Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 958/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2023-01-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Ewa Partyka Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa WSA Paweł Zaborniak /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek–Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi M. O., A. Y., T. K. – kuratora spadku F. K. i O. K. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia 13 czerwca 2022 r. nr OA.7721.15.2.2022 w przedmiocie usunięcia nieprawidłowości dotyczących stanu technicznego muru - skargę oddala –


UZASADNIENIE

Przedmiotem skarg M. O., O. K. A. Y. i T. K. – kuratora spadku F. K. (dalej: "Skarżący") jest decyzja Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "PWINB", "Organ odwoławczy" lub "Organ II instancji") z 13 czerwca 2022 r. nr OA.7721.15.2022, wydana w przedmiocie nakazu usunięcia nieprawidłowości dotyczących stanu technicznego muru obronnego.

Z uzasadnienia skargi oraz nadesłanych akt sprawy wynika, że 17 kwietnia 2012 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] (dalej: "PINB" lub "Organ I instancji") dokonał czynności kontrolnych w sprawie stanu technicznego muru obronnego, usytuowanego na terenie działek nr [...] w [...], stanowiącego pozostałości dawnych miejskich obwarowań obronnych, wpisanych do rejestru zabytków pod numerem [...]. W trakcie kontroli, przeprowadzonej w obecności przedstawicieli Gminy [...] i służb konserwatorskich, dokonano umownego podziału muru na odcinki.

Stwierdzono, że odcinek muru (F-G-H) zlokalizowany na terenie działki nr [...] wykonany został z cegły pełnej, kamienia polnego oraz w większej części z kamienia piaskowca łamanego o nieregularnych kształtach, połączonych zaprawą cementowo-wapienną. Powierzchnia zewnętrzna skośna, oblicowana łamanym piaskowcem o nieregularnych kształtach z wykonanymi fugami. Mur przy krawędzi F-G posiada długość 2,30 m i wysokość 3,50 m. Mur przy krawędzi G-H posiada długość 5,30 m i wysokość od 3,50 m do 2,50 m. Na całej długości ww. odcinka muru widoczne ubytki budulca i zaprawy w spoinach. W narożnej części (punkt G) wyrwa u podstawy muru o głębokości ok. 0,70 m i promieniu 1,20 m. W środkowej części odcinka G-H, na wysokości ok. 1,00 m, wyrwa o głębokości ok. 0,50 m i promieniu 1,50 m. Dalsza część pozostałości miejskich obwarowań (od punktu I w stronę południową) zlokalizowana jest przy granicy pomiędzy działką nr [...] a działką nr [...]. W środkowej części tego odcinka mur przedzielony został przejściem komunikacyjnym o szerokości ok. 1,00 m (oznaczonym pkt J-K), z obsadzoną furtką metalową. Mur na odcinku I-J (do ww. przejścia) posiada długość 9,00 m, wysokość 1,50 m i szerokość (grubość) 1,30 m. Powierzchnia boczna skośna, konstrukcja muru z łamanego piaskowca o nieregularnych kształtach na zaprawie cementowo-wapiennej. Na długości 6,20 m (od punktu I) znaczne ubytki budulca i całkowity brak korony muru, w pozostałej części korona wzmocniona betonem o grubości 20 cm. Na całej długości muru nastąpiło rozluźnienie budulca, brak około 90% spoin z zaprawy cementowo-wapiennej. Mur porośnięty chwastami i samosiejkami okolicznych drzew. Ponadto, podczas czynności kontrolnych przeprowadzonych na terenie pozostałych działek stwierdzono szereg nieprawidłowości związanych ze stanem technicznym przedmiotowego muru obronnego, w tym zawalenie się fragmentów muru na odcinku 12,30 m na działce nr [...].

Postanowieniem z [...] lipca 2014 r. nr [...], Organ I instancji nałożył na Gminę [...] obowiązek wykonania ekspertyzy stanu technicznego muru obronnego. Wymagana ekspertyza przedłożona została PINB za pismem [...] z 25 września 2014 r. W piśmie poinformowano, że mur obronny zlokalizowany jest na działkach stanowiących odpowiednio: własność prywatną (działki nr [...]), własność Gminną przekazaną w użytkowanie wieczyste (działki nr [...]), własność Skarbu Państwa oddaną w trwały zarząd (działka nr [...]) oraz własność Miasta [...] i Powiatu [...] (działka nr [...]). Z kolei w przedłożonej ekspertyzie wykazano szereg nieprawidłowości dotyczących muru obronnego. W punkcie 5 opracowania opisano m.in. uszkodzenia muru na odcinkach F-G-H oraz I-J. Mur narożny na odcinku F-G-H (działka nr [...]), o długości w rozwinięciu ok. 12,0 m i wysokości użytkowej 6,50-7,00 m (różnica naziomów) pełni nadal funkcję oporową, a od strony wschodniej przylega bezpośrednio do ścian budynku przy ul. [...]. Na licznych fragmentach tego odcinka muru nastąpiła awaria budowlana, tj. zawalenie się i oderwanie jego zewnętrznej powierzchni i okładziny. Uszkodzeniu uległa struktura muru o grubości od 30 do 60 cm. W głębi miejsca ww. awarii widać stary mur głównie z kamienia oraz ślady jego zawilgocenia. Pozostała część tego muru jest mocno osłabiona i zawilgocona. W punkcie 7 opracowania przedstawiono sposoby naprawy i zabezpieczenia przedmiotowego muru. Na odcinku F-G-H w trybie pilnym zalecono: wycięcie rosnących na murze drzew, krzewów i innej roślinności (bez wyrywania korzeni z muru), usunięcie zwietrzałych, niestabilnych i grożących odpadaniem starych fragmentów muru, prowizoryczne zabezpieczenie środkiem wzmacniającym i izolacyjnym całości górnej powierzchni muru do czasu kompleksowego remontu renowacyjnego, podstemplowanie wyrw i ubytków w murze (w celu zatrzymania dalszej destrukcji wgłębnej muru), wykonanie miejscowych zamurowań ubytków (w miarę możliwości po podstemplowaniu), ogrodzenie i zabezpieczenie terenu zlokalizowanego przy tym fragmencie muru. Docelowo na ww. odcinku muru zaproponowano wykonanie dodatkowej (żelbetowej) konstrukcji oporowej od zewnętrznej strony starych zabytkowych murów oraz wzmocnienie i odbudowę pozostałej struktury muru. We wnioskach końcowych autor ekspertyzy stwierdził, że badany odcinek muru znajduje się w bardzo złym stanie technicznym.

W toku prowadzonego postępowania T. K. przedłożył w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego [...] ekspertyzę dotyczącą stanu technicznego zabytkowych murów oporowych znajdujących się pomiędzy działką nr [...], a działkami nr [...], sporządzoną w czerwcu 2018 r. Ekspertyza obejmuje w swoim zakresie zarówno fragment zabytkowego muru obronnego (oznaczony przez autora jako odcinki D1 I D2), tj. mur obronny na odcinku F-J objęty postępowaniem, jak również pozostałości wschodniego fragmentu muru oporowego (oznaczony jako odcinek D3) - objętego odrębnym postępowaniem nr [...] i decyzją z [...] grudnia 2021 r. Autor opracowania wymienił szereg nieprawidłowości stanu technicznego muru na odcinku D1 (oznaczonym przez organ powiatowy jako F-G-H), w tym: odchylenie od pionu i odspojenie w miejscu przylegania muru do kamienicy [...], liczne spękania i zarysowania, wybrzuszenie w stronę działki nr [...], odspojenie lica muru, zdegradowaną ceglaną koronę muru z miejscowymi uzupełnieniami betonem, krzewy wyrastające z lica muru i porastające jego koronę, drzewa z korzeniami penetrującymi w podstawę muru, jak również widoczną od góry szczelinę pomiędzy częścią ceglaną muru, a dobudowaną w późniejszym czasie częścią, kamienną. Autor ekspertyzy stwierdził, że prawdopodobieństwo zawalenia się muru na odcinku Dl (F-G-H) jest wysokie. Mur znajduje się w stanie zagrożenia katastrofą budowlaną, tzn. stan przy którym proces zniszczenia struktury doprowadził do poważnego obniżenia własności mechanicznych materiałów, pozbawił je zdolności nośnej przy którym nastąpiły zmiany w układzie statystycznym w takim zakresie, że elementy konstrukcyjne i ich zespoły wykazują jeszcze stateczność, ale może być ona w każdej chwili naruszona, tym samym występuje czynne niebezpieczeństwo bezpośredniego zagrożenia. W proponowanych rozwiązaniach autor opracowania przedstawił głównie sposób odtworzenia ww. murów, poprzez wykonanie nowych konstrukcji oporowych. Zalecono usunięcie krzewów oraz korony drzew z najbliższego otoczenia muru, pozostawienie gruzu przy murze na działce nr [...], który korzystnie prze na konstrukcję, a także zakaz parkowania samochodów przy murze na działkach nr [...] oraz odpowiednie oznakowanie miejsca tabliczkami ostrzegawczymi.

Decyzją z [...] kwietnia 2022 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...], działając na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 w zw. z art. 66 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 2351 z późn. zm.) – dalej: "u.P.b.", nakazał S. D., U. D., M. O., O. K., A. Y. oraz T. K. - kuratorowi spadku F. K., usunięcie nieprawidłowości dotyczących stanu technicznego muru obronnego, usytuowanego na terenie działki nr [...] przy ul. [...], na odcinku F-G-H (tj. muru przy wschodnim narożu ww. działki, przylegającego do budynku przy ul. [...]), wskazanych w ekspertyzie stanu technicznego muru obronnego zlokalizowanego na terenie działek nr [...] przy ul. [...], z września 2014 r. oraz w protokołach z kontroli i oględzin, przeprowadzonych przez pracowników Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego [...], w terminie do 30 września 2022 r., poprzez

1) wycięcie drzew, krzewów i innej roślinności wrastających w mur i koronę muru (bez usuwania korzeni), na działce nr [...],

2) wykonanie stemplowania ochronnego muru (w postaci słupków, bali i desek drewnianych) od strony działki nr [...], z pozostawieniem gruzu przy murze na ww. działce (ze względu na korzystne parcie na mur),

3) wykonanie (w miarę możliwości po ww. stemplowaniu) miejscowego zamurowania ubytków lica i rdzenia muru od strony działki nr [...],

4) zabezpieczenie korony muru, na działce nr [...], przed działaniem wody opadowej, zgodnie z przedłożoną ekspertyzą stanu technicznego przedmiotowego muru, sporządzoną przez mgr inż. W. J.

Jednocześnie Organ I instancji zakazał dalszego użytkowania wschodniej części działki nr [...] do czasu usunięcia ww. nieprawidłowości.

Organ I instancji podał, że część muru (F-G-H oraz I-J-K; stanowiąca fragment pozostałości dawnych murów obronnych [...]) w rejonie działek nr [...] stanowi konstrukcyjnie jedną całość (z uskokiem na połączeniu odcinków), wobec czego przy wydaniu rozstrzygnięcia w sprawie zwrócono uwagę na zasadniczą funkcję jaką pełni mur na danych odcinkach oraz wykonalność nakazu usunięcia nieprawidłowości przez poszczególnych właścicieli ww. nieruchomości (odpowiadających odpowiednio za stan techniczny swojej części muru). Ustalono, że mu obronny na odcinku F-G-H, usytuowany na terenie działki nr [...] pełni głównie funkcję oporową. Nieruchomość stanowi współwłasność osób fizycznych: U. i S. D., M. O., O. K., A. Y., oraz nieżyjącej F. K. PINB podniósł, że osoby te odpowiadają wyłącznie za stan techniczny swojej części muru obronnego, zlokalizowanego w granicach działki nr [...]. Natomiast, mur obronny na odcinku I-J, pełni głównie funkcję ogrodzenia. Na podstawie oględzin oraz ekspertyz ustalono, że sporny mur znajduje się w bardzo złym stanie technicznym, a częściowo w stanie zagrożenia awarią lub katastrofą budowlaną. Mur ulega stopniowej degradacji, stwarzając zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi lub mienia. W ocenie PINB powyższe wypełnia hipotezę art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 u.P.b., co z kolei obligowało do wydania decyzji w przedmiocie nakazu usunięcia nieprawidłowości obiektu budowlanego.

Skarżący wnieśli odwołanie od tej decyzji, zarzucając rozstrzygniecie sprawy w oparciu o wadliwie ustalony stan faktyczny sprawy skutkujący nieuprawnionym uznaniem, że w sprawie zachodzą podstawy do nałożenia na Skarżących nakazu doprowadzenia muru obronnego do stanu zgodnego z prawem. Organ i instancji skupił się na likwidacji nieodpowiedniego stanu technicznego muru pomijając natomiast przyczyny, które ten stan spowodowały. Przyczyny te zostały natomiast wskazane w sporządzonych ekspertyzach technicznych i obejmują niewłaściwe odprowadzanie wód opadowych i powierzchniowych z terenu wokół muru. Ponadto PINB przy wydaniu decyzji pominął kwestie kosztu robót budowlanych, które w ocenie Skarżących wyniosą około milion złotych.

Decyzją z dnia 13 czerwca 2022 r., nr OA.7721.15.2.2022, Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy opisaną wyżej decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...].

Podzielając w całości stanowisko Organu I instancji PWINB podał, że mur obronny, usytuowany na terenie działki nr [...], na odcinku F-G-H (tj. muru przy wschodnim narożu ww. działki, przylegającego do budynku przy ul. [...]) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska. Okoliczność ta została w sposób nie budzący jakichkolwiek wątpliwości udokumentowana przez Organ I instancji. Zachodzą zatem przesłanki obligujące do wydania decyzji na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 u.P.b. i bezsprzecznie istnieje konieczność wykonania nakazanych robót. W postępowaniu brały udział służby konserwatorskie, nie wnosząc zastrzeżenia co do nałożonego obowiązku, a zatem wskazane roboty mogą być wykonywane bez zagrożenia dla dobra kultury. Odnosząc się do zarzutów odwołania PWINB podniósł, że w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 66 ust. 1 u.P.b. organ nadzoru budowlanego nie bada przyczyn powstałych nieprawidłowości, ale je koryguje aby utrzymywać obiekt w należytym stanie technicznym. Bez znaczenia pozostaje kwestia czyje bądź jakie działania doprowadziły do nieodpowiedniego stanu technicznego. Organ może nałożyć obowiązek wyłącznie na właściciela albo zarządcę, a nie podmiot (niebędący właścicielem lub zarządcą obiektu) którego działanie było przyczyną nieprawidłowości w obiekcie budowlanym.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, M. O., O. K., A. Y. i T. K. – kurator spadku F. K. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Organu I instancji, a ponadto o zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucili naruszenie:

1. art. 7, art. 10 § 1, art. 77, art. 80 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (jedn. tekst Dz. U. z 2021 r. poz. 735) – dalej: "K.p.a.", polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym braku ustalenia czy zostały usunięte nieprawidłowości związane z odprowadzaniem wód opadowych przez właścicieli działek wyżej położonych tj. położonych m.in. na działce nr [...];

2. art. 107 § 3 w zw. z art. 11 K.p.a., poprzez sformułowanie uzasadnienia decyzji w sposób niepełny i z zaniechaniem odniesienia się do podstawowych okoliczności sprawy i precyzyjnego wyjaśnienia przesłanek, którymi organ kierował się przy wydawaniu decyzji, w szczególności poprzez brak merytorycznego odniesienia się i ustosunkowania do pism T. K. w przedmiocie ustalenia czy zostały usunięte nieprawidłowości związane z odprowadzaniem wód opadowych przez właścicieli działek wyżej położonych tj. położonych m.in. na działce nr [...] i nr [...];

3. art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji Organu i instancji zamiast wydania decyzji na podstawie art. 138 § 2 K.p.a.

4. art. 66 ust. 1 w zw. z art. 61 u.P.b., przez poprzez błędne uznanie faktycznej wykonalności nałożonych obowiązków, bez ustalenia i definitywnego usunięcia nieprawidłowości związane z odprowadzaniem wód opadowych przez właścicieli działek wyżej położonych tj. położonych m.in. na działce nr [...].

W odpowiedzi na skargę PWINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jako niezasadna została przez Sąd oddalona w całości.

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 137). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329; zwana dalej w skrócie P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast w myśl art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Jednocześnie w ramach prowadzonej kontroli legalności decyzji Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).

Sądowa kontrola przedmiotu skargi nie wykazała jakichkolwiek naruszeń przepisów postępowania jak i przepisów prawa materialnego, które mogłyby stanowić argument za uznaniem zarzutów skarżących stron. Stan faktyczny sprawy został ustalony zgodnie z wymogami zasady prawdy materialnej tj. przepisami art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a., dzięki czemu mógł stanowić oparcie dla ustaleń faktycznych Sądu – art. 133 § 1 P.p.s.a. Przekazane do WSA akta sprawy dostatecznie przedstawiają konieczne do zastosowania przepisów prawa materialnego okoliczności faktyczne, nie wymagając tym samym przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentów na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a.

Zdaniem Sądu nie może budzić wątpliwości to, że w niniejszej sprawie nastąpiło prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego w postaci art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 u.P.b. W świetle tej regulacji w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo jest w nieodpowiednim stanie technicznym organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. W decyzji wydawanej na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1-3 u.P.b., organ nadzoru budowlanego może zakazać użytkowania obiektu budowlanego lub jego części do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości (art. 66 ust. 2 u.P.b.).

Słusznie podkreśla się w orzecznictwie, że fakt zaistnienia przesłanek obligujących organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji na podstawie art. 66 ust. 1 u.P.b. musi wynikać z ustaleń poczynionych przez ten organ w przeprowadzonym postępowaniu i następnie znaleźć odpowiednie odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 16 listopada 2022 r., o sygn. II SA/Gd 450/22, LEX). Jednocześnie, w przypadku wystąpienia w stanie faktycznym sprawy choćby jednej z przesłanek określonych w art. 66 ust. 1 pkt 1-3 u.P.b., organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony, ale zobowiązany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości (tak słusznie WSA w Olsztynie w wyroku z dnia 1 września 2022 r., o sygn. II SA/Ol 293/22, LEX).

Skarżące strony analogicznie jak w treści odwołania podnoszą w skardze naruszenia przez organy obu instancji przepisów prawa procesowego jak i materialnego polegające na niewzięciu pod rozwagę przy wydawaniu decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości przyczyn złego stanu technicznego muru obronnego. Jednocześnie Skarżący nie kwestionują złego stanu technicznego przedmiotowego muru, a zasadność potrzebnych prac na tym etapie postępowania. Podkreśla się w skardze przyczyny obecnego złego stanu obiektu budowlanego, który strony wnoszące skargę upatrują w nieprawidłowym ich zdaniem odprowadzaniu wód powierzchniowych/opadowych z terenu wokół muru a położonych wyżej. Ich zdaniem spływająca z wyżej położonych działek woda jest głównym czynnikiem destrukcyjnym wnikającym od strony nasypów, przez koronę oraz szczeliny muru.

WSA potwierdza trafną a kwestionowaną w skardze wykładnię art. 66 ust. 1-2 u.P.b., iż działając w trybie tej regulacji organ nadzoru budowlanego nie może kierować się przyczynami powstania nieprawidłowości w stanie obiektu budowlanego. Stwierdzając okoliczności wskazane w hipotezie art. 66 ust. 1 u.P.b. organ na podstawie ustalonego stanu faktycznego władny jest określić rodzaj korekt jakie należy wprowadzić w obiekcie, aby doprowadzić go do stanu niezagrażającemu wartościom chronionym przez przepisy prawa budowlanego. Wyłącznym adresatem nakazanych działań naprawczych a orzekanych w tym trybie może być podmiot posiadający tytuł prawny do wymagającego poprawy obiektu, pozwalający temu podmiotowi na wykonanie nakazów w obrębie obiektu budowlanego. Adresatem decyzji nie może być jednostka nie posiadająca takich uprawnień, jak dla przykładu dysponent nieruchomości sąsiedniej – graniczącej z działką zabudowaną (zob. wyroki NSA: z 6 lutego 2013 r., II OSK 1852/11, CBOSA; z 2 grudnia 2015 r., sygn. II OSK 838/14, CBOSA; a także A. Despot-Mładanowicz (w:) Prawo budowlane. Komentarz, pod red. A. Glinieckiego, Warszawa 2016, uw. 10 do art. 66). Już choćby z tego względu organy nadzoru nie mogły zastosować się do kierunku interpretacji stosowanych norm jaką próbowały w toku postępowania narzucić im strony skarżące. Ponadto, kompetencje organów nadzoru budowlanego nie mogą wkraczać w obszary działania innych organów administracji publicznej odpowiedzialnych za administrowania innymi obszarami działań inwestycyjnych. W szczególności w postępowaniu realizowanym w oparciu o art. 66 ust. 1 -2 u.P.b. nie można nakazywać uregulowania stosunków wodnych, a więc nakazać powrotu sprzed naruszenia tych stosunków, choćby nieodpowiednia gospodarka wodna była przyczyną złego stanu obiektu budowlanego. Ochrony przed nieuprawnioną zmianą stosunków wodnych na gruncie należy poszukiwać w trybie przewidzianym w art. 234 ust. 1 – 5 ustawy Prawo wodne. Nie można nie dostrzec, iż PINB uwzględnił w swej decyzji w sposób przewidziany prawem kwestie podnoszone przez Strony w postaci wpływu wody na stan muru, skoro w pkt 4 swej decyzji nakazał zabezpieczenie korony muru, na działce nr [...], przed działaniem wody opadowej.

Stanowisko Sądu oraz PWINB znajduje silne wsparcie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym oraz literaturze prawa. Otóż WSA we Wrocławiu w wyroku z dnia 13 grudnia 2022 r., o sygn. II SA/Wr 200/22, LEX, intepretując art. 66 ust. 1 u.P.b. słusznie zauważa, że z punktu widzenie tego unormowania nie ma znaczenia dlaczego (z jakiej przyczyny) doszło do stwierdzonych nieprawidłowości, bowiem zastosowanie tego przepisu nie wiąże się ze sposobem powstania, a jedynie z faktem zaistnienia opisanych tam sytuacji. Wystąpienie którejkolwiek z przesłanek określonych w pkt 1 - 4 tego przepisu obliguje organ do nakazania, w drodze decyzji, usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w wyznaczonym terminie. W związku z tym, że celem art. 66 jest zapewnienie właściwego, bezpiecznego stanu technicznego istniejących obiektów budowlanych oraz użytkowania ich w sposób niezagrażający wskazanym dobrom chronionym, organ nadzoru budowlanego nie bada przyczyn, które doprowadziły do tego, że obiekt jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia, a także nie bada, kto ponosi odpowiedzialność za ten stan (zob. A. Despot-Mładanowicz [w.:] Prawo budowlane. Komentarz, wyd. III, red. A. Gliniecki, Warszawa 2016, art. 66). Z tych przyczyn Sąd nie dopatrzył się w działaniach PWINB naruszeń prawa procesowego i materialnego jakie wyszczególniono w treści skargi, a odnoszących się do sposobu wykładni i stosowania art. 66 ust. 1 – 2 u.P.b.

WSA działając poza granicami zarzutów i wniosków skargi – art. 134 P.p.s.a. - zobligowany był potwierdzić legalność działań organów nadzoru budowlanego. Zakończone postępowanie opiera się na szeroko przeprowadzonych czynnościach wyjaśniających, materiale dowodowym zgromadzonym w trakcie kontroli i oględzin całego obiektu budowlanego. Niekwestionowany przez skarżących zły stan techniczny obiektu w postaci muru oporowego potwierdza znajdująca się w aktach sprawy ekspertyza stanu technicznego mgr inż. W. J. Wynika z niej, iż na odcinku F-G-H muru (działka nr [...]), nastąpiła awaria budowlana w postaci zawalenia się i oderwania zewnętrznej powierzchni i okładziny. Uszkodzeniu uległa struktura muru o grubości od 30-60 cm. W głębi miejsca tej awarii widoczny jest stary mur, na którym widoczne są ślady zawilgocenia. Zatem nie sposób zarzucać naruszenia art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 oraz ust. 2 u.P.b. poprzez zastosowywanie tych regulacji i skierowanie na ich podstawie nakazów do stron skarżących. Stwierdzony w toku postępowania stan techniczny obiektu budowlanego wypełnia stan hipotezy w/w regulacji. Wobec tego zaskarżona decyzja powinna pozostać w obrocie prawnym i wywoływać określone w niej skutki.

Z wyłożonych względów Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 P.p.s.a. Natomiast o kosztach postępowania przez WSA nie orzeczono z uwagi na art. 200 P.p.s.a.