Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 763/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2014-10-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a)
journal: Dz.U. 2012 poz 361
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity
article: art. 149
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędziowie: sędzia WSA Mirella Łent sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Protokolant: asystent sędziego Katarzyna Chowańska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 2 października 2014 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r. oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w B. określił stronie wysokość zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu sprzedaży w 2008 r. lokalu mieszkalnego w kwocie [...] zł. Organ pierwszej instancji stwierdził, że warunki zwolnienia, o jakim mowa w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) i lit. e) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361 ze zm., dalej: "u.p.d.o.f.") spełniają poniesione przez stronę wydatki na spłatę kredytów mieszkaniowych w kwocie [...] zł. Natomiast zwolnieniem od podatku organ nie objął wydatków poniesionych przed sprzedażą lokalu mieszkalnego w kwocie [...] zł związanych z nabyciem nieruchomości położonej w B. przy ul. [...] oraz wydatków w kwocie [...] zł udokumentowanych fakturami VAT, na których jako wystawca figuruje firma P. R. "R.", albowiem zdaniem organu, nie dokumentowały one rzeczywistych zdarzeń gospodarczych.

W złożonym odwołaniu strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżący podniósł, że nie zapoznał się z wydaną decyzją, nie wie na jakiej podstawie została ona wydana, nie wie jakimi przesłankami organ się kierował. W związku z powyższym, wniósł również o przesłanie wydanej decyzji. Zarzucił, że wydana decyzja jest błędna, albowiem w trakcie postępowania przekazał organowi pierwszej instancji liczne faktury VAT oraz dowody bankowe udowadniające, że przychód uzyskany ze sprzedaży lokalu mieszkalnego wydatkowany został zgodnie ze złożonym w 2008 r. oświadczeniem.

W ocenie strony, decyzja organu pierwszej instancji została wydana z naruszeniem zasad postępowania podatkowego oraz interesu strony.

Decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ wskazał, że aktem notarialnym z dnia 22 kwietnia 2008 r. Repertorium A nr [...] strona dokonała wraz z małżonkiem sprzedaży lokalu mieszkalnego położonego w B. przy ul. [...]. Z przedwstępnej umowy sprzedaży tego lokalu zawartej w formie aktu notarialnego z dnia 29 lutego 2008 r. Repertorium A nr [...] wynika, że spółdzielcze własnościowe prawo do ww. lokalu mieszkalnego (które w dniu 11 stycznia 2008 r. przekształcone zostało w prawo odrębnej własności lokalu mieszkalnego) strona nabyła wraz z małżonkiem do majątku wspólnego na podstawie umowy sprzedaży z dnia 28 stycznia 2003 r. Zatem sprzedaż tego lokalu, która nastąpiła w dniu 22 kwietnia 2008 r. dokonana została w warunkach przepisu art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) u.p.d.o.f., tj. przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego i sprzedaż ta nie nastąpiła w wykonaniu działalności gospodarczej.

Zdaniem organu, Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego słusznie stwierdził, że podstawy do zastosowania zwolnienia podatkowego określonego w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) u.p.d.o.f. nie stanowią wydatki na wykonanie prac remontowo-budowlanych w lokalu mieszkalnym położonym w B. przy ul. [...] w łącznej kwocie [...] zł udokumentowane 7. fakturami VAT (z dnia 05 maja 2008 r., 26 maja 2008 r., 11 czerwca 2008 r., 18 czerwca 2008 r., 09 lipca 2008 r., 23 lipca 2008 r. oraz dnia

25 sierpnia 2008 r.), na których jako wystawca figuruje firma P. R. "R." w B., albowiem podmiot ten był uprawniony do ich wystawienia. Organ wskazał, że P. R. prowadził działalność gospodarczą w zakresie usług budowlanych w okresie od dnia 10 listopada 2006 r. do dnia 30 października 2007 r., tj. do dnia likwidacji działalności. Natomiast w okresie wystawienia przedłożonych faktur VAT nie figurował jako osoba prowadząca działalność gospodarczą jak również nigdy nie był zarejestrowany jako podatnik podatku od towarów i usług. Zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy wskazuje również, iż zamieszczona na przedstawionych fakturach pieczątka firmy "R." różni się układem graficznym od pieczątki tej firmy widniejącej na dokumentach złożonych przez P. R. w 2007 r. do Drugiego Urzędu Skarbowego w B. Pieczątka zamieszczona na przedłożonych fakturach nie zawiera bowiem regonu i numeru telefonu.

W zakresie przedmiotowych wydatków organ wskazał również, że wykonanie prac ogólnobudowlanych opisanych na spornych fakturach polegających m.in. na przebudowie instalacji elektrycznej oraz wodnokanalizacyjnej w lokalu, zgodnie z pismem Międzyzakładowej Spółdzielni Mieszkaniowej "Z." w B. z dnia 02 stycznia 2014 r., wymagałoby uzyskania uprzedniej zgody Spółdzielni oraz dostarczenia projektów technicznych, decyzji i uzgodnień wymaganych przepisami prawa. Natomiast z pisma ww. Spółdzielni wynika, iż w 2008 r. (w okresie wystawienia spornych faktur) nie wystąpiono do Spółdzielni o wyrażenie zgody na przeprowadzenie prac remontowo-budowlanych w lokalu mieszkalnym położonym przy ul. [...] w B., ani też o zamiarze wykonania takich prac nie zawiadomiono.

Mając zatem wzgląd na zebrany w sprawie materiał dowodowy, w tym

w szczególności fakt, iż rzekomy wystawca przedłożonych faktur – P. R. (właściciel firmy "R.") zanegował fakt ich wystawienia (oraz nie prowadził w okresie wystawienia faktur działalności gospodarczej i nie był zarejestrowany jako podatnik podatku od towarów i usług) zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, przedłożone faktury nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, ale wystawione zostały jedynie na potrzeby rozliczenia przychodu uzyskanego ze sprzedaży lokalu mieszkalnego. Zatem organ pierwszej instancji słusznie zakwestionował fakt, jakoby przedłożone faktury stanowiły wiarygodny dowód na poniesienie występujących w ich treści wydatków,

a w konsekwencji zasadnie uznał, iż wydatki w kwocie [...] zł nie stanowią podstawy do zastosowania zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) u.p.d.o.f.

Końcowo, odnosząc się do kwestii przedawnienia, organ wskazał, że w niniejszej sprawie termin płatności zryczałtowanego podatku dochodowego z tytułu sprzedaży w dniu 22 kwietnia 2008 r. lokalu mieszkalnego upływał z dniem 06 maja 2008 r. Zatem termin przedawnienia tego zobowiązania rozpoczął bieg od końca roku kalendarzowego, w którym upływał termin płatności podatku, a więc od dnia 31 grudnia 2008 r., natomiast koniec 5-letniego terminu przypadł na dzień 31 grudnia 2013 r. Jednakże bieg tego terminu uległ zawieszeniu z dniem 19 listopada 2013r., tj. z datą wszczęcia przez Trzeci Urząd Skarbowy w B. postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe w związku z nieujawnieniem podstawy opodatkowania zryczałtowanym podatkiem dochodowym z tytułu odpłatnego zbycia w 2008 r. ww. lokalu mieszkalnego oraz kwoty należnego podatku, o czym strona została zawiadomiony pismem Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w B. z dnia 21 listopada 2013 r., skutecznie doręczonym w dniu 27 listopada 2013 r. Zatem w niniejszej sprawie nie nastąpiło przedawnienie zobowiązania podatkowego.

Reasumując, wobec stwierdzenia, iż strona nie wydatkowała części przypadającego na nią przychodu ze sprzedaży lokalu mieszkalnego w kwocie [...] zł na cele skutkujące zwolnieniem od podatku dochodowego, Dyrektor Izby Skarbowej uznał, że organ pierwszej instancji zasadnie określił zobowiązanie w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. w wysokości 10 % uzyskanego przychodu, tj. w kwocie [...] zł.

W skardze strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

- art. 123 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej: "O.p.") poprzez prowadzenie postępowania podatkowego zarówno przed organem pierwszej jak i drugiej instancji bez udziału strony, o czym poinformowany był zarówno Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego jak i Dyrektor Izby Skarbowej;

- art. 122, art. 187 § 1 O.p. poprzez brak podjęcia z urzędu działań mających na celu prawidłowe ustalenie stanu faktycznego dotyczącego doręczeń, w sytuacji, gdy strona w trakcie postępowania wskazywała telefonicznie oraz podczas wizyt w siedzibie organów podatkowych, że nie otrzymuje wysyłanej do niej przez organ korespondencji, w tym decyzji podatkowych;

- art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 188 O.p. poprzez brak rozpatrzenia i uwzględnienia informacji zawartej w piśmie z dnia 19 lutego 2014 r. stanowiącym wniosek o doręczenie decyzji stronie oraz odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji, gdzie skarżąca wyraźnie wskazała, że zaskarżona decyzja nie została jej doręczona, skarżąca nie zna jej treści, nie jest świadoma na jakiej podstawie organ wydał zaskarżoną decyzję oraz nie wie jakimi przesłankami się kierował;

- art. 145 § 1 O.p. poprzez brak doręczenia decyzji zarówno organu pierwszej jak

i drugiej instancji stronie postępowania;

- art. 149 O.p. poprzez doręczanie pism, wezwań oraz decyzji podatkowych zarówno przez organ pierwszej jak i drugiej instancji osobie, która nie jest stroną, nie jest zameldowana i nie zamieszkuje pod adresem zamieszkania skarżącej, nie jest domownikiem, sąsiadem, bądź dozorcą domu, nie została upoważniona przez stronę do odbioru jakiejkolwiek korespondencji oraz nie podjęła się oddania jej adresatowi;

- art. 70 § 1 pkt 6 O.p. poprzez uznanie, że termin przedawnienia zobowiązania

w przedmiotowej sprawie uległ zawieszeniu z dniem 19 listopada 20013 r. tj. z datą wszczęcia przez Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego postępowania w sprawie

o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, podczas gdy z akt sprawy wynika, że strona nie została zawiadomiona o prowadzeniu takiego postępowania poprzez doręczenie stosownej informacji w sposób przewidziany przepisami o doręczeniu, ani poprzez przedstawienie zarzutów w tym postępowaniu;

Ponadto, z ostrożności procesowej, na marginesie zasadniczych wyżej wskazanych uchybień, zaskarżonej decyzji strona zarzuciła naruszenie:

- art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) i lit. e) u.p.d.o.f. poprzez pominięcie wykładni celowościowej tego przepisu i odmowę uwzględnienia wydatków poniesionych na remont mieszkania ze względu na wadliwość faktur wystawionych przez firmę "R." P. R. w B., która w ocenie organu świadczy, że usługi nie zostały w ogóle wykonane;

- art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 191 O.p. poprzez wyjście poza zakres obowiązujących w przedmiotowym postępowaniu przepisów prawa i badanie jedynie prawidłowości formalnej wystawionych przez "R." P. R. faktur VAT z pominięciem ustalenia za pomocą innych środków dowodowych, czy wykazane na tych fakturach usługi remontowe zostały wykonane i czy strona poniosła w związku z nimi wydatki mieszczące się w zakresie przedmiotowego zwolnienia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego

z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz.270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta nie narusza prawa.

Z akt sprawy wynika, że aktem notarialnym z dnia 22 kwietnia 2008 r. A. i I. K. dokonali zbycia lokalu mieszkalnego położonego w B. przy ul . [...], nabytego do majątku wspólnego na podstawie umowy sprzedaży z dnia 28 stycznia 2003 r. Z tytułu tej transakcji małżonkowie uzyskali przychód w wysokości [...] zł (po pomniejszeniu o koszty odpłatnego zbycia). W dniu 31 stycznia 2008 r. małżonkowie nabyli nieruchomości lokalową położoną w B. przy ul. [...].

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest kwestia możliwości skorzystania przez skarżącego ze zwolnienia podatkowego przewidzianego w art. 21 ust.1 pkt 32 lit. a) tiret czwarte u.p.d.o.f. oraz prawidłowości doręczania mu pism w postępowaniu podatkowym.

W odniesieniu do pierwszej kwestii organ podatkowy kwestionuje zasadności wyłączenia spod opodatkowania kwoty [...] zł, która miała być poniesiona na remont nieruchomości lokalowej położonej w B. przy ul. [...].

Należy zauważyć, że w myśl art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r.

o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 217, poz. 1588) do przychodu (dochodu) z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nabytych lub wybudowanych (oddanych do użytkowania) do dnia 31 grudnia 2006 r., stosuje się zasady określone w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2007 r.

W brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2007 r. art. 21 ust.1 pkt 32

lit. a) tiret czwarte stanowił, że wolne od podatku są przychody uzyskane ze sprzedaży nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) w części wydatkowanej nie później niż w okresie dwóch lat od dnia sprzedaży na nabycie na budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę, remont lub modernizację własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego, położonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Zwolnienie, o którym mowa jest zwolnieniem z mocy prawa ("wolne od podatku dochodowego są ...") i przysługuje podatnikowi bez decyzyjnej ingerencji organów podatkowych, jeżeli spełni on określone przepisami warunki. Z treści powołanego przepisu wynika, że zwolnienie od podatku dochodowego jest uzależnione od: 1) wydatkowania przychodu uzyskanego ze sprzedaży nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) na cel wskazany w ustawie, 2) dokonania tej czynności przed upływem określonego terminu (dwu lat od dnia sprzedaży). Spełnienie tych warunków łącznie powoduje nabycie i zrealizowanie zwolnienia podatkowego (por. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 23 czerwca r., FPS 1/03).

W rozpatrywanej sprawie organ podważa fakt wydatkowania kwoty [...] zł na remont lokalu mieszkalnego położonego w B. przy ul. [...]. Zdaniem Sądu, w świetle zebranego materiału dowodowego stanowisko organu nie budzi zastrzeżeń. Organ podatkowy ustalił bowiem, że firma – "R." P. R., wskazana na fakturach VAT dokumentujących sprzedaż usług remontowo-budowlanych, usług tych nie wykonywała. P. R. prowadził działalność gospodarczą w zakresie usług budowlanych w okresie od dnia 10 listopada 2006 r. do dnia 30 października 2007 r., tj. do dnia likwidacji działalności. Natomiast w okresie wystawienia przedłożonych przez skarżącego faktur VAT (tj. od dnia 5 maja 2008 r. do dnia 25 sierpnia 2008 r.) wyżej wymieniony nie figurował jako osoba prowadząca działalność gospodarczą, jak również nigdy nie był zarejestrowany jako podatnik podatku od towarów i usług. Okoliczność tę potwierdziła również żona P. R. – S. R., która w piśmie z dnia 5 grudnia 2013 r. wskazała, iż mąż nigdy nie był podatnikiem VAT i wystawiał jedynie rachunki. Organ pierwszej instancji wezwał P. R. w celu złożenia zeznań w charakterze świadka, o czym zawiadomiono stronę, lecz nie stawił się on na wezwanie organu, albowiem przebywa poza granicami kraju. Złożył jednak wyjaśnienia w piśmie z dnia 5 grudnia 2013 r., z którego wynika, że w 2007 r. zakończył działalność gospodarczą, a wystawione na swoje nazwisko rachunki w 2008 r. uważa za fałszywe i podrobione. W tym kontekście należy zauważyć, że zamieszczona na przedstawionych przez skarżącego fakturach pieczątka firmy "R." różni się układem graficznym od pieczątki tej firmy widniejącej na dokumentach złożonych przez P. R. w 2007 r. do Drugiego Urzędu Skarbowego w B. Pieczątka zamieszczona na przedłożonych przez stronę fakturach nie zawiera bowiem regonu i numeru telefonu. Z akt sprawy wynika, iż żona P. R. po okazaniu jej jednej

z przedłożonych przez skarżącego faktur, stwierdziła, że mąż w prowadzonej działalności gospodarczej posługiwał się inną graficznie pieczątką, zawierającą numer telefonu.

Ponadto ustalono, iż wykonanie prac ogólnobudowlanych opisanych na spornych fakturach polegających m.in. na przebudowie instalacji elektrycznej oraz wodnokanalizacyjnej w lokalu, wymagałoby uzyskania uprzedniej zgody Spółdzielni Mieszkaniowej "Z." w B. oraz dostarczenia projektów technicznych, decyzji i uzgodnień wymaganych przepisami prawa. Natomiast z pisma tej Spółdzielni z dnia 2 stycznia 2014 r. wynika, iż w 2008 r. (w okresie wystawienia spornych faktur) nie wystąpiono do Spółdzielni o wyrażenie zgody na przeprowadzenie prac remontowo-budowlanych w lokalu mieszkalnym położonym przy ul. [...] w B., ani też nie zawiadomiono o zamiarze wykonania takich prac.

Sąd nie podziela stanowiska strony, że organ podatkowy nie miał prawa do badania, czy P. R. prowadził działalność gospodarczą i że dokonując w tym zakresie ustaleń organ wyszedł poza granice orzekania. Z brzmienia art. 21 ust.1 pkt 32 lit. a) tiret czwarte wprost wynika, że zwolnieniu podlega kwota wydatkowana na remont, a zatem obowiązkiem organu było ustalenie tej okoliczności. Z uwagi na to, że skarżący przedstawili faktury wystawione przez P. R., okoliczność, czy prowadził on działalność gospodarczą ma znaczenie dla oceny, czy wydatek wynikający z powyższych faktur został poniesiony. Wbrew również zarzutom zawartym w skardze, w realiach rozpoznawanej sprawy, pismo Spółdzielni Mieszkaniowej "Z." z dnia 2 stycznia 2014 r. wraz z innymi zebranymi dokumentami, stanowi dowód potwierdzający fakt braku wykonania prac remontowych przez P. R.

Nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut wadliwego doręczania pism

w postępowaniu podatkowym. W tym względzie strona podnosi, że część pism została odebrana przez H. K,, który nie był domownikiem, nie był zameldowany pod adresem, pod którym doręczane były pisma, nie pozostaje we wspólnocie domowej, nie był uprawniony do odbioru korespondencji oraz nie podjął się oddanie jej stronie.

Wskazać należy, że zgodnie z art. 149 O.p. w przypadku nieobecności adresata

w mieszkaniu pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Zawiadomienie o doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy domu umieszcza się

w oddawczej skrzynce pocztowej lub na drzwiach mieszkania adresata lub w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata.

Doręczenie, o którym mowa w art. 149 O.p., wywołuje pożądany skutek, gdy łącznie spełnione są następujące warunki: pełnoletni domownik, sąsiad lub dozorca podejmie się oddania pisma adresatowi, osoby te pokwitują odbiór pisma oraz utrwalony pozostanie fakt podjęcia się oddania pisma adresatowi, zawiadomienie o doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy domu zostanie umieszczone w oddawczej skrzynce pocztowej, na drzwiach mieszkania adresata lub w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata.

O statusie domownika decyduje jedna z dwóch przesłanek. Po pierwsze, pozostawanie wobec adresata pisma w stosunku pokrewieństwa lub powinowactwa. Po drugie, przystąpienie przez osobę obcą do wspólnoty domowej adresata. Status "domowników" adresata pisma mają zamieszkujący z nim w jednym mieszkaniu lub domu jego dorośli krewni i powinowaci, niezależnie od tego, czy równocześnie prowadzą z nim wspólne gospodarstwo domowe. Z przepisu art. 149 O.p. nie wynika bowiem konieczność prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego z osobą, która zobowiązała się przekazać pismo adresatowi (wyrok NSA z dnia 15 grudnia 1999 r., SA/Sz 9/99; P. Pietrasz (w;) C. Kosikowski, L. Etel, R. Dowgier, P. Pietrasz, S. Presnarowicz, Ordynacja Podatkowa. Komentarz, Wolters Kluwer Polska sp.z o.o. 2006, s. 574). Domownik nie musi być zameldowany w lokalu. Wystarczy, że faktycznie w nim zamieszkuje. Jeżeli domownik podjął się oddania pisma, a następnie nie przekazał go adresatowi, to doręczenie uważa się za skuteczne, gdyż czynność doręczenia zakończyła się w chwili przekazania pisma domownikowi (por. B. Gruszczyński (w:) S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2009, s. 633 i 634).

Z akt sprawy wynika, że odbiór decyzji organu pierwszej instancji (w dniu 7 lutego

2014 r.) jak i drugiej instancji (w dniu 5 maja 2014 r.) skierowanych na adres skarżącego pokwitował pełnoletni domownik, ojciec skarżącego – H. K. Odbiór przesyłek przez tą osobę nie miał charakteru incydentalnego, czego skarżący w złożonej skardze nie kwestionuje. Z akt sprawy wynika bowiem, iż osoba ta wielokrotnie odbierała przesyłki organów podatkowych kierowanych do skarżącego, konsekwentnie wskazując osobie doręczającej, że jest pełnoletnim domownikiem i podejmując się oddania pism adresatowi. Dowodem tego są znajdujące się w aktach sprawy zwrotne potwierdzenia odbioru: postanowień o wszczęciu postępowania podatkowego, zawiadomień o wszczęciu postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe, postanowień wyznaczających nowy termin załatwienia sprawy, postanowień wzywających do uzupełnienia wniosku z dnia 19 lutego 2014 r., postanowień wzywających do przedstawienia dowodów niezbędnych do wyjaśnienia sprawy, postanowień wyznaczających 7-dniowy termin do wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego. W sumie na przestrzeni około sześciu miesięcy H. K. jako domownik odebrał 8 pism kierowanych przez organ podatkowy do skarżącego.

W konsekwencji organ zasadnie uznał H. K. za domownika. Wyżej wymieniony jest krewnym skarżącego. Okoliczność, że nie był on we wspólnocie domowej z adresatem nie ma znaczenia. Nie ma także znaczenia, że nie jest on zameldowany pod adresem, pod który doręczano korespondencje. Wystarczy, że faktycznie przebywał on

w lokalu mieszkalnym (przez okres co najmniej sześciu miesięcy). Wyżej wymieniony kwitował odbiór pism i podejmował się dostarczyć je adresatowi. Tym samym przesyłane przez organ pisma należy uznać za skutecznie doręczone.

Nie można się zgodzić z twierdzeniem, że H. K. nie był upoważniony do odbioru pism. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się domniemanie upoważnienia domownika do odbioru korespondencji. Domniemanie to może zostać obalone przez adresata, jeżeli wykaże brak upoważnienia domownika do odbioru pism. Ponadto podkreśla się, że to strona postępowania powinna poczynić starania co do zapewnienia takiego odbioru korespondencji, który pozwala uniknąć negatywnych konsekwencji upływu terminów procesowych (por. wyrok NSA z dnia 12 września 2012 r., I FSK 1647/11; wyrok NSA z dnia 8 sierpnia 2021 r., I FSK 1415/11).

W tym kontekście należy zauważyć, że strona nie przedłożyła żadnych dowodów potwierdzających złożenie reklamacji w placówce pocztowej w związku z doręczaniem przesyłek osobie nieuprawnionej. Skarżący nie złożył też w placówce pocztowej stosownego zastrzeżenia w zakresie doręczania przesyłek, eliminując ewentualne problemy z odbiorem korespondencji przez ojca. Możliwość taką przewiduje przepis art. 37 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz. U. z 2012 r.

poz. 1529). W myśl tego przepisu, jeżeli przesyłka nie jest nadana na poste restante, może być wydana także ze skutkiem doręczenia osobie pełnoletniej zamieszkałej razem z adresatem, jeżeli adresat nie złożył w placówce pocztowej zastrzeżenia w zakresie doręczenia przesyłki rejestrowanej pod adresem wskazanym na przesyłce pocztowej, bądź w placówce pocztowej, po złożeniu na piśmie oświadczenia o zamieszkiwaniu razem z adresatem. Z akt sprawy nie wynika, iż skarżący złożył w placówce pocztowej stosowne zastrzeżenie co do odbioru korespondencji przez ojca. Dopiero z pisma procesowego uzupełniającego skargę z dnia 3 czerwca 2014 r. wynika, iż w dniu 2 czerwca 2014 r., a więc ponad miesiąc po wydaniu przez Dyrektora Izby Skarbowej zaskarżonej decyzji z dnia [...] r., skarżący wystąpił wraz z żoną do Poczty Polskiej o niedoręczanie korespondencji H. K. Dopiero zatem wtedy można mówić o obaleniu domniemania upoważnienia wyżej wymienionego do odbioru pism.

Nie jest zgodne z prawdą twierdzenie skarżącego, iż I. K. o odbiorze decyzji organu pierwszej instancji przez teścia dowiedziała się dopiero w dniu 30 maja 2014 r. w siedzibie Izby Skarbowej w B., podczas przeglądania akt sprawy (po zakończeniu postępowania odwoławczego). Z adnotacji sporządzonej przez pracownika organu pierwszej instancji (k. 137) wynika, iż w dniu 19 lutego 2014 r., a więc przed złożeniem w dniu 21 lutego 2014 r. odwołania, I. K. została poinformowana o odbiorze decyzji organu pierwszej instancji w dniu 7 lutego 2014 r. przez teścia oraz o możliwości wystąpienia z wnioskiem o wydanie uwierzytelnionej kopii tej decyzji. W złożonym odwołaniu strona nie podniosła żadnych zarzutów dotyczących odbioru korespondencji przez H. K. (zawarła w nim jedynie wniosek o przesłanie decyzji organu pierwszej instancji). Takie zarzuty nie zostały również sformułowane w piśmie z dnia 30 maja 2014 r.

Podniesiony w skardze zarzut dotyczący braku rozpatrzenia zawartego w odwołaniu (piśmie z dnia 19 lutego 2014 r.) wniosku o przesłanie decyzji organu pierwszej instancji, należy uznać za chybiony. Z akt sprawy wynika, iż postanowieniem z dnia [...] r. organ pierwszej instancji wezwał skarżącego do usunięcia braków złożonego w tym przedmiocie wniosku. Ponieważ w wyznaczonym terminie skarżący nie usunął wskazanych braków podania, postanowieniem z dnia [...] r. organ pierwszej instancji podanie to pozostawił bez rozpatrzenia.

Należy zauważyć, iż skarżący nie poniósł negatywnych skutków procesowych

w związku z doręczeniem korespondencji domownikowi, albowiem zarówno odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] r., jak i skargę od decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. skarżący wniósł w przewidzianych prawem terminach.

W świetle powyższych wywodów należy też uznać, że skarżący został również skutecznie zawiadomiony o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego za 2008 r. z tytułu sprzedaży lokalu mieszkalnego (zawiadomienie to zostało odebrane przez H. K.), wobec czego zobowiązanie to nie uległo przedawnieniu.

W konsekwencji, Sąd nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji

z powodu naruszenia wskazanych w skardze przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy

o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.

M. Łent H. Adamczewska – Wasilewicz L. Kleczkowski