Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 94/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2016-06-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6064 Stwierdzenie kwalifikacji do wykonywania, dozorowania i kierowania pracami geologicznymi lub górniczymi
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Urząd Górniczy
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 77
journal: Dz.U. 2015 poz 196
law: Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Wiesner, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), Protokolant Katarzyna Lisiecka-Mitula, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2016 r. przy udziale - sprawy ze skargi D. D. na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zakazu wykonywania czynności osoby wyższego dozoru ruchu specjalności górniczej w podziemnych zakładach górniczych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr : [...], Ldz. [...] Prezes Wyższego Urzędu Górniczego w K. po rozpoznaniu wniosku D. D. z dnia [...] r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, rozstrzygniętej decyzją Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia [...]r., znak: [...], L.dz. [...], zakazującej D. D. wykonywania czynności osoby wyższego dozoru ruchu specjalności górniczej w podziemnych zakładach górniczych wydobywających węgiel kamienny na okres 2 lat,

I. uchylił decyzję Prezesa WUG z dnia [...] r., w części dotyczącej pkt 2 przedmiotowej decyzji oraz w części dotyczącej okresu, na który zakazano D.D. wykonywania czynności osoby wyższego dozoru ruchu specjalności górniczej w podziemnych zakładach górniczych wydobywających węgiel kamienny, i orzekł zakaz wykonywania ww. czynności na okres 18 miesięcy , w pozostałej części utrzymał w mocy sporną decyzję .

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ drugiej instancji wskazał art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm. –zwanej dalej k.p.a. w związku z art. 77 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2015 r. poz. 196 i 1272, zwane dalej Pgg)

Prezes WUG wskazał iż [...] r. w A S.A. - B w M., miało miejsce zapalenie metanu oraz wypadek zbiorowy (5 wypadków śmiertelnych, 15 wypadków ciężkich, 10 wypadków lekkich), zwane dalej "zdarzeniem".

Postanowieniem z [...]r., Prezes WUG wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji na podstawie art. 77 ust. 1 Pgg w stosunku do D. D. - nadsztygara górniczego - kierownika oddziału [...] w A S.A. -B w M..

Decyzją z [...] r., Prezes WUG zakazał D. D., kierownikowi oddziału wydobywczego [...] w A S.A. - B w M., wykonywania czynności osoby wyższego dozoru ruchu specjalności górniczej w podziemnych zakładach górniczych wydobywających węgiel kamienny na okres 2 lat, w związku z tym, że:

1] w dniu [...] r. na zmianie rannej wydobywczej, dopuścił do prowadzenia robót eksploatacyjnych w ścianie 560 w pokładzie 510 warstwa III przystropowa niezgodnie z ustaleniami projektu technicznego ściany 560, co polegało na tym, że:

a] w chodniku [...] za linią zawału ściany brak było zawału skał stropowych na odcinku 3,Om, gdzie wyrabowano obudowę chodnikową,

b] w chodniku [...] za linią zawału ściany 560 wykonano zawarcie z płótna, za którym na długości około 9,Om do linii zawału chodnika, niezlikwidowany odcinek wyrobiska był nieprzewietrzany, co doprowadziło do utworzenia w tej przestrzeni zbiornika metanu,

c] w chodniku [...], w strefie szczególnego zagrożenia tąpaniami o długości l00 na zmianie rannej wydobywczej, zatrudnionych było od 5 do 11 pracowników, zamiast maksymalnie 4 pracowników,

d] w ścianie 560 pod stropnicami obudowy zmechanizowanej od nr 147 do 153, tj. na odcinku około 9,0m od strony chodnika [...], zainstalowany był perforowany wąż przeciwpożarowy, zasilany sprężonym powietrzem, co powodowało zaniżanie wskazań czujników metanometrii automatycznej nr 134 i 135, zabudowanych w ścianie przy skrzyżowaniu z chodnikiem [...],

e] w chodniku [...], w rejonie skrzyżowania ze ścianą 560, brak było stanowiska pompowego o wydajności co najmniej 1,5 m3/min.,

co stanowi rażące naruszenie: § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy, prowadzenia ruchu oraz specjalistycznego zabezpieczenia przeciwpożarowego w podziemnych zakładach górniczych (Dz. U. Nr 139, poz. 1169, z późn. zm.), zwanego dalej: "rozporządzeniem bhp", w związku z pkt I. 8, 12, 13, 18, 19, pkt II. 1, 3, 4 tiret 1, 3 i 5, pkt III. 4, 5 zakresu czynności z dnia 2 października 2013 r., zwanego dalej "zakresem czynności", § 10 pkt 1 rozporządzenia bhp, § 40 ust. 1 rozporządzenia bhp, w związku pkt 5.1, pkt 5.7.3.6, pkt 5.6 oraz pkt 9 "Projektu technicznego ściany 560 w pokładzie 510 w partii D wschód na poziomie 665 m", zatwierdzonego przez kierownika ruchu zakładu górniczego w dniu 11 czerwca 2014 r.;

2) w dniu [...] r. na zmianie rannej, w chodniku [...] występowało rozlewisko wody o głębokości do około 0,8m, co nie zapewniało funkcjonalności wyrobiska oraz uniemożliwiało bezpieczne przejście i szybką ewakuację pracowników z rejonu ściany, co stanowi rażące naruszenie: § 9 ust. 1 rozporządzenia bhp w związku z pkt I. 8, 12, 13, 18, 19, pkt II. 1, 3, 4 tiret 1, 3 i 5, pkt III. 4, 5 zakresu czynności z dnia 2 października 2013 r., § 10 pkt 1 rozporządzenia bhp, oraz § 44 ust. 1 rozporządzenia bhp;

3} w okresie od [...] do [...] r. w chodniku [...] i w chodniku [...]w rejonie ściany 560 brak było skrzyń strzałowych, pomimo wykonywania robót strzałowych w ścianie, co stanowi rażące naruszenie: § 7 i § 20 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 1 kwietnia 2003 r. w sprawie przechowywania i używania środków strzałowych i sprzętu strzałowego w zakładach górniczych (Dz. U. Nr 72 poz. 655), zwanego dalej: "rozporządzeniem" w związku

z § 9 ust. 1 rozporządzenia bhp, w związku z pkt I. 8, 12, 13, 18, 19, pkt II. 1, 3, 4 tiret 1, 3 i 5, pkt III. 4, 5 zakresu czynności oraz § 10 pkt 1 rozporządzenia bhp;

4) nie podjął w dniu [...] r., na zmianie rannej, działań mających na celu spowodowanie rozpoczęcia akcji przeciwpożarowej, w związku z zaistniałym w dniu [...] r. pożarem endogenicznym w zrobach pokładu 510 w rejonie ściany 560, co stanowi naruszenieTart. 119 ust. 3 Pgg, w związku z rażącym naruszeniem § 9 ust. 1 rozporządzenia bhp, w związku z pkt 1. 13, pkt II. 3, 4 tiret 5, pkt III. 5 zakresu czynności oraz § 10 pkt 1 rozporządzenia bhp;

5) w dniach [...], w dniach [...] " w dniach [...] oraz w dniach [...] po zmianach rannych nie odnotował, w książce raportowej oddziału [...], odległości linii rabunku wyrobisk przyścianowych za frontem ściany, co stanowi rażące naruszenie: § 40 ust. 1 rozporządzenia bhp, w związku z pkt 5.4 "Projektu technicznego ściany 560 w pokładzie 510 w partii [...] na poziomie 665 m", zatwierdzonego przez kierownika ruchu zakładu górniczego w dniu [...] r., w związku z § 9 ust. 1 rozporządzenia bhp, w związku z pkt II. 1, 4 tiret 1 zakresu czynności oraz § 10 pkt 1 rozporządzenia bhp;

6) w dniu [...] r. na zmianie rannej tolerował pracę pracowników w rejonie ściany 560:

a] w wyrobiskach, gdzie temperatura sucha przekraczała 28°C, w czasie 7 godzin i 30 min., zamiast maksymalnie w czasie do 6-ciu godzin,

b) przy braku stosowania przez pracowników kompletnej odzieży roboczej,

co stanowi rażące naruszenie: § 239 ust. 2, § 670 ust. 1 rozporządzenia bhp, w związku z § 9 ust. 1 rozporządzenia bhp, w związku z pkt I. 8,12,13,18,19, pkt II. 1, 3, 4 tiret 1, 3 i 5, pkt III. 4, 5 zakresu czynności oraz § 10 pkt 1 rozporządzenia bhp.

Wskazał przy tym iż zgodnie z art. 224 Pgg, dotychczasowe przepisy wykonawcze:

1) rozporządzenia bhp, wydane na podstawie art. 78 ust. 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. - Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2005 r. Nr 228, poz. 1947, z późn. zm.), zachowują moc do czasu wejścia w życie aktów wykonawczych wydanych na podstawie art. 120 ust. 1 Pgg;

2) rozporządzenia, wydane na podstawie art. 78 ust. 2 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. - Prawo geologiczne i górnicze, zachowują moc do czasu wejścia w życie aktów wykonawczych wydanych na podstawie art. 120 ust. 2 Pgg.

We wniosku ponowne rozpatrzenie sprawy, zwany dalej "wnioskiem", strona podniosła, że decyzja Prezesa WUG jest wadliwa. Wydana została w wyniku jednostronnie zgromadzonego materiału dowodowego, bez uwzględnienia zeznań odwołującego się oraz pozostałych świadków, przesłuchanych w niniejszej sprawie, a niepowołanych w uzasadnieniu".

Strona, odnosząc się szczegółowo do stawianych zarzutów, stwierdziła, co następuje:

"1. w dniu [...] r. na zmianie rannej wydobywczej nie byłem osobą decyzyjną i nie decydowałem o dopuszczeniu do prowadzenia robót eksploatacyjnych na ścianie 560 w pokładzie 510 warstwa III przystropowa niezgodnie z ustaleniami projektu technicznego ściany 560. W w/w dniu stwierdziłem, że rabunku brakowało do 2 m. Nie podjąłem decyzji o eksploatacji ściany. Na rannej zmianie były ze mną osoby przełożone, tj. kierownik działu i jego zastępca oraz kierownik zmiany, którzy to podjęli decyzję."

Jednocześnie strona wyjaśniła, że: "a/ w chodniku [...] wschodnim za linią zwału ściany 560 brak zwału skał stropowych istniał na odcinku 1-2 m, a nie na odcinku 0,3 m; b/ w chodniku [...] nie było żadnego zawarcia z płótna, tylko opięcie na ¾ wyrobiska; c/ w chodniku [...] w strefie zagrożenia tąpaniami o dł. 100 m nie zatrudniałem pracowników z podległego mi oddziału, a jeżeli w tym rejonie byli jacyś pracownicy, to weszli samowolnie bądź zostali zatrudnieni przez oddział wentylacji. Przepisy złamali pracownicy bądź dozór z wentylacji. Nie zostałem przez nikogo poinformowany o wejściu pracowników i wykonywaniu prac w strefie; d/ w ścianie 560 widziałem wąż, nie był podpięty pod sprężone powietrze. Zainstalowanie tego węża nie było moją inicjatywą. Prawdopodobnie było inicjatywą działu wentylacji; e/ w chodniku [...] w rejonie skrzyżowania ze ścianą 560 było stanowisko pompowe o wydajności mniejszej niż napisane było w projekcie technicznym, ponieważ nie było warunków gabarytowych strefy. Stanowisko było usytułowane od 250 m powyżej napędu".

W odniesieniu do pozostałych zarzutów strona podniosła, co następuje:

"2/ w dniu ]...] r. na zmianie rannej skontrolowałem chodnik [...], stwierdziłem rozlewisko wody, które powstało z nieszczelności rurociągu przekroju 150, które powstało przez prowadzone prace profilaktyczne działu wentylacji na zmianie nocnej dnia poprzedniego. Pompka P2b uległa awarii i od razu poleciłem przetransportowanie pompy P3cc, która znajdowała się w rząpiu około 200 m powyżej i wyznaczyłem [...] C., aby zajął się transportem i przepięciem pompy. Na koniec zmiany zdał mi raport, że pompa została przetransportowana i uruchomiona. Dalszą profilaktykę i odwodnienie mieli prowadzić [...] D. P., który był zatrudniony na zmianę o godz. 11. Nie zostało mi zgłoszone, że jest jakiś problem z wodą;

3/ brak skrzyń strzałowych tłumaczę tym, iż skrzynie zostały zniszczone, a winnych nie znalazłem. Roboty strzałowe były wykonywane przeważnie na zmianach nocnych i instruktorzy strzałowi, którzy prowadzili te roboty nie zgłaszali problemu braku skrzyń strzałowych i wykonywali prace strzałowe;

4/ w dniu [...] r. nie podjąłem decyzji mającej na celu spowodowanie rozpoczęcia akcji przeciwpożarowej, ponieważ były tam służby wentylacji i bezpośredni moi przełożeni - kierownik działu górniczego, jego zastępca i kierownik zamiany. Nie byłem osobą decyzyjną do podjęcia akcji przeciwpożarowej;

5/ odpowiedzialność za wpisy do książek raportowych ponosi dozór średni, który dokonuje wpisów w w/w książkach;

6/ w dniu [...] r. na zmianie rannej nie tolerowałem czasu pracy pracowników w temp. 28°C wynoszącego 7 godz. i 30 min. Nie widziałem również, aby pracownicy oddziału [...] nie stosowali kompletnej odzieży".

Prezes WUG postanowił do sprawy dodatkowo dopuścić następujące dowody:

1. protokół przesłuchania świadka B. C. z dnia [...] r., które zostało przeprowadzone w ramach prowadzonego przez Prezesa WUG w sprawie ustalenia stanu faktycznego i przyczyn zapalenia metanu oraz wypadku zbiorowego, zaistniałych w dniu [...] r. ok. godz. 2057 w A S.A. - B w M., na okoliczność działań podjętych w celu zmniejszenia istniejącego w chodniku [...] rozlewiska wodnego

2. a) wyciąg z "Oddziałowej książki raportowej i kontroli robót górniczych przez osoby dozoru i kierownictwa zakład górniczy: B Książka raportowa Oddziału KG-obejmuje okres od dnia [...] r. do [..] r. [...]", za okres od dnia [...] r. do dnia [...]r.,

b) protokół przesłuchania świadka S. K. z dnia [...] r., które zostało przeprowadzone w ramach prowadzonego przez Prezesa WWUG w ramach postępowania w sprawie ustalenia stanu faktycznego i przyczyn zapalenia metanu oraz wypadku zbiorowego, zaistniałych w dniu [...] r. w A S.A. - B w M.,

c) "Ustalenia Kierownika Ruchu Zakładu Górniczego dla wykonywania robót strzałowych w rejonie ściany 560, tj.: chodniku [...], chodniku [...], ścianie 560, pokład 510 [...] poz. 665 m" z dnia [...] r. stanowiące Załącznik nr 29 materiałów uzupełniających "Projekt techniczny ściany 560 w pokładzie 510 partia [...] na poziomie 665 m",

d) wyciąg z "Książki zgłoszeń robót strzałowych do dyspozytora metanometrii" założonej dnia [...] r., na okoliczność braku, w okresie od [...] do [...]r., skrzyń strzałowych w chodniku [...]. i w chodniku [...], w rejonie ściany 560, pomimo wykonywania robót strzałowych w ścianie ,

3. wyciąg z ekspertyzy "Analiza sposobu przewietrzania, zagrożenia pożarowego, metanowego i zabezpieczeń gazometrycznych w rejonie ściany 560 w pokładzie 510 III w-wa na poziomie 665m w A S.A. - B w M. opracowanej przez Akademię Górniczo-Hutniczą im [...] w K., Wydział Górnictwa i Geoinżynierii, Katedra Górnictwa Podziemnego, na okoliczność zaistnienia w dniu [...] r. pożaru endogenicznego w zrobach pokładu 510 w rejonie ściany 560

Przesłuchano w charakterze świadka B. C. oraz dopuszczono protokół z przesłuchania tego świadka na okoliczność działań podjętych przez D. D. w celu zmniejszenia istniejącego w chodniku [...] rozlewiska wodnego .

W dodatkowych wyjaśnieniach strona wyjaśniła, co następuje:

"W ścianie 560 pokł. 510 [...] poz. 665 m były prowadzone roboty strzałowe przeważnie na zmianie nocnej (strzelanie odprężające). Według ustalenia Kierownika Ruchu Zakładu Górniczego dla wykonywania robót strzałowych w rejonie ściany 560 pokł. 510 [...] poz. 665 m dnia [...] r., stanowiące załącznik nr 29 materiałów uzupełniających projekt techniczny ściany 560 pokł. 510 [...] poz. 665 m za przechowywanie i zabezpieczenie środków strzałowych w pobliżu miejsca wykonywania robót strzałowych odpowiada osoba dozoru górniczego nadzorująca roboty strzałowe. Żadna z osób dozoru ruchu górniczego nadzorująca roboty strzałowe od [...] r. w rejonie ściany 560 nie zgłaszała wnioskodawcy o braku skrzyni strzałowej. Sztygar zmianowy S. K. nie pamięta faktu wykonywania robót strzałowych, jakie były wykonywane w dniu [...] r. w rejonie ściany 560 na jego zmianie. Roboty strzałowe powinny być prowadzone pod bezpośrednim nadzorem osoby dozoru ruchu górniczego. Za skrzynie odpowiedzialny jest sztygar zmianowy, na zmianie wykonującej roboty strzałowe. W przypadku gdy sztygar zmiany stwierdza brak skrzyni, to taki fakt natychmiast powinien zostać zgłoszony przełożonym, a materiał wybuchowy powinien zostać odniesiony do składu. Wnioskodawca jeszcze raz podkreśla, iż na jego zmianie nikt nie zgłaszał braku skrzyni. Odpowiedzialność zatem za ewentualny brak skrzyni ponosi sztygar zmiany wykonującej roboty strzałowe, który to powinien zgłosić ten fakt przełożonym.

Stwierdziła, że nie było jej wiadomo o zaistnieniu w dniu [...] r. pożaru endogenicznego w zrobach pokładu 510 w rejonie ściany pokł. 610 [...] poz.665 m. W tym dniu nie była w pracy, natomiast w dniach poprzedzających dzień [...]r. nadzorując prace w ścianie 560, wykonując pomiary wykrywaczem harmonijkowym, nie wykryła przekroczenia żadnych stężeń. Ponadto nie była informowany przez nikogo o wzroście tlenku węgla w rejonie ściany pokł. 610 [...] poz. 665 m. Zdaniem wnioskodawcy odpowiedzialnym za badanie prób powietrza w celu wczesnego wykrywania pożaru był Dział Wentylacji.

Rozważając zasadność zarzutów Prezes WUG uznał, iż zasługują one na częściowe na uwzględnienie co spowodowało zmniejszenie zakazu wykonywania ww. czynności na okres 18 miesięcy.

Odnośnie zarzutu z pkt 1 Prezes WUG stwierdził iż [...] r. kierownik ruchu zakładu górniczego A S.A. - B w M. zatwierdził "Projekt techniczny ściany 560 w pokładzie 510 w partii [...] na poziomie 665 m", zwany dalej "projektem technicznym" .

W dniu [...] r. Dyrektor Okręgowego Urzędu Górniczego w K. w drodze decyzji, znak [...], L.dz. [...], pozwolił na oddanie do ruchu ściany 560, w warstwie przystropowej pokładu 510 w partii [...] na poziomie 665 m, prowadzonej w warunkach specjalnych, tj. w III stopniu zagrożenia tąpaniami, IV kategorii zagrożenia metanowego oraz poniżej poziomu udostępnienia, na zasadach ujętych w projekcie technicznym.

Przestrzeganie postanowień projektu technicznego nakazuje § 40 ust. 1 rozporządzenia bhp, w myśl, którego "Roboty górnicze prowadzi się na podstawie dokumentacji określającej w sposób szczegółowy sytuację geologiczną i górniczą".

D. D. jako osoba wyższego dozoru ruchu specjalności górniczej, był zapoznany z treścią projektu technicznego, co potwierdził własnoręcznym podpisem i

W tym dniu [...]r. na zmianie rannej, nadzorował roboty górnicze w ścianie 560 w warstwie III przystropowej pokładu 510 w [...], na poziomie 665 m. Był odpowiedzialny za organizowanie i nadzorowanie prowadzonych w tym oddziale robót eksploatacyjnych .

Zgodnie z zakresem czynności, był odpowiedzialny w szczególności za: "właściwą organizację i zarządzanie (planowanie, koordynowanie i kontrolowanie) prowadzonych w oddziale robót; nadzór nad pracą oddziału ze szczególnym uwzględnieniem poziomu zagrożeń i stanu zabezpieczenia przed nimi; podejmowanie w razie potrzeby doraźnych decyzji w zakresie likwidacji bezpośredniego zagrożenia zdrowia i życia ludzkiego lub bezpieczeństwa ruchu; kontrolę i nadzór nad prowadzeniem przez podległy sobie dozór oddziałowy robót, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa geologiczno- górniczego, Planem Ruchu, dokumentacją techniczno-ruchową, instrukcjami i technologiami oraz ustaleniami komisji i zespołów ds. zagrożeń; zatrzymywanie robót prowadzonych bez wymaganej dokumentacji, niezgodnie ze stosowną dokumentacją i przepisami oraz zagrażających mieniu, zdrowiu i życiu ludzi". W myśl postanowień zakresu czynności do obowiązków D. D. należało, w szczególności: "wykonywanie zadań i obowiązków nałożonych Prawem Geologicznym i Górniczym oraz innymi obowiązującymi przepisami; zapewnianie starannego i merytorycznego przepływu informacji o stanie robót, przeszkodach ruchowych i innych zdarzeniach mających wpływ na realizacje zadań i stan bezpieczeństwa pracy oraz przedkładanie przełożonemu wniosków do podjęcia decyzji". Był on również zobowiązany do "sumiennego i starannego wykonywania pracy, przestrzegania zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, natychmiastowego zawiadomienia przełożonego o zauważonym w zakładzie pracy wypadku bądź zagrożeniu życia lub utraty zdrowia ludzkiego, jak również niezwłocznego ostrzeżenia współpracowników, a także innych osób znajdujących się w rejonie zagrożenia o grożącym im niebezpieczeństwie". W zakresie uprawnień D. D. miał, w szczególności prawo "dokonać zatrzymania robót prowadzonych z naruszeniem obowiązujących przepisów i zagrażających bezpieczeństwu mienia, zdrowia i życia ludzkiego", a także miał prawo "podejmować, w razie potrzeby, doraźne decyzje w zakresie likwidacji bezpośredniego zagrożenia zdrowia i życia ludzkiego lub bezpieczeństwa ruchu"

W ocenie organu z protokołów przesłuchań zawartych w aktach wynika że roboty eksploatacyjne w ścianie 560 na zmianie rannej wydobywczej, prowadzone niezgodnie z ustaleniami projektu technicznego.

Niezgodności te polegały na tym, że:

a i b) w chodniku [...]. za linią zawału ściany brak było zawału skał stropowych, na odcinku 3,Om, gdzie wyrabowano obudowę chodnikową, a w chodniku tym za linią zawału ściany 560 wykonano zawarcie z płótna, za którym na długości około 9,0m do linii zawału chodnika, niezlikwidowany odcinek wyrobiska był nieprżewietrzany, co skutkowało utworzeniem w tej przestrzeni zbiornika metanu, co potwierdziły zeznania następujących świadków:

W tym zakresie organ powołał się na protokoły przesłuchania świadków:

1 ) M. Ś., który zatrudniony był w dniu [...] r. na zmianie od godz. 11: "Odległość pozostawionego chodnika [...]. za frontem ściany w dniu [...] r. wynosiła około 6m. Za ostatnim niewyrabowanym odrzwiem obudowy występowała pusta przestrzeń na długości około 10m.";

2) J . C., [...], z dnia [...] r. (str. 2), który zeznał , "Chodnik [...] za ostatnią sekcją w ścianie był utrzymywany na odcinku około 8,Om. Na tym odcinku była obudowa chodnikowa, a na dalszym odcinku długości około 3,Om brak było pełnego zawału, pomimo wyrabowania obudowy chodnikowej.""Na początku zmiany [...] K. przyszedł do odcinka chodnika za ścianą i wyznaczył miejsce, gdzie mieliśmy wykonać korek z pianki chemicznej, zatłoczonej pomiędzy dwie warstwy płótna podsadzkowego, koloru białego. Piana chemiczna miała kolor różowy, był to PorofIex. Chodnik [...] za ostatnią sekcją w ścianie był utrzymywany na odcinku około 8,Om. Na tym odcinku była obudowa chodnikowa, a na dalszym odcinku długości około 3,Om brak było pełnego zawału, pomimo wyrabowania obudowy chodnikowej.";

3) Z. W., [...] - kierownika zmiany w Dziale Górniczym, z dnia [...]r. który zeznał "Po wyrabowaniu 4 odrzwi obudowy na odcinku 3,0m zawał w chodniku nie nastąpił. Na linii rabunku obudowy, na wysokości końca ostatniej sekcji, wykonano zawarcie z płótna wentylacyjnego koloru czarnego, zostawiając przy ociosie północnym tzw. "upust" o szerokości około l,5m. Moim zdaniem brak zawału w chodniku [...] za zawarciem z płótna był sytuacją nieprawidłową";

4) S. N., [...], z dnia [...] r. który był zatrudniony w dniu [...]r. na " odrzwia nie były wyrabowane, co dawało odległość ok. 3,2m za ścianą. Za ostatnim niewyrabowanym odrzwiem obudowy występowała pusta przestrzeń na długości ok. 3m i wys. do 1 m. Po wykonaniu przez nas rabunku, nie nastąpił zawał skał stropowych".

Organ wskazał, iż Część integralną projektu technicznego stanowi "Technologia prowadzenia ściany 560 w pokładzie 510 [...] poziom 665 m", zwana dalej "technologią", której załącznikami są instrukcje rabowania obudowy chodnikowej chodnika [...] i chodnika [...] w pokł. 510 [...] na poz. 665m. Zgodnie z pkt 10.2 projektu technicznego "rabunek wyrobisk przyścianowych prowadzony będzie zgodnie z instrukcjami rabunku". Zgodnie z pkt 4.3. instrukcji rabowania obudowy chodnikowej w chodniku [...], "w przypadku braku samoistnego zawału po wyrabowaniu obudowy chodnikowej dalszy rabunek należy przerwać, a zawał skał stropowych wymusić przy użyciu robót strzałowych

Zdaniem Prezesa WUG wyjaśnienie strony, że w "chodniku [...] za linią zawału ściany 560 brak zawału skał stropowych istniał na odcinku 1 -2m, a nie na odcinku 3,0m" stanowi tylko i wyłącznie potwierdzenie tolerowania przez nią zaistniałych nieprawidłowości.

Z zeznań, stanowiących dowód wynika, że w chodniku [...] za linią zawału ściany 560, w odległości około 9,0m od linii zawału chodnika wykonano zawarcie z płótna. Zgodnie z ustaleniami zawartymi w pkt. 5.1 projektu technicznego "w celu ograniczenia możliwości wypływu metanu w rejonie skrzyżowania ściany 560 z chodnikiem [...] zawał wyrobiska po stronie południowej należy opinać płótnem wentylacyjnym.". Wyjaśnienia D. D., że "w chodniku [...] nie było żadnego zawarcia z płótna, tylko opięcie na 3/4 wyrobiska" potwierdzają fakt, że w dniu [...]r. na zmianie rannej wydobywczej, dopuścił do istnienia zarzucanych nieprawidłowości.

Doprowadzenie do stanu, w którym zostało wykonane zawarcie z płótna w chodniku [...] za ścianą 560 w sytuacji bezsprzecznego istnienia zarówno braku pełnego zawału, jak i niewyrabowanej na odcinku ok. 6m obudowy w chodniku [...] za ścianą sprawiło, że powstała nieprzewietrzana pustka, w której utworzył się zbiornik metanu.

W zakresie zarzutu c) co do faktu zatrudnienia od 5 do 11 pracowników, zamiast maksymalnie 4 pracowników, wynikało to zeznania świadków: Z. W., [...], z dnia [...] r. który zatrudniony był w dniu [...] r. na zmianie od godz. II00 "W dniu [...]r. na mojej zmianie w chodniku [...] zatrudnione były 2 zastępy ratowników oraz metaniarz z działu wentylacji. Ponadto w odległości około 12,0m przed ścianą widziałem dwóch pracowników, którzy przygotowywali wiertnicę do wiercenia otworu w ociosie północnym chodnika, P. K., [...], z dnia [...] r., J. C., [...], z dnia [...]r.

Zgodnie z pkt 5.7.5 projektu technicznego, "w wyrobiskach przyścianowych obowiązywać będą "strefy szczególnego zagrożenia tąpaniami" wyznaczone w chodniku [...] od linii zawału do l00 m przed frontem ściany". Natomiast, jak stanowi pkt 5.7.6 projektu technicznego "dopuszcza się zatrudnienie w "strefie..." tylko niezbędnego minimum ludzi w danych warunkach, jednak nie więcej niż w chodniku [...] na zmianie wydobywczej doraźnie 4 osoby

Z przytoczonych zeznań świadków zdaniem organu wynika w sposób jednoznaczny, że w dniu [...] r. na zmianie rannej wydobywczej, w strefie szczególnego zagrożenia tąpaniami w chodniku [...] ilość przebywających tam pracowników przekraczała 4, tj. maksymalną ustaloną w cyt. wyżej pkt. 5.7.6 projektu technicznego.

Prezes WUG nie dał wiary wyjaśnieniom strony, że w strefie szczególnego zagrożenia tąpaniami w chodniku [...] nie zatrudniał pracowników z oddziału [...], a "jeżeli w tym rejonie byli jacyś pracownicy, to weszli samowolnie, bądź zostali zatrudnieni przez oddział wentylacji". Zdaniem organu, strona nadzorując roboty eksploatacyjne nie powinna dopuścić, aby liczba pracowników przebywających w strefie szczególnego zagrożenia tąpaniami w chodniku [...] przekroczyła 4, bez względu na to, z którego oddziału mogli to być pracownicy.

W zakresie zarzutu d) iż w ścianie 560 pod stropnicami obudowy zmechanizowanej od nr 147 do 153, tj. na odcinku około 9,0 m od strony chodnika [...], zainstalowany był perforowany wąż przeciwpożarowy, zasilany sprężonym powietrzem, co powodowało zaniżanie wskazań czujników metanometrii automatycznej nr 134 i 135, zabudowanych w ścianie przy skrzyżowaniu z chodnikiem [...], powyższą okoliczność potwierdziły zeznania świadków: J.O., [...], z dnia [...] r. "Pytanie: Czy w ścianie był stosowany nadmuch z węża p.poż.? Odpowiedź: Tak. Wąż wisiał na długości ok. 10-12 sekcji, podwieszony pod stropnicami nad przejściem dla załogi. Zasilany był bezpośrednio z rurociągu sprężonego powietrza, zabudowanego przy ociosie północnym w chodniku [...] W wężu tym wykonane były otwory. Wąż na końcu był ucięty i związany. W ścianie zabudowane były czujniki metanometrii automatycznej na piątej sekcji od chodnika [...] i nad skrzynią napędową przenośnika ścianowego"; J. B., [...] ściany, z dnia [...]r. "Dodatkowo w ścianie 560, od sekcji o nr 149 do skrzyżowania z chodnikiem [...] oraz w chodniku zabudowany był wąż p.poż. zasilany sprężonym powietrzem z rurociągu zakończonym w odległości około 2,5m od zawarcia. W wężu tym, na długości ściany wykonane były otwory, którymi wypływało sprężone powietrze. W dniu [...]r. wąż ten był czynny. Wiem na pewno, że wąż ten został zabudowany przez metaniarzy około 1 tygodnia przed zdarzeniem. W dniu [...]r., czujniki metanometrii automatycznej w rejonie skrzyżowania chodnika [...] ze ścianą 560 zabudowane były w następujących miejscach: pierwszy czujnik pod stropnicą obudowy zmechanizowanej o nr 149 od strony przejścia załogi, drugi także pod stropem, nad silnikiem głównym przenośnika ścianowego, pomiędzy sekcjami o nr 153 i 152, trzeci w chodniku [...], pod stropem, w odległości około 1,5m od zawarcia, po południowej stronie przegrody. Wymienione przeze mnie czujniki metanometrii zabudowane były w taki sposób, że na czujnik zabudowany przed zawarciem oddziaływał prąd powietrza z lutniociągu i strumienic, natomiast na czujniki zabudowane w ścianie prąd powietrza wypływający z węża p.poż. [...] Chciałbym nadmienić, że wąż ten zabudowany był pod stropem w ścianie 560, w taki sposób, że oba czujniki zlokalizowane byfy od niego w odległości od około 20cm do 30cm, przy czym jeden z nich znajdował się po zachodniej stronie węża, a drugi po jego wschodniej stronie. świadka Z. W., [...], z dnia [...] r. (str. 3], J. G., [...], z dnia [...] r. "Dodatkowo w ścianie 560 na długości około 8 sekcji obudów zmechanizowanych od chodnika [...], nad przenośnikiem ścianowym zabudowy był wąż p.poż. zasilany sprężonym powietrzem, świadka J.S., [...], [...], z dnia [..] r.

Do projektu technicznego jako Załącznik nr 4.2 zostały dołączone "Ustalenia Kierownika Działu Wentylacji w zakresie zabudowy pomocniczych urządzeń wentylacyjnych w rejonie skrzyżowania ściany 560 z chodnikiem [...] w pokładzie 510 [...] z dnia [...] r., znak: [...], zwane dalej "Załącznikiem". Zostało w nich wskazane, co wchodzi w skład układu pomocniczych urządzeń wentylacyjnych, tj. wentylator elektryczny z lutniociągiem, wentylator pneumatyczny zabudowany w przegrodzie wentylacyjnej (wyprzedzającej) z lutniociągiem oraz dwie do ośmiu strumienie. Zawierają one dodatkowo informacje o sposobie zabudowy pomocniczych urządzeń wentylacyjnych, co miało być wykonane zgodnie z dołączonym rysunkiem

Z powyższego zdaniem organu wynika bezsprzecznie, że zainstalowanie perforowanego węża przeciwpożarowego, zasilanego sprężonym powietrzem w ścianie 560 pod stropnicami obudów zmechanizowanych od nr 147 do nr 153, tj. na odcinku ok. 9, 0 m od strony chodnika [...] było niezgodne z ustaleniami Załącznika stanowiącego integralną część projektu technicznego. Dopuszczenie do zabudowania perforowanego węża przeciwpożarowego, zasilanego sprężonym powietrzem w ścianie 560, powodowało zaniżanie wskazań czujników metanometrii automatycznej nr 134 i 135, zabudowanych w ścianie przy skrzyżowaniu z chodnikiem [...], przez co nie rozpoznawano faktycznego poziomu zagrożenia metanowego.

W zakresie zarzutu e) iż w chodniku [...], w rejonie skrzyżowania ze ścianą 560, brak było stanowiska pompowego o wydajności co najmniej 1,5 m3/min., to w tym zakresie powyższe potwierdziły zeznania następujących świadków : R. U., [...] [...], z dnia [...] r. (str. 3 i str. 4), który zatrudniony był w dniu [...] r. na zmianie od godz. 600 "W chodniku [...] zabudowana była na cesze ok. 280m. pompa stacjonarna typu 0S-150/5 pracująca oraz druga OS-150/5 rezerwowa, z "wozem-rząpie" o poj. 2m3, do których w dniu [...]r. podawały wodę 2 pompy typu P-2B rozlokowane w chodniku [...] przed napędem przenośnika podścianowego a druga w rejonie pociągu aparaturowego. Innych pomp nie pamiętam."; Z. W. z dnia [...]r., który zeznał "Woda spływała chodnikiem [...] do pompy P2B, zlokalizowanej w dniu [...]r. około l00 m przed ścianą. Pompa ta miała mniejszą wydajność niż 1,5 m3/min, ale w stronę pochylni I wsch. były następne pompy, które zapewniały prawidłowe odwodnienie chodnika [...].".

Jak wyjaśniła w swoim wniosku strona, w chodniku [...] w rejonie skrzyżowania ze ścianą 560 znajdowało się stanowisko pompowe o wydajności mniejszej niż wymagał tego projekt techniczny, ponieważ nie było odpowiednich "warunków gabarytowych strefy". Świadczy to, zdaniem Prezesa o posiadaniu przez stronę pełnej wiedzy zarówno na temat tego czego wymaga w tym zakresie projekt techniczny, jak również o świadomości rzeczywistego braku w pełni wydajnego stanowiska pompowego w tym rejonie. Potwierdza to zatem dopuszczenie przez stronę do prowadzenia robót eksploatacyjnych w rejonie ściany 560 w sposób niezgodny z projektem technicznym.

Prezesa WUG stwierdził iż D. D. jako osoba wyższego dozoru ruchu specjalności górniczej, nadsztygar górniczy - kierownik oddziału wydobywczego [...], nie był osobą pozbawioną możliwości decyzyjnych o czym świadczy zakres czynności strony.

Biorąc pod uwagę powyższe, Prezes działając jako organ II instancji uznał, że dopuszczenie przez Pana D. D.w dniu [...] r. na zmianie rannej wydobywczej, rozpoczynającej się o godzinie 600 do prowadzenia robót eksploatacyjnych w ścianie 560 w pokładzie 510 warstwa III przystropowa, pomimo powyższych nieprawidłowości, świadczy o niewłaściwym organizowaniu pracy i prowadzeniu jej przez osobę wyższego dozoru ruchu specjalności górniczej w sposób niezapewniający bezpieczeństwa pracowników i zakładu górniczego, co stanowi rażące naruszenie: § 9 ust. 1 rozporządzenia bhp, w związku z pkt I. 8, 12, 13, 18, 19, pkt II. 1, 3, 4 tiret 1, 3 i 5, pkt III. 4, 5 zakresu czynności, § 10 pkt 1 rozporządzenia bhp, § 40 ust. 1 rozporządzenia bhp, w związku pkt 5.1, pkt 5.7.3.6, pkt 5.6 oraz pkt 9 projektu technicznego.

Odnośnie zarzutu, opisanego w pkt 2 dotyczącego faktu występowania w dniu [...] r. na zmianie rannej, w chodniku [...] rozlewiska wody o głębokości do około 0,8m, co nie zapewniało funkcjonalności wyrobiska oraz uniemożliwiało bezpieczne przejście i szybką ewakuację pracowników z rejonu ściany to powyższe wynikało z zeznania świadków: W.P., R. W., M. M., M. M..

W odniesieniu do powyższego zarzutu strona w swoim zeznaniu z dnia [...] [...] r. stwierdziła, co następuje: " w dniu [...] r. pod koniec zmiany rannej otrzymałem raport od [...] oddziału [...] B. C., że pompa typu P3CC została zatransportowana do lokalnego rozlewiska wody w chodniku [...], około 150m przed ścianą 560. C. przekazał mi, że pompa została podłączona i uruchomiona. Z powodu nadmiaru obowiązków osobiście nie sprawdziłem działania pompy P3CC". Strona podniosła ten fakt również w swoim wniosku, gdzie dodała, że "dalszą profilaktykę i odwodnienie miał prowadzić [...] P., który był zatrudniony na zmianie o godz. 11. Nie zostało mi zgłoszone, że jest jakiś problem z wodą.".

Powyższe mogły świadczyć, zdaniem organu II instancji, o podjęciu przez D. D., działań mających na celu doprowadzenie do zmniejszenia rozlewiska . W celu wyjaśnienia swoich wątpliwości, Prezes przesłuchał w charakterze świadka B. C., któremu D. D. polecił wymienić pompe na pompę typu P3CC, i co uczyniono co skutkowało częściowym uwzględnieniem wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy .

W odniesieniu do zarzutu, z pkt 3 decyzji, dotyczącego faktu braku skrzyń strzałowych, pomimo wykonywania robót strzałowych w ścianie to organ wskazał, iż

D . D. wykonując kontrole rejonu ściany 560 w pokł. 510 w okresie od dnia [...] do [...] r., był świadom braku skrzyń strzałowych, co potwierdził w swoim zeznaniu w dniu [...] r. Pomimo tego, w dniu [...] r., po swojej zmianie, dokonał wpisu poleceń dotyczących wykonania rząpia w chodniku [...] przy pomocy robót strzałowych w oddziałowej książce raportowej [...] dla zmian rozpoczynających się o godzinach 20 i 10 . Wydanie polecenia w powyższym zakresie potwierdzają również zeznania świadka Pana S. K..

Organ wskazał, iż D. D., jako osoba wyższego dozoru ruchu specjalności górniczej, nadsztygar górniczy - kierownik oddziału wydobywczego [...], powinien organizować i prowadzić w tym oddziale prace w sposób zapewniający bezpieczeństwo pracowników i zakładu górniczego. Zdaniem organu II instancji, do obowiązków D. D. należało podjęcie działań, mających na celu przytransportowanie skrzyń strzałowych do rejonu ściany 560 oraz wstrzymanie robót strzałowych w rejonie tej ściany do czasu ich przytransportowania.

Zdaniem Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego, działającego jako organ II instancji, D. D. swoim zachowaniem rażąco naruszył § 7 i § 20 ust. 1 rozporządzenia, związku z § 9 ust. 1 rozporządzenia bhp, w związku z pkt I. 8, 12, 13, 18, 19, pkt II. 1, 3, 4 tiret 1, 3 i 5, pkt III. 4, 5 zakresu czynności oraz § 10 pkt 1 rozporządzenia bhp.

Odnośnie zarzutu, opisanego w pkt 4 to organ wskazał, iż zgodnie z art. 119 ust. 3 Pgg "w przypadku powstania stanu zagrożenia życia lub zdrowia osób przebywających w zakładzie górniczym, niezwłocznie wstrzymuje się prowadzenie ruchu w strefie zagrożenia, wycofuje się ludzi w bezpieczne miejsce i podejmuje się niezbędne działania, w tym środki dostępne w celu usunięcia stanu zagrożenia".

Zgodnie z § 370 ust. 1 rozporządzenia bhp "Przez pożar podziemny rozumie się wystąpienie w wyrobisku podziemnym otwartego ognia - żarzącej lub palącej się płomieniem otwartym substancji oraz utrzymywanie się w powietrzu kopalnianym dymów lub utrzymywanie się w przepływowym prądzie powietrza stężenia tlenku węgla powyżej 0,0026%".

Organ wskazał, iż występowanie pożaru endogenicznego w dniach [...] i [...][...] r. w zrobach pokładu 510 w rejonie ściany 560, zostało ustalone na podstawie zeznań świadków: M. L., z dnia [...] r. J. S., [...], [...], z dnia [...]r., Ł. Ł., [...], z dnia [...] r. , J. G., [...], z dnia [...] r. (str. 5), który zatrudniony był w dniu [...] [...] r. na zmianie od godz. 16 30 zeznał "Zaskoczył mnie znaczny wzrost tlenku węgla zmierzony w części likwidowanej chodnika [...] oraz w opływowym prądzie powietrza. Według mnie w dniu [...] r. mieliśmy już do czynienia z pożarem endogenicznym."

Z zeznań świadków wynika jednoznacznie, że w dniach [...] i [...]r. w zrobach pokładu 510 w rejonie ściany 560 był pożar endogeniczny.

Fakt występowania pożaru endogenicznego w zrobach pokładu 510 w rejonie ściany 560 potwierdza również zdaniem organu ekspertyza "Analiza sposobu przewietrzania, zagrożenia pożarowego, metanowego i zabezpieczeń gazometrycznych w rejonie ściany 560 w pokładzie 510 III w-wa na poziomie 665m w A S.A. - B w M. opracowana przez AGH w K. .

D. D. w zeznaniu z [...] r. stwierdził, że "w dniu [...] r., na odprawie osób dozoru, przed zmianą ranną, dowiedziałem się, że podczas podawania mieszaniny popiołowo-wodnej do zrobów ściany 560, stwierdzono wypływ tlenku węgla do chodnika [...]." W ocenie Prezesa świadczyło to jednoznacznie o wzroście zagrożenia pożarowego w zrobach ściany 560. A zatem strona wiedząc o wypływie tlenku węgla do chodnika [...] oraz mając świadomość obecności osób dozoru ruchu z działu wentylacji w rejonie ściany 560, powinna podjąć działania mające na celu zweryfikowanie pomiarów zawartości tlenku węgla, jednak tego nie zrobiła.

Kontrola rejonu ściany 560 w dniu [...] r. na zmianie rannej przez kierownika działu górniczegoi jego zastępcy oraz osób dozoru ruchu z działu wentylacji nie zwalniała, D. D. od obowiązku podjęcia działań, mających na celu spowodowanie rozpoczęcia akcji przeciwpożarowej.

Biorąc pod uwagę powyższe, w ocenie Prezesa nie podjęciem wymaganych działań D. D. naruszył zarówno art. 119 ust. 3 Pgg, jak i rażąco naruszył § 9 ust. 1 rozporządzenia bhp, w związku z pkt 1.13, pkt II. 3, 4 tiret 5, pkt III. 5 zakresu czynności oraz § 10 pkt 1 rozporządzenia bhp.

W odniesieniu do zarzutu, opisanego z pkt 5 zaskarżonej decyzji, to organ stwierdził iż obowiązek odnotowywania odległości linii rabunku wyrobisk przyścianowych za frontem ściany 560 w pokł. 510, wynika z ustaleń zawartych w projekcie technicznym "odległość linii rabunku wyrobisk przyścianowych za frontem ściany kontrolowana będzie na bieżąco przez osobę dozoru górniczego prowadzącego roboty górnicze w ścianie 560 i odnotowywana po każdej zmianie w raportowej książce oddziału prowadzącego eksploatację ścianą 560" (dowód: projekt techniczny str. 42). Z zapisów udokumentowanych w książkach raportowych oddziału [...] z [...] r, wynika, że w dniach kiedy D. D. pracował brak było odnotowanych odległości linii rabunku wyrobisk przyścianowych za frontem ściany i dot. to jedynie wyłącznie zmian, na których zatrudniona była strona.

Zdaniem Prezesa strona dopuszczając się tej nieprawidłowości, rażąco naruszyła § 40 ust. 1 rozporządzenia bhp, w związku z pkt 5.4 projektu technicznego, w związku z § 9 ust. 1 rozporządzenia bhp, w związku z pkt II. 1, 4 tiret 1 zakresu czynności oraz § 10 pkt 1 rozporządzenia bhp.

Odnośnie zarzutu, opisanego w pkt 6 zaskarżonej decyzji to organ zauważył iż treść protokołów zeznań świadków, dołączonych w niniejszej sprawie jako dowód z dokumentu, potwierdza również fakt wykonywania pracy pracowników w wyrobiskach w rejonie ściany 560, gdzie temperatura sucha przekraczała 28°C, w czasie przekraczającym 6 godzin lub przy braku stosowania przez pracowników kompletnej odzieży roboczej.

Wynika to m.in. z dowodów osobowych w postaci zeznań świadka Z . W., Z. W., M. B., B. C..

Powyższe zeznanie świadka M. B. potwierdziła strona w swoim zeznaniu z dnia [...] r. "pracownicy brygad ścianowych spotykali się z osobami ścisłego kierownictwa kopalni i na tych spotkaniach ustalano dodatkowe wynagrodzenia w postaci premii, dla pracowników, którzy byli zatrudniani w normalnym czasie pracy, zamiast skróconym do 6-ciu godzin " .

Organ, nie dał również wiary wyjaśnieniom strony, co do faktu nie tolerowania w dniu [...] r., na zmianie rannej, czasu pracy pracowników w temperaturze przekraczającej 28°C wynoszącego 7 godz. i 30 min.

W wyrobiskach, gdzie temperatura sucha przekracza 28°C, na czas pracy dłuższy niż 6 godzin, nie pozwala § 239 ust. 2 rozporządzenia bhp, który stanowi: "14/ przypadku gdy temperatura powietrza mierzona termometrem suchym w miejscu pracy jest większa od 28°C, a nie przekracza 33°C, lub intensywność chłodzenia jest mniejsza od 11 katastopni wilgotnych, stosuje się odpowiednie rozwiązania techniczne dla obniżenia temperatury powietrza lub ogranicza czas pracy do 6 godzin, liczony łącznie ze zjazdem i wyjazdem, dla pracowników przebywających całą zmianę roboczą w miejscu pracy, gdzie parametry klimatyczne są przekroczone". Natomiast zgodnie z § 670 ust. 1 rozporządzenia bhp: "Na wszystkich stanowiskach pracy pracowników zaopatruje się w odpowiednie środki ochrony indywidualnej oraz odzież i obuwie robocze wymagane na poszczególnych stanowiskach, których pracownicy powinni używać".

Zdaniem Prezesa D. D. tolerując nieprzestrzeganie przepisów w powyższym zakresie oraz poprzez nie przestrzeganie swoich obowiązków i uprawnień wynikających z zakresu czynności, rażąco naruszył w/w przepisy , pkt III. 4, 5 zakresu czynności oraz § 10 pkt 1 rozporządzenia bhp.

Organ podkreślił iż pracownicy S. N., J. P. i J. B. nie byli zatrudnieni w dniu [...]r., ale byli zatrudnieni w dniu [...] r. na zmianie rannej, przy rabunku obudowy chodnika [...] Ich zeznania potwierdzają fakt braku zawału skał stropowych po wykonanym rabunku obudowy w chodniku [...] za ścianą 560. Ponadto, J. B. w swoim zeznaniu potwierdził zabudowę w ścianie 560 pod stropnicami obudowy zmechanizowanej od strony chodnika [...], węża p.poż. zasilanego sprężonym powietrzem.

Ponadto, dopuszczenie jako dowodów zeznań świadków, którzy zatrudnieni byli w podobnym przedziale czasowym pozwoliło na ustalenie stanu faktycznego istniejącego w dłuższym okresie czasu.

Organ nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa procesowego przy załatwianiu przed organem I instancji. Organ II instancji szczegółowo uzasadnił dlaczego dał wiarę poszczególnym dowodom, jak również wskazał przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Ocena dowodów, jakiej dokonał Prezes w tej sprawie, nie wykraczała poza ramy swobodnej oceny dowodów i jako taka korzystała z ochrony przewidzianej w art. 80 k.p.a.

Organ II instancji uznał, że dopuszczenie przez D. D. do tolerowania wyżej opisanych nieprawidłowości w rejonie ściany 560, w której występowały zagrożenia naturalne: tąpaniami (III stopień), metanowe (IV kategoria), wybuchem pyłu węglowego (klasa B), skłonność węgla do samozapalenia (III grupa - średnia skłonność do samozapalenia) i wodne (I stopień), nosi znamiona rażącego naruszenia prawa. Z racji swojego doświadczenia zawodowego miał on pełną świadomość zagrożeń wynikających z naruszenia wymienionych wyżej przepisów, co stanowiło realne zagrożenie dla zatrudnionych pracowników. Wykładnia językowa zwrotu "rażący" wskazuje, że przymiotnika tego używa się mówiąc "o czymś wyjątkowo negatywnym: zbyt duży, oczywisty, wyraźny, bezsporny, niewątpliwy, rzucający się w oczy", np. "rażąca niesprawiedliwość, rażące postępowanie kogoś, rażąca dysproporcja" ["Słownik Współczesnego Języka Polskiego", Warszawa 1998, t. 2, s. 227]. Stosownie do "Innego Słownik Języka Polskiego": "rażące błędy, nieprawidłowości, sprzeczności itp. dają się łatwo zauważyć, gdyż są duże i wyraźne" [Inny Słownik Języka Polskiego, M. Bańko (red.). Warszawa 2000, t. III, s. 418.]. Analiza językowa pomaga ustalić, że istotne dla pojęcia "rażący" jest duży rozmiar naruszenia, bezsporność i oczywistość oraz jego wyjątkowo negatywna ocena.

W ocenie Prezesa zachowanie strony nosi znamiona rażącego naruszenia prawa. Zdaniem organu w świetle zebranego materiału dowodowego zakazanie stronie wykonywania czynności osoby wyższego dozoru ruchu w specjalności górniczej na okres 18 miesięcy jest karą adekwatną do zarzucanych mu czynów.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący zarzucił naruszenie:

1) art. 77 Kpa jako mające wpływ na treść orzeczenia, a w szczególności dokonanie wadliwej oceny materiału dowodowego zebranego w niniejszej sprawie z naruszeniem ww. przepisu;

2) naruszenie zasad postępowania administracyjnego, tj. art. 7 oraz 8 Kpa, poprzez pominięcie, przy rozstrzyganiu sprawy, całokształtu okoliczności zmierzających do dokładnego rozpoznania sprawy;

3) naruszenie art. 138 Kpa, polegające na uchyleniu decyzji Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia [...] r., znak: [...], L.dz. [...], w części dotyczącej pkt 2 przedmiotowej decyzji oraz w części dotyczącej okresu, na który zakazano Panu D. D. wykonywania czynności osoby wyższego dozoru ruchu w specjalności górniczej w podziemnych zakładach górniczych wydobywających węgiel kamienny, i orzeczeniu zakazu wykonywania ww. czynności na okres 18 miesięcy oraz utrzymaniu w mocy w pozostałej części decyzji z dnia [...] r., znak: [...], L.dz. [...], pomimo, że decyzja z dnia [...] r. powinna, zdaniem skarżącego, zostać uchylona w całości.

Mając na uwadze powyższe, skarżący wniósł o uchylenie decyzji Prezesa WUG w zaskarżonej części - oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji z dnia [...]r.

Organ II instancji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie .

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:

Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem rozstrzygniętą sprawę z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwany dalej p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego aktu w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie można organom orzekającym w przedmiotowej sprawie skutecznie zarzucić, iż przy rozpatrywaniu sprawy naruszyły obowiązujące przepisy prawa materialnego lub procesowego.

Przepis art. 77 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011r. Prawo górnicze i geologiczne ( Dz. U. z 2015r. poz. 196 ze zm.) stanowi, iż w stosunku do osoby, która czynności określone w rozdziałach 1 i 2 wykonuje z rażącym niedbalstwem, z naruszeniem ustawy lub rażącym naruszeniem wydanych na jej podstawie przepisów, można orzec, w drodze decyzji, zakaz ich wykonywania, na okres do 2 lat. Przepis ten reguluje zatem konsekwencje rażącego naruszenia przez pracownika zakładu górniczego dyscypliny i porządku pracy, a zwłaszcza obowiązków określonych tą ustawą i wydanymi na jej podstawie aktami wykonawczymi.

W orzecznictwie wskazuje się, że określenie "rażące naruszenie obowiązków", jako pojęcie nieostre, sprawia, że prawidłowe ustalenie i ocena, czy konkretny przypadek naruszenia przez pracownika zakładu górniczego porządku i dyscypliny pracy może być zakwalifikowany jako "rażący", wymaga wnikliwego ustalenia i rozważenia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności charakteru naruszonych obowiązków, wagi konkretnego przewinienia dla funkcjonowania zakładu górniczego oraz - obiektywnych i subiektywnych - przyczyn naruszenia przez pracownika porządku i dyscypliny pracy. Przy dokonywaniu takich ustaleń organy państwowego nadzoru górniczego powinny szczególnie rygorystycznie przestrzegać zasad postępowania administracyjnego, a w szczególności zapewnić stronom postępowania czynny udział w każdym stadium postępowania (art. 10 § 1 K.p.a.).

W przedmiotowej sprawie organ dozoru górniczego, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego i jego wnikliwej analizy oraz oceny, wydał decyzję którą zakazał D. D., kierownikowi oddziału wydobywczego [...] w A S.A. - B w M., wykonywania czynności osoby wyższego dozoru ruchu specjalności górniczej w podziemnych zakładach górniczych wydobywających węgiel kamienny na okres 2 lat, w związku z tym, że:

1] w dniu [...] r. na zmianie rannej wydobywczej, dopuścił do prowadzenia robót eksploatacyjnych w ścianie 560 w pokładzie 510 warstwa III przystropowa niezgodnie z ustaleniami projektu technicznego ściany 560, co polegało na tym, że:

a] w chodniku [...] za linią zawału ściany brak było zawału skał stropowych na odcinku 3,0m, gdzie wyrabowano obudowę chodnikową,

b] w chodniku [...] za linią zawału ściany 560 wykonano zawarcie z płótna, za którym na długości około 9, 0 m do linii zawału chodnika, niezlikwidowany odcinek wyrobiska był nieprzewietrzany, co doprowadziło do utworzenia w tej przestrzeni zbiornika metanu,

c] w chodniku [...], w strefie szczególnego zagrożenia tąpaniami o długości lOOm na zmianie rannej wydobywczej, zatrudnionych było od 5 do 11 pracowników, zamiast maksymalnie 4 pracowników,

d] w ścianie 560 pod stropnicami obudowy zmechanizowanej od nr 147 do 153, tj. na odcinku około 9, 0 m od strony chodnika [...], zainstalowany był perforowany wąż przeciwpożarowy, zasilany sprężonym powietrzem, co powodowało zaniżanie wskazań czujników metanometrii automatycznej nr 134 i 135, zabudowanych w ścianie przy skrzyżowaniu z chodnikiem [...],

e] w chodniku [...], w rejonie skrzyżowania ze ścianą 560, brak było stanowiska pompowego o wydajności co najmniej 1,5 m3/min.,

- co stanowi rażące naruszenie: § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy, prowadzenia ruchu oraz specjalistycznego zabezpieczenia przeciwpożarowego w podziemnych zakładach górniczych (Dz. U. Nr 139, poz. 1169, z późn. zm.), zwanego dalej: "rozporządzeniem bhp", w związku z pkt I. 8, 12, 13, 18, 19, pkt II. 1, 3, 4 tiret 1, 3 i 5, pkt III. 4, 5 zakresu czynności z dnia 2 października 2013 r., zwanego dalej "zakresem czynności", § 10 pkt 1 rozporządzenia bhp, § 40 ust. 1 rozporządzenia bhp, w związku pkt 5.1, pkt 5.7.3.6, pkt 5.6 oraz pkt 9 "Projektu technicznego ściany 560 w pokładzie 510 w partii [...] na poziomie 665 m", zatwierdzonego przez kierownika ruchu zakładu górniczego w dniu 11 czerwca 2014 r.;

2} w okresie od [...] do [...] r. w chodniku [...]. i w chodniku [...]. w rejonie ściany 560 brak było skrzyń strzałowych, pomimo wykonywania robót strzałowych w ścianie, co stanowi rażące naruszenie: § 7 i § 20 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 1 kwietnia 2003 r. w sprawie przechowywania i używania środków strzałowych i sprzętu strzałowego w zakładach górniczych (Dz. U. Nr 72 poz. 655), zwanego dalej: "rozporządzeniem" w związku z § 9 ust. 1 rozporządzenia bhp, w związku z pkt I. 8, 12, 13, 18, 19, pkt II. 1, 3, 4 tiret 1, 3 i 5, pkt III. 4, 5 zakresu czynności oraz § 10 pkt 1 rozporządzenia bhp;

3) nie podjął w dniu [...] r., na zmianie rannej, działań mających na celu spowodowanie rozpoczęcia akcji przeciwpożarowej, w związku z zaistniałym w dniu [...] r. pożarem endogenicznym w zrobach pokładu 510 w rejonie ściany 560, co stanowi naruszenieTart. 119 ust. 3 Pgg, w związku z rażącym naruszeniem § 9 ust. 1 rozporządzenia bhp, w związku z pkt 1. 13, pkt II. 3, 4 tiret 5, pkt III. 5 zakresu czynności oraz § 10 pkt 1 rozporządzenia bhp;

4) w dniach [...] r., w dniach [...]r" w dniach [...]2014 r. oraz w dniach [...]r. po zmianach rannych nie odnotował, w książce raportowej oddziału [...], odległości linii rabunku wyrobisk przyścianowych za frontem ściany, co stanowi rażące naruszenie: § 40 ust. 1 rozporządzenia bhp, w związku z pkt 5.4 "Projektu technicznego ściany 560 w pokładzie 510 w partii [...] na poziomie 665 m", zatwierdzonego przez kierownika ruchu zakładu górniczego w dniu [...] r., w związku z § 9 ust. 1 rozporządzenia bhp, w związku z pkt II. 1, 4 tiret 1 zakresu czynności oraz § 10 pkt 1 rozporządzenia bhp;

5) w dniu [...] r. na zmianie rannej tolerował pracę pracowników w rejonie ściany 560:

a] w wyrobiskach, gdzie temperatura sucha przekraczała 28°C, w czasie 7 godzin i 30 min., zamiast maksymalnie w czasie do 6-ciu godzin,

b) przy braku stosowania przez pracowników kompletnej odzieży roboczej, co stanowi rażące naruszenie: § 239 ust. 2, § 670 ust. 1 rozporządzenia bhp, w związku z § 9 ust. 1 rozporządzenia bhp, w związku z pkt I. 8,12,13,18,19, pkt II. 1, 3, 4 tiret 1, 3 i 5, pkt III. 4, 5 zakresu czynności oraz § 10 pkt 1 rozporządzenia bhp.

Zgodnie z powołanymi regulacjami:

§ 9. 1. Osoba kierownictwa i dozoru ruchu powinna przestrzegać ustalonego dla niej i zatwierdzonego przez kierownika ruchu zakładu górniczego zakresu czynności, określającego jej obowiązki, uprawnienia i zakres odpowiedzialności.

§ 10. Osoby kierownictwa i dozoru ruchu oraz inne osoby kierujące zespołami pracowników powinny: organizować i prowadzić pracę, w sposób zapewniający bezpieczeństwo pracowników, zakładu górniczego i środowiska.

§ 40. 1. Roboty górnicze prowadzi się na podstawie dokumentacji określającej w sposób szczegółowy sytuację geologiczną i górniczą.

§ 44. 1. Każde wyrobisko kontroluje odpowiedni oddział ruchu zakładu górniczego oraz utrzymuje się w bezpiecznym i funkcjonalnym stanie.

Natomiast zgodnie z zakresem czynności D. D. był odpowiedzialny w szczególności za: właściwą organizację i zarządzanie (planowanie, koordynowanie i kontrolowanie) prowadzonych w oddziale robót, nadzór nad pracą oddziału ze szczególnym uwzględnieniem poziomu zagrożeń i stanu zabezpieczenia przed nimi, kontrolę i nadzór nad prowadzeniem przez podległy sobie dozór oddziałowy robót, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa geologicznego i górniczego, planem ruchu, dokumentacją techniczno-ruchową instrukcjami i technologiami oraz ustaleniami komisji i zespołów ds. zagrożeń, zatrzymywanie robót prowadzonych bez wymaganej dokumentacji, niezgodnie ze stosowną dokumentacją i przepisami oraz zagrażających mieniu, zdrowiu i życiu ludzi, eksploatację maszyn i urządzeń zgodnie z obowiązującymi instrukcjami i przepisami. W myśl postanowień zakresu czynności do obowiązków Pana D. D. należało, w szczególności wykonywanie zadań i obowiązków nałożonych Pgg oraz innymi obowiązującymi przepisami, przedkładanie przełożonemu wniosków do podjęcia decyzji, w zakresie przeszkód ruchowych i innych zdarzeń mających wpływ na realizację zadań i stan bezpieczeństwa pracy, sumienne i staranne wykonywanie pracy, przestrzeganie zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, natychmiastowe zawiadomienie przełożonego o zauważonym w zakładzie pracy zagrożeniu życia lub utraty zdrowia ludzkiego, jak również niezwłoczne ostrzeżenie współpracowników, a także innych osób znajdujących się w rejonie zagrożenia o grożącym im niebezpieczeństwie.

W zakresie uprawnień D. D. miał, w szczególności prawo dokonać zatrzymania robót prowadzonych z naruszeniem obowiązujących przepisów i zagrażających bezpieczeństwu mienia, zdrowia i życia ludzkiego, a także miał prawo podejmować doraźne decyzje w zakresie likwidacji bezpośredniego zagrożenia zdrowia i życia ludzkiego lub bezpieczeństwa ruchu.

W myśl zaś § 7 rozporządzenia z 1 kwietnia 2003r. Środki strzałowe i zapalarki zabezpiecza się w sposób uniemożliwiający dostęp do nich osobom nieupoważnionym. Przechowywanie środków strzałowych w pobliżu miejsca wykonywania robót strzałowych jest dozwolone tylko w zamkniętych przodkowych skrzyniach strzałowych lub w podręcznych, lub ruchomych składach materiałów wybuchowych, z wyjątkiem przypadków określonych w § 22. (§ 20. 1).

Należy podnieść, iż art. 77 pgg ma charakter fakultatywny a decyzje wydawane na jego podstawie mają charakter uznaniowy. Uznanie administracyjne odnosi się do ostatniego etapu stosowania prawa, jakim jest ustalenie konsekwencji prawnych udowodnionych faktów sprawy na podstawie stosowanego przepisu prawa materialnego. Decyzja taka posiada tzw. luz decyzyjny w postaci szeregu konsekwencji prawnych możliwych do wyboru, przy czym wybranie jednej z tych konsekwencji wymaga szczegółowego uzasadnienia. Wybór zaś danego rozstrzygnięcia winien być poprzedzony wszechstronnym rozważeniem interesu strony i słusznego interesu społecznego.

Odnosząc się najpierw do zarzutów skargi opartych na naruszeniu zdaniem skarżącego art. 7,art. 8, art. 77 i art. 80 K.p.a. należy stwierdzić, że jest on chybiony, gdyż rozpatrując odwołanie skarżącego, Prezes Wyższego Urzędu Górniczego oparł się na prawidłowo zebranym w sprawie materiale dowodowym, uzyskanym w związku z badaniem przyczyn i okoliczności zapalenia metanu oraz wypadku zbiorowego zaistniałego w dniu [...]r. w A S.A. - B w M.. Podjął wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i dokonał wszechstronnej oceny mających znaczenie w przedmiotowej sprawie okoliczności. Zajęte stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnił w sposób jasny i logiczny, kierując się zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 107 Kpa).

Oceniając materiał dowodowy zebrany w sprawie, który analizowały organy w tym szczególności m.in. "Projekt techniczny ściany 560 w pokładzie 510 partia [...], na poziomie 665 m zatwierdzony 11.06.2014r. przez kierownika ruchu zakładu górniczego – dalej zwany projektem technicznym, wykaz osób dozoru zapoznanych z projektem, wyciąg z książek raportowych oddziału wydobywczego [...] z [...]r., z dnia [...]r. podpisany przez kierownika działu górniczego, dyrektora kopalni i stronę skarżącą zakres czynności, protokoły przesłuchania świadków Sąd uznał iż jest on pełny, nie wymagał uzupełnienia i potwierdzał stanowisko organu II instancji zajęte w zaskarżonej decyzji.

W ocenie Sądu na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego organy orzekające zasadnie uznały, iż D. D. zatrudniony w A S.A. – B w M. na stanowisku osoby wyższego dozoru ruchu specjalności górniczej - kierownika oddziału wydobywczego [...]. naruszył: § 9 ust. 1 rozporządzenia bhp", w związku z pkt I. 8, 12, 13, 18, 19, pkt II. 1, 3, 4 tiret 1, 3 i 5, pkt III. 4, 5 zakresu czynności § 10 pkt 1 rozporządzenia bhp, § 40 ust. 1 rozporządzenia bhp, w związku pkt 5.1, pkt 5.7.3.6, pkt 5.6 oraz pkt 9 "Projektu technicznego ściany 560 w pokładzie 510 w partii [...] na poziomie 665 m", : § 239 ust. 2, § 670 ust. 1 rozporządzenia bhp, w związku z § 9 ust. 1 rozporządzenia bhp, w związku z pkt I. 8,12,13,18,19, pkt II. 1, 3, 4 tiret 1, 3 i 5, pkt III. 4, 5 zakresu czynności oraz § 10 pkt 1 rozporządzenia bhp.

Odnosząc się do zarzutu skargowego kwestionującego stanowisko organu w zakresie dopuszczenia przez stronę do prowadzenia robót eksploatacyjnych niezgodnie z projektem technicznym gdzie skarżący utrzymuje , iż: w chodniku [...] za linią zwału ściany 560 brak zwału skał stropowych istniał na odcinku 1-2 m, a nie na odcinku 3 m i w chodniku tym za linią zawału ściany 560 wykonano zawarcie z płótna, za którym na długości około 9,0 m do linii zawału chodnika, niezlikwidowany odcinek wyrobiska był nieprżewietrzany, co skutkowało utworzeniem w tej przestrzeni zbiornika metanu, to Sąd uznaje za udowodnione prowadzenie robót eksploatacyjnych w ścianie 560 niezgodnie z ustaleniami projektu technicznego.

Zgodnie z projektem technicznym ściany 560 i jej załącznikami w postaci instrukcji rabowania obudowy chodnikowej chodnika [...]. i chodnika [...] w pokł. 510 [...] na poz. 665m "rabunek wyrobisk przyścianowych prowadzony będzie zgodnie z instrukcjami rabunku". Zgodnie z pkt 4.3. instrukcji rabowania obudowy chodnikowej w chodniku [...], "w przypadku braku samoistnego zawału po wyrabowaniu obudowy chodnikowej dalszy rabunek należy przerwać, a zawał skał stropowych wymusić przy użyciu robót strzałowych. W konsekwencji powyższego zapisu instrukcji rabowania bez znaczenia jest na jakim odcinku obudowy chodnikowej: 1-2 m czy 3 m istniał brak zawału skał stropowych skoro brak tegoż zawału jest bezsporny i znajduje potwierdzenie w dowodach zawartych w aktach sprawy ( vide zeznania M. Ś. z [...]r. , J. C. z [...]r. Z. W. z [...]r.) Brak zawału skał stropowych wymagał przerwania dalszego rabunku, czego skarżący nie dokonał.

Podobnie Sąd uznaje za udowodnione prowadzenie robót eksploatacyjnych w ścianie 560 niezgodnie z ustaleniami projektu technicznego w zakresie wykonania zawarcia z płótna w odległości około 9,0 m od linii zawału chodnika co wynika z zeznań Z. W. z [...]r. Tymczasem według ustaleń z pkt. 5.1 projektu technicznego "w celu ograniczenia możliwości wypływu metanu w rejonie skrzyżowania ściany 560 z chodnikiem [...] zawał wyrobiska po stronie południowej należy opinać płótnem wentylacyjnym.". Tego wymogu projektu technicznego skarżący także nie dotrzymał co w połączeniu z niewyrabowaną obudową chodnika i brakiem zawału skutkowało niezlikwidowaniem i nieprzewietrzaniem odcinka wyrobiska a w konsekwencji utworzeniem zbiornika metanu.

Podobnie Sąd uznaje za udowodnione to, iż w chodniku [...], w strefie szczególnego zagrożenia tąpaniami o długości l00 m na zmianie rannej wydobywczej [...]r., zatrudnionych było zamiast maksymalnie 4 pracowników od 5 do 11 pracowników. Wynika to z zeznań: Z. W. z [...]r., P. K. z [...]r. podczas gdy zgodnie z pkt 5.7.5 projektu technicznego, "w wyrobiskach przyścianowych obowiązywać będą "strefy szczególnego zagrożenia tąpaniami" wyznaczone w chodniku [...] od linii zawału do 100 m przed frontem ściany". Natomiast, w myśl pkt 5.7.6 projektu technicznego "dopuszcza się zatrudnienie w "strefie..." tylko niezbędnego minimum ludzi w danych warunkach, jednak nie więcej niż w chodniku [...] na zmianie wydobywczej doraźnie 4 osoby.

W odniesieniu do argumentu strony, że w strefie szczególnego zagrożenia tąpaniami w chodniku [...] skarżący nie zatrudniał pracowników z oddziału [...], a "jeżeli w tym rejonie byli jacyś pracownicy, to weszli samowolnie, bądź zostali zatrudnieni przez oddział wentylacji" to zauważyć należy iż zdaniem składu orzekającego w sprawie D. D.nadzorując [...]r. eksploatację w ścianie 560 na zmianie rannej wydobywczej, znając ustalenia projektu technicznego nie powinien był dopuścić, aby liczba pracowników przebywających w strefie szczególnego zagrożenia tąpaniami w chodniku [...] przekroczyła liczbę 4. To w jaki sposób w chodniku [...] znaleźli się pracownicy oddziału wentylacji nie ma znaczenia w sytuacji gdy ogólna liczba pracowników przebywających w strefie szczególnego zagrożenia tąpaniami przekroczyła dopuszczalną ich liczbę wynikającą zz treśći projektu technicznego .

Także w świetle zeznań J. O. z [...]r. J. B. z [...]r. Z. W. z [...]r. J. G. z [...]r. Sąd uznaje za udowodnione to, iż w ścianie 560 pod stropnicami obudowy zmechanizowanej od nr 147 do 153, tj. na odcinku około 9,0m od strony chodnika [...], zainstalowany był perforowany wąż przeciwpożarowy, zasilany sprężonym powietrzem, co powodowało zaniżanie wskazań czujników metanometrii automatycznej nr 134 i 135, zabudowanych w ścianie przy skrzyżowaniu z chodnikiem [...]. Fakt zaś instalacji tegoż węża nie był zgodny z załącznikiem dot. "Ustaleń Kierownika Działu Wentylacji w zakresie zabudowy pomocniczych urządzeń wentylacyjnych w rejonie skrzyżowania ściany 560 z chodnikiem [...] w pokładzie 510 [...] z dnia [...] r.,". W skład układu pomocniczych urządzeń wentylacyjnych nie wchodził perforowany wąż przeciwpożarowy zasilany sprężonym powietrzem a znajdujący się· pod stropnicami obudów zmechanizowanych na odcinku 9 m od strony chodnika [...], które to urządzenie skutkowało brakiem rzetelnego odczytu zagrożenia metanowego. Okoliczności podnoszone w skardze co do braku inicjatywy D. D. przy instalowaniu tegoż pod stropnicami obudowy zmechanizowanej są bez znaczenia dla sprawy w sytuacji gdy funkcjonowanie tegoż węża było niezgodne z załącznikiem dot. "Ustaleń Kierownika Działu Wentylacji w zakresie zabudowy pomocniczych urządzeń wentylacyjnych".

Odnośnie wyjaśnień strony iż w chodniku [...] w rejonie skrzyżowania ze ścianą 560 znajdowało się stanowisko pompowe o wydajności mniejszej niż wymagał tego projekt techniczny, ponieważ nie było odpowiednich "warunków gabarytowych strefy" to nie mogły one zasługiwać na uwzględnienie. Fakt ten nie jest sporny pomiędzy stronami i wprost wynika z zeznań świadków R. U., Z. W. Powyższe oznacza iż w sposób niezgodny z projektem technicznym, do czego skarżący sam się przyznał dopuścił do prowadzenia robót eksploatacyjnych w rejonie ściany 560 .

Sąd nie podziela także zasadnosci argumentacji o braku skrzyń strzałowych z powdu ich zniszczenia oraz wykonywania robót stzrałowych w porze nocnej gdzie instruktorzy strzałowi nie zgłaszali problemu braku skrzyń stzrałowych i prace wykonywali. Z dowodów zawartych w aktach w tym z zeznań samego D. D. wynika jego wiedza o brakach w chodniku [...] i w chodniku [...] w rejonie ściany 560 skrzyń strzałowych Tymczasem zgodnie z pkt. 7.4 projektu technicznego roboty strzałowe wykonywane będą m.in. przy użyciu skrzyń strzałowych. Strona zaś nie bacząc na braki w tym względzie wydała polecenia dot. wykonania rząpia w chdoniku [...] przy pomocy robót strzałowych o czymświadzcy wpsi w oddziałowej książce raportowej i kontroli robóŧ górniczych przez osoby dozoru i kierownictwa zakladu górniczego -B. W konsekwencji powyższego skarżacy dopuścił się rażącego naruszenia w/w przepisów zarówno rozporządzenia w sprawie bhp jak i rozporządzenia w sprawie przechowywania i używania środków strzałowych i sprzętu strzałowego w zakładach górniczych. Zdaniem Sądu w zachowaniu D. D. w omawianym zakresie nie można bowiem dopatrzyć się organizowania i prowadzenia pracy w sposób zapewniający bezpieczeństwo pracowników, zakładu górniczego.

Sąd nie podziela także trafności argumentacji kierowanych w zakresie nie podjęcia uzasadnionych działań w celu rozpoczęcie akcji przeciwpożarowej z tej przyczyny iż w dniu [...]r. znajdowali się pracownicy działu wentylacji oraz bezpośredni przełożony - kierownik działu górniczego, jego zastępca i kierownik zmiany. Przede wszystkim podnieść trzeba, iż w dniach [...] i [...] r. w zrobach pokładu 510 w rejonie ściany 560 wystąpił pożar endogeniczny co wynika z zeznań świadków (vide zeznania J. G., Ł. Ł., J. S., M. L. ) objawiający się utrzymywaniem w opływowym prądzie powietrza stężenia tlenku węgla powyższej 0,0026%. Skoro zgodnie z § 370 rozporządzenia w sprawie bhp przez pożar podziemny rozumie się m.in. utrzymywanie się w przepływowym prądzie powietrza stężenia tlenku węgla powyżej 0,0026%, co w sprawie niewątpliwie miało miejsce i o czym D. D. miał wiedzę, tym samym zdaniem Sądu miał on obowiązek postąpić zgodnie z normą art. 119 ust. 1 i ust. 3 pgg. Argumenty strony iż w dniu [...]r. znajdowali się pracownicy działu wentylacji oraz bezpośredni przełożony - kierownik działu górniczego, jego zastępca i kierownik zmiany nie mogą zmienić tego wniosku , gdyż ich obecność nie zwalniała strony z obowiązku podjęcia działań w celu rozpoczęcia akcji przeciwpożarowej .

Sąd nie podziela także trafności argumentacji, iż za wpisy do książek raportowych ponosi odpowiedzialność dozór średni. Obowiązek odnotowywania odległości linii rabunku wyrobisk przyścianowych za frontem ściany 560 w pokł. 510, wynika z zapisów projektu technicznego gdzie wskazano iż "odległość linii rabunku wyrobisk przyścianowych za frontem ściany kontrolowana będzie na bieżąco przez osobę dozoru górniczego prowadzącego roboty górnicze w ścianie 560 i odnotowywana po każdej zmianie w raportowej książce oddziału prowadzącego eksploatację ścianą 560"). Z zapisów widniejących w książkach raportowych oddziału [...] z [...] r, wynika, że w dniach kiedy strona pracowała brak było odnotowanych odległości linii rabunku wyrobisk przyścianowych za frontem ściany .

Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut braku tolerowania pracy pracowników w wyrobiskach w rejonie ściany 560, gdzie temperatura sucha przekraczała 28°C, w czasie 7 godzin i 30 min., zamiast maksymalnie w czasie do 6-ciu godzin , oraz przy braku stosowania przez pracowników [...] kompletnej odzieży roboczej, z tej przyczyny, iż jak utrzymuje skarżący tego faktycznie nie było. Za zasadne bowiem Sąd uznał twierdzenie organu wywiedzione z zeznań świadków (vide zezn. Z. W. z dnia [...]r. M. B. z dnia [...]r.) co do faktu pracy ponad 6 h oraz faktu pracy pracowników w wyrobiskach w rejonie ściany 560, przy braku używania przez pracowników kompletnej odzieży roboczej. Znajduje on potwierdzenie w materiale dowodowym zebranym w aktach sprawy w postaci chociażby zeznań Z. W..

Dotąd powiedziane powoduje, iż za zasadne należy uznać wnioski organu, iż D. D. organizował i prowadził prace w sposób niezapewniający bezpieczeństwa pracowników i zakładu górniczego z naruszeniem w/ w regulacji rozporządzenia, rozporządzenia bhp, zakresu czynności . Tymczasem jako osoba dozoru ruchu, sam powinien był podjąć działania, o których mowa w art. 119 ust. 1 Pgg celem organizowania i prowadzenia pracy w sposób zapewniający bezpieczeństwo pracowników i zakładu górniczego.

W niniejszej sprawie wystarczające było wykazanie naruszenia dyscypliny i porządku pracy, w tym podstawowych obowiązków pracowniczych, w stopniu znacznym. Orzeczony skarżącemu wymiar kary wynikał w ocenie Sądu ze stwierdzonych powyżej uchybień w prawidłowym zarządzaniu ruchem kopalni, z postanowień zakresu czynności skarżącego, projektu technicznego ściany 560. Naruszenie tych postanowień pociąga za sobą określone konsekwencje dyscyplinarne w ramach stosownych regulacji prawnych. Jako bowiem osoba wykonująca czynności wyższego dozoru ruchu specjalności górniczej był odpowiedzialny za właściwe funkcjonowanie zakładu, organizowanie i prowadzenie pracy w sposób zapewniający bezpieczeństwo pracowników, zakładu górniczego. W ocenie Sadu także wymiar kary uwzględniał podstawowe zasady wynikające z obowiązującego prawa, chociażby taką, która wynika z art. 111 Kodeksu pracy-by przy wymierzaniu kary za naruszenie dyscypliny i porządku pracy uwzględniać rodzaj naruszenia obowiązków pracowniczych, stopień winy pracownika i jego dotychczasowy stosunek do pracy.

Odnosząc się do argumentów, iż decyzję o podjęciu eksploatacji ściany 560 nie podjął skarżący, a jego osoby przełożone to są one bez znaczenia w sprawie w sytuacji, gdy przedmiotem zaskarżenia jest decyzja o zakazie wykonywania czynności osoby wyższego dozoru specjalności górniczej z powodu braku po stronie D. D. właściwej organizacji i nadzoru nad prowadzonymi w oddziale [...] pracami, organizowania i prowadzenia tych prac w sposób niezapewniający bezpieczeństwa pracowników i zakładu górniczego. Zatem, gdy istniejące uchybienia i naruszenia w wykonywaniu obowiązków zawodowych przez D. D. były bezpośrednią przyczyną wydania zaskarżonej decyzji powoływanie się na okoliczność podjęcia decyzji o eksploatacji ściany 560 przez przełożonych pozostaje bez znaczenia dla oceny jej legalności.

Mając na uwadze powyższe okoliczności faktyczne i prawne należy stwierdzić, że organ nie naruszył zarówno prawa materialnego, jak również procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy i dlatego na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę oddalić .