Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 628/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2011-09-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Hasła tematyczne: Gospodarka mieniem
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 175 poz 1459
law: Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Teza: Z treści art. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności (Dz. U. Nr 175 poz. 1459 ze zm.)  wynika, iż osoba spełniająca wskazane w tym przepisie warunki może ubiegać się nie tylko o przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności całej nieruchomości, której była użytkownikiem wieczystym w dniu 13 października 2005r., ale także działki gruntu powstałej, w wyniku przeprowadzonego po tej dacie podziału geodezyjnego tej nieruchomości, jeśli działka ta również spełnia wskazane w tym przepisie warunki co do sposobu jej zagospodarowania (korzystania) lub przeznaczenia.

TEZY

Z treści art. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności (Dz. U. Nr 175 poz. 1459 ze zm.)  wynika, iż osoba spełniająca wskazane w tym przepisie warunki może ubiegać się nie tylko o przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności całej nieruchomości, której była użytkownikiem wieczystym w dniu 13 października 2005r., ale także działki gruntu powstałej, w wyniku przeprowadzonego po tej dacie podziału geodezyjnego tej nieruchomości, jeśli działka ta również spełnia wskazane w tym przepisie warunki co do sposobu jej zagospodarowania (korzystania) lub przeznaczenia.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Protokolant Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 września 2011 r. sprawy ze skargi S. M. i J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza z dnia [...] r. Nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia niniejszego wyroku, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących S. M. i J. M. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Burmistrz odmówił Państwu S. i J. M. przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej oznaczonej numerem ewidencyjnym działki [...] o powierzchni [...] m2, położonej w obrębie [...] miasta [...].

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ I instancji wskazał, że wnioskodawcy zwrócili się z wnioskiem o przekształcenie prawa wieczystego użytkowania nieruchomości w prawo własności nieruchomości oznaczonej nr [...], podczas gdy na dzień 13 października 2005r., tj. na dzień wejścia w życie ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości byli użytkownikami działki nr [...] o powierzchni [...] m2. Zatem zgodnie z przepisami ustawy z dnia 29 lipca 2005r. do przekształcenia dojść nie może.

Od decyzji organu I instancji S. i J. M. złożyli odwołanie, podnosząc że nie zgadzają się z zaprezentowanej w skarżonej decyzją interpretacją przepisów ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności.

Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 1, art. 3 ust. 1 pkt 2, art. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. Nr 175, poz. 1459 z późn. zm.) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu wskazano, iż zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, osoby fizyczne będące w dniu wejścia w życie ustawy, tj.

13 października 2005r. użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności.

S. i J. M. na dzień 13 października 2005r. byli użytkownikami wieczystymi działki nr [...], położonej w [...] przy ul. [...] o powierzchni [...] ha, dla której prowadzona jest księga wieczysta [...].

Na wniosek S. i J. M. decyzją nr [...] z dnia [...]r. Burmistrz zatwierdził podział nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków numerem działki [...] o powierzchni [...] ha, położonej w obrębie ewidencyjnym nr [...] miasta [...] przy ul. [...], stanowiącej własność Gminy [...] a będącej w wieczystym użytkowaniu małż. S. i J. M., dla której Sąd Rejonowy w [...] prowadzi księgę wieczystą [...] w ten sposób, że w wyniku podziału powstały następujące działki gruntu :

1. działka nr [...] o powierzchni [...] ha,

2. działka nr [...] o powierzchni [...] ha.

Aktem notarialnym Repertorium [...] numer [...] z dnia [...]r. S. i J. M. sprzedali G. i M. R. K. wieczyste użytkowanie działki nr [...].

Dla działki nr [...] Sąd Rejonowy w [...] prowadzi księgę wieczystą KW [...], a wieczystymi użytkownikami tej działki są S. i J. M.

Odwołujący się nie byli zatem użytkownikiem wyżej opisanej nieruchomości

w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności tj. w dniu 13 października 2005r.

Przepisem art. 1 ust. 1 przywołanej ustawy z 2005r. przyznano roszczenie

o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, co do zasady, osobom fizycznym, będącym w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych na tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych. Jest to katalog zamknięty i każda nieruchomość, która się w nim nie mieści nie może być przedmiotem przekształcenia na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości.

Powyższą decyzję ostateczną S. i J. M. zaskarżyli skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając jej naruszenie art. 1 ustawy z dnia 29.07.2005r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności oraz art. 7 i 77 kpa.

W uzasadnieniu skargi skarżący wywodzą, iż na gruncie wyżej wskazanej ustawy, osoby uprawnione do wystąpienia z wnioskiem w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności to te, które były użytkownikami wieczystymi danej nieruchomości w dniu wejścia przedmiotowej ustawy w życie tj.: w dniu 13 października 2005r. Owa ustawa wskazuje datę, w której prawo użytkowania wieczystego musiało istnieć, aby mogło dojść do przekształcenia. Ustawa wskazuje także datę graniczną, do której użytkownik wieczysty może z takim wnioskiem wystąpić do odpowiedniego organu. Zakres przedmiotowy ustawy obejmuje przede wszystkim osoby fizyczne, które we wskazanym powyżej dniu były użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanej na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego typu zabudowę oraz nieruchomości rolnych. Stwierdzenie tych okoliczności następuje między innymi poprzez przedstawienie odpisu księgi wieczystej danej nieruchomości.

W analizowanym stanie faktycznym wnioskodawcy byli na dzień wejścia w życie wyżej powołanej ustawy użytkownikami wieczystymi nieruchomości stanowiącej działkę [...] dla której prowadzona jest KW o numerze [...]. Podział działki o numerze [...] na dwie mniejsze działki tzn. działkę o numerze ewidencyjnym [...] o powierzchni [...] ha oraz działkę [...] o powierzchni [...] ha, gdzie dla tej ostatniej nadal prowadzona jest księga wieczysta przez Sąd Rejonowy w [...] o numerze [...], nie powinien powodować niemożności przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w stosunku do skarżących. Zdaniem skarżących, najistotniejszy dowód w tej sprawie, stwierdzający uprawnienie skarżących do złożenia wniosku o przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności, wynika z treści księgi wieczystej, w której wskazany jest akt notarialny numer rep [...], będący umową wieczystego użytkowania oraz umową sprzedaży budynku i lokali.

Dodatkowo z treści wyżej wskazanego odpisu KW nr [...] z działu [...] wynika,

iż wykreślone zostały z przedmiotowej księgi wpisy działki numer [...], [...] co dowodzi, że działka nr [...] powstała na skutek podziału działki o numerze [...], której użytkownikami wieczystymi byli skarżący.

Wskazanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, iż wnioskodawcy na dzień wejścia ustawy o przekształceniu użytkowania wieczystego w prawo własności, byli użytkownikami innej nieruchomości, niż tej która jest objęta wnioskiem jest więc błędne.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w swojej decyzji nie dostrzegło, że pojęcie działki ewidencyjnej nie jest tożsame z pojęciem nieruchomości, o jakim mowa w przepisie art. 1 ustawy z dnia 29.07.2005r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości.

Art. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami stanowi,

że przez nieruchomość gruntową należy rozumieć grunt wraz z częściami składowymi, z wyłączeniem budynków i lokali, jeżeli stanowią one odrębny przedmiot własności. Nieruchomość gruntowa obejmuje powierzchniowo jedną lub większą liczbę działek wpisanych do ewidencji gruntów. Wyodrębnienie z powierzchni ziemskiej nieruchomości gruntowej, która stanowi oddzielny przedmiot własności nie opiera się na podstawie kryterium przyrodniczego (fizycznych właściwości powierzchni ziemskiej), lecz wyłącznie na podstawie kryterium formalnego.

Przez działkę gruntu wedle powyższej ustawy rozumieć należy niepodzielną, ciągłą część powierzchni ziemskiej stanowiącej część lub całość nieruchomości gruntowej. Zatem w skład nieruchomości gruntowej może wchodzić więcej niż jedna działka. Kolegium wyrażając swoje stanowisko nie dostrzegło, że pojęcie działki ewidencyjnej, występujące w ustawie z dnia 17 maja 1989r. – Prawo geodezyjne

i kartograficzne, zostało tak sformułowane, aby służyć wymogom ewidencji i klasyfikacji gruntów. Niemniej nie jest ono tożsame z pojęciem nieruchomości, o jakim mowa w przepisie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, a przede wszystkim z definicją nieruchomości zawartą w przepisach kodeksu cywilnego. Utożsamianie różnicy między tymi dwoma pojęciami zarówno przez organ I jak i II instancji jest niedopuszczalne i godzi w podstawową zasadę procedury administracyjnej tj. obowiązek działania w zgodzie z prawem.

W ocenie skarżących bezsprzecznie została spełniona przesłanka pozytywna wymagana w art. 1 w/w ustawy. Sam podział nieruchomości, który nastąpił w dalszym okresie nie może w żaden sposób wpływać na uprawnienie wnioskodawców. Nie ma żadnego znaczenia dla możliwości przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności okoliczność późniejszego podziału tej nieruchomości, bowiem podział dotyczył tej nieruchomości, co do której na dzień wejścia w życie przedmiotowej ustawy wnioskodawcy byli użytkownikami wieczystymi. Dla rozstrzygnięcia organu decydujące znaczenie powinna mieć ocena zgodności jego decyzji z intencją ustawodawcy, którego celem było umożliwienie maksymalnej liczbie użytkowników wieczystych osiągnięcie jak najwyższego poziomu stabilizacji prawnej przez stanie się właścicielem danej nieruchomości.

Podnosząc powyższe skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.

Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane ustawie.

W związku z powyższym wyeliminowaniu z obrotu prawnego podlegał będzie taki akt wydany przez organ administracji publicznej, który – zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c pkt 2 p.p.s.a. – narusza przepis prawa materialnego lub przepis postępowania

w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, albo też poprzez naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania, jak również gdy obarczony jest wadą nieważności.

Dokonana według powyższych kryteriów analiza zaskarżonej decyzji wskazuje,

że skarga jest zasadna, a jej zarzuty i argumenty uznać należy za trafne.

Zaskarżona decyzja opiera się na błędnej wykładni art. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, według której użytkownik wieczysty opisanych w tym przepisie nieruchomości, który po dniu 13 października 2005r., dokonał podziału tej nieruchomości, nie może ubiegać się o przewidziane powyższą ustawą przekształcenie w stosunku do części tej nieruchomości. Treść art. 1 w/w ustawy nie daje żadnych podstaw do takiej interpretacji.

Istotne jest jedynie czy część ta również spełnia warunki wskazane w powołanym wyżej przepisie, tzn. jest zabudowana na cele mieszkaniowe, lub garażami, albo jest przeznaczona pod tego typu zabudowę lub jest nieruchomością rolną.

Zaskarżona decyzja nie zawiera żadnych ustaleń, z których wynikałoby,

iż działka nr [...], o której przekształcenie wystąpili skarżący, warunków tych nie spełnia, a jedyną wskazaną przez organy przesłanką odmowy przekształcenia było to, że w dniu 13 października 2005r. skarżący byli użytkownikami wieczystymi działki

nr [...], a nie powstałej w wyniku jej podziału działki nr [...], o przekształcenie której wystąpili.

Zdaniem Sądu, z treści art. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności (Dz. U. Nr 175 poz. 1459 ze zm.) wynika, iż osoba spełniająca wskazane w tym przepisie warunki może ubiegać się nie tylko o przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności całej nieruchomości, której byli użytkownikami wieczystymi w dniu 13 października 2005r.,ale także działki gruntu powstałej, w wyniku przeprowadzonego po tej dacie podziału geodezyjnego tej nieruchomości, jeśli działka ta również spełnia wskazane w tym przepisie warunki co do sposobu jej zagospodarowania (korzystania) lub przeznaczenia.

W tym stanie rzeczy zaskarżoną decyzję uznać należało za wadliwą, wydaną

z naruszeniem prawa materialnego, tj. art. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005r.

o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, wobec czego decyzja ta, wraz z decyzją organu I instancji podlega uchyleniu w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.

Orzeczenie w pkt II wyroku oparto na art. 152 p.p.s.a.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.