Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1986/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-02-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6165 Nasiennictwo i ochrona roślin uprawnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156 § 4
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
article: art. 75 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2015 poz 547
law: Ustawa z dnia 8 marca 2013 r. o środkach ochrony roślin - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Rząsa, Sędziowie sędzia WSA Kaja Angerman (spr.), asesor WSA Agnieszka Wąsikowska, Protokolant ref. Luiza Cycling, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2019 r. sprawy ze skargi Zarządcy masy sanacyjnej B. Sp. z o.o. w restrukturyzacji z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie określenia opłaty sankcyjnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

IV SA/Wa 1986/18

UZASADNIENIE

Główny Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa decyzją z [...] maja 2018 r. po rozpatrzeniu odwołania spółki [...] Sp. z o.o. w restrukturyzacji z siedzibą w K., utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa w P. z dnia [...] kwietnia 2017 r., znak sprawy: [...] w sprawie określenia opłaty sankcyjnej za sprzedaż środka ochrony roślin [...] bez wymaganego pozwolenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na handel równoległy tym środkiem, w wysokości 399 301,92 zł.

Decyzja była wynikiem następujących ustaleń faktycznych i oceny prawnej.

W dniach [...] listopada 2016 r. oraz od [...] do [...] stycznia 2017 r. pracownicy Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Roślin i Nasiennictwa w P., Delegatura w L. przeprowadzili w spółce [...] Sp. z o.o. z siedzibą w K. kontrolę w zakresie wprowadzania do obrotu środka ochrony roślin [...] o numerze partii [...] i dacie produkcji [...].

Postępowanie kontrolne w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte w związku z wydaniem przez Instytut Ochrony Roślin - Państwowy Instytut Badawczy Oddział S. dla środka ochrony roślin [...] o ww. numerze partii i dacie produkcji negatywnego atestu analitycznego nr [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. stwierdzającego brak obligatoryjnej identyczności badanego środka z preparatem referencyjnym [...].

W toku podjętych czynności kontrolnych ustalono, że spółka [...] Sp. z o.o. w dniu [...] lutego 2015 r. dokonała zakupu środka ochrony roślin [...] od brytyjskiej firmy [...] Ltd., nie posiadając wymaganego pozwolenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na handel równoległy tym środkiem, a następnie wprowadziła go do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Pismem z dnia [...] stycznia 2017 r. kontrolowany wniósł zastrzeżenia do protokołu kontroli nr [...], znak sprawy: [...] z dnia [...] stycznia 2017 r., w których wskazał, że nie zgadza się z ustaleniami z kontroli, stwierdzającymi naruszenie przez spółkę [...] Sp. z o.o. art. 52 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczącego wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin i uchylającego dyrektywy Rady 79/117/EWG i 91/414/EWG. Zdaniem strony procedura uzyskiwania pozwolenia na handel równoległy na wprowadzenie do obrotu środka ochrony roślin [...] dotyczyła jedynie pierwszego importera i pierwszego wprowadzenia do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiego tego produktu, w tym przypadku spółki [...] Sp. z o.o., będącej posiadaczem pozwolenia na handel równoległy tym środkiem w Polsce, a nie spółki [...] Sp. z o.o. Zgodnie z dalszą argumentacją strony, skoro środek ochrony roślin [...] był już objęty pozwoleniem na handel równoległy i został uprzednio wprowadzony do obrotu na rynek polski, a przy tym nie był podrobiony, to jego zakup i dalsza sprzedaż przez spółkę [...] Sp. z o.o. nie stanowi nadużycia pozwolenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na handel równoległy tym środkiem, i nie jest sprzeczna z prawem. Wskazała również, że nabycia, będącego przedmiotem kontroli, środka ochrony roślin [...] dokonał ówczesny wiceprezes spółki [...] Sp. z o.o. R.T., upoważniony do jednoosobowej reprezentacji tej spółki. Zaznaczyła również, że R.T. jest również prezesem zarządu spółki [...] Sp. z o.o., która uzyskała stosowne pozwolenie na handel równoległy środkiem ochrony roślin [...] na terytorium Polski. Jednocześnie poinformowała, że ww. spółka w chwili zakupu funkcjonowała pod nazwą [...] Limited.

Pismem z dnia [...] marca 2017 r. WIORiN w G. poinformował WIORiN w P., że w toku czynności kontrolnych Prezes ww. spółki R.T. - " będąc poinformowanym o obowiązku, stosownie do art. 67 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009, przedłożenia na żądanie organu kontroli dokumentacji wprowadzanego do obrotu środka ochrony roślin, przedstawił dokumenty otrzymanego pozwolenia nr [...] z dnia [...].07.2013 r. na wprowadzenie do obrotu środka ochrony roślin [...] i poinformował, iż dokonał pierwszego zakupu ww. środka ochrony roślin w miesiącu maju 2014 r. Z ww. dokumentacji (pozwolenie nr [...] z dnia [...].07.2013 r. - załącznik 1) wynika, iż posiadaczem pozwolenia jest wyłącznie spółka [...] Spółka z o.o. ".

[...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa w P. pismem z dnia [...] marca 2017 r. zawiadomił spółkę [...] Sp. z o.o. o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie określenia opłaty sankcyjnej na podstawie art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o środkach ochrony roślin (Dz. U. z 2017 r. poz. 50, z późn. zm.) w związku ze stwierdzeniem sprzedaży przez ww. spółkę środka ochrony roślin [...] bez wymaganego pozwolenia na handel równoległy tym środkiem.

Prowadzone postępowanie zostało zakończone wydaniem przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa w P. zaskarżonej decyzji z dnia [...] kwietnia 2017 r., w której określono wobec spółki [...] Sp. z o.o. opłatę sankcyjną za sprzedaż środka ochrony roślin [...] bez wymaganego pozwolenia na handel równoległy, w wysokości 399 301,92 zł.

Pismem z dnia [...] maja 2017 r. strona reprezentowana przez Zarządcę K.H. złożyła od powyższej decyzji odwołanie.

W toku postępowania wyjaśniającego organ odwoławczy pismem z dnia [...] grudnia 2017 r., znak: [...] wystąpił do Instytutu Ochrony Roślin - Państwowego Instytutu Badawczego Oddział S. o rozszerzoną opinię dotyczącą ww. atestu analitycznego. W odpowiedzi Instytut przedstawił dodatkowe uzasadnienie twierdzeń zawartych w przedmiotowym ateście analitycznym.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji wskazał, że podstawę materialnoprawną stanowi art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o środkach ochrony roślin. Wyjaśnił także, że kwestie dotyczące procedur wydawania pozwoleń na wprowadzenie do obrotu środków ochrony roślin w ramach handlu równoległego regulowane są przepisami rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1107/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczącego wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin i uchylającego dyrektywy Rady 79/117/WE i 91/414/EWG, które wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich Unii Europejskiej.

Organ podkreślił, że ze zgromadzonej dokumentacji w sprawie wynika, że postępowanie kontrolne w firmie [...] Sp. z o.o., odpowiedzialnej za wprowadzenie do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środka ochrony roślin [...], zostało wszczęte w związku z prowadzonym przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Roślin i Nasiennictwa w P. postępowaniem wyjaśniającym dotyczącym ww. środka o numerze partii: [...] i dacie produkcji [...], dla którego w wyniku badań laboratoryjnych przeprowadzonych przez Instytut Ochrony Roślin - Państwowy Instytut Badawczy Oddział S. wydany został negatywny atest analityczny nr [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r., stwierdzający znaczące różnice w stosunku do preparatu referencyjnego.

Zgodnie z opinią Instytutu Ochrony Roślin - Państwowego Instytutu Badawczego Oddział S. do przedmiotowego atestu przeprowadzone badania porównawcze środka ochrony roślin [...] wykazały brak identyczności tego środka w stosunku do preparatu referencyjnego [...] - tożsamego ze środkiem [...], która w przypadku środków pochodzących z handlu równoległego, stosownie do ww. art. 52 rozporządzenia nr [...] jest obligatoryjna.

Po przeanalizowaniu sprawy organ odwoławczy stwierdził, iż ustalenia organu pierwszej instancji były prawidłowe.

Środek ochrony roślin [...] został dopuszczony do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie wydanego przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi pozwolenia na handel równoległy nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r. dla spółki [...] Sp. z o.o., ul. [...] z siedzibą w Z. Środek ten pod nazwą handlową [...] dopuszczony jest do obrotu w Zjednoczonym Królestwie Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej zezwoleniem nr [...], którego ważność mija z dniem [...] lipca 2021 r. Produktem referencyjnym w stosunku do ww. środka jest środek ochrony roślin [...] (tożsamy ze środkiem [...]), produkcji spółki S. UK, Limited, Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, dopuszczony do obrotu zezwoleniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r.

Z ustaleń dokonanych przez organ kontrolny wynika, że spółka [...] Sp. z o.o. w dniu [...] lutego 2015 r. dokonała zakupu środka ochrony roślin [...] w ilości 1600 1 od brytyjskiej firmy [...] Ltd., a następnie, w okresie od 17 marca 2015 r. do 24 czerwca 2015 r., dokonała jego sprzedaży na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w ww. ilości o łącznej wartości 199 650,96 zł, co potwierdzają faktury VAT i paragony wystawione na okoliczność sprzedaży tego środka oraz faktury korygujące, wystawione w związku korektą faktur sprzedaży środka, dla którego Instytut Ochrony Roślin - Państwowy Instytut Badawczy Oddział S. wydał negatywny atest analityczny.

Zgodnie z rozszerzoną opinią do ww. atestu zawierającego wyniki badań środka ochrony roślin [...], przedstawioną przez ww. Instytut w piśmie z dnia [...] stycznia 2018 r., znak: [...] na prośbę organu drugiej instancji, podstawowym celem badań wykonanych w Laboratorium Badania Jakości Środków Ochrony Roślin (LBJŚOR) dla pobranej w ramach urzędowej kontroli próbki przedmiotowego środka było zbadanie zawartości substancji czynnej, podstawowych parametrów fizykochemicznych oraz weryfikacja obligatoryjnej identyczności w stosunku do preparatu referencyjnego wskazanego w pozwoleniu na handel równoległy środkiem ochrony roślin [...] poprzez wykonanie badań porównawczych. Badania porównawcze obejmowały organoleptyczną ocenę oraz analizę składu przedmiotowej próbki ww. środka przy użyciu dwóch technik analitycznych - chromatografii gazowej połączonej ze spektrometrią mas (GC-MS) i chromatografii gazowej połączonej ze spektrometrią mas wykorzystującej technikę analizy fazy nadpowierzchniowej (HS-GC-MS). Wyniki analizy organoleptycznej wykazały różnice w stosunku do preparatu referencyjnego [...] które zostały opisane w ateście analitycznym nr [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. Przeprowadzone badania składu przedmiotowej próbki wykazały istotne różnice w stosunku do składu środka referencyjnego. Analiza danych rejestracyjnych definiujących skład środka [...] wykazała brak zgodności w odniesieniu do składnika pełniącego między innymi funkcję zabezpieczającą formę użytkową przed wpływem niskich temperatur. Ponadto analiza profili analitycznych badanego środka oraz preparatu referencyjnego uzyskanych przy użyciu technik GC-MS oraz HS-GC-MS wskazuje na inny skład przedmiotowego środka w odniesieniu do innych składników formy użytkowej w stosunku do środka [...].

Reasumując, w opinii Instytutu Ochrony Roślin - Państwowego Instytutu Badawczego Oddział S. przeprowadzone badania jednoznacznie dowiodły brak identyczności poprzez stwierdzenie różnic w składzie środka [...] w odniesieniu do składu i danych zamieszczonych w dokumentacji rejestracyjnej środka referencyjnego [...], a ponadto wykazały, że przedmiotowy środek został wytworzony w innym niż środek referencyjny procesie produkcji, co w świetle art. 52 rozporządzenia nr 1107/2009 stanowi naruszenie warunków udzielenia pozwolenia na handel równoległy środkiem.

Biorąc pod uwagę ww. opinię urzędowego Laboratorium Badania Jakości Środków Ochrony Roślin, spełniającego wymagania ustawowe uprawniające do przeprowadzania badań środków ochrony roślin dla potrzeb realizowanej w Polsce urzędowej kontroli, niewątpliwie organ odwoławczy uznał, że wprowadzony do obrotu środek ochrony roślin pod nazwą [...] przez spółkę [...] Sp. z o.o. w rzeczywistości nie był środkiem ochrony roślin [...], który uzyskał stosowne pozwolenie ministra właściwego ds. rolnictwa nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r. na handel równoległy. Produkt ten, zgodnie z ww. opinią, posiadał inny skład w stosunku do preparatu referencyjnego, przez co nie spełniał obligatoryjnej identyczności z preparatem referencyjnym. Badania przedmiotowego środka jednoznacznie wykazały, że został on wyprodukowany w innym niż środek referencyjny procesie produkcyjnym.

W świetle powyższego, wbrew temu co twierdzi strona, organ wskazał, że kwestionowany środek nie posiadał wymaganego pozwolenia na handel równoległy i w związku z tym spółka [...] Sp. z o.o. nie powinna była sprzedawać tego środka.

Spółka [...] Sp. z o.o. nie otrzymała pozwolenia na handel równoległy ww. środkiem. Odwołująca się spółka dokonała wprowadzenia bliżej nieokreślonego środka ochrony roślin oznaczonego jako [...] na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Środek ten nie był objęty pozwoleniem na handel równoległy ponieważ nie spełniał warunków określonych pozwoleniem na środek ochrony roślin [...]. Spółka [...] Sp. z o.o. dokonała zatem wprowadzenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bliżej nieokreślonego środka ochrony roślin nie będącego środkiem ochrony roślin [...]. Prawo do wprowadzania środka o nazwie [...] na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej miała tylko spółka [...] Sp. z o.o., która była jedynym posiadaczem pozwolenia na handel równoległy tym środkiem. Z uwagi na to, trudno byłoby uznać, że strona działała w dobrej wierze.

Gdyby nawet można było uznać, że strona mogła sprowadzać środek ochrony roślin [...] bez pośrednictwa ww. posiadacza pozwolenia, to mając na uwadze fakt, że sprzedany środek nie był identyczny ze środkiem referencyjnym, w szczególności skład tego środka był inny niż skład środka referencyjnego a także środek ten był wytworzony w innym procesie produkcyjnym niż środek referencyjny, nałożenie opłaty sankcyjnej było uzasadnione.

K.H. zarządca masy sanacyjnej [...] Sp. z o.o. w restrukturyzacji wniosła skargę na decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1. nieważność na podstawie art. 156 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (dalej: kpa), tj. decyzja została skierowana do [...] Sp. z o.o. w restrukturyzacji reprezentowanej przez zarządcę K.H. w przypadku, gdy podmiotem mającym legitymację do występowania w sprawie jest K.H. zarządca masy sanacyjnej [...] Sp. z o.o. w restrukturyzacji, działająca w imieniu własnym na rzecz [...] Sp. z o.o. w restrukturyzacji,

2. nieważność na podstawie art. 107 § 1 pkt 8 k.p.a., tj. zaskarżona decyzja nie zawiera podpisu z imienia i nazwiska osoby upoważnionej do jej wydania, co czyni decyzję nieważną, ewentualnie

3. błędną interpretację przepisu art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o środkach ochrony roślin poprzez przyjęcie, że:

- Skarżąca winna posiadać zezwolenie na wprowadzenie na rynek w Polsce środka ochrony roślin [...] w przypadku, gdy Skarżąca nie jest producentem środka [...], a obowiązek uzyskania zezwolenia na wprowadzenia środka do obrotu obciąża tylko jego producenta,

- Skarżąca winna posiadać pozwolenie na handel równoległy w przypadku, gdy pozwolenie na handel równoległy odnosi się do sytuacji pierwszego wprowadzenia środka ochrony na rynek w Polsce, a nie sprzedaży środka ochrony roślin już wprowadzonego na rynek w Polsce, a w konsekwencji przyjęcie, że

- zaszły podstawy do nałożenia na Skarżącą opłaty sankcyjnej.

4. naruszenie art. 52 ust. 3 lit. c rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczącego wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin i uchylającego dyrektywy Rady79/117/EWG i 91/414/EWG (Dz. Urz, UE L 309 z 24.11.2009, str. 1 ze, zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem 1107/2009", poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, jakoby same tylko różnice jakościowe między poszczególnymi składnikami środka, którego dotyczy skarżona decyzja a środkiem referencyjnym przesądzały o braku identyczności w przypadku, gdy zgodnie z naruszonym przepisem, dla stwierdzenia identyczności środków jest wystarczające, aby środki ochrony roślin były takie same lub równoważne, pod względem występujących w nich składników obojętnych, która to równoważność winna być oceniana przez organ indywidualnie w każdej ze spraw,

5. art. 77 ust. 1 w zw. z art. 7 k.p.a., poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w zakresie wpływu różnic jakościowych składników znajdujących się w środka [...], na jego działanie w porównaniu ze środkiem referencyjnym, co spowodowało zebranie niepełnego materiału dowodowego oraz naruszenie zasady prawdy obiektywnej, poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i w konsekwencji arbitralnego uznania, że ustalone różnice jakościowe składników przesądzają o braku równoważności składników, w rozumieniu art. 52 ust. 3 lit. c rozporządzenia 1107/2009, tymczasem przeprowadzenie kompleksowego i wyczerpującego postępowania dowodowego doprowadziłoby do dokonania prawidłowych ustaleń faktycznych, tj. stwierdzenia równoważności składników obojętnych środka [...] oraz referencyjnego.

Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przypisanych.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że zaskarżona decyzja jest nieważna jako wydana wobec podmiotu który nie ma legitymacji do występowania w sprawie. Zaskarżona decyzja została wydana wobec [...] Sp. z o.o. w restrukturyzacji reprezentowanej przez zarządcę K.H. Takie określenie Skarżącej przez Organ II instancji jest nieprawidłowe. Sąd Rejonowy [...] w P. w postanowieniu z dnia [...].03.2017r., sygn. akt: [...], orzekł o otwarciu postępowania sanacyjnego [...] Sp. z o.o. oraz wyznaczył jako zarządcę K.H. Postanowienie to zostało złożone do akt niniejszej sprawy. Prawidłowo oznaczona strona postępowania winna zostać określona przez Organ II instancji następująco: K.H. zarządca masy sanacyjnej [...] Sp. z o.o. w restrukturyzacji. Zaskarżona decyzja została skierowana do podmiotu niebędącego stroną w sprawie, co czyni zaskarżoną decyzję nieważna na podstawie art. 156 § 1 ust. 4 kpa.

Brak jednego z podstawowych elementów decyzji administracyjnej oznacza, że wydana decyzja w sposób rażący narusza prawo tj. art. 107 § 1 k.p.a., a to stosownie do treści art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. uzasadnia wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji.

Sytuacja taka ma miejsce w rozpoznawanej sprawie, bowiem brak podpisu pod zaskarżoną decyzją z imienia i nazwiska wydającego powoduje, że nie ma możliwości zweryfikowania uprawnienia do wydania decyzji, wobec czego następują skutki takie, jakby decyzję podpisała osoba nieupoważniona. Decyzji zawierającej tego rodzaju uchybienia nie można uznać za akt wydany przez organ praworządnego państwa, a to uzasadnia pogląd, że powyższe naruszenie art. 107 § 1 k.p.a. ma charakter rażący i wystąpiła przesłanka stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Ze zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie bezspornym pozostaje, że środek ochrony roślin [...] przed dokonaniem przez [...] Sp. z o.o. zakupu środka w dniu [...].02.2015r. od brytyjskiej firmy [...] Ltd., został wprowadzony do obrotu i był stosowany na terytorium Polski. Skoro środek [...] został legalnie wprowadzony do obrotu i stosowany na terenie Polski, to [...] Sp. z o.o. nie była zobowiązana do uzyskania pozwolenia na handel równoległy tj. na wprowadzenie środka [...] do obrotu. Organ II instancji, nie uwzględnił interpretacji wydanej przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, dotyczącej art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy o środkach ochrony roślin, przedstawionej w piśmie z dnia [...].11.2017r., złożonym do akt sprawy. Z treści pisma wynika, że w ocenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi posiadacz pozwolenia na handel równoległy jako podmiot który uzyskał uprawnienie w postaci możliwości wprowadzenia do obrotu określonego środka ochrony roślin jest podmiotem upoważnionych do dokonania "pierwszego" wprowadzenia tego środka na terytorium Polski. Na tej podstawie uznać należy, że pozwolenie na wprowadzenie środka ochrony roślin na terenie Polski jest wymagane tylko w odniesieniu do podmiotu, który jako pierwszy wprowadza dany środek ochrony roślin na teren Polski. W niniejszej sprawie sytuacja taka nie miała miejsca, bowiem [...] Sp. z o.o. zakupiła środek ochrony roślin, który był już uprzednio wprowadzony na rynek w Polsce przez inny podmiot oraz był objęty pozwoleniem na handel równoległy, czyli [...] Sp. z o.o. nie była zobowiązana do uzyskiwania kolejnego pozwolenia na handel równoległy. Niezależnie od powyższego Organ II instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego w zakresie wyjaśnienia, w jaki sposób brytyjska firma [...] Ltd. weszła w posiadanie środka [...]. W ocenie Skarżącej ze względu na powiązania udziałowców [...] Ltd. oraz [...] Sp. z o.o. możliwa jest sytuacja, w której [...] firma [...] Ltd. nabyła środek [...] od [...] Sp. z o.o. oraz sprzedała go dalej do [...] sp. z o.o. Gdyby takie okoliczności zaszły, to wówczas nie zaszłyby podstawy do wydania zaskarżonej decyzji ustalającej opłatę sanacyjną.

Organ II instancji w sposób nieprawidłowy przeprowadził postępowanie dowodowe w zakresie ustalenia, że środek [...] wprowadzony na rynek w Polsce miał inny skład niż środek [...] wprowadzony do obrotu przez [...] Sp. z o.o. oraz miał inny skład niż preparaty referencyjne. Przy ocenie identyczności środka nie uwzględniono oraz nie odniesiono się do wytycznej Komisji Europejskiej z 20 listopada 2012 r. "Guidance document on significant and non - significant changes of the chemical composition of authorised plant protection products under Regulation (EC) No 1107/2009 of the EU Parliament and Council on placing of plant protection products on the market and repealing Council Directives 79/117/EEC and 91/414/EEC" (SANCO/12638/2011, rev. 2). Wytyczna zawiera informacje odnośnie zasad oceny i akceptacji, zmian w składzie dopuszczonych do obrotu środków ochrony roślin. W wytycznej wskazano, że dopuszczalne różnice ilościowe w składnikach objętych zaklasyfikowanych mogą wynosić średnio ±10%. W sprawie zaś Organ II instancji nie wyjaśnił, czy przy ocenie składu środka [...], uwzględnił założenia powołanej wytycznej.

Organ II instancji nie wziął pod uwagę okoliczności, że [...] Sp. z o.o. nie była producentem środka [...], a była jedynie pośrednikiem w jego sprzedaży. [...] Sp. z o.o. nie miała wpływu na skład zakupionego środka [...]. Środek ten został zakupiony przez [...] Sp. z o.o. w dobrej wierze, że spełnia warunku do możliwości jego wprowadzenia na rynek w Polsce na podstawie wcześniej wydanego pozwolenia na handel równoległy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

W ocenie sądu skarga nie jest zasadna, gdyż decyzja Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa z [...] maja 2018 r. nie narusza przepisów prawa.

Podstawę materialnoprawną wydanej decyzji stanowił art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o środkach ochrony roślin (Dz.U. z 2017 r. poz. 2138, z późn. zm.) zgodnie z którym podmiot, który sprzedaje środek ochrony roślin, bez wymaganego zezwolenia na jego wprowadzanie do obrotu lub pozwolenia na handel równoległy - wnosi na rachunek wojewódzkiego inspektoratu ochrony roślin i nasiennictwa właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę tego podmiotu opłatę sankcyjną w wysokości stanowiącej 200% kwoty wartości sprzedanych środków ochrony roślin według ceny ich sprzedaży, zgodnie z wystawionym dokumentem sprzedaży.

Organ odwoławczy dokonał prawidłowej wykładni art. 311 ust. 1 ustawy z dnia 15 maja 2015 r. Prawo restrukturyzacyjne (Dz.U. z 2017 r., poz. 1508 j.t.) w zw. z art. 28 k.p.a. i art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy o środkach ochrony roślin.

Nie ulega wątpliwości, że podmiotem, którego dotyczy wskazany w art. 75 w/w ustawy obowiązek, jest podmiot dokonujący sprzedaży środka ochrony roślin.

Kwestia dopuszczalności wszczęcia i prowadzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie określenia opłaty sankcyjnej po otwarciu postępowania restrukturyzacyjnego, a zatem relacja pomiędzy prowadzonym przez organy postępowaniem administracyjnym, a postępowaniem restrukturyzacyjnym prowadzonym wobec podmiotu nie jest istotą sporu.

Z przepisów ustawy Prawo restrukturyzacyjne wynika, że z dniem otwarcia postępowania sanacyjnego mienie służące prowadzeniu przedsiębiorstwa oraz mienie należące do dłużnika stają się masą sanacyjną (art. 294 ustawy).

Dłużnik zaś traci prawo zarządu oraz możliwość korzystania z mienia stanowiącego masę sanacyjną i rozporządzania nim, wydaje zarządcy majątek i dokumenty dotyczące działalności, majątku oraz rozliczeń (art. 288 i 291 ustawy).

Jednak inaczej niż w postępowaniu upadłościowym (art. 263 ustawy Prawo upadłościowe), ze względu na treść art. 310 ustawy Prawo restrukturyzacyjne otwarcie postępowania sanacyjnego nie wyłącza możliwości wszczęcia przez wierzyciela postępowań sądowych, administracyjnych, sądowoadministracyjnych i przed sądami polubownymi w celu dochodzenia wierzytelności podlegających umieszczeniu w spisie wierzytelności. Koszty postępowania obciążają wszczynającego postępowanie, jeżeli nie było przeszkód do umieszczenia wierzytelności w całości w spisie wierzytelności. Według art. 101 ust. 1 tej ustawy nieuwzględnienie wierzytelności w spisie wierzytelności nie stanowi przeszkody do jej dochodzenia we właściwym trybie.

Konsekwencją utraty zarządu majątkiem przez dłużnika i roli zarządcy masy sanacyjnej w postępowaniu restrukturyzacyjnym jest art. 311 ustawy określający w sposób szczególny legitymację procesową w odniesieniu do postępowań dotyczących masy sanacyjnej. Według art. 311 ust. 1 postępowania sądowe, administracyjne, sądowoadministracyjne i przed sądami polubownymi dotyczące masy sanacyjnej mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez zarządcę albo przeciwko niemu. Postępowania te zarządca prowadzi w imieniu własnym na rzecz dłużnika.

Oznacza to, że zarządca masy sanacyjnej jest stroną w postępowaniach dotyczących masy, gdyż jest wyłącznym podmiotem, któremu przysługuje legitymacja procesowa. Zarządca podobnie jak syndyk jest więc stroną w znaczeniu formalnym ( procesowym), co skutkuje koniecznością jego udziału w postępowaniu i możliwością swobodnego działania we własnym imieniu. Tak określone uprawnienie nie powoduje jednak, że następuje zmiana strony w znaczeniu materialnym, gdyż pomimo otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego dłużnik nie traci tego przymiotu. To on przecież pozostaje podmiotem stosunku prawnego, którego dotyczy spór. Zarządca w postępowaniu, które tego sporu dotyczy podobnie jak syndyk działa na rzecz dłużnika, który został pozbawiony legitymacji procesowej (por. komentarz do art.144 ustawy - Prawo upadłościowe i naprawcze, Andrzej Jakubecki, LEX, wyrok SN z 16.01.2009 r., sygn. III CSK 244/08, LEX nr 523687). Dlatego też jeżeli postępowanie zostało zasadnie zainicjowane, zasądzenie świadczenia lub ustalenie obowiązku powinno nastąpić na rzecz lub od dłużnika, nie zaś od zarządcy masy sanacyjnej.

W przedmiotowej sprawie skoro zostało wszczęte postępowanie dotyczące masy sanacyjnej, jego stroną w znaczeniu formalnym powinien być zarządca, jak miało to miejsce (to zarządca złożył odwołanie i sprecyzował jego zarzuty), jednak nie on powinien zostać wskazany w sentencji decyzji jako strona w znaczeniu materialnym, a więc podmiot na który nakładany jest obowiązek uiszczenia opłaty. Nie jest więc zasadny zarzut rażącego naruszenia prawa z uwagi na wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia wobec spółki, które zostało doręczone zarządcy masy sanacyjnej, jako stronie formalnej tego postępowania.

Wbrew zarzutowi skargi decyzja organu odwoławczego nie została wydana z naruszeniem art. 107 § 1 pkt 8 k.p.a., gdyż zawiera oznaczenie organu na jej pierwszej stronie, zaś na ostatniej zawiera czytelny podpis osoby piastującej funkcję organu oraz pieczęć identyfikującą organ, co umożliwia jednoznaczną identyfikację osoby upoważnionej do wydania decyzji.

Nie ma racji skarżąca spółka, że decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego, gdyż art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy nie mógł mieć wobec niej zastosowania. Zdaniem spółki w stanie faktycznym który zaistniał w przedmiotowej sprawie nie była zobowiązana do uzyskania zezwolenia na wprowadzenie do obrotu środka ochrony roślin [...], gdyż środek ten był już dopuszczony do obrotu, a zatem jego sprzedaż była dozwolona, mimo że spółka nie posiadała zezwolenia.

Należy wyjaśnić, że zgodnie z brzmieniem art. 52 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009 z 21 października 2009 r. środek ochrony roślin, który uzyskał zezwolenie w jednym państwie członkowskim (państwie członkowskim pochodzenia), może, z zastrzeżeniem wydania pozwolenia na handel równoległy, być wprowadzany, wprowadzany do obrotu i stosowany w innym państwie członkowskim (państwie członkowskim wprowadzenia), jeżeli to państwo członkowskie ustali, że skład danego środka ochrony roślin jest identyczny ze składem środka ochrony roślin, który uzyskał już zezwolenie na jego terytorium (środka referencyjnego). Wniosek składany jest właściwemu organowi państwa członkowskiego wprowadzenia. Jednocześnie kryteria determinujące identyczność środka ochrony roślin w stosunku do preparatu referencyjnego zostały określone w art. 52 ust. 3 przywołanego rozporządzenia, według którego środki ochrony roślin uważa się za identyczne, ze środkami referencyjnymi, jeżeli:

a) zostały wytworzone przez to samo przedsiębiorstwo lub przez przedsiębiorstwo powiązane lub na licencji zgodnie z takim samym procesem produkcyjnym;

b) są one identyczne pod względem specyfikacji i zawartości substancji czynnych, sejfnerów i synergetyków oraz pod względem formy użytkowej; oraz

c) są takie same lub równoważne pod względem występujących w nich składników obojętnych oraz rozmiaru opakowania, materiału lub postaci oraz pod względem potencjalnego niekorzystnego wpływu na bezpieczeństwo środka w odniesieniu do zdrowia ludzi lub zwierząt lub środowiska.

Bezsporna w niniejszej sprawie jest okoliczność, że Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją nr [...] z [...] lipca 2013 r. wydał pozwolenie na handel równoległy środkiem ochrony roślin [...] dla spółki [...] sp. z o.o. z siedzibą w Z. Środek ten pod nazwą handlową [...] dopuszczony jest do obrotu w Zjednoczonym Królestwie Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej zezwoleniem nr [...], którego ważność mija z dniem [...] lipca 2021 r. Produktem referencyjnym w stosunku do ww. środka jest środek ochrony roślin [...] (tożsamy ze środkiem [...]), produkcji spółki S. UK, Limited, Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, dopuszczony do obrotu zezwoleniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r.

Bezsporne jest także to, że skarżąca spółka dokonała zakupu środka ochrony roślin [...] o numerze partii [...] i dacie produkcji [...] r. w ilości 1600 l od brytyjskiej firmy D. Ltd., a następnie w okresie od [...] marca 2015 r. do [...] czerwca 2015 r. dokonała w całości jego sprzedaży na terytorium Polski o łącznej wartości 199650, 96 zł.

Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie uzasadnia ocenę, że skarżąca spółka nie dokonała zakupu środka ochrony roślin [...], a następnie dalszej sprzedaży na terytorium Polski, od podmiotu, który uzyskał zezwolenie na handel równoległy tj. od spółki [...] sp. z o.o, co po pierwsze potwierdzają faktury i paragony wystawione na sprzedaż tego środka, w tym faktura wystawiona przez spółkę [...]. Po drugie okoliczność, że wprowadzony do obrotu na terytorium Polski przez skarżącą spółkę środek, sprzedawany pod nazwą [...], nie był środkiem ochrony roślin, który objęty był zezwoleniem na handel równoległy wydanym przez ministra właściwego ds. rolnictwa z [...] lipca 2013 r. wyłącznie dla spółki [...] sp. z o.o.

Fakt, że środek ochrony roślin [...] był już wcześniej wprowadzony na terytorium Polski przez podmiot, który uzyskał indywidualne zezwolenie na handel równoległy tym środkiem tj. spółkę [...] sp. z o.o. nie zwalniał skarżącej spółki z obowiązku uzyskania zezwolenia, w sytuacji gdy zamierzała samodzielnie wprowadzić ten środek do obrotu na terytorium Polski, a następnie dokonywać jego dalszej sprzedaży. Skarżąca spółka kupiła środek oznakowany jako [...], niebędący tym środkiem od innego podmiotu tj. spółki [...] i sama dokonała jego przywozu na terytorium Polski. Jej działalność nie polegała więc na kupnie środka ochrony roślin od podmiotu, który uzyskał zezwolenie na jego wprowadzenie do obrotu na terytorium Polski i jego dalszej sprzedaży w ramach tego legalnego "pierwszego" wprowadzenia środka do obrotu. Sprowadzony przez spółkę środek okazał się nie być środkiem objętym zezwoleniem udzielonym spółce [...] Potwierdzają to wyniki przeprowadzonych badań próbek składu sprowadzonego przez skarżącą spółkę środka, które wykazały istotne różnice w stosunku do składu środka referencyjnego [...]. Skarżąca niezasadnie kwestionuje prawidłowość opartej na wynikach badań oceny o braku identyczności sprowadzonego środka ze środkiem referencyjnym twierdząc, że dla stwierdzenia identyczności wystarczające jest, aby pod względem składników obojętnych występujących w porównywanych środkach zachodziła równoważność.

Skarżąca nie zauważa jednak, że przeprowadzona analiza pobranej próbki środka wykazała nie tylko brak zgodności w odniesieniu do składnika pełniącego m.in. funkcję zabezpieczającą formę użytkową przed wpływem niskim temperatur, ale przede wszystkim, że przedmiotowy środek został wytworzony w innym niż środek referencyjny procesie produkcyjnym, co według art. 52 ust. 3 w/w rozporządzenia stanowi wystarczającą przesłankę do uznania braku identyczności środków.

W ocenie sądu organ odwoławczy nie naruszył przepisów postępowania, gdyż zgromadził wystarczający materiał dowodowy do rozstrzygnięcia sprawy, dokonał jego rzetelnej i wszechstronnej analizy, a w uzasadnieniu decyzji przedstawił logiczną i przekonującą argumentację. Ustalenie przez organ, że sprowadzony przez skarżącą spółkę środek nie był w istocie środkiem ochrony roślin [...]. objętym zezwoleniem nie obligował organu do dalszego poszukiwania materiału dowodowego w celu ewentualnego wyjaśnienia istnienia powiązań pomiędzy podmiotem od którego skarżąca spółka kupiła środek "udający" środek ochrony roślin [...], a spółką, która uzyskała zezwolenie na handel równoległy środkiem "prawdziwym" środkiem [...]. Faktura na sprzedaż środka pochodziła od spółki [...], nie zaś od spółki [...] sp. z o.o.

Ewentualne istnienie powiązań osobowych pomiędzy spółkami nie ma znaczenia dla oceny braku legalności działania skarżącej spółki. Jeżeli takie powiązania istniały, to skarżąca spółka tym bardziej powinna mieć wiedzę o warunkach udzielonego dotychczas wyłącznie [...] sp. z o.o. zezwolenia na handel równoległy środkiem [...].

Stwierdzenie udokumentowanej sprzedaży przez skarżącą spółkę środka ochrony roślin bez wymaganego zezwolenia na handel równoległy stanowił na podstawie art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy obligatoryjną przesłankę do określenia dla spółki opłaty sankcyjnej w wysokości 399301,92 zł.

Mając powyższe na uwadze sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.