Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 431/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2009-12-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 113, art. 114, art. 115 , art. 115a
journal: Dz.U. 2006 nr 129 poz 902
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 Prawo ochrony środowiska - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak, Sędzia WSA Anna Siedlecka (spr.), Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz, Protokolant Patrycja Kikosicka-Jędrzejczak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 grudnia 2009r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą we W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia 15 maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia dopuszczalnego poziomu hałasu emitowanego do środowiska przez zakład produkcyjny oddala skargę


UZASADNIENIE

Prezydent Wrocławia decyzją z dnia19 grudnia 2008 r. nr [...]) określił dla Spółki z o. o. A. z siedzibą we W., prowadzącej zakład produkcyjny przy ul. M. [...] we W., dopuszczalne poziomy hałasu emitowanego do środowiska przez wyżej wymieniony zakład, wyrażone wskaźnikami LAeq d i LAeq n na poziomie: LAeq d = 55 dB, w godzinach od 6.00 do 22.00 oraz LAeq n = 45 dB, w godzinach od 22.00 do 6.00. Jako podstawę prawną organ wskazał art. 115a ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. - Prawo ochrony środowiska (Dz.U. Nr 62, poz. 627, ze zm.) oraz rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz.U. Nr 120, poz. 826).

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że postępowanie wszczęto na podstawie otrzymanych od Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska sprawozdań z dnia 29 sierpnia 2008 r. nr [...] i [...] z kontrolnych pomiarów poziomu dźwięku przenikającego do środowiska. Przeprowadzone pomiary i obliczenia wykazały, że zmierzony średni równoważny poziom dźwięku LAeqT, emitowany do środowiska podczas pracy maszyn i urządzeń należących do spółki kształtuje się w porze dziennej na poziomie 54,3 dB natomiast w porze nocnej na poziomie 51,6 dB. Punkt pomiarowy P1 zlokalizowano 1 m od elewacji budynku mieszkalnego przy ul. M. [...], na wysokości czwartego piętra od strony zakładu, w świetle okna. Pomiary wykonano w godz. 10.00-11.00 oraz 22 00-23 00 przy wyłączonej pracy zakładu B. Sp. z o.o., który bezpośrednio sąsiaduje z należącym do spółki zakładem. Kontrola zakładu przeprowadzona przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska wykazała, że głównymi źródłami hałasu emitowanego do środowiska z terenu w/w zakładu są: maszyny i urządzenia w hali produkcyjnej (linia mazaków) - emisja przez otwarte świetliki na dachu hali, praca trzyzmianowa, wentylatory dachowe nad hartownią - praca trzyzmianowa, wentylatory dachowe nad linią obróbki mechanicznej -praca trzyzmianowa, wentylatory znad linii montażowej - praca ciągła, wyciąg mechaniczny z laboratorium - praca trzyzmianowa, wyciąg mechaniczny z rozprężani amoniaku - praca trzyzmianowa, urządzenia wentylacyjne i klimatyzacyjne nad pomieszczeniami biurowym, socjalnym i warsztatowymi - praca jednozmianowa.

Wyjaśniono, że zakład spółki pracuje w systemie ciągłym, trzyzmianowym. Dostawa surowców odbywa się na pierwszej zmianie. Na trzeciej zmianie pracuje około 1/5 produkcji, całą dobę pracuje obróbka cieplna i chemiczna. Przedmiotem działalności zakładu jest produkcja elementów układów hydraulicznych. Surowcem do produkcji są pręty, rury, odlewy żeliwne, wytłoczki. Wytwarzanie elementów hydrauliki siłowej obejmuje następujące etapy produkcyjne: obróbkę mechaniczną (wstępną), obróbkę cieplno – chemiczną, obróbkę mechaniczną (wykończeniową), mycie końcowe części przed montażem, montaż podzespołów i gotowych wyrobów, testowanie wyrobów (próba szczelności) oraz wysyłkę.

Organ pierwszej instancji przyjął, że zakład spółki znajduje się na terenie oznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego symbolem 1AG, dla którego zgodnie z § 15 ust. 1 pkt. 1 planu ustalono następujące podstawowe przeznaczenie terenu:

a) aktywność gospodarcza

b) zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna

c) infrastruktura drogowa

d) zieleń parkowa

e) skwery

- uchwała Nr XXI/695/08 Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 15 maja 2008 r., w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w rejonie ulic Lotniczej i Metalowców ( Dz. Urz. Woj. Doln. Nr 176, poz. 1980).

W myśl zapisu § 15 ust. 5 pkt. 6 planu, ustalającego sposób ukształtowania zabudowy i zagospodarowania terenu, z terenu 1AG planu wydzielono wewnętrzny obszar A (działki [...] i [...] , AM 2, obręb G. M.), na którym dopuszczono wyłącznie zabudowę mieszkaniową wielorodzinną. Na tej podstawie, zgodnie z obowiązującymi ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego budynek mieszkaniowy wielorodzinny przy ul. M. [...] znajduje się na terenie przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową wielorodzinną. W związku z powyższym organ I instancji stwierdził, że zachodzą przesłanki do wydania decyzji ustalającej dopuszczalny poziom hałasu dla A. Sp. z o.o. szczególnie, że w latach 2005 - 2008 Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska kilkakrotnie stwierdził przekroczenie dopuszczalnych poziomów hałasu. W oparciu o art. 113, 114 ust. 1 i 115a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008r. nr 25, poz. 150 z późn. zm.) oraz załącznik do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz.U. nr 120, poz. 826) organ przyjął, że dopuszczalne poziomy hałasu w środowisku, obowiązujące na terenach zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej, wynoszą: 55 dB (dla pory dnia) i 45 dB (dla pory nocy). Organ stwierdził zatem przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu w porze nocnej o 6,6 dB.

Od decyzji tej Spółka z o.o. A. złożyła odwołanie, wnosząc o jej uchylenie w całości. W odwołaniu podniesiono, że w myśl obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nieruchomości przy ul. M. [...] położona jest na terenie oznaczonym symbolem 1AG. Podstawowe jego przeznaczenie to aktywność gospodarcza oraz zabudowa mieszkaniowa "w granicach wydzielenia wewnętrznego A"'. Dopuszczalne poziomy hałasu mogą być zatem ustalane zgodnie z przeznaczeniem tego terenu. W ocenie spółki należy "stosować odpowiednio art. 114 ust. 2 prawa ochrony środowiska i przyjąć przeważającą funkcję terenu, czyli funkcję przemysłową". Wobec braku podstaw ustalenia dopuszczalnego poziomu hałasu spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. decyzją z dnia 15 maja 2009 r. Nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Odnosząc się do zgłaszanych przez spółkę twierdzeń, że zdecydowana większość terenu 1AG przeznaczona jest na aktywność gospodarczą, a tylko niewielki fragment ma przeznaczenie przemysłowe i wywodzenia z tego faktu braku podstaw do określania dopuszczalnego poziomu hałasu na podstawie przepisów odnoszących się do terenów o przeznaczeniu mieszkaniowym organ II instancji wskazał, iż w realiach rozpatrywanej sprawy dla całego terenu, na którym prowadzona jest działalność przez zakład spółki, jak i terenu, na który oddziałuje hałas, jest sporządzony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Przy sporządzaniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, różnicując tereny o różnych funkcjach lub różnych zasadach zagospodarowania, wskazuje się, które z nich należą do poszczególnych rodzajów terenów, o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1 (art. 114 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska). Jeżeli teren może być zaliczony do kilku rodzajów terenów, o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1, uznaje się, że dopuszczalne poziomy hałasu powinny być ustalone jak dla przeważającego rodzaju terenu (art. 114 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska). Jeżeli na terenach przeznaczonych do działalności produkcyjnej, składowania i magazynowania znajduje się zabudowa mieszkaniowa, szpitale, domy opieki społecznej lub budynki związane ze stałym albo czasowym pobytem dzieci i młodzieży, ochrona przed hałasem polega na stosowaniu rozwiązań technicznych zapewniających właściwe warunki akustyczne w budynkach (art. 114 ust. 3 ustawy Prawo ochrony środowiska). Organ II instancji wyjaśnił, że na rysunku planu budynek przy ul. M. [...] jest zlokalizowany w granicach linii rozgraniczających (linia ciągła) teren oznaczony symbolem - 1AG, a jednocześnie w granicach wydzielenia wewnętrznego (linia przerywana) oznaczonego symbolem A (potwierdza to dokument urzędowy - wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w rejonie ulic Lotniczej i Metalowców z dnia 24 marca 2009 r. sporządzony dla terenu działki ewidencyjnej nr [...], AM - 2, obręb [...]). Według § 2 pkt 12 planu teren to "część obszaru objętego planem wyznaczona liniami rozgraniczającymi, oznaczona symbolem". Według § 2 pkt 14 planu wydzielenie wewnętrzne to "wyodrębniona część terenu, na której obowiązują dodatkowe ustalenia poza ustaleniami obowiązującymi na całym terenie". Na tej podstawie organ I instancji przyjął, że "wydzielenie wewnętrzne" to mniejszy obszar, zawierający się w większym "terenie". Jest on częścią "terenu", a nie samodzielnym "terenem". Na obszarze "wydzielenia wewnętrznego" obowiązują te same ustalenia, co obowiązujące dla całego "terenu", plus ustalenia szczególne. Zdaniem organu I instancji o przyjąc należało, że o przeznaczeniu terenu, na którym znajduje się budynek mieszkaniowy przy ul. M. [...] we W decydują ustalenia obowiązujące dla całego terenu oznaczonego symbolem 1AG oraz uzupełniające je, ustalenia obowiązujące w granicach wydzielenia wewnętrznego A. Według § 15 ust. 1 pkt 1 lit. a) i b) planu "dla terenu oznaczonego na rysunku planu symbolem 1AG ustala się przeznaczenie: 1) podstawowe: a) aktywność gospodarcza, b) zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna, c) infrastruktura drogowa, d) zieleń parkowa, e) skwery". Aktywność gospodarcza to według planu grupa kategorii przeznaczenia terenu obejmująca kategorie wymienione w ust. 1 pkt 1-31 (zob. § 4 ust. 2 pkt 1 Planu), w tym produkcję (§ 4 ust. 1 pkt 23 Planu) oraz magazyny i handel hurtowy - przez co należy "rozumieć obiekty służące do składowania, sortowania, konfekcjonowania, sprzedaży hurtowej i wysyłkowej sprzedaży detalicznej towarów wraz z obiektami towarzyszącymi, z wyłączeniem giełd towarowych, a także obiekty do nich podobne, nienależące do innej kategorii przeznaczenia terenu" (§ 4 ust. 1 pkt 26 planu). Ponadto według § 15 ust. 5 pkt 6 Planu "na terenie, o którym mowa w ust. 1 (tj. dla terenu 1AG), obowiązują następujące ustalenia dotyczące sposobu ukształtowania zabudowy i zagospodarowania terenu: zabudowę mieszkaniową wielorodzinną dopuszcza się wyłącznie w granicach wydzielenia wewnętrznego A, wyznaczonego na rysunku planu". Biorąc powyższe pod uwagę organ II instancji przyjął, że przeznaczeniem terenu, na którym jest położony budynek mieszkaniowy przy ul. M. [...] we W, jest aktywność gospodarcza (w tym produkcja, magazynowanie, składowanie) oraz zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna, infrastruktura drogowa, zieleń parkowa i skwery.

Zdaniem organu odwoławczego w sytuacji gdy tereny przeznaczone w planie zagospodarowania przestrzennego, np. pod produkcję, składowanie i magazynowanie, są jednocześnie terenami przeznaczonymi na cele wskazane art. 113 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo ochrony środowiska oraz są zlokalizowane poza zakładem emitującym hałas wówczas podlegają prawnej ochronie przed hałasem, ze względu na ich szczególne, normatywnie określone przeznaczenie, poprzez ustalenie standardów jakości środowiska. Obowiązujący, dopuszczalny poziom hałasu dla takiego terenu, ustala się na podstawie jego przeznaczenia wynikającego z planu zagospodarowania przestrzennego, w którym to planie obligatoryjnie wskazuje się poszczególne rodzaje terenów, o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo ochrony środowiska. Ponieważ tereny wyszczególnione w art. 113 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo ochrony środowiska posiadają różny dopuszczalny poziom hałasu niezbędnym jest dokonanie w planie miejscowym rozróżnienia tych właśnie terenów, aby skutecznie mocje chronić. Ponadto w planie zagospodarowania przestrzennego dany teren może mieć kilka funkcji wymienionych w art. 113 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo ochrony środowiska, o różnych dopuszczalnych poziomach hałasu. Zapis art. 114 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska odnosi się właśnie do takiej sytuacji. Uznaje się wówczas, że dopuszczalne poziomy hałasu powinny być ustalone jak dla przeważającego rodzaju terenu. Zdaniem organu odwoławczego, z wykładni językowej tego przepisu wynika jednoznacznie, że powyższa swoista reguła kolizyjna dotyczy jedynie zbiegu funkcji terenów objętych ochroną prawną, wymienionych w art. 113 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo ochrony środowiska, dla których ustalono różne dopuszczalne poziomy hałasu. Z punktu widzenia potrzeb ochrony przed hałasem, przeznaczenie terenu na cele inne niż wymienione w art. 113 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo ochrony środowiska, jest całkowicie obojętne przy ustalaniu obowiązującego standardu jakości środowiska dla "przeważającego rodzaju terenu". Organ odwoławczy uznał, ze skoro dla terenów o przeznaczeniu innym niż wymienione w art. 113 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo ochrony środowiska nie obowiązują, w zakresie emisji hałasu, standardy ochrony środowiska, to nie można ustalić -jak tego żąda spółka - przeznaczenia terenu w oparciu o przeważającą funkcję terenu, nieobjętą ochroną przed hałasem, np. przemysłową, produkcyjną, magazynową. W ocenie organu odwoławczego, proponowane "odpowiednie stosowanie" art. 114 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska naruszałoby w oczywisty sposób nie tylko zasadę ogólną praworządności (art. 6 kpa), ale także zasadę "zanieczyszczający płaci (art. 7 ustawy Prawo ochrony przyrody), w myśl której wszelkie koszty emisji ma ponosić zanieczyszczający. Organ II instancji przyznał, że ustawa zastrzega, że jeżeli na terenie przeznaczonym w planie zagospodarowania przestrzennego pod produkcję, składowanie i magazynowanie znajduje się zabudowa mieszkaniowa, ochrona przed hałasem polega na stosowaniu rozwiązań technicznych zapewniających właściwe warunki akustyczne wewnątrz budynków mieszkalnych. Wewnątrz budynków mieszkalnych nieprzekraczalne wartości hałasu na poziomie 40 dB -w porze nocnej i 30 dB - w porze dziennej, wynikają z polskiej normy PN-87/B-02151/02, do której odsyła § 326 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Zdaniem organu odwoławczego, przepis art. 114 ust. 3 ustawy Prawo ochrony środowiska nie jest jednak lex specialis do art. 115a. Nie wyłącza możliwości wydania decyzji o dopuszczalnym poziomie hałasu na podstawie art. 115a ustawy Prawo ochrony środowiska. Jest to dodatkowa forma ochrony przed hałasem. Na taką wykładnię wskazuje również art. 115a ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska, który wymienia wprost sytuacje, w których nie wydaje się decyzji o ustaleniu poziomu hałasu: gdy hałas powstaje w związku z eksploatacją dróg, linii kolejowych, linii tramwajowych, kolei linowych, portów oraz lotnisk lub z działalnością osoby fizycznej niebędącej przedsiębiorcą. Organ rozpoznający odwołanie zwrócił zatem uwagę, że skoro ustawodawca wprost wyłączył możliwości wydawania przedmiotowych decyzji w określonych okolicznościach, to należy uznać, że tworzą one katalog zamknięty. Innymi słowy, obowiązek stosowania rozwiązań technicznych zapewniających właściwe warunki akustyczne w budynkach, o którym mowa w art. 114 ust. 3 ustawy Prawa ochrony środowiska, nie wyklucza możliwości wydania decyzji administracyjnej o dopuszczalnym poziomie hałasu. Organ odwoławczy podkreślił także, że z chwilą emisji hałasu poza teren zakładu spółki na teren sąsiedni, jeżeli jest to teren, o którym mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo ochrony środowiska, spółka musi się liczyć z koniecznością przestrzegania dopuszczalnego poziomu hałasu, który na tym chronionym terenie nie może przekroczyć ustalonego, decyzją wydaną w trybie art. 115 a ust. 1, poziomu dopuszczalnego hałasu. Nie zmienia tego podnoszona w odwołaniu argumentacja, że na terenie oddziaływania zakładu oraz w dalszym jego otoczeniu dominuje aktywność gospodarcza {"zdecydowana większość terenu 1AG przeznaczona jest na aktywność gospodarczą, a tylko niewielki fragment ma przeznaczenie mieszkaniowe"), co potwierdzają akta sprawy. Wskazany charakter pozostałych terenów sąsiadujących ze zakładem spółki skutkował jedynie tym, iż pomiaru hałasu dokonano w odniesieniu do terenu o zabudowie mieszkaniowej przy ul. M. [...], nie zaś do pozostałych terenów.

Na tę decyzję A. Sp. z o.o. wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, w której zarzuciła Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu naruszenie prawa materialnego - art. 113, 114, 115 i 115a prawa ochrony środowiska oraz art. 15 ust. 5 pkt 6 uchwały Rady Miejskiej Wrocławia Nr XXI/695/08 z dnia 15 maja 2008 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w rejonie ulic Lotniczej i Metalowców - w sposób mający wpływ na wynik sprawy. Zdaniem skarżącej spółki, organ wydający zaskarżoną decyzję błędnie zinterpretował art. 113, 114, 115 i 115a Prawa ochrony środowiska. Z art. 113 prawa ochrony środowiska oraz przepisów rozporządzenia wykonawczego wynika, że dopuszczalne poziomy hałasu istnieją dla terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową, nie istnieją natomiast dla terenów przeznaczonych na aktywność gospodarczą. Zgodnie z art. 113 i 114 ustawy Prawo ochrony środowiska o dopuszczalnym poziomie hałasu decyduje przeznaczenie terenu. Przeznaczenie terenu określa miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. W myśl §15 ust. 1 uchwały Rady Miejskiej Wrocławia Nr XXI/695/08 z dnia 15 maja 2008 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w rejonie ulic Lotniczej i Metalowców, nieruchomość przy ul. M. [...]oraz nieruchomość należąca do skarżącej położone są na terenie oznaczonym symbolem 1AG, którego podstawowe przeznaczenie to, po pierwsze, aktywność gospodarcza, a po drugie zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna. Ponadto, jak stanowi §15 ust. 5 pkt 6 tej uchwały, zabudowa mieszkaniowa dopuszczalna jest tylko na niewielkim fragmencie tego terenu, w granicach wydzielenia wewnętrznego A.

Zdaniem skarżącej spółki błędny jest pogląd wyrażony w zaskarżonej decyzji uznający że dopuszczenie zabudowy mieszkaniowej w granicach wydzielenia wewnętrznego w ramach terenu przeznaczonego do działalności produkcyjnej powoduje, iż teren ten staje się terenem przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową i można do niego stosować określone w przepisach normy hałasu. W ocenie spółki, przeznaczeniem terenu jako całości jest nadal aktywność gospodarcza, natomiast ze względu na istniejącą zabudowę mieszkaniową ma zastosowanie art. 114 ust. 3 prawa ochrony środowiska, który stanowi, że jeżeli na terenach przeznaczonych do działalności produkcyjnej, składowania i magazynowania znajduje się zabudowa mieszkaniowa, szpitale, domy opieki społecznej lub budynki związane ze stałym albo czasowym pobytem dzieci i młodzieży, ochrona przed hałasem polega na stosowaniu rozwiązań technicznych zapewniających właściwe warunki akustyczne w budynkach. Nie było zatem podstaw do ustalania dopuszczalnego poziomu hałasu na podstawie przepisów odnoszących się do terenów o przeznaczeniu mieszkaniowym.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Podtrzymało stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji. Ustosunkowując się do nowego zarzutu skargi dotyczącego zastosowania w sprawie art. 114 ust. 3 ustawy Prawo ochrony środowiska Kolegium wyjaśniło, że przepis ten nie stanowi lex specialis w stosunku do art. 115a ustawy Prawo ochrony środowiska, oraz że jest on dodatkową formą ochrony środowiska przed hałasem. Organ odwoławczy dodał, że każdy z wymienionych przepisów ma inny zakres przedmiotowy obowiązywania. Wskazany przez skarżącą przepis art. 114 ust. 3 ustawy Prawo ochrony środowiska ma na celu zapewnienie odpowiedniego stanu akustycznego wewnątrz określonego rodzaju budynków, w tym budynków mieszkalnych. Z kolei przepis art. 115a, w związku z art. 113 ustawy Prawo ochrony środowiska, dotyczy terenów, czyli przestrzeni znajdującej się poza budynkami, przeznaczonych na określone cele, w tym terenów, na których znajdują się budynki mieszkalne (i to zarówno wtedy, gdy przeznaczenie terenu pod budownictwo mieszkaniowe wynika z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jak i wtedy, gdy wynika faktycznego sposobu jego zagospodarowania i wykorzystywania - art. 115 ustawy Prawo ochrony środowiska). Zakresy ich zastosowania nie pokrywają się, choć realizują podobne cele.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może dokonywać tej kontroli na podstawie kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, czy stwierdzenie jej nieważności, ma miejsce tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad postępowania lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy - art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) zwanej dalej: ustawą ppsa.

Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 tej ustawy stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1).

Sąd poddawszy takiej kontroli zaskarżoną decyzję nie stwierdził takich wad czy uchybień w prowadzonym postępowaniu administracyjnym, a wobec tego skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W., utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Wrocławia z dnia z dnia 19 grudnia 2008 r., którą określono dopuszczalny poziom hałasu przenikający z terenu zakładu Spółki w kierunku terenu z zabudową mieszkaniową wielorodzinną. Istota sporu sprowadza się do kwestii poprawności zakwalifikowania przez orzekające organy działki na której dokonano pomiarów emitowanego przez stronę skarżącą hałasu jako terenu przeznaczonego pod zabudowę mieszkaniową a w konsekwencji uznania możliwości wydania decyzji o dopuszczalnym poziomie hałasu.

Stosownie z art. 115a ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2006r., Nr 129, poz. 902 ze zm.) w przypadku stwierdzenia przez organ ochrony środowiska, na podstawie pomiarów własnych, pomiarów dokonanych przez wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska lub pomiarów podmiotu obowiązanego do ich prowadzenia, że poza zakładem, w wyniku jego działalności, przekroczone są dopuszczalne poziomy hałasu, organ ten wydaje decyzję o dopuszczalnym poziomie hałasu (...). Zgodnie z ust. 3 tego przepisu w decyzji tej określa się dopuszczalne poziomy hałasu poza zakładem przy zastosowaniu wskaźników hałasu LAeq D i LAeq N w odniesieniu do rodzajów terenów, na które oddziałuje zakład.

Przy czym wskazać należy, iż stosownie do art. 112a pkt 2 tej ustawy przez wskaźniki hałasu rozumie się parametry hałasu określone poziomem dźwięku A wyrażonym w decybelach (dB), w tym wskaźniki hałasu mające zastosowanie do ustalania i kontroli warunków korzystania ze środowiska w odniesieniu do jednej doby:

a) LAeq D - równoważny poziom hałasu dla pory dnia (rozumianej jako przedział czasu od godz. 6.00 do godz. 22.00),

b) LAeq N - równoważny poziom hałasu dla pory nocy (rozumianej jako przedział czasu od godz. 22.00 do godz. 6.00).

Z powyższego wynika, że decyzją wydaną w trybie art. 115a ust. 1 powołanej ustawy następuje określenie norm dopuszczalnego hałasu mających źródło w powszechnie obowiązujących przepisach prawa, tj. rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz.U. Nr 120, poz. 826). Wskazać należy, iż wydając tego rodzaju decyzję właściwy organ nie nakłada na zakład nowych obowiązków, lecz jedynie stwierdza, iż zakład w związku ze swoją działalnością emituje hałas, który poza terenem zakładu przekracza dopuszczalny poziom hałasu dla określonego terenu objętego prawną ochroną, o którym mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo ochrony środowiska. Organ stwierdza zatem pewien stan faktyczny i prawny, przyporządkowując konkretnemu zakładowi, określone w powołanym rozporządzeniu dopuszczalne normy hałasu, które muszą zostać spełnione poza zakładem.

Jak wykazał organ I instancji przeprowadzone w dniu 12 sierpnia 2008 r. przez Wojewódzką Inspekcję Ochrony Środowiska we W., kontrolne pomiary poziomu dźwięku przenikającego do środowiska z zakładu prowadzonego przez spółkę przy ul. M. [...] we W, dopuszczalne poziomy hałasu zostały przekroczone w porze nocnej (dowód: Sprawozdania z pomiarów z dnia 29 sierpnia 2008 r., nr [...]- dla pory dnia, oraz nr [...] - dla pory nocy). Ze sprawozdania Inspekcji wynika, że średni równoważony poziom dźwięku LAeq t, emitowany do środowiska podczas pracy maszyn i urządzeń należących do Spółki, kształtował się w porze dziennej na poziomie 54,3 dB, natomiast w porze nocnej na 51,6 dB. Tak więc w porze nocnej był on przekroczony.

Dopuszczalny poziom hałasu w porze nocnej dla terenu zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej i zamieszkania zbiorowego wynosi natomiast 45 dB stosownie do załącznika rozporządzeniu Ministra Środowiska z 14 czerwca 2007r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku. Zatem wyniki przeprowadzonych pomiarów wskazują jednoznacznie na przekroczenie dopuszczalnej dla terenu przy ul. M. [...] normy nocnej maksymalnie o 6,6 dB(A). Wobec przekroczenia dopuszczalnego poziomu hałasu przez Spółkę organ I instancji zasadnie określił dopuszczalne poziomy hałasu emitowanego do środowiska przez zakład spółki, wyrażone wskaźnikami LAeq d i LAeq N na następującym poziomie: LAeq d = 55 dB w godzinach od 600 do 2200 oraz LAeqN = 45 dB w godzinach od 2200 do 600.

Odnosząc się do podstawowego zarzutu skargi, że organy nieprawidłowo i niezasadnie zakwalifikowały obszar, na który przenika hałas poza zakład prowadzony przez Spółkę, jako teren przeznaczony pod zabudowę mieszkaniową nie może być uznany za trafny. Poza sporem pozostaje okoliczność, że dla całego terenu, na którym prowadzona jest działalność przez zakład spółki, jak i terenu na który oddziałuje hałas istnieje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przyjęty uchwałą Nr XXI/695/08 Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 15 maja 2008 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w rejonie ulic Lotniczej i Metalowców (Dz. Urz. Woj. Doln. Nr 176, poz. 1980).

Dokonując interpretacji postanowień planu, Sąd w całości podziela stanowisko organów orzekających w sprawie, uznając je za prawidłowe. Przede wszystkim zauważyć należy, że na rysunku planu teren na którym znajduje się budynek mieszkalny przy ul. M. [...] zlokalizowany został w granicach linii rozgraniczających (linia ciągła) teren oznaczony symbolem - 1AG, a jednocześnie w granicach wydzielenia wewnętrznego (linia przerywana) oznaczonego symbolem A. Zgodnie z § 15 ust. 1 pkt 1 lit. a) i b) planu "dla terenu oznaczonego na rysunku planu symbolem 1AG ustala się przeznaczenie: 1) podstawowe: a) aktywność gospodarcza, b) zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna, c) infrastruktura drogowa, d) zieleń parkowa, e) skwery". Aktywność gospodarcza to według Planu grupa kategorii przeznaczenia terenu obejmująca kategorie wymienione w ust. 1 pkt 1-31 (zob. § 4 ust. 2 pkt 1 Planu), w tym produkcję (§ 4 ust. 1 pkt 23 Planu) oraz magazyny i handel hurtowy - przez co należy "rozumieć obiekty służące do składowania, sortowania, konfekcjonowania, sprzedaży hurtowej i wysyłkowej sprzedaży detalicznej towarów wraz z obiektami towarzyszącymi, z wyłączeniem giełd towarowych, a także obiekty do nich podobne, nienależące do innej kategorii przeznaczenia terenu" (§ 4 ust. 1 pkt 26 Planu). Zwrócić także należy uwagę, że zgodnie z § 15 ust. 5 pkt 6 planu "na terenie, o którym mowa w ust. 1 (tj. dla terenu 1AG), obowiązują następujące ustalenia dotyczące sposobu ukształtowania zabudowy i zagospodarowania terenu: zabudowę mieszkaniową wielorodzinną dopuszcza się wyłącznie w granicach wydzielenia wewnętrznego A, wyznaczonego na rysunku planu".

Uznać zatem należało, że zgodnie z postanowieniami planu przeznaczeniem terenu, na którym jest położony budynek mieszkaniowy przy ul. M. [...] we W, jest aktywność gospodarcza (w tym produkcja, magazynowanie, składowanie) oraz równorzędna z nią zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna, infrastruktura drogowa, zieleń parkowa i skwery. W ocenie Sądu dopuszczenie zabudowy mieszkaniowej w granicach wydzielenia wewnętrznego w ramach terenu przeznaczonego do działalności produkcyjnej spowodowało, że teren ten staje się terenem przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową i można do niego stosować określone w przepisach powszechnie obowiązujących normy hałasu. Na prawidłowość powyższego stanowiska nie miał wpływu fakt, że zgodnie §15 ust. 5 pkt 6 planu zabudowa mieszkaniowa dopuszczalna jest tylko na niewielkim fragmencie tego terenu, w granicach wydzielenia wewnętrznego A. Zdaniem Sądu, pomimo tego, że zakład spółki zlokalizowany został w jednostce planu określonym symbolem 1AG, dla którego ustalono przeznaczenie podstawowe jako aktywność gospodarcza, to spółka nie może interpretować tego zapisu planu w oderwaniu od tego, że zakład funkcjonuje w bliskiej odległości od granic wydzielenia wewnętrznego A. Wobec ustalonego w sposób zaprezentowany powyżej stanu prawnego dla terenu, na którym jest położony budynek mieszkaniowy przy ul. M. [...] przyjąć należało, że w sprawie będzie miał zastosowanie przepis art. 113 ustawy Prawo ochrony środowiska oraz przepisy rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz.U. nr 120, poz. 826), z których wynika, że dopuszczalne poziomy hałasu istnieją dla terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową, nie istnieją natomiast dla terenów przeznaczonych na aktywność gospodarczą.

Z lektury akt wynika, że przekroczenie norm hałasu emitowanego do środowiska przez zakład skarżącej zostało stwierdzone na podstawie przeprowadzonych w dniu 12 sierpnia 2008 r. przez Wojewódzką Inspekcję Ochrony Środowiska we W., kontrolnych pomiarów poziomu dźwięku przenikającego do środowiska z zakładu prowadzonego przez Spółkę przy ul. M. [...] we W. Pomiary hałasu przenikającego do środowiska z terenu zakładu spółki wykazały, że równoważny poziom dźwięku kształtuje się przy najbliższej zabudowie mieszkaniowej (budynek wielorodzinny przy ul. M. [...]) w porze dziennej i nocnej odpowiednio na poziomie 54,3 i 51,6 dB, i przekracza dopuszczalny poziom hałasu w porze nocnej o 6,6 dB. Jak wynika z raportu pomiaru hałasu tło akustyczne było przedmiotem badania i zostało uwzględnione w wynikach kontroli.

Zatem, przeprowadzone przez organy postępowanie wykazało istnienie przesłanek pozwalających na wydanie decyzji o dopuszczalnym poziomie hałasu na podstawie art. 115a Prawa ochrony środowiska. Sposób prowadzenia postępowania opierał się na zasadach określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego, obligujących organy w szczególności do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, przy uwzględnieniu zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli. W ocenie Sądu, nie sposób dopatrzyć się istotnych dla wyniku sprawy błędów czy uchybień w przeprowadzonym przez organy postępowaniu dowodowym. Zgodnie z przepisami ustawy organ zawiadomił spółkę o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie uciążliwości dla środowiska działalności jej zakładów. Zebrane dowody ( protokół nr [...]z dnia 17.09.2008 r. oraz sprawozdania WIOS nr [...] i [...] z dnia 29.08.2008 r. z kontrolnych pomiarów poziomu dźwięku przenikającego do środowiska, pismo z dnia 15.10.2008 r. Spółdzielni Mieszkaniowej "C." w sprawie wykonanych, na żądanie członków Spółdzielni zamieszkałych w budynku przy ul. M. [...] we W, pomiarów drgań dynamicznych urządzeniem VIBRA, pismo A. Sp. z o.o. z dnia 16.10.2008 r. - informacja o aktualnie użytkowanych instalacjach powodujących emisję hałasu do środowiska z rozkładem czasu pracy tych urządzeń, protokół nr [...] z dnia 21.11.2005 r. oraz sprawozdanie WIOS nr [...] z dnia 10.11.2005 r. z kontrolnych pomiarów poziomu dźwięku przenikającego do środowiska, sprawozdanie WIOŚ z dnia 19.06.2006 r. z pomiarów poziomu dźwięku przenikającego do środowiska) były podstawą dokonanej przez organy analizy pod względem celowości i rodzaju obowiązków nakładanych w drodze decyzji administracyjnej w zakresie zasad korzystania ze środowiska. W prowadzonym postępowaniu organy nie uchybiły również zasadzie czynnego udziału stron, które informowane były o podejmowanych działania wyjaśniających (wszczęcie postępowania, planowane pomiary hałasu), brały udział w postępowaniu wyjaśniającym, miały możliwość zapoznania się z zebranymi dowodami i wypowiedzenia się (pismo A. -Sp. z o.o. z dnia 16.10.2008 r. informacja o aktualnie użytkowanych instalacjach powodujących emisję hałasu do środowiska z rozkładem czasu pracy tych urządzeń, wniosek pełnomocnika spółki z dnia 27.11.200 r., o umorzenie wszczętego z urzędu postępowania w sprawie ustalenia dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku), co do podjętych ustaleń przez organ I instancji, w tym zakresie.

Odnosząc się do podniesionego dopiero w skardze zarzutu dotyczącego braku zastosowania w sprawie przepisu art. 114 ust. 3 ustawy Prawo ochrony środowiska, Sąd w całości, również i w tym zakresie, podziela stanowisko organu odwoławczego zaprezentowane w odpowiedzi na skargę. Wskazać zatem należy, że powołany przez skarżącą spółkę przepis art. 114 ust. 3 ustawy Prawo ochrony środowiska ma na celu zapewnienie odpowiedniego stanu akustycznego wewnątrz określonego rodzaju budynków, w tym budynków mieszkalnych. Z kolei przepis art. 115a, w związku z art. 113 ustawy Prawo ochrony środowiska, dotyczy terenów, czyli przestrzeni znajdującej się poza budynkami, przeznaczonych na określone cele, w tym terenów, na których znajdują się budynki mieszkalne (i to zarówno wtedy, gdy przeznaczenie terenu pod budownictwo mieszkaniowe wynika z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jak i wtedy, gdy wynika z faktycznego sposobu jego zagospodarowania i wykorzystywania - art. 115 ustawy Prawo ochrony środowiska). Zakresy ich zastosowania nie pokrywają się, choć realizują podobne cele, albowiem na podstawie art. 114 ust. 3 ochrona przed hałasem polega ma rozwiązaniach technicznych zapewniających właściwe warunki akustyczne wewnątrz budynków (hałas ogranicza się poprzez czynności faktyczne wszystkich podmiotów, a nie w drodze administracyjnej), natomiast na podstawie art. 115a ust. 1 organ administracyjny w sposób władczy ( w drodze decyzji administracyjnej) nakłada na podmiot emitujący hałas poza zakładem ( w terenie) obowiązek jego ograniczenia do dopuszczalnego przez prawo poziomu.

Mając powyższe na uwadze, kontrolując zaskarżoną decyzję, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie znalazł naruszeń prawa materialnego lub procesowego, które stosownie do art. 145 § 1 P.p.s.a. uzasadniałyby jej uchylenie, stwierdzenie nieważności albo stwierdzenie wydania z naruszeniem prawa.

W tych warunkach na podstawie art. 151 P.p.s.a. należało orzec jak w sentencji