Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2668/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-03-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 1 par. 1, par. 2,
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 3 par. 1, art. 133 par. 1, art. 134 par. 1. art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 152, art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: par. 18 ust. 1 pkt 1 lit.c
journal: Dz.U. 2002 nr 163 poz 1348
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
article: art. 7, art. 77, art. 16, art. 156 par. 1 pkt 2,
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 3  ust. 2 pkt 1, pkt 2, art. 7 ust. 1,
journal: Dz.U. 2008 nr 170 poz 1051
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18 art. 12 ust. 3, art. 24 ust. 1 lit.c, ust. 2,
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników
journal: Dz.U.UE.L 2003 nr 270 poz 1 art. 23,
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w  ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr  1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr  2358/71 i (WE) nr 2529/2001
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 30 poz 16 art. 19 ust. 2, art. 25 ust. 2,
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla  rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr  1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka (spr.), Protokolant st. specjalista - Małgorzata Broniarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2013r. sprawy ze skargi S. G. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... września 2012r. nr ... w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ja decyzję Dyrektora ... Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W., z dnia ... maja 2012r., nr ...; 2. zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz S. G. kwotę ... zł (... złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) z dnia ... września 2012 r. utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora ... Oddziału Regionalnego ARiMR w W. z dnia ... maja 2012 r. o stwierdzeniu nieważności decyzji wydanej dnia ... listopada 2009 r. przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w T. w sprawie przyznania S. G. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2009 rok.

Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, dnia ... maja 2009 r. S. G. złożył w siedzibie Biura Powiatowego ARiMR w T. wniosek o przyznanie płatności na rok 2009, do którego w dniu ... sierpnia 2009 r. złożył korektę. Korekta została złożona w odpowiedzi wezwanie do złożenia wyjaśnień. We wniosku strona zadeklarowała do przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego ... działek rolnych, na które to składały się grunty rolne położone na ... działkach ewidencyjnych, w tym: do jednolitej płatności obszarowej - działki rolne o powierzchni ... ha, do uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych - działki rolne o powierzchni ... ha.

Decyzją z dnia ... listopada 2009 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w T. przyznał wnioskodawcy płatności w łącznej kwocie ... zł, na wysokość której to kwoty składały się: jednolita płatność obszarowa - w kwocie ... zł, przyznana do stwierdzonej w kontroli administracyjnej powierzchni działek rolnych wynoszącej ... ha i uzupełniająca płatność obszarowa do powierzchni grupy upraw podstawowych - w kwocie ... zł, przyznana do stwierdzonej w kontroli administracyjnej powierzchni działek rolnych wynoszącej ... ha.

Decyzją z dnia ... marca 2012 r. Dyrektor ... Oddziału Regionalnego ARiMR w W. stwierdził nieważność ww. decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w T. z dnia ... listopada 2009 r.

Dnia ... maja 2012 r. Prezes ARiMR, po rozpoznaniu odwołania strony, uchylił decyzję Dyrektora ... Oddziału Regionalnego ARiMR w W. z dnia ... marca 2012 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Orzekając w sprawie ponownie Dyrektor ... Oddziału Regionalnego ARiMR w W. decyzją z dnia ... maja 2012 r. stwierdził nieważność decyzji wydanej dnia ... listopada 2009 r. przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w T. w sprawie przyznania S. G. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2009 rok.

Decyzja ta została utrzymana w mocy wymienioną na wstępie decyzją Prezesa ARiMR z dnia ... września 2012 r. W uzasadnieniu decyzji Prezes ARiMR powołując się na wyrok NSA w Warszawie wydany w sprawie o syg.akt V SA 2998/99 w dniu 26.09.2000 r. stwierdził, że "Rażące naruszenie prawa zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Cechą rażącego naruszenia prawa jest również to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią zastosowanego w niej przepisu. Nie chodzi przy tym o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny".

Prezes ARiMR wymienił przepisy, które miały zastosowanie w sprawie i wynikające z nich przesłanki, które muszą być spełnione, aby rolnik uzyskał płatności bezpośrednie do gruntów rolnych. Następnie Organ orzekający omówił zasady identyfikacji działek rolnych określone w przepisach Unii Europejskiej, w szczególności w rozporządzeniu Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającym określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającym rozporządzenia (WE) Nr 1290/2005, (WE) Nr 247/2006, (WE) Nr 378/2007 oraz uchylającym rozporządzenie (WE) Nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L 30 z 31.01.2009,str.16, dalej: rozporządzenie Rady (WE) Nr 73/2009) oraz w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającym szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidziane w rozporządzeniach Rady (WE) Nr 1782/2003 i (WE) Nr 73/2009 oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 479/2008 (Dz. Urz. UE L 141 z 30.04.2004, str. 18 ze zm.; dalej: rozporządzenie Komisji (WE) Nr 796/2004).

W dalszej części uzasadnienia Prezes ARiMR wskazał, że stosownie do treści art. 19 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009, państwo członkowskie (...) rozprowadza wydrukowane uprzednio formularze w oparciu o obszary określone w poprzednim roku oraz dostarcza materiały graficzne wskazujące położenia takich obszarów (...). Zgodnie zaś z art. 25 ustawy o płatnościach rolnik składa wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na formularzach opracowanych i udostępnionych przez Agencję.

Zgodnie z art. 12 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 przekazany rolnikowi, stosownie do treści ww. art. 19 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 oraz art. 25 ust. 2 ww. ustawy o płatnościach wstępnie zadrukowany formularz wniosku zawiera informacje na temat maksymalnego kwalifikowalnego obszaru przypadającego na działkę referencyjną dla celów systemu płatności obszarowych. A nadto przekazany z ww. wnioskiem materiał graficzny wskazuje granice działek referencyjnych oraz ich unikalną identyfikację, zaś rolnik składając wniosek, wskazuje położenie każdej działki rolnej.

Organ orzekający wskazał, iż ustalenie, czy dane grunty kwalifikują się do objęcia płatnościami w ramach systemów wsparcia bezpośredniego następuje w wyniku przeprowadzonej zgodnie z treścią art. 24 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 kontroli administracyjnej, która stosownie do treści art. 24 ust. 1 lit. c tego rozporządzenia dotyczy zgodności między działkami rolnymi zadeklarowanymi we wniosku a działkami odniesienia w systemie identyfikacji działek rolnych oraz weryfikuje kwalifikacje do pomocy określonych terenów jako takich, tzn. polega na porównaniu danych dotyczących poszczególnych działek rolnych zawartych we wniosku z danymi znajdującymi się w systemie identyfikacji działek rolnych, w tym szczególnie polega na porównaniu powierzchni działek rolnych z wniosku z zapisaną w systemie identyfikacji działek rolnych maksymalną powierzchnią kwalifikowalną do płatności na poszczególnych działkach ewidencyjnych, na których znajdują się deklarowane działki rolne. Zgodnie z ww. przepisem płatności przysługują do powierzchni nie większej niż wyznaczony maksymalny kwalifikowalny obszar.

W przypadku wykrycia jakiejkolwiek niezgodności pomiędzy powierzchnią deklarowaną do płatności na poszczególnych działkach ewidencyjnych a wartością wyznaczonego maksymalnego kwalifikowalnego obszaru do płatności, organ prowadzący postępowanie ma obowiązek wyjaśnić stwierdzone nieprawidłowości stosownie do dyspozycji zawartej w art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2 ww. ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w związku z art. 7 i 77 § 1 Kpa.

Prezes ARiMR wskazał, że decyzją z dnia ... maja 2012 r. Dyrektor ... Oddziału Regionalnego ARiMR w W. stwierdził z urzędu nieważność decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w T. z dnia ... listopada 2009 r. w sprawie przyznania Panu S. G. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, czyli ze względu na wydanie ww. decyzji organu I instancji z rażącym naruszeniem prawa, w uzasadnieniu decyzji wskazując, że wydanie decyzji nastąpiło z rażącym naruszeniem art.7 ust.1 ustawy o płatnościach, bowiem Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w T. przyznał S. G. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009 bez uwzględnienia wartości maksymalnego kwalifikowalnego obszaru (PEG) wyznaczonego na działkach ewidencyjnych o numerach: ... . Prezes ARiMR ustalił, że nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym okoliczność nieuwzględnienia w prowadzonym przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w T. postępowaniu wartości maksymalnego kwalifikowalnego obszaru do płatności PEG, wyznaczonego w ramach działki ewidencyjnej Nr ..., na którą to okoliczność powoływał się Dyrektor ... Oddziału Regionalnego ARiMR w W. w uzasadnieniu decyzji. Ponadto wskazał, iż Dyrektor ... Oddziału Regionalnego ARiMR w W. w uzasadnieniu wydanej przez siebie decyzji wskazał błędną wartość maksymalnego kwalifikowalnego obszaru do płatności (PEG), wyznaczonego w ramach działki ewidencyjnej Nr ... . Powyższe nie ma jednak, w ocenie organu odwoławczego, wpływu na ocenę prawidłowości rozstrzygnięcia zawartego w decyzji organu I instancji, bowiem przeprowadzona przez Prezesa ARiMR analiza zgodności powierzchni, do której S. G. przyznane zostały płatności na mocy decyzji wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w T. z powierzchnią maksymalnego kwalifikowalnego obszaru (PEG) wyznaczonego w jej ramach wykazała, iż w przypadku przedmiotowej działki ewidencyjnej organ pominął wartość powierzchni PEG i przyznał stronie płatności do powierzchni wykraczającej poza nią.

Powyższe oznacza, iż Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w T. wydając w dniu ... listopada 2010 r. decyzję Nr..., na mocy której przyznał stronie płatności do zadeklarowanych we wniosku powierzchni działek rolnych, błędnie ustalił powierzchnię uprawnioną do przyznania płatności na wchodzących w ich skład działkach ewidencyjnych o numerach:...; pomijając wartości wyznaczonego w systemie identyfikacji działek rolnych maksymalnego kwalifikowalnego obszaru do płatności (PEG).

W związku z powyższym, mając na uwadze treść ww. art. 24 ust. 1 lit. c rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 oraz przepisy prawa krajowego dotyczące zasad prowadzenia postępowania wyjaśniającego, tj. art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o płatnościach w związku z art. 7 i 77 § 1 Kpa, Prezes ARiMR wskazał, że obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie było wyjaśnienie rozbieżności pomiędzy powierzchnią zgłoszoną do płatności przez S. G. a wartością maksymalnego kwalifikowalnego obszaru do płatności zapisanego w systemie identyfikacji działek rolnych z wykorzystaniem dostępnych w sprawie materiałów dowodowych, w tym wypełnionego przez stronę załącznika graficznego dla działek ewidencyjnych Nr ...oraz zaimplementowanej do ww. systemu identyfikacji (...) ortofotomapy.

Uwzględniając powyższe, Prezes ARiMR zauważył, że przyznając S. G. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009 do działek rolnych położonych na działkach ewidencyjnych Nr ... Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w T. nie uczynił zadość obowiązkowi nałożonemu na ten organ na mocy art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2 ww. ustawy o płatnościach w związku z art. 7 i 77 § 1 Kpa.

Prezes ARiMR stwierdził zatem , że decyzja z dnia ... listopada 2009 r. wydana przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w T. rażąco narusza przepisy prawa procesowego tj. art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w związku z art. 7 i 77 § 1 Kpa, bowiem przyznając Panu S. G. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009 do powierzchni w/w działek Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w T. przyznał przedmiotowe płatności nie ustalając powierzchni kwalifikowanej do płatności na tych działkach zgodnie z wartością maksymalnego kwalifikowalnego obszaru wyznaczonego w systemie identyfikacji działek rolnych, stosownie do treści art. 24 ust. 1 lit, c rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004. Tym samym Dyrektor ... Oddziału Regionalnego ARiMR w W. zasadnie stwierdził nieważność w/w decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa.

Ponadto Prezes ARiMR za nieuzasadniony uznał podniesiony w odwołaniu od decyzji organu I instancji zarzut naruszenia art.10§1 k.p.a.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... września 2012 r. S. G. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił: błąd w ustaleniach faktycznych w wyniku przyjęcia, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w T. nie rozpatrzył całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w sytuacji gdy wyciągnął on jedynie błędne wnioski po przeprowadzeniu wszechstronnej analizy całokształtu materiału dowodowego, a tym samym naruszenie przepisów prawa procesowego, skutkujące wydaniem wadliwej decyzji, tj. art. 156 § 1 pkt 2 kpa, poprzez jego zastosowanie. W motywach skargi skarżący podniósł, między innymi, że stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej z powodu rażącego naruszenia przez organ przepisów o charakterze proceduralnym, w tym art. 7 kpa. i art. 77 § 1 kpa, jest możliwe tylko w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Byłoby to dopuszczalne gdyby np. w trakcie postępowania administracyjnego nie doszło w ogóle do przeprowadzenie jakichkolwiek dowodów lub rozstrzygnięcie zawarte w decyzji administracyjnej było całkowicie odmienne niż wynikałoby to z zebranego w sprawie materiału dowodowego (Wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 stycznia 2011, IV SA/Wa 2191/10). W niniejszej sprawie tego typu sytuacja nie zaszła. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. dokonał ustaleń faktycznych i nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów. Nie sposób więc uznać, że doszło tutaj do rażącego naruszenia przepisów postępowania administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.

W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego (ewentualnie stwierdzenie jego wydania z naruszeniem prawa,v.art.145§1 p.p.s.a.). Zgodnie z art.134§1 p.p.s.a. Sąd nie jest związany zarzutami skargi.

Sąd rozpoznając skargę korzysta ze wszystkich dowodów zebranych w toku postępowania administracyjnego, gdyż rozpoznaje sprawę na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.).

W art.16 k.p.a. ustanowiona została ogólna zasada trwałości decyzji administracyjnych. Uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznej, stwierdzenie jej nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w wypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. "Zasada trwałości decyzji administracyjnej służy realizacji takich wartości, jak: ochrona porządku prawnego, ochrona praw nabytych, pewność, stabilność i bezpieczeństwo obrotu prawnego, zaufanie do organów państwa, zaufanie do prawa (M. Zdyb, J. Stelmasiak, Zasady ogólne..., s.116, w: G.Łaszczyca, C.Martysz, A.Matan, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Lex 2010).

Jak wynika z ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych, w tym z orzeczeń zacytowanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Prezesa ARiMR "Rażące naruszenie prawa zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Cechą rażącego naruszenia prawa jest również to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią zastosowanego w niej przepisu. Nie chodzi przy tym o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny" - wyrok NSA w Warszawie sygn. akt V SA 2998/99 z dnia 26.09.2000 r. "O rażącym (a nie jakimkolwiek) naruszeniu prawa można mówić, gdy decyzja została wydana wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa albo ich odmówiono, albo też wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem albo uchylono obowiązek. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą" - wyrok NSA w Warszawie sygn. akt III SA 1935/99 z dnia 11.08.2000 r.

Tak więc nie każde , nawet oczywiste naruszenie prawa może być podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie przepisu art.156§1 pkt 2 k.p.a.

W rozpoznanej sprawie Dyrektor Oddziału ARiMR orzekając jako organ I instancji uznał, że decyzja o przyznaniu skarżącemu płatności za 2009 r. w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, wobec błędnego ustalenia powierzchni kwalifikującej się do płatności, została wydana z rażącym naruszeniem przepisów. Nie wskazał jednak jakie konkretnie przepisy zostały naruszone.

Orzekający jako organ II instancji Prezes ARiMR stwierdził, że decyzja wydana przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w T. rażąco narusza przepisy prawa procesowego tj. art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w związku z art. 7 i 77 § 1 Kpa, bowiem przyznając S. G. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009 Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w T. przyznał przedmiotowe płatności nie ustalając powierzchni kwalifikowanej do płatności na działkach nr ... zgodnie z wartością maksymalnego kwalifikowalnego obszaru wyznaczonego w systemie identyfikacji działek rolnych, stosownie do treści art. 24 ust. 1 lit, c rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004.

W tym miejscu Sąd wyjaśnia, że przepis art.3 ust.2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2008 r. Nr 170, poz.1051 ze zm.), dalej przywoływanej jako ustawa, (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji o przyznaniu płatności za 2009 r.) stanowił, że w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów, pomocy do rzepaku oraz pomocy do plantacji trwałych organ administracji publicznej stoi na straży praworządności i jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Przepisy art. 7 ( w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji o przyznaniu płatności) i 77§1 k.p.a. stanowiły, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Jak wyżej wyjaśniono cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią zastosowanego przepisu, przez ich proste zestawienie ze sobą. Natomiast w rozpoznawanej sprawie dla stwierdzenia, czy decyzja o przyznaniu płatności została wydana z naruszeniem prawa konieczne było przeprowadzenie postępowania dowodowego w zakresie określenia maksymalnej kwalifikowanej powierzchni dla każdej z działek objętych wnioskiem o przyznanie płatności. Dopiero po dokonaniu porównania powierzchni działek wskazanych we wniosku z powierzchniami działek w systemie identyfikacji działek rolnych można było ustalić, czy powierzchnie te są niezgodne i następnie ustalić, czy płatność przyznano do działki większej niż powierzchnia ewidencyjno – gospodarcza PEG wyznaczona dla danej działki. Jeżeli w sprawie doszło do naruszenia przepisów procedury w zakresie przeprowadzenia postępowania dowodowego w celu ustalenia prawidłowej wielkości działek, do których mogą być przyznane płatności bezpośrednie, to naruszenie prawa nie miało charakteru rażącego naruszenia prawa.

W tym miejscu należy przypomnieć, że wydanie decyzji o przyznaniu skarżącemu płatności za 2009 r. poprzedzone było przeprowadzeniem postępowania dowodowego w zakresie powierzchni działek zadeklarowanych do płatności, organ prowadzący postępowanie wezwał stronę do złożenia wyjaśnień dotyczących ... działek rolnych, w efekcie czego strona złożyła korektę wniosku. Nie można więc stwierdzić, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w T. wydając decyzję o przyznaniu S. G. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego nie rozpatrzył materiału dowodowego, czy też nie dążył do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Gdyby stan faktyczny został ustalony nieprawidłowo, to niewątpliwie stanowiłoby to naruszenie wskazanych przepisów k.p.a. i ustawy , nie byłoby to jednak rażące naruszenie prawa kwalifikujące do stwierdzenia nieważności decyzji w oparciu o art.156§1 pkt 2 k.p.a.

W zaskarżonej decyzji organ orzekający powołując się na przepis art.24 ust.1 lit. c rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 oraz przepisy prawa krajowego dotyczące zasad prowadzenia postępowania wyjaśniającego wskazał, że obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie było wyjaśnienie rozbieżności pomiędzy wielkością powierzchni zgłoszonej do płatności przez S. G., a wartością maksymalnego kwalifikowanego obszaru do płatności zapisanego w systemie identyfikacji działek rolnych, z wykorzystaniem dostępnych w sprawie materiałów dowodowych w tym wypełnionego przez stronę załącznika graficznego oraz zaimplementowanej do systemu identyfikacji ortofotomapy. Stanowisko takie jest niewątpliwie słuszne. Nie wyjaśnienie ewentualnych rozbieżności stanowiłoby naruszenie wskazanych przez organ przepisów procedury, nie stanowiłoby, w stanie faktycznym rozpoznanej sprawy, rażącego naruszenia prawa.

Sąd wskazuje, że przepis art. 24 ust. 1 lit.c rozporządzenia 796/2004 stanowi, że kontrole administracyjne opisane w art. 23 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 pozwalają na wykrycie nieprawidłowości, a w szczególności na ich automatyczne wykrycie za pomocą narzędzi informatycznych, między innymi dzięki kontrolom krzyżowym. Kontrole te dotyczą zgodności między działkami rolnymi zadeklarowanymi w jednym wniosku a działkami odniesienia w systemie identyfikacji działek rolnych, oraz weryfikują kwalifikacje do pomocy określonych terenów jako takich. Cytując przepis art.24 ust.1 lit c rozporządzenia 796/2004 organ orzekający nie wziął pod uwagę treści ust. 2 tego artykułu, zgodnie z którym po wskazaniu nieprawidłowości wykrytych podczas kontroli krzyżowych uruchamia się odpowiednią procedurę administracyjną, a w razie konieczności także przeprowadza kontrolę na miejscu. Z przepisu ust. 2 wynika, że niezgodność pomiędzy działką zadeklarowaną , a działką w systemie identyfikacji działek nie oznacza, iż parametry działki określone w systemie identyfikacji są z pewnością prawidłowe i należy je bezwzględnie przyjąć jako podstawę ustalenia powierzchni kwalifikowanej do dopłat ale, że należy dokonać stosownych ustaleń, w tym przeprowadzając kontrolę na miejscu .

Również przywołany wyżej przepis art.23 rozporządzenia Rady (WE) NR 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001, dalej rozporządzenie 1782/2003, dotyczący kontroli administracyjnych, stanowiący w ust.1, że Państwa Członkowskie przeprowadzają kontrole administracyjne wniosków o pomoc, obejmujące weryfikację kwalifikujących się powierzchni oraz odpowiadających im uprawnień do płatności, w ust. 2 stanowi, że kontrole administracyjne są uzupełniane systemem kontroli na miejscu w celu zweryfikowania kwalifikowania się do pomocy.

Należy również zaznaczyć, że zgodnie z obowiązującymi przepisami, wniosek został złożony na formularzu przysłanym rolnikowi wraz z materiałem graficznym zawierającym działki producenta stosownie do art.25 ust. 2 ustawy w zw. z art.19 ust.2 rozporządzenia 73/2009 i art.12 ust.3 rozporządzenia 796/2004, który stanowi, że celu identyfikacji wszystkich działek rolnych w gospodarstwie, o których mowa w ust. 1 lit. d), z góry ustalone formularze przekazane rolnikowi zgodnie z art. 19 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 73/2009 zawierają informację na temat maksymalnego obszaru kwalifikowalnego przypadającego na działkę referencyjną do celów systemu płatności jednolitej lub systemu jednolitej płatności obszarowej. Ponadto materiał graficzny przekazany rolnikowi, zgodnie z tymi samymi przepisami, wskazuje granice działek referencyjnych oraz ich unikalną identyfikację, natomiast rolnik wskazuje położenie każdej działki rolnej. Brak jest więc podstaw do stwierdzenia, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w T. oceniając wniosek złożony na przesłanym uprzednio rolnikowi formularzu wraz z załącznikami graficznymi, nie wziął pod uwagę powierzchni kwalifikowanej do płatności na poszczególnych działkach ewidencyjnych zgodnie z wartością maksymalnego kwalifikowanego obszaru wyznaczonego w systemie identyfikacji działek rolnych, stosownie do treści art.24 ust.1 lit.c. Oceniając decyzję nie można również stwierdzić, czy organ orzekający prawidłowo zastosował tę wielkość. Ustalenie wystąpienia ewentualnych niezgodności między powierzchnią do której przyznano płatności a powierzchnią referencyjną wymaga, jak wyżej powiedziano, przeprowadzenia postępowania dowodowego. Niewyjaśnienie ewentualnych rozbieżności mogłoby stanowić naruszenie wskazanych przez Prezesa ARiMR przepisów procedury, brak jednak podstaw do uznania iż byłoby to rażące naruszenie tych przepisów.

Reasumując, należy stwierdzić, że decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w T. o przyznaniu producentowi rolnemu płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego za 2009 r. została wydana w oparciu o właściwą, mającą w sprawie zastosowanie podstawę prawną art. 7 ust 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Powzięcie wątpliwości co do nieprawidłowości przeprowadzonego postępowania administracyjnego, które mogło skutkować zawyżeniem kwoty przyznanej płatności nie stanowi podstawy do uznania, że postępowanie to zostało przeprowadzone z rażącym naruszenia prawa, a co za tym idzie ewentualne nieprawidłowości nie mogą być konwalidowane wzruszeniem decyzji w trybie postępowania nadzwyczajnego - nieważnościowego.

Wskazane przez Prezesa ARiMR przepisy procedury administracyjnej nie mogą stanowić, w stanie faktycznym rozpoznanej sprawy, w przypadku ich naruszenia podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji z powodu ich "rażącego naruszenia". Nie można bowiem przyjąć , wbrew twierdzeniom organu, iż treść decyzji jaką podjął Kierownik Biura ARiMR o przyznaniu skarżącemu płatności bezpośrednich stoi w oczywistej, jaskrawej sprzeczności z treścią zastosowanych w sprawie przepisów prawa bądź rozstrzygnięcie organu o przyznaniu rolnikowi płatności zawiera wadę tkwiącą w samej decyzji, a tylko w takiej sytuacji zaistniałyby przesłanki do stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 156 §1 pkt 2 kpa. W świetle wskazanych wyżej argumentów, w ocenie Sądu brak było podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu wnioskodawcy płatności, w oparciu o przesłankę wynikającą z art. 156 §1 pkt 2 k.p.a.

Z przedstawionych wyżej względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji. Zgodnie z dyspozycją art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie przepisu art. 200, 205§2 p.p.s.a. i § 18 ust.1 pkt 1 lit.c. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu (Dz.U.Nr 163, poz.1348 ze zm.).