Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1390/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-04-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 97 ust. 2
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.
article: art. 145 par. 1 pkt 1, art. 146 par. 1 i 2, art. 147, art. 148 par. 1, art. 149 par. 2, art. 151 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 5 ust. 1 i 3, art. 21 ust. 3, art. 22 ust. 2, art. 23 ust. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 80 poz 903
law: Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - tekst jedn.
article: art. 199
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi K. S. i J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie podziału nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania K. S. i J. M., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa w zw. z art. 151 Kpa uchyliło pkt 2 decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...], uchylającej po wznowieniu postępowania ostateczną decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2001 r., nr [...], o podziale nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], uregulowanej w księdze wieczystej Kw nr [...], którą stanowiła działka nr [...] na działki nr [...] i [...] i w pkt 2 odmawiającej zatwierdzenia podziału tej nieruchomości, a w pozostałym zakresie utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

Prezydent [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...] w pkt 1 uchylił, po wznowieniu postępowania, ostateczną decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2001 r., nr [...] o podziale nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] uregulowanej w księdze wieczystej KW nr [...] działka nr [...] na działki nr [...], i [...] i w pkt. 2 odmówił zatwierdzenia podziału jej nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] W uzasadnieniu organ wskazał, że postępowanie w sprawie zakończonej ww. decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2001 r. zostało wznowione na wniosek A. S. i A. M., których podpisy na wniosku o podział nieruchomości zostały sfałszowane. Sąd Rejonowy [...] w prawomocnym wyroku z dnia [...] lutego 2008 r., sygn. akt [...], orzekł, że J. M. i K. S. dopuścili się czynu z art. 270 § 1 k.k. i uznał ich winnych użycia za autentyczny w dacie bliżej nieokreślonej podrobionych podpisów 2 osób na piśmie opatrzonym datą [...] maja 2001 r. skierowanym do Urzędu Gminy [...] – [...], dotyczącym podziału nieruchomości przy ul. [...].

Od powyższej decyzji odwołanie złożyli K. S. i J. M.. Skarżący zarzucili, że organ I instancji ponosi odpowiedzialność za zamieszanie wokół podziału nieruchomości, gdyż winien był zażądać właściwego dokumentu, jaki powinien być wymagany w stosunku do wspólnoty mieszkaniowej ubiegającej się o wydanie zgody na podział nieruchomości. Zdaniem odwołujących, organ wprowadził w błąd wnioskodawców poprzez powołanie się na ustawę o gospodarce nieruchomościami, na podstawie której zażądał złożenia wniosku podpisanego przez wszystkich właścicieli lokali o dokonanie podziału nieruchomości wspólnej. W sprawie powinny zostać zastosowane przepisy ustawy o własności lokali, a w związku z tym A. S. i A. M. nie musiały wyrażać zgody na podział nieruchomości, bowiem większość głosujących została wyrażona w uchwale właścicieli lokali.

Po rozpoznaniu odwołania Kolegium ustaliło, że wniosek o podział nieruchomości został złożony z uchybieniami tj. podpisy złożone na wniosku zostały podrobione. Zostało to stwierdzone prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] lutego 2008 r., sygn. akt [...]. Zgodnie z art. 97 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) – zwanej dalej "ugn", jeżeli nieruchomość jest przedmiotem współwłasności lub współużytkowania wieczystego, podziału można dokonać na wniosek wszystkich współwłaścicieli albo współużytkowników wieczystych. W ocenie Kolegium, wniosek, na którym sfałszowano podpisy chociażby jednego z współużytkowników wieczystych albo współwłaścicieli nie może wywoływać skutków prawnych. Skutkuje to koniecznością umorzenia postępowania wszczętego na podstawie takiego wniosku. Zdaniem Kolegium, gdyby współwłaściciele lub współużytkownicy wieczyści byli zainteresowani podziałem nieruchomości konieczne jest złożenie nowego wniosku w sposób zgodny z obowiązującym prawem. Zdaniem Kolegium, należało utrzymać w mocy pkt 1 skarżonego orzeczenia o uchyleniu po wznowieniu postępowania decyzji ostatecznej Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2001 r., nr [...], o podziale nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...]. W ocenie Kolegium, koniecznym było uchylenie pkt 2, gdyż uchybienia we wniosku nie mogą skutkować odmową zatwierdzenia podziału nieruchomości, a jedynie umorzeniem postępowania w sprawie wszczętej w wyniku takiego wniosku.

Od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...], skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli K. S. i J. M.. Skarżący, nie zgadzając się z zaskarżoną decyzją, podnieśli, że Kolegium nie uwzględniło przedstawionych przez nich faktów, które były istotne w sprawie, mianowicie: 1) w związku z wniesionym zażaleniem z dnia 24 stycznia 2011 r. pominięto załączoną umowę sprzedaży udziałów w wyodrębnionej działce nr [...] zawartej w formie aktu notarialnego Rep. A [...] z dnia [...] maja 2002 r. na podstawie decyzji nr [...] zatwierdzającej podział nieruchomości położonej przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr [...] na działki nr [...] i [...]. Skarżący na podstawie tej umowy nabyli prawa do udziałów w wydzielonej działce nr [...], a tym samym zgodnie z art. 154 § 1 Kpa decyzja nr [...] nie zasługiwała na uchylenie, wskazali również, że na podstawie art. 156 § 2 Kpa, nie stwierdza się nieważności decyzji, jeśli decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne; 2) pominięto również powołany w sprawie akt notarialny Rep. A [...], w którym podjęto uchwałę wyrażającą zgodę na podział nieruchomości przy ul. [...] w [...] w oparciu o art. 22 ust. 2 ustawy o własności lokali (Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.) – zwanej dalej "uwl". Zgodnie z tą ustawą do podjęcia przez zarząd czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu potrzebna jest uchwała właścicieli lokali wyrażająca zgodę na dokonanie tej czynności jaką jest m.in. podział nieruchomości wspólnej. W związku z tym załączona uchwała stanowiła dowód, który powinien mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy odnośnie decyzji nr [...] zatwierdzającej podział nieruchomości; 3) w decyzji nr [...] powołano się na pisma z dnia 26 czerwca 2002 r., 4 lipca 2002 r. i 11 lipca 2002 r. A. S. i A. M. będących stronami postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2001 r. o zatwierdzeniu podziału nieruchomości, gdzie stronom przysługiwało prawo wniesienia odwołania do SKO w [...] w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji i o zawieszenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 148 Kpa do złożenia podania o wznowieniu postępowania do organu administracji państwowej, który wydał w sprawie decyzję w I instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Pomimo, że został przekroczony termin, organ I instancji przychylił się do wniosku A. M. i A. S., wydając stosowne postanowienia z naruszeniem obowiązującego prawa.

Zdaniem skarżących, mając powyższe na uwadze, skarga jest uzasadniona. Skarżący wnieśli o utrzymanie w mocy decyzji nr [...] wydanej w dniu [...] lipca 2001 r. zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] na działki nr [...] i [...].

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, wniosło o oddalenie skargi.

W piśmie procesowym z dnia 29 sierpnia 2011 r. skarżący K. S. oraz J. M. wskazali również, że wobec wieloletniego postępowania w sprawie podziału nieruchomości przy ul. [...] K. S. powiadomiła Urząd [...] Biuro Gospodarki Nieruchomościami o wyroku wydanym na niekorzyść Wspólnoty Mieszkaniowej, która domagała się unieważnienia umowy z dnia [...] maja 2002 r. dotyczącej sprzedaży udziałów wyodrębnionej działki (w aktach). Wskazali również, że zarząd planował przekazanie Grupie Inicjatywnej prawa do nadbudowy istniejącego budynku, aby uniknąć problemów z uzyskaniem pozwolenia na nadbudowę doprowadzono do odłączenia gazu już w 2005 r. Skarżący zauważyli, że przewodnicząca zarządu A. K. należąca do Grupy Inicjatywnej szczególnie zabiegała o pozwolenie, gdyż to jej miały przypaść największe udziały w planowanej nadbudowie. Pomimo starań Grupa Inicjatywna nie uzyskała zgody na nadbudowę, ponieważ prawa własności do poddasza należą do K. S.. Zdaniem skarżących, skoro nie powiodły się plany z nadbudową A. K. postanowiła pozbawić K. S. praw do wydzielonej działki o czym świadczą donosy kierowane przez nią do Urzędu [...] Wydział Urbanistyki, Architektury i Ochrony Środowiska.

W piśmie procesowym z dnia 10 stycznia 2012 r. J. M. i K. S. podali, że wydana decyzja nr [...] z dnia [...] lipca 2001 r. zatwierdzająca podział nieruchomości położonej przy ul. [...] w [...] została dwukrotnie uchylona. Za pierwszym razem Prezydent [...] wydał decyzję z dnia [...] maja 2009 r., nr [...], w której uchylił ostateczną decyzję Prezydenta [...] nr [...] o podziale nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...], uchyliło w całości ww. decyzję Prezydenta [...] dnia [...] maja 2009 r. ze względu na rażące naruszenie przepisu art. 151 § 1 pkt 2 Kpa. Następnie Prezydent [...] wydał w dniu [...] stycznia 2011 r. decyzję nr [...], ponownie uchylając ostateczną decyzję z dnia [...] lipca 2001 r. nr [...]. Tym razem Kolegium na zasadzie art. 138 § 1 pkt. 2 Kpa w związku z art. 151 Kpa wydało decyzję z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...], utrzymującą w mocy pkt. 1 o uchyleniu decyzji nr [...] z dnia [...] lipca 2001 r. Zdaniem skarżących, powyższe decyzje SKO są sprzeczne, co budzi zastrzeżenie co do zasadności ich wydawania. W decyzjach I instancji, jak i Kolegium powołano się na art. 151 Kpa, gdzie organ po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 Kpa wydaje decyzję w której uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 Kpa i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Wobec naruszenia przytoczonego przepisu przez I instancję, SKO jednak utrzymało decyzję w mocy. Tym sposobem organ w związku ze swoją decyzją pomimo braku uprawnienia poprzestał na wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji z dnia [...] lipca 2001 r. choć miał obowiązek merytorycznie rozstrzygnąć sprawę wywołaną wnioskiem skarżących o zatwierdzenie podziału przedmiotowej nieruchomości. Ponadto w myśl art. 146 § 2 Kpa nie uchyla się decyzji także w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. W ocenie skarżących, przepis ten zasługiwał na uwzględnienie w związku z umową zawartą w formie aktu notarialnego Rep. A nr [...], która dotyczy nabycia udziałów w nieruchomości oznaczonej nr [...] przy ul [...] w [...].

Skarżący wskazali, że w wydawanych decyzjach stwierdzono, że rozstrzygnięcie organów administracji powinny opierać się na przepisach prawa, w szczególności przepisach Kpa, a także jak w tej sprawie na przepisach ugn, natomiast wybiórczo zastosowano przepisy uwl. W wydanej decyzji Kolegium z dnia [...] kwietnia 2011 r. przywołany został art. 97 ust 2 ugn. Przepis ten ma zastosowanie względem wspólnot mniejszych składających się z nie więcej niż siedmiu lokali, podział taki wymaga zgody wszystkich właścicieli lokali. W przypadku nieruchomości położonej przy ul. [...], gdzie wspólnota jest większa, składająca się z ponad 35 lokali, podział nieruchomości wymaga pozytywnej uchwały właścicieli lokali wyrażającej zgodę, o czym stanowi przepis art. 22 ust. 3 pkt 6 uwl. W ocenie skarżących, wobec powyższego, należy stwierdzić, iż zgodnie z art. 23 ust. 2 uwl uchwały zapadają większością głosów. Nietrafny jest zatem pogląd, że dla podjęcia takiej uchwały niezbędne jest uzyskanie jednomyślności wszystkich członków wspólnoty. Art. 5 ust. 1 uwl stanowi, że jeżeli powierzchnia nieruchomości gruntowej zabudowanej budynkiem w którym wyodrębniono własność lokali, jest większa niż powierzchnia działki budowlanej w rozumieniu przepisów o gospodarce nieruchomościami, niezbędnej do korzystania z niego, współwłaściciele mogą dokonać podziału tej nieruchomości. Zdaniem skarżących, przypadek opisany w art. 5 ust. 1 uwl zachodzi w przypadku podziału nieruchomości przy ul. [...]. Skarżący wskazali, że złożyli do Sądu Rejonowego [...] wniosek o zniesienie współwłasności w nieruchomości położonej przy ul. [...] w [...] na podstawie umowy sprzedaży sporządzonej aktem notarialnym w dniu [...] maja 2002 r. Zdaniem skarżących, skarga na decyzję SKO z dnia [...] kwietnia 2011 r. zasługuje na uchylenie ze względu na rażące naruszenie przepisów. Skarżący podtrzymali zatem wniosek o utrzymanie w mocy decyzji nr [...] zatwierdzającej podział nieruchomości przy ul. [...] w [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie jest uzasadniona.

Zacząć należało od tego że w niniejszej sprawie było dopuszczalne wznowienie przez Prezydenta [...] postępowania zakończonego ostateczną decyzją tego organu z dnia [...] lipca 2001 r., nr [...] o zatwierdzeniu podziału nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] na działki ewidencyjne nr [...] i [...]. Nie budzi wątpliwości Sądu to, że wniosek z dnia 26 czerwca 2002 r. (złożony organowi w dniu 27 czerwca 2002 r.) podtrzymany pismem z dnia 4 lipca 2002 r. o wznowienie postępowania wniesiony przez A. S. (pełnomocnika K. S. –pełnomocnictwo notarialne Rep. A nr [...] z dnia [...] grudnia 2000 r.) oraz wniosek z dnia 11 lipca 2002 r. (wniesiony do organu drogą pocztową w dniu 11 lipca 2002 r.) o wznowienie postępowania wniesiony przez A. M. zostały złożone z zachowaniem terminu miesięcznego, o którym mowa w art. 148 § 1 Kpa. Z akt sprawy załączników do wniosku A. S., uzasadnienia wniosku A. M. wynika, że wnioskodawczynie dowiedziały się o podstawie wznowienia z art. 145 § 1 pkt 1 Kpa (sfałszowaniu podpisów na wniosku o podział) odpowiednio po dniu 10 czerwca 2002 r (A. S.) i 17 czerwca 2002 r. (A. M.). Wnioski o wznowienie postępowania złożone zostały zaś odpowiednio w dniu 27 czerwca 2002 r. i 11 lipca 2002 r.

Nie jest kwestionowane to, że wznowienie postępowania nastąpiło na żądanie stron postępowania w rozumieniu art. 147 Kpa. A. M. w momencie wniesienia wniosku była właścicielem lokalu mieszkalnego nr [...] z którym związany był udział w prawie użytkowania wieczystego gruntu przy ul. [...], wynoszący 2740/185032, natomiast K. S. w imieniu którego działała jako pełnomocnik A. S. był właścicielem lokalu nr [...] z którym związany był udział w prawie użytkowania wieczystego gruntu przy ul. [...], wynoszący 3680/185032 (akt notarialny z dnia [...] maja 2002 r., Rep. A Nr [...]). Zasadnie zatem Prezydent [...] wznowił postępowanie zakończone ostateczną decyzją z dnia [...] lipca 2001 r., nr [...] (postanowienia z dnia [...] października 2002 r. nr [...] i [...]).

Rację ma Prezydent [...] i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], że w niniejszej sprawie zaistniała, wskazywana we wnioskach o wznowienie postępowania, podstawa do wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] lipca 2001 r., nr [...]. Prowadzone postępowanie potwierdziło to, że w niniejszej sprawie wystąpiła podstawa wznowienia określona w art. 145 § 1 pkt 1 Kpa, tj. dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Z prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] lutego 2008 r., sygn. akt [...] wynika, że wniosek z dnia 28 maja 2001 r. o podział przedmiotowej nieruchomości zawierał podrobione podpisy A. M. i A. S.. Dowód jakim w postępowaniu podziałowym był wniosek o podział, na podstawie którego wydana została decyzja podziałowa nr [...] okazał się zatem fałszywy, w zakresie złożenia go przez wszystkich współużytkowników wieczystych nieruchomości przy ul. [...]. Powyższe uzasadniało uchylenie decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2001 r., nr [...] na podstawie art. 151 § 1pkt 2 Kpa.

Nie budzi wątpliwości Sądu, że w niniejszej sprawie nie wystąpiły okoliczności, o których mowa w art. 146 § 1 Kpa. Jak wynika z akt sprawy decyzja podziałowa nr [...] była doręczana stronom w lipcu 2001 r., natomiast zaskarżona decyzja SKO w [...] została wydana w dniu [...] kwietnia 2001 r. Wobec tego nie upłynął termin 10 lat pomiędzy doręczeniem decyzji podziałowej, a wydaniem decyzji ostatecznej w ramach wznowienia postępowania administracyjnego. Okoliczności te nie zostały zakwestionowane w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 marca 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 1466/09 wydanym w niniejszej sprawie.

Sąd zauważa, że przedmiot sporu w niniejszej sprawie, istniejący pomiędzy organami orzekającymi w toku instancji postępowania administracyjnego, a skarżącymi koncentruje się przede wszystkim na rozstrzygnięciu jaki winno zapaść w toku postępowania wznowieniowego, w tej jego fazie, która dotyczy orzekania o istocie sprawy. Chodzi o to, czy w dniu wydawania przez Prezydenta [...] decyzji z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...] istniał wniosek o podział nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] położona przy ul. [...] w [...], spełniający wymogi z art. 97 ust. 2 ugn, tj. zgodny wniosek wszystkich współużytkowników wieczystych na podział tejże nieruchomości.

Na wstępie trzeba poczynić ogólną uwagę na temat charakteru instytucji wznowienia postępowania uregulowanej w Rozdziale 12 Działu Ii Kpa. Wznowienie postępowania na wniosek strony jest możliwe, gdy w toku postępowania wznowieniowego, a ściślej w fazie postępowania, co do przyczyn wznowienia (art. 149 § 2 Kpa) potwierdzi się wskazywana we wniosku strony podstawa do wznowienia postępowania – jedna z wymienionych w art. 145 § 1 Kpa. Wystąpienie podstawy do wznowienia postępowania dotyczy okoliczności historycznej, przeszłej, bo zaistniałej w toku wadliwie prowadzonego postępowania zakończonego decyzją podlegającą weryfikacji w ramach wznowienia postępowania. Jeżeli natomiast chodzi ostatnią fazę postępowania wznowieniowego polegającą na rozstrzyganiu istoty sprawy (art. 149 § 2 w zw. z art. 151 § pkt 2 Kpa) rzecz się ma inaczej. Przejście do tej fazy postępowania wznowieniowego, po uprzednim uchyleniu kwestionowanej decyzji, oznacza to, że organ rozpoznaje sprawę od nowa, tak jakby w trybie zwykłym sprawa dotąd nie była rozpoznawana (por. wyrok NSA z dnia 28 czerwca 1984 r., sygn. akt I SA 86/84, ONSA 1984/1/59). W tej fazie postępowania wznowieniowego znaczenie ma stan faktyczny i prawny sprawy istniejący w dacie wydawania decyzji wznowieniowej, czy to przez organ pierwszej instancji, czy to przez organ odwoławczy. Wobec tego dla oceny, czy w sprawie o podział nieruchomości przy ul. [...] został złożony zgodny wniosek stron w rozumieniu art. 97 ust. 2 ugn nie tyle miał znaczenie stan z 2001 r., tj. to, że wniosek o podział nieruchomości z dnia 28 maja 2001 r. nie został podpisany przez wszystkich współużytkowników wieczystych nieruchomości, bo wówczas nie były prawnie skuteczne podrobione podpisy A. S. działającej w imieniu syna K. S. i A. M., ale to czy w dacie wydania decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...] istniał wniosek o podział nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] położona przy ul. [...] w [...], spełniający wymogi z art. 97 ust. 2 ugn, tj. zgodny wniosek wszystkich współużytkowników wieczystych na podział tejże nieruchomości.

Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wskazuje, że na dzień orzekania przez Prezydenta [...] nie było wniosku spełniającego wymogi z art. 97 ust. 2 ugn mogącego stanowić podstawę do merytorycznego rozpatrywania sprawy o podział nieruchomości przy ul. [...]. Z akt sprawy wynika, że wnioski o podział zostały złożone przez: K. S. i J. M. (pisma z dnia 15 marca 2000 r. i 6 marca 2001 r. i 28 maja 2001 r.) oraz M. M., G. C., A. L., W. i K. M. (pismo z dnia 28 maja 2001 r.). Z akt sprawy wynika, że w uchwale zaprotokołowanej notarialnie (protokół z dnia [...] maja 2002 r., Rep. A Nr [...]) właściciele lokali tworzących Wspólnotę Mieszkaniową nieruchomości położonej przy ul. [...] – K. M., H. Z., A. D., T. K., M. M., G. K. i J. M. w imieniu K. S., wyrazili zgodę na dokonanie czynności związanych z podziałem nieruchomości przy ul. [...] i udzielili pełnomocnictwa Zarządowi Wspólnoty do wykonania tej uchwały. Od głosu nad uchwałą wstrzymała się A. M.. Uchwała ta została przyjęta i podpisana także przez G. C. i A. L..

Z przepisu art. 5 ust. 1 uwl wynika, że jeżeli powierzchnia nieruchomości gruntowej zabudowanej budynkiem, w którym wyodrębniono własność lokali, jest większa niż powierzchnia działki budowlanej, w rozumieniu przepisów o gospodarce nieruchomościami, niezbędnej do korzystania z niego, współwłaściciele mogą dokonać podziału tej nieruchomości. Z art. 22 ust. 2 uwl wynika, że do podjęcia przez zarząd czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu potrzebna jest uchwała właścicieli lokali wyrażająca zgodę na dokonanie tej czynności oraz udzielająca zarządowi pełnomocnictwa do zawierania umów stanowiących czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu w formie prawem przewidzianej. Przy czym stosownie do treści art. 22 ust. 3 pkt 6 uwl czynnością przekraczającą zakres zwykłego zarządu jest m.in. dokonanie podziału nieruchomości wspólnej. Według art. 21 ust. 3 uwl zarząd na podstawie pełnomocnictwa, o którym mowa w art. 22 ust. 2, składa oświadczenia w celu wykonania uchwał m.in. w sprawach, o których mowa w art. 22 ust. 3 pkt 6, ze skutkiem w stosunku do właścicieli wszystkich lokali. Uchwały właścicieli lokali zapadają większością głosów właścicieli lokali, liczoną według wielkości udziałów, chyba że w umowie lub w uchwale podjętej w tym trybie postanowiono, że w określonej sprawie na każdego właściciela przypada jeden głos, co wynika z przepisu art. 23 ust. 2 uwl.

Z powyższego wynika, że - co do zasady - uchwały właścicieli lokali dotyczące czynności przekraczających zwykły zarząd są podejmowane większością głosów właścicieli lokali ze skutkiem w stosunku do wszystkich właścicieli lokali. Jednakże jak wynika z art. 5 ust. 3 uwl przy dokonywaniu podziału nieruchomości stosuje się (wprost) przepisy o gospodarce nieruchomościami. Z przepisu art. 97 ust. 2 ugn wynika natomiast, że jeżeli nieruchomość jest przedmiotem współwłasności lub współużytkowania wieczystego, podziału zatwierdzanego decyzją administracyjną można dokonać na wniosek wszystkich współwłaścicieli albo współużytkowników wieczystych. Przepis art. 199 Kodeksu cywilnego stosuje się odpowiednio. Zdaniem Sądu, w przypadku takiej czynności przekraczającej zwykły zarząd jak dokonanie podziału nieruchomości obowiązuje zatem inny reżim prawny, ponieważ o dokonaniu czynności przekraczającej zwykły zarząd decydują zgodnie wszyscy współużytkownicy wieczyści, a jeżeli nie ma takiej jednomyślnej zgody, współużytkownicy, których udziały wynoszą co najmniej połowę mogą żądać rozstrzygnięcia w tym zakresie przez sąd (art. 199 Kc). Przepis art. 97 ust. 2 ugn, na mocy art. 5 ust. 3 uwl stosowany wprost, dla skuteczności merytorycznego rozpatrywania sprawy o zatwierdzenie podziału nieruchomości wymaga złożenia organowi wniosku (podania) pochodzącego od wszystkich współużytkowników wieczystych. Wobec tego uchwała właścicieli lokali podjęta większością głosów, zgodnie z art. 23 ust. 2 uwl, jest w takiej sytuacji niewystarczająca na gruncie administracyjnej sprawy o zatwierdzenie podziału nieruchomości. Na konieczność stosowania wymogów z art. 97 ust. 2 ugn przy wnioskowaniu o podział nieruchomości będącej we współużytkowaniu wieczystym właścicieli wykupionych lokali zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 stycznia 2002 r., sygn. akt I SA 1638/00 (Lex nr 81991). Kwestią drugorzędną jest to w jakiej formie spełniony zostanie wymóg z art. 97 ust. 2 ugn. Czy wniosek o podział podpiszą osobiście wszyscy współużytkownicy wieczyści, czy wniosek podpisze kilku z nich, a pozostali w toku postępowania wyrażą zgodę na podział, czy też wniosek o podział złoży zarząd wspólnoty działający w ramach pełnomocnictwa udzielonego zarządowi w uchwale podjętej przez wszystkich właścicieli lokali o wyrażeniu zgody na dokonanie podziału nieruchomości wspólnej.

Jak wynika z treści uchwały zaprotokołowanej notarialnie w dniu [...] maja 2002 r., Rep. A Nr [...] zgoda na dokonanie podziału nie pochodziła od wszystkich współwłaścicieli. Za przyjęciem uchwały oddano 90.994 głosów na ogólną liczbę 185.032. Od głosowania wstrzymała się A. M.. Trzeba mieć na uwadze także to, że powyższa uchwała w dacie wydawania decyzji przez Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...] była już nieaktualna. Po dacie podjęcia tej uchwały K. i W. małż. M. zbyli swoje lokale wraz z udziałem w prawie użytkowania wieczystego na rzecz J. H. (lokal nr [...] - 2005 r.). W latach 2002-2010 nowymi właścicielami lokali w budynku przy ul. [...] wraz z ze związanym z tymi lokalami udziałami w prawie użytkowania wieczystego stali się A. J., A. H., A. R., A. i I. K., A. i J. S., B. i R. B., D. M., E. G., J. H. (lokal nr [...]), K. S., K. i S. S., P. J., S. S., M. K.. Obrót lokalami i udziałami w prawie użytkowania wieczystego dokumentują odpisy z ksiąg wieczystych zgromadzone w aktach sprawy (k.8-124 akt adm.). Z akt sprawy nie wynika, aby skarżący J. M. i K. S. dysponowali dowodami wskazującymi na to, że w dacie wydania decyzji przez Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...] wszyscy współużytkownicy nieruchomości w jakikolwiek sposób zaakceptowali wniosek o podział nieruchomości przy ul. [...]. Nie można zatem uznać, że wniosek o podział nieruchomości pochodził od wszystkich współużytkowników wieczystych nieruchomości, a tym samym spełniał wymogi z art. 97 ust. 2 ugn. Z akt sprawy nie wynika też, aby w dacie wydania decyzji pierwszoinstancyjnej istniała możliwość zgodnego wnioskowania o podział przedmiotowej nieruchomości. T. K., A. K.-H., A. P.-C., S. W. odwołali pełnomocnictwa udzielone K. S. i J. M.. Z pism K. S. z dnia 12 kwietnia 2010 r. i 29 października 2010 r. i (k.33 i 34, 115 akt adm.) wynika, że pomiędzy skarżącą i innymi członkami wspólnoty mieszkaniowej A. K.–H. i A. P.–C. (właścicielki lokali nr [...] i [...]) zarysował się konflikt dotyczący działań podejmowanych przez K. S. i J. M. w stosunku do nieruchomości przy ul. [...]. O braku możliwości uzyskania zgody wszystkich stron postępowania na podział świadczy również treść pisma K. S. i J. M. z dnia 8 lutego 2013 r. (k. 211 akt sądowych), gdzie skarżący wskazali na podejmowanie przez część właścicieli lokali w budynku przy ul. [...] działań, mających na celu odwrócenie skutków dokonanego w 2001 r. podziału działki nr [...]. Wobec tego – zdaniem Sądu - wezwanie w takich warunkach przez organ skarżących do uzupełnienia wniosku o podział w trybie art. 64 § 2 Kpa o przedłożenie aktualnego dowodu zawierającego akceptację wszystkich współużytkowników wieczystych dla proponowanego na mapie podziału nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], nie odniosło by zamierzonego skutku.

Zdaniem Sądu, to że w księdze wieczystej nr [...] prowadzonej dla nieruchomości wydzielonych jako działki nr [...] (zabudowanej budynkiem mieszkalnym) i [...] przy ul. [...] nie zostały ujawnione stosowne udziały w prawie użytkowania wieczystego poszczególnych właścicieli odrębnych lokali mieszkalnych i niemieszkalnych nie świadczy o tym, że tylko K. S. była w dacie wydania decyzji pierwszoinstancyjnej użytkownikiem wieczystym tegoż gruntu. Sąd zwraca uwagę, że prawo użytkowania wieczystego do spornego gruntu w stosownym udziale przypadającym na każdego właściciela lokalu ujawnione zostało w księgach wieczystych prowadzonych dla poszczególnych lokali (k.8-127 akt adm.). Właściciele lokali wymienieni w rozdzielniku decyzji pierwszoinstancyjnej legitymowali się zatem odpowiednimi dokumentami w rozumieniu art. 97 ust. 1a pkt 1 ugn, wskazującymi ich tytuł prawny (współużytkowanie wieczyste) do nieruchomości położonej przy ul. [...], skutecznymi na potrzeby sprawy o podział nieruchomości.

Z powyższego wynika, że zarówno Prezydent [...] jaki i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] trafnie ocenili, że w niniejszej sprawie nie było podstaw do uwzględnienia wniosku J. M. i K. S. z dnia 15 marca 2000 r. uzupełnionego wnioskiem M. M., G. C., A. L., K. i W. M. z dnia 28 maja 2001 r., popartego zgodą na podział nieruchomości wyrażoną w uchwale zawartej w protokole z dnia [...] maja 2002 r., Rep. A Nr [...] przez H. Z., A. D., T. K., G. K.. Brak było bowiem wniosku o podział pochodzącego od wszystkich współużytkowników wieczystych nieruchomości przy ul. [...] w [...], jak tego wymagał przepis art. 97 ust. 2 ugn stosowany wprost na mocy art. 5 ust. 3 uwl także do podziału nieruchomości zabudowanych budynkiem w którym wyodrębniono własność samodzielnych lokali mieszkalnych lub lokali o innym przeznaczeniu. Skutkiem tego jest także to, że w sprawie nie wystąpiła przeszkoda do uchylenia decyzji z dnia [...] lipca 2001 r., nr [...], o której mowa w art. 146 § 2 Kpa. W wyniku wznowienia postępowania podziałowego nie mogła bowiem zapaść decyzja odpowiadająca w swej treści decyzji dotychczasowej.

Dla niniejszej sprawy nie miały znaczenia podnoszone w skardze zarzuty naruszenia przepisów art. 154 § 1 i art. 156 § 2 Kpa. Przepisy te dotyczą innych trybów weryfikacji ostatecznych decyzji administracyjnych i przez to nie miały w tej sprawie zastosowania. W niniejszej sprawie decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości przy ul. [...] była weryfikowana w trybie wznowienia postępowania, o którym mowa w przepisach art. 145 –art. 152 Kpa.

Sąd dostrzegł to, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] błędnie uchyliło decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2011 r., w części dotyczącej pkt 2 i orzekło o umorzeniu postępowania podziałowego przed organem pierwszej instancji zamiast utrzymać w tym zakresie w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W sytuacji, gdy wniosek o podział nieruchomości nie pochodzi od wszystkich współużytkowników wieczystych, wówczas brak ten powoduje brak możliwości rozpoznania sprawy o podział nieruchomości co do istoty i wydania pozytywnej dla wnioskodawcy decyzji o zatwierdzeniu podziału nieruchomości. W takim przypadku organ, nie posiadając zgodnego wniosku stron postępowania, winien wydać decyzję odmawiającą zatwierdzenia podziału nieruchomości, a nie umarzać postępowanie podziałowe. Uchybienie to nie miało jednak istotnego wpływu na wynik sprawy, ponieważ umorzenie postępowania przed organem pierwszej instancji, jak i odmowa zatwierdzenia podziału nieruchomości w istocie skutkują tym, że wniosek o podział nieruchomości nie mógł zostać uwzględniony. Wobec tego Sąd uznał, że zaskarżona decyzja organu odwoławczego, mimo to, odpowiadała prawu.

Na zakończenie należy zaznaczyć, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...] nie stoi na przeszkodzie w ponownym ubieganiu się o podział nieruchomości przy ul. [...] w [...]. Domaganie się podziału nieruchomości nie jest ograniczone żadnym terminem. Jeżeli zaistnieją warunki do złożenia zgodnego wniosku o podział nieruchomości przez wszystkich współużytkowników wieczystych, wówczas nie będzie przeszkód, aby taki wniosek złożyć Prezydentowi [...].

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.