Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1190/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2009-04-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonego postanowienia
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 2, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 64, art. 156
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 1190/08 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 kwietnia 2009r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Michna, Sędziowie: WSA Piotr Głowacki, Asesor WSA Inga Gołowska (spr), Protokolant: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2009r., sprawy ze skargi "T" sp. z o.o. w K., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 30 czerwca 2008r Nr [...], w przedmiocie oddalenia zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne, I. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 357zł ( trzysta pięćdziesiąt siedem złotych).


UZASADNIENIE

Starosta Powiatowy wystawił w dniu [...] sierpnia 2007r. tytuł wykonawczy nr [...] skierowany do zobowiązanego firmy "T" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. tytułem opłaty za czynności geodezyjne i kartograficzne, rachunek [...] z dnia [...] lutego 2007r. na kwotę 29.173,20 zł z odsetkami w wysokości 1489,00 zł.

Zobowiązany zgłosił w zakreślonym terminie zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego podnosząc: wygaśnięcie obowiązku z innego powodu, określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa i wobec tego wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego i wstrzymanie czynności egzekucyjnych do czasu rozpatrzenia zarzutu. Uzasadniając wniesione zarzuty podkreślono, że Starostwo Powiatowe jako organ egzekucyjny wszczęło postępowanie zmierzające do wyegzekwowania kwoty 29.173, 20 zł stanowiącej należność z tytułu opłaty za czynności geodezyjne i kartograficzne wynikające z ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz z załącznika nr 1, pkt. 3, tabela III, poz.2 ,,Modernizacja ewidencji gruntów i budynków" – rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 19 lutego 2004r. w sprawie wysokości opłat za czynności geodezyjne i kartograficzne oraz udzielanie informacji a także za wykonywanie wyrysów i wypisów z operatu ewidencyjnego. Kwota wyliczona przez Starostwo jest w sposób oczywisty sprzeczna z regulacją zawartą w w/w rozporządzeniu. Błąd polega na nieuwzględnieniu w wyliczeniach pkt.1 zawartego pod tabelą III załączniku nr 1,pkt.3 Zastosowanie współczynnika 0,01 do opłaty ustalonej według tabeli nr III lp.2 winno mieć tymczasem miejsce w każdym przypadku, gdy przedmiotem opracowania jest wyłącznie zmiana nośnika informacji. Opłatę nalicza się natomiast bez zastosowania współczynnika opisanego powyżej wyłącznie wówczas, gdy w wyniku zgłoszonej pracy pozyskiwane są dane ewidencyjne w formie pomiarów terenowych, oględzin terenowych lub przetworzenia innych dokumentów, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Stanowisko idące w tym kierunku potwierdzone zostało w wytycznych naczelnego organu administracji- Głównego Geodety Kraju z dnia [...] maja 2005r. znak: [...] oraz z pisma z dnia [..] lutego 2007. znak: [...] które dołączono do pisma. Zobowiązany podniósł także, że zapłacił kwotę 2.347,40 zł wraz z należnością za zwłokę, kosztami upomnienia oraz kosztami egzekucyjnymi w dniu [...] listopada 2007r.

Starosta , postanowieniem z dnia [...] znak: [...] nie uwzględnił zarzutów podnosząc, że przypadek powiatu kolskiego jest szczególny albowiem na całym obszarze objętym opracowaniem przez zobowiązanego istniała mapa numeryczna już wcześniej wobec czego zobowiązany nie musiał jej wykonywać i otrzymał do swojego opracowania pliki gotowe tej mapy. Sytuacja ta wyklucza zastosowanie w rachunku pozycji Lp.2 ze współczynnikiem 0,01. Starosta ustalił, że praca zobowiązanego ograniczała się do weryfikacji ewidencji gruntów i taką pozycję zastosował przy sporządzaniu rachunku. Co do stanowiska Głównego Geodety Kraju to jego pogląd był nieuzasadnioną ingerencją w sprawy zastrzeżone dla powiatu i to bez żadnego umocowania prawnego więc nie jest wiążące dla Starosty Kolskiego.

Na skutek wniesionego zażalenia, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, postanowieniem z dnia [...] znak: [...] utrzymał w mocy postanowienie Starosty z dnia [...]

Mając powyższe na względzie, postanowieniem z dnia [...] maja 2008r. znak: [...] organ I instancji Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowił uznać zgłoszone przez "T" Sp. z o.o. z siedzibą w K. zarzuty: określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu ustawy i wygaśnięcia egzekwowanego obowiązku za nieuzasadnione.

W motywach rozstrzygnięcia podniesiono, że zobowiązany zgłosił zarzuty dotyczące prowadzonego postępowania egzekucyjnego podnosząc, że wskazana w tytule wykonawczym opłata w wysokości 29.173,20 zł została naliczona w sposób niewłaściwy albowiem prawidłowa wysokość opłaty wynosi 2.347,40 zł. Zobowiązany wpłacił do rąk poborcy podatkowego kwotę 2.347,40 zł z odsetkami zatem obowiązek wygasł. Wierzyciel którym jest Starosta uznał , iż zgłoszone zarzuty są niezasadne, kwota wskazana w tytule wykonawczym została naliczona prawidłowo. Na postanowienie wierzyciela wniesiono zażalenie do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego który utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł zobowiązany spółka "T" wnosząc o uchylenie postanowienia organu I instancji oraz o wstrzymanie egzekucji do czasu rozpatrzenia zażalenia. Zobowiązany podniósł, że wprawdzie stanowisko wierzyciela jest ostateczne jednakże na postanowienie wydane przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniesiono skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu i zachodzi uzasadnione prawdopodobieństwo uwzględnienia skargi. Uznanie zarzutów zgłoszonych przez zobowiązanego za nieuzasadnione jest wobec tego przedwczesne.

Organ II instancji Dyrektor Izby Skarbowej, postanowieniem z dnia 30 czerwca 2008r. znak: [...] odmówił wstrzymania postępowania egzekucyjnego a postanowieniem znak: [...] – utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

W uzasadnieniu postanowienia podniesiono, że organ II instancji nie stwierdził istnienia uchybień formalnoprawnych przemawiających zachyleniem postanowienia organu I instancji. Bez znaczenia dla rozpoznawanej sprawy jest fakt wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu bowiem dla rozstrzygnięcia sprawy zarzutów, stanowisko wierzyciela musi być ostateczne bez konieczności oczekiwania na uprawomocnienie się wyroku sądowego.

Skargę do Sądu złożył zobowiązany Spółka "T" zarzucając naruszenie art. 7, art. 10, art.77§1 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U z 2005r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) poprzez ustalenie błędnego stanu faktycznego sprawy oraz poprzez uniemożliwienie skarżącemu wypowiedzenia się co do możliwości poniesionej szkody i wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, wydanie postanowienia wstrzymującego wykonalność zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi podkreślono, że postanowienie wierzyciela zostało zaskarżone do Sądu Administracyjnego zatem dalsze prowadzenie postępowania egzekucyjnego powinno być wstrzymane. Nadto wskazano, że wyliczenie opłaty publiczno-prawnej przez skarżącego nastąpiło na podstawie informacji otrzymanych od Zamawiającego tzn. Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w toku postępowania prowadzonego w ramach zamówień publicznych. Skarżący wyliczając opłatę działał w zaufaniu do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Co do wniosku o wstrzymanie wykonalności postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej to istnieje oczywiste niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody Skarżącemu.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie i powołując argumentacje zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Na wstępie Sąd zauważa , iż zgodnie z art. 184 Konstytucji w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.-Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz.1270 ze zm.-dalej p.p.s.a.), kontrola zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Kontrola zgodności z prawem dotyczy właściwości organu administracyjnego w sprawie, jego kompetencji do załatwienia spraw decyzjami administracyjnymi, poprawnego zastosowania przepisów postępowania administracyjnego oraz załatwienia sprawy na podstawie prawidłowo stosowanych, pod względem zakresu obowiązywania i treści, przepisów prawa materialnego. Sąd zwraca również uwagę na treść art. 134 § 1 p.p.s.a., który stanowi, iż Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Cytowany przepis daje podstawę do uwzględnienia skargi także wtedy, gdy strona nie podniosła w trakcie toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego zarzutów będących podstawą wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego indywidualnego aktu administracyjnego.

Sąd, kierując się wskazanymi wyżej przesłankami i badając zaskarżone postanowienie w granicach określonych przepisami powołanych ustaw, doszedł do przekonania o konieczności uwzględnienia skargi, aczkolwiek z przyczyn, które wziął pod uwagę z urzędu niezależnie od jej treści, i uchylenia zaskarżonego postanowienia z powodu naruszenia przez Dyrektora Izby Skarbowej przepisów ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej: k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przed przystąpieniem do oceny zaskarżonego postanowienia należy wskazać, iż obok trybu i terminu wniesienia odwołania, określonych we wskazanym wyżej przepisie, i warunkujących skuteczność przedmiotowej czynności procesowej, Kodeks postępowania administracyjnego w art. 63 normuje również wymagania formalne co do formy i treści jakie musi spełniać podanie (także odwołanie wniesione pisemnie), aby jego wniesienie spowodowało zamierzony skutek prawny. Stosownie bowiem do § 1 wymienionego przepisu, podania (również odwołania) mogą być wnoszone pisemnie, telegraficznie lub za pomocą dalekopisu, a także ustnie do protokołu. Podanie (odwołanie) powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych. Natomiast na podstawie § 3 wymienionej regulacji prawnej podanie (odwołanie) wniesione pisemnie (albo ustnie do protokołu) powinno być podpisane przez wnoszącego.

W literaturze przedmiotu określa się, iż Kodeks postępowania administracyjnego, w zakresie formy i treści podania (odwołania), przyjmuje zasadę ograniczonego formalizmu. Przestrzeganie tych ograniczonych wymagań formalnych, tj. ustalenie przez organ administracji publicznej, czy przedmiotowa czynność procesowa wypełnia je, ma podstawowe znaczenie dla ochrony interesu prawnego strony. Spełnienie tych wymagań w szczególności gwarantuje, iż określona czynność procesowa została dokonana przez stronę (vide: B. Adamiak i J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. 7, C.H. Beck, Warszawa 2005 r., s. 360).

Konsekwentnie do zasady uregulowanej w art. 9 k.p.a., zobowiązującej organ administracji publicznej do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, braki co do treści podania (odwołania) nie powodują od razu jego bezskuteczności. Przepis art. 64 § 2 k.p.a., realizujący wymienioną zasadę ogólną rządzącą postępowaniem administracyjnym, nakłada bowiem na organ prowadzący sprawę obowiązek wezwania strony do usunięcia braków formalnych podania (odwołania), w terminie siedmiu dni, z pouczeniem, iż nieuzupełnienie tych braków w przewidzianym terminie spowoduje pozostawienie podania (odwołania) bez rozpoznania. Do takich braków, które rodzą obowiązek organu podjęcia czynności w celu ich uzupełnienia należy m.in. podpis strony. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, iż podpis warunkuje, że żądanie pochodzi od osoby określonej jako wnosząca podanie. Brak podpisu strony (tak jak i inne braki formalne podania - tj. odwołania), gdy nie zostanie usunięty w ustawowym terminie siedmiu dni, uniemożliwia wywołanie skutku prawnego wniesionego podania, tj. w przypadku odwołania, niemożność jego rozpoznania. Trzeba też zauważyć, iż decyzja (postanowienie) organu II instancji wydana w wyniku rozpoznania odwołania, które nie wywoływało skutków prawnych, jest dotknięta wadą nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (por. wyrok NSA z 18 maja 1994 r., sygn. akt SA/Gd 2365/93, POP 1997/3/92; wyrok NSA z 15 września 2000 r., sygn. akt III SA 417/00, LEX 47217).

W rozpatrywanej sprawie, w przedłożonych Sądowi, wraz ze skargą spółki "T" z siedzibą w K., aktach administracyjnych (k. 34) znajduje się pismo (zażalenie) skarżącej spółki z 21 maja 2008r., na którym nie ma własnoręcznego podpisu osoby wnoszącej to pismo ( zażalenie) A. K.- Prezesa Zarządu.

W świetle powyższego, w ocenie Sądu, uzasadnione wątpliwości budzi skuteczność prawna czynności procesowej strony - wniesienia odwołania - z punktu widzenia wymagań formalnych wymienionych w ww. art. 63 k.p.a., w szczególności w kontekście wymogu podpisania podania (odwołania) przez wnoszącego. Podkreślić bowiem należy, iż z przywołanego powyżej przepisu art. 63 § 3 k.p.a. wynika, iż podanie (odwołanie) wniesione pisemnie - winno być podpisane przez wnoszącego, przez co należy rozumieć umieszczenie własnoręcznego podpisu przez tę osobę pod treścią takiego dokumentu. Warto w tym miejscu również wskazać, iż Sąd Najwyższy w uchwale 7 sędziów z 28 kwietnia 1973 r., sygn. III CZP 78/72, OSN 1973, nr 12, poz. 207, uznał że podpisem jest znak ręczny określonej osoby pozwalający na jej identyfikację. Natomiast w uchwale 7 sędziów z 30 grudnia 1993 r., III CZP 146/93, OSN 1994 r., nr 5, poz. 94, Sąd Najwyższy przyjął, że podpis, choć nie musi być czytelny, to jednak musi obejmować co najmniej nazwisko (choćby w formie skróconej) i powinien być złożony w formie zazwyczaj używanej, gdy podpisujący składa podpis na dokumentach.

Mając na względzie powyższe, rozpatrując ponownie sprawę niniejszą, Dyrektor Izby Skarbowej powinien w pierwszej kolejności wyjaśnić kwestię skuteczności czynności procesowej strony - wniesienia odwołania - z punktu widzenia wymagań formalnych co do treści, jakie musi spełniać pisemne odwołanie, aby jego wniesienie spowodowało zamierzony skutek prawny.

W przypadku stwierdzenia, iż odwołanie nie czyni zadość wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, innym niż wymienione w art. 64 § 1 k.p.a., Dyrektor Izby Skarbowej winien, w trybie art. 64 § 2 k.p.a., wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie 7 dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie odwołania bez rozpoznania.

Podkreślić w tym miejscu należy, iż okoliczność wydania przez organ II instancji postanowienia na skutek rozpatrzenia, uznanego za odwołanie, pisma zawierającego braki uniemożliwiające nadanie sprawie dalszego biegu ( art. 63 § 2 i § 3 k.p.a. w zw. z art. 64 § 2 k.p.a.) powoduje, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., nieważność zaskarżonej decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Dodać przy tym należy, iż organ odwoławczy nie może działać z urzędu, bowiem charakter organu odwoławczego w danej sprawie uzyskuje on w wyniku prawidłowo złożonego odwołania.

W konkluzji Sąd stwierdza, iż wskazane powyżej naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mogące mieć istotny wpływ na wynik rozpatrywanej sprawy stanowi okoliczność przesądzającą o treści niniejszego rozstrzygnięcia. Sąd nie mógł w tej sytuacji ustosunkować się do merytorycznej argumentacji skargi ani oceniać w tym kontekście decyzji organu odwoławczego. Wyrokowanie zdeterminowane zostało bowiem omówionymi wyżej względami natury formalnoprawnej.

Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.

O kosztach sądowych orzeczono w oparciu o art. 200, art. 205§2, art. 209 ustawy z 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz.1270 ze zm.) oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lt. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).