Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1386/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-10-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 229 i 229a
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 185 § 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Lech (spr.) Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz Małgorzata Pocztarek Protokolant Michał Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 4 października 2007r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] Spółki z o.o. w K. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 kwietnia 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 2044/05 w sprawie ze skargi [...] Spółki z o.o. w K. J. na decyzję Wojewody M. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania; 2. zasądza od W. O., W. O., M.O., J. U. i M. U. solidarnie na rzecz (...) Spółki z o.o. w K. J. kwotę 340 (trzysta czterdzieści ) zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 2044/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę [...] Sp. z o.o. w K. J. na decyzję Wojewody M. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał na następujący stan sprawy: decyzją nr [...] z dnia [...] Starosta P. orzekł o zwrocie nieruchomości położonej w K. J. przy ulicy [...], stanowiącej działkę nr [...] w obrębie [...] o powierzchni [...] m2 (dawniej działki nr [...],[...] i [...]), na rzecz W. O., M. O., W. O., J. U. i M. U. - spadkobierców byłej właścicielki nieruchomości.

Z ustaleń organu pierwszej instancji wynika, iż na nieruchomości nie dokonano żadnych prac związanych z rozbudową obiektów istniejących na gruncie, jest zatem oczywiste, że cel wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości nie został zrealizowany.

Od powyższej decyzji [...] Sp. z o.o., złożyło odwołanie, wnosząc o jej uchylenie i oddalenie wniosku.

Decyzją z dnia [...] nr [...], Wojewoda M. utrzymał w mocy decyzję Starosty P. z dnia [...], nr [...] orzekającą o zwrocie nieruchomości położonej w K. J. przy ulicy [...], stanowiącej działkę nr [...] w obrębie [...] o pow. [...] m2 (dawniej działki nr [...],[...] i [...]) ustalając, że nieruchomość stanowiąca własność J. C., stanowiąca działki nr [...],[...] i [...] o łącznej powierzchni [...] m2, położona w K. J. przy ulicy [...] została przejęta na rzecz Skarbu Państwa na podstawie orzeczenia o wywłaszczeniu i odszkodowaniu Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia [...] listopada 1971 r. znak: [...], w związku z przeznaczeniem jej zgodnie z decyzją o lokalizacji szczegółowej z dnia [...] marca 1971 r. nr [...] pod rozbudowę ośrodka rehabilitacyjnego. Cel wywłaszczenia wskazanej nieruchomości został określony jako rozbudowa ośrodka rehabilitacyjnego. W ocenie Wojewody fakt nierozpoczęcia prac związanych z realizacją celu wywłaszczenia w terminie określonym w art. 137 ust. 1 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami skutkuje zbędnością nieruchomości na cel wywłaszczenia i obowiązkiem jej zwrotu na rzecz wnioskodawców, w związku z czym rozstrzygnięcie Starosty P. należało uznać za prawidłowe.

Na decyzję Wojewody M. z dnia [...], [...] Sp. z o.o. w K. J. wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, żądając uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty P. z dnia [...], wskazując, że cel wywłaszczenia jakim jest ochrona zdrowia jest na przedmiotowej nieruchomości realizowany, bowiem w tak zwanej "[...] " w ciągu ostatnich 34 lat była prowadzona działalność w zakresie ochrony zdrowia. W latach 90-tych mieścił się tam szpital rehabilitacji onkologicznej.

Podniesiono, że ustalenie, iż na przedmiotowej nieruchomości nie jest realizowany cel ochrony zdrowia oparto na "notatce służbowej z wizji w terenie" z dnia [...] stycznia 2004 r., której nie można uznać za wizję lokalną. Ponadto w trakcie przeprowadzania tej czynności przeprowadzający ją urzędnicy rozpytywali nieustalone z imienia i nazwiska osoby.

Wskazano, że cel ochrony zdrowia był na przedmiotowej nieruchomości realizowany jeszcze przed jej wywłaszczeniem na rzecz Skarbu Państwa. Od momentu wydania decyzji o wywłaszczeniu, to jest od dnia [...] listopada 1971 r., na przedmiotowej nieruchomości realizowany był cel wywłaszczenia, początkowo przez Instytut [...] (do 1976 r.), następnie przez Centrum [...] (do 1982 r.), a w chwili obecnej przez Przedsiębiorstwo Państwowe [...] działające aktualnie pod firmą [...] Sp. z o.o. Podkreślono, że przez cały czas na przedmiotowej nieruchomości były realizowane cele ochrony zdrowia. Początkowo był tam usytuowany ośrodek szkoleniowy w zakresie rehabilitacji dzieci, a od 1982 r., to jest począwszy od objęcia przedmiotowej nieruchomości w zarząd przez Uzdrowisko [...], realizuje się leczenie sanatoryjne, w tym rehabilitację. Tym samym realizowane zadania są zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.

Zwrócono uwagę na fakt, że każda zmiana podmiotów zarządzających z ramienia Skarbu Państwa przedmiotową nieruchomością odbywała się w drodze stosownych decyzji Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej na cele przez niego każdorazowo wskazane, mieszczące się w pojęciu potrzeb ochrony zdrowia. Wskazano, że w chwili obecnej [...] Sp. z o.o. jednoosobowa spółka Skarbu Państwa realizuje zadania Państwa w zakresie opieki medycznej, zatem pozbawienie Uzdrowiska przedmiotowej nieruchomości znacząco zmniejszy możliwości realizacji celu ochrony zdrowia pacjentów.

Wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 2044/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę [...] Sp. z o.o. w K. J. na decyzję Wojewody M. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.

Wskazano, że wniesienie skargi przez podmiot, który został uznany w postępowaniu administracyjnym zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji za stronę w rozumieniu art. 28 k.p.a., mimo iż w postępowaniu administracyjnym, jak i postępowaniu przed sądem administracyjnym nie posiada interesu prawnego, nie pozbawia tej osoby prawa do wniesienia skargi. Skarga pochodząca od takiej osoby jest dopuszczalna, nie podlega więc odrzuceniu, lecz powinna być oddalona. Taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie.

Sąd podniósł, że z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, iż [...] Sp. z o.o. w K. J. nie posiadało interesu prawnego w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji oraz w postępowaniu zakończonym decyzją Starosty P. z dnia [...], nr [...], orzekającą o zwrocie nieruchomości położonej w K. - J. przy ulicy [...], stanowiącej działkę nr [...] w obrębie [...] o powierzchni [...] m2 (dawniej działki nr [...],[...] i [...]). Wskazanego interesu prawnego skarżąca spółka nie posiada również w postępowaniu sądowym.

W ocenie Sądu Uzdrowisko nie posiada tytułu prawnorzeczowego do nieruchomości położonej w K. J. przy ulicy [...]. Z akt sprawy wynika bowiem, iż wyrokiem z dnia 20 września 2002 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę [...] Sp. z o.o. w K. J. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] sierpnia 2000 r., nr [...] stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody W. z dnia [...] października 1996 r. nr [...] o uwłaszczeniu tej Spółki prawem użytkowania wieczystego na wskazanej wyżej nieruchomości. Jak wynika z odpisu z księgi wieczystej Kw nr [...] urządzonej dla tej nieruchomości, w dniu 7 września 2004 r. [...] Sp. z o.o. w K. J. zostało wykreślone z księgi wieczystej, jako użytkownik wieczysty nieruchomości położonej w K. J. przy ulicy [...].

W związku z powyższym strona skarżąca nie może wywodzić swej legitymacji skargowej z art. 229 w związku z art. 229a ustawy o gospodarce nieruchomościami, ponieważ z dniem doręczenia Spółce ostatecznej decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, stwierdzającej nieważność decyzji uwłaszczeniowej wygasło prawo użytkowania wieczystego ustanowione na tejże nieruchomości, w trybie art. 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. Nr 79, poz. 464 ze zm.).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej decyzją o lokalizacji szczegółowej z dnia [...] marca 1971 r. nr [...] przeznaczyło przedmiotową nieruchomość pod rozbudowę ośrodka rehabilitacyjnego. Oznacza to, że cel wywłaszczenia wskazanej nieruchomości został precyzyjnie określony. Nie są więc zasadne argumenty strony, iż na nieruchomości położonej w K. J. przy ul. [...] w ciągu ostatnich 34 lat realizowany był cel wywłaszczenia, w postaci działalności w zakresie szeroko rozumianej ochrony zdrowia (rehabilitacji onkologicznej i leczenia sanatoryjnego), przy czym Sąd podkreślił, że pojęcie rozbudowy nie zostało zdefiniowane w przepisach prawa. Pewnym wyjątkiem jest tu definicja rozbudowy zawarta w rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 10 września 1998 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle kolejowe i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 151, poz. 987). Z § 3 pkt 13 tego rozporządzenia wynika, że rozbudową budowli kolejowej jest dobudowanie urządzeń lub budowli do istniejącej budowli kolejowej.

W ocenie Sądu rozbudowa polega na powiększeniu budynku, budowli poprzez na przykład dobudowanie piętra do budynku bądź dobudowanie lokali mieszkalnych. Rozbudowa oznacza więc takie działanie, które powoduje ulepszenie budynku lub zmianę charakteru budynku, zwiększającą jego wartość początkową.

Sąd zauważył, iż judykatura wyraźnie rozróżnia pojęcie rozbudowy budynku od pojęcia remontu, modernizacji lub adaptacji budynku.

Podniesiono, że w znajdującym się w aktach sprawy elaboracie szacunkowym [...] Przedsiębiorstwa Geodezyjnego, sporządzonym w grudniu 1993 r. wyraźnie wskazano, że od 1970 r. budynek willowy nie został w zasadniczy sposób adaptowany do działalności sanatoryjnej i rehabilitacyjnej bowiem w budynku nie dokonano zmian funkcjonalnych (przebudowy, zmiany układu ścianek działowych). Budynek ten był jedynie remontowany, ponieważ został przyłączony do miejskiej sieci wodociągowej, w związku z czym uznać należy, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany, bowiem działalności strony skarżącej w zakresie ochrony zdrowia nie można w żaden sposób zakwalifikować jako rozbudowy ośrodka rehabilitacyjnego.

Sąd pierwszej instancji wskazał, że brak po stronie Spółki legitymacji materialnoprawnej do wniesienia skargi wykluczył możliwość dokonania przez Sąd oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie zgodził się też ze stanowiskiem uczestników postępowania sądowego: W. O., W. O., M. O., J. U. i M. U., wyrażonym w piśmie z dnia 11 kwietnia 2006 r., iż w niniejszej sprawie zaistniała podstawa do odrzucenia skargi, z uwagi na jej wniesienie do Sądu po terminie. Analiza akt sprawy wykazała bowiem, że decyzja Wojewody M. z dnia [...] została skutecznie doręczona [...] Sp. z o.o. w K. J. w dniu 16 września 2005 r.

Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 kwietnia 2006 r. skargę kasacyjną złożył pełnomocnik [...] Sp. z o.o., radca prawny G. S., wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania w całości.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), poprzez błędne przyjęcie, iż [...] Sp. z o.o. nie posiadało interesu prawnego w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji oraz w postępowaniu zakończonym decyzją Starosty P. z dnia [...]. nr [...].

W wypadku uwzględnienia interesu prawnego Uzdrowiska zarzucono:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego: art. 229 i 229a ustawy o gospodarce nieruchomościami z dnia 21 sierpnia 1997 r. (Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603) w związku z art. 2 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. Nr 79, poz. 464) poprzez wydanie przez Starostę P. decyzji nr [...] z dnia [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości położonej w K. J. przy ulicy [...], stanowiącej według ewidencji gruntów i budynków działkę nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m2, uregulowaną w księdze wieczystej nr [...], spadkobiercom J. C.;

2) naruszenie przepisów postępowania - art. 135 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 7 i 8 k.p.a. poprzez niezastosowanie przewidzianych ustawą środków w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że argumentacja Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie negująca przysługujący Uzdrowisku [...] na podstawie art. 50 § 1 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, interes prawny, jest nieuprawniona, bowiem w literaturze na tle art. 33 ust. 2 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, nadal aktualnej, przyjmowano, że podmiotem mającym interes prawny we wniesieniu skargi do sądu administracyjnego na decyzję administracyjną, jest zarówno osoba mająca obiektywny interes prawny do udziału w postępowaniu administracyjnym, jak i niemający interesu prawnego do udziału w tym postępowaniu adresat decyzji administracyjnej, na przykład decyzji skierowanej do osoby niebędącej stroną postępowania administracyjnego.

Powołując się na orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, między innymi na wyrok z dnia 13 marca 2001 r. sygn. akt I SA2313/99, Lex nr 78955 oraz na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 stycznia 2004 r. III SA 1617/02 (niepubl.) wskazano, że skoro skarga co do zasady jest dopuszczalna i nie podlega odrzuceniu, nie powinna także zostać oddalona.

Zwrócono uwagę na okoliczność, że w orzecznictwie przyjmuje się, iż interes prawny podmiotu wnoszącego skargę do sądu przejawia się w tym, że działa bezpośrednio we własnym imieniu i ma roszczenie o przyznanie uprawnienia lub zwolnienie z nałożonego obowiązku, co ma miejsce w niniejszej sprawie, bowiem uprawomocnienie się decyzji Starosty P., z dnia [...], nr [...], wpływa na zakres i tak już istniejących roszczeń Uzdrowiska [...].

Podniesiono, że Uzdrowisko [...] od dnia 1 stycznia 1997 r., na mocy decyzji nr [...], uiszczało opłatę roczną z tytułu użytkowania wieczystego, wynoszącą 1% ceny gruntu, w wysokości 7 233.24 zł, mogącą ulec aktualizacji i zmianie, wpłacaną na rachunek Urzędu Rejonowego w P..

Autor skargi kasacyjnej podkreślił, że do wywłaszczenia nieruchomości, stanowiącej działki [...],[...] i [...], doszło wraz z wydaniem decyzji z dnia [...] listopada 1971 r., kiedy to obowiązywała ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. z 1961 r. Nr 18, poz. 94). Na podstawie art. 34 tej ustawy "nieruchomość wywłaszczona w trybie niniejszej ustawy podlega zwrotowi na rzecz wywłaszczonego właściciela, jeżeli naczelnik powiatu ustali, że nieruchomość nie została użyta i jest zbędna na cele, dla których orzeczono wywłaszczenie".

W dniu 29 kwietnia 1985 r. weszła w życie ustawa o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, na mocy której uprawnienia J. C. i jej spadkobierców zostały znacznie zwiększone, bowiem zgodnie z art. 69 wskazanej ustawy "nieruchomość wywłaszczona lub jej część podlega zwrotowi na rzecz poprzedniego właściciela lub jego następcy prawnego na jego wniosek, jeżeli stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu".

J. C. zmarła [...] 1989 r. i od tego czasu wniosek mogli złożyć wszyscy uprawnieni, lecz z wnioskiem takim pełnomocnik spadkobierców, W. O., wystąpił dopiero 9 lutego 1993 r., to jest po 8 latach od powstania takiej możliwości, więc - zgodnie z orzeczeniem Sądu Najwyższego z 22 grudnia 1993 r. (III AZP 24/93, PiP - dodatek 3/95, poz. 55) - nie można było orzec o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości na podstawie art. 69 ust. 1 ustawy z 29 kwietnia 1985 o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127 ze zm.), jeżeli na nieruchomości tej ustanowiono użytkowanie wieczyste (miało to miejsce z mocy prawa od grudnia 1990 r.).

W ocenie pełnomocnika Uzdrowiska, postępowanie w przedmiocie wniosku powinno zostać umorzone, gdyż od 5 grudnia 1990 r. z mocy prawa, to jest na podstawie art. 2 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, Uzdrowisko [...], będące zarządcą i użytkownikiem przedmiotowej nieruchomości, stało się jej pełnoprawnym użytkownikiem wieczystym.

Odpowiedź na skargę kasacyjną złożył pełnomocnik uczestników postępowania - W. O., W. O., M. O., J. U. i M. U. - adwokat W. S., wnosząc o oddalenie skargi kasacyjnej i podniósł, że skarżący w skardze kasacyjnej nie wskazał żadnego przepisu prawa, który przyznawałby mu jakiekolwiek uprawnienie lub obowiązek, które mogłoby być przedmiotem ochrony w postępowaniu o zwrot nieruchomości, co warunkuje uznanie, iż ma on interes prawny w postępowaniu o zwrot nieruchomości. Wskazano, że znaczna część skargi kasacyjnej zamiast wykazywaniu interesu prawnego po stronie skarżącego poświęcona jest analizie prawidłowości orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego zapadłego w dniu 20 września 2002 r. w sprawie o sygnaturze I SA 1936/00 o oddaleniu skargi spółki [...] sp. z o.o. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] kwietnia 2000 r. o stwierdzeniu nieważności decyzji uwłaszczeniowej.

Zwrócono uwagę, że wskazany wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego jest już dawno prawomocny.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy, chociaż nie wszystkie jej argumenty można podzielić.

Najistotniejszą kwestią w niniejszej sprawie jest prawidłowość dokonania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oceny interesu prawnego strony wnoszącej skargę. Sąd ten przyjął, że wprawdzie wnoszące skargę [...] Spółka z o.o. w K. J. jest stroną w znaczeniu formalnym, gdyż doręczone mu były decyzje organów obu instancji, a zatem skarga ta nie podlega odrzuceniu, jednak nie ma interesu prawnego w kwestionowaniu decyzji dotyczącej zwrotu nieruchomości, a zatem skarga podlega oddaleniu.

Brak interesu prawnego Sąd upatruje w tym, że [...] Spółka z o.o. w K. J. nie ma tytułu prawnorzeczowego do nieruchomości, o której zwrot wnoszą spadkobiercy byłej właścicielki.

Z poglądem takim nie można się zgodzić.

W skardze kasacyjnej zasadnie powołano się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 marca 2001 r. sygn. akt I SA 2313/99, Lex nr 78955, w uzasadnieniu którego zostało wskazane, że stronami postępowania o zwrot nieruchomości, a więc podmiotami posiadającymi interes prawny jest poprzedni właściciel lub jego następcy prawni, aktualny właściciel nieruchomości, a także osoby, które wykażą, że przysługuje im tytuł prawnorzeczowy do nieruchomości. Teza ta pozostaje aktualna niezależnie od tego, czy zwrot wywłaszczonej nieruchomości dochodzony jest na podstawie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości czy też na podstawie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wadliwie przyjął, że skarżące Uzdrowisko nie ma tytułu prawnorzeczowego do gruntu, nie biorąc pod uwagę, że tytuł taki winna wykazać osoba trzecia, pragnąca brać udział w sprawie poza byłym właścicielem nieruchomości lub jego następcami prawnymi i obecnym właścicielem nieruchomości. Natomiast w niniejszej sprawie obecnym właścicielem nieruchomości jest Skarb Państwa, który jest wpisany w Księdze wieczystej KW nr [...]. Kwestia reprezentacji Skarbu Państwa została przesądzona, tak w niniejszym postępowaniu, jak i w sprawie o "uwłaszczenie" [...] Spółka z o.o. w K. J., gdyż nieruchomość jest w zarządzie i użytkowaniu tego Uzdrowiska na podstawie decyzji Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia [...] lutego 1982r., i toczy się postępowanie o stwierdzenie nabycia prawa użytkowania wieczystego tej nieruchomości, które winno być zawieszone do czasu rozstrzygnięcia sprawy o zwrot tej nieruchomości następcom prawnym byłej właścicielki.

Przyjęcie odmiennego poglądu oznaczałoby, iż w niniejszej sprawie obecny właściciel nieruchomości w ogóle nie brał udziału.

Wprawdzie decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] sierpnia 2000 r. nr [...] została stwierdzona nieważność decyzji Wojewody W. z dnia [...] października 1996 r. nr [...] "uwłaszczająca" Uzdrowisko [...] na nieruchomości będącej przedmiotem postępowania o zwrot, zaś skarga na tę decyzję została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2002 r. sygn. akt I SA 1936/00, jednak powodem oddalenia skargi było wskazanie, iż postępowanie z wniosku byłego właściciela o zwrot nieruchomości wywłaszczonej, zgłoszonego przed wszczęciem lub w toku postępowania "uwłaszczeniowego" winno spowodować zawieszenie postępowania uwłaszczeniowego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

Wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji "uwłaszczającej" Uzdrowisko spowodowało wykreślenie z Księgi wieczystej wpisu użytkownika wieczystego nieruchomości będącej przedmiotem postępowania o zwrot, nie zmieniło to jednak faktu, iż nadal właścicielem nieruchomości pozostaje Skarb Państwa, a z odpisu z Księgi wieczystej KW [...] wynika, że działki [...], [...] i [...] są w zarządzie i użytkowaniu P.P. "Uzdrowiska [...]" na podstawie decyzji Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia [...] lutego 1982 r. nr [...] i protokołu zdawczo-odbiorczego sporządzonego w dniu [...] lipca 1982 r., która to decyzja pozostaje w obrocie prawnym.

Zatem błędnie Sąd uznał, że skarżące Uzdrowisko nie jest stroną postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny pragnie zauważyć, że przyjęcie poglądu o braku legitymacji skarżącego w niniejszym postępowaniu powodowało, że sprawa nie mogła zostać rozpoznana co do meritum. Sąd w uzasadnieniu wyroku podniósł, że brak legitymacji materialnoprawnej po stronie skarżącego wykluczył możliwość dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a jednocześnie częściowo dokonał takiej oceny, ustosunkowując się do zagadnienia wykorzystania nieruchomości na cel wywłaszczenia, tym samym dał wyraz, że rozpoznaje skargę, mimo iż przyjął, że Uzdrowisko nie jest strona postępowania.

Skoro więc Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie uznał skarżącego Uzdrowiska za stronę postępowania i w związku z tym nie rozpoznał całościowo sprawy co do meritum, zarzuty skargi kasacyjnej w zakresie merytorycznym nie mogą również zostać rozpoznane na etapie niniejszego postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny jako sąd kasacyjny rozpoznaje sprawę w takich granicach, w jakich rozpoznawał ją wojewódzki sąd administracyjny.

Z uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie wynika, aby Sąd ten ustosunkował się do wszystkich zarzutów podnoszonych w skardze, a nadto podkreślił, że nie rozpoznaje sprawy co do meritum.

Zatem zarzuty merytoryczne mogą być zgłoszone przy ponownym rozpoznaniu sprawy z udziałem skarżącego jako strony postępowania.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd pierwszej instancji winien bowiem ustosunkować się co do zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, mając na uwadze wszystkie zarzuty zgłoszone przez strony w toku postępowania.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 185 § 1 oraz art. 203 pkt 1 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.