Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 616/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-10-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dowódca Jednostki Wojskowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 218 § 2, art. 219
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska Sędzia NSA Jerzy Bujko (spr.) Sędzia WSA del. Aleksandra Łaskarzewska Protokolant st. inspektor sądowy Barbara Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 20 października 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J.D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 grudnia 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 884/09 w sprawie ze skargi J.D. na postanowienie Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania świadectwa służby oraz zaświadczeń i zestawień finansowych o treści żądanej przez wnioskodawcę oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 7 grudnia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J.D. na postanowienie Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] marca 2009 r., w przedmiocie odmowy wydania świadectwa służby oraz zaświadczeń i zestawień finansowych o treści żądanej przez wnioskodawcę.

W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że zaskarżonym postanowieniem Dowódca Wojsk Lądowych, po rozpatrzeniu zażalenia kpt. rez. J.D., utrzymał w mocy postanowienie Komendanta Centrum Szkolenia Łączności i Informatyki w Zegrzu z dnia [...] stycznia 2009 r., odmawiające wydania świadectwa służby oraz zaświadczeń i zestawień finansowych o treści żądanej przez wnioskodawcę.

Skarżący wystąpił w dniu 11 stycznia 2009 r. do Komendanta Centrum Szkolenia Łączności i Informatyki w Zegrzu z wnioskiem o sprostowanie dokumentów (wydanie dokumentów o żądanej przez niego treści):

1) świadectwa służby,

2) zaświadczenia o wysokości uposażenia i innych należności dla celów zaopatrzenia emerytalnego,

3) zestawienia należności pieniężnych żołnierza zwolnionego z zawodowej służby wojskowej,

4) zestawienia uposażeń z list płac po byłej Wyższej Szkole Oficerskiej Wojsk Łączności w Zegrzu.

Wnioskodawca żądał uwzględnienia w tych dokumentach:

1) daty 4 lutego 1991 r. (ewentualnie daty 11 lutego 1991 r.) jako dnia zakończenia pełnienia przez niego obowiązków na ostatnim stanowisku służbowym oraz zwolnienia z zawodowej służby wojskowej,

2) kwoty uposażenia wg stopnia wojskowego 1.183.000 zł, wg stanowiska służbowego 1.085.000 zł, dodatku specjalnego za m-c luty 1991 r. w kwocie 550.000 zł,

3) niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego w ilości 84 dni oraz nagrody rocznej do dnia 28 lutego 1991 r.,

4) niewykazywania kwoty dodatku rodzinnego.

Wniosek dotyczył wydania dokumentów o treści niezgodnej z rzeczywistymi danymi dotyczącymi wnioskodawcy, w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej. W związku z tym Komendant Centrum Szkolenia Łączności i Informatyki w Zegrzu odmówił wydania dokumentów o treści innej niż w dokumentach przekazanych wnioskodawcy przy piśmie nr [...] z dnia [...] grudnia 2008 r.

W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący podniósł, że organ nie zapewnił mu czynnego udziału w postępowaniu oraz nie zagwarantował przed wydaniem rozstrzygnięcia możliwości wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału oraz zgłoszonych żądań.

Odnosząc się do tych zarzutów organ odwoławczy stwierdził, że przepisy działu VIII K.p.a. nie nakładają obowiązku zagwarantowania wnioskodawcy czynnego udziału w postępowaniu w sprawie wydania zaświadczenia oraz umożliwienia mu wyrażenia opinii w sprawie zebranych materiałów dowodowych. Przepis art. 218 § 2 K.p.a. daje organowi możliwość, przed wydaniem zaświadczenia, przeprowadzenia w koniecznym zakresie postępowania wyjaśniającego i takie postępowanie Komendant Centrum Szkolenia Łączności i Informatyki przeprowadził.

Żądanie wnioskodawcy dotyczyło w istocie wystawienia dokumentów o treści innej, niż dokumenty sporządzone w czasie jego zwolnienia z zawodowej służby wojskowej w miesiącu marcu 1991 r. Zarówno ze sporządzonego w dniu 4 marca 1991 r. "zaświadczenia o wysokości uposażenia i innych należności dla celów zaopatrzenia emerytalnego", jak i "zestawienia należności pieniężnych żołnierza zwolnionego z zawodowej służby wojskowej" wynika, że wnioskodawca został zwolniony z tej służby w dniu 4 marca 1991 r. Sprawa zwolnienia skarżącego ze służby wojskowej była rozstrzygana na drodze postępowania sądowego. Ustalono wówczas, że dniem zwolnienia z zawodowej służby wojskowej jest dzień wręczenia skierowania do Wojskowej Komendy Uzupełnień, ogłoszony w rozkazie dowódcy jednostki oraz rozkaz ten został wydany w przypadku skarżącego w dniu 4 marca 1991 r. Organ stwierdził, że nie może wydać zaświadczenia o treści żądanej przez wnioskodawcę, jeżeli nie ma dowodu, że wydane wcześniej zaświadczenia zawierały błędne informacje.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności postanowienia Dowódcy Wojsk Lądowych z powodu jego niezgodności z prawem oraz zobowiązanie Dowódcy do nadesłania wskazanych w skardze dokumentów oraz pism.

Skarżący zarzucił Komendantowi Centrum Szkolenia Łączności i Informatyki oraz Dowódcy Wojsk Lądowych rażące naruszenie prawa, w szczególności przez pozbawienie go prawa do czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu oraz pozbawienie prawa do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Podał, że organy przedstawiły stan faktyczny sprawy na podstawie dokumentów, które są kwestionowane. Ponadto skarżący stwierdził, iż nieprawdą jest, że jego żądanie dotyczy wydania dokumentów o treści niezgodnej z danymi i w związku z tym organ miał prawo odmówić wydania dokumentów.

Oddalając skargę Sąd pierwszej instancji wskazał, że postępowanie dotyczące wydawania zaświadczeń stanowi rodzaj uproszczonego i w znacznym stopniu odformalizowanego postępowania administracyjnego, obowiązującego organy administracyjne przy podejmowaniu czynności materialno-technicznych, polegających na urzędowym potwierdzeniu stanu faktycznego lub prawnego. Postępowanie to służy tylko potwierdzeniu w formie urzędowej określonych okoliczności faktycznych lub prawnych. Tryb zaświadczeniowy nie może natomiast służyć rozstrzyganiu o określonych prawach czy obowiązkach osoby wnioskującej.

Organ administracyjny odmawia wydania zaświadczenia m.in. w sytuacji, gdy wnoszący podanie żąda potwierdzenia okoliczności faktycznych lub stanu prawnego, które nie wynikają z ewidencji i rejestrów lub innych danych będących w posiadaniu tego organu albo gdy żąda poświadczenia nieprawdy. Jeśli bowiem na podstawie posiadanych dokumentów (np. akt personalnych) nie można zaświadczyć o okoliczności, której potwierdzenia skarżący się domaga, to organ winien wydać postanowienie odmowne z argumentacją o braku w posiadanej dokumentacji dowodów, które mogłyby potwierdzać ową okoliczność, co miało miejsce w niniejszej sprawie.

Sąd pierwszej instancji zwrócił przy tym uwagę, że określenie "danych znajdujących się w jego posiadaniu", użyte w art. 218 § 1 K.p.a., nie może być rozumiane dowolnie i rozszerzająco przez obejmowanie nim także danych dostarczonych właściwemu organowi przez osobę ubiegającą się o zaświadczenie w celu potwierdzenia faktów z tych danych wynikających. W sytuacji, gdy danych wynikających z oświadczeń czy zaświadczeń nie potwierdzają inne dowody urzędowe, w tym rejestry i ewidencje znajdujące się w posiadaniu organu, przepis art. 218 § 2 K.p.a., uprawniający organ do przeprowadzenia w koniecznym zakresie postępowania wyjaśniającego, nie miał zastosowania. Skoro posiadana przez organy wojskowe dokumentacja nie potwierdza faktów podanych przez skarżącego, organ zasadnie odmówił wydania dokumentów żądanej treści.

Sąd pierwszej instancji wskazał także, że uproszczony charakter postępowania w sprawach wydania zaświadczeń sprawia, że nie można w nim stosować w pełnym zakresie zasad ogólnych postępowania administracyjnego odnoszących się do strony.

W skardze kasacyjnej skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwie zastosowanie przepisów § 180 ust. 1 oraz § 211 ust. 1 zarządzenia Nr 45/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 9 września 1970 r. w sprawie przebiegu służby wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. Rozkazów MON z 1982 r. poz. 69), poprzez przyjęcie, że skarżący został zwolniony ze służby zawodowej z dniem 4 marca 1991 r. Zarzucił także naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 stycznia 1973 r. w sprawie ustalania prawa do zaopatrzenia emerytalnego żołnierzy zawodowych i ich rodzin oraz wypłaty świadczeń pieniężnych z tytułu tego zaopatrzenia (Dz. U. Nr 3, poz. 24 ze zm.) oraz zarządzenia Szefa Departamentu Finansów MON Nr 14 z dnia 23 grudnia 1963 r. w sprawie wydawania zaświadczeń o wysokości uposażenia i innych należności dla celów emerytalnych (tj. Dz. Rozkazów MON z 1988 r., poz. 40) poprzez niewłaściwe wyliczenie kwot należnych skarżącemu. W skardze kasacyjnej podniesiono również zarzuty naruszenie prawa procesowego:

1) art. 135 P.p.s.a. poprzez utrzymanie w mocy niezgodnego z prawem rozstrzygnięcia;

2) art. 219 K.p.a. w związku z zarządzeniem Szefa Departamentu Finansów MON Nr 14 z dnia 23 grudnia 1963 r.,

3) naruszenie art. 19 P.p.s.a. poprzez orzekanie w sprawie przez sędziego E.G. z racji wydawania przez nią innych orzeczeń w sprawach dotyczących czynności Komendanta Centrum Szkolenia Łączności i Informatyki w Zegrzu w zakresie objętym przedmiotem niniejszej skargi;

4) art. 45 Konstytucji RP i art. 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka poprzez brak zagwarantowania stronie prawa do rzetelnego rozpoznania sprawy przez Sąd.

Mając powyższe na uwadze strona wniosła o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Z zebranego w sprawie materiału wynika, iż skarżący żądał wydania dokumentów prostujących treści wydanych mu już po rozwiązaniu stosunku służbowego w 1991 r. dokumentów związanych z tym stosunkiem, a także wydanego na jego żądanie przy piśmie z 24 grudnia 2008 r. świadectwa pracy. Nie zgadza się on bowiem ze stwierdzoną w tych dokumentach datą zwolnienia ze służby wojskowej w dniu 4 marca 1991 r. twierdząc, że zgodnie z przepisami wymienionymi w skardze kasacyjnej datą ustania jego stosunku służbowego były dni 4 lub 11 lutego 1991 r. Następstwem zmiany daty zwolnienia ze służby wojskowej byłyby też zmiany treści pozostałych wydanych mu dokumentów, dotyczących należnego mu uposażenia, a także niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego. Odmawiając wydania żądanych dokumentów organ wojskowy wskazał, że skarżący uzyskał w dniu 24 grudnia 2008 r. świadectwo służby zawierające także wszystkie żądane obecnie informacje i brak jest podstaw do ich zmiany, gdyż zostały one oparte o źródłowe materiały związane z przebiegiem wojskowej służby J.D.. Stanowisko to jest w pełni zgodne z obowiązującym prawem. Zgodnie z art. 217 § 2 pkt 2 K.p.a. w związku z § 1 tegoż artykułu organ administracji publicznej wydaje na żądanie osoby ubiegającej się o wydanie zaświadczenia, ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego, znanych z urzędu organowi administracji publicznej. Jest ono aktem wiedzy organu opartym na informacjach wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu (art. 218 § 1 K.p.a.). Informacje te mogą być wprawdzie – zgodnie z art. 218 § 2 K.p.a. – uzupełnione przez przeprowadzenie w koniecznym zakresie postępowania wyjaśniającego, które spełnia jednak pomocniczą tylko rolę przy ustaleniu treści zaświadczenia, wynikającej przede wszystkim z danych wskazanych w art. 218 § 1 K.p.a. Należy przy tym stwierdzić, że zaświadczenie potwierdza tylko informacje posiadane przez organ i nie rozstrzyga żadnych spornych kwestii. Trafny jest bowiem pogląd zawarty w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 czerwca 2006 r., sygn. VI SA/Wa 292/06 (publ. w zb. Lex nr 214070), że "jeżeli problematyka, której dotyczy żądanie strony jest sporna, to wydanie zaświadczenia zgodnego z żądaniem nie jest możliwe". Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 września 2005 r., sygn. akt II OSK 36/05 (publ. w ONSAiWSA 2006, nr 2, poz. 764) stwierdził nadto, że posiadane przez organ informacje nie mogą być uzupełnione przez stwierdzenie okoliczności, których ustalenie i ocena następują w postępowaniu jurysdykcyjnym w sprawie rozstrzyganej w drodze decyzji administracyjnej. Podobnie stwierdził też Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 2 kwietnia 2003 r., sygn. III RN 51/02 (publ. w OSNP 2004/8/132).

Z powyższej analizy treści przepisów regulujących wydawanie zaświadczeń wynika, że Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej wykładni przepisów art. 217-219 K.p.a. oraz trafnie ocenił należyte ich zastosowanie przez organy administracyjne. W sprawie nie doszło też do naruszenia wymienionych w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego. Należy bowiem zauważyć, że spór pomiędzy skarżącym, a organem administracji wojskowej co do daty zwolnienia skarżącego ze służby wojskowej oraz należnych mu z tytułu tej służby świadczeń materialnych został już rozstrzygnięty w postępowaniu sądowym wyrokiem Sądu Apelacyjnego – Sądu Pracy w Warszawie z dnia 30 czerwca 2004 r. sygn. III AUa 1254/02. Wyrokiem tym rozstrzygając spór co do wysokości przysługującej skarżącemu emerytury wojskowej Sąd ustalił też, że dniem rozwiązania stosunku wojskowego był dzień 4 marca 1991 r. Ustaleń tych nie miał żadnych możliwości zmienić organ wojskowy w trybie wydawania żądanych przez skarżącego zaświadczeń. Zarzut naruszenia wymienionych w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego jest więc o tyle nieuzasadniony, że Sąd pierwszej instancji przepisów tych w ogóle nie stosował.

Nie są również uzasadnione zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Fakt orzekania przez sędziego E.G. w innych sprawach z udziałem skarżącego i Centrum Szkolenia Łączności i Informatyki w Zegrzu nie stanowi – sam przez się – podstawy do wyłączenia jej z rozpoznania niniejszej sprawy. Fakt ten nie spowodował bowiem powstania pomiędzy wymienionym sędzią, a stronami procesu takiego stosunku który mógłby wywoływać wątpliwości co do bezstronności sędziego. Wątpliwości takich nie miały także strony ani sama sędzia G.J., gdyż nikt nie składał wniosku o wyłączenie na podstawie art. 19 P.p.s.a.

Całkowicie gołosłowny jest też zarzut naruszenia art. 45 Konstytucji RP i art. 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka przez niezagwarantowanie J.D. prawa do rzetelnego rozpatrzenia sprawy przez Sąd. Skarżący nie podjął nawet próby uzasadnienia tego zarzutu. Należy więc uznać, że skarga kasacyjna jest nieuzasadniona. Dlatego podlega ona oddaleniu z godnie z art. 184 P.p.s.a.