Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 724/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2020-12-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 i 5, art. 151 par. 1 pkt 1,art. 148 par. 1,
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędzia NSA Stefan Kłosowski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi A. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji nakazującej niezwłoczne przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 31 stycznia 2020 r., nr [...]


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] września 2013 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 2 i ust. 7 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. 2012 r. poz. 391 – j.t. ze zm.) Burmistrz B. nałożył na A. D., dalej jako "skarżący", obowiązek przyłączenia nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków działką nr [...] obręb K., gmina B. , do istniejącej sieci kanalizacyjnej.

Od decyzji tej skarżący odwołał się wskazując, że brak jest przyłącza, które umożliwia mu przyłączenie się do sieci kanalizacyjnej, Przedsiębiorstwo Wodociągów Kanalizacji Sp. z o. o. w S. nie dokonało bowiem przyłączenia studzienki położonej na jego nieruchomości do głównej sieci kanalizacyjnej, znajdującej się poza tą nieruchomością. Decyzją z dnia [...] października 2013 r.

nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołania, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ powołał się m.in. na pismo ww. spółki z 2012 r., w którym wskazano, że została zakończona inwestycja związana z budową sieci kanalizacyjnej na terenie Gminy B. tym samym z uwagi na stworzenie warunków przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej, wypowiedziano umowę na odbiór nieczystości płynnych ze zbiornika bezodpływowego.

Pismem z dnia 12 listopada 2019 r., skierowanym do Burmistrza Miasta

i Gminy B. , A. D. wniósł o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją z dnia [...] września 2013 r. z uwagi na fakt, że została ona wydana w oparciu o dowody i okoliczności, które okazały się fałszywe, jak również wobec ujawnienia dowodów nieznanych organowi w dacie wydawania decyzji, co wypełnia dyspozycję art. 145 § 1 pkt 1 oraz pkt 5 k.p.a.

Wnioskodawca wskazał w uzasadnieniu pisma, że prowadzone było przed Sądem Rejonowym Wydziałem II Karnym w S. postępowanie, które ujawniło, że faktycznie jego nieruchomość nie została wskutek błędu podłączona do sieci podczas realizowania inwestycji. Postępowanie to doprowadziło do ustalenia,

iż stan faktyczny, który stanowił podstawę wydania decyzji w przedmiocie nałożenia na niego obowiązku podłączenia nieruchomości do sieci został ustalony na podstawie wadliwie sporządzonych dokumentów geodezyjnych, przyjętych do państwowego zasobu. Jako dowód strona powołała akta postępowania przed Sądem Rejonowym w S. Wydział II Karny, sygn. akt II W [...]. Zdaniem strony, organ wydał decyzję w oparciu o dokument z państwowego zasobu geodezyjnego, który okazał się nieprawdziwy, zawierał bowiem dane fałszywie potwierdzone przez geodetę. W tym stanie rzeczy nie mógł wykonać nałożonego decyzją obowiązku.

Skarżący powołał się przy tym na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 22 sierpnia 2019 r., wydany w sprawie

II SA/Sz 469/19, w którego uzasadnieniu zawarto sugestię, iż organ powinien rozważyć wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Burmistrza B. z dnia [...] września 2013 r., utrzymaną w mocy decyzją SKO z dnia [...] października 2013 r.

Powyższy wniosek został przekazany wg właściwości Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu, które postanowieniem z dnia [...] grudnia 2019 r., nr [...], na podstawie art. 149 § 1 k.p.a. w związku z art. 150 § 1 k.p.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1-8 k.p.a., wznowiło postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2013 r.

Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] na podstawie art. 145 § pkt 1 i 5 oraz art. 151 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku, odmówiło uchylenia decyzji własnej z dnia [...] października 2013 r.,

nr [...], utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza B.

z dnia [...] września 2013 r., Nr [...]

W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że organ I instancji, przesyłając wniosek A. D., w piśmie z dnia [...] listopada 2019 r. zaznaczył, że strona nie dochowała terminu jednego miesiąca od dnia w którym się dowiedziała

o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania, tj. o wyroku przez Sądu Rejonowego w S. w sprawie II W [...].

Organ wskazał także, że A. D. w odwołaniu i w skargach eksponował techniczną niemożność podłączenia nieruchomości (działka nr [...] obręb K.) do istniejącej sieci kanalizacyjnej. Twierdził, że na działce znajduje się wprawdzie studzienka kanalizacyjna, ale jest ona własnością Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. w S. (PWiK), a więc to spółka winna podłączyć nieruchomość do istniejącej sieci kanalizacyjnej.

Powyższe stanowisko okazało się, zdaniem Kolegium, w świetle wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 17 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SA/Sz 1467/13 i wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 maja 2016 r. sygn. akt II OSK 2276/14, całkowicie niezasadne. Jeśli na nieruchomości istnieje studzienka kanalizacyjna to obowiązek wybudowania przyłącza na odcinku miedzy studzienką a budynkiem spoczywa na odbiorcy usług czyli, w rozpatrywanej sprawie, na skarżącym. Natomiast wybudowanie przyłącza od studzienki kanalizacyjnej do sieci głównej kanalizacji, spoczywa na przedsiębiorstwie wodociągowo kanalizacyjnym. Na działce nr [...], jak przyznawał skarżący, znajduje się studzienka kanalizacyjna zainstalowana około 2000 r. Nie ma tu znaczenia do kogo ta studzienka należy. Skoro jednak istnieje, to skarżący powinien poprowadzić przewód łączący budynek z rzeczoną studzienką kanalizacyjną.

W ocenie Kolegium, wbrew twierdzeniu strony skarżącej, dalsze postępowanie nie ujawniło żadnych, nieznanych wcześniej organowi, nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy istniejących w dniu wydania decyzji, a nieznanych organowi, który wydał decyzję. Nadto, dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne (jak istnienie na działce nr [...] studzienki kanalizacyjnej) nie okazały się fałszywe.

Postępowanie przed Sądem Rejonowym Wydziałem II Karnym w S. wykazało, że nie istnieje linia prowadząca do studzienki wnioskodawcy. Okoliczność ta nie zwalniała jednak wnioskodawcy od przeprowadzenia przewodu łączącego budynek ze studzienką kanalizacyjną. Postępowanie jednoznacznie wyjaśniło, że zaistniały przesłanki procesowe do wydania decyzji z dnia [...] września 2013 r., skoro na działce istniała studzienka kanalizacyjna.

W tej sytuacji, organ obowiązany był wydać decyzję odmawiającą uchylenia decyzji dotychczasowej (art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.).

A. D. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, zarzucając organowi naruszenie art. 7, art. 77, art. 78 § 1, art. 124 i 107 § 3 k.p.a.

W ocenie strony, Kolegium nie odniosło się do ustaleń poczynionych przez WSA

w Szczecinie w wyroku z dnia 22 sierpnia 2019 r. sygn. akt II SA/Sz 469/19,

tj. pominięte zostały okoliczności podania nieprawdziwych danych na mapach ewidencyjnych, które jasno pokazywały, że obowiązek podłączenia został dopełniony. To wykonawca inwestycji nie podłączył jego studzienki do sieci,

a inwestor tego stanu rzeczy nie zweryfikował, pomimo jego zarzutów.

A. D. wyjaśnił, że prowadzone przeciwko niemu postępowanie karne w Sądzie Rejonowym w S., w związku z niepodłączeniem do sieci kanalizacyjnej zakończyło się uniewinnieniem go. W toku sprawy udowodniono fakt niewykonania przyłącza przez PWiK Sp. z o.o. w S., za które spółka pobrała wynagrodzenie. Potwierdziła to wizja lokalna wykonana na zarządzenie Sądu

w S. (wyrok SR w S. z dnia [...] czerwca 2018 r.).

Przesłuchany w toku postępowania sądowego pracownik PWiK nie był w stanie wyjaśnić, dlaczego przyłącze nie zostało doprowadzone do jego posesji oraz dlaczego dokumentacja projektowa zawiera potwierdzenie wykonania nieistniejącego przyłącza. Wyjaśnił tylko, że oznaczenie o wykonaniu swojego obowiązku jest błędem geodezyjnym, który popełnił geodeta, to zaś zostało przyjęte do zasobów starostwa i widnieje na każdej mapie.

Powyższe, zdaniem strony, dowodzi, że od początku sporu w 2013 r. Burmistrz odmawiał przyjęcia do wiadomości i zweryfikowania podnoszonych zarzutów. Skutkiem tego od 2013 r. wydawane są kolejne decyzje nakładające na niego grzywny. Także Kolegium, dysponując środkami do ustalenia stanu faktycznego i przywrócenia porządku prawnego, nie wykonało tego obowiązku, po raz kolejny utrzymując w mocy fikcję prawną.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 oraz art. 145 § 1 pkt 1 i 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ), po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] stycznia 2020 r.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że przesłanki wznowienia postępowania zostały enumeratywnie określone przez ustawodawcę w art. 145 § 1 pkt 1-8 k.p.a., art. 145a § 1 k.p.a. i art. 145b § 1 k.p.a. Wnioskodawca oparł swój wniosek o art. 145 § 1 pkt 1 i 5 k.p.a. Organ zauważył, że aby skutecznie wykazać zaistnienie podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. muszą wystąpić łącznie trzy przesłanki 1) w decyzji ostatecznej organ administracyjny dokonał ustaleń faktycznych z powołaniem się na sfałszowany dowód, 2) sfałszowanie dowodu musi zostać stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu lub innego organu, 3) na sfałszowanym dowodzie oparte zostało takie ustalenie, które miało wpływ na rozstrzygnięcie objęte decyzją ostateczną.

Natomiast art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. może mieć zastosowanie, gdy spełnione zostaną również łącznie trzy przesłanki: 1) ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody istotne dla sprawy są nowe, 2) "nowe okoliczności faktyczne", "nowe dowody" istnieją w dniu wydania decyzji ostatecznej, 3) "nowe okoliczności faktyczne", "nowe dowody" nie były znane organowi, który wydał decyzję.

W ocenie Kolegium, przywoływany przez A. D. wyrok Sądu Rejonowego w S. nie dotyczył sfałszowania dowodu, lecz postępowanie było prowadzone w związku z niewykonaniem obowiązku podłączenia nieruchomości z powodu zgłaszanej przez stronę rozbieżności pomiędzy stanem faktycznym (brakiem połączenia studzienki z siecią kanalizacyjną) i stanem istniejącym

w dokumentach (państwowym zasobie geodezyjnym). Wyrok ten, zdaniem organu,

w żadnym razie nie dowodzi, że stan faktyczny, który stanowił podstawę wydania kwestionowanej wnioskiem decyzji został ustalony na podstawie wadliwie sporządzonych dokumentów geodezyjnych, przyjętych do państwowego zasobu.

Nie zostało w sposób niebudzący wątpliwości ustalone, że nieruchomość A. D. nie została wskutek błędu podłączona do sieci podczas realizowania inwestycji, tylko podczas wizji lokalnej, po 6 latach, stwierdzono jedynie brak rzeczonego przyłącza. Żaden z organów nie ustalił, czy przyłącze zostało wykonane zgodnie z dokumentacją projektową i dokumentami geodezyjnymi,

a następnie zostało usunięte, czy też przyłącze w ogóle nie zostało wykonane,

a mimo to przyjęte geodezyjnie. Zeznania pracownika PWiK Sp. z o. o. w S. nie wyjaśniają tej kwestii, a jego twierdzenia są tylko jego oceną. Żaden geodeta w tej sprawie nie został przesłuchany na okoliczność rozbieżności przedmiotowego stanu faktycznego, a dokumentami geodezyjnymi.

Kolegium podkreśliło następnie, że wyrokiem WSA w Szczecinie z dnia

22 sierpnia 2019 r. sygn. akt II SA/Sz 469/19, który zapadł w wyniku skargi A. D. na postanowienie z dnia [...] marca 2019 r. utrzymujące w mocy postanowienie Burmistrza B. z dnia [...] lutego 2019 r. orzekające

o nałożeniu grzywny w kwocie [...]zł celem przymuszenia wykonania obowiązku nałożonego decyzją z dnia [...] września 2013 r., sąd uchylił zaskarżone postanowienie, jak również postanowienie Burmistrza, jednak tylko ze względów proceduralnych. Sąd wskazał bowiem, aby przed nałożeniem kolejnej grzywny zostało wyjaśnione czy obowiązek przyłączenia do sieci jest wykonalny, sugerując jednocześnie rozważenie przed podjęciem dalszych działań egzekucyjnych, celowości wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją Burmistrza B. z dnia [...] września 2013 r., pomimo, że w sprawie zakończonej tą decyzją zapadły wyroki WSA i NSA. Sąd zaznaczył, że jest możliwe wznowienie postępowania administracyjnego po wyroku sądu administracyjnego, oddalającym skargę, ale tylko w sytuacji, gdy sądowi znane były przy oddaleniu skargi okoliczności powołane następnie jako podstawa wznowienia. Takie postępowanie wszczęto w dniu [...] grudnia 2019 r.

Zdaniem Kolegium, wyrok Sądu Rejonowego w S. oraz przesłuchanie pracownika PWiK w S. nie są też nowymi dowodami ani okolicznościami. Nowym dowodem lub okolicznością mógłby być, w ocenie organu, jedynie dowód wykazujący, że de facto przyłącze do nieruchomości strony w ogóle nie zostało wykonane przez podmiot techniczny organu, albo zostało wykonane wadliwie, co uniemożliwiałoby wykonanie obowiązku strony przyłączenia swojej nieruchomości do ogólnej sieci i w konsekwencji oznaczałoby, że decyzja

o nałożeniu takiego obowiązku byłaby od początku niewykonalna. W przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia z takim stanem faktycznym.

Kolegium wskazało także, że A. D., po wydaniu decyzji nakładającej obowiązek, nie kwestionował faktu niemożności przyłączenia ze względu na brak przyłączenia przy granicy jego działki, a jedynie kwestionował co do zasady podstawy do nałożenia takiego obowiązku (zarzut dotyczy naruszenia prawa materialnego, w związku z przyjętą definicją przyłącza i stanowiskiem zawartym przez Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 13 września 2007 r.) oraz kwestionował techniczną i ekonomiczną zasadność przyłączenia do sieci z jego strony.

Organ II instancji wskazał dalej, że w dniu [...] lutego 2020 r. odbyło się spotkanie Burmistrza Gminy B. z zastępcą Burmistrza, M. i A. D.. Na spotkaniu tym ustalono, że z uwagi na ujawniony w trakcie procesu sądowego przed Sądem Rejonowym w S. fizyczny brak odcinka rury kanalizacyjno-sanitarnej od studzienki w kierunku sieci i nieustaleniu przyczyn tego braku, Gmina B. za pomocą Przedsiębiorstwa Wodociągów

i Kanalizacji Sp. z o.o. z siedzibą w S. dokona odtworzenia zainwentaryzowanego geodezyjnie odcinka kanalizacji sanitarnej od istniejącego trójnika na sieci kanalizacji sanitarnej zlokalizowanej w drodze gminnej, oznaczonej w ewidencji gruntów działką nr [...] do studzienki kanalizacyjnej zlokalizowanej na nieruchomości będącej własnością skarżącego wraz z wymianą istniejącej studzienki betonowej na studzienkę systemową z PVC. Spotkanie zakończyło się ustnym porozumieniem i nie sporządzono z niego żadnej notatki ani protokołu. W marcu 2020 r. Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w S. dokonało odtworzenia ww. odcinka kanalizacji sanitarnej. Obecnie ww. nieruchomość jest podłączona do zbiorczej sieci kanalizacji sanitarnej. W dniu [...] maja 2020 r. został sporządzony protokół odbioru przyłącza kanalizacyjnego, a następnie zawarta została umowa na odbiór ścieków z ww. nieruchomości.

Podsumowując Kolegium stwierdziło, że nie znalazło podstaw do uchylenia bądź zmiany zaskarżonej decyzji, uznając ją za prawidłową. Decyzja o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej nie stanowi rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, jest bowiem następstwem ustalenia przez organ braku podstaw wznowieniowych, co wyłącza dopuszczalność rozstrzygania o istocie sprawy. Dlatego po przeprowadzeniu oceny wniosków A. D., jak przeprowadzenie dowodów w postaci wyroku SR w S. sygn. akt II W [...], wyroku WSA

w Szczecinie z dnia 22 sierpnia 2019 r., sygn. akt II SA/Sz 469/10, Kolegium uznało, że po pierwsze - nie stanowią one dowodów w przedmiotowej sprawie, po drugie - nie były okolicznością istniejącą w dniu wydania decyzji w [...] października 2013 r.

Z tego powodu uchylenie w trybie wznowieniowym ostatecznej decyzji administracyjnej, na podstawie późniejszej oceny materiału dowodowego, czy też okoliczności z tej oceny wynikającej, stanowiłoby naruszenie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

Powyższą decyzję A. D. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, zarzucając jej naruszenie:

- art. 7 k.p.a., wobec niepodjęcia przez organ czynności niezbędnych dla ustalenia stanu faktycznego sprawy, mającego przecież być podstawą decyzji;

- art. 77 k.p.a., wobec naruszenia obowiązku zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie;

- art. 78 § 1 k.p.a., wobec całkowitego pominięcia zgłoszonych przez skarżącego wniosków dowodowych, których przeprowadzenie miało zasadnicze znaczenie dla sprawy;

- art. 124 k.p.a., przez wprowadzenie do obiegu decyzji organu zawierającej sprzeczne ustalenia w treści; pominięcie w decyzji stanowiska zajętego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 22 sierpnia 2019 r., sygn. akt II SA/Sz 469/19 wobec dokonanych przez Sąd ustaleń obejmujących stan faktyczny w sprawie;

- obowiązku dokonania wszechstronnych ustaleń dla wyjaśnienia okoliczności mających znaczenie dla określenia stanu faktycznego bez naruszenia zasady prawdy obiektywnej.

W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, że po 7 latach toczącego się postępowania i ujawnionych w sprawie dokumentów treść zaskarżonej decyzji nie stanowi nic innego ponad próbę zagmatwania stanu faktycznego dla utrzymania

w mocy decyzji, która została wydana z naruszeniem prawa. Ze zgromadzonego

w sprawie materiału wynika, że doszło do błędu przy realizowaniu inwestycji polegającej na budowie sieci kanalizacyjnej w jego miejscowości. Na mapę naniesiono linię kanalizacyjną, która faktycznie nie powstała. Od 2013 r. podnosił tę okoliczność, organ jednak nie zweryfikował jego twierdzeń. Dopiero wszczęte postępowanie karne ujawniło, że z nieustalonych przyczyn linia nie została doprowadzona do jego posesji skarżącego, mimo takiego obowiązku. Dla sprawy - wbrew stanowisku SKO - nie ma znaczenia kto – inwestor, czy wykonawca popełnił błąd przy realizacji i odbiorze inwestycji. Kluczowe dla sprawy jest ustalenie, że nie miał możliwości podłączenia się do sieci, gdyż ta sieć nie istniała, mimo linii wytyczonej na mapie. Stan ten potwierdziła wizja lokalna wykonana na zarządzenie Sądu w S. i świadek pracownik PWiK, co wynika z akt postępowania karnego i wyroku SR Wydział II Karny z dnia [...] czerwca 2018 r.

Wzmiankowane przez organ przesłuchanie geodety pozostawało bez znaczenia dla istoty sprawy, bowiem odniesieniem były dokumenty w zasobach Starostwa Powiatowego, nadto było niewykonalne, wobec jego śmierci. Prowadzone zaś postępowanie, dotyczące poświadczenia nieprawdy w dokumentach, musiało zostać umorzone wobec przedawnienia karalności czynu, na dowód czego skarżący załączył postanowienie Prokuratury Rejonowej w S. z dnia [...] września 2018 r.

W ocenie skarżącego, bezspornym pozostaje, że wydana w 2013 r. decyzja nie miała podstaw prawnych.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł co następuje:

Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 – j.t.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zakres kontroli sądu wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 – j.t. ze zm.), zgodnie z którym sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art. 135 przywołanej ustawy sąd stosuje przewidziane ustawą środki

w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji we wskazanym wyżej zakresie, sąd doszedł do przekonania, że skarga jest zasadna.

Przedmiotem skargi w badanej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, którą organ ten, w postępowaniu wznowieniowym, utrzymał w mocy własną decyzję, odmawiającą uchylenia decyzji SKO w K. z dnia [...] października 2013 r., w przedmiocie nakazania skarżącemu przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej.

Organ, po wznowieniu postępowania uznał, że przeprowadzone postępowanie co do przyczyn wznowienia, wskazywanych we wniosku skarżącego, doprowadziło do uznania, że takie w niniejszej sprawie nie zachodzą, co z kolei wyłączyło dopuszczalność rozstrzygania o istocie sprawy.

Przed przystąpieniem do merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji, należy poczynić kilka uwag na temat samego wznowienia postępowania w badanej sprawie. Lektura akt sprawy wskazuje, że Burmistrz B. , przekazując wniosek skarżącego o wznowienie postępowania Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w S., zwrócił uwagę na to, iż skarżący nie dotrzymał terminu do wystąpienia z żądaniem wznowienia postępowania, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a.

W ocenie Burmistrza, co wynika z pisma z dnia [...] listopada 2019 r., termin ten winien być liczony od dnia wydania wyroku uniewinniającego skarżącego, to jest od dnia [...] czerwca 2018 r. Okoliczność ta została dostrzeżona przez SKO, bowiem

w uzasadnieniu postanowienia o wznowieniu postępowania z dnia

[...] grudnia 2019 r., powtórzono powyższe stwierdzenie. Organ jednak nie zbadał tej kwestii wskazując w sentencji postanowienia, iż wznawia postępowanie w związku

z wnioskiem Burmistrza B. z dnia [...] listopada 2019 r., który w istocie stanowił pismo przewodnie, przekazujące wniosek skarżącego. Z kolei w zaskarżonej decyzji Kolegium, powołując się na wyrok WSA w Szczecinie z dnia

22 sierpnia 2019 r., sygn. akt II SA/Sz 469/19, w którym sąd wskazał na celowość rozważenia przez organ wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją nakazującą podłączenie nieruchomości skarżącego do sieci, stwierdziło, że takie postępowanie zostało wszczęte w dniu [...] grudnia 2019 r. Przytoczone wyżej okoliczności przesądzają w ocenie sądu, iż wznowienie postępowania w badanej sprawie nastąpiło z urzędu i w świetle przywoływanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji okoliczności było prawidłowe. W tej sytuacji zbędnym było badanie, czy skarżący dochował terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. Organ nie był też związany wskazywanymi w tym wniosku przyczynami wznowienia, co oznacza, że winien zbadać z urzędu, czy i jakie przesłanki wznowieniowe w niniejszej sprawie wystąpiły, a swoje stanowisko w tym zakresie przedstawić w uzasadnieniu decyzji.

Przechodząc do merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności zauważyć należy, że organ dokonał oceny dokumentów i dowodów, których w aktach postępowania nie ma. Brak jest bowiem wyroku Sądu Rejonowego w S., sygn. akt II W [...], na który powołuje się organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, nie ma również dokumentu zawierającego poddane ocenie organu zeznania pracownika PWiK Sp. z o.o. w S.. W konsekwencji nie wiadomo na jakiej podstawie organ wysnuł tezę, iż postępowanie przed Sądem Rejonowym w S., które zakończyło się wyrokiem uniewinniającym skarżącego od popełnienia wykroczenia z art. 10 ust. 2 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2020 r. poz. 1439 – j.t.), nie dostarczyło podstaw do uznania, że decyzja Burmistrza B. z dnia [...] września 2013 r., nakładająca na skarżącego obowiązek podłączenia jego nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej, została wydana w oparciu o wadliwie ustalony stan faktyczny.

Skarżący wskazywał, że w aktach postępowania o wykroczenie znajdują się dowody, z których wynika, iż wykonanie nałożonego na niego decyzją z 2013 r. obowiązku podłączenia nieruchomości do sieci wodnokanalizacyjnej było w dacie jej wydania niemożliwe, nie istniał bowiem odcinek sieci, do którego nieruchomość mogłaby zostać podłączona - nie został on fizycznie wykonany. W aktach sprawy brak jest nie tylko wskazanych wyżej dokumentów, ale nie ma również śladu, aby organ o udostępnienie dokumentów z akt sprawy II W [...] się zwracał. Tymczasem, jak wywodzi skarżący, na zarządzenie Sądu Rejonowego w S. przeprowadzone zostały oględziny, które jednoznacznie potwierdziły brak wykonania przyłącza do posesji skarżącego.

Obowiązkiem organu było więc, w ramach prowadzonego postępowania co do przyczyn wznowienia, zgromadzenie wyczerpującego materiału dowodowego, również wskazywanego przez skarżącego, który pozwoliłby na dokonanie rzetelnej oceny, czy wada proceduralna postępowania wystąpiła, a jeżeli tak, to jaki był jej wpływ na treść ostatecznej decyzji administracyjnej.

Taka sytuacja nie miała miejsca w badanej sprawie, bowiem organ oparł się wyłącznie na dowodach przekazanych wraz z wnioskiem skarżącego przez Burmistrza B. nie przeprowadził żadnego postępowania w zakresie okoliczności ujawnionych w toku postępowania o wykroczenie. Stąd też ocena tych okoliczności, które stanowiły podstawę uniewinnienia skarżącego, jawi się jako dowolna i nieznajdująca oparcia w materiale dowodowym.

Doszło zatem do naruszenia procedury administracyjnej, bowiem dowody znajdujące się w przedstawionych sądowi aktach sprawy nie pozwalały na przyjęcie, iż przesłanka wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. nie zachodzi.

Nie można się również zgodzić z postawioną w zaskarżonej decyzji tezą, iż okoliczności ujawnione w toku postępowania o wykroczenie, stanowiące podstawę uniewinnienia skarżącego nie mają wpływu na ocenę decyzji, której dotyczyło wznowienie postępowania, bowiem obowiązkiem skarżącego było wykonanie przyłącza na odcinku od budynku do znajdującej się na terenie skarżącego studzienki. Istotą nałożonego na skarżącego obowiązku było podłączenie nieruchomości do istniejącej sieci wodnokanalizacyjnej i zaprzestanie korzystania ze zbiornika bezodpływowego, a nie połączenie budynku ze studzienką. Wykonanie wspomnianego odcinka, w obliczu faktu, iż nie istniał odcinek sieci, do której skarżący mógłby podłączyć swoją nieruchomość, nie mogło stanowić wykonania nałożonego obowiązku. Wykonanie połączenia budynku ze studzienką nie stanowiłoby podłączenia do sieci, skoro sieć w taki sposób, aby możliwe było korzystanie z niej w sposób zgodny z przeznaczeniem nie została wybudowana.

To z kolei oznaczałoby, że obowiązek był w dacie jego nałożenia niewykonalny,

a zatem nie było podstaw do wydania decyzji nakazującej podłączenie do sieci.

Nie bez znaczenia, zdaniem sądu, pozostaje przy tym, iż skarżący w toku kolejno prowadzonych postępowań, których celem było nakłonienie go do wykonania obowiązku podłączenia do sieci, kwestionował fakt jej wykonania w taki sposób, jak wynikało to dokumentacji geodezyjnej.

Bez znaczenia pozostaje przy tym okoliczność, iż ostatecznie odcinek sieci został wybudowany i skarżący wykonał ciążący na nim obowiązek, sprawa dotyczy bowiem zasadności jego nałożenia w dacie wydania kwestionowanej przez skarżącego decyzji administracyjnej.

Rzeczą organu będzie zatem uzupełnienie materiału dowodowego,

a następnie dokonanie jego rzetelnej oceny, przy uwzględnieniu przedstawionego wyżej stanowiska sądu.

Z tych względów sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej.