Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 515/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2022-10-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 119 pkt 3 , art. 145 par 1, art. 134, art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 1 par 1 ,2
journal: Dz.U. 2021 poz 137
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
article: art. 48 ust. 1 pkt 1,3
journal: Dz.U. 2021 poz 2351
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Asesor WSA Krzysztof Szydłowski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 października 2022 r. sprawy ze skargi M. K. i J. G. na postanowienie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2022 r., nr [...], Z. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego (dalej: ZWINB lub organ odwoławczy), po rozpatrzeniu zażalenia utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] stycznia 2022 r., wstrzymujące roboty budowalne na nieruchomości położonej przy ul. [...] w m. W. gm. M., na działce o numerze geodezyjnym [...], stanowiącej w dacie orzekania własność M. K. oraz J. G.. Jednocześnie organ poinformował strony o możliwości złożenia wniosku o legalizację ww. obiektu w terminie 30 dni od daty doręczenia postanowienia. Wyjaśnił też, iż powyższe będzie wiązało się z koniecznością wniesienia opłaty legalizacyjnej po spełnieniu ustawowych wymagań, niezbędnych do uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego. Wskazano też, że wysokość opłaty legalizacyjnej, zgodnie z art. 59f w zw. z art. 49d ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 z późn. zm., dalej: Prawo budowalne), z tytułu budowy obiektu bez wymaganego pozwolenia na budowę wyniesie [...] zł. Organ przedstawił też sposób wyliczenia powyższej kwoty jako iloczyn: stawki opłaty, współczynnika kategorii obiektu budowlanego oraz współczynnika wielkości obiektu budowlanego.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, iż w wyniku przeprowadzonych oględzin stwierdzono, że na terenie działki nr [...] znajduje się budynek mieszkalny oraz zabudowa gospodarcza zlokalizowana przy działkach nr [...], [...] i [...]. Dokonane pomiary obiektu będącego przedmiotem postępowania wskazują, że jego wymiary wynoszą ca 7.60 x 4,95 m a jego wysokość wynosi ca 3,20 m do kalenicy. Stanowi on dobudowę do istniejącej już zabudowy o wymiarach ca 3,95 x 1,80 m i wys. ca 3,20 m. Oba obiekty posiadają wspólną ścianę wewnętrzną jak również styk połaci dachowych. Podczas kontroli stwierdzono ponadto, że obiekt jest w złym stanie technicznym oraz został zrealizowany niezgodnie ze sztuką budowlaną. Wykonany został prawdopodobnie z elementów rozbiórkowych (cegła, bloczki betonowe), dach konstrukcji drewnianej pokryty został prowizorycznie folią przymocowaną do deskowania. Wewnątrz widoczne są szczeliny w pokryciu dachowym oraz konstrukcji ścian zewnętrznych. W obiekcie składowane są meble, sprzęt RTV oraz AGD jak również śmieci i gruz budowlany. Nieruchomość stanowi grunt rolny o klasoużytku [...]. Zgodnie z aktualnym uproszczonym wypisem z rejestru gruntów, nieruchomość nie została wyłączona z produkcji rolnej. Lokalizacja objętego postępowaniem obiektu przylega do ogrodzenia ustawionego pomiędzy działkami nr [...], [...] oraz [...]. Ustalenia kontrolne utrwalono też w formie dokumentacji fotograficznej i graficznej stanowiącej załącznik do protokołu.

Jak wyjaśnił ZWINB, powiatowy organ nadzoru budowalnego wystąpił do Starosty Powiatowego w K. o przekazanie informacji czy właściciel nieruchomości występował o pozwolenie na budowę dotyczące budowy ww. budynku gospodarczego. W odpowiedzi organ uzyskał informację, iż w wyniku kwerendy rejestrów wydawanych pozwoleń na budowę oraz zgłoszeń robót niewymagających pozwolenia na budowę, nie odnaleziono decyzji o pozwoleniu na budowę jak również zgłoszenia wskazanej w inwestycji.

Zawiadomieniem z dnia [...] grudnia 2021 r. organ powiatowy poinformował skarżących o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zbadania legalności realizacji budynku gospodarczego na działce nr [...]. Następnie, pismem z dnia [...] grudnia 2021 r., wezwał byłą właścicielkę działki nr [...], do złożenia wyjaśnień w sprawie przedmiotowego budynku gospodarczego. W dniu [...] stycznia 2022 r. wpłynęło do organu powiatowego pismo byłej właścicielki nieruchomości, w którym wyjaśniła, że pomieszczenie gospodarcze zostało wybudowane około 15 lat temu na miejscu szopy, która się zawaliła. Ówcześnie właścicieli nie było stać na zakup materiałów, zatem budynek został zbudowany z tego co było dostępne. Nadto autorka pisma oświadczyła, iż nie była świadoma tego, że trzeba było mieć jakiekolwiek zezwolenie, ponieważ w tym miejscu już były pomieszczenia gospodarcze.

Postanowieniem z [...] stycznia 2022 r. organ powiatowy, na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 Prawa budowalnego postanowił wstrzymać roboty budowlane związane z dobudową do istniejącego obiektu gospodarczego informując jednocześnie o możliwości złożenia wniosku o legalizację oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części a także o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej i wysokości opłaty legalizacyjnej.

W zażaleniu na powyższe postanowienie M. K. i J. G. wnieśli o jego uchylenie i umorzenie postępowania organu pierwszej instancji, ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

ZWINB po rozpatrzeniu zażalenia, stwierdził, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym od dnia 19 września 2020 r.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że na działce nr [...] inwestor dobudował do istniejącego budynku gospodarczego, nową część budynku o wymiarach 7,60 m x 4,95 m i wysokości 3,20 m, pełniącą funkcję gospodarczą. Zatem łącznie dobudowana część budynku gospodarczego posiada powierzchnię zabudowy 37,62 m2. Przedmiotowa dobudowa przekroczyła zatem powierzchnię 35m2 tj. wartość, do której obowiązywało wyłączenie w zakresie obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę budynku gospodarczego.

Odnosząc się do zarzutów zażalenia organ wyjaśnił, iż niezależnie od okresu obowiązywania przepisów Prawa budowlanego, powierzchnia 35 m2 była graniczną powierzchnią, do której można było budować budynki gospodarcze bez pozwolenia na budowę. W całym okresie obowiązywanie tej ustawy inwestor przekraczając wskazaną wyżej powierzchnię zabudowy obowiązany był uzyskać decyzję o pozwoleniu na budowę.

Co do przyczyn wydania skarżonego postanowienia wyjaśniono, że zgodnie z art. 48 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, organ powiatowy wstrzymał przedmiotowe roboty budowlane, umożliwiając właścicielom nieruchomości legalizację przedmiotowej dobudowy, stosując właściwe, aktualnie obowiązujące, przepisy Prawa budowalnego.

Natomiast w zakresie zarzutów skarżących wskazujących na zawarcie umowy przedwstępnej sprzedaży działki nr [...] w listopadzie 2021 r., czyli przed datą oględzin tej nieruchomości wyjaśniono, że tylko umowa sprzedaży nieruchomości powoduje, że nowi nabywcy stają się właścicielami nieruchomości. Zatem dopiero z dniem [...] grudnia 2021 r., czyli z dniem podpisania umowy przenoszącej własność nieruchomości, skarżący stali się stroną prowadzonego postępowania administracyjnego. Wyjaśniono też, że nie jest sprawą organów nadzoru budowlanego to, czy kupujący mieli wiedzę od pośrednika nieruchomości o toczącym się postępowaniu administracyjnym, gdyż jest to zagadnienie prawa cywilnego.

Wyjaśniono dalej, że zgodnie z art. 52 ust. 1 Prawa budowlanego, obowiązki w formie nakazów i zakazów, określone w postanowieniach i decyzjach nakłada się na inwestora. Jeżeli roboty budowlane, zostały zakończone lub wykonanie postanowienia albo decyzji przez inwestora jest niemożliwe, obowiązki te nakłada się na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. Tym samym postępowanie wyjaśniające w sprawie, w tym oględziny nieruchomości, było prawidłowo prowadzone było wobec poprzedniej właścicielki nieruchomości.

Co do zarzutu nieumożliwienia skarżącym udziału w oględzinach nieruchomości poprzedzających wszczęcie postępowania organ wyjaśnił, że żalący -jako nowi właściciele nieruchomości - uczestniczyli w prowadzonym postępowaniu administracyjnym od czasu nabycia prawa własności przedmiotowej nieruchomości. W szczególności otrzymali zawiadomienie o wszczęciu postępowania z dnia [...] grudnia 2021 r. Organ odwoławczy dostrzegł, że wydanie postanowienia organu I instancji nie zostało wprawdzie formalnie poprzedzone zawiadomieniem, o którym mowa w art. 10 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 z późn. zm., dalej: k.p.a.), jednakże zebrane przez organ powiatowy dowody, są oczywiste, a skarżący w zażaleniu nie podnieśli zarzutów, z których wynikałoby, iż istnieją okoliczności mogące mieć wpływ wynik sprawy, a które tym samym uzasadniałyby uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Odnosząc się do zarzutu braku należytych ustaleń co do daty wybudowania przedmiotowego obiektu, tj. ustalenia czy obiekt powstał 15 lat temu czy 2 lata temu, ZWINB wyjaśnił, że wystarczającym jest ustalenie, że obiekt powstał w okresie obowiązywania Prawa budowlanego z 1994 roku, nie zaś w czasie obowiązywania ustawy z 1974 r., bowiem w przypadku ustalenia, że obiekt budowlany wybudowany został w czasie obowiązywania ustawy z 1994 r., zastosowanie w sprawie znajdują przepisy tej ustawy w jej aktualnym brzmieniu.

Pismem [...] maja 2022 r. M. K. oraz J. G. wystąpili ze skargą na powyższe postanowienie organu odwoławczego zarzucając mu naruszenie:

A. Przepisów prawa materialnego:

- art. 48 Prawa budowalnego - poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a co najmniej przedwczesne zastosowanie w niniejszej sprawie, co w konsekwencji doprowadziło do bezpodstawnego uznania, iż obiekt o wymiarach ca 7,60 X 4.95 (m) i wysokości 3.20 m o funkcji gospodarczej na działce nr [...] jest obiektem powstałym w wyniku samowoli budowlanej;

- art. 52 Prawa budowalnego poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wobec skarżących,

B. Przepisów postępowania administracyjnego tj.:

- art. 158 § 1 k.p.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 i 4 k.p.a., art. 157 § 1 i 2 k.p.a. oraz art. 126 k.p.a. z uwagi na skierowanie zaskarżonego postanowienia do osoby niebędącej stroną w sprawie, ani pełnomocnikiem, nadto zaskarżone postanowienie zostało wydane na osoby trzecie, które nie są sprawcą prawdopodobnej samowoli budowlanej (art. 156 § 1 pkt 2 i 4 k.p.a.);

- art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 11 i art. 77 k.p.a. wskutek nieuwzględnienia całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych warunkujących prawidłowe załatwienie sprawy, niezwrócenie się do strony skarżącej o udzielenie dodatkowych informacji, niezebrania i nierozpatrzenia całości materiału dowodowego, prowadzenia postępowania w sposób nieuwzględniający słusznego interesu strony skarżącej;

- art. 6, art. 7, art. 8, w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez niezbadanie na podstawie całokształtu materiału dowodowego czy okoliczność, na której podstawie organ I instancji oparł swoje rozstrzygnięcie została udowodniona, a mianowicie w jakim okresie powstał budynek będący przedmiotem postępowania;

- art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującej ocenie zebranego przez organ I instancji materiału dowodowego i naruszeniu zasady swobodnej oceny dowodów oraz usankcjonowaniu dokonanego przez organ I instancji uniemożliwienia skarżącym wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, a w szczególności do udziału w oględzinach, rozprawie administracyjnej, co w konsekwencji doprowadziło do niepodjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy;

- art. 8 k.p.a., poprzez naruszenie zasady pogłębienia zaufania obywateli do organów administracji publicznej poprzez wydanie postanowienia bez prawidłowo ustalonego stanu faktycznego i prawnego sprawy;

- naruszenie prawa procesowego mające wpływ na treść zaskarżonego postanowienia, tj. art. 77 § 1, art. 75 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie wszystkich dostępnych środków dowodowych celem ustalenia, w jakim okresie poprzedni właściciele wykonywali prace budowlane będące przedmiotem postępowania i czy prace te musiały zostać zalegalizowane w światle postanowień art. 29. ust. 2 ustawy Prawo budowlane;

- naruszenie art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a. przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonego postanowienia z uwagi na zawarcie w uzasadnieniu zbyt ogólnych sformułowań, co narusza zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz zasadę przekonywania co uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonego postanowienia.

Wskazując na powyższe skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia w oparciu o przepisy art. 158 § 1 k.p.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 i 4 k.p.a., art. 157 § 1 i 2 k.p.a. oraz art. 126 k.p.a. z uwagi na skierowanie zaskarżonego postanowienia do osoby niebędącej stroną w sprawie, ani pełnomocnikiem. Wyjaśniono, że w sentencji postanowienia organ II instancji wskazał, iż wydał swoje rozstrzygniecie po rozpatrzeniu zażalenia M. K. i J. G., reprezentowanego przez M. K.. Tymczasem w niniejszej sprawie stroną skarżącą oraz pełnomocnikiem J. G. jest M. K., a nie M. K..

Z ostrożności procesowej skarżący wnieśli też o uchylenie postanowień organów obu instancji oraz o umorzenie postępowania względnie o uchylenie postanowień organów obu instancji celem ponownego rozpoznania sprawy przez organ I instancji.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że skarżący zawarli umowę przedwstępną kupna działki [...] w listopadzie 2021 r., czyli przed datą oględzin nieruchomości dokonanej przez organ I instancji. Co więcej sam organ I instancji wskazał w treści postanowienia z dnia [...] stycznia 2022 r., że na nieruchomości widniał folder dotyczący sprzedaży. Organy pominęły istotny fakt, że na folderze wskazany był nr telefonu do pośrednika, który miał pełną wiedzę o zawartej umowie przedwstępnej, o adresach stron umowy i danych do kontaktu ze zbywcami i nabywcami. Doprowadziło to skarżących do konkluzji, iż organ wszczął postępowanie i przeprowadził oględziny bez udziału wszystkich stron postępowania, których nie ustalił rzetelnie i nie umożliwił im jakiegokolwiek udziału w prowadzonych czynnościach wyjaśniających.

Podkreślono też, iż skarżący w piśmie z dnia [...] stycznia 2022 r. wskazali swoje stanowisko w niniejszej sprawie. Pismo wpłynęło do organu I instancji [...] stycznia 2022 r., czyli 2 dni po wydaniu zaskarżonego postanowienia. Tym samym organ I instancji nie czekając na stanowisko strony skarżącej wydał zaskarżone postanowienie, nie wspominając o braku zawiadomienia o możliwości zapoznania się materiałem dowodowym przed wydaniem zaskarżonego postanowienia w trybie art. 10 k.p.a.

Nadmieniono też, że organ I instancji nie jest w posiadaniu szczegółowego pomiaru spornego obiektu, co potwierdza uzasadnienie postanowienia organu II instancji. Wprawdzie organ I instancji w trakcie oględzin dokonał pomiaru spornego budynku i ustalił, że powierzchnia zabudowy ma ca 37,62 m2 - czyli około, w przybliżeniu. W ten sposób organ I instancji wprost wskazał, że wymiary są nieprecyzyjne. Tym samym nie można wykluczyć, że faktyczny profesjonalny pomiar może wykazać powierzchnię zabudowy poniżej 35 m2.

Dodatkowo w ocenie skarżących w niniejszej sprawie istnieją duże rozbieżności co do daty realizacji budynku (od 2 do 15 lat). Organy obu instancji w tym zakresie nie przeprowadziły stosownych ustaleń, które nie budziłyby wątpliwości.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoją dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Sprawa jako dotycząca postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjnym i kończącego postępowanie podlegała rozpatrzeniu w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 – dalej: P.p.s.a.).

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, zgodnie z treścią art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 145 § 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c); 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub innych przepisach.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonego postanowienia stanowił art. 48 ust. 1 pkt 1 i 3 Prawa budowalnego. Zgodnie z powyższym przepisem, organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę. W postanowieniu o wstrzymaniu budowy informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części, oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części, oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej.

W myśl art. 48a ust. 1 Prawa budowlanego w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia o wstrzymaniu budowy inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego może złożyć wniosek o legalizację. Przy czym zgodnie z art.48b ust 2 Prawa budowalnego w przypadku budowy wymagającej decyzji o pozwoleniu na budowę lub w przypadku budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1-3, do dokumentów legalizacyjnych należą:

1) zaświadczenie wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami: obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego lub uchwał w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji mieszkaniowej lub towarzyszącej;

2) dokumenty, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4, oraz dwa egzemplarze projektu technicznego.

Natomiast stosownie do art. 49 ust. 2a i 2b Prawa budowalnego, w przypadku stwierdzenia braku nieprawidłowości lub wykonania postanowienia o obowiązku usunięcia tych nieprawidłowości w wyznaczonym terminie, organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o ustaleniu opłaty legalizacyjnej. Na postanowienie o ustaleniu opłaty legalizacyjnej przysługuje zażalenie.

Z powyższego wynika, iż skarżone postanowienie jako wydawane na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowalnego otwiera drogę do legalizacji samowoli budowlanej, o której mowa w tym przepisie (inne przypadki samowoli budowlanej i możliwość ich legalizacji regulowane są przepisami art. 49f-49i oraz art. 50-51 Prawa budowalnego). Jednakże legalizacja jak i ustalanie opłaty legalizacyjnej następuje w odrębnym postępowaniu, między innymi w oparciu o przełożony projekt techniczny a ustalona w ten sposób kwota opłaty podlega zaskarżeniu w postępowaniu zażaleniowym.

W pierwszej kolejności rozstrzygnięcia wymaga najdalej idący zarzut skargi oparty na twierdzeniu, iż postanowienie zostało skierowane do osoby niebędącej stroną w sprawie. Powyższe ma wynikać ze wskazania przez organ odwoławczy, iż wydał on swoje rozstrzygnięcie "po rozpatrzeniu zażalenia M. K. i J. G., reprezentowanego przez M. K., na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] stycznia 2022 r., znak: [...]". Tymczasem, jak podkreślono, w niniejszej sprawie stroną skarżącą oraz pełnomocnikiem J. G. jest M. K., a nie M. K..

Jak ustalił Sąd, w części wstępnej (komparycji, rubrum) skarżonego postanowienia zawarto cytowany przez skarżąca fragment, niemniej jednak nie może być on odczytywany w oderwaniu od okoliczności sprawy oraz całej treści postanowienia. I tak, zawiadomienie o wszczęciu postępowania jak i postanowienie kończące owo postępowanie w I instancji zostało skierowane do M. K. i J. G.. Osoby te bezspornie skorzystały z prawa wniesienia zażalenia, które, dalej podlegało przekazaniu do ZWINB i rozpatrzeniu przez organ odwoławczy. Nadto, w skardze pominięto, iż ZWINB po cytowanym fragmencie postanowienia, przed rozstrzygnięciem (tenorem) postanowienia prawidłowo przywołał dane aktualnych właścicieli działki nr [...] a dalej konsekwentnie w treści całego uzasadnienia, postanowienia przywołuje prawidłowe dane właścicieli nieruchomości wyjaśniając z jakich przyczyn uznano ich za strony postępowania. Wreszcie w stopce decyzji wskazano dane osobowe skarżących jako adresatów postanowienia i na ich adresy skierowano skarżone rozstrzygnięcie. Zestawienie powyższych ustaleń prowadzi do wniosku, iż wbrew zarzutowi skargi poszanowanie zostało skierowane do M. K. i J. G. a użyte w komparycji imię "M. " ma charakter oczywistej omyłki pisarskiej.

Jak przyjmuje się w orzecznictwie błąd pisarski to widoczne, wbrew zamierzeniu organu administracji publicznej, niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylna pisownia, widoczne, niezamierzone opuszczenie jednego lub więcej wyrazów (tak np. wyrok NSA z 21 września 2012 r., sygn. akt II OSK 940/11). Tego rodzaju wada postanowienia nie daje podstaw do stwierdzenia jego nieważności bądź uchylenia, albowiem podlega skorygowaniu postanowieniem wydawanym w trybie art. 113 § 1 k.p.a. Postanowienie, o którym mowa, organ administracji publicznej wydaje na żądanie strony lub z urzędu, przy czym postanowienie takie może być wydane w każdym czasie (J. Borkowski [w:] Komentarz do k.p.a., 1996, s. 515).

Jeśli chodzi natomiast o inny aspekt rozważanego wyżej zarzutu opartego na twierdzeniu, iż skarżone postanowienie zostało wydane "na osoby trzecie", które nie są sprawcą prawdopodobnej samowoli budowlanej, organ trafnie zwrócił uwagę na treść art. 52 ust. 1 Prawa budowlanego. Zgodnie z powyższym przepisem, obowiązki, w formie nakazów i zakazów, określone w postanowieniach i decyzjach, nakłada się co do zasady na inwestora. Jeżeli jednak roboty budowlane zostały zakończone lub wykonanie postanowienia albo decyzji przez inwestora jest niemożliwe, obowiązki te nakłada się na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego.

W realiach badanej sprawy nie ulega wątpliwości, iż skarżący są aktualnymi (na datę orzekania przez organy administracji) właścicielami działki nr [...], przy czym tą nieruchomość nabyli z dniem [...] grudnia 2021 r. Natomiast budynek gospodarczy powstał w dacie wcześniejszej, gdyż oględziny poprzedzające wszczęcie postępowania organów nadzoru budowalnego, w toku których w sposób pewny stwierdzono jego istnienie oraz podstawowe cechy, miały miejsce w dniu [...] grudnia 2021 r. Zaistniała zatem sytuacja, w której inwestor w dacie orzekania nie posiadał już żadnych praw do nieruchomości a zatem wykonanie przezeń postanowienia byłoby niemożliwe. W takim przypadku zgodnie z przywołanym wyżej przepisem, postanowienie wydawane w trybie art. 48 Prawa budowalnego należało kierować do właścicieli działki nr [...]. Jedynie oni byli uprawnieni do wykonania postanowienia i tylko oni mogli zainicjować postępowanie legalizacyjne.

W ocenie Sądu brak jest też podstaw do zakwestionowania, jak czynią to skarżący, ustalonej przez organy okoliczności przekroczenia przez badany budynek gospodarczy granicznej powierzchni 35 m2 poniżej której, w okresie obowiązywania Prawa budowalnego, budowa nie wymagała decyzji o pozwoleniu względnie stosownego zgłoszenia.

Wskazana przez organy powierzchnia 37,62 m2 wynika w szczególności z ustaleń poczynionych na załączniku graficznym dołączonym do protokołu z oględzin nieruchomości. Zostały w nim naniesione wymiary ścian budynku 7,60 m x 4.95 m co dawało podstawy do przyjęcia, że dobudowana część budynku gospodarczego posiada powierzchnię zabudowy około 37,62 m2. Należy dostrzec, iż dopiero przedłożenie w toku postępowania legalizacyjnego projektu technicznego umożliwi ostateczne ustalenie powierzchni budynku oraz wynikającej z niej opłaty legalizacyjnej. Zważywszy na aktualny stan budynku i charakter czynności organu (oględziny), nie sposób oczekiwać, aby wykonane pomiary były dokonywane z dokładnością do 1cm. Stąd nie można wykluczyć, iż ostateczna powierzchnia budynku gospodarczego ustalona w toku postępowania legalizacyjnego będzie nieco inna niż 37,62 m2. Niemniej jednak brak jest jakichkolwiek racjonalnych podstaw do przyjęcia, iż możliwa rozbieżność mogła być na tyle znacząca, aby okazało się, iż budynek ma powierzchnię zabudowy mniejszą o przeszło 2,5 m2. Przy czym skarżący podnosząc taki zarzut nie wskazują na żadne okoliczności i dowody, które dawały podstawy do zakwestionowania dotychczasowych ustaleń organu nadzoru budowalnego co do powierzchni badanego budynku.

Jeśli chodzi o pozostałe zarzuty, to w ocenie Sądu brak było podstaw do ich uwzględnienia. Organy należycie ustaliły, iż na badany obiekt nie uzyskano pozwolenia na budowę ani nie dokonywano stosownego zgłoszenia. W świetle zgromadzonego i poddanego należytej ocenie materiału dowodowego brak jest też podstaw do przyjmowania, iż będący przedmiotem postępowania budynek gospodarczy powstał w innym okresie niż 15 lat przed wszczęciem postępowania. Taką właśnie datę wskazuje były właściciel nieruchomości a jego oświadczenie dodatkowo uwiarygadniają wyjaśnienia odnośnie pochodzenia materiałów budowalnych oraz aktualny udokumentowany stan budynku i otaczająca go roślinność. Jednocześnie organ trafnie w tym zakresie wyjaśnił, iż nawet przyjęcie, że budynek - jak twierdzą skarżący - powstał zaledwie 2 lata przed wszczęciem postępowania, nie zmieniałoby podstaw do jego zakwalifikowania go jako samowoli budowlanej. Brak jest też uzasadnionych podstaw do twierdzenia, że doszło do naruszenia praw stron w toczącym postępowaniu w stopniu uzasadniającym uchylenie zapadłych rozstrzygnięć. Strony zostały prawidłowo zawiadomione o wszczęciu postępowania, uzyskały protokół z oględzin nieruchomości oraz miały możliwość przestawienia istotnych dla sprawy dowodów i okoliczności w toku dwuinstancyjnego postępowania. Jeśli chodzi zaś o eksponowane przez skarżących czynności poprzedzające wszczęcie postępowania, w tym w szczególności oględziny nieruchomości, brak jest podstaw do przyjęcia, iż organ nadzoru prowadzący czynności wyjaśniające był obowiązany po pozyskiwania od pośrednika nieruchomości danych osób zainteresowanych nabyciem nieruchomości celem informowania ich o planowanych oględzinach i dopuszczenia do udziału w ich toku. Oceny tej nie zmienia twierdzenie stron o zawarciu umowy przedwstępnej, jeszcze przed oględzinami tj. w listopadzie 2021 r. Do przeniesienia własności nieruchomości dochodziło bowiem dopiero na skutek zawarcia umowy sprzedaży. Umowa przedwstępna ze swej istotny zobowiązuje jedynie do zawarcia w przyszłości oznaczonej umowy nie powoduje zatem przejścia prawa rzeczowego pomiędzy jej stronami. Trafnie zatem organy administracji uznały, iż skarżący dopiero na podstawie umowy sprzedaży z dnia 13 grudnia 2021 r. nabyli własność nieruchomości a w uzyskali przymiot stron badanego postępowania administracyjnego.

Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a., Sąd orzekł o oddaleniu skargi.

Powołane wyżej orzeczenia są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl.