Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 445/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2006-02-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Kiermaszek, Sędziowie WSA Włodzimierz Kubik, WSA Stanisław Nitecki (spr.), Protokolant sekr. sąd. Beata Malcharek, po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2006 r. na rozprawie przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Katowicach Anny Podsiadło sprawy ze skargi K. G., M. L., M. L., J. N., S. N., K. Ś., H. B., M. P., K. P., B. P., S. P., J. M., H. P., E. A., W. A., I. S., M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie podziału nieruchomości oddala skargę


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta T. decyzją z dnia [...]r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 93 ust. 1, art. 96 ust. 1, art. 98 ust. 1, 2, 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 115, poz. 741) zatwierdził projekt podziału nieruchomości położonej w T., oznaczonej w ewidencji gruntów w poz. rej. [...], karta mapy [...] działka A, stanowiącej własność Gminy T. będącej w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w T., polegający na wydzieleniu z tej nieruchomości działek: B o pow. [...] ha; C o pow. [...] ha; D o pow. [...] ha; E o pow. [...] ha; F o pow. [...] ha; G o pow. [...] ha; H o pow. [...] ha; I o pow. [...] ha; J o pow. [...] ha; K o pow. [...] ha; L o pow. [...] ha; M o pow. [...] ha; N o pow. [...] ha; O o pow. [...] ha; P o pow. [...] ha; R o pow. [...] ha; S o pow. [...] ha; T o pow. [...] ha (droga) i U o pow. [...] ha (droga). Jako integralną część decyzji stanowił projekt podziału z dnia [...] 1998 r. sporządzony przez geodetę uprawnionego – Z. W.. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że przedmiotowa nieruchomość ujęta została w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego miasta T. jako teren zabudowy mieszkaniowo-usługowej typu miejskiego na obszarze wolnostojącej zabudowy jednorodzinnej.

Odwołanie od tej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. pismem z dnia [...] 1999 r. wniosła część właścicieli mieszkań zlokalizowanych na nieruchomości będącej przedmiotem podziału, reprezentowana przez T. F. i zarzucili decyzji organu pierwszej instancji, iż stanowiła będzie ona zarzewie konfliktów, ponieważ w następstwie przeprowadzonego podziału wyłączona będzie wspólność ścian budynków. Nadto odwołujący się wystąpili o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.

W następstwie wniesionego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. W motywach rozstrzygnięcia wskazano, że odwołujący dysponują interesem prawnym i winni uczestniczyć w prowadzonym postępowaniu administracyjnym.

Prezydent Miasta T. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] podjął analogiczne rozstrzygnięcie jak w dniu [...] 1999 r. z identycznym uzasadnieniem. W wyniku wniesionego odwołania przez część właścicieli mieszkań zlokalizowanych na nieruchomości podlegającej podziałowi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wniosła Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" w T., która domagała się uchylenia decyzji organu odwoławczego i pozostawienia w mocy decyzji organu pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 18 lipca 2001 r. sygn. akt II SA/Ka 342/00 uchylił zaskarżoną decyzję jak również poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta T. z dnia [...] r., a nadto decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. W motywach uzasadnienia wyroku Sąd wskazał, że organ odwoławczy rozpatrzył odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia [...] r. w sytuacji, gdy odwołanie zostało wniesione po upływie terminu do jego wniesienia, a w przypadku gdyby odwołanie wniosła osoba, której przysługuje status strony w ramach postępowania, a strona taka nie brała udziału w postępowaniu, posiada prawo domagania się wznowienia postępowania, a nie uruchomienia zwykłego postępowania odwoławczego. Jednocześnie Sąd wskazał, że decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...] r. nie była przedmiotem kontroli, z tego powodu, że nie dopatrzył się przesłanek jej nieważności. Nadto Sąd nie przesądził, czy członkowie spółdzielni w ramach tego postępowania posiadają przymiot strony postępowania administracyjnego, ponieważ okoliczność ta nie miała znaczenia dla rozstrzygnięcia.

Pismem z dnia [...] 2001 r. B. i S. L., T. F., W. C., T. B., H. P., A. S. i H. B. wystąpili do Prezydenta Miasta T. z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie decyzji tegoż organu z dnia [...] r. w sprawie podziału przedmiotowej nieruchomości oraz o przywrócenie terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania. Konsekwencją wskazanego wniosku stała się decyzja Prezydenta Miasta T. z dnia [...] r. mocą której umorzył on wszczęte postępowanie jako bezprzedmiotowe. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazał, że wnioskodawcom nie przysługuje status strony w postępowaniu o podział przedmiotowej nieruchomości, gdyż status taki przysługuje jedynie Spółdzielni Mieszkaniowej. Wymienione powyżej osoby wniosły odwołanie od tej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., które decyzją z dnia [...] r. Nr [...] uchyliło ją i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. W motywach tego rozstrzygnięcia wskazało, że umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowe nie znajduje umocowania w obowiązujących regulacjach prawnych.

W następstwie ponownie prowadzonego postępowania Prezydent Miasta T. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] ponownie umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe i wskazał, że z uwagi na wystąpienie dwóch osób ze Spółdzielni, pozostali wnioskodawcy złożą nowy wniosek. Pismem z dnia [...]2002 r. S. i B. L., T. F., W. C., T. B. i A. S. wnieśli odwołanie od wskazanej powyżej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. i domagali się jej uchylenia i przekazania do ponownego rozpatrzenia celem merytorycznego rozpatrzenia ich wniosku.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania przez B. L., T. F., W. C., H. P., A. S., I. S., E. M., W. A. i H. B. od decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia [...] r.

W motywach uzasadnienia wskazano, że strony, które nie brały udziału w postępowaniu administracyjnym zakończonym ostateczną decyzją administracyjną mogą domagać się wznowienia postępowania administracyjnego. Nadto organ ten zaznaczył, że w tym zakresie jest związany stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w wyroku z dnia 18 lipca 2001 r. Kolejnym postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. stwierdziło, że odwołanie wskazanych powyżej osób wniesione zostało z uchybieniem terminu i w tym zakresie odwołało się do stanowiska Sądu wyrażonego we wskazanym powyżej wyroku.

Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uchyliło w całości decyzję Prezydenta Miasta T. z dnia [...] r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że skoro nie występują żadne przesłanki z art. 105 Kodeksu postępowania administracyjnego to organ administracji obowiązany jest sprawę rozpatrzyć, a nie umarzać postępowania, nadto organ ten wskazał na zalecenia sformułowane w przywoływanym powyżej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lipca 2001 r.

Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] wydanym na podstawie art. 59 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego Prezydent Miasta T. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania przez B. i S. L., T. F., W. C., T. B., H. P., A. S. i H. B. od decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia [...] r. w sprawie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości położonej w T. działka A. W motywach rozstrzygnięcia organ ten wskazał, że wnioskodawcom jako członkom spółdzielni nie przysługuje status strony w postępowaniu administracyjnym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w następstwie wniesionego zażalenia postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] uchyliło powyższe postanowienie i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] wydanym na podstawie art. 157 § 2 w związku z art. 126 Kodeksu postępowania administracyjnego wszczęło z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia tegoż organu z dnia [...] r. Nr [...], a następnie postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] wydanym na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 w związku z art. 15 i art. 126 Kodeksu postępowania administracyjnego stwierdziło nieważność własnego postanowienia z dnia [...] r. Nr [...].

Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] wydanym na podstawie art. 17 pkt 1, art. 149 § 1 i art. 150 § 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 3 Kodeksu postępowania administracyjnego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wznowiło z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezydenta Miasta T. z dnia [...] r. zatwierdzającej podział nieruchomości położonej w T. działka A i wyznaczyło Prezydenta Miasta W. do przeprowadzenia postępowania co do przyczyny wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy zakończonej wskazaną decyzją. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. przesłanką uzasadniającą wznowienie postępowania w sprawie było podjęcie przez organ pierwszej instancji decyzji w sytuacji, w której zachodzą przesłanki uzasadniające jego wyłączenie. Nadto wskazany organ postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] wydanym na podstawie art. 59 § 2, art. 138 § 2, art. 144, art. 149 § 2 i art. 150 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego uchylił postanowienie Prezydenta Miasta T. z dnia [...] r. o odmowie wznowienia postępowania zakończonego decyzją tegoż organu z dnia [...] r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Prezydentowi Miasta W..

Prezydent Miasta W. po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, w ramach którego przeprowadził rozprawę administracyjną, decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 149 § 2 i 3, art. 150 § 2 oraz art. 151 § 1 pkt 1 i 2 w związku z art. 146 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego odmówił uchylenia decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia [...] r. z uwagi na brak podstaw do jej uchylenia z art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego i stwierdził, że powyższa decyzja Prezydenta Miasta T. została wydana z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 3 w związku z art. 24 Kodeksu postępowania administracyjnego). W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji wskazał, że w dniu wydania przedmiotowej decyzji właścicielem działki podlegającej podziałowi była Gmina T. będąca w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w T.. Zdaniem tego organu członkowie spółdzielni nie są stroną w rozumieniu art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego i z tego powodu nie zaistniała przesłanka przewidziana art. 145 § 1 pkt 4 powyższego Kodeksu do wznowienia postępowania. Jednocześnie organ ten wskazał, że przesłanką taką jest art. 145 § 1 pkt 3 wyżej wymienionego Kodeksu, jednakże z uwagi na to, że w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej organ ten ograniczył się jedynie do stwierdzenia wydania decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia [...] r. z naruszeniem prawa .

Odwołanie od tej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. wnieśli T. F., B. L., W. C. oraz A. S.. W odwołaniu tym zarzucili powyższej decyzji rażące naruszenie prawa, a także pominięcie podstawowych faktów co do istoty rozstrzygnięcia. Zdaniem odwołujących się członkowie spółdzielni posiadają interes prawny w postępowaniu dotyczącym podziału nieruchomości, ponieważ dysponują spółdzielczym własnościowym prawem do lokalu, a uprawnienie to wzrasta w sytuacji, gdy spółdzielnia jest w likwidacji. Nadto podnieśli, że odmówienie im statusu strony w takim postępowaniu stanowiło będzie naruszenie postanowień Konstytucji, a zwłaszcza art. 32 dotyczącego zakazu dyskryminacji. Ich zdaniem, skoro Prezydent Miasta T. orzekał we własnej sprawie to taka decyzja winna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego. Dodatkowo wskazali, że zgodnie z przepisami prawa budowlanego budynek musi posiadać cztery ściany, natomiast w wyniku przeprowadzonego postępowania podziałowego część mieszkań będzie posiadała jedynie trzy ściany, z tego też powodu postulują przeprowadzenie linii podziałowej między dwiema nieruchomościami środkiem wspólnej ściany. Zaznaczyli, iż podział przeprowadzony został na projekcie architektonicznym z 1977 r., a nie w oparciu o stan rzeczywisty zrealizowanej inwestycji, a w ramach całego postępowania organy administracji nie przeprowadziły wizji lokalnej na przedmiotowej nieruchomości.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 17 pkt 1, art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 151 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz § 3 ust. 3 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lutego 1998 r. w sprawie trybu dokonywania podziałów nieruchomości oraz sposobu sporządzania i rodzaju dokumentów wymaganych w tym postępowaniu (Dz. U. Nr 25, poz. 130) uchyliło zaskarżoną decyzję w całości, uchyliło w całości decyzję Prezydenta Miasta T. z dnia [...] r. w sprawie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości położonej w T. stanowiącej działkę A i odmówiło zatwierdzenia projektu podziału przedmiotowej nieruchomości. W uzasadnieniu decyzji wskazało, że odwołującym przysługuje status strony w ramach prowadzonego postępowania, w szczególności, że postępowanie dotyczy własności tych osób, a sama spółdzielnia jest w stanie likwidacji. Organ odwoławczy przeprowadził analizę przepisów dotyczących wznowienia postępowania i doszedł do przekonania, że organ pierwszej instancji wydał swoją decyzję z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ niedopuszczalne jest łączenie odmowy uchylenia decyzji zatwierdzającej podział z jednoczesnym stwierdzeniem, że wydana została ona z naruszeniem prawa. Nadto podjęcie rozstrzygnięcia w oparciu o art. 151 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego możliwe było jedynie w przypadku stwierdzenia przesłanek określonych w art. 146 tego aktu, a pięcioletni okres wskazany w tym przepisie upływa dopiero [...] r. Z tych powodów organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy w następstwie analizy akt doszedł do przekonania, że niezbędnym jest uchylenie decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia [...] r., ponieważ nie odpowiada ono obowiązującym przepisom, a w szczególności narusza treść § 3 ust. 3 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lutego 1998 r. w sprawie trybu dokonywania podziałów nieruchomości oraz sposobu sporządzania i rodzaju dokumentów wymaganych w tym postępowaniu, ponieważ wstępny projekt podziału nieruchomości powinien przedstawiać w szczególności linie ścian oddzieleń przeciwpożarowych na całej wysokości budynku, jeżeli przedmiotem podziału jest nieruchomość zabudowana, a proponowany jej podział powodowałby także podział tego budynku. Organ pierwszej instancji rozpatrujący sprawę okoliczność tę całkowicie pominął i dokonał podziału po licu ściany, czyli jej zewnętrznej powierzchni, co zdaniem organu odwoławczego doprowadza do naruszenia przepisów prawa budowlanego w zakresie wymagań stawianych budynkowi mieszkalnemu, który winien stanowić samodzielną konstrukcyjną całość. Z uwagi na konieczność merytorycznego rozstrzygnięcia i zakończenia postępowania podziałowego organ odwoławczy odmówił zatwierdzenia projektu podziału przedmiotowej nieruchomości. Dodatkowo organ ten wskazał, że zainteresowana Spółdzielnia po sporządzeniu nowego projektu podziału winna przekazać wniosek wraz z dokumentacją do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. celem rozpatrzenia sprawy podziału w ramach odrębnego postępowania.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wnieśli K. G., M. L., M. L., J. N., S. N., K. Ś., H. B., M. P., K. P., B. P., S. P., J. M., H. P., E. A., W. A., I. S., M. S.. W skardze tej zarzucili organowi odwoławczemu naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwą jego wykładnię i zastosowanie do oceny prawidłowości podziału przedmiotowej nieruchomości, ponieważ poszczególne segmenty szeregowe nie są oddzielone ścianami przeciwpożarowymi, nadto podnieśli naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, polegające na tym, że organ odwoławczy podejmując decyzję w trybie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego nie przeprowadził dodatkowego postępowania wyjaśniającego, jak również poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. Skarżący wystąpili o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W motywach skargi podnieśli, że podział przedmiotowej nieruchomości przeprowadzony został w sposób odpowiadający przepisom prawa, jak również uwzględnia stan faktyczny na gruncie, co znajduje ich zdaniem umocowanie w opinii sporządzonej przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczenia przeciwpożarowego K. P., gdyż ściany pomiędzy segmentami mieszkalnymi nie są ścianami oddzielenia przeciwpożarowego. Nadto skarżący zaznaczyli, że po dokonaniu podziału 12 członków spółdzielni przewłaszczyło się przy wykorzystaniu zasad określonych w art. 235 ustawy Prawo spółdzielcze. Naruszenie przepisów prawa procesowego polega zdaniem skarżących na tym, że organ odwoławczy podejmował decyzję orzekającą co do istoty i nie przeprowadził w tym zakresie żadnego postępowania dowodowego, a tym samym dopuścił się naruszenia postanowień art. 136 Kodeksu postępowania administracyjnego, nadto zauważyli, że organ ten winien podjąć rozstrzygnięcie w oparciu o treść art. 146 § 2 co spowodowałoby zamknięcie całego postępowania w sprawie. Skarżący zakwestionowali także niezbędność przedłożenia dokumentacji dotyczącej nowego projektu podziału nieruchomości organowi odwoławczemu i uznali to za naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] wydanym na podstawie art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wstrzymało wykonanie zaskarżonej decyzji z dnia [...] r., a w swojej odpowiedzi z dnia [...] r. wniosło w pierwszej kolejności o odrzucenie skargi. Jako uzasadnienie tego wskazało, że skarżącym nie przysługuje prawo wniesienia skargi z uwagi na nie wyczerpanie przez nich środków zaskarżenia, natomiast w przypadku uznania prawidłowości wniesienia skargi o jej oddalenie i podtrzymało argumentację zamieszczoną w uzasadnieniu decyzji.

T. F., B. L., W. C. oraz A. S. pismem procesowym z dnia [...] 2004 r. wnieśli o oddalenie skargi. W motywach swojego stanowiska wskazali, że Prezydent Miasta T. podejmował działania zmierzające do przedłużenia postępowania i ich zdaniem w jego ramach wykazywał się nieznajomością obowiązujących przepisów prawa. Zauważyli, że dokonane wpisy do ksiąg wieczystych będzie można skorygować po przedłożeniu odpowiednich dokumentów. Jednocześnie wystąpili o uchylenie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 20 września 2004 r. sygn. akt II SA/Gl 445/04 umorzył postępowanie z wniosku skarżących o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz oddalił wniosek uczestników postępowania o zmianę postanowienia organu odwoławczego o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji.

Skarżący pismem procesowym z dnia [...] 2004 r. podtrzymali swoje stanowisko i uznali wniesioną skargę za uzasadnioną i posiadającą umocowanie w przepisach prawa. Nadto skarżący wskazali, że Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" w T. jest w stanie likwidacji i jedynie cztery osoby pozostały w Spółdzielni, które wniosły odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) nie wykazała, by zaskarżona decyzja nie odpowiadała wymogom prawa, a tylko w takim przypadku Sąd obowiązany jest skargę uwzględnić.

Stosownie do postanowień art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego organy administracji publicznej obowiązane są do działania na podstawie przepisów prawa materialnego oraz prawa procesowego i tylko naruszenie tych przepisów mające wpływ na wynik sprawy uzasadnia uwzględnienie wniesionej skargi do sądu administracyjnego.

Stosownie do postanowień art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga sprawę w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przywołanie treści tego przepisu jest o tyle istotne, że w ramach rozpatrywanej sprawy przedmiotem postępowania jest rozstrzygnięcie podjęte w ramach nadzwyczajnego trybu weryfikacji ostatecznych decyzji administracyjnych jakim jest wznowienie postępowania, zatem rozstrzygnięcia podjęte poza tym trybem nie są przedmiotem zainteresowania Sądu, ponieważ nie mieszczą się w granicach rozpatrywanej sprawy.

W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na kwestię podstawową umożliwiającą merytoryczne rozpatrywanie sprawy, a mianowicie czy skarżący posiadają uprawnienie do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na nie wyczerpanie toku instancji przez skarżących. Zdaniem Sądu stanowisko zaprezentowane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. nie może zostać uwzględnione. Wymóg wyczerpania środków zaskarżenia nie odnosi się do konkretnej osoby wnoszącej skargę do sądu administracyjnego, lecz związany jest z prowadzonym postępowaniem administracyjnym. Przyjęcie odmiennego stanowiska skutkowałoby tym, że strona, która jest zadowolona z rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji i nie wnosząca odwołania pozbawiona byłaby możliwości skorzystania z wniesienia skargi do sądu administracyjnego w przypadku, gdyby organ wyższego stopnia zmienił decyzję organu pierwszej instancji na niekorzyść strony nie wnoszącej odwołania. Kolejną kwestią związaną z rozważeniem dopuszczalności wniesienia skargi przez skarżących jest to, że decyzja Prezydenta Miasta T. z dnia [...] r. skierowana jest do Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w T.. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego akcentuje się, że status strony w postępowaniu administracyjnym przysługuje spółdzielni nie zaś poszczególnym członkom takiej spółdzielni (zob. wyrok NSA z 3 lipca 2001 r. sygn. akt IV SA 1610/99 Lex nr 53445). Jednocześnie w orzecznictwie tym akcentuje się, że dopuszczalny jest wyjątek jedynie w sytuacji, gdy członek spółdzielni wykaże, iż w związku z naruszeniem przepisów prawa materialnego naruszony jest jego "własny zindywidualizowany i skonkretyzowany interes". Skargę do sądu administracyjnego wniosły osoby, które nie są już członkami Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w T. lecz jej byli członkowie. Swój interes prawny we wniesieniu skargi do sądu wywodzą z tego, że rozstrzygnięcie organów administracji w sposób bezpośredni dotyczy ich interesu prawnego, ponieważ wpływa na zakres przysługującego im prawa własności wynikającego z tego, że po wystąpieniu ze Spółdzielni stali się właścicielami segmentu mieszkaniowego i użytkownikami wieczystymi nieruchomości (działki) utworzonej w wyniku zatwierdzonego projektu podziału. Zatem należy uznać, że skarżący wykazali się interesem prawnym uzasadniającym wniesienie skargi do sądu administracyjnego. Analogicznie należy ocenić sytuację osób, które wnosiły odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji, chociaż ich sytuacja prawna jest odmienna. Otóż osoby te są w dalszym ciągu członkami Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w T., która od 1998 r. jest w likwidacji. Spółdzielnia ta ma ustanowione osoby będące likwidatorami i one są uprawnione do reprezentowania jej przed organami Państwa. Jednocześnie należy zwrócić uwagę, że przedmiotem prowadzonego postępowania jest podział nieruchomości zabudowanej segmentowymi budynkami mieszkalnymi. W następstwie przeprowadzonego podziału członkowie spółdzielni będą mogli nabyć własność segmentu oraz użytkowanie wieczyste gruntu znajdującego się pod nim. Z tego też powodu jest to ta szczególna okoliczność związana z własnym, zindywidualizowanym i skonkretyzowanym interesem. W tym zakresie Sąd przychyla się do stanowiska wyrażonego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przyznającego odwołującym się status strony w ramach prowadzonego postępowania. Na marginesie należy zaznaczyć, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 lipca 2001 r. nie przesądził tej okoliczności i pozostawił ją otwartą organom podejmującym decyzję w sprawie.

Zaskarżona decyzja podjęta została w ramach nadzwyczajnego trybu weryfikacji ostatecznych decyzji administracyjnych, a mianowicie w trybie wznowienia postępowania. Istotą tego postępowania jest to, że ostateczna decyzja w stosunku do której wznowione postępowanie znajduje się w stanie "zawieszenia", natomiast uprawniony organ administracji ponownie prowadzi postępowanie i wydaje decyzję, mocą której pozostawia w obrocie decyzję dotychczasową, poprzez odmowę jej uchylenia, bądź też wprowadza w to miejsce nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy wówczas, gdy uchyla decyzję dotychczasową i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Organ prowadzący postępowanie w wyniku wznowienia postępowania nie może uchylić decyzji z powodu upływu czasu umożliwiającego zmianę decyzji lub w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swojej istocie decyzji dotychczasowej i wówczas ogranicza się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa. Istotnym zagadnieniem jest to, że w ramach wznowionego postępowania organ administracji rozstrzyga w oparciu o przepisy prawa obowiązujące w dniu podjęcia przez niego nowej decyzji administracyjnej.

Przesłanką uzasadniającą wznowienie postępowania było naruszenie przez Prezydenta Miasta T. przy wydawaniu decyzji z dnia [...] r. postanowień art. 24 i art. 25 Kodeksu postępowania administracyjnego, czyli wydanie decyzji w sytuacji, w której winien się on wyłączyć od podjęcia rozstrzygnięcia z uwagi na to, że nieruchomość podlegająca podziałowi stanowi własność gminy T., będącą w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w T.. Okoliczność ta wyczerpuje znamiona wznowienia postępowania administracyjnego przewidziane treścią art. 145 § 1 pkt 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Z uwagi na fakt, że przyczyną wznowienia postępowania jest działalność organu, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji, o wznowieniu postępowania rozstrzygał organ wyższego stopnia, który równocześnie wyznaczył organ właściwy do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia postępowania administracyjnego (art. 150 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego). Zatem zasadnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wznowiło postępowanie i jednocześnie wskazało Prezydenta Miasta W. jako organ właściwy do przeprowadzenia tego postępowania. Organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] r. odmówił uchylenia decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia [...] r. zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości działka A w T. z uwagi na brak podstaw do jej uchylenia z art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego i jednocześnie stwierdził, że powyższa decyzja Prezydenta Miasta T. została wydana z naruszeniem prawa. Organ odwoławczy w swoim rozstrzygnięciu w całości uchylił decyzję organu pierwszej instancji i wskazał, że niedopuszczalnym było połączenie odmowy uchylenia decyzji Prezydenta Miasta T. zatwierdzającej podział nieruchomości z dnia [...] 1999 r. z jednoczesnym stwierdzeniem, że wydana została ona z naruszeniem prawa. Zdaniem tego organu takie rozstrzygnięcie rażąco narusza art. 151 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zdaniem Sądu przyjdzie zgodzić się z rozstrzygnięciem organu odwoławczego o konieczności uchylenia decyzji organu pierwszej instancji w całości. Przy czym należy zauważyć, że organ odwoławczy nie zwrócił uwagi na wszystkie przesłanki uzasadniające podjęcie takiego rozstrzygnięcia. Otóż Prezydent Miasta W. odmówił uchylenia decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia [...] r. z tego powodu, że brak było podstaw do jej uchylenia z mocy postanowień art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego. Należy zauważyć, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie wznowione zostało z urzędu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. z powołaniem się na przesłankę wymienioną w art. 145 § 1 pkt 3, zatem organ pierwszej instancji winien ograniczyć się tylko do analizy występowania tej przesłanki, nadto należy zauważyć, że wznowienie postępowania z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 4 możliwe jest tylko na wniosek strony postępowania, która bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Z osnowy decyzji organu pierwszej instancji wynika, że zamieszczone są w niej dwa odrębne rozstrzygnięcia, jedno dotyczące przesłanki sformułowanej w art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, a drugie związane z przesłanką wymienioną w art. 145 § 1 pkt 3 tego Kodeksu. Dodatkowo organ pierwszej instancji przywołał dla każdego z tych dwóch trybów odrębną podstawę rozstrzygnięcia, co oznacza w istocie podjęcie przez ten organ dwóch rozstrzygnięć. Tym samym przyjdzie zgodzić się z Samorządowym Kolegium Odwoławczym w K., że decyzja organu pierwszej instancji wydana została z naruszeniem treści art. 151 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż faktycznie organ administracji publicznej podejmujący rozstrzygnięcie w oparciu o postanowienia art. 151 nie może w jednej decyzji podejmować dwóch rozbieżnych rozstrzygnięć. Budowa wskazanego przepisu uniemożliwia zastosowanie takiego rozstrzygnięcia jakie przyjął organ pierwszej instancji. Zatem uchylenie w całości decyzji organu pierwszej instancji znajduje umocowanie w obowiązujących przepisach, natomiast pominięcie okoliczności dotyczących podjęcia rozstrzygnięcia przez organ pierwszej instancji w oparciu o postanowienia art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stanowi uchybienia, które miałoby istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko takie uchybienie uzasadniałoby po myśli art. 145

§ 1 pkt 1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Kolejną kwestią wymagającą ustosunkowania się to stan prawny w zakresie podziałów nieruchomości. Problematyka ta regulowana jest postanowieniami ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 115, poz. 741 ze zm.), a w szczególności art. 92-100 oraz rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 17 lutego 1998 r. w sprawie trybu dokonywania podziałów nieruchomości oraz sposobu sporządzania i rodzajów dokumentów wymaganych w tym postępowaniu (Dz. U. Nr 25, poz. 130). Zgodnie z art. 93 przywołanej powyżej ustawy podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego oraz przepisami szczególnymi. Zgodność z ustaleniami planu dotyczy zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek. Wójt, burmistrz, prezydent miasta w formie postanowienia, na które służy zażalenie, opiniuje zgodność proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego oraz przepisami szczególnymi. Stosownie do postanowień art. 96 tej ustawy podziału nieruchomości dokonuje się na podstawie decyzji wójta, burmistrza, prezydenta miasta, zatwierdzającej projekt podziału. Projekt podziału powinien być sporządzony na aktualnej mapie przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Decyzja taka stanowi podstawę do dokonania wpisów w księdze wieczystej oraz w katastrze nieruchomości. Z kolei po myśli wspomnianego powyżej rozporządzenia wniosek o wszczęcie postępowania podziałowego składa się do wójta, burmistrza albo prezydenta miasta wraz z wymienionymi w § 3 ust. 2 dokumentami. Stosownie do postanowień § 3 ust. 3 wstępny projekt podziału nieruchomości, granice i oznaczenia nieruchomości podlegające podziałowi, oznaczenie nieruchomości sąsiednich, granice i oznaczenia proponowanych do wydzielenia działek gruntu, linie ścian oddzieleń przeciwpożarowych na całej wysokości budynku, jeżeli przedmiotem podziału jest nieruchomość zabudowana, a proponowany jej podział powodowałby także podział tego budynku.

Przywołanie powyższych przepisów w rozpatrywanej sprawie było niezbędne, ponieważ przeprowadzona analiza akt administracyjnych pozwala przychylić się do stanowiska organu odwoławczego zajętego w zaskarżonej decyzji mocą którego odmówił zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości położonej w T. działka A. Przyjdzie zauważyć, że wnioskodawcą postępowania jest Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" w T., która pismem z dnia [...] 1998 r. wystąpiła o "wznowienie" postępowania celem podziału działek wchodzących w skład Spółdzielni przy ul. A od nr [...] do [...]. Z treści tego pisma wynika, że jest to wniosek o wznowienie postępowania, jednakże z dalszych akt w zasadzie nie można wywnioskować, czy w tym zakresie wcześniej prowadzone było jakieś postępowanie, czy też jest to nieprecyzyjność samego wniosku. Z uwagi na okoliczność, że jest to pierwszy dokument w aktach sprawy Sąd uznaje, że jest to wniosek o wszczęcie stosownego postępowania, gdyż dołączone zostały do niego wymagane prawem dokumenty. Jednocześnie w aktach sprawy znajduje się opinia Naczelnika Wydziału Architektury Urzędu Miejskiego w T. z dnia [...]r., w której pozytywnie zaopiniowano wstępny projekt podziału nieruchomości. Opinia ta nie spełnia wymogów określonych treścią art. 93 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, ponieważ nie została sporządzona z upoważnienia Prezydenta Miasta T. jak również nie została doręczona stronie postępowania. W aktach znajduje się postanowienie Naczelnika Wydziału Geodezji Urzędu Miejskiego w T. wydane z upoważnienia Prezydenta Miasta z dnia [...] r. Nr [...], mocą którego przyjmuje się jako dowód w sprawie wyrys i wypis tekstu ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego miasta T. zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w T. Nr [...] z dnia [...] r. oraz stwierdzono możliwość wydzielenia działek zabudowanych do zbycia i drogi z przedmiotowej nieruchomości, w sposób przedstawiony na kopii mapy zasadniczej, zatwierdzającej dane mapy ewidencji gruntów. Z osnowy przywołanego postanowienia nie wynika, że jest to opinia wydana w trybie art. 93 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jednakże z powołanej podstawy prawnej jak również uzasadnienia można wywnioskować, że postanowienie to stanowi powyższą opinię. Z uwagi na to, że o treści rozstrzygnięcia stanowi jego osnowa, przyjdzie stwierdzić, że opinia ta nie spełnia wymagań przewidzianych przywołanym powyżej art. 94 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia [...] r. zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości położonej w T. będącej działką A, której integralną częścią jest projekt podziału sporządzonego przez uprawnionego geodetę Z. W., nie określono w jaki sposób następuje podział nieruchomości zabudowanej. Zgodnie z brzmieniem przywołanego powyżej § 3 ust. 3 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lutego 1998 r. w sprawie trybu dokonywania podziałów nieruchomości oraz sposobu sporządzania i rodzajów dokumentów wymaganych w tym postępowaniu wstępny projekt podziału nieruchomości powinien przedstawiać w szczególności linie ścian oddzieleń przeciwpożarowych na całej wysokości budynku, jeżeli przedmiotem podziału jest nieruchomość zabudowana, a proponowany jej podział powodowałby także podział takiego budynku. Okoliczność ta ma kluczowe znaczenie dla rozpatrywanej sprawy, ponieważ przedmiotowa działka jest działką zabudowaną. Zatem już wstępny projekt podziału przedmiotowej nieruchomości winien zawierać sposób rozgraniczenia poszczególnych budynków znajdujących się na wskazanej działce. Skoro rozgraniczenie to nie przebiegało według linii ścian oddzielenia przeciwpożarowego, to oznacza, że przebiegało po licu ściany, jak przyjął to organ odwoławczy. Skarżący do skargi wniesionej do Sądu dołączyli opinię sporządzoną w dniu [...] 2004 r. przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych K. P., z której wynika, że ściany oddzieleń pomiędzy poszczególnymi budynkami nie są ścianami oddzielenia przeciwpożarowego. Opinia ta została sporządzona już po wydaniu decyzji przez organ odwoławczy i z tego powodu nie może stanowić podstawy uwzględnienia skargi jak również nie stanowi przesłanki do wznowienia postępowania. Jednakże treść tej opinii potwierdza zasadność rozstrzygnięcia organu odwoławczego, ponieważ wstępny projekt podziału przedmiotowej nieruchomości nie uwzględnia tego, że poszczególne budynki nie są oddzielone od siebie ścianą oddzielenia przeciwpożarowego. Przeprowadzenie z kolei podziału nieruchomości zabudowanej po licu ściany oznacza naruszenie przepisów prawa budowlanego, ponieważ utworzone w ten sposób lokale mieszkalne nie stanowiłyby konstrukcyjnie samodzielnej całości. Zatem wstępny projekt podziału jest wadliwy i nie spełnia wymagań przewidzianych wskazanymi powyżej przepisami prawa, a tym samym decyzja zatwierdzająca taki projekt jest wadliwa, a tym samym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. miało podstawy prawne do uchylenia decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia [...] r. W tym miejscu przyjdzie zauważyć, że organ odwoławczy podejmując zaskarżoną decyzję nie dysponował dokumentem potwierdzającym sporządzenie wstępnego projektu podziału w sposób wadliwy, ponieważ dokument taki ujawnił się dopiero po wydaniu tej decyzji i jest nim wskazana powyżej opinia dnia z [...] 2004 r. Uchybienie to zdaniem Sądu nie stanowi naruszenia przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tym samym nie wyczerpuje znamion podstawy uwzględnienia skargi przewidzianej art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Zaskarżone rozstrzygnięcie podjęte zostało w oparciu o postanowienia art. 151 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepis ten nakazuje organowi uchylającemu decyzję dotychczasową wydanie decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy. Odmowa zatwierdzenia projektu podziału w świetle przedstawionych powyżej rozważań była uzasadniona, ponieważ przedstawiony wstępny projekt podziału przedmiotowej nieruchomości zabudowanej nie spełniał wymagań wynikających z obowiązujących przepisów prawa. Jednocześnie należy zauważyć, że w ramach postępowania wznowieniowego nie jest możliwe wydanie decyzji uchylającej decyzję stanowiącą przedmiot prowadzonego postępowania i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia. Tym samym rozstrzygnięcie organu odwoławczego odpowiada postanowieniom wskazanego powyżej art. 151 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Skarżący zarzucili organowi odwoławczemu naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Naruszenie to polegało według nich na tym, że organ ten podjął rozstrzygnięcie merytoryczne w sprawie bez przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego. Zdaniem Sądu zarzut ten nie jest trafny, otóż w ramach postępowania administracyjnego obowiązek przeprowadzenia postępowania dowodowego w sprawie spoczywa na organie pierwszej instancji, natomiast organ odwoławczy może sam przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe względnie zlecić wykonanie takich czynności w oparciu o postanowienia art. 136 Kodeksu postępowania administracyjnego organowi pierwszej instancji, natomiast w przypadku niezbędności przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznym zakresie po myśli art. 138 § 2 Kodeksu może uchylić decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Oznacza to, że podjęcie przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia zmieniającego rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji nie jest uzależnione od wcześniejszego przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego. Organ odwoławczy przy podjęciu takiej decyzji może opierać się na tych ustaleniach, które dokonane zostały przez organ pierwszej instancji.

W skardze skarżący zakwestionowali treść pkt [...] uzasadnienia zaskarżonej decyzji. W tej części uzasadnienia organ odwoławczy przedstawił sposób dalszego postępowania przez wnioskodawców i podał, że winni oni sporządzić nowy projekt podziału i przesłać go wraz z wnioskiem i dokumentacją do Kolegium celem rozpatrzenia. Zdaniem skarżących zastosowanie się do tych wskazań spowoduje naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania. Zgłoszony zarzut nie jest trafny, co prawda brzmienie wskazanego pouczenia co do dalszego postępowania może być dla skarżących niejasne, jednakże nie jest ono sprzeczne z przepisami prawa. Pouczenie takie zostało zmieszczone w zaskarżonej decyzji z tego powodu, że Prezydent Miasta T. w sprawie tej będzie podlegał wyłączeniu z uwagi na to, że gmina jest właścicielem przedmiotowej nieruchomości, zatem przekazanie wniosku wraz z dokumentacją służyć ma wyłączeniu Prezydenta Miasta T. i wskazania organu, który będzie właściwy do załatwienia sprawy, czyli zamieszczone pouczenie służyć miało przyśpieszeniu prowadzonego postępowania, a nie zmierzało do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.

Skoro Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, to stosownie do postanowień art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę oddalić.