Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 992/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2009-11-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.83ust.1, art.2 ust.1, art.4 ust.1,
journal: Dz.U. 2004 nr 92 poz 880
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
article: art.3
journal: Dz.U. 2005 nr 45 poz 435
law: Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach - tekst jedn.
article: art.74 ust.1,2, art.64 ust.1,2
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 79 par. 1, 2, art. 138 par. 1 pkt 1, art. 35 par. 3, art. 84, art. 107 par. 3, art. 95 par. 1, art. 7, art.7,
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.),, Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda, Protokolant Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale na rozprawie w dniu 4 listopada 2009r. sprawy ze skargi E. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na usunięcie drzew oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] , wydaną na podstawie art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2004 r.

Nr 92, poz. 880 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] r. E.M. zam. ul. [...] w sprawie wydania zezwolenia na wycięcie drzew i krzewów rosnących na działce nr [...] w miejscowości [...] Gmina [...], Wójt Gminy [...] odmówił zezwolenia na usunięcie [...] drzew w wieku powyżej [...] lat z gatunku "[...]" o obwodach pni: [...] cm, rosnących na nieruchomości gruntowej oznaczonej jako działka nr [...] w m. [...].

Organ pierwszej instancji uzasadniając swoje stanowisko podał, że w dniu [...] r. wpłynął wniosek E.M. dotyczący "udzielenia zezwolenia na usunięcie krzaków i zarośli powstałych na skutek tzw. samosiewów akacji i sosny i innych gatunków drzew i krzewów". Wnioskodawczyni umotywowała swój wniosek koniecznością przeprowadzenia "niezbędnych prac" na nieruchomości będącej jej własnością oznaczonej jako działka nr [...] w miejscowości [...]. We wniosku nie określiła o jaki rodzaj prac chodzi.

W dalszej części uzasadnienia organ wskazał, że w dniu [...] r. Starszy Specjalista d/s Hodowli Lasu mgr inż. M.A. pracująca na zlecenie Gminy [...] w obecności pracownika Urzędu Gminy, przeprowadzili wizję lokalną w terenie, podczas której stwierdzono, iż wnioskowane drzewa z gatunku "sosna" i "akacja" wykazują wszelkie cechy samosiewów, a większość z nich jest w wieku powyżej [...] lat, czyli są objęte procedurą wydania zezwolenia na usunięcie.

W dniu [...] r. wystosowano pismo do wnioskodawczyni o wyznaczeniu terminu kolejnej wizji lokalnej, w celu ustalenia konkretnej ilości drzew wymagających zezwolenia na usunięcie, tj. których wiek przekracza [...] lat. W odpowiedzi wnioskodawczyni stwierdziła, że chce uzyskać zezwolenie na usunięcie wszystkich drzew w wieku powyżej [...] lat, a usunięcia dokona wedle własnego uznania bez wskazania konkretnych drzew. W czasie wizji ustalono, że na obszarze [...] ha rosną [...] drzewa w wieku przekraczającym [...] lat, w tym [...] z gatunku "sosna" o obwodach pni: [...] cm

oraz jedno drzewo z gatunku "brzoza brodawkowata" o obwodzie [...] cm.

Po przeprowadzeniu wizji organ pierwszej instancji stwierdził, że przedmiotowa nieruchomość wykazuje wszelkie cechy gruntu leśnego, określone w art. 3 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r., Nr 45, poz. 435 ze zm.). Powyższe organ ustalił na podstawie faktu, że wnioskowany teren w znacznym stopniu (ponad [...] % powierzchni) porośnięty jest młodnikiem sosnowym powstałym z samosiewu. Jednocześnie organ zaznaczył, że chociaż w ewidencji gruntów w/w nieruchomość figuruje jako rola klasy V, to grunt nie był użytkowany rolniczo na co wskazuje jego obecny stan. Ponadto ustalił, że wnioskodawczyni nabyła powyższą nieruchomość w [...] r., porośniętą wyżej wymienionymi drzewami.

W dalszej części swojego rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji podał, że w wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego Wójt Gminy [...] decyzją z dnia [...] odmówił udzielenia zezwolenia na usunięcie [...] drzew z gatunku "sosna" i jednego gatunku "brzoza".

Rozpoznając odwołanie E.M. od powyższej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] – uchyliło zaskarżone rozstrzygnięcie i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania.

Ponownie prowadząc postępowanie Wójt Gminy [...] w dniu [...] r. wystosował pisma do E.M., wnosząc o uzupełnienie wniosku z dnia [...] r. W sprecyzowanym wniosku, które wpłynęło w dniu [...] r. wnioskodawczyni wyjaśniła, że wnosi o usunięcie [...] drzew z gatunku sosna o obwodach pni: [...] cm rosnących na przedmiotowej działce.

Ponadto podała, że powodem usunięcia wnioskowanych drzew jest przywrócenie do stanu pierwotnego nieruchomości sklasyfikowanej jako ziemia rolna klasy V.

W wyniku przeprowadzonej w dniu [...] r. wizji w terenie organ ustalił, że na około [...]% powierzchni występuje samosiew sosny. Ponadto zgodnie z wnioskiem E.M. dokonano oględzin [...] drzew z gatunku sosna.

W wyniku przeprowadzonych pomiarów stwierdzono, że wszystkie drzewa objęte wnioskiem są w wieku powyżej 5 lat.

Po przeprowadzeniu postępowania Wójt Gminy [...] kolejną decyzją nr [...] r. odmówił wydania zezwolenia na usunięcie [...] drzew z gatunku "sosna". W wyniku rozpoznania odwołania wnioskodawczyni Kolegium decyzją nr [...] r. uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i skierowało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Ponownie rozpoznając sprawę organ pierwszej instancji zlecił wykonanie gruntownej analizy przyrodniczej nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] pod kątem konsekwencji wycinki w/w drzew na terenie objętym wnioskiem.

Na podstawie opinii przyrodniczej wykonanej przez M.W. Wójt Gminy [...] ustalił, że na działce nr [...], poza drzewami z gatunku "sosna", występują następujące drzewa:

1. Brzoza brodawkowata Betula pendula - [...] osobnik, ok. [...]m2

2. Robinia akacjowa Robiniapseudoacacia — kilka grup luźnych zarośli, ok. [...] m2

3. Topola osika Populus tremula - grupa podrostów, ok. [...] m2

4. Róża dzika Rosa canina - [...] osobnik, ok. [...] m2

5. Grusza domowa Pyrus communis - [...] osobniki (podrosty), ok. [...] m2.

Ponadto w oparciu o powołaną opinię organ ustalił, iż wycięcie drzew objętych wnioskiem w celu przywrócenia omawianej działce charakteru rolnego jest nieuzasadnione zarówno z przyczyn wynikających z ochrony przyrody, jak i z punktu widzenia ochrony gruntów rolnych. Siedlisko na omawianej działce jest skrajnie ubogie, na co wskazuje zarówno klasyfikacja gleby (klasa V, kompleks żytni najsłabszy), jak i regularne występowanie gatunków napiaskowych. Przywracanie zaś do kultury rolnej tego typu gleb jest nieuzasadnione, zwłaszcza na tle udziału powierzchniowego gleb poszczególnych klas bonitacyjnych na terenie Gminy [...], w którym gleby słabe i najsłabsze (klas V, VI) stanowią [...]%, średnie (klas IVa, IVb) - [...]%, a gleby dobre, szczególnie cenne pod względem produkcji rolnej (klasa IlIa, Illb) - [...]% powierzchni. Organ stwierdził dodatkowo, iż próba przywrócenia funkcji rolnej na działce o skrajnie słabej glebie mija się ze wskazaniami konserwatorskimi, wypracowanymi w trakcie sporządzania Waloryzacji Przyrodniczej Gminy [...] przez Biuro Konserwacji Przyrody w [...] w [...] r. Opracowanie to wskazuje m. in. na ważną rolę małych powierzchniowo, a cennych przyrodniczo ekosystemów, jakimi są zadrzewienia inne niż lasy, do których bez wątpienia należy teren objęty wnioskiem. Biorą one udział w kształtowaniu krajobrazu, mikroklimatu i warunków akustycznych, a także stanowią ostoję różnych gatunków zwierząt, jako miejsce ich rozrodu, żerowania i odpoczynku. Wspomagają też naturalną retencję wody, pełnia funkcję przeciwerozyjną, wzbogacają krajobraz terenów rolniczych oraz są lokalnymi korytarzami ekologicznymi.

Organ pierwszej instancji podkreślił, iż przedmiotowa nieruchomość leży w obszarze objętym ochroną, na którego terenie obowiązuje Rozporządzenie Nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] r. w sprawie obszaru chronionego krajobrazu [...] (Dz. Urz. Woj. Zach. z dnia 31.01.2007 r., Nr 5, poz. 92) . Omawiana działka jest położona na terenie jednego z kilku Obszarów Chronionego Krajobrazu powstałych w dolinie rzeki [...] - [...]- których celem jest utrzymanie drożności korytarza ekologicznego doliny rzecznej. Korytarze ekologiczne ułatwiają lub wręcz warunkują naturalną migrację roślin i zwierząt. Stanowią one naturalne ciągi powiązań przyrodniczych pomiędzy obszarami chronionymi. Dolina rzeki [...] łączy Park Krajobrazowy "Ujście [...]", położony w dolinie [...], poprzez kilka Obszarów Chronionego Krajobrazu (OCK) ([...]) z [...] Parkiem Krajobrazowym. Jej znaczenie wzrosło w sposób istotny w momencie powstania Obszarów Specjalnej Ochrony (OSO) w ramach Europejskiej Sieci Ekologicznej Natura 2000, która obejmuje obszary cenne przyrodniczo dla gatunków cennych i zagrożonych w skali Europy, na podstawie Dyrektywy EWG 79/409/EWG z 2 kwietnia 1979 o ochronie dziko żyjących ptaków, tzw. Dyrektywy Ptasiej. Dolina [...] łączy obecnie następujące Obszary Specjalnej Ochrony: "Puszcza [...], "Ostoja [...]"[...] oraz OSO "Dolina [...]"[...].

Wójt Gminy [...] podał dodatkowo, że w dniu [...]r. wystosował do wnioskodawczyni zapytanie czy w świetle obecnej sytuacji widzi możliwość przekształcenia własnej nieruchomości na grunt leśny. W odpowiedzi, która wpłynęła do tut. urzędu w dniu [...] r., E.M. wskazała, że takiej możliwości nie przewiduje.

W tej sytuacji organ pierwszej instancji uznał, że wydanie zezwolenia na usunięcie wnioskowanych drzew nie jest uzasadnione. Jednocześnie zaznaczył, że mimo braku w art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody przesłanek jakimi powinien kierować się organ wydający zezwolenie na usunięcie drzew, to wynikają one

z przepisów konstytucyjnych oraz przepisów ogólnych ustawy. W tym miejscu organ zwrócił uwagę, że przepis art. 74 ust. 1 Konstytucji nakazuje władzom publicznym prowadzić politykę zapewniającą bezpieczeństwo ekologiczne współczesnemu

i przyszłym pokoleniom, a art. 74 ust. 2 ustawy zasadniczej ochronę środowiska wprost czyni obowiązkiem tych władz. Te zasady konstytucyjne znajdują rozwinięcie

w przepisach ustawy o ochronie przyrody, która w art. 2 ust. 1, wyjaśniając, na czym ochrona ta polega, mówi m.in. o zachowaniu i zrównoważonym użytkowaniu zadrzewień, a w art. 2 ust. 2, precyzując cele ochrony przyrody, wymienia zieleń

w miastach i wsiach oraz zadrzewienia. Przepis art. 4 ust. 1 ustawy nawiązuje wyraźnie do art. 74 ust. 2 Konstytucji statuując obowiązek organów administracji publicznej dbałości o przyrodę jako dziedzictwo i bogactwo narodowe oraz zapewnienia warunków prawnych, organizacyjnych i finansowych dla ochrony przyrody.

Reasumując swoje uzasadnienie organ pierwszej instancji wskazał, że strona nie wykazała żadnych istotnych okoliczności, które uzasadniałyby usunięcie tak znacznej ilości drzew, a jedyny argument dotyczący przywrócenia gruntu rolnego (słabej klasy) do stanu pierwotnego został zanegowany w przytoczonej wcześniej opinii przyrodniczej.

Kwestionując powyższe rozstrzygnięcie w odwołaniu E.M. zarzuciła organowi naruszenie art. 79 § 1 i § 2 k.p.a., poprzez niezapewnienie jej udziału w przeprowadzeniu dowodu z opinii przyrodniczej.

Ponadto zarzuciła organowi naruszenie art. 35 § 3 k.p.a. poprzez przekroczenie terminu określonego w tym przepisie do załatwienia sprawy przez organ, a także art. 36 § 1 poprzez niezawiadomienie strony o niezałatwieniu sprawy w terminie. Nie zgodziła się również z twierdzeniem zawartym w decyzji, iż teren działki nr [...] w ponad [...]% powierzchni porośnięty jest młodnikiem sosnowym powstałym z samosiewu.

Kolejny zarzut odwołania dotyczył braku uwzględnienia przez organ ekspertyz wydanych przez M.A., w których wskazano, że drzewa samosiewy nie doprowadzą do powstania lasu na terenie przedmiotowej działki. Odnosząc się z kolei do opinii przyrodniczej odwołująca zarzuciła jej brak obiektywizmu oraz zakwestionowała walory przyrodnicze obszaru.

Reasumując E.M. zaznaczyła, że organ pomija jej argumenty oraz aktualną sytuację życiową, nie bierze też pod uwagę ustępstw, jakie poczyniła rezygnując z wycięcia [...] sztuk drzew i ograniczając swój wniosek o wydanie zezwolenia na usunięcie [...] sosen.

W ocenie odwołującej przy wydaniu zaskarżonej decyzji organ wykazał się zupełną dowolnością oraz brakiem rzeczowego uzasadnienia, w którym niezasadnie odwołał się do przepisów Konstytucji.

Rozpoznając wskazane odwołanie decyzją z dnia [...] r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880 ze zm.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.

Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy wskazał, że zaskarżona decyzja Wójta Gminy [...] została wydana w wyniku przeprowadzonego po raz trzeci postępowania w niniejszej sprawie. W poprzedniej decyzji z dnia [...] r. Kolegium uchylając decyzję i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia zobowiązało organ pierwszej instancji do wskazania przyczyny odmowy zezwolenia E.M. na usunięcie [...] drzew z terenu działki nr [...].

Kolegium podniosło, że realizując powyższe zobowiązanie organ pierwszej instancji dopuścił jako dowód w sprawie opinię przyrodniczą sporządzoną przez M.W., w której wskazano, że przedmiotowa działka położona jest na obszarze objętym szczególną ochroną.

Oceniając zaskarżone rozstrzygnięcie organ drugiej instancji podał, że Wójt Gminy [...] priorytetowe znaczenie nadał celowi ochrony przyrody, określając wpływ pozostawienia na terenie działki rosnących tam drzew na środowisko naturalne całej Gminy [...] i na elementy tego środowiska. Jednocześnie jak wynika z treści decyzji organ pierwszej instancji zrealizował w niej kolejny postulat zawarty w decyzji z dnia [...] r. związany ze złożeniem stronie propozycji przekwalifikowania gruntu rolnego na grunt leśny, na którą wnioskodawczyni nie wyraziła zgody.

Zdaniem Kolegium organ pierwszej instancji wykazał, że w odniesieniu do drzew rosnących na działce nr [...] istnieje uzasadniona konieczność ich pozostawienia, zatem zasadnie odmówił ich usunięcia. Realizując przy tym cel ochrony przyrody, uznając że w przedmiotowej sprawie nadrzędnym celem jest ochrona przyrody jako dziedzictwa i bogactwa narodowego, niż nawet najsłuszniejszy interes obywatela.

Jednocześnie organ odwoławczy zwrócił uwagę, że decyzja w sprawie zezwolenia na usunięcie drzew ma charakter uznaniowy, co oznacza, że organ odwoławczy nie może narzucać organowi pierwszej instancji zajęcia określonego stanowiska w zakresie rozpatrzenia wniosku strony. Przez tzw. "swobodę uznania" zdaniem Kolegium nie można rozumieć dowolności, gdyż przy wydawaniu decyzji

w ramach uznania administracyjnego organ winien przestrzegać procedury wynikającej z przepisów k.p.a. oraz ustaw szczególnych w tym ustawy o ochronie przyrody.

Analizując postępowanie organu pierwszej instancji pod tym kątem organ odwoławczy stwierdził, że Wójt Gminy [...] działał na podstawie i w granicach przepisów wskazanych ustaw, a w toku postępowania nie doszło do naruszenia przez organ przepisów proceduralnych Kodeksu postępowania administracyjnego wynikających z art. 79 § 1 i § 2 oraz art. 35 § 3 i art. 36 § 1, na które to uchybienia wskazywała odwołująca.

E.M. wniosła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wnosząc przy tym o jej uchylenie wraz z decyzją ją poprzedzającą.

Skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji wewnętrzną sprzeczność i brak logiki, ponadto przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów przejawiające się w nietrafnym przyjęciu, że zachowanie w aktualnym stanie roślin opisanych w "opinii" jest niezbędne dla ochrony przyrody w sytuacji, gdy jest to grupka luźno rosnących, słabo rozwiniętych drzewek pośledniego gatunku (sosna) o marnej jakości hodowlanej, co wynika z notatki M.A. z dnia [...] r., do których nie odniosła się autorka ekspertyzy przyrodniczej – M.W.. Powyższe spowodowało w ocenie skarżącej, że zaskarżona decyzja uniemożliwia jakiekolwiek korzystanie z jej własności, z której nie może korzystać "rolniczo", a hodowanie lasu na działce o [...] ha powierzchni jest nieopłacalne, nieracjonalne, a przede wszystkim niemożliwe.

Ponadto skarżąca zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na treść zaskarżonej decyzji polegający na błędnym przyjęciu, że jej działka stanowi tzw. "korytarz ekologiczny, warunkujący naturalną migrację roślin i zwierząt" w sytuacji, gdy takie ogólne sformułowanie można, zdaniem skarżącej, użyć w stosunku do każdej nieruchomości niezabudowanej, co stanowi o sprzeczności z zasadą szczegółowego i merytorycznego uzasadnienia decyzji, a z drugiej strony – brak w uzasadnieniu argumentów wskazujących, że przedmiotowa działka, stanowiąca grunt rolny, graniczy z dwóch stron z polami uprawnymi, a z trzeciej strony z drogą publiczną, która wyklucza migrację roślin i zwierząt, jest niezbędna dla naturalnej migracji roślin i zwierząt, na co nie wskazuje zebrany w sprawie materiał dowodowy.

W dalszej części skargi E.M. zarzuciła zaskarżonym decyzjom naruszenie przepisów prawa procesowego t.j.: art. 79 § 1 i § 2 k.p.a. polegające na niezawiadomieniu jej o dokonywanej czynności oględzin nieruchomości przez M.W. czym pozbawiono ją możliwości obrony praw oraz wpływania na przebieg czynności poprzez złożenie wyjaśnień i oświadczeń.

Ponadto skarżąca zarzuciła naruszenie art. 84 k.p.a. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie polegające na tym, że opinia M.W. zawiera niedopuszczalne dla opinii biegłych oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, co pozostaje w wyłącznej kompetencji organu, bądź Sądu.

E.M. w dalszej części uzasadnienia zarzuciła naruszenie przepisu art. 89 § 2 w zw. z art. 95 § 1 k.p.a. poprzez niewyznaczenie rozprawy, na której m.in. mogłaby zadawać pytania biegłemu, który mógłby ustosunkować się do pisma M.A. z dnia [...] r.

Dodatkowo skarżąca zarzuciła naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak w uzasadnieniu "autorskich argumentów SKO", który ograniczył się do podtrzymania w pełni stanowiska organu pierwszej instancji, a tym samym powielił liczne błędy proceduralne oraz oparł decyzję na wewnętrznie sprzecznej, nielogicznie sporządzonej przy braku jakiegokolwiek udziału strony i w niedopuszczalny sposób sformułowanej "opinii" M.W.. Ponadto skarżąca podniosła brak faktycznego ustosunkowania się do zarzutu odwołania dotyczącego naruszenia przez organ pierwszej instancji przepisu art. 79 § 1 k.p.a., co stanowiło o wymknięciu się decyzji spod kontroli instancyjnej.

Ponadto E.M. zarzuciła naruszenie prawa materialnego t.j. art. 83 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody poprzez jego błędne zastosowanie przejawiające się w oparciu zaskarżonej decyzji na założeniu, że roślinność na przedmiotowej działce spełnia warunki uznania jej za las wymagający ochrony

w sytuacji, gdy w takiej decyzji nie może to być brane pod uwagę. Dodatkowo skarżąca wskazała na naruszenie art. 21 ust. 1 w zw. z art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji RP w zw. z art. 140 oraz art. 222 § 2 Kodeksu cywilnego poprzez ograniczenie jej prawa własności, mimo braku wystarczających podstaw.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie oraz podtrzymało dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Wskazana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 w/w ustawy).

Przeprowadzone pod tym kątem badanie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy [...] doprowadziło do uznania przez Sąd, iż skarga nie jest zasadna.

Przedmiotem skargi była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia dla E.M. na usunięcie [...] drzew w wieku powyżej [...] lat rosnących na nieruchomości gruntowej niezabudowanej oznaczonej jako działka nr [...] w miejscowości [...]. Uzasadniając odmowę organ pierwszej instancji wskazał na nieuzasadnione przywracanie działki o sklasyfikowanej glebie –V, kompleks żytni najsłabszy do kultury rolnej, a ponadto położeniem nieruchomości na obszarze chronionego krajobrazu.

Materialnoprawną podstawę kwestionowanych rozstrzygnięć stanowił przepis art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2004 r. Nr 92, poz. 880 ze zm.) zwanej w dalszej części ustawą. W myśl powołanego artykułu – usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić, z zastrzeżeniem ust. 2, po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta na wniosek posiadacza nieruchomości. Jeżeli posiadacz nieruchomości nie jest właścicielem – do wniosku dołącza się zgodę jej właściciela.

Jak zasadnie wskazały to organy i czego nie kwestionuje strona skarżąca, z uwagi na brak ustawowych kryteriów decyzja w przedmiocie udzielenia zezwolenia na usunięcie drzew ma charakter uznaniowy. Decyzje podejmowane w ramach uznania administracyjnego pozostają pod kontrolą sądu administracyjnego, jednakże zakres sprawowanej nad nimi kontroli sądowej jest inaczej ukształtowany.

Organ rozstrzygający musi kierować się przede wszystkim zasadami ogólnymi wskazanymi w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) zwanej dalej "k.p.a.". Podejmując decyzję uznaniową organ administracji stosownie do art. 7 k.p.a. ma obowiązek kierowania się słusznym interesem strony, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny ani nie przekracza to możliwości organu administracji publicznej wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków prawnych (por. wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 2003 r., sygn. akt II SA 2486/01, publ. Lex nr 149543).

Ponadto należy zgodzić się z argumentami Kolegium co do tego, że decyzja w sprawie wycinki drzew zależy od uznania organu, którego obowiązkiem jest szeroko rozumiana dbałość o przyrodę, jednakże nie można przyjąć, że jest to uznanie bezgraniczne. Organ zobowiązany jest do poszukiwania rozwiązań korzystnych zarówno dla interesu publicznego jak i dla inwestora co oznacza, że wniosek określonego podmiotu o zezwolenie na usunięcie drzewa z nieruchomości winien być wszechstronnie rozważony i to zarówno w kontekście interesu wnioskodawcy, jak i interesu publicznego.

Jednocześnie należy zauważyć, że art. 74 Konstytucji RP nakłada na organy władzy publicznej obowiązek ochrony środowiska oraz powinności organów władzy publicznej w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa ekologicznego i wspierania działań na rzecz ochrony środowiska. Powyższa zasada znajduje rozwinięcie w przepisach ustawy o ochronie przyrody, gdzie art. 2 ust. 1 stanowi, że ochrona przyrody polega m.in. na zachowaniu i zrównoważonym użytkowaniu zadrzewień. Z kolei w art. 2 ust. 2 pkt 5 ustawodawca wśród celów ochrony przyrody wymienia ochronę walorów krajobrazowych, zieleni w miastach i wsiach oraz zadrzewień, statuując dodatkowo w art. 4 obowiązek dbałości o ochronę przyrody ciążący na organach władzy publicznej jak i osobach prawnych i fizycznych rozumiany w przypadku tych osób jako obowiązek powstrzymywania się od działań szkodzących przyrodzie.

W świetle powyższych regulacji podkreślić należy, że zezwolenie na usunięcie drzew jest więc wyjątkiem od zasady ich zachowania jako elementu przyrody, podlegającego ochronie prawnej. Utrzymanie zieleni pozostaje zatem w interesie społecznym.

W ocenie Sądu rozstrzygnięcia kwestionowane skargą odpowiadają wskazanym wyżej kryteriom i nie noszą znamion dowolności. Organy wydające decyzje w sprawie wyjaśniły motywy jakimi się kierowały wydając przedmiotowe rozstrzygnięcia.

Odnosząc się w tym miejscu do argumentów wyrażonych w skardze należy stwierdzić, że organ dopuszczając w sprawie dowód z opinii eksperckiej M.W., stanowiącej w swej istocie dowód z opinii biegłego, dotyczącej analizy przyrodniczej nieruchomości skarżącej o nr [...] w miejscowości [...], nie naruszył przepisów wynikających z art. 79 § 1 w zw. z art. 84 § 2 k.p.a.

Jak wynika bowiem z akt sprawy skarżąca oświadczyła, w piśmie z dnia [...] r., że otrzymała kopię rzeczonego dowodu, który to fakt potwierdzony został dodatkowo w notatce urzędowej z dnia [...] r., sporządzonej na okoliczność udostępnienia skarżącej dokumentów. W tej sytuacji należy wskazać, że E.M. miała możliwość zapoznania się z wymienionym dowodem, oraz wypowiedzenia się w toku postępowania administracyjnego, co do przeprowadzonego dowodu, z którego to prawa nie skorzystała.

W tych okolicznościach, zarzut naruszenia przepisów art. 79 § 1 w zw. z art. 84 § 2 k.p.a. należy uznać za chybiony.

Zdaniem Sądu, wbrew argumentom skarżącej, w toku postępowania nie doszło do naruszenia przepisów art. 89 § 2 w zw. z art. 95 § 1 k.p.a., w związku z nie przeprowadzeniem rozprawy. Z treści art. 89 § 1 wynika, że organ administracji publicznej prowadzi w toku postępowania rozprawę w każdym przypadku, gdy zapewni to przyspieszenie lub uproszczenie postępowania bądź osiągnięcie celu wychowawczego albo gdy wymaga tego przepis prawa. Ponadto organ powinien przeprowadzić rozprawę, gdy zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron oraz gdy jest to potrzebne do wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków lub biegłych albo

w drodze oględzin (art. 89 § 2).

W przepisie art. 95 § 1 wskazano, że na rozprawie strony mogą składać wyjaśnienia, zgłaszać żądania, propozycje i zarzuty oraz przedstawiać dowody na ich poparcie. Ponadto strony mogą wypowiadać się co do wyników postępowania dowodowego.

W tym miejscu należy wyjaśnić, że przeprowadzenie rozprawy zależy od uznania organu, który stwierdzi w toku postępowania potrzebę jej przeprowadzenia. Ponadto jak zostało to już wskazane wyżej, prawo strony do wypowiadania się co do dowodów istnieje nie tylko na rozprawie, lecz zarzuty te mogą być przez stronę podniesione po każdym zapoznaniu się z dowodem, z której to możliwości skarżąca nie skorzystała.

Przechodząc do kolejnego zarzutu skargi dotyczącego naruszenia przepisu art. 83 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody polegającego na prowadzeniu postępowania w przedmiocie zezwolenia na wycięcie drzew, w sytuacji gdy teren objęty postępowaniem stanowi las.

Należy wskazać, że w myśl powołanego artykułu - przepisów ust. 1 i 2 (dotyczących zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości) nie stosuje się do drzew lub krzewów w lasach. Niezrozumiała jest argumentacja skarżącej polegająca na stwierdzeniu, że organ pierwszej instancji odmawiając wycięcia drzew znajdujących się na działce nr [...] w miejscowości [...], uznał ten teren za las. Tym bardziej w kontekście uzasadnienia rozstrzygnięcia z dnia [...] r., organu pierwszej instancji, w którym nadmieniono o skierowaniu do strony pisma celem oświadczenia, czy widzi możliwość przekształcenia własnej nieruchomości (rolnej) na grunt leśny, w odpowiedzi na które strona poinformowała, że takiej możliwości nie przewiduje. Podkreślić należy, że strona w toku postępowania administracyjnego nie kwestionowała rolniczego charakteru swojej działki, zatem powołany zarzut należy uznać za niezasadny.

Zdaniem Sądu zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz art. 140 i art. 222 § 2 Kodeksu cywilnego dotyczących ochrony prawa własności odnośnie zaskarżonych decyzji nie są zasadne, bowiem organ administracyjny zobowiązany jest przy rozpoznawaniu spraw do stosowania obowiązujących przepisów prawnych.

Jednocześnie należy zwrócić uwagę, że Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej jest źródłem praw jak i obowiązków każdego obywatela Polski. Zgodnie z art.

2 Konstytucji RP, Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej, zaś z art. 32 ust 1 Konstytucji wynika, że wszyscy są wobec prawa równi i mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. W świetle art. 64 Konstytucji, każdy ma prawo do własności, innych praw majątkowych oraz prawo dziedziczenia. Własność, inne prawa majątkowe oraz prawo dziedziczenia podlegają równej dla wszystkich ochronie prawnej. Ponadto własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności. Z drugiej strony na mocy art. 83 Konstytucji, każdy ma obowiązek przestrzegania prawa Rzeczypospolitej Polskiej i zgodnie z art. 86 Konstytucji, każdy jest obowiązany do dbałości o stan środowiska i ponosi odpowiedzialność za spowodowane przez siebie jego pogorszenie. Zasady tej odpowiedzialności określa m.in. ustawa o ochronie przyrody.

Reasumując, prawo własności do nieruchomości może podlegać ograniczeniom wprowadzonym przez ustawodawcę mającym chronić inne dobra np. przyrodę. Tym samym każdy właściciel nieruchomości zobowiązany jest przestrzegać obowiązujących przepisów.

W świetle przytoczonych wywodów, w ocenie Sądu, organy administracji publicznej nie naruszyły wskazanych przepisów, jak również przepisów art. 7, 77 k.p.a. Ponadto zaskarżonym rozstrzygnięciom nie można zarzucić dowolności, ani wbrew wywodom skargi, wewnętrznej sprzeczności, gdyż stanowią one wynik dogłębnego rozważenia istotnych okoliczności faktycznych i wykazania poczynionych ustaleń w postaci materiału dowodowego sprawy, a w konsekwencji uzasadnienia faktycznego i prawnego zajętego stanowisko zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a.

W tym stanie rzeczy orzeczono, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), jak w sentencji.