Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2501/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-05-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 185 par. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 77 par 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 40, art. 42 ust. 3
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Bożena Popowska Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Stahl Sędzia NSA del. Tomasz Zbrojewski /spr./ Protokolant: asystent sędziego Anna Siwonia-Rybak po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M. A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 czerwca 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 2825/12 w sprawie ze skargi M. A. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie


UZASADNIENIE

II OSK 2501/13

U Z A S A D N I E N I E

Wyrokiem z dnia 18 czerwca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. A. na decyzję [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2012 r. w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie.

W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego W. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie samowolnie wybudowanej wiaty o powierzchni 112 m2 na nieruchomości przy ul. P. w W., usytuowanej przy granicy z nieruchomością przy ul. P.. Organ ustalił, że obiekt powstał w 1994 r.

Postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r. organ I instancji, na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 1 i art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm.), nałożył na D. i A. S. obowiązek sporządzenia i przedłożenia aktualnej inwentaryzacji budowlanej ww. wiaty, zawierającej opinię techniczną w zakresie zgodności wykonanych robót z obowiązującymi przepisami i normami, określającej przy tym, czy wiata nie powoduje niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, a także przedłożenia odbitki z mapy zasadniczej zawierającej pomiary obiektu do granic działki.

D. i A. S. wypełnili nałożone na nich obowiązki. Ze sporządzonej dokumentacji wynika, że przedmiotowa wiata gospodarcza o konstrukcji stalowej wybudowana jest zgodnie z obowiązującymi przepisami techniczno-budowlanymi i nadaje się do użytkowania zgodnie z przeznaczeniem. Jej usytuowanie spełnia warunki określone w § 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz.U. Nr 17, poz. 62 ze zm.). Inwestorzy przedłożyli także aktualną inwentaryzację geodezyjną uwzględniającą przedmiotowy budynek, sporządzoną przez uprawnionego geodetę, zaewidencjonowaną przez Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej.

Z ustaleń Miejscowego Planu Ogólnego Zagospodarowania Przestrzennego [...], zatwierdzonego Uchwałą Nr [...] Rady W. z dnia [...] września 1992 r., [...] wynikało z kolei, iż przedmiotowa nieruchomość znajdowała się w obszarze oznaczonym symbolem planistycznym X-72 (strefa możliwości urbanistycznych).

Organ I instancji uznał zatem, że w sprawie nie zachodzą okoliczności określone w art. 37 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane z 1974 r. i brak jest podstaw do nakazania rozbiórki obiektu, jak również do zastosowania środków przewidzianych w art. 40 ustawy. W konsekwencji, decyzją z dnia 6 sierpnia 2012 r., wydaną na podstawie art. 42 ust. 3 ustawy – Prawo budowlane z 1974 r., udzielił D. i A. S. pozwolenia na użytkowanie wiaty.

Po rozpatrzeniu odwołania M. A. (właścicielki sąsiedniej nieruchomości), [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia [...] września 2012 r., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że warunkiem legalizacji obiektu budowlanego, w stosunku do którego zastosowanie ma ustawa - Prawo budowlane z 1974 r., jest zgodnie z art. 40 tej ustawy, spełnienie przez obiekt następujących przesłanek: obiekt znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym jest przeznaczony pod zabudowę lub nie jest przeznaczony pod zabudowę innego rodzaju; obiekt nie powoduje bądź w razie wybudowania nie spowodowałby niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Usytuowanie spornej wiaty, w ocenie organu II instancji, nie narusza ustaleń obowiązującego w dacie jej budowy planu miejscowego, przewidującego na tym terenie strefę możliwości urbanistycznych. Wiata spełnia również drugą z powołanych wyżej przesłanek koniecznych do jej legalizacji. Zgodnie bowiem z inwentaryzacją budowlaną i opinią techniczną sporządzoną przez mgr inż. R. J., sporny obiekt nadaje się do użytkowania zgodnie z przeznaczeniem.

Organ odwoławczy podkreślił przy tym, że dochodzenie ewentualnych roszczeń w związku z naruszeniem prawa własności możliwe jest na wyłącznie gruncie prawa cywilnego.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. A. podniosła, że w części spornego obiektu budowlanego znajduje się zbiornik na olej opałowy zasilający kotłownię, a wybudowany nielegalnie obiekt nie jest ścianą zabezpieczenia przeciwpożarowego i tym samym stwarza niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia. Dodatkowo, częściowo położony jest na terenie, który stanowi drogę dojazdową. Uniemożliwia to korzystanie z nieruchomości sąsiednich, w szczególności z posiadanego przez nią garażu. Poza tym zadaszenie obiektu ze spadkiem dachu na stronę jej działki powoduje ciągłe zalewanie garażu. W części murowanej obiektu znajduje zaś się otwór drzwiowy w odległości mniejszej niż 1,5 m od granicy.

Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że nie ulega wątpliwości, że wiata została zrealizowana przed 1 stycznia 1995 r. Stosownie zaś do art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane przepisów dotyczących orzekania o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części, nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Takimi przepisami dotychczasowymi – w zakresie usuwania skutków samowoli budowlanej - są przepisy art. 37 – 42 ustawy z dnia 29 października 1974 r. - Prawo budowlane, które przewidywały możliwość legalizacji samowoli budowlanej przy spełnieniu określonych warunków.

Sąd I instancji podniósł, że w zależności od wyników postępowania wyjaśniającego, właściwy organ nadzoru budowlanego może nakazać wykonanie określonych czynności niezbędnych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami (art. 40 ustawy - Prawo budowlane z 1974 r.) lub wydać decyzję o rozbiórce danego obiektu. Wydanie decyzji o rozbiórce jest obowiązkowe jedynie w razie zaistnienia przesłanek z art. 37 ust. 1, zgodnie z którym obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część:

1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub

2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

Ponadto w myśl art. 37 ust. 2 ustawy z 1974 r. właściwy organ może wydać decyzję o przymusowej rozbiórce obiektu zrealizowanego samowolnie, jeżeli jest to uzasadnione innymi ważnymi przyczynami, poza wymienionymi w ust. 1.

W sytuacji nieustalenia w postępowaniu dowodowym przesłanek z art. 37 ust. 1 pkt 1 lub pkt 2, a także - w przypadku nieskorzystania z art. 37 ust. 2, organ zobowiązany jest do przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego przewidzianego w art. 40. Natomiast formą legalizacji obiektu - gdy obiekt ten spełnia wszystkie wymogi prawa budowlanego - jest pozwolenie na jego użytkowanie, które jest jednocześnie stwierdzeniem zdatności obiektu do użytkowania (art. 42 ustawy z 1974 r.).

Sąd I instancji podzielił pogląd organów administracyjnych, że nie zachodzą przesłanki z art. 37 oraz nie istnieje konieczność wydania orzeczenia w oparciu o art. 40 ustawy. Zdaniem Sądu Wojewódzkiego, tak dokonana ocena jest prawidłowa, uzasadniona stanem faktycznym sprawy. Sąd podkreślił przy tym, że organy wyjaśniły w toku postępowania, że sporna wiata, która została zrealizowana przy istniejącym wcześniej murowanym ogrodzeniu, odpowiada wymogom technicznym przewidzianym dla takich obiektów i nie powoduje żadnych niebezpieczeństw lub niedopuszczalnego pogorszenia warunków dla otoczenia. Na potrzeby sprawy sporządzona została dokumentacja techniczna, zawierająca m.in. opinię techniczną. Dokumenty te sporządzone zostały przez osobę z odpowiednimi uprawnieniami budowlanymi. Zatem w sprawie nie wystąpiła przesłanka z art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r.

W skardze kasacyjnej skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego M. A., reprezentowana przez pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata, podniosła zarzuty:

I. naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez niewyjaśnienie motywów rozstrzygnięcia wobec braku uzasadnienia w zakresie wszystkich zarzutów podniesionych przez pełnomocnika skarżącej w piśmie z dnia 7 czerwca 2013 r., tj.:

a) braku odniesienia się do zarzutu naruszenia przez organ art. 7, art. 77 § 1, art. 80 kpa i niewyjaśnienie przez Sąd, dlaczego uznał, że organ prawidłowo ustalił, że budynek wiaty odpowiada obowiązującym w dacie jego wzniesienia przepisom techniczno-budowlanym, choć budynek ten, będąc usytuowanym na granicy nieruchomości, posiada otwór drzwiowy oraz spadek dachu na stronę sąsiedniej nieruchomości, co jest niezgodne z § 13 ust. 2 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki; dodatkowo organ przyjął, że budynek wiaty został wybudowany w 1994 r., choć przeczy temu dowód w postaci zdjęcia lotniczego z 1997 r.; dodatkowo Sąd I instancji błędnie przyjął, że organ nie naruszył przepisów postępowania administracyjnego, opierając ustalenia faktyczne na inwentaryzacji budowlanej i opinii technicznej sporządzonych przez mgr inż. R. J., w sytuacji, gdy opracowania te są w sposób widoczny nierzetelne, m. in. nie wynika z nich w sposób jednoznaczny, jaki konkretnie obiekt budowlany jest ich przedmiotem;

b) braku odniesienia się do zarzutu naruszenia przez organ § 13 ust. 2 rozporządzenia z 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że budynek wiaty odpowiada przepisom techniczno-budowlanym obowiązującym w okresie jego wzniesienia, w sytuacji gdy budynek ten, będąc usytuowanym na granicy nieruchomości, posiada otwór drzwiowy oraz spadek dachu na stronę sąsiedniej nieruchomości powodujący odprowadzanie na nią wody opadowej;

c) braku odniesienia się do zarzutu naruszenia przez organ art. 40 ustawy - Prawo budowlane z 1974 r., poprzez jego niezastosowanie i niewydanie decyzji nakazującej inwestorom wykonanie zmian lub przeróbek niezbędnych do doprowadzenia budynku wiaty do stanu zgodnego z przepisami (§ 13 ust. 2 rozporządzenia z 1980 r.), poprzez co najmniej zamurowanie otworu drzwiowego ściany od strony posesji skarżącej oraz przebudowę dachu w celu zmiany kierunku spadku jego spadku;

2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 kpa poprzez nieuchylenie objętej skargą decyzji, która narusza wskazane przepisy postępowania administracyjnego w taki sposób, że mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynikało z braku dokładnego wyjaśnienia przez organ stanu faktycznego sprawy, niedokonania wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz dokonania oceny zebranych dowodów w sposób dowolny poprzez:

- oparcie ustaleń faktycznych na inwentaryzacji budowlanej i opinii technicznej sporządzonych przez mgr inż. Ryszarda Jelenia, w sytuacji gdy opracowania te są w sposób widoczny nierzetelne,

- ustalenie, że budynek wiaty odpowiada obowiązującym w dacie jego wzniesienia przepisom techniczno-budowlanym, w sytuacji gdy budynek ten będąc usytuowanym na granicy nieruchomości posiada otwór drzwiowy oraz spadek dachu na stronę sąsiedniej nieruchomości,

- ustalenie, że budynek wiaty został wybudowany w 1994 r., w sytuacji gdy przeczy temu dowód w postaci zdjęcia lotniczego z 1997 roku;

II. naruszenia prawa materialnego, tj.:

1) § 13 ust. 2 rozporządzenia z 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że budynek wiaty odpowiada przepisom techniczno-budowlanym obowiązującym w okresie jego wzniesienia, w sytuacji gdy budynek ten, będąc usytuowanym na granicy nieruchomości, posiada otwór drzwiowy oraz spadek dachu na stronę sąsiedniej nieruchomości, co powoduje odprowadzanie na nią wody opadowej;

2) art. 40 ustawy - Prawo budowlane z 1974 r. poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że w sprawie nie zachodziły podstawy do wydania decyzji nakazującej wykonanie zmian lub przeróbek niezbędnych do doprowadzenia budynku wiaty do stanu zgodnego z przepisami poprzez co najmniej zamurowanie otworu drzwiowego ściany od strony posesji skarżącej oraz przebudowę dachu w celu zmiany kierunku jego spadku, co winno poprzedzać ewentualne wydanie decyzji legalizacyjnej na podstawie art. 42 ust. 1 i ust. 3;

3) art. 42 ust. 1 i ust. 3 ustawy - Prawo budowlane z 1974 r. poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że w sprawie zachodziły podstawy do wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie samowolnie wybudowanej wiaty, w sytuacji, gdy wiata ta została wybudowana niezgodnie z § 13 ust. 2 rozporządzenia z 1980 r., w związku z czym wydanie decyzji legalizacyjnej winno zostać poprzedzone obligatoryjnym wydaniem decyzji nakazującej inwestorowi wykonanie zmian lub przeróbek niezbędnych do doprowadzenia budynku wiaty do stanu zgodnego z przepisami (art. 40 ustawy z 1974 r.).

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor podkreślił, że Sąd I instancji pozostawił bez odpowiedzi pytania fundamentalne dla rozstrzygnięcia sprawy dotyczące daty wybudowania spornej wiaty, jak również jego zgodności z przepisami rozporządzenia z 1980 r., skoro budynek wiaty, usytuowany w granicy działki posiada otwór drzwiowy i spadek dachu na stronę sąsiedniej nieruchomości, co jest szczególnie istotne w kontekście art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. W ocenie skarżącej kasacyjnie Sąd I instancji uchylił się od przedstawienia motywów rozstrzygnięcia, a co za tym idzie orzeczenie ma charakter całkowicie uznaniowy.

Wskazując na powyższe naruszenia autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także o zasądzenie na rzecz pełnomocnika z urzędu kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącej kasacyjnie, według norm przepisanych, w wysokości 150% stawki minimalnej, które to koszty nie zostały uiszczone ani w całości ani w części.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnicy postępowania A. i D. S., reprezentowani przez pełnomocnika z osobie adwokata, wnieśli o jej oddalenie.

Pismem z dnia 26 września 2013 r. skarżąca kasacyjnie podtrzymała wniesioną skargę kasacyjną w całości.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy.

Punktem wyjścia do rozważań w rozpoznawanej sprawie stanowi zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku twierdzenie, że data budowy wiaty na działce przy ul. P. nie budzi wątpliwości, gdyż wiata została zrealizowana przed 1 stycznia 1995 r., jeszcze przez poprzedniego właściciela nieruchomości w bezpośrednim sąsiedztwie istniejącego ogrodzenia. Powyższa konstatacja, w myśl art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, dała podstawę do zastosowania na gruncie okoliczności rozpoznawanej sprawy przepisów art. 37-42 ustawy z dnia 29 października 1974 r. – Prawo budowlane.

Tymczasem należy zwrócić uwagę na fakt, iż nie sposób uznać, iż data realizacji spornej wiaty jest bezsporna, skoro przyjęcie przez organy nadzoru budowlanego daty powstania wiaty było kwestionowane przez skarżącą. W świetle zgromadzonego materiału, uzasadniona jest wątpliwość co do daty wybudowania przedmiotowej wiaty. Otóż, w aktach administracyjnych znajduje się decyzja Burmistrza Gminy W. z dnia [...] stycznia 1996 r., wydana na podstawie art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane skierowana do poprzednich właścicieli nieruchomości, zezwalająca na użytkowanie budynku mieszkalnego jednorodzinnego z częścią biurową oraz magazynowo – gospodarczą na terenie działki przy ul. P. w W. Decyzja ta, jak się wydaje, nie obejmuje wprost swoim zakresem wiaty, która zgodnie z przyjętymi przez organy administracji, a w ślad za nimi Sąd I instancji ustaleniami już wówczas istniała. Przyjmując natomiast, że powyższa decyzja w części odnoszącej się do części magazynowo – gospodarczej, dotyczyła przedmiotowej wiaty, niedopuszczalnym byłoby ponowne orzekanie o zezwoleniu na jej użytkowanie. Brak możliwości uzyskania w oparciu o materiał sprawy odpowiedzi na pytanie, dlaczego wiata nie została objęta pozwoleniem na użytkowanie już w roku 1996 i dopiero oględziny przeprowadzone na nieruchomości w roku 2011 wykazały, że wiata została samowolnie wybudowana, wzbudza uzasadnione wątpliwości, że została ona zrealizowana przed 1995 r., a zatem, że data powstania wiaty nie budzi wątpliwości.

Powyższe powoduje, że za uzasadniony uznać należy zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 kpa, przy czym podkreślenia wymaga, że wyjaśnienie tej kwestii jest o tyle istotne, że determinuje, które prawa materialnego w sprawie znajdą zastosowanie.

Zarzut naruszenia powyższych przepisów postępowania pozostaje aktualny również, jeśli wziąć pod uwagę zastrzeżenia autora skargi kasacyjnej, co do bezkrytycznego przyjęcia przez organy nadzoru budowlanego twierdzeń zawartych w "Inwentaryzacji architektoniczno-budowlanej wiaty wraz z opinią techniczną obiektu", sporządzonej przez mgr inż. R. J. W świetle zgromadzonego materiału dowodowego w aktach sprawy (w szczególności dokumentacji fotograficznej) wątpliwości budzi stwierdzenie, że wiata jest obiektem bez ścian, usytuowanym przy niezależnym ogrodzeniu. Z załączonych zdjęć wynika, że obiekt budowlany usytuowany od strony działki strony skarżącej, zajmuje całą szerokość działki inwestorów, a jego tylna ściana – wg. opinii ogrodzenie wewnętrzne, usytuowana jest w niewielkiej odległości ( ok. 1m.) od ogrodzenia nieruchomości wykonanego z siatki. Posiada ściany boczne ( strona południowa – wg. opinii ogrodzenie i północna, bez wyjaśnienia jej charakteru) oraz od strony wschodniej częściowo przylega do istniejącego budynku. W tej sytuacji stwierdzenie, że wiata stanowi niezależną konstrukcję i jedynie przylega do murowanych ogrodzeń musi wzbudzać wątpliwości. Organy administracyjne nie zajęły się również kwestią legalności istnienia otworu drzwiowego w murze, do którego rzekomo tylko przylega wiata w kontekście § 13 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. Nie zostały także poddane dokładnemu wyjaśnieniu zgłaszane przez skarżącą problemy związane z odprowadzaniem wód opadowych z dachu wiaty na teren sąsiedniej nieruchomości, mając na uwadze, że kierunki spadków dachu są w rożnych jego częściach różne

Tymczasem okoliczności te są istotne, jeśli zważyć na brzmienie art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r.

Zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane z 1974 r. obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

Z treści tego przepisu wynika, że przy ocenie, czy samowolnie zrealizowany obiekt budowlany podlega rozbiórce ocenia się jedynie kwestię zgodności z przeznaczeniem terenu oraz kwestię ewentualnego stwarzania niebezpieczeństwa czy pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych. Nie stanowi natomiast negatywnej przesłanki wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie naruszenie warunków technicznych, określonych np. we wspomnianym rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. W konsekwencji naruszenie przepisów określających usytuowanie budynków w stosunku do granic działki czy istnienie otworów w ścianach zlokalizowanych bez zachowania określonej odległości od granicy działki nie stanowi o obowiązku rozbiórki obiektu. Wystarczającą podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest bowiem, zgodnie z art. 42 ust. 3 ustawy - Prawo budowlane z 1974 r., stwierdzenie zdatności do użytku wykonanego obiektu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu w sprawie wydania pozwolenia na użytkowanie nie można jednak tracić z pola widzenia przepisu art. 40 ustawy - Prawo budowlane z 1974 r. Stosownie do jego treści w przypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy organ wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami. Tymczasem konieczność zastosowania tego przepisu nie podlegała rozważeniu w postępowaniu administracyjnym, co nie pozostaje bez wpływu na ocenę prawidłowości zastosowania art. 42 ust. 3 ustawy Prawo budowlane z 1974 r.

Brak dostatecznych ustaleń w zakresie spełniania norm, o których mowa w § 13 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i w konsekwencji brak rozważenia celowości zastosowania art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. powoduje, że przedwczesna jest ocena prawidłowości zastosowania art. 42 ust. 3 tej ustawy.

Rozpoznając ponownie sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględni przedstawione braki postępowania administracyjnego i rozważy wpływ tego stanu rzeczy na treść zaskarżonego do Sądu rozstrzygnięcia.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Nie orzeczono natomiast o wynagrodzeniu za udzieloną pomoc prawną dla ustanowionego z urzędu pełnomocnika skarżącej kasacyjnie, bowiem należne od Skarbu Państwa wynagrodzenie przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 p.p.s.a.