Wyrok NSA, sygn. akt IV SA 1511/94
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1995-08-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 999
Powołane przepisy: article: art. 40 ust. 2
journal: Dz.U. 1990 nr 16 poz. 95
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym.
Teza: 1. Wydając przepisy gminne na podstawie ogólnej normy kompetencyjnej, określonej w art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /Dz.U. nr 16 poz. 95 ze zm./, rada gminy nie może stanowić przepisów karno-administracyjnych; do stanowienia tych przepisów konieczne jest wyraźne upoważnienie ustawowe.

2. Rada gminy nie może upoważnić Policji do karania za naruszenie postanowień podjętej uchwały.

TEZY

1. Wydając przepisy gminne na podstawie ogólnej normy kompetencyjnej, określonej w art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /Dz.U. nr 16 poz. 95 ze zm./, rada gminy nie może stanowić przepisów karno-administracyjnych; do stanowienia tych przepisów konieczne jest wyraźne upoważnienie ustawowe.

2. Rada gminy nie może upoważnić Policji do karania za naruszenie postanowień podjętej uchwały.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił na podstawie art. 207 par. 5 Kpa skargę Zarządu Gminy K. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody (...) z dnia 15 września 1994 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały z dnia 4 sierpnia 1994 r. w sprawie zakazu pobierania wody z hydrantów przeciwpożarowych.


UZASADNIENIE

Uchwałą nr III/19/94 z dnia 4 sierpnia 1994 r. Rada Gminy K., działając na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /Dz.U. nr 16 poz. 95 ze zm./, zakazała pod rygorem kar przewidzianych w prawie o wykroczeniach pobierania wody z hydrantów należących do wodociągu gminnego /z nazwy uchwały wynika, że chodzi o hydranty przeciwpożarowe/.

Rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia 15 września 1994 r. Wojewoda (...) orzekł o nieważności tej uchwały Rady Gminy K. w związku z naruszeniem art. 105 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo wodne /Dz.U. nr 38 poz. 230 ze zm./, z którego - zdaniem Wojewody - wynika, że "ograniczenie pobierania wody na zaopatrzenie ludności do innych celów wprowadza wojewoda."

Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższe rozstrzygnięcie nadzorcze wniósł przewodniczący Zarządu Gminy K. /na podstawie uchwały rady/, z żądaniem uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia ze względu na błędną interpretację art. 105 prawa wodnego, który - w opinii skarżącego - nie daje Wojewodzie podstaw do orzeczenia o nieważności spornej uchwały Rady Gminy K.

W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Wojewody (...) wnosi o jej oddalenie z uzasadnieniem jak w zaskarżonym rozstrzygnięciu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /Dz.U. nr 16 poz. 95 ze zm./ rada gminy może co prawda - w zakresie tam określonym - wydawać przepisy gminne bez upoważnienia zawartego w konkretnej ustawie regulującej określoną dziedzinę życia, ale nie oznacza to niczym nie skrępowanej swobody rady w tworzeniu lokalnych aktów normatywnych w takich sytuacjach.

Stanowienie przez radę gminy prawa powszechnie obowiązującego na podstawie ogólnej normy kompetencyjnej zawartej w art. 40 ust. 2 powyższej ustawy jest możliwe tylko w ramach przyznanych gminie kompetencji, związanych z realizacją nałożonych na nią zadań.

Zgodzić się trzeba z poglądem strony skarżącej, że rada gminy ma prawo i obowiązek dbałości o należyty stan gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej, a do takich niewątpliwie należy wodociąg gminny. Może w tym celu - stosownie do regulacji zawartej w art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /Dz.U. nr 16 poz. 95 ze zm./ - wydawać przepisy powszechnie obowiązujące tylko na podstawie tej normy prawnej, bez upoważnienia zawartego w konkretnej ustawie prawnomaterialnej (...). Z możliwości tej skorzystała Rada Gminy K. w rozpoznawanej przez Sąd sprawie i trudno byłoby jej z tego powodu skutecznie czynić zarzut naruszenia prawa, gdyby nie fakt, iż - po pierwsze - z kwestionowanej uchwały wynika, że całkowicie zakazuje się pobierania wody z hydrantów należących do wodociągu gminnego, a to oznacza, że z hydrantów tych nie mogłyby korzystać nie tylko osoby fizyczne mające możliwości podłączenia się do wodociągu, ale również wyspecjalizowane służby, dla których hydranty powstały, a nie taki był zapewne cel uchwałodawcy. Po drugie zaś, co w świetle kontroli legalności kwestionowanej uchwały jest ważniejsze, wydając przepisy gminne na podstawie ogólnej normy kompetencyjnej zawartej w art. 40 ust. 2 cytowanej ustawy, rada gminy nie może stanowić przepisów karno-administracyjnych; do stanowienia tych przepisów konieczne jest wyraźne upoważnienie ustawowe, a w rozpoznawanej przez Sąd sprawie Rada nie legitymowała się takim konkretnym upoważnieniem. (...)

Rada gminy nie może też upoważnić Policji do karania za naruszenie postanowień podjętej uchwały, nie ona bowiem, ale ustawodawca określa zakres zadań i kompetencji Policji.

Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny na zasadzie art. 207 par. 5 Kpa oddalił skargę Gminy K. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody (...), czyniąc to jednak z innych przyczyn aniżeli przyczyny, na które powoływał się Wojewoda.