Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 103/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-04-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 48 ust. 2 i 3, art. 83 ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1186
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
article: art. 145 § 1 pkt 1 litera c)
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca) Sędzia WSA Justyna Mazur Sędzia WSA Sławomir Fularski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 8 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi M. P., P. P. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z [...] września 2020 r. nr [...]; 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego solidarnie na rzecz skarżących M. P., P. P. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z [...] grudnia 2020 r. Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: WINB, organ odwoławczy), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 z późn. zm., dalej: k.p.a.) utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. (dalej: PINB, organ I instancji) z [...] września 2020 r. Nr [...], wstrzymujące prowadzenie robót budowlanych przy "kontenerze izoterma".

Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie sprawy:

W dniu [...] czerwca 2020 r. do PINB wpłynęło pismo M. W. w sprawie prowadzonej na działce sąsiadującej działalności gospodarczej produkującej galanterię betonową.

W dniu [...] sierpnia 2020 r. organ I instancji przeprowadził czynności kontrolne,

w trakcie których ustalono, że na działce o nr ewid. [...] położonej przy ul. G.

w W., znajduje się "kontener izoterma" z nadwozia samochodowego

o wymiarach około 2,1 x 3,5 m i wysokości ok 1,9 m, posadowiony bezpośrednio na gruncie, wykorzystywany na cele magazynu podręcznego. Kontener zlokalizowany jest w znacznej odległości od granic nieruchomości. Według oświadczenia P. P. został wykonany w latach 2011-2020.

Pismem z [...] sierpnia 2020 r. PINB wszczął z urzędu postępowanie w sprawie,

a na podstawie pisma Starostwa Powiatowego w R. z [...] września 2020 r. ustalił, że G. P. złożył w dniu [...] października 2011 r. zgłoszenie dotyczące budowy ogrodzenia na działkach o nr ew. [...] i [...]. Na dzień sporządzenia pisma organ administracji architektoniczno-budowlanej prowadził również postępowanie dotyczące budowy hali namiotowej na działce o nr ew. [...] położonej w miejscowości W.

Postanowieniem z [...] września 2020 r. Nr [...] PINB, działając na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r., poz. 1186 tj., dalej: p.b.), wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy "kontenerze izoterma, zlokalizowanym na działce o nr ew. [...] położonej w W. oraz nałożył na M. i P. P. (dalej: strona, skarżący, inwestorzy) obowiązek przedłożenia, w terminie do dnia 31 marca 2021 r., następujących dokumentów:

- 4 egzemplarze projektu budowlanego "kontenera izoterma" z nadwozia samochodowego/ o wym. ok. 2.10 x 3.50 m i wysokości ok. 1.90 m, wykorzystywanego na cele magazynu podręcznego, zlokalizowanego wewnątrz działki nr ew. [...], wykonanego przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie oraz należąca do izby samorządu zawodowego,

- zaświadczenia Wójta Gminy J. o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji

o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu,

- oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Zdaniem organu I instancji tego typu obiekty nie są wymienione w art. 29 p.b., który wymienia obiekty nie wymagające uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę.

Zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie złożyli skarżący zarzucając naruszenie:

1. art. 48 ust. 2 i 3 p.b. poprzez wszczęcie postępowania legalizacyjnego pomimo braku spełnienia ku temu przesłanek i sformułowanie decyzji w sposób uniemożliwiający jej prawidłową realizację, a także poprzez brak określenia jakiego rodzaju budowlą lub obiektem budowlanym jest kontener, a w konsekwencji niezasadne przyjęcie, że konieczne było wcześniejsze uzyskanie pozwolenia na budowę;

2. art. 3 pkt. 3 p.b. w zw. z art. 3 pkt. 1 p.b. poprzez brak ustalenia z jakiego typu robotami budowlanymi i obiektem mamy do czynienia w niniejszej sprawie, co

w konsekwencji doprowadziło do nieuprawnionego i przedwczesnego przyjęcia, że kontener izoterma jest obiektem budowlanym, który wykonano bez wymaganego pozwolenia na budowę, podczas gdy kontener nie został zrealizowany przy użyciu wyrobów budowlanych, co zgodnie z art. 3 pkt 1 p.b., stanowi warunek uznania danego obiektu za obiekt budowlany, a nadto kontener ten w każdej chwili może zostać usunięty w całości i przestawiony w inne miejsce, bez konieczności jego rozbiórki;

3. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a.;

4. art. 107 § 3 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie postanowienie

i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Wskazanym na wstępie postanowieniem z [...] grudnia 2020 r. Nr [...] WINB utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 29-31 p.b. w brzmieniu obowiązującym na dzień wszczęcia postępowania, z uzyskania pozwolenia na budowę zwolnione są obiekty tymczasowe niepołączone trwale z gruntem i przewidziane do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu,

o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu, niemniej jednak art. 30 ust. 1 pkt 1 p.b. wskazuje na konieczność zgłoszenia zamiaru budowy tego. Zgodnie z art. 3 pkt 5 p.b. w brzmieniu obowiązującym na dzień wszczęcia postępowania, przez tymczasowy obiekt budowlany należy rozumieć obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej

i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe. Budowa tymczasowych obiektów budowlanych niepołączonych trwale z gruntem przewidzianych do rozbiórki bądź przeniesienia w inne miejsce, ale nie później niż 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy wymaga zgłoszenia zamiaru budowy tego rodzaju obiektu. Natomiast lokalizacja takiego obiektu na czas dłuższy niż 180 dni wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę.

Z oświadczenia P. P. złożonego do protokołu z czynności kontrolnych z [...] sierpnia 2020 r. wynika, że sporny obiekt został wykonany w latach 2011 – 2020 r., a zatem był usytuowany na nieruchomości powyżej 180 dni.

Powołując orzecznictwo sądów administracyjnych wyjaśniono, że jeżeli obiekt pozostaje w jednym miejscu przez okres dłuższy niż 180 dni, to obowiązkiem inwestora jest uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę, stosownie do art. 28 ust. 1 p.b.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w zażaleniu WINB wskazał, że

w uzasadnieniu postanowienia PINB wskazał, że sprawa dotyczy samowolnej budowy obiektu tymczasowego, który znajduje się na nieruchomości powyżej 180 dni, a zatem jego budowa wymagała uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę.

W ocenie WINB zarzut dotyczący nieustalenia przez PINB daty powstania spornego obiektu jest chybiony, bowiem w toku czynności kontrolnych inwestor oświadczył, że kontener został wykonany w latach 2011-2020.

Odpierając zaś zarzut dotyczący wykonania kontenera bez użycia materiałów budowlanych wskazano, że uznanie obiektu za obiekt budowlany uzależnione zostało od wzniesienia go z użyciem wyrobów budowlanych. (art. 3 pkt 1 p.b.). Zdaniem organu odwoławczego określenie "z wykorzystaniem" oznacza użycie do wzniesienia obiektu budowlanego również innych elementów, niż wyroby budowlane (np. elementy techniczne). "Udział" wyrobów budowlanych w obiekcie budowlanym winien mieć charakter dominujący". Przedmiotowy obiekt niewątpliwie jest konstrukcją przestrzenną stanowiącą budowlaną i techniczno-użytkową całość, odpowiada zatem ogólnym cechom, o jakich mowa w art. 3 pkt 3 p.b. Ponadto obiekt wykorzystywany jest na cele magazynu podręcznego.

Ponadto WINB zauważył, że postanowieniem z [...] listopada 2020 r. Nr [...] PINB odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosły strony zarzucając naruszenie:

1. art. 48 ust. 2 i 3 p.b. poprzez wszczęcie postępowania legalizacyjnego pomimo braku spełnienia ku temu przesłanek i sformułowanie decyzji w sposób uniemożliwiający jej prawidłową realizację, a także poprzez brak określenia jakiego rodzaju obiektem budowlanym jest kontener izoterma, a w konsekwencji niezasadne przyjęcie, że konieczne było wcześniejsze uzyskanie pozwolenia na budowę;

2. art. 3 pkt. 3 p.b. w zw. z art. 3 pkt. 1 p.b. poprzez brak ustalenia z jakiego typu robotami budowlanymi i obiektem mamy do czynienia w niniejszej sprawie, co

w konsekwencji doprowadziło do nieuprawnionego i przedwczesnego przyjęcia, że kontener izoterma jest obiektem budowlanym, który wykonano bez wymaganego pozwolenia na budowę, podczas gdy kontener nie został zrealizowany przy użyciu wyrobów budowlanych, co zgodnie z art. 3 pkt 1 p.b., stanowi warunek uznania danego obiektu za obiekt budowlany, a nadto kontener ten w każdej chwili może zostać usunięty w całości i przestawiony w inne miejsce, bez konieczności jego rozbiórki;

3. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. polegające na braku podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego

i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i do jej prawidłowego załatwienia, w szczególności poprzez:

a) brak ustalenia, z jakiego typu robotami budowlanymi mamy do czynienia

w niniejszej sprawie (o ile w ogóle mamy z nimi do czynienia), braku ustalenia czy kontener izoterma spełnia definicję obiektu budowlanego i obiektu trwale związanego

z gruntem,

b) brak ustalenia, jakie rzekomo roboty są prowadzone przy kontenerze, które to roboty zostały wstrzymane zaskarżonym postanowieniem,

c) brak ustalenia w sposób nie budzący wątpliwości użytych materiałów

i zastosowanej techniki, braku ustalenia daty powstania rzekomego obiektu, co doprowadziło do błędnego przyjęcia, iż skarżący dopuścili się samowoli budowlanej polegającej na wykonaniu kontenera bez pozwolenia na budowę lub zgłoszenia,

Mając to na uwadze domagali się uchylenia zaskarżonego postanowienia, jak również postanowienia go poprzedzającego oraz zasądzenia kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę, podtrzymując argumentację wskazaną w zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, zwanej dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Dokonując kontroli według powyższych reguł, Sąd uznał, iż skarga jest uzasadniona o tyle, że skutkowała uchyleniem zaskarżonego i poprzedzającego je postanowienia, chociaż nie wszystkie jej zarzuty zasługują na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności Sąd stwierdza, że zgodnie z art. 83 ust. 1 i ust. 2 p.b., do właściwości rzeczowej PINB (jako organu pierwszej instancji) oraz WINB (jako organu wyższego stopnia) należą sprawy dotyczące legalizacji obiektów budowlanych wzniesionych samowolnie, tj., bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia zamiaru budowy właściwemu organowi architektoniczno-budowlanemu. Choć przepisy nie regulują tej kwestii wprost, postępowania w sprawie samowoli budowlanej wszczynane są z urzędu, choćby informacja o wskazanych nieprawidłowościach pochodziła od osoby trzeciej (por. wyrok NSA z dnia 13 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1586/09, publ. Lex nr 746665), albo też inicjatywa wszczęcia postępowania była wynikiem działania innego organu administracji na podstawie art. 100 § 1 k.p.a. (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 19 sierpnia 2010 r., sygn. akt II SA/Bk 294/10, publ. Lex nr 752275). Przedmiotem takiego postępowania jest bowiem określenie ciążących na jednostce obowiązków (por. wyrok NSA z dnia 12 września 2010 r., sygn. akt II OSK 1944/10, publ. Wspólnota 2010, nr 44, s. 26). Przepisy dotyczące legalizacji samowoli budowlanej mogą znaleźć zastosowanie również wtedy, gdy w wyniku czynności kontrolnych organu nadzoru budowlanego organ ten stwierdzi nieprawidłowości świadczące o naruszeniu norm prawa budowlanego (por. postanowienie NSA z dnia 5 listopada 2010 r., sygn. akt II OSK 2132/10, publ. Lex nr 743383).

W rozpoznawanej sprawie po przeprowadzeniu czynności kontrolnych w dniu [...] sierpnia 2020 r. oraz na podstawie informacji o działce – wypisu z rejestru gruntów (akta administracyjne), PINB prawidłowo wszczął z urzędu postępowanie w przedmiotowej sprawie dotyczącej "kontenera izotermy" z nadwozia samochodowego o wymiarach ok. 2,10 × 3,50 m wykorzystywanego na cele magazynu podręcznego.

Zauważenia wymaga, że w postępowaniu wszczętym w przedmiocie legalności budowy organ nadzoru budowlanego na wstępie musi ustalić, z jakim charakterem samowoli budowlanej ma do czynienia w konkretnej sprawie, tj. czy budowa wymagała pozwolenia na budowę czy też zgłoszenia, aby móc następnie zastosować odpowiedni tryb postępowania (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 20 stycznia 2011 r., sygn. akt II SA/Bk 519/10, publ. Lex nr 752343).

Naruszenia ustawy p.b. powinny być oceniane według przepisów obowiązujących w dacie popełnienia samowoli, natomiast zastosowanie przepisów dotyczących usuwania skutków samowoli uzależnione jest od okoliczności konkretnej sprawy, z zachowaniem zasady, że organy wydają decyzje według stanu faktycznego

i prawnego obowiązującego w dacie wydawania decyzji. Istotne jest przy tym rozróżnienie samego zdarzenia prawnego, jakim jest samowola budowlana, od likwidacji jej skutków (por. wyroki WSA w Krakowie z dnia 19 stycznia 2018 r., sygn. akt II SA/Kr 1402/17, publ. Lex nr 2447087 oraz z dnia 18 października 2017 r., sygn. akt II SA/Kr 822/17, publ. Lex nr 2406417).

W przedmiotowej sprawie skarżący nie przedstawili kontrolującym pracownikom organu I instancji dokumentów świadczących o legalności wybudowanego kontenera izotermy, dlatego prawidłowo stwierdzono, że mamy do czynienia z samowolą budowlaną.

W konsekwencji takiego ustalenia organ nadzoru budowlanego ma obowiązek wdrożenia postępowania legalizacyjnego, którego pierwszym etapem jest wydanie postanowienia na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 p.b., w przedmiocie nałożenia na inwestora obowiązku przedłożenia w wyznaczonym terminie określonych w tych przepisach dokumentów. Ustawa p.b. nie przewiduje żadnego odstępstwa od katalogu dokumentów, których przedłożenie warunkuje zalegalizowanie samowoli budowlanej,

a organ nadzoru budowlanego nie dysponuje swobodnym uznaniem w tym zakresie.

Zaskarżone do WSA postanowienie zostało wydane w wyniku zastosowania przez Organy nadzoru budowlanego przepisu prawa materialnego art. 48 ust. 2 i 3 p.b. dotyczącego samowolnie wykonanych robót budowlanych. Należy wobec tego przypomnieć, iż w myśl art. 48 ust. 1 w/w ustawy, organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego:

1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo

2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.

Natomiast na mocy art. 48 ust. 2 p.b., jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym,

a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Na postanowienie przysługuje zażalenie. W postanowieniu wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 p.b., ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:

1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;

2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2 p.b.

W niniejszej sprawie zaskarżone do Sądu postanowienie dotyczy legalności budowy (posadowienia) kontenera izotermy o wymiarach ok. 2,10 × 3,50 m i wysokości ok. 1,90 m, posadowionego bezpośrednio na gruncie i wykorzystywanego na cele magazynu podręcznego. Wykorzystanie izotermy na cele podręcznego magazynu wynika z decyzji organów, przy czym Sąd stwierdza, że w aktach sprawy brak jest ustaleń w tym przedmiocie. Należy wskazać, że nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym ustalenie organu w jakim celu służy izoterma, a ponadto sposób jej posadowienia. Wątpliwości tych nie wyjaśniają akta sprawy. Jakkolwiek sama kwalifikacja kontenera izotermy jest dla Sądu czytelna, to przesłanki na których organy opierają swoje ustalenia nie są jasne, a przynajmniej nie zostały udokumentowane

w aktach sprawy. Organ odwoławczy kwalifikuje kontener izoterma jako tymczasowy obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, wskazując jednocześnie, iż sporny obiekt jest usytuowany na nieruchomości powyżej 180 dni. Powyższe opiera na oświadczeniu inwestora złożonym do protokołu czynności kontrolnych. Zauważenia wymaga, iż znajdujący się w aktach administracyjnych protokół z czynności kontrolnych jest po pierwsze mało przejrzysty, lakoniczny, mało czytelny, a ponadto dotyczy wielu obiektów i okresu powstania tych obiektów.

Jak wynika z akt administracyjnych oraz treści zaskarżonego i poprzedzającego je postanowienia, organy obu instancji ustaliły, że popełnienie samowoli budowlanej, polegającej na posadowieniu kontenera izotermy, usytuowanego na działce nr [...]

w miejscowości W. ul G., gmina J. nastąpiło według oświadczenia inwestora (P. P.) w latach 2011 – 2020.

Rzeczą organu nadzoru budowlanego było dokładne ustalenie i sprecyzowanie okresu posadowienia kontenera, przyjęcie bowiem tak rozległego czasookresu spowodowało, iż umknęło organowi ustalenie czy dla posadowienia kontenera wymagane było zgłoszenie czy pozwolenie na budowę. W ocenie Sądu bez udokumentowania i zebrania materiału dowodowego przyjęto, iż wymagane było pozwolenie na budowę.

Istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy było zatem ustalenie zgodnie z art. 3 p.b., czy mamy do czynienia z obiektem budowlanym – należy przez to rozumieć budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych, czy tymczasowym obiektem budowlanym przeznaczonym do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepodłączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej

i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe, przenośne wolno stojące maszty antenowe.

W tym zakresie Sąd stwierdza zasadność zarzutu skarżących, że data powstania samowoli przedmiotowego kontenera, została ustalona niedokładnie, w oparciu tylko na przybliżonym wskazaniu inwestora jako lata 2011 – 2020.

Rację mają Skarżący, że organy zaniechały dokładnego ustalenia daty powstania kontenera izotermy, co mogło mieć znaczenie w kontekście art. 29 ust. 2 pkt 21 p.b. , czy też art. 29 ust. 1 pkt 7, tj. ustalenia czy upłynął okres 180 dni (wymagane zgłoszenie).

Podkreślić należy, że w aktach sprawy nie udokumentowano absolutnie żadnych cech spornej izotermy, które dawałyby podstawę do przyjęcia, że nie stanowi ona już elementu pojazdu, ale tymczasowy obiekt budowlany. Co więcej, z akt sprawy nie wynika, czy możliwe jest przeniesienie izotermy z jednego miejsca na drugie, i to bez konieczności ingerencji w bryłę samej izotermy.

W okolicznościach badanej sprawy nie odniesiono się do celu, którego realizacji służą uregulowania Prawa budowlanego. W istocie w oderwaniu od celów Prawa budowlanego, skoncentrowano się na dopuszczalności uznania kontenera izotermy za obiekt budowlany. Podkreślić należy, że Sąd sprawę niniejszą rozpoznający nie kwestionuje zasadniczo takiej możliwości. Jednak okoliczności badanej sprawy,

a w szczególności zebrany materiał dowodowy nie potwierdzają wniosków organów

o charakterze tej konkretnej izotermy jako obiektu podlegającego reżimowi Prawa budowlanego. Jakkolwiek przeprowadzono czynności kontrolne wskazanej izotermy, to jednak z akt sprawy nie wynika aby poczyniono jakiekolwiek ustalenia dowodzące zamiaru bądź wykorzystywania spornej izotermy na cele inne niż jej właściwe przeznaczenie.

Tymczasem należy zwrócić uwagę, że na organach ciążą obowiązki prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie (art. 8 k.p.a.) oraz zasady przekonywania (art. 11 k.p.a.), które wyrażają się w obowiązku stosownego uzasadnienia decyzji. Podkreślenia wymaga, że zarówno materiał dowodowy, jak i jego ocena winny – zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. znaleźć swoje odzwierciedlenie w treści uzasadnienia decyzji. Uzasadnienie winno być spójne i logiczne, tak by z jego treści

w sposób nie budzący wątpliwości wynikał ustalony przez organ administracji publicznej stan faktyczny, stanowiący podstawę rozstrzygnięcia. Nie wyjaśniono również, jakie konkretnie cechy spornej izotermy przesądzają o zasadności zastosowania do niej przepisów Prawa budowlanego. Są to uchybienia, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy.

W tej sytuacji rzeczą organów, przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie dogłębne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, udokumentować poczynione ustalenia w aktach sprawy i wskazać cechy które zadecydowały o utracie przez sporny kontener izoterma statusu elementu pojazdu, czyniąc z niej obiekt budowlany.

Końcowo dodać należy, że legalizacja samowoli budowlanej jest uprawnieniem inwestora. Organ nie ma prawnej możliwości legalizacji robót budowlanych w sytuacji, kiedy inwestor nie wykonuje obowiązków przewidzianych w procedurze legalizacyjnej. Inwestor, nie przedkładając organowi wymaganych prawem dokumentów, uniemożliwia dalsze prowadzenie procedury legalizacyjnej.

Mając powyższe na uwadze należy podzielić zarzuty Skarżących co do niedokładnego ustalenia daty powstania (posadowienia) kontenera izotermy, nadto cech świadczących o zakwalifikowaniu jej jako obiekt budowlany. Organ w tym zakresie winien przeprowadzić dodatkowe postępowanie dowodowe, np. przesłuchania inwestora na okoliczność zbadania najbardziej dokładnej daty posadowienia kontenera, jego cech, następnie wskazać w oparciu o te dowody czy wymagane było zgłoszenie czy pozwolenie na budowę, wskazania jakie przepisy p.b. znajdują zastosowanie.

Mając na uwadze powołane okoliczności Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego nie dokonały prawidłowych i wyczerpujących ustaleń dowodowych, czym naruszyły art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., a w konsekwencji art. 107 § 3 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera c) p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.

O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt. 2 sentencji wyroku na podstawie art. 200, 205 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. 2015 r. poz. 1800).