Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 661/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2007-10-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 88 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2004 nr 92 poz 880
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody

SENTENCJA

Dnia 24 października 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędziowie: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Asesor WSA Katarzyna Krzysztofowicz (spr.) Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 10 października 2007 roku, na rozprawie sprawy ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wycięcie drzew 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z dnia [...], nr [...]; 2. orzeka, iż decyzje wskazane w punkcie pierwszym wyroku nie mogą być wykonane.


UZASADNIENIE

Wójt Gminy - decyzją z dnia 10 maja 2006 roku,

nr [...], wydaną na podstawie art. 83 ust. 1, art. 85 ust. 1 i 8, art. 88 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 oraz art. 89 ust. 3 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody (Dz. U. nr 92, poz. 880 ze zm.), dalej przywoływanej jako ustawa o ochronie przyrody, załącznika nr 2 do Obwieszczenia Ministra Środowiska z dnia 18 października 2005 roku w sprawie stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów oraz kar za zniszczenie zieleni na rok 2006 (M. P. z 2006 roku, nr 62, poz. 861),

§ 1 pkt 2 i § 2 ust. 1, 2 i 3 Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 22 września 2004 roku w sprawie trybu nakładania administracyjnych kar pieniężnych za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia oraz za zniszczenie terenów zieleni, zadrzewień albo drzew lub krzewów (Dz. U. nr 219, poz. 2229), wymierzył J. W. administracyjną karę pieniężną w wysokości 35.114,99 zł za wycięcie 5 drzew w wieku powyżej 5 lat, bez wymaganego zezwolenia, na jego działce nr [...], obręb ewidencyjny M.

W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji stwierdził, że po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, w tym rozprawy, z której został sporządzony protokół, ustalił, iż pięć drzew gatunku sosna zwyczajna zostało ściętych bez wymaganego prawem zezwolenia, na polecenie lub za przyzwoleniem właściciela działki nr [...], na której rosły drzewa, wskutek prowadzonej przez właściciela tej działki działalności gospodarczej (pozyskiwania żwiru). Organ wyjaśnił także, iż również w przypadku wystąpienia wiatrołomów (na co powoływał się J. W.) właściciel działki powinien uzyskać zezwolenie na wycięcie złamanych drzew. Organ stwierdził również, że za wycięcie powyższych drzew zostałaby naliczona opłata na rzecz gminnego funduszu ochrony środowiska, ponieważ ich usunięcie związane było tylko i wyłącznie z prowadzoną przez J. W. działalnością gospodarczą i nie podlegałoby zwolnieniu z art. 86 ustawy o ochronie przyrody.

W odwołaniu od powyższej decyzji J. W. domagał się jej uchylenia i umorzenia postępowania wobec braku dostatecznych dowodów popełnienia zarzucanego mu czynu. W uzasadnieniu zarzucił organowi pierwszej instancji, iż ten nie ustalił czy to odwołujący się wyciął przedmiotowe drzewa, czy też zostały one wycięte na jego polecenie lub za jego przyzwoleniem. J. W. zaznaczył przy tym, iż bez bezspornego ustalenia powyższych okoliczności brak jest możliwości przypisania mu winy. Istnieje bowiem możliwość, że drzewa zostały wycięte bez jego wiedzy i zgody, a brak jest dowodów, iż to on sam wyciął drzewa opisane w decyzji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze - decyzją z dnia 26 czerwca 2006 roku, nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu powyższej decyzji organ odwoławczy stwierdził, iż bezspornym w sprawie pozostawało, że odwołujący się jest właścicielem działki nr [...] położonej w obrębie M., na terenie której prowadzi, na podstawie koncesji, działalność polegającą na wydobywaniu kopalin pospolitych. Organ stwierdził również, iż z terenu żwirowni usunięto co najmniej kilkadziesiąt drzew z gatunku sosna pospolita, ale w momencie przeprowadzania na działce rozprawy administracyjnej znajdowało się na niej jedynie pięć pni, które można było zidentyfikować jako pnie sosny zwyczajnej, rosnącej przed usunięciem na przedmiotowej działce. Organ zaznaczył przy tym, iż odwołujący się nie wystąpił przed przystąpieniem do wycinki o zgodę i nie posiadał takiej zgody. Stwierdził także, iż nie ustalono, kto dokonał usunięcia drzew, bowiem właściciel zaprzeczył, jakoby dokonano tego z jego polecenia lub za jego zgodą. W ocenie organu odwoławczego nie zwalnia to jednak J. W., jako właściciela, z obowiązku ochrony drzewostanu i z odpowiedzialności za bezprawne usunięcie drzew z terenu jego działki. Organ wyjaśnił nadto, iż ilość usuniętych drzew ustalono protokolarnie, w obecności i bez zastrzeżeń ze strony J. W. Zmierzono najmniejsze średnice pni pozostałych na działce, ponieważ dokonanie pomiaru obwodów usuniętych drzew, z uwagi na przemieszczenie kłód, nie było możliwe. Dokonane pomiary jednoznacznie wskazywały, że wiek usuniętych drzew znacznie przekraczał 5 lat, zatem na ich usunięcie wymagane było zezwolenie.

Organ odwoławczy zaznaczył również, iż w niniejszej sprawie odwołujący się nie kwestionował wysokości opłaty, która - zdaniem Kolegium - jest zgodna ze wskazanymi w decyzji Wójta Gminy przepisami. Organ wyjaśnił nadto, iż wymierzenie kary administracyjnej nie jest uzależnione od stwierdzenia winy sprawcy, ta okoliczność bowiem ma znaczenie jedynie w ewentualnym postępowaniu karnym.

W skardze na powyższą decyzję J. W. wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, jako wydanych z rażącym naruszeniem prawa. Zaskarżonym decyzjom zarzucił naruszenie art. 6 i art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez błędne wyjaśnienie i ustalenie stanu faktycznego, co spowodowało naruszenie zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu skarżącego.

W uzasadnieniu skarżący stwierdził, iż jest właścicielem działki nr [...] w M. i posiada zezwolenie na prowadzenie na tej działce działalności wydobywczej żwiru. Zarzucił organowi pierwszej instancji, iż ten nie ustalił, ile drzew wycięto i jakie to były drzewa, nie wyjaśnił także kto tego dokonał, kiedy i w jaki sposób. W ocenie J. W. organ ograniczył się do stwierdzenia, że skarżący jest właścicielem działki, na której znajdowało się pięć pni sosny zwyczajnej. Organ nie ustalił natomiast sprawcy wycinki, nie zbadał także czy skarżący wyciął przedmiotowe drzewa osobiście, czy też zostały one wycięte na jego polecenie, lub za jego przyzwoleniem. Skarżący stwierdził także, iż w ustawie o ochronie przyrody sprecyzowano, że karę pieniężną za wycinkę drzew bez zezwolenia można nałożyć jedynie na sprawcę takiej wycinki i brak jest w tej ustawie domniemania, że sprawcą jest właściciel działki. Zdaniem skarżącego - przerzucenie przez organ pierwszej instancji na skarżącego ciężaru dowodu braku winy stanowiło rażące naruszenie zasad odpowiedzialności przewidzianych w przepisach prawa.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie stwierdzając, iż nie można zgodzić się z zawartą w skardze tezą, że administracyjna kara pieniężna mogła być nałożona wyłącznie na osobę dokonującą - bez zezwolenia - usunięcia drzew. W ocenie Kolegium obowiązek dbałości o drzewostan spoczywa na właścicielu działki. Od odpowiedzialności za bezprawne usunięcie drzew właściciel działki mógłby uwolnić się wyłącznie w przypadku, gdyby wskazał sprawcę tego czynu lub skierował stosowne zawiadomienie o przestępstwie do organów ścigania, co potwierdza wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego wydany w sprawie o sygn. akt OSK 1582/04 (opublikowany w wydawnictwie Lex Polonica przy art. 87 ustawy o ochronie przyrody).

Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 cyt. ustawy).

W celu wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji wydanej przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że poprzez wydanie zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, lub też prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm./ - w skrócie p.p.s.a.), albo ustalenie, iż decyzja organu dotknięta jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Zgodnie ze stanowiącym podstawę prawną wydanych w niniejszej sprawie decyzji przepisem art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody, wójt, burmistrz albo prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną za usuwanie drzew i krzewów bez wymaganego zezwolenia.

Zdaniem Sądu, nie znajduje uzasadnienia w treści ww. przepisu stanowisko organu odwoławczego wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, zgodnie z którym w sytuacji gdy nie ustalono kto dokonał usunięcia drzew i nie stwierdzono, iż dokonano tego z polecenia właściciela działki lub za jego zgodą, odpowiedzialność za bezprawne usunięcie drzew z terenu należącej do niego działki i tak obciąża właściciela. Taka wykładnia art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody jest błędna.

W ocenie Sądu odpowiedzialność za usunięcie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia przewidziana w art. 88 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy została wprawdzie zobiektywizowana (jest niezależna od winy sprawcy), jednak aby obarczyć nią określoną osobę trzeba wykazać, iż istnieje związek przyczynowy pomiędzy działaniem tego podmiotu, a zniszczeniem drzew lub krzewów. "Założenie to jest o tyle istotne, że bez niego posiadacz nieruchomości ponosiłby odpowiedzialność nawet w sytuacji, gdy usunięcie drzew lub krzewów było dokonane na skutek wykroczenia lub przestępstwa popełnionego przez osobę trzecią, o której działaniu posiadacz nieruchomości nie wiedział i za którą nie ponosi odpowiedzialności." (tak Krzysztof Gruszecki w komentarzu do art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody w: Krzysztof Gruszecki "Ustawa o ochronie przyrody. Komentarz", Zakamycze 2005, str. 366).

Należy w tym miejscu wyjaśnić, iż przywołany przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 2005 roku, wydany w sprawie o sygn. akt OSK 1582/04 (opublikowany w wydawnictwie Lex Polonica przy art. 87 ustawy o ochronie przyrody), powyższemu poglądowi nie przeczy. Orzeczenie to zostało bowiem wydane w stanie faktycznym, w którym sprawca wycięcia drzew został ustalony w sposób bezsporny, przy czym była to osoba nie będąca podmiotem mogącym uzyskać zezwolenie na wycięcie drzew. Na tle tak ustalonego stanu faktycznego Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził: "Wykładnia art. 48 ust. 1 i 2 w związku z art. 110 ust. 1b pkt 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska, prowadzi do konkluzji, że karę pieniężną wymierza się za usunięcie drzew i krzewów bez wymaganego zezwolenia organu gminy, które może być wyłącznie udzielone użytkownikowi nieruchomości, której częścią składową są drzewa i krzewy. Jedynie podmiot mający interes prawny w sprawie wycięcia drzew i krzewów może być adresatem decyzji nakładającej na niego karę pieniężną za naruszenie tak określonych wymagań ochrony środowiska. Nie ma podstaw do wymierzenia takiej kary osobie trzeciej, gdyż nie jest ona zobowiązana do utrzymywania we właściwym stanie drzew i krzewów rosnących na cudzej nieruchomości, a tym samym nie jest uprawniona /brak przymiotu strony/ do uzyskania zezwolenia na wycięcie drzew i krzewów z takich nieruchomości."

Jak z powyższego wynika, nie wystarczy ustalić, że drzewa zostały usunięte bez zezwolenia oraz stwierdzić kto jest posiadaczem działki, ponoszącym - zgodnie z treścią art. 84 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody - opłaty za usunięcie drzew lub krzewów. Trzeba jeszcze wykazać, iż pomiędzy działaniem (zaniechaniem) tego posiadacza, a wycięciem drzew, zachodzi związek przyczynowy. Organy muszą zatem udowodnić, że posiadacz nieruchomości przynajmniej wiedział o usuwaniu drzew z jego nieruchomości i na to działanie się godził. Jeżeli natomiast drzewa usunęła osoba trzecia bez jego wiedzy i w sposób, któremu nie mógł zapobiec, wtedy posiadacz nieruchomości odpowiedzialności z art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody nie ponosi (podobnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z dnia 18 września 2007 roku, sygn. akt II SA/Lu 225/07, nie publ., oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w wyroku z dnia 30 maja 2007 roku,

sygn. akt II SA/Go 22/07, nie publ.).

W niniejszej sprawie organy obu instancji nie wykazały, iż skarżący, będący właścicielem i posiadaczem działki, na której wycięto drzewa, wiedział o ich usuwaniu i na to się godził.

Organ odwoławczy obarczył skarżącego odpowiedzialnością za wycięcie pięciu drzew bez zezwolenia wyłącznie na tej podstawie, iż jest on właścicielem działki, na której dokonano wycięcia drzew. Organ I instancji natomiast w uzasadnieniu swojej decyzji stwierdził wprawdzie, iż ścięcie pięciu drzew bez wymaganego prawem zezwolenia zostało dokonane na polecenie lub za przyzwoleniem skarżącego, wskutek prowadzonej przez niego na działce nr [...] działalności gospodarczej, jednak w żaden sposób nie wyjaśnił jakimi przesłankami kierował się dochodząc do takiego wniosku.

Zdaniem Sądu, organy obu instancji - wydając decyzje w niniejszej sprawie - naruszyły przepis art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 roku, nr 99, poz. 1071 ze zm.) - dalej przywoływana jako k.p.a., który stanowi, iż uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Prawidłowe zredagowanie pod względem merytorycznym i prawnym uzasadnienia decyzji administracyjnej ma kardynalne znaczenie dla stosowania zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 k.p.a., a realizowanej na mocy art. 107 § 3 tego aktu prawnego. Organ administracyjny jest zobowiązany tą zasadą do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania decyzji bez stosowania środków przymusu. Elementem decydującym o przekonaniu strony co do trafności rozstrzygnięcia jest uzasadnienie decyzji. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 kwietnia 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 180/05, Baza Orzeczeń LEX 166546).

Jak słusznie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 grudnia 1995 roku (sygn. SA/Lu 2479/94, Baza Orzeczeń LEX nr 27106) jednym z istotnych czynników wpływających na umocnienie praworządności w administracji jest obowiązek organów administracyjnych należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, którymi kierowały się te organy w toku załatwiania spraw. Motywy te powinny znaleźć swój wyraz także w uzasadnieniu faktycznym i prawnym decyzji, bowiem strony mają prawo znać argumenty i przesłanki podejmowanych decyzji. Bez zachowania tego elementu decyzji, strony nie mają możliwości obrony swoich słusznych interesów oraz prowadzenia polemiki z organem - zarówno w odwołaniu, jak też w skardze do Sądu. Niezależnie od powyższego, uzasadnienie stanowi jeden z warunków "sine qua non" skutecznej kontroli decyzji administracyjnych przez sąd administracyjny. Prawidłowe uzasadnienie decyzji ma zatem nie tylko znaczenie prawne, ale i wychowawcze, bowiem pogłębia zaufanie stron postępowania do organów administracyjnych. W ocenie Sądu uzasadnienie prawne decyzji nie może polegać tylko na powołaniu, przez organ wydający ową decyzję, artykułu czy paragrafu przepisu prawa, lecz powinno zawierać umotywowaną ocenę stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa, oraz wskazać, jaki zachodzi związek między tą oceną, a treścią rozstrzygnięcia. Natomiast uzasadnienie faktyczne decyzji – zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. - powinno zawierać przede wszystkim wskazanie wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy faktów, które organ uznał za udowodnione (zob. także glosę Jana Zimmermanna do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 1997 r., sygn. akt V SA 1512/96, OSP 1998, z. 2, poz. 29).

W niniejszej sprawie organy obu instancji niewątpliwie powyższych obowiązków nie wypełniły, w uzasadnieniach ich decyzji wydanych w niniejszej sprawie zabrakło bowiem zarówno wywodów potwierdzających odpowiedzialność skarżącego za dokonane wycięcie drzew, jak i wyjaśnień dotyczących sposobu wyliczenia kary pieniężnej, którą skarżący został obciążony.

Zgodnie z art. 89 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody administracyjną karę pieniężną, o której mowa w art. 88 ust. 1, ustala się, z zastrzeżeniem ust. 5, w wysokości trzykrotnej opłaty za usunięcie drzew lub krzewów, ustalonej na podstawie stawek zależnych od obwodu pnia oraz rodzaju i gatunku drzewa, o których mowa w art. 85 ust. 4 pkt 1, ust. 5 i 6 cyt. ustawy. Jeżeli ustalenie obwodu lub gatunku zniszczonego lub usuniętego bez zezwolenia drzewa jest niemożliwe z powodu braku kłody, obwód do wyliczenia administracyjnej kary pieniężnej ustala się, przyjmując najmniejszy promień pnia i pomniejszając wyliczony obwód o 10 % (art. 89 ust. 3 cyt. ustawy).

Przepis § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 22 września 2004 r. w sprawie trybu nakładania administracyjnych kar pieniężnych za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia stanowi zaś, iż karę pieniężną nakłada się po stwierdzeniu usunięcia drzewa lub krzewu bez wymaganego zezwolenia lub po zniszczeniu terenów zieleni, zadrzewienia, drzewa lub krzewu oraz po przeprowadzeniu oględzin, z których sporządza się protokół.

Maksymalne stawki opłat za usuwanie drzew określone zostały w obwieszczeniu Ministra Środowiska z dnia 18 października 2005 r. w sprawie stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów oraz kar za zniszczenie zieleni na rok 2006 (M.P. nr 62, poz. 861).

Wymierzając karę pieniężną w niniejszej sprawie organy jedynie powołały się na ww. przepisy. Z materiału dowodowego zebranego w sprawie oraz z treści decyzji organów obu instancji nie wynika natomiast w jaki sposób organy ustaliły opłatę za pięć wyciętych drzew, gatunek sosna zwyczajna, a co za tym idzie – wyliczyły wymierzoną skarżącemu karę pieniężną. W aktach administracyjnych brak jest jakichkolwiek wyliczeń, na podstawie których organ pierwszej instancji obliczył przedmiotową opłatę. Również w uzasadnieniu decyzji Wójta Gminy zabrakło wyjaśnień dotyczących sposobu obliczenia opłaty. Decyzja zawiera jedynie informacje dotyczące najmniejszego promienia każdego z drzew, jego gatunku i wysokości opłaty za jego wycięcie. Decyzja organu II instancji także nie zawiera informacji wyjaśniających sposób naliczenia przedmiotowej opłaty.

Podkreślić należy, iż wskazanie ostatecznej opłaty, a co za tym idzie wymierzenie kary pieniężnej, bez objaśnienia, w jaki sposób organ dokonał jej obliczenia, stanowi naruszenie nie tylko przepisów art. 107 § 1 i 3 k.p.a., ale również zasad postępowania administracyjnego, to jest zasady przekonywania (art. 11 k.p.a.), zasady udzielania informacji (art. 9 k.p.a.) oraz zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej (art. 8 k.p.a.).

Strona postępowania ma bezwzględne prawo do otrzymania informacji w jaki sposób została obliczona kara pieniężna, którą jest zobowiązana uiścić. Brak prawidłowego uzasadnienia decyzji w tym zakresie uniemożliwia bowiem, w przypadku jej zaskarżenia, ustalenie, czy organ nie przekroczył granic przyznanych mu uprawnień w przedmiocie ustalenia wysokości kary za usunięcie drzewa. Organy obu instancji - wymierzając skarżącemu karę pieniężną za wycięcie drzew bez zezwolenia, powinny zatem w uzasadnieniach swoich decyzji wskazać, na jakich zasadach opierały się przy jej obliczaniu. Wyjaśnienia te powinny być jasne, precyzyjne i czytelne dla przeciętnego obywatela.

Wyjaśnienia zawarte w uzasadnieniach decyzji wydawanych w przedmiocie kary pieniężnej za wycięcie drzew bez zezwolenia powinny obejmować także sposób ustalenia przez organy wieku drzew. Zgodnie bowiem z treścią art. 83 ust. 6 pkt 4 ustawy o ochronie przyrody, jeżeli wiek drzewa nie przekracza pięciu lat, można je usunąć z terenu nieruchomości bez zezwolenia. Wiek drzewa stanowi zatem okoliczność istotną dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, której ustalenie winno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Również w tym zakresie uzasadnienia decyzji wydanych w niniejszej sprawie nie odpowiadały prawu, bowiem - poza lakonicznym stwierdzeniem, iż wiek wyciętych drzew przekraczał pięć lat, zabrakło w nich wywodów dotyczących powyższej kwestii.

Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd miał także na uwadze, iż jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest zawarta w art. 7 k.p.a. zasada nakazująca organom administracji publicznej podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz do załatwienia sprawy. Z kolei art. 77 § 1 k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej zobowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Jako dowolne należy więc traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności zostaje wykluczony dopiero ustaleniami dokonanymi na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący (powołany wyżej art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako niezbędnego warunku wydania decyzji o przekonującej treści.

Wskazane powyżej przepisy obligują organy administracji do wnikliwego prowadzenia postępowania dowodowego w celu wyjaśnienie wszelkich kwestii istotnych dla danej sprawy. W ocenie Sądu - prowadząc postępowanie w niniejszej sprawie - organy obu instancji naruszyły również wskazane powyżej przepisy postępowania, ponieważ nie przeprowadziły postępowania dowodowego pozwalającego wyjaśnić wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, a w szczególności ustalić czy skarżący wiedział o usuwaniu z należącej do niego działki drzew, których pnie obmierzono podczas oględzin w dniu 19 kwietnia 2006 roku, i na to działanie się godził.

Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, iż w przedmiotowej sprawie skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ w toku przeprowadzonego postępowania doszło do naruszenia zarówno przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Sąd zawarł w wyroku orzeczenie przewidziane w art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, albowiem zachodziła konieczność wstrzymania wykonania uchylonych decyzji do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

Ponownie rozpoznając niniejszą sprawę organ pierwszej instancji, mając na uwadze wskazania Sądu, powinien przeprowadzić postępowanie dowodowe zgodne z przepisami art. 7 i art. 77 k.p.a., w celu wyjaśnienia wszelkich okoliczności istotnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, w tym ustalenia czy skarżący wiedział o usuwaniu z należącej do niego działki drzew, których pnie obmierzono podczas oględzin w dniu 19 kwietnia 2006 roku, i na to działanie się godził. Prowadząc postępowanie dowodowe organ winien jako dowód dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 75 § 1 k.p.a.). W szczególności powinien przesłuchać w charakterze świadków osoby mogące posiadać wiedzę na temat wycinanych na działce skarżącego drzew, w tym E. S., R. S. i J. K., a jeżeli po wyczerpaniu wszelkich środków dowodowych, lub z powodu ich braku, pozostaną nie wyjaśnione fakty istotne do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, dla ich wyjaśnienia winien przesłuchać w charakterze strony skarżącego (vide art. 86 k.p.a.).