Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 836/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2010-07-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 3
journal: Dz.U. 2008 nr 170 poz 1051
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 836/10 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 lipca 2010r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Michna, Sędziowie: WSA Piotr Głowacki, WSA Bogusław Wolas (spr.), Protokolant: Daniel Marzec, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 lipca 2010r., sprawy ze skargi S. Ś., na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, z dnia 30 marca 2010 r. Nr [...], w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009, I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana do czasu uprawomocnienia się wyroku, III. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego koszty postępowania w kwocie 125, 00 zł (sto dwadzieścia pięć złotych 00/100).


UZASADNIENIE

S. Ś. złożył wniosek o przyznanie na rok 2009 jednolitej płatności obszarowej, uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych oraz uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych.

Decyzją z dnia 8 grudnia 2009 r., nr [...], Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przyznał płatności w wysokości 6129,54 zł, w tym jednolitą płatność obszarową w wysokości 4953,19 zł oraz uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni grupy upraw podstawowych w wysokości 1176,35 zł, oraz odmówił przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych. Odmowa płatności zwierzęcej była konsekwencją stwierdzenia, że nie zostały spełnione warunki jej przyznania. Producent nie posiadał bowiem wystarczającej liczby odpowiednio zarejestrowanych zwierząt w okresie referencyjnym, związanym z w/w płatnością, przez co współczynnik tzw. dużych jednostek przeliczeniowych dla zwierząt zarejestrowanych na wnioskodawcę wyniósł 0.

W odwołaniu od tej decyzji S. Ś. podał, że posiada w swoim gospodarstwie rolnym 19 sztuk bydła, a także "w roku referencyjnym 2005/2006 zarejestrowane na żonę K. Ś.", z którą wspólnie zamieszkuje i prowadzi gospodarstwo. Do odwołania zostało załączone oświadczenie małżonki rolnika, w którym wyraziła zgodę na uwzględnienie zwierząt będących w jej posiadaniu.

Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia 30 marca 2010 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ II instancji podał, że w okresie referencyjnym strony, tj. od dnia 1 kwietnia 2005 r. do dnia 31 marca 2006 r., nie była ona posiadaczem odpowiednio zarejestrowanych sztuk zwierząt związanych z płatnościami PZ, tym samym nie spełniła warunków do przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin, przeznaczonych na paszę, stosownie do § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego (Dz.U. Nr 40, poz. 326 ze zm.). Dyrektor Małopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR wskazał także, że wnioskodawca nie wyraził żądania uwzględnienia zwierząt zarejestrowanych na małżonka, nie zostało bowiem zaznaczone odpowiednie pole we wniosku, nie dołączył także pisemnej zgody małżonka na przyznanie płatności. W ocenie organu odwoławczego treść wniosku jest wiążąca i nie można było w tym zakresie prowadzić postępowania administracyjnego z urzędu. To strona jest zobowiązana do podania w złożonym przez siebie wniosku informacji umożliwiających bezproblemowe ustalenie rodzaju i wymiaru wsparcia, o jakie wnioskowała. Organ podkreślił, że złożony wniosek wymagał uzupełnienia, jednak uzupełnienie takie nie było dopuszczalne, z uwagi na przekroczenie terminu, określonego w art. 15 i art. 21 rozporządzenia 796/2004.

S. Ś. nie zgodził się z powyższym rozstrzygnięciem i wniósł skargę do tut. Sądu, żądając uchylenia decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji, zarzucając naruszenie prawa procesowego:

1. art. 64§2 k.p.a. poprzez brak wezwania strony do usunięcia braków formalnych we wniosku w zakresie żądania przyznania tzw. płatności zwierzęcej;

2. art. 7 i 77§1 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie sprawy z uwagi na niepełne zebranie materiału dowodowego w zakresie okoliczności dotyczących posiadania zwierząt w wymaganym przez prawo tzw. okresie referencyjnym;

3. art. 9 k.p.a. poprzez niepoinformowanie strony o konieczności wniesienia żądania uwzględnienia zwierząt zarejestrowanych na współmałżonka przy ubieganiu się o płatność zwierzęcą;

4. art. 136 k.p.a. poprzez brak przeprowadzenia przez organ II instancji jakiegokolwiek postępowania dowodowego celem uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie.

Skarżący podał, że decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR narusza jego interes prawny poprzez błędną ocenę zebranego materiału dowodowego oraz nieustosunkowanie się do wszystkich okoliczności podniesionych w odwołaniu, nieuchylenie decyzji Kierownika biura powiatowego oraz brak wezwania wnioskodawcy do uzupełnienia ewidentnych braków formalnych.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej oddalenie, uznając zarzuty za bezzasadne i podtrzymując stanowisko, wyrażone w decyzji. Ponadto podkreślił, że brak wypełnienia przez stronę tych części wniosku, które były związane z płatnościami zwierzęcymi na 2009r., nie mógł być potraktowany jako brak formalny. Zgodnie z art. 64§2 k.p.a., stwierdzenie braków tego rodzaju nakłada na organ obowiązek wezwania wnoszącego wniosek do ich usunięcia. Chodzi tu zatem o takie braki we wniosku, które sprawiają, że nie spełnia on wymogów ustalonych w powszechnie obowiązujących przepisach prawa. Wniosek obarczony takimi brakami jest niekompletny, co w przypadku nie uzupełnienia takich braków uniemożliwia prowadzenie postępowania w sprawie takiego wniosku. Zgodnie z §12 rozporządzenia dotyczącego płatności zwierzęcej na 2009r., ubieganie się o uwzględnianie przez organy zwierząt istotnych z punktu wiedzenia tych płatności, posiadanych i zarejestrowanych w dotyczącym strony okresie referencyjnym na małżonka strony, jest jej prawem, a nie obowiązkiem. Tym samym brak wypełnienia przez stronę części wniosku wskazujących na potrzebę uwzględnienia tych zwierząt w zakresie płatności zwierzęcej, nie naruszał wymogów ustalonych w powszechnie obowiązujących przepisach prawa. Nie czynił także wniosku strony niekompletnym i umożliwiał dalsze prowadzenie związanego z nim postępowania. Konsekwencją tego był brak możliwości wystosowania do strony wezwania do usunięcia braków formalnych, tj. np. zaznaczenia przez nią części wniosku związanych ze wspomnianymi płatnościami.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Sąd stwierdza, że sytuacja skarżącego mogła stanowić podstawę do przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin, przeznaczonych na paszę (płatności zwierzęcej). Jak bowiem wynika z § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 9 marca 2009 roku w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 40, poz. 326 ze zm.), w przypadku gdy bydło lub owce, lub kozy, lub konie były wpisane lub zostały zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, przez małżonka rolnika, który złożył wniosek o przyznanie płatności zwierzęcej, zwierzęta te uwzględnia się na żądanie rolnika przy ustalaniu powierzchni maksymalnej dla tego z małżonków, na którego drugi z małżonków wyraził pisemną zgodę. Jednakże organy stanęły na stanowisku – w ocenie Sądu błędnie – iż na przeszkodzie przyznaniu płatności skarżącemu stoi brak złożenia przez niego wniosku w tym zakresie.

Przypomnieć trzeba, że zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z 26 stycznia 2007 roku o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051 ze zm.), z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Stosownie do art. 3 ust. 2 ustawy, w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów oraz wsparcia specjalnego organ administracji publicznej stoi na straży praworządności, jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania i zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. W myśl art. 3 ust. 3 ustawy, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Powyższa regulacja wyłącza zastosowanie niektórych zasad ogólnych postępowania administracyjnego, niemniej sama zawiera dyrektywę, stosownie do której organ administracji publicznej w toku postępowania stoi na straży praworządności. Istotnie, jak wskazano w zaskarżonej decyzji, w sprawie dotyczącej przyznania płatności zwierzęcej, organy administracji publicznej są związane zakresem wniosku strony i nie mogą przyznać jej uprawnienia, pozostającego poza jego zakresem. Jednak właśnie z uwagi na zasadę praworządności, wyrażoną w art. 3 ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, obowiązkiem organów jest precyzyjne ustalenie zakresu żądania, zgłaszanego przez stronę. W szczególności obowiązek ten będzie aktualny wówczas, kiedy sposób wypełnienia formularza wniosku budzi wątpliwości co do rzeczywistej woli osoby, ubiegającej się o przyznanie płatności. Podobny pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 3 grudnia 2008 r., sygn. akt II GSK 466/08 (orzeczenia.nsa.gov.pl), który w uzasadnieniu rozstrzygnięcia stwierdził, że tam gdzie pracownik organu administracji jest w stanie przyjmując wniosek wychwycić narzucającą się już na pierwszy rzut oka rozbieżność intencji wnioskodawcy zawartą we wniosku, winien on poinformować o tym składającego wniosek – ograniczenie się do wyciągnięcia konsekwencji w wyniku kontroli wniosków w późniejszym okresie nie daje się pogodzić z potrzebą uwzględnienia przy załatwianiu spraw słusznego interesu obywateli. Zdaniem Sądu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, tym bardziej organ administracji, stojąc na straży praworządności, winien podjąć stosowne działania w celu wyjaśnienia, jaka była intencja składającego wniosek w sytuacji, jaka miała miejsce w rozpoznanej sprawie. Skarżący zaznaczył w nagłówku swojego wniosku, iż obejmuje on przyznanie płatności zwierzęcej (zakreślony drugi kwadrat od góry w lewym, górnym rogu pierwszej strony formularza), natomiast w dalszej części pisma nie wskazał na okoliczności, które uzasadniałyby jego żądanie. Nie można uznać – jak uczyniły to organy administracji publicznej – że składając wniosek tej treści, S. Ś. nie wyraził żądania przyznania płatności zwierzęcej, ponieważ nie wypełnił sekcji IV wniosku i nie dołączył pisemnej zgody współmałżonka. Niewypełnienie części formularza i nie dołączenie zgody współmałżonka należy w takiej sytuacji uznać za oczywisty błąd skarżącego, nie zaś za brak żądania przyznania płatności zwierzęcej. W tym zakresie zaskarżona decyzja oraz poprzedzające ją rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem zasady praworządności, o której mowa w art. 3 ust. 2 ustawy. Uchybienie to przełożyło się na treść rozstrzygnięcia, ponieważ w jego skutek przedwcześnie uznano, iż płatność zwierzęca nie może zostać przyznana.

W toku ponownego rozpatrywania wniosku skarżącego, organy administracji publicznej muszą mieć na uwadze, iż z jego treści wynika objęcie żądaniem przyznania płatności zwierzęcej. Skarżącego należy przy tym wezwać do wyjaśnienia, na jakich okolicznościach opiera wniosek w tej części, o ile organy nie uznają za wystarczające faktów, na które w/W powoływał się w dotychczasowym postępowaniu, z uwzględnieniem treści odwołania i skargi.

Mając powyższe na uwadze, Sąd – w punkcie I. wyroku – uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, za podstawę swego rozstrzygnięcia przyjmując art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a., w punkcie II. orzekł o kosztach postępowania, w oparciu o art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.