym" uprawnia do przyznania dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka w wysokości 250,00 zł. miesięcznie. Ponieważ zaś córka wnioskodawczyni posiada ustalony lekki stopień niepełnosprawności, przeto brak jest podstaw do przyznania jej dodatku w żądanej wysokości.

Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia złożyła A. B., podnosząc, iż nie zgadza się z taką interpretacją przepisu art. 12 ust. 4 ustawy, która uzależnia przyznanie dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka w kwocie 250,00 zł. miesięcznie od stopnia niepełnosprawność, jeżeli dziecko ukończyło 16.rok życia. Zdaniem odwołującej, wymóg ten dotyczy jedynie dzieci uczących się, powyżej 21.roku życia.

W konkluzji wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie jej dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka w kwocie 250,00 zł. miesięcznie.

Decyzją Nr [...] z dnia [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., działając na podstawie art. 138 §2 w zw. z art. 77§1 i art. 7 ustawy z dnia 14.czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. Nr 98 z 2000r., poz. 1071 z późn. zm.), art.1 ust.1 ustawy z dnia 12.października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jednolity Dz.U. Nr.79 z 2001r., poz.856 z późn. zm.), art.8 i art.12 ust.4 ustawy z dnia 28.listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych ( Dz. U. Nr 228, poz.2255 z późn. zm.) uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z treścią art. 12 ust.1 ustawy z dnia 28.listopada.2003 r. o świadczeniach rodzinnych ( Dz.U. Nr 228 poz.2255 z późn. zm.), dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka i wynosi on 170 zł na dziecko.(art. 12 ust.3).

Art 12 ust.4 cyt. ustawy stanowi natomiast, iż w przypadku samotnego wychowywania dziecka legitymującego się orzeczeniem o niepełnosprawności lub znacznym stopniu niepełnosprawności, dodatek przysługuje w wysokości 250 zł na dziecko.

Określone w ustawie dodatki do zasiłku rodzinnego, przysługują - zgodnie z treścią art. 8 ustawy o świadczeniach rodzinnych - w przypadku ustalenia uprawnień do zasiłku rodzinnego.

Art. 155 ustawy z dnia 14.czerwca 1960 r.-Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. Nr 98 z 2000r., poz. 1071 z późn. zm.) stanowi zaś, iż decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 k.p.a. stosuje się odpowiednio.

W rozpoznawanej sprawie organ I instancji, w dniu [...] wydał decyzję Nr [...], którą przyznał stronie wszystkie świadczenia rodzinne, zgodnie z wnioskiem z dnia 28.04.2004 r., w tym również dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka – P. B.

Kolegium podkreśliło, iż zgodnie z przepisami prawa (art.8 cyt. ustawy o świadczeniach rodzinnych), dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka przysługuje do zasiłku rodzinnego, nie funkcjonuje zatem samodzielnie.

Jeżeli więc organ I instancji przyznał wnioskodawczyni zasiłki rodzinne wraz z żądanymi przez stronę dodatkami, decyzją z dnia [...], Nr [...], to rozpatrując ponownie sprawę, w przypadku uznania, iż roszczenie strony zasługuje na uwzględnienie, winien wydać decyzję zmieniającą dotychczasową decyzję w części dotyczącej już przyznanego dodatku z tytułu samotnego wychowania dziecka - córki P. z kwoty 170 zł. na 250 zł, uwzględniając przy tym regulację prawną, zawartą w art. 24 ust.2 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Zdaniem organu odwoławczego, Prezydent Miasta Ł. w toku postępowania dopuścił się również naruszenia art. 7 i 9 k.p.a., ponieważ w sposób nienależyty wyjaśnił stan faktyczny sprawy. Dodatkowo za zbyt ogólne, uznano rozważania dotyczące wykładni pojęcia niepełnosprawności, uzasadniającego przyznanie dodatku do zasiłku rodzinnego, w wyższej kwocie, zawarte decyzji organu I instancji.

Decyzją Nr [...] z dnia [...] Prezydent Miasta Ł., na podstawie art. 155 ustawy z dnia 14.czerwca 1960r. kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. Nr 98 z 2000r., poz.1071 ze zm.) oraz art. 70a ust. 1,3,4,5 ustawy z dni 28.listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) zmienił decyzję własną z dnia [...] w ten sposób, że orzekł o przyznaniu A. B. dodatków z tytułu samotnego wychowywania dzieci:

- P. B. od dnia 1.maja 2004r. do dnia 31.grudnia 2004r. w kwocie 40,00 zł. (wyrównanie), od dnia 1.stycznia 2005r. do dnia 30.kwietnia 2005r. w kwocie 170,00 zł oraz od dnia 1.maja 2005r. do dnia 18.maja 2005r. w kwocie 102,00 zł.

- M. B. od dnia 1.maja 2004r. do dnia 31.grudnia 2004r. w kwocie 40,00, zł. (wyrównanie) i od dnia 1.stycznia 2005r. do dnia 31.sierpnia 2005r. w kwocie 170,00 zł. miesięcznie.

Decyzją Nr [...] z dnia [...] natomiast, Prezydent Miasta Ł., na podstawie art. 48 ust. 3 w zw. z art. 6 ust. 1, art.47 ust. 1 oraz art. 12 ust. 1 i 2 oraz art.14 ust. 1 ustawy z dnia 28.listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.), ponownie odmówił A. B. przyznania dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka, P. B. w kwocie 250,00 zł. miesięcznie.

W uzasadnieniu orzeczenia organ I instancji wskazał, iż § 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15.lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz. U Nr 139, poz.1328 ze zm.) mówi, iż wydaje się odpowiednio orzeczenia o:

niepełnosprawności osób, które nie ukończyły 16 roku życia;

stopniu niepełnosprawności osób, które ukończyły 16 rok życia.

Jednocześnie art. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123. póz. 776, z późn. zm.) określa trzy stopnie niepełnosprawności:

znaczny,

umiarkowany,

lekki.

Zgodnie z treścią art. 12 ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych, dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka legitymującego się orzeczeniem o niepełnosprawności lub znacznym stopniu niepełnosprawności przysługuje w wysokości 250,00 zł miesięcznie. W świetle ustalonego stanu faktycznego, w ocenie organu I instancji, wnioskodawczyni nie wypełniła przesłanek z art. 12 ust. 4, ponieważ jej córka P., która ukończyła 16.rok życia, posiada ustalony lekki stopień niepełnosprawności, w związku z czym dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka w kwocie 250,00 zł. miesięcznie nie przysługuje.

Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia złożyła A. B., podnosząc, iż pozostaje ono w sprzeczności z treścią decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. Wskazała również, na nieprawidłową redakcję zaskarżonej decyzji, z uwagi na jej błędny numer (stanowiący powtórzenie numeru decyzji wcześniejszej) oraz niezastosowanie się do wytycznych organu odwoławczego co do zmiany decyzji pierwotnej, orzekającej o zasiłku rodzinnym i dodatkach.

Decyzją Nr [...] z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., działając na podstawie art.138 § l pkt l ustawy z dnia 14.czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. Nr 98 z 2000 r., poz.1071 z późn. zm.), art. l ust. l ustawy z dnia 12.października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jednolity Dz.U. Nr 79 z 2001 r., poz. 856 z poźn. zm.), art. 4 ust. 2, art. 8 pkt 4, art. 12 ust. 4, art. 3 pkt 9 i 21, ustawy z dnia 28.listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228, poz. 2255 z poźn. zm.), art. 3 ust. l, art. 4 ust. l, 2 i 3 ustawy z dnia 27.sierpnia 1997r. rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 z późn. zm.), § 2 pkt l i 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy Polityki Społecznej z dnia 15.lipca 2003r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz. U. Nr 139, poz.1328 z późn. zm.), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W motywach rozstrzygnięcia wskazano, iż organ I instancji przeprowadził wnikliwe postępowanie wyjaśniające na podstawie złożonych dokumentów, w celu ustalenia aktualnej sytuacji rodzinnej wnioskodawczyni.

Z analizy wniosku i załączonych do niego dokumentów wynika zaś, że córka A. B. – P. B. - ukończyła 16.rok życia. W chwili wszczęcia postępowania przed organem I instancji miała ukończony 17.rok życia. Ponadto córka wnioskodawczyni legitymuje się orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności, wydanym przez Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Ł. przy Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w dniu 7.lipca 2004r. Orzeczony stopień niepełnosprawności ma charakter okresowy; orzeczenie wydane zostało do dnia 31.grudnia 2006 r. Ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od dnia l.czerwca 2004r.

Zgodnie z treścią art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 28.listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 z późn. zm.), prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku przysługuje rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka, opiekunowi faktycznemu dziecka, osobie uczącej się.

W myśl art. 8 pkt. 4 tejże ustawy - do zasiłku rodzinnego przysługuje dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka.

Stosownie do treści art. 12 ust. 4, w przypadku samotnego wychowywania dziecka, legitymującego się orzeczeniem o niepełnosprawności lub znacznym stopniu niepełnosprawności dodatek przysługuje w wysokości 250,00 zł na dziecko.

Zgodnie zaś a brzmieniem art. 3 pkt 9 powołanej powyżej ustawy, ilekroć w ustawie jest mowa o niepełnosprawnym dziecku - oznacza to dziecko w wieku do ukończenia 16.roku życia legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności określonym w przepisach o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.

W myśl art. 3 pkt 21 cytowanej ustawy, ilekroć w ustawie jest mowa o znacznym stopniu niepełnosprawności - oznacza to:

niepełnosprawność w stopniu znacznym w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych,

całkowitą niezdolność do pracy i samodzielnej egzystencji orzeczoną na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych,

stałą albo długotrwałą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym i do samodzielnej egzystencji orzeczoną na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników w celu uzyskania świadczeń określonych w tych przepisach,

posiadanie orzeczenia o zaliczeniu do I grupy inwalidów.

Z kolei, stosownie do treści art. 3 ust. l ustawy z dnia 27.sierpnia 1997r.o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz.776 z późn. zm.), ustala się trzy stopnie niepełnosprawności, które stosuje się do realizacji celów, określonych ustawą: znaczny, umiarkowany i lekki.

W myśl art. 4 ust. l, 2 i 3 tejże ustawy do znacznego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę z naruszoną sprawnością organizmu, niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej i wymagającą, w celu pełnienia ról społecznych, stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innych osób w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę z naruszoną sprawnością organizmu, niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej lub wymagającą czasowej albo częściowej pomocy innych osób w celu pełnienia ról społecznych. Do lekkiego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę o naruszonej sprawności organizmu, powodującej w sposób istotny obniżenie zdolności do wykonywania pracy, w porównaniu do zdolności, jaką wykazuje osoba o podobnych kwalifikacjach zawodowych z pełną sprawnością psychiczną i fizyczną, lub mająca ograniczenia w pełnieniu ról społecznych dające się kompensować przy pomocy wyposażenia w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze lub środki techniczne.

Zgodnie z treścią § 2 pkt l i 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15.lipca 2003r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz. U. Nr 139, poz. 1328 z późn. zm.) powiatowe zespoły i wojewódzkie zespoły wydają odpowiednio orzeczenia o:

niepełnosprawności osób, które nie ukończyły 16 roku życia;

stopniu niepełnosprawności osób, które ukończyły 16 rok życia.

W świetle przedstawionych dokumentów, zdaniem organu odwoławczego, wnioskodawczyni nie nabywa prawa do dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka, gdyż jej córka P. B., która ukończyła 16.rok życia nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, lecz jedynie orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności. Wskazano przy tym, iż wobec P. B., możliwe było wydanie orzeczenia określającego jeden z trzech stopni niepełnosprawności (znaczny, umiarkowany, lekki), gdyż jest osobą, która ukończyła 16.rok życia i brak było wobec tego przesłanek prawnych do wydania orzeczenia o niepełnosprawności. Ustawa o świadczeniach rodzinnych nie definiuje orzeczenia o lekkim stopniu niepełnosprawności, ponieważ nie przewiduje świadczeń, uzależnionych od zaliczenia do tego stopnia niepełnosprawności. Jedynie w razie legitymowania się przez córkę wnioskodawczyni orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, organ I instancji zobowiązany byłby do wydania decyzji zgodnie z wnioskiem strony (pod warunkiem spełnienia przez A. B. pozostałych przesłanek określonych w ustawie). Ponieważ zaś przesłanki ustawowe nie zostały przez odwołującą spełnione, przeto, zdaniem K., brak było podstaw do uwzględnienia jej wniosku.

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożyła A. B., powtarzając argumentację zawartą w złożonych uprzednio odwołaniach. Wskazała, iż niepełnosprawność jej córki P., została potwierdzona "orzeczeniem o niepełnosprawności". Błędne stanowisko Kolegium wynika zaś, zdaniem skarżącej, z nieporozumienia i niezrozumienia istoty orzekania o niepełnosprawności dzieci. Wskazała też na sprzeczności pomiędzy orzeczeniami organu odwoławczego w tej samej sprawie, konkludując, iż w efekcie obie rozstrzygają sprawę odmiennie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, odwołując się do merytorycznego uzasadnienia, zawartego w motywach zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie bowiem z brzmieniem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2).

Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność decyzji w całości lub części. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej w dalszej części rozważań p.p.s.a. Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.) .

Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia decyzji, Sąd stwierdził, że zaskarżone orzeczenie narusza normy procedury administracyjnej, w stopniu skutkującym stwierdzenie jego nieważności. Zgodnie bowiem z treścią art. 156 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14.czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. nr 98 z 2000r., poz. 1071 ze zm.), jedną z przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji, jest załatwienie nią sprawy, już poprzednio rozstrzygniętej decyzją ostateczną. O tożsamości sprawy, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., można mówić, gdy występują te same podmioty, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20.stycznia 1999r., w sprawie o sygn. akt IV SA 178/99, niepubl. w zbiorze urzędowym, dostępne Lex nr 37852)

W rozpoznawanej sprawie, ostateczną decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], zmienioną następnie decyzją tegoż organu z dnia [...] przyznano A. B. zasiłki rodzinne na córki P. i M. B. wraz z dodatkami do tychże zasiłków z tytułu samotnego wychowywania dzieci oraz rozpoczęcia przezeń roku szkolnego.

Zaskarżoną decyzją natomiast, utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] o "odmowie przyznania A. B. dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka P. B. w kwocie 250,00 zł. miesięcznie". Tym samym ponownie rozstrzygnięto w przedmiocie dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka, który był już przedmiotem orzeczenia z dnia [...], zmienionego decyzją z dnia [...].

Faktem jest, że A. B., we wniosku z dnia 21.lipca 2004r., zażądała ponownie przyznania jej zasiłku rodzinnego oraz dodatku z tytułu samotnego wychowywania córki, P. B. podnosząc, iż córka jest osoba niepełnosprawną. Nie oznacza to wszakże, iż organ uprawniony był do ponownego rozstrzygania tego żądania (a w zasadzie jego części, dotyczącej dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka) w sytuacji, gdy w obrocie prawnym pozostawiała decyzja przyznająca skarżącej żądane świadczenia, choć częściowo w innej niż żądana, wysokości. Ustawa z dnia 28.listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.), nie mnoży bowiem dodatków z tytułu samotnego wychowywania dziecka, różnicując jedynie jego wysokość w zależności od ewentualnej niepełnosprawności dziecka (art. 8 pkt. 4, art. 12 ust. 4 ustawy). Oznacza to, iż niedopuszczalne jest ponowne rozstrzyganie w sprawie, którą ostateczna decyzja administracyjna już rozstrzygnęła, ponieważ godzi to w zasadę trwałości decyzji administracyjnych, określoną w art. 16 § 1 k.p.a. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8.lutego 1999r., sygn. akt IV SA 178/97, niepubl. w zbiorze urzędowym, dostępne Lex nr 48678, z dnia 28.lutego 1996r., sygn. akt SA/Ka 1716/94, POP 1999/4/106, z dnia 26.maja 1981r., sygn. akt SA 895/81, ONSA 1981/147)

Problem ten został zresztą dostrzeżony przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. i wyartykułowany w uzasadnieniu decyzji o charakterze kasacyjnym z dnia [...]. Kwestii w jakim trybie winno toczyć się postępowanie, wszczęte wnioskiem skarżącej z dnia 21.lipca 2004r., w szczególności czy winno to być postępowanie, prowadzone w trybie art. 155 k.p.a. a zmierzające do zmiany czy też uchylenia decyzji ostatecznej, nie można na obecnym etapie postępowania w sposób jednoznaczny przesądzić.

Jak bowiem wyżej wskazano, wniosek skarżącej z dnia 21.lipca 2004r. jest jednoznaczny w swej treści (żądanie przyznania zasiłku rodzinnego na córkę P. oraz dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka). Jego merytoryczne rozpoznanie było niedopuszczalne i winno skutkować umorzeniem postępowania, na podstawie art. 105 k.p.a. (podobnie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19.czerwca 2000r., sygn. akt I SA/Kr 2247/98, niepubl. w zbiorze urzędowym, dostępne Lex nr 4439).

W razie jednak wszczęcia postępowania na wniosek - obowiązkiem organu administracji jest dokładne ustalenie treści żądania strony, która wyznacza rodzaj sprawy będącej przedmiotem postępowania. Jeśli organ, do którego zgłoszony został wniosek o wszczęcie postępowania, ma wątpliwości co do tego, czego dotyczy wniosek - obowiązkiem tego organu jest podjęcie z urzędu czynności wyjaśnienia treści żądania strony. Strona postępowania administracyjnego nie ma bowiem obowiązku powoływania się na jakiekolwiek przepisy, zaś to organy administracji z mocy art. 9 k.p.a. mają obowiązek czuwania nad tym, aby strony nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielać mają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.

W przedmiotowej sprawie konieczne było zatem wyjaśnienie rzeczywistej woli skarżącej, po uprzednim udzieleniu jej stosownych wskazówek i wyjaśnień, związanych z funkcjonowaniem w obrocie prawnym decyzji, rozstrzygającej o przysługujących jej zasiłku rodzinnym i dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Zaniechanie powyższej czynności, stanowi naruszenie przepisów postępowania – art. 9 k.p.a., które może mieć wpływ na wynik sprawy.

Niezależnie od tego, wskazać należy, iż ponowne orzeczenie w przedmiocie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka przez skarżącą, doprowadziło do sytuacji paradoksalnej: decyzją z dnia [...], zmienioną następnie decyzją z dnia [...], prawo to zostało A. B. przyznane, natomiast rozstrzygnięciem z dnia [...], utrzymanym następnie w mocy zaskarżoną decyzją, dodatku wspomnianego (choć w innej kwocie) skarżącej odmówiono.

Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzeczono o uchyleniu zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Z uwagi natomiast na charakter prawny zaskarżonej decyzji, nie posiadającej przymiotu wykonalności, za bezprzedmiotowe uznano orzekanie w przedmiocie jej wykonania, w trybie art. 152 p.p.s.a.