Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1334/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2020-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 35 ust. 3 pkt 5, art. 270 ust. 8, art. 271 ust. 5
journal: Dz.U. 2020 poz 310
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik (spr.), Sędziowie Asesor WSA Tomasz Dziuk, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi [A] Sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w G. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty stałej za usługi wodne 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w K. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] r. nr [...]; 2. zasądza od Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w G. na rzecz strony skarżącej kwotę 12 841 (dwanaście tysięcy osiemset czterdzieści jeden) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich w K. decyzją z dnia [...] r., nr [...], wydaną na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm. – dalej k.p.a.), art. 14 ust. 2 i 6 pkt 2, 271 ust. 7 w związku z art. 271 ust. 5, ust. 1 pkt 4, art. 300 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne (j.t. Dz.U. z 2020 r., poz. 310 ze zm. – dalej p.w.), art. 21 §3 i art. 51 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (j.t. Dz. U. z 2020 r., poz. 1325 ze zm. – dalej o.p.), § 10 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz. U. z 2017 r., poz. 2502), określił "A"Sp. z o.o. z siedzibą w G. (dalej: "skarżący") za okres 1 stycznia 2018 r. - 31 grudnia 2018 r. opłatę stałą w wysokości 204.095,83 złotych za wprowadzanie ścieków do wód.

W uzasadnieniu podano m. in., że w dniu [...] r. Zarząd Zlewni w K. na podstawie art. 271 ust. 1 pkt 4 p.w. ustalił, w formie informacji rocznej, za okres 1 stycznia 2018 r. - 31 grudnia 2018 r., dla "A" Sp. z o.o. opłatę stałą w wysokości 204.095,83 złotych za wprowadzanie ścieków do wód. Zobowiązany dokonał części zapłaty należności z ww. tytułu. "A" poinformował pismem z dnia 21 stycznia 2019 r., że wstrzymuje zapłatę ostatniej raty płatności, gdyż nie zgadza się z wysokością jej naliczenia. Korzysta on z usługi wodnej na podstawie pozwolenia wodnoprawnego z dnia [...] r., wydanego przez Starostę [...] na wprowadzanie do rzeki [...] ścieków w ilości Qśrd = 6000 m3/dz., Qmaxh = 8052 m3/h, Qmaxr = 1024000 m3/rok, co oznacza, że zgodnie z art. 298 pkt 1 p.w. obowiązany jest ponosić opłaty za usługi wodne. Dyrektor Zarządu Zlewni w K. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie nieuiszczenia IV raty opłaty stałej.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył przez pełnomocnika "A" Sp. z o.o. z siedzibą w G., zaskarżając ją w całości. Zarzucono m. in. naruszenie art. 271 ust. 5 i 8 p.w., gdyż opłata winna zostać wyliczona wyłącznie przy uwzględnieniu zrzutu rocznego; art. 7, 8 §1, 9, 10, 11, 40 §2, 11, 77, 107 § 3, 109 §1 k.p.a.

Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w . decyzją z dnia [...]r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 §1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu podano m. in., że odwołujący się podmiot został w ww. informacji rocznej pouczony, że jeżeli nie zgadza się z wysokością opłaty stałej, może złożyć reklamację w terminie nie dłuższym niż 14 dni. Z akt sprawy nie wynika, by strona złożyła taką reklamację. Ww. podmiot nie uiścił części opłaty stałej za usługi wodne w wysokości 50.918,94 zł. Oznacza to, że wydanie kwestionowanej w niniejszej sprawie decyzji było konsekwencją zaniechania wykonania obowiązku wniesienia części opłaty stałej, ustalonej w drodze informacji rocznej. Podstawę prawną wydania decyzji organu I instancji stanowił przepis art. 271 ust. 7 p.w. Celem prowadzenia postępowania opartego na art. 271 ust. 7 p.w. nie jest weryfikacja wielkości ustalonej opłaty stałej (która powinna odbywać się w drodze złożenia reklamacji), ale wykazanie, czy podmiot dokonał obowiązku wynikającego z art. 271 ust. 6 tej ustawy, czyli obowiązku wniesienia opłaty stałej na rachunek bankowy Wód Polskich. Kwestionowanie na etapie decyzji podjętej w trybie art. 271 ust. 7 p.w. sposobu ustalenia obowiązku uiszczenia opłaty stałej za wprowadzanie ścieków do wód w obliczonej wysokości jest spóźnione, mogło bowiem nastąpić poprzez wniesienie reklamacji, z czego skarżący podmiot nie skorzystał.

Skargę na powyższą decyzję wniósł przez pełnomocnika "A" Sp. z o.o. z siedzibą w G.. Zarzucono naruszenie:

1) art. 40 § 2 k.p.a. w zw. z art. 109 § 1 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a., poprzez pominięcie ustanowionego w sprawie pełnomocnika przy doręczeniu zaskarżonej decyzji;

2) art. 271 ust. 7 p.w., poprzez uznanie, iż nie jest możliwym na etapie wydawania decyzji opartej na podstawie art. 271 ust. 7 p.w. zweryfikowanie sposobu obliczenia opłaty stałej za wprowadzanie ścieków do wód, podczas gdy z samej literalnej treści ww. przepisu wynika, że jeżeli podmiot obowiązany do ponoszenia opłat za usługi wodne zaniechał wykonania obowiązku, o którym mowa w ust. 6, właściwy organ Wód Polskich określa wysokość opłaty stałej w drodze decyzji;

3) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji, w sytuacji, gdy zasadnym było uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Na tej podstawie wniesiono o uchylenie w całości ww. decyzji obu instancji i zasądzenie na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu podano m. in., że ze sposobu wyliczenia opłaty wynika, iż Wody Polskie uwzględniły zrzut zarówno ścieków komunalnych, jak i ścieków opadowych. Opłata stała za usługi wodne jest opłatą roczną, a więc błędem było uwzględnianie, jako podstawy obliczeń, maksymalnego zrzut godzinowego. W niniejszym postępowaniu został ustanowiony pełnomocnik. Okoliczność ta doprowadziła do konieczności doręczenia na ręce pełnomocnika zaskarżonej decyzji, a nie - jak uczynił to organ - do rąk strony postępowania. Brak złożenia przez stronę reklamacji z pewnością nie może stanowić argumentu do legitymizowania pobierania opłaty niezgodnie z powszechnie obowiązującymi przepisami. Na podstawie tego samego pozwolenia wodnoprawnego Starosty [...] z dnia [...] r., Wody Polskie przesłały pismem z dnia [...] r. informację roczną ustalającą wysokość opłaty stałej za usługi wodne w okresie od 1 stycznia 2019 r. do 31 grudnia 2019 r. na poziomie 1446 zł. Informacje roczne za lata 2018 i 2019 zostały wydane w identycznych okolicznościach faktycznych i w identycznym stanie prawnym.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podał, że działał na podstawie i w granicach prawa, a rozstrzygnięcie znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym. W uzasadnieniu powtórzył swą poprzednią argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2019 roku, poz. 2325 ze zm. – dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego aktu wykazało, że jest on dotknięty uchybieniami uzasadniającymi jego wzruszenie. Zaskarżone rozstrzygnięcie narusza bowiem przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. skutkuje jego uchyleniem.

Zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Prowadzą też postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 §1 k.p.a.) i powinny działać w sprawie wnikliwie (art. 12 §1 k.p.a.). Przepisy te znajdują doprecyzowanie m. in. w art. 77 §1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy; istotny jest także art. 80 k.p.a., w świetle którego organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

W świetle art. 271 ust. 7 p.w. "Jeżeli podmiot obowiązany do ponoszenia opłat za usługi wodne zaniechał wykonania obowiązku, o którym mowa w ust. 6, właściwy organ Wód Polskich określa wysokość opłaty stałej w drodze decyzji."

Na gruncie sprawy sporna jest kwestia granic kontroli decyzji wydanej w trybie art. 271 ust. 7 p.w. w sytuacji, gdy strona kwestionuje podstawy ustalania takiej opłaty, mimo że nie wnosiła reklamacji od wydanej informacji ustalającej wysokość opłaty rocznej za usługi wodne. Według organu odwoławczego, odnoszenie się do zasadności ustaleń obowiązku uiszczenia opłaty stałej za korzystanie z usługi wodnej, na etapie decyzji podjętej w trybie art. 271 ust. 7 p.w., jest spóźnione. Według skarżącego, ze wskazanego przepisu wynika, że odnosi się on do określenia wysokości opłaty, co umożliwia także kwestionowane ustaleń stanu faktycznego oraz wykładni i zastosowania przepisów dotyczących naliczenia opłaty.

W zaistniałym sporze Sąd przyznał trafność argumentacji podmiotu skarżącego. Skoro przepis ustawy wyraźnie wskazuje, iż organ w decyzji wydanej na podstawie art. 271 ust. 7 p.w. określa wysokość opłaty stałej, to brak jest jakichkolwiek przesłanek dla przyjmowania, iż istnienie obowiązku uiszczania określonej w tej decyzji opłaty stałej, jak i jej wysokości, nie podlega kontroli w administracyjnym toku instancji oraz kontroli sądu administracyjnego, do którego wydana na tej podstawie decyzja została zaskarżona, a wiążąca w tym zakresie jest niezakwestionowana reklamacją informacja roczna.

Jak zasadnie wskazano w wyroku WSA w Krakowie z dnia 27 listopada 2019 r., sygn. II SA/Kr 1188/19, informacja roczna, wprowadzona ustawą – Prawo wodne, jest sui generis formą działania administracji publicznej, jednakże nie sposób przyznać jej tak daleko posuniętej trwałości. Zarówno k.p.a., jak i Ordynacja podatkowa przewidują wyjątki od zasady trwałości decyzji administracyjnej, w postaci postępowań nadzwyczajnych. Również różne procedury sądowe zawierają instytucję wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem. Nie sposób dopatrzeć się jakichkolwiek przyczyn, dla których informacja roczna miałaby być - w przeciwieństwie do wyroków sądowych i decyzji administracyjnych - aktem całkowicie niewzruszalnym.

Ustawodawca przewidział zatem dwa konkurencyjne wobec siebie tryby kwestionowania przez podmiot obowiązany istnienia i wysokości obciążającej go opłaty stałej za usługi wodne. Jeden z nich polega na braku podejmowania działań po doręczeniu mu informacji rocznej, w tym na braku uiszczania płatności wynikających z tej informacji, w następstwie czego dochodzi do wydania przez organ na podstawie art. 271 ust. 7 p.w. decyzji określającej wysokość opłaty stałej, która to decyzja może być przez adresata zaskarżona w administracyjnym toku instancji, a po jego wyczerpaniu zaskarżona na zasadach ogólnych do sądu administracyjnego.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy, zasadne okazały się zarzuty skargi o wydaniu zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ odwoławczy, uznając odmienność przesłanek wydawania decyzji w trybie art. 271 ust. 7 p.w., ograniczył się do poczynienia ustaleń stanu faktycznego jedynie w zakresie wskazania, że została wydana informacja o ustaleniu skarżącemu opłaty rocznej za 2018 r. za usługi wodne, której termin zaskarżenia upłynął. Niewniesienie przez skarżącego reklamacji na ww. informację roczną nie zwalniało jednak organu od dokonania pełnej analizy przesłanek składających się na określenie opłaty rocznej.

Wejście w życie, z dniem 1 stycznia 2018 r., ustawy - Prawo wodne z 2017 r. było wynikiem realizacji spoczywającego na Polsce obowiązku implementacji do krajowego porządku prawnego Dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej (Dz. Urz. WE L 327 z 22 grudnia 2000, s. 1 – 73 ze zm. – Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 5, s. 275 – 346), zwanej "Ramową Dyrektywą Wodną". W uzasadnieniu do projektu tej ustawy wskazano, że Ramowa Dyrektywa Wodna podkreśla konieczność zastosowania instrumentów ekonomicznych w celu racjonalizacji użytkowania zasobów i wynikających z tego strat w środowisku. Zgodnie z art. 5, art. 9 ust. 1 oraz załącznikiem III do Ramowej Dyrektywy Wodnej, kraje członkowskie Unii Europejskiej są zobowiązane do opracowania analiz ekonomicznych korzystania z wody dla każdego obszaru dorzecza z uwzględnieniem zwrotu kosztów usług wodnych, który opiera się w szczególności na zasadzie "zanieczyszczający płaci"/"użytkownik płaci". Analiza zwrotu kosztów wymaga również uwzględnienia kosztów środowiskowych oraz zasobowych (Druk nr 1529; Rządowy projekt ustawy - Prawo wodne).

Z art. 9 Ramowej Dyrektywy Wodnej wynika postulat wprowadzenia systemowego rozwiązania zrównoważonego gospodarowania zasobami wodnymi poprzez zbudowanie systemu usług wodnych opartego na zasadzie zwrotu kosztów usług wodnych i korzystaniu z wód poza zwykłym lub powszechnym korzystaniem. Zasadę tę ujęto w art. 9 ust. 3 ustawy - Prawo wodne z 20 lipca 2017 r., zgodnie z którym gospodarowanie wodami opiera się na zasadzie zwrotu kosztów usług wodnych, uwzględniających koszty środowiskowe i koszty zasobowe oraz analizę ekonomiczną.

Skoro tak, to nie można dokonywać interpretacji przepisów w taki sposób, by doszło do nadmiernego obciążenia podmiotu obowiązanego do uiszczenia należności.

Podkreślić także należy, że zgodnie z jedną z podstawowych dyrektyw wykładni - zasadą harmonizowania kontekstów, w sytuacjach trudnych, o złożonym kontekście systemowym lub funkcjonalnym, ustalając znaczenie językowe przepisu należy brać pod uwagę również dyrektywy wykładni systemowej i funkcjonalnej, a więc na przykład inne przepisy prawne, wolę prawodawcy oraz cel regulacji prawnej (szerzej. L. Morawski, Zasady wykładni prawa, Toruń 2010 r., s. 82).

Należy przy tym podnieść, że w stosunku do opłat wynikających z ustawy –Prawo wodne należy stosować reguły wykładni charakterystyczne dla prawa podatkowego, gdyż ciężary wynikające z tej ustawy mają charakter danin publicznych. Za daniny publiczne uważa się bowiem świadczenia powszechne, przymusowe, bezzwrotne, ustalane jednostronnie w drodze ustawy i pobierane na rzecz podmiotu prawa publicznego w celu realizacji zadań publicznych (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 16 marca 2010 r., K 24/08, opubl. OTK-A 2010/3/22). Jest to zatem świadczenie zależne nie od woli osoby, lecz od zakresu podmiotowego i przedmiotowego ustawy podatkowej (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 czerwca 2004 r., SK 22/03, publ. OTK-A 2004/6/59). Ponadto, opłaty za usługi wodne, chociaż nie są tak powszechną daniną publiczną jak podatki, to jednak należy zaliczyć je do tej samej grupy ciężarów i świadczeń publicznych stanowiących źródła dochodów państwa lub podmiotów publicznych. Klasyfikację tą potwierdza art. 300 p.w., który z woli ustawodawcy nakazuje do ponoszenia opłat za usługi wodne stosować odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej, z wyjątkami określonymi we wskazanych przepisach. W związku z tym przepisy regulujące problematykę danin publicznych i ich stosowanie muszą być zgodne z całokształtem obowiązujących norm i zasad konstytucyjnych. Na gruncie prawa podatkowego Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 18 lipca 2013 r., SK 18/09 (publ. OTK-A 2013/6/80) wskazywał natomiast, że organy administracji publicznej powinny - zgodnie z zasadą in dubio pro tributario - rozstrzygać wątpliwości interpretacyjne na korzyść podatnika. W państwie demokratycznym podatnik nie może ponosić negatywnych konsekwencji nieprecyzyjnego określenia jego obowiązków w ustawie. Jeżeli w danej sytuacji, przez wzgląd na brzmienie przepisów prawa możliwe jest różne ich rozumienie i każda z wersji interpretacyjnych jest uzasadniona, istniejącą wątpliwość należy rozstrzygnąć w ten sposób, że przy ocenie konsekwencji prawnych zachowania podmiotu przyjmuje się takie rozumienie przepisów, które jest dla niego najkorzystniejsze. W ten sposób nie dochodzi do przerzucenia na niego odpowiedzialności za niedoskonałości regulacji prawnej. Władczość państwa, jako źródło obowiązku opłat za usługi wodne oraz minimalny lub żaden wpływ jednostki na treść tego stosunku prawnego, wymagają ścisłego, zgodnego z zakładanym celem ustawy, stosowania przepisów określających ten obowiązek.

Podkreślić należy jeszcze raz, że system opłat za usługi wodne został, zgodnie z przepisami Dyrektywy ramowej, oparty na zasadzie zwrotu kosztów usług wodnych (art. 9 ust. 3 p.w.), co oznacza, że ma za zadanie wyłącznie zapewnienie państwu dochodów umożliwiających pokrycie kosztów tych usług, z których korzystają podmioty. Charakter opłat za usługi wodne, jako danin publicznych, wymaga od organu uwzględnienia tej specyfiki przy wykładni przepisów określających obowiązek ich uiszczania, a w konsekwencji prowadzi do wykładni zawężającej ingerencję w uprawnienia jednostki.

W świetle art. 35 ust. 3 pkt 5 p.w. usługi wodne obejmują m. in. wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi, obejmujące także wprowadzanie ścieków do urządzeń wodnych. Według art. 270 ust. 8 p.w. opłata za usługi wodne za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi składa się z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej zależnej od ilości i jakości ścieków wprowadzanych w ramach pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego. Z kolei w świetle art. 271 ust. 5 p.w. wysokość opłaty stałej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i określonej w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalnej ilości ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi, wyrażonej w m3/s.

W niniejszej sprawie nie sposób, zdaniem Sądu, pominąć tego, że w pozwoleniu wodnoprawnym określono dopuszczalne wskaźniki ilościowe wprowadzanych ścieków według różnych wielkości: jako ilości maksymalne godzinowe, dobowe i roczne. Zatem problem w sprawie sprowadza się do ustalenia, który z tych wskaźników powinien być podstawą ustalania opłaty stałej, skoro prowadzą one do odmiennych rezultatów wykładni i różnych opłat.

Charakter opłat za usługi wodne, jako danin publicznych, wymaga od organu uwzględnienia go przy wykładni przepisów określających sposób ich obliczania. Interpretacja przepisów prawa może powodować trudności, natomiast nie usprawiedliwia to rozstrzygania wątpliwości interpretacyjnych na niekorzyść strony.

Istotne znaczenie przy wykładni ww. przepisów ma bowiem również art. 11 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (j.t. Dz. U. z 2019 r., poz. 1292 ze zm. – dalej p.p.), wprowadzający w zasadę przyjaznej interpretacji przepisów, która ma na celu ograniczenie ryzyka obciążenia strony skutkami niejasności przepisów.

Fakt ustalenia ww. opłaty za kolejny okres (2019 r.) w wysokości diametralnie niższej, na podstawie tych samych okoliczności i przesłanek, stanowi wyraźne wskazanie, iż w niniejszej sprawie naruszono zasadę zaufania do organów władzy publicznej (art. 8 §1 k.p.a.).

Dodatkowo, organ I instancji poinformował stronę o wszczęciu postępowania obejmującego jedynie nieuiszczenie IV raty należności, po czym ustalił ją w pełnej wysokości 204.095,83 złotych. Strona nie została więc poinformowana prawidłowo o zakresie prowadzonego postępowania, co naruszyło jej prawa (m. in. art. 9 k.p.a.).

Wszystkie te uchybienia ww. przepisom postępowania oraz dodatkowo art. 7, 11, 107 §3, 138 §1 pkt 1 k.p.a. stwarzają podstawę do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz poprzedzającego go rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a., przy odstąpieniu od dalej idącej kontroli prawidłowości zastosowania w niniejszej sprawie prawa materialnego, do której zmierzają niektóre zarzuty skargi. Stan faktyczny nie został bowiem prawidłowo ustalony, a kontrola zastosowania prawa materialnego następuje dopiero po ustaleniu rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, w odniesieniu do którego mają znaleźć zastosowanie normy prawa materialnego w niewadliwie przeprowadzonym postępowaniu. Zatem kontrola przestrzegania przez organy administracyjne norm prawa materialnego może być przeprowadzona dopiero w ostatniej kolejności (zob. wyrok NSA z 10 lutego 1981 r., sygn. SA 910/80, ONSA 1981, nr 1, poz. 7; T. Woś [red.], Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 757 – 757).

Kwestia prawidłowości doręczenia decyzji traci w tym stanie rzeczy na znaczeniu, bowiem doszło do wad postępowania dalej idących. Nadto, pełnomocnik nie wykazał, by wadliwość doręczenia spowodowała negatywne dla strony konsekwencje.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy winny mieć na uwadze powyższe ustalenia, bacząc by nie naruszono reguł postępowania oraz by rozstrzygnięcia odpowiadały prawu materialnemu.

W przedmiocie zwrotu kosztów postępowania, obejmujących wpis od skargi (2041 zł) i koszty zastępstwa procesowego (10.800 zł – stosunkowo od wartości przedmiotu sprawy), Sąd rozstrzygał w oparciu o przepisy art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a.

Sąd orzekał na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (j.t. Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.).

Powołane wyżej orzecznictwo sądowo-administracyjne dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.