Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 251/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-04-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art.68 pkt 1
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art.145 par.1 pkt5
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 106 par.3
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 26 kwietnia 2012 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz Sędziowie: sędzia NSA Alicja Plucińska-Filipowicz sędzia del. WSA Grzegorz Czerwiński (spr.) Protokolant Andrzej Nędzarek po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2012r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej L. J. i L. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 15 października 2010 r. sygn. akt II SA/Kr 1038/10 w sprawie ze skargi L. J. i L. J. na decyzję M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wyłączenia z użytkowania 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie, 2. zasądza od M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. solidarnie na rzecz L. J. i L. J. kwotę 450 zł (czterysta pięćdziesiąt) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 15 października 2010 roku, sygn. akt II SA/Kr 1038/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę L. J.

i L. J. na decyzję M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] czerwca 2010 roku, nr [...] w przedmiocie nakazu wyłączenia z użytkowania budynku mieszkalnego.

Powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Decyzją z dnia [...] maja 2010 roku, znak: [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. na podstawie art. 104 i art. 108 kpa oraz art. 68 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 roku Nr 156, poz. 1118 ze zm.), w związku ze stwierdzeniem potrzeby opróżnienia budynku mieszkalnego położonego na działce nr ew. [...] w Z. zagrożonego zawaleniem, nakazał L. J., właścicielowi tego budynku natychmiastowe wyłączenie go w całości z użytkowania.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, że w związku

z dokonywaną rutynową kontrolą czynnego osuwiska na terenie osiedla Z.

– B. w dniu [...] maja 2010 roku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał ustnie przebywającemu na tym terenie L. J. opuszczenie opisanego wyżej budynku mieszkalnego oraz wyłączenie go z użytkowania.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że jeżeli istnieje zagrożenie życia lub zdrowia ludzi decyzja może być wydana ustnie na podstawie art. 66 ust. 2 Prawa budowlanego. Ponieważ budynek znajduje się na czynnym osuwisku, które podczas opadów uaktywniło się od podstawy zbocza aż po jego szczyt, w razie przebywania ludzi na tym terenie, istnieje bezpośrednie zagrożenie życia i zdrowia. Organ administracji wyjaśnił, że o przywróceniu budynku do ewentualnego użytkowania zadecydują wnioski z ekspertyzy geotechnicznej całego osuwiska, która zostanie wykonana na zlecenie Gminy Z.

Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli L. J. i L. J. Zdaniem odwołujących się decyzja została wydana w wyniku błędnej oceny zagrożenia ich budynku, a także błędnej oceny okoliczności faktycznych. Zdaniem odwołujących się decyzja wydana została przedwcześnie bez przeprowadzenia badań, a tylko specjalistyczne badania pozwolą ocenić skutki osunięcia się ziemi. Tymczasem zaskarżoną decyzję oparto na rutynowej kontroli osuwiska oraz na założeniu, że budynek znajduje się na czynnym osuwisku. Odwołujący się podnieśli, że ich budynek jest oddalony od górnej krawędzi osuwiska około 50 m, a w dodatku nie u szczytu osuwiska, tylko z jego bocznej strony. Wskazali też, że od kontroli i wydania decyzji upłynął znaczny okres czasu, a budynek i budynki sąsiednie nie noszą żadnych śladów uszkodzeń, pęknięć, przechyleń, ani też grunt wokół tych posesji nie nosi takich cech.

M. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] czerwca 2010 roku znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2, art. 104 i art. 10 § 2 k.p.a. oraz art. 68, art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i na podstawie art. 68 pkt 1 Prawa budowlanego nakazał L. J. i L. J. w trybie natychmiastowym wyłączyć

z użytkowania budynek mieszkalny zlokalizowany w miejscowości Z. na działce o numerze ewidencyjnym [...] oraz na podstawie art. 68 pkt 3 Prawa budowlanego zobowiązał ich do umieszczenia na budynku zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz o zakazie użytkowania przedmiotowego budynku, a także do wykonania doraźnych zabezpieczeń i usunięcia zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia w przedmiotowym budynku w terminie 3 dni od dnia doręczenia decyzji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że zgromadzony przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. materiał dowodowy wskazuje na to, iż aktualny stan, wciąż aktywnego i rozległego osuwiska znajdującego się w bezpośrednim sąsiedztwie przedmiotowego budynku mieszkalnego, powoduje stan bezpośredniego zagrożenia zawalenia budynku mieszkalnego. Zdaniem M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego potwierdza to karta rejestracyjna osuwiska Państwowego Instytutu Geologicznego – Państwowego Instytutu Badawczego Oddział [...], sporządzona przez doc. dr hab. A. W. i mgr inż. B. W.

Z ustaleń sporządzonych przez osoby posiadające stosowne uprawnienia geologiczne, wynika, że osuwisko jest nadal aktywne i stanowi zagrożenie m.in. dla budynku stanowiącego własność L. i L. J. W ocenie M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w stosunku do przedmiotowego obiektu mieszkalnego zostały spełnione przesłanki zastosowania trybu określonego w art. 68 Prawa budowlanego, jednakże organ l instancji, jako adresata decyzji wskazał tylko L. J., pomimo tego, że nieruchomość stanowi własność także L. J. Ponadto organ I instancji nie ujął

w orzeczeniu obowiązku, o którym mowa w art. 68 pkt 3 Prawa budowlanego. Z tych względów, zdaniem organu odwoławczego, uzasadniona była zmiana decyzji organu l instancji.

M. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego poinformował również, że na podstawie art. 10 § 2 k.p.a. odstąpił od zasady czynnego udziału stron w postępowaniu ze względu na występujące niebezpieczeństwo dla życia

i zdrowia ludzkiego, o czym adnotację zawarto w aktach sprawy.

Odnosząc się do zarzutu zawartego w odwołaniu, M. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, że fakt, iż obiekt mieszkalny nie posiada widocznych uszkodzeń, pęknięć, czy przechyleń nie przesądza o niewystępowaniu stanu bezpośredniego zagrożenia zawalenia budynku. Istnienie w najbliższym sąsiedztwie przedmiotowego budynku rozległego oraz wciąż aktywnego osuwiska stwarza bowiem stan zagrożenia bezpośrednim zawaleniem. Natomiast decyzja wydana przez organ nadzoru budowlanego w trybie art. 68 Prawa budowlanego ma na celu ochronę najwyższych wartości, jakimi są życie i zdrowie ludzkie, a nałożone obowiązki nie mają na celu doprowadzenia obiektu do właściwego stanu technicznego, a jedynie wyeliminowanie bezpośredniego zagrożenia dla życia

i zdrowia. Zatem, do wydania takiej decyzji nie są wymagane dokładne badania, czy też szczegółowe analizy. W dalszej kolejności, w zależności od aktualnego stanu faktycznego oraz wyników kontroli, której obowiązek wykonania ciąży z mocy prawa na skarżących, zasadnym będzie ewentualne wszczęcie postępowania, w trybie

art. 66 Prawa budowlanego, w celu doprowadzenia obiektu do prawidłowego stanu technicznego.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Krakowie złożyli L. i L. J., zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwą wykładnię względnie niewłaściwe stosowanie, to jest naruszenie:

1) art. 68 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego przez wydanie zaskarżonej decyzji bez przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego geologa;

2) art. 66 ust. 2 Prawa budowlanego, poprzez ustne nakazanie opuszczenia budynku mieszkalnego, chociaż nie zachodziły przesłanki określone w tym przepisie.

Ponadto skarżący zarzucili zaskarżonej decyzji naruszenie prawa procesowego, to jest naruszenie:

1) art. 7 k.p.a. przez wydanie zaskarżonej decyzji, gdy z okoliczności sprawy

a nawet treść zaskarżonej decyzji, wynika, że decyzja ta jest przedwczesna;

2) art.8 k.p.a. poprzez brak właściwego uzasadnienia decyzji;

3) art. 10 § 1 k.p.a. poprzez nieumożliwienie stronom przed wydaniem zaskarżonej decyzji wypowiedzenia się co do zebranych dowodów

i materiałów oraz zgłoszonych żądań, a także niedoręczenie decyzji L. J.;

4) art. 77 § 1 k.p.a. i 80 k.p.a. poprzez oparcie rozstrzygnięcia na niekompletnym materiale dowodowym;

5) art. 107 k.p.a. poprzez brak powołania podstawy prawnej rozstrzygnięcia, brak podania dowodów na potwierdzenie okoliczności stanowiących podstawę faktyczną podjęcia decyzji, brak wskazania przyczyn uznania wiarygodności poszczególnych dowodów, brak wyjaśnienia podstawy prawnej

– nieprzytoczenie oznaczeń ani treści przepisów prawa, na których oparto rozstrzygnięcie.

W odpowiedzi na skargę M. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wyrokiem z dnia 15 października 2010 roku, sygn. akt II SA/Kr 1038/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na decyzję M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] czerwca 2010 roku, nr [...] w przedmiocie nakazu wyłączenia z użytkowania budynku mieszkalnego.

W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził, że przesłanką wydania nakazu opróżnienia obiektu budowlanego

w oparciu o art. 68 Prawa budowlanego jest bezpośrednie zagrożenie zawalenia się budynku, w którym przebywają ludzie. Jest to więc sytuacja zaistnienia stanu nagłej konieczności, w którym istnieje niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego. Jest to zatem przepis, który ma zastosowanie w wyjątkowych okolicznościach wymagających od organów nadzoru budowlanego podejmowania zdecydowanych kroków w celu ochrony takich wartości jak życie i zdrowie ludzkie. Oczywiście nie zwalnia to organów administracji od dokonania właściwych ustaleń faktycznych

w celu stwierdzenia, że istotnie zachodzą przesłanki do zastosowania środków opisanych w art. 68 Prawa budowlanego. W kontrolowanym postępowaniu w sposób jednoznaczny ustalono, że w dniu [...] maja 2010 roku na terenie osiedla B.

w miejscowości Z. uaktywniło się osuwisko. Ze sporządzonej karty rejestracyjnej osuwiska wynika, że jego stabilizacja nie jest możliwa ani wskazana,

a osuwisko spowodowało zniszczenie opuszczonego budynku mieszkalnego, pięciu budynków gospodarczych, drogi gminnej, linii energetycznej i telefonicznej. Stwierdzono też zagrożenie dla czterech dalszych budynków mieszkalnych położonych ponad skarpą główną osuwiska w odległości 5-30 metrów. Treść karty osuwiska wskazuje, że należy spodziewać się dalszej aktywności osuwiska. Karta rejestracyjna osuwiska jest dokumentem urzędowym sporządzanym na podstawie art. 110a ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska

(Dz. U. z 2006 roku Nr 129, poz. 902, ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 20 czerwca 2007 roku w sprawie informacji dotyczących ruchów masowych ziemi (Dz. U. Nr 121, poz. 840) przez osoby dysponujące fachową wiedzą z zakresu geologii. Dlatego organy nadzoru budowlanego nie mogą zignorować ustaleń zawartych w karcie rejestracyjnej, chyba że jej treść budzi wątpliwości lub organy dysponują innymi danymi fachowymi podważającymi ustalenia dokonane

w karcie rejestracyjnej. W kontrolowanym postępowaniu taka sytuacja nie miała miejsca, a więc treść karty rejestracyjnej osuwiska na terenie osiedla B.

w Z. miała bardzo istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia wydanego przez organy nadzoru budowlanego. Skoro nie było możliwości ustabilizowania uaktywnionego osuwiska, a geologowie wskazali, że spodziewana jest jego dalsza aktywność, to należało rozważyć, czy sytuacja ta zagraża budynkowi mieszkalnemu skarżących. Z ustaleń dokonanych przez organy nadzoru wynika, że budynki mieszkalne znajdujące się na terenie osuwiska są usytuowane w odległości od 5-30 m od jego skarpy. Natomiast skarżący w swoim odwołaniu od decyzji organu

l instancji podali odległość około 50 m z bocznej strony osuwiska. Z kolei ich pełnomocnik na rozprawie podał odległość 2 km, co pozostaje w sprzeczności

z twierdzeniami mocodawców. Bezspornym wydaje się jednak, że budynek skarżących znajduje się na terenie uaktywnionego osuwiska w odległości około 50 m. Zniszczenia dokonane przez osuwisko już przed dniem orzekania przez organ

l instancji w ocenie Sądu wskazywały, że istnieje bezpośrednie niebezpieczeństwo dla trwałości konstrukcji budynku skarżących, co z kolei powodowało spełnienie przesłanek z art. 68 Prawa budowlanego i uzasadniało decyzję organu nadzoru budowlanego. Wyjaśnić trzeba, że na podstawie tego przepisu organy podejmują działania prewencyjne, a nie reagują dopiero w następstwie powstałych uszkodzeń budynku. Dlatego zarzut skargi naruszenia art. 68 Prawa budowlanego przez to,

że nakazano wyłączenie budynku z użytkowania pomimo braku widocznych uszkodzeń, nie jest trafny, ponieważ samo zaistnienie zagrożenia dla konstrukcji budynku (a na to jednoznacznie wskazywała treść karty rejestracyjnej osuwiska) uprawniały organy nadzoru do podjęcia działań w celu ochrony życia i zdrowia mieszkańców zagrożonego budynku. Sąd stwierdził, że nie dopatrzył się również naruszenia przepisów postępowania podniesionych w skardze. Kontrolowane postępowanie wymagało sprawnego ustalenia stanu faktycznego i został on ustalony na podstawie czynności dokonanych przez geologów sporządzających kartę rejestracyjną osuwiska, zaś organy nadzoru budowlanego po zestawieniu tych informacji z wynikami oględzin budynku podjęły decyzję, stosując odpowiednie przepisy Prawa budowlanego. Nie można więc, zdaniem Sądu, mówić o naruszeniu art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a. ani 80 k.p.a. Organ odwoławczy, a to jego decyzja jest przedmiotem skargi, przedstawił w uzasadnieniu dokonane ustalenia fatyczne oraz przepisy prawa mające zastosowanie w sprawie. Nie miało więc miejsca naruszenie art. 8 k.p.a. oraz 107 k.p.a. W kontrolowanym postępowaniu wykazano istnienie zagrożenia życia i zdrowia ludzkiego i dlatego istniały przesłanki zastosowania trybu z art. 10 § 2 k.p.a. i dlatego nie są zasadne zarzuty naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. Odnośnie do braku doręczenia decyzji L. J., zdaniem Sądu, zarzut ten w odniesieniu do będącej przedmiotem kontroli decyzji organu odwoławczego nie jest trafny, gdyż w aktach sprawy znajduje się potwierdzenie odbioru przez skarżącą zaskarżonej decyzji wydanej po złożeniu również przez nią odwołania od decyzji organu l instancji.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożyli L. J. i L. J. podnosząc zarzuty naruszenia:

1. prawa materialnego, to jest:

a) art. 68 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2006 roku, Nr 156, poz. 1118 ze zm.) poprzez przyjęcie, że zachodziły wszystkie przesłanki, w tym bezpośrednie zagrożenie zawaleniem, uzasadniające nakaz wyłączenia

z użytkowania całości należących do skarżących kasacyjnie budynku mieszkalnego zlokalizowanego w miejscowości Z. na działce o nr ew. [...] oraz poprzez przyjęcie, że stan groźby natychmiastowego zawalenia się budynku mieszkalnego należącego do skarżących kasacyjnie został ustalony w stopniu uzasadniającym wydanie decyzji o wyłączeniu tego budynku

w całości z użytkowania;

2. przepisów postępowania, to jest:

a) art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)

w zw. z art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nieprzeprowadzenie kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej

i oparcie zaskarżonego wyroku wyłącznie na nieznajdujących uzasadnienia w aktach sprawy twierdzeniach organu administracji o zaistnieniu stanu bezpośredniego zagrożenia zawaleniem należącego do skarżących kasacyjnie budynku mieszkalnego,

b) art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)

w zw. z art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 oraz art. 106 § 3 i art. 145 § 1 lit. b Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nieprzeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów, które znajdowały się w posiadaniu prowadzących postępowanie organów administracji w dacie wydawania wyroku, a które wskazują na istotne dla sprawy okoliczności faktyczne oraz stanowią nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji przez organ odwoławczy i nieznane temu organowi (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.), podczas gdy w stanie faktycznym sprawy było

to konieczne dla wyjaśnienia istotnych wątpliwości

i niespowodowałoby nadmiernego przedłużenia postępowania

w sprawie,

a) art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw.

z art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 oraz art. 134 § 1 i art. 135, art. 141 § 4, art. 145

§ 1 pkt 1 lit. c i art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nierozpoznanie istoty sprawy, w zakresie w jakim zaskarżony wyrok ogranicza się do stwierdzenia, że rozpoznający sprawę Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania podniesionych w skardze.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 roku Nr 270 – tekst jednolity)

– dalej p.p.s.a, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania,

co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 p.p.s.a.

Skarga kasacyjna wniesiona przez L. J. i L. J. ma usprawiedliwione podstawy.

Za zasadny uznać należy podniesiony przez wnoszących skargę kasacyjną zarzut naruszenia art. 68 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 roku, Nr 156, poz. 1118 tekst jedn. ze zm.). Przepis ten wskazany został jako podstawa prawna decyzji wydanej przez M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] czerwca 2010 roku. Organ ten uchylił decyzję organu I instancji i na podstawie art. 68 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane nakazał właścicielom budynku mieszkalnego zlokalizowanego w miejscowości Z. na działce o nr ew. [...] wyłączenie z użytkowania tego budynku.

Z przytoczonego wyżej przepisu wynika, że w razie stwierdzenia potrzeby opróżnienia w całości lub w części budynku przeznaczonego na pobyt ludzi, bezpośrednio grożącego zawaleniem, właściwy organ jest obowiązany nakazać,

w drodze decyzji, na podstawie protokołu oględzin, właścicielowi lub zarządcy obiektu budowlanego opróżnienie bądź wyłączenie w określonym terminie całości lub części budynku z użytkowania.

Stwierdzenie zaistnienia potrzeby opróżnienia w całości lub w części budynku przeznaczonego na pobyt ludzi, bezpośrednio grożącego zawaleniem oraz wydanie nakazu wyłączenia budynku z użytkowania musi nastąpić na podstawie protokołu oględzin. Wymóg ten jest wymogiem materialnoprawnym i stanowi odstępstwo od ogólnej reguły wyrażonej w art. 75 § 1 k.p.a., z którego wynika, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.

Uprawnienie organów administracji wynikające z art. 68 pkt 1 ustawy z dnia

7 lipca 1994 roku Prawo budowlane jest uprawnieniem ograniczającym prawo własności. Przepis ten, mając na względzie ochronę prawa własności, powinien być interpretowany ściśle. Skoro stwierdzenie zaistnienia potrzeby opróżnienia w całości lub w części budynku przeznaczonego na pobyt ludzi, bezpośrednio grożącego zawaleniem oraz wydanie nakazu wyłączenia budynku z użytkowania musi nastąpić na podstawie protokołu oględzin, to protokołu tego nie można zastąpić innym dowodem. Naruszenie tego wymogu stanowi naruszenie art. 68 pkt 1 wymienionej wyżej ustawy.

W przedmiotowej sprawie ustalenie, że zaistniała potrzeba opróżnienia budynku i wydania nakazu wyłączenia go z użytkowania nie zostało poczynione na podstawie protokołu oględzin. Z akt sprawy wynika, że organ administracji oparł swoje ustalenia tylko na podstawie karty rejestracyjnej osuwiska oraz notatki służbowej sporządzonej w dniu [...] maja 2010 roku. Notatki tej nie można uznać

za protokół oględzin. Tym samym naruszony został art. 68 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane. Wymienione dokumenty mogą być dowodami uzupełniającymi dowód w postaci protokołu oględzin, jednakże nie mogą one zastąpić tego dowodu.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny

w Krakowie dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji weźmie pod uwagę, że z art. 68 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane wynika wymóg ustalenia, że zaistniała potrzeba opróżnienia budynku i wydania nakazu wyłączenia go z użytkowania na podstawie protokołu oględzin. Przed rozpoznaniem skargi Sąd I instancji powinien jednak wyjaśnić, czy zaskarżona decyzja funkcjonuje nadal w obrocie prawnym. Do skargi kasacyjnej załączona została kopia pisma Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] grudnia 2010 roku (k – 60 akt Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego), z której wynika, że w związku z otrzymaniem z Urzędu Gminy Z. karty rejestracyjnej osuwiska nr ew. [...], w której zawarta została informacja, iż budynki zlokalizowane w rejonie osiedla B., a występujące poza osuwiskiem, proponuje przywrócić się do użytkowania, gdyż nie istnieje zagrożenie ze strony osuwiska w S. Z pisma Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] grudnia 2010 roku wynika również, że zainteresowani mieszkańcy otrzymali decyzje o uchyleniu zakazu użytkowania tych budynków. Decyzje o zakazie użytkowania wydane zostały na podstawie art. 155 k.p.a.

Jeśli zaskarżona decyzja została uchylona w trybie art. 155 k.p.a.,

to postępowanie sądowe powinno zostać umorzone, jako bezprzedmiotowe. Nie funkcjonowałby bowiem wówczas w obrocie prawnym przedmiot tej kontroli.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego za niezasadny uznać należy zarzut naruszenia art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonał oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, co wynika z treści zaskarżonego wyroku oraz jego uzasadnienia. Okoliczność, iż skarżący kasacyjnie nie zgadzają się ze stanowiskiem Sądu I instancji może oznaczać, że kontrola ta została przeprowadzona niewłaściwie nie zaś, że kontroli tej w ogóle nie było.

Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia

25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 oraz art. 106 § 3 i art. 145 § 1 lit. b Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nieprzeprowadzenie dowodu uzupełniającego

z dokumentu w postaci nowej karty osuwiska.

Po pierwsze zgodnie z treścią art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd może, ale nie musi, przeprowadzić z urzędu lub na wniosek dowody uzupełniające z dokumentów. Nie można czynić Sądowi zarzutu z faktu nie zastosowania przepisu prawa, którego Sąd ten nie miał obowiązku zastosować.

Po drugie za niezasadne uznać należy twierdzenie skarżących kasacyjnie,

że przeprowadzenie dowodu z karty osuwiska nr [...] z dnia [...] września 2010 roku mogłoby skutkować uchyleniem przez Sąd I instancji zaskarżonej decyzji

z powodu zaistnienia przesłanki wznowienia postępowania wymienionej w art. 145

§ 1 pkt 5 k.p.a.

Z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wynika, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję.

Zaskarżona decyzja wydana została w dniu [...] czerwca 2010 roku zaś nowa karta osuwiska sporządzona została w dniu [...] września 2010 roku. Nie był to więc dowód, który istniał w dniu wydawania przez organ administracji zaskarżonej decyzji. Dowód ten powstał już po wydaniu tej decyzji i jako taki nie mógłby być podstawą do wznowienia postępowania tylko ewentualnie do uchylenia lub zmiany zaskarżonej decyzji przez organ administracji na podstawie art. 155 k.p.a.

Karta ta nie jest też dowodem, z którego wynikałoby, że przed dniem wydania zaskarżonej decyzji nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Z dokumentu tego (k – 62, 63, 64 akt sprawy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego) nie wynika, kiedy zaistniały

w osuwisku takie zmiany, które pozwalają na przywrócenie do użytkowania budynków znajdujących się w rejonie osiedla B.

Odnośnie do podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszanie art. 134 § 1, art. 135, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 107

§ 3 k.p.a. ocena jego zasadności, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, jest obecnie przedwczesna.

Podstawą uchylenia zaskarżonego wyroku było naruszenie prawa materialnego. Nie został spełniony jeden z wymogów, od którego uzależnione jest zastosowanie art. 68 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane, gdyż nie został sporządzony protokół oględzin. Tymczasem zarzuty naruszenia

art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. związane są kwestionowaniem przez skarżących kasacyjnie istnienia stanu bezpośrednio zagrażającego zawaleniem budynku. Ocena zaś, czy taki stan istniał i istnieje możliwa będzie dopiero po sporządzeniu przez organy administracji protokołu oględzin, o którym mowa w art. 68 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane.

Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny,

na podstawie 185 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a. zasądzono od M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. solidarnie na rzecz L. J. i L. J. kwotę 450 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.