Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 3284/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-06-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. art. 189 ust. 3- 3b, ust. 4, art. 206 ust. 1, ust. 2 pkt 5
journal: Dz.U. 2013 poz 885
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jednolity
article: § 3, § 5 ust. 1
journal: Dz.U. 2009 nr 223 poz 1786
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 18 grudnia 2009 r. w sprawie warunków i trybu udzielania i rozliczania zaliczek oraz  zakresu i terminów składania wniosków o płatność w ramach programów finansowanych z udziałem środków europejskich.
article: art. 65 § 2, art. 72 § 1, art. 353(1), art. 385 § 1
journal: Dz.U. 2014 poz 121
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - tekst jednolity.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak (spr.), Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez P. Sp. z o.o. w W. (dalej: skarżąca, spółka lub strona) jest decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju (dalej: Minister, organ odwoławczy lub II instancji), działającego jako Instytucja Zarządzająca dla Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko z [...] maja 2015 r. Nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Warszawie (dalej: NFOŚiGW lub organ I instancji) z [...] października 2014r., [...] określającą wobec spółki zobowiązanie zwrotu kwot stanowiących odsetki z tytułu nieterminowego rozliczenia transz zaliczek, wypłaconych w ramach realizacji umowy o dofinansowanie z udziałem środków europejskich.

Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym sprawy.

Skarżąca w dniu [...] czerwca 2010 r. zawarła z NFOŚIGW umowę nr [...] o dofinansowanie projektu pt. "[...]" (dalej: umowa o dofinansowanie). Umowa następnie była trzykrotnie zmieniana aneksami. Zgodnie z umową o dofinansowanie, w brzmieniu obowiązującym w dacie rozliczania zaliczek, wskazano w § 8 ust. 1 pkt 1, że jedną z form dofinansowania jest zaliczka. W myśl § 8 ust. 3 umowy o dofinansowanie każda kolejna transza zaliczki zostanie wypłacona pod warunkiem wykazania we wniosku o płatność co najmniej 70% łącznej kwoty przekazanych wcześniej transz. Natomiast w § 8 ust. 3a umowy o dofinansowanie podano, że beneficjent ma obowiązek rozliczenia udzielonego mu dofinansowania w formie zaliczki w terminie 120 dni od dnia jej otrzymania. W przypadku braku rozliczenia w terminie Beneficjent zobowiązany jest do zapłaty odsetek, na zasadach określonych w art. 189 ust. 3 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz.U. z 2013r., poz. 885 ze zm., dalej: u.f.p.). Rozliczenie zaliczek odbywa się na podstawie wniosków rozliczających zaliczkę.

Wnioskiem o płatność (WoP) nr 4 strona zwróciła się o zaliczkę (II transza), którą otrzymała w dniu [...] lipca 2011 r. w wysokości 1.999.463,58 zł. Wniosek o płatność obejmował okres rozliczeniowy do 31 maja 2011 r. Zaliczka została rozliczona WoP nr 5 oraz WoP nr 6. Termin, w jakim spółka zobowiązana była do rozliczenia zaliczki upływał w dniu [...] listopada 2011 r. Wniosek nr 5 został złożony w terminie, natomiast wniosek o płatność nr 6 został złożony [...] grudnia 2011 r. i od dnia następnego po otrzymaniu przez skarżącą zaliczki ([...] lipca 2011 r.) do dnia nadania wniosku rozliczającego zaliczkę upłynęło 151 dni, nie zaś przewidziane umową o dofinansowanie 120 dni. Zatem kwota odsetek od nierozliczonej w terminie części zaliczki w wysokości 193.058,39 zł (wypłaconej na podstawie WoP nr 4) wynosi 11.255,57 zł.

Podobnych ustaleń organ I instancji dokonał w odniesieniu do zaliczki udzielonej na podstawie wniosku o płatność nr 5. Organ ustali, że zaliczka (III transza) została wypłacona w dniu [...] października 2011 r. w wysokości 2.949.567,26 zł. WoP nr 5 obejmował okres rozliczeniowy do 31 sierpnia 2011r. Zaliczka została rozliczona WoP nr 6 oraz WoP nr 7. Termin, w jakim spółka zobowiązana była do rozliczenia zaliczki upływał w dniu [...] lutego 2012 r. Wniosek nr 6 został złożony w terminie, natomiast wniosek o płatność nr 7 został złożony po terminie, tj. [...] marca 2012 r. i od dnia następnego po otrzymaniu przez skarżącą zaliczki ([...] października 2011 r.) do dnia nadania wniosku rozliczającego zaliczkę upłynęło 140 dni. Zatem kwota odsetek od nierozliczonej w terminie części zaliczki w wysokości 621.403,99 zł (wypłaconej na podstawie WoP nr 5) wynosi 31.938,46 zł.

Pismem z [...] czerwca 2014r. NFOŚiGW wezwał stronę do zapłaty odsetek w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania, w łącznej wysokości 43.194,03 zł. W związku z brakiem zapłaty pismem z [...] sierpnia 2014 r. organ I instancji zawiadomił spółkę o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o zapłacie odsetek.

Decyzją z [...] października 2014 r. NFOŚiGW zobowiązał skarżącą do zapłaty odsetek w wysokości: a) 11.255,57 zł - naliczonych od kwoty 193.058,39 zł (będącej nierozliczoną częścią zaliczki, wypłaconej na podstawie wniosku nr 4), od dnia przekazania środków, tj. [...] lipca 2011 r. do dnia nadania wniosku o płatność nr 6, tj. [...] grudnia 2011 r., w którym zaliczka została ostatecznie rozliczona; b) 31.938,46 zł - naliczonych od kwoty 621.403,99 zł (będącej nierozliczoną częścią zaliczki, wypłaconej na podstawie wniosku nr 5), od dnia przekazania środków, tj. [...] października 2011 r. do dnia nadania wniosku o płatność nr 7, tj. [...] marca 2012 r., w którym zaliczka została ostatecznie rozliczona; tytułem nierozliczonych w terminie środków przekazanych w ramach transz zaliczek, naliczonych od dnia przekazania środków zaliczki do dnia jej rozliczenia w całości.

W wyniku rozpoznania sprawy na skutek wniesionego odwołania Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzją z [...] maja 2015r. utrzymał w mocy decyzję NFOŚiGW.

Organ II instancji stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana prawidłowo. Wskazał na art. 189 ust. 3 u.f.p. ustanawiający konieczność naliczenia odsetek w wypadku nieterminowego rozliczenia otrzymanej zaliczki. Wyjaśnił również, że zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 18 grudnia 2009 r. w sprawie warunków i trybu udzielania zaliczek oraz zakresu i terminów składania wniosków płatność w ramach finansowanych z udziałem środków europejskich (Dz. U., Nr 223 poz. 1786, dalej: rozporządzenie MRR) rozliczenie zaliczki polega na wykazaniu przez beneficjenta wydatków kwalifikowalnych we wnioskach o płatność złożonych do właściwej instytucji, w terminach i na warunkach określonych w umowie o dofinansowanie oraz zgodnie z systemem realizacji danego programu operacyjnego, lub na zwrocie zaliczki.

Powołując się na cytowany wyżej § 8 ust. 3a umowy o dofinansowanie zauważył, że druga transza zaliczki, udzielona w dniu [...] lipca 2011 r., winna zostać rozliczona w terminie 120 dni od dnia jej otrzymania tj. do [...] listopada 2011 r. Natomiast WoP nr 6 rozliczający kwotę brakującą do rozliczenia udzielonej zaliczki wpłynął w dniu [...] grudnia 2011 r. Natomiast trzecia transza zaliczki została udzielona w dniu [...] października 2011 r. i konsekwentnie winna zostać rozliczona do [...] lutego 2012 r. Natomiast WoP nr 7 rozliczający kwotę brakującą do rozliczenia udzielonej zaliczki został złożony w dniu [...] marca 2012 r.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ II instancji wyjaśnił, że strona dokonała nieprawidłowej wykładni przepisów prawa oraz postanowień umowy o dofinansowanie. Zgodnie z brzmieniem postanowień umowy o dofinansowanie, aby otrzymać drugą i kolejną transzę zaliczki, należy spełnić warunek rozliczenia określonej w umowie dofinansowanie części, nie niższej jednak niż 70 %, dotychczas otrzymanej zaliczki. Warunek ten nie wyklucza obowiązku skarżącej rozliczenia otrzymanej zaliczki (transzy) w 100 % w terminie 120 dni od jej otrzymania.

Minister zgodzić się z twierdzeniem spółki, że warunkiem otrzymania przez nią kolejnej następnej transzy zaliczki, było uprzednie wskazanie w kolejnych wnioskach o płatność co najmniej 70% łącznej kwoty otrzymanych wcześniej zaliczek w przypadku niewywiązania się z tego obowiązku, kolejne transze nie zostałyby stronie wypłacone. Jednak nie zgodził z argumentacją, że strona mogła dysponować pozostałymi 30% otrzymanych transz zaliczki w okresie pomiędzy złożeniem wniosku o płatność kolejnej transzy zaliczki, a dniem, w którym faktycznie otrzyma kolejną transzę ponieważ żadne postanowienie umowne nie przewiduje takiej sytuacji. Za błędny organ odwoławczy uznał wniosek spółki, że w terminie 120 dni od jej otrzymania należało rozliczyć zaliczkę w 70%, a do dnia otrzymania kolejnej transzy zaliczki rozliczyć pozostałe 30 %. Minister zauważył bowiem, że przy takiej wykładni strona, nie wiedząc kiedy zostanie wypłacona mu kolejna transza zaliczki, nie wiedziałaby do kiedy musiałyby rozliczyć pozostałe 30% zaliczki. Kolejna transza zaliczki mogłaby zostać wypłacona przed upływem 120 dni jak również po upływie 120 dni. Powstaje również wątpliwość co w przypadku gdy beneficjentowi nie zostałaby wypłacona kolejna transza zaliczki i do kiedy musiałby rozliczyć poprzednią. Literalna wykładnia umowy o dofinansowanie nie pozostawia w tym zakresie wątpliwości i zaliczka winna być w całości rozliczona w terminie 120 dni.

Nieuzasadniona, w ocenie organu odwoławczego, jest również interpretacja skarżącej wskazująca, że transzą zaliczki jest to pojedyncza płatność w ramach zaliczki, zaś sama zaliczka jest pojęciem szerszym odnoszącym się do większej liczby transz lub nawet całej kwoty przewidzianego w tej formie dofinansowania. Wnioskowanie takie jest sprzeczne z § 8 pkt 3a umowy o dofinansowanie, gdyż transza zaliczki to dofinansowanie w formie zaliczki, o której mowa w zdaniu pierwszym przedmiotowego postanowienia umownego.

Ponadto nawet gdyby przyjąć, że transza zaliczki nie jest równoznaczna z dofinansowaniem w formie zaliczki i jest nią tylko zaliczka jako całość dofinansowania w formie zaliczki to pozostaje pytanie w jakim terminie należałoby rozliczyć taką zaliczkę tj. jaką datę należy przyjąć za datę jej otrzymania (skoro jest wypłacana w dwóch lub więcej transzach). Umowa o dofinansowanie w tym zakresie jest spójna. Pomimo wprowadzenia pojęcia "zaliczka" i "transza zaliczki", "transza zaliczki" nadal stanowi dofinansowanie udzielone w formie zaliczki. W związku z tym do transz zaliczek stosuje się § 8 ust. 3a umowy o dofinansowanie. To postanowienie umowne jasno i precyzyjnie określa termin rozliczenia udzielonego Beneficjentowi dofinansowania w formie zaliczki tj. 120 dni od jej otrzymania, a dofinansowanie w formie zaliczki Beneficjent otrzymuje każdorazowo wtedy kiedy wnioskowana kwota wpłynie na rachunek Beneficjenta. Od tego dnia rozpoczyna swój bieg termin na rozliczenie kwoty, którą otrzymał w formie zaliczki.

Organ II instancji odniósł się także do opinii prawnej z [...] kwietnia 2012 r. i uznał ją za błędną. Ponadto wyjaśnił, że opinia nie odpowiada na pytanie, od jakiego dnia należy liczyć termin 120 dni obligujący stronę do rozliczenia zaliczki, biorąc pod uwagę sformułowanie w § 8 ust. 3a umowy o dofinansowanie "od dnia jej otrzymania".

Odnosząc się do Arkusza uzgodnienia warunków umowy z [...] lutego 2010 r. (dalej: Arkusz) w zakresie sposobu rozliczenia zaliczki wypłacanej w formie transz (pkt 23 ppkt 2 Arkusza) Minister wskazał, że umowa o dofinansowanie zawiera wszystkie konieczne warunki dofinansowania, sformułowane w sposób ostateczny, będące wcześniej przedmiotem negocjacji pomiędzy stronami. Powołał się na art. 72 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 141, dalej: Kodeks cywilny). Wskazał, że arkusza nie należy traktować jako dokumentu mającego moc wiążącą strony umowy o dofinansowanie, gdyż nie został podpisany przez osoby do tego upoważnione. Tym samym nie jest wiążący na równi z umową o dofinansowanie, ani nie może stanowić jej zmiany. Ponadto zauważył, że w powołanym punkcie 23 ppkt 2 wszystkie ustalenia, co do kwestii, które następnie zostały uregulowane w umowie o dofinansowanie określono odmiennie. Rozbieżności te oraz dalsze skrótowe ustalenia dają podstawę do uznania tego dokumentu za nieprzydatny w kontekście ustalania treści stosunku zobowiązaniowego istniejącego pomiędzy stronami umowy o dofinansowanie.

Na powyższą decyzję skarżąca pismem z [...] czerwca 2015r. złożyła skargę, wnosząc o uchylenie decyzji Ministra Infrastruktury i Rozwoju z [...] maja 2015r. oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

1) przepisów postępowania, a to:

a) art. 7, art. 77 § 1 art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2013r., poz. 267 ze zm., dalej: k.p.a.) przez:

- brak wszechstronnego rozpatrzenia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego polegające na utrzymaniu w całości w mocy decyzji organu I instancji z [...] października 2014 r., w sytuacji kiedy decyzję NFOGiŚW należało w całości uchylić, a postępowanie w sprawie umorzyć;

- zaniechanie podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego polegające na przyjęciu, że w związku z faktem niezachowania zasad reprezentacji NFOŚiGW Arkusza uzgodnień warunków umowy z [...] lutego 2010 r. nie należy traktować jako dokumentu mającego moc wiążącą strony umowy o dofinansowanie, w sytuacji kiedy wobec nie wyjaśnienia czy osoby, które podpisały Arkusz ze strony NFOŚiGW, posiadały upoważnienie do podejmowania czynności w imieniu NFOŚIGW, Arkusz stanowił podstawę interpretacyjną treści umowy o dofinansowanie,

b) art. 8 k.p.a. przez przerzucenie na skarżącą skutków niewłaściwej reprezentacji NFOŚiGW podczas negocjacji zakończonych podpisaniem Arkusza uzgodnienia warunków umowy z [...] lutego 2010 r., w sytuacji kiedy działania NFOŚiGW, w tym jego pracowników, nie mogły szkodzić interesom skarżącej;

c) art. 9 k.p.a. w związku z art. 75 § 1 k.p.a. przez wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o dowody zebrane poza postępowaniem administracyjnym, w sytuacji kiedy podstawą wydania zaskarżonej decyzji administracyjnej mogły stanowić wyłącznie dowody zgromadzone po doręczeniu skarżącej zawiadomienia o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego,

2) prawa materialnego, a to:

a) art. 189 ust. 3 i ust. 3b u.f.p. w związku z § 3 i § 5 ust. 1 rozporządzenia MRR przez błędną wykładnię polegające na przyjęciu, że jeżeli beneficjent rozliczył zaliczkę poprzez wykazanie wydatków kwalifikowalnych we wnioskach o płatność złożonych do właściwej instytucji, w terminach i na warunkach określonych w umowie o dofinansowanie, to okoliczność ta oznacza, że doszło do nieprawidłowego rozliczenia zaliczki,

b) art. 65 § 2 w związku z art. 3531 Kodeksu cywilnego przez niezastosowanie polegające na przyjęciu, że w umowie należy opierać się na jej dosłownym brzemieniu, aniżeli badać, jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy;

c) art. 65 § 2 i art. 72 § 2 Kodeksu cywilnego w związku z art. 3531 Kodeksu cywilnego przez niezastosowanie polegające na przyjęciu, że jeżeli strony prowadziły negocjacje w celu zawarcia oznaczonej umowy, to okoliczność ta oznacza, że wyniki tych negocjacji nie są brane pod uwagę przy ocenie treści umowy;

d) art. 385 § 1 w związku z art. 3531 Kodeksu cywilnego przez niezastosowanie polegające na przyjęciu, że jeżeli treść umowy jest sprzeczna ze wzorcem umowy, to okoliczność ta oznacza, że strony są związane wzorcem.

W uzasadnieniu skargi skarżąca rozwinęła przedstawione zarzuty.

W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Rozwoju wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko .

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Oceniając wydane w sprawie rozstrzygnięcie sąd uznał, że zaskarżona decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju z [...] maja 2015r. jest zgodna z prawem.

Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podzielił ustalenia faktyczne zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji czyniąc je integralną częścią ustaleń własnych. Stan faktyczny w sprawie jest bezsporny, natomiast kwestią sporną pozostaje ustalenie czy prawidłowo orzekające w sprawie organy administracyjne ustaliły skarżącej odsetki z tytułu nieterminowego rozliczenia zaliczki wypłaconej z tytułu realizacji umowy o dofinansowanie projektu z udziałem środków europejskich.

W ocenie skarżącej zobowiązanie z tytułu odsetek nie powstało, gdyż umowa o dofinansowanie winna być odczytywana zgodnie z wolą stron ukształtowaną m.in. Arkuszem uzgodnienia umowy o dofinansowanie z [...] lutego 2010r. Zdaniem spółki odczytanie tej umowy zgodnie z wolą stron prowadzi do wniosku, że strona winna rozliczyć jedynie do 70% otrzymanych transz zaliczki (zapewnia to płynność finansową realizowanego projektu). Pozostałą 30% częścią otrzymanej transzy zaliczki strona mogła dysponować w okresie pomiędzy złożeniem wniosku o płatność kolejnej transzy zaliczki, a dniem, w którym faktycznie otrzymała kolejną transzę. Zwróciła również uwagę, że zarówno rozporządzenie MRR, jak i umowa o dofinansowanie, nadają różne znaczenie pojęciom "zaliczka" i "transza zaliczki". Transzą zaliczki jest pojedyncza płatność w ramach zaliczki, zaś sama zaliczka jest pojęciem szerszym odnoszącym się do większej ilości transz lub nawet całej kwoty przewidzianego w tej formie dofinansowania.

Zdaniem natomiast organów umowa o dofinansowanie w § 8 ust. 3a w sposób jasny wskazuje na termin w którym transza zaliczki winna zostać rozliczona i to rozliczona w wysokości 100 % otrzymanej transzy zaliczki.

W sporze niniejszym, zdaniem sądu przyznać należy rację organom. Tym samym podniesione skardze zarzuty, w tym w szczególności naruszenia art. 189 ust 3 u.f.p. w zw. z § 3 i § 5 ust. 1 rozporządzenia MRR okazały się niezasadne.

Zgodnie z art. 189 ust. 3 u.f.p., w brzmieniu obowiązującym w stanie faktycznym sprawy, w przypadku niezłożenia wniosku o płatność na kwotę lub w terminie, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie ust. 4, od środków pozostałych do rozliczenia, przekazanych w ramach zaliczki, nalicza się odsetki jak dla zaległości podatkowych, liczone od dnia przekazania środków do dnia złożenia wniosku o płatność.

Minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego w porozumieniu z Ministrem Finansów, a w zakresie środków europejskich przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rybackiego - także w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw rybołówstwa, określi, w drodze rozporządzenia, warunki i tryb udzielania oraz rozliczania zaliczek, a także terminy składania wniosków o płatność oraz ich zakres, uwzględniając rodzaje beneficjentów i sposób wdrażania działań w ramach programu finansowanego z udziałem środków europejskich (art. 189 ust. 4 u.f.p.).

Minister Rozwoju Regionalnego realizując delegację ustawową określoną w art. 189 ust. 4 u.f.p. wydał rozporządzenie z dnia 18 grudnia 2009 r. w sprawie warunków i trybu udzielania i rozliczania zaliczek oraz zakresu i terminów składania wniosków o płatność w ramach programów finansowanych z udziałem środków europejskich.

W myśl § 3 ust. 1 rozporządzenia MRR zaliczka jest udzielana beneficjentowi, jeżeli przewiduje to umowa o dofinansowanie. Zaliczka jest wypłacana w terminie, wysokości i w sposób określony w umowie o dofinansowanie (§3 ust. 2). W przypadku gdy umowa o dofinansowanie przewiduje wypłatę zaliczki w kilku transzach, wypłata drugiej i kolejnych transz jest uzależniona od rozliczenia określonej w umowie o dofinansowanie części, nie niższej jednak niż 70 %, dotychczas otrzymanej zaliczki (§3 ust. 3).

Zgodnie z § 5 ust.1 rozporządzenia MRR rozliczenie zaliczki polega na wykazaniu przez beneficjenta wydatków kwalifikowanych we wnioskach o płatność złożonych do właściwej instytucji, w terminach i na warunkach określonych w umowie o dofinansowanie oraz zgodnie z systemem realizacji danego programu operacyjnego, lub na zwrocie zaliczki.

Rozpoznając sprawę trzeba w pierwszej kolejności zauważyć, że na podstawie umowy o dofinansowanie beneficjent w myśl § 4 ust. 1 (pkt 1-2) umowy o dofinansowanie zobowiązał się do realizacji projektu m.in. zgodnie z umową i jej załącznikami, przepisami prawa krajowego i wspólnotowego oraz Wytycznymi Ministra Rozwoju Regionalnego.

Zgodnie z § 8 ust. 1 umowy o dofinansowanie beneficjentowi udzielone zostanie dofinansowanie, o którym mowa § 6, w formie: 1) zaliczki, przy czym jednorazowa transza zaliczki nie może przekroczyć 7.721.833,21 zł i 2) płatności pośrednich w łącznej wysokości nie większej niż 87.640.615,70 zł oraz 3) płatności końcowej w wysokości co najmniej 4.612.664,04 zł. W myśl § 8 ust 3 umowy o dofinansowanie, dofinansowanie w formie zaliczki, o której mowa w ust. 1 pkt 1, przekazywane jest na wyodrębniony rachunek bankowy, o którym mowa § 2 pkt 15a [Pierwsza transza zaliczki zostanie wypłacona po zatwierdzeniu przez Instytucję Wdrażającą wniosku o płatność]. Każda kolejna transza zostanie wypłacona pod warunkiem wykazania we wniosku o płatność co najmniej 70% łącznej kwoty przekazywanych wcześniej transz.

Z kolei § 8 ust. 3a umowy o dofinansowanie wskazuje, że beneficjent ma obowiązek rozliczenia udzielonego mu dofinansowania w formie zaliczki w terminie 120 dni od dnia jej otrzymania. W przypadku braku rozliczenia w terminie Beneficjent zobowiązany jest do zapłaty odsetek, na zasadach określonych w art. 189 ust. 3 u.f.p.

Mając powyższe na względzie trzeba jednoznacznie wskazać, że skarżąca winna złożyć wnioski rozliczające zaliczkę w terminie 120 dni od dnia jej otrzymania. Powyższe wynika wprost z zapisów § 8 ust. 3a umowy o dofinansowanie.

Zgodnie z cyt. wyżej § 5 ust. 1 rozporządzenia MRR do rozliczenia zaliczki niezbędne jest złożenie wniosków o płatność, w terminach i na warunkach określonych w umowie o dofinansowanie. Słusznie zatem Minister podkreślił, że skoro strona II transzę zaliczki otrzymała w dniu [...] lipca 2011 r., to winna tę transzę rozliczyć w całości (złożyć wniosek) do dnia [...] listopada 2011r. (1 listopada jest dniem ustawowo wolnym). Składając natomiast wniosek o płatność nr 6 w dniu [...] grudnia 2011 r., przekroczyła termin 120 dniowy na rozliczenie tej transzy zaliczki o 31 dni. Dlatego też prawidłowo organ określił wysokość odsetek od nierozliczonej w terminie części zaliczki w wysokości 193.058,39 zł (wypłaconej na podstawie WoP nr 4) w kwocie 11.255,57 zł. Podobnie prawidłowe jest działanie organów orzekających w odniesieniu do III transzy zaliczki, która została wypłacona w dniu [...] października 2011 r. Termin, w jakim spółka zobowiązana była do rozliczenia zaliczki upływał w dniu [...] lutego 2012 r. Natomiast wniosek o płatność nr 7 został złożony w dniu [...] marca 2012 r., a więc po terminie. Tym samym prawidłowo określono kwotę odsetek (31.938,46 zł) od nierozliczonej w terminie części zaliczki w wysokości 621.403,99 zł (wypłaconej na podstawie WoP nr 5).

Zupełnie nieuzasadnione są twierdzenia strony wskazujące, że zobowiązana była tylko do rozliczenia 70% otrzymanych łącznie transz zaliczki. W myśl cytowanych zapisów umowy o dofinansowanie strona zobowiązana była do rozliczenia 70% otrzymanych łącznie transz tylko po to aby otrzymać kolejną transzę zaliczki. Co też w sprawie nie budzi żadnych wątpliwości. Jednakże powyższe twierdzenia spółki zupełnie nie uwzględniają § 8 ust. 3a umowy o dofinansowania, który dotyczy obowiązku rozliczenia zaliczki w całości. Inaczej rzecz ujmując strona aby uzyskać kolejną transzą musiała rozliczyć co najmniej 70% dotychczas uzyskanych transz zaliczki. A więc § 8 ust. 3 umowy o dofinansowanie dotyczy tylko warunku otrzymania kolejnej transzy zaliczki. Natomiast § 8 ust. 3a umowy o dofinansowanie dotyczy rozliczenia zaliczki. Jak słusznie zauważył Minister warunek rozliczenia 70 % zaliczki nie wyklucza obowiązku skarżącej rozliczenia otrzymanej zaliczki (transzy) w 100 % w terminie 120 dni od jej otrzymania. Tym samym brak jest jakichkolwiek podstaw do uznania argumentacji strony, że mogła ona dysponować pozostałymi 30% otrzymanych transz zaliczki w okresie pomiędzy złożeniem wniosku o płatność kolejnej transzy zaliczki, a dniem, w którym faktycznie otrzyma kolejną transzę. Cytowane wyżej zapisy umowy o dofinansowanie, ani też pozostałe nie przewidują możliwości dysponowania przez stronę 30% otrzymanych transz do dnia udzielenia kolejnej transzy. Co więcej taka argumentacja spółki zupełnie nie uwzględnia faktu, wskazującego, że strona nie zna przecież daty udzielenia kolejnej transzy zaliczki. A więc winna byłaby rozliczyć 30% w warunkach zupełnej niepewności odnoszącej się do niepewnej daty wypłacenia kolejnej transzy oraz od ewentualnego faktu czy w ogóle zostanie wypłacona kolejna transza. Dlatego też w umowie wskazano precyzyjnie termin rozliczenia transzy zaliczki, co zresztą jest warunkiem obligatoryjnym umowy o dofinansowanie określonym w art. 206 ust. 2 pkt 5 u.f.p., o czym szerzej niżej.

Uzasadniając dodatkowo powyższe stanowisko trzeba zwrócić uwagę na art. 206 ust. 1 u.f.p., który stanowi, że szczegółowe warunki dofinansowania projektu określa umowa o dofinansowanie projektu, o której mowa w art. 5 pkt 9 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju albo w (...). Natomiast w myśl art. 206 ust. 2 u.f.p. umowa, o której mowa w ust. 1, powinna określać w szczególności: 1) opis projektu lub zadania, w tym cel, na jaki przyznano środki, i termin jego realizacji; 2) harmonogram dokonywania wydatków, obejmujący okres co najmniej jednego kwartału; 3) wysokość przyznanych środków; 4) zobowiązanie do poddania się kontroli i tryb kontroli realizacji projektu lub zadania; 5) termin i sposób rozliczenia projektu oraz ewentualnych zaliczek; 6) formy zabezpieczeń należytego wykonania zobowiązań wynikających z umowy; 7) warunki rozwiązania umowy ze względu na nieprawidłowości występujące w trakcie realizacji projektu; 8) warunki i terminy zwrotu środków nieprawidłowo wykorzystanych lub pobranych w nadmiernej wysokości lub w sposób nienależny.

Aktualizacja harmonogramu, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, nie wymaga zmiany umowy, o której mowa w ust. 1 (art. 206 ust. 3 u.f.p.).

Mając na uwadze cytowany wyżej przepis, a w szczególności art. 206 ust. 2 pkt 5 u.f.p. umowa o dofinansowanie powinna zawierać termin rozliczenia ewentualnych zaliczek. W sprawie dyspozycja tego przepisu została jasno określona w § 8 ust. 3a umowy o dofinansowanie. Strony podpisując umowę użyły terminu "rozliczenie udzielonego dofinansowania w formie zaliczek", natomiast ustawodawca w ustawie o finansach publicznych w art. 206 ust. 2 pkt 5 u.f.p. oraz § 5 ust. 1 rozporządzenia MRR posługuje się terminem "Rozliczenie zaliczek" (liczba mnoga).

W ocenie sądu, wbrew temu co sugeruje skarżąca, terminy te są terminami zbieżnymi. Termin "transza zaliczki" winien być rozumiany w taki sam sposób ja termin "zaliczka", co jasno wynika z postanowień umowy oraz cytowanego wyżej § 3 ust. 3 rozporządzenia MRR (uzależniającym wypłatę kolejnej transzy zaliczki od rozliczenia dotychczas otrzymanej zaliczki, a więc od dotychczas otrzymanych transz zaliczki). Tym samym nieuzasadniona jest interpretacja spółki wskazująca, że transzą zaliczki jest pojedynczą płatnością w ramach zaliczki, zaś sama zaliczka jest pojęciem szerszym odnoszącym się do większej liczby transz lub nawet całej kwoty przewidzianego w tej formie dofinansowania. W ocenie sądu zarówno ustawodawca, jak i sama umowa te dwa pojęcia zrównuje. Świadczy o tym § 8 pkt 3 i 3a umowy o dofinansowanie, który wskazuje, że transza zaliczki to dofinansowanie w formie zaliczki, o której mowa w zdaniu pierwszym przedmiotowego postanowienia umownego. Co więcej pozostałe zapisy umowy, a w tym w szczególności załącznik 3b "Plan wystąpień o środki dotacji celowej i płatności", stanowiący integralną część umowy, wprost zrównuje pojęcie zaliczki z transzą zaliczki, gdyż posługuje się tylko terminem "zaliczka", o którą skarżąca występuje w określonych w tym harmonogramie okresach. A więc każda transza zaliczki stanowi oddzielną zaliczkę, których suma nie mogła przekroczyć kwoty określonej w § 8 ust. 1 pkt 1 umowy o dofinansowanie. Taki sposób rozumienia terminu transza zaliczki i zaliczka jest powszechny we wszystkich umowa o dofinansowanie w ramach Programów Operacyjnych: Infrastruktura i Środowisko, Kapitał Ludzki oraz Innowacyjna Gospodarka. Podkreślić również wymaga, że strony umowy również w taki sposób rozumiały powyższy termin. W Arkuszu uzgodnienia warunków umowy z [...] lutego 2010 r. strony bowiem posługują się terminem "zaliczki" (pkt 23 ppkt 2), mając na myśli transze zaliczki, o czym świadczy treść tego podpunktu oraz treść wzorca umowy o dofinansowanie.

Słusznie organ odwoławczy zwrócił w tym zakresie również uwagę na wykładnię celowościową wskazując, że nawet gdyby przyjąć, że transza zaliczki nie jest równoznaczna z dofinansowaniem w formie zaliczki i jest nią tylko zaliczka jako całość dofinansowania w formie zaliczki to pozostaje pytanie w jakim terminie należałoby rozliczyć taką zaliczkę tj. jaką datę należy przyjąć za datę jej otrzymania (skoro jest wypłacana w dwóch lub więcej transzach). Natomiast zgodnie z tym co zostało wskazane wyżej umowa o dofinansowanie w tym zakresie jest spójna i pomimo wprowadzenia pojęcia "zaliczka" i "transza zaliczki", "transza zaliczki" nadal stanowi dofinansowanie udzielone w formie zaliczki. Zatem skoro obligatoryjnym elementem umowy o dofinansowanie był obowiązek wskazania w sposób precyzyjny terminu rozliczenia dofinansowania, to został on jasno określony w § 8 ust. 3a umowy o dofinansowanie.

Bezzasadne są także zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Kodeksu cywilnego, tj. art. 65 § 2, 72 § 1, 3531, 385 § 1 wskazujące na niewłaściwą interpretację umowy o dofinansowanie, która nie uwzględnia Arkusza uzgodnienia warunków umowy z [...] lutego 2010 r.

Zgodnie z art. 65 § 2 Kodeksu cywilnego w umowach należy raczej badać, jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy, aniżeli opierać się na jej dosłownym brzmieniu.

Natomiast art. 72 § 1 Kodeksu cywilnego stanowi, że jeżeli strony prowadzą negocjacje w celu zawarcia oznaczonej umowy, umowa zostaje zawarta, gdy strony dojdą do porozumienia co do wszystkich jej postanowień, które były przedmiotem negocjacji.

Z kolei Art. 3531 Kodeksu cywilnego wskazuje, że strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego. W razie sprzeczności treści umowy z wzorcem umowy strony są związane umową ( 3531 Kodeksu cywilnego).

W Arkuszu uzgodnienia warunków umowy z [...] lutego 2010 r. w pkt 23 ppkt 2 znalazł się zapis, który stanowi, że zaliczki będą udzielane zgodnie z § 8 ust. 3 umowy o dofinansowanie na okres 3 miesięcy. Po upływie 90 dni od otrzymania środków kwota zaliczki musi zostać rozliczona (złożony wniosek o płatność w wysokości min. 70% kwoty otrzymanej zaliczki) lub zwrócona. Nie jest wymagane zakończenie procedury weryfikacji wniosku o płatność, aby wystąpić o wypłatę i otrzymać kolejną transzę zaliczki.

Odnosząc się do powyższego należy podkreślić, że umowa o dofinansowanie zawiera wszystkie konieczne warunki dofinansowania, sformułowane w sposób ostateczny, będące wcześniej przedmiotem negocjacji pomiędzy stronami. Te ostateczne postanowienia, są wiążące dla stron. Należy zwrócić także uwagę, że po pierwsze sam Arkusz wskazuje, że warunki określone w nim mają moc wiążącą po uwzględnieniu ich w umowie. A więc dopiero umowa zawiera wszystkie wymagane elementy, a Arkusz nie stanowi w żaden sposób elementu ostatecznie wiążącego strony umowy, którym to elementem jest sama umowa. Ponadto i najważniejsze powyższy zapis w Arkuszu w żaden sposób nie jest sprzeczny z zapisem § 8 ust. 3a umowy o dofinansowanie. Przewidywał on jedynie konieczność rozliczenia 70 % zaliczki po upływie 90 dni, a zaliczka miała zostać udzielona na okres 3 miesięcy. Zatem w Arkuszu znalazł się zapis, który wskazywał datę rozliczenia części udzielonej zaliczki. Nie znalazł się natomiast zapis wskazujący datę rozliczenia całości udzielonej transzy zaliczki, który w umowie określono na termin dłuższy niż 3 miesięczny, a więc termin 120 dniowy liczony od daty udzielenia zaliczki. Tym samym zapis w umowie o dofinansowanie regulował zupełnie inną kwestię niż częściowe rozliczenie zaliczki (transzy) i możliwość otrzymania kolejnej zaliczki mimo niezakończenia procedury weryfikacji wniosku o płatność. Zapis umowy wskazywał datę całkowitego rozliczenia udzielonej transzy zaliczki. Arkusz negocjacyjny natomiast nie zawiera wszystkich postanowień umowy. Tym samym w ocenie sądu powoływanie się przez stronę na ten Arkusz nie mogło przyczynić się do zmiany powyższego stanowiska.

Sąd natomiast nie podziela argumentacji organu odwoławczego wskazującego na brak upoważnienia do podpisywania Arkusza przez osoby reprezentujące NFOŚiGW. Skoro, jak wynika z klauzuli stanowiącej ostatnie zdanie Arkusza negocjacyjnego, wskazującej na moc wiążącą umowy o dofinansowanie, która ostatecznie zawrze wszystkie konieczne warunki pod którymi udzielone zostanie dofinansowanie, to nie ma żadnego znaczenia, czy osoby prowadzące negocjacje miały do tego upoważnienie, czy też tego upoważnienia nie posiadały. Istotne jest bowiem aby to umowa o dofinansowanie była podpisana przez osoby do tego upoważnione, gdyż to ta umowa stanowi przedmiot wykładni w rozumieniu art. 65 § 2 Kodeksu cywilnego.

Zupełnie nieuzasadnione jest powoływanie się na przepis art. 385 § 1 Kodeksu cywilnego, gdyż w sprawie dyspozycja tego przepisu nie została wypełniona. Strony nie zostały związane wzorcem umowy, tylko zostały związane umową o dofinansowanie z 11 czerwca 2010r. (wraz ze zmianami). To, że ta umowa zawiera część zapisów zbieżnych ze wzorcem umowy, to nie oznacza, że sam wzorzec umowy był wiążący dla stron i podlegał interpretacji. Dlatego też ustalając treści stosunku zobowiązaniowego należało sięgnąć do umowy o dofinansowanie, a nie jej wzorca. I tak też się w sprawie stało.

Odnosząc się do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów proceduralnych sąd wskazuje, że są one bezzasadne.

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że przedmiotem sporu nie jest stan faktyczny, ale stan prawny, gdyż stan faktyczny nie budzi żadnych wątpliwości. To interpretacja zapisów umowy jest kwestionowana przez spółkę. Zatem wszelkie powoływane przez stronę zarzuty odnoszące się do wadliwie ustalonego stanu faktycznego są zupełnie niezasadne. W ocenie sądu organ odwoławczy dokonał prawidłowej wykładni oświadczeń woli stron (umowa o dofinansowanie), skoro wydając zaskarżoną decyzję organ, co wynika z jej treści, kierował się jasnymi i nie budzącymi wątpliwości postanowieniami umowy oraz treścią obowiązujących przepisów prawa.

Również niezasadny jest zarzut niewskazania stronie w sposób precyzyjny, które dokumenty znajdujące się w aktach sprawy stanowią dowód w niniejszej sprawie, a dowody znajdujące się w aktach sprawy zostały zebrane poza postępowaniem administracyjnym ponieważ organ podejmował czynności przed wszczęciem postępowania administracyjnego. Należy bowiem wskazać, że w sprawie organ nie musiał prowadzić jakiegokolwiek postępowania wyjaśniającego, dowody na których organ się oparł znane były skarżącemu i w większości przez niego zostały wytworzone (umowa o dofinansowanie, wnioski o płatność). Innych dowodów mających znaczenie dla sprawy organ nie przeprowadzał, to że w aktach znajduje się określona korespondencja prowadzona pomiędzy NFOŚiGW z innymi organami nie oznacza, że są to dowody, które miały znaczenie dla rozpoznania sprawy. Co więcej zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Dlatego też nie ma znaczenia kwestia daty pozyskania dokumentów, które znalazły się w aktach sprawy. Organ umożliwił stronie zapoznanie się z aktami sprawy i wypowiedzenie się w sprawie zebranego materiału dowodowego, z czego strona skorzystała. Zatem przekazanie do zapoznania się całości zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie stanowi właściwy sposób przekazania stronie informacji, które dokumenty stanowią dowód w niniejszej sprawie.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż organ zapoznał się z przekazaną dokumentacją w sprawie, rozpatrzył cały materiał w sprawie i przedstawił, jakie na tej podstawie poczynił ustalenia oraz jakimi przesłankami się kierował, wydając przedmiotowe rozstrzygnięcie. Wydając decyzję, organ zachował również zasady należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, o czym świadczą pisma kierowane do spółki.

Reasumując w przedmiotowej sprawie doszło do nieterminowego rozliczenia otrzymanych przez stronę transz zaliczki. Źródłem powstania zobowiązania będzie zaistnienie zdarzenia polegającego na nierozliczeniu zaliczki w sposób określony w § 5 rozporządzenia MRR, w terminach wskazanych w umowie o dofinansowanie. W związku z tym, w przypadku zaistnienia okoliczności, o których mowa w art. 189 ust. 3 u.f.p. istnieje obowiązek naliczenia odsetek poprzez wydanie decyzji administracyjnej. Potwierdzenie powyższego stanowiska stanowi również nowelizacja art. 189 ust. 3a i 3b u.f.p. dokonana z dniem 8 kwietnia 2014r. Ustalenia i wnioski, jakie przy wydawaniu decyzji poczyniono mieszczą się w ramach prawem przewidzianych, tak z punktu widzenia prawa procesowego jak i prawa materialnego - art. 189 ust 3 u.f.p. w związku z § 5 rozporządzenia MRR, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi art. 107 §3 k.p.a.

W ocenie sądu skoro przedstawione w skardze zarzuty nie okazały się zasadne mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) oddalił skargę