Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 810/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2015-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 2, art. 73 ust. 1, art. 76 ust. 1 pkt 1, art. 78 ust. 1, art. 79, art. 81 ust. 1 lit. b)
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 156 par. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 15 grudnia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska (spr.), Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, , Protokolant Pomocnik sekretarza Aneta Panek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2015 roku sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. w likwidacji na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...], znak: [...] w przedmiocie nakazu wykonania robót budowlanych celem uporządkowania terenu katastrofy oddala skargę. A. P.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2013r., poz. 267 ze zm.), powoływanej dalej jako "k.p.a." – oraz art. 78 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. z 2013r., poz. 1409 ze zm.) – powoływanej także jako: "ustawa" – uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...], nr [...], w części dotyczącej terminu wykonania obowiązków, określając tenże termin na dzień 31 lipca 2015r. W pozostałej części utrzymał decyzję w mocy.

W uzasadnieniu wskazano, że w dniu 13 lutego 2015r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. wpłynęło pismo kierownika robót rozbiórkowych, prowadzonych przy ul. A 59/63 w Ł. informujące, iż w nocy z 12 na 13 lutego 2015r. doszło do niekontrolowanego osunięcia się elementów budynku hotelu A, co doprowadziło do uszkodzenia elementów konstrukcyjnych pawilonu handlowego, znajdującego się po stronie północnej.

Postanowieniem nr [...] w dniu [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. powołał komisję celem ustalenia przyczyn i okoliczności katastrofy budowlanej. W trakcie czynności kontrolnych, przeprowadzonych w dniu 13 lutego 2015r. stwierdzono, że aktualnie nieużytkowany budynek handlowy jest obiektem dwukondygnacyjnym, z wyjątkiem usytuowanej w poziomie przyziemia stacji transformatorowej, która jest czynna. W wyniku katastrofy budowlanej uszkodzeniu uległa konstrukcja budynku w północnej części w poziomie I kondygnacji, słup żelbetowy w południowo-wschodnim narożniku budynku został uszkodzony powyżej stropu nad przyziemiem, powodując zawalenie się opartego na nim podciągu żelbetowego i prefabrykowanych płyt stropowych oraz żelbetowych attyk w poziomie stropodachu. Ze względu na możliwość przemieszczenia się uszkodzonych elementów konstrukcyjnych budynku handlowego, możliwe jest wystąpienie bezpośredniego zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi, przebywających w pobliżu obiektu.

Postanowieniem nr [...] z dnia [...], organ I instancji na podstawie art. 78 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, nakazał A sp. z o.o. w likwidacji dostarczenie w terminie do dnia 15 marca 2015r. ekspertyzy technicznej wraz z jednoznacznym sposobem usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, dotyczącej stanu technicznego pawilonu handlowego na nieruchomości przy ul. A 57/59 w Ł.

Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, że w dniu 17 lutego 2015r. zobowiązana spółka przedłożyła ekspertyzę, we wnioskach której wskazano, że budynek doznał awarii, której przyczyną były roboty rozbiórkowe sąsiedniego budynku a pozostała konstrukcja zagraża bezpieczeństwu.

Pismem z dnia 23 lutego 2015r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wezwał do uzupełnienia dokumentacji wskazując, że przedłożone opracowanie nie stanowi wypełnienia obowiązku. W dniu 11 marca 2015r. zobowiązana spółka przedłożyła kolejne opracowanie zatytułowane "Projekt budowlany rozbiórki". Pismem z dnia 25 marca 2015r. organ I instancji ponownie wezwał właściciela obiektu do wypełnienia obowiązku zgodnie z nałożonym postanowieniem nr [...] z dnia [...], to jest do przedłożenia prawidłowo sporządzonej ekspertyzy technicznej. W dniu 7 kwietnia 2015r. A sp. z o.o. w likwidacji złożyła "Ekspertyzę budynku", opracowaną przez mgr inż. M. A. oraz inż. B. A..

Decyzją z dnia [...], nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., nakazał A sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w Ł. wykonanie w terminie do dnia 31 maja 2015r. robót celem uporządkowania terenu katastrofy i zabezpieczenia budynku handlowego na nieruchomości przy ul. A 57/59 w Ł., działka nr ewid. 61/18, obręb [...] w oparciu o złożoną ekspertyzę techniczną budynku, będącej załącznikiem do decyzji i stanowiącej jej integralną część, poprzez: usunięcie z elewacji północnej i południowej budynku, pomiędzy osiami nr 1 i 3, żelbetowych attyk w poziomie stropodachu; usunięcie prefabrykowanych płyt stropowych w poziomie stropodachu pomiędzy osiami nr 1 i 2; usunięcie ramy żelbetowej w osi nr 1 powyżej poziomu stropu nad poziomem 0; usunięcie ze stropu nad poziomem O pomiędzy osiami nr 1 i 2 zniszczonych w wyniku katastrofy budowlanej elementów budynku; zabezpieczenie nierozebranej części budynku przed dostępem ludzi i wpływami atmosferycznymi oraz utrzymywanie zabezpieczeń w ciągłej sprawności technicznej oraz umieszczenie na nierozebranej części budynku zawiadomień o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i zakazie wstępu.

W odwołaniu od decyzji organu I instancji A spółka z o.o. w likwidacji z siedzibą w Ł. zarzuciła naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie nakazania rozbiórki całego budynku.

Powołując się na treść art. 73, art. 76 ust. 4 i art. 78 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego organ odwoławczy podkreślił, że niesporne jest w sprawie, że miała miejsce katastrofa budowlana, bowiem doszło do niezamierzonego zniszczenia części obiektu budowlanego, na skutek rozbiórki innego budynku. Przepisy dotyczące sposobu procedowania w przypadku wystąpienia katastrofy budowlanej nie mają na celu nakazanie rozbiórki obiektu, który uległ zniszczeniu, leczy jedynie uporządkowania terenu katastrofy i zabezpieczenia obiektu budowlanego do czasu wykonania robót doprowadzających obiekt do stanu właściwego. Stanu właściwego nie należy utożsamiać z koniecznością rozbiórki obiektu, bowiem taka decyzja uzależniona jest od woli inwestora, a nie działań podejmowanych przez organ nadzoru budowlanego. Organ nadzoru budowlanego ma zatem obowiązek podjęcia działań zmierzających do uporządkowania terenu katastrofy, zabezpieczenia obiektu budowlanego, a następnie w odrębnym postępowaniu, jeśli właściciel obiektu nie doprowadza obiektu do stanu właściwego, nakazanie na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego obowiązków celem uzyskania takiego stanu. Natomiast, jeśli inwestor uzna, że obiekt należy rozebrać (bez względu na przyczyny, do których można również zaliczać nieopłacalność remontu czy odbudowy) winien wystąpić do właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej.

Organ nadzoru budowlanego może nakazać rozbiórkę obiektu, ale tylko w sytuacji, gdy obiekt budowlany jest nieużytkowany lub niewykończony i nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia (art. 67 ust. 1 ustawy), ale działania takie może podjąć dopiero po zakończeniu postępowania w sprawie katastrofy budowlanej. W pierwszej kolejności obowiązkiem organu nadzoru budowlanego jest jednak doprowadzenie do uporządkowania terenu katastrofy i zabezpieczenia obiektu. Organ odwoławczy wytknął, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nieprawidłowo zobowiązał właściciela obiektu do przedłożenia ekspertyzy na podstawie art. 81c ust. 2 zamiast art. 78 ust. 2 Prawa budowlanego, jednakże uznał to za uchybienie niemające istotnego znaczenia.

Odnosząc się natomiast do najistotniejszego zarzutu odwołania, to jest zaniechania nakazania rozbiórki całego obiektu organ II instancji wyjaśnił, że zarówno z ustaleń organu I instancji, jak i przedkładanych w dniu 17 lutego 2015r., w dniu 11 marca 2015r. i w dniu 7 kwietnia 2015r. przez właściciela obiektu dokumentacji technicznych (w szczególności części rysunkowej) wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że zniszczeniu uległa tylko część budynku (w osiach 1 i 2), a pozostała część konstrukcji jest stabilna. Co więcej, rozbiórka elementów konstrukcyjnych, to jest attyk żelbetowych, stropodachu z płyt prefabrykowanych i ramy żelbetowej nad poziomem 0 oraz elementów, które już uległy zniszczeniu nie wpływa na bezpieczeństwo konstrukcji pozostałej części budynku pod warunkiem wykonywania robót z zachowaniem sztuki budowlanej i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy. Bezpodstawnie tym samym w odwołaniu zarzucono, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. nie dokonał rzetelnej oceny materiału dowodowego i nie orzekł na podstawie całokształtu zgromadzonych dowodów. Z uzasadnienia decyzji organu I instancji w sposób jednoznaczny wynika, że dokonano analizy przedłożonych opracowań, nie podzielając jednocześnie wniosków zawartych w dokumentacji technicznej, co do konieczności rozbiórki budynku w ramach postępowania zmierzającego do uporządkowania terenu i zabezpieczenia budynku.

Odnosząc się do zarzutu ogólnikowego wskazania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że przedłożona ekspertyza techniczna nie stanowi wypełnienia obowiązku nałożonego postanowieniem nr [...] z dnia [...], bez wskazania, jakimi brakami dotknięte były działania właściciela obiektu, organ odwoławczy wyjaśnił, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. dwukrotnie - pismami z dnia 23 lutego 2015r. i z dnia 25 marca 2015r. wezwał właściciela obiektu uzupełnienia dokumentacji wskazując na braki w przedłożonym opracowaniu. Przenoszenie treści tych pism do uzasadnienia decyzji byłoby niecelowe i nie miało wpływu na prawidłowość podjętego przez organ I instancji rozstrzygnięcia.

Odnośnie istniejącej stacji transformatorowej wraz z czynnymi urządzeniami energetycznymi średniego i niskiego napięcia stanowiącymi majątek B S.A., organ odwoławczy wskazał, iż znajdują się on w części, która nie uległa uszkodzeniu w katastrofie budowlanej, jej odłączenie nie mogło zatem stanowić przedmiotu rozstrzygnięcia w sprawie uporządkowania terenu i zabezpieczenia obiektu. Jednakże właściciel powinien podjąć niezwłoczne działania zmierzające do odłączenia tej stacji i współpracujących z nią urządzeń. W ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł., z uwagi na upływ terminu wykonania decyzji w toku postępowania odwoławczego, należało w tej części uchylić zaskarżoną decyzję, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, zaś w pozostałej - orzec o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.

Na ostateczną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. skargę do sądu administracyjnego złożyła A Sp. z o.o. w likwidacji, zarzucając naruszenie art. 156 § 1 pkt 5 oraz art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a oraz art. 5 i 81 ust. 1 lit. b) ustawy Prawo budowlane.

W uzasadnieniu skargi podniesiono w pierwszej kolejności, że pełnomocnikowi skarżącej, w dniu 24 lipca 2015r. doręczono niekompletną decyzją, brak bowiem stron 3-4. Dopiero w dniu 18 sierpnia 2015 roku (a więc na 5 dni przed upływem terminu wniesienia skargi do sądu, liczonego od dnia doręczenia niekompletnej decyzji) doręczona została przez [...]WINB pełnomocnikowi spółki kompletna decyzja - potwierdzona za zgodność z oryginałem.

Niezależnie od powyższego, w ocenie skarżącej zaskarżona decyzja w dniu jej wydania była niewykonalna i jej niewykonalność ma charakter trwały i obiektywny. Organ odwoławczy wyznaczył bowiem nierealny termin na wykonanie obowiązku dokonania rozbiórki. Decyzja nosi datę [...], zaś na jej wykonanie przeznaczono czas do dnia 31 lipca 2015 roku. Wykonanie decyzji w tak zakreślonym terminie jest zaś niemożliwe biorąc pod uwagę stan wiedzy technicznej. Podjęcie wszystkich kroków w celu zadośćuczynienia obowiązkom wskazanym w decyzji zajmuje bowiem o wiele więcej czasu. Prace, które zostały nakazane skarżoną decyzją, muszą bowiem zostać wykonane zgodnie z projektem rozbiórki. Ze względu na to, iż w obiekcie znajduje się pracująca trafostacja, prace rozbiórkowe muszą być realizowane w sposób uniemożliwiający zniszczenie części budynku, w której znajduje się wyżej wymieniona stacja trafo. Prace te nie mogą być wykonywane mechanicznymi urządzeniami burzącymi, gdyż mogłoby to doprowadzić do zawalenia się części budynku na trafostację, co w konsekwencji mogłoby doprowadzić do porażenia prądem osób wykonujących prace rozbiórkowe. W związku z powyższym, jedynym możliwym w takim przypadku sposobem dokonania rozbiórki jest sposób ręczny, który nie spowoduje uszkodzeń części, w której znajduje się trafostacja. Prace wykonywane ręcznie są jednakże czasochłonne. Przewidywany czas rozbiórki w systemie ręcznym możne wynieść nawet 6 miesięcy. Do wykonania prac - celem zapewnienia bezpieczeństwa pracujących robotników - konieczne będzie choćby czasowe wyłączenie stacji trafo, która to czynność wymaga konsultacji z właściwym przedsiębiorstwem przesyłowym. Również z tego powodu wykonanie decyzji w wyznaczonym przez [...]WINB terminie nie było możliwe.

Zdaniem skarżącej powyższe okoliczności same w sobie przesądzają już o nieważności zaskarżonej decyzji zgodnie z art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. Ponadto niekompletna decyzja została doręczona pełnomocnikowi A Sp. z o.o. w likwidacji w dniu 24 lipca 2015 roku, a zatem 7 dni przed upływem terminu wyznaczonego w decyzji.

Według skarżącej zarówno organ I, jak i II instancji naruszyły szereg przepisów postępowania, bowiem organy obydwu instancji podjęły swe decyzje w całkowitym oderwaniu od zebranego w sprawie materiału dowodowego.

Wskazując na art. 78 ust. 2 ustawy skarżąca stwierdziła, że przepis ten wskazuje środek dowodowy, jaki może ułatwić komisji (lub innemu organowi stosownie do art. 77 ustawy) ustalenie przyczyn katastrofy, a zarazem wydanie przez organ nadzoru budowlanego decyzji, o której mowa w art. 78 ust. 1 Prawa budowlanego. Tym środkiem dowodowym jest ekspertyza sporządzona przez osobę posiadającą odpowiednią wiedzę i uprawnienia zawodowe. Nakaz sporządzenia ekspertyzy nakłada na inwestora, właściciela, użytkownika wieczystego, zarządcę obiektu budowlanego lub użytkownika właściwy organ nadzoru budowlanego, przy czym stosownie do tego przepisu koszty ekspertyzy obciążają podmiot, który jest adresatem decyzji (na który został nałożony obowiązek jej sporządzenia). W postępowaniu przed organem administracji I instancji wydane zostało stosowne postanowienie, nakładające na spółkę obowiązek przedstawienia takiej ekspertyzy, w myśl powołanego wyżej przepisu. Spółka zleciła przygotowanie takiej ekspertyzy uprawnionemu podmiotowi. Sporządzona ekspertyza stanowi załącznik do decyzji wydanej przez organ I instancji. Jak wynika z poczynionych w niej ustaleń stan techniczny konstrukcji całego budynku nie nadaje się do dalszej eksploatacji. Konstrukcja oraz obudowa budynku stanowi zagrożenie dla przebywających w jej okolicach ludzi. W myśl tych ustaleń w ekspertyzie postawiono wniosek, że należy w trybie natychmiastowym dokonać rozbiórki budynku. Ekspertyza wskazuje zatem, że nie ma uzasadnienia dla usunięcia tylko poszczególnych części budynku, o których mowa w rozstrzygnięciu decyzji organu I instancji, ale z uwagi na skalę uszkodzeń, pawilon handlowy nadaje się do całkowitej rozbiórki. Zdaniem skarżącej, rozstrzygnięcia podjęte przez organy administracji I jak i II instancji sprzeczne są zatem z ustaleniami dokonanymi w ekspertyzie wydanej w trybie art. 78 ust. 2 ustawy. Organ II instancji w skarżonej decyzji przeprowadził - niemające zdaniem skarżącej znaczenia - rozważania dot. podstawy prawnej zobowiązania do przedstawienia ekspertyzy budowlanej.

Dodatkowo w ocenie skarżącej organy obu instancji dokonały naruszenia art. 81 ust. 1 lit. b) w zw. z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy. [...]WINB w skarżonej decyzji w żaden sposób nie ustosunkował się do powyższego zarzutu. Dodatkowo organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję, nakazującą dokonanie częściowej rozbiórki przedmiotowego budynku, dopuścił do pozostania w obrocie budynku, którego konstrukcja została w znacznym stopniu naruszona. Jednym zaś z wymagań określonych w art. 5 ust 2 ustawy jest spełnienie wymagań dotyczących bezpieczeństwa konstrukcji, innym zaś bezpieczeństwo użytkowania danego obiektu budowlanego.

Według skarżącej ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji wynika wprost, że budynek winien zostać rozebrany w całości. Pozostawienie części budynku może zaś spowodować zagrożenie życia i zdrowia. Postulowana przez organ I instancji rozbiórka 1/3 budynku nie rozwiąże bowiem problemu powstałego w związku z katastrofą budowlaną, a dodatkowo osłabi konstrukcję pozostałej części tego budynku. Skarżąca podkreśliła, że wyburzenie częściowe budynku w niniejszej sprawie, zgodnie z propozycjami organu, zagraża bezpieczeństwu - powoduje bowiem odkrycie połaci stropu (usunięcie zawalonej kondygnacji), która nie ma żadnego zabezpieczenia. Mając na uwadze, że w uszkodzonym budynku znajduje się działająca stacja transformatorowa średniego i niskiego napięcia, rozwiązanie takie stwarza realne zagrożenia dla życia i zdrowia, nie tylko w związku z umożliwieniem dostępu do przedmiotowej stacji postronnym osobom, ale przede wszystkim w związku z brakiem ochrony przed warunkami atmosferycznymi.

Na tej podstawie skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności skarżonej decyzji, ewentualnie, w przypadku uznania przez sąd, iż brak jest przesłanek do stwierdzenia nieważności skarżonej decyzji, o uchylenie skarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora nadzoru Budowlanego w Ł. Skarżąca wniosła zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w związku z tym wniósł o oddalenie skargi.

Na rozprawie w dniu 15 grudnia 2015r. pełnomocnik skarżącej oświadczył, że obowiązki określone zaskarżoną decyzją nie zostały wykonane z uwagi na brak możliwości włączenia stacji trafo. Nie zostały również złożone wnioski o pozwolenie na rozbiórkę, ani zgłoszenie rozbiórki obiektu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie bowiem z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2014r., poz. 1647 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2).

Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art.156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach – stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub części. Stwierdzenie wydania rozstrzygnięcia z naruszeniem prawa wchodzi w zaś grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art.145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity Dz.U. z 2012r., poz. 270, powoływanej dalej jako p.p.s.a.) Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji, brak było podstaw do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

Podstawę prawną kontestowanego rozstrzygnięcia stanowi przepis art. 78 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. z 2013r., poz. 1409 ze zm.), obligujący organ do wydania, niezwłocznie po zakończeniu prac komisji, powołanej w trybie art. 76 ust. pkt 1 ustawy, decyzji określającej zakres i termin wykonania niezbędnych robót w celu uporządkowania terenu katastrofy i zabezpieczenia obiektu budowalnego do czasu wykonania robót doprowadzających obiekt do stanu właściwego.

W rozpoznawanej sprawie okolicznością niekwestionowaną pozostaje, iż w nocy z 12 na 13 lutego 2015r., na skutek niekontrolowanego osunięcia się elementów rozbieranego budynku hotelowego, uszkodzeniu uległy elementy konstrukcyjne pawilonu handlowego, zlokalizowanego w sąsiedztwie, co wypełnia znamiona katastrofy budowalnej, w rozumieniu art. 73 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Okoliczności powyższe znalazły potwierdzenie w ustaleniach komisji powołanej w celu ustalenia przyczyn i okoliczności katastrofy. Poza sporem pozostaje również, że strona skarżąca jest zarówno właścicielem uszkodzonego obiektu jak i obiektu hotelowego, podlegającego rozbiórce.

Spór dotyczył natomiast zakresu robót, możliwych do wykonania w trybie art. 78 ust. 1 ustawy, wobec formułowanych w tej materii oczekiwań strony skarżącej. Skarżąca spółka, przedkładając kolejne ekspertyzy budowlane, wskazywała bowiem na potrzebę rozbiórki całego obiektu, domagając się orzeczenia rozbiórkowego, opartego o przepis art. 78 ust. 1 ustawy Prawo budowalne. Odnosząc się do tak sformułowanego żądania, za trafne uznać należy stanowisko organów nadzoru budowalnego, że przepis wspomniany na pozwala na orzeczenie rozbiórki. Przedmiotem orzeczenia jest bowiem wykonanie robót niezbędnych w celu uporządkowania terenu katastrofy i zabezpieczenia obiektu budowlanego do czasu wykonania robót doprowadzających obiekt do stanu właściwego. Roboty w tym trybie określone dotyczyć mogą zatem wyłącznie uporządkowania terenu katastrofy i zabezpieczenia obiektu. O tym zaś jaki będzie wspomniany "stan właściwy" i w jakim trybie obiekt będzie do owego stanu doprowadzany, jest kwestią dalszą, wykraczającą poza dyspozycję art. 78 ust. 1 ustawy Prawo budowalne.

Wymagało zatem rozważenia czy roboty, do których wykonania zobowiązana została skarżąca Spółka, mieściły się w pojęciu robot niezbędnych dla uporządkowania terenu i zabezpieczenia obiektu. Jak wynikało z przełożonej przez właściciela inwentaryzacji technicznej, w wyniku katastrofy budowlanej uszkodzeniu uległa część budynku w osiach 1 i 2. Usunięcie zatem elementów tej części obiektu (attyk pomiędzy osiami 1 – 3, płyt stropowych, ram żelbetowych i innych części budynku znajdujących się pomiędzy osiami 1 i 2) oraz zabezpieczenie części nierozebranej przed dostępem ludzi oraz wpływem czynników atmosferycznych, nadto zaś utrzymywanie zabezpieczeń w ciągłej sprawności technicznej, mieści się w zakresie robót niezbędnych, o których mowa w art. 78 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Podnoszone przez stronę skarżącą okoliczności, wskazujące na nieracjonalność nałożonych obowiązków, "stwarzających (...) jeszcze większe zagrożenie dla bezpieczeństwa niż to występujące w chwili obecnej" nie zostały natomiast poparte żadnymi dowodami, zasadzając się wyłącznie na kontestowaniu rozstrzygnięcia, które nie jest dlań satysfakcjonujące. Okoliczność bowiem, że treść przedłożonej przez Spółkę ekspertyzy wskazuje na to, iż "stan techniczny całego budynku nie nadaje się do dalszej eksploatacji" dla orzekania w zakresie określonym przez przepis art. 78 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, pozostaje bez znaczenia. W trybie tym, jak wyżej wskazano, rozstrzyga się bowiem wyłącznie o robotach niezbędnych dla uporządkowania trenu i zabezpieczenia obiektu. Walory eksploatacyjne budynku (lub ich brak), nie mają zatem żadnego znaczenia, podlegać będą natomiast ocenie przy wykonywaniu robót doprowadzających obiekt do stanu właściwego.

Odnosząc się natomiast do kwestii terminu, określonego zaskarżoną decyzją wskazać należy po pierwsze, że nawet ewentualna konkluzja o jego zbyt krótkim zakreśleniu nie czyniłaby decyzji niewykonalną w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. Upływ terminu, nawet przy przyjęciu, że został on określony wadliwie, nie sprawia bowiem, że obowiązki określone decyzją nie podlegają wykonaniu lub że ich wykonanie nie jest możliwe. Uprawniona jest jedynie konstatacja, że upływ terminu rodzi możliwość zastosowania środków egzekucyjnych dla wymuszenia ich wykonania.

Oceniając natomiast kwestię określenia zaskarżoną decyzją terminu realizacji wskazanych wyżej obowiązków, zwrócić należy uwagę na dwie istotne okoliczności: po pierwsze, obowiązki określane decyzją wydawaną w trybie art. 78 ust. 1 mają, jak wyżej wskazano, charakter, co do zasady, tymczasowy i zabezpieczający, zaś rozstrzygnięcie w tym przedmiocie winno być wydane niezwłocznie. Jest to uzasadnione charakterem prowadzonego postępowania, którego celem jest wyeliminowanie zagrożenia, związanego z zaistniałą katastrofą budowlaną. Na właścicielu (zarządcy lub inwestorze) spoczywa natomiast obowiązek podjęcia niezwłocznych działań, niezbędnych do usunięcia skutków katastrofy budowalnej – art. 79 ustawy Prawo budowlane. Wydaje się przeto, że termin określony w oparciu o przepis art. 78 ust. 1 winien być powiązany z jednej strony z niezwłocznością działania organu, z drugiej natomiast z niezwłocznością działań, do których obowiązany jest właściciel, uszkodzonego w wyniku katastrofy, obiektu. W rozpoznawanej sprawie, strona skarżąca kwestionuje prawidłowość określenia terminu wykonania obowiązków, ustalonych w decyzji podnosząc z jednej strony, iż od daty doręczenia decyzji organu odwoławczego do upływu terminu zakreślonego decyzją pozostał stronie zaledwie tydzień, z drugiej wskazując, że, w jej ocenie, do wykonania obowiązków konieczne było zakreślenie terminu co najmniej 6 miesięcznego, wobec konieczności prowadzenia rozbiórki ręcznie. Analizując powyższy zarzut, należy zaś wskazać w pierwszej kolejności, że kwestia technologii prowadzenia robót, nie była przedmiotem rozważań organu, co wydaje się być uzasadnione choćby treścią zapisów ekspertyzy, w której sugerowano rozbiórkę mechaniczną. Jakkolwiek odnosiła się ona do rozbiórki całości obiektu, w żadnym z jej wniosków nie zastrzegano potrzeby stosowania innej technologii w przypadku rozbiórki częściowej. Po wtóre: biorąc pod uwagę charakter prowadzonego postępowania, w której akcentowana jest przesłanka niezwłoczności, oczekiwania strony skarżącej co do terminu realizacji obowiązku (6 miesięcy), wydają się być oderwane od realiów. Nie zostało też choćby uprawdopodobnione, że zakreślony przez organ termin, przy uwzględnieniu zakresu robót (rozbiórka stropów w osiach 1-2 i attyk pomiędzy osiami 1-3) i ich charakteru (rozbiórka) nie jest możliwy do dotrzymania. Potrzeba konsultacji z podmiotem, do którego należy stacja trafo, zlokalizowana w części obiektu, która nie podlega rozbiórce, nie ma wpływu ocenę możliwości wykonania robót, określonych zaskarżona decyzją. Nie może też umknąć uwadze fakt, iż strona skarżąca nie podjęła żadnych działań, zmierzających do wykonania obowiązków, nałożonych zaskarżoną decyzją do daty wyrokowania w niniejszej sprawie (blisko 5 miesięcy późniejszego niż termin określony decyzją), co oznacza, że w istocie problemem w niniejszej sprawie nie jest termin realizacji obowiązków, lecz ich zbyt wąski, w ocenie skarżącej, zakres. Powtórzyć zatem należy za organem odwoławczym, że właściciel obiektu może w każdym czasie dokonać jego rozbiórki, dysponując stosownym pozwoleniem lub też ewentualnie zgłoszeniem dokonanym w organie administracji architektoniczno – budowlanej. Postępowanie prowadzone przez organy nadzoru budowlanego nie może natomiast służyć omijaniu obowiązujących w tym zakresie procedur, dla uniknięcia sporów własnościowych czy obligacyjnych. Nawet zatem uznając, iż decyzja organu odwoławczego, w części dotyczącej określenia terminu realizacji obowiązków, nie jest w sposób należyty uzasadniona, brak jest podstaw do oceny, iż wada ta ma wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Odnosząc się natomiast do pozostałych zarzutów skargi wskazać należy, iż kwestia ewentualnej niekompletność doręczonej skarżącej decyzji (podnoszony brak 3-4 strony uzasadnienia) jest, co trafnie podniesiono w odpowiedzi na skargę, niemożliwa do weryfikacji. Nawet wszakże przy założeniu, iż istotnie stronie doręczone zostało orzeczenie niekompletne (nie zawierające 3 i 4 strony uzasadnienia), zawierało ono (jak wynika z jego systematyki) rozstrzygnięcie, wskazujące na organ orzekający oraz stronę do której jest skierowania, nadto zaś podpis osoby uprawnionej. Nie ma zatem wątpliwości, że doręczona decyzja została wprowadzona do obrotu prawnego, zawierając wszystkie niezbędne elementy konstruujące. Wobec zaś powtórnego doręczenia egzemplarza, zawierającego kompletne uzasadnienie, strona miała możliwość sformułowania zarzutów skargi, z uwzględnieniem wywodów zawartych na stronach 3 – 4 decyzji, co zresztą uczyniła.

Zarzuty naruszenia przepisów postępowania dowodowego (art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a.) prócz ich przywołania i zacytowania dorobku orzecznictwa w tej materii, nie wskazują na żadne konkretne uchybienie organów nadzoru budowlanego w zakresie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Okoliczność zaś, że podjęte przez organ rozstrzygnięcie nie odpowiada oczekiwaniom strony skarżącej, nie czyni wadliwym przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego. Niezrozumiały jest natomiast zarzut naruszenia art. 81 ust. 1 lit b ustawy Prawo budowalne, który to przepis określa obowiązki organu nadzoru budowlanego w zakresie nadzoru i kontroli nad przestrzeganiem Prawa budowlanego. Realizacja owych obowiązków następuje zaś m.in. w toku prowadzonych przez organ postępowań administracyjnych, rozstrzyganych decyzją administracyjną, mającą, jak w niniejszej sprawie, swe umocowanie ustawowe.

Kwestia zaś obowiązków, ciążących z mocy art. 5 ust. 2 ustawy Prawo budowlane na właścicielach lub zarządach obiektów budowlanych potwierdza jedynie prawidłowość podjętego rozstrzygnięcia. Zostało ono bowiem skierowane do właściciela, zaś jego celem jest zabezpieczenie obiektu do czasu wykonania robót doprowadzających obiekt do stanu właściwego, który winien być postrzegany jako zgodny z przeznaczenie obiektu budowlanego i wymaganiami ochrony środowiska.

Biorąc pod uwagę powyższe, wobec tego, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono o oddaleniu skargi, wobec braku podstaw do jej uwzględnienia.

LS