Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1465/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-09-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Sędziowie sędzia WSA Renata Nawrot, sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, Protokolant ref. staż. Aleksandra Larkiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2015 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] marca 2015 r. [...] Minister Infrastruktury i Rozwoju działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego po rozpatrzeniu wniosku K. W., reprezentowanej przez adw. M. N., o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...].03.2014r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej. Rady Narodowej w P. z dnia [...].04.1953r. nr [...] w części dotyczącej wywłaszczenia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonej w P., zapisanej w księdze wieczystej nr [...], prowadzonej przez Sąd Powiatowy P., ozn. jako parcela nr [...] o pow. [...] m2, stanowiącej własność M. i W. małż. P. (pkt 6 orzeczenia), utrzymał w mocy w/w decyzję.

W uzasadnieniu organ przedstawił stan faktyczny i prawny sprawy, wskazując, że Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. orzeczeniem z dnia [...].04.1953r. nr [...] orzekło o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa m.in. nieruchomości położonej w P., zapisanej w księdze wieczystej nr [...], prowadzonej przez Sąd Powiatowy dla m. P., ozn. jako parcela m [...] o pow. [...] m2, stanowiącej własność M. i W. małż. P. (pkt 6 orzeczenia).

Pismem z dnia 28.08.2009r. (data wpływu - 31.08.2009r.), K. W., złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności powyższego orzeczenia.

Po ustaleniu stron postępowania, decyzją z dnia [...].03.2014r. nr [...] Minister Infrastruktury i Rozwoju odmówił stwierdzania nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. z dnia [...].04.1953r. w części dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości położonej w P. w trójkącie ulic: [...], zapisanej w księdze wieczystej nr [...]. prowadzonej przez Sąd Powiatowy dla m. P., parcela nr [...] o pow. [...] m2.

Pismem z dnia 17.04.2014r. M. W., reprezentowana przez adw. M. N., złożyła - w ustawowym terminie - wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu przedmiotowego wniosku skarżąca zarzuciła naruszenie art. 7 ust 1 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949r. poprzez wywieszenie wezwania (do dobrowolnego zbycia nieruchomości za nieruchomość zamienną lub za cenę która zostanie określona na postawie 28 dekretu) na tablicy ogłoszeń, w sytuacji gdy dekret w brzmieniu sprzed nowelizacji nie przewidywał takiej możliwości. Dopiero dekret po nowelizacji ustawą z dnia 29 grudnia 1951r. upoważnił w art. 7 ust. 3 Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego do ustalenia, że wezwanie będzie dokonane za pomocą publicznych obwieszczeń we właściwej gminie (mieście), w przypadku gdy zezwolenie na nabycie (art. 5 dekretu) obejmuje większą liczbę nieruchomości położonych na terenie jednej gminy (miasta), jak również w przypadkach, kiedy miejsce zamieszkania właściciela nie jest znane. W związku z powyższym doszło do rażącego naruszenia prawa, ponieważ właściciele nieruchomości nie zostali prawidłowo wezwani, zgodnie z trybem przewidzianym we wskazanym art. 7 ust. 1 dekretu sprzed nowelizacji.

Rozpoznając ponownie sprawę Minister wskazał, że stan prawny wywłaszczonej nieruchomości ustalono na podstawie dokumentów geodezyjnych nadesłanych przy piśmie Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego GEOPOZ z dnia [...].10.2009r. nr [...] oraz treści elektronicznych ksiąg wieczystych nr [...]. W skład wywłaszczonej nieruchomości ozn. jako parcela nr [...] o pow. [...] m2 wchodzą obecnie działki ewidencyjne nr [...], ark. mapy [...], obręb P., jedno ewid. miasta P.

Kwestionowane orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. z dnia [...].04.1953r. weszło do obrotu prawnego i zostało doręczone stronom w drodze obwieszczenia i stało się ostateczne (co wynika z adnotacji zawartej na jednym z jego egzemplarzy znajdujących się w aktach sprawy, a zatem może stanowić przedmiot postępowania prowadzonego w trybie art. 156 k.p.a.

Badając przesłankę z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a organ stwierdził, iż przedmiotowe orzeczenie wydane zostało przez Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P., czyli organ, który zgodnie z art. 10 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949r., był właściwy do orzekania w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości położonych w P. Tym samym orzeczenie zostało wydane przez organ właściwy w sprawie i nie zachodzi przesłanka stwierdzenia nieważności zawarta w w/w artykule.

W ocenie organu w sprawie nie zachodzi również przesłanka stwierdzenia nieważności orzeczenia z powodu jednej z przyczyn wymienionych w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., a mianowicie z przyczyny wydania decyzji bez podstawy prawnej. Omawiane orzeczenie zostało bowiem wydane na podstawie ówcześnie obowiązujących przepisów dekretu z dnia 26 kwietnia 1949r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. z 1952r., Nr 4, poz. 31) w wyniku rozpatrzenia wniosku Dyrekcji [...] w P. Ponadto należy wskazać, iż organ wywłaszczeniowy prawidłowo w treści kontrolowanego orzeczenia z dnia [...].04.1953 r. wskazał jako podstawę jego wydania art. 10 oraz art. 21 ust. 3 w/w dekretu. Stwierdzić zatem należy, że w dniu wydania orzeczenia istniała podstawa prawna do wprowadzenia go do obrotu prawnego.

Organ wskazał, że w orzecznictwie administracyjnym przyjmuje się jednolicie, że w odniesieniu do przepisów o postępowaniu administracyjnym za rażące ich naruszenie można uznać oczywiste niezastosowanie lub nieprawidłowe zastosowanie zasad ogólnych postępowania administracyjnego w stopniu powodującym istotne ograniczenie uprawnień strony w postępowaniu, z wyjątkiem przepisów dających podstawę do wznowienia postępowania. O tym, czy miało miejsce rażące naruszenie prawa, decyduje przede wszystkim oczywistość tego naruszenia prowadząca do nadania prawa lub jego odmowy wbrew wszystkim przesłankom przepisu (patrz: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 08.04.1994r., sygn. akt II ARN 13/94, OSN 1994, z. 3, poz.36, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18.07.1994r., sygn. akt V S.A. 535/94, ONSA 1995, z. 2, poz. 91, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16.03.2005r., sygn. akt I SA/Wa 188/05, LEX nr 189214, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 08.09.2005r., sygn. akt. I SA/Wa 189/056, LEX nr 222635).

Organ uznał więc, iż niniejsze postępowanie wywłaszczeniowe zostało wszczęte na podstawie przepisów dekretu z dnia 26 kwietnia 1949r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. z 4 maja 1949r. poz. 27 nr 197) w brzmieniu nadanym dekretem z dnia 26 października 1949r. o zmianie dekretu z dnia 26 kwietnia 1949r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. z dnia 2 listopada 1949r. poz. 55, nr 438). Postępowanie w toku było prowadzone na podstawie ustawy z dnia 29 grudnia 1951r., zmieniającej dekret z dnia 26 kwietnia 1949r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. z dnia 31 stycznia 1952r. nr 4 poz. 25). Kwestionowane orzeczenie zaś zostało wydane na podstawie tekstu jednolitego dekretu z dnia 26 kwietnia 1949r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. z 1952r., Nr 4, poz. 31), a zatem według przepisów tego dekretu oraz stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie orzekania należy oceniać legalność wywłaszczenia.

Stosownie do art. 5 dekretu przed nowelizacją, zezwolenia na nabycie nieruchomości udzielał Przewodniczący Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego, jeżeli uznał, że nieruchomość lub prawa były niezbędne dla realizacji narodowego planu gospodarczego oraz, że przewidziane były środki na ich nabycie.

Zgodnie z art. 6 dekretu dnia 26 kwietnia 1949r. do występowania z wnioskami o nabycie nieruchomości zgodnie z art. 4 uprawnieni byli wykonawcy narodowych planów gospodarczych, którzy przedstawili zezwolenie właściwego Ministra na zgłoszenie wniosku odnośnie nieruchomości oraz zaświadczenie wojewódzkiej władzy planowania gospodarczego wydane w porozumieniu z właściwą władzą planowania zabudowy miast i osiedli co do przeznaczenia nieruchomości na cele wskazane we wniosku.

Ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów archiwalnych wynika, iż pismem z września 1951r. "wniosek terenowy nr [...]" Dyrekcja [...] wystąpiła z wnioskiem o nabycie nieruchomości położonych w P. w trójkącie ul. [...], o łącznej powierzchni [...] m2, w tym przedmiotowej nieruchomości. Powyższy wniosek został przekazany Przewodniczącemu Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego przy piśmie Ministerstwa Budownictwa Miast i Osiedli z dnia [...].09.l951r. nr [...]. Jednocześnie Ministerstwo przekazało informację, iż na w/w inwestycję w Planie Inwestycyjnym 1952r. w części 21a przewidziano środki w wysokości [...] zł. Do przedmiotowego wniosku zostały załączone:

- zezwolenie Pełnomocnika Ministra Budownictwa Miast i Osiedli z dnia [...].09.1951r. nr [...], w którym na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 1 i ust 2 dekretu, zezwolono Dyrekcji [...] w P. na zgłoszenie wniosku o nabycie nieruchomości określonych we wniosku terenowym nr [...], położonych w P.,

- zaświadczenie lokalizacji szczegółowej z dnia [...].08.195lr. nr [...] znak [...], w którym Wydział Budownictwa - Oddział Planowania Miast i Osiedli działający w porozumieniu z Wojewódzką Komisją Planowania Gospodarczego wyraził zgodę na wstępną lokalizację budownictwa mieszkaniowego w P. w trójkącie ul. [...] oraz

- plan sytuacyjny.

Mając powyższe na uwadze organ stwierdził, iż przedmiotowy wniosek spełniał wymagania przewidziane wart. 6 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949r. w brzmieniu przed nowelizacją,

W konsekwencji uznał zaś, iż zasadnie Zastępca Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego, pismem z dnia [...].10.1951 r., udzielił zezwolenia Dyrekcji [...] na nabycie pod budownictwo mieszkaniowe nieruchomości położonych w trójkącie ulic: [...], o łącznej powierzchni [...] m2, w tym przedmiotowej nieruchomości. Jednocześnie Zastępca Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego zezwolił na dokonanie zbiorowego wezwania właścicieli nieruchomości położonych na terenie objętym zezwoleniem.

Wbrew zarzutom podniesionym przez stronę skarżącą. zdaniem organu w sprawie nie doszło do naruszenia art. 5 dekretu w brzmieniu sprzed nowelizacji.

Organ wskazał także, że zgodnie z art. 7 ust. 1 (art. 8 ust. 1 dekretu po nowelizacji), wykonawca narodowych planów gospodarczych, który uzyskał zezwolenie na nabycie nieruchomości, zobowiązany był wezwać właściciela nieruchomości do jej dobrowolnego odstąpienia w zamian za cenę określoną zgodnie z art. 28 dekretu. W aktach niniejszej sprawy nie odnaleziono w/w wezwania do dobrowolnego odstąpienia nieruchomości przez właścicieli. Z zachowanych dokumentów, w szczególności z pisma z dnia [...].11.1951r. nr [...] Dyrekcji [...] będącego wnioskiem o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego wynika, iż zostało do niego załączone potwierdzenie doręczenia wezwań, jako dowód wykonania czynności przewidzianej w art. 7 dekretu. Ponadto z treści pisma Dyrekcji [...] w P. " z dnia [...].10.1951r. nr [...] wynika, iż wezwania (w ilości 12 egzemplarzy) do zawarcia umowy kupna nieruchomości zostały skierowane do właścicieli nieruchomości objętych wnioskiem wywłaszczeniowym, w tym do P. M. i W. z L. Przedmiotowe wnioski zostały ponadto wywieszone na tablicy ogłoszeń Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w P. w dniach od [...].10.1951r. do [...].11.1951r. (co wynika z ręcznej adnotacji wykonanej na powyższym piśmie), a następnie zwrócone wnioskodawcy.

Powyższe pisma z dnia [...].10.1951r. i z dnia [...].11.1951r. w ocenie organu nadzorczego potwierdzają w sposób nie budzący wątpliwości okoliczność, iż przed złożeniem wniosku o wywłaszczenie przedmiotowej nieruchomości wykonawca narodowych planów gospodarczych uczynił zadość wymogowi art. 7 ust. 1 dekretu (według brzmienia sprzed nowelizacji) i złożył ofertę nabycia przedmiotowej nieruchomości.

Brak w aktach archiwalnych przedmiotowego wezwania uniemożliwia dokonanie merytorycznej oceny tego dokumentu, a zgodnie z dotychczasowym orzecznictwem sądów administracyjnych organ nadzoru nie może domniemywać zaistnienia rażącego prawa, co potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16.07.2008r. sygn. akt I OSK 178/08 wskazując, iż ustalenie, czy kontrolowana decyzja dotknięta jest kwalifikowaną wadą prawną uzasadniającą stwierdzenie jej nieważności wymaga bowiem zebrania konkretnych dowodów wskazujących na istnienie takiej wady. Istnienia wady prawnej nie można opierać na domniemaniu, jak to uczyniono w zaskarżonej decyzji. W postępowaniu nadzwyczajnym, zmierzającym do ustalenia, czy decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, przede wszystkim ustalenia wymaga kwestia, czy i do jakich naruszeń prawa doszło w postępowaniu zwykłym, a następnie dopiero możliwe jest dokonanie oceny, czy stwierdzone naruszenia prawa miały charakter rażący. Rozstrzygnięcie organu nadzoru musi opierać się na ocenie zebranego materiału dowodowego, a nie na domniemaniu. Tylko stwierdzone, a nie domniemane rażące naruszenie prawa może stanowić podstawę stwierdzenia nieważności decyzji stosownie do art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Odnosząc się do zarzutów wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ wskazał, że zgodnie z art. 7 ust 3 tryb wezwania ustalał Przewodniczący Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego. Abstrahując od treści wezwania, którego brak w aktach, zastosowany przez wykonawcę narodowych planów gospodarczych sposób wezwania (w drodze publicznego obwieszczenia), wbrew twierdzeniom skarżącej, zdaniem organu, zgodny był z przepisami dekretu z dnia 26 kwietnia 1949r. oraz zarządzeniem Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego z dnia 17 listopada 1949r. w sprawie trybu wzywania osób nie będących wykonawcami narodowych planów gospodarczych do przekazywania nieruchomości niezbędnych dla realizacji tychże planów (M.P. z 1949r., nr A-89, poz.l084) w kształcie nadanym zarządzeniem z dnia 11 kwietnia 1950r. (M.P. z 1950r., nr A-53, poz. 609). Przepis

§ 4 ust. 5 w/w zarządzenia stanowił bowiem, że w przypadku, gdy przez tego samego wykonawcę narodowych planów gospodarczych ma być nabyty szereg nieruchomości należących do różnych właścicieli, może być dokonane za zezwoleniem Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego wezwanie zbiorowe wszystkich właścicieli tych nieruchomości przez wywieszenie tego wezwania na tablicy ogłoszeń zarządu gminnego (miejskiego) miejsca położenia nieruchomości.

W niniejszej sprawie wnioskiem wywłaszczeniowym objętych było kilkanaście nieruchomości (14 nieruchomości), które należały do różnych właścicieli (ok. 20 właścicieli). Skoro zaś Zastępca Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego zezwolił na dokonanie zbiorowego wezwania poprzez publiczne obwieszczenie (zezwolenie z dnia [...].10.1951r.), a wykonawca narodowych planów gospodarczych działał zgodnie z wytycznymi wskazanymi w powyższym zarządzeniu, to nie można uznać wbrew zarzutom skarżącej, aby w tej części rażąco naruszono ówcześnie obwiązujące przepisy.

W konsekwencji w ocenie organu należy przyjąć, iż właściciel przedmiotowej nieruchomości został prawidłowo wezwany do dobrowolnego jej odstąpienia - stosownie do art. 7 ust. 1 i 3 dekretu.

Zgodnie z art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 29 grudnia 1951r., zmieniającej dekret z dnia 26 kwietnia 1949r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych, postępowanie wywłaszczeniowe, będące w toku w dniu wejścia w życie tej ustawy będzie nadal prowadzone zgodnie z przepisami tej ustawy, z tym, że przepisy art. 13 dekretu stosuje się w brzmieniu dotychczasowym oraz nie stosuje się przepisów art. 14 ust. 5 tego dekretu (oba przepisy dotyczą treści wniosku wywłaszczeniowego ).

W niniejszej sprawie Dyrekcja [...] w P. pismem z dnia [...].11.1951r. nr [...] wystąpiła z wnioskiem o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego i udzielenie zezwolenia na objęcie przedmiotowej nieruchomości. Przedmiotowy wniosek został złożony w dniu 17.11.1951 r. w Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej (co wynika, z pieczątki złożonej na powyższym dokumencie). W konsekwencji należy stwierdzić, iż w rozważanym postępowaniu wywłaszczeniowym zastosowanie miały przepisy art. 13 dekretu w brzmieniu sprzed nowelizacji. Zgodnie z art. 13 ust. 1 dekretu przed nowelizacją, celem wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego ubiegający się o wywłaszczenie powinien złożyć wojewodzie (a po jego likwidacji - prezydium wojewódzkiej rady narodowej) wniosek z odpowiednimi załącznikami.

We wniosku stosownie do art. 13 ust. 2 dekretu należało wymienić i opisać rodzaj zamierzonych inwestycji z powołaniem się na złożony wniosek inwestycyjny lub na obowiązujący plan inwestycyjny a jeżeli wywłaszczenie nie jest związane z dokonaniem inwestycji - wskazać cel wywłaszczenia z powołaniem się na obowiązujące inne plany gospodarcze, uzasadnić potrzebę wywłaszczenia, wskazać co najmniej przybliżona ogólną powierzchnię terenu przeznaczonego do wywłaszczenia z powołaniem się na plan sytuacyjny, opisać ogólnie to co się na nieruchomości znajduje oraz wskazać na czym polegać ma wywłaszczenie.

Organ uznał, że wniosek Dyrekcji [...] w P. z dnia 16.11.1951r. spełniał wszystkie wymagania przewidziane w art. 13 ust 2 dekretu. W szczególności należy wskazać, iż w przedmiotowym wniosku wymieniono rodzaj planowanej inwestycji (społeczne budownictwo mieszkaniowe przewidziane w ramach planu inwestycyjnego w 1952r.), wskazano ogólną powierzchnię nieruchomości przeznaczonych do wywłaszczenia ([...]m2), które były zaznaczone na planie sytuacyjnym, wskazano co znajduje się na nieruchomościach (brak jakichkolwiek nakładów trwałych lub nietrwałych), wskazano na czym ma polegać wywłaszczenie (odjęcie prawa własności) oraz wskazano właścicieli nieruchomości wraz z adresami zamieszkania.

Do wniosku należało zgodnie z art. 13 ust. 3 dekretu przed nowelizacją dołączono także:

1. uwierzytelniony odpis zezwolenia Zastępcy Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego z dnia [...].10.1951r. nr [...] w dwóch egzemplarzach,

2. potwierdzenie doręczenia wezwań jako dowód dokonania czynności z art. 7 dekretu,

3. uwierzytelniony odpis pisma Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. z dnia [...].08.1951r. nr [...] (zaświadczenie lokalizacyjne),

4. plan sytuacyjny z oznaczeniem granic terenu wywłaszczenia,

5. zaświadczenie Prezydium MRN Likwidacyjny [...].

W ocenie organu w niniejszym przypadku nie doszło zatem do naruszenia art. 13 ust. 3 dekretu według brzmienia sprzed nowelizacji.

Ponadto organ wskazał, że zgodnie z art. 18 ust. 1 dekretu w brzmieniu nadanym tekstem jednolitym dekretu z dnia 26 kwietnia 1949r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych, prezydium wojewódzkiej rady narodowej zawiadamiało właściciela nieruchomości o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego. Odpis zawiadomienia wywieszano na tablicy ogłoszeń właściwej gminnej (miejskiej) rady narodowej. W przypadku gdy postępowanie wywłaszczeniowe, wszczęte na podstawie jednego wniosku, dotyczyło większej liczby właścicieli, zawiadomienia mogły być dokonane za pomocą obwieszczeń, wywieszonych na tablicach ogłoszeń prezydiów właściwych gminnych (miejskich) rad narodowych. W tym samym trybie zawiadamiany mógł być właściciel nieruchomości, którego miejsce zamieszkania było nieznane (art. 18 ust. 2 dekretu).

Zawiadomieniem z dnia [...].01.1953r. nr [...] Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. poinformowało strony o wszczęciu, na rzecz Skarbu Państwa Dyrekcji [...] w P., postępowania wywłaszczeniowego w stosunku do nieruchomości położonych w P. w trójkącie ulic: [...], w tym nieruchomości zapisanej w księdze wieczystej Sądu Powiatowego dla miasta P. w P. m [...], ozn. jako parcela [...] stanowiącej własność małż M. i W. P. Ponadto w w/w zawiadomieniu wskazano, iż wniosek wywłaszczeniowy oraz załączniki będą wyłożone w Wydziale Społ. Administracyjnym - Referat Wywłaszczeniowy do przejrzenia w terminie 14 dni od dnia wywieszenia obwieszczenia. W tym terminie każda osoba zainteresowana mogła zgłosić wnioski lub sprzeciwy.

Przedmiotowe zawiadomienie zostało wywieszone na tablicy ogłoszeń Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w P. w dniach od [...].01.1953r. do [...].02.1953r.

W powyższym zakresie organ nadzoru nie stwierdził zaistnienia rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Zgodnie z art. 20 ust. 1 i 2 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949r. po upływie czternastodniowego terminu na zgłoszenie wniosków i sprzeciwów prezydium wojewódzkiej rady narodowej wyznaczało rozprawę. O miejscu i terminie rozprawy prezydium wojewódzkiej rady narodowej zawiadamiało co najmniej na 7 dni naprzód wykonawcę narodowych planów gospodarczych, który zgłosił wniosek o wywłaszczenie, właściciela nieruchomości oraz inne osoby zainteresowane, o których powzięło wiadomość ze zgłoszonych wniosków lub sprzeciwów albo z urzędu. Do niniejszego zawiadomienia miały zastosowanie, odpowiednio, w/w przepisy art. 18 ust. 2 dekretu o obwieszczeniu.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949r. po przeprowadzeniu rozprawy prezydium wojewódzkiej rady narodowej orzekało o wywłaszczeniu albo odmawiało wywłaszczenia, jeżeli odpadły powody, stanowiące podstawę do wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego. Jednakże zgodnie z art. 21 ust. 3 dekretu, w przypadku gdy wniosków lub sprzeciwów nie zgłoszono, orzeczenie mogło zapaść bez rozprawy.

Należy stwierdzić, iż zgodnie z art. 21 ust. 3 organ wywłaszczeniowy mógł wydać orzeczenie wywłaszczeniowe bez przeprowadzenia rozprawy w sytuacji gdy w trakcie postępowania nie zostały zgłoszone wnioski lub sprzeciwy. Z akt archiwalnych wynika, iż żadna ze stron postępowania, jak również ewentualne osoby zainteresowane nie złożyły wniosków ani sprzeciwów. Ponadto w uzasadnieniu orzeczenia wywłaszczeniowego z dnia [...].04.1953r. wskazano, iż wobec braku wniosków i sprzeciwów orzeczono jak wyżej bez przeprowadzenia rozprawy. Przy czym zauważyć należy, iż w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego z dnia [...].01.1953r. nr [...], wywieszonym na tablicy ogłoszeń w dniach [...].01.1953r. - [...];02.1953r., organ wywłaszczeniowy pouczył strony o możliwości przeglądania akt sprawy oraz składania wniosków i sprzeciwów w terminie 14 dni od dnia obwieszczenia tego zawiadomienia. Orzeczenie wywłaszczeniowe wydano dopiero w dniu [...].04.1953r., tj. po ponad 3 miesiącach od daty dokonania tego obwieszczenia. Bezspornie zatem strony miały możliwość skorzystania z przysługujących im uprawnień procesowych. W konsekwencji należy uznać, że ich prawa nie zostały naruszone.

Mając powyższe na uwadze organ uznał, iż nie doszło do naruszenia art. 20 ust. 1 dekretu.

Orzeczeniem z dnia [...].04.1953r. Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. orzekło o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa m.in. nieruchomości położonej w P., zapisanej w księdze wieczystej nr [...], prowadzonej przez Sąd Powiatowy dla m. P., ozn. jako parcela nr [...] o pow. [...]m2, stanowiącej własność M. i W. małż. P. (pkt 6 orzeczenia).

W treści orzeczenia wskazano, iż wywłaszczenie polega na przeniesieniu prawa własności z dniem [...].11.1951 r. Jednocześnie organ wywłaszczeniowy pouczył strony o przysługującym im prawie do złożenia odwołania w terminie 14 dnia od dnia doręczenia lub ogłoszenia orzeczenia do Odwoławczej Komisji Wywłaszczeniowej przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej, za pośrednictwem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. Uzasadniając powyższe orzeczenie organ stwierdził, że nieruchomości objęte wnioskiem Dyrekcji [...] w P. są niezbędne dla realizacji narodowych planów gospodarczych, co stwierdził zezwoleniem z dnia [...].10.1951r. Przewodniczącego P.K.P.G. Wymogom formalnym art. 17 i następnym dekretu z dnia 26 kwietnia 1949r. stało się zatem zadość. W wyniku przeprowadzonego postępowania wywłaszczeniowego oraz wobec braku wniosków i sprzeciwów orzeczono bez przeprowadzania rozprawy.

Przedmiotowe orzeczenie zostało wywieszone na tablicy ogłoszeń Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w P. w dniach od [...].05.1953r. do [...].05.1953r.

W badanym powyżej zakresie organ nadzoru nie stwierdził naruszeń prawa, a tym bardziej naruszeń w stopniu rażącym, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., które uzasadniałyby wyeliminowanie z obrotu prawnego kwestionowanego orzeczenia. Zarzut zaś zawarty we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie zasługuje na uwzględnienie ze względu na treść ww. § 4 ust. 5 zarządzenia z dnia 11 kwietnia 1950r., który uprawniał Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego do udzielenia zezwolenia na zbiorcze, publiczne wezwanie właścicieli do dobrowolnego odstąpienia nieruchomości.

Przechodząc do badania pozostałych przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji, określonych w art. 156 § 1 Kpa, organ wskazał, iż w przedmiotowym orzeczeniu z dnia [...].04.1953r. nie stwierdzono wad wymienionych wart. 156 § pkt 3, 4, 5, 6 i 7 k.p.a, albowiem:

- brak jest dowodów na okoliczność, iż orzeczenie to rozstrzygnęło sprawę uprzednio rozstrzygniętą ostatecznie inną decyzją (orzeczeniem),

- orzeczenie nie zostało skierowane do osoby nie będącej stroną w sprawie,

- wykonalność kontrolowanego orzeczenia nie budzi wątpliwości,

- brakuje podstaw do twierdzenia, iż w/w orzeczenie w razie wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą lub jest dotknięte wadą powodującą jego nieważność z mocy prawa.

Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. W., zarzucając jej naruszenie:

1) przepisów postępowania administracyjnego, tj:

a. art. 6 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nie działanie przez organ administracji publicznej na podstawie przepisów prawa, które objawiało się tym, że Minister Infrastruktury i Rozwoju uznał, że w przedmiotowej sprawie istniała możliwość wezwania byłych właścicieli wywłaszczonej nieruchomości w formie zbiorowego wezwania wszystkich właścicieli przez wywieszenie tego wezwania na tablicy ogłoszeń, pomimo że art. 7 ust. 1 dekretu z dni; 26 kwietnia 1949 roku (Dz. U. z roku 1949, Nr 27, poz. 197 z późno zm. 1 dalej także: dekret z 26 kwietnia 1949 roku) o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych, zobowiązywała do indywidualnego wezwania właściciela nieruchomości niezbędnej dla realizacji planu, by przekazał mu tę nieruchomość w zamian za nieruchomość zamienną, bądź też - jeżeli właściciel tego sobie życzy - za cenę określoną przez nabywcę zgodnie z zasadami zawartymi w art. 28 cytowanego aktu normatywnego, co stanowiłoby podstawę do uznania przez organ administracji publicznej, iż przy wydawaniu przedmiotowego orzeczenia przez Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. doszło do rażącego naruszenia prawa,

b. art. 7 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i nie podjęcie przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju wszelkich niezbędnych czynności zmierzających do ostatecznego wyjaśnienia, czy byli właściciele wywłaszczonej nieruchomości zostali wezwani zgodnie z trybem przewidzianym w art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 roku (Dz. U. z roku 1949, Nr 27, poz. 197 z późno zm.) o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych oraz czy wezwanie to było zgodne z treścią w/w dekretu, co miało istotne znaczenie w postępowaniu administracyjnym dotyczącym stwierdzenia nieważności orzeczenia wywłaszczającego byłych właścicieli przedmiotowej nieruchomości, ponieważ uznać należy, że brak zgodnego z prawem wezwania stanowiło rażące naruszenie prawa,

c. art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju zasady swobodnej oceny dowodów, które polegało na tym, że organ administracji publicznej zastosował domniemanie wezwania byłych właścicieli wywłaszczonej nieruchomości, zgodnie z art. 7 ust 1 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 roku, opierając się wyłącznie na pismach Dyrekcji [...] z dnia [...] listopada 1951 roku (nr [...]) oraz z dnia [...] października 1951 roku, w którym wskazano, iż załączono do tego pisma potwierdzenia doręczenia wezwań, pomimo że jak stwierdził sam organ, w aktach sprawy nie odnaleziono wezwań do dobrowolnego odstąpienia nieruchomości przez właścicieli, a co za tym idzie brak jest dowodów, że byli właściciele wywłaszczonej nieruchomości zostali faktyczne wezwani zgodnie z obowiązującymi wtedy przepisami (dekretem z 26 kwietnia 1949 roku) oraz brak dowodów na to, czy ich treść spełniała wymogi formalne wskazane w w/w akcie normatywnym,

d. art. 107 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i nie wyjaśnienie przez organ administracji publicznych wszystkich wątpliwości dotyczących sposobu wzywania byłych właścicieli wywłaszczonej nieruchomości do dobrowolnego przekazania nieruchomości za nieruchomość zamienną lub za określoną cenę, tj. zgodnie z art. 7 ust. 1 dekretu z 26 kwietnia 1949 roku,

2) naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju art. 7 ust. 1 i 2 (późniejszego ust. 3) i dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 roku (Dz. U. z roku 1949, Nr 27, poz. 197 z późno zm.) o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych, polegającą na stwierdzeniu, że wykonawca narodowych planów gospodarczych miał uprawnienie do wezwania byłych właścicieli wywłaszczonej nieruchomości w trybie zbiorowego wezwania wszystkich właścicieli nieruchomości przez wywieszenie tego wezwania na tablicy ogłoszeń, pomimo że zgodnie z dekretem (aktem nadrzędnym) ustawodawca przewidział wyłącznie możliwość wezwania indywidualnego w trybie art. 7 ust 1 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 roku.

Mając na uwadze powyżej przedstawione zarzuty skarżąca wniosła o:

1) uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] marca 2015 roku wydanej w postępowaniu administracyjnym prowadzonym pod sygn. akt [...],

2) zasądzenie od organu administracji publicznej - na podstawie art. 200 P.p.s.a. - zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym kosztów zastępstwa procesowego, zgodnie z art. 205 P.p.s.a.

W uzasadnieniu skargi strona skarżąca przedstawiła argumentację mającą uzasadniać podniesione przez nią zarzuty.

Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. zwanej dalej p.p.s.a), sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Obowiązkiem orzekającego obecnie Sądu było ustalenie, czy w okolicznościach niniejszej sprawy organ prawidłowo dokonał oceny kwestionowanego orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. z dnia [...] grudnia 1953 r., pod względem wystąpienia przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a.

Dokonując przedmiotowej oceny należy w pierwszej kolejności wskazać, że postępowanie administracyjne w sprawie toczyło się w trybie nadzwyczajnym, czyli w formie nadzoru. Jego celem było ustalenie, czy ostateczna decyzja administracyjna poddana nadzorowi w trybie nadzwyczajnym jest dotknięta którąkolwiek z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. A zatem obowiązkiem organu w tym postępowaniu było wyłącznie rozpatrzenie sprawy w granicach określonych w art. 156 §1 k.p.a. Zgodnie z art. 156 k.p.a rażące naruszenie prawa to naruszenie normy prawnej nie budzącej wątpliwości interpretacyjnych. W dotychczasowym orzecznictwie oraz w doktrynie przyjmuje się, że rażące naruszenie prawa następuje wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być zaakceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Z powyższego wynika, że stwierdzenie nieważności decyzji musi być poprzedzone niewątpliwym ustaleniem, że kwestionowane decyzje naruszają rażąco prawo w stopniu uzasadniającym stwierdzenie ich nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), a ustalenia te oparte są na zebranym materiale dowodowym, który to w sposób oczywisty potwierdza.

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie można było uznać, że badane orzeczenie wydane zostało z rażącym naruszeniem prawa.

Wskazać należy, że postępowanie wywłaszczeniowe w niniejszej sprawie zostało wszczęte na podstawie przepisów dekretu z dnia 26 kwietnia 1949r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. z 4 maja 1949r. poz. 27 nr 197) w brzmieniu nadanym dekretem z dnia 26 października 1949r. o zmianie dekretu z dnia 26 kwietnia 1949r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. z dnia 2 listopada 1949r. poz. 55, nr 438). Postępowanie w toku było zaś prowadzone na podstawie dekretu z dnia 29 grudnia 1951r., zmieniającej dekret z dnia 26 kwietnia 1949r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. z dnia 31 stycznia 1952r. nr 4 poz. 25). Zgodnie bowiem z art. 41 ust. 1 tego dekretu wywłaszczenie, co do którego postępowanie zostało wszczęte przed wejściem w życie dekretu niniejszego, jeżeli przedmiot jego jest nadal niezbędny dla realizacji narodowych planów gospodarczych, będzie prowadzone dalej na zasadach przewidzianych w niniejszym dekrecie zarówno co do orzeczenia o wywłaszczeniu, jak i co do ustalenia i sposobu wypłaty odszkodowania. Ponadto w świetle jego ust. 2. przepisy art. 5 i 6 mają odpowiednie zastosowanie. W konsekwencji kwestionowane orzeczenie zostało wydane na podstawie tekstu jednolitego dekretu z dnia 26 kwietnia 1949r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. z 1952r., Nr 4, poz. 31), a zatem według przepisów tego dekretu oraz stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie orzekania należy oceniać legalność wywłaszczenia.

Badając przebieg tegoż postępowania w pierwszej kolejności należy wskazać, że stosownie do art. 5 dekretu przed nowelizacją, zezwolenia na nabycie nieruchomości udzielał Przewodniczący Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego, jeżeli uznał, że nieruchomość lub prawa były niezbędne dla realizacji narodowego planu gospodarczego oraz, że przewidziane były środki na ich nabycie.

Zgodnie zaś z art. 6 dekretu dnia 26 kwietnia 1949r. do występowania z wnioskami o nabycie nieruchomości zgodnie z art. 4 uprawnieni byli wykonawcy narodowych planów gospodarczych, którzy przedstawili zezwolenie właściwego Ministra na zgłoszenie wniosku odnośnie nieruchomości oraz zaświadczenie wojewódzkiej władzy planowania gospodarczego wydane w porozumieniu z właściwą władzą planowania zabudowy miast i osiedli co do przeznaczenia nieruchomości na cele wskazane we wniosku.

Ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów archiwalnych wynika, iż pismem z września 1951r. Dyrekcja [...] wystąpiła z wnioskiem o nabycie nieruchomości położonych w P. w trójkącie ul. [...], o łącznej powierzchni [...] m2, w tym przedmiotowej nieruchomości. Powyższy wniosek został przekazany Przewodniczącemu Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego przy piśmie Ministerstwa Budownictwa Miast i Osiedli z dnia [...].09.l951r. nr [...]. Jednocześnie Ministerstwo przekazało informację, iż na w/w inwestycję w Planie Inwestycyjnym 1952r. w części 21a przewidziano środki w wysokości [...] zł. Do przedmiotowego wniosku zostały załączone:

- zezwolenie Pełnomocnika Ministra Budownictwa Miast i Osiedli z dnia [...].09.1951r. nr [...], w którym na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 1 i ust 2 dekretu, zezwolono Dyrekcji [...] w P. na zgłoszenie wniosku o nabycie nieruchomości określonych we wniosku terenowym nr [...], położonych w P.,

- zaświadczenie lokalizacji szczegółowej z dnia [...].08.195lr. nr [...] znak [...], w którym Wydział Budownictwa - Oddział Planowania Miast i Osiedli działający w porozumieniu z Wojewódzką Komisją Planowania Gospodarczego wyraził zgodę na wstępną lokalizację budownictwa mieszkaniowego w P. w trójkącie ul. [...] oraz

- plan sytuacyjny.

W ocenie Sądu zasadnie orzekający w sprawie organ uznał, że przedmiotowy wniosek spełniał wymagania przewidziane wart. 6 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949r. w brzmieniu przed nowelizacją, a w konsekwencji właściwie przyjął, iż Zastępca Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego, pismem z dnia [...].10.1951 r., udzielił zezwolenia Dyrekcji [...] na nabycie pod budownictwo mieszkaniowe nieruchomości położonych w trójkącie ulic: [...], o łącznej powierzchni [...] m2, w tym przedmiotowej nieruchomości. Jednocześnie Zastępca Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego zezwolił na dokonanie zbiorowego wezwania właścicieli nieruchomości położonych na terenie objętym zezwoleniem.

W sprawie nie doszło zatem do naruszenia art. 5 dekretu w brzmieniu sprzed nowelizacji.

Jak słusznie wyjaśnił bowiem organ w zaskarżonej decyzji, zgodnie z art. 7 ust. 1 (art. 8 ust. 1 dekretu po nowelizacji), wykonawca narodowych planów gospodarczych, który uzyskał zezwolenie na nabycie nieruchomości, zobowiązany był wezwać właściciela nieruchomości do jej dobrowolnego odstąpienia w zamian za cenę określoną zgodnie z art. 28 dekretu. W aktach niniejszej sprawy nie odnaleziono w/w wezwania do dobrowolnego odstąpienia nieruchomości przez właścicieli. Z zachowanych dokumentów, w szczególności z pisma z dnia [...].11.1951r. nr [...] Dyrekcji [...] będącego wnioskiem o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego wynika jednak, iż zostało do niego załączone potwierdzenie doręczenia wezwań, jako dowód wykonania czynności przewidzianej w art. 7 dekretu. Ponadto z treści pisma Dyrekcji [...] w P. " z dnia [...].10.1951r. nr [...] wynika, iż wezwania (w ilości 12 egzemplarzy) do zawarcia umowy kupna nieruchomości zostały skierowane do właścicieli nieruchomości objętych wnioskiem wywłaszczeniowym, w tym do P. M. i W. z L. Przedmiotowe wnioski zostały ponadto wywieszone na tablicy ogłoszeń Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w P. w dniach od [...].10.1951r. do [...].11.1951r. (co wynika z ręcznej adnotacji wykonanej na powyższym piśmie), a następnie zwrócone wnioskodawcy.

Pisma te potwierdzają więc pośrednio, iż przed złożeniem wniosku o wywłaszczenie przedmiotowej nieruchomości wykonawca narodowych planów gospodarczych uczynił zadość wymogowi art. 7 ust. 1 dekretu (według brzmienia sprzed nowelizacji) i złożył ofertę nabycia przedmiotowej nieruchomości.

Okoliczność, że w aktach archiwalnych brak jest przedmiotowego wezwania jak słusznie przyjął organ uniemożliwiało mu dokonanie merytorycznej oceny tego dokumentu, a zgodnie z dotychczasowym orzecznictwem sądów administracyjnych organ nadzoru nie może domniemywać zaistnienia rażącego prawa, co potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16.07.2008r. sygn. akt I OSK 178/08 wskazując, iż ustalenie, czy kontrolowana decyzja dotknięta jest kwalifikowaną wadą prawną uzasadniającą stwierdzenie jej nieważności wymaga bowiem zebrania konkretnych dowodów wskazujących na istnienie takiej wady. Istnienia wady prawnej nie można opierać na domniemaniu. W postępowaniu nadzwyczajnym, zmierzającym do ustalenia, czy decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, przede wszystkim ustalenia wymaga kwestia, czy i do jakich naruszeń prawa doszło w postępowaniu zwykłym, a następnie dopiero możliwe jest dokonanie oceny, czy stwierdzone naruszenia prawa miały charakter rażący. Rozstrzygnięcie organu nadzoru musi opierać się na ocenie zebranego materiału dowodowego, a nie na domniemaniu. Tylko stwierdzone, a nie domniemane rażące naruszenie prawa może stanowić podstawę stwierdzenia nieważności decyzji stosownie do art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Sąd nie uwzględnił więc zarzutu naruszenia w sprawie prawa materialnego w postaci art. 7 ust. 1 i 3 dekretu z 26 kwietnia 1949r., i podzielił tym samym argumentację organu, że skoro zgodnie z art. 7 ust 3 dekretu przed nowelizacją, tryb wezwania ustalał Przewodniczący Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego, to zastosowany przez wykonawcę narodowych planów gospodarczych sposób wezwania (w drodze publicznego obwieszczenia), wbrew twierdzeniom skarżącej, nie naruszał prawa. Tryb ten zgodny był bowiem z przepisami dekretu z dnia 26 kwietnia 1949r. oraz zarządzeniem Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego z dnia 17 listopada 1949r. w sprawie trybu wzywania osób nie będących wykonawcami narodowych planów gospodarczych do przekazywania nieruchomości niezbędnych dla realizacji tychże planów (M.P. z 1949r., nr A-89, poz.1084) w kształcie nadanym zarządzeniem z dnia 11 kwietnia 1950r. (M.P. z 1950r., nr A-53, poz. 609). W świetle bowiem § 4 ust. 5 w/w zarządzenia, w przypadku, gdy przez tego samego wykonawcę narodowych planów gospodarczych ma być nabyty szereg nieruchomości należących do różnych właścicieli, może być dokonane za zezwoleniem Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego wezwanie zbiorowe wszystkich właścicieli tych nieruchomości przez wywieszenie tego wezwania na tablicy ogłoszeń zarządu gminnego (miejskiego) miejsca położenia nieruchomości. Wówczas stosownie do § 7 pkt. 1 Zarządzenia dowodem wykonania czynności przewidzianych w art. 7 dekretu jest zaświadczenie zarządu gminnego (miejskiego) o dokonaniu ogłoszenia (§ 4 ust. 2 i 5).

Skoro więc, jak wynika z akt sprawy wnioskiem wywłaszczeniowym objętych było kilkanaście nieruchomości (14 nieruchomości), które należały do różnych właścicieli (ok. 20 właścicieli), Zastępca Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego miał uzasadnione podstawy aby w oparciu o przywołany wyżej przepis zezwolić na dokonanie zbiorowego wezwania poprzez publiczne obwieszczenie (zezwolenie z dnia [...].10.1951r.), a tym samym przyjąć należy, że wykonawca narodowych planów gospodarczych działając zgodnie z wytycznymi wskazanymi w powyższym zarządzeniu, nie naruszył w sposób rażący ówcześnie obwiązujących przepisów.

W konsekwencji słusznie organ przyjął, iż właściciele zostali prawidłowo wezwani do dobrowolnego odstąpienia nieruchomości - stosownie do art. 7 ust. 1 i 3 dekretu.

Nie można także zarzucić organowi, że nie wyjaśnił sprawy w sposób rzetelny. Należy mieć na uwadze, że w sprawie mamy do czynienie z postępowaniem nieważnościowym, a zatem trybem nadzwyczajnym, w trakcie którego możliwość wyeliminowania z obrotu prawnego ostatecznej decyzji organu może nastąpić jedynie wówczas gdy w sposób nie budzący żadnych wątpliwości organ stwierdzi, że spełniona został któraś z przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Przedmiotem kontroli jest tu orzeczenie z lat pięćdziesiątych ubiegłego stulecia, organ oceniając zachowaną dokumentację musiał więc działać bardzo ostrożnie. Nie ulega przy tym wątpliwości, że w sytuacji braku rzetelnych dowodów, nie mógł on domniemywać naruszenia prawa i to w stopniu rażącym.

Sąd nie podzieli zatem zarzutów skargi wskazujący na naruszenie przez organ art. 6, 7, 80 i 107 k.p.a Materiał zachowany w sprawie w ocenie Sądu uzasadniał wydane rozstrzygnięcie. Organ dokonał bowiem właściwej i rzetelnej jego oceny pod kątem ewentualnego wystąpienia przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a. i trafnie ocenił, iż w sprawie nie można było tak jak żądała tego wnioskodawczyni orzec o nieważności kwestionowanego orzeczenia. W ocenie Sądu postępowania prowadzone przez organ cechowała zaś wszechstronność, indywidualne podejście do sprawy, dążność do ustalenia prawdy obiektywnej. Wobec wskazanych przyczyn nie można zarzucić Ministrowi, by stanowisko swe sformułowała z naruszeniem art. 6 k.p.a. Sporządzone zaś przez Ministra uzasadnienia spełniają wymogi wynikające z art. 107 § 3 k.p.a. Minister odniósł się w nim nie tylko do zarzutów podniesionych przez stronę ale dokonał także całościowej kontroli orzeczenia w odniesieniu do całego postępowania poprzedzającego wydanie go, jak również jego treści i wejścia do obiegu. Poczynione zaś przez organ ustalenia Sąd w pełni podziela.

Z przytoczonych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie art. 151 ustawy p.p.s.a orzekł jak w sentencji.