Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 955/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2011-05-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 39 ust 1 i 2 oraz art. 8 ust 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2008 nr 115 poz 728
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.
article: art. 138 par 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska,, Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant Michał Iwanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 maja 2011 r. sprawy ze skargi B. U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego I. oddala skargę, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz radcy prawnego A. W. kwotę [...] złotych, obejmującą należny podatek od towarów i usług, tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne udzielone skarżącemu z urzędu.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] działający z upoważnienia Prezydenta Miasta Ś. Starszy Inspektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie na podstawie art. 39 ust. 1 i 2, art., 8 ust. 1, art. 106 ust. 1 i art. 110 ust. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008 r. Nr 115, poz. 728 ze zm.), § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 135, poz. 950) przyznał B. U. pomoc w formie zasiłku celowego przeznaczonego na dofinansowanie: do opłaty za energię elektryczną w [...] r. – [...] zł, opłaty za gaz w [...] r. – [...] zł, kosztów związanych z leczeniem (przejazd na wizyty lekarskie) w [...] r. – [...] zł oraz zakup środków czystości [...] r. – [...] zł.

W uzasadnieniu organ przedstawił stan faktyczny sprawy, z którego wynikało, że B. U. zamieszkuje wraz z matką lecz jest osobą samotnie gospodarującą. Utrzymuje się z zasiłku stałego w wysokości [...] zł, [...] części dodatku mieszkaniowego w kwocie [...] zł oraz dochodów z posiadanych gruntów rolnych w wysokości [...] zł. Łączny dochód B. U. wynoszący [...] zł nie przekracza ustawowego kryterium dochodowego dla osoby samotnie gospodarującej, wynoszącego [...] zł.

Powołując się na treść art. 39 ustawy o pomocy społecznej organ I instancji stwierdził, że zasiłek celowy ma charakter uznaniowy, zaś wyznacznikami ustalania wysokości zasiłku są sytuacja materialna wnioskodawcy, cel, na który pomoc jest przyznawana oraz możliwości finansowe organów pomocy społecznej.

Z uzasadnienia decyzji wynika, że środki własne wydatkowane przez Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w Ś. w [...] r. wyniosły na pomoc celową [...] zł a z pomocy tej skorzystały [...] rodziny. Średnia wysokość zasiłku wyniosła [...] zł miesięcznie.

Organ I instancji odniósł się również do wniosku w zakresie żądania dofinansowania do opłaty najmu i zadłużenia mieszkania i stwierdził, że kwestię tę wielokrotnie wyjaśniał i stwierdził, że czynsz rozłożony na raty spłaca matka wnioskodawcy, zaś on sam nie ma obowiązku uczestniczyć w spłacie zaległości pomimo wspólnego zajmowania lokalu.

Organ wskazał również, że B. U. zrezygnował ze względu na dietę z posiłków w stołówce SM "S." oraz domagając się dofinansowania na zakup leków nie przedłożył recept ani faktur.

Reasumując, organ stwierdził, że potrzeby wnioskodawcy są zaspokojone w miarę posiadanych środków finansowych zaś zadaniem pomocy społecznej jest pomoc i wspieranie potrzebujących w trudnych sytuacjach życiowych, nie zaś wyręczanie osób w przezwyciężaniu tych sytuacji.

W odwołaniu od decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego B. U. wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu dowołania podniósł, że organ I instancji w zaskarżonej decyzji nie uwzględnił "wyjątkowych cech osoby ciężko chorej, nie uwzględnił jego sytuacji mieszkaniowej oraz tego, że dodatek mieszkaniowy otrzymuje jego matka jako najemca lokalu. B. U. zarzucał również w innych pismach wnoszonych do organu odwoławczego, że organ pozbawiając go możliwości leczenia naraża odwołującego się na utratę życia, albowiem nie ma on możliwości wykupienia leków ratujących życie oraz środków na zakup jedzenia. B. U. załączył do pism składanych w postępowaniu odwoławczym kserokopie recept oraz kserokopie dwóch faktur wystawionych w dniach [...] r. przez Aptekę N. w Ś.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. Nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W motywach uzasadnienia Kolegium podało, odnosząc się do wysokości przyznanych świadczeń, że żaden przepis ustawy o pomocy społecznej nie określa wysokości zasiłku celowego i nie określa kryteriów ustalania tej wysokości. W tej sytuacji wyznacznikami jej ustalenia są z jednej strony sytuacja materialna wnioskodawcy i cel, na który zasiłek jest przyznawany, natomiast z drugiej strony sytuacja finansowa organów pomocy społecznej. Organ odwoławczy podniósł również, że przyznanie zasiłku jest uprawnieniem nie zaś obowiązkiem właściwego organu, zależnym od uznania administracyjnego.

Kolegium wskazało ponadto, że organ odwoławczy nie jest władny ingerować w wysokość zasiłku nawet jeśli jego wysokość nie odpowiada oczekiwaniom wnioskodawcy. W tej sprawie kwota przyznanej pomocy społecznej zbliżona jest do

kwot przyznawanych zasiłków celowych w innych rozpoznawanych przez Kolegium sprawach.

Powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 listopada 2001 r. organ zauważył, że stopień pokrycia potrzeb osób uprawnionych jest zależny od poziomu zamożności społeczeństwa i stanu finansów publicznych i stąd też strona nie może skutecznie żądać zaspokojenia wszystkich potrzeb ze środków pomocy społecznej.

B. U. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego kwestionując zaskarżoną decyzję zarówno z punktu widzenia ustaleń faktycznych jak i potrzeb skarżącego jako osoby ciężko chorej, będącej w ciężkiej sytuacji życiowej i materialnej.

Ustanowiony w ramach pomocy pełnomocnik skarżącego w piśmie z dnia [...] r. sprecyzował żądanie skargi i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów zastępstwa sądowego dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu.

Zaskarżonej decyzji zarzucał naruszenie prawa skarżącego do otrzymania zasiłku w wysokości, która zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej umożliwi mu zaspokojenie niezbędnych potrzeb w warunkach odpowiadających godności człowieka.

Pełnomocnik skarżącego w pierwszej kolejności zakwestionował ustalenia organów odnoszące się do sytuacji finansowej B. U. wskazując na nieprawne włączenie do jego dochodu Vi dodatku mieszkaniowego przyznanego matce G. U. W ocenie pełnomocnika dodatek mieszkaniowy jest świadczeniem osobistym przysługującym osobie posiadającej tytuł prawny do lokalu. Pełnomocnik skarżącego wskazał, że Kolegium w decyzji [...] z dnia [...] r. zwróciło uwagę na przedwczesne działania w przedmiocie wliczenia dodatku mieszkaniowego do dochodu skarżącego.

Radca prawny reprezentujący skarżącego podniósł również, że organy rozpatrując wniosek o przyznanie zasiłku celowego nie wzięły pod uwagę stanu zdrowia B. U., jego schorzeń kardiologicznych i onkologicznych oraz z tym związanej konieczności stosowania specjalnej diety wysokobiałkowej. Przy przyznawaniu zasiłków całkowicie pominięto wydatki na leki pomimo złożenia

faktur opiewających na średnią kwotę [...] zł miesięcznie (w okresie od [...] r.).

W ocenie pełnomocnika skarżącego organy nie oceniły należycie sytuacji rodzinnej, majątkowej i zdrowotnej B. U. Okoliczność braku środków w budżecie gminy może determinować treść rozstrzygnięcia, jednakże w tej sprawie niedostatecznie zidentyfikowano niezbędne potrzeby skarżącego, co przyczyniło się do wydania decyzji, która niesie pomoc pozornie i nie uwzględnia konieczności prowadzenia ciągłego i skomplikowanego leczenia.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 17 marca 2010 r. w sprawie

o sygn. akt: II S.A.Sz 1145/09 uchylił zaskarżoną decyzję.

W motywach uzasadnienia Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, iż organ odwoławczy rozpoznał ponownie sprawę z wniosku B. U. o przyznanie zasiłku celowego, co najmniej mało wnikliwie a wręcz schematycznie. W ocenie Sądu odnieść można wrażenie, że organ odwoławczy nie zapoznał się dokładnie z treścią odwołania, treścią pism składanych jako uzupełnienie odwołania oraz z nowymi dowodami przedłożonymi organowi II instancji (faktury za leki, kserokopie recept). Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że organ drugiej instancji w ogóle nie zajął stanowiska co do zarzutów skarżącego, iż nieprzyznanie mu zasiłku celowego na leki i żywność, zapewniającą stosowanie odpowiedniej diety wysokobiałkowej, ma bezpośredni wpływ na pogorszenie się stanu zdrowia z utratą życia włącznie. Organ nie wyjaśnił, czy w świetle tych ustaleń zasadne było pominięcie przez organ I instancji tej części wniosku, która dotyczyła przyznania pomocy celowej na leki.

Sąd wskazał ponadto, iż ze sposobu w jaki Kolegium zrelacjonowało treść odwołania można domniemywać, iż organ potraktował argumentację odwołania nad wyraz wybiórczo, koncentrując się na zarzucie dotyczącym zbyt niskiej wysokości przyznanej pomocy. Tymczasem w ocenie Sądu skarżący może niezbyt czytelnie (ze względu na charakter pisma), ale wystarczająco jasno sprecyzował, ze przyznana mu pomoc jest niewystarczająca zważywszy na jego stan zdrowia, potrzebę zażywania leków ratujących życie czy stosowania odpowiedniej do schorzenia diety.

Sąd podniósł również, że organ powinien, wydając decyzję, ocenić całokształt sytuacji rodzinnej i majątkowej strony, mającej niewątpliwie wpływ na zakres zaspokojenia potrzeb. Dopiero po dokładnym ustaleniu, że występuje zgłoszona potrzeba, która nie może być zaspokojona, w tym w ramach własnych możliwości i z posiadanych środków, czyli wnioskowana pomoc jest niezbędna, organ może przyznać (ale nie musi) zasiłek celowy, biorąc pod uwagę okoliczności przemawiające za udzieleniem pomocy, jak i przeciw jej udzieleniu.

W ocenie Sądu Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji poza

ogólnikowymi stwierdzeniami uchyliło się od oceny wiarygodności twierdzeń

skarżącego, co uznać należało za naruszenia art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa

i 11 kpa oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, bowiem organ wydał swoją decyzję co najmniej

przedwcześnie, nie wyjaśniając nawet w minimalnym stopniu zarzutów strony, nie

odnosząc się do jego sytuacji zdrowotnej.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy SKO decyzją z dnia [...] r. Nr [...], na podstawie art.138 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 39 ust. 1 i 2 oraz art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowania kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

W motywach uzasadnienia Kolegium podało, że rozpoznając ponownie odwołanie Pana B. U. Kolegium uznało, iż w dniu wydania decyzji akta postępowania wymagają uzupełnienia i ustalenia czy pan U. posiada nadal orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności (poprzednie orzeczenie wydane było na czas oznaczony do dnia [...] r.).

Nadto Kolegium wskazało, iż w świetle złożonych przez Skarżącego recept na zakup leków oraz ogólnie sformułowanego wniosku o przyznanie pomocy, Kolegium nie jest w stanie ustalić, czy organ I instancji wniosek o przyznanie pomocy w przedmiocie wykupu tychże recept rozpatrzył w innym postępowaniu, czy też przedmiotowa decyzja rozstrzyga również żądanie strony w tym zakresie, bowiem w ocenie Kolegium w uzasadnieniu decyzji, jak i w sentencji przedmiotowej decyzji brak jest rozstrzygnięcia w tym zakresie. Natomiast daty wystawionych recept tj. [...] r. wskazują, iż wniosek o przyznanie pomocy obejmuje również żądanie strony w tym zakresie.

B. U. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego kwestionując zaskarżoną decyzję zarówno z punktu widzenia ustaleń faktycznych jak i potrzeb skarżącego jako osoby ciężko chorej, będącej w ciężkiej sytuacji życiowej i materialnej.

Pełnomocnik skarżącego w piśmie z dnia [...] r. sprecyzował żądanie skargi i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu, oświadczając, że opłaty te nie zostały zapłacone w całości.

Zaskarżonej decyzji zarzucał naruszenie przepisu art. 12 kpa w związku z art. 138 § 1 pkt 2 oraz art. 136 kpa poprzez nieorzeczenie przez organ co do istoty sprawy, a co za tym idzie naruszenie zasady szybkości postępowania oraz naruszenie przepisu art. 107 § 3 kpa poprzez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przyczyn, dla których organ odwoławczy nie zastosował w przedmiotowej sprawie art. 136 kpa.

Pełnomocnik skarżącego w pierwszej kolejności wskazał, iż z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, na jakiej podstawie organ pierwszej instancji nie przeprowadził postępowania uzupełniającego w zakresie tego, czy pan U. posiada nadal orzeczony stopień niepełnosprawności oraz czy wniosek o przyznanie pomocy w zakresie wykupu recept został rozpatrzony w innym postępowaniu oraz w zakresie tego, jakiej pomocy Pan U. potrzebuje. W ocenie pełnomocnika skarżącego nie ulega bowiem wątpliwości, że ustalenie ww. okoliczności nie nastręczyłoby organowi jakichkolwiek trudności nadto nie przyczyniłoby się w żaden sposób do przedłużenia postępowania.

Radca prawny wskazał, iż skarżący systematycznie - comiesięcznie występuje w wnioskami o przyznanie zasiłku celowego. Organ odwoławczy miał więc w jego ocenie możliwość niejako z urzędu powziąć wiedzę odnośnie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności B. U., na którą skarżący powołuje się każdorazowo uzasadniając wnioski.

Pełnomocnik skarżącego podniósł, iż nie zasługiwało na uwzględnienie stanowisko organu odwoławczego, który wskazał, że ustalenia wymaga, jakiej konkretnie pomocy B. U. oczekuje. Roszczenie to bowiem w ocenie radcy prawnego zostało w sposób dostateczny wyartykułowane przez skarżącego zarówno we wniosku o przyznanie pomocy jak również w kolejnych pismach składanych w postępowaniu przed organami administracji. Nawet gdyby powstały w tym zakresie wątpliwości, zdaniem pełnomocnika skarżącego, brak było przeszkód, aby organ odwoławczy zobowiązał skarżącego do sprecyzowania swego żądania.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę Kolegium wskazało, iż wypełniając wskazania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego , który uchylił decyzję organu II instancji, Kolegium przeanalizowało ponownie zebrany w sprawie materiał dowodowy i uznało, iż nie może wydać decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji, albowiem materiał dowodowy wymaga uzupełnienia poprzez aktualne orzeczenie w przedmiocie niepełnosprawności Wnioskodawcy, jak również sam wniosek Pana U. wymaga uzupełnienia poprzez wskazanie jakiej pomocy oczekuje, a jeżeli jest to pomoc w przedmiocie zasiłku celowego to na jaki cel ten zasiłek powinien być przyznany.

Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest tylko pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż przedmiotem niniejszej sprawy sądowoadministracyjnej jest ocena przez sąd prawidłowości prowadzenia przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz zapadłych w tym postępowaniu rozstrzygnięć. Sąd administracyjny nie jest zatem uprawniony do wydania orzeczenia o zmianie decyzji poprzez przyznanie skarżącemu określonego prawa bądź uprawnienia wynikającego z przepisów prawa normujących określoną dziedzinę spraw. Sąd administracyjny nie dokonuje bowiem kontroli decyzji wydanych w granicach danej sprawy wedle kryterium celowości i słuszności podjętego rozstrzygnięcia, z punktu widzenia życiowych potrzeb strony, lecz ocenia, czy wydana w sprawie decyzja nie narusza przepisów prawa, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznając skargę w świetle wyżej wymienionych kryteriów Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził naruszenia przepisów prawa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Materialnoprawną podstawą orzekania w niniejszej sprawie były art. 39 ust. 1 i 2 oraz art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej Dz. U. z 2008 r. Nr 115, poz. 728 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 39 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zgodnie z treścią ust. 2 ww. przepisu zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu.

Z kolei w myśl art. 8 ust. 1 ww. ustawy prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, 41, 53a, 78 i 91 przysługuje:

1) osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 461 zł,

zwanej dalej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej",

2) osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 316 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym na osobę w rodzinie",

3) rodzinie, której dochód nie przekracza sumy kwot kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, zwanej dalej "kryterium dochodowym rodziny"

- przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej.

Trafne jest stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego, iż przyznanie zasiłku celowego jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem właściwego organu, a zatem leży w granicach uznania administracyjnego właściwego organu. Zasiłek celowy jest świadczeniem fakultatywnym, uzależnionym wyłącznie od uznania administracyjnego.

Słuszne jest również twierdzenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, iż w dniu wydania decyzji akta postępowania wymagają uzupełnienia i ustalenia czy pan U. posiada nadal orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności (poprzednie orzeczenie wydane było na czas oznaczony do dnia [...] r.). Ponadto sam wniosek Pana U. wymaga uzupełnienia poprzez wskazanie jakiej pomocy oczekuje, a jeżeli jest to pomoc w przedmiocie zasiłku celowego to na jaki cel ten zasiłek powinien być przyznany. Kolegium słusznie zatem uznało, iż nie może wydać decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji.

Zgodnie z treścią art. 136 kpa organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Jak wynika z brzmienia przywołanego wyżej przepisu zadaniem organu odwoławczego jest ponowne rozpatrzenie sprawy. Organ odwoławczy nie przeprowadza ponownie dowodów, które zostały przeprowadzone przez organ pierwszej instancji. Zadaniem organu odwoławczego jest natomiast ocena materiału dowodowego, dotyczącego stanu faktycznego stwierdzonego w czasie wydania decyzji przez organ pierwszej instancji, uzupełnionego o nowe okoliczności faktyczne pominięte przez organ pierwszej instancji, jak i te okoliczności faktyczne, które po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji uległy zmianie, oraz te, które w świetle zmienionych przepisów prawa mają znaczenie prawne (wyrok NSA z 28 lipca 2000 r., V SA 102/2000, Lex Polonica nr 376295 - "Gazeta Prawna" 2005, nr 67, s. 5). Dodatkowe postępowanie dowodowe jest przeprowadzane w ramach postępowania odwoławczego, jeżeli nie jest konieczne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Oceniając zakres postępowania dowodowego, jakie miałoby być przeprowadzone przez organ odwoławczy, należy pamiętać o zasadzie dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Przeprowadzenie dowodów w zbyt szerokim zakresie może zostać ocenione jako naruszenie tej zasady.

Zgodnie z przepisem art. 138 § 2 kpa organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. W przeciwieństwie zatem do decyzji organu odwoławczego określonych w art. 138 § 1 kpa, który nie ustanawia przesłanek ich wydania, organ może decyzję kasacyjną, o której mowa w art. 138 § 2, wydać tylko wówczas, gdy spełnione są przesłanki wymienione w zdaniu pierwszym in fine tego ostatniego przepisu, tj. wówczas, gdy organ pierwszej instancji albo w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego albo przeprowadzone postępowanie wyjaśniające nie jest wystarczające do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy i jednocześnie brak podstaw do zastosowania przez organ odwoławczy przepisu art. 136 kpa, tj. przeprowadzenia przez organ odwoławczy dodatkowego (uzupełniającego) postępowania dowodowego. Kompetencja organu odwoławczego do podejmowania decyzji kasacyjnych jest zatem wyraźnie ograniczona przesłankami ustawowymi, chociaż sposób ich sformułowania w tekście przepisu pozostawia organowi drugiej instancji pewien margines swobody przy ocenie, czy w konkretnym stanie faktycznym sprawy przesłanki te istotnie wystąpiły (uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 16 stycznia 1997 r. III ZP 5/96 OSNAPiUS 1997/15 poz. 262). Słusznie wskazał skarżący, iż organ odwoławczy czyniąc użytek z przepisu art. 138 § 2 kpa powinien w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej nie tylko przekonująco uzasadnić istnienie przesłanek wymienionych w tym przepisie, lecz także wskazać, z jakich przyczyn nie zastosował przepisu art. 136 kpa.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia [...] r., uzasadniając rozstrzygnięcie w przedmiocie uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, w sposób zupełny i wystarczający wyjaśniło, dlaczego w jego ocenie w dniu wydania decyzji akta postępowania wymagają uzupełnienia i ustalenia czy pan U. posiada nadal orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności (poprzednie orzeczenie wydane było na czas oznaczony do dnia [...] r.). Kolegium uzasadniło również, dlaczego nie jest w stanie we własnym zakresie uzupełnić akt postępowania i dokonać niezbędnych ustaleń, wskazując, iż w świetle złożonych przez Skarżącego recept na zakup leków oraz ogólnie sformułowanego wniosku o przyznanie pomocy, Kolegium nie jest w stanie ustalić, czy organ I instancji wniosek o przyznanie pomocy w przedmiocie wykupu tychże recept rozpatrzył w innym postępowaniu, czy też przedmiotowa decyzja rozstrzyga również żądanie strony w tym zakresie. Bowiem w ocenie Kolegium w uzasadnieniu decyzji, jak i w sentencji przedmiotowej decyzji brak jest rozstrzygnięcia w tym zakresie. Natomiast daty wystawionych recept tj. [...]r. wskazują, iż wniosek o przyznanie pomocy obejmuje również żądanie strony w tym zakresie. W związku z powyższym nie doszło również w przedmiotowej sprawie do naruszenia zasady szybkości postępowania.

Nadto w ocenie Sądu podejmowanie przez organ odwoławczy działań zmierzających do zakończenia sprawy w tych kategoriach spraw (tj. pomocy społecznej) gdzie konieczne jest przeprowadzenie analizy możliwości finansowych ośrodka, który dysponuje środkami na cele m.in. takie o jakie ubiega się skarżący. W tym zakresie organ II instancji nie może zadecydować za organ I instancji czy posiadane środki wystarczą na przyznanie pomocy w rozmiarze żądanym przez stronę.

Mając na uwadze powołane wyżej okoliczności oraz wobec uznania, że nie wystąpiły uchybienia, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.

O wynagrodzeniu radcy prawnego, ustanowionego w ramach pomocy, Sąd orzekł w oparciu o treść art. 250 powołanej wyżej ustawy.