Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1676/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-11-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie sędzia WSA Monika Barszcz, sędzia WSA Joanna Borkowska (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] z/s w [...] na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2020 r. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska (dalej GDOŚ, organ odwoławczy), po rozpoznaniu odwołania od decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] (dalej RDOŚ) z dnia [...] sierpnia 2018 r., znak [...] o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pn. "Budowa drogi [...] na odcinki [...]-[...]":

1) uchylił pkt A.II.1 decyzji i orzekł w tym zakresie;

2) uchylił pkt A.II.3 decyzji i orzekł w tym zakresie;

3) uchylił pkt A.II.8 decyzji i orzekł w tym zakresie;

4) uchylił pkt A.II. 10 decyzji i orzekł w tym zakresie;

5) uchylił pkt A. 11.11 decyzji i orzekł w tym zakresie;

6) uchylił pkt A.II. 12 decyzji i orzekł w tym zakresie;

7) uchylił pkt A.II.13 decyzji i orzekł w tym zakresie;

8) uchylił pkt A.II. 14 decyzji i orzekł w tym zakresie;

9) uchylił pkt A. 11.15 decyzji i orzekł w tym zakresie;

10) uchylił pkt A.II.20 decyzji i orzekł w tym zakresie;

11) uchylił pkt A.lt.21 decyzji i orzekł w tym zakresie;

12) uchylił pkt A.III.3 decyzji i orzekł w tym zakresie;

13) uchylił pkt A.III.5 decyzji i orzekł w tym zakresie;

14) uchylił pkt A.III.10 decyzji i orzekł w tym zakresie;

15) uchylił pkt A.lll.11 decyzji i orzekł w tym zakresie;

16) uchylił pkt A.IN/.3 decyzji i orzekł w tym zakresie;

17) uchylił w całości załącznik nr 2 do decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. dotyczący charakterystyki przedsięwzięcia i orzekł w tym zakresie;

18) uchylił w całości załącznik nr 2 od decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. dotyczący lokalizacji przejść dla zwierząt i orzekł w tym zakresie;

19) w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Stan sprawy przedstawiał się następująco:

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r. RDOŚ określił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia pn. "Budowa drogi [...] na odcinku [...]-[...]".

Odwołania od ww. decyzji wniosły: Gmina Miasto [...],[...] Park Narodowy oraz Stowarzyszenie [...], (dalej Stowarzyszenie, skarżąca).

W toku postępowania odwoławczego GDOŚ wezwaniem z 24 maja 2019 r. zwrócił się do inwestora o uzupełnienie raportu oddziaływania na środowisko. Wezwanie dotyczyło uzupełnienia braków formalnoprawnych oraz kwestii merytorycznych m.in. takich jak: lokalizacja inwestycji, planowane działania kompensacyjne, wpływ inwestycji na obszary Natura 2000, wpływ na wody powierzchniowe, budowa przejść dla zwierząt oraz oddziaływanie inwestycji na płazy.

Wyjaśnienia w przedmiotowej sprawie inwestor przedstawił przy piśmie z dnia 25 czerwca 2019 r. Po analizie przedłożonych wyjaśnień GDOŚ stwierdził, że nadal są one niewystarczające w zakresie oceny wpływu przedmiotowej inwestycji na obszary Natura 2000. W związku z powyższym pismem z dnia 9 sierpnia 2019 r., GDOŚ ponownie wezwał inwestora do uzupełnienia dokumentacji w przedmiocie wpływu przedsięwzięcia na siedliska 1130, 91 DO i 2180, będące przedmiotem ochrony w obszarach Natura 2000. Wyjaśnienia w przedmiotowej sprawie inwestor przedstawił przy piśmie z dnia 27 sierpnia 2019 r.

Minister Klimatu postanowieniem z dnia [...] grudnia 2019 r., znak: [...], ponownie uzgodnił warunki realizacji przedsięwzięcia pod nazwą "Budowa drogi [...] na odcinku [...]-[...]" w części przebiegającej przez obszar [...] Parku Narodowego, w zakresie istnienia rozwiązań alternatywnych realizacji przedsięwzięcia oraz przewidywanych działań mających na celu kompensację przyrodniczą negatywnych oddziaływań na środowisko przyrodnicze parku narodowego.

Po zgromadzeniu całości materiału dowodowego GDOŚ zawiadomieniami z dnia 16 grudnia 2019 r., poinformował strony zgodnie z art. 10 § 1 kpa o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Następnie obwieszczeniem z dnia [...] grudnia 2019 r. poinformował na podstawie art. 33 ust. 1 pkt 4 - 8 oraz art. 79 ustawy ooś, że wszyscy zainteresowani mogą zapoznać się z niezbędną dokumentacją sprawy oraz złożyć uwagi i wnioski. W obwieszczeniu wskazano organ właściwy do rozpatrzenia uwag i wniosków, sposób, miejsce i termin ich składania .W ramach ponownego udziału społeczeństwa nie wpłynęły żadne uwagi i wnioski.

Rozpatrując sprawę w II instancji, organ odwoławczy dostrzegł wymagające skorygowania uchybienia w decyzji RDOŚ z [...] sierpnia 2018 r., wobec czego uchylił w części rozstrzygnięcie organu I instancji i w tym zakresie orzekł co do istoty, a w pozostałej części utrzymał kwestionowane rozstrzygnięcie w mocy.

Organ odwoławczy uchylił i zmienił decyzję w zakresie:

- punktu A.II.1 decyzji dotyczącego nadzoru przyrodniczego i orzeczeniu jego nowego brzmienia, wskazując na konieczność zapewnienia obecności dodatkowego eksperta wchodzącego w skład nadzoru przyrodniczego herpetologa. Dodatkowo w omawianym obowiązku wyszczególnione zostały czynności i terminy z zakresu wycinki roślinności, która jest niezbędna dla realizacji przedsięwzięcia. Sformułowano przy tym termin i sposób przygotowania terenu oraz przeprowadzenia usuwania roślinności, kierując się biologią i ekologią awifauny, chiropterofauny i entomofauny oraz reżimem i statusem ochronnym terenu, przez który przechodzi rozpatrywana trasa. Uwzględniono ponadto żądania Dyrektora [...] Parku Narodowego w zakresie zabiegów ochronnych dla siedliska 9130.

- punktu A.II.3 decyzji które dotyczyło przeniesienia gatunków kruszczyka rdzawoczerwonego oraz widłaka goździstego ze względu na kolizję przebiegu przedmiotowej inwestycji z ich stanowiskami. Warunek został rozszerzony o konieczność przenoszenia ww. gatunków na teren [...] Parku Narodowego wskazany przez Dyrektora parku.

- punktu A.II.8 decyzji z dnia [...] sierpnia 2018 r. dotyczącego odtworzenia strefy ekotonowej w leśnych siedliskach przyrodniczych, z którymi koliduje przedmiotowe przedsięwzięcie. GDOS uznał za słuszne żądanie Dyrektora [...] Parku Narodowego w zakresie dodania do wykazu siedlisk, dla których przewidziano odtwarzanie strefy ekotonowej, także siedliska 9130 i uzupełnił warunek decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach o wnioskowane siedlisko.

- punktu A.II.10 decyzji, dotyczącego przeniesienia martwego drewna z owocnikami drewnowca popękanego oraz ctyrenia sosnowego, z którymi kolidować będzie planowane przedsięwzięcie. Do treści zmienianego warunku dodano, aby przenoszenie martwego drewna było każdorazowo poprzedzone uzgodnieniem z Dyrektorem [...] Parku Narodowego i odbywało się pod nadzorem pracowników parku.

- punktu A.II.11 decyzji., dotyczącego lokalizacji zapleczy budowy, miejsc składowych, placów manewrowych oraz dróg dojazdowych. Zmiana warunku polegała na dodaniu do ww. miejsc wyłączonych z lokalizacji także stref ochrony zwierząt. Organ odwoławczy przychylił się w tym aspekcie do uwag zawartych w odwołaniu Dyrektora [...] Parku Narodowego.

- punktu A.II.12 decyzji., dotyczącego zadarniania pasa drogowego. Korekta warunku dotyczyła wskazania, iż stosowane mieszanki traw przy planowanej inwestycji muszą mieć w składzie wyłącznie gatunki rodzime i właściwie dobrane pod względem siedliskowym. Przychylono się w tym aspekcie do argumentów Dyrektora [...] Parku Narodowego, we współpracy, z którym należy ustalić skład gatunków mieszanki traw na terenie przebiegającym przez ww. obszar [...] Parku Narodowego.

- punktu A.II.13 decyzji w związku z postanowieniem Ministra Klimatu z dnia [...] października 2019 r. stwierdzającego nieważność postanowienia Ministra Środowiska z dnia [...] lipca 2018 r. w przedmiocie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia w obszarze parku narodowego i uzgodnieniem przez Ministra Klimatu postanowieniem z dnia [...] grudnia 2019 r. warunki realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia

- punktu A.11.14 decyzji, w którym organ zadecydował o konieczności rozszerzenia warunku dotyczącego obowiązku wprowadzenia nasadzeń naprowadzających dla nietoperzy

- punktu A.II. 15 decyzji, rozszerzając treść zmienianego warunku ze względu na niszczenie przez budowę przedmiotowej trasy ekspresowej szeregu stanowisk fauny. W nowym brzmieniu ww. warunku wskazano na niezbędne do podjęcia działania eliminujące i ograniczające ryzyko ingerencji w schronienia naturalne nietoperzy. Ponadto tutejszy organ wprowadził obowiązek dotyczący odtworzenia przynajmniej części z niszczonych siedlisk fauny i zapewnienia tym samym bytowania gatunków obecnie zasiedlających teren. Z powyższego względu organ odwoławczy wprowadził zastępcze stanowiska rozrodcze w postaci budek dla awifauny, chiropterofauny i pachnicy dębowej oraz kopce dla gadów, stosując rozwiązania, które w sposób najskuteczniejszy, z uwzględnieniem lokalnych warunków terenowych, pozwolą na bytowanie i rozmnażanie gatunków występujących na obszarze realizacji przedsięwzięcia.

Dodatkowo GDOS uwzględnił sytuację, że po wydaniu niniejszego rozstrzygnięcia mogą powstać nowe siedliska dla płazów, np. nowe płytkie zbiorniki czy podmokłości, które staną się nowymi miejscami rozrodu batrachofauny. W przypadku gdy tego typu nowe siedliska powstaną na terenie, który- będzie musiał być zajęty pod budowę omawianego przedsięwzięcia, sformułowano obowiązek wykonania zastępczych zbiorników dla płazów w stosunku 1:1 oraz określono ich parametry i zagospodarowanie.

- punktu A.II.20 decyzji dotyczącego sposobu wygrodzenia inwestycji, wprowadzając standardowe rozwiązania funkcjonujące przy budowie dróg ekspresowych w kraju (tj. określił rodzaj i sposób wygrodzenia drogi oraz sposób tymczasowego ogrodzenia placu budowy).

- punktu pkt A.II.21 decyzji z dnia [...] sierpnia 2018 r. dotyczącego wykonywania przejść nad ciekami i rowami (budowy przepustów i mostów) i orzeczeniu jego nowego brzmienia. Z uwagi na brak konieczności przekładania koryt rzek organ II instancji w pkt 11 niniejszej decyzji wprowadził zakaz prowadzenia ww. prac (przekładania koryt rzek).

- punktu pkt A.III.3 decyzji., dotyczącego zaprojektowania i wykonania zabezpieczeń przeciwdziałających skażeniom wód powierzchniowych i podziemnych na skutek potencjalnej sytuacji awaryjnej. Ze względu na brak wskazania przez organ I instancji sposobu zabezpieczenia, o którym mowa powyżej, GDOS wprowadził rozwiązania zapewniające bezpieczeństwo w przypadku wystąpienia sytuacji awaryjnej dla wód powierzchniowych, poprzez montaż zasuw przed końcowymi odbiornikami.

- punktu A.III.5 decyzji, dotyczącego konieczności zaprojektowania przejść dla zwierząt. Zmiana warunku wynikała z potrzeby skorygowania części z parametrów przejść dla zwierząt, aby mogły one skutecznie pełnić swoją funkcję i umożliwiać bezpieczne przemieszczanie się zwierząt przez przeszkodę liniową jaką będzie stanowiła przedmiotowa inwestycja. W związku z powyższym zwiększono parametry przejść małych oraz wysokości przejść dużych dolnych, kierując się dotychczas obowiązującymi standardami oraz praktyką w tej kwestii, a także uwzględniając wymagania biologiczne i ekologiczne gatunków, dla których projektowane przejścia są przeznaczone. Szczególną uwagę zwrócono na zabezpieczenie przed światłem mogącym płoszyć zwierzęta oraz rozwiązania sieci odwodnieniowej, aby me utrudniała ona wykorzystania przejść przez przedstawicieli fauny, jednocześnie wprowadzono obowiązek dostosowania mostu nad rzeką [...], tak aby nie stanowił on infrastruktury kolizyjnej dla ptaków. Szczegółowe rozwiązania w tym zakresie zostaną określone na etapie ponownej oceny oddziaływania na środowisko.

- punktu A.III.10 decyzji dotyczącego projektu zieleni. GDOS uszczegółowił kwestie dotyczące nasadzeń roślinności, poprzez określenie minimalnej wielkości nasadzeń oraz wprowadzenie sposobów kontroli ich udatności i ewentualnego uzupełniania ubytków. Pozwoli to częściowo skompensować wycinkę roślinności zaplanowaną w ramach realizacji przedsięwzięcia.

- punktu A.III.11 decyzji w związku z powyższym uchylił go i orzekł jego nowe brzmienie w pkt 15 niniejszej decyzji. Uzupełnienie warunku wynikało z konieczności wprowadzenia dodatkowych zabezpieczeń na ekranach akustycznych, tj. w taki sposób aby uniknąć przypadków rozbijania się ptaków o przezroczyste ekrany. W przypadku gdy konieczne będzie zastosowanie przezroczystych ekranów akustycznych zostaną na nich zamontowane czarne pionowe pasy o szerokości 2 cm w rozstawie 10 cm.

- punktu IV. 3 decyzji, dotyczącego prowadzenia monitoringu środowiska na terenie inwestycji oraz na terenie, na który przedsięwzięcie może oddziaływać. Zmiana ww. warunku wynika z wcześniejszego wprowadzenia przez GDOS do warunku nr 1 niniejszej decyzji siedliska 9130.

Ponadto w warunku nr 16 niniejszej decyzji wskazano na konieczność oceny skuteczności zastosowanych działań minimalizujących wpływ inwestycji na środowisko przyrodnicze [...] Parku Narodowego, takich jak efekty eliminacji gatunków obcych flory na terenie parku, ocena zmian zachodzących w ekosystemach [...] Parku Narodowego zlokalizowanych w sąsiedztwie planowanego przebiegu trasy ekspresowej, obejmującą przekształcenia siedlisk leśnych i nieleśnych zlokalizowanych w odległości ustalonej przez inwestora we współpracy z Dyrektorem [...] Parku Narodowego na de podobnych siedlisk zlokalizowanych w bardziej oddalonych partiach parku według metodyki opracowanej we współpracy z Dyrektorem [...] Parku Narodowego.

Wprowadzono również konieczność monitoringu przejść dużych (dolnych i górnych) dla zwierząt, aby ocenić czy skutecznie pełnią one funkcje zapewnienia migracji fauny, przede wszystkim bytującej w [...] Parku Narodowym.

GDOŚ zadecydował o konieczności uchylenia załącznika Nr [...] - Charakterystyka Przedsięwzięcia do decyzji Nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia [...] sierpnia 2018 r. i orzeczenia jego nowego brzmienia. Było to konieczne ze względu na okoliczność, że inwestor wycofał w części wniosek z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla budowy drogi [...] na odcinku [...][...].

Organ drugiej instancji uchylił w całości załącznik nr [...] do decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. dotyczący lokalizacji przejść dla zwierząt. Kwestie dotyczące przejść dla zwierząt zostały bowiem zawarte w warunku nr [...] niniejszej decyzji. W nowym brzmieniu załącznika [...] do decyzji zamieszczono mapę przedstawiającą usytuowanie i przebieg planowanej inwestycji.

W pozostałym zakresie GDOŚ utrzymał w mocy przedmiotową decyzję.

Podczas prowadzonego przez GDOŚ postępowania odwoławczego organ stwierdził kolizję i silne przekształcenia siedliska 2180 Lasy mieszane i bory na wydmach nadmorskich w obszarze o znaczeniu dla Wspólnoty [...], powodowane planowaną do budowy drogą [...]. Dotyczą one 35,13 ha, co odpowiada 14,3% powierzchni siedliska według Standardowego Formularza Danych (SDF) oraz 3,6% zinwentaryzowanych dotychczas płatów ww. siedliska w rozpatrywanym terenie chronionym. Powyższe organ odwoławczy zinterpretował jako znaczące negatywne oddziaływanie na siedlisko 2180 w obszarze [...] i [...], będące przedmiotem ochrony tej ostoi. W tej sytuacji uznał, że zachodzi konieczność rozpatrzenia przesłanek z art. 34 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie porody (Dz. U. 2020, poz. 55).

GDOŚ stwierdził, że przedmiotowe przedsięwzięcie spełnia wymogi nadrzędnego interesu publicznego, w tym wymogi o charakterze społecznym lub gospodarczym. Droga ekspresowa [...] przebiega wzdłuż zachodniej granicy Polski i połączy [...] (terminal promów morskich) z granicą z [...] w [...]. Odcinek [...]-[...] jest początkowym odcinkiem tej trasy. Jest on niezbędny, co wynika z wielu dokumentów strategicznych i planistycznych (Strategią rozwoju sektora transportu Województwa [...] do roku 2020).

Organ odwoławczy wskazał, że jeśli chodzi o istniejące warianty alternatywne, to przeprowadzono analizę zarówno informacji zawartych w raporcie o oddziaływaniu na środowisko, jak również uwzględniono złożone w trakcie postępowania odwoławczego materiały aktualizujące wpływ na obszary sieci Natura 2000, w szczególności pismo z dnia 27 sierpnia 2019 r. Na podstawie powyższych dokumentów GDOŚ uznał, że wybrany wariant jest najkorzystniejszy dla środowiska, w szczególności ze względu na najmniejsze oddziaływanie na obszary- europejskiej sieci ekologicznej Natura 2000.

Aby zapewnić właściwą kompensację za niszczone siedlisko 2180 inwestor został zobowiązany do przygotowania i opracowania dokumentacji niezbędnej do włączenia do sieci Natura 2000 35,70 ha ww. siedliska, zlokalizowanego na mierzei między [...] i [...]. Dodatkowo wnioskodawca przygotuje, po uzgodnieniu z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w [...], projekt działań ochrony czynnej na tym terenie. Następnie wykona również wskazane w tymże projekcie czynności ochronne.

Dodatkowo w toku postępowania odwoławczego przeanalizowano wpływ przedmiotowej inwestycji na pozostałe przedmioty- ochrony w obszarze Natura 2000 i nie zdiagnozowano znacząco negatywnego wpływu.

Przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach RDOS w [...], zgodnie z art. 33 ust, 1 w związku z art. 79 ustawy ooś, zapewnił możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu.

Procedurę udziału społeczeństwa organ pierwszej instancji ze względu na uzupełnienie materiału dowodowego przeprowadził dwukrotnie. Jak wskazał GDOŚ, organ pierwszej instancji odniósł się do wszystkich uwag i wniosków w uzasadnieniu swojej decyzji.

Z powyższym brzmieniem decyzji nie zgodziło się Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...] wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i zarzucając jej naruszenie:

1. art. 3 ust. 1 pkt 17 lit. a - c ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2017 r., poz. 1405 ze zm.), dalej ustawy ooś, w zw. z art. 33 ust. 1 pkt 1 - 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (tj. Dz. U. z 2020 r., poz. 55), dalej ustawy uop, w zw. z art. 5 pkt 1d ustawy uop - poprzez wydanie decyzji, która dopuszcza znaczący negatywny wpływ przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, polegający w szczególności na naruszeniu integralności tego obszaru;

2. art. 33 ust. 1 pkt 1 - 3 ustawy uop w zw. z art. 34 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 - 4 ustawy uop - poprzez brak właściwej analizy znaczącego negatywnego oddziaływania na cele ochrony obszaru Natura 2000;

3. art. 66 ust. 1 pkt 4 - 9 ustawy ooś w zw. z art. 66 ust. 2 ustawy ooś - poprzez oparcie decyzji o niezgodne z prawem i stanem faktycznym ustalenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (zwłaszcza w następującym zakresie: błędne informacje o kolizji planowanej drogi z siecią korytarzy ekologicznych; wykorzystanie nieaktualnej mapy korytarzy ekologicznych z 2005 r.; błędna ocena kolizji inwestycji z terenami odpowiadającymi za utrzymanie integralności obszarów chronionych: obszaru Natura 2000 [...] i [...] oraz [...] Parku Narodowego oraz spójności całej sieci Natura 2000 w tej części Europy; brak wymaganej liczby odpowiednich przejść dla zwierząt; nierzetelne rozpoznanie herpetologiczne obszaru i zastosowanie niewiarygodnych danych o stanie populacji gatunków płazów, w tym gatunków stanowiących przedmiot ochrony w obszarze Natura 2000 [...] i [...]; nieprawidłowa ocena oddziaływania inwestycji na siedliska przyrodnicze będące przedmiotem ochrony obszaru Natura 2000 [...] i [...]; nieprawidłowa analiza wariantowa przedsięwzięcia);

4. art. 34 ust. 1 ustawy uop w zw. z art. 35 ust. 1 - 5 ustawy uop - poprzez brak zapewnienia wykonania kompensacji przyrodniczej niezbędnej do zapewnienia spójności i właściwego funkcjonowania sieci obszarów Natura 2000, a także brak ustalenia zakresu, miejsca, terminu i sposobu wykonania kompensacji przyrodniczej, nie później niż w terminie rozpoczęcia działań powodujących negatywne oddziaływanie;

5. art. 85 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a - c ustawy- ooś w zw. z art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm), dalej kpa, poprzez wydanie decyzji, która nie zawiera zgodnego z prawem uzasadnienia;

6. art. 81 ust. 1 ustawyy ooś - poprzez dopuszczenie do realizacji wariantu, który, zgodnie z oceną oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, nie jest możliwy do realizacji i zgodny z prawem;

7. art. 81 ust. 2 ustawy ooś - poprzez wydanie zgody na realizację przedsięwzięcia, mimo że z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000;

8. art. 7 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa przez brak dokładnego i wyczerpującego zbadania okoliczności przedmiotowej sprawy oraz zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie (zwłaszcza w następującym zakresie: błędne informacje o kolizji planowanej drogi z siecią korytarzy ekologicznych; wykorzystanie nieaktualnej mapy korytarzy ekologicznych z 2005 r.; błędna ocena kolizji inwestycji z terenami odpowiadającymi za utrzymanie integralności obszarów chronionych: obszaru Natura 2000 [...] i [...] oraz [...] Parku Narodowego oraz spójności całej sieci Natura 2000 w tej części Europy; brak wymaganej liczby odpowiednich przejść dla zwierząt; nierzetelne rozpoznanie herpetologiczne obszaru i zastosowanie niewiarygodnych danych o stanie populacji gatunków płazów, w tym gatunków stanowiących przedmiot ochrony w obszarze Natura 2000 [...] i [...]; nieprawidłowa ocena oddziaływania inwestycji na siedliska przyrodnicze będące przedmiotem ochrony obszaru Natura 2000 [...] i [...]; nieprawidłowa analiza wariantowa przedsięwzięcia) - a w związku z tym wydanie rozstrzygnięcia sprzecznego z ustaleniami faktycznymi sprawy, wynikającymi z przedstawionych dokumentów, opinii i ekspertyz;

9. art. 82 ust. 1 pkt 1 6 ustawy ooś poprzez wydanie decyzji, która nie zawiera wymaganych przez prawo elementów.

Biorąc powyższe pod uwagę, skarżąca wniosła o:

1. uchylenie w całości zaskarżonej decyzji GDOŚ z dnia [...] marca 2020 r.;

2. uchylenie w całości decyzji RDOŚ w [...] z dnia [...] sierpnia 2018r.;

3. zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania sądowego (w tym: kosztów zastępstwa procesowego) według norm przepisanych prawem.

Ponadto skarżąca wniosła, na podstawie art. 135 ppsa, o uchylenie w całości postanowienia Ministra Klimatu z dnia [...] grudnia 2019 r., znak: [...], o uzgodnieniu warunków realizacji przedsięwzięcia w części przebiegającej przez obszar [...] Parku Narodowego. Postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 77 ust. 1 pkt la, ust. 3, ust. 4a i ust. 8 ustawy ooś w zw. z art. 7 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 75 ust. 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (tj. Dz. U. z 2019 r., poz. 1396), dalej poś - poprzez wydanie postanowienia niezgodnego z prawem, które godzi w zachowanie łączności ekologicznej w granicach obszaru [...] Parku Narodowego; brak określenia działań kompensujących straty przyrodnicze w związku z bezpowrotnym zniszczeniem fragmentów tegoż Parku, a także brak ustalenia jakie siedliska przyrodnicze ulegną zniszczeniu i jakich siedlisk przyrodniczych dotyczą wskazane zabiegi ochronne.

Skarżąca podkreśliła, że podważana decyzja nic eliminuje licznych braków i błędów merytorycznych, które dotyczą kluczowych kwestii w zakresie poprawności oceny oddziaływania na siedliska i gatunki będące przedmiotem ochrony w kolizyjnych ostojach sieci Natura 2000.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Pismem z dnia 12 listopada 2020r. działający na prawach uczestnika Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wniósł o oddalenie skargi i przedstawił swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016r., poz. 1066 tj.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przy czym na podstawie art. 134 § 1 cytowanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga podlegała oddaleniu, bowiem Sąd nie stwierdził, żeby w kontrolowanym postępowaniu dopuszczono się uchybień wskazanych w skardze, jak również innych naruszeń przepisów prawa materialnego i procesowego, które Sąd ma obowiązek uwzględnić z urzędu, nie będąc związany wnioskami i zarzutami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718).

Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja z dnia [...] marca 2020 r. Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska wydana po rozpoznaniu odwołania – m.in. skarżącego Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] od decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r., znak [...] o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pn. "Budowa drogi [...] na odcinki [...]-[...]".

W pierwszej kolejności odnosząc się do zarzutów natury procesowej, należało rozpoznać zarzut, dotyczący braku dokładnego i wyczerpującego zbadania okoliczności przedmiotowej sprawy oraz zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie (zwłaszcza w następującym zakresie: błędne informacje o kolizji planowanej drogi z siecią korytarzy ekologicznych; wykorzystanie nieaktualnej mapy korytarzy ekologicznych z 2005 r.; błędna ocena kolizji inwestycji z terenami odpowiadającymi za utrzymanie integralności obszarów chronionych: obszaru Natura 2000 [...] i [...] oraz [...] Parku Narodowego oraz spójności całej sieci Natura 2000 w tej części Europy; brak wymaganej liczby odpowiednich przejść dla zwierząt; nierzetelne rozpoznanie herpetologiczne obszaru i zastosowanie niewiarygodnych danych o stanie populacji gatunków płazów, w tym gatunków stanowiących przedmiot ochrony w obszarze Natura 2000 [...] i [...]; nieprawidłowa ocena oddziaływania inwestycji na siedliska przyrodnicze będące przedmiotem ochrony obszaru Natura 2000 [...] i [...]; nieprawidłowa analiza wariantowa przedsięwzięcia) - a w związku z tym wydanie rozstrzygnięcia sprzecznego z ustaleniami faktycznymi sprawy, wynikającymi z przedstawionych dokumentów, opinii i ekspertyz, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 7 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa.

Kontrolując zaskarżoną decyzję Sąd nie podzielił stanowiska skarżącego, bowiem w ocenie Sądu organ rozpatrzył sprawę w pełnym zakresie, co do okoliczności faktycznych i prawnych, co znalazło odzwierciedlenie zarówno w treści dyspozytywnej jak i w uzasadnieniu decyzji. Formalnoprawna i materialnoprawna analiza prowadzonego przez organ I instancji postępowania, obejmująca proces kwalifikacji przedsięwzięcia, udział społeczeństwa i stron postępowania, uzgadnianie i opiniowanie przez inne organy współdziałające uwarunkowań środowiskowych decyzji organu I instancji znalazła wyraz w reformatoryjnym rozstrzygnięciu organu odwoławczego. Zmiana treści decyzji organu I instancji była efektem przeprowadzonej analizy całokształtu materiału dowodowego.

W ocenie Sądu organ podjął wszelkie czynności mające na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz załatwienie sprawy, a także zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, czego efektem było m.in. spostrzeżenie, że pewne kwestie wymagały dodatkowych wyjaśnień i uszczegółowienia. Zatem prawidlowa była reakcja GDOŚ, który wystosował do inwestora wezwanie z dnia 24 maja 2019 r. w celu uzupełnienia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko zgodnie z art. 66 ust. 1 ustawy ooś. Wyjaśnienia w przedmiotowej sprawie inwestor przedstawił przy piśmie z dnia 25 czerwca 2019 r. Po analizie przedłożonych wyjaśnień GDOŚ stwierdził, że są one niewystarczające, pismem z dnia 9 sierpnia 2019 r. ponownie wzywając inwestora do uzupełnienia dokumentacji sprawy. Uzupełnienia wymagały m.in. takie kwestie jak wpływ na obszary Natura 2000, zakres kompensacji przyrodniczej, wpływ na płazy oraz parametry przejść dla zwierząt. Wyjaśnienia w przedmiotowej sprawie inwestor przedstawił przy piśmie z dnia 27 sierpnia 2019 r.

Całokształt wpływu inwestycji oraz działania kompensujące w zakresie siedliska 2180 zostały prawidłowo i wnikliwie zbadane i zaplanowane. Świadczy o tym m.in. dokumentacja zgromadzona na etapie odwoławczym, w tym uzupełnienia jakie złożył wnioskodawca do organu II instancji. Działania kompensacyjne wskazane w dokumentacji sprawy zostały gruntownie i szczegółowo przeanalizowane przez GDOS, który sformułował konkretne zapisy w swoim rozstrzygnięciu (warunek zawarły w punkcie 9 decyzji z dnia [...] marca 2020 r.), zapewniając właściwą i prawidłową kompensację siedliska 2180.

W związku z powyższym należy wskazać, że organ wykazał się dostateczną wnikliwością i nie naruszył art. 7 i 77 § 1 kpa, bowiem podjął wszelkie czynności niezbędne do szczegółowego wyjaśnienia i rozpatrzenia sprawy. Tym samym GDOŚ, orzekając w rozpoznawanej sprawie, podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 kpa) oraz w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy" (art. 77 § 1 kpa). Kwestie takie jak kolizja inwestycji ze szlakami migracji zwierząt, wpływ na integralność obszarów chronionych: obszaru o znaczeniu dla Wspólnoty [...] oraz [...] Parku Narodowego oraz spójności całej sieci Natura 2000, lokalizacja przejść dla zwierząt i ich parametr)7, wpływ inwestycji na płazy, ocena oddziaływania inwestycji na siedliska przyrodnicze będące przedmiotem ochrony obszaru o znaczeniu dla Wspólnoty [...], analiza wariantowa inwestycji, zostały ostatecznie i definitywnie przeanalizowane przez organ. W ocenie Sądu, postawiony w skardze zarzut nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy.

Skarżące Stowarzyszenie zarzuciło również, że uzasadnienie decyzji jest niezgodne z prawem i narusza art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 85 ust. 1 i ust.2 pkt 1 lit. a-c ustawy OOŚ.

Powołany ostatnio przepis stanowi, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wymaga uzasadnienia, które niezależnie od wymagań wynikających z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, powinno zawierać:

1) w przypadku gdy została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko:

a) informacje o przeprowadzonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa oraz o tym, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę, i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa,

b) informacje, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione:

– ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko,

– uzgodnienia i opinie organów, o których mowa w art. 77 ust. 1,

– wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone,

c) uzasadnienie stanowiska, o którym mowa w art. 82 ust. 1 pkt 4;

2) w przypadku gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko - informacje o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1, uwzględnionych przy stwierdzaniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

W ocenie Sądu kontrolowana decyzja spełnia wszystkie wyżej wskazane wymogi. Również zarzut braku wyjaśnienia podstawy prawnej i faktycznej decyzji nie znajduje oparcia w rzeczywistości. Organ należycie wyjaśnił podstawę prawną decyzji i przytoczył właściwe przepisy prawa. Uzasadnienie faktyczne zawiera wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

Art. 80 ust. 1 omawianej ustawy stanowi, że jeżeli była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę:

1) wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1;

2) ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko;

3) wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa;

4) wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone.

Postępowania w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach charakteryzują się dużą autonomią rozwiązań procesowych. Znalazły one swoje odzwierciedlenie między innymi w postanowieniach art. 80 ustawy, który określa, jakie elementy powinny być brane pod uwagę przy wydawaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Sąd, na podstawie akt sprawy, a także treści uzasadnienia decyzji, stwierdza, że Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska, uwzględnił wszystkie elementy wymienione w ust. 1 art. 80 ustawy ooś. Wziął pod uwagę zarówno sporządzane w toku postępowania opinie jak i ustalenia zawarte w przedłożonym przez inwestora raporcie ooś, którego zapisy były wielokrotnie uzupełniane i doprecyzowane w związku z wątpliwościami organu. Znajduje to odzwierciedlenie w wielokrotnych wezwaniach do przedłożenia wyjaśnień i uzupełnień przez inwestora, na które każdorazowo inwestor obszernie odpowiadał. GDOŚ wydał rozstrzygniecie w sprawie dopiero po skompletowaniu materiału dowodowego i w efekcie część warunków z decyzji RDOŚ w [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. została zmieniona, uzupełniona lub rozszerzona, tak by zapewnić maksymalną ochronę środowiska, w tym obszarów chronionych oraz chronionych gatunków roślin i zwierząt, przed skutkami realizacji przedmiotowej inwestycji.

Sąd podziela stanowisko organu, że ustalenie zakresu przedmiotowego przedsięwzięcia w tym wariantów jego realizacji należy do wyłącznych kompetencji podmiotu występującego o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. RDOŚ w [...] w sytuacji braku wystarczających przesłanek wynikających z art. 81 ustawy OOŚ nie posiadał uprawnień do zmiany jego zakresu przedmiotowego. Z tego względu żądanie skarżącego w przedmiocie zmiany analizowanych wariantów, są bezzasadne jako wykraczające poza zakres kompetencji organów właściwych w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W postępowaniu administracyjnym, zgodnie z zasadą legalizmu, organ działa w granicach wniosku inwestora, co oznacza, iż organ określa warunki realizacji przedsięwzięcia w wariancie wnioskowanym przez inwestora lub, jeśli zachodzą ku temu przesłanki, odmawia określenia tych warunków. Jeśli więc w odniesieniu do wariantu proponowanego przez inwestora nie zachodzą okoliczności wykluczające możliwość wydania pozytywnej decyzji, określone w art. 80 ust. 2 i art. 81 ustawy ooś, wówczas organ jest zobowiązany do określenia środowiskowych warunków realizacji przedsięwzięcia w wariancie wskazanym we wniosku.

Skarżący zarzucił błędne przyjęcie przez organ, że zaproponowane przez Inwestora warianty wypełniają definicję wariantów wyrażonych w art. 66 ust. 1 pkt 4-9 w zw. z art.66 ust.2 ustawy OOŚ. Zgodnie z treścią art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy ooś raport oddziaływania na środowisko powinien zawierać opis analizowanych wariantów przedsięwzięcia. Z postanowień przywoływanego przepisu wynika, że powinny zostać uwzględnione trzy warianty: proponowany przez wnioskodawcę, racjonalny wariant alternatywny oraz wariant najkorzystniejszy dla środowiska. Nie można jednak wykluczyć sytuacji, w której wariant zaproponowany przez wnioskodawcę będzie również wariantem najkorzystniejszym dla środowiska i wówczas w praktyce będą występowały dwa dopuszczalne warianty. Sąd podziela stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 2011 r., sygn.. akt. II OSK 1137/10 (LEX nr 1083542), że gdy w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko został przedstawiony wariant najkorzystniejszy, to lakoniczność wariantu nie jest mankamentem, który dyskwalifikowałby go w tym względzie. Na tle omawianego przepisu należy także stwierdzić, iż wymaganie od wnioskodawcy przedstawienia wariantów planowanego przedsięwzięcia według interpretacji proponowanej przez skarżącego, czyli opcji zamiennych o zbliżonych cechach, nie znajduje uzasadnienia w obowiązującym porządku prawnym.

W opinii Sądu, raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, po uzupełnieniu, zawierał wszystkie niezbędne elementy wskazane w art. 66 ust. 1 i 2 ustawy ooś. Jako przekonujące ocenia argumenty organu przedstawione zarówno w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jak i w odpowiedzi na skargę.

Przede wszystkim, wbrew stanowisku skarżącego, raport nie był jedynym dokumentem, na podstawie którego wydano kontrolowane rozstrzygnięcie. Organ odwoławczy dysponuje wiedzą jak i doświadczeniem zarówno przy ocenie wpływu, w tym przypadku, inwestycji liniowych na szlaki migracji zwierząt jak i w określaniu środków minimalizujących takie oddziaływanie.

Każda inwestycja liniowa, w tym przypadku droga ekspresowa [...], powoduje negatywne oddziaływanie na faunę, a wpływ ten będzie skutecznie zminimalizowany poprzez przejścia i przepusty dla zwierząt. W korytarzu zarezerwowanym pod projektowaną inwestycję istnieje już infrastruktura liniowa, która generuje takie oddziaływanie - droga krajowa nr [...]. Sąd podziela stanowisko GDOŚ, że jest ono w obecnej chwili większe, niż będzie miało miejsce po wybudowaniu drogi ekspresowej, bowiem aktualnie brak jest przejść i przepustów dedykowanych dla fauny, właściwych dla poszczególnych gatunków oraz uwzględniających ich potrzeby biologiczne i ekologiczne.

W ocenie Sądu GDOŚ uwzględnił wszystkie aspekty i dobrał taką liczbę, lokalizację i parametry przejść i przepustów dla fauny, które zapewnią wszystkim gatunkom możliwość wędrówki przez projektowaną drogę. Organ zbadał przebieg korytarzy migracyjnych zwierząt i zastosował właściwe przejścia i przepusty gwarantujące zachowanie ciągłości korytarzy migracyjnych fauny, a omyłkowe podanie w raporcie niewłaściwych nazw korytarzy zostały skorygowane w postępowaniu organu drugiej instancji zakończonym decyzją z dnia [...] marca 2020 r.

Zaskarżoną decyzją nałożono na wnioskodawcę konieczność wykonania dużej liczby przejść i przepustów dla fauny, zarówno górnych, jak i dolnych (warunek zawarty w punkcie 13 decyzji GDOS z dnia [...] marca 2020 r.). Umożliwią one bezpieczną migrację zwierząt przez planowaną trasę, niwelując jej barierowy wpływ. Dodatkowo parametry przejść dla zwierząt zostały skorygowane przez organ drugiej instancji, tak by obiekty te efektywnie mogły pełnić funkcję przejść dla zwierząt. Zwiększono parametry przejść małych oraz wysokości przejść dużych dolnych, kierując się obowiązującymi standardami oraz praktyką w tej kwestii, a także uwzględniając wymagania biologiczne i ekologiczne gatunków, dla których projektowane przejścia są przeznaczone. Szczególną uwagę zwrócono na zabezpieczenie przed światłem mogącym płoszyć zwierzęta oraz rozwiązania sieci odwodnieniowej, tak aby nie utrudniała ona wykorzystywania przejść przez faunę. Szczegółowe rozwiązania w tym zakresie zostaną określone na etapie ponownej oceny oddziaływania na środowisko (warunek zawarty- w punkcie 13 decyzji GDOS [...] marca 2020 r.). Wprowadzono również konieczność monitoringu przejść dużych (dolnych i górnych) dla zwierząt (warunek zawarty w punkcie 16.1e decyzji GDOS z dnia [...] marca 2020 r.), aby ocenić czy skutecznie umożliwiają one migrację fauny, przede wszystkim bytującej w [...] Parku Narodowym. Całe przedsięwzięcie zostanie wygrodzone siatką zabezpieczającą przed wtargnięciem fauny na jezdnię (warunek zawarty7 w punkcie 10 decyzji GDOŚ z dnia [...] marca 2020 r.).

W związku z powyższym zarzuty odnośnie braku oceny kolizji inwestycji ze szlakami migracyjnymi zwierząt oraz wpływu barierowego przedmiotowej inwestycji nie zasługują na uwzględnienie.

Kolejną kwestią, którą porusza Stowarzyszenie jest niewłaściwie przeprowadzona inwentaryzacja płazów oraz niewystarczająca analiza wpływu inwestycji na tę grupę zwierząt. W toku postępowania odwoławczego organ drugiej instancji przeanalizował całość wpływu przedsięwzięcia na batrachofaunę i stwierdził konieczność uzupełnienia decyzji RDOS w [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r., tak aby oddziaływanie na przedmiotową grupę kręgowców było jak najmniejsze i by nie były one zagrożone podczas budowy i funkcjonowania przedsięwzięcia. W efekcie liczba i rozmieszczenie przepustów i przejść dla płazów są dostosowane do uzyskanych wyników w zakresie ich rozmieszczenia i szlaków migracyjnych. W warunku zawartym w punkcie 9d decyzji GDOS z dnia [...] marca 2020 r. nakazano utworzenie zastępczych siedlisk dla płazów o wskazanych parametrach. Działania te wykonywane na terenie [...] Parku Narodowego, mają być wcześniej ustalane z Dyrektorem Parku, a ww. czynności wykonane pod kierunkiem pracowników [...] Parku Narodowego.

Nie można zatem zgodzić się z zarzutem skarżącego, że organ kwestię oceny oddziaływania przedmiotowego zamierzenia na płazy całkowicie przełożył na etap ponownej oceny oddziaływania na środowisko.

Należało podzielić stanowisko organu, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie kończy definitywnie procesu oceny oddziaływania na środowisko, bowiem istnieje możliwość przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko. Ma ona na celu uściślenie i doprecyzowanie informacji przedstawionych w raporcie sporządzonym na potrzeby wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W przypadku przedmiotowej inwestycji obowiązek przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko został nałożony w warunku zawartym w punkcie VI decyzji RDOS w [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r.

Stowarzyszenie zarzuca, że nieprawidłowo przeprowadzono ocenę oddziaływania inwestycji na siedliska przyrodnicze będące przedmiotem ochrony obszaru Natura 2000 [...] i [...].

W ocenie Sądu GDOŚ wziął pod uwagę całość wpływu planowanego przedsięwzięcia na środowisko, w tym również oddziaływania pośrednie i pozostałe kwestie wymienione powyżej przez skarżących. W wyniku tej analizy został przewidziany szereg działań minimalizujących negatywne odziaływania inwestycji, m.in. wprowadzone nasadzenia osłonią odkrytą część siedlisk przyrodniczych i zabezpieczą gatunki przed hałasem i zanieczyszczeniami powietrza emitowanymi podczas eksploatacji inwestycji, odtworzona zostanie strefa ekotonowa w leśnych siedliskach przyrodniczych. Konstrukcje umożliwiające przemieszczanie się fauny przez projektowaną trasę ekspresową zapewnią migracje gatunków charakterystycznych dla siedlisk przyrodniczych i zapobiegać będą fragmentacji i izolacji poszczególnych płatów siedlisk i stanowisk gatunków. Zakaz przekładania koryt rzek przyczyni się do ograniczenia zmian w hydrologii rozpatrywanego obszaru. Warunki te, zawarte w punktach 3, 8 i 11 decyzji GDOS z dnia [...] marca 2020 r. obrazują, że organ odwoławczy ocenił nie tylko bezpośredni wpływ przedsięwzięcia na środowisko, w tym na obszary Natura 2000 i ich przedmioty ochrony. Modyfikacja, uszczegółowienie oraz dodanie nowych istotnych wymagań do poszczególnych warunków zawartych w decyzji RDOŚ w [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. świadczy o zrozumieniu skali zagrożeń, o jakich wspominają skarżący. W ocenie Sądu, wpływ inwestycji (zarówno bezpośredni, jak również pośredni czy wtórny) został przez organ zidentyfikowany, oceniony i zminimalizowany w największym możliwym stopniu. W postępowaniu zastosowano zasadę ostrożności, czego przykładem są liczne działania i warunki, zawarte w rozstrzygnięciu organu drugiej instancji, niwelujące zagrożenia mogące się pojawić w okresie budowy i eksploatacji przedsięwzięcia. Na skutek zastosowania środków zawartych w rozstrzygnięciu organu odwoławczego zostanie zachowana integralność i spójność siedlisk (jak również spójność sieci i integralność obszarów). Dlatego też nie można uznać za słuszny zarzut skarżącego, że wydając decyzję GDOŚ nie miał wiedzy czy pewności w zakresie całości oddziaływań i skutków jakie wywoła budowa i eksploatacja omawianej drogi ekspresowej.

Odnośnie zarzutu, że wybrany do realizacji wariant 4 jest najbardziej kolizyjny z przyrodniczego punktu widzenia, gdyż charakteryzuje się największą wycinką na terenach leśnych oraz spowoduje największe zniszczenia siedlisk mszaków i kolizje z siedliskami gatunków chronionych i z chronionymi siedliskami (np. lasy mieszane i bory na widmach nadmorskich, bory i lasy bagienne), należy uznać go za nieuzasadniony.

Sąd podzielił w tej kwestii stanowisko organu, że w ocenie wariantów inwestycji należy brać pod uwagę całość wpływu danego przebiegu drogi na środowisko, a nic tylko jego wybrane aspekty, jak robi to skarżący. To, że w danej kategorii inny wariant był lepszy, nie decyduje o tym, że jest to wariant najkorzystniejszy. Dopiero analizując całość oddziaływania poszczególnych wariantów można zadecydować, który' z nich wypada najkorzystniej. Nawet biorąc pod uwagę wpływ na obszary- Natura 2000, nie można ograniczać rozpatrywanego zagadnienia tylko do oddziaływania na siedliska 2180 - Lasy mieszane i bory na wydmach nadmorskich i 91D0 w jednym obszarze. Pod uwagę należy wziąć całość wpływu na wszystkie obszary Natura 2000 i każdy z ich przedmiotów ochrony oraz na ewentualne naruszenie integralności obszaru i spójności sieci. Realizacja wariantów alternatywnych wiążących się z odsunięciem trasy od dotychczasowego przebiegu drogi skutkowałaby znacznie większą ingerencją w środowisko naturalne, zarówno bezpośrednią (zniszczenie środowiska w pasie budowy, likwidacja siedlisk lęgowych i rozrodu wielu chronionych gatunków zwierząt), jak i poprzez zwiększone oddziaływania pośrednie, zwłaszcza w odniesieniu do wąskich pasm siedlisk, które znalazłyby się między nowym a starym pasem drogowym. Wykorzystanie istniejącego pasa drogowego dla przebiegu inwestycji oznacza ograniczoną ingerencję w środowisko naturalne, w tym minimalne uszczuplenie siedlisk przyrodniczych i nie spowoduje ich dodatkowej fragmentacji. Nie stworzy to także dodatkowej bariery migracyjnej dla fauny.

Stowarzyszenie zarzuca także brak spójnego i wiarygodnego programu działań minimalizujących i kompensacyjnych oraz brak udowodnienia dopuszczalności realizacji inwestycji. Sąd zauważa, że GDOŚ przeanalizował te działania wnikliwie i dokładnie i w wyniku tej analizy zdecydował o konieczności ich uzupełnienia, a w efekcie w decyzji z dnia [...] marca 2020 r. działania minimalizujące i kompensujące zostały znacznie rozszerzone i uaktualnione w stosunku do decyzji organu pierwszej instancji. Wprowadzono konkretne rozwiązania w zakresie budek dla ptaków, skrzynek rozrodczych dla nietoperzy, budek dla pachnicy dębowej, schronień rozrodczych dla gadów, przewidziano także możliwość wykonania zbiorników rozrodczych dla płazów, jeśli ponowna ocena oddziaływania na środowisko wykaże taką konieczność (warunek określony w pkt 9 decyzji GDOS z dnia [...] marca 2020 r.). Szereg działań minimalizujących doprecyzowano, rozszerzono czy uzupełniono i w ocenie Sądu całokształt przyjętych rozwiązań w zakresie minimalizacji i kompensacji jest jasny, spójny i wiarygodny.

Odnośnie braku udowodnienia dopuszczalności realizacji inwestycji, Sąd podziela stanowisko organu, iż ze względu na brak znaczącego negatywnego oddziaływania na obszary Natura 2000 oraz naruszenia art. 33 i art. 34 ustaw uop, inwestycja jest możliwa do realizacji, zwłaszcza że brak również innych przesłanek odmowy uzgodnienia warunków jego realizacji. Po uzupełnieniu przez organ drugiej instancji dokumentacji sprawy w tym zakresie, a także zbadaniu i przeanalizowaniu wpływu całego przedsięwzięcia na obszar mający znaczenie dla Wspólnoty [...], przesłanki zawarte w cytowanych przepisach zostały gruntowanie zbadane i wyjaśnione w decyzji GDOŚ z dnia [...] marca 2020 r. Ze względu na fakt, iż to nie inwestor jest władny wyznaczyć obszar Natura 2000, tylko dokonują tego m.in. władze Wspólnoty Europejskiej, zobowiązano wnioskodawcę do przygotowania i opracowania dokumentacji niezbędnej do włączenia do sieci Natura 2000 ww. terenu. Dodatkowo, Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad przygotuje, po uzgodnieniu z RDOŚ w [...], projekt działań ochrony czynnej na ty m obszarze oraz wykona wskazane w tymże projekcie czynności ochronne.

W ocenie Sądu wybrany wariant realizacji przedsięwzięcia jest najkorzystniejszy, jeśli chodzi o wpływ na obszary sieci Natura 2000. Organ drugiej instancji przeanalizował całość oddziaływania na tereny wchodzące w skład Europejskiej Sieci Ekologicznej Natura 2000, nie ograniczając się wyłącznie do zbadania wpływu na obszar o znaczeniu dla Wspólnoty [...]. Sąd przyznaje rację organowi, który twierdzi, że inne warianty powodowałyby poprowadzenie drogi nowym śladem, co pogłębiłoby wpływ barierowy trasy, zwielokrotniło fragmentację siedlisk i ostoi gatunków, jak również naruszyło spójność sieci Natura 2000 w tym rejonie. Wybrany do realizacji wariant zapobiega powyższym zagrożeniom ograniczając znacząco negatywne oddziaływanie wyłącznie do jednego przedmiotu ochrony obszaru [...] i [...] na wydmach nadmorskich, które będzie właściwie skompensowane poprzez włączenie do sieci Natura 2000 odpowiedniej powierzchni tego samego siedliska na terenie dotychczas nie wchodzącym w skład sieci. W ten sposób zasób siedliska 2180 w całej sieci Natura 2000 nie ulegnie pomniejszeniu.

Reasumując: w ocenie Sądu zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Organ przeprowadził szczegółową analizę przedłożonych przez wnioskodawcę materiałów, w tym raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, czemu dał wyraz uzasadniając decyzję z dnia [...] marca 2020 r. W trakcie toczącego się postępowania, organ nie odmawiał wartości dowodowej informacjom przedkładanym przez strony, każdorazowo je rozpatrując. Potwierdzeniem powyższego jest choćby nałożony na Wnioskodawcę obowiązek przeprowadzenia analizy porealizacyjnej.

Z punktu widzenia zarówno organów administracji zobowiązanych do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jak i podmiotów zainteresowanych realizacją konkretnych przedsięwzięć, bardzo ważnym zagadnieniem jest prawidłowe ustalenie sytuacji, w których wymagane jest uzyskanie decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych. Mając świadomość tego problemu, ustawodawca w art. 71 ustawy wskazał, realizacja jakiego rodzaju przedsięwzięć będzie musiała zostać poprzedzona wydaniem takiej decyzji. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 2020 r., prawidlowo określiła środowiskowe uwarunkowania realizacji objętego postępowaniem przedsięwzięcia, w tym rodzaj i miejsce realizacji, warunki wykorzystania terenu w poszczególnych fazach, wymagania dot. ochrony środowiska, zakres działań kompensacyjnych czy zakres obowiązkowej analizy porealizacyjnej

Mając powyższe na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369), oddalił skargę jako bezzasadną.