Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2381/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-04-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Komunalizacja mienia
Skarżony organ: Minister Rozwoju
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 73  ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 1998 nr 133 poz 872
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka – Płaczkowska WSA Elżbieta Lenart (spr.) po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. O. na decyzję Ministra Rozwoju z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] września 2020 r., nr [...], Minister Rozwoju, po rozpatrzeniu odwołania M. O., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] lipca 2020 r., nr [...], w przedmiocie stwierdzenia nabycia przez gminę z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

Po rozpatrzeniu wniosku Gminy [...], Wojewoda [...] decyzją

z [...] lipca 2020 r., nr [...], stwierdził nabycie przez Gminę [...] z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własności nieruchomości, zgodnie z dokumentacją geodezyjną zaewidencjonowaną w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej

i Kartograficznej w [...] pod numerem [...] w dniu [...] sierpnia 2007 r., położonej w obrębie [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha wchodzącej w skład drogi gminnej ul. [...], opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nieruchomości.

W uzasadnieniu wskazał, że przedmiotowa działka nr [...] w dniu 31 grudnia 1998 r. stanowiła część urządzonej drogi publicznej ul. [...] i pozostawała we władaniu Gminy [...]. Dla udowodnienia władania nieruchomością przez Gminę [...], wykazano Księgę środków trwałych, z której wynika, że ul. [...] posiadała nawierzchnię utwardzoną wykonaną przez Gminę [...].

Uchwałą Nr 245 Rady Narodowej Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 26 maja 1988 r. w sprawie zaliczenia dróg publicznych na ternie Miasta Stołecznego Warszawy

i województwa stołecznego warszawskiego do kategorii dróg lokalnych miejskich oraz dróg gminnych, zgodnie z załącznikiem ul. [...] została zaliczona do kategorii dróg gminnych w Gminie [...].

Przedmiotowa nieruchomość w dniu 31 grudnia 1998 r. nie stanowiła własności Skarbu Państwa i nie stanowiła również własności gminy. Współwłaścicielami gruntu zajętego pod ww. drogę byli: Z. O. w udziale wynoszącym [...] części, I. S. (z d. L.) w udziale wynoszącym [...] części, S. L. w udziale wynoszącym [...] części, E. S. (z d. L.) w udziale wynoszącym [...] części - na podstawie prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego dla [...], Wydział [...] Cywilny o stwierdzeniu nabycia spadku po M. O. z [...] października 1998 r., sygn. akt. [...] oraz K. K. w udziale wynoszącym [...] części - na podstawie prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego dla [...], Wydział [...] Cywilny o stwierdzeniu nabycia spadku po M. K. z [...] marca 1999 r., sygn. akt [...].

Wojewoda zauważył, że dla przedmiotowej nieruchomości nie jest prowadzona księga wieczysta. Z zebranych materiałów wynika, że obecnie współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości są K. K. w udziale wynoszącym [...] części, I. S. w udziale wynoszącym [...] części, E. S. w udziale wynoszącym [...] części, M. O. w udziale wynoszącym [...] części - na podstawie postanowienia o stwierdzenie nabycia spadku po Z. O. z [...] maja 2004 r., sygn. akt [...] oraz A. L. w udziale wynoszącym [...] części i P. L. w udziale wynoszącym [...] części - na podstawie postanowienia o stwierdzenie nabycia spadku po S. L. z [...] listopada 2011 r., sygn. akt [...].

Następnie wskazał, że stan prawny wynikający z tytułu prawnego oraz danych ewidencji gruntów nie odpowiadał faktycznemu zajęciu gruntów pod drogę oraz faktycznemu władaniu w dniu [...] grudnia 1998 roku - zatem dla potrzeb toczącego się postępowania sporządzono projekt podziału działki nr [...].

W sporządzonej dokumentacji prawno-geodezyjnej, zarejestrowanej w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w [...] pod numerem [...] w dniu [...] sierpnia 2007 r., zostały określone i opisane granice faktycznego zajęcia gruntów pod drogę publiczną - ul. [...]. Z działki nr [...] o pow. [...] ha, wydzielono działkę nr [...] o pow. [...] ha zajętą pod drogę.

Granice zajęcia w dniu 31 grudnia 1998 r. gruntów pod drogę gminną wyznaczają jednocześnie granice nieruchomości podlegających nabyciu z mocy prawa przez Gminę [...] zgodnie z art. 73 ustawy z 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.

M. O. - w odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu postępowania - pismem z [...] lipca 2020 r. zakwestionował protokół ustalenia zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną ul. [...] - z uwagi na błędne pomiary wskazane na mapie dotyczące działki nr [...] oraz jej podziału w wyniku którego powstała działka nr [...]. Jego zdaniem, brak jest dowodów na korzystanie przez Gminę [...] z terenu działki znajdującej się pomiędzy chodnikiem a ogrodzeniem. Zakwestionował włączenie terenu gruntu pomiędzy chodnikiem a ogrodzeniem do drogi gminnej "w związku z faktem, iż nigdy do tej drogi nie należał i nigdy przez Gminę [...] nie był utrzymywany ani użytkowany". Ponadto wskazał, że na ww. protokole przy działce nr [...] figuruje numer postanowienia Sądu o sygn. [...], które nie pojawiało się w jakichkolwiek dokumentach dotyczących tej nieruchomości i nie wiadomo, dlaczego zostało powołane do tej działki przez geodetę.

Wojewoda - odnosząc się do powyższych zarzutów - stwierdził, że w trakcie przygotowania dokumentacji do wniosku o komunalizację przez Gminę [...] w sprawie potwierdzenia nabycia z dniem 1 stycznia 1999 r. gruntu stanowiącego działkę nr [...], strony postępowania zostały zawiadomione o czynnościach ustalania granic nieruchomości. M. O. został zawiadomiony przez Wójta Gminy [...] i był obecny przy czynności ustalenia zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną - ul. [...], obręb [...], gmina [...] wg. stanu z [...] grudnia 1998 r. Przy czym odmówił on złożenia podpisu pod protokołem. Czynności ustalenia granic zajęcia pod drogę publiczną zakończono w 2007 r. Fakt ten potwierdza załączony do wniosku Wójta Gminy [...] protokół z powyższych czynności sporządzony przez geodetę uprawnionego mgr inż. J. B.

Dodał, że przedmiotowa nieruchomość zajęta była pod drogę - co wynika z wyrysu z mapy ewidencyjnej, na którym granice nieruchomości zajętych pod drogi zostały wskazane zgodnie ze stanem na dzień 31 grudnia 1998 r. i fakt ten nie budzi żadnych wątpliwości.

Odwołał się też do orzecznictwa sądowego wskazując, iż udokumentowanie władania oznacza wykazanie, że na nieruchomości były wykonywane prace, m.in. związane z utrzymaniem drogi, jej konserwacją, modernizacją, odśnieżaniem

W aktach sprawy znajdują się rachunki, w których wykazano wykonywanie prac związanych, między innymi z urządzeniem drogi i jej utrzymaniem w tym odśnieżaniem przez Gminę [...].

Przez określenie "zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną" należy rozumieć zajęty pas gruntu w ramach linii rozgraniczających drogę, który obejmuje zarówno jezdnie, jak i chodniki, ścieżki rowerowe, miejsca postojowe i parkingi, latarnie, zieleń przydrożną, sieci: wodociągowe, ciepłownicze, kanalizacji deszczowej i ściekowej, usytuowane na nim obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu (Wyrok NSA z 2 września 2016 r., sygn. akt I OSK 2820/14). Zatem stan faktyczny istniejący na gruncie w dniu 31 grudnia 1998 r. winien być oceniany przez pryzmat tej definicji, a nie w świetle definicji "drogi" ujętej w aktualnym brzmieniu art. 4 pkt 2 ustawy o drogach publicznych - a więc jako "budowli wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi, urządzeniami oraz instalacjami, stanowiącą całość techniczno-użytkową, przeznaczoną do prowadzenia ruchu drogowego, zlokalizowaną w pasie drogowym". Ta definicja wprowadzona została do systemu prawnego dopiero nowelizacją ustawy o drogach publicznych dokonaną ustawą z 14 listopada 2003 r. - o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 200, poz. 1593) i nie może być miarodajna dla stosowania pojęć używanych w akcie normatywnym pochodzącym z roku 1998.

Na zakończenie Wojewoda - odnosząc się do wskazanej w piśmie M. O. uwagi na wpisane przez geodetę na mapie sytuacyjnej przy działce [...] postanowienie Sądu sygn. Ns [...] - wskazał, że dokument ten (mapa sytuacyjna) nie służy do określenia tytułu własności ww. nieruchomości, a jedynie do określenia granic zajęcia gruntu znajdującego się pod drogą. W wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego strony będące współwłaścicielami ww. działki na dzień 31 grudnia 1998 r. zostały ustalone na podstawie Aktu Własności Ziemi, nr [...] z [...] października 1974 r., prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po M. O. z [...] października 1998 r., sygn. akt [...] oraz prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po M. K. z [...] marca 1999 r., sygn. akt [...].

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem M. O. złożył odwołanie.

Po rozpatrzeniu odwołania Minister Rozwoju decyzją z [...] września 2020 r.,

nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem.

W dniu 31 grudnia 1998 r. przedmiotowa nieruchomość nie stanowiła własności Skarbu Państwa, ani jednostki samorządu terytorialnego, gdyż:

- w dniu 31 grudnia 1998 r. właścicielami nieruchomości oznaczonej jako działka [...], wydzielonej z działki nr [...], byli K. K., Z. O., S. L., I. S. oraz E. S.,

- Z. O. zmarł w dniu [...] maja 2003 r., a spadek po nim nabył M. O., na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z [...] maja 2004 r., sygn. akt [...],

- S. L. zmarł w dniu [...] sierpnia 2011 r., a spadek po nim nabyli A. L. i P. L., na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z [...] listopada 2011 r., sygn. akt [...],

- aktualnie właścicielami przedmiotowej nieruchomości są K. K., M. O., A. L., P. L., I. S. oraz E. S.

Wskazał również, że w dniu 31 grudnia 1998 r. przedmiotowa nieruchomość była zajęta pod drogę gminną relacji droga krajowa nr [...] - [...] - gr. Gminy [...] (aktualnie ul. [...]), co ustalił na podstawie:

- uchwały Rady Narodowej Miasta Stołecznego Warszawy nr 245 z dnia 26 maja

1988 r. w sprawie zaliczenia dróg publicznych na terenie Miasta Stołecznego Warszawy i województwa stołecznego warszawskiego do kategorii dróg lokalnych miejskich oraz dróg gminnych (Dz. Urz. Woj. St. Warszawskiego Nr 17, poz. 186), na mocy której ww. ulica została zaliczona do kategorii dróg gminnych,

- art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, na mocy którego przedmiotowa droga od dnia 1 stycznia 1999 r. pozostała drogą gminną,

- mapy sytuacyjnej nieruchomości według wykazu powierzchni zajętych pod drogę publiczną ul. [...] według stanu zajęcia na dzień 31 grudnia 1998 r., sporządzonej przez geodetę uprawnionego J. B., przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] sierpnia 2007 r. pod nr [...] - z której wynika, że działka nr [...] była w dniu 31 grudnia 1998 r. zajęta pod drogę publiczną.

Podkreślił, iż powyższe opracowanie geodezyjne sporządzone przez geodetę uprawnionego w oparciu o dokumentację geodezyjną przyjętą do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 k.p.a. - a zatem stanowi dowód tego, co zostało w nim stwierdzone przez uprawnionego geodetę. Zwrócił uwagę na to, że powyższą dokumentację geodeta uprawniony obowiązany jest sporządzić z należytą starannością, zgodnie z zasadami współczesnej wiedzy technicznej i obowiązującymi przepisami prawa, co wynika bezpośrednio z art. 42 ust. 3 ustawy z 17 maja 1989 r. prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2010 r.. Nr 193, poz. 1287 ze zm.), pod rygorem odpowiedzialności wskazanej w art. 46 tej ustawy.

Minister zauważył także, że w dniu 31 grudnia 1998 r. przedmiotowa nieruchomość pozostawała we władaniu publicznym, o czym świadczą:

- rachunki nr [...] i nr [...] za zimowe utrzymanie dróg w okresach 1 lutego 1998 r. - 5 lutego 1998 r. oraz 1 marca 1998 r. - 31 marca 1998 r.,

- pismo Wójta Gminy [...] z 3 lutego 2014 r., w którym stwierdza, że przedmiotowa nieruchomość w dniu 31 grudnia 1998 r. pozostawała we władaniu Gminy [...] jako gminna droga publiczna - ul. [...]. Ulica ta według stanu na dzień 31 grudnia

1998 r. posiadała nawierzchnię utwardzoną, wykonaną przez Gminę [...]. Utrzymanie zimowe i letnie również było wykonywane przez Gminę.

Odniósł się też do zarzutu odwołania wskazując, iż władztwo publicznoprawne dotyczy całego odcinka drogi, a nie poszczególnych działek gruntu - trudno bowiem uznać, że istnieje możliwość wykazania dokonywania czynności związanych z utrzymaniem danej drogi publicznej tylko w stosunku do konkretnych działek.

Przy czym powyższe stanowisko znajduje odzwierciedlenie w licznym orzecznictwie sądowo-administracyjnym.

Na decyzję Ministra Rozwoju skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył M. O. - wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, jak

również poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Skarżący zarzucił Ministrowi Rozwoju, że wobec braku wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i wobec niepodjęcia czynności niezbędnych do rzetelnego załatwienia sprawy, naruszył on przepisy postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy.

Wskazał, że na mapie z wykazem powierzchni dołączonej do akt sprawy, zarejestrowanej pod nr ew. [...] z [...] sierpnia 2007 r. przy numerze działki [...] cz. figuruje w oznaczeniu nieruchomości (w rubryce w której widnieją numery ksiąg Wieczystych) wpis "Post. Sądu [...]". Numer tego postanowienia nie występuje i nigdy nie występował jako podstawa nabycia i prawo własności do działki nr ew. [...]. Dodatkowo pokazane są granice działki: [...] zajętej pod drogę, a dotyczące postanowienia nie związanego z działką nr [...], z której pochodzi po podziale działka nr ew. [...]. Jest to błąd powielany przez geodetę i Starostwo Powiatowe w [...], który nie został wyjaśniony na żadnym etapie postępowania.

Podniósł też, iż opracowanie geodezyjne zlecone przez Urząd Gminy w [...] dotyczące m. in. działki nr [...] jest nieprawidłowe i nieprawdziwe, a granica narysowana pomiędzy działkami nr [...] i [...] jest granicą fikcyjną, która nigdy nie istniała. W związku z tym ponownie wniósł o powołanie niezależnego i kompetentnego geodety, który w sposób rzetelny i niebudzący wątpliwości wyznaczy prawidłowy przebieg tej granicy.

Dodał, że Urząd Gminy [...]nigdy nie dokonywał żadnych czynności na terenie położonym poza obrębem chodnika w kierunku południowym działki - ponieważ posiadaczami i użytkownikami tego gruntu byli od lat 60- tych jego rodzice Z. i Z. O., a obecnie jest on w jego posiadaniu i użytkowaniu. Natomiast rachunek za odśnieżanie - przedstawiony przez Gminę [...]- dotyczy tylko jezdni. Teren zielony, który jest od wielu lat obsadzony krzewami i obsiany trawą, znajdujący się pomiędzy chodnikiem a ogrodzeniem, nigdy nie był odśnieżany przez Urząd Gminy - byłoby to niemożliwe i absurdalne. Podczas pomiaru wykonywanego przez geodetę w 2007 r. zarówno trawa, jak i krzewy już istniały na gruncie i geodeta doskonale to widział. Pomimo jego uwag i protestów geodeta poprowadził granicę zajętości pod drogę po linii ogrodzenia nie wiadomo na jakiej podstawie. Dlatego też odmówił on podpisania protokołu ustalenia granic, nie wyrażając w ten sposób zgody na bezprawne i niezgodne z prawdą wyznaczenie fikcyjnej granicy.

Natomiast prawidłowy przebieg granicy pomiędzy działką nr [...] i nr [...] wyznacza południowy skraj chodnika, natomiast to co leży poza nim, należy do działki nr [...] powstałej po podziale działki nr [...].

W odpowiedzi na skargę Minister Rozwoju wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej jako: p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga jest niezasadna, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Ministra Rozwoju

z [...] września 2020 r. utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] lipca 2020 r. w przedmiocie stwierdzenia nabycia przez gminę z mocy prawa z dniem

1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości.

Materialnoprawną podstawę wydanego rozstrzygnięcia stanowił art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872, ze zm.), dalej jako ustawa.

Przepis ten stanowi, że nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem.

Powołany przepis określa przesłanki, których tylko łączne spełnienia powoduje przejście gruntu na własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego

z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. Przesłankami tymi są: władanie w dniu 31 grudnia 1998 r. gruntem przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego, zajęcie gruntu pod drogę publiczną i brak tytułu własności Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego do zajętego gruntu.

Potwierdzenie wywłaszczenia nieruchomości zajętej pod drogę publiczną następuje w drodze decyzji wojewody (art. 73 ust. 3). Decyzja taka nie tworzy nowego stanu prawnego, potwierdza jedynie stan prawny istniejący w dniu 31 grudnia 1998 r., ma więc charakter deklaratoryjny. Stanowi ona wiążące potwierdzenie dokonanych

ex lege zmian w sytuacji prawnej określonych podmiotów, co wywołuje skutki ex tunc (od chwili, gdy dany stan prawny zaistniał).

W ocenie Sądu, organy orzekające w niniejszej sprawie prawidłowo uznały, że spełnione zostały łącznie wszystkie przesłanki warunkujące przejście przedmiotowej nieruchomości na własność Gminy [...] z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r.

Poza sporem jest, że w dniu 31 grudnia 1998 r. przedmiotowa nieruchomość nie była własnością Skarbu Państwa ani jednostki samorządu terytorialnego. Z materiału dokumentacyjnego wynika bowiem, że w dniu 31 grudnia 1998 r. współwłaścicielami działki nr [...], wydzielonej z działki nr [...], byli:

- Z. O. w udziale [...] części, I. S. (z d. L.) w udziale [...] części, S. L. w udziale [...] części, E. S. (z d. L.) w udziale [...] części - na podstawie prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po M. O. z [...] października 1998r., sygn. akt. [...] oraz K. K. w udziale [...] części - na podstawie prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po M. K. z [...] marca 1999 r., sygn. akt [...].

Spadek po zmarłym w dniu [...] maja 2003 r. Z. O. nabył w całości M. O. na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z [...] maja 2004 r., sygn. akt [...]. Natomiast spadek po zmarłym w dniu [...] sierpnia 2011 r. S. L. nabyli A. L. i P. L., na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z [...] listopada 2011 r., sygn. akt [...].

Zatem obecnie właścicielami przedmiotowej nieruchomości są K. K., M. O., A. L., P. L., I. S. oraz E. S.

Nie ulega więc wątpliwości, że prawo własności przedmiotowej nieruchomości przysługiwało osobom fizycznym, a nie Skarbowi Państwa, bądź jednostce samorządu terytorialnego - co oznacza, że spełniona została pierwsza z przesłanek określonych

w art. 73 ust. 1 ustawy.

Przechodząc do oceny spełnienia przesłanki zajętości nieruchomości pod drogę publiczną wskazać należy, że z akt sprawy wynika, że przedmiotowa nieruchomość zajęta była pod drogę gminną relacji droga krajowa nr [...] - [...] - gr. Gminy [...] (aktualnie ul. [...]).

Ulica [...] zaliczona została do kategorii dróg gminnych na podstawie uchwały Rady Narodowej Miasta Stołecznego Warszawy nr 245 z dnia 26 maja 1988 r. w sprawie zaliczenia dróg publicznych na terenie Miasta Stołecznego Warszawy i województwa stołecznego warszawskiego do kategorii dróg lokalnych miejskich oraz dróg gminnych (Dz. Urz. Woj. St. Warszawskiego Nr 17, poz. 186).

Natomiast na podstawie art. 103 ust. 2 ustawy przedmiotowa droga od dnia

1 stycznia 1999 r. pozostała drogą gminną.

Wskazać także należy, iż przestrzenne granice zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną - do których odnosi się art. 73 ust. 1 ustawy - determinuje stan faktyczny istniejący na gruncie, a więc sposób jego zagospodarowania pozwalający na zakwalifikowanie go do definicji pasa drogowego w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. - o drogach publicznych (Dz.U. Nr 14, poz. 60 ze zm.),

w brzmieniu obowiązującym w dacie wejścia w życie ustawy z 13 października 1998 r.

Zgodnie z tym przepisem pasem drogi jest wydzielony pas terenu, przeznaczony do ruchu lub postoju pojazdów oraz do ruchu pieszych, wraz z leżącymi w jego ciągu obiektami inżynierskimi, placami, zatokami postojowymi oraz znajdującymi się

w wydzielonym pasie terenu chodnikami, ścieżkami rowerowymi, drogami zbiorczymi, drzewami i krzewami oraz urządzeniami technicznymi związanymi z prowadzeniem

i zabezpieczeniem ruchu. Przy tym świetle ww. przepisu analogicznie jak "pas drogi" zdefiniowane zostało pojęcie "droga".

W rozpoznawanej sprawie dokumentami wskazującymi na zajęcie nieruchomości na drogę publiczną na dzień 31 grudnia 1998 r. są:

- mapa sytuacyjna nieruchomości według wykazu powierzchni zajętych pod drogę publiczną ul. [...], według stanu zajęcia na dzień 31 grudnia 1998 r., sporządzona przez geodetę uprawnionego J. B. i przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] sierpnia 2007 r. pod nr [...], z której jednoznacznie wynika, że sporna działka nr [...] zajęta była pod drogę publiczną,

- wykaz zmian gruntowych nr [...] sporządzony przez geodetę uprawnionego J. B. przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] sierpnia 2007 r. pod nr [...], z którego wynika, że działka [...] została sklasyfikowana symbolem "[...]" czyli droga.

Należy także zauważyć, że w aktach sprawy znajduje się protokół ustalenia granicy zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną - ul. [...] według stanu na dzień 31 grudnia 1998 r. - sporządzony przez geodetę uprawnionego J. B.

Z protokołu tego wynika, że o czynności zawiadomiono M. K. odnośnie m. in. działki nr [...], która nie była obecna przy tej czynności.

Natomiast obecny był M. O., który został zawiadomiony odnośnie m. in. działki nr [...]. Jednakże odmówił on podpisania protokołu odnośnie m. in. działki nr [...].

Wszystkie powołane wyżej dokumenty w sposób niewątpliwy pozwalały przyjąć, że działka nr [...] zajęta była pod drogę publiczną.

Nie mógł odnieść zamierzonego skutku zarzut skargi dotyczący przywołania na ww. mapie sytuacyjnej sygnatury postanowienia "Post. Sądu [...]", który nigdy nie występował jako podstawa nabycia własności do działki nr [...]. Mapa ta służy tylko do określenia granic gruntu znajdującego się pod drogą publiczną. Zatem podniesiony zarzut nie ma żadnego znaczenia dla wyniku niniejszej sprawy.

Niezasadne są też zarzuty skargi dotyczące nieprawidłowości i nieprawdziwości sporządzonego na zlecenie Urzędu Gminy w [...] opracowania geodezyjnego dotyczące m. in. działki nr [...] oraz fikcyjności granicy narysowanej pomiędzy działkami nr [...] i [...].

Wskazać bowiem należy, że sporządzone przez geodetę uprawnionego opracowanie geodezyjne, przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego

i kartograficznego, ma charakter dokumentu urzędowego - o którym mowa w art. 76 k.p.a. Wzruszenie mocy dowodowej tego dokumentu jest możliwe wyłącznie poprzez przeprowadzenie przeciwdowodu, czego nie przeprowadzono.

Natomiast kwestia fikcyjności (prawidłowości) granicy pomiędzy działkami

nr [...] i [...] może być przedmiotem oceny w innym postępowaniu.

Prawidłowe jest również stanowisko organów, iż została spełniona ostatnia

z przesłanek z art. 73 ust. 1 ustawy - dotycząca władania gruntem przez jednostkę samorządu terytorialnego w dniu 31 grudnia 1981 r. Dla jej spełnienia istotne jest bowiem jedynie to, aby jednostka ta wykonywała faktyczne czynności w odniesieniu do nieruchomości zajętej pod drogę publiczną związane z utrzymaniem jej nawierzchni, zapewnieniem przejezdności, naprawami, remontami itp., a nie posiadanie nieruchomości w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego.

Przy czym w przypadku urządzenia drogi na gruncie prywatnym, który to grunt został jednocześnie zagospodarowany przez właściciela w sposób uniemożliwiający realizację czynności związanych z zarządem drogi, istnieje domniemanie, że zarządca drogi wykonywał nad nią władztwo w formach określonych w ustawie o drogach publicznych. Nie może obalić tego domniemania sam fakt wykonywania sporadycznie na nieruchomości zajętej pasem drogowym przez właściciela gruntu prac pielęgnacyjnych polegających na koszeniu trawy, wycinaniu krzewów czy drzew, czy też prac porządkowych. Podejmowanie przez właściciela nieruchomości tego rodzaju prac w obrębie pasa drogowego drogi publicznej, nie stanowi samo w sobie przeszkody dla realizacji czynności zarządu drogi przez podmioty publicznoprawne.

W rozpoznawanej sprawie wykonywanie przez zarządcę drogi czynności świadczących o publicznoprawnym władaniu nieruchomością, potwierdzają przywołane przez organ odwoławczy, a znajdujące się w aktach dokumenty:

- pismo Wójta Gminy [...] z [...] lutego 2014 r., w którym stwierdza, że przedmiotowa nieruchomość w dniu 31 grudnia 1998 r. pozostawała we władaniu Gminy [...] jako gminna droga publiczna - ul. [...], będącą drogą powszechnego korzystania. Ulica ta według stanu na dzień 31 grudnia 1998 r. posiadała nawierzchnię utwardzoną, wykonaną przez Gminę [...]. Utrzymanie zimowe i letnie również było wykonywane przez Gminę,

- rachunki nr [...] i nr [...] za zimowe utrzymanie dróg w okresach 1 lutego 1998 r. -

5 lutego 1998 r. oraz 1 marca 1998 r. – 31 marca 1998 r.

Powyższe dowody potwierdzają, iż nad przedmiotową nieruchomością w dniu

31 grudnia 1998 r. sprawowane było władztwo publicznoprawne.

W świetle powyższego nie mają wpływy na wynik sprawy podnoszone w skardze okoliczności, że Gmina [...] nie dokonywała żadnych czynności na terenie położonym poza obrębem chodnika w kierunku południowym działki, ponieważ posiadaczami i użytkownikami tego gruntu byli od lat 60-tych rodzice skarżącego, a obecnie grunt ten jest w jego posiadaniu i użytkowaniu. Jak również to, że teren zielony, który jest od wielu lat obsadzony krzewami i obsiany trawą, znajdujący się pomiędzy chodnikiem a ogrodzeniem, nigdy nie był odśnieżany przez Gminę [...].

Wskazać należy, że w przypadku wykonywania prac związanych z prawidłowym utrzymaniem drogi, jej konserwacją, modernizacją czy odśnieżaniem, czynności te dotyczą drogi jako całości, bez wyszczególniania poszczególnych działek gruntu stanowiących drogę publiczną. Natomiast podnoszona przez skarżącego okoliczność wykonywania na działce czynności pielęgnacyjnych nie wyłącza możliwości władania nieruchomością również przez podmiot publiczny (por. wyrok NSA z 5 sierpnia 2015 r., sygn. I OSK 37/14).

Podsumowując Sąd uznał, iż organy orzekające w sprawie wnikliwie, wszechstronnie i rzetelnie rozpatrzyły stan faktyczny sprawy i w sposób prawidłowy dokonały oceny wystąpienia przesłanek określonych w art. 73 ust. 1 ustawy, szczegółowo wyjaśniły motywy, jakimi się kierowały przy rozstrzyganiu sprawy oraz przekonująco uzasadniły swoje decyzje zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. - zyskując całkowitą aprobatę Sądu.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.