Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2517/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-07-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 18 ust. 1e pkt 3
journal: Dz.U. 2008 nr 193 poz 1194
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych - tekst jednolity.
Teza: Pod pojęciem wydania nieruchomości w rozumieniu przepisu art. 18 ust. 1e ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz U. z 2008 r. Nr 193, poz. 1194 ze zm.) należy rozumieć podjęcie i ujawnienie takich czynności przez dotychczasowego jej właściciela, które zapewnią nowemu właścicielowi (inwestorowi) realną możliwość wykonywania w stosunku do niej wszelkich działań wynikających z prawa własności, a więc przede wszystkim posiadania, używania, pobierania pożytków, przetworzenia i rozporządzania rzeczą.

TEZY

Pod pojęciem wydania nieruchomości w rozumieniu przepisu art. 18 ust. 1e ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz U. z 2008 r. Nr 193, poz. 1194 ze zm.) należy rozumieć podjęcie i ujawnienie takich czynności przez dotychczasowego jej właściciela, które zapewnią nowemu właścicielowi (inwestorowi) realną możliwość wykonywania w stosunku do niej wszelkich działań wynikających z prawa własności, a więc przede wszystkim posiadania, używania, pobierania pożytków, przetworzenia i rozporządzania rzeczą.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge - Lissowska Sędziowie: Sędzia NSA Wiesław Morys (spr.) Sędzia del. WSA Andrzej Góraj Protokolant starszy asystent sędziego Piotr Baryga po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody Kujawsko-Pomorskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 23 lipca 2013 r. sygn. akt II SA/Bd 590/13 w sprawie ze skargi Z. K., A. K., K. K. na decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość przejętą pod drogę publiczną 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę, 2. zasądza od Z. K., A. K. i K. K. solidarnie na rzecz Wojewody Kujawsko-Pomorskiego kwotę 220 (dwieście dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 23 lipca 2013r., sygn. akt II SA/Bd 590/13, uchylił sprecyzowaną w sentencji decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego oraz orzekł o jej wykonalności.

Jak wynika z jego uzasadnienia wyrok ten zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym: ostateczną decyzją Starosty I. z dnia [...] kwietnia 2010 r. zatwierdzającą projekt budowlany i podział nieruchomości oraz zezwalającą na realizację inwestycji drogowej, działka nr [...] należąca do W. K. została nabyta przez Gminę Miasto I. Następnie organ ten decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. ustalił odszkodowanie dla byłego właściciela tej działki w kwocie 264.154,00 zł. Rozstrzygnięcie to uchylił Wojewoda Kujawsko-Pomorski decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W wyniku tego Starosta I. decyzją z dnia [...] września 2012 r. ustalił odszkodowanie z tytułu odjęcia prawa własności wspomnianej działki w kwocie 330,678,00 zł i podzielił je pomiędzy trojga następców prawnych poprzedniego właściciela w równych częściach. W jej uzasadnieniu podał, iż wywłaszczenie nastąpiło na mocy art. 12 ust. 1, 2, 4 pkt 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 193, poz. 1194 ze zm.). Wysokość odszkodowania ustalił na podstawie operatu szacunkowego z dnia [...] maja 2012 r. W ocenie organu spełniał on przepisane wymogi, w szczególności ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.). Starosta nie uwzględnił żądania stron odszkodowania za ograniczone prawa rzeczowe w okresie obowiązywania zakazu zabudowy, bo takimi przedmiotowa nieruchomość nie była obciążona, ani przyznania odsetek od uprawomocnienia się decyzji z dnia [...] kwietnia 2010 r. do dnia wydania decyzji odszkodowawczej, gdyż nie ma ono oparcia prawnego, zaś co do podwyższenia odszkodowania o 5% na zasadzie art. 18 ust. 1e cytowanej ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. zważył, iż nie spełniono uregulowanej w nim przesłanki niezwłocznego lub w terminie do 30 dni od określonego w nim dnia wydania nieruchomości. Jak ustalił nie sporządzono protokołu wydania nieruchomości, a poprzedni właściciel nie wyraził gotowości niezwłocznego jej wydania. Faktyczne rozpoczęcie prac budowlanych nastąpiło w dniu 20 kwietnia 2011 r., a podatek rolny uiszczał on do dnia 31 marca 2011 r. Odwołania Z. K., A. K. i K. K. organ II instancji nie uwzględnił. W motywach zaskarżonej decyzji podał, iż wartość odszkodowania została poprawnie ustalona na podstawie operatu majątkowego, zaś żądanie podwyższenia go o 5% jest niezasadne. W aktach zalegają pisma, z których wynika, iż Miasto I. zwróciło się do W. K. o uprzątnięcie terenu (pismo z dnia 23 września 2010 r.), a w dniu 26 listopada 2010 r. przekazano nieruchomość firmie przeprowadzającej rozbiórkę, zaś roboty rozpoczęto w dniu 20 kwietnia 2011 r. Urząd Miasta potwierdził, że były właściciel nie wyraził zgody na niezwłoczne wydanie nieruchomości. Zdaniem Wojewody przesłanka z przepisu art. 18 ust. 1e specustawy jest spełniona wówczas, gdy właściciel zamiar taki uzewnętrzni na tyle, że dla przeciętnego odbiorcy fakt wydania gruntu nie będzie budzić wątpliwości interpretacyjnych. W szczególności opuszczenie nieruchomości winno być połączone przynajmniej z poinformowaniem inwestora o tym fakcie. Brak protokołu nie jest dowodem na niewydanie terenu, bo możliwe tu są różne środki dowodzenia. Nie ma też znaczenia brak zajmowania się gruntem, w tym niewykonywanie zabiegów agrotechnicznych, jak też opłacanie podatków. Niemniej organ ten zwrócił uwagę, że W. K. w piśmie z dnia 21 października 2010 r. stwierdził, iż nieruchomość ta jest jeszcze jego własnością, co przeczy jego woli niezwłocznego jej wydania. Na koniec wskazał, że decyzja z dnia [...] kwietnia 2010 r. stała się ostateczną z dniem wydania decyzji umarzającej postępowanie odwoławcze z dnia [...] maja 2010 r., lecz odmienne ustalenie organu I instancji nie ma znaczenia dla sprawy.

Decyzję z dnia [...] marca 2013 r. zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Z. K., A. K. i K. K. Zarzucili jej naruszenie przepisów postępowania, oraz art. 18 ust. 1e ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. Dowodzili bowiem spełnienia przez ich poprzednika prawnego przesłanek uregulowanych w ostatnio przywołanym przepisie. W ich ocenie to na organie spoczywa obowiązek wyjaśnienia tych okoliczności, czego ten nie uczynił. Tymczasem W. K. podjął działania zmierzające do ułatwienia prac, porzucił nieruchomość i zabrał swój majątek. Zatem zakwestionowali tylko wysokość odszkodowania w stopniu, w jakim go nie podwyższono o 5% wartości. Podnieśli nadto przewlekłość postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko w sprawie przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał wniesioną skargę za zasadną, aczkolwiek częściowo z innych przyczyn niż w niej podniesiono. Podzielił pogląd organu odwoławczego, wedle którego spełnienie przesłanki z art. 18 ust. 1e pkt 3 specustawy ma miejsce wówczas, gdy wydanie nieruchomości inwestorowi zostaje uzewnętrznione w sposób niebudzący wątpliwości i wskazuje na dobrowolność działania właściciela. Nie musi być udokumentowane protokołem zdawczo-odbiorczym czy pisemnym jego oświadczeniem. Jednakowoż czym innym jest władanie nieruchomością a czym innym prawo własności. Wydanie należy więc oceniać w kategoriach przeniesienia posiadania, umożliwienia korzystania z nieruchomości przez inwestora. Właściciel winien zatem podjąć jakiekolwiek działania, które mogą być odczytane jako przejaw woli wydania nieruchomości, którym przeczą kontynuowanie dotychczasowego sposobu użytkowania czy jej nieopróżnienie. W przekonaniu Sądu meriti organ odwoławczy tych okoliczności nie wyjaśnił. Powołanie się na pismo z dnia 21 października 2010 r. jest niewystarczające, bo dotyczy ono prawa własności, podczas gdy w przywołanym przepisie znaczenie ma stan faktyczny. Podobnie ocenił eksponowane przez Wojewodę zaniedbanie upraw na gruncie. W konsekwencji czego sformułował konkluzję o naruszeniu reguł wyrażonych w art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., czego skutkiem było też uchybienie przepisowi art. 107 § 3 K.p.a. Za nietrafne natomiast uznał dalsze zarzuty skargi, a mianowicie dotyczące uchybień procesowych, gdyż nie zostały one wykazane albo nie miały wpływu na wynik sprawy. Co mając na uwadze, na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej: P.p.s.a., orzekł jak w sentencji opisanego wyroku. Polecił w toku ponownego rozpatrzenia sprawy wyjaśnienie wskazanych okoliczności faktycznych.

Skargę kasacyjną od powyższego orzeczenia wniósł Wojewoda Kujawsko-Pomorski, postulując jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie uchylenie tegoż wyroku i rozpoznanie skargi, oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie:

1) prawa materialnego, a to art. 18 ust. 1e pkt 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych poprzez błędną wykładnię polegającą na utożsamieniu pojęcia wydania nieruchomości z jej opróżnieniem bądź zaniechaniem korzystania z niej w sytuacji, gdy w okolicznościach sprawy pojęcie wydania wiąże się z zaoferowaniem rzeczy określonej osobie, umożliwieniem jej odebrania rzeczy, i nie może nastąpić bez świadomości osoby, której rzecz ma być wydana,

2) przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, a to:

- art. 134 § 1 P.p.s.a. poprzez wykroczenie poza granice sprawy i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, podczas gdy skarżący zaskarżyli ją w części utrzymującej w mocy odmowę powiększenia odszkodowania o 5% jego ustalonej wartości,

- art. 3 § 1 i 2 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3, art. 78 § 2 K.p.a. poprzez uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji, mimo iż nie jest ona obarczona wadami procesowymi mającymi istotny wpływ na wynik sprawy,

- art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez błędne przedstawienie stanu sprawy i uznanie, że organ nie poczynił dostatecznych ustaleń faktycznych,

- art. 141 § 4 P.ps.a. poprzez niewyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia – brak interpretacji pojęcia wydania nieruchomości.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zarzuty te rozwinięto, akcentując przede wszystkim, że uchylenie zaskarżonej decyzji narusza przepis art. 134 § 1 P.p.s.a., gdyż wykracza poza granice zaskarżenia, które wyznaczone były odmową uwzględnienia żądania podwyższenia odszkodowania o 5%. Skarżący nie kwestionowali przecież samej zasady i wysokości odszkodowania, w tym sposobu jego ustalenia. Nadto, że wadliwie Sąd meriti przyjął, iż organ uchybił obowiązkowi wyjaśnienia sprawy i nieprawidłowo umotywował swą decyzję. Okoliczności sprawy w zakresie pozwalającym na ustalenie istnienia przesłanek z art. 18 ust. 1e pkt 3 specustawy drogowej zostały w jego ocenie wyjaśnione, a zebrany materiał pozwalał na rozstrzygnięcie tego żądania. Natomiast nie pozwalał na jego uwzględnienie, gdyż nie doszło do niezwłocznego wydania przedmiotowej nieruchomości, skoro brak było dowodów na czynne działanie w tym kierunku poprzednika prawnego skarżących. Wydanie musi być oczywiste, dojść do świadomości nowego właściciela, a przede wszystkim łączyć się nie tylko z opróżnieniem nieruchomości, ale i umożliwieniem korzystania zeń przez nowego właściciela. Instytucja, o której mowa jest wyjątkowa, stąd jej interpretacja musi być zawężona. Skoro zatem W. K. działki tej nie zaofiarował organowi realnie, to niepodobna ustalać dalszych okoliczności w tej materii. Tym bardziej, że zgromadzone dowody nie zostały przez Sąd meriti uznane za niewiarygodne. Jeżeli nadto Sąd ten nie wyłożył owego pojęcia, bo zaniechał wyjaśnienia podstawy prawnej swego rozstrzygnięcia, to zaskarżony wyrok nie powinien się ostać.

Odpowiadając na skargę kasacyjną Z. K., A. K. i K. K. domagali się jej oddalenia i zasądzenia kosztów postępowania, ewentualnie odstąpienia od ich zasądzenia od organu na podstawie art. 207 § 2 P.p.s.a. W uzasadnieniu poparli stanowisko zajęte przez Sąd I instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna musiała odnieść skutek, gdyż eksponowana w niej podstawa naruszenia prawa materialnego okazała się usprawiedliwiona.

Na wstępie godzi się przypomnieć, że stosownie do brzmienia przepisu art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu. Podstaw nieważnościowych w niniejszej sprawie nie stwierdzono. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, zostały określone w art. 174 P.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 tej ustawy przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania - może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w tym wypadku ustawa wymaga, aby skarżący nadto wykazał możliwość istotnego wpływu wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.

W rozpoznawanej sprawie powołano się na obie podstawy kasacyjne, co generalnie wymusza rozpoznanie w pierwszej kolejności zarzutów prezentowanych w ramach podstawy naruszenia przepisów postępowania. Jednakowoż w niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż uchybienia tym przepisom były wynikiem wadliwej wykładni przepisów prawa materialnego, bądź zarzuty w tym zakresie były nieusprawiedliwione, dlatego w pierwszej kolejności zajął się oceną zasadności tej podstawy.

Zasada odszkodowania jest w sprawie przesądzona, bowiem nie jest kwestionowany fakt przejęcia nieruchomości pod drogę przez Gminę I., która jest zatem zobowiązana do jego wypłaty. Kwestią sporną natomiast pozostaje to czy należy je powiększyć o 5% na podstawie przepisu art. 18 ust. 1e pkt 3 wyżej cytowanej ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. Wedle jego brzmienia mogłoby to nastąpić wówczas, gdyby dotychczasowy właściciel nieruchomości objętej decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej wydał tę nieruchomość niezwłocznie, lecz nie później niż w terminie do 30 dni od dnia, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna. Jak wynika z akt sprawy decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej w sprawie była decyzja z dnia 15 kwietnia 2010 r., która stała się ostateczną w dniu 20 maja 2010 r., bowiem w tym dniu umorzono postępowanie odwoławcze. Jak słusznie stwierdzono w sprawie instytucja ta jest instytucją wyjątkową, przeto przytoczoną regulację trzeba interpretować ściśle. Pod pojęciem wydania nieruchomości w rozumieniu przepisu art. 18 ust. 1e ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 193, poz. 1194 ze zm.) należy rozumieć podjęcie i ujawnienie takich czynności przez dotychczasowego jej właściciela, które zapewnią nowemu właścicielowi (inwestorowi) realną możliwość wykonywania w stosunku do niej wszelkich działań wynikających z prawa własności, a więc przede wszystkim posiadania, używania, pobierania pożytków, przetworzenia i rozporządzania rzeczą. Zatem czynność zmierzająca do realizacji tej czynności musi być odpowiednio widoczna i rzeczywista. Nie musi być potwierdzona dokumentem, lecz winna być dostatecznie ujawniona w sposób ogólnie przyjęty, a dowodzona może być wszelkimi środkami dowodowymi, też per facta concludentia, byle dotarła do adresata (nowego właściciela). Jak słusznie dowodzi autorka skargi kasacyjnej zebrany materiał dowodowy w sprawie był wystarczający do rozstrzygnięcia tej kwestii, przy czym nie przekonywał do spełnienia wymogów zawartych w przytoczonym przepisie. Przede wszystkim wypada zwrócić uwagę na fakt zaskarżenia decyzji z dnia 15 kwietnia 2010 r., co przekreśla zamiar niezwłocznego wydania nieruchomości. Wszak zasadą jest wymóg niezwłocznego wydania, czyli bez zbędnej zwłoki, a termin zastrzeżony został jako data graniczna. Oczywiście skorzystanie z odwołania nie może negatywnie oddziaływać na prawa strony, a jego wniesienie przesuwa termin "uostatecznienia" się decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej, czyli wydania nieruchomości i skorzystania z omawianego dobrodziejstwa, więc dla jego bytu nie ma formalnego znaczenia, lecz oddaje wolę poprzedniego właściciela (brak woli niezwłocznego wydania). Ta okoliczność w połączeniu z innymi działaniami, w tym opłacaniem podatków, brakiem faktycznego opuszczenia nieruchomości, korespondencją z inwestorem w przedmiocie uprzątnięcia terenu, a przede wszystkim brakiem powiadomienia go o zamiarze niezwłocznego oddania gruntu w posiadanie, czyni uprawnioną konkluzję o braku realnego wydania nieruchomości w czasie określonym w tym przepisie. Nie doszło więc do wykazania przeniesienia posiadania i umożliwienia inwestorowi korzystania z nieruchomości w sposób właścicielski. W tej materii trzeba też zważyć, że jakkolwiek podwyższenie odszkodowania jest obligatoryjne w razie spełnienia omawianych przesłanek, to brak jest powodów dla nakładania na organ obowiązku pouczania o powyższym. Nadto, że jakkolwiek z zasady działania organów administracyjnych wynika obowiązek ustalenia stanu faktycznego sprawy, to jednak z uwagi na wyjątkowość instytucji obowiązek wykazania tej istotnej okoliczności w równym stopniu spoczywa na stronie, która winna z organem w tym zakresie współdziałać. Tymczasem skarżący ani nie podważyli skutecznie ustaleń organu, ani nie udowodnili w sposób niebudzący wątpliwości spełnienia przesłanki z art. 18 ust. 1e pkt 3 cytowanej ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. Wobec tego uprawnioną jawi się konstatacja, że Sąd meriti dokonał błędnej wykładni tego przepisu, negując spełnienie jego przesłanek i nakazując uzupełnienie materiału dowodowego i jego ponowną ocenę. Upoważniała ona Sąd Kasacyjny do uchylenia zaskarżonego wyroku i rozpoznania skargi, gdyż uchybienia procesowe były wynikiem tej wadliwej wykładni przepisu prawa materialnego. Stąd sformułowany przez Sąd I instancji zarzut niewyjaśnienia sprawy przez organ okazał się chybiony.

Natomiast nieusprawiedliwione okazały się zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia przez Sąd meriti przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a., gdyż skoro zaskarżona decyzja nie zawierała wyrzeczenia o odmowie przyznania dalszego odszkodowania, uznanie skargi za zasadną skutkować musiało uchyleniem całej decyzji w celu ponownego zbadania całokształtu sprawy. Podobnie rzecz się ma z przepisem art. 141 § 4 P.p.s.a, który po pierwsze generalnie nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, a tylko wówczas gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera ustaleń faktycznych, a przede wszystkim wymaganych w nim elementów, w tym zwłaszcza rozważań prawnych i nie pozwala na kontrolę instancyjną, może być skuteczny (p. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09 (ONSAiWSA z 2010 r., nr 3, poz. 39), po wtóre jest nietrafny, gdyż Sąd I instancji wypowiedział się co rozumie pod pojęciem wydania i jak go należy manifestować, nadto odniósł się do materiału zgromadzonego przez organ. Dokonał więc oceny legalności zaskarżonej decyzji. Wynik tej oceny nie może być podważony tym zarzutem.

Naczelny Sąd Administracyjny badając zgodność z prawem tej decyzji, mając na uwadze przytoczone wywody, doszedł do przekonania, że odpowiada ona prawu, dlatego skargę oddalił na mocy art. 151 w związku z art. 193 i art. 188 P.p.s.a.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzekł na podstawie art. 203 pkt 2 P.p.s.a. i § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490). Na koszty te składa się 100 zł wpisu od skargi kasacyjnej oraz 120 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika. W sprawie należało zastosować wpis stały, zatem wpis w tej wysokości, a nie w wysokości pobranej rzeczywiście, podlegał zwrotowi, bo niewłaściwie pobraną część wpisu zwróci stronom Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy z urzędu. W tej materii przyszło zważyć, iż przedmiotem sprawy jest odszkodowanie za wywłaszczenie nieruchomości, które zawsze uzasadnia pobranie wpisu stałego. Wynika to z brzmienia uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2010 r., sygn. akt I OPS 14/09 (publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych), która jak każda uchwała ma walor wiążący, a stanowisko w tym zakresie jest utrwalone w doktrynie i judykaturze, a zasadza się na konstrukcji wynikającej z treści art. 269 § 1 P.p.s.a. (por. przykładowo A. Kabat w Komentarzu LEX, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2014 r., sygn. akt II FSK 1474/14, postanowienie tego Sądu z dnia 8 lipca 2014 r., sygn. akt II GSK 1518/14, publ. jw). Zarówno wówczas, gdy przedmiotem skargi jest odszkodowanie kwestionowane wraz z wywłaszczeniem, jak i wówczas gdy strona skarży samo odszkodowanie, taki wpis należy pobrać. Na koniec trzeba dodać, że nie znalazł Sąd szczególnych okoliczności pozwalających na zastosowanie regulacji przepisu art. 207 § 2 P.p.s.a.

-----------------------

2