Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 262/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-07-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 par. 1-2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 3 par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 15 ust. 2, art. 10 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 1, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie Sędzia WSA Danuta Dopierała (spr.), Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lipca 2010 r. sprawy ze skargi P. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez P. P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy M. z dnia [...] października 2009 r. nr [...] orzekającą o wymeldowaniu P. P. z pobytu stałego w C., Gmina M..

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewoda [...] przestawił dotychczasowy tok postępowania wskazując, co następuje:

Pismem z dnia [...] maja 2009 r. (data wpływu do organu) J. M. -właściciel lokalu nr [...] w C. blok nr [...], Gmina M., wystąpił do Urzędu Gminy w M. o wymeldowanie z pobytu stałego P. P. podając, że ww. nie zamieszkuje pod wskazanym adresem na skutek eksmisji wykonanej przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w S., zgodnie z wyrokiem Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] października 2007 r., sygn. akt [...].

W wyniku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego decyzją z dnia [...] października 2009 r. Wójt Gminy M., działając na podstawie art. 15 ust. 2 i art. 50 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r., nr 139, poz. 993 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) powoływanej dalej jako: "k.p.a.", orzekł o wymeldowaniu P. P. z pobytu stałego w C., Gmina M..

W odwołaniu od powyższej decyzji P. P. podniósł, iż przedmiotowy w sprawie lokal stanowi nadal jego własność (co wynika z zapisu w dziale II księgi wieczystej KW [...] według stanu z dnia [...] października 2009 r.), a decyzja o przymusowym wymeldowaniu jest bezprawna. Wskazał nadto, iż wprawdzie obecnie toczy się egzekucja z ww. lokalu, jednak nie jest ona jeszcze zakończona.

Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. Wojewoda [...] wskazał, iż ze zgromadzonego materiału wynika, że J. M., na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] sierpnia 2006 r., sygn. akt [...], nabył na własność lokal mieszkalny nr [...] położony w C., Gmina M. za cenę [...] zł, którą zapłacił w całości.

Sygn. akt IV SA/Wa 262/10

Bezspornym pozostaje fakt, że wyrokiem Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] października 2007 r., sygn. akt [...] orzeczona została eksmisja przeciwko małżonkom H. i P. P., a następnie postanowieniem Komornika Sądowego z dnia [...] kwietnia 2009 r. została wykonana eksmisja.

Z przesłuchania stron jednoznacznie wynika, że P. P. przed eksmisją opuścił przedmiotowy lokal i zamieszkał w lokalu nr [...] w C. blok nr [...], który jest własnością córki A. P.. Przed wykonaniem eksmisji zdemontował w spornym lokalu liczniki ciepłej i zimnej wody, gniazda i kontakty elektryczne oraz żyrandole, karnisze i zasłony. W dniu wykonania eksmisji w lokalu nie było sprzętu RTV, AGD, pozostały jedynie 2 stare wersalki, pościel, inne rzeczy nie przedstawiające wartości. Wnioskodawca od listopada 2006 r. ponosi koszty czynszu za sporny lokal, które opłaca do tut. wspólnoty mieszkaniowej. W dniu wykonania eksmisji ww. założył własne zamki do mieszkania, a po dokonaniu kapitalnego remontu fizycznie w nim zamieszkał wraz z synem D.. W kwietniu 2009 zawarł umowę z zakładem energetycznym na dostarczanie energii.

Z powyższego - zdaniem organu - jednoznacznie wynika, że P. P. w spornym lokalu nie przebywa, gdyż zamieszkuje w nim J. M.wraz z synem D..

Następnie Wojewoda [...] zauważył, iż - jak wynika z akt sprawy – P. P. składał skargę na czynności Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w S. w sprawie egzekucyjnej sygn. akt [...]. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2009 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w S. oddalił skargę na czynności komornika polegające na ustaleniu kosztów postępowania egzekucyjnego, a następnie postanowieniem z dnia [...] listopada 2009 r. sygn. akt [...] Sąd Okręgowy w P. [...] Wydział Cywilny Odwoławczy oddalił zażalenie na ww. postanowienie.

Dalej organ odwoławczy zaznaczył, iż sprawa przedmiotowej nieruchomości, dla której nie zostały wykazane jej przynależności ujęte w księdze wieczystej, tj. prawo współwłasności części wspólnych budynku i jego urządzeń oraz prawo współwłasności części działki, nie ma wpływu na charakter opuszczenia lokalu i wynik rozstrzygnięcia sprawy o wymeldowanie. W świetle obowiązujących przepisów, każde roszczenie majątkowe, nawet i słuszne, nie może być przedmiotem sprawy meldunkowej, nie może też mieć wpływu na jej wynik bowiem takiego roszczenia

Sygn. akt IV SA/Wa 262/10

można dochodzić jedynie na drodze powództwa cywilnego w sądzie powszechnym.

Nadto organ wskazał, iż z aktualnie obowiązującego stanu prawnego wynika, że zameldowanie jest jedynie czynnością rejestracyjno-porządkową potwierdzającą fakt pobytu określonych osób pod danym adresem. Odnosząc to do przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że sam fakt wymeldowania P. P. z pobytu stałego w przedmiotowym lokalu jest czynnością wtórną wobec trwałego opuszczenia przez niego miejsca stałego pobytu. Obowiązek meldunkowy jest rozumiany wyłącznie jako czynność materialno-techniczna służąca ewidencjonowaniu ruchów ludności, które powinno być możliwe bez względu na to, dokąd obywatel się przemieszcza i gdzie przebywa. Podstawą ewidencjonowania powinna być sama zmiana miejsca pobytu. Zameldowanie w określonym lokalu nie daje żadnych praw do tego lokalu.

Końcowo organ stwierdził, iż zaskarżona decyzja Wójta Gminy M. jest zasadna merytorycznie i zgodna z prawem, co w pełni uzasadnia podjęte rozstrzygniecie.

W skardze na powyższą decyzję Wojewody [...] P. P. wniósł o jej uchylenie jako niezgodnej z prawem.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że nadal jest właścicielem przedmiotowego lokalu nr [...] w C. blok nr [...]. Zdaniem skarżącego ww. lokal został nabyty przez J. M. zgodnie z protokołem opisu i oszacowania, w którym nie uwzględniono prawa współwłasności [...] części wspólnych budynku i jego urządzeń oraz prawa współwłasności [...] części działki nr [...], na której znajduje się przedmiotowy budynek.

Jednocześnie skarżący podniósł, iż spornego w sprawie lokalu nie opuścił dobrowolnie, lecz został do tego zmuszony poprzez wykonanie eksmisji przez Komornika Sądowego. Zarzucił, iż egzekucja z przedmiotowego lokalu została przeprowadzona w sposób wadliwy, zatem J. M. nie nabył skutecznie ww. lokalu.

Końcowo skarżący wskazał, iż Wojewoda [...] wydał decyzję na podstawie nieprawdziwych ustaleń faktycznych oraz przeprowadził nieobiektywną ocenę ustaleń dokonanych przez organ pierwszej instancji. Podniósł, iż nie przestał być właścicielem przedmiotowego lokalu, o czym świadczy zapis w księdze

Sygn. akt IV SA/Wa 262/10

wieczystej KW [...], str. [...], dział własność (odpis KW według stanu na dzień [...] października 2009 r.), a zameldowanie J. M. przez Urząd Gminy w M. zostało dokonane bez jego zgody.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie. Wskazał, iż dokonana analiza akt sprawy na skutek wniesienia skargi, jak również argumentacja zawarta w skardze, nie dają podstaw do zmiany stanowiska organu zaprezentowanego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako: "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.

Kierując się ww. przesłankami, Sąd doszedł do przekonania, że kwestionowana decyzja - wbrew zarzutom skargi - nie budzi zastrzeżeń z punktu widzenia jej legalności.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonego orzeczenia stanowi art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2002 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.), zgodnie z którym organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Stosownie do art. 10 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 1 ww. ustawy, pobyt stały w danym lokalu oznacza zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego lub długotrwałego przebywania z wolą koncentracji w danym miejscu swoich spraw życiowych (por. wyrok NSA z dnia 14 maja 2001 r., sygn. akt V SA 1496/00, LEX nr 54454).

Sygn. akt IV SA/Wa 262/10

Powołane wyżej przepisy wymagają dla wymeldowania określonej osoby z pobytu stałego zaistnienia dwóch przesłanek: opuszczenia miejsca stałego pobytu przez tę osobę oraz niedopełnienia obowiązku wymeldowania się.

Wiąże się to z faktem, iż zameldowanie pełni wyłącznie funkcję ewidencji umożliwiającą określenie miejsca zamieszkania danej osoby, przy czym - po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r., sygn. akt K 20/01 (OTK-A 2002r., nr 3, poz. 34) - kwestia uprawnień do przebywania w lokalu nie ma znaczenia w postępowaniu o wymeldowanie z miejsca stałego pobytu. Obecnie badaniu podlega jedynie przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego.

Wydanie decyzji administracyjnej o wymeldowaniu z pobytu stałego stanowi wyjątek od ogólnej zasady realizacji obowiązku wymeldowania przez osobę, która opuszcza miejsce stałego pobytu. Dlatego też, obowiązkiem organu rozpatrującego sprawę o wymeldowanie jest ustalenie istnienia bądź nieistnienia wskazanej przesłanki do wymeldowania, tj. opuszczenia miejsca pobytu stałego. Obowiązek ten wynika z zasady dążenia do prawdy obiektywnej określonej w art. 7 k.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej powinny podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i w tym celu obowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.). a następnie ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.), zaś wynik tej oceny powinien znaleźć prawidłowe odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji (art. 107 § 1 i 3 k.p.a.).

W przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości okoliczność, że w dniu 3 kwietnia 2009 r. została wykonana wobec skarżącego – P. P. (i jego żony – H. P.) eksmisja z lokalu nr [...] w C. blok nr [...], Gmina M. przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w S. na podstawie tytułu wykonawczego - wyroku Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] października 2007 r., sygn. akt [...]. Zaznaczyć należy, iż w dniu [...] września 2008 r. Wójt Gminy M. wskazał lokal zastępczy dla ww. osób w miejscowości L.. Wprawdzie skarżący składał skargi na czynności Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w S. (sprawa o sygn. akt [...]), jednak postanowieniem z dnia [...] września 2009 r. sygn. akt [...], Sąd Okręgowy w P. [...] Wydział Cywilny Odwoławczy odrzucił zażalenie skarżącego na postanowienie Sądu

Sygn. akt IV SA/Wa 262/10

Rejonowego w S. z dnia [...] kwietnia 2009 r., sygn. akt [...] oddalające skargę na czynność Komornika Sądowego polegającą na wezwaniu dłużnika i jego żony do opuszczenia i opróżnienia lokalu. Ponadto postanowieniem z dnia [...] listopada 2009 r., sygn. akt [...], Sąd Okręgowy w P. [...] Wydział Cywilny Odwoławczy oddalił zażalenie P. P. na postanowienie Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] sierpnia 2009 r., sygn. akt [...] oddalające skargę na czynność Komornika polegającą na ustaleniu kosztów postępowania egzekucyjnego. W toku postępowania administracyjnego i w skardze do Sądu skarżący podnosił, iż przed Sądem Okręgowym w P. toczy się kolejna sprawa z tytułu powództwa przeciwegzekucyjnego, jednak do dnia wydania zaskarżonej decyzji - nie została rozstrzygnięta.

Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że skarżący nie zamieszkuje od daty wykonania eksmisji w spornym lokalu. Potwierdza to treść zaświadczenia Wspólnoty Mieszkaniowej nieruchomości nr [...] w C. z dnia [...] października 2009 r., z którego wynika, że postanowieniem Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] sierpnia 2006 r. sygn. akt [...] lokal nr [...] w C. został przysądzony wnioskodawcy – J. M., który w lokalu tym zamieszkuje od dnia [...] kwietnia 2009 r. Okoliczności tych nie kwestionuje sam skarżący, który przyznał, że z lokalu nr [...] wyprowadził się i "wynajmuje obok lokal u córki" (lokal nr [...] w C. nr [...] - przyp. Sądu), zaś w spornym lokalu zamieszkuje J. M.. Jednocześnie skarżący wskazał, iż nie był obecny w spornym lokalu w dniu eksmisji ponieważ wyjechał (v. protokół przesłuchania strony z dnia [...] grudnia 2009 r.).

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ukształtowało się stanowisko, iż przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest spełniona, gdy opuszczenie to jest dobrowolne i ma charakter trwały, zaś dobrowolność opuszczenia danego lokalu wyklucza tylko bezprawne działanie osób trzecich. Wykonania prawomocnego wyroku sądu powszechnego orzekającego eksmisję nie można niewątpliwie uznać za działanie nielegalne (por. wyroki NSA: z dnia 6 października 2005 r., sygn. akt II OSK 65/05, z dnia 21 marca 2001 r., sygn. akt V SA 2950/00, LEX nr 80643). Zatem w sprawach, w których prowadzona była egzekucja komornicza, wykonanie eksmisji jest równoznaczne z ustaniem pobytu skarżącego w

Sygn. akt IV SA/Wa 262/10

spornym lokalu (por. wyroki NSA: z dnia 4 października 2007 r., sygn. akt II OSK 519/07 LEX 441993, z dnia 4 lipca 2008 r., sygn. akt II OSK 788/07, LEX nr 498353). Zaprezentowany pogląd Sąd w składzie orzekającym w całości podziela.

Biorąc powyższe pod uwagę, za zasadne uznać należy stanowisko organów orzekających w sprawie, iż skarżący opuścił miejsce pobytu stałego i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Tym samym spełnione zostały przesłanki, o których mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

Bez wpływu na dokonaną ocenę pozostają zarzuty skargi, w której skarżący podniósł, iż nadal pozostaje właścicielem lokalu nr [...] w C. nr [...] bowiem w protokole opisu i oszacowania nieruchomości będącej przedmiotem egzekucji nie uwzględniono związanych z własnością lokalu: prawa współwłasności [...] części wspólnych budynku i jego urządzeń, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli poszczególnych lokali mieszkalnych oraz prawa współwłasności [...] części działki nr [...] o powierzchni [...] ha, na której znajduje się przedmiotowy budynek. Z tych powodów, zdaniem skarżącego, wnioskodawca nie nabył skutecznie własności spornego lokalu co oznacza, że zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem.

Ze stanowiskiem skarżącego nie można się zgodzić. Jak już bowiem wskazano powyżej, instytucja zameldowania po ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r., sygn. akt K 20/01, ma charakter wyłącznie ewidencyjny i powinna odzwierciedlać istniejący stan faktyczny poprzez wskazanie aktualnego miejsca pobytu danej osoby, co oznacza, że ani organy administracji publicznej ani dokonujący kontroli ich decyzji sąd administracyjny nie zajmują się w postępowaniu w sprawie o wymeldowanie tytułem prawnym do lokalu będącego przedmiotem postępowania. Innymi słowy ewidencja ludności jest rejestracją stanu faktycznego i nie stanowi formy kontroli legalności zamieszkania i pobytu, czyli posiadania prawa do korzystania z lokalu. Dla osoby zgłaszającej się do zameldowania, jak też dla organu dokonującego czynności zameldowania, wystarczający jest więc -potwierdzony miarodajnym dowodem - fakt przebywania w lokalu z określonym zamiarem. Nie można od osoby podlegającej zameldowaniu wymagać legitymowania się prawem do lokalu, w szczególności w postaci zgody właściciela nieruchomości (por. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 1803/07, LEX nr 515981). Z powyższego wynika, że osobie, która faktycznie zamieszkuje w lokalu,

Sygn. akt IV SA/Wa 262/10

organ ewidencyjny nie może odmówić w nim zameldowania.

Istotą postępowania w niniejszej sprawie jest zapewnienie zgodności zapisów w ewidencji ludności z rzeczywistym miejscem pobytu skarżącego. Skoro skarżący -jak prawidłowo ustaliły organy orzekające - w dacie wydania zaskarżonej decyzji nie zamieszkiwał w spornym lokalu, konieczne było doprowadzenie do stanu, w którym zapis ewidencji będzie odpowiadał stanowi faktycznemu. Na marginesie zauważyć należy, że dla ewentualnej ochrony interesów skarżącego służy mu droga postępowania cywilnego.

Mając na względzie powyższe Sąd nie znalazł podstaw, aby zarzucić zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wbrew twierdzeniom skarżącego Wojewoda [...] wydał decyzję w następstwie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, którego obiektywna i prawidłowa ocena znalazła odzwierciedlenie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia.

Mając powyższe na uwadze, Sąd - na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - skargę oddalił.