Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 438/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2017-06-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji
Powołane przepisy: article: art.2, art. 20, art. 22, art.24
journal: Dz.U. 2016 poz 1629
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Adam Matuszak Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Protokolant specjalista Anna Piontczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi I. Ł. i M. Ł. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia "[...]"., nr "[...]" w przedmiocie ewidencji gruntów i budynków 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; 2) zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżących kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją Starosty O z dnia "[...]"r. na podstawie art. 20 ust. 1 pkt 1, art. 22 ust. 1, art. 24 ust. 2a pkt 1 i ust. 2b pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2016r., poz. 1629 ze zm., dalej jako: P.g.i.k.) oraz § 35 pkt 1 i 7 w związku z § 45 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2016r., poz. 1034, dalej jako: rozporządzenie w sprawie ewidencji gruntów i budynków) orzeczono z urzędu o aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków polegającej na: zmianie powierzchni użytku gruntowego "LsIV" o pow. "[...]" ha oraz użytku gruntowego "RVI" o pow. "[...]" ha na użytek "LsIV" o pow. "[...]" ha oraz użytek "Bi" o pow. "[...]" ha zgodnie z wykazem zmian danych ewidencyjnych stanowiącym załącznik nr 1 do decyzji, ujawnieniu budynku o nr ewidencyjnym "[...]" i oznaczeniu jego klasy wg PKOB jako ,,"[...]" - pozostałe budynki niemieszkalne gdzie indziej niewymienione" zgodnie z arkuszem danych budynkowych stanowiącym załącznik nr 2 do decyzji, na działce nr "[...]" o pow. "[...]" ha położonej w obrębie S, gmina M, stanowiącej własność M i I Ł. W uzasadnieniu podano, że w dniu "[...]"r. zostało wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia rodzaju użytku gruntowego w przedmiotowej działce, a celem postępowania było wyjaśnienie okoliczności i zasadności zmiany z urzędu użytku z "Bi" na "RVI" i "LsIV", w związku z wnioskiem strony o wycinkę drzew na działce. Podniesiono, że obecni właściciele nabyli przedmiotową działkę w dniu "[...]"r. i w tym dniu działka oznaczona była w operacie ewidencji gruntów i budynków jako inne tereny zabudowane (użytek "Bi"). Ustalono, że działka nr "[...]" powstała w "[...]"r. w wyniku podziału działki nr "[...]"o powierzchni "[...]"ha na działki nr "[...]"do nr "[...]"i wówczas w przedmiotowej działce wykazano użytki gruntowe "RVI" i "LsIV'. W "[...]"r. na podstawie dokumentacji geodezyjnej sporządzonej w procesie modernizacji operatu ewidencyjnego dla gminy Małdyty wprowadzono zmiany m.in. na działce nr "[...]"z oznaczenia "Ls" i "R" na oznaczenie "Bi", gdyż poprzednik prawny obecnych właścicieli nieruchomości wybudował budynek mający znamiona rekreacyjnego, który nie został ujawniony w operacie ewidencji gruntów i budynków oraz inny obiekt gospodarczy, który ze względu na swoją konstrukcję (brak fundamentów) nie podlega ujawnieniu w operacie ewidencji gruntów i budynków. Jednakże w "[...]"r. organ został powiadomiony przez pracownika organu gminy o istnieniu lasu na ok. 1/3 części powierzchni przedmiotowej działki, co ujawniono w trakcie wizji w związku ze zgłoszeniem wniosku o zezwolenie na wycinkę drzew. Na podstawie przeprowadzonej aktualizacji sporządzono wykaz zmian gruntowych z dnia "[...]"r. (operat techniczny) przyjęty do państwowego zasobu Starostwa, na podstawie którego wprowadzono w dniu "[...]"r. zmianę do operatu ewidencji gruntów, przywracającą stan użytków sprzed modernizacji tj. "Ls" i "R", z czym nie zgodzili się właściciele działki. Podniesiono, że w toku postępowania dokonano wizji terenowej na gruncie, w trakcie której ustalono, że działka w ok. 1/3 części porośnięta jest drzewami (brzoza, grab, sosna) stanowiącymi las, w części zabudowana drewnianym budynkiem rekreacyjnym oraz niewielkim drewnianym obiektem gospodarczym, ogrodzona płotem z siatki z drewnianą bramą wjazdową, uzbrojona w energię elektryczną i ujęcie wody. Ustalono także, że na przedmiotowej działce występują użytki gruntowe "Ls" i "Bi" oraz zaznaczono ich przybliżone położenie i zasięgi na mapie ewidencyjnej. Zwrócono się do wykonawcy prac modernizacyjnych w zakresie użytków gruntowych, który sporządził aktualny wykaz zmian gruntowych (operat techniczny), w którym wykazano użytek "Ls" o pow. "[...]"ha oraz użytek "Bi" o pow. "[...]"ha. Organ postanowił także ujawnić z urzędu budynek i w tym celu sporządzono dokumentację w postaci arkusza danych ewidencyjnych dotyczącym budynku znajdującego się na działce "[...]" i budynek wniesiono do bazy danych EGiB. Podniesiono, że w miejscowym planie przestrzennego zagospodarowania gminy M działka nr "[...]" przeznaczona jest na cele zabudowy rekreacji indywidualnej. Decyzją z dnia "[...]"r. organ orzekł o aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków polegającej na zmianie powierzchni użytku gruntowego "LsIV" o pow. "[...]"ha na "LsIV" o pow. "[...]"ha oraz zmianie użytku gruntowego "RVI" o pow. "[...]" ha na użytek "Bi" o pow. "[...]"ha. Jednakże na skutek odwołania złożonego przez I i M Ł decyzją z dnia "[...]"r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa W w O uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, nakazując aby przy ponownym rozpatrzeniu sprawy wziąć pod uwagę ustalenia w zakresie występowania na obszarze przedmiotowej działki lasu w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 28 września 1991r. o lasach (Dz.U. z 2015 r., poz. 2100 ze zm.). W związku z tym ustalono, że przedmiotowa działka nie została objęta uproszonym planem urządzenia lasu, gdyż w "[...]"r. na nieruchomości nie figurował użytek oznaczony jako las, ale sąsiednie działki objęte są takim planem i tworzą kompleks leśny z przedmiotową działką. Podano, że las o powierzchni "[...]"ha położony na działce numer "[...]" przekazany jest w nadzór Nadleśnictwa D. Ustalono także, że Wojewoda W decyzją z dnia "[...]"r. wyraził zgodę na zmianę przeznaczenia na cele nierolnicze i nieleśne "[...]"ha gruntów leśnych niestanowiących własności Skarbu Państwa, położonych w obrębie S, gmina M, ale wyłączenie z produkcji tych gruntów może być dokonane na podstawie decyzji wydanej przez Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w O. Organ zważył, że w świetle art. 3 pkt 1 ustawy o lasach, za las należy także uznać grunt o zwartej powierzchni co najmniej "[...]"ha pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi), drzewami i krzewami oraz runem leśnym, który nie spełnia żadnego dodatkowego kryterium z art. 3 pkt 1 lit. a, b i c (nie jest przeznaczony do produkcji leśnej, nie stanowi rezerwatu przyrody ani nie został wpisany do rejestru zabytków). Dodatkowe kryteria dotyczą gruntów o obszarze co najmniej "[...]"ha przejściowo pozbawionych roślinności leśnej. Zatem definicja lasu pozostaje bez związku z pojęciem nieruchomości gruntowej oraz uprawnień majątkowych przysługujących do tej nieruchomości. Zgodnie z art. 3 pkt 2 ustawy o lasach lasem jest także grunt związany z gospodarką leśną, zajęty pod wykorzystywane dla potrzeb gospodarki leśnej: budynki i budowle, urządzenia melioracji wodnych, linie podziału przestrzennego lasu, drogi leśne, tereny pod liniami energetycznymi, szkółki leśne, miejsca składowania drewna, a także wykorzystywany na parkingi leśne i urządzenia turystyczne. Z kolei art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o lasach stanowi, że gospodarka leśna to działalność leśna w zakresie urządzania, ochrony i zagospodarowania lasu, utrzymania i powiększania zasobów i upraw leśnych, gospodarowania zwierzyną, pozyskiwania - z wyjątkiem skupu - drewna, żywicy, choinek, karpiny, kory, igliwia, zwierzyny oraz płodów runa leśnego, a także sprzedaż tych produktów oraz realizacja pozaprodukcyjnych funkcji lasu. Wskazano, że o kwalifikacji gruntu jako lasu w oparciu o kryterium przeznaczenia rozstrzygają dane z ewidencji gruntów, prowadzonej na podstawie P.g.i.k. Fakt przeznaczenia w tekstowej części planu spornego obszaru na cele urządzeń turystyki nie pozbawia działki skarżącego statusu gruntu leśnego, albowiem bez poprowadzenia stosownych procedur, tj. uzyskania zgody właściwego organu na przeznaczenie terenu leśnego na cele nieleśne, decyzyjnego wyłączenia gruntu spod gospodarki leśnej (produkcji leśnej) i dokonania zmian w ewidencji gruntów, formalnie nie może dojść do utraty przez działkę statusu prawnego lasu. Wskazano, że zgodnie z art. 20 ust. 3a P.g.i.k. ewidencję gruntów i budynków w części dotyczącej lasów prowadzi się z uwzględnieniem przepisów o lasach, co oznacza, że jak długo dany grunt w kategorii prawnej jest lasem, tak długo w ewidencji gruntów figurować musi jako grunt leśny. Do czasu przeprowadzonej w odpowiednim trybie zmiany klasyfikacji prawnej użytku jako gruntu leśnego na grunt nieleśny zgodna z prawem klasyfikacja gleboznawcza może dotyczyć tylko zmian klas i konturów gruntów pod lasami, stosownie do obowiązującej tabeli klas gruntów. Wskazano, że przeznaczenia do produkcji leśnej nie wyklucza zaliczenie do lasów również takich gruntów, o których mowa wart. 3 pkt 1 ustawy o lasach, dla których inwentaryzacja stanu lasów nie została jeszcze wykonana i decyzja określająca zadania z zakresu gospodarki leśnej nie została jeszcze wydana. Także brak uproszczonego planu urządzenia lasu dla danego terenu nie powoduje, że grunty tracą charakter gruntów leśnych. Nie ma również znaczenia przeznaczenie gruntów w planie miejscowym na cele inne niż leśne. Nie stanowi to o pozbawieniu tych gruntów ich faktycznego, dotychczasowego charakteru. Wskazano, że celem prowadzonego postępowania administracyjnego było doprowadzenie do zgodności zapisów użytków w operacie ewidencji gruntów i budynków ze stanem faktycznym na gruncie, w tym ustalenie, czy na działce nr "[...]"znajduje się budynek, wyznaczenie i obliczenie powierzchni konturu użytku pod budynkiem oraz ustalenie, czy przedmiotowa działka została wyłączona z produkcji leśnej. W trakcie wizji terenowej na gruncie stwierdzono, że działka w 1/3 części porośnięta jest drzewami (brzoza, grab, sosna) stanowiącymi część lasu położonego na działkach sąsiednich. Nie stanowi ona rezerwatu przyrody, nie wchodzi w skład parku narodowego oraz nie jest wpisana do rejestru zabytków. Nie została także objęta uproszonym planem urządzaniu lasu, ale wynika to z błędu popełnionego przez wykonawcę w "[...]"r. w trakcie modernizacji ewidencji gruntów. Jednakże las położony na działce numer "[...]" został przekazany przez Starostę O w nadzór Nadleśnictwa D. Ponadto nie została wydana decyzja o wyłączeniu gruntów z produkcji leśnej. Zatem w granicach działki nr "[...]" występuje użytek gruntowy zaliczony do lasów.

Od decyzji tej odwołali I i M Ł w zakresie ustalenia powierzchni użytku gruntowego "LsIV" o pow. "[...]" ha zamiast użytku "Bi" i wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji we wskazanej części i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez ustalenie powierzchni użytku gruntowego "LsIV" o pow. "[...]"ha jako "Bi". Podali, że w dniu zakupu przedmiotowej działki w ewidencji gruntów i budynków była oznaczona jako użytek "Bi". W związku ze złożonym wnioskiem o wycinkę drzew w "[...]"r. Gmina M wstrzymała wydanie decyzji i podjęła starania o zmianę użytku, o czym strona dowiedziała się po przeprowadzonym postępowaniu. Podniesiono, że w przypadku wprowadzania zmian w ewidencji w drodze decyzji administracyjnej prawo właściciela do informacji o postępowaniu dotyczącym jego nieruchomości jest zagwarantowane szerokim zakresem obowiązku informowania stron przewidzianym przez k.p.a. Natomiast zmiana oznaczenia gruntu nastąpiła bez wiedzy odwołujących się. Podniesiono, że zgodnie z ustawą o lasach na terenie uznawanym za las musi występować pokrycie drzewami i krzewami, jak i runem leśnym. Natomiast drzewa rosnące na ich działce straciły charakter leśny, ich rozmieszczenie nie ma zwartej powierzchni, występują liczne luki, a w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gminy M działka przeznaczona jest na cele zabudowy rekreacji indywidualnej. To, że dany grunt jest lasem w znaczeniu przyrodniczym, nie oznacza, że jest lasem w znaczeniu prawnym. Gruntami leśnymi, w rozumieniu ustawy, są grunty określone jako lasy w przepisach o lasach. Tylko postanowienia planu zagospodarowania przestrzennego są rozstrzygające w przedmiocie charakteru przeznaczenia konkretnego terenu. Nie mają w tej kwestii znaczenia dane ujęte w ewidencji gruntów, gdyż ewidencja ta ma ze swej istoty charakter informacyjny i nie rozstrzyga o przeznaczeniu gruntów. Zatem jeżeli grunt przeznaczony jest na tereny rekreacji indywidualnej to nie może być lasem w rozumieniu ustawy o lasach.

Decyzją z dnia "[...]"r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa W w O utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Podniesiono, że sporna część gruntu na działce spełnia przyrodnicze i powierzchniowe kryteria z art. 3 pkt 1 ustawy o lasach oraz w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego przeznaczona została na zabudowę rekreacji indywidualnej. Z zebranych dowodów wynika także, że na przedmiotową część gruntu właściciele nadal nie uzyskali, w drodze decyzji, zezwolenia na wyłączenie jej z produkcji leśnej, jak wymagają tego przepisy ustawy z dnia 3 lutego 1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. z 2015 r. poz. 909, ze zm.). Na przedmiotowy grunt nie wydano wprawdzie decyzji określającej zadania z zakresu gospodarki leśnej, ani nie objęto go uproszczonym planem urządzania lasu, ale zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy o lasach, Nadleśniczy Nadleśnictwa D prowadzi sprawy z zakresu nadzoru nad gospodarką leśną w lesie zlokalizowanym na działce nr "[...]". Wskazano, że przeznaczenia do produkcji leśnej nie wyklucza zaliczenie do lasów również takich gruntów, o których mowa w art. 3 pkt 1 ustawy o lasach, dla których nie została wydana decyzja określająca zadania z zakresu gospodarki leśnej. Również brak uproszczonego planu urządzenia lasu dla danego terenu nie powoduje, że grunty tracą charakter gruntów leśnych. Nie ma również znaczenia przeznaczenie gruntów w planie miejscowym na cele inne niż leśne. Nie stanowi to o pozbawieniu tych gruntów ich faktycznego, dotychczasowego charakteru: w tym wypadku leśnego.

Na powyższą decyzję skargę wnieśli I Ł i M Ł, reprezentowani przez adw. P. S. Zarzucili, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie dawał podstaw do wydania orzeczenia o zmianie powierzchni użytku gruntowego "LsIV" o powierzchni "[...]"ha oraz użytku gruntowego "RVI" o powierzchni "[...]"ha na użytek "LsIV" o powierzchni "[...]"ha oraz użytek "Bi" o powierzchni "[...]"ha, a orzeczenie to jest wynikiem błędnego zakwalifikowania, że na obszarze przedmiotowej nieruchomości znajduje się las, co w konsekwencji spowodowało wadliwe zastosowanie przepisów ustawy P.g.i.k. oraz rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków w związku z niewłaściwą wykładnią art. 3 ustawy o lasach. Wnieśli o uchylenie decyzji w zaskarżonej części. Podniesiono, że organ I instancji dokonał niewłaściwej interpretacji stanu faktycznego poprzez przyjęcie, iż zadrzewienia znajdujące się na obszarze nieruchomości stanowią las w rozumieniu ustawy o lasach. Podano, że powołane przez organ I instancji orzeczenia potwierdzają jedynie, iż zakwalifikowanie gruntu jako las wymaga łącznego stwierdzenia szeregu przesłanek zawartych w jest w art. 3 ustawy o lasach, w tym wykazania że na obszarze tym prowadzona jest produkcja leśna lub przeznaczony jest do produkcji leśnej. Podniesiono, że poza opisem gatunków drzew rosnących na terenie nieruchomości organ nie wykazał zaistnienia przesłanek wskazujących na prowadzenie tam gospodarki leśnej, a tym samym nie wykazał, aby powstała konieczność zakwalifikowania spornego gruntu jako obszar lasu. Ustalenie, czy dany grunt może zostać zakwalifikowany jako las, wymaga posiadania wiedzy specjalistycznej z zakresu leśnictwa, a tym samym organ zobowiązany był do zasięgnięcia opinii biegłego rzeczoznawcy, a ograniczenie się przez organ do dokonania wizji było niewystarczającym środkiem dowodowym. Podniesiono, że stanowiąca ich własność nieruchomość stanowi fragment kompleksu kilkudziesięciu nieruchomości wykorzystywanych wyłącznie na cele związane z bytowaniem ludzi w postaci tak zwanych "działek rekreacyjnych", utworzonych w przeszłości na skutek podziału nieruchomości rolnych. Sposób wykorzystania nieruchomości - fakt zabudowy nieruchomości domem letniskowym - pozwala przypuszczać, iż grunty te nie nabyły waloru lasu, gdyż niemożliwe jest prowadzenie tam gospodarki leśnej. Zdaniem skarżących bez znaczenia jest fakt, że w sąsiedztwie znajdują się podobne nieruchomości, dla których starosta sporządził plan urządzania lasu, a które to nieruchomości w ewidencji gruntów i budynków zostały uznane jako grunt leśny. Organ zobowiązany był do wnikliwej oceny istniejącego stanu faktycznego i gdyby miała ona miejsce, spowodowałaby uznanie przez organ, iż na obszarze tej nieruchomości nie występuje grunt o charakterze leśnym, dający się zakwalifikować jako las w rozumieniu przepisów art. 3 ustawy o lasach.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa W w O wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wyjaśniono, że o tym czy na obszarze działki występuje las zdecydował stan prawny, czyli brak decyzji zezwalającej na wyłączenie gruntu z produkcji leśnej. Ustalenia organu pierwszej instancji podczas oględzin zakwalifikować należy jako określanie zasięgu konturu lasu. Kontur użytku gruntowego ze względu na upływ czasu i powstałą zabudowę uległ zmianie, a dzięki przeprowadzonym oględzinom i zleconym w ich wyniku pomiarom geodezyjnym zdołano ustalić aktualny zasięg lasu na przedmiotowej działce.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Podnieść należy, iż w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016r. poz. 1066) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd administracyjny zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania jeżeli miało lub mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a.").

Skarga wniesiona w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 2 pkt 8 P.g.i.k. przez ewidencję gruntów i budynków rozumie się system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami. Stosownie do art. 20 ust. 1 pkt 1 i 2 P.g.i.k. ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące: położenia gruntów, ich granic i powierzchni, rodzaju użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, a także oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą, a także położenia budynków, ich przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych. Powyższe informacje, zgodnie z art. 24 ust. 1 P.g.i.k., zawiera tzw. operat ewidencyjny, który składa się z bazy danych, prowadzonej za pomocą systemu teleinformatycznego zapewniającego m.in. wizualizację danych w formie rejestrów, kartotek i wykazów oraz mapy ewidencyjnej, a nadto zbioru dokumentów uzasadniających wpisy do bazy danych. Zasady prowadzenia ewidencji gruntów i budynków określa wydane - na podstawie art. 26 ust. 2 P.g.i.k. - rozporządzenie w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z § 44 pkt 2 tego rozporządzenia obowiązek utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi, należy do zadań własnych starosty jako organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków. W myśl § 45 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu: 1) zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi, 2) ujawnienia nowych danych ewidencyjnych, 3) wyeliminowania danych błędnych. Do aktualizacji operatu ewidencyjnego stosuje się odpowiednio m.in. § 35, który określa źródła danych ewidencyjnych niezbędnych do założenia ewidencji (§ 45 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków).

Podkreślenia wymaga okoliczność, że w myśl art. 24 ust. 2a P.g.i.k. informacje zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 P.g.i.k., tj. właścicieli nieruchomości lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania. Z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z przepisów prawa, dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1 - 4, materiałów zasobu, wykrycia błędnych informacji. Wskazać jednak należy, że zgodnie z art. 24 ust. 2b P.g.i.k. aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje albo w drodze czynności materialno-technicznej lub na podstawie decyzji administracyjnej. Przy czym aktualizacji w drodze czynności materialno-technicznej dokonuje się na podstawie: (a) przepisów prawa, (b) wpisów w księgach wieczystych, (c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu, (d) ostatecznych decyzji administracyjnych, (e) aktów notarialnych, (ea) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych, (f) zgłoszeń budowy budynku, zawiadomień o zakończeniu budowy budynku oraz zgłoszeń rozbiórki budynku, o których mowa odpowiednio w art. 30, art. 54 oraz art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, oraz zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu, (g) wpisów w innych rejestrach publicznych, (h) wniosku zainteresowanego podmiotu ewidencyjnego i wskazanej w tym wniosku dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, jeżeli wnioskowana zmiana obejmuje informacje gromadzone w ewidencji gruntów i budynków dotyczące nieruchomości znajdujących się w wyłącznym władaniu wnioskodawcy albo wnioskodawców (art. 24 ust. 2b pkt 1 P.g.i.k.). W pozostałych wypadkach niezbędne jest wydanie decyzji administracyjnej (art. 24 ust. 2b pkt 2 P.g.i.k.).

Ponadto zgodnie z art. 24a ust. 1 P.g.i.k. starosta może zarządzić przeprowadzenie modernizacji ewidencji gruntów i budynków na obszarze poszczególnych obrębów ewidencyjnych. Po zakończeniu procedury określonej w art. 24a ust. 2 – 7 P.g.i.k. dane objęte modernizacją, zawarte w projekcie operatu opisowo-kartograficznego stają się danymi ewidencji gruntów i budynków i podlegają ujawnieniu w bazie danych ewidencji gruntów i budynków.

Wskazać także należy, że zgodnie z art. 21 ust. 1 P.g.i.k. dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych.

Wyjaśnić zatem należy, że ewidencja gruntów jest specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach, który pełni funkcje informacyjno-techniczne. Wprawdzie wpisy w niej mają charakter deklaratoryjny, nie kształtują nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdzają stan prawny wynikający z dokumentów, ale nie ulega wątpliwości że mogą być dokonywane jedynie w trybie powołanych wyżej przepisów P.g.i.k. i rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Oznacza to, że organ ewidencyjny nie może w sposób dowolny dokonywać zmian w prowadzonej ewidencji gruntów i budynków.

W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest decyzja o aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków dokonana w trybie – jak wskazano w jej podstawie prawnej - art. 24 ust. 2a pkt 1 i art. 24 ust. 2b pkt 2 P.g.i.k. Należy jednak podnieść, ze przedmiotowe postępowanie zostało wprawdzie wszczęte z urzędu, ale zostało zainicjowane wnioskiem skarżących o wyjaśnienie kwestii dokonanej zmiany klasyfikacji należącej do nich nieruchomości z "Bi" na "Ls" i "R" bez ich powiadomienia. Należy zatem zauważyć, ze skarżący nabyli przedmiotową nieruchomość w dniu "[...]"r. (akt notarialny w aktach administracyjnych sprawy). W dniu tym przedmiotowa nieruchomość była oznaczona w ewidencji gruntów jako "Bi", co wynika zarówno z zapisu w akcie notarialnym, jak i ze znajdującego się w aktach sprawy wypisu z rejestru gruntów z dnia "[...]"r. Z wykazu zmian ewidencyjnych dotyczących przedmiotowej działki, sporządzonego w dniu "[...]"r. wynika, że oznaczenie działki zostało zmienione z "Bi" na "Ls" i "R". Przy czym z wykazu tego nie wynika, na jakiej podstawie i w jakim trybie nastąpiła zmiana. Z kolei w zawiadomieniu o zmianie z dnia "[...]"r. wpisano jako rodzaj zmiany: "aktualizacja użytków", a jako opis zmiany: "poprawienie modernizacji użytków". Nie wiadomo zatem, czy wpis do ewidencji gruntów nastąpił w trybie aktualizacji, czy tez w trybie modernizacji ewidencji gruntów i budynków. Wprawdzie w uzasadnieniu decyzji organu I instancji wskazano, że wpis ten został dokonany w ramach aktualizacji, ale nie wyjaśniono, czy aktualizacja ta została dokonana w drodze czynności materialno-technicznej czy też decyzji administracyjnej, a w związku z tym nie można ocenić czy zaistniały określone w powołanych wyżej przepisach podstawy do dokonania zmiany oraz czy zmiana została dokona we właściwym trybie. Ponadto powołano się na operat techniczny, którego nie ma w aktach sprawy (ani w całości, ani w części). W aktach administracyjnych są wprawdzie kopie dokumentów zawiązanych z nieruchomością, ale nie sposób ustalić, czy jest to część operatu technicznego, czy też może jakaś inna dokumentacja. Nie wynika bowiem z nich kto i w jakim celu dokumenty te sporządzał. Należy zaś wskazać, że operat techniczny winien spełniać wymogi, o których mowa w § 71 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 listopada 2011r. w sprawie standardów technicznych wykonywania geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych oraz opracowywania i przekazywania wyników tych pomiarów do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (Dz.U. Nr 263 poz. 1572). Przy czym w aktach sprawy nie musi znajdować się oryginał operatu, ale winny być przynajmniej poświadczone za zgodność z oryginałem dokumenty z takiego operatu pochodzące, z których winno wynikać z jakiego operatu, kiedy i przez kogo sporządzonego dokumenty te pochodzą. Ponadto podnieść należy, że w aktach sprawy brak jest potwierdzenia zawiadomienia skarżących o dokonanej zmianie, a obowiązek taki wynika z § 49 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, który obowiązywał także w dacie dokonywanej zmiany. Związku z tym nie jest możliwa ocena, czy zmiana w ewidencji gruntów została dokonana skutecznie, co ma także znaczenie dla samych skarżących, gdyż jak wskazano wyżej dane z ewidencji gruntów stanowią m.in. podstawę do określenia ich obowiązku podatkowego z tytułu posiadanej nieruchomości. Ponadto nie wiadomo, czy w tej sytuacji w zaskarżonej decyzji zasadnie przyjęto, że przedmiotowa działka przed zmianą miała oznaczenie "Ls" i "R".

Wskazać także należy, że z uzasadnienia zarówno zaskarżonej decyzji, jak i decyzji organu I instancji wynika, że przed ich wydaniem został sporządzony kolejny operat techniczny (oznaczony w decyzji jako "[...]"), którego także nie ma w aktach sprawy (nawet – jak wskazano wyżej - w formie poświadczonych za zgodność z oryginałem dokumentów). Nie wiadomo także, czy operat ten znajdował się w aktach sprawy w toku postępowania przed organami, a tym samym czy skarżący mieli możliwość zapoznania się z nimi. W stanie rzeczy stwierdzić należy, że przed wydaniem zaskarżonej decyzji organy nie przeprowadziły należytego postępowania wyjaśniającego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przy czym braki w postępowaniu wyjaśniającym uniemożliwiają Sądowi - na tym etapie postępowania - wypowiedzenie się co do zarzutów skargi dotyczących ewentualnego naruszenia prawa materialnego.

W związku z powyższym na podstawie w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzeczono jak w pkt 1 wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając wysokość uiszczonego wpisu, wysokość opłaty skarbowej za złożenie dokumentu stwierdzającego pełnomocnictwo oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego ustalone stosownie do § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015r. poz. 1800 ze zm.).