Postanowienie NSA, sygn. akt V SA 1924/02
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2003-04-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 627  Cudzoziemcy, repatrianci, nabycie nieruchomości przez cudzoziemca
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Powołane przepisy: article: art. 37 ust. 2, art. 45 ust. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz. 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu 25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 19 pkt 5
journal: Dz.U. 1995 nr 74 poz. 368
law: Ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.
article: art. 52a
journal: Dz.U. 1997 nr 114 poz. 739
law: Ustawa z dnia 25 czerwca 1997 r. o cudzoziemcach.
Teza: Wyłączenie kognicji NSA w sprawach wymienionych w art. 19 pkt 5 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ i tym samym ograniczenie prawa do sądu nie pozostaje w sprzeczności z konstytucyjną zasadą prawa do sądu wyrażoną w art. 45 ust. 1 Konstytucji. Konstytucja przewiduje w art. 37 ust. 2 możliwość wprowadzenia w drodze ustawy wyjątków od zasady, że każdy cudzoziemiec korzysta z wolności i praw zapewnionych w Konstytucji. Nie ma wystarczających podstaw do twierdzenia, że taka możliwość nie odnosi się do prawa do sądu. Ustawodawca przewidując w art. 37 ust. 2 Konstytucji możliwość odstępstwa od zasady nie dokonał tu wyłączenia, któregokolwiek z wymienionych w Konstytucji praw i wolności. Użyte w tym przepisie określenie "wyjątki od zasady, odnoszące się do cudzoziemców" oznacza jedynie, że taka możliwość odnosi się tylko do cudzoziemców /por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 listopada 2000 r. P 12/99 - OTK 2000 nr 7 str. 260/.

Wyrażone w art. 45 ust. 1 Konstytucji prawo do sądu, mimo kategoryczności jego sformułowania nie jest prawem absolutnym. Kontrola dostępu i pobytu cudzoziemców na terytorium RP jest prawem Państwa, które ma także określoną konstytucyjne swobodę decydowania o przysługującym cudzoziemcowi prawie do sądu, a w szczególności do uzależnienia tego prawa, w określonej kategorii spraw, od spełnienia przez cudzoziemca warunku przebywania, w dodatku legalnego na terytorium RP.

TEZY

Wyłączenie kognicji NSA w sprawach wymienionych w art. 19 pkt 5 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ i tym samym ograniczenie prawa do sądu nie pozostaje w sprzeczności z konstytucyjną zasadą prawa do sądu wyrażoną w art. 45 ust. 1 Konstytucji. Konstytucja przewiduje w art. 37 ust. 2 możliwość wprowadzenia w drodze ustawy wyjątków od zasady, że każdy cudzoziemiec korzysta z wolności i praw zapewnionych w Konstytucji. Nie ma wystarczających podstaw do twierdzenia, że taka możliwość nie odnosi się do prawa do sądu. Ustawodawca przewidując w art. 37 ust. 2 Konstytucji możliwość odstępstwa od zasady nie dokonał tu wyłączenia, któregokolwiek z wymienionych w Konstytucji praw i wolności. Użyte w tym przepisie określenie "wyjątki od zasady, odnoszące się do cudzoziemców" oznacza jedynie, że taka możliwość odnosi się tylko do cudzoziemców /por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 listopada 2000 r. P 12/99 - OTK 2000 nr 7 str. 260/.

Wyrażone w art. 45 ust. 1 Konstytucji prawo do sądu, mimo kategoryczności jego sformułowania nie jest prawem absolutnym. Kontrola dostępu i pobytu cudzoziemców na terytorium RP jest prawem Państwa, które ma także określoną konstytucyjne swobodę decydowania o przysługującym cudzoziemcowi prawie do sądu, a w szczególności do uzależnienia tego prawa, w określonej kategorii spraw, od spełnienia przez cudzoziemca warunku przebywania, w dodatku legalnego na terytorium RP.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu na rozprawie sprawy ze skargi Narine G., działającej w imieniu własnym i małoletniego syna Artura S. na decyzję Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców z dnia 22 lipca 2002 r. (...) w przedmiocie: wydalenia postanawia - odrzucić skargę.


UZASADNIENIE

Prezes Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców decyzją z dnia 22 lipca 2002 r. (...) utrzymał w mocy decyzję Wojewody Z. z dnia 19 października 2001 r. (...) dotyczącą wydalenia Narine G., obywatelki Republiki Armenii wraz z małoletnim dzieckiem Arturem S., z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

W uzasadnieniu decyzji podano, że Cudzoziemka przebywa na terytorium Polski nielegalnie, bez ważnego dokumentu paszportowego oraz wizy, nie dopełniła obowiązku meldunkowego.

Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że Narine G. w chwili kontroli legalności pobytu posługiwała się paszportem blankietowym wydanym przez Ambasadę Armenii w W., który utracił ważność w dniu 25 czerwca 2001 r. i nie podjęła żadnych starań, mających na celu przedłużenie ważności posiadanego paszportu.

Zdaniem organu orzekającego, na okoliczności podniesione w odwołaniu od decyzji organu I instancji, dotyczące łożenia środków utrzymania na cudzoziemkę i jej dziecko przez ojca mieszkającego w Polsce, nie zostały przedstawione żadne dowody. Jak również w ogóle, nie została wyjaśniona kwestia pobytu ojca dziecka w Polsce.

Nie może być usprawiedliwieniem niezalegalizowania pobytu cudzoziemki w Polsce podjęcie nauki w polskiej szkole.

Mając te wszystkie przesłanki na uwadze organy orzekające stwierdziły, że pobyt Cudzoziemca w Polsce należy zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 9 ustawy o cudzoziemcach uznać za niepożądany z uwagi na konieczność ochrony ładu i porządku publicznego, co stanowi w myśl art. 52 ust. 1 pkt 1 i 4 ustawy o cudzoziemcach przesłankę uzasadniającą wydalenie.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Narine G. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając, że zostały one wydane z naruszeniem art. 52 ustawy o cudzoziemcach. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że decyzja zapadła bez wnikliwego zbadania wszystkich dowodów w sprawie, a dodatkowo ujawniły się dodatkowe okoliczności niekorzystne życiowo dla skarżącej. Ojciec dziecka Armen S. jest leczony na stwardnienie rozsiane i wymaga opieki, zaś prowadzona przez niego działalność gospodarcza musiała zostać ograniczona i w tej sprawie również niezbędna jest pomoc.

Prezes Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców wniósł o odrzucenie skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Art. 19 ustawy o NSA zawiera ograniczenie klauzuli generalnej zaskarżania decyzji administracyjnych przez taksatywne wymienienie kategorii spraw, w stosunku, do których wyłączana jest możliwość zaskarżania ich do NSA.

Zgodnie z pkt 5 tegoż artykułu Naczelny Sąd Administracyjny nie jest właściwy do rozpatrywania skarg w sprawach wiz i zezwoleń na przekroczenie przez cudzoziemca granicy państwa oraz zgód na ich wydanie, zezwoleń na zamieszkanie na czas oznaczony, azylu i wydalania z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z wyjątkiem przypadków dotyczących cudzoziemców przebywających legalnie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Zawarta w art. 19 ustawy o NSA klauzula generalna wyłącza właściwość Sądu w odniesieniu do wymienionych w tym przepisie kategorii spraw, z wyjątkiem przypadków dotyczących cudzoziemców przebywających legalnie na terytorium RP. Wyjątek ten dotyczy tylko tych przypadków, gdy po pierwsze, cudzoziemiec przebywa na terytorium RP i po drugie, gdy jego pobyt ma charakter legalny. Tylko przy łącznym spełnieniu obydwu tych przesłanek Sąd jest właściwy w sprawach wymienionych w art. 19 pkt 5 ustawy o NSA.

Wyłączenie kognicji NSA w sprawach wymienionych w art. 19 pkt 5 ustawy o NSA i tym samym ograniczenie prawa do sądu nie pozostaje w sprzeczności z konstytucyjną zasadą prawa do sądu wyrażoną w art. 45 ust. 1 Konstytucji. Konstytucja przewiduje w art. 37 ust. 2 możliwość wprowadzenia w drodze ustawy wyjątków od zasady, że każdy cudzoziemiec korzysta z wolności i praw zapewnionych w Konstytucji. Nie ma wystarczających podstaw do twierdzenia, że taka możliwość nie odnosi się do prawa do sądu. Ustawodawca przewidując w art. 37 ust. 2 Konstytucji możliwość odstępstwa od zasady nie dokonał tu wyłączenia, któregokolwiek z wymienionych w Konstytucji praw i wolności. Użyte w tym przepisie określenie "wyjątki od zasady, odnoszące się do cudzoziemców" oznacza jedynie, że taka możliwość odnosi się tylko do cudzoziemców /por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 listopada 2000 r. P 12/99 - OTK 2000 nr 7 str. 260/.

Wyrażone w art. 45 ust. 1 Konstytucji prawo do sądu, mimo kategoryczności jego sformułowania nie jest prawem absolutnym. Kontrola dostępu i pobytu cudzoziemców na terytorium RP jest prawem Państwa, które ma także określoną konstytucyjne swobodę decydowania o przysługującym cudzoziemcowi prawie do sądu, a w szczególności do uzależnienia tego prawa, w określonej kategorii spraw, od spełnienia przez cudzoziemca warunku przebywania, w dodatku legalnego na terytorium RP.

Skarżąca nie spełnia tego warunku, gdyż w związku z brakiem ważnego dokumentu paszportowego oraz wizy, jednoznacznie stwierdzić należy, że przebywa na terytorium RP nielegalnie. Małoletni Artur S. pozostaje pod opieką skarżącej i na podstawie art. 52a ustawy o cudzoziemcach decyzja orzeka o jego wydaleniu.

Mając powyższe na uwadze należało uznać, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest właściwy w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców utrzymującą w mocy decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 19 października 2001 r. wydaną w sprawie wydalenia z terytorium RP.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił skargę na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy o N SA.