Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2389/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-05-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 40,  art. 37 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Sędzia WSA Mirosława Pindelska (spr.), Protokolant st. ref. Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2013 r. sprawy ze skargi T. L. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych robót skargę oddala


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego W. decyzją z dnia [...] maja 2012r Nr [...] na podstawie art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r. Nr 38, poz. 229 ze zm.) w związku z art. 103 ust. 2 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. -Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. , Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej kpa nakazał zarządcy nieruchomości T. L. obowiązek wykonania niezbędnych robót budowlanych w budynku gospodarczym użytkowanym na potrzeby mieszkalne, usytuowanym na terenie nieruchomości przy ul. P. w W. w celu doprowadzenia tego budynku do stanu zgodnego z przepisami poprzez: zamurowanie w ścianie południowej, oddzielenia przeciwpożarowego usytuowanej w odległości 1,02 m od granicy działki, wszystkich otworów okiennych ( 6 szt.) materiałem przepuszczającym światło, takim jak luksfery, cegła szklana lub inne przeszklenie, o odporności ogniowej nie mniejszej niż REI 60 tak aby spełniała wymagania przepisów Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki Dz. U. z 1980r. Nr. 17 poz. 62. Organ pouczył, że roboty budowlane należy wykonać pod nadzorem osoby uprawnionej z zachowaniem przepisów bhp i przepisów pożarowych a po ich zakończeniu przedstawić opinię osób uprawnionych o właściwym ich wykonaniu. Poinformował, że obowiązek podlega wykonaniu w terminie dziewięciu miesięcy od dnia kiedy decyzja niniejsza stanie się ostateczna.

Zaskarżona decyzja zapadła na tle następującego stanu faktycznego:

Na wniosek T. L. wszczęto postępowanie administracyjne w sprawie samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego użytkowanego na cele mieszkalne, usytuowanego na terenie nieruchomości przy ul. P. w W..

Właściciel nieruchomości W. H. zmarł 13 września 2004r. a T. L. postanowieniem z dnia [...] czerwca 1999r. (Sygn. Akt [...]) Sąd Rejonowy [...] ustanowił zarządcą nieruchomości położonej przy ul. P. w W. i zobowiązał do składania sprawozdań z zarządu.

W trakcie przeprowadzonych kontroli i prowadzonego postępowania wyjaśniającego właściciel posesji nie przedłożył dokumentu organu administracji architektoniczno-budowlanej potwierdzającego legalność budowy przedmiotowego budynku.

Po przeprowadzeniu postępowania legalizacyjnego w oparciu o przepisy Prawa budowlanego z dnia 24 października 1974r. decyzją Nr [...] z dnia [...] marca 2010r. nałożono na zarządcę nieruchomości obowiązek wykonania niezbędnych robót budowlanych w wyżej wymienionym budynku gospodarczym użytkowanym na potrzeby mieszkalne w celu doprowadzenia tego budynku do stanu zgodnego z przepisami.

Po rozpatrzeniu odwołania T. L. od ww. decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2010r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzające ją postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] Nr [...] z dnia [...] maja 2000r. oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazując, że roboty budowlane nie zostały zakończone przed rokiem 1994 a więc w przedmiotowej sprawie powinien znaleźć zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego z dnia 7 lipca 1994r.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego W. decyzją Nr [...] z dnia [...] października 2010r. nakazał zarządcy nieruchomości, T. L., rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego. Decyzję tą utrzymał w mocy [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. Nr [...]

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 lipca 2011r. (sygn. akt VII SA/Wa 954/11) uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2011r. Nr [...] oraz poprzedzająca ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego W. wskazując, że zakończenie budowy obiektu budowlanego w rozumieniu art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego polega na doprowadzeniu budowy do stanu, w którym chociażby częściowo jest możliwe przystąpienie do użytkowania takiego obiektu zgodnie z przeznaczeniem i w związku z powyższym chybione jest stanowisko organu odwoławczego, że budowa przedmiotowego budynku nie została zakończona przed 1 stycznia 1995r.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy samowolnie wybudowanego ww. budynku organ powiatowy podjął powołaną na wstępie decyzję nakazową.

W uzasadnieniu podjętej decyzji organ powiatowy wskazał, że w trakcie oględzin nieruchomości przeprowadzonych w dniu [...] czerwca 1999 r. stwierdzono, że roboty budowlane w całości nie są zakończone. Podał, że z posiadanej w aktach sprawy inwentaryzacji powykonawczej obiektów kubaturowych posesji przy ul. P. w W., sporządzonej przez mgr inż. arch. K. B., stanowiącej załącznik do decyzji Urzędu Dzielnicy - Gminy [...] w W. Nr [...] z dnia [...] kwietnia 1994r., wynika, że przedmiotowy budynek znajduje się na czas sporządzania inwentaryzacji tj. w marcu 1994r. w stanie surowym zamkniętym.

Mając na względzie stanowisko Sądu organ powiatowy stwierdził, że możliwe było przed 1 stycznia 1995r. częściowe przystąpienie do użytkowania przedmiotowego budynku zgodnie z przeznaczeniem.

Wobec powyższego organ powiatowy uznał, że ze względu na datę wybudowania przedmiotowego budynku gospodarczo zastosowanie w przedmiotowej sprawie mają przepisy ustawy z dnia 24 października 1974r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.), co jest zgodne z normą prawną zawartą w art. 103 ust. 2 cytowanej na wstępie ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane.

Organ pierwszej instancji wyjaśnił, że powyższe przepisy umożliwiają legalizację obiektu budowlanego samowolnie wybudowanego, jeżeli jego lokalizacja jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, obowiązującego w okresie jego budowy, a obiekt nie stwarza zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia lub nie powoduje niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, przy ewentualnym zastosowaniu środków przewidzianych w art. 40 tej ustawy, w przypadku konieczności wykonania zmian lub przeróbek w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami.

Dalej, organ powiatowy wskazał, że przedmiotowy budynek na dz. nr ew. [...] z obr. [...] nie narusza ustaleń Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego do 1995r. Dzielnicy W.- [...] zatwierdzonego Uchwałą DRN W.- [...] Nr [...] z dnia [...] listopada 1989r. według którego przedmiotowa działka znajduje się na terenie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej.

Zaznaczył, że z przedłożonej opinii technicznej sporządzonej przez osoby posiadające stosowne uprawnienia budowlane i legitymujące się przynależnością do Izb branżowych wynika, że w celu doprowadzenia przedmiotowego budynku gospodarczego użytkowanego na potrzeby mieszkalne do stanu zgodnego z przepisami należy wykonać wskazane niżej roboty budowlane. Podał, że należy wykonać zamurowania w ścianie oddzielenia przeciwpożarowego, usytuowanej w odległości 1,02m od granicy działki, wszystkich otworów okiennych, materiałami przepuszczającymi światło, takimi jak luksfery, cegła szklana lub inne przeszklenie, o odporności ogniowej nie mniejszej niż REI 60, zabezpieczenia płytą wiórowo-cementową okapu dachu a przestrzeni między krokwiami wypełnieniem wełną mineralną gr. 2 x 5=10 cm, pokrycia połaci dachowej, wykonanej z papy asfaltowej, blachą stalową, wykonania balustrady o wys. 110 cm na balkonie nad wejściem, zwiększenia szerokości spocznika do min. 80 cm (poprzez wycofanie ściany ganku o ok. 30 cm), a wysokości stopni do 19 cm na schodach zewnętrznych prowadzących na piętro oraz zabudowania całego biegu schodowego lekką konstrukcją i wykonania balustrady o wysokości 110 cm, wykonania tynku cienkowarstwowego na całym budynku, uzupełnienia obróbki blacharskiej oraz wykonania cokołu dookoła budynku, wykonania podłóg, tynków i okładzin ściennych w pomieszczeniach na parterze i w przyziemiu, zamontowania kratek wentylacyjnych w pomieszczeniach przyziemia, wykonania instalacji elektrycznej wewnętrznej w poziomie przyziemia zgodnie z obowiązującymi przepisami i polskimi normami.

Organ powiatowy podczas kontroli przeprowadzonej w dniu [...] lutego 2012 r. ustalił, że większość wyżej wymienionych w opinii robót budowlanych została wykonana. Organ powiatowy stwierdził, że nie wykonano zabudowy otworów okiennych w ścianie południowej oddzielenia przeciwpożarowego, usytuowanej w odległości 1,02m od granicy działki z posesją przy ul. P. w W., nie wykonano opaski wokół budynku oraz nie wymieniono instalacji elektrycznej w przyziemiu.

Ponadto organ powiatowy dodał, że T. L. przedłożyła protokół z pomiarów elektrycznych ochronnych, aktualny protokół odbiorczy przewodów kominowych oraz opinię techniczną w sprawie zdatności przedmiotowego budynku do użytkowania z przeznaczeniem na budynek mieszkalny, w której stwierdza się, że budynek i pomieszczenia piętra spełniają wymogi stawiane budynkom mieszkalnym i nadają się do zamieszkania.

Wskutek powyższego, zdaniem organu powiatowego, zachodziła konieczność wydania decyzji nakazowej poprzez wykonanie określonych w niej robót w celu doprowadzenia przedmiotowego budynku do stanu zgodnego z prawem.

Po rozpatrzeniu odwołania T. L. od wyżej opisanej decyzji, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy w pełni podzielił argumentację organu pierwszej instancji. Uznał, że w pełni zasadne i znajdujące odzwierciedlenie w przepisach prawa było zobowiązanie T. L. do zamurowania przedmiotowych otworów okiennych materiałem przepuszczalnym światło, takim jak luksfery, cegła szklana lub inne przeszklenie, o odporności ogniowej nie mniejszej niż REI 60 tak aby spełniała wymagania przepisów Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki ( Dz. u. z 1980 r. Nr 17, poz. 62).

Ponadto organ drugiej instancji odniósł się do argumentów podnoszonych przez skarżącą w odwołaniu wyjaśnił, że organy nadzoru budowlanego nie są uprawnione do udzielania zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych. Wskazał, że zgoda na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych może być udzielona jedynie przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę. Nie jest bowiem możliwe jej uzyskania po wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę, ani tym bardziej po rozpoczęciu robót budowlanych, czy wybudowaniu obiektu budowlanego.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wniosła T. L. wnosząc o jej uchylenie i poprzedzającej jej decyzji organu pierwszej instancji.

Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj:

a) art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 roku - Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w 1994 roku - dacie ukończenia budowy przedmiotowego budynku w związku z § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. 1980 r. Nr 17 poz. 62) oraz w związku z art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 24 października 1974 roku Prawo budowlane, poprzez jego błędne zastosowanie i nakazanie skarżącej wykonania niezbędnych robót budowlanych w przedmiotowym budynku. Zdaniem skarżącej takie działanie nie jest niezbędne do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem i nie znajdowało uzasadnienia w stosownych przepisach techniczno budowlanych, nadto doprowadzi do naruszenia przepisów techniczno budowlanych dotyczących dostępu światła dziennego i słońca do budynku przeznaczonego na cele mieszkalne, co miałoby negatywny wpływ na zdrowie przebywających w nim osób (budynek jest użytkowany na cele mieszkalne);

2. naruszenie przepisów prawa proceduralnego, tj.

a) art. 6 kpa - w ten sposób, że organy administracji publicznej niewłaściwie interpretują i stosują przepisy prawa budowlanego, w szczególności przepisów rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (w szczególności działu 2 - Warunki i wymagania obowiązujące przy usytuowaniu budynków oraz działu 6 - Warunki zabezpieczenia przed pożarem i wybuchem) poprzez nałożenie obowiązku zamurowania otworów okiennych podczas, gdy z przytoczonych przepisów nie wynika taka konieczność;

b) art. 7 kpa - w ten sposób, że poprzez przekroczenie uprawnień naruszono przez organy administracji publicznej obowiązek stania na straży praworządności oraz nie podjęto wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a przede wszystkim w ten sposób, że nie uwzględniono słusznego interesu obywatela, który wyraża się w tym, że zamurowanie otworów okiennych w ścianie południowej doprowadzi do tego, że pomieszczenia użytkowane na cele mieszkalne będą niefunkcjonalne ze względu na brak dostatecznej ilości światła dziennego i słońca;

c) art. 8 kpa - w ten sposób, że poprzez ewidentne uchybienia prawno materialne i proceduralne postępowanie prowadzono w ten sposób, że nadużyto zaufania obywateli do organów Państwa,

d) art. 9 kpa - w ten sposób, że nie poinformowano należycie i w sposób wyczerpujący skarżącej o okolicznościach faktycznych i prawnych, mających wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego i nie wskazano konkretnych przepisów techniczno - budowlanych, stanowiących podstawę dla orzeczenia obowiązku zamurowania

otworów okiennych materiałem typu luksfera czy cegła szklana;

e) art. 11 kpa - w ten sposób, że nie wyjaśniono skarżącej zasadności przesłanek, którymi kierowały się organy administracji publicznej przy załatwianiu sprawy, w szczególności dlaczego otwory okienne powinny być zamurowane materiałem typu luksfera czy cegła szklana, i jaki wpływ będzie miało takie działanie na poprawę bezpieczeństwa pożarowego i funkcjonalności budynku posadowionego na ul. P. w W.;

f) art. 15 kpa - w ten sposób, że zaskarżona decyzja ma charakter kontrolny (odnosi się do zarzutów), a nie bada sprawy jeszcze raz merytorycznie, ze względu na to, że organ drugiej instancji opiera się wyłącznie na materiale zebranym w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, a nie dokonuje raz jeszcze ustaleń odnośnie zasadności wykonania obowiązku zamurowania otworów okiennych w ścianie południowej budynku przy ul. P.;

art. 107 kpa - w ten sposób, że zaskarżona decyzja pomija istotne dla sprawy ustalenia faktyczne dotyczące stanu technicznego budynku i charakteru prac dokonywanych przy nim, a także usytuowania budynku, jego społeczno - gospodarczego przeznaczenia, które to okoliczności uzasadniają ewentualne odstępstwo od przepisów techniczno budowlanych na zasadzie art. 10 ustawy z dnia 24 października 1974 roku Prawo budowlane.

Skarżąca zarzuciła także naruszenie przepisów prawa materialnego tj:

a) art. 10 ustawy z dnia 24 października 1974 roku Prawo budowlane poprzez jego błędne niezastosowanie w niniejszej sprawie i niewyrażenie zgody na odstępstwo od przepisów techniczno budowlanych (obowiązek zamurowania otworów okiennych z materiałów typu luksfera czy cegła szklana) w sytuacji, gdy niewykonanie tego obowiązku jest wskazane ze względu na konieczność wprowadzenia rozwiązań dających lepsze efekty społeczno - gospodarcze, a nadto nie spowoduje to pogorszenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia, ochrony środowiska oraz warunków higieniczno sanitarnych i użytkowych;

b) art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane poprzez nałożenie obowiązku wykonania stosownych robót w budynku przy ul. P. w W. na zarządcę budynku, tj. T. L., z pominięciem inwestora (ew. następców prawnych inwestora), który jest faktycznym sprawcą samowoli budowlanej i powinien być w pierwszej kolejności obciążony obowiązkiem dokonania stosownych robót.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.).

Przy czym należy podkreślić, że decyzje kontrolowane w niniejszej sprawie zapadły po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wydanym w dniu 19 lipca 2011r. w sprawie sygn. akt VII SA/Wa 954/11.

Zgodnie z art. 153 p.p.s.a ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia.

Przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Konsekwencją oceny prawnej są wskazania co do dalszego postępowania. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości postępowania.

W uzasadnieniu powołanego wyroku z dnia 19 lipca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w szczególności wskazał, że organy winny jednoznacznie ustalić, w jakiej dacie popełniono samowolę budowlaną, od którego to ustalenia zależy, która z ustaw będzie miała w sprawie zastosowanie. Zdaniem Sądu, wówczas orzekającego w sprawie, kwestia ta nie została wyjaśniona. Podkreślono, że jedynie na podstawie protokołu oględzin przeprowadzonych na ww. nieruchomości w dniu [...] czerwca 1999r., nie można ustalić - tak jak przyjął organ I instancji – że roboty budowlane w całości nie zostały zakończone. Z jego treści nie wynika bowiem, czy stan zaawansowania wykonanych już robót budowlanych umożliwiał przystąpienie, nawet częściowe, do użytkowania tego obiektu zgodnie z przeznaczeniem. Sąd zauważył także, że inwentaryzacja powykonawcza, na którą powołuje się organ powiatowy, została sporządzona na dzień [...] kwietnia 1994r., a zatem stan prac budowlanych, do wejścia w życie nowej ustawy Prawo budowlane tj. do dnia 1 stycznia 1995r. mógł ulec zmianie. Nadto zaznaczył, że organ pominął okoliczność, że w opinii wskazano jednocześnie, iż pomieszczenia na parterze znajdują się w trakcie remontu.

W ocenie Sądu organy administracji rozstrzygając ponownie sprawę dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych, przeprowadziły postępowanie wyjaśniające zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego oraz prawidłowo powołały i zastosowały, zgodnie z wytycznymi wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 lipca 2011r. (sygn. akt VII SA/Wa 954/11), przepisy ustawy z dnia 24 października 1974r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) zwanej dalej ustawą Prawo budowlane.

W niniejszej sprawie w trakcie postępowania wyjaśniającego prowadzonego w sprawie samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego, użytkowanego na cele mieszkalne, położonego na terenie nieruchomości przy ul. P. w W., organy ustaliły, że roboty budowlane nie są w całości zakończone –protokół z oględzin z dnia [...] czerwca 1999 r. Ze sporządzonej inwentaryzacji powykonawczej obiektów kubaturowych posesji przy ul. P. w W., sporządzonej przez osobę uprawnioną jako załącznik do decyzji Urzędu Dzielnicy - Gminy [...] w W. Nr [...] z dnia [...] kwietnia 1994r. wynika, że przedmiotowy budynek znajduje się na czas sporządzania inwentaryzacji tj. w marcu 1994r. w stanie surowym zamkniętym. W uzasadnieniu decyzji pierwszej i drugiej instancji organy stwierdziły, że możliwe było przed 1 stycznia 1995 r. częściowe przystąpienie do użytkowania przedmiotowego budynku zgodnie z przeznaczeniem.

W tej sytuacji organy administracji prawidłowo przyjęły, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. –Prawo budowlane ( Dz. U. Nr 38 , poz. 229 ze zm.). Zgodnie bowiem z art. 103 ust. 2 obecnie obowiązującej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane ( Dz. U. z 2010 r. nr 243, poz. 1623 ze zm.) do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie tej ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne, nie stosuje się przepisu art. 48 obecnie obowiązującego Prawa budowlanego, lecz stosuje się przepisy dotychczasowe.

Nie ma znaczenia w niniejszej sprawie, że budowa budynku nie została całkowicie zakończona. W orzecznictwie przyjmuje się bowiem, że o uznaniu budowy za zakończoną w rozumieniu art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego nie przeszkadza częściowy brak wykonania robót wykończeniowych, które mogą być przeprowadzone w użytkowanym już obiekcie budowlanym. Zakończenie budowy w świetle tego unormowania polega na doprowadzeniu budowy do stanu, w którym choć częściowo jest możliwe przystąpienie do użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem ( por. wyrok WSA w Opolu z dnia 6 września 2011 r. sygn. akt II SA/Op 242/11 nr LEX 899084, wyrok WSA w Krakowie z dnia 13 czerwca 2011 r. sygn. akt II SA/Kr 360/11 nr LEX 993306).

Zastosowana w niniejszej sprawie przez organ ustawa Prawo budowlane z 1974 r. przewiduje dwa sposoby usunięcia skutków samowoli budowlanej: albo należy nakazać przymusową rozbiórkę samowolnie wzniesionego obiektu, albo następuje jego legalizacja.

Zgodnie z art. 37 powołanej ustawy obiekty budowlane wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce, gdy znajdują się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę (art. 37 ust. 1 pkt 1), bądź powodują niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia (art. 37 ust. 1 pkt 2). Z kolei zgodnie z art. 40 powołanej ustawy, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, wydaje się decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami. Samo stwierdzenie niezgodności wybudowanego obiektu z przepisami nie jest podstawą do zastosowania art. 37 cyt. ustawy. Skutkiem naruszenia tych przepisów muszą być okoliczności wymienione w tym przepisie, tj. niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Wystąpienie jednego z wymienionych wyżej stanów musi być wykazane w sposób nie budzący wątpliwości. Nie wystarczy podanie, że wystąpiło samo zagrożenie, lecz należy je ściśle określić i podać, w jakich okolicznościach organ to zagrożenie upatruje. Zagrożenie musi być realne, a nie tylko teoretyczne (por. wyrok NSA z dnia 17.04.1989 r., IV SA 83/89, publ. w ONSA 1989/1/38). Decyzja o przymusowej rozbiórce wydana z mocy art. 37 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy znajdzie zastosowanie tylko wtedy, gdy jest taka absolutna konieczność. Powyższa konieczność będzie zachodziła w szczególności wtedy, gdy niewątpliwym będzie, iż brak jest możliwości usunięcia powołanych w art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy pogorszeń czy zagrożeń w trybie określonym w art. 40. Niewątpliwie taka sytuacja nie wystąpiła w niniejszej sprawie.

Przewidziane zaś w art. 40 ustawy wykonanie zmian i przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem może polegać na rozbiórce niektórych elementów obiektu, usunięciu elementów niewłaściwie wykonanych, zastąpieniu pewnych elementów innymi, i w efekcie doprowadzeniu do zmian możliwych do zaakceptowania z punktu widzenia wymogów prawa, w szczególności przepisów techniczno-budowlanych. Tego rodzaju przeróbki mieszczą się w dyspozycji art. 40 i prowadzą do zachowania obiektu budowlanego wybudowanego niezgodnie z prawem (por. wyrok NSA z dnia 1 lutego 2006 r., II OSK 775/05, Lex nr 194014 i z dnia 1 grudnia 2009 r., II OSK 1886/08 dostępny w bazie orzeczeń sądów administracyjnych pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl).

W prowadzonym w niniejszej sprawie postępowaniu wykluczone zostały przez organ, wskazane w art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r., przesłanki nakazania rozbiórki przedmiotowego budynku na działce przy ul. P. w W..

Budynek ten nie narusza ustaleń Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego do 1995r. Dzielnicy W.- [...] zatwierdzonego Uchwałą DRN W.- [...] Nr [...] z dnia [...] listopada 1989r., według którego przedmiotowa działka znajduje się na terenie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Nie stwierdzono także, by stwarzał on niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. W tej sytuacji, organ stosując przepis art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974r. zobligowany był do oceny istniejącego stanu pod kątem zgodności z przepisami. Dokonując analizy w tym zakresie organ mając na względzie opinię techniczną dotyczącą oceny stanu technicznego elementów konstrukcyjnych wraz z inwentaryzacją powykonawczą budynków na posesji przy ul. P. w W. prawidłowo stwierdził, iż w celu doprowadzenia przedmiotowego budynku gospodarczego użytkowanego na potrzeby mieszkalne do stanu zgodnego z przepisami konieczne jest wykonanie niezbędnych i określonych w ww. dokumentacjach robót budowlanych. Wobec ustalenia w czasie przeprowadzenia kontroli przez organ w dniu [...] lutego 2012r., iż większość robót budowlanych wymienionych w ww. opiniach została wykonania, właściwie organ uznał, że koniecznym jest nakazanie skarżącej usunięcie stanu niezgodnego z prawem poprzez nakazanie skarżącej-zarządcy nieruchomości usytuowanej przy ul. P. w W., zamurowania w ścianie południowej oddzielenia przeciwpożarowego, usytuowanej w odległości 1,02m od granicy działki, wszystkich otworów okiennych ( 6 szt.) materiałem przepuszczającym światło, takim jak luksfery, cegła szklana lub inne przeszklenie, o odporności ogniowej nie mniejszej niż REI 60, tak aby spełniała wymagania przepisów Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki Dz. U. z 1980r. Nr 17 poz. 62.

Zgodzić się należy, ze stanowiskiem organu nadzoru budowlanego, że usytuowanie otworów okiennych w ścianie południowej, oddzielenia przeciwpożarowego spornego budynku, usytuowanego w odległości 1,02 m od granicy działki z posesją przy ul. P. w W., jest niezgodne z wymogami przepisami rozporządzenia z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki ( Dz. U. z 1980r . Nr 17, poz. 62 ze zm.).

Wskazać należy, że w myśl § 12 rozporządzenia z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki:

1. budynki mieszkalne i gospodarcze na działkach zagrodowych w indywidualnych gospodarstwach rolnych oraz wolno stojące jednorodzinne domy mieszkalne o ścianach z materiałów niepalnych i o pokryciu z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych powinny być sytuowane w odległości co najmniej 4 m od granicy działki. Odległość ta może być zmniejszona do 3 m, jeżeli ściana budynku od strony sąsiedniej działki nie ma otworów okiennych lub drzwiowych;

2. przy istniejącej zabudowie na sąsiedniej działce w odległości większej niż 4 m od granicy działki, odległości określone w ust. 1 mogą ulec zmniejszeniu, z tym że odległość między budynkiem istniejącym a projektowanym powinna wynosić co najmniej 8 m.

Podkreślić należy, iż w świetle przepisów § 12 oraz § 13 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17, poz. 62 ze zm.). nie budzi wątpliwości, iż budynki usytuowane w odległości mniejszej niż 4 m od granicy nie mogą mieć otworów okiennych i drzwiowych w ścianie od strony sąsiedniej działki. Zasadnym było zatem nałożenie obowiązku zamurowania sześciu okien znajdujących się w odległości 1,02 m od granicy działki z posesją przy ul. P. w W..

Wbrew zarzutom skargi, w niniejszym postępowaniu administracyjnym prowadzonym w przedmiocie legalizacji samowoli budowlanej, nie było możliwe ubieganie się o zgodę na odstępstwo od warunków technicznych. Zgoda na odstępstwo od warunków określonych w § 12-14 ww. rozporządzenia może być udzielona wyłącznie w trybie postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę, nie jest możliwa natomiast w toku postępowania zmierzającego do usunięcia skutków samowoli budowlanej. Potwierdza to treść § 15 rozporządzenia. Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 października 1993r., Lex nr 11747. Zarzut skargi, że organy dopuściły się naruszenia art. 10 Prawa budowlanego z 1974r. jest nieuzasadniony. Prawidłowo też został zastosowany art. 40 tej ustawy. Jest to przepis najkorzystniejszy dla strony postępowania w warunkach zaistniałej samowoli budowlanej. Prawidłowość zastosowania tego przepisu polega również na tym, że decyzja określa w sposób wyczerpujący zakres robót budowlanych koniecznych do doprowadzenia budowy do stanu zgodnego z prawem. Wbrew twierdzeniom skarżącej nałożenie obowiązku zamurowania okien materiałem przepuszczającym światło uwzględnia jej interes, czyli uwzględnia okoliczność, że budynek ma charakter mieszkalny. Nie może uchodzić uwadze skarżącej okoliczność wybudowania budynku w warunkach samowoli budowlanej i obecna potrzeba jego zalegalizowania, czyli dokonania tego co jest niezbędne do zachowania zgodności z prawem. Powoływanie się przez skarżącą na potrzebę zapewnienia jej należytego dostępu do światła w oparciu o § 7 ww. rozporządzenia wykonawczego nie ma usprawiedliwionych podstaw . Wymieniony przepis zawarty jest w dziale 2 rozporządzenia dotyczącym warunków i wymagań obowiązujących przy sytuowaniu budynków, czyli przy ich projektowaniu i następnie ubieganiu się o pozwolenie ich wybudowania. Nie odnosi się do legalizacji samowoli budowlanej. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Organ orzekający nie naruszył ani przepisów postępowania w sposób mogący istotnie wpłynąć na wynik sprawy, w tym wskazywanych przez skarżącą przepisów z art. 6, 7, 8, 9, 11, 15, 107 k.p.a., ani przepisów prawa materialnego w sposób wpływający na wynik sprawy, w tym przepisów wskazanych przez skarżącą z art. 5 ust.1 pkt 3, art. 10, art. 40 Prawa budowlanego z 1974r, czy przepisów rozporządzenia wykonawczego z 3 lipca 1980r. W sprawie nie można też skutecznie zarzucić braku dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Okoliczność, że organ odwoławczy nie uzupełniał postępowania dowodowego nie oznacza, że organ ten nie rozpoznał sprawy w sposób prawem nakazany.

Nie jest też zasadny zarzut dotyczący nałożenia na skarżącą obowiązku wykonania wskazanych robót zamiast nałożenia go na następców prawnych właściciela nieruchomości. Przepis art. 40 Prawa budowlanego z 1974r.przewiduje możliwość nałożenia obowiązku na zarządcę nieruchomości. Skarżącą spełnia to wymaganie. Jest ona zarządcą na mocy orzeczenia sądowego. Jest jednocześnie z racji rozliczeń finansowych z byłym właścicielem nieruchomości użytkownikiem tej nieruchomości, co nie mogło ujść uwadze organu.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.