Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 588/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-10-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 13 ust. 1 pkt 3. art. 13 ha ust. 2, art 13 hc ust. 1, art. 13i ust. 4a, art. 40a ust. 5, art. 13k ust. 1 pkt 1, art. 13 ust. 1 pkt 3.
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
article: art. 7, 8, 77 par. 1, 80.
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Urszula Wilk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędzia WSA Piotr Borowiecki Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 października 2013 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] sierpnia 2012 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] sierpnia 2012 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 3000 (trzy tysiące) z tytułu nieuiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd w dniu [...] sierpnia 2012 r. o godz. 16:56 po odcinku autostrady [...].

Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 1, art. 13k ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm., Dz. U. z 2008 r. Nr 218, poz. 1391 zwanej dalej udp) oraz załącznika nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2011 r. Nr 80, poz. 433 ze zm.), art. 50 pkt 1 lit. j, art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b, art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 1265 - zwanej dalej utd).

Przedmiotowa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu [...] sierpnia 2012 r. o godz. 08:20 na drodze nr [...] (odcinek P. – W.) w miejscowości B. na parkingu stacji paliwowej [...] zatrzymano do kontroli pojazd marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą o nr rej. [...]. Wyżej wymienionym pojazd prowadził M. G. Przed zatrzymaniem do kontroli mobilnej, pojazd został przeskanowany przez skaner [...] zainstalowany w pojeździe służbowym Inspekcji Transportu Drogowego (nr rej. [...]) w wyniku czego nawiązano połączenie z urządzeniem służącym do poboru opłat elektronicznych (jednostki pokładowej viaBOX o nr ser. [...]) w powyższym pojeździe. Podczas kontroli stwierdzono, iż w dniu [...] sierpnia 2012 r. o godzinie 16:56 na 262 km autostrady [...] na odcinku węzeł M. - węzeł S. I (klasy A i S) urządzenie przeznaczone do pobierania opłaty za przejazd po drodze płatnej (bramownica) zarejestrowało naruszenie - brak środków na koncie Pre-pay dla pojazdu o nr rej. [...]. Stwierdzone naruszenie zostało zarejestrowane w Systemie Elektronicznego Poboru Opłat (dokumentacja fotograficzna - zdjęcie z przejazdu [...]).

W toku kontroli ustalono, iż wyżej wymienionym pojazdem kierował M. G. Kierowca do kontroli okazał wykresówkę z tachografu analogowego, której analiza potwierdziła powyższe ustalenia. Brak środków na koncie Pre-pay skutkuje nie wniesieniem wymaganej przepisami prawa opłaty elektronicznej za korzystanie z dróg krajowych lub ich odcinków.

Odcinek drogi krajowej, na którym stwierdzono naruszenie jest wskazany w załączniku nr 1 pkt 2 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2011 r. nr 80,433).

W oparciu o powyższe ustalenia Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z [...] sierpnia 2012 r. nałożył na M. G.karę pieniężną w kwocie 3000 zł.

M. G. wniósł odwołanie od tej decyzji podnosząc, że o braku środków na koncie dowiedział się dopiero z protokołu kontroli. Wskazywał, że wymienił urządzenie viaBOX na nowe następnego dnia po kontroli.

Ponownie rozpoznając sprawę Główny Inspektor Transportu Drogowego pismem nr [...] z dnia [...] października 2012 r. wezwał podmiot odpowiedzialny za obsługę krajowego systemu poboru opłat działający w imieniu i na rzecz Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad – K. Sp. z o.o., do udzielenia informacji związanych z kontrolowanym przejazdem, w szczególności do wskazania, czy w dniu [...] sierpnia 2012 r. na koncie użytkownika znajdowały się środki pieniężne wystarczające do uiszczenia opłaty za przejazd określony w protokole kontroli.

Pismem o nr ref. [...] z dnia [...] listopada 2012 r. K.Sp. z o.o. wskazała, iż stan salda konta użytkownika w systemie w dniu [...] sierpnia 2012 r. o godz. 16:56 wynosił 0 zł, a umowa zawarta z użytkownikiem nie przewidywała możliwości uiszczenia opłaty po dokonaniu przejazdu.

Powołując art. 5 ust. 1, 13 ust. 1 pkt 3 i 13k ust. 4 u.d.p. Główny Inspektor Transportu Drogowego stanął na stanowisku, że zgromadzony materiał dowodowy w sposób pełny odzwierciedla ustalony w rozpatrywanej sprawie stan faktyczny. Z całokształtu materiału dowodowego w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że kontrolowany pojazd samochodowy poruszał się po drodze wymienionej w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej i za kontrolowany przejazd nie została uiszczona opłata, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p.

Strona postępowania administracyjnego została ustalona prawidłowo, gdyż jest nią osoba, która kierowała kontrolowanym pojazdem samochodowym, stosownie do treści art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p.

Zdaniem organu, okoliczności podniesione przez skarżącego nie mogą stanowić podstawy do umorzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przewozu z naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej.

Ustawodawca nie przewidział okoliczności pozwalających na odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązków określonych w art. 13k ust. 1 i 2 u.d.p. w przypadku nieuiszczenia opłaty elektronicznej. Z tych względów przyczyny, z powodu których opłata nie została uiszczona, nie są okolicznościami istotnymi dla rozpoznania sprawy administracyjnej. Kary pieniężne wynikające z naruszenia przepisów ustawy o drogach publicznych są nakładane na podstawie obiektywnie stwierdzonych naruszeń.

Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazywał, że obowiązujący system pozwala na naliczanie i pobieranie opłaty elektronicznej wyłącznie za pośrednictwem zainstalowanego w pojeździe urządzenia, tzw. viaBOX. Brak zainstalowania w pojeździe w/w urządzenia, w toku wykonywania przejazdu po drogach wskazanych w załącznikach nr 1 i 2 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r., skutkuje tym, że opłata elektroniczna nie zostaje uiszczona, zaś organ administracji publicznej obowiązany jest do wymierzenia kierującemu pojazdem samochodowym kary administracyjnej, zgodnie z dyspozycją wyrażoną w art. 13k ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych. Mając na uwadze powyższe kierujący pojazdem, niezaopatrzony w urządzenie viaBOX, nie powinien poruszać się po odcinkach dróg krajowych, o których mowa w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej.

Ponadto organ wyjaśnił stronie, iż od dnia 1 lipca 2011 r. system poboru opłat za przejazd po drogach krajowych, oparty na kartach opłat drogowych (tzw. "winietach") został zastąpiony przez system elektronicznego poboru opłat. Od 1 lipca 2011 r. nie istnieje zatem inna forma poboru opłat za przejazd po drogach krajowych, niż w ramach systemu elektronicznego. Podkreślał, iż kierujący pojazdem samochodowym, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy Prawo o ruchu, za który uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej, jest obowiązany do uiszczenia opłaty elektronicznej w przypadku przejazdu po drodze krajowej, objętej tymże obowiązkiem.

Wskazywał, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2011 r. w sprawie trybu, sposobu i zakresu kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2011 r. Nr 133, poz. 773) dopuszczalnym jest przeprowadzanie kontroli stacjonarnej oraz kontroli mobilnej, celem sprawdzenia prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej.

Organ wyjaśnił, iż w Polsce w systemie elektronicznego poboru opłat wykorzystywana jest technologia mikrofalowa DSRC (Dedicated Short Range Communication - dedykowana komunikacja krótkiego zasięgu). Technologia DSRC działa w oparciu o dwa rodzaje współpracujących urządzeń: czujniki rejestrujące fale, umieszczone na bramownicach wzniesionych nad drogą objętą obowiązkiem uiszczenia opłaty elektronicznej oraz transponderu (tzw. viaBOX) wysyłającego dane o pojeździe do czujników. W chwili, gdy kierujący pojazdem przejeżdża pod bramownicą lub do pojazdu zbliży się Mobilna Jednostka Kontrolna Inspekcji Transportu Drogowego, nawiązywana jest łączność między bramownicą (lub Mobilną Jednostką Kontrolną), a jednostką pokładową (viaBOX) zainstalowaną w pojeździe. Dane o pojeździe przekazywane są do operatora, a następnie do centrum rozliczeniowego. Na bramownicach zainstalowane są również urządzenia pozwalające na ujawnienie oraz rejestrację pojazdów, które nie uiściły opłaty elektronicznej.

W ocenie organu nie wyłącza odpowiedzialności strony za nieuiszczenie opłaty elektronicznej okoliczność w postaci niezasygnalizowania przez urządzenie viaBOX braku środków na koncie. Według informacji uzyskanych od K. Sp. z o.o. (pismo z dnia [...] listopada 2012 r.) stan salda konta użytkownika w systemie w dniu [...] sierpnia 2012 r. o godz. 16:56 wynosił 0 zł. Organ podnosił, że jak wynika z treści wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona w okresie od [...] sierpnia 2012 r. do chwili zatrzymania do kontroli nie była świadoma, że na jej koncie nie znajdują się środki umożliwiające uiszczenie opłaty za przejazdy drogami płatnymi. W ocenie organu kierujący pojazdem winien był monitorować stan konta oraz prawidłowe działanie urządzenia viaBOX, a nie opierać się wyłącznie na wskazaniach urządzenia, czyli ilości sygnałów wydawanych przez viaBOX w trakcie przejazdu przez bramownicę. W sytuacji, gdy działanie urządzenia viaBOX jest nieprawidłowe, użytkownik ma prawo do złożenia reklamacji oraz wymiany urządzenia na nowe/sprawne. Zdaniem Głównego Inspektora Transportu Drogowego obowiązkiem kierującego jest uiszczenie opłaty za przejazd płatną drogą krajową, a w obecnym stanie prawnym jest to możliwe wyłącznie za pośrednictwem urządzenia viaBOX, za którego prawidłowe działanie odpowiada kierowca.

Ostatecznie Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazał, że K. Sp. z o.o. jest podmiotem odpowiedzialnym za obsługę krajowego systemu poboru opłat. Skoro zaś podmiot odpowiedzialny za obsługę powyższego systemu ustalił, że opłata nie została uiszczona, a powodem niepobrania opłaty był brak środków na koncie użytkownika, to należy dać wiarę tej informacji pochodzącej bezpośrednio od podmiotu obsługującego elektroniczny system poboru opłat.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na opisaną wyżej decyzję wniósł M. G.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania tj.:

a) art. 13 lit. i pkt 4a ustawy o drogach publicznych, wskazując, iż przepis ten jednoznacznie określa do czego zobowiązany jest kierowca korzystający z systemu elektronicznego poboru opłat i że żaden sposób nie naruszył w/w przepisu zatem nie może być karany,

b) art. 7, 10, 77, 107 k.p.a. poprzez niewłaściwe prowadzenie postępowania administracyjnego wskutek czego musi ponosić odpowiedzialność za zaniedbania dotyczące nieprawidłowego działania systemu poboru opłat.

Skarżący żądał uchylenia zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu skargi skarżący powołując art. 13 lit. i pkt 4a ustawy o drogach publicznych podnosił, że z protokołu kontroli wynika jednoznacznie, że nie naruszył w/w przepisu dotyczącego obowiązków kierowcy, zatem nie może ponosić odpowiedzialności za coś na co nie ma wpływu.

Zwracał uwagę na niesprawność urządzenia, które odpowiedzialne jest za prawidłowy pobór pieniędzy. Główny Inspektor w jego ocenie nie wykazał żadnej bezstronnej inicjatywy w tym zakresie, aby dowiedzieć się, czy wadliwość urządzenia spowodowała nie uiszczenie opłaty, poprzez nie sygnalizowanie w sposób prawidłowy niskiego stanu konta.

W dniu [...] sierpnia 2012 r. udał się do punktu dystrybucji urządzenia Viabox z urządzeniem, gdzie okazało się, że urządzenie było faktycznie wadliwe i zostało wydane nowe urządzenie.

Wywodził zatem, że do naruszenia ewentualnych przepisów doszło w skutek błędnego działania systemu zarządzanego przez firmę K., która wprowadziła do obrotu niesprawne urządzenie, a ponadto nie informowała o niskim stanie konta poprzez:

a) urządzenie VIABOX będące w pojeździe nie sygnalizowało braku środków na koncie, poprzez sygnał dźwiękowy zgodnie z załączoną instrukcją obsługi,

b) zaraz po kontroli na najbliższej stacji obsługującej system Viatoll okazało się, że urządzenie jest niesprawne technicznie (nastąpiła wymiana urządzenia).

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 dalej jako "p.p.s.a.").

Rozpoznając sprawę z punktu widzenia powyższych kryteriów stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja GITD z dnia [...] grudnia 2012 r. oraz poprzedzająca ją decyzja tego organu z dnia [...] sierpnia 2011 r. zostały wydana z naruszeniem przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik tego postępowania.

Z przepisu art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. wynika dla korzystających z dróg publicznych obowiązek ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej (opłaty elektronicznej). Opłata ta, w myśl art. 13ha ust. 1 u.d.p. jest pobierana za przejazd po drogach krajowych lub ich odcinkach, określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 6. Natomiast jej wysokość ustala się jako iloczyn liczby kilometrów przejazdu i stawki tej opłaty za kilometr dla danej kategorii pojazdu, według art. 13ha ust. 2 u.d.p.

Należy podkreślić, że przepisy u.d.p. przewidują możliwość uiszczenia opłaty elektronicznej jedynie w systemie elektronicznego poboru opłat, zgodnie z art. 13i (art. 13hc ust. 1 u.d.p.).

Zasadą jest, że pobranie opłaty następuje poprzez urządzenie na potrzeby pobierania tych opłat instalowane w pojeździe samochodowym. Obowiązek oferowania takowego urządzenia spoczywa na podmiotach pobierających opłaty z wykorzystaniem systemów elektronicznego poboru, zgodnie z art. 13i ust. 3 u.d.p.

Kierujący pojazdem samochodowym wyposażonym w urządzenie na potrzeby pobierania opłat elektronicznych, z mocy art. 13i ust. 4a u.d.p. jest obowiązany do: włączenia urządzenia podczas przejazdu po drodze, na której pobiera się opłatę (pkt 1); wprowadzenia do urządzenia prawidłowych danych o rodzaju pojazdu (pkt 2); używania urządzenia zgodnie z przeznaczeniem (pkt 3).

Zasady wnoszenia opłat elektronicznych i ich rozliczania reguluje wydane na podstawie art. 40a ust. 5 u.d.p. rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 30 kwietnia 2011 r. w sprawie wnoszenia opłat elektronicznych i ich rozliczania oraz przekazywania opłat elektronicznych i kar pieniężnych na rachunek Krajowego Funduszu Drogowego (Dz. U. nr 91, poz. 524) dalej jako "rozporządzenie z 30 kwietnia 2011 r.". Według § 3 ust. 1 powołanego rozporządzenia: przed rozpoczęciem korzystania z sieci dróg krajowych objętych opłatą elektroniczną użytkownik: 1. zawiera umowę z pobierającym opłatę elektroniczną dotyczącą korzystania z dróg krajowych lub ich odcinków objętych opłatą elektroniczną w formie pisemnej; 2. odbiera od pobierającego opłatę elektroniczną urządzenie; 3. instaluje urządzenie w pojeździe; 4. wnosi przedpłatę - w przypadku wybrania formy wnoszenia opłaty elektronicznej, o której mowa w § 5 ust. 2 pkt 1 czyli w formie przedpłaty; 5. ustanawia zabezpieczenie oraz przekazuje pobierającemu opłatę elektroniczną dokument potwierdzający jego ustanowienie - w przypadku wybrania przez użytkownika formy wnoszenia opłaty elektronicznej, o której mowa w § 5 ust. 2 pkt 2 czyli płatności okresowej za zabezpieczeniem.

Wniesienie opłaty elektronicznej w formie przedpłaty następuje przed rozpoczęciem korzystania z sieci dróg krajowych objętych opłatą elektroniczną, w kwocie nie mniejszej niż pozwalająca na odbycie planowanego przejazdu w całości, w myśl § 7 ust. 1 rozporządzenia z 30 kwietnia 2011 r. Przez wniesienie opłaty elektronicznej w formie przedpłaty rozumie się wpływ środków na rachunek bankowy, na który wnoszona ma być opłata elektroniczna, określony w umowie między użytkownikiem a pobierającym opłatę, zgodnie z § 7 ust. 2 cytowanego rozporządzenia.

Zgodnie z treścią art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p. za przejazd po drodze krajowej kierującemu pojazdem samochodowym, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, za który pobiera się opłatę elektroniczną bez uiszczenia tej opłaty - wymierza się karę pieniężną w wysokości 3 000 złotych. Kary pieniężne, o których mowa w ust. 1 i 2, nakładają, w drodze decyzji administracyjnej, uprawnieni do kontroli, o których mowa w art. 131 ust. 1 (art. 13k ust. 4 u.d.p.). W myśl art. 131 ust. 1 pkt 2 u.d.p. - do kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej, w tym kontroli używanego w pojeździe urządzenia, o którym mowa w art. 13i ust. 3, jeżeli jest ono wymagane, oraz nałożenia i pobierania kar pieniężnych, o których mowa w art. 13k, są uprawnieni inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego.

W rozpoznawanej sprawie organ administracji drogowej stwierdzając poruszanie się przez skarżącego po płatnym odcinku drogi krajowej, wyszczególnionej w załączniku nr 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r., bez uiszczenia opłaty elektronicznej - w dniu [...] sierpnia 2012 r. o godz. 16:56, na zasadzie art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p. nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 3 000 zł.

Zdaniem Sądu materiał dowodowy zebrany w niniejszej sprawie nie przedstawia pełnej sekwencji, składających się na sprawę uiszczenia opłaty elektronicznej czynności, które pozwoliłyby na jednoznaczne stwierdzenie, czy opłata elektroniczna za sporny przejazd rzeczywiście została poniesiona, czy też do realizacji rzeczonego obowiązku nie doszło z przyczyn leżących po stronie kierowcy.

Zgodnie z unormowaną w art. 7 K.p.a. zasadą prawdy obiektywnej organy administracji publicznej "podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy". Stosownie do tej zasady, organ prowadzący postępowanie ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. W szczególności jest obowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całego materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnić w sposób wymagany przez przepisy kodeksu postępowania administracyjnego (np. wyrok NSA z dnia 26 maja 1981 r., SA 810/81, ONSA 1981, nr 1, poz. 45). W wyroku z dnia 23 listopada 1994 r., III ARN 55/94, OSNAPiUS 1995, nr 7, poz. 83 Sąd Najwyższy podkreślił, że: "jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszystkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego do wydania decyzji o przekonującej treści (art. 7 k.p.a.)". Przy czym z zasadą prawdy obiektywnej ściśle wiąże się zawarta w art. 8 k.p.a. zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, która określa wyraźnie to, co implicite jest zawarte w zasadzie praworządności. Z zasady wyrażonej w art. 8 k.p.a. wynika bowiem przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań (por. Jaśkowska Małgorzata, Wróbel Andrzej, Komentarz do art. 8 kodeksu postępowania administracyjnego /Dz.U.00.98.1071/, [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, LEX, 2009, wyd. III).

Przenosząc te rozważania natury ogólnej na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że organ dokonując ustaleń co do okoliczności stanowiących fakty prawotwórcze w niniejszej sprawie nie sprostał stawianym wyżej wymogom.

Za niedostatecznie wyjaśnioną w niniejszej sprawie uznać należy zasadniczą kwestię sprawności urządzenia Via-box w dacie i godzinie spornego przejazdu.

W szczególności nie stanowi o dostatecznym wyjaśnieniu tej kwestii powoływanie się przez organ jedynie na oświadczenie operatora odpowiedzialnego za obsługę krajowego systemu poboru opłat o braku środków finansowych na koncie użytkownika w sytuacji gdy między datą kontroli, a datą spornego przejazdu upłynęło 17 dni. Organ nie sprawdził, czy w tym okresie z konta skarżącego pobierane były opłaty, czy zarejestrowano inne przejazdy bez uiszczenia wymaganej opłaty, czy w końcu przed tą datą ze wskazanego konta opłaty ściągane były prawidłowo. Zdaniem Sądu okoliczności te mogą mieć znaczenie w sprawie i przyczynić się do jej pełnego wyjaśnienia zwłaszcza w sytuacji gdy skarżący bezpośrednio po kontroli wymienił urządzenie ViaBox z powodu jego wadliwego działania, o którym jak twierdził dowiedział się w czasie kontroli. Organ podnosząc, że kierujący pojazdem winien był monitorować stan konta nie ustalił jednak czy w przedmiotowej sprawie to sam kierujący był stroną umowy z operatorem systemu poboru opłat (K. z o.o.). Jednocześnie organ wskazuje, że w przypadku, gdy działanie urządzenia ViaBox jest nieprawidłowe użytkownik ma prawo do złożenia reklamacji i wymiany urządzenia na nowe.

Zdaniem Sądu zaniechanie przez organ dokonania oceny przekazanych przez stronę dowodów w postaci niefiskalnych potwierdzeń wymiany urządzenia ViaBox na nowe w odniesieniu do całości okoliczności sprawy narusza przepis art. 80 K.p.a. nakazujący ustosunkowanie się do każdego ze zgromadzonych w sprawie dowodów, z uwzględnieniem wzajemnych powiązań między nimi, aby uzyskać jednoznaczność ustaleń faktycznych w sprawie.

Kwestia ta w ocenie Sądu, nie została jednak dostatecznie wyjaśniona przez organ, np. przez dokonanie oględzin zwróconego urządzenia, a powoływanie się przez organ na informację od operatora systemu o braku reklamacji rzeczonego urządzenia zdaniem Sądu nie uzasadniało zaniechania organu w tym zakresie. Skoro bowiem zawarte pomiędzy użytkownikami a operatorem systemu umowy umożliwiają zwrot/wymianę urządzeń viaBOX to racjonalnym jest korzystanie przez użytkowników z prostej procedury zwrotu wadliwie działających urządzeń, a nie wikłanie się w czasochłonne procedury reklamacyjne, co nieuzasadnia jednak czynienia założeń, że zwrócone urządzenie było sprawne.

Reasumując stwierdzić należy, że w toku postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonych decyzji o nałożeniu kary pieniężnej organ nie wyjaśnił w sposób niebudzący wątpliwości wszystkich istotnych okoliczności, które uzasadniałyby nałożenie na skarżącego kary pieniężnej za przejazd bez uiszczenia tejże opłaty, a w szczególności nie uzyskał niebudzących wątpliwości dowodów co do braku uiszczenia spornej opłaty. W ocenie Sądu takimi dowodami mogłyby na przykład być dokumenty księgowe Spółki K. (jako podmiotu obsługującego system poboru opłat), w tym przedstawiające sekwencje zdarzeń od ostatniego uznania rachunku wierzyciela (Spółki K. - umowa pre-pay) - czyli uzupełnia konta dłużnika przez wskazanie wszystkich kolejnych ściągnięć opłat z tego rachunku ze wskazaniem z jakiego tytułu dana opłata była ściągana, aż do wykazania stanu konta w chwili spornego przejazdu i dalej aż do chwili kontroli i reklamacji spornego urządzenia, a także protokół oględzin urządzenia ujawnionego w kontrolowanym pojeździe, który wyjaśniłby prawidłowość jego działania w trakcie spornego przejazdu.

K. Spółka z o.o. co prawda nie jest stroną tego postępowania, jednak dysponując pieniędzmi użytkowników dróg wpłacanymi na konta pre-pay z pewnością dochowywać musi szczególnej staranności w poborze opłat i księgowym rejestrowaniu tytułów, z mocy których opłaty są ściągane. Wszak pamiętać należy, że z ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że w postępowaniu o nałożenie na określony podmiot kary administracyjnej szczególnego znaczenia nabiera respektowanie wyrażonej w art. 7 k.p.a. zasady prawdy obiektywnej, a przeprowadzone przez właściwy organ postępowanie administracyjne, aby mogło zakończyć się wydaniem decyzji o nałożeniu kary, musi dowieść w sposób niewątpliwy naruszenia zasad i rygorów określonych obowiązującymi przepisami (por. np. wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2012 r. sygn. akt II GSK 317/11, LEX nr 1170283).

Reasumując stwierdzić należy, że wydając przedmiotowe decyzje organ administracji dopuścił się przede wszystkim - mogącej mieć zasadniczy wpływ na ostateczny wynik sprawy - obrazy przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. - polegającej na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy oraz dokonaniu dowolnej oceny dowodów, bez wyraźnego wskazania przyczyn nieuwzględnienia twierdzeń i zarzutów skarżącego.

Naruszenie wspomnianych przepisów - w ocenie Sądu - mogło mieć istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy, a więc stanowi dostateczną podstawę prawną do uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji GITD oraz poprzedzającej ją decyzji tego organu z dnia [...] sierpnia 2012 r.

Rozpoznając ponownie niniejszą sprawę GITD uwzględni zaprezentowane stanowisko Sądu.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zostało wydane na podstawie art. 152 p.p.s.a.