Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1199/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-02-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 § 1 pkt 1, art. 34 § 1 i 2, art.18
journal: Dz.U. 2016 poz 599
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 6, 7, 77 § 1, 80 107 § 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jadwiga Smołucha (spr.), Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 13 lutego 2018 r. sprawy ze skargi J. M. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym za niedopuszczalne; oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez skarżącą J.P. jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z [...] maja 2017 r. nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszonych zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym za niedopuszczalne.

Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:

Naczelnik Urzędu Skarbowego W. prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec majątku skarżącej, na podstawie tytułu wykonawczego o nr [...] z [...] lipca 2016 r., wystawionego przez Ośrodek Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] m.st. W., którym wierzyciel objął zaległości z tytułu ustalonego zwrotu zasiłku celowego i specjalnego celowego w kwocie 412,20 zł należności głównej, a także należne odsetki za zwłokę.

Celem wyegzekwowania przedmiotowych należności, organ egzekucyjny na podstawie zawiadomienia z [...] sierpnia 2016 r. nr [...], dokonał zajęcia świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej. Zawiadomienie zostało doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności 1 września 2016 r., natomiast zobowiązanej wraz z odpisem ww. tytułu wykonawczego 15 września 2016 r.

[...] 2016 r. zobowiązana zaskarżyła tytuł wykonawczy nr [...] wnosząc o jego uchylenie. Naczelnik Urzędu, biorąc pod uwagę całokształt twierdzeń podniesionych w piśmie, w którym strona kwestionuje w całości istnienie obowiązku objętego tytułem wykonawczym nr [...], zakwalifikował przedmiotowe pismo jako zarzuty na prowadzoną egzekucję, zgłoszone w trybie art. 33 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r., poz. 599 ze zm., dalej "u.p.e.a."), tj. nieistnienie obowiązku.

W związku ze zgłoszonymi zarzutami w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, Naczelnik Urzędu Skarbowego W. – [...] postanowieniem z [...] października 2016 r. nr [...] zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie przedmiotowego tytułu wykonawczego. Jednocześnie wystąpił do wierzyciela - Ośrodek Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] m.st. W. o zajęcie stanowiska w przedmiotowej sprawie.

Postanowieniem z [...] listopada 2016 r. Prezydent miasta stołecznego W. uznał zarzuty zgłoszone przez skarżącą w piśmie z [...] 2016 r. w przedmiocie postępowania egzekucyjnego za niedopuszczalne.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., postanowieniem z [...] lutego 2017 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wskazano m.in., iż w niniejszej sprawie zachodzi przypadek, o którym mowa w art. 34 § 1a u.p.e.a., gdyż zarzuty zobowiązanej sprowadzają się do kwestii, które były już przedmiotem rozpatrzenia w odrębnych postępowaniach zarówno administracyjnych, jak i sądowych. W ocenie strony, żądanie zwrotu na podstawie tytułu nr [...] z [...] lipca 2016 r. podpisane przez zastępcę burmistrza [...] P. Z. jest fałszerstwem. Strona podniosła, że w listopadzie 2012 r. nie otrzymała bowiem żadnej decyzji przyznającej zasiłek celowy pod warunkiem zwrotu na kwotę 412,20 zł. Wobec tego organ wskazał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją [...] z [...] października 2015 r. orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji Prezydenta m. st. W. z [...] maja 2015 r. Również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę strony na decyzję SKO z [...] października 2015 r., a wyrok ten stał się prawomocny od 7 czerwca 2016 r.

Wobec powyższego oraz z uwagi to, iż postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. jest ostateczne w administracyjnym toku instancji, Naczelnik Urzędu Skarbowego W., postanowieniem z [...] marca 2017 r. nr [...] uznał za niedopuszczalny zarzut zgłoszony na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., tj. nieistnienie obowiązku objętego tytułem wykonawczym nr [...] z [...] lipca 2016 r.

Nie godząc się z tym rozstrzygnięciem skarżąca pismem z [...] 2017 r. zaskarżyła w całości postanowienie Naczelnika Urzędu, wnosząc o jego uchylenie oraz oddalenie żądania zwrotu bezzwrotnego zasiłku. Zobowiązana wskazała, iż żądanie na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z [...] lipca 2016 r. zwrotu zasiłku bezzwrotnego jest bezprawiem i fałszerstwem. Stwierdziła, iż w listopadzie 2012 r. nie otrzymała żadnej decyzji.

W wyniku rozpoznania zażalenia Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. wydał postanowienie z [...] maja 2017 r. nr [...], którym utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji, uznając jego prawidłowość pod względem faktycznym i prawnym.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. W uzasadnieniu skargi wskazała tożsame zarzuty zawarte we wcześniejszych pismach kierowanych do organu, w których podnosiła zarzut nieistnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym nr [...] z [...] lipca 2016 r. Dodatkowo zawartą w skardze argumentację odniosła również do postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]. Ponadto skarżąca wyraziła swoje niezadowolenie z działań urzędników administracji państwowej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko w sprawie zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu.

Pismem z [...] 2017 r. pełnomocnik skarżącej uzupełnił skargę, podnosząc zarzuty natury procesowej, tj. naruszenie art. 6, 7, 77 §1, 80 i 107 § 3 k.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jako nieuzasadniona podlega oddaleniu.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Z kolei art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Należy nadto wskazać, iż w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, jakkolwiek nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych decyzji. Rozpoznając skargę w świetle wyżej wskazanych kryteriów sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Postępowanie w rozpoznawanej sprawie zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami. Zebrany materiał dowodowy został oceniony w sposób prawidłowy, wyciągnięto z niego logiczne wnioski, które znalazły się w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Podstawowymi zarzutami skargi są nieistnienie i wygaśnięcie, wskutek wykonania, obowiązku egzekwowanego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z [...] lipca 2016 r., wystawionego przez Ośrodek Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] m.st. W.. W skardze powołane są również zarzuty dotyczące wadliwości tytułu wykonawczego nr [...], jednak sąd w niniejszym postępowaniu pozostawił je bez rozpoznania, ponieważ tytuł wykonawczy nr [...] nie był przedmiotem rozpoznania zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Naczelnika US z [...] marca 2017 r., gdyż zarzuty skarżącej z [...] września 2016 r. zostały wniesione na skutek doręczenia jej tytułu wykonawczego nr [...].

Zgodnie z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku. Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, a wypowiedź wierzyciela w tym zakresie jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. W myśl art. 34 § 2 u.p.e.a. postanowienie zawierające stanowisko wierzyciela w sprawie zarzutów jest zaskarżalne. Dopóki postanowienie wierzyciela nie stanie się ostateczne organ egzekucyjny nie może wydać postanowienia w sprawie zgłoszonych zarzutów. Z kolei art. 34 § 1a u.p.e.a. pozwala wierzycielowi na wydanie postanowienia o niedopuszczalności zarzutu, jeżeli zarzut zobowiązanego jest lub był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym, albo zobowiązany kwestionuje w całości lub w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługują środki zaskarżenia.

Organ egzekucyjny przy rozpoznawaniu zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym bada legalność wszczęcia postępowania egzekucyjnego, natomiast nie jest on uprawniony do merytorycznej weryfikacji decyzji stanowiącej podstawę wystawienia tytułu wykonawczego i kwestionowania prawidłowości nałożonych nią obowiązków. Wadliwość tej decyzji może być podnoszona wyłącznie w odrębnym postępowaniu, którego przedmiotem jest merytoryczne rozpoznanie sprawy. Dyrektor Izby słusznie też przyjął, iż stanowisko wierzyciela, wyrażone w ostatecznym postanowieniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] lutego 2017 r., jest w niniejszej sprawie wiążące dla organu egzekucyjnego. Obowiązkiem organu egzekucyjnego jest "uszanowanie woli" wierzyciela w zakresie zajętego wobec zarzutów stanowiska i podjęcie, na jego żądanie, wykonywania czynności egzekucyjnych. Po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów organ egzekucyjny nie może dokonywać w tym zakresie własnych ustaleń, gdyż sprawa ta była już przedmiotem odrębnego postępowania, w którym rozstrzygnięto podnoszone w zarzutach kwestie zasadnicze dla bytu postępowania egzekucyjnego i w którym zobowiązana uczestniczyła oraz służyło jej prawo składania środków odwoławczych.

Chybiony jest, podniesiony przez pełnomocnika skarżącej w piśmie z 14 października 2017 r., zarzut nierozpoznania istoty sprawy. W piśmie złożonym do organu egzekucyjnego 19 września 2016 r., a opatrzonym przez skarżącą datą (...) września 2016 r., skarżąca zażądała uchylenia tytułu wykonawczego wskazując przede wszystkim na liczne nieprawidłowości zaistniałe przed wydaniem decyzji, na podstawie której wystawiono kwestionowany tytuł wykonawczy. Ponadto skarżąca wskazała na brak po jej stronie wystarczającego majątku, z którego mogłaby być prowadzona egzekucja, jak również podała, że w odpowiedzi na wezwanie ośrodka pomocy społecznej z [...] listopada 2015 r. do zwrotu zasiłku przyznanego jej [...] 2012 r., w grudniu 2015 r. oddała ubrania zakupione z tych środków Prezydentowi m.st. W. Pismem z [...] października 2016 r. organ egzekucyjny przekazał wierzycielowi pismo skarżącej, informując, że zakwalifikował je jako zarzuty, oraz zwrócił się w trybie art. 34 § 1 u.p.e.a. o zajęcie stanowiska i przesłanie ostatecznego postanowienia. Z sentencji postanowienia Prezydenta m.st. W. z [...] listopada 2016 r. wynika, że wierzyciel uznał za niedopuszczalne zarzuty w przedmiocie postępowania egzekucyjnego wniesione przez skarżącą w piśmie z [...] września 2016 r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego W. [...]. Po rozpoznaniu zażalenia skarżącej na postanowienie wierzyciela z [...] listopada 2016 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. Z treści sentencji powołanych orzeczeń wynika, że przedmiotem rozpoznania tych postanowień były wszystkie zarzuty zgłoszone w piśmie skarżącej z 20 września 2016 r. Okoliczność, że w uzasadnieniu postanowienia wierzyciela oraz w uzasadnieniu orzeczenia wydanego w wyniku rozpoznania zażalenia na to postanowienie, nie odniesiono się do zarzutu wykonania nałożonego decyzją obowiązku, nie może prowadzić do uznania, że kwestia ta nie była przedmiotem rozstrzygnięcia, skoro z sentencji tych orzeczeń w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że wierzyciel uznał za niedopuszczalne wszystkie zarzuty zgłoszone w piśmie skarżącej z 20 września 2016 r. Należy też zwrócić uwagę, że w piśmie z [...] 2016 r. skarżąca przedstawiła obszerną argumentację dotyczącą niezasadności obowiązku zwrotu zasiłku, nałożonego na nią decyzją, na podstawie której wystawiono tytuł egzekucyjny, natomiast kwestia wykonania egzekwowanego obowiązku poprzez przekazanie wierzycielowi rzeczy zakupionych z tego zasiłku została przedstawiona jednym zdaniem. Wobec powyższego twierdzenie pełnomocnika skarżącej, że zarzut skarżącej dotyczył wyłącznie wykonania zobowiązania poprzez zwrot rzeczy ruchomych o wartości przekraczającej wartość dochodzonego roszczenia, a nie zasadności decyzji w oparciu, o którą wystawiono tytuł wykonawczy, należy uznać za całkowicie nieuprawnione. Nie jest zatem zasadny zarzut naruszenia art. 6, 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 18 i 34 § 1 u.p.e.a. poprzez naruszenie zasad ogólnych postępowania administracyjnego. Tego typu zarzut, oparty wyłącznie na regulacjach ogólnych, bez podania szczegółowego uzasadnienia, a przede wszystkim w świetle wyżej wykazanej legalności postanowień obu instancji, nie może stanowić przyczyny ich uchylenia przez sąd.

Biorąc wszystko to pod uwagę, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., sąd orzekł jak w sentencji.