Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 608/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2018-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 153
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 64 par. 1 pkt 4, art. 64 par. 6
journal: Dz.U. 2017 poz 1201
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Nita (spr.), Sędziowie WSA Agata Ćwik-Bury, Beata Machcińska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi H. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia kosztów egzekucyjnych po wznowieniu postępowania 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 12 września 2017 r., sygn. akt I SA/Gl 116/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach (zwanego dalej Dyrektorem Izby Skarbowej) [...] r. nr [...]. W tym rozstrzygnięciu ostatecznym, wspomniany organ utrzymał w mocy swoje postanowienie z [...] r., nr [...]. Jego przedmiotem była odmowa – w następstwie wznowienia postępowania administracyjnego – uchylenia własnego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z [...] r., nr [...], utrzymującego w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. (w dalszej części uzasadnienia określanego jako Organ I instancji lub Naczelnik Urzędu Skarbowego) z [...] r., nr [...]. W tym orzeczeniu nieostatecznym, Organ I instancji określił H. B. (zwanej dalej Dłużniczką, Stroną lub Skarżącą) wysokość kosztów egzekucyjnych powstałych w postępowaniu egzekucyjnym na kwotę [...] zł.

Impulsem, który ostatecznie doprowadził do wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyroku w sprawie I SA/Gl 116/17 był wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 28 czerwca 2016 r., sygn. akt SK 31/14, w którym orzeczono, że:

1) art. 64 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r. poz. 599 – w dalszej części uzasadnienia wspomniany akt prawny określany będzie jako u.p.e.a.) w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji;

2) art. 64 § 6 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji;

3) art. 64 § 8 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim nie przewiduje możliwości obniżenia opłaty, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 tej ustawy i opłaty manipulacyjnej w razie umorzenia postępowania z uwagi na dobrowolną zapłatę egzekwowanej należności po dokonaniu czynności egzekucyjnych, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji;

4) art. 64 § 1 pkt 1-5, 7, 11, 12 i art. 64 § 6 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim przepisy te nie określają maksymalnej wysokości opłat egzekucyjnych i opłaty manipulacyjnej, nie są niezgodne z art. 217 Konstytucji.

Powołując się na to właśnie orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, Strona wystąpiła o wznowienie postępowania. Po ostatecznej odmowie uchylenia postanowienia ostatecznego w sprawie kosztów postepowania egzekucyjnego, w następstwie wdrożenia tej nadzwyczajnej procedury służącej uchyleniu lub zmianie ostatecznych rozstrzygnięć zapadłych w sprawach administracyjnych, jak już wcześniej wspominano, Skarżąca skierowała zaś sprawę na drogę postępowania sądowoadministracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, rozpatrując wówczas skargę Dłużniczki podzielił jej racje co do oddziaływania wspomnianego wyroku Trybunału Konstytucyjnego na sytuację prawną Skarżącej. Tym samym, nie zgodził się on z twierdzeniem Dyrektora Izby Skarbowej, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego jest adresowany do ustawodawcy i nie determinuje treści ponownego orzeczenia organu administracyjnego. Dodatkowo, odnosząc się do przywołanego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, zapadłego w sprawie SK 31/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że ustalając wysokość kosztów egzekucyjnych, Dyrektor Izby Skarbowej musi wziąć pod uwagę rzeczywiste wydatki i koszty związane z dokonaniem poszczególnych czynności egzekucyjnych w toku postępowania egzekucyjnego. Powinien on przy tym uwzględnić pracochłonność i czasochłonności podjętych czynności egzekucyjnych. Z tych właśnie powodów i z takimi wskazówkami, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, poprzednio orzekając w sprawie, uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej.

Po reformie administracji podatkowej, organem właściwym do rozpatrzenia wniosku Skarżącej, a jednocześnie "adresatem" prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego stał się Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (zwany dalej Organem lub DIAS). Wspomniany podmiot, postanowieniem z [...] r., nr [...] uchylił wcześniej już powoływane postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z [...] r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania samemu sobie (tym razem działającemu w I instancji). Następnie zaś, postanowieniem z [...] r., uchylił on w całości ostateczne postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z [...] r. i orzekł o:

uchyleniu postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] r., mocą którego obciążono Stronę kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie [...] zł.;

określeniu kosztów egzekucyjnych do tytułu wykonawczego wystawionego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] r., w wysokości [...] zł. i o obciążeniu Dłużniczki tymi kosztami.

Uzasadniając swoje racje, Organ wskazał, że należności objęte wspomnianym tytułem wykonawczym zostały całkowicie zaspokojone w styczniu 2015 roku. Dlatego właśnie uznał on za nieuzasadnione obniżenie kosztów egzekucyjnych stanowiących opłatę manipulacyjną, opłatę za zajęcie wierzytelności i za spisanie protokołu o stanie majątkowym do łącznej wysokości zaledwie 8,60 zł., równoważnej stawkom określonym w art. 64 § 6 i § 1 pkt 4 i 14 u.p.e.a., tj. 1,40zł. - za opłatę manipulacyjną, 4,20 zł. - za zajęcie wierzytelności, 3,00 zł. - za spisanie protokołu o stanie majątkowym. Takie zapatrywanie DIAS uzasadnił zagrożeniem naruszenia dyscypliny finansów publicznych, maksymalną skutecznością egzekucji, a także zapewnieniem funkcji fiskalnej.

Ponadto, Organ wskazał, że Trybunał Konstytucyjny wyraźnie zakwestionował tylko brak stawek maksymalnych, nie zanegował natomiast możliwości stosowania stawek procentowych, ani nie nakazał stosowania stawek minimalnych. W jego ocenie, w świetle stanowiska Trybunału Konstytucyjnego należało więc posiłkować się maksymalną opłatą za zajęcie nieruchomości określoną na kwotę 34.200 zł., stanowiącą 8% dochodzonej należności. Zatem, stawka 5% za zajęcie wierzytelności, przyjęta w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a., relatywnie wynosić będzie [...] zł., a opłata manipulacyjna wg stopy 1% stanowić będzie [...] zł. Z kolei, w art. 64 § 1 pkt 14 u.p.e.a., za spisanie protokołu o stanie majątkowym – jak to ujęto - jest podana górna granica i jest to 3 zł. Tym samym, kwota kosztów egzekucyjnych należnych od Skarżącej łącznie daje sumę [...] zł.

Wspomniane postanowienie nieostateczne zostało zaskarżone. We wniesionym na nie zażaleniu, Dłużniczka podniosła, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wskazał, iż Organ, po wznowieniu postępowania miał ustalić wysokość kosztów egzekucyjnych z uwzględnieniem rzeczywistych wydatków i kosztów związanych z poszczególnymi czynnościami egzekucyjnymi. Tym samym, wydając takie a nie inne rozstrzygnięcie, DIAS zaprzeczył zaleceniom Sądu. Zamiast wskazać rzeczywiste koszty poszczególnych czynności, np. koszt sporządzenia pisma stanowiącego zajęcie rachunku bankowego, koszty wysyłki korespondencji itd., wspomniany organ – jak to ujęto - wymyślił bowiem maksymalną kwotę za zajęcie wierzytelności na rachunku bankowym w wysokości [...] zł oraz maksymalną opłatę manipulacyjną w wysokości [...] zł. W ocenie Strony, jest to działanie niezgodne z oceną prawną wyrażoną w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 12 września 2017 r., sygn. akt I SA/Gl 116/17. Jak przy tym wyartykułowano w zażaleniu, jeżeli Organ nie zgadzał się z zapatrywaniem Sądu, powinien złożyć skargę kasacyjną. Tego zaś nie uczynił. Jednocześnie wskazano, że art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ma charakter bezwzględnie obowiązujący. Tym samym, ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż wiąże ich ona w sprawie. Dlatego właśnie Dłużniczka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i o orzeczenie o kosztach postępowania egzekucyjnego zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 12 września 2017 r., określonych w wysokości uwzględniającej rzeczywiste koszty poszczególnych czynności egzekucyjnych.

Wspomniane zażalenie nie wywołało efektu oczekiwanego przez Stronę, ponieważ postanowieniem z [...] r., nr [...] DIAS utrzymał w mocy swoje postanowienie z [...] r., nr [...].

Na ostateczne postanowienie Organu została wniesiona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Dłużniczka wniosła w niej o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Jednocześnie, podniosła ona argumenty będące w istocie powtórzeniem zarzutów uprzednio sformułowanych w zażaleniu. Wskazała ona bowiem na wcześniejszy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 12 września 2017 r. oraz zwróciła uwagę na jego moc wiążącą. We wspomnianym, prawomocnym orzeczeniu Sądu wyraźnie wskazano zaś, że ustalając wysokość kosztów egzekucyjnych, organ musi wziąć pod uwagę rzeczywiste wydatki i koszty związane z dokonaniem poszczególnych czynności egzekucyjnych w toku postępowania egzekucyjnego, przy uwzględnieniu ich pracochłonności i czasochłonności.

Odnosząc się do tych zarzutów, DIAS podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w ostatecznym postanowieniu z [...] r i wniósł o oddalenie skargi. W związku z tym, Organ powtórzył tezę, że Trybunał Konstytucyjny w swoim wyroku w sprawie SK 31/14, wskazując na brak górnej granicy opłat za czynności egzekucyjne wymienione w art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a. nie zakwestionował dopuszczalności stosowania stawek stosunkowych (procentowych) jako jednej z metod określania wysokości danin publicznych, także opłat za dokonane czynności egzekucyjne. Jednocześnie, w ocenie, DIAS, Trybunał Konstytucyjny przyznał, że stawki stosunkowe są obciążeniem proporcjonalnym do wysokości konkretnej kwoty podlegającej egzekucji. Tak określona wysokość opłaty egzekucyjnej może nie być w pełni adekwatna do nakładu pracy organu egzekucyjnego i stopnia skuteczności jego działań w konkretnej egzekucji, ale jest to sytuacja konstytucyjnie dopuszczalna, gdyż w tym zakresie ustawodawca ma znaczną swobodę regulacyjną.

Jak wskazano w odpowiedzi na skargę, z samej istoty opłat wynika, że nie zawsze wiążą się one z ekwiwalentnym świadczeniem podmiotu publicznego. Jednakże, swoboda ustawodawcy co do określania wysokości opłat nie jest nieograniczona, bo wysokość tych należności w egzekucji jest nierozerwalnie związana z zapewnieniem właściwej równowagi między interesem państwa, polegającym na otrzymaniu zwrotu wydatków za przeprowadzone postępowanie egzekucyjne, a ochroną podmiotów przed nadmiernym fiskalizmem państwa. Bez wątpienia wysokość i zasady pobierania tych opłat powinny być zaś ukształtowane w taki sposób, aby zapewnić finansowanie aparatu egzekucyjnego.

DIAS podkreślił również, że Trybunał Konstytucyjny nie wskazał sposobu kalkulowania kosztów egzekucyjnych powstałych w postępowaniu egzekucyjnym. To właśnie sprawiło, że Organ przyjął górną granicę opłat za zajęcie wierzytelności i doręczenie odpisu tytułu wykonawczego, posiłkując się 8 % stawką za zajęcie nieruchomości, określoną w art. 64 § 1 pkt 6 u.p.e.a., ograniczoną do kwoty 34.200 zł. Z tego względu, w przekonaniu DIAS, maksymalna opłata za zajęcie wierzytelności, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. wg stawki 5% relatywnie da kwotę [...] zł, a 1 % opłata manipulacyjna wymieniona w art. 64 § 6 u.p.e.a. - [...] zł.

Wreszcie, wspomniany organ wskazał, że przedstawiony przez niego sposób kalkulowania wysokości kosztów egzekucyjnych znalazł aprobatę Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w wyroku z 10 kwietnia 2018 r., sygn. akt I SA/GI 1330/17.

Na koniec, DIAS nie zgodził się z wywodami zawartymi w skardze, w myśl których wszystkie opłaty stanowiące koszty egzekucyjne, winny być adekwatne do rzeczywistych wydatków poniesionych przez organ egzekucyjny, takich jak sporządzenie zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego czy doręczenie odpisu tytułu wykonawczego. Jest tak, ponieważ - jak przyznał Trybunał Konstytucyjny w obszernych fragmentach wyroku z 28 czerwca 2016 r. - opłaty muszą zapewnić funkcjonowanie organu egzekucyjnego, a więc nie mogą być one określone w zaledwie symbolicznej kwocie, sugerowanej przez Skarżąca.

Z tych względów, ustalając maksymalną wysokość opłat za czynności egzekucyjne dokonane w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym wobec Strony, w swoim przekonaniu Organ odwoławczy wykonał zalecenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, wskazane w wyroku z 12 września 2017 r., sygn. akt I SA/Gl 116/17.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga jest oparta na uzasadnionych podstawach prawnych i dlatego zaskarżone postanowienie podlega uchyleniu. Normatywnym punktem odniesienia dla rozważań i ocen dokonywanych zarówno przez Organ, jak i przez Sąd orzekający w przedmiotowej sprawie jest art. 64 § 1 pkt 4 i pkt 14, a także art. 64 § 6 u.p.e.a. W przepisach tych ustawodawca wskazał na sposób kalkulowania wysokości opłat egzekucyjnych za zajęcie wierzytelności pieniężnych innych niż ze świadczenia z ubezpieczenia społecznego, z wynagrodzenia za pracę lub innych praw majątkowych (art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a), za spisanie na miejscu u zobowiązanego protokołu o stanie majątkowym zobowiązanego (art. 64 § 1 pkt 14 u.p.e.a.) oraz opłaty manipulacyjnej z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych (art. 64 § 6 u.p.e.a.). Metoda ustalania wysokości wszystkich tych należności została zaś ukształtowana w ten sposób, że ustawodawca posłużył się stawką procentową odnoszoną do kwoty egzekwowanej, która jednak nie może skutkować ustaleniem niższej opłaty niż minimalna wartość tej należności, kwotowo wyrażona w odniesieniu do poszczególnych egzekwowanych wartości, w art. 64 u.p.e.a.

Odnosząc się do regulacji prawnej zawartej w art. 64 § 1 pkt 4 oraz w art. 64 § 6 u.p.e.a., Trybunał Konstytucyjny w powoływanym już wyroku w sprawie o sygn. SK 31/14 orzekł, że przepisy te tracą moc w takim zakresie, w jakim nie określają maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne (dot. art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a.) lub nie określają maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej (dot. art. 64 § 6 u.p.e.a.). Wobec braku nowelizacji ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, dokonanej przez wzgląd na taką, a nie inną treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego, stosowanie się do dyspozycji tego judykatu spowodowało konieczność takiego określenia wysokości kosztów egzekucyjnych przez organy stosujące ustawę o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, aby nie można im było zarzucić naruszenia standardów określonych we wspomnianym wyroku Trybunału Konstytucyjnego, wydanym w sprawie SK 31/14. W ten sposób, wobec zaniechania ustawodawcy, na administrację spadła powinność swoistego, dokonanego w płaszczyźnie stosowania prawa administracyjnego, orzeczniczego wypełnienia luki spowodowanej brakiem regulacji prawnej, tak aby w konkretnym przypadku ustalenie kosztów egzekucyjnych odbyło się z uwzględnieniem dyrektyw zawartych w wyroku w sprawie SK 31/14.

Jednocześnie należy zauważyć, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, orzekając poprzednio w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 116/17, odniósł się do tych kwestii. W jednoznaczny sposób wskazał on bowiem, w jaki sposób administracja, uwzględniając dyrektywy zawarte w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 28 czerwca 2016 r., sygn. akt SK 31/14, winna uwzględniać maksymalne koszty egzekucyjne, nieukształtowane w ustawie o postepowaniu egzekucyjnym w administracji. W tym właśnie orzeczeniu Sąd wskazał, że ponownie orzekając w sprawie i ustalając wysokość kosztów egzekucyjnych, organ musi wziąć pod uwagę rzeczywiste wydatki oraz koszty związane z dokonaniem poszczególnych czynności egzekucyjnych w toku postępowania egzekucyjnego. Powinien on przy tym uwzględnić pracochłonność i czasochłonności podjętych działań. Tym samym, wskazana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, realna wartość poniesionych wydatków i kosztów egzekucyjnych stała się swoistą ochroną Dłużniczki przed niekonstytucyjnym ponoszeniem niczym nieuzasadnionej, maksymalnej opłaty za dokonane czynności egzekucyjne (art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a.) oraz maksymalnej opłaty manipulacyjnej (art. 64 § 6 u.p.e.a.). Przedstawionego mechanizmu honorowania Konstytucji oraz wyroku Trybunału Konstytucyjnego zapadłego w sprawie o sygn. akt SK 31/14 Organ nie zakwestionował zaś, wnosząc skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Tym samym, prawomocne stało się orzeczenie wydane w sprawie I SA/Gl 116/17.

Przedstawiona okoliczność ma fundamentalne znaczenie w przedmiotowej sprawie, przez wzgląd na treść art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualne miejsce publikacji – Dz.U. z 2018 r., poz. 1302, zwanej dalej p.p.s.a.). Zgodnie z tym przepisem, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Tym samym, nie ulega wątpliwości, że oceną prawną Sądu, wyrażoną w uzasadnieniu wyroku wydanego w sprawie I SA/Gl 116/17 związany był Dyrektor Izby Administracji Skarbowej ponownie orzekający w sprawie. Stało się tak, ponieważ nie zaskarżył on tego orzeczenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego, a w konsekwencji, wyrok Sądu I instancji stał się prawomocny.

Należy podkreślić, że wbrew dyrektywie sformułowanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku w sprawie I SA/Gl 116/17, Organ kalkulując koszty egzekucyjne nie odwołał się do czasochłonności oraz pracochłonności podejmowanych przez siebie czynności egzekucyjnych - nie wskazał on podjętych przez siebie czynności w relacji do ustalonych kosztów egzekucyjnych, tak aby przy mniejszym zaangażowaniu w egzekucję uniknąć nieuzasadnionej maksymalizacji kosztów. Zamiast tego DIAS stworzył natomiast własny, tyle że oderwany od wskazówek Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawartych w wyroku I SA/Gl 116/17, sposób doprowadzenia do konstytucyjności stosowania art. 64 § 1 pkt 4 oraz art. art. 64 § 6 u.p.e.a. Taka metoda działania nie może zyskać aprobaty Sądu, orzekającego w przedmiotowej sprawie i do zajęcia odmiennego stanowiska nie skłania nawet powołanie się przez Organ na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 10 kwietnia 2018 r., wydany w sprawie I SA/Gl 1330/17. Ten ostatni judykat, w przeciwieństwie do wyroku z 12 września 2017 r., sygn. akt I SA/Gl 116/17 nie wiąże bowiem ani Organu, ani Sądu w przedmiotowej sprawie.

Tymczasem, konsekwencją takiej, a nie innej treści art. 153 p.p.s.a. jest to, że także Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekając w przedmiotowej sprawie związany jest rozstrzygnięciem zapadłym 12 września 2017 r. (I SA/Gl 116/17). Dzieje się tak, ponieważ stanowisko sądu I instancji, który rozpatruje skargę strony od ponownego orzeczenia organu administracyjnego powinno co do zasady odpowiadać ocenie prawnej tegoż sądu, wyrażonej w poprzednim orzeczeniu. Jednocześnie, sąd ten nie może formułować nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z wyrażonym wcześniej poglądem, chyba że w okresie pomiędzy wydaniem wyroku, a ponowną skargą do sądu administracyjnego zmianie uległy przepisy (por. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2017, s. 689).

Skoro więc po wydaniu wyroku w sprawie I SA/Gl 116/17 nie miała miejsca modyfikacja ani art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a., ani też art. 64 § 6 tej samej ustawy, Organ nie miał prawa odstąpić od wytycznych co do treści jego ponownego rozstrzygnięcia, zawartych w uzasadnieniu tego orzeczenia. To samo dotyczy Sądu orzekającego w przedmiotowej sprawie - także on jest związany treścią wyroku o sygnaturze I SA/Gl 116/17. Dlatego właśnie Sąd uchylił ostateczne postanowienie DIAS. Wspomniany podmiot, ponownie orzekając w sprawie zobowiązany jest zaś wziąć pod uwagę wiążące go wskazania, zawarte w uzasadnieniu orzeczenia I SA/Gl 116/17, a powtórzone przez Sąd w przedmiotowej sprawie. Nie oznacza to konieczności opierania się na minimalnej (tj. możliwie najniższej) wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne (dot. art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a.) lub na minimalnej wysokości opłaty manipulacyjnej (dot. art. 64 § 6 u.p.e.a.). Zasadne jest natomiast to, aby Organ ustalając koszty egzekucyjne odwołał się do czasochłonności oraz pracochłonności podejmowanych przez siebie czynności egzekucyjnych - wskazał na podjęte przez siebie czynności w relacji do ustalonych kosztów egzekucyjnych, tak aby w przypadku mniejszego zaangażowania w egzekucję uniknąć nieuzasadnionej maksymalizacji kosztów. W ten bowiem sposób zostanie wykazane to, że nie dokonano niczym nieuzasadnionego "rozdęcia" kosztów egzekucyjnych, sprzecznego z Konstytucją RP.

W tym stanie rzeczy, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie. Stało się tak na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono zaś na podstawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a. Złożył się na nie wpis uiszczony przez Skarżącą, w kwocie 200 zł.