Wyrok Sądu Najwyższego, sygn. akt III RN 199/99
Sąd Najwyższy
Data orzeczenia: 2000-06-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Podatkowe postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 62, art. 145 par. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
article: art. 240 par. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz. 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: poz. 357
journal: Dz.U. 1995 nr 7 poz. 2
Teza: Nie jest trafny pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, że reguła 2a ma zastosowanie jedynie w przypadku, gdy dotyczy towarów w niej wymienionych przywiezionych przez jeden podmiot dokonujący obrotu towarowego z zagranicą. Powyższe ograniczenie nie wynika bezpośrednio lub pośrednio z treści powyższej reguły, a zatem należy przyjąć, że reguła 2a ma zastosowanie do sytuacji, w której z części sprowadzonych przez dwóch importerów po dopuszczeniu towaru do obrotu na polski obszar celny zmontowano następnie samochód i zarejestrowano go na nazwisko jednego z nich.

TEZY

Nie jest trafny pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, że reguła 2a ma zastosowanie jedynie w przypadku, gdy dotyczy towarów w niej wymienionych przywiezionych przez jeden podmiot dokonujący obrotu towarowego z zagranicą. Powyższe ograniczenie nie wynika bezpośrednio lub pośrednio z treści powyższej reguły, a zatem należy przyjąć, że reguła 2a ma zastosowanie do sytuacji, w której z części sprowadzonych przez dwóch importerów po dopuszczeniu towaru do obrotu na polski obszar celny zmontowano następnie samochód i zarejestrowano go na nazwisko jednego z nich.


SENTENCJA

Sąd Najwyższy z udziałem Prokuratora Prokuratury Krajowej Waldemara Grudzieckiego po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2000 r. sprawy ze skargi Tomasza J. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł w W. z dnia 14 lipca 1997 r. (...) w przedmiocie wymiaru należności celnych od samochodu osobowego marki "Nissan" na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości (...) od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego we W. z dnia 7 kwietnia 1999 r., I SA/Wr 1316/97 - uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę.


UZASADNIENIE

Importerzy Tomasz J. i Marek G. zgłosili w dniu 7 listopada 1995 r. w Urzędzie Celnym w L. do odprawy celnej sprowadzone z Niemiec części do samochodu "Nissan Sunny". Tomasz J. zgłosił do odprawy celnej silnik niskoprężny; zawieszenie przednie i tylne, układ kierowniczy wraz z kompletem kół oraz skrzynią biegów /dowód odprawy celnej nr 193073/. Ze sprowadzonych części został zmontowany samochód osobowy marki "Nissan Sunny", który jako tzw. "składak" został zarejestrowany na nazwisko Tomasza J.

Ujawnienie tego faktu stało się podstawą do wznowienia postępowania celnego zakończonego wydaniem decyzji ostatecznych o dopuszczeniu do obrotu i wymiarze należności celnych za sprowadzone części samochodowe. W ocenie organów administracji celnej importerzy sprowadzili w rzeczywistości kompletny samochód wymienionej marki w stanie rozmontowanym /niezmontowanym/.

Decyzją Dyrektora Urzędu Celnego w L. z dnia 10 maja 1997 r. uchylone zostały obie decyzje ostateczne zawarte w dowodach odpraw celnych z dnia 7 listopada 1995 r. i do obrotu na polskim obszarze celnym dopuszczony został samochód osobowy marki "Nissan Sunny", co spowodowało nowy /wyższy/ wymiar należności celnych.

Wymieniona decyzja została skierowana do obu importerów i obaj jej adresaci odwołali się od tej decyzji. Odwołanie nie zostało uwzględnione i decyzją z dnia 14 lipca 1997 r. Prezes Głównego Urzędu Ceł utrzymał ją w mocy.

Na tę decyzję skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyli Tomasz J. i Marek G. zarzucając, iż brak było podstaw do wznowienia postępowania celnego oraz nieprawidłową ocenę materiału dowodowego sprawy i w związku z tym wnosili o jej uchylenie.

Wyrokiem z dnia 7 kwietnia 1999 r., I SA/Wr 1316/97 Naczelny Sąd Administracyjny - Ośrodek Zamiejscowy we W. uwzględniając skargę Tomasza J. uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji /w wyroku tym istnieje oczywisty błąd co do daty i numeru decyzji organu I instancji/.

W ocenie Sądu orzekającego, zebrany materiał dowodowy nie dawał podstaw do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa, a wydana w wyniku tego wznowienia decyzja narusza art. 149 par. 2 Kpa. Organy administracji celnej postąpiły też nieprawidłowo kierując nową decyzję w sprawie sprowadzenia z zagranicy samochodu osobowego do obydwu podmiotów sprowadzających części samochodowe, a nadto zdaniem Sądu reguła 2a Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej, powołana przez organy celne, nie może być stosowana łącznie do dwóch lub więcej podmiotów dokonujących obrotu towarowego z zagranicą we własnym imieniu i na własny rachunek.

Minister Sprawiedliwości zaskarżył powyższy wyrok rewizją nadzwyczajną, w której zarzucił rażące naruszenie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ w zw. z art. 145 par. 1 pkt 5 i art. 80 oraz art. 62 Kodeksu postępowania administracyjnego, a także art. 1 ust. 2 i art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. Prawo celne /t.j. Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 ze zm./ i wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi.

Problem dopuszczalności wznowienia postępowania celnego zakończonego decyzjami ostatecznymi w dopuszczeniu do obrotu na polskim obszarze celnym sprowadzonych części samochodowych i ich ocenie zgodnie ze stanem na dzień dokonania zgłoszenia celnego, był już wielokrotnie rozstrzygany przez Sąd Najwyższy i orzecznictwo w tej sprawie nie powinno budzić wątpliwości. W dacie zgłoszenia celnego organy administracji celnej nie mają podstaw prawnych do podjęcia innej decyzji niż takiej, jak to wynika z pierwotnej odprawy celnej w tego typu sprawach /w niniejszej sprawie są to decyzje z dnia 7 listopada 1995 r./, co wynika z treści art. 23 ust. 1 i art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. Prawo celne /t.j. Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 ze zm./. Natomiast późniejsze ujawnienie faktu, że sprowadzone części i podzespoły samochodowe uzupełniając się wzajemnie pozwalają na zmontowanie z nich kompletnego pojazdu, stanowi dostateczną przesłankę do wznowienia postępowania celnego na podstawie art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa. Po dokładnym wyjaśnieniu sprawy i ocenie zebranego materiału dowodowego w myśl art. 80 Kpa, organy administracji celnej miały pełną podstawę do wydania nowej decyzji na podstawie art. 149 par. 2 i 151 par. 1 Kpa, przy zastosowaniu reguły 2a Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej opublikowanej we wstępie do Taryfy Celnej stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 grudnia 1995 r. w sprawie ceł na towary przywożone z zagranicy /Dz.U. nr 151 poz. 737/. Nie ma przy tym znaczenia, że importu dokonały dwie lub więcej osób /np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 lipca 1999 r., III RN 18/99/. Należy także dodać, że wydanie jednej decyzji po wznowieniu postępowania celnego, ma umocowanie prawne w uregulowaniu wynikającym z art. 62 Kpa. To właśnie ten przepis, daje możliwość prowadzenia jednego postępowania dotyczącego więcej niż jednej osoby w sytuacji, gdy prawa i obowiązki wynikają z tego samego stanu faktycznego oraz tej samej podstawy prawnej i w której właściwy jest ten sam organ administracji.

Trafny jest zarzut rewizji nadzwyczajnej rażącego naruszenia zaskarżonym wyrokiem przepisu art. 145 par. 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego. Należy przede wszystkim podkreślić, że przy ocenie, czy istniała wskazana w tym przepisie przyczyna wznowienia postępowań celnych zakończonych decyzjami ostatecznymi o dopuszczeniu do obrotu na polskim obszarze celnym sprowadzonych przez dwie różne osoby części samochodowych po ujawnieniu, że z części tych złożono następnie samochód osobowy, należy uwzględniać także przepisy Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 grudnia 1995 r. w sprawie ceł na towary przywożone z zagranicy /Dz.U. nr 72 poz. 357 ze zm./. Zgodnie bowiem z regułą nr 2a wszelkie informacje o wyrobie zawarte w treści pozycji dotyczą wyrobu niekompletnego lub niegotowego pod warunkiem, że posiada on zasadniczy charakter wyrobu kompletnego lub gotowego. Informacje te dotyczą także wyrobu kompletnego lub gotowego /oraz wyrobu uważanego za taki w myśl postanowień niniejszej reguły/, znajdującego się w stanie niezmontowanym lub rozmontowanym. Z reguły tej wynika jednoznacznie, że w niniejszej sprawie dokonano zgłoszeń do odprawy celnej wzajemnie się uzupełniających części samochodowych stanowiących potencjalny wyrób kompletny /samochód/ jeszcze przed ich importem na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a złożenie z tych części samochodu na polskim obszarze celnym nie spowodowało powstanie nowego jakościowego towaru odrębnego od sumy jego części składowych, lecz gotowego produktu stanowiącego zwykłe połączenie importowanych części. W konsekwencji należy przyjąć, że przedmiotem importu nie były części do samochodu osobowego, lecz taki samochód będący w stanie niezmontowanym /rozmontowanym/, a ujawnienie tego faktu przez organy celne po zmontowaniu tego samochodu na polskim obszarze celnym stanowiło nową okoliczność faktyczną, która nie była znana organom celnym w dacie dokonywania odprawy celnej niezmontowanego samochodu/części do samochodu/.

Nie jest trafny pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, że reguła 2a ma zastosowanie jedynie w przypadku, gdy dotyczy towarów w niej wymienionych przywiezionych przez jeden podmiot dokonujący obrotu towarowego z zagranicą. Powyższe ograniczenie nie wynika bezpośrednio lub pośrednio z treści powyższej reguły, a zatem należy przyjąć, że reguła 2a ma zastosowanie do sytuacji, w której z części sprowadzonych przez dwóch importerów po dopuszczeniu towaru do obrotu na polski obszar celny zmontowano następnie samochód i zarejestrowano go na nazwisko jednego z nich.

Biorąc powyższe pod rozwagę Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.