Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 489/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-10-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6193 Funkcjonariusze Straży Granicznej
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: arrt.190, 134 § 1, art.141 § 4
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art.7, 77 § 1, 89, 117§ 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art.34 ust.1, 36 ust.1, 39a ust.1, 135 ust.1, 136 ust.1-4, 136a ust.1, 136bust.1-6
journal: Dz.U. 2005 nr 234 poz 1997
law: Ustawa z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej - tekst jednolity
article: § 8 ust.1, ust.2 pkt 1-3, § 25 ust.1 i 2,3 , § 9, § 13ust.1, § 29 ust.1 i 2
journal: Dz.U. 2002 nr 118 poz 1015
law: Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie przeprowadzania postępowania  dyscyplinarnego wobec funkcjonariuszy Straży Granicznej

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Jaśkowska Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz NSA Arkadiusz Despot- Mładanowicz (spr.) Protokolant specjalista Edyta Pawlak po rozpoznaniu w dniu 12 października 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 grudnia 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 1651/10 w sprawie ze skargi D. L. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zajmowanego stanowiska i przeniesienia do dyspozycji oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 1651/10, oddalił skargę D. L. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] grudnia 2008 r., nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zajmowanego stanowiska i przeniesienia do dyspozycji.

Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy:

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 2 września 2010 r. sygn. akt I OSK 349/10 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 listopada 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 215/09 w sprawie ze skargi D. L. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zajmowanego stanowiska i przeniesienia do dyspozycji.

W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że wyrokiem z dnia 19 listopada 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi D. L., uchylił decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] grudnia 2008 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej w przedmiocie zwolnienia z zajmowanego stanowiska i przeniesienia do dyspozycji. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji podał, że rozkazem personalnym z dnia [...] października 2008 r. Komendant Główny Straży Granicznej, na wniosek Dyrektora Zarządu Operacyjno – Śledczego Komendy Głównej Straży Granicznej, zwolnił mjr SG D. L. z dniem [...] października 2008 r. ze stanowiska Zastępcy Dyrektora Zarządu Operacyjno – Śledczego Komendy Głównej Straży Granicznej i od dnia [...] października 2008 r. przeniósł do dyspozycji Komendanta Głównego Straży Granicznej w związku z przewidywanym wyznaczeniem na inne stanowisko służbowe. Jednocześnie organ nadał rozkazowi, na podstawie art. 108 § 1 k.p.a., rygor natychmiastowej wykonalności.

Odwołanie od powyższego rozkazu wniósł D. L., podnosząc zarzut rażącego naruszenia art. 7, art. 10 oraz art. 107 § 3 k.p.a., a także § 6 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 czerwca 2002r. w sprawie właściwości organów i jednostek organizacyjnych Straży Granicznej w sprawach wynikających ze stosunku służbowego funkcjonariuszy Straży Granicznej oraz trybu postępowania w tych sprawach, poprzez brak przeprowadzenia zgodnego z prawem postępowania dowodowego w sprawie oraz bezpodstawne nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył D. L., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę.

Skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną D. L. wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny uznając, że skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy wskazał, że Sąd I instancji z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i w konsekwencji art. 107 § 3 k.p.a. zarzucił organom administracji braki w postępowaniu wyjaśniającym, nakazując dokonanie ustaleń, których zakres wkracza w sferę spraw wynikających z podległości służbowej między przełożonym a podwładnym. Ponadto Sąd I instancji zarzucając organom niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego i nierozważenie interesu służby, jednocześnie wyraził pogląd, że odsunięcie skarżącego od pracy w służbie jest niezgodne z interesem tej służby, a niemożność nawiązania współpracy nie powinna skutkować zwolnieniem z zajmowanego stanowiska. Tym samym Sąd meriti dopuścił się naruszenia przepisów art. 36 i art. 39a ustawy o Straży Granicznej poprzez pozbawienie organu prawa rozważenia w ramach przyznanych kompetencji, co leży w interesie służby oraz wykonywania władzy w zakresie polityki kadrowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ponownie oceniając wydane w sprawie decyzje stwierdził, że są one zgodne z prawem.

W pierwszej kolejności Sąd wskazał, że stosownie do art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej jako p.p.s.a. -, sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że z treści zaskarżonej decyzji wynika, iż u podstaw zwolnienia skarżącego z zajmowanego stanowiska leży konflikt między skarżącym a jego bezpośrednim przełożonym. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zważając na specyfikę stosunków służbowych, istnienie konfliktów na linii przełożony – podwładny nie leży w interesie służby. Na decyzję o zwolnieniu skarżącego nie miały wpływu okoliczności związane z przebiegiem dotychczasowej służby, negatywnymi ocenami czy brakami w wykształceniu. Ponadto Sąd II instancji wskazał, że skarżący zwolniony został z zajmowanego stanowiska i przeniesiony do dyspozycji w celu wyznaczenia na inne stanowisko służbowe, a nie w celu zwolnienia ze służby.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji powinien podczas kontroli legalności zaskarżonych decyzji ograniczyć się do oceny, czy jej uzasadnienie pozwala na ustalenie przyczyn leżących u podstaw jej wydania. Sąd kasacyjny wyraźnie zatem wyznaczył zakres kontroli Sądu I instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał na art. 39a ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U z roku 2005 Nr 234 poz. 1997 ze zm.) stanowiący, że funkcjonariusza Straży Granicznej zwolnionego lub odwołanego z zajmowanego stanowiska można przenieść do dyspozycji właściwego przełożonego, jeżeli przewiduje się wyznaczenie go na inne stanowisko służbowe albo zwolnienie ze służby. Sformułowanie tego przepisu wskazuje, że decyzja o przeniesieniu ma charakter fakultatywny, a zatem jest decyzją uznaniową. Sąd I instancji zwrócił uwagę, że wydane w postępowaniu orzeczenia organów administracji nie uchybiają regułom związanym z uzasadnieniem decyzji uznaniowych oraz przepisom art. 39a ustawy o Straży Granicznej oraz § 3 ust. 1 i ust. 2 w zw. z § 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 sierpnia 2005 r. w sprawie przenoszenia do dyspozycji funkcjonariuszy Straży Granicznej.

W ocenie Sądu uzasadnienia decyzji zarówno organu pierwszej, jak i drugiej instancji są obszerne i wyczerpująco przedstawiają dotychczasowy stan sprawy oraz argumenty i dowody przemawiające za podjęciem rozstrzygnięcia o przeniesieniu D. L. do dyspozycji. Ponieważ decyzja jest uznaniowa, to organy wyjaśniają jej merytoryczną przyczynę jaką jest konflikt skarżącego z przełożonym.

Rozkaz personalny nr [...] z dnia [...] października 2008 r. Komendanta Głównego Straży Granicznej oraz decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] odpowiadają brzmieniu art. 39a ustawy o Straży Granicznej oraz § 3 ust. 1 i ust. 2 w zw. z § 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 sierpnia 2005r. w sprawie przenoszenia do dyspozycji funkcjonariuszy Straży Granicznej. Forma przeniesienia ma charakter rozkazu personalnego, określony jest dzień przeniesienia ([...] października 2008 r.) i wskazanie, iż przeniesienie ma związek z przewidywanym przeniesieniem na inne stanowisko. W treści decyzji organu pierwszej, jak i drugiej instancji wskazano, że D. L. odmówił przyjęcia innego równorzędnego stanowiska służbowego, a istnieje brak możliwości mianowania go na inne równorzędne stanowisko. Konieczne jest jego przeniesienie w perspektywie możliwości mianowania go na stanowisko zastępcy dyrektora Zarządu Zabezpieczeń Działań Straży Granicznej – takie określenie jest zgodne z treścią § 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 sierpnia 2005 r. w sprawie przenoszenia do dyspozycji funkcjonariuszy Straży Granicznej.

Mając na względzie powyższe, Sąd - na podstawie art. 151 w zw. z art. 132 p;.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku o oddaleniu skargi.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniósł D. L., zaskarżając wyrok w całości, zarzucając:

I. zgodnie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, tj.

1) art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i art. 3 § 1 p.p.s.a. oraz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm., dalej: ustawa o ustroju sądów administracyjnych), przez oddalenie skargi mimo naruszenia przez stronę przeciwną prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy w zakresie i w sposób określony w pkt II poniżej,

2) art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 1 § 1 i 2 ustawy o ustroju sądów administracyjnych, poprzez oddalenie skargi mimo naruszenia przez organ przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.

a) art. 133 § 1 i art. 134 § 1 oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez zaniechanie ustosunkowania się do istotnej argumentacji zawartej w skardze i pominięcie ujawnionych w sprawie okoliczności, poprzez stwierdzenie, że uzasadnienie decyzji organów administracji nie dotyczy winy D. L. w sporze, a więc nie zastępuje w żaden sposób orzeczenia dyscyplinarnego, bez podania wyjaśnienia i argumentacji prawnej; pominięcie okoliczności, iż na dzień wydania decyzji organu I instancji stanowisko zastępcy dyrektora Zarządu Zabezpieczenia Działań Straży Granicznej, na które według decyzji organu istniała możliwość mianowania Skarżącego, zostało zlikwidowane w dniu wydania tego rozkazu, tj. [...].10.2008 r.; nie wzięcie pod uwagę okoliczności i czasu proponowania przez organ innych stanowisk służbowych mjr SG D. L. oraz okoliczności i materiału dowodowego, w zakresie przewinienia dyscyplinarnego, którego popełnienie przez D. L. przesądził w uzasadnieniu decyzji zarówno organ I jak i II instancji, jak również w zakresie naruszenia przez organ art. 225 § 1 k.p.a., co doprowadziło do uznania, iż decyzje organów odpowiadają prawu oraz do oddalenia skargi z dnia 16.01.2009 r.

b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez przyjęcie za organem administracji, iż decyzja w przedmiocie zwolnienia funkcjonariusza SG mjr D. L. ze służby i przeniesienia go do dyspozycji KGSG i utrzymująca ją w mocy decyzja MSWiA, nie uchybiają regułom związanym z uzasadnieniem decyzji uznaniowych oraz przepisom art. 39a ustawy o Straży Granicznej oraz § 3 ust. 1 i ust. 2 w zw. z § 4 pkt 1 rozporządzenia MSWiA z dnia 31 sierpnia 2005 r. w sprawie przenoszenia do dyspozycji funkcjonariuszy Straży Granicznej, oraz zostały wydane w oparciu o prawidłowo zebrany materiał dowodowy, jak również poprzez przyjęcie za organem nieprawidłowych ustaleń, iż D. L. odmówił przyjęcia innego równorzędnego stanowiska służbowego oraz, iż na dzień wydania decyzji organu I instancji, konieczne było przeniesienie Skarżącego do dyspozycji KGSG w perspektywie możliwości mianowania go na stanowisko zastępcy dyrektora Zarządu Zabezpieczenia Działań Straży Granicznej; oraz że wskazane w uzasadnieniu decyzji czyny nie stanowią przewinienia dyscyplinarnego,

c) art. 190 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a. poprzez uznanie, iż zakres rozpoznania sprawy, skierowanej do ponownego rozpatrzenia, zawęża się do zarzutów, do których odniósł się w wyroku Naczelny Sąd Administracyjny, a pozostawienie poza marginesem rozstrzygnięcia innych zarzutów skarżącego wskazanych w skardze na decyzję organów administracji z dnia 16.01.2009 r., podczas gdy Sąd powinien ponownie rozpoznać skargę w granicach zaskarżenia biorąc pod uwagę wszystkie wskazane w niej zarzuty i będąc związanym wykładnią przepisów prawa, dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny, tj. jedynie w zakresie art. 34 ust. 1, art. 36 ust. 1 oraz art. 39a ust. 1 ustawy o Straży Granicznej oraz poprzez stwierdzenie, iż związanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wykładnią dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczy również de facto kwestii istnienia konfliktu pomiędzy skarżącym, a jego bezpośrednim przełożonym, podczas gdy ustalenie kwestii istnienia konfliktu stanowi ustalenie, co do okoliczności faktycznych sprawy, zaś ustalenia w takim zakresie nie są objęte pojęciem wykładni prawa materialnego i procesowego, o której mowa w art. 190 p.p.s.a..

d) art. 136 b ust. 6 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej w zw. z § 8 ust. 1, ust. 2 pkt 1-3, § 25 ust. 1 i 2, 3, § 9 § 13 ust. 1 § 29 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 roku w sprawie przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego wobec funkcjonariuszy Straży Granicznej (Dz. U. 2002, Nr 118, poz. 1015 ze zm.) statuujących tryb postępowania w sprawach dyscyplinarnych dotyczących funkcjonariuszy Straży Granicznej, poprzez zaniechanie rozważenia konieczności zastosowanie wskazanego trybu przez organ I i II instancji, mimo stwierdzenia przez organy popełnienia przez D. L. przewinienia dyscyplinarnego,

- przy czym wszystkie powołane powyżej uchybienia maja istotny wpływ na wynik sprawy.

II. zgodnie z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. - naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

1) § 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 sierpnia 2005 roku w sprawie przenoszenia do dyspozycji funkcjonariuszy Straży Granicznej w zw. z art. 39a ust. 5 ustawy o Straży Granicznej poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, prowadzące do wniosku, iż wydane w postępowaniu orzeczenia organów nie uchybiają przepisowi § 4 pkt 1 rozporządzenia, oraz, iż wskazanie w uzasadnieniu decyzji organu, iż istnieje "brak możliwości mianowania D. L. na inne równorzędne stanowisko służbowe", a dalej, iż "jego przeniesienie konieczne jest w perspektywie możliwości mianowania go na stanowisko zastępcy dyrektora Zarządu Zabezpieczania Działań Straży Granicznej"', stanowi określenie zgodne z treścią § 4 pkt 1 rozporządzenia, podczas gdy wskazany przepis ma szersze zastosowanie, a jego właściwa wykładnia prowadzi do wniosku, iż dokonując przeniesienia funkcjonariusza do dyspozycji organ winien badać wszystkie przesłanki w tym przepisie wskazane, a wśród nich potrzeby ewentualnego mianowania danego funkcjonariusza na inne równorzędne stanowisko służbowe, biorąc pod uwagę pozostałe przesłanki wskazane w przedmiotowym przepisie, przy czym owe potrzeby powinny być rzeczywiste, a stanowisko służbowe istniejące;

2) art. 135 ust. 1 w zw. z art. 136 ust. 1 - 4, art. 136a ust. 1, art. 136b ust. 1-6 ustawy o Straży Granicznej w zw. z przepisami rozdziału 3, a w szczególności § 8 ust. 1, ust. 2 pkt 1-3, § 25 ust. 1 i 2, 3, § 9 § 13 ust. 1 § 29 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego wobec funkcjonariuszy Straży Granicznej, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, prowadzące do stwierdzenia, iż czyny wskazywane w decyzjach organów obu instancji, polegające m.in. na braku możliwości ułożenia współpracy z bezpośrednim przełożonym, spowodowanie utraty zaufania przez bezpośredniego przełożonego, odmowę przyjęcia innych proponowanych stanowisk, podważaniu kompetencji służbowych i obszernej krytyce bezpośredniego przełożonego oraz spowodowaniu konfliktu w stosunku służby i zdestabilizowaniu dyscypliny służbowej w jednostce organizacyjnej SG, nie są kwalifikowane, jako przewinienia dyscyplinarne, gdyż w decyzjach nie przesądzono winy funkcjonariusza, a więc decyzje nie zastępują orzeczeń dyscyplinarnych,

- przy czym powołane uchybienia miały wpływ na wynik sprawy.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, na rzecz strony skarżącej.

Nadto skarżący wskazał, że w jego ocenie w sprawie wyłoniło się zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości, w związku z tym zwrócił się z wnioskiem o rozważenie przez Naczelny Sąd Administracyjny zasadności przedstawienia do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego zagadnienia prawnego w zakresie:

"czy działanie organu administracji wydającego decyzję o zwolnieniu ze służby i przeniesieniu do dyspozycji Komendanta Głównego Straży Granicznej w oparciu o art. 36 ust. 1 w zw. z art. 39a ustawy o Straży Granicznej w zw. z § 4 pkt 1 rozporządzenia w sprawie przenoszenia do dyspozycji funkcjonariuszy Straży Granicznej, polegające na wskazaniu w uzasadnieniu decyzji oraz dokumentach stanowiących podstawę jej wydania i materiał dowodowy w przedmiotowej sprawie, iż funkcjonariusz Straży Granicznej dopuścił się: powodowania konfliktu w stosunku służby, podważania kompetencji służbowych bezpośredniego przełożonego (str. 5 i 6 decyzji organu II instancji), poddawania krytyce w sposób obszerny decyzji bezpośredniego przełożonego, sposobu realizacji zadań, doświadczenia zawodowego, umiejętności zarządzania zasobami ludzkimi, odmowy przyjęcia innych proponowanych stanowisk (str. 3 decyzji organu I instancji), może być dokonane bez przeprowadzenia w zakresie tych czynów postępowania dyscyplinarnego zgodnie z art. 135 ust. 1 w zw. z art. 136 ust. 1-4, art. 136a ust. 1, art. 136b ust. 1-6 ustawy o Straży Granicznej w zw. z przepisami rozdziału 3, a w szczególności § 8 ust. 1, ust. 2 pkt 1-3, § 25 ust. 1 i 2, 3, § 9 § 13 ust. 1 § 29 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 roku w sprawie przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego wobec funkcjonariuszy Straży Granicznej oraz czy wskazanie w uzasadnieniu decyzji organu w/w czynów bez przeprowadzenia postępowania dyscyplinarnego przeciwko Funkcjonariuszowi Straży Granicznej stanowi zgodne z prawem określenie przyczyn zwolnienia funkcjonariusza ze służby i przeniesienia do dyspozycji KGSG z zamiarem wyznaczenia na inne równorzędne stanowisko służbowe i jest zgodne z interesem służby oraz, brzmieniem art. 36 ust. 1 w zw. z art. 39a ustawy o Straży Granicznej w zw. z § 4 pkt 1 rozporządzenia w sprawie przenoszenia do dyspozycji funkcjonariuszy Straży Granicznej".

Pełnomocnik skarżącego złożył uzupełnienie skargi kasacyjnej, zawierające materiały uzupełniające w postaci czterech zarządzeń Komendanta Głównego Straży Granicznej wraz z uzasadnieniami.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Z uwagi na oparcie skargi kasacyjnej na obu podstawach przewidzianych w art. 174 p.p.s.a. jako pierwsze rozpoznaniu podlegały zarzuty naruszenia przepisów postępowania.

W pierwszej kolejności należy mieć na względzie, że Sąd I instancji orzekał będąc, zgodnie z art. 190 p.p.s.a., związany wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 września 2010 r. w sprawie sygn. akt I OSK 349/10. W wyroku tym NSA, wskazując na treść art. 34 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej, jednoznacznie stwierdził: "Fakt, że podstawę nawiązania służby stanowi mianowanie wpływa na kształt służby funkcjonariuszy Straży Granicznej. Istotą służby opartej na stosunku mianowania jest bowiem dyspozycyjność i podporządkowanie służbowe funkcjonariusza i dlatego temu stosunkowi służbowemu nadano charakter stosunku administracyjnego, a więc takiego, w którym organ jednostronnie i władczo kształtuje sytuację prawną funkcjonariusza. W konsekwencji zawarte w ustawie o Straży Granicznej uregulowania w zakresie rozstrzygania o mianowaniu na stanowisko służbowe, przeniesieniu i zwolnieniu funkcjonariusza z zajmowanego stanowiska służbowego dają przełożonemu – co do zasady – władzę jednostronnego ustalenia treści stosunku służbowego, w tym do zwolnienia z zajmowanego stanowiska oraz przeniesienia funkcjonariusza do dyspozycji przełożonego." Konsekwencją takiego stanowiska było stwierdzenie przez NSA, po wskazaniu na charakter uznaniowy decyzji o zwolnieniu z zajmowanego stanowiska służbowego i przeniesieniu do dyspozycji przełożonego (art. 39a ust. 1 ustawy o Straży Granicznej), że istnienie konfliktów na linii przełożony – podwładny nie leży w interesie służby. W wyniku takiego rozumienia przepisów ustawy o Straży Granicznej NSA zobligował Sąd pierwszej instancji, aby dokonując kontroli zaskarżonej decyzji ograniczył się do oceny, czy jej uzasadnienie pozwala na ustalenie przyczyn leżących u podstaw jej wydania. Natomiast za nieuprawnioną ingerencję w materię związaną z podległością służbową uznał badanie relacji między skarżącym i jego bezpośrednim przełożonym, wnioskującym o zwolnienie ze stanowiska oraz ustalanie, po czyjej stronie konfliktu leży racja. W konsekwencji NSA przesądził, że Sąd pierwszej instancji z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. zarzucił organom braki w postępowaniu wyjaśniającym.

Mając na uwadze fakt, że stan faktyczny nie uległ zmianie Sąd I instancji, rozpoznając ponownie sprawę, nie mógł dokonać innej interpretacji przepisów ustawy o Straży Granicznej, niż wynikająca z wyroku NSA z dnia 2 września 2010 r., I OSK 349/10. Również Naczelny Sąd Administracyjny, w składzie rozpoznającym niniejszą skargę kasacyjną, jest związany wykładnią prawa dokonaną w powyższym wyroku.

Dokonując wykładni art. 34 ust. 1, art. 36 ust. 1 i art. 39a ust. 1 ustawy o Straży Granicznej NSA jednocześnie, w oparciu o jej wynik, zakreślił w sposób jednoznaczny granice kontroli zaskarżonej decyzji, wskazując, że nie może ona dotyczyć materii związanej z podległością służbową. Sąd I instancji ponownie rozpoznając sprawę prawidłowo odczytał zakres związania wyrokiem NSA z dnia 2 września 2010 r., sygn. akt I OSK 3349/10. Dlatego też niezasadny jest zarzut naruszenia art. 190 w zw. z art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a. Skarżący mimo jednoznacznego stanowiska NSA, nadal usiłuje wprowadzić element badania relacji między nim i jego bezpośrednim przełożonym, tym razem wskazując na konieczność zbadania czy faktycznie istniał konflikt. Taki zakres badania został wykluczony przez NSA w omawianym wyroku w wyniku dokonanej wiążącej wykładni, wymienionych wyżej, przepisów ustawy o Straży Granicznej.

Brak jest również podstaw do uznania za zasadny zarzutu naruszenia art. 133 § 1, art. 134 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji wydał zaskarżony wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 ). Sąd rozstrzygnął w granicach sprawy, poddając kontroli zaskarżoną decyzję z uwzględnieniem związania wynikającego z art. 190 p.p.s.a. Jednocześnie uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy wymagane art. 141 § 4 p.p.s.a. Poruszona przez skarżącego kwestia likwidacji stanowiska zastępcy dyrektora Zarządu Zabezpieczenia Działań Straży Granicznej nie przesądza o nieprawidłowości zaskarżonego wyroku. Trzeba bowiem uwzględnić, że kontrolowana decyzja rozstrzyga o zwolnieniu z dotychczas zajmowanego stanowiska i przeniesieniu do dyspozycji Komendanta Głównego Straży Granicznej w związku z przewidywanym wyznaczeniem na inne stanowisko służbowe. Decyzja tego rodzaju nie przesądza o tym na jakie stanowisko służbowe funkcjonariusz zostanie wyznaczony. W związku z tym stanowisko przewidywane w chwili podejmowania decyzji nie musi odpowiadać stanowisku, na które funkcjonariusz w wyniku takiej decyzji zostanie w przyszłości wyznaczony. Dlatego też podnoszona przez skarżącego okoliczność likwidacji stanowiska, które było brane pod uwagę jako możliwe do powierzenia skarżącemu nie ma decydującego wpływu na rozstrzygnięcie.

Niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. Jak wynika z treści skargi kasacyjnej skarżący nie kwestionuje samego faktu proponowania mu przez przełożonych objęcia stanowiska Zastępcy Komendanta K. Oddziału Straży Granicznej w N., lecz wskazuje, że nie doszło do "prawnego" wskazania równorzędnych stanowisk. Fakt podjęcia przez przełożonych kroków zmierzających do powierzenia skarżącemu innego równorzędnego stanowiska służbowego przed wydaniem rozkazu personalnego z dnia [...] października 2008 r. i prowadzenie w tym przedmiocie rozmów nie czyni wadliwym niniejszego rozkazu, ani utrzymującej go w mocy decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] grudnia 2008 r.

W rozpoznawanej sprawie natomiast nie miały zastosowania przepisy regulujące postępowanie dyscyplinarne funkcjonariuszy Straży Granicznej. Brak jest podstaw, aby z regulacji art. 36 ust. 1 i art. 39a ust. 1 ustawy o Straży Granicznej wyprowadzić konieczność przeprowadzenia postępowania dyscyplinarnego przed podjęciem decyzji o zwolnieniu funkcjonariusza z zajmowanego stanowiska. Słusznie Sąd I instancji stwierdził, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zastępuje orzeczenia dyscyplinarnego. Brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych do utożsamiania decyzji personalnej z decyzją podejmowaną w postępowaniu dyscyplinarnym. Dlatego niezasadny jest zarzut naruszenia art. 136 b ust. 6 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej w zw. z § 8 ust. 1, ust. 2 pkt 1-3, § 25 ust. 1 i 2, 3, § 9 § 13 ust. 1 § 29 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 roku w sprawie przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego wobec funkcjonariuszy Straży Granicznej. Również argumentacja dotycząca postępowania dyscyplinarnego, nie czyni zasadnymi omówionych wyżej zarzutów naruszenia przepisów postępowania.

Z tych samych względów brak jest podstaw do czynienia, sformułowanego w ramach zarzutów naruszenia przepisów postępowania, zarzutu niewłaściwego zastosowania art. 135 ust. 1 w zw. z art. 136 ust. 1 - 4, art. 136a ust. 1, art. 136b ust. 1-6 ustawy o Straży Granicznej w zw. z § 8 ust. 1, ust. 2 pkt 1-3, § 25 ust. 1 i 2, 3, § 9 § 13 ust. 1 § 29 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego wobec funkcjonariuszy Straży Granicznej. Niniejsze przepisy w rozpoznawanej sprawie nie miały zastosowania, co oznacza, że nie zachodziła w ogóle konieczność rozważania ich stosowania.

Wobec faktu, że skarżący nie zakwestionował skutecznie ustaleń stanu faktycznego brak jest podstaw pozwalających na uznanie za zasadny zarzutu niewłaściwego zastosowania § 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 sierpnia 2005 roku w sprawie przenoszenia do dyspozycji funkcjonariuszy Straży Granicznej w zw. z art. 39a ust. 5 ustawy o Straży Granicznej.

Z uprzednich rozważań wynika, że w rozpoznawanej sprawie nie wyłoniło się zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości w rozumieniu art. 187 § 1 p.p.s.a.

Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.