Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1185/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-08-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 185 § 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 29 ust. 2 pkt 6, art. 30 ust. 1 pkt 2, ust. 5
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Bujko Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon (spr.) Protokolant Daniel Zdzieszyński po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Spółdzielni [...]"[...]" w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 stycznia 2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 1837/09 w sprawie ze skargi Spółdzielni [...]"[...]" w W. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu do zamiaru montażu szyldu 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2. zasądza od Wojewody Mazowieckiego na rzecz Spółdzielni [...]"[...]" w W. kwotę 547 (słownie: pięćset czterdzieści siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 stycznia 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 1837/09, oddalił skargę Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej "[...]" w Warszawie na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu do zamiaru montażu szyldu. Wyrok zapadł w następujących okolicznościach sprawy:

Prezydent m.st. Warszawy decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. wniósł sprzeciw do zgłoszenia Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej "[...]" w Warszawie dotyczącego zamiaru montażu szyldu kancelarii adwokackiej na elewacji budynku przy ul. [...] 12 w Warszawie.

Wojewoda Mazowiecki, po rozpatrzeniu odwołania Spółdzielni "[...]", decyzją Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [...] lipca 2009 r.

W uzasadnieniu organ odwoławczy powołując art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego wskazał, że Spółdzielnia "[...]" mimo wezwania do uzupełnienia zgłoszenia, nie złożyła pełnomocnictwa Śródmiejskiej Spółdzielni Mieszkaniowej jako użytkownika wieczystego działki do złożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W konsekwencji w dniu wydawania decyzji o sprzeciwie inwestor nie posiadał zgody Śródmiejskiej Spółdzielni Mieszkaniowej na umieszczenie szyldu na elewacji budynku. Zgoda na umieszczenie takiego szyldu wykracza poza zakres zwykłego zarządu, a zatem potrzebna była zgoda wszystkich współwłaścicieli. Co do zarzutu przekroczenia terminu na wniesienie sprzeciwu organ odwoławczy stwierdził, że inwestor był wzywany do uzupełnienia braków zgłoszenia i termin ten upływał 24 czerwca 2009 r., a zatem 30-dniowy termin na sprzeciw upływał z dniem 24 lipca 2009 r., co czyni iż doręczenie sprzeciwu 8 lipca 2009 r. nastąpiło w ustawowym terminie. Niespełnienie wymogu z art. 32 Prawa budowlanego skutkować musiało wniesieniem sprzeciwu w drodze decyzji. Wobec powyższego organ odwoławczy orzekł zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.

Spółdzielnia "[...]" w skardze od powyższej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów Kodeksu cywilnego i bezpodstawne wkroczenie organów administracji w sferę prawa cywilnego; naruszenie przepisu regulaminu wykonywania zawodu adwokata nakazującego oznaczenie kancelarii adwokackiej; naruszenie art. 107 § 1 k.p.a. oraz art. 30 ust. 2 i 5 Prawa budowlanego.

W ocenie skarżącej powieszenie szyldu nie było czynnością przekraczającą zwykły zarząd, a współwłaściciel ma względem swego udziału pozycję wyłącznego właściciela. Skarżąca jest współwłaścicielem budynku i posiada lokal nr [...], który odpowiada udziałowi w budynku, a zatem ma prawo korzystać również z elewacji.

Organ wnosząc sprzeciw, przekroczył 30-dniowy termin obejmujący również jego doręczenie inwestorowi, co upoważniało inwestora do rozpoczęcia robót. Zgłoszenie zamiaru w dacie 29 maja 2009 r. zakreślało 30-dniowy termin na datę 29 czerwca 2009 r., co doręczenie sprzeciwu 8 lipca 2009r. czyni bezskutecznym. Zgłoszenie nie zawierało braków, a żądanie uzupełnienia pełnomocnictwa współwłaściciela – Śródmiejskiej Spółdzielni Mieszkaniowej było bezzasadne.

W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku zaznaczył, że w myśl art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego do zgłoszenia winny być dołączone odpowiednie dokumenty m.in. oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W razie stwierdzenia braków dokumentacji, organ wydaje postanowienie nakładające na zgłaszającego obowiązek uzupełnienia dokumentacji w określonym terminie, zaś niewykonanie tego obowiązku skutkuje wniesienie sprzeciwu. Przewidziany w art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego termin trzydziestodniowy na wniesienie sprzeciwu jest terminem prawa materialnego. Jest on zachowany, jeżeli przed jego upływem sprzeciw ten w formie decyzji administracyjnej zostanie doręczony inwestorowi.

W przedmiotowej sprawie organ w myśl art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego skontrolował dokumenty załączone do zgłoszenia i postanowieniem z dnia 3 czerwca 2009 r. nałożył na inwestora obowiązek uzupełnienia zgłoszenia o pełnomocnictwo do złożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością w imieniu Śródmiejskiej Spółdzielni Mieszkaniowej.

Sąd wskazał, że z oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością skarżącej spółdzielni wynika, iż działka nr [...], na której posadowiony jest przedmiotowy budynek, znajduje się we współwłasności ze Śródmiejską Spółdzielnią Mieszkaniową i z tego względu zasadne było żądanie organu uzupełnienia oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane pełnomocnictwem drugiego współwłaściciela.

Sąd I instancji podzielił stanowisko organu, że brak takiego pełnomocnictwa od współużytkownika wieczystego nieruchomości w dniu wydawania decyzji stanowił o nieposiadaniu przez inwestora zgody tej jednostki na umieszczenie szyldu na elewacji budynku (rozporządzenie rzeczą wspólną). Brak zgody jednego ze współwłaścicieli nieruchomości na prowadzenie prac przez inwestora stanowi o niespełnieniu wymogu art. 32 ust. 2 Prawa budowlanego, co skutkowało wniesieniem sprzeciwu przez organ.

Z uwagi na to, że termin do wniesienia sprzeciwu rozpoczyna bieg od dnia, w którym upłynął termin do uzupełnienia braków zgłoszenia (w tym przypadku postanowienie z 14 dniowym terminem na uzupełnienie doręczono inwestorowi 10 czerwca 2009 r.), tj. od dnia 24 czerwca 2009 r., to termin 30 dniowy na wniesienie sprzeciwu upływał z dniem 24 lipca 2009 r. Doręczenie decyzji o sprzeciwie w dniu 8 lipca 2009 r. (zwrotne poświadczenie odbioru) nastąpiło więc z zachowaniem terminu ustawowego.

W ocenie Sądu pisemne wyjaśnienie z dnia 24 czerwca 2009 r., złożone przez stronę skarżącą w odpowiedzi na obowiązek nałożony postanowieniem organu, nie może zastąpić oświadczenia wymaganego przy zgłoszeniu zamiaru inwestora. Tym samym organ nie mógł wyrazić zgody na przystąpienie do realizacji prac objętych zgłoszeniem.

Spółdzielnia Budowlano-Mieszkaniowa "[...]" w Warszawie w skardze kasacyjnej od powyższego wyroku wniosła o jego uchylenie w całości i rozpoznanie skargi poprzez uchylenie zaskarżonych w niej decyzji; ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie prawa materialnego poprzez:

– niewłaściwe zastosowanie art. 30 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 29 ust. 2 pkt 6 oraz art. 30 ust. 2 i 5 Prawa budowlanego w zw. z art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej "p.p.s.a.") w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. oraz art. 105 § 1 k.p.a. polegające na nieuwzględnieniu, że w przedmiotowej sprawie zamierzenie objęte zgłoszeniem w ogóle nie podlega obowiązkowi zgłoszenia w myśl art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego bowiem nie dotyczyło zamiaru montażu tablicy reklamowej lecz jedynie szyldu informacyjnego, a zatem nie było podstawy do wniesienia sprzeciwu przez organ administracji, a nawet już samo zgłoszenie było bezprzedmiotowe;

– niewłaściwe zastosowanie art. 30 ust. 2 i 5 w zw. z art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. polegające na zaakceptowaniu przez Sąd stanowiska organu, który bezzasadnie wezwał skarżącą do przedstawienia pełnomocnictwa od Śródmiejskiej Spółdzielni Mieszkaniowej, w sytuacji gdy żądanie takie było bezprawne, albowiem niezależnie od zagadnienia zgody pozostałych współwłaścicieli na zawieszenie szyldu na przedmiotowym budynku, z dokonanego zgłoszenia i oświadczenia w żadnym razie nie wynikało, jakoby zostało ono złożone w imieniu innego podmiotu (Śródmiejskiej Spółdzielni Mieszkaniowej) lecz co oczywiste w imieniu własnym Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej "[...]", a zatem nie było podstaw do żądania pełnomocnictwa; tym samym nie można uznać żądania uzupełnienia zgłoszenia za prawidłowe, a zatem brak podstaw do wniesienia sprzeciwu;

– niezastosowanie art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 134 §1 p.p.s.a, w sytuacji gdy organ przed upływem 30 dniowego terminu prawa materialnego nie wniósł sprzeciwu i w związku z tym skarżąca po upływie 30 dni od zgłoszenia mogła przystąpić do wykonywania robót objętych zgłoszeniem.

Zarzucono również naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy:

– art. 145 §1 pkt 1 lit. b/ p.p.s.a w związku z art. 28 i 10 k.p.a., art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego oraz art. 6 k.p.a. w związku z art. 133 § 1 i 134 § 1 p.p.s.a, polegające na nieuwzględnieniu przez Sąd wadliwego procedowania organu, który nie wezwał do udziału w sprawie strony – osoby, której interesu prawnego i uprawnienia dotyczyło postępowanie, tj. adwokata M. R., którego dotyczyć miał szyld informacyjny objęty zgłoszeniem i który jest najemcą lokalu biurowego nr [...] przy Al. [...] 12 w Warszawie i który ma obowiązek oznaczenia swojej siedziby zawodowej; nadto bezpodstawnie wezwał do przedłożenia pełnomocnictwa gdy fakt działania w cudzym imieniu nie miał miejsca;

– art. 145 §1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w zw. z art. 1 pkt 1 k.p.a. i art. 6 k.p.a. w zw. z art. 30 ust. 2 i 6 oraz art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego polegające na nieuwzględnieniu uchybienia przez organ administracji i bezpodstawnym wkroczeniu w sferę prawa cywilnego, która jest poza kognicją organu administracji albowiem należy do prawa cywilnego i winna być rozstrzygana w postępowaniu cywilnym z inicjatywy uprawnionych podmiotów, a organ administracji nie ma prawa do badania czy na powieszenie szyldu informującego o prowadzonej działalności w lokalu wyrażają zgodę pozostali współwłaściciele i ta okoliczność jest bez znaczenia dla zgodności zamierzenia z prawem budowlanym;

- art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. poprzez brak rozważenia przez Sąd wszystkich podnoszonych w skardze zarzutów dotyczących naruszenia i wadliwej wykładni przepisów art. 1 pkt 1 i art. 6, i art. 105 § 1 k.p.a., art. 107 § 1 k.p.a., a nadto art. 198 oraz 199, 201 i 206 Kodeksu cywilnego, przepisu § 5 ust. 3 regulaminu wykonywania zawodu adwokata w kancelarii indywidualnej lub spółkach wydanego na podstawie art. 58 pkt 12 lit. h/ i lit. k/ ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że organy administracji oraz Sąd wojewódzki nie dopatrzyły się tego, że zamiar zawieszenia szyldu informacyjnego nie podlegał zgłoszeniu, gdyż przepis art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego przewiduje taki obowiązek jedynie w odniesieniu do tablic i urządzeń reklamowych, a do takich nie zalicza się szyldu informującego o prowadzonej w lokalu kancelarii adwokackiej. wskazano przy tym, że zgodnie z § 23 Zbioru Zasad Etyki Adwokackiej i Godności Zawodu Adwokata obowiązuje zakaz korzystania z reklamy. W rezultacie organ administracji powinien uznać postępowanie za bezprzedmiotowe. Zdaniem strony skarżącej bezpodstawne było potwierdzenie przez Sąd, iż organ miał prawo wymagać od inwestora "pełnomocnictwa" od jednego z wielu współwłaścicieli budynku. Organ uznając, skądinąd błędnie, że konieczna jest zgoda pozostałych współwłaścicieli, powinien co najwyżej wezwać do uzupełnienia zgłoszenia o oświadczenie pozostałych współwłaścicieli o zgodzie na dokonanie określonej czynności.

Tymczasem wezwanie do złożenia pełnomocnictwa, gdy ze zgłoszenia nie wynikało, aby zostało dokonane w cudzym imieniu, nie mogło rodzić jakichkolwiek skutków wobec strony dokonującej zgłoszenia.

Autor skargi kasacyjnej odnosząc się do kwestii biegu 30-dniowego terminu, przewidzianego w art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego stwierdził, że błędna jest wykładnia tego przepisu dokonana przez Sąd Wojewódzki, wedle której bieg terminu do wniesienia sprzeciwu rozpoczyna się od dnia, w którym upłynął termin do uzupełnienia braków zgłoszenia.

Następnie poczynił wywód co do niewłaściwości organu administracji w zakresie badania, czy zawieszenie szyldu na budynku to czynność przekraczająca zwykły zarząd w kontekście regulacji art. 198, 199, 201 i 206 k.c. wskazując, że jest to zagadnienie, które może być badane na drodze sądowej w sprawie cywilnej.

Ponadto w dalszej części uzasadnienia poczynione zostały uwagi co do regulacji prawnej dotyczącej udziału we własności rzeczy i możliwości swobodnego rozporządzania udziałem przez współwłaściciela. Strona podniosła również okoliczność nieuwzględnienia przez Sąd wojewódzki przepisu § 5 ust. 3 regulaminu wykonywania zawodu adwokata w kancelarii indywidualnej lub spółce, zgodnie z którym: "Lokal powinien być oznakowany zgodnie z obowiązującymi przepisami, z tym że oznaczenie winno wskazywać, w sposób nie budzący wątpliwości, na wykonywanie w tym lokalu zawodu adwokata (...)".

Na zakończenie autor stwierdził, że Sąd Wojewódzki wbrew obowiązkowi nie tylko nie odniósł się do wszystkich zarzutów skargi, ale też nie rozważył z urzędu wszystkich naruszeń prawa, mając na względzie całość akt sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie zarzuty w niej zawarte były uzasadnione.

Jako zasadny należało uznać zarzut co do naruszenia art. 30 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego poprzez ich pominięcie przy kontroli podstawy prawnej zaskarżonej decyzji.

Niewątpliwie ocena Sądu Wojewódzkiego co do zasadności zgłoszenia sprzeciwu wobec zgłoszenia przez Spółdzielnię Budowlano-Mieszkaniową "[...]" (dalej jako "Spółdzielnia") zamiaru montażu szyldu na elewacji budynku powinna w pierwszej kolejności dotyczyć kwalifikacji robót budowlanych. Było to tym bardziej konieczne, skoro żaden z organów orzekających w sprawie nie przedstawił w wydanych decyzjach podstawy prawnej wskazującej na istnienie obowiązku zgłoszenia oznaczonych robót budowlanych.

Mając na uwadze zawarty w zgłoszeniu opis zamierzonych robót, tj. zamontowanie na elewacji budynku szyldu informacyjnego o wymiarach 50 cm x 30 cm – rozważyć należało w sprawie zastosowanie art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego, dotyczącego instalowania tablic i urządzeń reklamowych.

Zaliczenie przez Sąd zgłoszonych robót do tej kategorii obligowało następnie do rozważenia, czy inwestor może dokonać przedmiotowej instalacji w ramach przysługującego mu prawa do nieruchomości, czy też zachodzi konieczność uzyskania zgody innych podmiotów, w szczególności ewentualnych współwłaścicieli budynku.

W tym miejscu zaznaczyć należy, że przepis art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego – stanowiący o obowiązku dołączenia do zgłoszenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane – nie przewiduje żadnych wyjątków, a zatem dotyczy wszystkich robót budowlanych objętych dyspozycją art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego.

W sytuacji gdy roboty budowlane mają być wykonywane na nieruchomości stanowiącej współwłasność, to wymóg uzyskania przez inwestora zgody od pozostałych współwłaścicieli zależny będzie od tego, czy zamierzone roboty mieszczą się w zakresie zwykłego zarządu, czy też stanowią czynność przekraczającą zwykły zarząd w rozumieniu art. 199 k.c.

Utrwalony jest w orzecznictwie pogląd, zgodnie z którym prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane należy oceniać według prawa cywilnego.

Rzeczą więc Sądu Wojewódzkiego było rozważenie, czy z uwagi na charakter zgłoszonych robót, inwestor powinien uzyskać od współwłaścicieli budynku zgodę na ich wykonanie.

Tymczasem z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika, aby Sąd dokonał analizy w tym zakresie, co było niezbędne dla pełnej kontroli legalności zaskarżonej decyzji oraz w celu oceny zarzutu postawionego w skardze.

Należy podkreślić, że Spółdzielnia szeroko uzasadniła zarzut naruszenia art. 198, 199 i 206 k.c. podnosząc, że "powieszenie przez jednego ze współwłaścicieli budynku biurowego szyldu na elewacji jest czynnością zwykłego zarządu i w związku z tym nie może być mowy o wymaganiu zgody pozostałych współwłaścicieli, a tym bardziej wszystkich, których w tej sprawie z uwagi na obrót udziałami nawet trudno określić". Natomiast wcześniej w odwołaniu skarżąca Spółdzielnia powołując się na art. 206 k.c. wskazywała, że jako współwłaściciel budynku ma prawo do współposiadania rzeczy wspólnej oraz do korzystania z niej w takim zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli. Podała przy tym, że dokonane zgłoszenie zamiaru montażu szyldu identyfikującego najemcę lokalu (kancelaria adwokacka) nie narusza żadnych praw pozostałych współwłaścicieli budynku biurowego, zwłaszcza że każda z firm i instytucji zajmujących lokale użytkowe położone w tym budynku posiada swój szyld informacyjny.

Obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia sprawy wymagał zweryfikowania powyższych twierdzeń strony i wskazanych przez nią okoliczności faktycznych.

Tymczasem organy obu instancji nie zawarły w decyzjach żadnych konkretnych ustaleń co do stanu faktycznego i prawnego nieruchomości.

Należy zwrócić uwagę, że Spółdzielnia "[...]" w oświadczeniu o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane podała, że oznaczona nieruchomość stanowi współwłasność trzech innych spółdzielni.

W postanowieniu z 3 czerwca 2009 r., nakładającym na inwestora obowiązek złożenia pełnomocnictwa do złożenia oświadczenia w posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w imieniu Śródmiejskiej Spółdzielni Mieszkaniowej, zaznaczono w uzasadnieniu, iż "z informacji z rejestru gruntów wynika, iż użytkownikiem wieczystym działki jest Śródmiejska Spółdzielnia Mieszkaniowa". W nawiązaniu do wymienionego postanowienia skarżąca Spółdzielnia podała w piśmie z 24 czerwca 2009 r., że oświadczenie złożone zostało w imieniu Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej "[...]", która powstała z podziału Śródmiejskiej Spółdzielni Mieszkaniowej i przypadł jej udział we współwłasności budynku i współużytkowaniu wieczystym gruntu (1,16%).

W decyzji z [...] lipca 2009 r. organ pierwszej instancji uzasadniając złożenie sprzeciwu podał, iż nie przedłożono pełnomocnictwa do złożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w imieniu Śródmiejskiej Spółdzielni Mieszkaniowej.

Spółdzielnia "[...]" w odwołaniu ponownie podniosła, że zgłoszenia dokonała ona sama, a nie Śródmiejska Spółdzielnia Mieszkaniowa i zostało ono podpisane zgodnie z zasadami reprezentacji Spółdzielni, ujawnionymi w Krajowym Rejestrze Sądowym. Negując potrzebę przedłożenia pełnomocnictwa od ww. Spółdzielni podniosła, że nie sposób uznać za słuszne stanowisko organu, jakoby wyłącznie jeden ze współwłaścicieli miał być uprawniony do decydowania o wykorzystaniu powierzchni (elewacji budynku) przeznaczonej na oznaczenie podmiotów zajmujących lokale w budynku biurowym.

Organ odwoławczy, nie dokonując żadnych samodzielnych ustaleń, przyjął za organem pierwszej instancji, że przedmiotowa nieruchomość stanowi współwłasność, a jednym ze współwłaścicieli jest Śródmiejska Spółdzielnia Mieszkaniowa i brak jej zgody na umieszczenie szyldu na elewacji budynku należało potraktować jako niespełnienie przez inwestora wymagań z art. 32 Prawa budowlanego.

Pomijając brak podstawowych ustaleń co do tytułu prawnego, jaki przysługiwał skarżącej Spółdzielni oraz innym podmiotom do przedmiotowej nieruchomości, należy zwrócić uwagę, że organ odwoławczy nie odniósł się w żaden sposób co do prawidłowości obowiązku nałożonego na inwestora, Tymczasem trudno utożsamiać wymóg "pełnomocnictwa do złożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w imieniu Śródmiejskiej Spółdzielni Mieszkaniowej" z wymogiem wykazania przez inwestora uzyskania zgody od wymienionej Spółdzielni na wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem.

Nawet zakładając, że w istocie inwestor miał obowiązek uzyskać od tej właśnie Spółdzielni zgodę na realizację przedmiotowych robót, to wadliwie, a na pewno nieprecyzyjnie został sformułowany obowiązek nałożony postanowieniem z 3 czerwca 2009 r.

Nie było przeszkód, aby wobec zgłoszonych przez Spółdzielnię "[...]" zastrzeżeń, organ odwoławczy dokonał potrzebnych ustaleń i ewentualnie na nowo określił obowiązek uzupełnienia zgłoszenia.

Nieuczynienie tego sprawiło, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwalał Sądowi na dokonanie oceny w tym zakresie, a zwłaszcza konstatację, że brak pełnomocnictwa od drugiego współwłaściciela i współużytkownika wieczystego stanowił o nieposiadaniu przez inwestora zgody na umieszczenie szyldu na elewacji budynku, tj. rozporządzenie rzeczą wspólna. Tym samym nieuprawnione było uznanie w świetle art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego, że organ miał obowiązek wniesienia sprzeciwu.

Sąd Wojewódzki w okolicznościach rozpoznawanej sprawy mógł ewentualnie rozważyć przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów na okoliczność stanu prawnego nieruchomości, o ile okazałoby się, że jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie (art. 106 § 3 p.p.s.a.). Przypomnieć bowiem należy, że jak wyżej zostało powiedziane, zagadnienie dotyczące uzyskania przez inwestora akceptacji współwłaścicieli budynku na realizację określonych robót budowlanych może być rozważane po wcześniejszym zakwalifikowaniu robót, jako czynności przekraczającej zwykły zarząd.

Z tych wszystkich względów uzasadniony okazał się wniosek skargi kasacyjnej co do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.

Pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej okazały się nietrafne.

Wbrew stanowisku strony skarżącej organy administracji, a następnie Sąd, słusznie przyjęły, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie został naruszony termin ustawowy na wniesienie sprzeciwu, określony w art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego.

W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że w sytuacji gdy właściwy organ w trybie art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego nałoży na inwestora obowiązek uzupełnienia brakujących dokumentów, to termin do zgłoszenia sprzeciwu rozpoczyna bieg na nowo od dnia złożenia tych dokumentów, a w wypadku ich niezłożenia, od upływu końcowego wyznaczonego postanowieniem terminu.

Dla zachowania terminu ustawowego konieczne jest więc wydanie i wysłanie przed upływem 30 dni sprzeciwu lub postanowienia o nałożeniu obowiązku uzupełnienia zgłoszenia (por. wyrok NSA z 21 kwietnia 2009 r. II OSK 574/08, wyrok NSA z 20 stycznia 2011 II OSK 105/10).

Za całkowicie chybiony należało również uznać zarzut, według którego uchybieniem proceduralnym było to, że organy obu instancji nie wezwały do udziału w postępowaniu osoby mającej status strony, tj. najemcy lokalu, którego działalności miał dotyczyć szyld informacyjny.

Oczywiście nie było przeszkód aby to najemca lokalu dokonał przedmiotowego zgłoszenia, bądź aby podjął stosowne działania proceduralne umożliwiające działanie w sprawie.

Skoro jednak tego nie uczynił, a zgłoszenia dokonała Spółdzielnia będąca wynajmującym oznaczony lokal, to tylko ona uzyskała status strony postępowania.

Pozbawione podstaw jest także stanowisko strony skarżącej, iż organy architektoniczno-budowlane w sprawach wywołanych zgłoszeniem robót budowlanych nie mają uprawnień do badania kwestii cywilnoprawnych związanych z uprawnieniami inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a w szczególności wymogiem uzyskania zgody współwłaścicieli na wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem.

Kompetencja właściwych organów do oceny w powyższym zakresie wynika w sposób oczywisty z ustanowionych ustawowo wymogów, od spełnienia których uzależniona jest skuteczność zgłoszenia robót budowlanych.

Przepis art. 30 ust. 2 wyraźnie stanowi o obowiązku dołączenia do zgłoszenia oświadczenia przewidzianego w art. 32 ust. 4 pkt. 2 Prawa budowlanego.

Z przyczyn omówionych we wcześniejszej części rozważań, organ administracji rozpatrując zgłoszenie bada jego legalność również w aspekcie dotyczącym prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W przypadku gdy roboty budowlane mają być realizowane na nieruchomości stanowiącej współwłasność to w oświadczeniu należy podać współwłaścicieli i wykazać ich zgodę na wykonywanie robót objętych zgłoszeniem. Weryfikacja oświadczenia inwestora w tym zakresie musi być dokonana w razie potrzeby przy zastosowaniu przepisów prawa cywilnego, wobec braku stosownej regulacji w Prawie budowlanym (por. wyrok NSA z 7 czerwca 2011 r. II OSK 1048/10).

Odnosząc się do argumentacji zwartej w skardze kasacyjnej należy dla porządku dodać, że w rozpoznawanej sprawie bez znaczenia dla oceny istotnych okoliczności były wskazywane przez autora skargi kasacyjnej regulacje ustawowe i korporacyjne związane z obowiązkiem oznaczenia siedziby zawodowej przez adwokata i zakazu korzystania z reklamy.

Ze względów wyżej przedstawionych orzeczono jak w sentencji, zgodnie z art. 185 § 1 p.p.s.a.

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego znajduje oparcie w art. 203 pkt 1 p.p.s.a.