Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 18/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2006-02-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janina Guść, Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Przybielski (spr.), Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok, Protokolant Diana Wojtowicz, po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi Zarządu Województwa [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 grudnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości 1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Burmistrza Miasta z dnia 25 kwietnia 2003 r., nr [...], 2/ opisane w punkcie pierwszym decyzje nie mogą być wykonane.


UZASADNIENIE

II SA/Gd 18/04

UZASADNIENIE

Burmistrz Miasta decyzją z dnia 25 kwietnia 2003 r., na podstawie art. 96 ust 1, art. 97 ust 1 i 2 w związku z art. 93 ust 1 – 5 i art. 98 ust 1 oraz art. 99 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (jedn. tekst Dz.U. z 2000 r., Nr 46, poz. 543 ze zm.), po rozpoznaniu wniosku złożonego w dniu 4 marca 2003 r. przez J. A. i A. S. o podział nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] zatwierdził projekt podziału nieruchomości, położonej przy ul. [...] w R., oznaczonej w ewidencji gruntów, jako działka nr [...], o powierzchni 2,6063 ha, obręb [...], karta mapy [...], dla której to nieruchomości urządzona jest księga wieczysta KW [...], w ten sposób, że wydzielił z niej 10 nowych działek, o numerach nr [...], w tym działkę nr [...] o powierzchni 1,0945 ha pod projektowaną drogę obwodową.

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano, że współwłaściciele przedmiotowej nieruchomości, tj. działki nr [...] wystąpili o zatwierdzenie jej podziału zgodnie z projektem, znajdującym się na załączonej mapie.

Burmistrz Miasta wskazał, że postanowieniem z dnia 22 października 2002 r. nr [...] zaopiniował już pozytywnie zaproponowany przez wnioskodawców wstępny projekt podziału geodezyjnego działki nr [...] jako zgodny z ustaleniami planu miejscowego.

Organ administracji wyjaśnił, że przedłożony wstępny projekt podziału działki nr [...] jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego fragmentu Miasta – rejon ulicy [...], zatwierdzonego Uchwałą Rady Miejskiej Nr [...] z dnia 4 grudnia 2001 r. .

W uzasadnieniu wskazano nowe przeznaczenie wydzielonych działek, w tym działki nr [...], jako projektowanej pod drogę obwodową.

Organ administracji podkreślił, że zgodnie z art. 98 ust 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą z mocy prawa odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu państwa z dniem, z którym decyzja zatwierdzająca projekt podziału stała się ostateczna.

Działka gruntu nr [...], wydzielona pod drogę wojewódzką, przechodzi z mocy prawa na rzecz Zarządu Województwa z dniem, w którym decyzja o podziale stanie się ostateczna. Za działkę tą przysługuje odszkodowanie w wysokości ustalonej pomiędzy jej właścicielami a Zarządem Województwa.

Burmistrz Miasta wskazał, że projekt podziału, opracowany przez geodetę J. D., posiadającego odpowiednie uprawnienia zawodowe, sporządzony na mapie potwierdzonej przez Ośrodek Dokumentacji Geodezyjno – Kartograficznej spełnia wymagania formalne i uwzględnia wskazania zawarte w postanowieniu opiniującym wstępny projekt podziału działki nr [...].

Odwołanie od tej decyzji wniósł Zarząd Województwa, zarzucając, że osobowość prawną ma Województwo, a nie Zarząd Województwa, który jest jednym z dwóch organów, działających w imieniu tej osoby prawnej. W tej sytuacji przedmiotowa decyzja jest wadliwa w zakresie rozstrzygnięcia.

Strona odwołująca się wskazywała również, że nie uzupełniono w trybie art. 111 § 1 k.p.a., na jej żądanie rozstrzygnięcia poprzez wpisanie numeru drogi wojewódzkiej, której część miała biec przez działkę nr [...].

W skardze zarzucono również, że do doręczonej stronie decyzji organu pierwszej instancji nie załączono projektu podziału nieruchomości, stanowiącego integralną część decyzji podziałowej.

Zarząd Województwa wywodził, że warunkiem zastosowania przepisu art. 98 ust 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest publiczny charakter drogi.

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych drogą publiczną jest droga zaliczona, na podstawie tej ustawy, do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w przepisach prawa.

Drogi nie zaliczone do żadnej z kategorii dróg publicznych są drogami wewnętrznymi i przepis art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie ma do nich zastosowania.

W odwołaniu wskazano również, że Zarząd Dróg Wojewódzkich (samorządowa jednostka organizacyjna) w swojej opinii z dnia 15 maja 2003 r. wskazał, iż działka nr [...] wydzielona została pod projektowaną drogę obwodową, posiadającą w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego fragmentu Miasta – rejon ul. [...] symbol [...]. Teren ten stanowi rezerwę pod przyszłą drogę, o kategorii której nie można rozstrzygać "poprzez miejscowy plan zagospodarowanie przestrzennego. Z drogi tej nie można też korzystać. Tym samym – nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 98 ust 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami."

Strona odwołująca się wywodziła, że pismem z dnia 27 maja 2003 r., którym to zawiadomiono o wszczęciu postępowania w sprawie podziału przedmiotowej nieruchomości zawarte zostało pouczenie o możliwości zapoznania się z całością akt sprawy.

Zarząd Województwa prezentował pogląd, że samo zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego nie spełnia wymagań określonych w przepisach postępowania w sytuacji, gdy zatwierdzony projekt podziału nieruchomości nie został przesłany stronie.

W ocenie Zarządu Województwa tryb określony w art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczący nabycia własności określonej nieruchomości z mocy prawa ma charakter szczególny i wyjątkowy nacjonalizacyjno – wywłaszczeniowy.

Zasadą jest natomiast to, że jednostki samorządowe winny pozyskiwać do swych zasobów grunty w ramach czynności cywilno – prawnych.

Nie uwzględniając tego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w dniu 18 grudnia 2003 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, podzielając w całości faktyczne i prawne podstawy jej rozstrzygnięcia.

Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 93 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz przepisami szczególnymi.

Zgodność proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego oraz przepisami szczególnymi opiniuje burmistrz miasta. Opinię tą wyraża w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie.

W niniejszej sprawie Burmistrz Miasta postanowieniem z dnia 22 października 2002 r. pozytywnie zaopiniował wstępny projekt podziału geodezyjnego działki nr [...] jako zgodny z ustaleniami planu miejscowego.

Zgodnie z tym planem nowo wydzielona działka nr [...] o powierzchni 1,0945 ha, oznaczona symbolem [...] przeznaczona jest pod projektowaną drogę obwodową, a zatem z dniem, w którym decyzja o podziale stanie się ostateczna przechodzi ona z mocy prawa na własność Województwa.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że przejście określonej działki, jako przeznaczonej pod drogę publiczną na własność jednostki samorządu terytorialnego następuje z mocy samego prawa z dniem, w którym decyzja stała się ostateczna. Wynika to wprost z przepisu art. 98 ust 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Przedmiotem rozstrzygnięcia organów administracji w tej sprawie był podział nieruchomości, dokonywany na wniosek jej właścicieli, na podstawie ustaleń planu miejscowego. Skoro zatem podział ten jest zgodny z planem, to brak było podstaw do uwzględnienia odwołania.

Zarząd Województwa wniósł skargę do Sądu, w której ponawiając zarzuty odwołania, kwestionował zgodność z prawem zapisu zawartego w zaskarżonych decyzjach, dotyczącego wydzielenia pod drogę wojewódzką działki nr [...], a w szczególności przejścia jej własności na rzecz Województwa z dniem, w którym decyzja stanie się ostateczna.

Strona skarżąca domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w tej części wywodziła, że dla prawidłowego wydania decyzji zatwierdzającej projekt podziału geodezyjnego nie wystarcza zgodność tego projektu z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego. Konieczne jest tez spełnienie warunków wynikających z przepisów szczególnych.

Nie kwestionując zgodności podziału z ustaleniami przytoczonego wyżej fragmentu planu Miasta Zarząd Województwa wywodził, że dla prawidłowego zastosowania art. 98 ust 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest niezbędne uprzednie ustalenie publicznego charakteru drogi, tj. jej zaliczenie do określonej kategorii dróg, zgodnie z art. 1 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych.

Ustawa ta przewiduje, ze "drogą publiczna jest droga zaliczona, na podstawie tej ustawy, do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem". Działka nr [...] stanowi rezerwę pod przyszłą drogę, nie zostały więc spełnione przesłanki określone w art. 98 ust 1 ustawy do wskazania, że przedmiotowa działka z mocy prawa przejdzie na własność Województwa.

W ocenie strony skarżącej uprawomocnienie się decyzji o podziale nieruchomości dawałoby jej właścicielom prawo domagania się odszkodowania za nieruchomość, która w rzeczywistości nie stała się własnością Województwa.

Obecnie nie można wskazać, czy projektowana droga obwodowa będzie miała kategorię drogi wojewódzkiej, czy też krajowej. Wówczas obowiązek zapłaty odszkodowania przeszedłby na Skarb Państwa.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie z odwołaniem się do argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, nie będąc związany wnioskami i zarzutami skargi oraz powołaną podstawa prawną (por art. 134 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zważył, co następuje:

Z materiału dowodowego zebranego w aktach organu pierwszej instancji wynika, że przebieg postępowania był następujący:

1. postanowieniem z dnia 22 października 2002 r. Burmistrz Miasta, na podstawie art. 123 k.p.a. w związku z art. 93 ust 4 i 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (jedn. tekst Dz.U. z 2000 r., Nr 46, poz. 543 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku właścicieli, pozytywnie zaopiniował wstępny projekt podziału geodezyjnego działki nr [...]. Postanowienie to, zawierające pouczenie o prawie wniesienia zażalenia do SKO zostało doręczone wyłącznie właścicielom nieruchomości.

2. po uprawomocnieniu się tego postanowienia, w dniu 13 lutego 2003 r. geodeta J. D., powołując się na przepis art. 93 ust 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo Geodezyjne i Kartograficzne (Dz.U. Nr 30, poz. 163) zawiadomił organ administracji oraz właścicieli nieruchomości, że w dniu 25 lutego 2003 r., na terenie działki nr [...] przeprowadzone zostanie ustalenie jej granic. Na podstawie czynności dokonanych w dniu 25 lutego 2003 r. sporządzono wypis z rejestru gruntów (por. dokumenty znajdujące się na kartach 1-4 akt organu pierwszej instancji).

3. w dniu 4 marca 2003 r. do organu pierwszej instancji wpłynął wniosek właścicieli działki nr [...] o dokonanie jej podziału (por. k 4 )

4. po dokonaniu opisanych wyżej czynności Burmistrz Miasta pismem z dnia 12 marca 2003 r., powołując się na przepis art. 64 § 1 k.p.a. zawiadomił, między innymi Zarząd Dróg Wojewódzkich, o wszczęciu, na wniosek właścicieli nieruchomości, postępowania w sprawie podziału działki nr [...].

5. pismem z dnia 19 marca 2003 r. Zarząd Dróg Wojewódzkich zawiadomił Burmistrza Miasta, że nie jest uprawniony do reprezentowania Województwa w tej sprawie, gdyż stosownie do art. 55 ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa prawa majątkowe województwa, należące do innych wojewódzkich osób prawnych wykonuje bezpośrednio zarząd województwa, który może być wyłącznie stroną postępowania w tej sprawie.

6. Burmistrz Miasta pismem z dnia 3 kwietnia 2003 r. zawiadomił o wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie Zarząd Województwa (por. k 9 i 10). Pismo to dotarło do adresata 9 kwietnia 2003 r.

7. w dniu 25 kwietnia 2003 r. wydana została decyzja organu pierwszej instancji o podziale nieruchomości.

Z przedstawionego wyżej toku postępowania przed organem pierwszej instancji wynika w sposób jednoznaczny, że wszczęcie postępowania nastąpiło w dniu 12 marca 2003 r., a więc już po wydaniu ostatecznego postanowienia o zaopiniowaniu projektu podziału nieruchomości z dnia 22 października 2002 r.

Natomiast organy Województwa zawiadomione zostały o wszczęciu postępowania dopiero w dniu 9 kwietnia 2003 r., to jest na dwa tygodnie przed wydaniem decyzji.

Powołany jako podstawa prawna rozstrzygnięcia przepis art. 93 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (jedn. tekst Dz.U. z 2000 r., Nr 46, poz. 543 ze zm.) stanowił, że:

1. Podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego oraz przepisami szczególnymi. W razie braku tego planu stosuje się przepis art. 94.

2. Zgodność z ustaleniami planu w myśl ust. 1 dotyczy zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu.

3. Podział nieruchomości nie jest dopuszczalny, jeżeli projektowane do wydzielenia działki gruntu nie mają dostępu do drogi publicznej; za dostęp do drogi publicznej uważa się również wydzielenie drogi wewnętrznej wraz z ustanowieniem na tej drodze odpowiednich służebności dla wydzielonych działek gruntu albo ustanowienie dla tych działek innych służebności drogowych, jeżeli nie ma możliwości wydzielenia drogi wewnętrznej z nieruchomości objętej podziałem. Nie ustanawia się służebności na drodze wewnętrznej w przypadku sprzedaży wydzielonych działek gruntu wraz ze sprzedażą udziału w prawie do działki gruntu stanowiącej drogę wewnętrzną.

4. Zgodność proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego oraz przepisami szczególnymi, z zastrzeżeniem art. 94 i art. 95, opiniuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta.

5. Opinię, o której mowa w ust. 4, wyraża się w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie.

6. Jeżeli przy dokonywaniu podziału nieruchomości zaistnieje konieczność wydzielenia działek gruntu pod drogi publiczne, a ustalenia planu miejscowego nie określają zasad podziału nieruchomości, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może żądać od osoby, która składa wniosek o podział, dołączenia do wniosku koncepcji zagospodarowania tej nieruchomości. W koncepcji określa się linie rozgraniczające układy komunikacyjne oraz rodzaje zabudowy, z uwzględnieniem ustaleń planu miejscowego i przepisów szczególnych. Koncepcję opracowuje osoba posiadająca uprawnienia urbanistyczne lub uprawnienia budowlane w specjalności architektonicznej.

W świetle cytowanej wyżej normy prawnej nie ulega wątpliwości, że wszczęte na wniosek właściciela nieruchomości postępowanie administracyjne o jej podział ma charakter dwuetapowy, tzn. najpierw organ administracji opiniuje przedłożony projekt podziału w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie. Dopiero po wydaniu tego postanowienia i jego uostatecznieniu się ten sam organ gminy (wójt, burmistrz, prezydent) wydaje decyzję administracyjną rozstrzygającą merytorycznie sprawę podziału nieruchomości. Nie ulega zatem wątpliwości, że wszystkie opisane wyżej czynności mogą być skutecznie dokonane po wszczęciu postępowania administracyjnego i to prowadzonego z udziałem wszystkich stron.

W orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie przyjmuje się, że "opiniowanie zgodności proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego (art. 93 ust 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami) jest częścią postępowania podziałowego. Ten kierunek wykładni podzielił skład 5 sędziów NSA w uchwale z dnia 1 marca 1999 r., sygn. akt OPK 1/99 (ONSA 1999/3/84).

Analogiczne poglądy wyrażane są w literaturze, gdzie jednoznacznie wskazuje się, że dopuszczalność zaskarżania postanowienia opiniującego projekt podziału wywołuje dalsze konsekwencje, jakimi jest prawo strony do wniesienia zażalenia, a następnie skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego (por. Komentarz do ustawy o gospodarce nieruchomościami, G. Bieniek i inni, LEXISNEXIS, W-wa 2005 r., str. 94 oraz Komentarz do ustawy o gospodarce nieruchomościami J.Szachułowicz i inni, Wydanie 3, LEXISNEXIS, W-wa 2003 r., str. 259 i 260 ).

Jedną z podstawowych gwarancji prawidłowego przeprowadzenia postępowania administracyjnego, wynikającą z przepisów k.p.a., jest zapewnienie każdej stronie tego postępowania czynnego udziału w każdym jego stadium oraz umożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (por. art. 10 k.p.a.).

Z przedstawionych wyżej ustaleń wynika, że jedna ze stron tego postępowania, której interesu prawnego, w rozumieniu art. 28 k.p.a., dotyczył wynik sprawy, tj. Województwo, jako jednostka samorządu terytorialnego, została pozbawiona udziału w pierwszej części postępowania dotyczącej zaopiniowania przez organ pierwszej instancji projektu podziału nieruchomości. Nie mogła wnieść środków odwoławczych oraz ewentualnej skargi do Sądu z uwagi na niedoręczenie jej tego postanowienia.

Interes prawny Województwa, jako strony tego postępowania, wynikał wprost z przyjętego w tym postanowieniu ustalenia, że konsekwencją podziału działki nr [...] będzie wydzielenie nowej działki nr [...] przeznaczonej pod budowę drogi obwodowej -wojewódzkiej, która to działka na mocy art. 98 ust 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami z dniem ustatecznienia się decyzji przejdzie na własność tej jednostki samorządu terytorialnego.

Decyzja ta stanowi podstawę ujawnienia prawa własności województwa w księdze wieczystej oraz nakłada na tą jednostkę samorządu terytorialnego obowiązek zapłaty odszkodowania w wysokości uzgodnionej pomiędzy właścicielem a właściwym organem lub według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości (por. art. 98 ust 2 i 3 ustawy).

Rażącego naruszenia przepisów postępowania w toku rozpoznawania wniosku właścicieli o podział nieruchomości nie dostrzegło również Samorządowe Kolegium Odwoławcze, które ograniczyło się wyłącznie do oceny przepisów prawa materialnego, bez szczegółowej analizy zapisów planu miejscowego, który był podstawą prawną rozstrzygnięcia.

Same opisane wyżej naruszenia prawa, dające zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit b i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.) oraz uznanie, iż doszło do innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy zobowiązywały Sąd do uchylenia decyzji organów obydwu instancji.

Stosownie do art. 142 § 4 P.p.s.a. jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie Sądu powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania.

Stosując się do tej normy prawnej wskazać należy, że oczywiście błędne są poglądy prawne zawarte w odwołaniu oraz skardze, dotyczące tego, że tylko działka gruntu wydzielona pod drogę publiczną, w wyniku podziału dokonanego na wniosek właściciela, zgodnie z ustaleniami planu, przejdzie na własność odpowiedniej jednostki samorządu terytorialnego, gdy ta nowowydzielona działka otrzyma odpowiednią kategorię drogi publicznej, na podstawie przepisów ustawy o drogach publicznych oraz będzie dostępna dla nieograniczonej liczby użytkowników.

Istniejąca od kilkudziesięciu lat w polskim ustawodawstwie instytucja przejścia z mocy prawa na własność państwa (obecnie odpowiedniej jednostki samorządu terytorialnego lub Skarbu Państwa) działki gruntu wydzielonej z nieruchomości, której podział dokonywany jest wyłącznie na wniosek jej właściciela oraz na podstawie ustaleń planu, a przeznaczonej w tym planie pod przyszłą drogę publiczną, służy dwóm celom: po pierwsze zapewnia odpowiedniej jednostce samorządu terytorialnego uzyskanie prawa własności gruntu, który w dniu podziału jest przeznaczony pod przyszłą drogę publiczną, a po drugie daje właścicielowi tej nieruchomości, ograniczonemu w możliwości swobodnego rozporządzania swoim prawem, uprawnienie dotyczące uzyskania odszkodowania odpowiadającego rynkowej wartości tej nieruchomości.

Wskazać w tym miejscu należy, że analogiczna instytucja prawna zawarta była w poprzednio obowiązującej ustawie z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (jedn. tekst Dz.U. z 1991 r., Nr 30, poz. 127 ze zm.), której art. 10 ust 5 stanowił, że grunty wydzielone pod budowę ulic z nieruchomości objętej, na wniosek właściciela podziałem, przechodzą na własność gminy z dniem, w którym decyzja lub orzeczenie o podziale stały się ostateczne lub prawomocne, za odszkodowaniem ustalonym według zasad obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości.

Jest to odpowiednik obowiązującego obecnie art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który stanowi, że:

1. Działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe - z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą, z mocy prawa, odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Przepis ten stosuje się także do nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek użytkownika wieczystego, z tym że prawo użytkowania wieczystego działek gruntu wydzielonych pod drogi publiczne wygasa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Przepis stosuje się odpowiednio przy wydzielaniu działek gruntu pod poszerzenie istniejących dróg publicznych.

2. Właściwy organ składa wniosek o ujawnienie w księdze wieczystej praw gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa do działek gruntu wydzielonych pod drogi publiczne lub pod poszerzenie istniejących dróg publicznych. Podstawą wpisu tych praw do księgi wieczystej jest ostateczna decyzja zatwierdzająca podział.

3. Za działki gruntu, o których mowa w ust. 1, przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem lub użytkownikiem wieczystym a właściwym organem. Przepis art. 131 stosuje się odpowiednio. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego odszkodowanie ustala się i wypłaca według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości.

Obydwie normy prawne zawierają istotne określenie "działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne", co jednoznacznie wyjaśnia, że chodzi tu wyłącznie o grunty, które zgodnie z ustaleniami planów miejscowych przeznaczone są pod budowę dróg publicznych, które nie mogą być oczywiście wówczas drogami publicznymi określonej kategorii uzyskanej w trybie przepisów ustawy o drogach publicznych oraz dostępnymi dla nieograniczonej liczby użytkowników.

Poglądy te potwierdza również, literatura (por. cyt. wyżej komentarz do ustawy o gospodarce nieruchomościami, G. Bieniek i inni, str. 355-357).

Istotnym zagadnieniem w niniejszej sprawie jest oczywiście prawidłowe określenie stron postępowania w toku dalszego rozpatrywania wniosku właścicieli o podział przedmiotowej nieruchomości. Związane to jest oczywiście z tym, jaki charakter będzie miała droga publiczna, która w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, będącego podstawą rozstrzygnięcia określona została symbolem [...] – projektowana droga obwodowa.

W uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji użyto również określenia wojewódzka. Dla oceny charakteru tej drogi obwodowej będą miały również znaczenie przepisy ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (jedn. tekst Dz.U. z 2004 r., Nr 204, poz. 2086), a w szczególności art. 5 i 6 tej ustawy, wskazujące, że istotne znaczenie dla oceny, czy jest to droga wojewódzka czy krajowa ma kwestia, jakie miasta bądź drogi będzie łączyła przedmiotowa obwodnica. Zgodnie z art. 6 ust 1 tej ustawy do dróg wojewódzkich zalicza się inne niż określone w art. 5 ust 1 ustawy, stanowiące połączenia między miastami, mające znaczenia dla województwa i drogi o znaczeniu obronnym, niezliczone do dróg krajowych.

W dalszym postępowaniu Burmistrz będzie musiał ocenić charakter obwodnicy i poza udziałem w tym postępowaniu Województwa, reprezentowanego przez Zarząd zapewnić udział Skarbu Państwa, gdyby istniały podstawy do przyjęcia, że przedmiotowa obwodnica ma charakter drogi krajowej, jak to sugeruje skarga. Z punktu widzenia właścicieli nieruchomości niezbędne jest bowiem, aby w tej decyzji określono, jaka jednostka samorządu terytorialnego bądź Skarb Państwa będzie właściwa do zapłaty odszkodowania za nieruchomość, która z mocy prawa przejdzie na własność innego podmiotu.

Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i b w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.