Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 293/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-02-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Bankowe prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 141 par.4; ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 141 par. 4, Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, art. 28 ust. 1, art. 34 ust. 3, art. 50, art. 51, art. 81 c ust. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Czapska-Górnikiewicz /spr./ Sędziowie sędzia NSA Jerzy Stelmasiak sędzia del. NSA Zygmunt Zgierski Protokolant Paweł Konicki po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej H. T. i P. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 października 2008 r. sygn. akt II SA/Gd 399/08 w sprawie ze skargi H. T. i P. T. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązków w celu doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania, 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.


UZASADNIENIE

II OSK 293 / 09

UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 8 października 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę H. T. i P. T. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2008 r., utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] sierpnia 2007 r. w części dotyczącej nałożonego obowiązku wykonania określonych czynności i uchylającą ją w części dotyczącej terminu wykonania tych obowiązków, ustalając nowy termin do dnia 31 sierpnia 2008 r.

W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd pierwszej instancji przedstawił przebieg dotychczasowego postępowania administracyjnego.

W dniu 2 września 2005 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Chojnicach przeprowadził oględziny na budowie budynku jednorodzinnego zlokalizowanego na działce nr [...] w [...] przy ul. [...]w trakcie, których stwierdził, że budowa realizowana jest na podstawie decyzji Burmistrza Czerska o pozwoleniu na budowę z dnia [...] maja 2000 r., jednakże w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w tej decyzji. Ponadto, wobec stwierdzenia, że decyzja o pozwoleniu na budowę jest niezgodna z przepisami, organ I instancji wystąpił do Wojewody Pomorskiego o stwierdzenie jej nieważności. Wojewoda Pomorski ostateczna decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. stwierdził nieważność decyzji Burmistrza Czerska z dnia [...] maja 2000 r.

Burmistrz Czerska decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. zatwierdził projekt podziału działki nr [...], na działkę nr [...], na której zlokalizowana jest przedmiotowa budowa i działkę nr [...].

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2007 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Chojnicach na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.- zwanej dalej Prawem budowlanym) wstrzymał budowę budynku jednorodzinnego na działce o nr [...] przy ul. [...] w [...], prowadzoną w przez A. T. w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę. W wyniku wniesionego przez H. i P. T. zażalenia, postanowieniem z dnia [...] marca 2007 r. Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił powyższe postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, wskazując, że organ ten nie miał podstaw prawnych do wstrzymania robót budowlanych w trybie art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego (budowa w sposób istotny odbiega od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę), gdyż decyzja o pozwoleniu na budowę przedmiotowego budynku mieszkalnego została wycofana z obiegu prawnego decyzją Wojewody Pomorskiego z dnia [...] grudnia 2005r. Ponadto organ II instancji stwierdził, że Burmistrz Miasta Czerska decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. odmówił ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji realizowanej na działce nr [...] polegającej na przebudowie i rozbudowie przedmiotowego budynku mieszkalnego celem doprowadzenia go do zgodności z obowiązującymi przepisami.

Następnie decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nałożył na B. i A. T. obowiązek wykonania do dnia 30 czerwca 2008 r. czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem polegających na:

1. wykonaniu ścian oddzielenia przeciwpożarowego od strony działek sąsiednich nr [...],[...],[...] na całej długości budynku,

2. przebudowie konstrukcji dachu poprzez likwidację ścięć przy ścianach szczytowych,

3. likwidacji wystających w ścianach zewnętrznych szczytowych, od strony działek nr [...],[...],[...] drewnianych elementów konstrukcji dachowej,

4. likwidacji wystających w ścianach zewnętrznych szczytowych, od strony działki nr [...]elementów wentylacji.

W wyniku wniesionego przez H. i P. T. odwołania, decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r. Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 51 ust. 1 pkt 2 i art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 Prawa budowlanego, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w części dotyczącej nałożonego obowiązku wykonania w przedmiotowym budynku mieszkalnym określonych czynności oraz uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku i ustalił nowy termin do dnia 31 sierpnia 2008 r.

W uzasadnieniu swej decyzji organ odwoławczy stwierdził, iż z akt sprawy wynika, że inwestor zrealizował przedmiotową inwestycję na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, która była niezgodna z przepisami zawartymi w rozporządzeniu Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 15 poz. 140 ze zm. zwanego dalej rozporządzeniem Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r.). W związku z naruszeniem przez przedmiotową budowę warunków technicznych oraz w związku z wyeliminowaniem decyzji o pozwoleniu na budowę z obiegu prawnego, organ nadzoru budowlanego był zobligowany przeprowadzić w stosunku do tej budowy procedurę naprawczą w trybie art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego.

Organ odwoławczy stwierdził, iż w trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu 6 czerwca 2007 r. ustalono, że roboty związane z budową przedmiotowego budynku zostały zakończone. Nadto organ wskazał, iż w wyniku decyzji z dnia [...] grudnia 2005 r. Burmistrza Czerska zatwierdzającej projekt podziału działki nr [...], przedmiotowy budynek znalazł się na granicy działki. Zgodnie z § 12 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75 poz. 690 ze zm.- zwanego dalej rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r.), usytuowanie ściany budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy z sąsiednią działką budowlaną lub bezpośrednio przy granicy, jeżeli nie jest możliwe zachowanie odległości, o której mowa w ust. 1 pkt 2 ze względu na rozmiar działki. Jak podkreślił zatem organ II instancji, usytuowanie przedmiotowego budynku przy granicy działki nie narusza ww. przepisów. Ponadto z przepisów techniczno - budowlanych obowiązujących zarówno w okresie budowy przedmiotowego budynku, jak i obecnych wynika, że nałożone na inwestora zaskarżoną decyzją obowiązki spowodują, iż przedmiotowa budowa doprowadzona będzie do stanu zgodnego z prawem, bowiem spełnione będą wymagania związane z bezpieczeństwem przeciwpożarowym, określone w rozporządzeniu Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r., jak i w dziale VI rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. Tym samym organ odwoławczy uznał rozstrzygnięcie organu I instancji za prawidłowe, jednakże z uwagi na upływ określonego terminu w toku postępowania odwoławczego, uchylił zaskarżoną decyzję w części i wyznaczył nowy termin wykonania nałożonych obowiązków.

Jednocześnie organ stwierdził, że przedmiotowa budowa jest zgodna z decyzją z dnia [...] marca 2000r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, wydaną dla tej inwestycji.

Skargę od powyższej decyzję złożyli H. i P. T., wskazując, że budowa budynku mieszkalnego realizowana na podstawie decyzji Burmistrza Czerska z dnia [...] maja 2005 r. odbiega od ustaleń i warunków określonych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., co potwierdza opinia z dnia 23 maja 2005 r. sporządzona przez biegłego sądowego w zakresie geodezji w trakcie toczącego się postępowania przed Sądem Rejonowym w Chojnicach w sprawie I Ns [...]. Skarżący wskazali, że zatwierdzony przez Burmistrza Czerska podział dokonany w dniu [...] grudnia 2005 r. nic nie zmienił, a przedmiotowy budynek nadal pozostaje budynkiem wolnostojącym, zlokalizowanym w granicy z działkami niezabudowanymi (nr [...] i [...]). Natomiast na działce nr [...] zabudowa jest niemożliwa z uwagi na ograniczenia (pas 1,60 m i 1,05 m oraz granica działki nr [...]). Skarżący wskazali także na treść § 12 ust. 6 i 7 rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. oraz okoliczność, że organ I instancji pominął przydomową oranżerię jako część budynku mieszkalnego. Zarzucili również organowi odwoławczemu, że powołał się na błędną podstawę prawną, określającą zmniejszenie odległości do 1,5 m od granicy z sąsiednią działką lub bezpośrednio przy jej granicy.

W odpowiedzi na skargę Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację i wskazując, że przydomowa oranżeria stanowi część przedmiotowego budynku, a tym samym sformułowanie w decyzji organu I instancji "na całej długości budynku" obejmuje również oranżerię.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając wniesioną skargę podkreślił, iż w okolicznościach niniejszej sprawy nie zachodzi przypadek samowoli budowlanej albowiem roboty budowlane wykonywane były na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Uzasadniało to, więc prowadzenie przez organ nadzoru budowlanego postępowania w trybie art. 51 Prawa budowlanego. W sytuacji, bowiem, gdy organ stwierdzi, że nie zachodzą przyczyny uzasadniające zastosowanie jednego ze środków wymienionych w art. 51 ust.1 pkt 1 ww. ustawy, nakłada na inwestora obowiązek wykonania określonych czynności, bądź robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem (art. 51 ust 1 pkt 2 w zw. z ust. 7), co też w niniejszej sprawie miało miejsce.

Jak wskazał Sąd pierwszej instancji, decyzja z dnia [...] maja 2000 r. Burmistrza Czerska zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca A. T. pozwolenia na budowę została wyeliminowana z obrotu prawnego poprzez stwierdzenie jej nieważności decyzją Wojewody Pomorskiego z dnia [...] grudnia 2005 r. Wobec tego, że stwierdzenie nieważności skutkuje nieważnością od dnia wydania decyzji (ex tunc), to stracił podstawę projekt budowlany zatwierdzony wadliwą decyzją. Sąd zwrócił uwagę na to, że z faktu wydania ww. decyzji, która stała się ostateczna i do czasu jej wyeliminowania istniała ona w obrocie, wywołując określone skutki prawne, a zrealizowanie na jej postawie obiektu budowlanego stworzyło możliwość zastosowana legalizacji w opisanym wyżej trybie.

Sąd pierwszej instancji podzielił ustalenia organów o możliwości zastosowania art. 51 ust.1 pkt 2 Prawa budowlanego.

Ponadto Sąd stwierdził, iż poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich (art. 5 ust.1 pkt 9 Prawa budowlanego) nie oznacza wyeliminowania wszelkich niedogodności, jakie w ocenie właścicieli sąsiednich nieruchomości stwarza realizowana inwestycja. Ochrona tych interesów opiera się na jednoczesnym stwierdzeniu takiego naruszenia przepisów prawa materialnego, które to naruszenie powoduje w obszarze oddziaływania obiektu uciążliwości w korzystaniu z nieruchomości sąsiednich.

Mając powyższe okoliczności na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej p.p.s.a.) oddalił skargę.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli P. T. i H. T., zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie:

1. przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., w szczególności:

a) art. 151 w zw. z 145 § 1 pkt. 1 lit c p.p.s.a. w zw. z art.51 ust. 1 pkt 1 oraz art. 51 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego

- poprzez błędne przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji, że organ administracji nie miał obowiązku wydania decyzji o rozbiórce obiektu oraz że w sposób prawidłowy określił obowiązek dokonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Naruszenie przez Sąd pierwszej instancji ww. przepisów p.p.s.a. polegało na tym, że Sąd oddalił skargę w sytuacji, gdy zdaniem pełnomocnika obowiązkiem Sądu było stwierdzenie naruszenia przez organ administracji ww. przepisów (art. 51 ust. 1 pkt 1, 2 Prawa budowlanego), które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, konsekwencją czego powinno być uwzględnienie skargi poprzez uchylenie zaskarżonych decyzji,

b) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nie odniesienie się do istotnych zarzutów skargi i lakoniczne stwierdzenie, że Sąd popiera stanowisko organów co do możliwości zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego bez jakiegokolwiek odniesienia się do tego stanowiska; Sąd w uzasadnieniu wyroku nie rozważył w ogóle, czy nałożone w decyzji obowiązki doprowadzą do stanu zgodnego z prawem, w szczególności z Prawem budowlanym i przepisami przeciwpożarowymi;

2. prawa materialnego:

- art. 5 ust. 1 pkt 1b, 1e oraz pkt 9 Prawa budowlanego,

- § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. poprzez uznanie, że obiekt budowlany został pobudowany zgodnie z prawem budowlanym, przepisami przeciwpożarowymi oraz z poszanowaniem, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich.

Wskazując na powyższe podstawy skargi kasacyjnej, skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji oraz o zasądzenie na rzecz skarżących solidarnie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący szeroko odnieśli się do stanu faktycznego sprawy. Zdaniem skarżących z uwagi na treść decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2006 r., którą uchylono decyzję Burmistrza Czerska z dnia [...] września 2006 r. ustalającą warunki zabudowy, to doprowadzenie inwestycji w chwili obecnej do stanu zgodności z obowiązującym przepisami nie jest możliwe. Celem poprawy istniejącej sytuacji należało rozważyć nakazanie inwestorowi zamurowania otworów okiennych w ścianach zlokalizowanych w odległości mniejszej niż 3 m od granic z sąsiadującymi działkami oraz zgodnie z żądaniem odwołujących wykonanie, od strony nieruchomości nr [...], na tarasie przedmiotowego budynku muru o wysokości min. 2 m. Ponadto tak, jak stwierdziło to Kolegium adaptacja przydomowej oranżerii, wybudowanej bez pozwolenia na budowę, powinna uwzględniać jej usytuowanie względem granic sąsiednich działek, zgodnie z obowiązującymi przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r.

Zdaniem skarżących wykonanie określonych przez organ prac nadal nie doprowadzi budynku do stanu zgodnego z prawem. W dalszym ciągu naruszone będą przepisy Prawa budowlanego (art. 5 ust. 1 pkt 1b, pkt 1e, pkt 9) oraz § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r.

W ocenie skarżących organ zignorował fakt zbudowania przez A. i B. T., bez wymaganego zezwolenia, drewniano - szklanej oranżerii, graniczącej z działka [...] i [...], a więc w bezpośredniej bliskości (ok. 1,6 m) od nieruchomości skarżących. Takie usytuowanie obiektu zdaniem strony wnoszącej kasację, zbudowanego z materiałów łatwopalnych stanowi rażące naruszenie przepisów przeciwpożarowych.

Nadto usytuowanie tarasu na dachu budynku pozostaje w sprzeczności z § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., a także z art. 5 ust. 1 pkt 1e oraz 9 Prawa budowlanego. Skarżący wskazali, iż zgodnie z § 12 ww. rozporządzenia pewne elementy budowli, w tym tarasy, nie mogą pomniejszać odległości od granicy działki budowlanej, o których mowa w § 12 ust 1 (4 m lub 3 m), o więcej niż 1,3 m. Ponadto, skoro w budynkach sytuowanych w sposób odbiegający od zasad wyrażonych w § 12 ust. 1 ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury (w odległości mniejszej niż 4 metry od granicy sąsiedniej działki lub na granicy z sąsiednią działką) ustawodawca jednoznacznie określił, że od strony sąsiadującej działki taki budynek nie może mieć otworów okiennych (§ 12 rozporządzenia), to tym bardziej niedopuszczalne jest usytuowanie w tym miejscu tarasu, mającego bardziej otwarty charakter niż okna.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ocenie skarżących w bardzo lakonicznym uzasadnieniu w ogóle nie odniósł się do zarzutów skarżących, a z uzasadnienia wyroku wynika właściwie tylko to, że Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną B. i A. T. wnieśli o jej odrzucenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy.

Nie można odmówić zasadności zarzutowi skargi kasacyjnej o naruszeniu przez Sąd pierwszej instancji przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z przepisu tego wynika, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Uzasadnienie wyroku spełnia dwie podstawowe funkcje. Po pierwsze - umożliwia uczestnikom postępowania poznanie racji, jakimi kierował się Sąd, wydając wyrok, po drugie zaś - umożliwia dokonanie właściwej kontroli rozstrzygnięcia przez Sąd kasacyjny w razie zaskarżenia wyroku. "Zwięzłe przedstawienie stanu sprawy" w uzasadnieniu wyroku to przedstawienie faktów ustalonych przez organy w postępowaniu administracyjnym oraz dowodów na podstawie, których fakty te zostały ustalone, a ponadto dowodów, którym organy odmówiły wiarygodności i mocy dowodowej. Tak rozumiane zwięzłe przedstawienie stanu sprawy w powiązaniu z odniesieniem się do zarzutów podniesionych w skardze oraz twierdzeń pozostałych stron ma decydujące znaczenie dla oceny prawidłowości dokonania przez Sąd kontroli wykonywania administracji publicznej przez orzekające w sprawie organy. Wynik tak dokonanej kontroli wpływa z kolei na konkretną treść rozstrzygnięcia, mającego swą podstawę prawną, która w uzasadnieniu wyroku powinna zostać wyjaśniona.

W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego była ostateczna decyzja, którą to decyzją nałożono na inwestora obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia zrealizowanych robót do stanu zgodnego z prawem. Istotne jest przy tym to, że inwestycja, do której odnosi się kontrolowana w sprawie decyzja była realizowana z odstępstwami od decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę, przy czym decyzja o pozwoleniu na budowę została wyeliminowana z obrotu prawnego poprzez stwierdzenie jej nieważności.

Za trafne uznać trzeba prezentowane w skarżonym wyroku stanowisko, że stwierdzenie nieważności skutkuje nieważnością od dnia wydania decyzji, a w konsekwencji zatwierdzony taką decyzją projekt budowlany stracił swą podstawę. Zasadnie też przyjął Sąd pierwszej instancji, że skoro inwestor rozpoczął roboty budowlane przy realizacji inwestycji na podstawie ostatecznej i pozostającej w tym czasie w obrocie decyzji o pozwoleniu na budowę, to nie naruszył przepisu art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, co tym samym uzasadniało prowadzenie postępowania w trybie i na zasadach określonych w jej art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego. Jednakże umknęło Sądowi pierwszej instancji to, że w konsekwencji odstąpienia od warunków pozwolenia na budowę, a następnie stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowany i udzielającej pozwolenia na budowę, brak jest dokumentacji pozwalającej na ustalenie zrealizowanych robót, co powoduje, że inwestor nie legitymował się już jakimkolwiek tytułem do wykonania robót oraz nie dysponował dokumentacją budowlaną związaną z budową przedmiotowego obiektu. W konsekwencji wydania wyżej wskazanej decyzji stwierdzającej nieważność inwestor nie dysponował już projektem budowlanym zawierającym projekt zagospodarowania terenu, projekt architektoniczno-budowlany oraz inne elementy, o których mowa w art. 34 ust. 3 Prawa budowlanego. Oznacza to, że brak było dokumentacji obrazującej funkcję, formę i konstrukcję budynku, jego charakterystykę, niezbędne rozwiązania techniczne i materiałowe, a ponadto dokumentacji określającej usytuowanie, obrys i układ istniejących - w tym zrealizowanych przez inwestora obiektów, sieci uzbrojenia terenu, układu komunikacyjnego z precyzyjnym wskazaniem charakterystycznych elementów, wymiarów, rzędnych i wzajemnych odległości obiektów w nawiązaniu do zastanej zabudowy.

Wnoszący skargę kasacyjną zasadnie zarzucają, że Sąd pierwszej instancji nie odniósł się do istotnej kwestii, a mianowicie do tego, czy zebrane w postępowaniu administracyjnym dowody były wystarczające do uznania, że budowa po wykonaniu obowiązków nałożonych kontrolowaną w sprawie decyzją wykonana zostanie zgodnie z prawem, a w konsekwencji do rozstrzygnięcia sprawy.

Podzielając pogląd strony wnoszącej kasację o niekompletności materiału dowodowego z jednej strony i uznając za zasadny zarzut lakoniczności uzasadnienia skarżonego wyroku z drugiej, to w nawiązaniu do zarzutów skargi kasacyjnej, zwrócić należy uwagę, że zgodnie z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego przepis ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 tego artykułu stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b Prawa budowlanego, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego. Odesłanie do ostatnio wymienionego przepisu oznacza, że odnosi się on również do przypadku, gdy roboty budowlane wykonano bez wymaganego pozwolenia na budowę (art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy). Usunięcie zaś z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę doprowadziło do stanu, w którym inwestor nie miał tytułu do wykonania robót budowlanych. W warunkach niniejszej sprawy nie można jednak inwestorowi postawić zarzutu, że realizował roboty budowlane niezgodnie z przepisami, wykonywał je, bowiem w okresie ważności pozwolenia na budowę. Uzasadnia to, na co wskazano już wyżej, a co trafnie podkreślił też Sąd pierwszej instancji, prowadzenie postępowania w trybie art. 51 Prawa budowlanego (przypadek inny niż określony w art. 48 albo 49b tej ustawy). W postępowaniu takim, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, w tym wykorzystaniu instytucji, o której mowa w art. 81c ust. 2 ustawy, o ile nie zachodzą przyczyny uzasadniające zastosowanie jednego ze środków wymienionych w art. 51 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, organ powinien nałożyć na inwestora obowiązek wykonania określonych czynności bądź robót w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Podstawę do wydania takiej decyzji stwarza przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z ust. 7 tego artykułu, a także uregulowanie zawarte w art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. W warunkach przedmiotowej sprawy na tą regulację należało też o tyle zwrócić uwagę, że od pierwotnego projektu zatwierdzonego decyzją, której nieważność stwierdzono, inwestor odstąpił. Stwierdzić trzeba, iż dokumentacja budowy - wobec braku projektu budowlanego - powinna zawierać również elementy takie, jak projekt budowlany. Dopiero taka dokumentacja powykonawcza pozwala na ostateczną ocenę, czy roboty budowlane, w tym wypadku budowa budynku, zostały wykonane zgodnie z przepisami Prawa budowlanego, a nie tylko czy ich realizacja nastąpiła zgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi odnoszącymi się do sytuowania budynku na działce. Taka dokumentacja pozwala wreszcie na ocenę, czy nie zostały naruszone usprawiedliwione interesy osób trzecich w obszarze oddziaływania obiektu. Ocena w tym zakresie obejmuje badanie całego wachlarza zagadnień związanych z oddziaływaniem jednej nieruchomości na drugą.

Powyższe okoliczności, w tym wymagania związane z materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia kontrolowanej w sprawie decyzji w warunkach niniejszej sprawy nie były przedmiotem uwagi Sądu pierwszej instancji, a w konsekwencji treść wyroku wskazuje na brak korelacji pomiędzy przedstawionym w nim stanem sprawy, a podstawą prawną jego wydania, to jest przepisem art. 151 p.p.s.a. Uzasadniony, więc okazał się zarzut skargi kasacyjnej o naruszeniu przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 w związku z art. 151 p.p.s.a. w stopniu mogącym mieć wpływ - i to istotny - na wynik sprawy.

Stwierdzone uchybienie przepisom prawa procesowego wyżej wskazanym, a w tym art. 141 § 4 p.p.s.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, powoduje, że przedwczesna byłaby ocena zasadności podstawy skargi kasacyjnej opartej na zarzucie naruszenia prawa materialnego t.j. art. 5 ust. 1 pkt 1b, 1e oraz pkt 9 Prawa budowlanego i regulacji zawartej w § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r.

Rozpoznając ponownie sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny winien poddać ponownej kontroli zaskarżoną decyzję, uwzględniając w swojej ocenie wskazania wyżej przedstawione.

Zważywszy na przytoczone wyżej względy Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. i przekazał sprawę Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na mocy art. 203 pkt 1 p.p.s.a.