Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 702/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-09-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 75 par. 1, art. 77 par. 1 , art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marek Stojanowski sędzia NSA Joanna Banasiewicz (spr.) sędzia del. WSA Leszek Kamiński Protokolant Karolina Kubik po rozpoznaniu w dniu 28 września 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej G. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 listopada 2011 r. sygn. akt III SA/Kr 605/11 w sprawie ze skargi G. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia (...) stycznia 2011 r. nr (...) w przedmiocie odmowy przyznania pomocy społecznej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 8 listopada 2011 r. sygn. akt III SA/Kr 605/11 oddalił skargę G. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia (...) stycznia 2011 r. nr (...) w przedmiocie odmowy przyznania pomocy społecznej.

W uzasadnieniu wyroku Sąd przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy:

G. K. wnioskiem z dnia 9 września 2010 r. zwróciła się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w W. o przyznanie obiadów dla niej i dla męża. Skarżąca uzasadniła wniosek przewlekłą chorobą jej i syna, ciężką sytuacją finansową, a także bezrobociem. Skarżąca posiada orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, pozostaje w stałym leczeniu wielu poradni specjalistycznych w W. i w K. z powodu choroby wielonarządowej – tocznia. Syn skarżącej cierpi na astmę. Skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z synem i mężem. Łączny dochód rodziny wynosi 878,33 zł i obejmuje: zasiłek stały w kwocie 87,33 zł, zasiłek okresowy: 300,00 zł, zasiłek rodzinny w kwocie 91,00 zł i świadczenie finansowane z Funduszu Alimentacyjnego w kwocie 400,00 zł, zatem dochód rodziny nie przekracza minimum dochodowego rodziny, tj. 1.053 zł oraz 150% kryterium dochodowego rodziny, tj. 1.579,50 zł.

Decyzją z dania 7 października 2010 r. Burmistrz W. odmówił skarżącej przyznania żądanej pomocy pomimo nieprzekroczenia kryterium dochodowego, gdyż w miejscu zamieszkania skarżącej, w J. nie ma możliwości zakupu posiłków w stołówce, a ponadto rodzina własnym staraniem jest w stanie przygotować sobie gorący posiłek, tym bardziej że mąż pozostający we wspólnym gospodarstwie domowym od dłuższego czasu jest bezrobotny i nie podejmuje żadnych prac dorywczych. Ponadto cała rodzina ma zapewniony gorący posiłek, z którego korzysta w Kuchni św. Brata Alberta w W. Z oświadczenia kierownika Kuchni św. Brata Alberta wynika, że skarżąca od poniedziałku do soboty korzysta z gorącego posiłku w postaci kalorycznej zupy, biorąc posiłek do naczynia dla siebie, męża i syna. Ponadto skarżąca otrzymuje codziennie chleb, drożdżówki oraz okazjonalnie ciasto. Rodzina skarżącej otrzymuje także żywność z Banku Żywności w ramach programu PEAD. Dodatkowo organ podniósł, że z obiadów w stołówce Zespołu Szkół Publicznych Nr (...) w W. ul. S. korzysta syn skarżącej, który uczęszcza do szkoły ponadgimnazjalnej.

Od powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie, w którym podniosła, że przelew bankowy za miesiąc sierpień opiewał na kwotę 1549 zł, w czym zawarta była pomoc za miesiąc lipiec. Nadto zarzuciła, że MOPS bardzo nieregularnie przesyła przyznane świadczenia, a zaskarżona decyzja oparta została na nieprawdziwych danych dotyczących dochodu i sytuacji życiowej rodziny skarżącej.

Decyzją z dnia (...) stycznia 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Jako podstawę wydania decyzji organ odwoławczy wskazał: art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 i ust. 4, art. 48 ust. 1 i ust. 4 ustawy o pomocy społecznej i art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy w całości podzielił ustalenia organu I instancji, podkreślił także, że dochód skarżącej nie przekracza co prawda ustawowego kryterium 1.579,50 zł, jednak rodzina skarżącej jest objęta systematyczną pomocą z Kuchni św. Brata Alberta, od poniedziałku do soboty korzysta z gorącego posiłku w postaci kalorycznej zupy z "wkładką" oraz otrzymuje codziennie pieczywo. Dodatkowo organ podniósł, że rodzina wspierana jest różnego rodzaju artykułami spożywczymi przez Kuchnię św. Brata Alberta oraz otrzymuje żywność z Banku Żywności – PAED. Nadto, zdaniem organu odwoławczego, ponieważ skarżąca i jej mąż są osobami bezrobotnymi to mogą we własnym zakresie przygotować dla siebie dodatkowy gorący posiłek.

Organ odwoławczy podkreślił także, że instytucja pomocy społecznej ma charakter jedynie pomocniczy, natomiast strona sama powinna wykazać się aktywnością zmierzającą do przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej.

Na powyższą decyzję G. K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W skardze powtórzyła, że udzielana jej pomoc jest niewspółmierna do potrzeb, zakwestionowała twierdzenie organów, że od poniedziałku do soboty korzysta z pomocy Kuchni św. Brata Alberta, gdyż jak stwierdziła, "nie ma list obecności i pod odpowiedzialnością karną oświadczyła, że wraz z mężem bierze obiady sporadycznie". Skarżąca opisała także objawy choroby na którą cierpi, żądając by odnośnie stanu jej zdrowia wypowiedział się lekarz.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wskazał, że przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że nie narusza ona przepisów prawa.

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz.U. Nr 267, poz. 2259 ze zm.), a nadto przepisy wydanego w oparciu o delegację ustawową zawartą w tej ustawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 2006 r. w sprawie realizacji programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz.U. Nr 25, poz. 186 ze zm.) oraz przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2008 r. Nr 115, poz. 1071) dalej: "u.p.s." W myśl art. 7 wyżej powołanej ustawy o pomocy państwa w zakresie dożywiania, w sprawach dotyczących dożywiania, z wyłączeniem pomocy określonej w art. 6a, mają zastosowanie odpowiednio przepisy ustawy o pomocy społecznej dotyczące udzielania świadczeń z pomocy społecznej. Organ wydając decyzję związany jest ponadto przepisami ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Doprecyzowaniem zasady zawartej w art. 7 k.p.a. jest przepis art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać. Pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie sytuacjom, o których mowa w art. 2 ust. 1 u.p.s., przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem. Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 u.p.s.).

Zabezpieczeniem realizacji powyższych zasad jest szereg przepisów o postępowaniu dowodowym, spośród których zasadnicze znaczenie ma art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Zgodnie z artykułem 36 ust. 2 pkt i ustawy o pomocy społecznej, świadczeniami z pomocy społecznej są świadczenia niepieniężne – posiłek. Zgodnie z art. 2 pkt 4 ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" celem programu jest m.in. poprawa poziomu życia osób i rodzin o niskich dochodach. Art. 5 ust. 1 tej ustawy określa, że pomoc w zakresie dożywiania może być przyznana nieodpłatnie osobom i rodzinom, o których mowa w art. 3 pkt 1, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 150% kryterium dochodowego, o którym mowa odpowiednio w art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej.

Podstawę obliczenia kwoty uprawniającej do powyższego świadczenia stanowi § 1 ust. 1 pkt a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, zgodnie z którym kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej wynosi 477 zł.

Ze wskazanych przepisów określających zasady przyznawania pomocy w zakresie dożywiania jednoznacznie wynika, że udzielane świadczenie jest zależne od całokształtu sytuacji życiowej osoby bądź rodziny ubiegającej się o jej przyznanie, a także zakresu środków przeznaczonych na ten cel przez organ. O treści decyzji w tym przedmiocie decyduje zatem ocena i przekonanie organu o celowości wydania decyzji o określonej treści. Oznacza to, że rodzaj, forma i rozmiar przyznanego świadczenia dostosowane są do indywidualnej sytuacji świadczeniobiorcy, a żądanie przez osobę ubiegającą się o pomoc przyznania świadczenia w określonej formie, pozostaje bez wpływu na treść decyzji. Zatem uznanie administracyjne, na zasadzie którego przyznawana jest nieodpłatna pomoc w zakresie dożywiania pozwala organowi na wybór rozstrzygnięcia, które uważa za najwłaściwsze, w świetle celów określonych dla przyznania tej pomocy, co oznacza pewną swobodę organu przy podejmowaniu decyzji. Organ jest przy tym związany zarówno przepisami procedury administracyjnej, jak i przepisami prawa materialnego. Dla dokonania oceny legalności decyzji uznaniowej istotną kwestią jest natomiast to, że decyzja uznaniowa nie podlega kontroli sądowej z punktu widzenia jej celowości. Dokonywana przez Sąd kontrola legalności sprowadza się do oceny, czy uwzględniony został całokształt okoliczności faktycznych, mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy oraz czy ocena materiału dowodowego nie była dowolna, a organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego.

Wydając decyzję organ kierował się również art. 48 ust. 1 i ust. 4 u.p.s., który stanowi, że osoba lub rodzina ma prawo do schronienia, posiłku i niezbędnego ubrania, jeżeli jest tego pozbawiona, a pomoc doraźna lub okresowa w postaci jednego gorącego posiłku dziennie przysługuje osobie, która własnym staraniem nie może go sobie zapewnić.

Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie, przy wydaniu zaskarżonych decyzji organ uwzględnił wskazane wyżej kryteria oraz prawidłowo ustalił stan faktyczny, w tym dochód skarżącej oraz dokonał prawidłowej oceny prawnej obowiązujących przepisów. Nigdy nie kwestionowano, że skarżąca znajduje się w trudnej sytuacji materialnej i życiowej. Stan faktyczny sprawy wskazuje, że od wielu lat korzysta ze wsparcia z pomocy społecznej, stąd jej sytuacja jest znana pracownikom opieki społecznej. Jednak skarżąca, jak słusznie podkreśliły organy obu instancji ma zapewnione posiłki, gdyż korzysta w Kuchni św. Brata Alberta, gdzie pobiera wysokokaloryczną zupę do naczyń na trzy osoby. Dodatkowo otrzymuje codziennie pieczywo: chleb, drożdżówki, a w miarę możliwości ciasto. Nadto z Kuchni św. Brata Alberta otrzymuje różne produkty żywnościowe. Wspiera ją również różnymi artykułami żywnościowymi Bank Żywności – PAED. Natomiast syn skarżącej ma opłacone obiady w szkolnej stołówce przy Zespole Szkół Publicznych Nr (...) w W. (...) ul. S., gdzie się uczy.

Sąd podniósł, że skarżąca na rozprawie stwierdziła, że nie może spożywać posiłków z Kuchni św. Brata Alberta, gdyż z uwagi na swój stan zdrowia powinna odżywiać się dietetycznie, jednak Sąd zwrócił uwagę, że posiłki w szkolnej stołówce również nie będą dietetyczne. Ponadto Sąd podzielił stanowisko organów, że skoro rodzina skarżącej otrzymuje produkty żywnościowe z Banku Żywności, z Kuchni św. Brata Alberta, a skarżąca jest osobą bezrobotną, podobnie jak jej mąż, to są w stanie sobie przygotować samodzielnie posiłek. Oprócz otrzymywanych produktów, skarżąca, jak wynika z akt sprawy, otrzymuje również stałe świadczenia pieniężne z opieki społecznej, za które jest w stanie dokupić sobie brakujące produkty do przygotowania dietetycznego posiłku.

Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 listopada 2011 r. wniosła skarżąca G. K. reprezentowana przez adwokata ustanowionego z urzędu. Zaskarżając wyrok w całości zarzuciła:

1) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, mimo że wszechstronna ocena materiału dowodowego dokonana w ramach prawidłowo zastosowanego uznania administracyjnego powinna prowadzić do wydania decyzji o przyznaniu skarżącej pomocy finansowej w formie zakupu obiadów dla skarżącej i jej męża S. K. w szkolnej stołówce przy Zespole Szkół Publicznych Nr (...) w W.;

2) naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie na skutek błędnej wykładni art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 i ust. 4 oraz art. 48 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej , jak również art. 3 pkt 1c ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" w związku z art. 7 ustawy o pomocy społecznej, podczas gdy właściwe zastosowanie powyższych przepisów winno prowadzić do uznania zasadności wniosku o przyznanie skarżącej pomocy w formie zakupu obiadów.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie, a na wypadek zaś nieuwzględnienia zarzutu naruszenia przepisów postępowania o uchylenie zaskarżonego wyroku, rozpoznanie skargi i jej uwzględnienie.

Ponadto na podstawie przepisu art. 106 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a. wniosła o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z załączonych do skargi kasacyjnej dokumentów na okoliczność aktualnego stanu zdrowia oraz tragicznej sytuacji materialnej, które przemawiają za przyznaniem pomocy społecznej w formie obiadów, wskazując, że załączone dokumenty pochodzą w znacznej mierze z okresu już po wydaniu wyroku przez WSA, zatem przedłożenie ich przez skarżącą na wcześniejszym etapie postępowania nie było możliwe.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono m.in., że w sprawie bezspornym jest, iż skarżąca znajduje się w krytycznej sytuacji osobistej, zarówno zdrowotnej, jak i finansowej. W ocenie skarżącej stan taki w żadnym razie nie wynika z jej własnych zaniedbań bądź marnotrawstwa środków, co mogłoby uzasadniać odmowę udzielenia pomocy.

Organy nie wykazały jaką aktywnością może wykazać się strona w tym konkretnym przypadku.

Według skarżącej MOPS W. nie może w sposób dowolny i nieuzasadniony ograniczać czy odmówić przyznania wnioskowanego świadczenia. Organ powinien umożliwić stronie ustosunkowanie się do przedstawionych jej zarzutów i zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy stosownie do art. 77 k.p.a. Organy nie uzasadniły tezy, na której oparły rozstrzygnięcie, że strona nie wykazuje się aktywnością zmierzającą do przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej. Art. 2 ust. 1 ustawy wskazuje na konieczność zbadania czy i na ile wnioskujący o przyznanie pomocy jest w stanie sam sprostać swojej trudnej sytuacji życiowej. W aktach brak jest dowodów świadczących o tym, że skarżąca nie wykazuje aktywności. Organy nie uwzględniły starań skarżącej i członków jej rodziny o poprawę ich sytuacji.

Skarżąca stwierdziła ponadto, że istnieje możliwość korzystania z posiłków w Jerzmanowicach, taka pomoc w formie obiadów była już skarżącej udzielona od 31 stycznia do 11 lutego 2011 r..

Skarżąca podniosła, że organy nie wyjaśniły i nie rozważyły jej sytuacji zdrowotnej, nie została zbadana przez biegłego lekarza, nie odniesiono się do argumentów kwestionujących wartości odżywcze "kalorycznej zupy z wkładką" i posiłków otrzymywanych z kuchni św. Brata Alberta.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Ze względu na treść art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna, poza wymaganiami przewidzianymi dla pisma w postępowaniu sądowym, stosownie do art. 176 powołanej ustawy powinna zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Wskazane w skardze kasacyjnej podstawy powinny określać konkretny przepis prawa materialnego lub procesowego, który został naruszony wraz z określeniem jaką postać miało o naruszenie, a w razie, gdy zgłoszony został zarzut naruszenia prawa procesowego należy ponadto wykazać, że wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, co wynika z art. 183 § 1 p.p.s.a. Sąd bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która w rozpoznawanej sprawie nie występowała, stąd zakres dokonywanej przez NSA kontroli zaskarżonego wyroku wyznaczony został przez zarzuty zawarte w skardze kasacyjnej.

Wniesiona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna w pełni odpowiada powyższym wymogom formalnym, jednakże zawarte w tej skardze zarzuty nie mogły być uznane za usprawiedliwione.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu naruszenia przepisów postępowania stwierdzić należy, że zarzut ten nie zasługiwał na uwzględnienie. Prawidłowo w okolicznościach niniejszej sprawy, wynikających ze zgromadzonego przez organy pomocy społecznej materiału dowodowego, Sąd pierwszej instancji uznał, że postępowanie administracyjne zakończone zaskarżoną decyzją przeprowadzone zostało zgodnie z zasadami wynikającymi z Kodeksu postępowania administracyjnego. Organy wszechstronnie zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, dokonały jego właściwej oceny i szczegółowo uzasadniły decyzję.

Podniesione w skardze kasacyjnej okoliczności nie pozwalały uznać za uzasadnione zarzuty w zakresie naruszenia w postępowaniu administracyjnym art. 7, art. 75 § 1 i art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Wszelkie niezbędne, istotne dla rozstrzygnięcia sprawy dowody zostały przeprowadzone i wszechstronnie rozważone.

W skardze kasacyjnej nie podano jakie konkretne okoliczności, istotne dla rozstrzygnięcia sprawy zostały w postępowaniu pominięte. Złożone przy skardze kasacyjnej kserokopie dokumentów dotyczących leczenia skarżącej (recepty, wyniki badań itd.) pochodzą, jak to zresztą przyznano, z okresu po wydaniu zaskarżonej decyzji, w żaden więc sposób nie mogły być uwzględnione w niniejszej sprawie. Ponadto podnieść trzeba, że stan zdrowia skarżącej i jej syna jest organom znany, co wynika z treści decyzji i nie wymaga dalszych dowodów. Nie można więc podzielić oceny, że Sąd pierwszej instancji powinien uchylić zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. z uwagi na naruszenie w postępowaniu administracyjnym wskazanych przepisów kodeksu postępowania administracyjnego.

Zawarte w decyzji odwoławczej stwierdzenie, że instytucja pomocy społecznej ma charakter jedynie pomocniczy, natomiast strona powinna wykazać się aktywnością zmierzającą do przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej, przy jednoczesnej uwadze, że skarżąca i jej mąż, jako osoby bezrobotne, mogą sobie przygotować – własnym staraniem – dodatkowy gorący posiłek w domu i w konsekwencji odmowa pomocy w żądanej przez stronę formie (obiady dla skarżącej i jej męża we wskazanej stołówce szkolnej) nie narusza powołanych w skardze kasacyjnej przepisów ustawy o pomocy społecznej i ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". Naczelny Sąd Administracyjny podziela również w tym zakresie stanowisko, jakie przedstawił w zaskarżonym wyroku Sąd pierwszej instancji. Jeśli się bowiem zważy, że rodzina skarżącej od poniedziałku do soboty korzysta z gorącego posiłku w postaci kalorycznej zupy z wkładką, ponadto otrzymuje produkty żywnościowe wskazane w decyzjach, syn korzysta z obiadów w stołówce szkolnej, to za nieuprawnione uznać należy stwierdzenie, że odmowa przyznania wnioskowanego świadczenia narusza obowiązujące przepisy.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę kasacyjną.