Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 660/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2021-09-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 106 § 3
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 235 1 oraz 235 2
journal: Dz.U. 2020 poz 1320
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy.
article: pozycjia 19.1 zał., § 4 ust. 1, § 5 ust. 2 i 3, § 6 ust. 1, § 6 ust. 2 pkt 5
journal: Dz.U. 2013 poz 1367
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych - tekst jednolity
article: art. 237 § 4 pkt 1, art. 84 § 1 art. 80
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący, , Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), , Sędziowie, Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędzia WSA Agnieszka Banach, , Protokolant, Starszy inspektor sądowy Urszula Opara, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2021 r. przy udziale Wiesławy Klimontowicz Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Kielcach sprawy ze skargi A. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (zwany dalej PWIS) utrzymał w mocy decyzję Państwowego Inspektora Sanitarnego w [...] (zwanego dalej PPIS) z dnia [...] w przedmiocie choroby zawodowej.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

W dniu 3.09.2019 r. PPIS otrzymał od Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] (dalej WOMP) zgłoszenie podejrzenia u M. Z., zwanej dalej stroną, choroby zawodowej, wymienionej w pozycji 19.1 wykazu zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.06.2009 r. w sprawie chorób zawodowych (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 1367), zwanego dalej rozporządzeniem, tj. przewlekłe choroby układu ruchu wywołane sposobem wykonywania przewlekłe zapalenie ścięgna i jego pochewki, a następnie wszczął postępowanie administracyjne, w trakcie którego ustalił strony postępowania oraz przebieg pracy zawodowej wyżej wymienionej, wskazując że pracowała m.in. w:

- [...] w okresach od: 8.10.2007 r. do 7.03.2008 r. (umowa zlecenie) oraz 13.03.2008 r. do 25.04.2008 r. na stanowisku monter wiązek elektrycznych;

- [...] obecnie MAN Bus sp. z o.o. w [...] w okresie od 28.04.2008 r. do 31.12.2008 r. na stanowisku monter wiązek elektrycznych,

- z dniem 1.01.2009 r. nastąpiło przejście w trybie art. 231 ust. 1 k.p. [...] do [...] M. Z. dalej pracowała w tym samym wydziale i na terenie [...] do dnia 7.09.2009 r. na stanowisku monter wiązek elektrycznych;

- [...] w okresie od 7.12.2009 r. do 19.02.2010 r. na stanowisku sprzedawca,

- A. w okresach od 22.02.2010 r. do 10.02.2020 r. jako monter wiązek elektrycznych.

Ustalono dodatkowo, że strona w okresie pracy w A. odbyła rehabilitację leczniczą w ramach Prewencji Rentowej ZUS w schorzeniach narządu ruchu – [...] w okresie od 7.10.2019 r. do 30.10.2019 r. (24 dni). Okresy, w których strona nie wykazywała aktywności zawodowej to: 11.06.1997r. do 31.08.1998 r., 17.09.1999 r. do 3.02.2000 r., 8.05.2000 r. do 14.03.2001 r., 4.04.2002 r. do 9.07.2003 r., 7.09.2005 r. do 30.09.2006 r., 12.03.2008 r. do 12.03.2008 r., 12.02.2009 r. do 23.08.2009 r. W trakcie postępowania zebrano materiał dowodowy dotyczący narażenia zawodowego strony, a następnie sporządzono "Kartę oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej" u pracodawców mających siedzibę na terenie [...] i powiatu [...].

WOMP, po dokonaniu analizy narażenia zawodowego na podstawie przesłanej ww. Karty oraz danych z wywiadu i dokumentacji medycznej, wydał w dniu 22.05.2020 r. orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu u strony ww. choroby zawodowej – przewlekłe choroby układu ruchu wywołane sposobem wykonywania pracy: przewlekłe zapalenie ścięgna i jego pochewki wymienionej w pozycji 19.1 wykazu chorób zawodowych: palec "zatrzaskujący" I ręki prawej oraz III ręki lewej.

W dniu 28.09.2020 r. do organu I instancji wpłynęło skorygowane orzeczenie lekarskie WOMP, w którego uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z oceną narażenia zawodowego strony, która od 1.01.2009 r. z przerwami pracowała na stanowisku monter wiązek elektrycznych w A. w [...] (zwanej dalej Spółką) oraz biorąc pod uwagę zgłaszany przez pacjentkę w wywiadzie chorobowym początek dolegliwości ze strony układu ruchu tylko ostatni zakład pracy można wskazać jako potencjalnie związany przyczynowo z powstaniem choroby. Szczegółowo odniesiono się do udokumentowanych objawów przewlekłej choroby układu ruchu pod postacią przewlekłego zapalenia ścięgna i jego pochewki, podkreślając że strona zgłaszała dolegliwości typu bóle palców ręki prawej, szczególnie palca Iewego od ok. 2015 r. W grudniu 2018 r., z powodu braku poprawy po leczeniu ambulatoryjnym, wykonano operacyjnie tendowaginektomię z uwolnieniem ścięgien zginaczy kciuka prawego oraz w lutym 2019 r. uwolnienie ścięgna palca III ręki lewej. Zaznaczano zarazem, że strona wykonywała regularnie badania profilaktyczne i nie orzekano jej przeciwwskazań do pracy.

W piśmie z dnia 20.11.2020 r. Spółka zgłosiła szereg wniosków dowodowych, domagając się wystąpienia do Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...] o przesłanie akt postępowania dotyczącego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności strony, przeprowadzenie postępowania dowodowego i przeprowadzenie dowodów z zeznań wskazanych w tym piśmie świadków na okoliczność sposobu wykonywania przez pracownika pracy, stopnia obciążenia poszczególnymi wykonywanymi czynnościami, rotacji pracowników w czasie pracy, warunków pracy zapewnianych przez pracodawcę. Spółka żądała także przeprowadzenia dowodu z przesłuchania strony - strony, uzupełnienia karty oceny narażenia zawodowego, poprzez wskazanie w niej co najmniej stopnia obciążenia wysiłkiem fizycznym oraz wykonania pomiarów stężeń i natężeń czynników szkodliwych, a w szczególności chronometrażu wykonywanych czynności i uzupełnienia karty oceny narażenia zawodowego poprzez wskazanie czy stanowisko pracy było dostosowane pod względem ergonomicznym do wykonywania czynności.

PPIS uznał, że wszystkie ww. kwestie zostały szczegółowo wyjaśnione w trakcie prowadzonego postępowania, a kolejne żądania są bezzasadne i w dniu 1.12.2020 r. wydał decyzję administracyjną o stwierdzeniu choroby zawodowej tj. przewlekłej choroby układu ruchu wywołane sposobem wykonywania pracy: przewlekłe zapalenie ścięgna i jego pochewki wymienionej w pozycji 19.1 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia z dnia 30.06.2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1367), zwanego dalej rozporządzeniem.

W odwołaniu od ww. rozstrzygnięcia Spółka podniosła zarzuty naruszenia art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 7, art. 11, art. 80 K.p.a., art. 235 1 K.p., § 6 ust. 3 pkt 3 w związku z § 6 ust. 2. pkt 5, § 6 ust. 4, § 8 ust. 1 oraz § 8 ust. 2 w związku z ust. 1 rozporządzenia, domagając się m.in. przeprowadzenia przez organ odwoławczy dodatkowego postępowania dowodowego w sprawie.

W toku postępowania odwoławczego PWIS wystąpił do WOMP, załączając pismo Spółki z dnia 20.11.2020 r. o nadesłanie wyjaśnień w tym zakresie – któremu to wezwaniu WOMP zadośćuczynił w odpowiedzi z dnia 10.03.2021 r.

PWIS, utrzymując w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie, podkreślił że organ wydający decyzję w przedmiocie choroby zawodowej jest związany treścią orzeczenia lekarskiego w zakresie poczynionych w nim ustaleń, tj. dotyczących schorzenia i jego przyczyn. Państwowy inspektor sanitarny wydający decyzję w sprawie choroby zawodowej nie jest zatem uprawniony do kontroli merytorycznej orzeczeń lekarskich wydanych przez uprawnione do rozpoznawania chorób zawodowych jednostki organizacyjne, ani też do dokonywania własnych ustaleń, prowadzących do odmiennego rozpoznania jednostki chorobowej. Orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej, jest opinią biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 K.p.a., zostało wydane przez uprawnionego do tego lekarza o specjalności medycyny pracy, nie budzi wątpliwości co do swej rzetelności i wiarygodności oraz zostało należycie uzasadnione. Jako że ustalenia poczynione przez PPIS w zakresie stanu faktycznego, w tym co do przebiegu zatrudnienia, sposobu wykonywania pracy, oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika, przedstawione w uzasadnieniu skarżonej decyzji są prawidłowe, korelują ze zgromadzonym w tej sprawie materiałem dowodowym, organ odwoławczy je podzielił i przyjął za własne. Ponowna analiza zgromadzonego w tej sprawie materiału dowodowego, uzupełniona o ww. wyjaśnienia potwierdziła, że materiał dowodowy w tym postępowaniu został zebrany w sposób wyczerpujący i nie wymaga uzupełnienia. Tym samym zgłoszone w odwołaniu wnioski dowodowe nie zasługiwały na uwzględnienie. Nie przyczynią się one bowiem do wyjaśnienia dostatecznie wyjaśnionych okoliczności relewantnych z punktu widzenia przepisów prawa normujących przebieg takiego jak to postępowania administracyjnego. Znajdujące się w aktach sprawy dowody odnoszące się do przebiegu zatrudnienia strony, jego warunków i narażenia zawodowego, a w szczególności wydane w tej sprawie orzeczenie lekarskie oraz wzgląd, iż w załączniku do rozporządzenia, pod pozycją nr 19 w załączniku do rozporządzenia wymieniono przewlekłe choroby układu ruchu wywołane sposobem wykonywania pracy, w tym przewlekłe zapalenie ścięgna i jego pochewki (pkt 1), przy czym okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej – pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym – wynosi 1 rok, świadczą, zdaniem organu o tym, że schorzenie strony pozostaje w związku przyczynowym z pracą wykonywaną przez stronę u Spółki.

PWIS wskazał, że z przeprowadzonej przez PPIS, zgodnie z treścią ust. 2-4 § 6 rozporządzenia, oceny narażenia zawodowego, której odzwierciedleniem jest "Karta oceny narażenia zawodowego", wynika że strona była narażona w pracy zawodowej na przeciążenie kończyn górnych. Charakter wykonywanej przez stronę pracy, a przede wszystkim stwarzające ryzyko przeciążenia układu ruchu w obrębie kończyn górnych przedsiębrane w toku czynności, predysponowały wystąpienie u tej pracownicy przewlekłego zapalenia ścięgien zginaczy palców rąk. Praca stanowiąca znaczne wymogi dla rąk osoby wykonującej polecone operacje, której ważnym elementem jest obowiązek wykonania norm narzuconych przez pracodawcę, co do ilości sztuk jest czynnikiem niosącym poważne ryzyko powstania choroby zawodowej. PWIS uznał, że u strony doszło do przeciążenia kończyn górnych, co jednoznacznie wynika z opisu zawartego w "Karcie oceny narażenia zawodowego" i co zostało potwierdzone w ww. orzeczeniu lekarskim. W Spółce obowiązywała ściśle określona i narzucona dzienna norma wykonania wiązek elektrycznych, a z opisu czynności wynika, iż do ich wykonania pracownik potrzebował ciągłego zaangażowania pracy rąk tj. zginania, odginania, nawracania, odwracania, odchylenia, blokad palcami - koniecznych do wykonania czynności montażu. Z kolei określenie ram czasowych narażenia zawodowego przez poszczególne czynności nie było konieczne, gdyż wystarczy, aby w czasie narażenia pracownik wykonywał którąkolwiek z tych czynności przeciążających rękę, aby stwierdzić narażenie zawodowe.

W dalszej części uzasadnienia PWIS wskazał, że dla stwierdzenia choroby zawodowej wystarczające jest wykazanie wysokiego prawdopodobieństwa wywołania jej przez narażenie zawodowe. Wysokie prawdopodobieństwo może być wykluczone jedynie przez ujawnienie pozazawodowych przyczyn choroby – które w niniejszej sprawie nie ujawniły się. Mając na względzie, że strona w wywiadzie chorobowym zgłaszała początek dolegliwości ze strony układu ruchu charakterystyczny dla przewlekłego zapalenia ścięgna i jego pochewki od ok. 2015 r., tylko ostatni zakład pracy można było wskazać jako potencjalnie związany przyczynowo z powstaniem choroby. Udokumentowane objawy przewlekłej choroby układu ruchu pod postacią przewlekłego zapalenia ścięgna i jego pochewki muszą bowiem wystąpić do 1 roku od zakończenia pracy w narażeniu, aby można je było wiązać przyczynowo z tym narażeniem. W tym zakresie jednostka orzecznicza ustaliła, że dostarczona dokumentacja potwierdza występowanie w okresie ustalonym w rozporządzeniu udokumentowanych objawów chorobowych. Na ocenę tą, jak również prawidłowość wydanego przez jednostkę orzeczniczą orzeczenia, nie wpływa legitymowanie się przez M. Z. orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności. Za niezasadny uznano zarzut odwołania co do braku wzięcia pod uwagę przez jednostkę orzekającą innych istniejących czynników mających wpływ na stan zdrowia strony, wskazując że WOMP w piśmie z dnia 10.03.2021 r. wyjaśnił, że problemy zdrowotne nie wykluczają etiologii zawodowej przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy. Za nietrafny uznano zarzut naruszenia art. 235 1 K.p., skoro w wyniku oceny warunków pracy można bezspornie lub co najmniej z wysokim prawdopodobieństwem stwierdzić, że rozpoznana u strony choroba została spowodowana w związku ze sposobem wykonywania pracy.

Reasumując PWIS stwierdził, że PPIS w toku prowadzonego postępowania w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 K.p.a.), dokumentację medyczną, rozstrzygając także zgłaszane przez strony wnioski dowodowe. Na jego podstawie prawidłowo ocenił, że okoliczność stwierdzenia u strony choroby zawodowej została udowodniona (art. 80 K.p.a.).

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach Spółka podniosła zarzuty naruszenia:

I. art. 77 K.p.a. poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie, co wiąże się z nieuzasadnionym pominięciem przedstawionych w odwołaniu zastrzeżeń skarżącej co do prawidłowości przeprowadzenia postępowania dowodowego i wniosków dowodowych; w wyniku tego naruszenia organ II instancji nie przeprowadził wszystkich dowodów istotnych w sprawie i powielił błędy w przeprowadzeniu postępowania dowodowego, których organ I instancji dopuścił się na etapie dokonywania oceny narażenia zawodowego;

II. art. 78 § 1 K.p.a. poprzez nieuzasadnione pominięcie wniosków dowodowych Spółki, przez co skarżąca została pozbawiona możliwości obrony swoich praw i wykazania okoliczności negatywnych dla przyjęcia domniema zawodowego charakteru schorzenia;

III. art. 79 § 2 oraz art. 10 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie, że skarżąca nie została zawiadomiona o terminie odebrania oświadczenia o przebiegu pracy zawodowej strony, w związku z czym nie miała możliwości wzięcia udziału w przeprowadzeniu tego dowodu i zadania jej pytań; okoliczność ta jest szczególnie istotna, ponieważ jak wynika z protokołu odebrania oświadczenia oraz z karty oceny narażenia zawodowego, oświadczenie to było głównym źródłem informacji organu i przede wszystkim na jego podstawie została sporządzona ta karta, a następnie wydano decyzje organu I i II instancji;

IV. art. 7 K.p.a. poprzez zaniechanie podjęcia wszystkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co przejawiało się zwłaszcza w odmowie pozyskania akt postępowania w przedmiocie stwierdzenia u uczestniczki niepełnosprawności, choć z dodatkowych wyjaśnień jednostki orzeczniczej jednoznacznie wynikało, że przed oceną, czy dokumenty tam zgromadzone mogą mieć znaczenie dla postępowania nie zapoznała się ona z taką dokumentacją, a skarżąca w piśmie z dnia 22.04.2021 r. wyraźnie wskazywała na nieprawidłowość takiego działania; organ II instancji naruszył wskazany przepis również poprzez nieuzasadnione nieuwzględnienie pozostałych wniosków zawartych w odwołaniu i niepodjęcie realnych czynności zmierzających do poprawy błędów popełnionych w postępowaniu dowodowym i prawidłowego ustalenia okoliczności faktycznych; powyższe naruszenia doprowadziły organ II instancji do błędnego ustalenia okoliczności faktycznych sprawy, a w szczególności do błędnego przyjęcia, że w czasie pracy uczestniczka była narażona na przeciążenie kończyn górnych, co zdaniem organu II instancji miało wynikać z treści ww. karty; organ II instancji błędnie przyjął również, że wykonywane przez uczestniczkę ruchy uprawniały do przyjęcia, że jej schorzenia są chorobą zawodową; organ II instancji w sposób nieuprawniony uznał, że samo stwierdzenie wykonywania czynności mogącej powodować narażenie zawodowe, bez wskazania ram czasowych, w jakich była ona wykonywana, jest wystarczające do przyjęcia, że uczestniczka wykonywała ruchy monotypowe, co było podstawą stwierdzenia choroby zawodowej;

V. art. 84 § 2 w zw. z art. 24 § 3 K.p.a. poprzez niedostrzeżenie, że orzeczenie lekarskie będące podstawą wydanej decyzji, mające status opinii biegłego, wydał lekarz, który zgłosił podejrzenie wystąpienia choroby zawodowej; powyższe stanowi podstawę dla jego wyłączenia i negatywną przesłankę dla wydania przez tego samego lekarza opinii w sprawie; orzekanie w przedmiocie choroby zawodowej w toku postępowania przez tego samego lekarza, który zgłosił jej podejrzenie podważa obiektywizm wydanej opinii i świadczy o jej nieprawidłowym sporządzeniu pod względem formalnym, co oznacza, że nie może być ona podstawą rozstrzygnięcia w sprawie; w tym zakresie w uzasadnieniu powołano się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8.11.1976 r. o sygn. akt I CR 374/76;

VI. § 8 ust. 2 w zw. z ust. 1 rozporządzenia poprzez nieskorzystanie przez organ II instancji z przysługujących możliwości w zakresie uzupełnienia materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, co skutkowało wydaniem decyzji organu II instancji w oparciu o nieprawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy i miało wpływ na treść rozstrzygnięcia;

VII. § 6 ust. 1 w związku z § 6 ust. 5 pkt 4 rozporządzenia poprzez uznanie, że orzeczenie lekarskie zostało wydane zgodnie z przepisami prawa w zakresie podstawy ustaleń jednostki orzeczniczej dotyczących oceny narażenia zawodowego, w sytuacji gdy narażenie zawodowe zidentyfikowane w treści orzeczenia zawiera informacje, które nie zostały uwzględnione w treści karty oceny narażenia zawodowego, zaś jednostka orzecznicza nie występowała o uzupełnienie do właściwego inspektora sanitarnego ani sama nie podjęła jakichkolwiek działań zmierzających do ich uzupełnienia treści karty oceny narażenia zawodowego, zaś jednostka orzecznicza nie występowała o uzupełnienie do właściwego inspektora sanitarnego ani sama nie podjęła jakichkolwiek działań zmierzających do ich uzupełnienia;

VIII. art. 2351 K.p. poprzez nieuzasadnione zakwalifikowanie schorzeń uczestniczki jako choroby zawodowej, podczas gdy nie wykazano, że bezspornie lub też z wysokim prawdopodobieństwem została ona spowodowania działaniem czynników szkodliwych i zdrowia występujących w środowisku pracy, sposobem wykonywania pracy.

Mając na uwadze powyższe Spółka wniosła o:

I. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości;

II. uchylenie poprzedzającej ją decyzji PPIS i orzeczenie o braku podstaw dla stwierdzenia choroby zawodowej u uczestniczki;

ewentualnie, z uwagi na naruszenie art. 2351 K.p., które miało wpływ na wynik sprawy, zobowiązanie organu do wydania decyzji i wskazanie sposobu załatwienia sprawy, w szczególności wskazanie konieczności ponownego przeprowadzenia oceny narażenia zawodowego oraz uzyskania nowego orzeczenia lekarskiego;

III. przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego w sprawie poprzez zwrócenie się do Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...] o przesłanie pełnych akt postępowania prowadzonego w sprawie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności uczestniczki - zgodnie z wnioskiem Spółki zawartym m.in. w odwołaniu od decyzji i we wcześniej składanych pism procesowych – dla wykazania okoliczności negatywnych dla przyjęcia domniemania zawodowego charakteru choroby oraz wykazania, że schorzenia uczestniczki nie zostały spowodowane sposobem wykonywania przez nią pracy;

IV. rozpoznanie sprawy na rozprawie;

V. zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i powołując się dodatkowo na § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1.08.2002 r. w sprawie sposobu dokumentowania chorób zawodowych i skutków tych chorób.

Na rozprawie sądowej w dniu 15 września 2021 r.:

- pełnomocnik Spółki poparł skargę,

- uczestniczka M. Z. wniosła o oddalenie skargi,

- Prokurator Prokuratury Okręgowej, który uprzednio zgłosił swój udział w sprawie na podstawie art. 8 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 p.p.s.a. wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej jest decyzja PWIS, utrzymująca w mocy decyzję PPIS o stwierdzeniu choroby zawodowej tj. przewlekłej choroby układu ruchu wywołane sposobem wykonywania pracy: przewlekłe zapalenie ścięgna i jego pochewki wymienionej w pozycji 19.1 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia z dnia 30.06.2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1367), zwanego dalej rozporządzeniem.

Materialnoprawną podstawę wydania ww. decyzji stanowiły przepisy art. 235¹ oraz 235² K.p., zgodnie z którymi za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych.

Jak wynika z powyższych regulacji, obowiązkiem organu orzekającego w przedmiocie choroby zawodowej jest rozpoznanie lub nierozpoznanie u pracownika (byłego pracownika) choroby, o jakiej mowa w art. 235¹ K.p. Jedynymi przesłankami wydania pozytywnej decyzji na podstawie obu zacytowanych wyżej przepisów jest stwierdzenie wystąpienia choroby wymienionej w załączniku do rozporządzenia, co do której można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. W przypadku rozpoznanej w niniejszej sprawie choroby zawodowej, okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej określony został w rozporządzeniu na 1 rok. Postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej jest specyficznym postępowaniem administracyjnym, zaś regulacje procesowe zawarte w rozporządzeniu stanowią lex specialis wobec przepisów K.pa. Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia, właściwy państwowy inspektor sanitarny, który otrzymał zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej, wszczyna postępowanie, a w szczególności kieruje pracownika lub byłego pracownika, którego dotyczy podejrzenie, na badanie w celu wydania orzeczenia o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania. Właściwymi do orzekania w zakresie chorób zawodowych są jednostki medyczne wymienione w § 5 ust. 2 i 3 rozporządzenia – do których niewątpliwie zalicza się WOMP, który wypowiedział się co do choroby zawodowej M. Z.. Zgodnie z § 6 ust. 1 rozporządzenia lekarz, o którym mowa w § 5 ust. 1, wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, zwane dalej orzeczeniem lekarskim, na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Ocenę narażenia zawodowego przeprowadza w toku podejmowania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej lub decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej – właściwy państwowy inspektor sanitarny (§ 6 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia).

W aktach sprawy znajduje się karta oceny narażenia zawodowego z 12.05.2020 r., sporządzona w związku z podejrzeniem choroby zawodowej M. Z., w której podano m.in., że w okresie od 22.02.2010 r. do 10.02.2020 r. (obejmującym również wyszczególnione okresy zwolnień lekarskich) uczestniczka pracowała w Spółce na stanowisku monter wiązek elektrycznych, w tym przez ostatnie 9 lat na linii montażowej tzw. karuzeli, "wykonując pracę z 2 innymi pracownicami. W zależności od ilości wpinanych podzespołów 2 pracownice stały i wpinały przewody na tablicy do odpowiednich obudów (kostek), a 3-a stojąc między kratami z rozwieszonymi przewodami robiła podzespoły - wykonywała kostkowanie, czyli wpinała przewody elektryczne w obudowy (kostki). Te podzespoły były kolejno wykorzystywane do wpięcia na tablicy przez 2 pracownice. Pracownice w grupie 3-osobowej wykonywały czynności zamiennie- zamieniały się miejscami i wykonywaną pracą codziennie lub też w ciągu zmiany roboczej. Na "karuzeli" na Ap1 przypadało wykonanie 120 - 125 wiązek na zmianę roboczą w grupie kilkudziesięciu pracowników. Ż. M. pracując przy "karuzeli" wykonywała kilkaset wpięć przewodów elektrycznych do obudów (kostek) pracując przy tablicy i wykonując zamiennie podzespoły wiązek elektrycznych/ na zmianę roboczą. Cały mechanizm "Karuzeli" i jej prędkość posuwania się był uzależniony od ilości montowanych wiązek" (K-I-177). Dalej wskazano, że M. Z., pracując jako monter wiązek elektrycznych w [...] w [...] w okresach - 8.10.2007 r. - 7.03.2008 r., 13.03.2008 r. - 25.04.2008 r. na stanowisku monter wiązek elektrycznych oraz w [...] w latach: 28.04.2008 r.- 31.12.2008 r., a także w Spółce w latach 1.01.2009 r.- 7.02.2009 r., 24.08.2009 r. - 31.10.2009 r., 22.02.2010 r.- 10.02.2020 r. "przez łącznie ponad 11 lat była narażona na przeciążenie narządu ruchu w obrębie kończyn górnych. Szczególnie podczas wykonywania takich czynności jak: montaż- wpięcia przewodów w obudowy, wpięcia blokad do obudów, montaż opaski zaciskowej, obcinanie opasek pistoletem - zaciągnięcie opaski pistoletem. Wykonywane czynności zawodowe wymagały chwytania w palce przewodów i blokad, zaciągnięcia pistoletu, zginania i prostowania rąk w nadgarstkach" (K-I-176).

Co się zaś tyczy pracy M. Z. w [...] (od 15.10.1981 r. do 31.03.1997 r.) wskazano, że przez 10 miesięcy, wykonując prace telegrafistki, pracowała w narażeniu na przeciążenie układu ruchu - ręce, dłonie, ruchy monotypowe związane z wykonywaniem czynności ręcznych - rejestracja, składanie i datowanie telegramów, a wykonywana przez ok. 6 lat na stanowisku telefonistki praca wymagała sprawności rąk, co mogło mieć znaczenie dla przeciążenia narządu ruchu kończyn górnych. W tym zakresie zawarto stwierdzenie, że "taką pracę P. Ż. M. zakończyła ponad 30 lat temu". Jest to o tyle istotne, że:

- po pierwsze, w przypadku rozpoznanej choroby zawodowej – przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy: przewlekłego zapalenia ścięgna i jego pochewki wymienionej w pozycji 19.1 wykazu chorób zawodowych, okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej, określony został w rozporządzeniu na 1 rok;

- po drugie, jak ustalono w prowadzonym postępowaniu, strona zgłaszała, że dolegliwości typu bóle palców ręki prawej, szczególnie palca Iewego występowały od ok. 2015 r.

Z tych względów uprawniona jednostka – WOMP – w orzeczeniu z dnia 22.05.2020 r. stwierdziła, że tylko "ostatni zakład pracy można wskazać jako potencjalnie związany przyczynowo z powstaniem choroby" (K-I-222), argumentując że "M. Z. zgodnie z oceną narażenia zawodowego strona łącznie przez ponad 11 lat wykonywała czynności stwarzające ryzyko przeciążenia układu ruchu w obrębie kończyn górnych, co predysponowało do wystąpienia przewlekłego zapalenia ścięgien zginaczy palców rąk. Charakterystyka wykonywanych czynności zarówno przy wykonywaniu wiązek elektrycznych na tablicy, stole czy przez ostatnie 9 lat na linii montażowej tzw. Karuzeli wskazuje, iż strona wykonywała powtarzalne ruchy odwodzenia kciuka, łokciowe odchylanie nadgarstka i/lub obejmowanie przewodów, blokad palcami (mocny chwyt połączony z odchyleniem ręki), czy ruchów predysponujących do wystąpienia zaciskającego zapalenia pochewki ścięgnistej palców pochodzenia zawodowego (...). W grudniu 2018 r., z powodu braku poprawy po leczeniu ambulatoryjnym, wykonano operacyjnie tendowaginektomię z uwolnieniem ścięgien zginaczy kciuka prawego oraz w lutym 2019 r. uwolnienie ścięgna palca III ręki lewej. W okresie od 7.10.2019 r. do 30.10. 2019 r. strona była leczona w ramach prewencji rentowej ZUS (...) stan po leczeniu palca trzaskającego palca III ręki lewej, żylaki prawej kończyny dolnej, otyłość. W ośrodku rehabilitacyjnym rozpoznano zespół bólowo-parestetyczny obu rąk, stan po leczeniu operacyjnym zespołu cieśni nadgarstka po stronie prawej". Dodatkowo WOMP podkreślił, że "strona wykonywała regularnie badania profilaktyczne i nie orzekano jej przeciwwskazań do pracy", w związku z czym, mając na uwadze wymagany przepisami okres 1 roku, nie sposób odnieść rozpoznanej choroby zawodowej do wcześniejszych okresów zatrudnienia u innych pracodawców.

W powyższym orzeczeniu, WOMP – działając w oparciu o sporządzoną na potrzeby niniejszej sprawy kartę oceny narażenia zawodowego – rozpoznał u M. Z. chorobę zawodową – przewlekłe choroby układu ruchu wywołane sposobem wykonywania pracy: przewlekłe zapalenie ścięgna i jego pochewki wymienionej w pozycji 19.1 wykazu chorób zawodowych: palec "zatrzaskujący" I ręki prawej oraz III ręki lewej.

Przedstawione wywody i stwierdzenia, wobec ich rzetelności, spójności i osoby autora – uprawnionego lekarza orzecznika, prawidłowo podzieliły organy obu instancji, wydając decyzje w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej.

Autor skargi, kwestionując rzetelność sporządzenia karty oceny narażenia zawodowego, zarzuca organowi również nieuwzględnienie zarzutów odwołania co do braku chronometrażu, czyli opisu czasu trwania poszczególnych czynności.

Uznając powyższy zarzut za niezasadny należy wskazać na:

- niemożliwość uzyskania chronometraży w prowadzonym postępowaniu – co wynika z faktu, że M. Z. nie jest już pracownikiem Spółki;

- przykładowe zestawienie czynności dla wiązek elektrycznych, jakie "mogła" wykonywać M. Z. (przesłane przez Spółkę przy piśmie z dnia 12.12.2019 r. (K-I-79-84);

- informację Spółki, zawartą w piśmie z dnia 12.02.2020 r. (K-I-156-158) co do tego, że nie prowadzi ewidencji wiązek elektrycznych wykonywanych przez pracowników, a z uwagi na upływ czasu nie jest w stanie podać choćby przybliżonego czasu wykonywania wiązek (oceniony czas niezbędny do wykonania wiązki bez nadmiernego pospiechu został oceniony przez odwołującą na ponad 8 minut), nie potrafi również wskazać ilości wykonanych wiązek jaka przypadała na jednego pracownika oraz ilości powtórzeń danej czynności.

W tym miejscu należy przytoczyć treść § 6 ust. 4 rozporządzenia, zgodnie z którym ocenę narażenia zawodowego sporządza się na formularzu określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 237 § 4 pkt 1 K.p., przy wykorzystaniu dokumentacji gromadzonej zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 298¹ K.p. przez pracodawców i jednostki organizacyjne Państwowej Inspekcji Sanitarnej, a także, jeżeli postępowanie dotyczy aktualnego zatrudnienia, na podstawie oceny przeprowadzonej bezpośrednio u pracodawcy z uwzględnieniem ryzyka zawodowego. Wbrew stanowisku Spółki organ, stosownie do zacytowanego wyżej przepisu, nie miał podstaw do sporządzenia karty oceny narażenia zawodowego na podstawie innych dokumentów niż te, które zostały mu udostępnione przez pracodawców oraz którymi sam dysponował. Z tych samych powodów nie było także fizycznych możliwości zmierzenia czasu wykonywania przez M. Z. poszczególnych czynności na stanowisku montera wiązek elektrycznych. Nie można zatem uznać za uprawniony zarzutu, że karta oceny narażenia zawodowego jest nierzetelna z powodu brak w niej chronometraży, skoro podczas przeprowadzania oceny narażenia zawodowego u pracodawcy uzyskanie chronometraży było niemożliwe, a pracodawca mimo wezwań, chronometraży nie przedstawił. Ponadto Spółka, udostępniając posiadaną przez siebie dokumentację, twierdziła że zawarte w niej przykładowe, orientacyjne czasy wykonywania kilku wiązek nie są chronometrażem, o jakim mowa w § 6 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia. W tym kontekście czynności wykonywane przez M. Z. opisane są na tyle precyzyjnie i wyczerpująco, że orzekająca jednostka medyczna nie uznała za konieczne zwrócenie się do pracodawcy lub do PPIS w [...] o dalsze uzupełnienie przedłożonej dokumentacji w tym zakresie na podstawie § 6 ust. 5 pkt 1 i 4 rozporządzenia. Nie ulega więc wątpliwości, że orzekająca jednostka medyczna dysponowała dokumentacją uznaną przez nią za wystarczającą do wydania orzeczenia, w tym kartą oceny narażenia zawodowego i zawartym w niej szczegółowym opisem sposobu wykonywania pracy. Brak w karcie oceny narażenia zawodowego chronometrażu czynności, o jakim mowa w § 6 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia, nie może się automatycznie przekładać na podważenie wiarygodności orzeczenia lekarskiego, jak próbuje to wykazać skarżąca. W tym przypadku okoliczność ta nie miała bowiem wpływu na wynik sprawy.

Odnosząc się do zarzutów skargi należy podkreślić, że postępowanie w sprawie choroby zawodowej nie jest nakierowane na ustalenie stanu zdrowia pracownika, ani nieograniczone badania stanu jego zdrowia, ale ma na celu jedynie stwierdzenie, czy choroba strony wymieniona w wykazie ma zawodową etiologię. Stąd też w przypadku stwierdzenia, że pracownik cierpi na chorobę, o której mowa w załączniku do rozporządzenia, jedynym obowiązkiem organu pozostaje ustalenie istnienia związku przyczynowego między stwierdzonym schorzeniem a warunkami pracy, w jakich strona ją wykonywała, ustalając jednocześnie stopień prawdopodobieństwa wystąpienia tego związku. W świetle art. 235¹ K.p., co do zasady, nie jest wykluczone rozpoznania choroby zawodowej w przypadkach, gdy obok ustalenia, że choroba mogła zostać spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, ujawniono również inne dysfunkcje organizmu badanego, predysponujące do powstania schorzenia wymienionego w wykazie chorób zawodowych. Stwierdzenie choroby zawodowej jest wykluczone jedynie w przypadku, gdy dysfunkcje te stanowiłyby wyłączną albo wysoce prawdopodobną przyczynę powstania tych chorób. To uprawniona jednostka diagnostyczno-orzecznicza bowiem ocenia, czy dysponuje pełnym materiałem lekarskim pozwalającym na wydanie orzeczenia w sprawie istnienia podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. To lekarz ma wiedzę specjalistyczną w zakresie rozpoznania choroby zawodowej i to on decyduje o tym, jakie dokumenty i badania są niezbędne, w jakim zakresie i jak mają być przeprowadzone (tak NSA w wyroku z 7.02.2018 r. II OSK 940/16, dostępnym na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Odnośnie zarzutu Spółki co do braku wystąpienia przez organ do Powiatowego Zespołu Orzekania o Niepełnosprawności (M. Z. legitymuje się orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności) podniesioną w tym zakresie argumentację należy uznać za niezasadną. W tym zakresie Sąd podziela stanowisko organu, że niepełnosprawność M. Z. nie miała takiego wpływu na stwierdzenie u niej choroby zawodowej, jaki przypisuje mu Spółka. W sytuacji bowiem, gdyby była ona jakąkolwiek przeszkodą, czy ograniczeniem w możliwości wykonywania pracy na stanowisku montera wiązek elektrycznych, bądź stymulowała, wywoływała, czy choćby zwiększała prawdopodobieństwo zachorowania na przewlekłe zapalenie ścięgna i jego pochewki, to M. Z. nie uzyskałaby orzeczeń dopuszczających ją do takiej pracy. Ubocznie wskazać trzeba, że w stanie faktycznym sprawy o sygn. akt II OSK 1459/15 (wyrok NSA z 12 lipca 2016 r.), dotyczącej stwierdzenia choroby zawodowej – obustronnego zespołu cieśni nadgarstka, pracownik A. [...], pomimo legitymowania się orzeczoną II grupą niepełnosprawności, nadal pracował, składając lżejsze wiązki i średnie, ze względu na chore ręce (po 7 godzin dziennie).

Skarżąca zarzuca także, że organ w sposób nieuprawniony pominął "szereg wniosków dowodowych zmierzających do uzupełnienia postępowania dowodowego i naprawienia błędów organu I instancji popełnionych na etapie dokonywania przez ten organ oceny narażenia zawodowego" (str. 6 skargi).

W ocenie Sądu, w realiach niniejszej sprawy organ powyższych wniosków prawidłowo nie uwzględnił. Orzeczenie lekarskie, dotyczące rozpoznania choroby zawodowej, stanowi bowiem opinię biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 K.p.a., bez tej opinii bądź sprzecznie z tą opinią organ administracji nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych (por. wyrok NSA z 19.01.2017 r., sygn. II OSK 1056/15, dostępny j.w.). Celem postępowania w przedmiocie choroby zawodowej nie jest ustalanie konkretnej pozazawodowej etiologii stwierdzonego schorzenia. Postępowanie to ma bowiem odpowiedzieć na pytanie, czy mamy do czynienia z chorobą zawodową w rozumieniu prawnym, zdefiniowanym w art. 235¹ K.p., a mianowicie, czy u badanego pracownika rozpoznano chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych oraz czy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że schorzenie to zostało spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Podkreślenia jednocześnie wymaga, że z treści § 6 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia wynika, że lekarz zatrudniony w jednostce orzeczniczej, o której mowa w § 5 ust. 2 i 3, posiada kwalifikacje nie tylko do stwierdzenia istnienia klinicznych objawów pozwalających na ustalenie istnienia choroby, ale także kwalifikacje do oceny sporządzonej w sprawie karty narażenia zawodowego, a więc dokonania oceny, czy stanowisko i rodzaj pracy uzasadniały istnienie narażenia zawodowego. W niniejszej sprawie chodzi o pracę wykonywaną na stanowisku montera wiązek elektrycznych. Wiedza posiadana przez lekarzy spełniających wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ustawy z dnia 27.06.1997 r. o służbie medycyny pracy (Dz. U. z 20219 r. poz. 1175), pozwala im na samodzielną ocenę, czy praca na konkretnym stanowisku jest pracą w narażeniu zawodowym. W niniejszej sprawie jednostka orzecznicza I stopnia w wydanym orzeczeniu w sposób przekonujący wskazała, dlaczego jej zdaniem sposób wykonywania pracy przez M. Z. mógł być przyczyną rozwoju u badanej stwierdzonej choroby zawodowej. Prawidłowe orzeczenie lekarskie musi zawierać szczegółowe uzasadnienie zawartego w nim rozstrzygnięcia, które pozwoli organowi administracji publicznej na ocenę jego rzetelności w granicach wskazanych w art. 80 K.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 10.04.2014r., sygn. II OSK 2734/12, dostępny jw.). Treść wydanego w niniejszej sprawie orzeczenia spełnia wskazane powyżej wymogi. Z akt sprawy wynika, że lekarz orzecznik dysponował niezbędnym do wydania orzeczenia materiałem dowodowym, o jakim mowa w § 6 ust. 1 rozporządzenia i zasadnie nie uznał za konieczne sięganie po dodatkową dokumentację.

Wskazana powyżej argumentacja powoduje również, że niezasadny był złożony w skardze wniosek dowodowy o zwrócenie się przez Sąd do Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] o przedstawienie będącej w jego posiadaniu dokumentacji lekarskiej w sprawie o ustalenie stopnia niepełnosprawności M. Z.. Ponadto uzyskanie tej dokumentacji nie było niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie (art. 106 § 3 p.p.s.a.), gdyż materiał dowodowy zgromadzony w sprawie był wystarczający do wydania rozstrzygnięcia. Według natomiast przywołanego przepisu, spełnienie takiej przesłanki jest konieczne, aby sąd administracyjny mógł dopuścić na wniosek, czy z urzędu dowody uzupełniające z dokumentów.

Niezależnie od powyższego nie sposób nie zauważyć, że organ odwoławczy prawidłowo skorzystał z możliwości przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego (art. 136 § 1 K.p.a.). Mianowicie w toku postępowania odwoławczego PWIS wystąpił do WOMP, załączając pismo Spółki z dnia 20.11.2020 r. o nadesłanie wyjaśnień w przedmiocie:

1) rodzaju dokumentacji medycznej świadczącej o udokumentowaniu pierwszych objawów chorobowych rozpoznanej u strony choroby zawodowej, tj. przewlekłe choroby układu ruchu wywołane sposobem wykonywania pracy: przewlekłe zapalenie ścięgna i jego pochewki;

2) wpływu stwierdzonej u strony wady zwyrodnieniowej kręgosłupa szyjnego i lędźwiowego z dyskopatią L5/S1, niepełnosprawności, żylaków prawej kończyny dolnej oraz otyłości na zawodową etiologię rozpoznanej u wyżej wymienionej przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią przewlekłego zapalenia ścięgna i jego pochewki;

3) dostępu lekarza wydającego w tej sprawie orzeczenie lekarskie do pełnej dokumentacji medycznej dotyczącej leczenia szpitalnego w tym operacyjnego strony;

4) wpływu wynikającego z treści świadectwa pracy wydanego przez Spółkę łącznego okresu usprawiedliwionej nieobecności w pracy strony na pozazawodową etiologię rozpoznanego schorzenia;

5) przyczyn zawężenia w ww. orzeczeniu lekarskim okresu narażenia zawodowego do przedziału czasu: 1.01.2009r. - 07.02.2009r., 24.08.- 31.10.2009r. 22.02.2010 r. - 10.02.2020r., w sytuacji w której strona na tożsamym stanowisku montera wiązek elektrycznych pracowała także, w przedsiębiorstwie [...] czy też [...], jak też wskazania czy powyższe oddziałuje na końcową treść wydanego przez tę jednostkę orzeczenia.

W odpowiedzi z dnia 10.03.2021 r. WOMP wskazał, że:

- w trakcie badania w Poradni Chorób Zawodowych WOMP w dniu 27.08.2019 r. strona podała, że od kilku lat występują u niej dolegliwości dotyczące ręki prawej; w trakcie badania w Poradni Rehabilitacyjnej w dniu 10.09.2019 r. strona zgłosiła, iż od ok. 1-2 lat występuje progresja dolegliwości bólowych;

- problemy zdrowotne wymienione w pkt 2 nie wykluczają etiologii zawodowej przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią przewlekłego zapalenia ścięgna i jego pochewki; można tylko wyjaśnić, że współistnienie zmian zwyrodnieniowych stawów kręgosłupa, jest czynnikiem pozazawodowym, który może sprzyjać rozwojowi przewlekłych chorób układu ruchu związanych ze sposobem wykonywania pracy, ale nie może wykluczać etiologii zawodowej ww. chorób; decydujące znaczenie przy ocenie etiologii stwierdzonych chorób ma ocena sposobu wykonywania pracy przez pacjenta i prawdopodobieństwo związku chorób z wykonywaną pracą;

- lekarze uczestniczący w postępowaniu mieli wgląd do kart informacyjnych potwierdzających przebyte leczenie;

- usprawiedliwione nieobecności w pracy strony związane były z leczeniem prawdopodobnie różnych schorzeń (informację na ten temat posiada Zakład Ubezpieczeń Społecznych); okres narażenia zawodowego wpisany w orzeczeniu został określony na podstawie karty oceny narażenia zawodowego sporządzonej przez PPIS; dłuższe nieobecności w pracy związane były z leczeniem dolegliwości ze strony układu ruchu, a zatem nie można uznać, że leczenie w ramach zasiłku chorobowego świadczy o pozazawodowej etiologii choroby;

- zawężono miejsca wykonywania pracy, w którym wystąpiło narażenie zawodowe stanowiące przyczynę zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej, do Spółki, z uwagi na to, że dolegliwości ze strony układu ruchu, strona łączy z pracą w ostatnim zakładzie pracy.

W tym kontekście nie sposób było uznać, że doszło do naruszenia wskazywanych przez Spółkę przepisów art. 7, art. 77, art. 78 § 1 K.p.a., zwłaszcza że w sprawie – wbrew zarzutom skargi – spełniono wszystkie wymogi wynikające z rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych. Tym samym za niezasadne należy uznać podniesione w skardze zarzuty naruszenia § 8 ust. 2 w zw. z ust. 1 § 6 ust. 1 w związku z § 6 ust. 5 pkt 4 rozporządzenia. Podobnie, jeśli chodzi o zarzuty dotyczące art. 79 § 2 oraz art. 10 K.p.a. – poprzez nieuwzględnienie, że skarżąca nie została zawiadomiona o terminie odebrania oświadczenia o przebiegu pracy zawodowej uczestniczki – również brak podstaw do stwierdzenia, że doszło do naruszenia tych przepisów w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.), zwłaszcza że oświadczenie złożone przez uczestniczkę nie miało charakteru przesłuchania. Tymczasem przepis art. 79 § 1 K.p.a. statuuje wymów zawiadomienia stron o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków.

Przechodząc do oceny kolejnego zarzutu należy wskazać, że – jak to zauważyła Spółka – orzeczenie WOMP z dnia 22.05.2020 r. (K-I-222) zostało podpisane przez tego samego lekarza, który zgłosił podejrzenie wystąpienia choroby zawodowej (K-I-5), co stanowi okoliczność niesporną. Skarżąca w tym zakresie koncentruje się jednak wyłącznie na:

- art. 84 § 2 K.p.a., zgodnie z którym "biegły podlega wyłączeniu na zasadach i w trybie określonym w art. 24";

- art. 24 § 3 K.p.a., który stanowi, że "bezpośredni przełożony pracownika jest obowiązany na jego żądanie lub na żądanie strony albo z urzędu wyłączyć go od udziału w postępowaniu, jeżeli zostanie uprawdopodobnione istnienie okoliczności nie wymienionych w § 1, które mogą wywołać wątpliwość co do bezstronności pracownika.

Zgodnie bowiem z art. 24 § 1 pkt 4 K.p.a. pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której był świadkiem lub biegłym albo był lub jest przedstawicielem jednej ze stron, albo w której przedstawicielem strony jest jedna z osób wymienionych w pkt 2 i 3. Dodatkowo autor skargi powołuje się na tezę wyroku Sądu Najwyższego z dnia 8.11.1976 r. o sygn. akt I CR 374/76, w którym orzeczono, że "osoba, która z racji posiadanych wiadomości specjalnych ma spostrzeżenia niedostępne dla innych osób (np. lekarz leczący chorego), powinna z reguły być słuchana w charakterze świadka, a funkcję biegłego należy powierzyć innej osobie, która z faktami istotnymi dla rozstrzygnięcia sprawy poprzednio się nie zetknęła".

Powyższa argumentacja Spółki nie mogła jednak odnieść skutku, o czym przesądza trafnie powołana w odpowiedzi na skargę treść regulacji szczególnych zawartych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 1.08.2002 r. w sprawie sposobu dokumentowania chorób zawodowych i skutków tych chorób (Dz. U. z 2013 r. poz. 1379 ze zm.), wydanym na podstawie art. 237 § 4 pkt 1 K.p. Mianowice, w § 2 tego rozporządzenia dokumentacja medyczna dotycząca chorób zawodowych obejmuje m.in. skierowanie na badania w związku z podejrzeniem choroby zawodowej oraz kartę badania w związku z chorobą zawodową (pkt 1). Z kolei zgodnie z § 4 ust. 2 tego rozporządzenia – znajdującego zastosowanie w niniejszej sprawie – skierowania na badania do jednostki orzeczniczej I stopnia nie stosuje się, jeżeli zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej zostało dokonane przez lekarza tej jednostki.

W świetle ostatniego z cyt. przepisów nie budzi wątpliwości Sądu dopuszczalność podpisania orzeczenia WOMP o stwierdzeniu choroby zawodowej przez tego samego lekarza, który zgłosił podejrzenie jej wystąpienia. Ubocznie, niezależnie od decydującej dla rozstrzygnięcia powyższego zarzutu treści § 4 ust. 2 tego rozporządzenia, wskazać trzeba, że w sprawach – co prawda odmiennych, lecz ze zbliżonym problemem prawnym dotyczącym opinii biegłego – orzecznictwo zgodnie wskazuje, że nic nie stoi na przeszkodzie, by wójt (burmistrz, prezydent) był wpisany na listę izby samorządu zawodowego urbanistów lub architektów i aby samodzielnie sporządził projekt decyzji o warunkach zabudowy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 2.04.2020 r. II SA/Wr 544/19, LEX nr 2956610).

Nie jest również trafny zarzut naruszenia art. art. 235 1 K.p., skoro w wyniku oceny warunków pracy można bezspornie lub z co najmniej z wysokim prawdopodobieństwem stwierdzić, że rozpoznana u M. Z. choroba została spowodowana w związku ze sposobem wykonywania pracy.

Mając na uwadze, że w niniejszej sprawie organ odwoławczy prawidłowo ustalił stan faktyczny, a następnie w sposób niewadliwy dokonał jego subsumpcji do ustalonych w przepisach przesłanek stwierdzenia choroby zawodowej tj. przewlekłej choroby układu ruchu wywołane sposobem wykonywania pracy, brak jest podstaw by przyjąć, że proces decyzyjny stosowania tych regulacji przebiegł nieprawidłowo i zarazem, aby wieńcząca go zaskarżona decyzja była wadliwa.

Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.