Postanowienie NSA, sygn. akt I OZ 149/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-05-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Skarżony organ: Minister Rozwoju~Minister Rozwoju, Pracy i Technologii
Treść wyniku: Oddalono zażalenie

SENTENCJA

Dnia 11 maja 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 stycznia 2022 r., sygn. akt VIII SA/Wa 1004/21 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J. T. na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 25 sierpnia 2021 r. znak: [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za przejętą nieruchomość postanawia oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia

31 stycznia 2022 r. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J.T. na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z 25 sierpnia 2021 r. znak: [...] utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z 10 grudnia 2020 r. nr [...] orzekającą o ustaleniu odszkodowania na rzecz skarżącego w wysokości [...] zł za nieruchomość położoną w powiecie [...], gminie [...], obręb [...] oznaczoną jako działki nr [...] i nr [...] oraz zobowiązującą Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad do wypłaty odszkodowania na rzecz skarżącego w terminie 14 dni, od dnia w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że pismem z 15 września 2021 r. J. T. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję Ministra. W skardze skarżący wniósł o wstrzymanie zaskarżonej decyzji. Przy czym wniosek nie zawierał uzasadnienia.

W związku z powyższym Sąd stwierdził, że wobec braku jakiegokolwiek uzasadnienia wniosku, skarżący nie wykazał, iż spełnione zostały przesłanki wymienione w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( dalej jako "p.p.s.a."). Nie można natomiast, zdaniem Sądu, przyjąć, że w sytuacji, gdy strona skarżąca nie wskazuje we wniosku ani na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, ani tych przesłanek w ogóle nie uzasadnia, to obowiązkiem sądu jest poszukiwanie tych okoliczności. Wnioskodawca obowiązany jest wykazać okoliczności, które w jego ocenie uzasadniają, że wykonanie decyzji może spowodować znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Wobec tego wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji winien być wnikliwie uzasadniony oraz zawierać argumentację popartą faktami wraz z odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania objętego skargą aktu. Musi istnieć realne i bezpośrednie zagrożenie wyrządzenia szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.

Sąd zauważył ponadto, że wypłata odszkodowania, jak każde świadczenie finansowe, jest ze swej istoty czynnością odwracalną. Natomiast wskazany we wniosku skarżącego jako źródło szkody obowiązek wypłaty na jego rzecz przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad ustalonego odszkodowania nie mógł być - w ocenie Sadu - uznany za źródło potencjalnej szkody dla strony skarżącej.

Końcowo Sąd Wojewódzki wskazał, że wstrzymanie wykonania decyzji jest środkiem ochrony tymczasowej. Rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Sąd nie dokonuje oceny zasadności skargi.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożył J.T., wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.

W uzasadnieniu zażalenia obszernie omówiono instytucję wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji przedstawiając w tym zakresie poglądy wyrażone w orzecznictwie sądowoadministracyjnym oraz doktrynie. Wskazano ponadto, że złożony wniosek

był uzasadniony, ponieważ przedstawione argumenty sprowadzały się

do niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych

do odwrócenia skutków. Organy administracji pozbawiły bowiem skarżącego środków do życia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329), sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Warunkiem zastosowania w stosunku do wnioskodawcy ochrony tymczasowej wynikającej z powołanego przepisu jest wykazanie przez stronę, że w związku z wykonaniem aktu administracji publicznej zachodzić będzie niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody bądź jego wykonanie spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie wnioskującej o ochronę tymczasową w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Uzasadnienie wniosku powinno się więc odnosić do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Ponadto twierdzenia te powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej wnioskującego. Natomiast nieodpowiednie uzasadnienie wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (vide J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 4, Warszawa 2010, s. 206).

W niniejszej sprawie skarżący w skardze zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z 25 sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za przejętą nieruchomość. Wniosek ten nie zawierał jednak żadnego uzasadnienia, co – jak słusznie stwierdził Sąd Wojewódzki - uniemożliwiło dokonanie merytorycznej oceny zaistnienia przesłanki wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, wynikającej z art. 61 § 3 p.p.s.a. Rolą sądu nie jest bowiem wyręczanie wnioskodawcy i poszukiwanie za niego okoliczności, które przemawiałyby za zasadnością zastosowania ochrony tymczasowej. Skoro więc skarżący wniosku o wstrzymanie zaskarżonej decyzji nie uzasadnił, to nie może oczekiwać, że sąd udzieli mu ochrony tymczasowej.

Oceny tej nie podważają twierdzenia zawarte w zażaleniu. Stanowią one bowiem jedynie polemikę ze stanowiskiem Sądu co do braku uzasadnienia wniosku.

W ramach rozpoznania wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej, sąd nie bada zaś prawidłowości wydania decyzji w aspekcie jej zgodności z prawem, lecz - jak wskazano wyżej - dokonuje oceny argumentów strony przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu w kontekście przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a., których skarżący nie przedstawił.

Mając zatem na uwadze powyższe, podzielić należy stanowisko Sądu I instancji, iż brak było podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.