Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 783/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-08-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 30 ust. 2
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska, , Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi Robotniczej Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych skargę oddala


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją nr [...]wydaną dnia [...] lutego 2014 r. na podstawie art. 138 § 1 ust. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.- zwanej Kpa) po rozpatrzeniu odwołania [...] Spółdzielni Mieszkaniowej [...]w [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] Nr [...] z dnia [...] listopada 2013 r. wnoszącą sprzeciw wobec zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych – remontu budynku przy ul. [...] w [...] położonego na działkach o nr [...] polegających na wymianie instalacji gazu w ww. budynku. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda [...] podał, że w dniu 29 października 2013 r. [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] zgłosiła zamiar wykonania ww. robót budowlanych.

Postanowieniem z dnia [...] października 2013 r. znak [...] Prezydent [...] nałożył na inwestora obowiązek usunięcia braków zgłoszenia poprzez: przedłożenie dokumentu wykazującego osoby upoważnione do reprezentacji Spółdzielni, przedłożenie oryginału pełnomocnictwa dla H. S., wykazanie tytułu do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wraz ze złożeniem dokumentu, z którego ten tytuł wynika.

W odpowiedzi na ww. postanowienie [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] przy piśmie z dnia 8 listopada 2013 r. przedłożyła KRS Spółdzielni, potwierdzony notarialnie odpis pełnomocnictwa H. S., zaś w uzupełnieniu oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oświadczyła, iż posiada ekspektatywę ustanowienia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, na której posadowiony jest budynek.

Decyzją Nr [...]z dnia [...] listopada 2013 r. Prezydent [...] wniósł sprzeciw wobec zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych- remont budynku polegający na wymianie instalacji gazu na terenie działek o nr [...] w obrębie [...] przy ul. [...] w [...], objętych zgłoszeniem [...]SM [...].

Po rozpatrzeniu odwołania od powyższej decyzji organ odwoławczy podał, że w jego ocenie Prezydent [...] dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy.

Organ podniósł, że w dołączonym do dokonanego w dniu 29 października 2013 r. zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, inwestor wskazał jako dokument potwierdzający powyższe prawo: "roszczenie [...] SM [...] o ustalenie użytkowania wieczystego na podstawie art. 208 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603, z późn.zm.) Dodał, że [...]SM [...] posiada decyzję o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji budowlanej (Nr [...] z dnia [...]kwietnia 1975 r., Nr [...]z dnia [...] czerwca 1983 r.), decyzję o pozwoleniu na wykonanie robót budowlanych Nr [...]z dnia [...] października 1979 r., a także porozumienie z dnia 19 października 1995 r., na mocy którego Gmina [...] zobowiązała się do zawarcia umowy na rzecz [...]SM [...] ustanowienia prawa użytkowania wieczystego terenów osiedli [...].

W tej sytuacji organ odwoławczy podkreślił, że w jego ocenie z przedstawionego przez inwestora dokumentu wynika jedynie zobowiązanie Gminy [...] do zawarcia umowy ustanowienia na rzecz Spółdzielni (inwestora) użytkowania wieczystego (§3) oraz zobowiązania inwestora do podpisania umowy dzierżawy na warunkach określonych dla użytkowania wieczystego (§5).

Z dokumentu tego nie wynika zaś przyzwolenie na wykonywanie robót budowlanych. Organ wskazał ponadto, że inwestor nie wykazał zawarcia z właścicielami gruntu wskazanych w przedstawionym organowi "Porozumienia".

W ocenie Wojewody [...] wątpliwe jest także wywodzenie prawa do dysponowania nieruchomością z dokumentów potwierdzających prawidłowość uprzednich procesów inwestycyjnych (decyzje lokalizacyjne, pozwolenia na budowę, przyjęcie zgłoszenia do użytkowania obiektu budowlanego) oraz idącej w ślad za tym aktualnej konieczności utrzymania obiektów w należytym stanie technicznym. Wynikające z art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego obowiązki w zakresie użytkowania obiektu budowlanego, jakkolwiek z reguły obciążające podmioty legitymujące się tytułem prawnym do obiektu budowlanego, nie rodzą uprawnienia do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, nawet jeśli projektowana inwestycja dotyczy robót z zakresu utrzymania obiektu budowlanego. Odnosząc się zaś do argumentu podniesionego w odwołaniu przez [...] Spółdzielnię Mieszkaniową [...] opartego na orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego oraz Sądu Najwyższego argumentu jakoby ekspektatywa użytkowania wieczystego rodziła stosunek zobowiązaniowy, organ podniósł, że mógł być on uznany za trafny, o ile stan faktyczny w sprawach byłby zbliżony do spraw, które były przedmiotem rozpoznania przez powyższe instytucje wymiaru sprawiedliwości. Różnica ujawnia się w tym, że w przytoczonych sprawach doszło do zawarcia umowy użytkowania wieczystego, natomiast nie doszło do wpisania prawa użytkowania wieczystego w księdze wieczystej. W przedmiotowej sprawie sytuacja taka w ogóle nie miała miejsca, w rezultacie nawiązanie do zaprezentowanego orzecznictwa należy uznać za chybione.

Konkludując, Wojewoda [...]stwierdził, że brak jest podstaw do uznania, że [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] legitymuje się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego. Należy stwierdzić, że włada on gruntami (faktycznie posiada) nie mając do tego formalnie żadnego tytułu prawnego.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] w [...]. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji pełnomocnik skarżącej zarzucił organowi naruszenie:

1) art. 3 pkt.11 Prawa budowlanego, poprzez uznanie [...] Spółdzielni Mieszkaniowej [...] za podmiot nieposiadający tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością na cele budowlane

2) art. 7 i 77 Kpa poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności mających znaczenie dla sprawy.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Rzeczą Sądu, w niniejszym postepowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji pod względem zgodności z prawem – prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji odpowiadają przepisom prawa.

Przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie był, to czy doszło do zgodnego z przepisami prawa zgłoszenia w sprawie robót opisanych jako: remont budynku polegających na wymianie instalacji gazu na terenie działek [...] w budynku przy ul. [...] w [...] z dnia [...] października 2013 r. dokonanego przez [...] Spółdzielnię Mieszkaniową [...] .

Rozważenia wymagało to czy przy zgłoszeniu robót opisanych jako: remont budynku polegający na wymianie instalacji gazu, inwestor wykazał się prawem dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Zdaniem Sądu nie ulega wątpliwości, że prawidłowo organy obu instancji oceniły, że inwestor, skarżąca Spółdzielnia nie wykazał się prawem dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Nie można podzielić argumentacji skarżącej Spółdzielni, że organy wadliwie dokonały oceny tej przesłanki, z uwagi na charakter postępowania - który odnosi się do prac dotyczących wymiany instalacji gazowej w nieruchomości budynkowej, wybudowanej ze środków własnych Spółdzielni (zarządcy obiektu budowlanego) i użytkowanych przez nią.

Zgodnie z treścią art. 3 pkt 11 ustawy Prawo budowlane, przez prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane należy rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych.

W ocenie Sądu, żadnego z tych tytułów skarżąca Spółdzielnia nie wykazała.

Jak wynika z art. 3 pkt 11 ustawy Prawo budowlane, prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane obejmuje szeroki zakres uprawnień, od prawa własności i użytkowania wieczystego, przez zarząd, ograniczone prawa rzeczowe (zwłaszcza użytkowanie i służebność gruntowe), do uprawnień wynikających z różnego rodzaju umów.

Spółdzielnia złożyła oświadczenie w przedmiocie prawa dysponowania nieruchomością na cele budowlane wskazując, że działka znajduje się w jej władaniu. Ponadto w wskazała, że na podstawie art. 208 ustawy o gospodarce nieruchomościami ma roszczenie o ustanowienie użytkowania wieczystego gruntów oraz, że w dniu 19 października 1995 r. zostało zawarte porozumienie pomiędzy Zarządem Gminy, a zarządem Spółdzielni Mieszkaniowej na mocy którego Gmina zobowiązała się do zawarcia umowy na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej o ustanowienie użytkowania wieczystego terenów osiedli I, IIa, IIb.

Sąd wskazuje, że władanie jest stanem faktycznym, nie zawsze wynika z przysługującemu prawa do nieruchomości, czego przykładem jest skarżąca Spółdzielnia. Włada, ale nie ma uregulowanego na swoją rzecz, tytułu prawnego do gruntu. Spółdzielnia nie przedstawiła też uprawnienia wynikającego z umowy zawartej z legalnym właścicielem, czy też użytkownikiem wieczystym nieruchomości.

Zauważyć trzeba, że oświadczenie o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane, jest środkiem dowodowym mającym wykazać prawo inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i w razie wątpliwości podlega badaniu przez organ. Obowiązkiem organu jest więc w takiej sytuacji ustalenie istnienia tytułu prawnego inwestora, w rozumieniu art. 3 pkt 11 ustawy Prawo budowlane, przy uwzględnieniu twierdzeń inwestora, przytaczanych przez niego dowodów i innych okoliczności mających znaczenie prawne.

W ocenie Sądu organy obu instancji przeprowadziły prawidłowo postępowanie i zasadnie oceniały, że skarżąca Spółdzielnia nie ma prawa do dysponowania nieruchomością na cele planowanej inwestycji.

Okoliczność tą potwierdza, także sama skarżąca Spółdzielnia. Nie powołuje się na prawo a mówi o władaniu, faktycznym zarządzie oraz o roszczeniach związanych z prawem do gruntu.

Należy podkreślić, że skarżąca Spółdzielnia powołuje się na zarząd, ale nie wykazuje, że dysponuje zarządem w rozumieniu art. 3 pkt 11 ustawy Prawo budowlane, zatem wynikającym z przepisu art. 43 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie z tym przepisami trwały zarząd jest formą prawną władania nieruchomością przez jednostkę organizacyjną, która ma wówczas prawo zabudowy, odbudowy, rozbudowy, nadbudowy, przebudowy lub remontu obiektu budowlanego na nieruchomości, zgodnie z przepisami ustawy Prawo budowlane.

Mając na uwadze powyższe rozważania Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.