Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 1068/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2015-03-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: Art. 48 ust. 1 i ust. 4
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Sędziowie WSA Izabela Bąk-Marciniak WSA Maciej Busz /spr/ Protokolant st. sekr. sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2015 r. przy udziale sprawy ze skargi R.P. na decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] marca 2014 r. nr [...]; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 3. zasądza od W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego R.P. kwotę [...] złotych ([...] zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

IV SA/Po 1068/14

Uzasadnienie

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. (zwany dalej PINB) decyzją z dnia [...].03.2014r. nr [...] wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane dalej - Pb (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm., zwanej dalej Pb) i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego dalej – k.p.a. (tekst jednolity Dz. U. z 2013r., poz.267), w związku z prowadzonym postępowaniem administracyjnym w sprawie rozbudowy budynku gastronomiczno-usługowego realizowanego na nieruchomości ozn. nr geod. [...], orb. Ś., gm. Ś. , bez wymaganego przepisami prawa budowlanego pozwolenia na budowę, nakazał inwestorom: K.P. oraz R.P. rozbiórkę rozbudowanej po stronie północno-wschodniej części budynku gastronomiczno – usługowego o wymiarach zewnętrznych 3,34 x 10,02 m i o powierzchni zabudowy 33,47 m2 zlokalizowanego na nieruchomości ozn. nr geod. [...] obr. Ś. , gm. Ś. .

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że na działce o nr geod. [...] obr. Ś. , gm. Ś. inwestorzy K.P. oraz R.P. prowadzą roboty budowlane,tj. rozbudowę budynku gastronomiczno-usługowego. U.Ł-.P. współwłaścicielka budynku gastronomiczno-usługowego nie jest inwestorem rozbudowy przedmiotowego obiektu. Przedmiotowy budynek gastronomiczno-usługowy wybudowany został na podstawie pozwolenia na budowę (decyzja nr [...] z dnia [...].04.1986 r. wydana przez Naczelnika Miasta i Gminy Ś.) i był budynkiem parterowym, niepodpiwniczonym, o konstrukcji murowanej ze stropem żelbetowym pokrytym papą tworzącym dach dwuspadowy, o wymiarach zewnętrznych 7,96 m x 19,63 m z zadaszonym tarasem zamiast sali konsumpcyjnej o powierzchni zabudowy 180,18 m2.

Rozbudowy budynku gastronomiczno-usługowego dokonali inwestorzy K.P. oraz R.P. wykonując pomieszczenia po stronie północno-wschodniej, parterowe, o konstrukcji murowanej, z dachem jednospadowym pokrytym blachą trapezową o wymiarach zewnętrznych 3,34 m x 10,02 m i o powierzchni zabudowy 33,47 m2. Budynek gastronomiczno-usługowy po rozbudowie posiada powierzchnię zabudowy 213,65 m2. Roboty budowlane przy rozbudowie budynku gastronomiczno-usługowego nie zostały zakończone. Okres rozpoczęcia rozbudowy, określono na 2009 rok. Na mapie będącej załącznikiem do umowy dzierżawy z dnia 27.03.2008 r. brak jest przedmiotowej rozbudowy natomiast na mapie będącej załącznikiem do umowy dzierżawy z dnia 02-04-2012 r. uwidoczniono rozpoczętą rozbudowę o pomieszczenie WC.

Organ I instancji podkreślił, że wprawdzie budynek gastronomiczno-usługowy został wybudowany na podstawie uzyskanego pozwolenia na budowę i jest legalnie użytkowany, to jednak na rozbudowę budynku gastronomiczno-usługowego inwestorzy nie posiadają pozwolenia na budowę i prowadzą roboty budowlane bez wymaganego przepisami prawa budowlanego pozwolenia na budowę.

Realizowana przez inwestorów rozbudowa obiektu nie należy do żadnej z kategorii wymienionych w art. 29 Pb, których budowa na mocy tego przepisu jest zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę przed realizacją robót budowlanych. Zatem jest obiektem, na którego budowę konieczne jest posiadanie pozwolenia prawnobudowlanego. Zgodnie z art. 28 Pb naruszenie tego ustawowego wymogu skutkuje wdrożeniem przez organ nadzoru budowlanego legalizacyjnego postępowania administracyjnego z zastosowaniem przepisów art. 48 Pb i następnych. W związku z powyższym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. , zgodnie z przepisami art. 48 ust. 2 i 3 Pb, w drodze postanowienia z dnia [...] maja 2013 r., wstrzymał prowadzenie robót budowlanych i nałożył na inwestorów obowiązek przedłożenia wymaganych dokumentów, określonych w pkt 3 tegoż postanowienia. Do dnia 29.09.2013 r. pomimo upływu określonego w postanowieniu terminu inwestorzy nie złożyli wymaganych dokumentów.

W dniu 12.11.2013 r. wpłynęło do PINB zaświadczenie Burmistrza Miasta i Gminy Ś. z dnia [...].08.2013 r. nr [...] stwierdzające, iż na podstawie aktualnego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta Ś. zatwierdzonego Uchwałą Rady Miejskiej Gminy Ś. nr [...] z dnia 15 grudnia 2009 r. lokalizacja budynku gastronomiczno-usługowego nie jest zgodna z zapisami planu. Lokalizacja budynku gastronomiczno-usługowego, położonego na nieruchomości ozn. nr geod. [...] w obrębie miejscowości Ś. znajduje się na terenie oznaczonym symbolem UT - teren zabudowy usługowej związanej z obsługą turystyki i rekreacji - pola biwakowe i campingowe (przeznaczenie podstawowe) oraz na terenie zabudowy i instalacji związanych z wykorzystaniem wód geotermalnych, w tym na cele rekreacji i ogrzewania miasta (przeznaczenie dopuszczalne). Budynek gastronomiczno-usługowy wraz z rozbudową o całkowitej powierzchni zabudowy 213,65 m2 znajduje się na terenie oznaczonym w planie symbolem UT.

Wraz z zaświadczeniem Burmistrza Miasta i Gminy Ś. z dnia [...].08.2013 r. nr [...] R.P. złożył wniosek o zawieszenie postępowania administracyjnego do czasu rozstrzygnięcia zgodności rozbudowy budynku gastronomiczno-usługowego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] organ odmówił zawieszenia postępowania.

Organ I instancji podkreślił, że inwestor miał możliwość legalizacji przedmiotowego obiektu pod warunkiem przedstawienia m.in. projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi, wykonanego przez uprawnionego projektanta z załączonym przez niego zaświadczeniem wydanym przez izbę samorządu zawodowego i sprawdzonego pod względem zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności lub rzeczoznawcę budowlanego oraz oświadczenia inwestora o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Inwestor jednak nie skorzystał z możliwości legalizacji rozbudowy budynku gastronomiczno-usługowego i w terminie wskazanym w postanowieniu z dnia [...] maja 2013 r. nie przedłożył określonych w pkt 3 tegoż postanowienia dokumentów.

W związku z powyższym zastosowanie znajduje przepis art. 48 ust. 4 Pb, wskazujący, iż niespełnienie przez inwestora, w wyznaczonym mu terminie, nałożonych na niego na podstawie art. 48 ust. 2 Pb obowiązków, powoduje stosowanie art.48 ust. 1 Pb. Przepis ten stanowi, że właściwy organ nakazuje (...) w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Wydanie decyzji w oparciu o art. 48 ust. 1, w związku z art. 48 ust. 4 Pb, kończy postępowanie legalizacyjne. Zaakcentowano, że nakaz rozbiórki części obiektu tutejszy organ orzekł dopiero wówczas, gdy okazało się że nie ma prawnych możliwości legalizacji budowy.

Odwołanie od powyższej decyzji w ustawowym terminie wniósł R.P. zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej uchylenie.

Odwołujący zarzucił, brak pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności poprzez nieustalenie i nieprzesłuchanie osób, które najmowały budynek od poprzednich właścicieli, oraz nieprzesłuchanie świadków powołanych przez odwołującego na tę okoliczność i w konsekwencji błędne przyjęcie, że odwołujący i jego mama K.P. byli inwestorami przedmiotowej rozbudowy, podczas gdy jest to niezgodne z prawdą. Zarzucił także że, zupełnie niezrozumiałe jest, dlaczego zaskarżona decyzja obejmuje jedynie dwóch spośród trzech współwłaścicieli w sytuacji, gdy każdy z nich zaprzeczył, że miał cokolwiek wspólnego z rozbudową, a jedynie U. Ł-P. nie została objęta obowiązkiem nałożonym w zaskarżonej decyzji. Decyzja nie wyjaśnia tej kwestii.

Ponadto wskazano, że w umowach dzierżawy zawieranych z gminą Ś. jest zawarty zakaz dokonywania rozbudowy budynku. Gmina, a potem jej następca prawny - Termy Ś. sp. z o.o., nie zgodziłaby się na przedłużenie umowy, gdyby na dzierżawionym terenie doszło do samowoli budowlanej. Stanowi to nierozważoną przez organ nadzoru okoliczność, która przeczy przyjęciu odwołującego i jego matkę za rzekomych inwestorów rozbudowy.

Zarzucono także, że organ nadzoru zignorował fakt, iż aktualnie toczy się postępowanie w sprawie nieprawidłowości zaświadczenia wydanego przez Burmistrza Gminy Ś. o przeznaczeniu przedmiotowej działki w planie zagospodarowania przestrzennego. Uchybienie Burmistrza Ś. a ma charakter oczywisty, a postępowanie, które zmierza do wyjaśnienia tego uchybienia ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszego postępowania. Jego przedmiotem może być bowiem legalizacja rozbudowy, która jest uzależniona od zgodności z miejscowym planem. Wydanie błędnego zaświadczenia w sposób oczywisty pozbawia odwołującego możliwości rozważenia legalizacji rozbudowy. Organ nadzoru pozbawił go możliwości dokonania legalizacji, pomimo że postępowanie w tej sprawie toczy się.

Odwołujący pismem z dnia 17.06.2014r. uzupełnił swe odwołanie szczegółowo opisując swe starania o zaświadczenie potwierdzające, że przedmiotowa rozbudowa jest zgodna z istniejącym planem zagospodarowania przestrzennego. Ponadto wskazał, że w dniu 14 czerwca 2014 r. złożył w organie nadzoru wniosek o stwierdzenie nieważności uchwały z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zmiany planu zagospodarowania przestrzennego, z uwagi na brak zapewnienia dostępu w planie do drogi publicznej dla przedmiotowego budynku.

W. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej WWINB) decyzją z dnia [...].08.2014r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

WWINB wyjaśnił, iż przedmiotowy budynek gastronomiczny został wybudowany na podstawie decyzji - pozwolenia na budowę Naczelnika Miasta i Gminy Ś. z dnia [...].04.1986r., nr [...]. Wówczas był to budynek parterowy, niepodpiwniczony o konstrukcji murowanej ze stropem żelbetowym, pokrytym papą, tworzącym dach dwuspadowy, o wymiarach zewnętrznych: 7,96mxl9,63m z zadaszonym tarasem zamiast sali konsumpcyjnej (powierzchnia zabudowy: 180,18m2).

Następnie ww. obiekt budowlany został rozbudowany o pomieszczenia po stronie północno - wschodniej o wymiarach zewn. 3,34mxl0,02m (powierzchnia zabudowy rozbudowy wynosi: 33,47m2). Rozbudowana część obiektu została wykonana w konstrukcji murowanej, z dachem jednospadowym, pokrytym blachą trapezową. Obecnie budynek gastronomiczno usługowy posiada powierzchnię zabudowy: 213,65m.

W dniu 05.10.2007r. na podstawie umowy kupna - sprzedaży ww. obiekt budowlany nabyli R.P. i K.P. . Ponieważ R.P. i K.P. kupili przedmiotowy budynek w 2007r. słusznym jest w ocenie organu odwoławczego uznanie, iż to właśnie oni winni być uznani za inwestorów przedmiotowej rozbudowy.

Na mapie będącej załącznikiem do umowy dzierżawy z dnia 27.03.2008r. brak jest przedmiotowej rozbudowy, natomiast na mapie będącej załącznikiem do umowy dzierżawy z dnia 02.04.2012r. uwidoczniono rozpoczętą rozbudowę o pomieszczenie WC.

Prawidłowym jest również nie uznanie za inwestora U.Ł-P. Osoba ta nie była stroną żadnej z umów dzierżawy zawartej z właścicielem terenu (obecnie Term Ś. Sp. z o.o.), na którym przedmiotowy budynek został umiejscowiony. Nadto z jej oświadczenia wynika, że ten obiekt jej mąż R.P. zakupił w ramach swojego majątku odrębnego. Wymieniona nie uczestniczyła w procesie budowlanym przedmiotowej rozbudowy.

Przedmiotowe roboty budowlane zostały rozpoczęte w 2009r. i nadal trwają - nie zostały zakończone.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 28 ust. 1 Pb roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30 ww. ustawy, które określają jakich obiektów budowa nie wymaga pozwolenia na budowę, oraz które spośród wymienionych można wybudować dokonując zgłoszenia właściwemu organowi zamiaru ich wykonania, jeżeli ten w terminie 30 dni od dnia doręczenia nie zgłosi sprzeciwu. W świetle powyższych przepisów rozbudowa przedmiotowego budynku gospodarczego o wymiarach: 3,34mxl0,02m i pow. zabudowy - 33,47m2, zlokalizowanego w Ś. ie, na działce o nr [...] wymagała uzyskania decyzji pozwolenia na budowę.

Nadto przedmiotowa rozbudowa nie należy do żadnej z kategorii obiektów wymienionych w art. 29 Pb, których budowa na mocy tego przepisu została zwolniona obowiązku uzyskania decyzji - pozwolenia na budowę. W związku z tym PINB w K. słusznie stwierdził, że rozbudowa przedmiotowego pawilonu gastronomicznego nie podlega ww. zwolnieniom. Skoro budowa takiego obiektu nie została wymieniona w art. 29-31 ustawy Prawo budowlane, to wymagała ona uzyskania decyzji pozwolenia na budowę. Bezspornym jest fakt, iż odwołujący decyzji pozwolenia na budowę nie posiadał. Brak tej decyzji skutkuje zaistnieniem przesłanek przewidzianych w art. 48 Pb. Ponieważ inwestor decyzji takiej nie uzyskał, słusznie organ I instancji zastosował w omawianej sprawie tryb art. 48 Pb.

Działka nr [...] , umiejscowiona w Ś. objęta jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Nadto przedmiotowy obiekt budowlany (rozbudowany) w ocenie organu odwoławczego nie narusza przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002r., Nr 75, poz. 690 ze zm.). Wobec tego prawidłowo wydano postanowienie z dnia [...].05.2013r., znak: [...]. Tym samym organ I instancji podjął procedurę legalizacyjną. Jednakże inwestor nie dostarczył wymaganych w/w postanowieniem PINB w K. .

WWINB wskazał, iż wobec faktu nie dostarczenia do organu powiatowego ww. dokumentów bezzasadnym jest rozważanie kwestii związanej z dostarczonym zaświadczeniem Burmistrza Miasta i Gminy Ś. z dnia [...].08.2013r., znak: [...]. Mianowicie, czy lokalizacja przedmiotowego obiektu budowlanego jest zgodna, czy też nie z uchwałą nr [...] Rady Miejskiej Gminy Ś. z dnia [...].12.2009r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w tym dokonywanie interpretacji zapisu panu UT i 2UT. Z przepisu art. 48 ust. 4 Pb wynika bowiem, iż niespełnienie przez inwestora w wyznaczonym terminie, nałożonych na niego postanowieniem obowiązków (z art. 48 ust. 2 i 3 Pb), powoduje zastosowanie ust. 1 tegoż artykułu.

Podkreślono, że w omawianej sprawie próba legalizacji została podjęta przez organ powiatowy, jednakże inwestorzy nie dostarczyli wymaganych prawem dokumentów. Organ I instancji zasadnie zatem wydał zaskarżoną decyzję z dnia [...].03.2014r. i nakazał rozbiórkę rozbudowanej po stronie północno - wschodniej części budynku gastronomiczno - usługowego o wymiarach zewnętrznych 3,34mxl0,02m i o powierzchni zabudowy- 33,47m, zlokalizowanego na nieruchomości ozn. nr geod. [...] w miejscowości Ś. .

Nadto odnosząc się do zarzutu odwołania WWINB wyjaśnił, że na wynik nin. postępowania nie ma wpływu zapis zawarty w umowie dzierżawy dotyczący zakazu dokonywania rozbudowy budynku, wobec faktu dokonania faktycznej rozbudowy. Podkreślono także, że ani Gmina Ś. , ani Termy Ś. Sp. z o.o. nie są organem właściwym do dokonywania oceny, czy w sprawie doszło do samowoli budowlanej, czy też nie. Bez znaczenia pozostaje także fakt, że odwołujący złożył wniosek o stwierdzenie nieważności uchwały z dnia [...].12.2009r., nr [...] w przedmiocie zmiany planu zagospodarowania przestrzennego. Nie stanowi to bowiem zagadnienia wstępnego.

Skargę na powyższą decyzję w ustawowym terminie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu R.P. wnosząc o uchylenie zaskarżonych decyzji organu I i II instancji oraz o przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

Skarżący zarzucił:

1) rażące naruszenie przepisów postępowania, w tym poprzez nieprzeprowadzenie powołanych przez stronę dowodów z przesłuchania świadków: T.P., B.J., T.S., P.P i M.P., na okoliczność braku możliwości dokonania rozbudowy przedmiotowego budynku przez K.P. lub R.P.; oraz zaniechanie ustalenia i przesłuchania najemców przedmiotowego budynku, wynajmujących budynek od H.J. przed nabyciem go przez K.P. oraz R.P.; a także nieodniesienie się w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji do dokumentów przedstawionych w piśmie z dnia 17 czerwca 2014 r., w tym do pisma Burmistrza Gminy Ś. z dnia 3 lutego 2012 r.; a w konsekwencji błędne ustalenie, że R.P. oraz K.P. można przypisać dokonaną rozbudowę;

2) W przypadku nieuwzględnienia zarzutu wskazanego w pkt 1) zarzucił nieodniesienie się do faktu, że w sprawie toczy się postępowanie w sprawie uzyskania dokumentów koniecznych do dokonania legalizacji rozbudowy, a w konsekwencji uniemożliwienie przeprowadzenia skarżącym postępowania legalizacyjnego, dotyczącego przedmiotowej rozbudowy.

W. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując swą dotychczasową argumentację.

Dodatkowo, odnosząc się do zarzutów skargi, WWINB wskazał, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy okazał się być wystarczający dla rozstrzygnięcia sprawy. Niekoniecznym było przesłuchiwanie wnioskowanych przez skarżącego świadków wobec powyższych argumentów, wynikających z dokumentów zawartych w aktach sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 P.p.s.a. polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Sąd administracyjny jest sądem kasacyjnym. W razie stwierdzenia istotnych uchybień sąd administracyjny nie ma więc kompetencji do merytorycznego rozstrzygnięcia danego postępowania, lecz jest upoważniony jedynie do uchylenia bądź stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji lub aktu. Na podstawie art. 134 § 1 Ppsa, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.

Materialnoprawną podstawę dla wydania przedmiotowych decyzji stanowiły przepisy ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z art. 48 ust. 1 tej ustawy, właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez pozwolenia na budowę. Z art. 48 ust. 2 Pb wynika zaś, że w określonych przypadkach, właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych, zaś w postanowieniu tym ustala wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, a także dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3 (art. 48 ust. 3 Pb). W razie zaś niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1 (art. 48 ust. 4 Pb).

W stanie faktycznym sprawy bezsporne jest, że – jak słusznie przyjęły organy administracji - dokonano opisanej w stanie faktycznym sprawy rozbudowy przedmiotowego obiektu bez wymaganego pozwolenia na budowę. Jednakże w ocenie Sądu orzekającego organy administracji nieprawidłowo przeprowadziły postępowanie i w sposób niepełny ustaliły stan faktyczny w sprawie, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Kodeks postępowania administracyjnego zawiera szereg zasad, których przestrzeganie przesądza o prawidłowości prowadzonego postępowania. Przepisy te z jednej strony dają organowi uprawnienia do podjęcia czynności mających na celu takie wyjaśnienie stanu faktycznego, aby możliwe było podjęcie prawidłowego rozstrzygnięcia, natomiast z drugiej strony nakładają na organ obowiązek czuwania na jego przebiegiem. Przepis art. 7 Kpa ustanawiający zasadę prawdy obiektywnej, zobowiązuje organy administracji publicznej do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Myśl tę rozwija następnie art. 77 § 1 Kpa nakładając na organ administracji obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. W toku prowadzonego postępowania administracyjnego organy administracji publicznej podejmują więc wszelkie kroki zmierzające do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz do podjęcia rozstrzygnięcia, a nadto zobligowane są do zebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i do wnikliwego jego rozpatrzenia (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 2 czerwca 2011 r., sygn. akt IV SA/GL 683/10, Lex nr 821599). Oznacza to, że organ ten jest obowiązany rozpatrzyć wszystkie dowody zgromadzone lub odzwierciedlone w aktach sprawy oraz że organ powinien rozpatrzyć te dowody w ich wzajemnej łączności. Dla każdego postępowania kluczowe znaczenie ma ustalenie stanu faktycznego sprawy, bowiem tylko w takim przypadku możliwe jest prawidłowe ustalenie praw i obowiązków strony tego postępowania. Inaczej rzecz ujmując, tylko dla prawidłowo ustalonego stanu faktycznego można zastosować przepisy prawa materialnego skutkujące powstaniem praw i obowiązków strony postępowania administracyjnego. Co prawda w procedurze administracyjnej regułą jest, że to na organie spoczywa ciężar udowodnienia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia, jednakże również na stronie ciąży obowiązek współdziałania z organem i przedstawienia konkretnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń zwłaszcza, gdy postępowanie zmierza do nałożenia na nią obowiązków, a nieudowodnienie konkretnego faktu może prowadzić do wydania decyzji dlań niekorzystnej. W wyroku z dnia 23 września 1998 r. o sygn. akt III SA 2792/97 (LEX nr 44742), Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że: "Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej w sprawach, w których na stronie spoczywa ciężar wskazania konkretnych faktów i zdarzeń, z których wywodzi ona dla siebie określone skutki prawne, a twierdzenia strony w tym zakresie są ogólnikowe lub lakoniczne, obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie jest wezwanie strony do uzupełnienia i sprecyzowania tych twierdzeń. Dopiero gdy strona nie wskaże takich konkretnych okoliczności, można z tego wywieść negatywne dla niej wnioski".

W niniejszym postępowaniu skarżący składał wnioski dowodowe, które jednak nie zostały uwzględnione przez organy administracji mimo, że w ocenie Sądu stan faktyczny sprawy nie został w pełni prawidłowo ustalony. Przy czym organy administracji w istocie rzeczy nie wyjaśniły przyczyn dla których przeprowadzenie dowodów wnioskowanych przez skarżącego uznały za zbędne.

Przede wszystkim organy nieprecyzyjnie określiły zarówno rodzaje robót wykonanych w ramach samowoli budowlanej, jak również przedmiot rozbiórki (rozbudowana po stronie północno – wschodniej część budynku gastronomiczno – usługowego o wymiarach zewnętrznych 3,34 x 10,02 m i powierzchni zabudowy 33,47 m2 zlokalizowanego na terenie nieruchomości nr. geod. [...] obr. Ś. , Gm. Ś. ). Organy nie wyjaśniły też kiedy dokładnie nastąpiła rozbudowa przedmiotowego budynku. Do samowolnej rozbudowy budynku nie przyznają się bowiem obecni właściciele. Organy nie wyjaśniły tej okoliczności, pomimo wniosku skarżącego o przesłuchanie świadków.

Powyższe ma o tyle istotne znaczenie, iż organ wydając decyzję o rozbiórce winien rozważyć i należycie uzasadnić wybór adresata nałożonego obowiązku. Zgodnie bowiem z treścią art. 52 Pb w pierwszej kolejności obowiązkiem rozbiórki obciążony jest inwestor lub też jego następca prawny. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 17 listopada 2011r., sygn.akt II SA/Sz 868/11, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Nakaz rozbiórki może być skierowany do inwestora, właściciela i zarządcy nieruchomości. Kryterium wyboru adresata decyzji spośród tych trzech podmiotów jest posiadanie tytułu prawnego umożliwiającego wykonanie decyzji. Jeżeli inwestor utracił tytuł prawny do nieruchomości, zobowiązanie należy skierować do aktualnego właściciela obiektu. Pojęcie inwestora w rozumieniu art. 52 Pb oznacza w istocie sprawcę samowoli budowlanej. W pierwszej kolejności zatem określony nakaz powinien być skierowany do inwestora, który jest sprawcą samowoli budowlanej i ma tytuł prawny do obiektu lub też do jego następcy prawnego. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 16 listopada 2012r., sygn.akt II SA/Po 753/12, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W pewnych okolicznościach nakaz rozbiórki lub wykonania innych czynności może zostać skierowany również do inwestora, który nie jest właścicielem nieruchomości, na której zrealizowano obiekt budowlany (tak wyrok NSA z dnia 23 lipca 2009r., sygn.. akt II OSK 1234/08, Lex 552842).

Nadto wskazać należy, iż organ nie dokonał także oceny, czy w wyniku wykonanych robót budowlanych powstała samodzielna technicznie i funkcjonalnie część obiektu w postaci odrębnego pomieszczenia, czy też – dobudowano część obiektu, którego użytkowanie jest możliwe wyłącznie przy jednoczesnym użytkowaniu istniejącej już wcześniej (przed rozbudową) części. Podkreślić należy, że nakaz rozbiórki może być orzeczony do części budynku jedynie wówczas, gdy ta samowolnie wybudowana część da się wydzielić z całości obiektu budowlanego bez uszczerbku dla pozostałej jego części. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż rozebrana ma zostać część rozbudowana, lecz nie jest jasne jaka to część, podane są jedynie parametry. Z decyzji nie wynika także z jakich pomieszczeń składa się część "dobudowana". W rozstrzygnięciu decyzji nakładającym obowiązek rozbiórki konieczne jest natomiast zamieszczenie szczegółowych parametrów obiektów lub ich części, które mają podlegać rozbiórce i konkretnej ich lokalizacji. Precyzyjne i nie budzące żadnych wątpliwości określenie nałożonego obowiązku jest konieczne również z tego powodu, że organ ma obowiązek sprawdzenia wykonania nałożonego obowiązku przez osobę zobowiązaną, a w razie braku dobrowolnego wykonania, spowodowania jego wykonania w drodze egzekucji.

Wskazane wyżej uchybienia procesowe, jakich dopuściły się organy obu instancji, mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy i skutkowały koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji, co orzeczono na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa.

Na podstawie art. 200 P.p.s.a orzeczono o kosztach postępowania. O wykonalności zaskarżonej decyzji (pkt 2 sentencji wyroku) orzeczono na podstawie art. 152 P.p.s.a.

Ponownie rozpoznając niniejszą sprawę organ I instancji powinien uzupełnić postępowanie dowodowe w sposób wskazany wyżej m.in. przesłuchując świadków wnioskowanych przez skarżącego, a także w razie konieczności poprzez przeprowadzenie innych dowodów, a następnie na podstawie tak ustalonego stanu faktycznego wydać właściwą decyzję sporządzając jej uzasadnienie przy spełnieniu. wymogów określonych w art. 107 § 3 Kpa.