Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 361/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2005-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art.39 ust.a, art.40, art.41
journal: Dz.U. 2004 nr 64 poz 593
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

SENTENCJA

Sygnatura akt: II SA/Ke 361/05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 grudnia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Renata Detka, Asesor WSA Jacek Kuza, Protokolant: Referent stażysta Katarzyna Mrozicka - Bąbel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak [...] w przedmiocie zasiłku celowego I. oddala skargę, II. przyznaje adwokatowi K. F. od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach 240 ( dwieście czterdzieści ) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania A.C. od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] orzekającej o przyznaniu świadczenia pieniężnego w formie zasiłku celowego w kwocie 250 zł z przeznaczeniem na zakup żywności i opłacenie należności za gaz i energię elektryczną oraz orzekającej o odmowie przyznania zasiłku celowego w kwocie 95 zł przez okres 3 miesięcy na zakup 50 biletów MPK lub wydania takiej ilości biletów i w kwocie 300 zł na wniesienie skarg kasacyjnych od orzeczeń NSA w sprawach dotyczących zatrudnienia, na podstawie art. 138 § 1 kpa utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż organ I instancji odmowę przyznania pomocy na zakup biletów uzasadnił ograniczonymi środkami finansowymi na ten cel, natomiast odmowę udzielenia pomocy na wpis od skarg kasacyjnych brakiem podstaw prawnych i faktycznych. W odwołaniu od decyzji organu I instancji A.C. zarzucił, iż organ ten nie uwzględnił nowego stanu prawnego obowiązującego od 1 maja 2004r., nakazującego traktowania obywatela zwracającego się o pomoc podmiotowo oraz przewidującego, że za to odpowiada Prezydent a nie Rada Miejska. Nadto zarzucił, iż został bezprawnie pozbawiony wniesienia kasacji od niekorzystnych dla niego rozstrzygnięć i domagał się rozpatrzenia odwołania na jawnej rozprawie administracyjnej z udziałem zaproszonych przez niego przedstawicieli władz oraz mediów i przesłuchania na tej rozprawie Prezydenta Miasta K., Wiceprezydenta na okoliczność jego dyskryminowania, a także dyrektora MOPR w K. na okoliczność uporczywego odmawiania mu prawa do przeżycia, co wyraża się także w pozbawieniu go możliwości korzystania z komunikacji miejskiej w zakresie 50 przejazdów w skali miesiąca.

Rozpoznając to odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, iż decyzja I instancji nie narusza prawa. Zgodnie z art. 39 ust. 1 i 2 zasiłek celowy może być przyznany na zaspokojenie niezbędnej potrzeby życiowej. Ma on charakter uznaniowy a jego wysokość uzależniona jest od sytuacji życiowej i materialnej osoby ubiegające się o taką pomoc jak również od środków finansowych przeznaczonych przez gminę na ten cel oraz ilości osób kwalifikujących się do udzielenia tego rodzaju pomocy. Jak wynika z pisma MOPR z dnia 12 lipca 2004r. na roczny plan na pomoc finansową w ramach zadań własnych gminy w wysokości 780.000 złotych w I półroczu wydało kwotę 531.303 zł, z czego na zasiłki celowe i celowe specjalne 410.859 zł obejmując 211 środowisk zasiłkiem celowym i 115 osób zasiłkiem celowym specjalnym. W I półroczu 2004r. średni zasiłek celowy wyniósł 180 zł a specjalny zasiłek 237 zł. Ustawa o pomocy społecznej z 12 marca 2004r wprowadziła obligatoryjny zasiłek okresowy w ramach zadań własnych gminy. Na drugie półrocze 2004r. łącznie na zasiłki celowe i okresowe pozostała do wydatkowania kwota 248.697 zł, która nie zabezpieczy występujących potrzeb. Przyznanie skarżącemu zasiłku celowego w wys. 250 zł, a więc znacznie przekraczającej kwotę średniego przyznawanego zasiłku, oraz odmowa przyznania zasiłku w wysokości 95 zł na zakup 50 biletów znajduje zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego uzasadnienie. Odnośnie przyznania zasiłku w wysokości 300 zł na opłaty kosztów skarg kasacyjnych to przyznanie środków z pomocy społecznej na ten cel nie znajduje zdaniem organu II instancji oparcia w przepisach obowiązującej ustawy, w szczególności ani w art. 39 ani też w art. 40 ustawy. W postępowaniu sądowym także w zakresie spraw administracyjnych istnieje możliwość zwolnienia strony od kosztów sądowych a także udzielenia pomocy prawnej.

Odmowę wyznaczenia rozprawy w celu przesłuchania wskazanych w odwołaniu osób Samorządowe Kolegium Odwoławcze uzasadniło tym, iż nie zachodziły w sprawie okoliczności z art.89 kpa.

W skardze na tą decyzję A.C. zarzucił, iż organ II instancji nie rozpatrywał merytorycznie jego odwołań i mimo, że orzekał pod rządami ustawy z dnia 12 marca 2004r. nie uznał jego praw do podmiotowego traktowania. Nadto zarzucił, iż organ orzekł negatywnie bez jego udziału w sprawie , powołując się na niedostępne dla niego dane wykluczając go w ten sposób go z udziału w postępowaniu. Ponadto sprawę przedłużono w taki sposób, aby nie mógł się nawet ubiegać o przywrócenie terminu do wniesienia kasacji, który upływał 31 mara 2004r w związku z reformą sądownictwa administracyjnego. Z kolei aprobując decyzję w części dotyczącej odmowy przyznania prawa do 50 przejazdów w skali miesiąca organ II instancji skazał go po raz kolejny na "zabierające resztki sił wędrówki w podstawowych sprawach bytowych podczas, gdy prominentni działacze samorządowi rozjeżdżają się na różnych trasach 9 limuzynami", a z budżetu miasta dotuje się MPK kwotą ok. 10 mln zł. Ponadto zarzucił, iż bezprawnie odmówiono mu zadania pytań Prezydentowi Miasta oraz Wiceprezydentowi a także dyrektorowi MOPR aby wyjaśnić przyczyny dyskryminowania go w jego sytuacji życiowej, do której te osoby się walnie przyczyniły: A. S. zwalniając go ze służby państwowej w 1995r. pod pretekstem reorganizacji, a Prezydent bojkotując proces przed sądem. Zdaniem skarżącego postępowanie odwoławcze w ogóle nie było prowadzone przez co doszło do naruszenia art. 10 kpa, 2,30,32 i 45 Konstytucji, art. 3 ust.1 ustawy z dn. 12 marca 2004r.o pomocy społecznej.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosiło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona bowiem decyzja ani nie narusza prawa materialnego, ani też przepisów postępowania w sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zarzut, jakoby Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie rozpatrzyło merytorycznie odwołania jest niczym nieuzasadniony. W szczególności nie można go opierać wyłącznie na tym, iż odwołanie zostało rozpoznane na posiedzeniu niejawnym a nie na rozprawie, jak tego domagał się skarżący. Zgodnie bowiem z art. 17 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych orzeczenia kolegium zapadają po przeprowadzeniu rozprawy lub posiedzenia niejawnego. Na posiedzenie niejawne nie wzywa się stron. W niniejszej sprawie organ II instancji władny był uznać, iż nie zachodzą okoliczności , o jakich mowa w art. 89 kpa, które przemawiałyby za celowością wyznaczenia rozprawy. Wnioski dowodowe o przesłuchanie W. L. - Prezydenta Miasta K., A. S. - Wiceprezydenta oraz M. S. - Dyrektora MOPR na okoliczności wskazane w odwołaniu mogły być przez ten organ nie uwzględnione jako nie mające znaczenia dla sprawy.

Zarówno organ I jak i II instancji słusznie uznały, iż na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64 poz.593 ze zm.) brak jest podstaw do udzielenia zasiłku celowego w kwocie 300 zł z przeznaczeniem na wniesienie skarg kasacyjnych do NSA od orzeczeń zapadłych przed sądem administracyjnym. Zgodnie z art. 39 ust. 1 tej ustawy zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. Chociaż w ust.2 jedynie w sposób przykładowy wyliczono, jakiego rodzaju mogą to być potrzeby, jednakże nie ulega wątpliwości, że do nich nie można zaliczyć konieczności uiszczenia kosztów sądowych.

Natomiast co do żądania przyznania zasiłku celowego w kwocie 95 zł miesięcznie na zakup biletów komunikacji miejskiej to wskazać należy, iż z brzmienia przepisów art.39 40 i 41 dotyczących zasiłków celowych wynika, iż decyzje podejmowane przez organy administracyjne w kwestii ich przyznania mają charakter uznaniowy. Oczywiście nie oznacza to, że organ może w sposób zasadniczo dowolny rozstrzygać w tych sprawach. W niniejszej sprawie nie można zarzucić Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu dowolności. Organ ten w sposób wyczerpujący uzasadnił przyczyny odmowy przyznania zasiłku na ten właśnie cel. Bezzasadnie skarżący zarzuca organowi dyskryminowanie go, skoro organ I instancji tą samą decyzją przyznał A.C. zasiłek celowy w kwocie 250 zł z przeznaczeniem na zakup żywności oraz opłaty rachunków za gaz i energię elektryczną, a decyzją z [...] zasiłek celowy w naturze w postaci paczki spożywczo-chemicznej. Również porównanie zasiłku przyznanego skarżącemu ze średnią wysokością zasiłków celowych przyznawanych w I półroczu 2004r. jednoznacznie świadczy o tym, iż brak jest podstaw do uznania, iż skarżący jest traktowany w gorszy sposób niż inne osoby korzystające z pomocy społecznej. Co więcej, uwzględnienie żądania skarżącego, aby przyznać mu i to sposób stały zasiłki celowe na zakup biletów komunikacji miejskiej spowodowałoby to, że inne osoby byłyby pozbawione możliwości zaspokojenia potrzeby zakupu żywości czy też niezbędnych leków.

Podnoszone w skardze kwestie dotyczące tego, jakimi środkami lokomocji poruszają się radni czy też tego, że miasto K. dotuje MPK nie mogą być przedmiotem rozważań i jakiejkolwiek kontroli w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 62 ustawy o samorządzie gminnym kontrolę gospodarki finansowej gmin sprawują regionalne izby obrachunkowe. To, jakie środki gminy przeznaczają na realizację zadań ( w tym na pomoc społeczną) wynika z uchwalanych przez te jednostki samorządu budżetów. Zasiłki są wypłacane z tych pieniędzy, które w budżecie zostały na ten cel przeznaczone na pomoc społeczną i jak to wykazał w swoim uzasadnieniu organ II instancji, kwota jaką dysponował Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w K. na zasiłki celowe i okresowe nie zabezpiecza wszystkich występujących potrzeb. Dlatego też nie mogła być z pomocy społecznej zaspokojona potrzeba skarżącego poruszania się miejskimi środkami transportu.

Chociaż z naruszeniem art. 77 § 4 kpa oraz art. 10 kpa Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie zapoznało A.C. z informacją Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie , zawartą w piśmie z 12 lipca 2004r. a dotyczącą sytuacji finansowej Ośrodka , to jednak w ocenie Sądu to naruszenie nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik spawy.

Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności skargę jako nieuzasadnioną należało oddalić, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm), zaś o kosztach udzielonej pomocy prawnej na podstawie § 19 w zw. z § 18 ust.1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 sierpnia 2002r. W sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163 poz.348 ze zm.).