Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 219/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-07-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6199 Inne o symbolu podstawowym 619
Hasła tematyczne: Aplikacje prawnicze
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 25 ust. 5 w zw. z art. 26 ust. 3
journal: Dz.U. 2009 nr 26 poz 157
law: Ustawa z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska, Sędzia NSA Barbara Adamiak (spr.), Sędzia del. WSA Leszek Kamiński, Protokolant starszy sekretarz sądowy Kamil Wertyński, po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 października 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 967/11 w sprawie ze skargi P. N. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia na aplikację sędziowską oraz aplikację prokuratorską 1. uchyla zaskarżony wyrok oraz decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] i utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury Nr [...]; 2. zasądza od Ministra Sprawiedliwości na rzecz P. N. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] marca 2011 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 29 ust. 4 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz. U. Nr 26, poz.157 ze zm.) w zw. z art. 104 § 1 oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury w Krakowie z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] odmawiającą przyjęcia P. N. na aplikację sędziowską i na aplikację prokuratorską.

W uzasadnieniu powyższej decyzji Minister Sprawiedliwości podniósł, iż decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury w Krakowie, na podstawie art. 29 ust. 1 i 2 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, odmówił przyjęcia P. N. na aplikację sędziowską i aplikację prokuratorską. W motywach rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że o przyjęciu na aplikację sędziowską lub prokuratorską decyduje miejsce kandydata na liście klasyfikacyjnej aplikantów, o której mowa w art. 26 ust. 2 ustawy, przy uwzględnieniu limitów miejsc na tych aplikacjach wyznaczanych przez Ministra Sprawiedliwości. Minister Sprawiedliwości zarządzeniem z dnia 31 marca 2010 r. w sprawie zarządzenia naboru na aplikację sędziowską w 2010 r. (Dz. Urz. MS nr 2, poz. 10) oraz zarządzeniem z tej samej daty w sprawie zarządzenia naboru na aplikację prokuratorską w 2010 r. (Dz. Urz. MS nr 2, poz. 11) wyznaczył limity po 75 miejsc na każdej aplikacji. Dyrektor Krajowej Szkoły ustalił miejsce P. N. na liście klasyfikacyjnej na pozycji 252. Wobec wyczerpania miejsc na aplikacji sędziowskiej oraz prokuratorskiej, Dyrektor Krajowej Szkoły odmówił przyjęcia odwołującego na aplikacje specjalistyczne.

P. N. wniósł odwołanie od decyzji Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury z dnia [...] grudnia 2010 r. zarzucając jej: 1) brak jednoznacznego wykazania przez organ I instancji, że pozycja odwołującego na liście klasyfikacyjnej aplikantów uniemożliwia przyjęcie odwołującego na aplikacje specjalistyczne; 2) błędny sposób ustalenia ilości punktów na liście klasyfikacyjnej, naruszający przepis art. 26 ust. 3 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, a polegający na przyjęciu do sumy punktów, ocen ze sprawdzianów i średniej arytmetycznej ocen z praktyk, zamiast sumy tych ocen; 3) błąd dotyczący oceny sprawdzianu przeprowadzonego w dniu 15 marca 2010 r., polegający na niezasadnym przyjęciu przez komisję sprawdzającą, że postawiony przez odwołującego zarzut apelacyjny jest zbędny; 4) uprzywilejowanie osób, które nie uzyskały minimalnej ilości punktów na pierwszym terminie sprawdzianu, poprzez uwzględnienie tylko oceny poprawkowej ze sprawdzianu pisanego przez te osoby i uniemożliwienie pisania sprawdzianu poprawkowego przez osoby, które uzyskały stosunkowo niski, choć pozytywny wynik pierwszego sprawdzianu; 5) nieprawidłowe ustalenie wysokości punktów uzyskanych przez odwołującego ze sprawdzianu przeprowadzonego w dniu 23 sierpnia 2010 r., przez przyznanie 0,5 punktu na 3 możliwe z puli punktów za aspekt merytoryczny oraz obniżenie oceny za aspekt językowy pomimo braku podstaw; 6) naruszenie art. 25 ust. 3 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury przez błędne określenie zakresu tematyki sprawdzianu przeprowadzonego w dniu 19 lipca 2010 r., polegające na przyjęciu zadania nieprzystającego do zakresu określonego w programie aplikacji, przekazanego aplikantom przed sprawdzianem; 7) brak uzasadnienia ocen ze sprawdzianów przeprowadzonych w dniach: 18 października 2010 r. i 15 listopada 2010 r., co uniemożliwia merytoryczne odniesienie się do wystawionych ocen; 8) niezgodność § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie odbywania apIikacji ogólnej, sędziowskiej oraz prokuratorskiej z art. 67 ust. 1 Konstytucji RP.

Minister Sprawiedliwości, po ponownym merytorycznym rozpoznaniu sprawy oraz przeprowadzeniu kontroli prawidłowości postępowania administracyjnego organu I instancji i wydanej decyzji, stwierdził, że zaskarżone rozstrzygnięcie jest prawidłowe i odpowiada wymogom prawa. W związku z tym podjął w dniu 1 marca 2011 r. rozstrzygnięcie utrzymujące zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu faktycznym i prawnym decyzji organ odwoławczy przywołał treść art. 16 ust. 2, 26 ust. 2 i 3, art. 29 ust. 2 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury oraz § 7 ust. 1 – 3 i 9 ust. 1 i 2 powołanego rozporządzenia. Wskazał, iż przyczyną wydania decyzji o odmowie przyjęcia na aplikację sędziowską był brak spełnienia przesłanki związanej z umieszczeniem na liście klasyfikacyjnej na pozycji w granicach limitu określonego zarządzeniem Ministra Sprawiedliwości.

Dokonując kontroli zgodności z prawem czynności procesowych sporządzania listy klasyfikacyjnej organ odwoławczy stwierdził, iż miejsce P. N. na liście, o której mowa w art. 26 ust. 2 powołanej ustawy, zostało ustalone prawidłowo. Odwołujący został umieszczony na liście klasyfikacyjnej na miejscu 252, znajdującym się poza wyznaczonym przez Ministra Sprawiedliwości limitem miejsc na aplikację sędziowską (75). Ostatni z aplikantów przyjętych na aplikację sędziowską zajmował na liście klasyfikacyjnej 91 pozycję, natomiast ostatnia z osób przyjętych na aplikację prokuratorską plasowała się na 154 pozycji.

Organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 16 powołanej ustawy wynika, że Minister Sprawiedliwości sprawuje ogólny nadzór merytoryczny nad aplikacją ogólną. W tej sytuacji, w toku postępowania odwoławczego mogły być poprawiane błędy rachunkowe oraz weryfikowana zgodność formalna ocen wystawionych przez komisję, o której mowa w rozporządzeniu oraz ocen wystawionych przez patronów i patrona koordynatora oraz błędy w decyzji Dyrektora Krajowej Szkoły, np. w kwestii wadliwego ustalenia, że kandydat nie został przyjęty na aplikację sędziowską lub prokuratorską, mimo wysokiej pozycji na liście klasyfikacyjnej.

Zgodnie zaś z arkuszem "Oceny łącznej z przebiegu wszystkich praktyk" wystawionej przez patrona koordynatora, ocena ta w przypadku odwołującego wyniosła 4,80. Ze sprawdzianów odwołujący uzyskał 32,5 punktów. Suma punktów ze wszystkich sprawdzianów i praktyk wynosi 37,3, co stanowiło podstawę umieszczenia odwołującego się na 252 pozycji listy klasyfikacyjnej. Organ II instancji nie stwierdził, aby przy wyliczaniu punktów Dyrektor Krajowej Szkoły popełnił błędy rachunkowe, natomiast oceny ze sprawdzianów i praktyk mieszczą się w ustawowej skali i są zgodne z kryteriami ocen sporządzonymi przez komisję, o której mowa w rozporządzeniu. Już tylko z tych przyczyn odwołanie P. N. nie mogło zostać uwzględnione.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu Minister Sprawiedliwości wskazał, że przedmiotem części zarzutów P. N. stał się sposób przeprowadzenia sprawdzianów przez komisje egzaminacyjne oraz oceny wystawione przez te komisje. Sprawdziany, o których mowa powyżej, zgodnie z § 7 ust. 2 rozporządzenia, przeprowadza trzyosobowa komisja powołana przez Dyrektora Krajowej Szkoły spośród jej wykładowców biorących udział w szkoleniu aplikantów. Komisja ta na podstawie § 7 ust. 3 rozporządzenia opracowuje zarazem szczegółowy zakres tematyczny, a także metody i formy przeprowadzenia oraz oceny każdego sprawdzianu. Komisja ta jest niezależna, co oznacza, że Minister Sprawiedliwości, podobnie jak Dyrektor Krajowej Szkoły, nie może merytorycznie oceniać sposobu dokonywania ocen poszczególnych sprawdzianów. Podobnie Minister Sprawiedliwości nie ma kompetencji do weryfikacji ocen z przebiegu praktyk wystawianych przez patronów i patrona koordynatora. W postępowaniu związanym z naborem na aplikację sędziowską albo prokuratorską możliwość wniesienia odwołania została przewidziana jedynie od decyzji Dyrektora Krajowej Szkoły, który nie przeprowadza i nie ustala ocen ze sprawdzianów i praktyk. Do kompetencji Dyrektora Krajowej Szkoły należy wyłącznie dokonanie ostatecznego ustalenia miejsca aplikanta na liście klasyfikacyjnej, na podstawie liczby punktów uzyskanych przez kandydata ze sprawdzianów i praktyk. Organ I instancji ma obowiązek odniesienia się wyłącznie do liczby punktów uzyskanych ze sprawdzianów i praktyk, zaś organ odwoławczy winien ustalić, czy liczba ta została ustalona prawidłowo. Ani ustawa, ani rozporządzenie nie zawierają uregulowań dotyczących trybu zażaleniowego i odwoławczego od ocen wystawianych przez komisje, o których mowa w rozporządzeniu, czy od ocen wystawionych przez patronów i patrona koordynatora. W związku z tym organ stwierdził, że okoliczności będące przedmiotem zarzutów odwołującego się leżały poza zakresem kontroli w niniejszym postępowaniu, a co za tym idzie nie mogły w skuteczny sposób podważyć zaskarżonej decyzji Dyrektora Krajowej Szkoły.

Z wymienionych względów za bezzasadny organ odwoławczy uznał zarzut dotyczący braku uzasadnienia ocen ze sprawdzianów przeprowadzonych w dniach 18 października 2010 r. i 15 listopada 2010 r. Żaden bowiem przepis ustawy lub rozporządzenia nie nakładał na komisję obowiązku sporządzania pisemnych uwag do oceny ze sprawdzianu. Kwestia sposobu (metody i formy) oceny sprawdzianu, w tym sporządzania lub odstąpienia od sporządzenia pisemnych uwag, została zastrzeżona do wyłącznej kompetencji komisji. W związku z tym niesporządzenie takich uwag do wskazanych przez odwołującego sprawdzianów nie stanowiło naruszenia określonych przepisami prawa procedur przeprowadzania sprawdzianów.

W ocenie Ministra Sprawiedliwości nie jest uzasadniony zarzut naruszenia art. 26 ust. 3 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury. Zdaniem odwołującego przepis art. 26 ust. 3 ustawy sugeruje, że o kolejności miejsca na liście klasyfikacyjnej aplikantów decyduje suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich sprawdzianów i wszystkich praktyk. Zdaniem Ministra Sprawiedliwości taka wykładnia przepisu jest niedopuszczalna. Dokonana jest bowiem w oderwaniu od brzmienia art. 25 ust. 5 ustawy, z którego treści wynika, że ocena z praktyk jest tylko jedna (łączna za wszystkie praktyki, przy czym warunkiem jej uzyskania jest wcześniejsze uzyskanie minimum 2 punktów za poszczególne praktyki, jako elementy składowe wystawianej następnie przez patrona koordynatora oceny łącznej końcowej). Gramatyczna wykładnia art. 26 ust. 3 ustawy prezentowana przez odwołującego czyniłaby ocenę łączną patrona koordynatora, o której mowa w art. 25 ust. 5 ustawy, bezprzedmiotową i bezcelową. Przepis art. 26 ust 3 ustawy, zgodnie z jego literalną wykładnią, winien być zatem rozumiany w ten sposób, że o kolejności miejsca na liście klasyfikacyjnej aplikantów decyduje suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich sprawdzianów (tyle ocen ile sprawdzianów) i praktyk (jedna ocena końcowa).

Dokonując interpretacji powołanego wyżej przepisu przy zastosowaniu wykładni celowościowej i systemowej organ doszedł do wniosku, że łączna ocena, o której mowa w art. 26 ust. 3 ustawy, powinna obejmować sumę punktów uzyskanych ze sprawdzianów oraz łączną ocenę z przebiegu wszystkich praktyk wystawioną przez patrona koordynatora. Organ przywołując obszerny wywód prawny wskazał także na zgodność § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie odbywania aplikacji ogólnej, sędziowskiej oraz prokuratorskiej z art. 87 ust. 1 Konstytucji RP. Rozporządzenie to zostało wydane na podstawie delegacji wynikającej z art. 52 pkt 2 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, która nie została przez Ministra Sprawiedliwości przekroczona, a przepis § 9 ust. 2 określa sposób ustalenia oceny z praktyk.

Organ II instancji uznał również za niezasadny zarzut uwzględnienia tylko oceny poprawkowej ze sprawdzianu przy ustalaniu sumy ocen ze wszystkich sprawdzianów. Zdaniem Ministra Sprawiedliwości ocena uzyskana przez aplikanta ze sprawdzianu przeprowadzanego w terminie poprawkowym stanowi jedyną ocenę z tego sprawdzianu, na co wskazuje treść § 8 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie odbywania aplikacji ogólnej, sędziowskiej i prokuratorskiej. Zgodnie z tym przepisem do sprawdzianu poprawkowego stosuje się odpowiednio taki sam system oceniania, jak do sprawdzianu zdawanego przez aplikanta po raz pierwszy. Nie ulega zatem wątpliwości, że ocena ze sprawdzianu poprawkowego jest jedyną oceną relewantną dla określenia liczby punktów uzyskanych z tego sprawdzianu. Dlatego też, zarzut nieprawidłowego sporządzenia listy klasyfikacyjnej z powodu uwzględnienia punktów uzyskanych przez aplikantów podczas sprawdzianów poprawkowych nie mógł zostać uwzględniony.

Minister Sprawiedliwości nie podzielił również zarzutu dotyczącego niezgodności sprawdzianu przeprowadzonego w dniu 19 lipca 2010 r. z unormowaniem przewidzianym w § 7 rozporządzenia związanej z niewłaściwym zakresem tematycznym sprawdzianu. Sprawdzian ten, zgodnie z założeniami przygotowanymi przez komisję egzaminacyjną (§ 7 powołanego rozporządzenia), zakresem tematycznym obejmował: "sporządzenie wyroku z uzasadnieniem w postępowaniu cywilnym, z uwzględnieniem dalszych możliwości; wyroku wydanego na skutek zarzutów w postępowaniu nakazowym, sprzeciwu od nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym, sprzeciwu od wyroku zaocznego, wyroku wstępnego lub częściowego, wyroku w sprawie o roszczenia alimentacyjne." Sporządzenie wyroku wraz z uzasadnieniem w sprawie o ustalenie istnienia stosunku prawnego lub prawa mieści się w kategorii spraw rozstrzyganych w postępowaniu cywilnym (art. 1 k.p.c.). Zagadnienia dotyczące postępowania w sprawach cywilnych były zaś przedmiotem zarówno zajęć teoretycznych, jak i praktyk przewidzianych planem aplikacji, poprzedzających przedmiotowy sprawdzian, w związku, z czym zarzut naruszenia przepisu § 7 powołanego rozporządzenia nie mógł zostać uznany za zasadny.

Mając na uwadze przedstawione rozważania, Minister Sprawiedliwości po ponownej ocenie zebranego w sprawie materiału dowodowego ustalił, że Dyrektor Krajowej Szkoły prawidłowo i zgodnie z art. 26 ust. 3 ww. ustawy określił miejsce odwołującego na liście klasyfikacyjnej, a następnie stosując zasady wskazane w art. 29 ust. 2 ustawy uwzględnił kolejność umieszczenia kandydatów na liście klasyfikacyjnej aplikantów, w tym pozycję P. N., co w związku z wyczerpaniem limitu przyjęć na aplikacje specjalistyczne skutkowało zasadną odmową przyjęcia P. N. na aplikację sędziowską i prokuratorską.

P. N. wniósł na decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W skardze zarzucił:

1) naruszenie zasady konstytucyjnej określonej art. 78 Konstytucji RP i przepisów postępowania, tj.: art. 15, art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez ograniczenie skarżącemu prawa do postępowania drugoinstancyjnego w zakresie ustaleń stanu faktycznego w aspekcie wyniku z jakim skarżący ukończył aplikację ogólną prowadzoną przez Krajową Szkołę Sądownictwa i Prokuratury w Krakowie; wydanie decyzji w wyniku postępowania odwoławczego bez przeprowadzenia wyczerpującego postępowania dowodowego w zakresie błędów Komisji Egzaminacyjnych powołanych do przeprowadzenia sprawdzianów dokonanych w ramach aplikacji ogólnej w dniach 15 marca i 23 sierpnia 2010 r. popełnionych przy wystawianiu oceny z danych sprawdzianów; wydanie decyzji bez rozpoznania istoty sprawy w zakresie prawidłowości postępowania przy dokonywaniu oceny sprawdzianów przez brak decyzji i oceny organu drugiej instancji w zakresie przyznanych skarżącemu ocen z wskazanych sprawdzianów za poprawne (bądź nie) w przypadkach, w których kwestionowana była poprawność tych ocen, podczas gdy Minister Sprawiedliwości jako organ drugiej instancji w sprawie przyjęcia na aplikację prokuratorską lub sędziowską jest zobowiązany do zbadania i rozważenia całego materiału dowodowego z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu kandydata na aplikanta aplikacji specjalistycznej; dokonania wnikliwej analizy i oceny tego materiału oraz wyrażenia przyjętej oceny w uzasadnieniu decyzji, a zatem także do merytorycznej kontroli zasadności ocen wystawionych przez komisję za poszczególne sprawdziany, czego organ drugiej instancji nie uczynił naruszając tym samym zasadę dwuinstancyjności;

2) naruszenie prawa procesowego mającego istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, to jest art. 16 ust. 1 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, poprzez przyjęcie, iż Minister Sprawiedliwości nie jest uprawniony do merytorycznego badania zarzutów skarżącego w przedmiocie nieprawidłowych ocen ze sprawdzianów przeprowadzonych w ramach aplikacji ogólnej, podczas gdy Minister Sprawiedliwości sprawuje merytoryczny nadzór nad aplikacją ogólną;

3) naruszenie art. 25 ust. 5 oraz art. 26 ust. 3 ustawy z dnia z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury poprzez błędne zastosowanie wskazanych przepisów i polegającym na ustaleniu wyniku ukończenia aplikacji ogólnej przez skarżącego, a także uwzględnieniu przy ustalaniu listy klasyfikacyjnej aplikantów aplikacji ogólnej, w oparciu o przyjęcie do sumy punktów wszystkich egzaminów i praktyk, nie sumy punktów z wszystkich praktyk, a średniej arytmetycznej uzyskanej z punktów z wszystkich praktyk, podczas gdy o wyniku ukończenia aplikacji ogólnej decyduje suma punktów uzyskanych z wszystkich egzaminów i praktyk;

4) naruszenie art. 26 ust. 3 zw. 8 ust. 3 w zw. z § 7 ust 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie odbywania aplikacji ogólnej, sędziowskiej oraz prokuratorskiej oraz art. 60 Konstytucji RP poprzez nieuzasadnione uprzywilejowanie osób, które nie uzyskały minimalnej ilości punktów na pierwszych terminach sprawdzianów i ustalenie listy klasyfikacyjnej w oparciu tylko o ocenę uzyskaną przez aplikantów ze sprawdzianu poprawkowego, przeprowadzonego w związku z nieuzyskaniem przez tychże aplikantów minimalnej ilości punków z danego sprawdzianu przeprowadzonego w pierwszym terminie, w sytuacji, gdy uniemożliwione zostało pozostałym aplikantom, którzy uzyskali minimalne ilość punków z danych egzaminów w pierwszym terminie, powtórne przystąpienie do egzaminu z danego zakresu wiedzy;

5) naruszenie art. 25 ust. 3 powołanej ustawy oraz § 7 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie odbywania aplikacji ogólnej, sędziowskiej oraz prokuratorskiej, poprzez uwzględnienie w sumie punktów ze sprawdzianów jako w wyniku z jakim skarżący ukończył aplikację ogólną, a także w ilości punktów wskazanych w liście klasyfikacyjnej aplikantów aplikacji ogólnej punktów uzyskanych ze sprawdzianu przeprowadzonego w dniu 19 lipca 2010 r., który to sprawdzian został przeprowadzony z zakresu wiedzy nieobejmującego bezpośrednio odbytych przed sprawdzianem praktyk i zajęć, a także nieobjętego zakresem tematycznym opracowanym przez komisję konkursową i niezgodnego z programem aplikacji ogólnej.

Z podanych powodów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przypisanych.

W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwość wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi organ uznał je za bezzasadne, a także podtrzymał argumentację przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia 1 października 2011r. P. N. uzupełnił skargę o zarzuty: 1) naruszenia art. 15 k.p.a. poprzez brak rozpatrzenia zarzutu odwołania odnoszącego się do uwzględnienia w liście klasyfikacyjnej ocen niezgodnych z założeniami komisji egzaminacyjnych, w zakresie braku wskazania przez te komisje w arkuszach ocen dotyczących sprawdzianów z dnia 18 października i 15 listopada 2010 r. przyznanych punktów cząstkowych ocen łącznych za podlegające ocenie aspekty prac; 2) naruszenia art. 7 i 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez niedokonanie przez organ II instancji ustaleń stanu faktycznego w zakresie: a) prawidłowości przeprowadzenia sprawdzianów w dniach 18 października i 15 listopada 2010 r., jak również w zakresie ustaleń co do pozostałych ocen uzyskanych przez skarżącego w ramach aplikacji ogólnej 2009/2010, b) zarzutu skarżącego uznającego egzamin z dnia 19 lipca 2010 r. za nieprawidłowo przeprowadzony wobec treści § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 czerwca 2009 roku w sprawie odbywania aplikacji ogólnej sędziowskiej oraz prokuratorskiej; w związku z tym stanowisko organu w zakresie tego zarzutu należy ocenić za dowolne nieposiadające oparcia w ustaleniach stanu faktycznego i przeprowadzonym postępowaniu dowodowym organu; 3) naruszenia art. 32 ust. 1 i art. 65 ust. 1 Konstytucji RP poprzez umożliwienie przez Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury poszczególnym aplikantom odwołania się od wystawionej przez komisje oceny za poszczególne sprawdziany i uwzględnienie ocen uzyskanych w toku odwołania w postępowaniu w sprawie przyjęcia na aplikację sędziowską lub prokuratorską w sytuacji gdy uniemożliwione to zostało skarżącemu w zakresie oceny uzyskanej ze sprawdzianu przeprowadzonego w dniu 23 sierpnia 2010 r., a okoliczność ta nie została uwzględniona przez organ II instancji z urzędu, mimo wiedzy w tym zakresie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 17 października 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 967/11, po rozpoznaniu sprawy ze skargi P. N. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia na aplikację sędziowską oraz aplikację prokuratorską, oddalił skargę. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że zasady odbywania aplikacji ogólnej, sędziowskiej i prokuratorskiej reguluje ustawa z 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz. U. Nr 26, poz. 157 ze zm.), zwana dalej ustawą, oraz rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 30 czerwca 2009 r. w sprawie odbywania aplikacji ogólnej, sędziowskiej oraz prokuratorskiej (Dz. U. Nr 107, poz. 895).

W myśl art. 16 ust. 2 ww. ustawy, Minister Sprawiedliwości zarządza, w zależności od potrzeb kadrowych sądów i prokuratury, nabór na aplikację ogólną, sędziowską oraz prokuratorską i jednocześnie wyznacza limity miejsc na te aplikacje.

Aplikacja ogólna trwa 12 miesięcy (art. 25 ust. 1 ustawy), a warunkiem jej ukończenia jest uzyskanie pozytywnych ocen ze wszystkich sprawdzianów i praktyk objętych programem aplikacji (art. 26 ust. 1 ustawy). W trakcie aplikacji ogólnej aplikanci odbywają zajęcia w Krajowej Szkole oraz praktyki zgodnie z programem aplikacji (art. 25 ust. 3 ustawy).

Na czas odbywania przez aplikanta praktyk, zgodnie z programem aplikacji ogólnej, jak stanowi art. 25 ust. 5 ustawy, Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury, w uzgodnieniu z patronem koordynatorem, wyznacza aplikantowi patrona każdej z praktyk, który zapoznaje aplikanta z czynnościami należącymi do zakresu jego obowiązków w trakcie praktyki i niezwłocznie po jej zakończeniu przedstawia patronowi koordynatorowi pisemną opinię wraz z oceną przebiegu praktyki. W oparciu o te opinie i oceny patron koordynator sporządza końcową opinię wraz z łączną oceną przebiegu wszystkich praktyk, które odbył aplikant.

Z kolei w myśl § 7 powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, po każdym cyklu zajęć i praktyk przeprowadza się sprawdzian wiedzy z zakresu tych zajęć i praktyk (ust. 1). Sprawdzian przeprowadza trzyosobowa komisja powołana przez Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury spośród jej wykładowców biorących udział w szkoleniu aplikantów (ust. 2). Komisja opracowuje szczegółowy zakres tematyczny, a także metody i formy przeprowadzenia oraz oceny każdego sprawdzianu (ust. 3). Oceny sprawdzianu są formułowane w systemie punktowym od 0 do 5 punktów. Warunkiem zaliczenia sprawdzianu jest uzyskanie co najmniej 2 punktów (ust. 4).

Zgodnie natomiast z § 9 ust. 1 rozporządzenia, oceny z praktyk dokonuje patron w systemie punktowym w skali od 0 do 5 punktów, a punkty uzyskane przez aplikanta w wyniku ocen wszystkich praktyk są sumowane z punktami uzyskanymi ze sprawdzianów (§ 9 ust. 2).

Dyrektor Krajowej Szkoły, stosownie do przepisu art. 26 ust. 2 ustawy, w terminie 14 dni od dnia zakończenia aplikacji ogólnej, ogłasza w Biuletynie Informacji Publicznej listę klasyfikacyjną aplikantów. Lista zawiera imiona, nazwiska aplikantów, z podaniem liczby punktów uzyskanych przez każdego aplikanta w trakcie aplikacji ogólnej oraz liczby porządkowej wskazującej jego miejsce na liście. W ust. 3 powyższego artykułu postanowiono, że o kolejności miejsca na liście klasyfikacyjnej aplikantów decyduje suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich sprawdzianów i praktyk w czasie aplikacji ogólnej. Na tej podstawie Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury, zgodnie z art. 29 ust. 2 ustawy, wydaje decyzję w sprawie przyjęcia na aplikację sędziowską albo prokuratorską według kolejności umieszczenia kandydata na liście klasyfikacyjnej aplikantów, o której mowa w art. 26 ust. 2, do miejsca wyczerpania limitu przyjęć na te aplikacje.

Zasadnicza istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do sposobu ustalenia liczby punktów, jakie uzyskuje aplikant po zakończeniu aplikacji ogólnej, determinującej określenie jego miejsca na liście klasyfikacyjnej.

Przepis art. 26 ust. 3 ustawy stanowi, że o kolejności miejsca na liście klasyfikacyjnej aplikantów decyduje suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich sprawdzianów i praktyk w czasie aplikacji ogólnej. Jak trafnie zauważył Minister Sprawiedliwości, dokonując wykładni art. 26 ust. 3 ustawy, nie można pomijać treści jej art. 25 ust. 5, który posługuje się pojęciem "łącznej oceny przebiegu wszystkich praktyk, które odbył aplikant". Zgodnie z treścią powyższego przepisu w oparciu o opinie i oceny wystawione przez patronów poszczególnych praktyk, patron koordynator sporządza końcową opinię wraz z łączną oceną przebiegu wszystkich praktyk. W ocenie Sądu, należy zgodzić się z organem, że literalna wykładnia art. 26 ust. 3 w powiązaniu z art. 25 ust. 5 ustawy prowadzi do wniosku, że o miejscu na liście klasyfikacyjnej decyduje suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich sprawdzianów oraz jednej oceny łącznej z praktyk (wystawionej przez patrona koordynatora).

Za takim sposobem rozumienia art. 26 ust. 3 ustawy przemawia, zdaniem Sądu, także treść przepisu § 9 ust. 2 rozporządzenia, który stanowi, że punkty uzyskane przez aplikanta w wyniku oceny wszystkich praktyk (a zatem punkty uzyskane w wyniku oceny łącznej wystawionej przez patrona koordynatora) są sumowane z punktami uzyskanymi ze sprawdzianów.

Przepis art. 26 ust. 3 ustawy, zgodnie z jego literalną wykładnią, winien być zatem rozumiany w ten sposób, że o kolejności miejsca na liście klasyfikacyjnej aplikantów decyduje suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich sprawdzianów (tyle ocen, ile sprawdzianów) i jednej oceny łącznej z praktyk, wystawionej przez patrona koordynatora.

Zasadne, zdaniem Sądu, jest stanowisko organu, iż za takim sposobem ustalania miejsca aplikanta na liście klasyfikacyjnej przemawia również wykładnia celowościowa przepisów ustawy. Zgodnie bowiem z art. 52 pkt 2 ustawy, stanowiącym upoważnienie ustawowe dla Ministra Sprawiedliwości do określenia w drodze rozporządzenia, m.in. sposobu ustalania systemu punktowego oceny zaliczania sprawdzianów i ich poprawek, praktyk i stażu objętych programem poszczególnych aplikacji, winien mieć on na względzie konieczność jednolitej i obiektywnej oceny wiedzy i kwalifikacji aplikantów. Taką jednolitość i obiektywizm zapewniają najpełniej sprawdziany przeprowadzone dla wszystkich aplikantów przez te same zespoły egzaminacyjne, stosujące te same jednolite kryteria oceny. Nie bez znaczenia jest ponadto okoliczność, iż sprawdzian stanowi formę całościowej weryfikacji wiedzy, obejmującą zarówno wiedzę uzyskaną podczas zajęć teoretycznych, jak i umiejętności jej stosowania nabyte w toku praktyk, co wynika z treści § 7 ust. 1 powołanego rozporządzenia. Ponadto zgodnie z art. 26 ust. 3 zd. 2 ustawy, w przypadku równej liczby punktów uzyskanych przez aplikantów o kolejności decyduje suma punktów uzyskanych ze sprawdzianów, co oznacza nadanie przez ustawodawcę prymatu ocenom ze sprawdzianów, a nie praktyk.

Konsekwencją przyjęcia, iż o miejscu aplikanta na liście klasyfikacyjnej decyduje suma punktów uzyskanych ze wszystkich sprawdzianów i jednej oceny łącznej z przebiegu wszystkich praktyk, było określenie sposobu ustalenia owej "łącznej oceny" z praktyk. Zdaniem Sądu przyjęcie, iż ową "łączną ocenę" ustala się jako średnią arytmetyczną ocen ze wszystkich praktyk jest ze wszech miar zasadne, bowiem taki sposób wystawienia oceny łącznej z praktyk jest najbardziej miarodajny, obiektywny i sprawiedliwy dla wszystkich aplikantów, a nadto mieści się w skali punktowej określonej w § 9 ust. 1 rozporządzenia.

Powyższą wykładnię potwierdza nowelizacja ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, dokonana ustawą z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw. Powołana ustawa nowelizująca na dzień orzekania przez Sąd jeszcze nie obowiązywała (została podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej 2 września 2011 r., zaś 27 września 2011 r. została ogłoszona w Dzienniku Ustaw Nr 203, poz. 1192). Zgodnie z nowym brzmieniem art. 25 ust. 5 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, na czas odbywania przez aplikanta praktyk, zgodnie z programem aplikacji ogólnej, Dyrektor Krajowej Szkoły, w uzgodnieniu z patronem koordynatorem, wyznacza aplikantowi patrona każdej z praktyk, który zapoznaje aplikanta z czynnościami należącymi do zakresu jego obowiązków w trakcie praktyki i niezwłocznie po jej zakończeniu przedstawia patronowi koordynatorowi pisemną opinię wraz z oceną przebiegu praktyki. W oparciu o te opinie i oceny, patron koordynator sporządza końcową opinię i ustala łączną ocenę przebiegu praktyk, stanowiącą średnią arytmetyczną ocen wystawionych przez patronów poszczególnych praktyk. Natomiast stosownie do treści znowelizowanego art. 26 ust. 3 tej ustawy, o kolejności miejsca na liście klasyfikacyjnej aplikantów decyduje suma punktów stanowiąca sumę ocen uzyskanych przez aplikanta z zaliczonych sprawdzianów oraz łącznej oceny przebiegu praktyk. W przypadku równej liczby punktów uzyskanych przez aplikantów o kolejności decyduje suma punktów stanowiąca sumę ocen uzyskanych przez aplikanta ze sprawdzianów. Wprowadzona przez ustawodawcę zmiana potwierdza zatem tylko jego wcześniejszą intencję, co do sposobu uregulowania przedmiotowej kwestii.

Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących zasad oceniania poszczególnych sprawdzianów należy zgodzić się z organem, że Minister Sprawiedliwości nie może merytorycznie oceniać sposobu dokonywania ocen poszczególnych sprawdzianów przez komisję powołaną zgodnie z § 7 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia. Zarówno ustawa, jak i rozporządzenie, nie zawierają bowiem regulacji, która przewidywałaby tryb odwoławczy od ocen wystawionych przez komisje przeprowadzające sprawdziany wiedzy. Komisja jest podmiotem niezależnym w zakresie metod, formy przeprowadzania, oceny i szczegółowego zakresu tematycznego sprawdzianów. Ocena sprawdzianu pod względem merytorycznym należy do wyłącznej kompetencji komisji. Co prawda w myśl art. 16 ust. 1 ustawy, Minister Sprawiedliwości sprawuje nadzór merytoryczny nad aplikacjami: ogólną, sędziowską i prokuratorską, lecz nie oznacza to w ocenie Sądu, że może on ingerować w kompetencje komisji w zakresie oceniania poszczególnych sprawdzianów. Jego rola sprowadza się jedynie do kontroli formalnej, polegającej przykładowo na sprawdzeniu, czy wystawione oceny mieszczą się w przewidywanej skali i czy zostały one uzasadnione.

Tryb odwoławczy od decyzji Dyrektora Krajowej Szkoły, przyjmującej albo odmawiającej przyjęcia na aplikację sędziowską bądź prokuratorską, przewidziany w ustawie o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, różni się w istotny sposób od regulacji dotyczących przeprowadzania naboru na aplikację radcowską, adwokacką czy notarialną. Stosownie bowiem do przepisów regulujących przeprowadzanie wyżej wskazanych naborów, odwołanie do Ministra Sprawiedliwości przysługuje kandydatowi od uchwały komisji kwalifikacyjnej ustalającej wynik egzaminu wstępnego, czyli podmiotu przeprowadzającego egzamin, a zatem istotą odwołania jest tam kwestionowanie wyniku egzaminu.

Tymczasem, w postępowaniu związanym z naborem na aplikację sędziowską i prokuratorską możliwość wniesienia odwołania została przewidziana jedynie od decyzji Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury. Ze względu na przyjęty w ustawie sposób uregulowania trybu odwoławczego do kompetencji Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury należy dokonanie ostatecznego ustalenia miejsca aplikanta na liście klasyfikacyjnej. Ustalenie liczby punktów uzyskanych przez kandydata ze sprawdzianów i praktyk pozostaje w sferze ustaleń faktycznych organu podejmującego decyzję o przyjęciu na aplikację specjalistyczną. Z tej przyczyny organ I instancji ma obowiązek odniesienia się do liczby punktów uzyskanych ze sprawdzianów i praktyk, zaś organ odwoławczy winien ustalić, czy liczba ta została ustalona prawidłowo.

W toku postępowania odwoławczego mogą być zatem poprawiane błędy rachunkowe oraz weryfikowana zgodność formalna ocen wystawionych przez komisję, o której mowa w rozporządzeniu oraz ocen wystawionych przez patronów i patrona koordynatora. Minister Sprawiedliwości kontroluje także błędy w decyzji Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury, np. w kwestii błędnego ustalenia, że kandydat nie zostaje przyjęty na aplikację sędziowską lub prokuratorską, mimo wysokiej pozycji na liście klasyfikacyjnej, ale nie ma, podobnie jak Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury, uprawnień do merytorycznego podważenia ocen ze sprawdzianów wystawionych przez komisję.

Również sąd administracyjny nie jest uprawniony do ingerowania w treść ocen dokonywanych przez komisje egzaminacyjne. Decyzja Ministra Sprawiedliwości wprawdzie pozostaje pod kontrolą tutejszego Sądu, jednak zakres tej kontroli jest ograniczony, bowiem Sąd bada wyłącznie zgodność z prawem podjętego rozstrzygnięcia i nie może wejść – czego w istocie domaga się skarżący – w rolę komisji egzaminacyjnej, a w konsekwencji dokonać weryfikacji otrzymanych przez aplikantów ocen z poszczególnych sprawdzianów. Sąd administracyjny jest bowiem sądem prawa – nie orzeka więc o słuszności subiektywnych ocen czy odczuć strony skarżącej. W przypadku, gdy orzekające w sprawie organy administracji korzystają, w zakresie swych ustawowych zadań i powinności, z pomocy powołanych do tego ciał eksperckich, rolą sądu administracyjnego jest sprawdzenie, czy – jak w niniejszej sprawie – organ administracji podjął prawidłowe rozstrzygnięcie w świetle ustaleń komisji. Nie można zatem oczekiwać od sądu administracyjnego takiej kontroli, która wkraczałaby w meritum zagadnień objętych danym sprawdzianem wiedzy, a tym bardziej wymagać, by sąd ten dokonywał oceny umiejętności aplikanta pod kątem merytorycznym, formalnym czy językowym, zwłaszcza w kontekście czynionych przez niego, a więc subiektywnych, odczuć. Co więcej, jak już wspomniano, takiej kontroli nie można również oczekiwać od Ministra Sprawiedliwości, bowiem on także nie może wkraczać w kompetencje komisji egzaminacyjnej. W przeciwnym wypadku, kontrola instancyjna, w tym także kontrola sądowoadministracyjna, wypaczyłaby sens, jaki ustawodawca nadał obu przedmiotowym aplikacjom, powołując Krajową Szkołę Sądownictwa i Prokuratury, jako instytucję służącą kształceniu przyszłej kadry sędziowskiej i prokuratorskiej.

W rozpoznawanej sprawie Minister Sprawiedliwości, rozpoznając odwołanie nie stwierdził, aby przy wyliczaniu punktów Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury popełnił błędy rachunkowe, natomiast oceny ze sprawdzianów i praktyk mieszczą się w ustawowej skali i są zgodne z kryteriami ocen sporządzonymi przez komisję, o której mowa w rozporządzeniu.

Ze wskazanych wyżej powodów za nieuzasadnione należy uznać zarzuty naruszenia przepisu art. 10 k.p.a., polegające na braku możliwości zgłoszenia zarzutów, co do sposobu oceny poszczególnych sprawdzianów, jak również pominięcie tej kwestii przez organ odwoławczy, co skutkowało naruszeniem wskazanych w skardze przepisu k.p.a. Sprawdziany te, nie były przedmiotem oceny ani przez Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury, ani przez Ministra Sprawiedliwości. Oceny dokonywała powołana specjalnie w tym celu komisja – podmiot ekspercki. Także, zmiana zasad oceniania sprawdzianów z dnia 18 października i 15 listopada 2010 r., poprzez rezygnację z wystawiania ocen cząstkowych na rzecz jednej oceny łącznej obejmującej wszystkie aspekty sprawdzianu, co sygnalizował skarżący w piśmie procesowym z dnia 1 października 2011 r., nie stanowi o wadliwości podjętej decyzji. Wystawienie oceny ze sprawdzianu w systemie punktowym od 0 do 5 jest podyktowane przepisem § 7 ust. 4 powołanego rozporządzenia. Skoro ten system oceniania jest zgodny z wolą prawodawcy i został wprowadzony w stosunku do wszystkich aplikantów podchodzących do sprawdzianów we wskazanych dniach, to nie może być mowy o istotnym naruszeniu prawa tylko z tego powodu, że ocena łączna nie ujawnia poszczególnych aspektów oceny pracy pisemnej. Sądowi z urzędu jest znane pismo Zastępcy Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury z dnia 8 lutego 2011 r. skierowane do Ministra Sprawiedliwość, wyjaśniające, że zmienione zasady oceny dwóch sprawdzianów na Aplikacji Ogólnej 2009/2010 zostały podyktowane tym, iż aplikantowi nie przysługiwało prawo do wniesienia odwołania od ceny otrzymanej ze sprawdzianu. Obowiązkiem komisji było wystawienie oceny łącznej ze sprawdzianów oraz poinformowanie następnie aplikantów na seminarium o rodzajach uchybień dostrzeżonych w pracach, mających wpływ na oceny. Informacja Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury na ten temat, jak wynika z przedmiotowego pisma, została aplikantom przekazana w dniu 14 kwietnia 2010 r. Zatem system jednej łącznej oceny ze sprawdzianów z dnia 18 października i 15 listopada 2010 r., był stosowany wobec wszystkich aplikantów przystępujących w tych dniach do prac pisemnych, o czym zostali oni z odpowiednim wyprzedzeniem poinformowani. Nie może wobec tego skarżący skutecznie podnosić zarzutu naruszenia prawa mającego wpływ na końcowy wynik sprawy.

Ponownego podkreślenia wymaga, iż przepisy prawa określające warunki i tryb przeprowadzania aplikacji ogólnej, sędziowskiej i prokuratorskiej nie przewidują wniesienia odwołania od oceny wystawionej ze sprawdzianu. Należy zatem przyjąć, iż komisja egzaminacyjna ma prawo do autokontroli własnych rozstrzygnięć, jeżeli jej członkowie zgodnie stwierdzą, iż taka weryfikacja jest zasadna. Jednakże, jest to decyzja autonomiczna podmiotu eksperckiego, podejmowana niezwłocznie po wystawieniu oceny i mimo wszystko z urzędu, choćby zainicjowana sugestiami aplikanta. Mając to na uwadze należy stwierdzić, iż nie miało oparcia w prawie żądanie skarżącego skierowane do komisji egzaminacyjnej pismem z dnia 2 listopada 2010 r. o rozpatrzenie odwołania od oceny ze sprawdzianu z dnia 23 sierpnia 2010 r. Powoływanie się przez skarżącego na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 lipca 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 886/11, który zapadł w odmiennym stanie faktycznym sprawy, nie stanowi argumentu przemawiającego za naruszeniem praw skarżącego.

Niezasadne są także zarzuty dotyczące zasad oceniania sprawdzianów poprawkowych, tym bardziej, że bazują one w głównej mierze na subiektywnie odczuwanej przez skarżącego sprzeczności z poczuciem sprawiedliwości. Podkreślenia wymaga, że zgodnie z przepisem art. 26 ust. 1 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, warunkiem ukończenia aplikacji ogólnej jest uzyskanie pozytywnych ocen ze wszystkich sprawdzianów i praktyk objętych programem aplikacji, zaś w myśl art. 26 ust. 3 tej ustawy, o kolejności miejsca na liście klasyfikacyjnej aplikantów decyduje suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich sprawdzianów i praktyk w czasie aplikacji ogólnej. Zatem, zdaniem Sądu, należy przyjąć, iż w art. 26 ust. 3 ustawy chodzi o punkty ze sprawdzianów i praktyk, za które aplikant uzyskał pozytywne oceny, jak stanowi ust. 1 tego przepisu. Nadto, stosownie do treści § 8 ust. 2 powołanego rozporządzenia, aplikant, który nie zaliczył sprawdzianu, może przystąpić ponownie do sprawdzianu tylko raz, w terminie wyznaczonym przez Dyrektora Krajowej Szkoły. Z kolei, w myśl § 8 ust. 3 rozporządzenia, do sprawdzianu, o którym mowa w ust. 2, przepis § 7 ust. 4, stanowiący, że oceny sprawdzianu formułowane są w systemie punktowym w skali od 0 do 5 punktów, a warunkiem zaliczenia sprawdzianu jest uzyskanie co najmniej 2 punktów, stosuje się odpowiednio. Nie ulega zatem wątpliwości, że pozytywna ocena ze sprawdzianu poprawkowego jest jedyną oceną, mającą znaczenie dla określenia liczby punktów z tego sprawdzianu. Na podkreślenie zasługuje przy tym, że ani przepisy ustawy, ani przepisy rozporządzenia nie przewidują takiego systemu ocen egzaminu poprawkowego, jaki zaprezentował skarżący.

Reasumując, należy stwierdzić, że określenie miejsca P. N. na pozycji 252 listy klasyfikacyjnej nastąpiło w sposób prawidłowy, czego konsekwencją była odmowa przyjęcia jego na aplikację sędziowską.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.

P. N. wniósł od wyroku skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości. Skargę kasacyjną oparł na zarzutach naruszenia prawa procesowego, mającego istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

1/ naruszenia art. 90 §1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 133 §1 (zdanie pierwsze) i art. 106 §3 i 5 tej ustawy poprzez niezastosowanie wskazanych przepisów i dokonanie przez Sąd własnych ustaleń stanu faktycznego sprawy w zakresie zmiany zasad oceniania sprawdzianów z dnia 18 października 2010 r. oraz z dnia 15 listopada 2010 r. przeprowadzonych w ramach aplikacji ogólnej 2009/2010, w oparciu o pismo zastępcy dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury z dnia 8 lutego 2011 r., które to ustalenia dokonane zostały po zamknięciu rozprawy w oparciu o dowód nieujawniony podczas rozprawy, nieznajdujący się w aktach sprawy i powstały po zakończeniu aplikacji ogólnej; w sytuacji gdy Sądowi znana była treść pisma mającego istotne znaczenie dla sprawy, a nieznajdującego się w katach sprawy winien on na rozprawie ujawnić jego treść i załączyć je do akt sprawy, a następnie przeprowadzić względem niego przewidziane w art. 106 §3 i 5 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzupełniające postępowanie dowodowe z dokumentów – czego nie uczynił – a co miało wpływ na treść zapadłego w sprawie orzeczenia, bowiem rozstrzygnięcie istotnych okoliczności w sprawie zapadło z naruszeniem jawności i w oparciu o materiał dowodowy nieznany stronom postępowania, do którego nie mogły się odnieść;

2/ naruszenia art. 106 §3 i 5 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 235 §1, art. 236 i art. 238 §2 k.p.c. poprzez ich niezastosowanie i przeprowadzenie przez Sąd dowodu z pisma zastępcy dyrektora KSSiP z dnia 8 lutego 2011 r. po zamknięciu rozprawy, bez wydania postanowienia dowodowego dotyczącego wskazanego pisma, bez wskazania okoliczności dla której udowodnienia przeprowadzany dowód miał służyć, do czego zobowiązuje art. 236 k.p.c. oraz brak dokonania w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku oceny przeprowadzonego dowodu, do czego zobowiązuje art. 238 §2 k.p.c.; które to naruszenie przepisów postępowania uniemożliwiło skarżącemu odniesienie się do przeprowadzonego dowodu, a także uniemożliwia dokonanie kontroli prowadzonego przez Sąd postępowania w tym zakresie, w drodze kontroli instancyjnej, co miało wpływ na wynik sprawy;

3/ naruszenia art. 145 §1 pkt 1c w związku z art. 134 §1 w związku z art. 135 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz §7 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 30 czerwca 2010 r. w sprawie odbywania aplikacji ogólnej, sędziowskiej oraz prokuratorskiej (Dz. U. Nr 107 poz. 895) poprzez ich niezastosowanie w momencie stwierdzenia przez Sąd w oparciu o pismo zastępcy dyrektora KSSiP z dnia 8 lutego 2011 r. faktu dokonania przez dyrektora KSSiP zmiany zasad oceniania sprawdzianów odbytych w dniach 18 października i 15 listopada 2010 r. w ramach aplikacji ogólnej, w sytuacji gdy z §7 ust. 3 rozporządzenia w sprawie odbywania aplikacji wynika, że metody i formy przeprowadzenia oraz oceny każdego sprawdzianu opracowuje komisja, powołana przez dyrektora KSSiP do przeprowadzania sprawdzianu; co wskazuje na naruszenie przez organ przepisów postępowania mający istotny wpływ na wynik dokonywanej kontroli działalności administracji publicznej, w sytuacji gdy Sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną wniesionej skargi. Sąd winien uznać zaistniały stan faktyczny za wskazujący na naruszenia przepisów postępowania mający istotny wpływ na wynik sprawy, co powoduje konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 145 §1 ust. 1 lit. c) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jako niezbędne do końcowego załatwienia sprawy, nie zaś jak w sprawie oddaleniem skargi na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Tym samym Sąd sam naruszył przepisy postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy;

4/ naruszenia art. 141 §4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (zdanie pierwsze), poprzez brak dokonania przez Sąd oceny wskazanego przez organ stanu faktycznego, w szczególności niedokonania oceny braku ustaleń organu dotyczących prawidłowości formalnej wystawionych ocen ze sprawdzianów z dnia 18 października i 15 listopada 2010 r. i prawidłowości sprawdzianu z dnia 19 lipca 2010 r. przeprowadzonego w ramach aplikacji ogólnej 2009/2010 oraz mimo stawiania przez skarżącego zarzutu dowolności decyzji w tym zakresie. Tym samym sądowa kontrola zaskarżonej decyzji oparta została o stan faktyczny, któremu nie można przypisać przymiotu prawidłowości względem przepisów postępowania określających sposób jego ustalania, co powoduje, że zaskarżone orzeczenie dotknięte jest wadą mającą wpływ na wynik sprawy.

Ponadto w ramach tego zarzutu zarzucono przedstawienie przez Sąd nierzeczywistego stanu sprawy w postaci przypisania skarżącemu zarzutów i ich rozważenie w sytuacji, gdy skarżący w rzeczywistości takich zarzutów we wniesionej skardze nie stawiał, co wskazuje na nierzetelne rozpoznanie przez Sąd sprawy skarżącego w oparciu o materiał nieznajdujący się w aktach sprawy, co miało wpływ na wynik sprawy;

5/ naruszenia art. 141 §4 w związku z art. 145 §1 pkt 1 lit. c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez ich niezastosowanie w ten sposób, że Sąd nie dokonał rozważenia zarzutów skarżącego względem zaskarżonej decyzji, wskazanych w wywiedzionej skardze w zakresie:

a/ naruszenia art. 25 ust. 3 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz. U. Nr 26 poz. 157 ze zm.) – w stawnie prawnym obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji oraz §7 ust. 1 i 3 rozporządzenia w sprawie odbywania aplikacji, poprzez uwzględnienie w sumie punktów ze sprawdzianów jako wyniku z jakim skarżący ukończył aplikację ogólną, a także w ilości punktów wskazanych w liście klasyfikacyjnej aplikantów aplikacji ogólnej, punktów uzyskanych ze sprawdzianu przeprowadzonego w dniu 19 lipca 2010 r., który to sprawdzian został przeprowadzony z zakresu wiedzy nieobejmującego bezpośrednio odbytych przed sprawdzianem praktyk i zajęć, a także nieobjętego zakresem tematycznym opracowanym przez komisję konkursową i niezgodnego z programem aplikacji ogólnej;

b/ naruszenia art. 15 k.p.a. poprzez brak rozpatrzenia przez organ zarzutu odwołania odnoszącego się do uwzględnienia w liście klasyfikacyjnej ocen niezgodnych z założeniami komisji egzaminacyjnych, w zakresie braku wskazania przez te komisje w arkuszach ocen dotyczących sprawdzianów z dnia 18 października i 15 listopada 2010 r. przyznanych punktów cząstkowych ocen łącznych za podlegające ocenie aspekty prac;

c/ naruszenia art. 7 i art. 77 §1, art. 80 i art. 107 §3 k.p.a. w związku z art. 140 k.p.a. poprzez niedokonanie przez organ II instancji ustaleń stanu faktycznego w zakresie zarzutu skarżącego uznającego egzamin z dnia 19 lipca 2010 r. za nieprawidłowo przeprowadzony wobec treści §7 ust. 1 rozporządzenia w sprawie odbywania aplikacji i uznającego stanowisko organu w zakresie tego zarzutu za dowolne, nieposiadające oparcia w ustaleniach stanu faktycznego i przeprowadzonym postępowaniu dowodowym organu; przy jednoczesnym nie uznaniu tych zarzutów za istotne dla sprawy, a jeżeli tak to dlaczego, w sytuacji gdy Sąd winien dokonać rozważenia wskazanych przez skarżącego naruszeń przepisów postępowania wskazanych w zarzutach których dopuścił się organ, a w konsekwencji stwierdzić należy brak rozpatrzenia przez organ zarzutu odwołania oraz brak dokonanych przez organ wymaganych względem stawianych zarzutów ustaleń a także naruszenia przepisów postępowania poprzez uwzględnienie w liście klasyfikacyjnej aplikantów aplikacji ogólnej punktów ze sprawdzianu przeprowadzonego niezgodnie z założeniami komisji egzaminacyjnej i stan taki uznać za naruszenie przepisów postępowania mający istotny wpływ na wynik sprawy, co powoduje konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji, nie zaś jak w sprawie oddaleniem skargi na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Tym samym Sąd naruszył przepisy postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy;

6/ naruszenia art. 106 §3 w związku z art. 141 §4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez jego niezastosowanie i oddalenie wniosków dowodowych skarżącego na okoliczność uwzględniania przez organ I instancji przy ustalaniu listy klasyfikacyjnej aplikantów ocen uzyskanych przez aplikantów w wyniku trybu odwoławczego od wyników sprawdzianów, w sytuacji gdy skarżącemu taki tryb został uniemożliwiony, co uniemożliwiło Sądowi prawidłowe dokonanie kontroli zgodności z prawem działań organów przeprowadzających aplikację i nadzorujących przebieg aplikacji ogólnej w 2009/2010 r. Nadto brak odniesienia w treści zaskarżonego uzasadnienia wyroku w zakresie wskazania powodów oddalenia wniosków dowodowych, co uniemożliwiło dokonanie prawidłowej kontroli instancyjnej decyzji Sądu I instancji w zakresie powodów oddalenia wniosku, tym samym mogło mieć istotny wpływ na treść wydanego orzeczenia;

7/ naruszenia art. 141 §4 w związku z art. 145 §1 pkt 1 lit. a i c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez ich niezastosowanie, w ten sposób, że Sąd nie dokonał rozważenia zarzutu skarżącego względem zaskarżonej decyzji, wskazanego w wywiedzionej skardze w zakresie:

- naruszenia art. 32 ust. 1 i art. 65 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78 poz. 483 ze zm.) poprzez umożliwienie przez dyrektora KSSiP poszczególnym aplikantom odwołania się od wystawionej przez komisje oceny za poszczególne sprawdziany i uwzględnienie ocen uzyskanych w toku odwołania w postępowaniu w sprawie przyjęcia na aplikację sędziowską lub prokuratorską, w sytuacji gdy uniemożliwione to zostało skarżącemu w zakresie oceny uzyskanej ze sprawdzianu przeprowadzonego w dniu 23 sierpnia 2010 r., a okoliczność ta nie została uwzględniona przez organ II instancji z urzędu, mimo wiedzy w tym zakresie;

W sytuacji, gdy Sąd winien stwierdzić, że Minister Sprawiedliwości sprawujący nadzór merytoryczny nad aplikacją ogólną i jako organ odwoławczy od decyzji w sprawie przyjęcia na aplikację, nie uwzględniając wiadomości powziętych z urzędu o uwzględnieniu przez organ I instancji aplikantom B. Z. i P. M. ocen uzyskanych w toku trybu odwoławczego od wyników sprawdzianów, w sytuacji gdy nie odniósł się do znajdującego się w aktach sprawy wniosku skarżącego o powtórną ocenę sprawdzianu z 23 sierpnia 2010 r. – skierowanego do komisji egzaminacyjnej, naruszył art. 32 ust. 1 i art. 65 ust. 1 Konstytucji RP co miało wpływ na wynik sprawy i skutkować winno uchyleniem zaskarżonej decyzji, a nie jak w niniejszej sprawie oddaleniem skargi na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Tym samym Sąd naruszył przepisy postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy;

8/ naruszenia art. 145 §1 pkt 1 lit. c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez jego niezastosowanie w związku z naruszeniem art. 16 ust. 1 w związku z art. 29 ust. 1 ustawy o KSSiP poprzez ich błędną wykładnię i art. 78 Konstytucji RP oraz przepisów postępowania: art. 15 k.p.a., art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 §1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 107 §3 k.p.a. w związku z art. 140 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, w ten sposób, że Sąd rozpoznając skargę uznał, że w ramach postępowania odwoławczego od decyzji organu I instancji w sprawie przyjęcia na aplikację sędziowską lub prokuratorską na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy o KSSiP nie jest dozwolone w ramach tego postępowania odwoławczego dokonywanie kontroli merytorycznej ocen wystawionych przez komisje egzaminacyjne z poszczególnych sprawdzianów w ramach aplikacji ogólnej oraz że kontrola instancyjna dokonywana przez Ministra Sprawiedliwości sprawującego na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy o KSSiP merytoryczny nadzór nad aplikacją ogólną, obejmuje tylko formalną zgodność wystawionych ocen.

W sytuacji gdy Sąd stwierdzając, że organ zaniechał kontroli merytorycznej wystawionych ocen w postępowaniu odwoławczym od decyzji w sprawie przyjęcia na aplikację prokuratorską lub sądową, które zakwestionował skarżący, winien uznać opierając się o art. 78 Konstytucji RP i art. 15 k.p.a., że wydana decyzja została wydana z naruszeniem zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, a opierając się o art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 §1 k.p.a., art. 80 k.p.a., że postępowanie nie zawiera niezbędnych i prawidłowo dokonanych ustaleń stanu faktycznego dotyczących istoty sprawy w zakresie postępowania II instancji, tym samym stwierdzić, że wydana decyzja nie odpowiada wymaganiom art. 107 §3 k.p.a. w związku z art. 140 k.p.a., i uchylić zaskarżoną decyzję w wyniku stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, nie zaś oddalić skargi na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi;

9/ naruszenia art. 1 §2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) w związku z art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez błędną wykładnię art. 1 §2 ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych przy dokonywaniu kontroli działalności organów z uwzględnieniem argumentów słusznościowych w zakresie uznania, że zastosowana przez organy wykładnia przepisów art. 25 ust. 5 i art. 26 ust. 3 ustawy o KSSiP wprowadzająca pozaustawowe pojęcie "średniej arytmetycznej" jako łącznej oceny z przebiegu wszystkich praktyk aplikantów aplikacji ogólnej 2009/2010 i mającej zastosowanie przy ustalaniu listy klasyfikacyjnej "jest ze wszech miar zasadne, bowiem taki sposób wystawienia oceny łącznej z praktyk jest najbardziej miarodajny, obiektywny i sprawiedliwy dla wszystkich aplikantów, a nadto mieści się w skali punktowej określonej w §9 ust. 1 rozporządzenia", i w oparciu o tak dokonaną kontrolę uznanie, że skarga w tym zakresie jest niezasadna co spowodowało jej oddalenie, w sytuacji gdy ustawa o KSSiP, ani rozporządzenie w sprawie przebiegu aplikacji nie przewidywało sposobu ustalania listy klasyfikacyjnej w oparciu o ocenę będącą średnią arytmetyczną, a kontrola sądowoadministracyjna dokonywana jest pod względem zgodności działań administracji publicznej z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych, co powoduje, że przeprowadzona kontrola została dokonana z naruszeniem przepisów postępowania mając istotny wpływ na wynik sprawy.

Drugą podstawą skargi kasacyjnej jest zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego w postaci:

Art. 26 ust. 3 ustawy o KSSiP – w stanie prawnym obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, poprzez błędną wykładnię, że o miejscu na liście klasyfikacyjnej decyduje suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich sprawdzianów oraz jedna końcowa ocena z praktyk – będąca średnią punktów uzyskanych z praktyk, podczas gdy o miejscu na liście klasyfikacyjnej decydować powinna suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich sprawdzianów i praktyk oraz naruszenie art. 25 ust. 5 ustawy o KSSiP – w stanie prawnym obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, poprzez błędną wykładnię, że łączna ocena z przebiegu wszystkich praktyk stanowi średnią ocen uzyskanych przez aplikanta z praktyk, podczas gdy łączna ocena z przebiegu praktyk powinna stanowić sumę wszystkich ocen uzyskanych przez aplikanta z odbytych przez niego praktyk.

Na tych podstawach wnosił o:

- uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie Sądowi I instancji celem ponownego rozpoznania sprawy;

- zasądzenie kosztów zastępstwa prawnego według norm prawem przepisanych oraz opłaty od pełnomocnictwa w kwocie 17 złotych.

Pismem procesowym z dnia 10 czerwca 2012 r. P. N. cofnął zarzuty w zakresie naruszenia przepisów postępowania.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 §1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 §2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna została oparta zarówno na zarzutach naruszenia przepisów postępowania, jak i zarzutach naruszenia prawa materialnego. Pismem procesowym z dnia 10 czerwca 2012 r. P. N. cofnął zarzuty w zakresie naruszenia przepisów postępowania. Dla zasadności skargi kasacyjnej zasadnicze znaczenie ma zarzut błędnej wykładni art. 26 ust. 1 ustawy z 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz. U. Nr 26 poz. 157 ze zm.), który stanowi, że "Warunkiem ukończenia aplikacji ogólnej jest uzyskanie pozytywnych ocen ze wszystkich sprawdzianów i praktyk objętych programem aplikacji". Skarga kasacyjna ma zatem usprawiedliwione podstawy w zarzucie naruszenia prawa materialnego.

Przede wszystkim należy podnieść, że w praworządnym (art. 7 Konstytucji RP) i demokratycznym państwie prawnym (art. 2 Konstytucji RP) nałożenie na stronę obowiązku lub ograniczenia przysługującego jej uprawnienia może nastąpić tylko na podstawie przepisu powszechnie obowiązującego. Jednocześnie, co silnie podkreślano w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego od samego początku jego istnienia, obowiązku obciążającego stronę lub ograniczenia przysługującego jej uprawnienia nie można domniemywać, gdyż to godzi w bezpieczeństwo obrotu prawnego. System obowiązujących przepisów prawnych powinien być czytelny dla jednostki, tak aby mogła ona racjonalnie pokierować swym postępowaniem. W szczególności nie można obciążać jej sankcją za niedopełnienie domniemywanego obowiązku, jeżeli obowiązek wprost wypływający z przepisu prawa - w tym wypadku z art. 26 ust. 3 ustawy o Krajowej Szkole - został sformułowany inaczej. Organy władzy, w tym organy administracji publicznej nie mogą bowiem obarczać jednostki skutkami popełnionych przez siebie błędów, np. w procesie legislacyjnym.

W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że treść art. 26 ust. 3 zd. 1 ustawy w brzmieniu sprzed nowelizacji nie budzi najmniejszych wątpliwości interpretacyjnych. Znaczenie tego przepisu uzyskane na gruncie wykładni językowej jest jasne i jednoznaczne: o kolejności miejsca na liście klasyfikacyjnej aplikantów decyduje suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich sprawdzianów i wszystkich praktyk w czasie aplikacji ogólnej. Wszak występująca w tym przepisie koniunkcja przesłanek, jakie ma spełnić aplikant nie może być inaczej rozumiana na gruncie reguł wykładni językowej.

Nie było więc potrzeby dokonywania wykładni systemowej i celowościowej tego przepisu. W dodatku systemowa wykładnia art. 26 ust. 3 i art. 25 ust. 5 zd. 2 ustawy, dokonana przez sąd I instancji, że o miejscu na liście klasyfikacyjnej decyduje suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich sprawdzianów oraz jednej oceny z praktyk, wyliczonej zgodnie z zasadą wskazaną w art. 25 ust. 5 zd. 2 ustawy jest błędna. Za takim sposobem obliczania sumy punktów nie może przemawiać treść § 9 ust. 2 rozporządzenia z 30 czerwca 2009 r. w sprawie odbywania aplikacji ogólnej, sędziowskiej oraz prokuratorskiej, ponieważ przepisy rozporządzenia nie mogą zmieniać znaczenia przepisów ustawowych, co nie budzi najmniejszych wątpliwości zarówno w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego. Ponadto - wbrew twierdzeniu Sądu I instancji - za taką metodą wystawiania ocen nie przemawia treść art. 52 pkt 2 ustawy. Przepis ten stanowi delegację ustawową dla Ministra Sprawiedliwości do wydania rozporządzenia wykonawczego i stanowi, że w rozporządzeniu tym Minister ma określić organizację, szczegółowe warunki i tryb odbywania aplikacji ogólnej, sędziowskiej i prokuratorskiej, szczegółowe warunki odbywania w trakcie aplikacji sędziowskiej stażu na stanowiskach asystenta sędziego i referendarza sądowego, jak również sposób ustalania systemu punktowego oceny zaliczania sprawdzianów i ich poprawek, praktyk i stażu objętych programem poszczególnych aplikacji, mając na względzie zakres wiedzy teoretycznej i praktycznej niezbędnej do zajmowania stanowiska, odpowiednio, referendarza sądowego, asystenta sędziego, asystenta prokuratora lub sędziego i prokuratora oraz konieczność jednolitej i obiektywnej oceny wiedzy i kwalifikacji aplikantów, ale to wcale nie oznacza, że Minister miał obowiązek określić taki system umieszczania aplikantów na liście klasyfikacyjnej, jaki został wyinterpretowany przez Sąd I instancji. Wprost przeciwnie, rozwiązania normatywne ustanowione przez Ministra Sprawiedliwości nie mogą pozostawać w sprzeczności z rozwiązaniami przyjętymi w ustawie, gdyż pozostawałoby to w sprzeczności z zasadami techniki legislacyjnej.

Nie ulega najmniejszej wątpliwości, że przyczyną nowelizacji ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury była chęć zmiany kryteriów decydujących o kolejności miejsc na liście klasyfikacyjnej aplikantów. Gdyby zasady liczenia punktów przyjęte przez Sąd I instancji wynikały z pierwotnego brzmienia art. 26 ust. 3 zd. 1 ustawy, to nie byłoby potrzeby nowelizowania tego przepisu.

Sąd w pełni podzielił stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęte w wyroku z dnia 10 stycznia 2012 r. sygn. akt I OSK 2010/11.

Z tych względów i biorąc pod uwagę, że w toku postępowania kasacyjnego nie stwierdzono naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd działając na podstawie art. 188 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uznał, że skargę kasacyjną należało uwzględnić poprzez uchylenie zaskarżonego wyroku oraz decyzji organów administracyjnych obu instancji.

O kosztach postępowania sądowego orzeczono na zasadzie art. 203 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.