Postanowienie WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 711/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2013-11-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Umorzenie postępowania
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: Umorzono postępowanie sądowe
Powołane przepisy: article: art. 161 § 1 pkt 3 i  § 2.
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Pierechod po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2013r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Nidzicy na uchwałę Rady Gminy Janowiec Kościelny z dnia 30 grudnia 2003 r., Nr IX/94/03 w przedmiocie zwolnień z podatku od nieruchomości postanawia: umorzyć postępowanie.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 10 lipca 2013 r. Prokurator Rejonowy w Nidzicy złożył skargę na uchwałę nr IX/94/ 03 z dnia 30 grudnia 2003 r. Rady Gminy Janowiec Kościelny w sprawie zwolnień z podatku od nieruchomości, ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Województwa Warmińsko-Mazurskiego z dnia 21 stycznia 2004r.

Jako podstawę działania wskazał art. 50 §1, 52 §1 i art.53 §3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Powołując się na art. 147 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Prokurator Rejonowy w Nidzicy wniósł o stwierdzenie nieważności postanowień § 1 pkt 1 oraz pkt 4 uchwały nr IX/94/03 Rady Gminy Janowiec Kościelny z dnia 30 grudnia 2003r. w sprawie zwolnień z podatku od nieruchomości.

Uchwale nr IX/94/03 zarzucił naruszenie przepisów art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2002r.Nr.9 poz. 84 ze zm.) poprzez wykroczenie poza zakres zawartej w nim delegacji ustawowej i ustanowienie w § 1 pkt 1 i pkt 4 cytowanej uchwały zwolnień z podatku od nieruchomości o charakterze przedmiotowo- podmiotowym.

W uzasadnieniu skargi Prokurator Rejonowy stwierdził, iż analiza treści §1 pkt 1 oraz pkt 4 ww. uchwały prowadzi do wniosku, że przepisy te zostały podjęte z przekroczeniem delegacji ustawowej. Unormowane w wymienionych przepisach Uchwały zwolnienia od podatku wskazują bowiem na określony krąg podmiotów lub cechy i rodzaje działalności, które charakteryzują lub dotyczą tylko wybranych podmiotów, a zatem nie mogą być uznane za inne zwolnienia przedmiotowe , o jakich mowa w art. 7 ust 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych, a raczej za zwolnienia ustanowione z przekroczeniem delegacji ustawowej, o charakterze mieszanym lub wyłącznie podmiotowym.

Mianowicie zwolnienie zawarte w § 1 pkt1 uchwały dotyczy budynków, gruntów i budowli lub ich części zajętych na potrzeby określonych wprost w uchwale podmiotów, a więc bibliotek, świetlic wiejskich, domów kultury, ochotniczych straży pożarnych, hydroforni i oczyszczalni ścieków. Podobnie pozostałe zwolnienia zawarte w tym samym przepisie mają charakter przedmiotowo-podmiotowy, bowiem wskazuje się na budynki grunty i budowle lub ich części zajęte na potrzeby pomocy społecznej, kultury fizycznej i sportu, co oznacza, ze tak określone zwolnienie obejmuje wyłącznie jednostki i osoby, których przedmiot działalności mieści się w dziedzinach wskazanych w uchwale.

Również istotną wadliwością polegającą na przekroczeniu delegacji ustawowej cechuje się uregulowanie zawarte w § 1 pkt 4 gdzie wprost zwolnieniu poddane zostały nieruchomości bądź ich części stanowiące mieszkaniowy zasób Gminy Janowiec Kościelny, co w tym wypadku oznacza odniesienie zwolnienia podatkowego tylko do jednego podmiotu -Gminy Janowiec Kościelny, co przesądza o tym, że zwolnienie to jest zwolnieniem o charakterze podmiotowym.

Tak więc w istocie wymienione zwolnienia są kierowane do indywidualnie oznaczonych i możliwych do zidentyfikowania adresatów zdefiniowanych z wyłączeniem innych możliwych podatników podatku od nieruchomości. Uzasadnia to stwierdzenie, że uregulowania zawarte u uchwale Nr IX/94/03 Rady Gminy Janowiec Kościelny ustanawiające zwolnienia o charakterze przedmiotowo-podmiotowym pozostają w wyraźnej sprzeczności z art. 7 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, co należy traktować jako przesłankę stwierdzenia nieważności tych uregulowań.

W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy Janowiec Kościelny wniósł o oddalenie ewentualnie odrzucenie skargi.

Stwierdził, że Uchwała nr IX/94/03 z dnia 30 grudnia 2003 r. Rady Gminy Janowiec Kościelny w sprawie zwolnień z podatku od nieruchomości ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa Warmińsko-Mazurskiego z dnia 21 stycznia 2004r. Nr 7 poz. 155 obowiązywała od 1stycznia 2004r. do 31 grudnia 2004r. Nie obowiązuje od 1 stycznia 2005r., gdyż w 2005r. obowiązywała Uchwała Nr XIV/122/04 Rady Gminy Janowiec Kościelny z dnia 15 grudnia 2004r.w sprawie zwolnień od podatku od nieruchomości.

Odnosząc się do meritum, Wójt Gminy wskazał na wynikającą z art. 18 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 8.03.1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U z 2013 r., poz. 594 ze zm.) kompetencję rady gminy do podejmowania uchwał w sprawach podatków i opłat w granicach określonych w odrębnych ustawach. Podkreślił, że art. 7 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych uprawnia radę gminy do wprowadzania zwolnień przedmiotowych innych niż określone w ustawie. Rada może wprowadzać zwolnienia przedmiotów opodatkowania takich jak budynek, grunt, budowla, lokal. Jeżeli zwolnienie dotyczy tak określonego przedmiotu, to dalsze jego sprecyzowanie przez wskazanie określonych cech tego przedmiotu, np. przez kogo jest wykorzystywany lub jakim celom służy nie zmienia jego zasadniczego charakteru jako zwolnienia przedmiotowego. Każde zwolnienie przedmiotu odnosi się do konkretnych podatników, którzy z niego korzystają. To nie osoba podatnika decyduje jednak o zwolnieniu, ale przede wszystkim rodzaj przedmiotu opodatkowania. Rada Gminy zwolniła zakwestionowane przez Skarżącego budynki, grunty, budowle lub ich części zajęte na potrzeby bibliotek , świetlic wiejskich, domów kultury, pomocy społecznej, ochotniczych straży pożarnych, kultury fizycznej i sportu , hydroforni i oczyszczalni ścieków oraz nieruchomości (bądź ich części) stanowiące mieszkaniowy zasób gminy Janowiec Kościelny z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej, a nie osoby podatników.

Uzasadniając żądanie odrzucenia skargi Wójt Gminy stwierdził, że skoro uchwała nie obowiązuje to brak jest podstaw do stwierdzania nieważności zaskarżonych przepisów. W załączeniu do odpowiedzi na skargę przedłożył odpis zaskarżonej uchwały, i odpis uchwały z dnia 15 grudnia 2004r., a na wezwanie Sądu pełną dokumentację sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Na wstępie należy stwierdzić, że w świetle art. 8 § 1 i art. 50 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. nie budzi wątpliwości Sądu legitymacja prokuratora do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, gdy wymaga tego ochrona praworządności. Z mocy art. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1985r. o Prokuraturze (Dz.U. nr 270 poz. 1599 ze zm.) prokurator może wystąpić do sądu administracyjnego o stwierdzenie nieważności uchwały organu samorządu terytorialnego niezgodnej z prawem.

W przedmiotowej sprawie żądanie stwierdzenia nieważności dotyczy § 1 pkt 1 i pkt 4 uchwały nr IX/94/03 z dnia 30.12.2003 r. Rady Gminy Janowiec Kościelny w sprawie zwolnień od podatku od nieruchomości.

Sąd stwierdza, że uchwała ta, zgodnie z § 3, podlegała publikacji w Dzienniku Urzędowym Województwa Warmińsko-Mazurskiego i obowiązywała od 1.01.2004r. Z przedłożonej wraz z odpowiedzią na skargę dokumentacji wynika, że od 1.01.2005r. obowiązywała Uchwała Nr XIV/122/04 Rady Gminy Janowiec Kościelny z dnia 15 grudnia 2004r. w sprawie zwolnień od podatku od nieruchomości.

Rozważając kwestię zakresu obowiązywania zaskarżonej uchwały należy wskazać, że w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalone jest stanowisko, że na mocy art. 147 § 1 p.p.s.a w związku z art. 91 ust. 1 i art. 94 ustawy z dnia 8 stycznia 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U z 2001r. nr 142 poz. 1591 ze zm.) sąd może orzec o nieważności uchwały stanowiącej akt normatywny, która nie utraciła jeszcze swojej mocy prawnej, przy czym przesłankę tę należy oceniać poprzez ustalenie możliwości zastosowania przepisu nieobowiązującego już aktu prawnego do jakiejkolwiek sytuacji z przeszłości, teraźniejszości lub przyszłości (por. np. wyrok NSA z dnia 16.03.2012r. II OSK 16/12).

Mając to na uwadze Sąd stwierdza, że przepis § 1 pkt 1 i pkt 4 zaskarżonej uchwały nr IX/94/03 z dnia 10.12.2003 r. Rady Gminy Janowiec Kościelny stanowił jedną z podstaw prawnych zakresu obowiązku podatkowego i stanowił tym samym podstawę ustalania zobowiązań w podatku od nieruchomości osobom fizycznym, zgodnie z art. 6 ust. 7 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatachlokalnych. Zgodnie zaś z art. 68 § 1 w związku z art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, zobowiązanie podatkowe, powstające z dniem doręczenia decyzji organu podatkowego, ustalającej wysokość tego zobowiązania nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Po upływie tego terminu nie ma możliwości prawnych zarówno ewentualnego ustalenia zobowiązania podatkowego jak i jego weryfikacji za okres, w którym obowiązywała zaskarżona uchwała. Z kolei w przypadku osób prawnych i jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej, po upływie 5 lat od końca roku podatkowego, w którym obowiązek podatkowy przekształcił się w zobowiązanie podatkowe wykazane w deklaracji, o której mowa w art. 6 ust. 9 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, z zastosowaniem przysługującego zwolnienia, nie ma możliwości żądania od podatnika ewentualnie wyższego podatku, z uwagi na przedawnienie i wygaśnięcie zobowiązania, stosownie do art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej.

W świetle powyższego należy stwierdzić, iż rozpoznawanie skargi na uchwałę nr IX/94/03 Rady Gminy Janowiec Kościelny w sprawie zwolnień od podatku od nieruchomości stało się bezprzedmiotowe, gdyż przepisy uchwały utraciły moc obowiązującą i nie mogą być stosowane.

Z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. wynika że Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych, niż wskazane w pkt 1 i 2 przyczyn, stało się bezprzedmiotowe. W art. 161 § 1 pkt 1 i 2 ustawodawca jako przesłanki obligatoryjnego umorzenia postępowania uwzględnił skuteczne cofnięcie skargi przez skarżącego /pkt 1/ oraz śmierć strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba, że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania /pkt 2/. Natomiast wskazane w punkcie 3 omawianego przepisu inne przyczyny bezprzedmiotowości, skutkujące umorzeniem postępowania sądowego, obejmują takie przypadki, kiedy w toku postępowania sądowego, a przed wydaniem wyroku przestanie istnieć przedmiot postępowania. Może to wynikać w szczególności, w przypadku uchwały uchylonej, ze stwierdzenia braku jej bytu prawnego, rozumianego jako niemożność stosowania uchwały m.in. do jakiejkolwiek sytuacji z przeszłości.

Zaskarżona uchwała, w tym § 1 pkt 1 i 4, obowiązywała, jak wskazano wyżej, do dnia 31.12.2004 r. Po upływie 3 lat od końca roku kalendarzowego, w którym obowiązywała, tj. od dnia 1.01.2007 r. nie jest możliwe zastosowanie jej norm w zakresie dotyczącym osób fizycznych, a od dnia 1.01.2009 w zakresie dotyczącym osób prawnych i jednostek nie posiadających osobowości prawnych.

Tym samym prowadzenie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności §1 pkt 1 i pkt 4 uchwały nr IX/94/03 Rady Gminy Janowiec Kościelny z dnia 30.12.2003 r. stało się bezprzedmiotowe.

Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny na postawie art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 p.p.s.a orzekł jak w sentencji postanowienia.