Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 167/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-03-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a-c, art. 134
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 156, art. 138 par. 1 pkt 1,art. 107
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 247 par.1
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art. 24 ust. 4, art. 83 ust. 4
journal: Dz.U. 1998 nr 137 poz 887
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Ewa Jóźków, Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Asesor WSA - Danuta Dopierała (spr.), Protokolant - referendarz sądowy - Konrad Łukaszewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2007 r. sprawy ze skargi A. Ż. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] maja 2006 r. Nr [...] ([...]) w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi z 29 maja 2006 r. wniesionej przez A. Ż. jest decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] maja 2006 r. nr [...] (znak sprawy: [...]), utrzymująca w mocy decyzję ZUS nr [...] z [...] marca 2006 r. o odmowie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy.

Skarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

A. Ż., pismem z 19 listopada 2005 r. zwróciła się do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie o umorzenie całkowite należności z tytułu składek za 1995 i 1996 r. w ZUS Inspektorat w B. w kwocie 1.768,48 zł. Wniosek umotywowała trudną sytuacją finansową. Wskazała, że w chwili obecnej pracuje otrzymując wynagrodzenie miesięczne w kwocie [...] zł, jednak koszty utrzymania dwojga dzieci powodują, iż brak Jej środków niezbędnych do utrzymania siebie i rodziny. Zaznaczyła, że nie posiada majątku, a 17-letni samochód, który nie ma żadnej wartości, jest niezbędny w życiu codziennym w celu wożenia chorego męża na zabiegi oraz dziecka do szkoły.

Nadto zaznaczyła, iż ZUS bezprawnie przeniósł na jej osobę odpowiedzialność za pracowników zatrudnionych w P. Sp. z o.o. za lata 1995 - 1996. Firma ta, w której Wnioskodawczyni posiadała udziały, obecnie już nie istnieje. Podkreśliła, że ZUS nie prowadził egzekucji z majątku spółki, lecz dopiero po tak długim czasie zaczął dochodzić swych należności, niesłusznie naliczając odsetki.

Po rozpatrzeniu wniosku, decyzją nr [...] z [...] marca 2006 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia należności z tytułu składek w łącznej kwocie 5.280,58 zł, w tym: składek na ubezpieczenie społeczne, za okres 10/1995 - 05/1996 w kwocie 1.319,38 zł, odsetek za zwłokę naliczonych na dzień 2 grudnia 2006 r. w kwocie 3.954,00 zł, kosztów upomnienia w kwocie 7,20 zł. W podstawie prawnej decyzji powołał przepis art. 83 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 28 ust. 3 i 3a oraz art. 32 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.).

W uzasadnieniu organ wskazał, iż na podstawie dokumentacji będącej w posiadaniu ZUS Oddział w B. ustalono, że od 8 listopada 1993 r. A. Ż. była wspólnikiem spółki z o.o. P. W związku z nieopłaceniem przez spółkę składek na ubezpieczenie społeczne za zatrudnionych pracowników, [...] sierpnia 1996 r. ZUS, działając na podstawie art. 47 ust. 2 i art. 40 ustawy z 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych (Dz. U. nr 108, poz. 486 ze zm.) oraz art. 4, art. 11 ust. 1 i art. 33 ust. 1 ustawy z 25 listopada 1986 r. o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 1989 r. nr 25, poz. 137 ze zm.) wydał decyzję, orzekającą o odpowiedzialności A. Ż. za zobowiązania Spółki z tytułu składek na obowiązkowe ubezpieczenie społeczne za zatrudnionych pracowników w kwocie 1.768,49 zł za okres 09/1995 - 06/1996.

Wskazał nadto, że Wnioskodawczyni wielokrotnie zwracała się do ZUS Oddział w B. z wnioskiem o umorzenie przedmiotowego zadłużenia bądź rozłożenie spłaty należności na raty. Z uwagi na brak przesłanek ustawowych, uzasadniających umorzenie należności ZUS, wnioski te były rozpatrywane odmownie.

Jak wynika z kwestionariusza o stanie majątkowym z 3 lutego 2006 r., Wnioskodawczyni jest zatrudniona jako przedstawiciel handlowy w P. w K., uzyskując wynagrodzenie w wysokości [...] zł netto, od trzech lat pozostaje z mężem w separacji, posiada na utrzymaniu dziecko w wieku 9 lat. Nie dysponuje żadnym majątkiem przedstawiającym wartość handlową.

W konkluzji organ stwierdził, iż wobec braku całkowitej nieściągalności należności, określonej w art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, nie znaleziono podstaw do ich umorzenia. Nie stwierdzono również przesłanek umożliwiających umorzenie należności na podstawie art. 28 ust. 3a ww. ustawy. Zważywszy bowiem, że Strona osiąga stały dochód z tytułu zatrudnienia, nie można uznać, że konieczność spłaty zadłużenia w ramach dogodnego układu ratalnego pozbawiłaby Ją możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Strona zauważyła, iż jej położenie finansowe, materialne i rodzinne stanowi sytuację szczególną, uzasadniającą całkowite umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Zaznaczyła, iż kwota 200 zł, która pozostaje Jej po uiszczeniu bieżących opłat, nie wystarcza nawet na wyżywienie 3-osobowej rodziny.

Zaskarżona decyzja jest błędna, a jej lakoniczne uzasadnienie bezsprzecznie wskazuje na to, że została podjęta na podstawie nietrafnie wyprowadzonych wniosków.

Decyzją nr [...] z [...] maja 2006 r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, powołując w podstawie prawnej art. 83 ust. 1 pkt 3 i ust. 4 w związku z art. 28 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nr [...] z [...] marca 2006 r. odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podał, iż w sprawie nie została stwierdzona całkowita nieściągalność oraz, że Strona nie udowodniła, że sytuacja, w której się znajduje ma charakter drastyczny, uzasadniający umorzenie zadłużenia na podstawie art. 28 ust. 3a cyt. ustawy. Zważywszy, iż Strona osiąga stały dochód z tytułu zatrudnienia na umowę o pracę, istnieje możliwość wywiązania się przez Stronę z przedmiotowego zobowiązania wobec ZUS. Nadto wskazał, iż zważywszy na 10-letni okres przedawnienia należności z tytułu składek (art. 24 ust. 4 cyt. ustawy), nie można wykluczyć, że sytuacja materialna Strony ulegnie zmianie i pozwoli na spełnienie istniejącego zobowiązania.

Zauważył nadto, że wyrażone przez Stronę zastrzeżenia co do okoliczności wydania przez ZUS decyzji z [...] sierpnia 1996 r. w zakresie przeniesienia odpowiedzialności, nie były przedmiotem rozpatrzenia przez organ odwoławczy, ponieważ sprawa ta została prawomocnie rozstrzygnięta wyrokiem Sądu, potwierdzającym zasadność ww. decyzji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Prezesa ZUS, A. Ż. wniosła o zmianę decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy, uchylenie decyzji w całości, unieważnienie decyzji w całości, dopuszczenie dowodów z dokumentów. Zaskarżonej decyzji zarzuciła w szczególności naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Podniosła, iż zaskarżona decyzja jest wadliwa i niezgodna z ważnym interesem społecznym oraz zasadami współżycia społecznego, ponieważ została podjęta przez organ na podstawie subiektywnych ocen i dowolnych interpretacji zebranego w sprawie materiału dowodowego.

Skarżąca podkreśliła, iż Jej sytuacja materialna i rodzinna w pełni uzasadnia całkowite umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zwłaszcza, że obecnie nie pracuje i nie osiąga dochodu.

Zauważyła nadto, iż wydanie decyzji w II instancji przez ZUS Oddział w B., stanowi rażące naruszenie prawa, ponieważ wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy Skarżąca skierowała do Prezesa ZUS w W. i ten właśnie organ winien rozpatrzyć sprawę i wydać rozstrzygnięcie.

Prezes ZUS w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, stwierdzając, iż w sprawie dokonano wszechstronnej oceny sytuacji Skarżącej i w sposób obiektywny ustalono brak podstaw do umorzenia należności.

W piśmie procesowym z 17 lutego 2007 r. Skarżąca podtrzymała zarzuty skargi kwestionując zasadność podjęcia przez ZUS decyzji z [...] sierpnia 1996 r. orzekającej o Jej odpowiedzialności za zobowiązania z tytułu składek na obowiązkowe ubezpieczenie społeczne za zatrudnionych pracowników spółki "P.".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach, np. w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zgodnie natomiast z unormowaniem art. 134 p.p.s.a. sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, tj. badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności tak z przepisami ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071), dalej: k.p.a., jak i z normami prawa materialnego zawartymi w ustawie z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.), dalej u.s.u.s., doszedł do przekonania o konieczności uchylenia skarżonej decyzji z przyczyn, które wziął pod uwagę z urzędu, niezależnie od treści skargi.

W pierwszej kolejności rozważenia wymaga kwestia zgodności zaskarżonej decyzji Prezesa ZUS z [...] maja 2006 r. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 83 ust. 4 u.s.u.s.

W tym zakresie podkreślić należy, iż prowadzenie postępowania poprzedzającego wydanie przez Prezesa ZUS decyzji w przedmiocie umorzenia należności, jak i wydanie takiej decyzji następuje w oparciu o przepisy k.p.a. Zgodnie bowiem z art. 83 ust. 4 u.s.u.s. do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wnoszonego od decyzji ZUS do Prezesa ZUS, stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego. Postępowanie wszczęte takim wnioskiem kończy się rozstrzygnięciem - sposobem załatwienia sprawy - przewidzianym w art. 138 § 1 k.p.a.

Zgodnie z dyspozycją pkt 1 art. 138 § 1 k.p.a. organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję, a więc podejmuje rozstrzygnięcie merytoryczne zgodne z rozstrzygnięciem organu I instancji. Będzie to miało miejsce wówczas, gdy w wyniku rozpoznania sprawy rozstrzygnięcie organu odwoławczego pokrywa się z rozstrzygnięciem organu I instancji, które w ocenie organu odwoławczego jest prawidłowe, zarówno z punktu widzenia zgodności z prawem, jak również i pod względem celowości. W wyroku z 15 sierpnia 1985 r., sygn. akt III SA 730/85, NSA podkreślił: "Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji oznacza w szczególności utrzymanie w mocy jej podstawowego, koniecznego elementu, jakim jest rozstrzygnięcie. W rozstrzygnięciu (osnowie) decyzji zostaje bowiem wyrażona wola organu administracji załatwiającego sprawę w tej formie".

Podkreślić przy tym należy, iż przepis art. 138 § 1 k.p.a. zawiera wyczerpujące wyliczenie rozstrzygnięć, jakie mogą być wydane przez organ odwoławczy, i nie przewiduje możliwości utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji z jednoczesną korekturą jej osnowy (por. wyrok NSA z 6 czerwca 2000 r., sygn. akt V SA 481/00, LEX nr 50115). Oznacza to, iż z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. wynika oczywiste ograniczenie dla organu odwoławczego, polegające na tym, że organ odwoławczy nie może utrzymać w mocy zaskarżonej decyzji w zakresie innym, niż to uczynił przed nim organ pierwszoinstancyjny. Powyższe stanowi konsekwencję wymogu tożsamości sprawy (zakresu sprawy), rozpatrywanej w pierwszej i drugiej instancji.

Przenosząc wskazane uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy należy podkreślić, że zaskarżona decyzja Prezesa ZUS z [...] maja 2006 r. w sposób oczywisty narusza art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 83 ust. 4 u.s.u.s.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych, decyzją nr [...] z [...] marca 2006 r. odmówił umorzenia należności z tytułu składek w łącznej kwocie 5.280,58 zł, w tym: składek na ubezpieczenie społeczne za okres 10/1995 - 05/1996 w kwocie 1.319,38 zł, odsetek za zwłokę naliczonych na dzień 2 grudnia 2006 r. w kwocie 3.954,00 zł, kosztów upomnienia w kwocie 7,20 zł.

Prezes ZUS natomiast decyzją z [...] maja 2006 r. postanowił "utrzymać w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nr [...] z [...] marca 2006 r. odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy".

Jak wynika z powyższego, organ odwoławczy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji z jednoczesnym skorygowaniem jego osnowy poprzez rozszerzenie zakresu orzekania. Nie można zatem przyjąć, że sprawa, w której orzekł Prezes ZUS jest - co do jej zakresu - tą samą sprawą, którą rozstrzygnął organ I instancji, co w sposób istotny narusza wskazane powyżej reguły orzekania w postępowaniu z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i stanowi podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wskazać należy, że w sentencji zaskarżonej decyzji nie wskazano przepisu art. 138 § 1 k.p.a. jako formalnoprawnej podstawy jej wydania, co stanowi naruszenie art. 107 § 1 k.p.a. Jak już zaznaczono, przepis ten stanowi podstawę rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, zgodnie bowiem z art. 83 ust. 4 zdanie trzecie u.s.u.s. do wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w k.p.a.

Już tylko na marginesie Sąd zauważa, iż wniosek A. Ż. z 19 listopada 2005 r., będący przedmiotem postępowania administracyjnego, dotyczył umorzenia należności z tytułu składek ZUS za 1995 i 1996 r. w kwocie 1.768, 48 zł, określonej decyzją wymiarową ZUS Oddział w B. z [...] sierpnia 1996 r. o odpowiedzialności Skarżącej za zobowiązania "P." spółki z o.o. z tytułu składek na obowiązkowe ubezpieczenie społeczne za zatrudnionych pracowników. Z kolei we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Skarżąca wniosła o umorzenie należności z tytułu składek ZUS za 1992 i 1993 r. w kwocie 1.319,38 zł wraz z odsetkami, zaznaczając w uzasadnieniu, że stanowią one zobowiązania za zatrudnionych pracowników w P. "B." Sp. z o.o. Zatem niezależnie od wskazanych rozbieżności, które nota bene winny znaleźć wyjaśnienie w toku postępowania odwoławczego, a następnie w motywach decyzji administracyjnej (art. 107 § 1 i 3 k.p.a.), przedmiot żądania Skarżącej nie uległ zmianie.

Rozstrzygając ponownie Prezes ZUS, mając na względzie art. 138 § 1 k.p.a. oraz art. 7, art. 11, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., jest obowiązany uwzględnić całość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, następnie na jego podstawie dokonać oceny poszczególnych dowodów i ustalić w ten sposób stan faktyczny. Winien przy tym uwzględnić również argumentację przedstawianą przez A. Ż. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Powyższe musi znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, w którym organ ma obowiązek odnieść się do wszystkich dowodów występujących w sprawie, zarówno do tych, na których się oparł, jak i do tych, którym odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, podając przy tym przyczyny ich nieuwzględnienia. Uzasadnienie decyzji winno bowiem zawierać pełną analizę i ocenę występujących w sprawie faktów, nawet wtedy, gdyby fakty te nie znalazły uznania u organu rozstrzygającego sprawę.

Dopiero wszechstronne wyjaśnienie sprawy, przy zachowaniu przepisów postępowania administracyjnego, w tym w szczególności przedstawionych powyżej, daje prawo do podjęcia decyzji (z uwagi na jej fakultatywny charakter), nawet odmownej - w sytuacji zaistnienia przesłanek pozwalających na umorzenie należności. Organ, orzekając na podstawie przepisu opartego na uznaniu administracyjnym, tak jak w niniejszej sprawie, ma bowiem prawo wyboru rozstrzygnięcia, a to znaczy, że nawet w sytuacji uznania, iż strona spełnia przesłanki w nim wskazane, może wydać negatywne dla niej orzeczenie, przy czym, przed jego podjęciem winien rozważyć interes społeczny i słuszny interes strony, tj. w odpowiedni, logiczny sposób przedstawić swoje argumenty również w tym zakresie. Jak niejednokrotnie wskazywał Naczelny Sąd Administracyjny: "W celu wydania prawidłowego orzeczenia w sytuacji uznania administracyjnego organ administracyjny obowiązany jest szczegółowo zbadać stan faktyczny i utrwalić w aktach wyniki badania. Obowiązki organu administracyjnego w zakresie postępowania dowodowego są nawet większe niż przy ustawowym skrępowaniu, gdyż w poszukiwaniu materialnego kryterium do wydania decyzji powinien on najwszechstronniej zbadać stan faktyczny, w wymiarze wychodzącym poza okoliczności typowe w sytuacjach związania, mając na uwadze szczególną rolę w decyzji uznaniowej jej zgodności z interesem społecznym i słusznym interesem obywatela z art. 7 kpa" (v. wyrok z 16 listopada 1999 r., sygn. akt III SA 7900/98 LEX nr 47243).

Analizując ponownie sprawę niniejszą w kontekście podniesionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przyszłych możliwości Skarżącej odnośnie realizacji istniejącego zobowiązania, mając również na uwadze, że początkowy okres zalegania w składkach jest odległy, organ winien dokonać szczegółowych ustaleń pod kątem ewentualnego przedawnienia należności z tytułu składek, określonych decyzją ZUS Oddział w B. z [...] sierpnia 1996 r., wydaną na podstawie przepisów ustawy z 25 listopada 1986 r. o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 1989 r. nr 25, poz. 137 ze zm.). Pozwoliłoby to przesądzić w jednoznaczny sposób kwotę zaległych składek i odsetek za zwłokę w ich płatności z czym, naturalnie, wiąże się ocena możliwości płatniczych strony. Niewątpliwie też okoliczność ta należy do ustaleń faktycznych sprawy.

Zważyć przy tym należy, że zgodnie z art. 24 ust. 4 u.s.u.s. należności z tytułu składek czyli także należności z tytułu odsetek, które dzielą byt prawny należności z tytułu składek, ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Ustawowy termin przedawnienia z tytułu należności na rzecz ZUS ulegał zmianom. Przepis art. 24 ust 4 u.s.u.s. obecnej treści, wprowadzony przepisem art. 1 pkt 9 lit. a) ustawy z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2002 r., nr 241, poz. 2074), obowiązuje od 1 stycznia 2003 r. Przed 1 stycznia 2003 r., długość terminu przedawnienia wynosiła 5 lat, z wyjątkiem sytuacji, kiedy nastąpiło przerwanie biegu terminu. W tej ostatniej sytuacji, należności przedawniały się po upływie 10 lat licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Omawiana ustawa weszła w życie 25 listopada 1998 r. Przed tą datą obowiązywała ustawa z 25 listopada 1986 r. o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 1989 r. Nr 25, poz. 137 ze zm.), zgodnie z którą należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne pracowników ulegały przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym składka stała się wymagalna (art. 35 ust. 3). Bieg przedawnienia przerywało odroczenie terminu płatności, rozłożenie spłaty należności na raty i każda inna czynność zmierzająca do ściągnięcia tejże należności, jeżeli o czynności tej został zawiadomiony dłużnik. Składek nie można było jednak dochodzić, jeżeli od terminu ich płatności upłynęło 10 lat (35 ust. 4).

Podkreślić należy, że zmiana art. 24 ust. 4 u.s.u.s. dokonana ww. ustawą z dnia 18 grudnia 2002 r., ustanawiająca dziesięcioletni okres przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, która weszła w życie w dniu 1 stycznia 2003 r., nie ma zastosowania do należności przedawnionych przed tym dniem (v. wyrok Sądu Najwyższego z 5 kwietnia 2005 r., sygn. akt I UK 232/04, OSNP 2006/1-2/26).

Sąd zauważa nadto, iż ponowne rozpatrzenie przedmiotowej sprawy winno być przeprowadzone z poszanowaniem art. 10 § 1 k.p.a., który w sposób jednoznaczny, z zastrzeżeniem § 2 tego artykułu, nakłada na organy administracji publicznej obowiązek zapewnienia stronom postępowania czynnego udziału w każdym stadium tego postępowania, a przed wydaniem decyzji, umożliwienia wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Przyczyny odstąpienia od ww. zasady, organ administracji publicznej obowiązany jest utrwalić w aktach sprawy, w drodze adnotacji (§ 3 art. 10).

Zauważyć należy, iż w jakkolwiek niniejszej sprawie nie zachodziła żadna z przesłanek zawartych w § 2 art. 10 k.p.a., to jednak w aktach sprawy brak jest pouczenia Strony o prawie zapoznania się z aktami i złożenia końcowego oświadczenia przed wydaniem zaskarżonej decyzji.

W konkluzji Sąd stwierdza, iż wskazane powyżej uchybienia zaskarżonej decyzji Prezesa ZUS stanowią okoliczności przesądzające treść niniejszego rozstrzygnięcia. Sąd nie mógł w tej sytuacji ustosunkować się do merytorycznej argumentacji skargi ani oceniać w tym kontekście decyzji organu odwoławczego. Wyrokowanie zdeterminowane zostało bowiem omówionymi wyżej względami natury formalnoprawnej.

Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 134 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.