Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 361/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2015-11-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji i umorzono postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 7a
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2015 r. sprawy ze skargi A. K-Z. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2015 r. Nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] października 2014 r. nr [...], II. umarza postępowanie administracyjne, III. przyznaje adwokatowi L. C. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu, kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych) w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych 20/100) tytułem podatku od towarów i usług.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją z dnia [...] października 2014 r. nr [...] wskazując na art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 z późn. zm., dalej p.b.), nałożył na inwestorów: A. K-Z. i M. Z., obowiązek wykonania robót budowlanych polegających na rozbiórce ściany działowej pomiędzy pokojami o obecnej powierzchni 8,8 m2 i 12,4m2, uzyskanymi z podziału największego pokoju z dwoma oknami, w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem wykonanych robót w mieszkaniu nr [...] (punkt pierwszy decyzji). Określił termin wykonania robót na 3 miesiące od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna (punkt drugi decyzji) i poinformował, że roboty budowlane należy wykonać pod nadzorem osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane i wykazującej się przynależnością do właściwego samorządu zawodowego.

Uzasadniając PINB podał, że w dniu [...] stycznia 2014 roku, pełnomocnik M. Z., będącego najemcą lokalu mieszkalnego [...], powiadomił organ nadzoru budowlanego o wykonanych samowolnie robotach budowlanych w tymże mieszkaniu. Przeprowadzone czynności kontrolne w dniu 5 marca 2014r. pozwoliły ustalić, że w mieszkaniu zostały wykonane następujące roboty budowlane: z kuchni, w części po lewej stronie, wydzielono ścianą działową pomieszczenie łazienki, w której zamontowano umywalkę i wannę. Łazienka oddzielona jest ścianką działową od pomieszczenia WC, w łazience stwierdzono brak wentylacji; podzielono ścianą działową największy pokój z dwoma oknami na dwa pokoje oraz wykonano otwór drzwiowy o szerokości 90 cm w ścianie konstrukcyjnej do powstałego pokoju o powierzchni 8,8m2. Szerokość tego pokoju wynosi 1,77m, a drugiego pokoju 2,48m.

A. K-Z. (dalej jako Odwołująca się, Strona, Skarżąca) i M. Z. są najemcami przedmiotowego lokalu mieszkalnego od 2004 roku i w tymże roku wykonali ww. roboty budowlane, co oświadczyli do protokołu z kontroli. Przeprowadzający kontrolę inspektorzy stwierdzili, że po 10 latach od wykonania ścian działowych z płyt gipsowo-kartonowych nie są widoczne żadne zarysowania czy też wyboczenia tychże ścian. Nie stwierdzono również żadnych zarysowań nad nadprożem wykonanym nad nowym otworem drzwiowym. PINB zaznaczył, że w dniu [...] kwietnia 2014 r. Strona przesłała do PINB zdjęcia potwierdzające fakt rozbiórki części ścianki działowej pomiędzy łazienką i WC, co pozwala na pozostawienie wspólnej wentylacji łazienki i WC.

Oceniając wykonane roboty budowlane PINB stwierdził, że zostały one wykonane w istniejącym budynku w taki sposób, że nie zmieniono jego charakterystycznych parametrów (kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości, liczby kondygnacji). PINB ocenił, że zgodnie z art. 3 pkt 7a p.b. takiego rodzaju roboty budowlane należy zakwalifikować jako przebudowę. Zgodnie z art. 28 ust. 1 p.b. roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Pozwolenia takiego wymagają również roboty budowlane o charakterze przebudowy, które nie są wymienione w katalogu robót budowlanych zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, zawartym w art. 29 ust.2 p.b.

Zdaniem PINB występujące naruszenie przepisów prawa budowlanego stanowi przesłankę wystarczającą do wszczęcia stosownego postępowania przed organem nadzoru budowlanego. Postępowanie to dotyczy samowolnej przebudowy mieszkania, a więc robót innych niż budowa i z tych względów nie ma zastosowania art. 48 oraz 49b p.b. W przypadku zakończenia takiej inwestycji postępowanie to uregulowane jest w art. 51 ust. 7 p.b. Wobec powyższego organ wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie przebudowy mieszkania nr 1, w budynku przy ul. [...].

PINB zastrzegł, że zakończenie robót budowlanych oznacza, że organ nie może w oparciu o przepis art. 50 ust. 1 p.b. wydać przewidzianego w tym przepisie postanowienia o wstrzymaniu wykonywanych robót budowlanych.

W postępowaniu unormowanym w art. 51 ust. 7 p.b. podstawową rolę odgrywa ustalenie przez prowadzący postępowanie organ nadzoru budowlanego, czy roboty o których mowa w tym przepisie, prowadzone były w sposób prawidłowy tj. zgodnie z zasadami wiedzy technicznej oraz ze sztuką budowlaną. W postępowaniu tym nie dostosowuje się samowolnych robót budowlanych do zgodności z innymi gałęziami prawa jak np. prawo cywilne, nie wymierza się opłaty legalizacyjnej. Oceniając prawidłowość wykonanych robót budowlanych PINB stwierdził, że niezgodnie z przepisami zawartymi w rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 z późn. zm., dalej jako Rozporządzenie) wydzielono ścianą działową dwa pokoje, z których szerokość jednego wynosi 1,77m (powierzchnia 8,8 m2). W § 94 ust. 1 w pkt 1 wymienionego rozporządzenia zastrzeżono, że w budynku wielorodzinnym szerokość w świetle ścian pomieszczeń powinna wynosić co najmniej: pokoju sypialnego przewidzianego dla jednej osoby - 2,2m. PINB zaznaczył, że przesunięcie ściany działowej w linii prostej w celu uzyskania wymaganej przepisami szerokości nie jest możliwe, gdyż wówczas drugi pokój będzie o mniejszej szerokości niż wymagane 2,20m (w obecnej chwili jego szerokość wynosi 2,48m).

PINB wskazał, że pismem z dnia 22 maja 2014 r. poinformowano inwestorów, że zgodnie z § 2 Rozporządzenia, wymagania o których mowa w tym akcie prawnym, przy przebudowie, mogą być spełnione w sposób inny niż określony w tym rozporządzeniu, stosownie do wskazań ekspertyzy technicznej właściwej jednostki badawczo-rozwojowej albo rzeczoznawcy budowlanego oraz do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, uzgodnionych z właściwym komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej, państwowym wojewódzkim inspektorem sanitarnym, odpowiednio do przedmiotu ekspertyzy. Poinformowano również, że przedłożenie ekspertyzy, o której jest mowa we wskazanym wyżej przepisie umożliwi zalegalizowanie dokonanej przebudowy, a ekspertyzę należy przedstawić w terminie dwóch miesięcy od dnia otrzymania pisma. Inwestorzy nie skorzystali z przedstawionej możliwości, wobec czego, celem doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, należy nakazać rozbiórkę ściany działowej pomiędzy pokojami o obecnej powierzchni 8,8m2 i 12,4m2. PINB zaznaczył, że obowiązek nie dotyczy nowo powstałego otworu drzwiowego ponieważ jest on wykonany poprawnie pod względem budowlanym jak i nie jest w sprzeczności z przepisami.

W odwołaniu od opisanej decyzji A. K-Z. wniosła o uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Podała, że mieszkanie jest użytkowane przez nią i rodzinę od wielu lat. Inwestorzy są rozwiedzeni; prawomocnym wyrokiem [...] Sąd Okręgowy [...] rozwiązał małżeństwo Odwołującej się, a także uregulował korzystanie przez strony z mieszkania w ten sposób, że na czas wspólnego zamieszkiwania stron przyznał do wyłącznego korzystania przez Odwołującą się pokój o powierzchni ok 16,5m2, a do wyłącznego korzystania przez M. Z. pokój o powierzchni ok 8,8m2, pozostawiając pozostałe pomieszczenia w lokalu do wspólnego korzystania. Sąd wskazał w uzasadnieniu, że przy ustaleniu sposobu korzystania z mieszkania miał na względzie potrzeby małoletniego syna, funkcjonalny układ mieszkania oraz wniosek stron.

W chwili obecnej Odwołująca się mieszka w ww. mieszkaniu z byłym mężem jak i niepełnoletnim synem. Były mąż stosuje od wielu lat przemoc psychiczną zarówno wobec Odwołującej się jak i syna. Wydana decyzja jest sprzeczna z zasadą współżycia społecznego, aby odwołująca razem z synem dzieliła jeden pokój z oprawcą - byłym mężem. Dla odwołującej się, jako kobiety dotkniętej przemocą domową, najważniejsze jest uchronienia siebie oraz dziecka przed dalszą przemocą ze strony byłego męża. Nakaz rozbiórki ścianki działowej spowoduje, iż ofiary przemocy w rodzinie będą zamieszkiwały we wspólnym pomieszczeniu ze sprawcą przemocy w rodzinie, co stwarza bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia i życia ofiar przemocy w rodzinie.

Odwołująca się wskazała na stanowisko zawarte uzasadnieniu prawomocnego wyroku WSA w Gliwicach z dnia 30 listopada 2007 r. sygn. akt II SA/Gl 524/07 (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako CBOSA), że roboty bądź prace polegające na budowie ścianek działowych, jeżeli nie wiążą się z nimi roboty budowlane zgodnie z art. 3 pkt 7 p.b. – nie podlegają regulacjom tej ustawy. W przywołanym orzeczeniu Sąd stwierdził, że w odróżnieniu od robót w ścianach nośnych, które ingerują w konstrukcję obiektu, postawienie wewnątrz budynku ścianki działowej, wykucie w niej otworów, przesunięcie jej bądź usunięcie nie może być zakwalifikowane jako przebudowa obiektu budowlanego w rozumieniu art. 3 pkt 7a ustawy Prawo budowlane z 1994 r. Zmieniając jedynie wewnętrzny wygląd pomieszczeń w żadnej mierze nie zmienia ono bowiem rzeczywistych parametrów użytkowych lub technicznych całości budynku, nie wpływa na jego kubaturę, powierzchnię zabudowy, wysokość, długość, szerokość, liczbę kondygnacji.

Decyzją z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, wskazując na art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm., dalej jako kpa) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ podkreślił, że przedmiotem niniejszego postępowania administracyjnego była także ściana działowa powstała między łazienką i WC. Jednakże z postępowania administracyjnego organu I instancji wynika, że została ona rozebrana, a właściwa wentylacja łazienki przywrócona. Uzasadniając organ podał, że wykonane roboty budowlane - przebudowa budynku polegająca na postawieniu ściany działowej pomiędzy pokojami o obecnej powierzchni 8,8m2 i 12,4m2, uzyskanymi z podziału największego pokoju w lokalu, z dwoma oknami, wymagały uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. W związku z tym, iż Inwestorzy na ich wykonanie nie uzyskali takiej decyzji, zastosowanie mają (w przypadku zakończenia robót budowlanych) przepisy art. 51 ust. p.b. stanowiące, iż przepisy art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały zakończone w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. WWINB wskazał na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w uzasadnieniu wyroku z dnia 27 maja 2008 r. sygn. akt II OSK 563/07 (CBOSA), uznał, że przebudową są roboty budowlane, polegające na wykonaniu ścianki działowej na pełnej wysokości korytarza, a więc w połączeniu z podłogą i sufitem pomieszczenia, bowiem powoduje zmianę parametrów użytkowych i technicznych istniejącego obiektu budowlanego (art. 3 pkt 7a p.b.). Innymi słowy - przebudowa oznacza zmianę układu funkcjonalnego istniejącego obiektu budowlanego, jak i zmianę sposobu użytkowania danego obiektu. Podobne stanowisko zajął NSA w wyroku z dnia 12 października 2010 r. sygn. akt II OSK 1536/09 (CBOSA), stwierdzając, że rozebranie ścianek dzielących łazienkę oraz oddzielających poszczególne pokoje a także powiększenie otworu drzwiowego spowodowało zmianę parametrów technicznych i użytkowych istniejącego budynku, a zatem jest to przebudowa. Z kolei w wyroku z dnia 12.05.2011 r. sygn. akt II OSK 827/10 (CBOSA), NSA wskazał, że przebudowa ma m.in. doprowadzić do zmiany parametrów użytkowych (np. powiększenie liczby pomieszczeń) lub technicznych (np. zwiększenie przepustowości instalacji) istniejącego obiektu budowlanego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu (zatytułowanej: "Odwołanie") A. K-Z. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Uzasadniając powtórzyła argumenty zawarte w odwołaniu. Nadto stwierdziła, że zgodnie z orzecznictwem NSA określenie w decyzji terminu rozbiórki obiektu budowlanego nie znajduje podstawy w przepisach p.b. (wyrok NSA sygn. akt IV SA 1160/97 z 15 października 1995 r., wyrok NSA sygn. akt IV SA 2776/98 z 06 sierpnia 1999 r.), bowiem przepisy milczą na temat takiego terminu. Jeśli zatem w decyzji określono termin wykonania rozbiórki, można stwierdzić, że decyzja została wydana bez podstawy prawnej, a tym samym jest nieważna. Ponadto zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wykonywanie ścianek działowych nie wymaga uzyskania przez inwestora decyzji pozwolenia na budowę ani innej decyzji administracyjnej, zatem skoro nie ma obowiązku pozyskiwania ww. decyzji wykonując ścianki działowe, to inwestor nie mógł dokonać samowoli budowlanej.

Skarżąca podkreśliła, że obecny stan mieszkania umożliwia Jej, wraz z synem, częściowe odizolowanie się od agresji byłego męża. Organ administracji publicznej jest z mocy prawa zobowiązany nie tylko do wnikliwego sprawdzenia stanu faktycznego i stanu prawnego ale wydając decyzję administracyjną winien kierować się nie tylko stanem prawnym ale również słusznym interesem społecznym oraz interesem strony. Wydanie decyzji administracyjnej, której treść nie tylko godzi w interes strony ale jest sprzeczny z zasadami współżycia społecznego narusza również interes społeczny.

W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z dnia 15 czerwca 2015 r. sygn. akt II SA/Po 361/15 Sąd przyznał Skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym. Pismem z dnia 04 listopada 2015 r. pełnomocnik Skarżącej wniósł o uchylenie decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].10.2014r. nr [...], umorzenie postępowania i zwrot kosztów za nieopłaconą pomoc prawną przydzieloną z urzędu. wskazał, że postawienie przez Skarżącą ścianki działowej a raczej przegrody z płyty kartonowo-gipsowej, będącej przedmiotem zaskarżonej decyzji, nie stanowi przebudowy w świetle przepisów p.b. Roboty budowlane w ściankach działowych, które nie ingerują w konstrukcję obiektu nie mogą być zakwalifikowane jako przebudowa – wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2013 r. sygn. akt II OSK 627/12.

Na rozprawie pełnomocnik Skarżącej i skarżąca wnosili jak w piśmie z [...].11.2015r. o nienakazywanie rozbiórki ścianki działowej. Pełnomocnik uczestnika M. Z. wnosił o oddalenie skargi, podzielając pogląd organu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Obie wydane w sprawie decyzje nie mogą się ostać.

Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.; dalej w skrócie: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji oraz – na mocy art. 135 p.p.s.a. – poprzedzającej ją decyzji PINB Sąd doszedł do przekonania, że obie te decyzje nie mogą się ostać w obrocie prawnym, a postępowanie administracyjne należy umorzyć.

Sprawa dotyczy ściany (ścianki) działowej pomiędzy pokojami o obecnej powierzchni 8,8m2 i 12,4m2, uzyskanymi z podziału największego pokoju w lokalu, posiadającego przed postawieniem ściany działowej dwa okna. Stan faktyczny sprawy nie jest sporny: ściana (ścianka) działowa została wykonana z płyty gipsowo-kartonowej (k. 37, 24v). Organ nie prowadził postępowania w zakresie ścianki działowej między łazienką a WC, gdyż została ona rozebrana. Nie zakwestionował również nowo powstałego otworu drzwiowego, ponieważ jest on wykonany poprawnie pod względem budowlanym jak i nie stoi w sprzeczności z przepisami. Z uwagi na fakt, że przedmiotowa ścianka działowa wykonana w największym pokoju w lokalu została wykonana organ na podstawie art. 51 ust. 7 p.b. wszczął postępowanie naprawcze. Zgodnie z tym przepisem przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. Bezspornie w sprawie ustalono, że wykonana ścianka działowa w największym pokoju nie jest budową w rozumieniu art. 3 pkt 6 p.b., nie miały zastosowania przepisy art. 48 czy 49 b p.b. Zgodnie z art. 50 ust. 1 p.b. reżimowi z art. 51 ust. 7 p.b. podlegają roboty wykonane:

1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub

2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub

3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub

4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach.

W przedmiotowej sprawie również bezsporne było ustalenie, nie miały miejsca sytuacje określone w art. 50 ust. 1 pkt 3 i 4 p.b. Organ I instancji specjalizujący się w dziedzinie określonej przepisami prawa budowlanego, który dokonał kontroli w przedmiotowym lokalu w protokole z kontroli z dnia 5 marca 2014r. nie stwierdził żadnych przesłanek do uznania, że roboty zostały wykonane w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska. Podał, że Skarżąca i Uczestnik byli wspólnie inwestorami tych robót w 2004r., do ich wykonania zatrudnili profesjonalną firmę remontowo – budowlaną. Po 10 latach od wykonania ścianki działowej z płyty kartonowo – gipsowej nie stwierdzono żadnych zarysowań czy wyboczeń ścianek. Nie stwierdzono również żadnych zarysowań nad nadprożem wykonanym nad nowym otworem drzwiowym. Jedynym zarzutem stawianym przedmiotowej ściance działowej było naruszenie § 94 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002r. Nr 75 poz. 690 ze zm.), zgodnie, z którym w budynku wielorodzinnym szerokość w świetle ścian pomieszczeń powinna wynosić co najmniej : pokoju przewidzianego dla jednej osoby – 2,2 m.

Wskazać należy, że zgodnie z § 2 ust. 1 tego rozporządzenia: przepisy rozporządzenia stosuje się przy projektowaniu, budowie i przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, a także do związanych z nimi urządzeń budowlanych, z zastrzeżeniem § 207 ust. 2. Zgodnie z art. 207 ust. 2 tego rozporządzenia: przepisy rozporządzenia dotyczące bezpieczeństwa pożarowego, wymiarów schodów, o których mowa w § 68 ust. 1 i 2, a także oświetlenia awaryjnego, o którym mowa w § 181, stosuje się, z uwzględnieniem § 2 ust. 2 i 3a, również do użytkowanych budynków istniejących, które na podstawie przepisów odrębnych uznaje się za zagrażające życiu ludzi. Z materiału zgromadzonego przez organy nie wynika by budynek, w którym znajduje się lokal zajmowany przez Skarżącą i Uczestnika zagrażał życiu ludzi. Nie wynika również, co wyżej podano, by stworzenie na skutek postawienia gipsowo – kartonowej ścianki działowej dwóch pokoi zamiast jednego, czy samo wykonanie 10 lat temu ścianki działowej, której konstrukcja nie ma żadnych zarysowań, wyboczeń, mogło spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia, bądź zagrożenie środowiska. Marginalnie wskazać można, że sam Uczestnik, którego zawiadomienia zainicjowało wszczęcie przez organ postępowania nie wskazywał na istnienie takich zagrożeń. Natomiast Skarżąca wskazywała na celowość pozostawienia ścianki z uwagi na własne i syna bezpieczeństwo. Powoływała się wprawdzie na inne niż wynikające z prawa budowlanego okoliczności, które w przedmiotowej sprawie nie mogły być brane pod uwagę przez organ. To jednak dodatkowo pozwala uznać, że wykonanie ścianki skutkujące uzyskaniem pomieszczeń mieszkalnych mniejszych niż wynika to z w/w § 94 ust. 1 pkt 1 nie stanowi zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia, ani tym bardziej środowiska.

Z uwagi na powyższe należało ocenić, czy prawidłowo organu uznały, że wykonanie spornej ścianki działowej nastąpiło bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia (art. 50 ust. 1 pkt 1 p.b. w zw. z art. 51 ust. 7 p.b.). Bo tylko wówczas mogłyby wydać decyzję jak w niniejszej sprawie.

Sporna jest więc ocena wykonanych prac – czy mieszczą się one w zakresie przedmiotowym ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 z późn. zm.). Do rozstrzygnięcia skargi konieczna jest ocena, czy wykonane roboty w ogóle wymagają ingerencji organów nadzoru budowlanego. Organy słusznie uznały, że nie stanowiły one budowy. Zgodnie z art. 3 pkt 6 p.b. przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. Nie był to też remont. Zgodnie z jego definicją zawartą w art. 3 pkt 8 p.b. jest to wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym.

W ocenie Sądu roboty te, co słusznie wskazał pełnomocnik Skarżącej w piśmie z dnia [...] listopada 2015 r. (k. 32-33 akt sądowych) nie stanowiły, jak błędnie przyjęły organy, przebudowy budynku.

Przebudowa stanowi rodzaj robót budowlanych – art. 3 pkt 7 p.b. Innymi słowy, Inwestor który wykonał przebudowę, wykonał roboty budowlane. Roboty budowlane podlegają ograniczeniom i warunkom wynikającym z przepisów p.b. i innych ustaw oraz aktów wykonawczych.

Definicja przebudowy wprowadzona została ustawą z dnia 28 lipca 2005 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 163, poz. 1364). W uzasadnieniu projektu ustawy nowelizującej wyjaśniono, że definicja legalna przebudowy ma na celu uniknięcie dowolnej interpretacji tego pojęcia. Zgodnie z art. 3 pkt 7a p.b. przez przebudowę należy rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji.

Obiektem budowlanym jest między innymi budynek, np. budynek w którym znajduje się przedmiotowy lokal.

Podkreślić należy, że przebudowa wyłączona została z pojęcia budowy ze względu na fakt, że wyróżnikiem budowy jest powstanie nowej substancji budowlanej w znaczeniu "zmiany charakterystycznych parametrów danego obiektu" – np. zwiększenie kubatury obiektu. W przypadku przebudowy może zmienić się, poprzez np. zmianę parametrów technicznych, układ funkcjonalny budynku - pod warunkiem, że parametry charakterystyczne zachowają swoją wielkość sprzed budowy (Prawo budowlane. Komentarz, pod red. Z. Niewiadomskiego, C.H. BECK, Warszawa 2013, s. 57-58).

W orzecznictwie zwraca się uwagę, że skoro wprowadzając definicję przebudowy ustawodawca nie objaśnił co należy rozumieć przez "zmianę parametrów użytkowych lub technicznych" istniejącego obiektu, wyjaśnienie tego pojęcia wymaga sięgnięcia do wykładni językowej. Według Słownika Języka Polskiego "parametr" to wielkość charakteryzująca materiał lub element z punktu widzenie jego przydatności. Pozwala to na stwierdzenie, że parametrem użytkowym i technicznym będą wszelkie wielkości wyrażone w jednostkach miary czy wagi elementów użytkowych takich jak dach, okna, schody oraz technicznych, takich jak ciężar konstrukcji, czy odporność przeciwpożarowa, które występują w przypadku danego obiektu. Kwalifikując konkretne roboty budowlane jako przebudowę organy nadzoru budowlanego powinny ocenić i wykazać, że w wyniku wykonania danych robót, doszło do zmiany tak rozumianych parametrów budynku. Do kategorii przebudowy mogą być bowiem zakwalifikowane takie tylko prace powodujące zmianę parametrów techniczno-użytkowych, co do których organowi udało się wykazać w postępowaniu wyjaśniającym, że ingerują one w układ obciążeń w sposób wymagający konstruowania struktury nośnej obiektu na nowo, tak jak dziej się to podczas budowy nowego obiektu (por. NSA w wyroku z dnia 4 marca 2010 r. II OSK 493/09; NSA w wyroku z dnia 25 stycznia 2013 r. sygn. akt II OSK 627/12; CBOSA).

W ocenie składu orzekającego roboty mające na celu powstanie ściany (ścianki, przegrody) działowej z lekkiej konstrukcji gipsowo - kartonowej, które nie ingerują w konstrukcję obiektu, nie są przebudową. Zarazem, co słusznie podkreślił NSA w uzasadnieniu ww. wyroku z dnia 25 stycznia 2013 r. sygn. akt II OSK 627/12, identyczne prace należy traktować odmiennie w zależności jakiej ściany dotyczą. Oczywistym jest, że roboty odnoszące się do ściany nośnej stanowią ingerencję w konstrukcję budynku i stanowią przebudowę. Podobnie należałoby interpretować ingerencję w przestrzeń budynku, będącą wcześniej przestrzenią wspólną, np. klatkę schodową. Natomiast jako przebudowy w ocenie Sądu nie można zakwalifikować przedzielenia pomieszczenia (pokoju), a więc fragmentu lokalu, na mniejsze pomieszczenia, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Ścianka została wykonana z płyty gipsowo – kartonowej, jako swoista przegroda. Podobnie, nie będzie przebudową zniszczenie albo "przesunięcie" tak postawionej ściany (ścianki). Wykonanie takich robót nie prowadzi bowiem do zmiany parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego.

W cytowanych przez organ II instancji orzeczeniach sytuacja nie była tożsama jak w niniejszej sprawie. Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie kwestionuje stanowiska wyrażonego w cytowanych przez organ orzeczeniach, zauważa jednak, że stan faktyczny tych spraw w żadnym stopniu nie był zbliżony do stanu faktycznego w niniejszej sprawie. Tym samym nie można pojedynczych tez wybranych z uzasadnienia danego orzeczenia zastosować w każdej sprawie w której istnieje określenie "ścianka działowa". Warto zauważyć, że w sprawie zakończonej wyrokiem NSA z 27 maja 2008r. (II OSK 563/07) ściankę działową wykonano z bloczków gazobetonowych, i dzieliła ona na dwie części korytarz ogólnodostępny w taki sposób że ścianka ta kolidowała z istniejącymi otworami drzwiowymi w ścianach usytuowanych prostopadle do niej. Tym samym zasadnie uznana została za przebudowę , powodowała bowiem zmianę parametrów użytkowych i technicznych budynku. W wyroku z 12.10.2010r. (II OSK 1536/09) przedmiotem sporu było rozebranie ścianki przedzielającej łazienkę i ścianki oddzielającej łazienkę od małego pokoju oraz na rozebraniu części ścianki działowej pomiędzy dwoma pokojami w celu poszerzenia łączącego te pomieszczenia otworu drzwiowego w mieszkaniu, czyli również roboty zmieniające parametry użytkowe i techniczne budynku. W sprawie zakończone wyrokiem NSA z 12 maja 2011r. (II OSK 827/10) zakres wykonania robót był jeszcze szerszy niż w dwóch wymienionych powyżej. Polegał bowiem na dokonaniu (zarówno w budynku frontowym, jak w oficynie) nie tylko wymiany i rozbudowy, ale nawet budowy nowej instalacji elektrycznej, instalacji przeciwpożarowej, wentylacji mechanicznej, wymiany i rozbudowy wszystkich instalacji (na I i II piętrze budynku frontowego),wzmocnienia istniejących stropów, postawiono ścianki działowe (tworząc w miejsce dotychczasowych lokali mieszkalnych pokoje hotelowe z łazienkami), wykonano w miejsce polepy nową wylewkę betonową z ociepleniem (na strychu), a nawet wybudowano szyb windowy dla obsługi dźwigu osobowego. W takim stanie faktycznym trudno uznać, że prace te nie doprowadziły do zmiany parametrów użytkowych i technicznych istniejącego wcześniej budynku. W niniejszej sprawie sytuacja taka, jak wyżej opisane, miejsca nie miała. Ścianka działowa dzieląca jeden pokój z dwoma otworami okiennymi na dwa mniejsze pomieszczenia stanowiła formę przegrody, swoistego zaaranżowania wnętrza, które nie doprowadziło do zmiany parametrów użytkowych czy technicznych budynku i w zakresie stworzenia dwóch mniejszych pokoi niczym nie różniło się od dzielenia pokoju grubszą kotarą, drewnianą konstrukcją czy drzwiami przesuwnymi.

W świetle powyższego wskazać należy, że przystępując do stawiania ściany przedzielającej pokój inwestor (inwestorzy) nie musieli legitymować się uprawnieniem do wykonywania robót budowlanych. A tym samym wykonanie tej ścianki nie podlegało reglamentacji prawa budowlanego, tj. nie wymagało ingerencji organów nadzoru budowlanego. W związku z tym Sąd jest zwolniony z odniesienia się do zarzutu skargi o określeniu w decyzji terminu wykonania robót budowlanych.

Z uwagi na powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a w zw. z art. 135 p.p.s.a orzekł jak w pkt I wyroku uchylając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] października 2014r. nr [...].

Sąd, uchylając obie wydane w sprawie decyzje uznał, że zachodzą podstawy do umorzenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 105 § 1 kpa. Z uwagi bowiem na fakt, że wykonane prace w ogóle nie podlegają reżimowi prawa budowlanego i nie były prowadzone w warunkach, o których mowa w art. 50 ust. 1 p.b. to prowadzone postępowanie naprawcze jest bezprzedmiotowe w całości. Z tych względów orzekł jak w punkcie II wyroku o umorzeniu postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a, który z uwagi na treść art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2015.658) znajduje zastosowanie również do spraw takich jak przedmiotowa, tj. wszczętych przed dniem wejścia, tej ustawy zmieniającej ,w życie. O wysokości wynagrodzenia pełnomocnika ustanowionego z urzędu orzeczono na podstawie § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "a" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (t.j. Dz.U.2013.461), podwyższając opłatę o stawkę podatku od towarów i usług (§ 2 ust. 3 tego rozporządzenia).