Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1300/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2023-01-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 134
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łoboz Sędziowie WSA Magda Froncisz WSA Piotr Fronc (spr.) po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. R. na postanowienie Wojewody Małopolskiego z dnia 22 sierpnia 2022r. znak : WI-I.7840.5.26.2021.SA w przedmiocie stwierdzenia wniesienia odwołania z uchybieniem terminu skargę oddala.


UZASADNIENIE

Uzasadnienie.

Zaskarżonym postanowieniem Wojewody Małopolskiego z dnia 22 sierpnia 2022 r. znak: WI-I.7840.5.26.2021.SA stwierdzono, że odwołanie J. R. wniesione od decyzji Prezydenta Miasta Krakowa nr 111/6740.1/2021 z 29 stycznia 2021 r., znak: AU-01-5.6740.1.1430.2020.JGA; zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę dla zamierzenia inwestycyjnego pn.: Budowa dwóch budynków mieszkalnych, jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej na dziatkach nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], obr. [...], wraz z instalacjami wewnętrznymi w budynku: wodociągową, kanalizacyjną, gazową, c.o., wentylacji grawitacyjnej, elektryczną, instalacjami wewnętrznymi na zewnątrz budynku: liniami gazowymi, liniami zasilania elektrycznego, dwoma odcinkami instalacji kanalizacji sanitarnej do pierwszej studzienki, instalacjami kanalizacji deszczowej z dwoma zbiornikami retencyjnymi, utwardzeniem terenu, wraz z budową fragmentu chodnika stanowiącego połączenie z istniejącym ciągiem pieszym wzdłuż ul. [...], oraz budową dwóch zjazdów na działkach nr [...], [...], obr. [...], wraz z przyłączami: wodociągowym, kanalizacyjnym przy ul. [...] w K. - zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego dla jego wniesienia, określonego w art. 129 § 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że decyzją nr 111/6740.1/2021 z 29 stycznia 2021 r., znak: AU-01-5.6740.1.1430.2020.JGA, Prezydent Miasta Krakowa zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę ww. inwestycji. Zaskarżona decyzja zawierała prawidłowe pouczenie o terminie i trybie wniesienia odwołania. Zgodnie z dyspozycją art. 129 § 2 kpa odwołanie od decyzji wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Warunkiem skuteczności procesowej wniesienia odwołania, jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Organ odwoławczy w postępowaniu wstępnym podejmuje czynności mające na celu ustalenie czy odwołanie jest dopuszczalne, oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu stanowiłoby rażące naruszenie prawa (por. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 kwietnia 2018 r., sygn. akt: II OSK 2673/17).

Regulacja w tym zakresie znajduje się w art. 134 kpa, zgodnie z którym, organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.

Organ wskazał, iż z akt sprawy wynika, że zaskarżona decyzja Prezydenta Miasta Krakowa z 29 stycznia 2021 r., została doręczona panu J. R. - podjęta przez dorosłego domownika, co uważa się za skuteczne doręczenie, zgodnie z art. 43 kpa - 3 lutego 2021 r. W związku z tym, termin do złożenia odwołania od powyższego rozstrzygnięcia upłynął 17 lutego 2020 r. Tymczasem odwołanie pana J. R., reprezentowanego przez pełnomocnika, z 3 marca 2021 r. zostało nadane w placówce operatora pocztowego 3 marca 2021 r., tj. po terminie. Zatem stwierdzić należało, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu.

Organ wskazał także, iż w niniejszym przypadku trzeba uwzględnić art. 15zzzzzn2 ust. 1 i 2 specustawy COVID (który wszedł wżycie w dniu 16 grudnia 2020 r. na mocy ustawy z 9 grudnia 2020 r. o zmianie specustawy COVID (t.j. Dz.U.2020.2255), zgodnie z którym:

1. w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów:

1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej,

2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki,

3) przedawnienia,

4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadniecie w opóźnienie,

5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony,

6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te

podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju

- organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu.

2. W zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu.

Jednocześnie, stosownie do art. 58 § 1 kpa w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Wobec powyższego, organ odwoławczy, zawiadomieniem z 27 czerwca 2022 r., wydanym na podstawie art. 58 § 1 kpa, poinformował pana J. R., reprezentowanego przez pełnomocnika o uchybieniu terminu do wniesienia ww. odwołania oraz o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty Myślenickiego. Ponadto, w przypadku złożenia wniosku o przywrócenie terminu - wezwano do uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania.

Pan J. R. odpowiedział na ww. zawiadomienie. Wyjaśnił, że nie może być mowy o wniesieniu odwołania poza terminem przewidzianym w kpa, gdyż zaskarżoną decyzję otrzymał 17 lutego 2021 r., tj. w tym samym dniu, w którym decyzję tę odebrał jako uczestnik postępowania pan B. S., a odwołanie zostało nadane 3 marca 2021 r., w placówce operatora usług pocztowych. Oprócz tego pełnomocnik zakwestionował ponownie doręczenie decyzji z 29 stycznia 2021 r., dorosłemu domownikowi - pani J. R., która podejmowała pocztę pod wskazanym adresem przy ul. [...].

Odnosząc się do powyższego stanowiska skarżącego Wojewoda Małopolski wskazał, iż doręczenie korespondencji zostało szczegółowo uregulowane w rozdziale 8 kpa. Zgodnie z art. 40 §1,§4i§5kpa:

§1 Pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi.

(...)

§4 Strona, która nie ma miejsca zamieszkania lub zwykłego pobytu albo siedziby w Rzeczypospolitej Polskiej, innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej albo państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, jeżeli nie ustanowiła pełnomocnika do prowadzenia sprawy zamieszkałego w Rzeczypospolitej Polskiej i nie działa za pośrednictwem konsula Rzeczypospolitej Polskiej, jest obowiązana wskazać w Rzeczypospolitej Polskiej pełnomocnika do doręczeń, chyba że doręczenie następuje usługą rejestrowanego doręczenia elektronicznego.

§5 W razie niewskazania pełnomocnika do doręczeń przeznaczone dla tej strony pisma pozostawia się w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia. Stronę należy o tym pouczyć przy pierwszym doręczeniu. Strona powinna być również pouczona o możliwości złożenia odpowiedzi na pismo wszczynające postępowanie i wyjaśnień na piśmie oraz o tym, kto może być ustanowiony pełnomocnikiem.

W ocenie organu z taką okolicznością mamy do czynienia w niniejszym przypadku. Wskazać bowiem, należy, że zarówno w dniu wydania zaskarżonej decyzji (29 stycznia 2021 r.), jak i w dniu otrzymania tej decyzji przez pana B. S. (17 lutego 2021 r.) - pan B. S. nie miał umocowania do reprezentowania pana J. R., w tym do odbioru korespondencji w jego imieniu. Umocowanie nastąpiło później - 3 marca 2021 r. - kiedy zostało nadane odwołanie pana R. a wraz z nim dołączono pełnomocnictwo dla pana B. S., udzielone 2 marca 2021 r.

Wojewoda podkreślił, że Prezydent Miasta Krakowa, prawidłowo pouczył Stronę w zawiadomieniu z 29 września 2020 r. o wszczęciu postępowania o przepisach związanych z kwestiami doręczeń. Zawiadomienie to zostało doręczone 8 października 2020 r., domownikowi przebywającemu pod adresem przy ul. [...], pani J. R..

Kwestionowanie skutecznego doręczenia podczas nieobecności adresata zaskarżonej decyzji - pani J. R., również nie znajduje uzasadnienia w przepisach kpa. W niniejszych przypadkach zastosowanie ma w ocenie organu art. 43, który brzmi: W przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. Okoliczność ta była następstwem niewskazania przez pana J. R. aktualnego miejsca przebywania, do którego zobowiązuje go art. 41 kpa, który brzmi: W toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swojego adresu. W tej sytuacji, organ l instancji nie miał podstaw, aby nabrać podejrzeń, że adres pana J. R. wynikający z bieżącego wypisu z rejestru gruntów, nie jest aktualny i prawidłowo kierował tam korespondencję. W toku postępowania, również nie zakwestionowano aktualności adresu.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewoda Małopolski ocenił, że pan J. R., działający przez pełnomocnika, nie skorzystał z możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty Myślenickiego z 29 stycznia 2021 r., ani nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. W tej sytuacji w ocenie organu stwierdzić należało, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu.

Z powyższym rozstrzygnięciem organu nie zgodził się J. R., który pismem z dnia 5 października 2022r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na powyższe postanowienie Wojewody Małopolskiego. Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił:

1) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, polegający na przyjęciu, iż adres ul. [...] w K., widniejący w aktach sprawy administracyjnej, jest adresem zamieszkania Skarżącego, pomimo wykazania przez Skarżącego, iż mieszka on na stałe pod innym adresem oraz błędne przyjęcie przez organ, iż zaskarżona przez Skarżącego decyzja Prezydenta Miasta Krakowa została Skarżącemu skutecznie doręczona poprzez doręczenie jej Pani J. R., pomimo iż Pani J. R. nie jest domownikiem Skarżącego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy,

2) naruszenie art. 7 i 77 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (dalej k.p.a.) poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, brak całościowej oceny materiału zgromadzonego w sprawie i niedostateczne uzasadnienie motywów podjętego postanowienia, w szczególności pominięcie i brak odniesienie się w treści uzasadnienia postanowienia do podniesionych przez Skarżącego twierdzeń, w tym dotyczących braku podjęcia przez organ jakichkolwiek czynności zmierzających do ustalenia adresu zamieszkania Skarżącego jako strony postępowania lub ustalenia jego adresata do doręczeń w sprawie, a tym samym błędne przyjęcie, że decyzja organu I instancji została Skarżącemu skutecznie doręczona, a termin do wniesienia rozpoczął w tym samym dniu swój bieg, pomimo iż w istocie organ nie doręczył Skarżącemu decyzji, a Skarżący pozbawiony był możliwości obrony swych praw w całym postępowaniu, co stanowi naruszenie podstawowej zasady postępowania administracyjnego, tj. zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, co w konsekwencji doprowadziło do wydania ostatecznej decyzji administracyjnej o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji, bez rozpatrzenia przez organ II instancji odwołania wniesionego przez Skarżącego.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia Wojewody Małopolskiego w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi II instancji oraz orzeczenie o zwrocie od strony przeciwnej na rzecz Skarżącego kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi wskazano, iż w dniu 29 stycznia 2021 r. Prezydent Miasta Krakowa wydał decyzję Nr 111/6740.1/2021 zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na wykonanie robót budowalnych pn. "Budowa dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej na działkach [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], obr. [...] oraz z instalacjami wewnętrznymi w budynku: wodociągową, kanalizacyjną, gazową, c.o., wentylacji grawitacyjnej, elektryczną, instalacjami wewnętrznymi na zewnątrz budynku: liniami gazowymi, liniami zasilania elektrycznego, dwoma odcinkami instalacji kanalizacji sanitarnej do pierwszej studzienki, instalacjami kanalizacji deszczowej z dwoma zbiornikami retencyjnymi, utwardzeniem terenu wraz z budową fragmentu chodnika stanowiącego połączenie z istniejącym ciągiem pieszym wzdłuż ul. [...] oraz budową dwóch zjazdów na działkach nr [...], [...], obr[...] wraz z przyłączami: wodociągowym, kanalizacyjnym przy ul. [...] w K.", znak: [...] [...] Skarżącemu został przyznany status strony w przedmiotowym postępowaniu, jako właścicielowi nieruchomości stanowiącej działkę ewid. [...] obr. [...], dla której Sąd Rejonowy dla K.-P. w K., IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...] W toku postępowania administracyjnego organ administracyjny nie wykonywał żadnych czynności, które mogłyby prowadzić do ustalenia faktycznego adresu zamieszkania Skarżącego, który od około 20 lat mieszka na stałe w S. Z.. Całość korespondencji w sprawie kierowana była pod adres nieruchomości przy ul. [...] w K.. Pomimo, iż żadne z pism w sprawie nie zostało podjęte przez Skarżącego, organ I instancji nie starał się ustalić adresu zamieszkania Skarżącego ani nie wezwał go w żaden sposób do wyznaczenia pełnomocnika do doręczeń w sprawie. Skarżący powziął informację o toczącym się postępowaniu w dniu 17 lutego 2021 r., w tym także informację o wydanej w dniu 29 stycznia 2021 r. przez Prezydenta Miasta Krakowa decyzji Nr 111/6740.1/2021 zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. Informację tę przekazał Skarżącemu B. S., który jako jedna ze stron postępowania odebrał decyzję organu I instancji w dniu 17 lutego 2021 r. Wskazane wyżej okoliczności zostały szczegółowo opisane i uprawdopodobnione w złożonym przez Skarżącego odwołaniu, które nadane zostało w dniu 3 marca 2021 r., z zachowaniem terminu do wniesienia odwołania, który zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. W tym wypadku dniem doręczenia decyzji stronie był 17 lutego 2021 r., kiedy decyzję w sprawie odebrał i doręczył niezwłocznie Skarżącemu inny z uczestników postępowania. W złożonym od decyzji organu I instancji odwołaniu oraz w dodatkowych pisemnych wyjaśnieniach Skarżącego z dnia 28 lipca 2022 r. wykazano, iż adres ul. [...],[...], nie stanowi adresu miejsca zamieszkania Skarżącego, a tym samym wszelkie doręczenia w sprawie były prawnie nieskuteczne. Wskazać należy, że przepisy k.p.a. nie definiują pojęcia "miejsca zamieszkania", a zatem w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajduje art. 25 k.c., zgodnie z którym miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. W orzecznictwie przy tym wskazuje się, że kryteria determinujące pojęcie miejsca stałego pobytu, dotyczą zarówno więzów zawodowych i osobistych danej osoby z określonym miejscem, jak i długości tych więzów, i tym samym winny być analizowane łącznie. Za miejsce stałego pobytu uznać należy miejsce, w którym zainteresowany ustanowił stałe centrum swych interesów. W swoim odwołaniu Skarżący wskazał, iż od ponad 20 lat jego stałe centrum życiowe znajduje się w S. Z., o czym świadczy złożony w aktach sprawy wraz z odwołaniem rachunek za wywóz odpadów, skierowany na adres zamieszkania Skarżącego. Skarżący wyjaśnił ponadto, iż w Polsce pod adresem ul. [...], [...], mieszka jedynie jego matka - J. R.. Pani J. R. nie może być uznana domownikiem Skarżącego. Na marginesie rozważań o prawidłowości doręczeń dodać należy, iż dla kwestii adresu zamieszkania strony bez znaczenia pozostawał również fakt, czy Skarżący jest zameldowany w Polsce pod adresem ustalonym przez organ, ponieważ instytucja zameldowania ma charakter wyłącznie ewidencyjno-porządkowy. Nie można utożsamiać miejsca zamieszkania z miejscem zameldowania na pobyt stały, gdyż z czynnością zameldowania nie wiąże się nabycie jakichkolwiek praw bądź obowiązków. Okoliczności te nie zostały jednak nie tylko uwzględnione przez Wojewodę Małopolskiego w ramach wydanego orzeczenia, lecz również nie zostały one w ogóle w zaskarżonym postanowieniu rozpatrzone. Mając na względzie powyższe, w tym w szczególności mając na względzie to, że wszelkie doręczenia w sprawie były kierowane na nieprawidłowy adres Skarżącego, stwierdzić należy, iż Skarżący został faktycznie pozbawiony możliwości obrony swych praw w postępowaniu, w tym w szczególności prawa do zapoznania się z materiałem dowodowym znajdującym się w aktach sprawy, przedstawienia swojego stanowiska, składania wyjaśnień oraz wniosków dowodowych w sprawie. Powyższe okoliczności doprowadziły do naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, o której mowa w art. 10 k.p.a., a zarzut ten podniesiony został zarówno w odwołaniu Skarżącego, jak i w piśmie wyjaśniającym z dnia 28 lipca 2022 r., złożonym w przedmiotowej sprawie. Dodać należy, iż w orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że obowiązkiem organu jest zagwarantowanie stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz zapewnienie jej przed wydaniem decyzji możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Naruszenie tej zasady jest kwalifikowaną wadą procesową. Prawu strony do czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym towarzyszy obowiązek organu prowadzącego to postępowanie zawiadomienia strony o wszczęciu bądź prowadzeniu postępowania, prawie strony dostępu w tym czasie do akt sprawy, prawie do zgłaszania dowodów, obowiązku zawiadamiania strony o terminie i miejscu przeprowadzania dowodów, prawie strony do wypowiadania się przed wydaniem decyzji. W tym stanie rzeczy, z uwagi na nieprawidłowe ustalenie przez Organ adresu zamieszkania Skarżącego i dokonywanie na ten adres doręczeń w postępowaniu (prawnie nieskutecznych). Wobec powyższego w ocenie skarżącego uznać należy, że postępowanie w I instancji zostało przeprowadzone z naruszeniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego, a wydana w sprawie decyzja Prezydenta Miasta Krakowa Nr 111/6740.1/2021 zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę powinna była zostać oceniona przez organ II instancji z uwzględnieniem odwołania złożonego od przedmiotowej decyzji przez Skarżącego. Termin do złożenia odwołania przez Skarżącego winien być liczony od dnia doręczenia mu decyzji, tj. od 17 lutego 2021 roku. Pismem z dnia 27 czerwca 2022 r. organ stwierdził jednak uchybienie terminu do wniesienia odwołania i wezwał Skarżącego do uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu do jego wniesienia. Wskazać jednak należy, iż jak zostało to wyartykułowane w piśmie strony z dnia 28 lipca 2022 r. skierowanym do Wojewody Małopolskiego w odpowiedzi na ww. wezwanie, w przedmiotowej sprawie nie może być mowy o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Wynika to bowiem wprost z art. 129 § 2 k.p.a., zgodnie z którym odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Jak zostało wyjaśnione w obszernym uzasadnieniu odwołania Skarżącego z dnia 3 marca 2021 r. oraz powtórzone w niniejszej skardze, Skarżący powziął informację o toczącym się postępowaniu, w tym także informację o decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 29 stycznia 2021 r. Nr 111/6740.1/2021 w dniu 17 lutego 2021 r., tj. w tym samym dniu, w którym decyzję tę odebrał jako uczestnik postępowania B. S.. Po zapoznaniu się z treścią decyzji i rozdzielnikiem pisma, z którego wynikało, iż zamieszkujący w S. Skarżący nie został prawidłowo zawiadomiony przez organ, B. S. niezwłocznie zawiadomił Skarżącego o wydaniu przedmiotowej decyzji i w tym samym dniu rozpoczął się dla Skarżącego bieg terminu do wniesienia odwołania. Nie sposób zatem przyjąć, iż termin wniesienia odwołania został uchybiony, a w konsekwencji nie może być mowy o konieczności przywracania przedmiotowego terminu i uprawdopodabniania braku winy w tym uchybieniu. W ocenie Skarżącego organ II instancji nie dokonał jednak wnikliwej i wszechstronnej oceny całości zgromadzonego w sprawie materiału, w tym w szczególności okoliczności opisanych powyżej, wydając w konsekwencji wadliwe postanowienie stwierdzające uchybienie przez Skarżącego terminu przewidzianego dla wniesienia odwołania. W tym stanie sprawy skarga jest konieczną i uzasadnioną.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 2022, poz. 329 z późn. zm.,) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325), dalej "P.p.s.a.", odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej przewidzianej w art. 3 P.p.s.a., sąd jest uprawniony do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.), zaś jedynym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 P.p.s.a. Stosownie natomiast do treści art. 145 § 1 P.p.s.a. w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.

Na mocy art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym.

Po dokonaniu oceny legalności zaskarżonego postanowienia, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonego postanowienia stanowi art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.Dz. U. z 2020 r. poz.256 ze zm.), według którego organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Z kolei według art. 129 § 1 i § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, w terminie 14 dni od daty jej doręczenia.

Kwestią zatem podstawową przed wydaniem powyższego postanowienia jest zbadanie prawidłowości i daty doręczenia orzeczenia, od którego wniesiono środek zaskarżenia. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego regulują zasady dokonywania doręczeń w toku postępowania administracyjnego. Zadaniem organu jest zapewnienie stronom czynnego udział w każdym stadium postępowania. Służą temu m.in. przepisy o doręczaniu, gdzie w art. 42 § 1 k.p.a. przyjmuje się zasadę bezpośredniego doręczania w mieszkaniu adresata lub miejscu pracy. Dopiero w razie niemożności doręczenia pism osobiście, domownikowi, sąsiadowi, dozorcy (kiedy to przepis zakłada, iż osoby te przekażą pismo adresatowi), istnieje możliwość zastępczego doręczenia (adresat odbiera sam pismo w placówce pocztowej lub urzędzie gminy). Założeniem zatem powyższych regulacji jest podjęcie wszelkich działań zmierzających do tego, że strona zostanie skutecznie powiadomiona o wszczętym postępowaniu. A zatem zawiadomienie zostanie skierowane na adres, pod którym strona faktycznie zamieszkuje, przebywa lub co najmniej osobiście lub za czyimś pośrednictwem odbiera korespondencję.

Z kolei zgodnie z art. 40 §1,§4i§5kpa:

§1 Pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi.

(...)

§4 Strona, która nie ma miejsca zamieszkania lub zwykłego pobytu albo siedziby w Rzeczypospolitej Polskiej, innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej albo państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, jeżeli nie ustanowiła pełnomocnika do prowadzenia sprawy zamieszkałego w Rzeczypospolitej Polskiej i nie działa za pośrednictwem konsula Rzeczypospolitej Polskiej, jest obowiązana wskazać w Rzeczypospolitej Polskiej pełnomocnika do doręczeń, chyba że doręczenie następuje usługą rejestrowanego doręczenia elektronicznego.

§5 W razie niewskazania pełnomocnika do doręczeń przeznaczone dla tej strony pisma pozostawia się w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia. Stronę należy o tym pouczyć przy pierwszym doręczeniu. Strona powinna być również pouczona o możliwości złożenia odpowiedzi na pismo wszczynające postępowanie i wyjaśnień na piśmie oraz o tym, kto może być ustanowiony pełnomocnikiem.

Wynika więc z powyższego, iż skarżący jako osoba już od lat niezamieszkała na terytorium RP obowiązany był wskazać pełnomocnika do doręczeń na terytorium RP, a w razie niewskazania pełnomocnika do doręczeń przeznaczone dla skarżącego pisma pozostawia się w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia, o czym organ winien pouczyć przy pierwszym doręczeniu. Pouczenie takie zawarte było w pierwszym piśmie skierowanym do skarżącego , przy czym spornym w sprawie jest , czy owo pierwsze pismo zostało skutecznie doręczone skarżącemu. Pismo to zostało bowiem doręczone do rąk matki skarżącego J. R. na adres skarżącego ujawniony w ewidencji gruntów będący jednocześnie adresem stałego zameldowania skarżącego , a z adnotacji Poczty Polskiej wynika, iż pismo doręczono dorosłemu domownikowi. Na ten sam adres doręczono decyzję wydaną w sprawie pozwolenia na budowę.

W ocenie Sądu w realiach niniejszej sprawy rację przyznać organowi o skutecznym doręczeniu kwestionowanej decyzji, a tym samym o przekroczeniu terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji przez skarżącego J. R..

Po pierwsze trudno w świetle zasad doświadczenia życiowego przyjąć, iż J. R. nie miał wiedzy i świadomości o toczącym się postępowaniu w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę. Co prawda sam zamieszkuje od lat w [...], niemniej jednak w nieruchomości stanowiącej własność skarżącego, pod adresem na który następowały doręczenia zamieszkuje Jego matka, z którą skarżący pozostaje w kontakcie ( czemu skarżący nie przeczy). Co więcej matka skarżącego aktywnie uczestniczyła w postępowaniu o pozwoleniu na budowę składając w sprawie bardzo obszerne pismo z zajęciem stanowiska w sprawie, przy czym w piśmie tym nie wskazano, iż adres zamieszania J. R. lub co najmniej adres do korespondencji jest inny, niż ul. [...] w K. ( vide pismo z dnia k. 27.10.2020r.). W odpowiedzi na to stanowisko organ wystosował pismo do Pani J. R. w którym pouczył, że J. R. nie jest stroną postępowania i jeżeli chce występować w imieniu J. R. winna przedłożyć stosowne pełnomocnictwo. Powyższe pismo organu pozostało bez odpowiedzi. Również przy odbiorze korespondencji kierowanej do J. R., Pani J. R. nie podnosiła, iż syn nie mieszka pod wskazanym adresem, a ona nie ma z nim kontaktu i nie jest upoważniona do odbierania korespondencji urzędowej kierowanej do syna. Powyższe wskazuje na to, iż pozostawała ona w stałym kontakcie z synem J. R., który na bieżąco posiadał informacje o toczącym się postępowaniu, a pomimo tego nie zakwestionował wcześniej prawidłowości doręczeń, ani też nie wskazał innego adresu lub pełnomocnika do doręczeń w Polsce. Ponadto jak wynika z akt postępowania sądowoadministracyjnego i dokumentów dołączonych do pisma uczestnika W. J. z dnia 9 stycznia 2023r. J. R. w okresie trwania postępowania w sprawie o wydanie pozwolenia na budowę uczestniczył za pośrednictwem swojej matki J. R. jako pełnomocniczki - w rokowaniach i dalszych czynnościach prawnych związanych z zakupem nieruchomości od Gminy Miejskiej Kraków, a w dokumentacji związanej z tymi czynnościami jako swój adres wskazywał ten sam , na który następowały doręczenia w postępowaniu administracyjnym - K., ul. [...] ( akta księgi wieczystej [...]), akt notarialny – umowa sprzedaży Rep. A nr [...]). Powyższe potwierdza prawidłowość wniosków poczynionych powyżej, z których wynika, iż adres :ul. [...] w K., był adresem w Polsce, którym skarżący się posługiwał i wskazywał conajmniej jako swój adres do doręczeń. Potwierdza również, że skarżący J. R. pozostawał w stałym kontakcie z matką J. R., która jako jego pełnomocnik załatwiała różne sprawy w imieniu syna na terytorium RP.

W tej sytuacji biorąc pod uwagę całokształt powyższych okoliczności korespondencję kierowaną do skarżącego na adres ul. [...] w K. i odbieraną przez matkę skarżącego zamieszkującą pod tym adresem uznać należy za skutecznie doręczoną, w tym za skuteczne należy uznać doręczenie decyzji Prezydenta Miasta Krakowa nr 111/6740.1/2021 z 29 stycznia 2021 r., znak: AU-01-5.6740.1.1430.2020.JGA; zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę – w dniu 3 lutego 2021 r. W związku z tym, termin do złożenia odwołania od powyższego rozstrzygnięcia upłynął 17 lutego 2021 r. Tymczasem odwołanie pana J. R., z 3 marca 2021 r. zostało złożone po terminie – co też znalazło odzwierciedlenie w treści skarżonego postanowienia.

Wskazać należy, że zarzuty i argumenty podnoszone przez skarżącego mogłyby stanowić co najwyżej ewentualną podstawę wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, o czym pełnomocnik skarżącego był wyraźnie pouczony przez organ, a co zlekceważył i nie skorzystał z powyższej możliwości.

Podsumowując, w przedmiotowej sprawie doszło do przekroczenia terminu do złożenia odwołania, a wniosek o przywrócenie tego terminu nie został złożony. W tej sytuacji obowiązkiem organu było wydanie postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Wskazuje na to wprost art. 134 k.p.a., który stanowi, że "organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania".

Na marginesie wskazać również należy w odniesieniu do zarzutu naruszenia prawa skarżącego do czynnego udziału w postępowaniu , iż jest to zarzut niezasadny. Zarzut ten stanowić może podstawę do uchylenia zaskarżonego orzeczenia, gdy z całokształtu okoliczności sprawy wynika, iż rozstrzygnięcie w sprawie byłoby inne od tego, które zapadło - w sytuacji gdyby strona brała udział w postępowaniu. Nawiązując do powyższego nie sposób zgodzić się z argumentem skargi, iż zarzuty merytoryczne skarżącego do wydanej decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zarzut pozbawienia skarżącego prawa do czynnego udziału w postępowaniu - na skutek postanowienia stwierdzającego wniesienie odwołania z uchybieniem terminu - nie mogły być zbadane przez organy w administracyjnym toku instancji, albowiem w toku tego postępowania organ rozpoznawał merytorycznie odwołania innych stron postępowania, które były wniesione w terminie, a w których ponoszono te same zarzuty, na które wskazywał skarżący – w tym również zarzut pozbawienia skarżącego prawa do czynnego udziału w postępowaniu.

Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.