Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1009/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-11-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie : WSA Mariusz Kotulski WSA Agnieszka Nawara-Dubiel (spr.) Protokolant : sekretarz sądowy Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2015 r. sprawy ze skargi M.T. na postanowienie nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 12 czerwca 2015 r. znak: [...] w przedmiocie wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego M.T. kwotę 357 zł ( słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. postanowieniem z dnia 12 lutego 2015 r., znak: [...] wymierzył M.T. karę z tytułu nielegalnego użytkowania pomieszczeń magazynowych z zapleczem socjalnym przy stacji paliw na działce nr ewid. [...] położonej w J. zrealizowanych na podstawie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia 17.08.2009 r., znak: [...] " w wysokości 75.000 zł.

Po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego od powyższego postanowienia przez M.T. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem z dnia 12 czerwca 2015 r., znak: [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 i art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 57 ust. 7 i art. 80 ust. 2 pkt 2 i 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409, z późn. zm.) utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Uzasadniając postanowienie organ odwoławczy streścił ustalony w sprawie stan faktyczny.

W dniu 22 grudnia 2014 r. na dziennik podawczy PINB wpłynął wniosek M.T. o udzielenie pozwolenia na użytkowanie inwestycji pod nazwą: dobudowa pomieszczeń magazynowych z zapleczem socjalnym przy stacji paliw zlokalizowanej na działce nr ewid. [...] obręb [...] w J. , zrealizowanej na podstawie decyzji PINB z dnia 17.08.2009 r., znak: [...] przez M.T. . W dniu 16 stycznia 2015 r. inspektorzy PINB przeprowadzili obowiązkową kontrolę przedmiotowej inwestycji, podczas której stwierdzono przystąpienie do użytkowania przedmiotowych pomieszczeń bez wymaganej decyzji pozwolenia na użytkowanie.

Organ odwoławczy przypomniał, że przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest zbadanie prawidłowości wydania przez organ I instancji postanowienia, którym nałożono na Inwestora – M.T. - karę w wysokości 75 000 złotych z tytułu przystąpienia do użytkowania dobudowanych pomieszczeń magazynowych z zapleczem socjalnym przy stacji paliw zlokalizowanej na działce nr ewid. [...] obręb[...] w J. , zrealizowanej na podstawie decyzji PINB z dnia 17.08.2009 r., znak: [...] . Podstawą materialnoprawną zaskarżonego postanowienia jest art. 57 ust. 7 u.p.b., który stanowi "W przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55, właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu".

Prawo budowlane formułuje ogólną zasadę, że do użytkowania obiektu budowlanego, którego realizacja wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, można przystąpić po zawiadomieniu organu o zakończeniu budowy, zgodnie z art. 54 ustawy Prawo budowlane. Wyjątek od tej zasady stanowi art. 55 w/w ustawy, który wskazuje przypadki budowy obiektów budowlanych wymagających przed przystąpieniem do ich użytkowania uzyskania pozwolenia na użytkowanie w formie decyzji administracyjnej.

W protokole kontroli z dnia 16 stycznia 2015 r. PINB wskazał, że "całość dobudowanych pomieszczeń jest użytkowana". Treść sporządzonego protokołu kontroli obowiązkowej została bez żadnych uwag podpisana przez inwestora M.T. . Protokół z kontroli obowiązkowej stanowi dokument, który zgodnie z art. 76 § 1 k.p.a. w związku z art. 59a ust. 1 i art. 59d u.p.b. w postępowaniu administracyjnym jest dokumentem urzędowym. Odnosząc się do treści zażalenia, należy ponadto zauważyć, że inwestor nie kwestionuje faktu przystąpienia do użytkowania przedmiotowych pomieszczeń bez wymaganej decyzji pozwolenia na użytkowanie. PINB będąc w posiadaniu wyżej opisanego dokumentu urzędowego zawierającego potwierdzenie, że obiekt jest użytkowany pomimo braku wymaganego pozwolenia na użytkowanie, co jest warunkiem koniecznym i wystarczającym do wydania rozstrzygnięcia opartego na art. 57 ust. 7 u.p.b. - odstąpił od zbierania dalszego materiału dowodowego.

W ocenie organu II instancji opisane wyżej okoliczności w sposób jednoznaczny i precyzyjny wskazują, iż dobudowane pomieszczenia magazynowe z zapleczem socjalnym przy stacji paliw są użytkowane pomimo braku decyzji pozwolenia na użytkowanie.

WINB wskazał ponadto, iż organ I instancji wymierzając karę z tytułu nielegalnego użytkowania powinien w każdym przypadku zbadać czy nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej.

Znajdujący się w dziale III ordynacji podatkowej rozdział 8 ("Przedawnienie") art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej stanowi, że "Zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 21 § 2 pkt 2, nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy". Według art. 68 § 2 Ordynacji podatkowej "Jeżeli podatnik: 1) nie złożył deklaracji w terminie przewidzianym w przepisach prawa podatkowego, 2) w złożonej deklaracji nie ujawnił wszystkich danych niezbędnych do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego, zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w § 1, nie powstaje, pod warunkiem, że decyzja ustalająca wysokość tego zobowiązania została doręczona po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy".

WINB podzielił stanowisko, że rozróżnienie trzyletniego i pięcioletniego okresu przedawnienia, wskazanych w § 1 i § 2 art. 68 ordynacji podatkowej należy odpowiednio stosować na gruncie art. 57 ust. 7 u.p.b. w ten sposób, że okres trzyletni odnosi się do sytuacji, w której inwestor złożył wniosek o pozwolenie na użytkowanie (bądź odpowiednio zawiadomienie o zakończeniu budowy, jeśli pozwolenie na użytkowanie nie jest wymagane), natomiast okres pięcioletni - gdy przystąpił do użytkowania obiektu w żaden sposób nie informując organu nadzoru budowlanego o zakończeniu robót budowlanych (np. wyroki NSA z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. II OSK 1110/09 oraz sygn. II OSK 1023/09).

Złożenie zawiadomienia o zakończeniu budowy lub wniosku o pozwolenie na użytkowanie informuje organ o zakończeniu budowy i daje mu możliwość ustalenia, czy nie doszło do naruszenia zakazu wcześniejszego użytkowania obiektu. Daty dokonania takich czynności należy zatem uznać za decydujące do ustalenia początku biegu terminu przedawnienia do wymierzenia kary za rozpoczęcie użytkowania obiektu z naruszeniem art. 54 lub 55 ustawy Prawo budowlane.

Zgodnie z 55 u.p.b. inwestor był zobowiązany po zakończeniu budowy obiektu budowlanego uzyskać decyzję pozwolenia na budowę. Zgromadzony materiał dowodowy wskazuje, że inwestor w dniu 22 grudnia 2014 r. na dziennik podawczy PINB złożył wniosek o udzielenie pozwolenia na użytkowanie inwestycji pod nazwą: dobudowa pomieszczeń magazynowych z zapleczem socjalnym przy stacji paliw zlokalizowanej na działce nr ewid.[...] obręb [...] w J. . Zastosowanie zatem powinien mieć pięcioletni okres przedawnienia.

Organ I instancji ustalając karę za przystąpienie do nielegalnego użytkowania nie odniósł się do kwestii przedawnienia, jednakże ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego bezsprzecznie wynika, że nie nastąpiło przedawnienie kary za nielegalne użytkowanie przedmiotowych pomieszczeń magazynowych z zapleczem socjalnym przy stacji paliw, bowiem bieg terminu przedawnienia rozpoczął swój bieg w dniu złożenia wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie tj. w dniu 22 grudnia 2014 r.

Zdaniem WINB w K. także sposób ustalenia wysokości kary przez organ I instancji nie budzi zastrzeżeń, bowiem zgodnie z art. 59f i art. 57 ust 7 ustawy Prawo budowlane karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego oblicza się według wzoru:

(S x K x W) x 10, gdzie:

S - oznacza stawkę opłaty, która wynosi 500 zł (art. 59f ust. 2 u.p.b.),

K - oznacza współczynnik kategorii obiektu budowlanego, przedmiotowemu obiektowi przypisano kategorię XX, dla której współczynnik wynosi 15,

W - oznacza współczynnik obiektu budowlanego, zależy od kubatury obiektu, która w przedmiotowym przypadku wynosi 611,0 m3, zatem współczynnik wielkości obiektu budowlanego wynosi -1,0,

10 - współczynnik dziesięciokrotnego podwyższenia przyjęty na podstawie art. 57 ust. 7 u.p.b.

Kara z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego obliczonego na podstawie w/w wzoru i współczynników, w tym przypadku wynosi:

(S x K x W) x 10 = (500 zł x 15 x 1,0) x 10 = 7 500 x 10 = 75 000 zł

Organ I instancji prawidłowo określił wielkość wszystkich powyższych współczynników.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w zażaleniu zauważono, iż inwestor nie dopełnił wymogów formalnych związanych z prawidłowym zakończeniem inwestycji i dopuścił do sytuacji do korzystania z tego budynku innych osób, pomimo tego, że sama budowa nie została formalnie zakończona i inwestor nie uzyskał pozwolenia na użytkowanie. Kara wymierzana na podstawie art. 57 ust. 7 u.p.b. jest konsekwencją zaistnienia stanu faktycznego będącego wynikiem naruszenia normy prawnej zawartej w art. 54 bądź art. 55 u.p.b. Obowiązki nałożone tymi przepisami obciążają inwestora, (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 10 lipca 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 806/12).

Opisane wyżej postanowienie zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie M.T. , zarzucając mu:

1) Naruszenie prawa materialnego tj. art. 68 § 2 Ordynacja podatkowa poprzez jego niezastosowanie.

2) Naruszenie przepisów k.p.a. mających wpływ na wynik postępowania:

← art. 7 k.p.a. poprzez brak podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz niedostateczne wyjaśnienie okoliczności sprawy,

← art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej w sposób nie budzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej.

← art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania oraz rozpatrzenie całego materiału dowodowego,

← art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, przyjęcie dowolnej oceny dowodów w wyniku braku rozpatrzenia całego materiału dowodowego, niedokonanie wszechstronnego i wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego sprawy

3) Naruszenie art. 59 f i art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane poprzez błędny sposób liczenia wysokości kary.

4) Naruszenie art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a w związku z nałożeniem kary na M.T. za nielegalne użytkowanie, podczas gdy stroną postępowania powinien być inwestor C.F.

5) Naruszenie art. 28 k.p.a. poprzez błędne określenie strony niniejszego postępowania zw. z art. 57 ust. 7 poprzez stwierdzenie, że osobą która przystąpiła do użytkowania obiektu budowlanego był M.T. , podczas gdy inwestorem był C.F. , który czerpał korzyści związane z użytkowaniem pomieszczeń.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W przypadku uwzględnienia zarzutu określonego w pkt 4 wniósł o stwierdzenie nieważności postanowienia. Wniósł również o zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 24 listopada 2015r. skarżący wyjaśnił, że "stacja paliw istnieje od 1993r., przy czym przez stację rozumie cały budynek w którym prowadzona była działalność gastronomiczna. Rozbudowa budynku o którym mowa w decyzji nastąpiła w 2001r. przy czym obsługa gastronomiczna w tej rozbudowanej części istnieje od 2008r. przy czym jednocześnie w starym budynku prowadzona była obsługa gastronomiczna".

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy).

Materialnoprawną podstawą zaskarżonego postanowienia stanowią przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.). W myśl art. 54 ww. ustawy, do użytkowania obiektu budowlanego, na którego wzniesienie jest wymagane pozwolenie na budowę, można przystąpić, z zastrzeżeniem art. 55 i 57, po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, w terminie 21 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji. Zgodnie natomiast z art. 55 przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego należy uzyskać ostateczną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie, jeżeli:

1) na wzniesienie obiektu budowlanego jest wymagane pozwolenie na budowę i jest on zaliczony do kategorii V, IX-XVIII, XX, XXII, XXIV, XXVII-XXX, o których mowa w załączniku do ustawy;

2) zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 49 ust. 5 albo art. 51 ust. 4;

3) przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego ma nastąpić przed wykonaniem wszystkich robót budowlanych.

Stosownie natomiast do art. 57 ust. 7 tej ustawy w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55, właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu. W art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego ustawodawca wprowadził więc administracyjną karę pieniężną jako konsekwencję kształtującą odpowiedzialność z tytułu przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez prawnego zakończenia procesu budowlanego.

Niesporną w sprawie okolicznością jest fakt samowolnego rozpoczęcia użytkowania obiektu budowlanego oraz fakt, że w związku z art. 51 ust. 4 przedmiotowa inwestycja wymagała uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.

W pierwszej kolejności jednak należy rozważyć, jako najdalej idący, zarzut przedawnienia. Jego uwzględnienie pociągnęłoby za sobą konieczność umorzenia postępowania administracyjnego prowadzonego w niniejszej sprawie.

Przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz.U. z 2015 poz. 613) dotyczące przedawnienia mają odpowiednie zastosowanie do kary za nielegalne przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego na mocy art. 59g ust. 5 prawa budowlanego. Rozróżnienie trzyletniego i pięcioletniego okresu przedawnienia, wskazanych w § 1 i § 2 art. 68 ordynacji podatkowej należy odpowiednio stosować do omawianych kar w ten sposób, że okres trzyletni odnosi się do sytuacji, w której inwestor złożył wniosek o pozwolenie na użytkowanie (bądź zawiadomienie o zakończeniu budowy, jeśli pozwolenie na użytkowanie nie jest wymagane), natomiast okres pięcioletni - gdy przystąpił do użytkowania obiektu w żaden sposób nie informując organu nadzoru budowlanego o zakończeniu robót budowlanych (np. wyroki NSA z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. II OSK 1110/09, LEX nr 580892 i sygn. II OSK 1023/09 LEX nr 898197).

Szczególnego rozważenia wymaga ustalenie, od jakiego momentu zaczynają biec okresy przedawnienia, wymienione powyżej. W powołanych w poprzednim akapicie wyrokach Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że w obu przypadkach kluczową datą jest przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego. Jednakże w wyroku z dnia 8 grudnia 2010 r., sygn. II OSK 1853/09 (LEX nr 746829) Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadził szczegółową analizę tego zagadnienia. W uzasadnieniu tego wyroku wskazano: "Złożenie zawiadomienia o zakończeniu budowy (art. 54) lub wniosku o pozwoleniu na użytkowanie (art. 55) informuje organ o zakończeniu budowy i daje mu możliwość ustalenia, czy nie doszło do naruszenia zakazu wcześniejszego użytkowania obiektu. Daty dokonania takich czynności należy też uznać za decydujące do ustalenia początku biegu trzyletniego terminu przedawnienia do wymierzenia kary za rozpoczęcie użytkowania obiektu z naruszeniem art. 54 lub 55 prawa budowlanego, chyba że organ już wcześniej stwierdził fakt rozpoczęcia użytkowania obiektu niezgodnie z prawem. W tej ostatniej sytuacji termin do wymierzenia kary będzie bowiem biegł od rzeczywistego stwierdzenia naruszenia prawa. Przyjęcie odmiennej wykładni omawianych przepisów (...) prowadziłoby niejednokrotnie do iluzoryczności przepisów o karach z art. 57 ust. 7 prawa budowlanego, gdyż organ dowiadywałby się o rozpoczęciu użytkowania obiektu już po upływie terminu, w którym mógł wymierzyć karę. Powiązanie początku biegu terminu przedawnienia ze zgłoszeniem lub wnioskiem o pozwolenie na użytkowanie (art. 54 i 55 prawa budowlanego) albo wcześniejszym uzyskaniem informacji o nielegalnym rozpoczęciu użytkowania powoduje, że termin przedawnienia do wymierzenia kary biegnie od daty, gdy organ dowiedział się o naruszeniu prawa albo - przy prawidłowym działaniu - mógł się dowiedzieć i miał rzeczywisty trzyletni termin do wymiaru kary".

Sąd w składzie rozstrzygającym niniejszą sprawę podziela to stanowisko. W sytuacji, gdy inwestor miał obowiązek zawiadomić organ nadzoru budowlanego o zakończeniu budowy bądź złożyć wniosek o pozwolenie na użytkowanie trzyletni termin przedawnienia wymierzenia kary, o której mowa, rozpoczyna bieg od daty złożenia takiego wniosku (zawiadomienia), chyba że organ już wcześniej stwierdził fakt rozpoczęcia użytkowania obiektu niezgodnie z prawem

Odnosząc te rozważania do niniejszej sprawy należy wskazać, że z akt sprawy wynika, że inwestor złożył wniosek o pozwolenie na użytkowanie przedmiotowego obiektu w dniu 22 grudnia 2014 r. Inwestycja pod nazwą: "dobudowa pomieszczeń magazynowych z zapleczem socjalnym przy stacji paliw zlokalizowanej na działce nr ewid. [...] obręb [...] w J. " zrealizowana została na podstawie decyzji PINB z dnia 17.08.2009 r., znak: [...] tj. decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego wydanej na podstawie art. 51 ust. 4 ustawy prawo budowlane, w której nałożono na inwestora M.T. obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie budynku. Podstawa prawna wydanej decyzji wskazuje jednoznacznie, że w sprawie przedmiotowego obiektu budowlanego prowadzone było zatem przez organ nadzoru budowlanego postępowanie legalizacyjne, w trakcie którego organ doszedł do przekonania że obiekt budowany został wybudowany z odstępstwami od pierwotnie zatwierdzonego projektu budowlanego. Wynika to także z kopii decyzji PINB z dnia 28 stycznia 2009r. dołączonej do skargi (k. [...] akt sądowych). To z kolei oznacza -według wszelkich zasad logiki - że organ musiał przeprowadzić oględziny spornej nieruchomości, a prawdopodobnie także sporządzić z tej czynności protokół.

Obowiązkiem organu będzie zatem zbadanie, czy w aktach spraw dotyczących postępowań prowadzonych w związku z szeroko rozumianym "obiektem stacji paliw" nie znajdują się dowody wskazujące na to, że już wcześniej miało miejsce nielegalne użytkowanie spornych obiektów. Jeżeli dowody takie zostaną odnalezione, to brak będzie podstaw do twierdzenia, że dopiero z chwilą złożenia przez skarżącego wniosku z dnia 22 grudnia 2014r. organ dowiedział się o zakończeniu budowy.

Zgodnie z art. 7 Kpa, w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z przepisu tego wynika, że organ ma obowiązek z urzędu zbadać czy nie doszło do przedawnienia i czy w związku z tym orzekanie o wymierzeniu kary jest w ogóle dopuszczalne. Zarzut przedawnienia podniesiony w skardze wymaga od organu przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego, co będzie obowiązkiem organu w ponownie prowadzonym postępowaniu.

Dokumenty zaoferowane przez skarżącego w załączeniu do skargi nie stanowią bowiem zdaniem Sądu dowodu użytkowania przedmiotowego obiektu już w 2009r. W szczególności nie są nim kserokopie wydruków z kasy dokumentujące sprzedaż posiłków, skoro jak stwierdził na rozprawie sam skarżący, szeroko rozumiana działalność gastronomiczna – w różnych formach – była prowadzona od początku istnienia stacji tj. od 1993r.

Dopiero po dokonaniu powyższych ustaleń – w zależności od ich wyniku - organ odpowiednio zastosuje art. 68 § 1 ordynacji podatkowej (trzyletni termin przedawnienia liczony od końca roku kalendarzowego, w którym złożono wniosek o pozwolenie na użytkowanie) lub arrt. 68 § 1 ordynacji podatkowej (pięcioletni termin przedawnienia liczony od końca roku kalendarzowego, w którym stwierdzono naruszenie prawa tj. stwierdzono samowolne przystąpienie do użytkowania).

Tym samym okazały się zasadne te zarzuty skargi, które dotyczą naruszenia przepisów postępowania poprzez brak podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego i właściwego zastosowania rt. 68 ordynacji podatkowej.

Zarzut naruszenia art. 59 f i art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane poprzez błędny sposób obliczenia wysokości kary jest częściowo uzasadniony, jednakże błąd organu nie miał wpływu na wynik sprawy. Organ zakwalifikował obiekt do kategorii XX – stacje paliw, gdzie współczynnik wielkości obiektu określono w załączniku do ustawy prawo budowlane jako 15,0. Skarżący twierdzi, że obiekt winien być zakwalifikowany do kategorii XVIII o współczynniku 10.0. Jednak zdaniem Sądu żadna z tych kwalifikacji nie jest prawidłowa. Kategoria XVIII obejmuje budynki przemysłowe, jak: budynki produkcyjne, służące energetyce, montownie, wytwórnie, rzeźnie oraz obiekty magazynowe, jak: budynki składowe, chłodnie, hangary, wiaty, a także budynki kolejowe, jak: nastawnie, podstacje trakcyjne, lokomotywownie, wagonownie, strażnice przejazdowe, myjnie taboru kolejowego.

Zdaniem Sądu przedmiotowy obiekt tj. pomieszczenia magazynowe z zapleczem socjalnym przy stacji paliw, odpowiada kategorii XVII która zawiera budynki handlu, gastronomii i usług, jak: sklepy, centra handlowe, domy towarowe, hale targowe, restauracje, bary, kasyna, dyskoteki, warsztaty rzemieślnicze, stacje obsługi pojazdów, myjnie samochodowe, garaże powyżej dwóch stanowisk, budynki dworcowe. Współczynnik wielkości obiektu tej kategorii to 15,0 (tak jak dla stacji paliw); zatem ostatecznie wysokość kary pomimo błędnej kwalifikacji kategorii obiektu została obliczona prawidłowo.

Nie jest natomiast uzasadniony zarzut skargi dotyczący naruszenie art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a w związku z nałożeniem kary na M.T. za nielegalne użytkowanie, podczas gdy stroną postępowania powinien być inwestor C.F. oraz naruszenia art. 28 k.p.a. poprzez błędne określenie strony niniejszego postępowania zw. z art. 57 ust. 7 poprzez stwierdzenie, że osobą która przystąpiła do użytkowania obiektu budowlanego był M.T. podczas gdy inwestorem był C.F. , który czerpał korzyści związane z użytkowaniem pomieszczeń.

W aktach sprawy (k. [...] akt sądowych oraz k. 4 akt administracyjnych PINB) znajdują się dwa pełnomocnictwa w formie aktu notarialnego udzielone przez C.F. swojemu pasierbowi – skarżącemu M.T. Pierwsze z nich, z 22 stycznia 2004r. dotyczy pełnomocnictwa do prowadzenia "całej i pełnej działalności gospodarczej" związanej z działalnością firmy "[...] w J. przy ul. [...] . Natomiast drugie z pełnomocnictw, z dnia 2 kwietnia 2009r. obejmuje m. in. umocowanie do obciążenia nieruchomości na której znajduje się stacja paliw i bar - hipoteką kaucyjną; umocowanie do zarządu tą nieruchomością oraz umocowanie do reprezentowania C.F. "we wszelkich sprawach związanych z zarządem nieruchomością." Zakres pełnomocnictw jest więc bardzo szeroki, co świadczy o tym, że firmę w rzeczywistości prowadzi skarżący. Jak wynika z treści księgi wieczystej nr [...] którą Sąd z urzędu zbadał przy pomocy portalu Elektroniczna Księga Wieczysta prowadzonego przez Ministerstwo Sprawiedliwości, C.F. jest co prawda współwłaścicielem nieruchomości na której prowadzona jest stacja paliw i bar w udziale wynoszącym [...] , jednak także skarżący M.T. posiada w tej nieruchomości udziały w wysokości 1/10.

Dalej, wszystkie dokumenty (opinie, protokoły) niezbędne w celu złożenia wniosku o pozwolenie na użytkowanie sporządzane były na zlecenie M.T. w części tych dokumentów określany był wręcz jako właściciel budynku (k. [...] akt PINB), wszystkie czynności sprawdzające odbywały się wyłącznie z jego udziałem, a ostatecznie także protokół kontroli obowiązkowej z dnia 16 stycznia 2015r. określa skarżącego jako inwestora. Także przywoływane wcześniej decyzje związane z procedurą legalizacyjną skierowane były do M.T. , w tym w szczególności decyzja z dnia 17 sierpnia 2009r. PINB w S. zatwierdzająca projekt budowlany zamienny. Decyzja ta skierowana została jednoznacznie i wyraźnie do inwestora – M.T. . Decyzja ta jest ostateczna i korzysta z domniemania prawidłowości. Skoro w toku całego procesu inwestycyjnego skarżący godził się z przypisaną mu pozycja inwestora, to obecnie kwestionowanie tej okoliczności jest na pewno spóźnione ale również niewiarygodne.

Wskazać należy, że przepisy art. 56, art. 57 ust. 1, art. 59 ust. 4a ustawy prawo budowlane konsekwentnie posługują się sformułowaniem "inwestor" (art. 56 "Inwestor, w stosunku do którego nałożono obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, jest obowiązany (...)"; art. 57 ust 1 "Do zawiadomienia o zakończeniu budowy obiektu budowlanego lub wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie inwestor jest obowiązany dołączyć (...)", art. 59 ust. 4a. "Inwestor jest obowiązany zawiadomić właściwy organ o zakończeniu robót budowlanych (...)").

Tym samym przepis art. 59f ust. 1 o treści: " W przypadku stwierdzenia w trakcie obowiązkowej kontroli nieprawidłowości w zakresie, o którym mowa w art. 59a ust. 2, wymierza się karę stanowiącą iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w).", nie może odnosić się do innej osoby niż inwestora.

Tym samym brak jest aktualnie podstaw prawnych i faktycznych do twierdzenia, że co prawda inwestorem, zarządzającym firmą i nieruchomością był M.T. , ale karę za nielegalne użytkowanie należy nałożyć na C.F.

Z wszystkich wyżej wymienionych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie.