Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 557/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-11-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Skarżony organ: Prezes Sądu
Treść wyniku: Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 listopada 2021 r. sprawy ze skargi J. S. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w [...] w rozpoznaniu wniosku z dnia [...] grudnia 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Prezesa Sądu Rejonowego w [...] do rozpoznania wniosku skarżącego J. S. z dnia [...] grudnia 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezesa Sądu Rejonowego w [...] na rzecz skarżącego J.S. kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie była skarga J. S. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w W., w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] grudnia 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej.

Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym sprawy:

Pismem z dnia [...] grudnia 2020 r. (złożonym za pośrednictwem poczty elektronicznej) J. S. (zwany dalej: wnioskodawca, skarżący), zwrócił się do Prezesa Sądu Rejonowego w W. (zwany dalej: PSR, organ) o udostępnienie następującej informacji publicznej:

1. czy, a jeśli tak to kiedy i skąd do Sądu Rejonowego w W. trafiła księga hipoteczna pod nazwą "[...] B" nr inwentarza [...] oraz jej zbiór dokumentów, i wniósł o przesłanie skanu dokumentu, który to potwierdza;

2. czy ww. księga i zbiór dokumentów nadal znajdują się w sądzie, ile tomów i jaki okres obejmują, nie figurują one w spisie ksiąg przekazanych do Archiwum Państwowego w O.;

3. jeśli nie to co się z nimi stało, gdzie się obecnie znajdują.

W odpowiedzi na przedmiotowy wniosek, organ pismem znak [...] z dnia [...] stycznia 2021 r. poinformował wnioskodawcę, że przedmiotowe informacje nie stanowią informacji o sprawach publicznych i w konsekwencji nie podlegają udostępnieniu w trybie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2020 r. poz. 2176, zwana dalej: u.d.i.p.). PSR stwierdził, że uzyskanie żądanych informacji ma na celu zaspokojenie indywidualnych potrzeb wnioskodawcy w postaci uzyskiwania informacji, które wprawdzie dotyczą kwestii publicznych, ale przeznaczone są wyłącznie na potrzeby prowadzonych przez skarżącego działań w przedmiocie poszukiwania ewentualnych składników majątkowych (nieruchomości), które pozostają w indywidualnym jego zainteresowaniu.

Na podstawie systemu informatycznego "Currenda", funkcjonującego w Sądzie Rejonowym w W. ustalono, że wnioskodawca jest stroną 4 postępowań prowadzonych przed ww. Sądem (w tym jednego prawomocnie zakończonego), których przedmiot żądania dotyczy zasiedzenia nieruchomości położonych w miejscowości W., gm. K. Inicjowane przez wnioskodawcę i z jego udziałem postępowania sądowe, a także przedmiot wniosku z dnia [...] grudnia 2020 r., prowadzą jednoznacznie do wniosku, że nie realizuje on interesu publicznego, ale swój własny interes faktyczny. Jego celem nie jest bowiem troska o dobro wspólne (interes publiczny), a wyłącznie realizacja własnych partykularnych interesów. Organ stwierdził także, że działania skarżącego należy zakwalifikować jako nadużycie konstytucyjnego prawa do informacji publicznej poprzez korzystanie z instytucji uregulowanych w ustawie o dostępie do informacji publicznej dla celu innego, niż troska o dobro publiczne. Wskazał w tym zakresie, że tylko w 2020 r. skarżący złożył do niego 19 wniosków o dostęp do informacji publicznej oraz 31 pism, które przesłano w ślad za tymi wnioskami. Konieczność rozpoznania i ustosunkowania się w sumie do 50 pism angażuje siły i środki organu, które mógłby przeznaczyć na realizację swoich zadań. Zakres, jak i charakter żądanych informacji bezspornie odnosi się wyłącznie do indywidualnych interesów wnioskodawcy, które nie mogą stanowić o działaniu ukierunkowanym na jawność życia publicznego.

Pismem z dnia [...] lipca 2021 r. (data wpływu do organu – [...] lipca 2021 r.) skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na jego wniosek z dnia [...] grudnia 2020 r. Skarżący wniósł o: 1) zobowiązanie organu do niezwłocznego rozpoznania jego wniosku i załatwienia go zgodnie z przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej; 2) stwierdzenie, że organ rażąco naruszył prawo - art. 13 u.d.i.p. i art. 61 Konstytucji RP oraz art. 6, art. 7, art. 8 i art. 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., zwana dalej: k.p.a.); 3) wymierzenie organowi grzywny; 4) zasądzenie od skarżonego na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadniając skargę wnioskodawca wskazał, iż stanowisko PSR jest błędne i dowodzi celowego uniemożliwiania mu dostępu do niewygodnej dlań informacji publicznej. Organ w sposób oczywiście błędny przyjął, że wnioskowana informacja nie stanowi informacji publicznej. W przypadku złożenia wniosku, podmiot zobowiązany do udzielenia informacji, może: udzielić informacji publicznej (jest to czynność materialno-techniczna), poinformować wnioskodawcę, że wniosek nie dotyczy informacji publicznej, bądź organ nie jest w jej posiadaniu lub obowiązuje inny tryb udzielania informacji, odmówić udostępnienia informacji publicznej lub umorzenia postępowania administracyjnego (decyzja) oraz odmówić udostępnienia informacji publicznej przetworzonej ze względu na niewykazanie, że jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Brak podjęcia przez organ ww. działań tworzy stan bezczynności organu.

Zdaniem skarżącego, organ nie udzielając wnioskowanej informacji w ustawowym terminie, w sposób oczywisty i rażący naruszył prawo. Doszło de facto również do odmowy udzielenia informacji publicznej bez wydania stosownej decyzji administracyjnej z zamknięciem mu drogi polemiki w postępowaniu odwoławczym. Nie doszło również do wskazania innego trybu dostępu do wnioskowanej informacji.

Skarżący uważa, że udzielona przez PSR odpowiedź na jego wniosek zawiera sugestię, że wnioskowana informacja dotyczy wyłącznie jego osoby bez wskazania jakichkolwiek przesłanek tego twierdzenia, i pozostaje w sprzeczności z faktem, że księgi hipoteczne nie są prowadzone dla określonej osoby lecz obejmują grunty całych wsi, czy majątków ziemskich, a więc dla całych społeczności wiejskich. Ustalenie faktu istnienia i obecnego położenia księgi hipotecznej, która ich dotyczy, leży w oczywistym interesie społecznym, bowiem dane w niej zawarte służą ochronie zagwarantowanych konstytucyjnie prawa własności.

Podkreślił, że jego wniosek nie dotyczy dostępu do treści dokumentów, ma na celu jedynie ustalenie faktu ich istnienia i położenia, odpowiedź mieści się w kategoriach "tak lub nie", a jej uzyskanie nie może posłużyć do realizacji jakichkolwiek partykularnych interesów, bez dostępu do treści wskazanych dokumentów, co regulują już odrębne przepisy. Dopiero potwierdzenie faktu przekazania ww. KH skarżącemu skutkowałoby koniecznością odpowiedzi na dalsze pytania wniosku, co jednak do dzisiaj nie nastąpiło. Informacja zmierzająca do ustalenia faktów istnienia i posiadania przez organ dokumentu urzędowego jakim bezsprzecznie jest wskazana księga hipoteczna, jak również faktu i sposobu jego procedowania, stanowi niewątpliwie niezwykle istotną z punktu widzenia interesu publicznego informację publiczną, jaką jest zapewnienie bezpieczeństwa obrotu nieruchomościami, którą ona obejmuje. Informacja ta winna również znajdować odzwierciedlenie w treści protokołu zdawczo-odbiorczego, o ile taki w ogóle istnieje i organ nim dysponuje.

Jednocześnie stwierdził, że organ nie wskazał żadnych okoliczności wyłączających udostępnienie wnioskowanej informacji, a jego wniosek nie dotyczy żadnej konkretnej nieruchomości ani osoby.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację wyrażoną w piśmie stanowiącym odpowiedź na wniosek o udostępnienie wnioskowanej informacji publicznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, zwana dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśli art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje również bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w ustawie.

Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

Bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej zachodzi zatem w sytuacji, w której podmiot ten w ustawowo określonym terminie nie podejmie żadnej z przewidzianych prawem czynności, to jest nie udostępni informacji publicznej w formie czynności materialno-technicznej w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.) albo nie wyda decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej bądź decyzji o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.) albo też nie powiadomi pisemnie wnioskodawcy o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i nie wskaże, w jaki sposób lub, w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.).

Przedmiotem wniesionej w niniejszej sprawie skargi jest bezczynność organu polegająca na nieudostępnieniu skarżącemu, w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, żądanych przez niego we wniosku z dnia [...] grudnia 2020 r. informacji dotyczących wpływu do Sądu Rejonowego w W. księgi hipotecznej pn. "W. B" i zbioru dokumentów i przesłania skanu dokumentu potwierdzającego tę okoliczność oraz wskazania, czy w.w. księga hipoteczna i zbiór dokumentów nadal znajdują się w sądzie, jak jest ich objętość, jakiego okresu dotyczą, a jeśli sąd nie jest w ich posiadaniu, to gdzie się znajdują.

Oceniając, czy organ pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu ww. wniosku, należało ustalić, czy jest on podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, a także czy żądane przez skarżącego informacje stanowią informację publiczną.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Tym samym PSR jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej.

Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. W myśl tych przepisów informację publiczną stanowi każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. Informacją publiczną jest każda informacja dotycząca sfery faktów i danych publicznych, a więc każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów, realizujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Przepis art. 6 ust. 1 w pkt 4 u.d.i.p. stanowi, że udostępnieniu podlega informacja publiczna m.in. o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć. Informacją publiczną jest zatem treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii, ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Ponadto walor informacji publicznej posiada treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego takim organem, związanych z nimi bezpośrednio poprzez ich wytworzenie bądź też przez nie niewytworzonych, lecz używanych przy realizacji przewidzianych prawem zadań.

Zdaniem Sądu, dokument potwierdzający przekazanie według właściwości księgi wieczystej, jako mający określoną prawem formę, zawierający stanowisko w sprawie i jednocześnie wiążący, stanowi dokument urzędowy, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. Z tego względu należało uznać, że żądane przez wnioskodawcę informacje stanowią informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Spełniona została więc przesłanka przedmiotowa i podmiotowa zastosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej w zakresie wniosku skarżącej.

W niniejszej sprawie niesporna jest okoliczność, że wnioskiem z dnia [...] grudnia 2020 r. skarżący zwrócił się do PSR o udostępnienie określonej informacji publicznej. Nie jest sporny także fakt, iż w związku z ww. wnioskiem, organ nie udostępnił wnioskowanej informacji, ani też nie wydał decyzji o odmowie jej udostępnienia. Poinformował natomiast wnioskodawcę (pismem z [...] stycznia 2021 r.), że wnioskowane przez niego dane nie stanowią informacji publicznej.

Wobec powyższego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 Sąd uznał, iż organ pozostawał w bezczynności, która nie ustała po wniesieniu skargi do Sądu i działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zobowiązał organ do rozpoznania wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wniosku wraz z aktami sprawy (pkt 1 sentencji wyroku).

Zdaniem Sądu, stwierdzona bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (punkt 2 sentencji wyroku). Nie wynikała bowiem z lekceważącego stosunku do wnioskodawcy, czy złej woli organu, a jedynie z mylnego przyjęcia, że wnioskowane dane nie stanowią informacji publicznej. Podstawą prawną orzeczenia w tym zakresie był art. 149 § 1a p.p.s.a.

O kosztach postępowania w kwocie 100 zł, obejmujących zasądzenie od organu na rzecz skarżącego wpisu sądowego od skargi, Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. (w punkcie 3 sentencji wyroku).