Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2553/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-04-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 66 ust. 1 pkt 2 i ust. 2, art. 61 pkt 1, art. 5 ust. 2
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
article: art. 15 ust. 2, 4, 4a
journal: Dz.U. 2000 nr 84 poz 948
law: ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe"

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Pindelska, , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Sędzia WSA Urszula Wilk (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Dorota Wasiłek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi [...] S.A. z siedzibą w W. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2011r. znak [...] w przedmiocie nakazu usunięcia nieprawidłowości. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej spółki [...] S.A. z siedzibą w W. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w K. kwotę 760 zł (siedemset sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2011 r. nr [....] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. po

rozpatrzeniu odwołania [....] S.A. w W. Oddział

Gospodarowania Nieruchomościami w K. (dalej [...] S.A.) od decyzji z dnia [...]

sierpnia 2011 r. nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w

sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego kładki dla pieszych nad torami linii

kolejowej nr [...] [...] – [...] w km 22,202, usytuowanej przy ulicy C.

w S., na działce ew. nr [...] obręb [....], nakazującej właścicielowi tejże

kładki, tj. [...] S.A. usunięcie nieprawidłowości wymienionych w zaleceniach pkt 7.1

oceny technicznej - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji, organ odwoławczy podał, że decyzją z dnia [...] sierpnia

2011 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał

właścicielowi kładki dla pieszych usytuowanej przy ulicy C. w S., nad

torami linii kolejowej nr [...] [...] – [...] w km 22,202, na działce ew. nr [...]

obręb [...], tj. [...] S.A. usunięcie nieprawidłowości wymienionych w zaleceniach

pkt 7.1 oceny technicznej, poprzez:

1. usunięcie okładziny lastriko z powierzchni schodów, a w razie konieczności

odpowiednie wzmocnienie zakotwienia balustrady oraz uzupełnienie ubytków

betonu na krawędziach schodów;

2. oczyszczenie oraz zabezpieczenie antykorozyjne balustrad;

3. rozkucie i oczyszczenie z luźnych części oraz uzupełnienie brakującej otuliny

betonowych schodów;

4. rozkucie i na nowo zabetonowanie w deskowaniu z odpowiednim dowiązaniem do

zbrojenia prowizorycznie naprawionego spocznika nr 2 oraz stopni od strony

budynku dworca;

5. wykonanie nawierzchni na schodach z żywic epoksydowych (spocznik,

przednóżek, podnóżek) i zabezpieczenie powłokami malarskimi pozostałych

powierzchni betonowych;

6. uzupełnienie ubytków betonu w górnej części podpór i wykonanie zbrojonych pod lewek ciosów pod łożyskowych;

7. wymianę pomostu drewnianego na nowy z zaimpregnowanego drewna klasy min.

K21, dyliny o grubości 50 mm, podłużnice z kantówek 120x120 mm w rozstawie

co 40 cm;

8. wymianę oraz zamontowanie brakujących osłon przeciwporażeniowych;

9. zabezpieczenie antykorozyjne całej konstrukcji stalowej zestawami powłok

malarskich, po uprzednim wyczyszczeniu i przygotowaniu podłoża;

10. uzupełnienie brakujących elementów instalacji elektrycznej oświetlenia oraz

oczyszczenie i zabezpieczenie antykorozyjne elementów stalowych ww. instalacji

w terminie do 30 listopada 2011 r. oraz zakazującej użytkowania przedmiotowej

kładki dla pieszych do czasu usunięcia wymienionych nieprawidłowości.

Organ wyjaśnił, że wymieniona ocena techniczna opracowana przez mgr inż.

K. C., posiadającego uprawnienia budowlane do projektowania bez

ograniczeń w specjalności mostowej nr ewid. [...] członka [....]

Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa o numerze ewidencyjnym [...],

została sporządzona w związku z wydaniem w dniu [...] kwietnia 2011 r. przez [...]

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowienia nr [...] o nałożeniu na

[...] S.A. obowiązku dostarczenia oceny technicznej w zakresie stanu technicznego

przedmiotowej kładki, ze szczególnym uwzględnieniem stateczności jej konstrukcji i

bezpieczeństwa dla ruchu kolejowego.

Z pkt. 7 sporządzonej oceny technicznej, jak następnie organ wywodził wynikało,

że obiekt znajduje się w stanie niedostatecznym z uwagi na zaawansowaną destrukcją

betonu, uszkodzenia konstrukcji schodów kładki oraz brak prac utrzymaniowych. W

oparciu o zalecenia przedmiotowej oceny, w których określone zostały roboty niezbędne

dla przywrócenia parametrów technicznych i użytkowych ocenianego obiektu

budowlanego – [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w decyzji z dnia [...]

sierpnia 2011 r. nr [...] określił zakres robót zobowiązując do ich wykonania [...] S.A.

W odwołaniu od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru

Budowlanego [...] S.A. stwierdziła, że nie jest podmiotem właściwym do wykonania

nałożonego zaskarżoną decyzją obowiązku, gdyż nie jest właścicielem ani zarządcą

kładki dla pieszych nad torami linii kolejowej nr [...] [...] – [....] w km 22,202,

usytuowanej przy ulicy C. w S., na działce ew. nr [...] obręb [...]

Organ odwoławczy przywołał treść art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.

Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm. dalej: Prawo budowlane),

powołał się na wyrok NSA z dn. 21.10.1999 r., sygn. akt IV S.A. 1597/97 oraz wywiódł,

że adresatem postanowień przewidzianych w art. 66 Prawa budowlanego, w przypadku

istniejącego obiektu, może być wyłącznie właściciel lub zarządca obiektu budowlanego.

Organ stwierdził także, że z księgi wieczystej [...] oraz wypisu i

wyrysu z rejestru gruntów, działka nr [...], obręb nr [...], jednostka ew. [...]

S. M., powiat [...], woj. [...], na której usytuowany jest objęty

skarżonym rozstrzygnięciem obiekt budowlany stanowi własność Skarbu Państwa i

pozostaje w użytkowaniu wieczystym [...] S.A.

Wskazując na brzmienie art. 34 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o

komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie

Koleje Państwowe" (Dz. U. Nr 84, poz. 948 ze zm. dalej: ustawa z dnia 8 września 2000

r.) organ wywiódł, że budynki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na gruntach Skarbu

Państwa przekazanych w użytkowanie wieczyste [...] stają się z mocy prawa

nieodpłatnie, własnością [...], a z mocy art. 21 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o

gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 z poźn. zm.) prawa

właścicielskie na takich nieruchomościach, jak następnie podkreślił organ, wykonuje

użytkownik wieczysty.

Organ odwoławczy wywodził także, że ze zgromadzonych w aktach sprawy

dokumentów nie wynika, aby przedmiotowa kładka stanowiła odrębny od gruntu

przedmiot własności. Powołując się na zasadę suprficies solo cedit oraz na wskazane

powyżej ustalenia stwierdził, że właścicielem przedmiotowej kładki dla pieszych jest [...]

S.A., co umożliwia nakładanie na [...] S.A. obowiązków wynikających z rozdziału 6

ustawy Prawo budowlane. Podkreślił, że za utrzymywanie i użytkowanie obiektu

budowlanego zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego,

odpowiedzialny jest opcjonalnie właściciel lub zarządca obiektu budowlanego.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ zgodził się ze stanowiskiem [...]

S.A., że na podstawie art. 15 ust. 2 i 4 ustawy z dnia 8 września 2000 r. – [...] S.A. wstąpiła w prawa i obowiązki [...] S.A. w zakresie zarządzania

liniami kolejowymi i stała się zarządem kolei. Podkreślił jednak, że w art. 15 ust. 4a

ustawy z dnia 8 września 2000 r. ustawodawca wprowadził wyjątek w którym wyłączył z

zarządzania przez [...] S.A. budynki i budowle przeznaczone do

obsługi przewozu osób i rzeczy wraz z zajętymi pod nie gruntami, tj. obiekty inne niż

wymienione w definicji linii kolejowych zawartej w art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 28 marca

2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 16, poz. 94 ze zm), np. dworce,

budowle służące przejściu osób nad linią kolejową, itp.

Ustosunkowując się do twierdzenia [...] S.A., że przedmiotowy obiekt nie służy

działalności [...] S.A., lecz mieszkańcom gminy organ wskazując na regulację art. 5 ust.

1 pkt. 1 i 3 ustawy o transporcie kolejowym podkreślił, że zarządzanie infrastrukturą

kolejową polega m.in. na budowie i utrzymywaniu tejże infrastruktury w stanie

zapewniającym bezpieczne prowadzenie ruchu kolejowego. Następnie powołując się na

§ 11, § 3 pkt. 1 oraz § 48 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej

z dnia 10 września 1998 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny

odpowiadać budowle kolejowe i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 151, poz. 987) organ

stwierdził, że przedmiotowa kładka, spełniająca rolę dwupoziomowego skrzyżowania,

zapewnia bezkolizyjną eksploatację linii kolejowej nr [...] na stacji [...] S., co

oznacza w jego ocenie, że również i ten zarzut [...] S.A. nie znajduje

usprawiedliwionych podstaw.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję

Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia [...] września 2011 r. nr

[...] [....] S.A. z siedzibą w W.

Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w K. (zwane dalej skarżącą,

skarżącą spółką) zarzuciły zaskarżonej decyzji brak wszechstronnego wyjaśnienia

wszystkich okoliczności sprawy, a w szczególności ustalenia czy [...] S.A. jest stroną

postępowania i zarządza infrastrukturą kolejową, skoro na podstawie art. 15 ustawy z

dnia 8 września 2000 r. zarządzanie liniami kolejowymi w rozumieniu ustawy o

transporcie kolejowym zostało powierzone [...] S.A., co

wskazuje, że decyzja została skierowana do osoby prawnej nie będącej stroną w

sprawie.

W oparciu o tak postawiony zarzut skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej

decyzji i przekazanie organowi II instancji do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu skargi skarżąca stwierdziła, że nie kwestionuje potrzeby remontu

kładki, podkreślając jednocześnie, że dalsze utrzymanie kładki nie leży w zakresie jej

ustawowych obowiązków. Wywodziła, że organy nadzoru budowlanego niewłaściwie

uznały, że w niniejszej sprawie nie można stosować zasad wprowadzonych ustawą z

dnia 8 września 2008 r. z uwagi na regulację art. 15 ust. 4a i 4b powołanej ustawy

wyłączającą z zarządu [...] S.A. budynki i budowle przeznaczone do obsługi

przewozu osób lub rzeczy wraz z zajętymi pod nie gruntami. W ocenie skarżącej organy

obu instancji nie wskazały w jaki sposób rzeczona kładka jest wykorzystywana do

przewozu osób lub towarów, w sytuacji gdy służy ona wyłącznie do ruchu pieszego nad

ulicą C. w Sk. i nie ma z niej zejść na perony.

Ponadto jak podkreślała, według przepisów wewnętrznych tj. instrukcji Iet2, [...]

S.A. dla zabezpieczenia ochrony przeciwporażeniowej, winna zabudować ogranicznik

niskonapięciowy wielokrotnego działania, czego organy nadzoru budowlanego w ogóle

nie zauważyły. Wykonany remont nie będzie gwarantował bezpieczeństwa kładki.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości

dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów

administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują

wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w

świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod

względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o

kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod

względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś

według kryteriów słuszności.

Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w

pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 ww. ustawy).

Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję

organu I instancji, Sąd doszedł do przekonania, iż przy jej wydaniu doszło do naruszenia

przepisów w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru

Budowlanego z dnia [...] września 2011 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji

z dnia [...] sierpnia 2011 r.

Podstawę materialnoprawną wydanych w rozpoznawanej sprawie decyzji stanowi

przepis art. 66 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 Prawa budowlanego, zgodnie z którym - w przypadku

stwierdzenia, że obiekt budowlany jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub

zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku - właściwy organ nakazuje, w

drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania

tego obowiązku. W decyzji właściwy organ może zakazać użytkowania obiektu

budowlanego lub jego części do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.

Powołany powyżej przepis umieszczony jest w Rozdziale 6 ustawy - Prawo

budowlane, zatytułowanym "Utrzymanie obiektów budowlanych", gdzie zgodnie z art. 61

właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać i użytkować

obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2. Ten ostatni stanowi zaś, że

obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i

wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i

estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości

użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z

wymaganiami, o których mowa w ust. 1 pkt 1 - 7.

W niniejszej sprawie zagrożenie, o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa

budowlanego skutkujące koniecznością usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości nie

jest kwestionowane i zostało w sposób należyty przez organy wykazane.

Ze znajdującego się w aktach administracyjnych protokołu z kontroli

przeprowadzonej w obiekcie użytkowanym z dnia 19 lipca 2010 r. oraz oceny technicznej

w zakresie stanu technicznego kładki dla pieszych nad torami linii kolejowej nr [...]

[...] – [....] w km 22,202, usytuowanej przy ul. C. w S. na

działce terenu zamkniętego nr [...], obręb [...] wynika, że obiekt znajduje się w

stanie niedostatecznym zagrażającym bezpieczeństwu użytkowników z uwagi na: brak

osłon przeciwporażeniowych, spróchniałe oraz zbutwiałe pojedyncze elementy

podłużnie, poprzecznie i dyliny nawierzchni, ubytki betonu, otuliny zbrojenia, okładziny

lastriko - spadające luźne fragmenty betonu, ubytki betonu w miejscu zakotwienia

balustrady - możliwy brak zakotwienia balustrady.

Ustalając adresata obowiązków w przedmiotowej sprawie organ posłużył się art.

61 pkt 1 w zw. z art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego.

Zdaniem organu zobowiązany do wykonania wskazanych czynności może być

wieczysty użytkownik terenu wykonujący uprawnienia właścicielskie.

Przepis art. 66 Prawa budowlanego będący podstawą materialnoprawną nałożenia

obowiązku usunięcia nieprawidłowości zaistniałych w obiekcie budowlanym nie określa

adresata obowiązku. Nie bez znaczenia jest fakt, że przepis ten umieszczony w rozdziale

6 ustawy, zatytułowanym "Utrzymywanie obiektów budowlanych" jako jedyny z grupy

przepisów regulujących obowiązki związane z obiektem budowlanym, nie określa

przesłanki podmiotowej. Pozostałe przepisy odnoszące się do obowiązków związanych

z obiektem budowlanym wskazują wprost na podmiot zobowiązany w postaci właściciela

lub zarządcy obiektu. Zdaniem Sądu już ta okoliczność nakłada na organ obowiązek

szczególnego, starannego określenia adresata decyzji. Zgodzić się należy z

twierdzeniem organu, że w pozostałych przepisach Prawa budowlanego znajdują się

regulacje dające podstawę do ustalenia adresata obowiązku nakładanego na podstawie

art. 66 tej ustawy. Niemniej jednak należy mieć na uwadze, że ustawa Prawo budowlane

w art. 2 ust. 2 stanowi, że jej przepisy nie naruszają przepisów odrębnych. Zatem Prawo

budowlane wprost wskazuje, iż w przypadku zaistnienia przepisów szczególnych, te

ostatnie będą miały pierwszeństwo w zastosowaniu w myśl ogólnej zasady lex specialis

derogat legi generali.

Zastosowany przez organ przepis art. 61 pkt 1 Prawa budowlanego stanowi, że

właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać i użytkować

obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 ustawy. Nie bez znaczenia dla

sprawy jest łączne określenie obowiązku "utrzymywać i użytkować". Ta koniunkcja

wymienionych przesłanek w powiązaniu z charakterem i celem jakim służy treść przepisu

art. 66 ustawy, - wskazuje, że należy przyjąć, iż adresatem decyzji (obowiązku) powinien

być ten z wymienionych podmiotów (właściciel lub zarządca), który utrzymuje, użytkując,

czyli fizycznie włada obiektem budowlanym.

Przepis art. 66 Prawa budowlanego dający podstawę do nakazania wykonania

określonego obowiązku z uwagi na nieodpowiedni stan obiektu w swoim ust. 2

przewiduje możliwość zakazania użytkowania obiektu budowlanego lub jego części do

czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Zatem zakaz użytkowania, aczkolwiek

fakultatywny, też podkreśla okoliczności, którymi należy kierować się przy ustalaniu

adresata obowiązku.

Tak jak wyżej wskazano jest to ogólna regulacja prawna. W przedmiotowej sprawie

mamy do czynienia z obiektem budowlanym - kładką dla pieszych położoną nad linią

kolejową. Zatem aby zastosować do tego obiektu budowlanego przepis ogólny z art. 61

pkt 1 w zw. z art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego należałoby wykluczyć istnienie przepisu

szczególnego z ustawy z 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji

przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. Nr 84, poz. 948 ze

zm. dalej: ustawa o komercjalizacji) w związku z ustawą z dnia 28 marca 2003 r. o

transporcie kolejowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 16, poz. 94 ze zm.)

Zdaniem Sądu takiego wykluczenia dokonać nie można, ponieważ wymieniona

ustawa o komercjalizacji w przepisie art. 15 ust. 2 postanowiła, iż z dniem wpisu do

rejestru [...] Spółka Akcyjna, odrębny podmiot od [...] S.A.

nazywany dalej [...] S.A., wstępuje w prawa i obowiązki [...] S.A. w zakresie

zarządzania liniami kolejowymi, w rozumieniu ustawy o transporcie kolejowym i na

podstawie art. 15 ust. 4 ustawy o komercjalizacji staje się zarządem kolei, w rozumieniu

ustawy o transporcie kolejowym.

Zgodnie zaś z art. 15 ust. 4a ustawy o komercjalizacji, [...] S.A. zarządza liniami

kolejowymi oraz pozostałą infrastrukturą kolejową, określoną w przepisach ustawy o

transporcie kolejowym, z wyłączeniem budynków i budowli przeznaczonych do obsługi

przewozu osób i rzeczy wraz z zajętymi pod nie gruntami. Zaznaczyć należy, że

wyłączenie to, obejmuje obiekty inne niż wymienione w definicji linii kolejowych zawartej

w art. 4 pkt 2 ustawy o transporcie kolejowym. Wyłączenie, o którym mowa w ust. 4a, nie

obejmuje bowiem budowli położonych na gruntach wchodzących w skład linii kolejowych

(ust. 4b).

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem postępowania jest kładka dla pieszych

położona poza dworcem kolejowym, służąca połączeniu ulicy C. z ulicą

M. w S., stanowiąca budowlę kolejową stosownie do przepisu § 3 pkt 1

rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 10 września 1998 r. w

sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle kolejowe i ich

usytuowanie (Dz. U. Nr 151 poz. 987).

Wymieniony przepis stanowi, że przez budowlę kolejową rozumie się całość

techniczno - użytkową wraz z gruntem, na którym jest usytuowana, oraz instalacjami i

urządzeniami, służąca do ruchu pojazdów kolejowych, organizacji i sterowania tym

ruchem, umożliwiająca dokonywanie przewozów osób lub rzeczy, a w szczególności:

drogi szynowe normalnotorowe, szerokotorowe i wąskotorowe, koleje

niekonwencjonalne, budowle ziemne, mosty, wiadukty, przepusty, konstrukcje oporowe,

perony, place ładunkowe, skrzyżowania linii kolejowych z drogami publicznymi w jednym

poziomie, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, zasilania elektrotrakcyjnego,

urządzenia zabezpieczenia sterowania ruchem, urządzenia elektroenergetyki

nietrakcyjnej i urządzenia techniczne oraz inne budowle usytuowane na obszarze

kolejowym służące do prowadzenia ruchu kolejowego i utrzymania linii kolejowej.

Zatem przedmiotowa kładka dla pieszych jest budowlą kolejową w ramach

nadziemnego przejścia dla pieszych. Położona jest na gruncie wchodzącym w skład linii

kolejowej. Wskazać bowiem trzeba, że zgodnie z art. 4 pkt 2 ustawy o transporcie

kolejowym, linia kolejowa oznacza drogę kolejową mająca początek i koniec wraz z

przyległym pasem gruntu, na którą składają się odcinki linii, a także budynki, budowle i

urządzenia przeznaczone do prowadzenia ruchu kolejowego wraz z zajętymi pod nie

gruntami. Przyległy pas gruntu (art. 4 pkt 3 powołanej ustawy) to grunty wzdłuż linii

kolejowych, usytuowane po obu ich stronach, przeznaczone do zapewnienia

bezpiecznego prowadzenia ruchu kolejowego. Linia kolejowa jest zaś częścią

infrastruktury kolejowej. Zgodnie z art. 4 pkt 1 wymienione ustawy infrastruktura kolejowa

to linie kolejowe oraz inne budowle, budynki i urządzenia wraz z zajętymi pod nie

gruntami, usytuowane na obszarze kolejowym, przeznaczone do zarządzania, obsługi

przewozu osób i rzeczy, a także utrzymania niezbędnego w tym celu majątku zarządcy

infrastruktury. Obszar kolejowy (art. 4 pkt 8) to powierzchnia gruntu określona działkami

ewidencyjnymi, na której znajduje się droga kolejowa, budynki, budowle i urządzenia

przeznaczone do zarządzania, eksploatacją i utrzymania linii kolejowej oraz przewozu

osób, rzeczy.

Zarządzanie infrastrukturą kolejową w myśl art. 5 ustawy o transporcie kolejowym

polega na budowie i utrzymaniu infrastruktury kolejowej (ust. 1 pkt 1), na utrzymywaniu

infrastruktury kolejowej w stanie zapewniającym bezpieczne prowadzenie ruchu

kolejowego (ust. 1 pkt 3), a także na zapewnieniu rozwoju i modernizacji, infrastruktury

kolejowej (ust. 2).

W ramach zapewnienia bezpiecznego przekraczania toru kolejowego przez

pojazdy drogowe i pieszych linia kolejowa powinna być wyposażona w przejazdy i

przejścia określone przez przepisy szczególne (§11 rozporządzenia Ministra Transportu

i Gospodarki Morskiej z 10 września 1998 r.). Dodatkowo wskazać należy, że

wymienione rozporządzenia w § 49 do kolejowych obiektów inżynieryjnych zalicza

również nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych.

Zatem zarządzanie obiektami kolejowymi w rozumieniu wyżej przedstawionych

przepisów, w tym zarządzanie w rozumieniu utrzymywania tych obiektów, rozwoju,

modernizacji, utrzymywania w stanie zapewniającym bezpieczne prowadzenie ruchu

kolejowego zostało powierzone z mocy prawa przedsiębiorstwu [...] S.A.

Zarząd powyższy obejmuje również obowiązek utrzymywania w należytym stanie

przedmiotu objętego treścią zaskarżonej decyzji, tj. obiektu kolejowego wyłączonego na

podstawie art. 15 ust. 4a ustawy o komercjalizacji z zarządu [...] S.A., służącego tylko

przejściu publicznemu nad linią kolejową, położonego na gruntach wchodzących w skład

linii kolejowych, będącego budowlą nie przeznaczoną do obsługi przewozu osób i rzeczy

wraz z zajętym pod nią gruntem.

W tych warunkach stan własności obiektu budowlanego, a także nieruchomości, na

której dany obiekt jest zlokalizowany nie przesądza o podmiocie zobowiązanym do jego

utrzymania, bowiem w przypadku budowli kolejowej będącej przedmiotem

rozpoznawanej sprawy podmiot odpowiedzialny za jego utrzymanie został

jednoznacznie wskazany w przepisie prawa rangi ustawy.

Regulacja prawna odnosząca się do wskazania podmiotu zobowiązanego do

utrzymywania w należytym stanie obiektów kolejowych, budowli kolejowych jest

regulacją szczególną w odniesieniu do treści art. 61 pkt 1 Prawa budowlanego

stanowiącego, że to właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany

utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 tej

ustawy. W tej ostatniej regulacji zamieszczone są ogólnie wszystkie obiekty budowlane.

Niewątpliwie obiekty budowlane kolejowe są wyodrębnionymi składnikami całości jaką

są obiekty budowlane. W tych warunkach przepisy szczególne odnoszące się do takich

obiektów mają pierwszeństwo zastosowania.

Przedsiębiorstwo [...] S.A., z chwilą wpisu do rejestru handlowego, z mocy prawa

wstąpiło w prawa i obowiązki [...] S.A. w zakresie zarządzania liniami kolejowymi (art.

15 ustawy o komercjalizacji). Zarządzanie to dodatkowo po nowelizacji ustawy o

komercjalizacji objęło też pozostałą infrastrukturę kolejową.

Wejście w prawa i obowiązki [...] S.A. przez [...] S.A. nie zostało uzależnione od

wydania obiektów gruntów czy też przeniesienia prawa własności lub prawa wieczystego

użytkowania gruntu mimo, że wymieniona ustawa w art. 17 docelowo przewiduje

przeniesienie tych praw na rzecz [...] S.A. w ramach wkładów do Spółki i [...] S.A.

został zobowiązany do uregulowania stanu prawnego nieruchomości, tam gdzie ten stan

nie był uregulowany, a następnie wniesienie ich do [...] S.A. Uregulowanie stanu

prawnego nieruchomości, to także uzyskanie decyzji o charakterze deklaratywnym,

potwierdzającej nabycie prawa wieczystego użytkowania do gruntu będącego

własnością Skarbu Państwa, znajdującego się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu

[...] oraz nabycie prawa własności budynków i innych urządzeń i lokali znajdujących się

na tych gruntach w myśl regulacji prawnej zawartej w art. 34, 34a i 35 wymienionej

ustawy o komercjalizacji.

Wymienione regulacje prawne stanowią o następczych czynnościach

przewidzianych do wykonania. Sam zarząd kolei w rozumieniu powoływanej ustawy

powstał z mocy prawa w sprecyzowanym czasie i objął swym zakresem obszary i

czynności zdefiniowane w przepisach.

Przepisy te mają również zastosowanie w rozpoznawanej sprawie.

Zarządzanie przez [...] S.A. (tj. utrzymywanie w należytym stanie) przedmiotem

objętym zaskarżoną decyzją z mocy powołanych wyżej przepisów ustawy o

komercjalizacji oraz ustawy o transporcie kolejowym oznacza, że podmiotem

zobowiązanym do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w obiekcie powinno być

wyłącznie przedsiębiorstwo [...] S.A.

Zatem zarzut skarżącej spółki o niewłaściwie ustalonym przez organ podmiocie

będącym adresatem obowiązku jest zasadny. Zarzut ten wiąże się z naruszeniem prawa

materialnego przez niewłaściwe zastosowanie. Organ w podstawie podmiotowej

zastosował przepis art. 61 pkt 1 Prawa budowlanego zamiast art. 15 wymienionej ustawy

o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie

Koleje Państwowe" w związku z art. 4 i 5 ustawy o transporcie kolejowym.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ będzie miał na względzie powyższe wywody.

Przedstawione wyżej zarzuty stanowiły podstawę do uchylenia zaskarżonej

decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit a w zw. z art. 134 i 135

ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.

U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.).

O niewykonywaniu uchylonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a.

O kosztach postępowania Sąd postanowił na podstawie art. 200 p.p.s.a.