Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 641/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2010-10-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151,
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18 art. 68
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników
article: Art. 24  ust. 4,
journal: Dz.U. 2005 nr 240 poz 2027
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: art. 21 ust. 1
journal: Dz.U. 2007 nr 64 poz 427
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ryszard Maliszewski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Piskozub Sędzia WSA Wojciech Czajkowski Protokolant Monika Gajowniczek po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 14 października 2010 r. sprawy ze skargi D. P.-S. na decyzję Dyrektora Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia "[...]" Nr "[...]", Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej zwanej w skrócie: kpa), art. 10 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 634 oraz Nr 227, poz. 1505) oraz pozostałych aktów prawnych przytoczonych w sentencji decyzji, utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia "[...]" Nr "[...]" o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości na rok 2009.

W dniu "[...]", po rozpatrzeniu sprawy D.P. o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2009, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję Nr "[...]" o przyznaniu beneficjentce płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości. Organ I instancji przyznał producentowi rolnemu płatność z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych na rok 2009 w wysokości 11532,50 zł, w tym z tytułu realizacji: Pakietu 2 - Rolnictwo Ekologiczne, Wariantu 2.1 - Uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności) w wysokości 1161,30 zł, Wariantu 2.3 - Trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności) w wysokości 3801,20 zł oraz Pakietu 3 - Ekstensywne trwale użytki zielone, Wariantu 3.1 - Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach w wysokości 6570,00 zł.

W przedmiotowej decyzji Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wskazał, że w dniu 15 maja 2009r. D.P. złożyła za pośrednictwem Poczty Polskiej wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2009. W przedmiotowym dokumencie strona zadeklarowała dziewięć działek rolnych oznaczonych kolejno: A, B, CA, CB, D, E, F, G oraz H.

Jednocześnie podano, że łącznie do pakietu rolnictwo ekologiczne zadeklarowano powierzchnię 18,04 ha, w tym do Wariantu 2.1 - Uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności) 1,47 ha, zaś do Wariantu 2.3 - Trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności) 16,57 ha. Natomiast do Wariantu 3.1 - Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach zadeklarowano powierzchnię 16,57 ha.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR zaznaczył, że w dniu 06 listopada 2009r. w gospodarstwie rolnym D.P. przeprowadzona została kontrola na miejscu metodą inspekcji terenowej, która wykonana została przez pracowników Regionalnego Biura Kontroli. Podczas przedmiotowej kontroli na działce rolnej oznaczonej jako E stwierdzone zostały nieprawidłowości, polegające na zawyżeniu powierzchni deklarowanej w stosunku do stwierdzonej.

W tym miejscu wyjaśniono, że działki rolne oznaczone jako E i F zmierzone zostały łącznie i ich powierzchnia wyniosła 11,25 ha. Działce rolnej F przypisano powierzchnię deklarowaną, zaś dla działki E przypisane były braki powierzchni. Różnica między powierzchnią zadeklarowaną dla Pakietu 2 - Rolnictwo ekologiczne, Wariantu 2.3 - Trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności), a stwierdzoną podczas kontroli na miejscu wyniosła 0,65 ha. Procentowe przedeklarowanie wyniosło 4,08 %. Tożsama różnica stwierdzona została w ramach Pakietu 3 - Ekstensywne trwałe użytki zielone, Wariantu 3.1 - Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach. Zgodnie z powyższymi ustaleniami oraz w myśl art. 50 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażanie zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004r. ze zm.), organ I instancji przyznał płatność rolnośrodowiskową dla wariantów 2.3 oraz 3.1 do powierzchni stwierdzonej, pomniejszonej o kwotę przypadającą na równowartość dwukrotnej stwierdzonej różnicy. Jednocześnie podano, że w sprawie D.P. o przyznanie płatności rolno środowiskowej na rok 2009 nie ma zastosowania art. 68 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004, który stanowi o wyjątkach od stosowania obniżek i wyłączeń. W decyzji z dnia "[...]" wskazano jednocześnie, że w przypadku stwierdzenia powtarzających się nieprawidłowości w kolejnym roku, zastosowany zostanie art. 138 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców (Dz. Urz. WE Nr L 345 z 20.11.2004 roku, ze zm.), który stanowi, że jeżeli różnica między areałem określonym a zadeklarowanym wynika z nieścisłości popełnionych umyślnie, to pomoc, do jakiej rolnik byłby uprawniony, nie jest przyznawana za dany rok kalendarzowy, o ile różnica taka jest większa niż 0,5 % powierzchni zadeklarowanej lub jeden ha. Jeżeli różnica między areałem zadeklarowanym a stwierdzonym, wynikająca z nieścisłości popełnionych umyślnie a różnica ta przekracza 20 % powierzchni stwierdzonej, płatność zostaje odmówiona, a na rolnika nakłada się sankcję w wysokości przypadającej na różnicę między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną w kolejnych trzech latach kalendarzowych, następujących po roku wykrycia nieprawidłowości. W przypadku Wariantu 2.1 - Uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności), płatność rolno środowiskowa naliczona została do całości deklaracji, tj. 1,47 ha i wyniosła 1161,30 zł. Dla Wariantu 2.3 - Trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności) przedmiotowa płatność naliczona została do powierzchni stwierdzonej, pomniejszonej o kwotę przypadającą na dwukrotną stwierdzoną różnicę i wyniosła 3801,20 zł. W tożsamy sposób naliczona została płatność rolnośrodowiskowa na rok 2009 dla Wariantu 3.1 - Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach, jednakże przy jej ustalaniu wzięto także pod uwagę modulację. Ww. płatność wyniosła 6570,00 zł.

Od decyzji z dnia "[...]" D.P. odwołała się podając, że zaskarżone rozstrzygnięcie oparte zostało na błędnych ustaleniach faktycznych i błędnie zinterpretowano w nim przepisy prawa. W toku prowadzonego postępowania, w imieniu D.P. wyjaśnienia złożył jej pełnomocnik, radca prawny - M.B., który w piśmie z dnia 26 maja 2010r. wyjaśnił, że zaskarżona decyzja wydana została z rażącym naruszeniem zasad prawdy obiektywnej, o których mowa w art. 7 oraz art. 77 § 1 kpa. Dodatkowo zaznaczono, że przedmiotowym rozstrzygnięciem naruszony został art. 80 ww. ustawy, tj. reguły oceny materiału dowodowego, a także art. 10 kpa, stanowiący o obowiązku zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania. W przedmiotowym piśmie, zarzucono decyzji z dnia "[...]" także brak konfrontacji i weryfikacji wyników kontroli gospodarstwa rolnego D.P., które przeprowadzane były w latach od 2007 do 2009. Pełnomocnik strony wskazał, że w wyniku kontroli za lata 2008 i 2009 potwierdzone zostało, że rozbieżność, która stała się podstawą sankcji, związana jest z przygranicznym pasem ok. 70 m gruntu położnego poza kamieniami granicznymi znajdującymi się na działce nr "[...]", a stanowiącym powierzchnię tej działki według danych z ewidencji gruntów. Zdaniem pełnomocnika ustalone zostało także, że powyższy stan może mieć swoje źródła w postępowaniu rozgraniczeniowym i odnowieniu granic przeprowadzonym na wniosek podmiotu A., a który z nieustalonych przyczyn nie został przyjęty do zasobu geodezyjnego. Dodatkowo podkreślono, że powyżej wskazana okoliczność nie została wzięta pod uwagę w prowadzonym postępowaniu.

W piśmie z dnia 26 maja 2010r. zarzucono Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR także brak zweryfikowania powierzchni przedmiotowej działki rolnej, która ustalona została w kontroli w poprzednich latach. Nie dokonano również konfrontacji pomiaru rzeczonej działki z ortofotomapą. Zdaniem pełnomocnika strony opieranie sankcji na złośliwym zawyżeniu przez D.P. powierzchni gruntów, jest naruszeniem jej dóbr osobistych. Jednocześnie dodano, że ewentualne zawyżenie powierzchni deklarowanej w stosunku do stwierdzonej było nieumyślne.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy powyższą decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR. W motywach rozstrzygnięcia wskazał, że zasady i tryb przyznawania płatności rolno środowiskowej na rok 2009 zostały określone w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 33, poz. 262, ze zm.). Zgodnie z treścią § 2 ust. 1 powyższego aktu prawnego płatność rolno środowiskową przyznaje się rolnikowi w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, zwanemu dalej rolnikiem, jeżeli: 1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym"; 2) łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, zwanych dalej "działkami rolnymi", wynosi co najmniej 1 ha; 3) realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005r., str. 1, ze zm.), zwane dalej "zobowiązaniem rolnośrodowiskowym", obejmujące wymogi wykraczające ponadpodstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej, na gruntach, na których rolnik zadeklarował realizację tego zobowiązania we wniosku o przyznanie pierwszej i kolejnych płatności rolnośrodowiskowych; 4) spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu. W przypadku realizacji Pakietu 2 - Rolnictwo Ekologiczne, ww. płatność zgodnie z treścią § 7 pkt 2 ww. rozporządzenia krajowego, jest przyznawana, jeżeli rolnik prowadzi produkcję rolną zgodnie z przepisami o rolnictwie ekologicznym, przepisami rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 2092/91 (Dz. Urz. UE L 189 z 20.07.2007r., str. 1, ze zm.) oraz przepisami wydanymi w trybie przepisów tego rozporządzenia, w szczególności w zakresie uprawy roślin. Jednocześnie zaznaczono, że rzeczona płatność, zgodnie z treścią § 8 pkt 1 ww. aktu prawnego jest udzielana producentowi rolnemu do działek rolnych. Następnie organ odwoławczy przedstawił przebieg postępowania, które toczyło się przed organem I instancji. Wskazał, że w trakcie czynności kontrolnych stwierdzono zawyżenie powierzchni deklarowanej w stosunku do zmierzonej o 0,65 ha. W uwagach z raportu z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni Nr "[...]" wskazano, że działki rolne oznaczone jako E oraz F zostały pomierzone łącznie, a ich całkowita powierzchnia wyniosła 11,25 ha. Działce rolnej F przypisano powierzchnię deklarowaną (tj. 8,55 ha), zaś braki w powierzchni przypisane zostały działce rolnej E (powierzchnia zmierzona 2,70 ha przy deklaracji 3,35 ha). Rozliczenie przedmiotowych powierzchni oparto na wektoryzacji nieużytków znajdujących się w obrębach działek ewidencyjnych, na których leżą działki E oraz F. Dodatkowo wyjaśniono, iż wektoryzacja nieużytków wykazała, że braki w powierzchni występują na działce ewidencyjnej nr "[...]", na której leży działka rolna E. W związku z powyższym powierzchnia przedmiotowej działki zmierzona podczas kontroli na miejscu wyniosła 2,70 ha.

Poprawność kontroli na miejscu, która odbyła się w dniu 06 listopada 2009r. potwierdził Naczelnik Wydziału Kontroli Terenowych Oddziału Regionalnego ARiMR, w piśmie z dnia 25 maja 2010r., gdzie wskazano, że wykluczenia powierzchni dla działki E znajdują się wewnątrz kompleksu. Dodatkowo wskazano, że w związku ze stwierdzeniem różnicy między obszarem zadeklarowanym a zmierzonym przez kontrolerów terenowych, przedmiotowej działce E przypisano kod pokontrolny DR 13+, który oznacza, że zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej.

Mając na uwadze wyniki przedmiotowej kontroli z dnia 06 listopada 2009r., których poprawność została potwierdzona w piśmie z dnia 25 maja 2010r., organ odwoławczy uznał, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w sposób prawidłowy naliczył stronie płatność rolno środowiskową na rok 2009, w ramach poszczególnych wariantów, do powierzchni stwierdzonej. Zgodnie z treścią § 13 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009r., wysokość płatności rolnośrodowiskowej w danym roku ustala się jako iloczyn stawek płatności na hektar użytku rolnego i powierzchni działek rolnych Stawki płatności rolnośrodowiskowych, w ramach poszczególnych wariantów określone zostały w załączniku nr 5 do ww. aktu prawa krajowego. W przypadku Pakietu 2, Wariantu 2.1 - Uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności) powierzchnia zadeklarowana wyniosła 1,47 ha i do takiej powierzchni została naliczona przedmiotowa płatność w wysokości 1161,30 zł.

W przypadku Pakietu 2, Wariantu 2.3 - Trwale użytki zielone (z certyfikatem zgodności) powierzchnia zadeklarowana wyniosła 16,57 ha, zaś powierzchnia stwierdzona w trakcie kontroli na miejscu, która przeprowadzona została w dniu 06 listopada 2009r. wyniosła 15,92 ha. Różnica między powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną wyniosła 0,65 ha. 16,57 ha - 15,92 ha = 0,65 ha. Procentowe przedeklarowanie wyniosło 4,08 %. (0,65 ha : 15,92 ha) x 100 % = 4,08 %. W związku z powyższym oraz zgodnie z treścią art. 16 ust. 1 oraz ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 z dnia 07 grudnia 2006r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 368, z 23.12.2006r.) w związku z art. 50 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażanie zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004r. ze zm.), organ I instancji w sposób prawidłowy naliczył stronie przedmiotową płatność rolnośrodowiskową w ramach Wariantu 2.3 do powierzchni stwierdzonej, pomniejszonej o kwotę przypadającą na równowartość podwójnej stwierdzonej różnicy. W dalszej kolejności organ odwoławczy, przy zastosowaniu powołanych w zaskarżonej decyzji i mając na względzie dokonane ustalenia faktyczne stwierdził, iż organ I instancji prawidłowo przyznał płatność rolno środowiskową w pomniejszonej wysokości. Dla wariantu 2.3 płatność została wyliczona z uwzględnieniem podwójnej stwierdzonej różnicy 4139,20 zł – 380 zł = 3801,20 zł. Dla wariantu 3.1 płatność została wyliczona z uwzględnieniem podwójnej stwierdzonej różnicy 7220 zł – 650 zł = 6750 zł. Powyższe przepisy prawa wspólnotowego (art. 16 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1975/2006 z dnia 07 grudnia 2006r.) stanowią bowiem, że podstawę obliczania pomocy w odniesieniu do środków związanych z obszarem określa się zgodnie z art. 50 ust. 1, 3 i 7 rozporządzenia (WE) nr 796/2004.

Organ uznał, że w świetle ustalonego stanu faktycznego nie ma możliwości zastosowania w sprawie art. 68 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażanie zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30 kwietnia 2004r. ze zm.). Zgodnie z art. 68 powołanego Rozporządzenia obniżki i wyłączenia, przewidziane w rozdziale 1, nie mają zastosowania w przypadku, gdy rolnik złożył wniosek poprawny pod względem faktycznym lub gdy może wykazać, że nie jest winny nieprawidłowości. W prawie administracyjnym brak jest regulacji prawnej pojęcia winy. Dlatego konieczne jest odwołanie się do instytucji cywilistycznych. Stopnie winy stanowią zagadnienie ocen subiektywnych zachowań ludzkich. Tradycyjnie odróżnia się umyślność (dolus) i niedbalstwo (culpa). Organ uznał, że strona nie wykazała, że nie jest winna stwierdzonych nieprawidłowości. W rozpoznawanej sprawie organ uznał bowiem, że w świetle ustaleń faktycznych, strona nie dołożyła należytej staranności. W związku z tym jej działanie należy uznać za wadliwe. Powinna on bowiem dokonać pomiaru zadeklarowanych działek rolnych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2009r.

W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, działająca przez pełnomocnika D.P. zarzuciła niepełne i błędne ustalenie stanu faktycznego oraz wadliwe przyjęcie podstaw dla przyznania płatności w pomniejszonej wysokości. Podniosła, że zaskarżona decyzja wydana została z rażącym naruszeniem zasad prawdy obiektywnej, o których mowa w art. 7 oraz art. 77 § 1 kpa i 80 kpa. Ten zarzut uzasadniła tym, że skarżąca nie ponosi winy, gdyż wielkość działek wykazała wypisem z ewidencji gruntów wywołującym skutki określone w art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Ponadto zarzuciła organowi naruszenie art. 8, 10, 107 § 3, 136 kpa i art. 23 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. Wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego aktu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wg norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi przedstawiła przebieg postępowania administracyjnego. Podobnie jak na etapie odwoławczym zarzuciła brak konfrontacji i weryfikacji wyników kontroli gospodarstwa rolnego D.P., które przeprowadzane były w latach od 2007 do 2009. W związku z tym organy nie wyjaśniły wszystkich okoliczności sprawy w sposób wyczerpujący i zgodny z zasadą prawdy obiektywnej. Wskazała, że w wyniku kontroli za lata 2008 i 2009 potwierdzone zostało, że rozbieżność, która stała się podstawą sankcji, związana jest z przygranicznym pasem ok. 70 m gruntu położnego poza kamieniami granicznymi znajdującymi się na działce nr "[...]", a stanowiącym powierzchnię tej działki według danych z ewidencji gruntów. Zdaniem strony ustalone zostało także, że powyższy stan może mieć swoje źródła w postępowaniu rozgraniczeniowym i odnowieniu granic przeprowadzonym na wniosek podmiotu A., a który z nieustalonych przyczyn nie został przyjęty do zasobu geodezyjnego. Podkreśliła, że wskazana okoliczność nie została w ogóle wzięta pod uwagę w prowadzonym postępowaniu. Strona zaś nie miała świadomości rozbieżności w powierzchni działki i działała w poczuciu zgodności danych ewidencji gruntów z terenem faktycznie jej wydanym w wyniku sprzedaży przez Agencję Rynku Rolnego. Podniosła, że zarówno ewidencja gospodarstw rolnych, jak i wydawane właścicielom i posiadaczom gruntów wyrysy i wypisy z operatu ewidencyjnego, o których mowa w art. 24 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne mają charakter dokumentów urzędowych. Umieszczenie kamieni granicznych na działce nr "[...]" także przemawia na korzyść skarżącej. Na tej podstawie za bezzasadne uznała stanowisko organu, że powinna domniemywać omawianą niezgodność i na niej spoczywa ciężar jej weryfikacji. Skarżąca nie ponosi zatem winy za rozbieżność przy podawaniu w deklaracji powierzchni każdej z działek.

Ponadto postępowanie organów na tle spraw za poprzednie lata podważa zaufanie do organów państwa i narusza art. 8 kpa. W tym miejscu zarzuciła organom brak weryfikacji powierzchni przedmiotowej działki rolnej, która ustalona została w kontroli w poprzednich latach. Wskazano, że w sprawie płatności za 2007r. zanegowano zadeklarowaną powierzchnię spornej obecnie części nieruchomości tworzącej 3,3 ha i przyjęto jako prawidłową powierzchnię 2,7 ha. Natomiast w otrzymanym od ARMiR formularzu deklaracji w zakresie płatności za 2010r. wskazana jest, jako zweryfikowana (czyli po kontroli z 2009r.), powierzchnia 3,05 ha. W innych zaś dokumentach z kontroli za poprzednie lata obszar ten przedstawiany jest w różnej wielkości. Nie dokonano również konfrontacji pomiaru rzeczonej działki z ortofotomap z innymi dowodami.

Strona zarzuciła także, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wyjaśniono, dlaczego przyjęta metoda pomiaru wyklucza inne wyniki i jest jedyną możliwą podstawą ustaleń. Wątpliwości w tym zakresie istnieją tym bardziej, że różnice w powierzchni zadeklarowanej i po kontroli są minimalne. Ponadto organ nieprawidłowo uznał, że nie ma podstaw do zastosowania art. 68 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. Skoro bowiem w myśl przepisu "obniżki i wyłączenia, przewidziane w rozdziale 1, nie mają zastosowania w przypadku, gdy rolnik złożył wniosek poprawny pod względem faktycznym lub gdy może wykazać, że nie jest winny nieprawidłowości", to organ ma obowiązek a nie możliwość jego zastosowania jeśli wystąpią określone w min przesłanki. Podkreślono, że celem sanacyjnych uregulowań z art. 51 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. jest zapobieganie nadużyciom i wyłudzeniom. Jeśli więc rolnikowi nie można przypisać takiego działania, a spełnione są przesłanki z art. 68 ust. 1 w/w rozporządzenia Komisji, to stosowanie sankcji nie znajduje uzasadnienia. Zatem przed zastosowaniem sankcji w niniejszej sprawie organy winny wyjaśnić wszelkie, przedstawione przez stronę wątpliwości odnośnie powierzchni gruntów. Natomiast dla zweryfikowania twierdzeń rolnika wobec powoływania się przez stronę na zapisy w ewidencji gruntów skarżąca wskazała, że na podstawie art. 24 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne organy dysponują stosownymi uprawnieniami do takiej weryfikacji. Nadto, aby nie narazić się na zarzut naruszenia art. 136 kpa organ powinien był przeprowadzić postępowanie dowodowe, które zweryfikowałoby sporne kwestie i rozwiało wątpliwości co do powierzchni działki nr "[...]" i twierdzeń skarżącej, że przedstawione przez nią dane w tym zakresie są zgodne z zapisami w ewidencji. Końcowo skarżąca wskazała, że organy naruszyły jej prawo do wypowiedzenia się co do istotnych ustaleń postępowania na skutek błędnej wykładni art. 21 ust. 1 ustawy o wspieraniu obszarów wiejskich z udziałem środków EFR na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich skutkującej wezwaniem, że wyłączenie stosowania art. 81 kpa pociąga za sobą wyłączenie stosowania art. 10 kpa. W konsekwencji nie dano jej możliwości wypowiedzenia się co do istotnych ustaleń postępowania, które przeprowadzono niejako zaocznie. Zarówno bowiem materiał dowodowy, jak i jego ocena były wskazane lub dostępne dla skarżącej dopiero w uzasadnieniu odwołania. Powyższe uchybia prawu do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, określonemu w art. 10 § 1 kpa.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

Sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej m.in. poprzez orzekanie w sprawach ze skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, D.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej cyt. jako p.p.s.a.). Kontrola zaskarżonej decyzji dokonywana jest zarówno co do zgodności z prawem materialnym, jak i co do zachowania przy jej wydaniu przepisów postępowania procesowego. Przy kontroli legalności decyzji Sąd bierze pod uwagę również prawo wspólnotowe. Z punktu widzenia przedmiotowego, polski porządek prawny jest porządkiem prawnym monistycznym, bowiem prawo wspólnotowe (unijne) stanowi część krajowego porządku prawnego. Sąd stwierdzając, że sprawa jest sprawą wspólnotową, powinien ustalić przepisy prawa wspólnotowego, które mogą być zastosowane do jej rozpoznania i rozstrzygnięcia lub mogą być wzięte pod rozwagę przy interpretacji prawa polskiego. Z ustaleń faktycznych, które nie zostały podważone w skardze wynika, że działce rolnej F przypisano powierzchnię deklarowaną (tj. 8,55 ha), zaś braki w powierzchni przypisane zostały działce rolnej E (powierzchnia zmierzona 2,70 ha przy deklaracji 3,35 ha). Rozliczenie przedmiotowych powierzchni oparto na wektoryzacji nieużytków znajdujących się w obrębach działek ewidencyjnych, na których leżą działki E oraz F. Wektoryzacja nieużytków wykazała, że braki w powierzchni występują na działce ewidencyjnej nr "[...]", na której leży działka rolna E. Dodatkowo stwierdzono, że zadeklarowana powierzchni działki rolnej jest większa od stwierdzonej. W związku z powyższym powierzchnia przedmiotowej działki, zmierzona podczas kontroli na miejscu wyniosła 2,70 ha.

W związku z tym Sąd nie podziela zarzutów skargi, że organy nie wyjaśniły wszystkich okoliczności sprawy w sposób wyczerpujący i zgodny z zasadą prawdy obiektywnej. W świetle ustalonego stanu faktycznego nie ma możliwości zastosowania w sprawie art. 68 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażanie zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30 kwietnia 2004r. ze zm.). Zgodnie z art. 68 powołanego Rozporządzenia obniżki i wyłączenia, przewidziane w rozdziale 1, nie mają zastosowania w przypadku gdy rolnik złożył wniosek poprawny pod względem faktycznym lub gdy może wykazać, że nie jest winny nieprawidłości. W prawie administracyjnym brak jest regulacji prawnej pojęcia winy. Dlatego konieczne jest odwołanie się do instytucji cywilistycznych. Stopnie winy stanowią zagadnienie ocen subiektywnych zachowań ludzkich. Tradycyjnie odróżnia się umyślność (dolus) i niedbalstwo (culpa). W ujęciu prawnym, aby mówić o winie , trzeba najpierw stwierdzić, że postępowanie jest bezprawne, czyli obiektywnie rzecz biorąc nieprawidłowe. Do przyjęcia winy nie wystarczy ustalić, że postępowanie było obiektywnie nieprawidłowe. Należy również wskazać, że było ono w sposób subiektywny wadliwe. Pojęcia winy nie definiuje również prawo cywilne. W związku z tym należy sięgnąć w tej materii do dorobku doktryny. Ujęcie doktrynalne elementu wadliwości w cywilistyce nawiązuje do dwóch koncepcji: teorii psychologicznej i teorii normatywnej. Pierwsza sprowadza się do stosunku psychicznego sprawcy do czynu , druga sprowadza problem do możliwości postawienia mu zarzutu oceniającego. Oceniając ustalony stan faktyczny należy stwierdzić, że organ odwoławczy zasadnie przyjął, że to skarżąca ponosi winę za zaistnienie rozbieżności pomiędzy stanem zadeklarowanym a stanem faktycznym. Obowiązek wyznaczenia w terenie i pomiaru powierzchni części działki spoczywał wyłącznie na właścicielu. To składający wniosek ponosi pełną odpowiedzialność za skutki podania, we wniosku o przyznanie płatności, informacji niezgodnych ze stanem faktycznym. W związku z tym to na skarżącej ciążył obowiązek dostosowania treści wniosku do wymogów przepisów prawa materialnego. Wypełnienie wniosku niezgodnie z wymogami prawa materialnego jest obiektywnie bezprawne i subiektywnie wadliwe. W trakcie kontroli ustalono dwie przyczyny rozbieżności: istnienie nieużytków i zadeklarowana powierzchnia działki rolnej była większa od stwierdzonej. Zdaniem skarżącej fakt, że zadeklarowana powierzchnia działki rolnej była większa od stwierdzonej, może mieć swoje źródła w postępowaniu rozgraniczeniowym i odnowieniu granic przeprowadzonym na wniosek podmiotu A., a który z nieustalonych przyczyn nie został przyjęty do zasobu geodezyjnego. Nie można zgodzić się z jej zarzutem, organ odwoławczy nie analizował kwestii prawnej wynikającej z tych okoliczności. Organ odwoławczy zasadnie podkreślił, że skarżąca odpowiada za stwierdzone nieprawidłowości, gdyż to beneficjent odpowiada za treść wniosku. Zdaniem skarżącej, z nieustalonych przyczyn te zmiany nie został odnotowane w zasobach geodezyjnych. Za stan prawny działek odpowiada właściciel. W świetle powyższych uwag Sąd nie może podzielić stanowiska skarżącej, że nie odpowiada ona za rozbieżności w powierzchni działki i działała ona w poczuciu zgodności danych ewidencji gruntów ze stanem faktycznym. Organ prawidłowo uznał, że nie ma podstaw do zastosowania art. 68 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. Nie można zgodzić się, że skarżąca nie jest winna nieprawidłowości. Art. 24 ust. 4 Prawa geodezyjnego i kartograficznego (Dz.U.05.240.2027 j.t.) został zmieniony przez art. 23 pkt 10 ustawy z dnia 4 marca 2010r. o infrastrukturze informacji przestrzennej (Dz.U.10.76.489) z dniem 7 czerwca 2010r. " Każdy, z zastrzeżeniem ust. 5, może żądać udostępnienia informacji zawartych w operacie ewidencyjnym". W brzmieniu przed nowelizacją Starosta zapewniał nieodpłatnie bezpośredni dostęp do bazy danych ewidencji gruntów i budynków, bez prawa ich udostępniania osobom trzecim m.in. Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - w celu utworzenia i prowadzenia krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Jako nieprawidłowe należy uznać zatem twierdzenia zawarte w skardze, że organy administracyjne na podstawie art. 24 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne mogły dokonać weryfikacji stanu faktycznego. Ewidencja gruntów i budynków to jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Organy administracyjne były uprawnione do weryfikacji wniosku. Należy stwierdzić, że skarżąca w postępowaniu administracyjnym nie przedłożyła aktualnego wypisu z rejestru gruntów. Weryfikacja została dokonana w trakcie kontroli. Wyniku tej kontroli skarżąca nie podważyła. Ujawnione zostały nieprawidłowości, polegające na zgłoszeniu we wniosku o przyznania płatności większego areału gruntu w stosunku do posiadanego przez skarżącą. W związku z tym za bezzasadne należy uznać zarzuty, że organy nie wyjaśniły stanu faktycznego. Skarżąca nie podważyła ustaleń Organu. W związku z tym nie budzi wątpliwości , że skarżąca nieprawidłowo wypełniła wniosek co do powierzchni działki nr "[...]". To wskazuje, że przedstawione przez nią dane w tym zakresie nie są zgodne ze stanem faktycznym. A to oznacza, że, nawet gdyby skarżąca posłużyła się danymi z ewidencji gruntów , to te zapisy w ewidencji nie są aktualne. Skarżąca wskazywała bowiem, że nastąpiła zmiana granic działek. Za zgodność stanu ewidencyjnego ze stanem faktycznym odpowiadają właściciele nieruchomości. Nie zasługują również na uwzględnienie jej zarzut, że organy naruszyły jej prawo do wypowiedzenia się co do istotnych ustaleń postępowania na skutek błędnej wykładni art. 21 ust. 1 ustawy o wspieraniu obszarów wiejskich z udziałem środków EFR na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich skutkującej wezwaniem, że wyłączenie stosowania art. 81 kpa pociąga za sobą wyłączenie stosowania art. 10 kpa. Nie można zgodzić się z jej zarzutem, że nie dano jej możliwości wypowiedzenia się co do istotnych ustaleń postępowania, które przeprowadzono niejako zaocznie. Nie jest prawdziwy jej zarzut, że materiał dowodowy, jak i jego ocena były wskazane lub dostępne dla skarżącej dopiero w uzasadnieniu odwołania.

Skarżąca nie wniosła umotywowanych zastrzeżeń do protokołu, co do ustaleń zawartych w raporcie kontroli, pomimo iż stosowne pouczenie zostało zawarte w protokole. Różnica między powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną wyniosła 0,65 ha. Mając na uwadze wyniki przedmiotowej kontroli z dnia 06 listopada 2009r., których poprawność została potwierdzona w piśmie z dnia 25 maja 2010r., organ odwoławczy prawidłowo uznał, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w sposób prawidłowy naliczył stronie płatność rolno środowiskową na rok 2009, w ramach poszczególnych wariantów, do powierzchni stwierdzonej.

Na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.