Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 532/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-07-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne: Komunalizacja mienia
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7, 77 par. 1,80, 107 par. 3, 138 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 153,145 par. 1 pkt 1 lit. c, 152,200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędzia WSA Bogdan Wolski (spr.) Protokolant Ewa Nieora po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lipca 2009 r. sprawy ze skargi P. S.A. w W. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa nieodpłatnie prawa własności nieruchomości. 1. uchyla zaskarżoną decyzję: 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej na rzecz P. S.A. w W. kwotę 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, po rozpatrzeniu odwołania P. S.A. Odział Gospodarowania Nieruchomościami w K., decyzją

z dnia [...] grudnia 2008 r., nr [...] utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r., nr [...] stwierdzającą nabycie przez Gminę K. z dniem 27 maja 1990 r. z mocy prawa, nieodpłatnie prawa własności nieruchomości położonej w jednostce ewidencyjnej [...], obręb [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], objęta księgą wieczystą nr [...] (b. gm. kat.[...]i), prowadzoną przez Sąd Rejonowy dla K. w K.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2002 r., nr [...] stwierdził nabycie z mocy prawa, przez Gminę K., prawa własności nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] objęta księgą wieczystą nr [...] (b. gm. kat [...]), prowadzoną przez Sąd Rejonowy dla K. w K.

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] października 2002 r., nr [...] umorzyła postępowanie odwoławcze, uznając iż P. S. A. nie służy w tej sprawie przymiot strony, wobec braku po jej stronie interesu prawnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 15 września 2004 r., sygn. akt I SA 3067/02 uchylił zaskarżoną przez P. S.A. decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej, zalecając organowi zbadanie statusu mienia w oparciu o stan prawny wynikający z ustaw powołujących do życia P, obowiązujących od okresu międzywojennego do daty komunalizacji i wyjaśnienia w jakiej dacie P. objęło we władanie przedmiotowy grunt.

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] marca 2005 r., nr [...] uchyliła decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2002 r. i przekazała sprawę Wojewodzie [...] do ponowne rozpatrzenia.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. ponownie stwierdził nabycie z dniem 27 maja 1990 r. przez Gminę K., z mocy prawa, nieodpłatnie, prawa własności przedmiotowej nieruchomości. W uzasadnieniu organ wskazał, że przeprowadzone postępowanie nie wykazało aby w dniu 27 maja 1990 r. P. dysponowało wobec przedmiotowego mienia prawem zarządu. Wojewoda [...] wskazał, że [...] - jednostka organizacyjna P. - złożyła wniosek o ujawnienie w dziale II księgi wieczystej nr [...] (obejmującej wówczas m.in. działkę nr [...]) prawa zarządu

na rzecz Przedsiębiorstwa Państwowego P.. Postanowieniem

z [...] grudnia 1996 r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy dla K.

w K. odmówił wpisu tego prawa (kopia postanowienia w aktach). W związku

z tym organ podejmujący decyzję komunalizacyjną nie mógł we własnym zakresie dokonywać innych, niż Sąd ustaleń odnośnie prawa zarządu.

Organ zauważył, że wyłączeniu z komunalizacji podlega mienie, które w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę

o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, tj. w dniu

27 maja 1990 r. znajdowało się pod zarządem innych, niż Państwo państwowych osób prawnych. Do jednostek tych należały przedsiębiorstwa państwowe, które uzyskiwały prawo zarządu na podstawie decyzji organu administracji lub na podstawie zawartej za zezwoleniem tego organu umowy o przekazaniu nieruchomości pomiędzy jednostkami organizacyjnymi bądź umowy nabycia nieruchomości, wydanymi w trybie art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. nr 22, poz. 99), a wcześniej na podstawie decyzji o oddaniu nieruchomości w użytkowanie w trybie przepisów ustawy z dnia 14 lipca 1961 r.

o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. z 1961 r. nr 32, poz. 159), które następnie przeszło w zarząd.

Komisja stwierdziła, że P., nie posiada dokumentu potwierdzającego prawo zarządu do nieruchomości będącej przedmiotem komunalizacji. W rezultacie ustanowienia i wprowadzenia w życie przepisów, o których wyżej mowa, prawo zarządu konkretną nieruchomością przez inne, niż państwo, państwowe osoby prawne (w tym przedsiębiorstwa państwowe) nie podlega domniemaniu lub wywodzeniu bezpośrednio z ogólnie obowiązujących przepisów.

Wojewoda [...] uznał, że skoro analiza statusu prawnego działki nr [...] oraz całokształtu rozpatrywanej sprawy wykazała, że do przedmiotowej nieruchomości P. nie uzyskało tytułu prawnego przed 27 maja 1990 r. w trybie wówczas obowiązującym i nie podlega ona wyłączeniu z komunalizacji następującej z mocy samego prawa, to grunt ten stanowił wówczas mienie ogólnonarodowe oraz należał

w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego.

Od powyższej decyzji P. S.A. wniosła odwołanie. W uzasadnieniu P. S.A. podniosła, że nieruchomość stanowiąca przedmiot postępowania w dniu 27 maja

1990 r. stanowiła całość ewidencyjną jako działkę nr [...] z przeznaczeniem pod

linię kolejową. Grunt ten został oddany P. w zarząd z mocy samego prawa wraz

z utworzeniem Przedsiębiorstwa P. w 1926 r., a dowodem potwierdzającym ujawnienie na rzecz P. prawa zarządu jest Spis II [...] i arkusz posiadłości, gdzie powyższa nieruchomość opisana jest jako [...] w zarządzie P., czego organ pierwszej instancji nie wziął pod uwagę.

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. utrzymała

w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że prawną ocenę stanu faktycznego zaistniałego w rozpatrywanej sprawie Komisja oparła na utrwalonej w orzecznictwie sądowym wykładni regulacji zawartych w ustawie komunalizacyjnej, w szczególności postanowień art. 5 ust. 1 oraz 11 ust. 1 pkt 1 tejże ustawy. Zasadnicza linia tej wykładni została zaprezentowana

w wyroku NSA z 16 marca 2006 r., sygn. I OSK 583/05 (LEX nr 198195), w którym stwierdzono, że ustawa z dnia 10 maja 1990 r. stanowi w art. 5 ust. 1 pkt 2, że mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do przedsiębiorstw państwowych, dla których rady narodowe i terenowe organy administracji państwowej stopnia podstawowego pełnią funkcję organu założycielskiego staje się w dniu wejścia w życie tej ustawy mieniem właściwych gmin. Oznacza to, że mienie ogólnonarodowe należące - przez co należy rozumieć tytuł prawny do tego mienia - do przedsiębiorstw państwowych, dla których organem założycielskim były inne niż wyżej określone organy administracji państwowej nie podlegało komunalizacji w trybie tego przepisu. Natomiast jeżeli określone mienie ogólnonarodowe należało do takiego przedsiębiorstwa w sensie faktycznym, a nie prawnym, gdyż nie legitymowało się o odpowiednim tytułem prawnym do użytkowanego mienia, to mienie to podlegało komunalizacji na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Należenie mienia do przedsiębiorstwa państwowego w sensie prawnym, a nie tylko faktycznym, wynika z posiadania przez nie określonego tytułu prawnego do tego mienia, co wynika ze stanowiska prezentowanego przez sądy administracyjne.

Organ zauważył, że w stanie prawnym obowiązującym w dacie komunalizacji, zgodnie z art. 34 k.c., mieniem należącym do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego były te prawa majątkowe Skarbu Państwa, które nie znajdowały się wówczas pod zarządem innych niż państwo, państwowych osób prawnych. Ponadto, z mocy art. 6 ustawy z dnia 29 kwietnia

1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1989 r. Nr 14, poz. 74), t.o.a.p. stopnia podstawowego zarządzały gruntami państwowymi, które nie zostały oddane w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste. Zarząd zaś,

jak wykazuje analiza przepisów prawnych określających zasady przekazywania mienia państwowego, mógł powstać jedynie w drodze decyzji administracyjnej właściwego organu, na podstawie umowy zawartej za zezwoleniem tego organu, umowy o przekazanie między państwowymi jednostkami organizacyjnymi nie posiadającymi osobowości prawnej, umowy zawartej przez te jednostki, w oparciu

o protokół zdawczo-odbiorczy albo na podstawie umowy kupna nieruchomości zawartej z jej właścicielem.

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa stwierdziła, że przeprowadzone postępowanie wyjaśniające nie wykazało, aby strona dysponowała na dzień 27 maja 1990 r. prawem zarządu wobec spornej nieruchomości. Brak po stronie P. tytułu prawnego do spornego gruntu powoduje to, że odpowiada on przesłance określonej

w art. 5 ust. 1 pkt l powołanej ustawy i tym samym podlega komunalizacji z mocy prawa.

Zdaniem Komisji, bez znaczenia dla rozpatrywanej sprawy pozostaje kwestia czasu i trybu przejęcia działki we władanie (posiadanie) przez P.. Ze względu na deklaratoryjny charakter decyzji, podejmowanej na podstawie przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej, zasadnicze znaczenie ma wykazanie prawnego należenia mienia do P. w dniu 27 maja 1990 r. poprzez dysponowanie w tym czasie formalnie ustanowionym prawem zarządu.

Brak jest też podstaw do wywodzenia tytułu prawnego do nieruchomości

z przepisów prawa powszechnie obowiązującego. które tytuł taki kształtowałyby ex lege. Akt normatywny musiałby wymieniać konkretnie oznaczone nieruchomości albo przynajmniej określać ich granice, co w przypadku P. nigdy nie miało miejsca.

Od decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] grudnia 2008 r. P. S. A. wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonej decyzji zarzuciły naruszenie art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 1 i 3, 138 § 1 pkt 1 Kpa;

art. 34 i 34a ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji

i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego" Polskie Koleje Państwowe" ( Dz. U. Nr 84, poz. 948 ze zm.), art. 4 ust. 1 art. 6 i 7 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 24 września 1926 r. o utworzeniu przedsiębiorstwa PKP (Dz. U. z 1948 r Nr 43, poz. 312); art. 5 ust. 1, art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. 1990 r. Nr 32, poz. 191 ze zm.). W uzasadnieniu skarżący wskazał, że działka ewidencyjna nr [...] ujawniona została w operacie ewidencji gruntów w dniu 8 września 1993 r., a w roku 1995 dla działek oznaczonych jako [...], [...], [...] i [...] Sąd Rejonowy dla K. w K. założył księgę wieczystą nr [...], w której jako właściciela ujawnił Skarb Państwa. Wpis ten dokonany został przy przeniesieniu wpisu ze Spisu II [...], tj. [...]. W operacie gruntów, na tej podstawie, ujawniono zapis Skarb Państwa w zarządzie P. Wojewoda nie ocenił też zawnioskowanych przez P. S.A. dowodów na okoliczność ustalenia w jakiej dacie nieruchomość przekazana została skarżącemu we władanie. Organ uznał, iż jedynym dowodem na tę okoliczność, jest jego zdaniem, inwentaryzacja majątku P., która winna zostać sporządzona zgodnie z art. 6 ust. 3 rozporządzenia Prezydenta Rzeczpospolitej z 1926. Jednocześnie Wojewoda nie przychylił się do podnoszonego przez odwołującego się zarzutu, iż wystarczającym dowodem na tę okoliczność są dokumenty wieczystoksięgowe.

Skarżący zauważył, że Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wbrew zaleceniom Sądu uznała, iż bez znaczenia dla rozpatrywanej sprawy pozostaje kwestia czasu

i trybu przejęcia działki we władanie. Organ drugiej instancji nie ocenił w żaden sposób dowodów z dokumentów przywołanych przez skarżącego na tę okoliczność. Co więcej Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa - wbrew stanowisku odwołującego się wyrażonym

w odwołaniu oraz pismach kierowanych w toku postępowania - stwierdziła, iż z akt sprawy jednoznacznie wynika, "że strona nie wykazała, a nawet nie twierdzi, iż dysponuje odpowiednim dokumentem potwierdzającym ustanowienie formalnego prawa zarządu wobec spornej nieruchomości". Powyższe oznacza, iż organ orzekający nie ocenił należycie dowodów zgromadzonych w postępowaniu, ani też nie odniósł się do tychże dowodów, czym naruszył art. 107 § 3 Kpa. Zdaniem skarżącego, nie spełnia wymogu przywołanie przez Krajową Komisję Uwłaszczeniową szeregu orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego bowiem organ administracji rozpatrując sprawę indywidualną zobowiązany jest zgromadzić materiał dowodowy celem ustalenia stanu faktycznego w sprawie (art. 80 Kpa), a jak stanowi art. 75 § 1 Kpa jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.

Zdaniem skarżącego, całkowicie błędne jest stanowisko organu drugiej instancji, wyrażone wbrew dokonanej wykładni prawnej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jak również wbrew jego zaleceniom, iż bez znaczenia jest w jakiej dacie nieruchomość objęta została władaniem P. Data objęcia nieruchomości we władanie determinuje bowiem ustalenie jakie dokumenty w sprawie indywidualnej przesadzają bądź nie

o przysługującym gminie tytule prawnym. Badając przesłanki negatywne komunalizacji mienia organ zobowiązany jest ustalić jakie przepisy obowiązywały w dacie objęcia nieruchomości we władanie przedsiębiorstwa państwowego, co pozwala dopiero żądać od strony stosownych dokumentów na tę okoliczność.

Nieprawidłowe jest prezentowane przez Krajową Komisję Uwłaszczeniową stanowisko, iż istotne są jedynie dokumenty wydane w oparciu o przepisy obowiązujące w dniu 27 maja 1990 r. Prowadziło by to do wniosku, iż nie mają waloru dowodowego dokumenty wydane przed wejściem w życie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości.

P. S.A. zauważyła, że w roku 1995 dla działek oznaczonych jako [...] Sąd Rejonowy dla K. w K. założył księgę wieczystą nr [...],w której jako właściciel ujawniony został Skarb Państwa. Wpis ten dokonany został przy przeniesieniu wpisu ze Spisu II [...], tj. [...] (arkusz posiadłości gruntowej, wykaz zmian równoważników dla działki nr [...], zbiorcze zestawienie porównawcze stanu hipotecznego ze stanem w ewidencji gruntów). Tym samym wpis do księgi wieczystej Skarbu Państwa nastąpił na podstawie dokumentów wykazujących, iż skarżącemu służył tytuł do przedmiotowej nieruchomości. Ponadto zgodnie z wykazem środków trwałych linia [...] stanowiąca pierwotną działkę ewidencyjną nr [....] wybudowana została w 1856 r. (wykaz środków trwałych).

Skarżący podniósł, że w myśl przepisów ustawy z dnia 12 czerwca 1924 r.

o zakresie działania Ministra Kolei Żelaznych ( Dz. U. Nr 57 poz. 580) Minister Kolei zarządzał polskimi kolejami państwowymi jako przedsiębiorstwem państwowym na podstawie samodzielnego budżetu. [...] na podstawie tego aktu prawnego wydzielone zostały z administracji ogólnopaństwowej jako oddzielna organizacja gospodarcza i budżetowa, co podlegało ujawnieniu w księgach kolejowych w odniesieniu do nieruchomości pozostających w zakresie wyodrębnionego mienia.

W wyniku zaś wejścia w życie rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 24 września

1926 r. zarząd nad majątkiem ruchomym i nieruchomym należącym do Skarbu Państwa został przejęty przez przedsiębiorstwo P.. Na mocy art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 2 grudnia 1960r. (Dz. U. z 1970 Nr 9, poz. 76 ze zm. ) utraciła moc ustawa z dnia 19 maja 1874r. o zakładaniu ksiąg kolejowych, o skutku praw hipotecznych ustanowionych na kolei żelaznej i o hipotecznym zabezpieczeniu praw zastawu, służących właścicielowi obligacji kolejowych z prawem pierwszeństwa (L.70 austr. Dz. U. P. i Dz. U z 1927 r. Nr 35, poz. 304). W księgach tych ujawnione zostało prawo Państwa do nieruchomości kolejowych wcześniej wyodrębnionych jako mienia stanowiącego "kolej żelazną na użytek publiczny służyć mających" ( § 1 powołanej wyżej ustawy z 1874 r. ).

Tym samym ujawnienie zarządu P. w spisach dokumentach urzędowych – [...] kolejowe, stanowi potwierdzenie, iż majątek ten należał do PP P. i pozostawał w jego zarządzie. Jeżeli bowiem dokumenty urzędowe znajdujące się w Polsce tj. "Spisy" pozwalają na ujawnienie w księdze wieczystej własności Skarbu Państwa, co ma miejsce w stanie faktycznym sprawy, to także widniejące na tych dokumentach adnotacje o zarządzie PP P. oraz księgach kolejowych winny być także wystarczające do uznania zarządu skarżącego.

P. S.A. zauważyła, że w niniejszej sprawie organ orzekający nie obalił waloru dowodowego powyższych Spisów.

W świetle powyższego zgromadzony materiał dowodowy wykazuje i pozwala na dokonanie ustaleń, iż nieruchomość stanowiąca działkę nr [...] przekazana została P. w zarząd w momencie jego powstania. Tym samym, brak było podstaw do ponownego przekazywania tej nieruchomości w trybie art. 38 ustawy z dnia z dnia

29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości.

Organ drugiej instancji pominął zatem, podnoszoną przez skarżącego okoliczność istnienia ciągłości prawnej PP P. od 1926 r., a zatem ciągłość prawną zarządu majątkiem P. zwłaszcza, że grunt stanowiący przedmiot postępowania

w dniu 27 maja 1990r. znajdował się w korpusie kolejowym i stanowił zabezpieczenie dla infrastruktury kolejowej.

Zdaniem skarżącego Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, a także organ pierwszej instancji winny były również, bez względu na datę 27 maja 1990 r. wykluczyć wystąpienie przesłanek z art. 34 ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji P. poprzez ustalenie, czy nieruchomość pozostawała, czy też nie, w posiadaniu P. w dniu 5 grudnia 1990 r., ponieważ nieuzasadniona komunalizacja nieruchomości, wyklucza stosowanie powołanego art. 34, co wynika z uzasadnienia orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 kwietnia 2005r., sygn. akt K 30/04 (Dz. U. z 2005r. Nr 69 poz. 525).

W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o jej oddalenie i jednocześnie podtrzymała stanowisko prezentowane dotychczas

w sprawie. Odnosząc się do zarzutów skargi organ zauważył, że Komisja dokonała oceny dowodów powoływanych przez skarżącą, w tym dotyczących tytułu prawnego do przedmiotowego mienia. Nie budzi wątpliwości, iż mienie to było faktycznie użytkowane i zarządzane przez P. przed dniem 27 maja 1990 r. Organ zauważył, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15.09.2004 r., sygn. akt I SA 3067/02 uznał za co najmniej przedwczesne przyjęcie przez KKU oraz Wojewodę poglądu, że P. nie dysponuje wobec spornego mienia żadnym tytułem prawnorzeczowym. Ocena Sądu odnosiła się do stanu sprawy na moment podjęcia orzeczenia. W postępowaniu prowadzonym później pogląd obu organów został wzmocniony argumentami wynikającymi z analizy rozwiązań prawnych odnoszących się do zasad nabywania i korzystania przez P. z mienia, jak również stanowiskiem Trybunału Konstytucyjnego oraz sądów administracyjnych wyrażanych w wielu przytoczonych wyrokach.

Komisja wskazała, że wszystkie dowody, dotyczące faktów prawotwórczych dla rozpatrywanej sprawy, zostały poddane ocenie, zaś w uzasadnieniu swojej decyzji Komisja wskazała fakty uznane za udowodnione, wskazała dowody, na których się oparła oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówiła wiarygodności

i mocy dowodowej. Organ odwoławczy nie odmówił też mocy dowodowej dokumentom wydanym przed dniem 27 maja 1990 r. Chodzi jedynie o to, że ze względu na deklaratoryjny charakter decyzji, podejmowanej na podstawie przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej zasadnicze znaczenie miał fakt spełnienia (niespełnienia) określonych w nim przesłanek na dzień 27 maja 1990 r., a więc wykazania prawnego należenia mienia do P. w tejże dacie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest uzasadniona.

Sąd zauważa, że sprawa komunalizacji nieruchomości położonej w K. oznaczonej obecnie jako działka nr [...] oraz wydana w tej sprawie decyzja Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej była już przedmiotem kontroli sądu administracyjnego.

Z akt sprawy wynika bowiem, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 września 2004 r., sygn. akt I SA 3067/02 uchylił decyzję

Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] października 2002 r., nr [...].

W uzasadnieniu orzeczenia Sąd stwierdził, że Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa oceniając legitymację P. S.A. do bycia stroną postępowania komunalizacyjnego nie odwoływała się do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i oparła swe rozstrzygnięcie jedynie na podstawie ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. Sąd zauważył, że w sprawie istotne znaczenie dla ustalenia charakteru uprawnień P. do mienia, którym gospodarowała ma stan prawny wynikający z przepisów art. 4, 6 i 7 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 24 września 1926 r. o utworzeniu przedsiębiorstwa Polskie Koleje Państwowe, ustawy z dnia

2 grudnia 1960 r. o kolejach (Dz. U. z 1970 r. Nr 9, poz. 76) oraz art. 16 ust. 1-3 i art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym "PKP" (Dz. U. Nr 26, poz. 138 ze zm.). Zdaniem Sądu, Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa bez wyjaśnienia, czy przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. odnoszące się do mienia P. nie mają wpływu na ocenę jej legitymacji w postępowaniu komunalizacyjnym umorzyła postępowanie odwoławcze. Sąd uznał, że organ nie wyjaśnił statusu mienia pozostającego we władaniu P. poprzez zbadanie na jakiej podstawie pozostawało ono we władaniu P. w dniu 27 maja 1990 r. W ocenie WSA nie mniej istotne znaczenie miała także konieczność ustalenia w jakiej dacie P. objęła we władanie sporną nieruchomość.

W pierwszej kolejności należało więc ocenić, czy decyzja Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] grudnia 2008 r., nr [...] została wydana z uwzględnieniem oceny prawnej i zaleceń zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 września 2004 r., które wiążą również i Sąd rozpoznający niniejszą sprawę. Trzeba bowiem pamiętać, że zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) ocena prawna i wskazania co dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem skargi.

Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wskazuje, że Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa przy ponownym rozpoznaniu sprawy nie uwzględniła wytycznych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika bowiem, że Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa nie wspomniała w ogóle o istnieniu wyroku WSA w Warszawie

i wynikających z tego orzeczenia konsekwencjach prawnych oraz oparła swe rozstrzygnięcie na "utrwalonej w orzecznictwie sądowym wykładni regulacji zawartych

w ustawie komunalizacyjnej, w szczególności art. 5 ust. 1 oraz art. 11 ust. 1 pkt. 1 tej ustawy". Komisja wbrew zaleceniom zaprezentowanym w orzeczeniu Sądu nie poddała analizie stanu prawnego wynikającego z ustaw regulujących ustrój P. obowiązujących od dnia 28 września 1926 r. do dnia 27 maja 1990 r., pod kątem ustalenia na jakiej podstawie przysługiwał skarżącej zarząd do przedmiotowego gruntu, a swe rozstrzygnięcie o braku tytułu prawnego P. oparła na analizie przepisów: art. 5 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy komunalizacyjnej, art. 34 k.c., art. 6 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r.

o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, obowiązujących w dniu 27 maja 1990 r. Organ odwoławczy pominął też zalecenia Sądu, co do konieczności wyjaśnienia kiedy P. objęło przedmiotowy grunt we władanie, stwierdzając wręcz, że kwestia ta pozostaje "bez znaczenia dla rozpatrywanej sprawy". W niniejszej sprawie nie został więc wyjaśniony stan faktyczny i prawny sprawy, przez co wywody Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej zawarte w zaskarżonej decyzji dotyczące braku podstawy do wywodzenia tytułu prawnego P. wprost z przepisów prawa oraz braku dokumentu (decyzji, umowy, protokołu zdawczo – odbiorczego) o oddaniu komunalizowanego gruntu w zarząd, należało uznać za przedwczesne.

Wobec powyższego Sąd uznał, że Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa przeprowadziła w sprawie postępowanie z naruszeniem przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 Kpa w związku z art. 153 ustawy – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W ponownie prowadzonym postępowaniu Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wyda rozstrzygnięcie z uwzględnieniem zaprezentowanej w niniejszym orzeczeniu oceny prawnej.

Biorąc to wszystko pod uwagę Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.