Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 94/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 31
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędzia WSA Tomasz Stawecki, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi [...] "[...]" w [...] na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2015 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę


UZASADNIENIE

Sygnatura akt VIISA/Wa 94/16

UZASADNIENIE

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem z dnia [...] października 2015r. na podstawie art. 31 § 1 pkt 1 i 2 oraz art. 31 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.) w związku z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku [...] z siedzibą w [...] o wszczęcie z urzędu postępowania administracyjnego (oraz o dopuszczenie organizacji do udziału w postępowaniu) w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] w [...] nr [...] z dnia [...] września 2009 r., o pozwoleniu na użytkowanie stacji bazowej telefonii komórkowej [...] składająca się z systemu antenowego i urządzeń technicznych, wieży strunobetonowej oraz kontenera technologicznego na działce nr: [...], obręb [...] ul. [...], gm. [...] - odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] w [...] nr [...] z dnia [...] września 2009r.

W uzasadnieniu organ podał, że pismem z dnia [...] lipca 2015 r. [...] z siedzibą w [...] (dalej: "Stowarzyszenie") wniosło na podstawie art. 31 § 1 pkt 1 oraz 2 k.p.a. w związku z art. 55 pkt 1 ustawy Prawo budowlane o wszczęcie z urzędu postępowania (oraz dopuszczenia do udziału) zakończonego ostateczną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] w [...] nr [...]. udzielającej pozwolenia na użytkowanie stacji bazowej telefonii komórkowej [...] (kiedyś [...]) na działce o nr [...] przy ulicy [...] w [...]. Do pisma załączony został statut Stowarzyszenia oraz wyciąg z KRS.

W postępowaniu zakończonym decyzją z dniu [...] września 2009r. o pozwoleniu na użytkowanie ww. stacji bazowej telefonii komórkowej, [...] nie było stroną, dlatego Wojewódzki Inspektorat Nadzoru Budowlanego w [...] wezwał, Stowarzyszenie do wykazania przesłanek określonych w art. 31 § 1 kpa, tj., że wszczęcie postępowania jest uzasadnione celami statutowymi Stowarzyszenia oraz że przemawia za tym interes społeczny.

W odpowiedzi Stowarzyszenie "[...]" wskazało, że decyzja rażąco narusza prawo albowiem pozwolenie na budowę zostało wydane dla innych anten o dużo mniejszej mocy niż wynikało z pozwolenia na użytkowanie.

Stowarzyszenie wskazało również, że inwestycja wprowadza ograniczenia w zagospodarowaniu sąsiednich terenów, co wymaga weryfikacji z udziałem organizacji albowiem potrzebna jest specjalistyczna wiedza techniczna.

W przedmiotowym piśmie przytoczono również orzecznictwo sądowoadministracyjne. Reasumując organizacja wskazała, że inwestycja uzyskała decyzję o pozwoleniu na użytkowanie niezgodnie z decyzją o pozwoleniu na budowę.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] po analizie wniosku wskazał, że zgodnie z art. 31 § 1 kpa organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem: 1) wszczęcia postępowania, 2) dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny.

Udział organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym na podstawie tego przepisu nie wynika z istnienia własnego interesu prawnego organizacji, lecz ze skonkretyzowanego interesu społecznego mającego odzwierciedlenie w indywidualnej sprawie z zakresu administracji publicznej, a przy tym mieszczącego się w celach statutowych takiej organizacji.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1397/10, wskazał, że "przy ustaleniu spełnienia przesłanek warunkujących dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu administracyjnym dotyczącym praw lub obowiązków osób trzecich nie jest dopuszczalna wykładnia rozszerzająca, albowiem dopuszczenie innego podmiotu, który nie broni własnego interesu prawnego, zmienia układ praw procesowych strony, przyznając te prawa także innemu podmiotowi ".

Z przepisu art. 31 § 1 kpa wynika, że udział organizacji społecznej na prawach strony w postępowaniu administracyjnym jest możliwy przy łącznym spełnieniu następujących przesłanek:

1. postępowanie administracyjne nie dotyczy praw i obowiązków organizacji społecznej, lecz praw i obowiązków innego podmiotu, czyli strony (stron) tego postępowania,

2. jest to uzasadnione celami statutowymi organizacji społecznej,

3. przemawia za tym interes społeczny.

W ocenie WINB, w okolicznościach niniejszej sprawy brak jest podstaw do stwierdzenia, iż nie istnieje związek między przedmiotem wskazanego postępowania, a celami statutowymi [...]. Postępowanie zakończone weryfikowaną decyzją PINB z dnia [...] września 2009 r. odnosiło się do inwestycji w postaci stacji bazowej telefonii komórkowej; do celów statutowych wnioskującego stowarzyszenia należy zaś m.in. ochrona ludzi i środowiska przed promieniowaniem elektromagnetycznym czy wspieranie działań proekologicznych (§ 7 statutu), przy czym jednym ze wskazanych w statucie środków realizacji celów stowarzyszenia jest m.in. "występowanie z uwagami, wnioskami, opiniami i skargami do organów administracji" (§ 8 pkt 2 statutu).

Stacja bazowa telefonii komórkowej, z uwagi na fakt, iż emituje promieniowanie elektromagnetyczne, wywiera wpływ na środowisko naturalne, co mieści się w zakresie działalności przedmiotowego Stowarzyszenia.

Powyższe nie oznacza jednak automatycznie, że za dopuszczeniem organizacji społecznej do udziału w postępowaniu przemawia interes społeczny; przesłanka ta winna być zbadana i oceniona oddzielnie. Nawet wtedy, gdy udział organizacji społecznej w postępowaniu jest uzasadniony jej celami statutowymi, organ administracji publicznej może uznać żądanie organizacji społecznej za niezasadne ze względu na interes społeczny.

Uczestnictwo organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym na prawach strony musi być uzasadnione zarówno celami statutowymi, jak i interesem społecznym. Pojęcie "interesu społecznego" wymaga każdorazowo indywidualnej oceny.

Ustosunkowując się do kwestii zaistnienia przesłanki wymienionej w art. 31 § 1 k.p.a., czyli istnienia interesu społecznego przemawiającego za wszczęciem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności objętej wnioskiem decyzji oraz za dopuszczeniem organizacji społecznej do postępowania – [...], uzasadniło żądanie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności opisanej decyzji PINB z dnia [...] września 2009 roku oraz dopuszczenia do udziału w postępowaniu faktem, że objęta wnioskiem decyzja rażąco narusza prawo.

W odniesieniu do powyższych twierdzeń organ wskazał, że w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreślany jest pogląd, zgodnie z którym istotą udziału organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym nie jest zaspokojenie partykularnych interesów samej organizacji, ale zapewnienie szeroko pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem. Nie można zaakceptować sytuacji, w której organizacja społeczna za pomocą ogólnikowych stwierdzeń stara się wykazać potrzebę wzięcia udziału w postępowaniu, przerzucając tym samym na organ administracji ciężar precyzyjnego ustalenia przesłanek zasadności żądania.

Nie może stanowić wyjaśnienia istnienia interesu społecznego powoływanie się na znaczenie społeczne sprawy, która ma dotyczyć szerokiego kręgu (nieokreślonego bliżej), skoro interes organizacji ma być skonkretyzowany. W piśmie precyzującym z dnia [...] września 2015r. Stowarzyszenie nie określiło, jakiego kręgu podmiotów miałoby dotyczyć znaczenie społeczne sprawy, zatem nie skonkretyzowało interesu społecznego.

Jak podkreśla orzecznictwo sądów administracyjnych: "Pojęcie "interesu społecznego" (art. 31 § 1 k.p.a.) wymaga każdorazowo indywidualnej oceny. Kryterium "interesu społecznego" stanowi kryterium niedookreślone, którego treść zmienia się w czasie w zależności od wartości uznawanych w społeczeństwie. Rozstrzyganie kwestii udziału organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym dotyczącym innej osoby musi być połączone z rozważeniem, czy za tym udziałem przemawia interes społeczny, wniosek o dopuszczenie do tego udziału musi zawierać wszelkie argumenty za nim przemawiające.

[...] wskazało, że organ miał obowiązek zbadać czy inwestycja nie narusza art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego w związku z art. 143 kodeksu cywilnego w powiązaniu z art. 64 ust. 3 Konstytucji RP, gdyż pozwoleniem na budowę objęto moce anten EIRP wynoszące 499,4, 373,9, 906,0, natomiast pozwoleniem na użytkowanie objęto inne anteny - o mocy EIRP 4760 W oraz 5664 W.

Stowarzyszenie wskazało ponadto, że interes społeczny w jego udziale w przedmiotowym postępowaniu przejawia się tym, że inwestycja wprowadza ograniczenia w zagospodarowaniu sąsiednich terenów, co wymaga weryfikacji z jej udziałem albowiem potrzebna jest specjalistyczna wiedza techniczna.

W ocenie [...] WINB również podniesiona powyżej argumentacja nie przemawiała za istnieniem interesu społecznego. Stowarzyszenie nie uprawdopodobniło, że posiada określoną "specjalistyczną wiedzę techniczną" i w jakim zakresie.

Przedmiotem oceny organu prowadzącego postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji PINB o pozwoleniu na użytkowanie byłoby zbadanie prawidłowości tej decyzji pod kątem kwalifikowanych wad prawnych.

Na marginesie organ wskazał, że znany mu jest z urzędu fakt, prowadzenia postępowania odwoławczego od decyzji PINB dla powiatu [...] w [...] nr 327/2015 z dnia [...] czerwca 2015 r., którą po przeprowadzeniu postępowania w sprawie "legalności rozbudowy stacji bazowej telefonii komórkowej zlokalizowanej na dz. nr [...] w m. [...] gm. [...]" umorzono postępowanie z uwagi na jego bezprzedmiotowość. W postępowaniu tym przyznano [...] prawo udziału (postanowienie nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r.), wskazując, że wszelkie zarzuty odnoszące się do meritum postępowania, zostaną rozpatrzone w ramach toczącego się postępowania odwoławczego.

Niezależnie od powyższego za istnieniem interesu społecznego we wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności objętej wnioskiem decyzji PINB nie przemawia także podnoszony przez Stowarzyszenie, fakt udziału określonych organizacji społecznych w wybranych postępowaniach administracyjnych, wynikający z przytaczanych przez wnioskujące Stowarzyszenie wyroków.

Np. w cytowanym przez stowarzyszenie wyroku WSA w Warszawie z dnia 29 maja 2015 r. (VII SA/Wa 432/15) Sąd wskazał, że organizacja społeczna konkretnie i szczegółowo wykazała, że działa w interesie mieszkańców jednego z osiedli, wykazała się znajomością realiów i zagadnień prawnych konkretnej sprawy oraz merytoryczne powiązanie między przedmiotem sprawy a specjalizacją działania.

W tej sprawie, pomimo stosownego wezwania ze strony organu, takiego doprecyzowania ze strony Stowarzyszenia zabrakło.

[...], wniosło zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...].10.2015 r. odmawiające wszczęcia z urzędu postępowania (oraz dopuszczenia do udziału w nim) zakończonego ostateczną decyzją udzielającą pozwolenia na użytkowanie stacji bazowej telefonii komórkowej [...] (kiedyś [...]) na działce przy ulicy [...] w [...].

Postanowieniu zarzucono naruszenie;

1. art. 31 § 2 kpa poprzez stwierdzenie, że organizacja nie uprawdopodobniła zasadności złożonego wniosku, pomimo że wskazała wadę rażącego naruszenia prawa,

2. art. 12 Konstytucji w związku z art 31 § 2 kpa poprzez uniemożliwienie działalności organizacji społecznej w zakresie jej statutowej działalności,

3. art. 31 § 1 pkt 1 w związku z art 31 § 2 kpa poprzez uznanie, że podnoszone przez organizację kwestie związane bezpośrednio ze zdrowiem, życiem oraz mieniem a także przepisami konwencji z Aarhus nie są przesłankami do uznania występowania interesu społecznego.

W uzasadnieniu wskazano, na uzasadnienie wyroku WSA w Warszawie z dnia 29.05.2015 r., sygn.. VII SA/Wa 432/15 oraz z dnia 23.01.2015r., sygn. VII SA/Wa 1412/14.

Nadto, że bezpodstawne było domaganie się od organizacji udowodnienia przesłanki zasadności żądania, o ile z przytoczonych twierdzeń może wynikać istnienie uogólnionego interesu społecznego, związanego z dążeniem do ochrony ludności przed szkodliwym dla zdrowia oddziaływaniem z terenu stacji bazowej telefonii komórkowej. Organizacja podała przesłanki uprawdopodabniające zagrożenia dla środowiska.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] grudnia 2015r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu zażalenia [...] z siedzibą w [...], na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].10.2015 r., w przedmiocie odmowy wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] w [...] z dnia [...].09.2009r. - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].10.2015 r.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że kwestionowana decyzja organu powiatowego została wydana m.in. na podstawie art. 59 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r.5 Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.), zgodnie z którym :

1. Właściwy organ wydaje decyzję w sprawie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego po przeprowadzeniu obowiązkowej kontroli, o której mowa w art. 59 a.

2. Właściwy organ może w pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego określić warunki użytkowania tego obiektu albo uzależnić jego użytkowanie od wykonania, w oznaczonym terminie, określonych robót budowlanych.

3. Jeżeli właściwy organ stwierdzi, że obiekt budowlany spełnia warunki, określone w ust. 1, pomimo niewykonania części robót wykończeniowych lub innych robót budowlanych związanych z obiektem, w wydanym pozwoleniu na użytkowanie może określić termin wykonania tych robót.

4. Przepisu ust. 3 nie stosuje się do instalacji i urządzeń służących ochronie środowiska.

4a. Inwestor jest obowiązany zawiadomić właściwy organ o zakończeniu robót budowlanych prowadzonych, po przystąpieniu do użytkowania obiektu budowlanego, na podstawie pozwolenia na użytkowanie.

5. Właściwy organ, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, odmawia wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego w przypadku niespełnienia wymagań określonych w ust. 1 i w art. 57 ust. 1

4. Przepisy art. 51 stosuje się odpowiednio.

6. Decyzję o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego właściwy organ przesyła niezwłocznie organowi, który wydał decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu lub pozwolenie, o którym mowa w art. 23 i art. 23a ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej.

7. Stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor.

Z protokołu kontroli obowiązkowej przeprowadzonej w dniu [...].08.2009r. przez pracowników PINB dla powiatu [...] wynikało, że nie stwierdzono istotnego jak i nieistotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę (pkt 8.6 i pkt 8.7 protokołu) oraz przyjęto do użytkowania całość inwestycji, (pkt 8.8 protokołu) Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29.10.2008 r., sygn. akt II OSK 1174/07, wskazał, że art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego dotyczy sytuacji, gdy decyzja o pozwoleniu na użytkowanie wydawana jest po zakończeniu budowy zrealizowanej na podstawie funkcjonującego w obrocie prawnym pozwolenia na budowę, co ma miejsce w rozpatrywanej sprawie.

Kwestionowana decyzja PINB dla powiatu [...] w [...] z dnia [...].09.2015r. udzielająca [...] Sp. z o.o. pozwolenia na użytkowanie stacji bazowej telefonii komórkowej T7[...] (...), została wydana w stosunku do inwestycji zrealizowanej na podstawie funkcjonującej w obrocie prawnym decyzji Starosty [...] z dnia [...].12.2008r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę.

Wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie pomimo, że złożony został w ramach nadzwyczajnego postępowania administracyjnego, dotyczy nadal pozwolenia na użytkowanie. Zatem zarówno w postępowaniu zwykłym jak i nadzwyczajnym krąg podmiotów winien być ustalany w oparciu o treść art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego, zgodnie z którym, stroną tego postępowania jest tylko inwestor. Przepis ten jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 28 Kpa, wprowadzonym na mocy art. 1 ust. 49 lit. c ustawy z dnia 27.03.2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw - Dz. U. z 2003 r., Nr 80, poz. 719.

W związku z powyższym, w ocenie organu odwoławczego nie została spełniona jedna z przesłanek z art. 31 Kpa warunkujących wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji tj. organizacja społeczna nie wskazała "innej osoby", której prawa zostałyby naruszone.

[...] z siedzibą w [...] wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia [...].12.2015r.

Postanowieniu zarzucono naruszenie;

1) art. 231 § 1 kodeksu karnego poprzez uznanie, że ilość anten, ich moc objęta pozwoleniem na budowę oraz projektem budowlanym nie ma żadnego znaczenia albowiem organ może przyjąć do użytkowania obiekt o zupełnie innych parametrach technicznych i organizacje społeczne jak i obywatele nie mają żadnych praw ze względu na brzmienie art. 59 ust. 7 ustawy Prawo budowlane,

2) art. 31 § 1 pkt 1 w związku z art. 31 § 2 kpa w związku z art. 59 ust. 7 ustawy Prawo budowlane poprzez przyjęcie, iż organ nie może wszcząć z urzędu postępowania albowiem jest to prawnie niedopuszczalne nawet kiedy może być zagrożone zdrowie, życie oraz mienie mieszkańców, gdyż inwestycja przyjęta do użytkowania jest niezgodna z decyzją o pozwoleniu na budowę w zakresie ilości oraz mocy anten i nie była przeprowadzona ocena oddziaływania na środowisko,

3) art. 38 Konstytucji RP w związku z art. 31 § 2 kpa poprzez przyjęcie, iż ochrona zdrowia i życia nie podlega ochronie z uwagi na brzmienie art. 59 ust 7 ustawy prawo budowlane,

4) art. 31 § 2 kpa poprzez przyjęcie, iż organizacja ma wskazać osobę w imieniu, której występuje w sprawie gdzie stroną jest tylko inwestor.

Skarżące Stowarzyszenie domagało się uchylenia zaskarżonego oraz poprzedzającego je postanowienia.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że decyzja o pozwoleniu na użytkowanie była wydana nieprawidłowo, dotyczyła innych parametrów anten, innej inwestycji niż określonej w pozwoleniu na budowę.

Powołano uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21.11.2014 r., sygn. II OSK 1086/13 oraz z dnia 13.10.2015 r., sygn. II OSK 329/14.

Zdaniem skarżącego należy zbadać czy niezgodne z prawem przyjęcie do użytkowania obiektu o innych parametrach, bez zbadania zgodności z przepisami ustawy Prawo budowlane, nie podlega kontroli społecznej, albowiem zawsze ma zastosowanie art. 59 ust. 7 ww. ustawy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentacje.

Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) stanowi, że uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego aktu następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone postanowienie odpowiada przepisom prawa.

Sąd kontrolował rozstrzygnięcie, którym w trybie art. 31 k.p.a. po zapoznaniu się z wnioskiem [...] odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] w [...] nr [...] z dnia [...] września 2009 r., o pozwoleniu na użytkowanie stacji bazowej telefonii komórkowej [...] składająca się z systemu antenowego i urządzeń technicznych, wieży strunobetonowej oraz kontenera technologicznego na działce nr: [...], obręb [...] ul. [...], gm. [...]

W sprawie niniejszej zastosowanie miał art. 31 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem: 1) wszczęcia postępowania, 2) dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Przepis art. 31 § 2 k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej, uznając żądanie organizacji społecznej za uzasadnione, postanawia o wszczęciu postępowania z urzędu lub o dopuszczeniu organizacji do udziału w postępowaniu.

Zatem organizacja społeczna może występować z żądaniem wszczęcia postępowania - w sprawie dotyczącej innej osoby. Kluczowe znaczenie dla oceny dopuszczalności przedmiotowego wniosku - złożonego w trybie art. 31 k.p.a. ma wykładnia określenia "w sprawie dotyczącej innej osoby".

Jak wskazano powyżej, wniosek stowarzyszenia zmierzał do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 59 ustawy Prawo budowlane, w stosunku do inwestycji zrealizowanej, na podstawie pozwolenia na budowę. Zgodnie z art. 59 ust. 7 wyżej wymienionej ustawy, stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor.

Przy czym zasadą jest, że przepis art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego ma zastosowanie po uprzednim uzyskaniu przez inwestora pozwolenia na budowę. Przystępując do użytkowania inwestor ma obowiązek wykazać wykonanie budowy zgodnie z pozwoleniem na budowę. Interesy innych podmiotów, mających tytuł prawny do nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu, były chronione w postępowaniu o pozwolenie na budowę. Podmiotom tym przysługiwał przymiot strony – na podstawie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 października 2008 r., sygn. akt II OSK 1174/07, publ. na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). W konsekwencji przyjąć trzeba, że podmiot niebędący inwestorem nie ma interesu prawnego w postępowaniach związanych z pozwoleniem na użytkowanie.

Odnosi się to także do postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 lipca 2011 r., w sprawie o sygnaturze akt II OSK 825/11 , LEX nr 1083695 - podmiot niebędący inwestorem nie ma interesu prawnego w postępowaniach nadzwyczajnych związanych z pozwoleniem na użytkowanie. W orzecznictwie wskazuje się także, że organizacja społeczna nie jest uprawniona do uczestniczenia w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2012 r., w sprawie o sygn. akt II OSK 479/11). Co do zasady bowiem, z woli ustawodawcy, udział organizacji społecznych uzasadniony jest we wcześniejszych fazach procesu inwestycyjnego, natomiast w końcowej fazie tego procesu następuje badanie zgodności realizacji obiektu z zatwierdzonym projektem budowlanym i pozwoleniem na budowę.

Dokonując wykładni art. 31 § 1 k.p.a., stwierdzić należy, że przepis ten może mieć zastosowanie, gdy postępowanie dotyczy interesu prawnego lub obowiązku "innej osoby", ale będącej stroną tego postępowania. Jeżeli organizacja żąda wszczęcia postępowania w tym trybie, to musi to czynić w imieniu innych osób w rozumieniu ww. przepisu, a tymi będą tylko te, które mogą być stronami postępowania. W okolicznościach postępowania objętego wnioskiem stowarzyszenia, o stwierdzenie nieważności postanowienia w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie, stroną może być tylko inwestor.

Choć analiza statutu [...] (§ 7 Rozdziału II ) potwierdza, że jednym z jego celów jest "Ochrona ludzi i środowiska przed promieniowaniem elektromagnetycznym od źródeł technicznych, a także ochrona od innych zagrożeń środowiska naturalnego w tym: przeciwdziałanie zagrożeniom ze strony urządzeń emitujących do środowiska szkodliwe substancje i pola elektromagnetyczne, przeciwdziałanie budowie i użytkowaniu urządzeń emitujących promieniowanie elektromagnetyczne, jeśli nie istnieją niezbite dowody nieszkodliwości promieniowania (...)", to jednak o możliwości wszczęcia postępowania decyduje również przesłanka praw i obowiązków "innej osoby", czyli strony (stron) tego postępowania.

Nie jest zasadne rozpatrywanie wniosku organizacji społecznej, która nie wskazała konkretnej osoby, w interesie której żąda wszczęcia postępowania, a jedynie nieograniczony krąg zainteresowanych, wpływa to bowiem bezpośrednio na ocenę istnienia interesu społecznego i stwierdzenie, że występuje tylko interes partykularny organizacji. Przywołana wyżej wykładnia art. 31 Kpa wskazuje, że w razie, gdy organizacja społeczna żąda wszczęcia postępowania to oczywistym jest, że tymi innymi osobami będą wyłącznie strony tego postępowania. Z akt sprawy wynika, że jedyną stroną postępowania dotyczącego stwierdzenia nieważności decyzji PINB dla powiatu [...] w [...] z dnia [...].09.2009 r., udzielającej pozwolenia na użytkowanie stacji bazowej telefonii komórkowej działce nr [...], obręb [...], jest inwestor – [...] Sp. z o.o.

Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.