Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt SA/Bk 1158/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2004-03-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 612  Sprawy geodezji i kartografii
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Powołane przepisy: article: art. 22 ust. 2 i art. 23
journal: Dz.U. 1989 nr 30 poz 163
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne.
Teza: Zapisy w ewidencji gruntów mają charakter wyłącznie techniczno-deklaratoryjny i nie mogą rozstrzygać uprawnień wnioskodawcy do nieruchomości.

TEZY

Zapisy w ewidencji gruntów mają charakter wyłącznie techniczno-deklaratoryjny i nie mogą rozstrzygać uprawnień wnioskodawcy do nieruchomości.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ireneusz Darmochwał (spr.), Sędziowie NSA Jerzy Bujko, Elżbieta Trykoszko, Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2004 r. sprawy ze skargi E.W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. z dnia [...] sierpnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów o d d a l a s k a r g ę.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. decyzją z dnia [...].08.2003 r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...].06.2003 r. Nr [...] odmawiającą wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów miasta B., dotyczącej nieruchomości [...]/9 i [...] w zakresie aktualizacji wpisu udziałów przynależnych poszczególnym współwłaścicielom.

W uzasadnieniu powołano się na rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 maja 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38 poz. 454) określające zasady wprowadzania zmian do ewidencji gruntów i budynków, a w szczególności dokumenty stanowiące podstawę do wprowadzenia tych zmian.

W niniejszej sprawie ustalono, iż W.Ł. s. M. (dziadek wnioskodawców) stał się właścicielem działek na [...]/2 i nr [...] położonych w obrębie "B." w trybie art. 1 ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 27 poz. 250) na podstawie aktu własności ziemi z dnia [...].11.1977 r. Nr [...].

Przedmiotowa nieruchomość weszła do majątku dorobkowego małżonków W. i M.Ł., którzy byli poddani ustrojowi wspólności majątkowej. Nie ma przy tym znaczenia fakt, iż tytuł własności został wystawiony tylko na jednego z małżonków.

Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w B. z dnia [...].03.1978 r. sygn. akt Ns [...] spadek po W.Ł., w tym gospodarstwom rolne z mocy ustawy odziedziczyli: M.Ł. w 2/6 częściach, Z.Ż. w 2/6 częściach, E.Ł. w 1/6 części i S.J.Ł. w 1/6 części.

Spadek po M.Ł. w zakresie gospodarstwa rolnego z mocy ustawy, stosownie do postanowienia Sądu Rejonowego w B. z dnia [...].12.1988 r. sygn. akt [...] nabyła córka Z.Ż.

Na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w B. z dnia [...].02.2002 r. sygn. akt II Ns [...] spadek po Z.Ż. nabyli: B.J.Ż., J.Z.K., M.W.J., P.P.Ż. i E.C.Ż. - każdy w 1/5 części.

Sąd Rejonowy w B. w postanowieniu z dnia [...].09.2002 r. sygn. akt II Ns [...] stwierdził, że udział w gospodarstwie rolnym wchodzącym w skład spadku po M.Ł., który nabyła jej córka Z.Ż. wynosi 5/6 części.

Na tej podstawie uznano, iż zapis w operacie ewidencji gruntów miasta B. dotyczący wielkości udziałów w nieruchomości nr [...]/9 i [...], jest zgodny z powyższymi dokumentami.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. ustosunkowując się do zarzutów podniesionych w odwołaniu wskazał też, iż scalenie gruntów wsi B. przeprowadzone w latach 1927-1935 nie nadawało tytułu własności posiadaczom tych gruntów. Status prawny uczestników scalenia, którzy byli posiadaczami nieruchomości nie ulegał zmianie po jego zakończeniu. Potwierdza to m.in. informacja zamieszczona w Dzienniku Urzędowym Województwa Białostockiego Nr 2 z dnia 22 lutego 1935 r., gdzie W.Ł. s. M. figuruje jako posiadacz m.in. działek nr [...] i [...]. W.Ł. stał się właścicielem wskazanych działek dopiero na podstawie aktu własności ziemi z dnia [...].11.1977 r.

Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodzili się E.W. i S.J.Ł. i zaskarżyli decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Białymstoku, wnosząc o jej zmianę przez orzeczenie co do istoty sprawy zgodnie z wnioskiem, ewentualnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 22 ustawy w sprawie ewidencji gruntów i budynków, w zw. z art. 365 i art. 366 § 1 kpc oraz art. 7 i 77 § 1 kpa.

W uzasadnieniu wskazali, iż postanowienie Sądu Rejonowego w B. sygn. akt II Ns [...] nie stanowiło dostatecznej podstawy do zmiany zapisów w ewidencji gruntów, gdyż nie obejmowało ono przypadających im udziałów. Skarżący nie mieli możliwości działania w wyżej wymienionej sprawie, ponieważ nie byli uczestnikami postępowania. W związku z tym nie mają również możliwości żądania zmiany zapadłego orzeczenia. Ponownie podnieśli, że W.Ł. uzyskał prawo własności do gruntów zamiennych w toku postępowania scaleniowego, w zamian za grunty których właścicielem był przed scaleniem.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Podkreślił, iż do kompetencji organu administracji nie należy ocena prawidłowości orzeczeń sądowych, gdyż zgodnie z art. 365 § 1 k.p.c. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. W związku z tym postanowienie Sądu Rejonowego w B. z dnia [...].09.2002 r. sygn. akt II Ns [...], wydane w okresie późniejszym niż akt własności ziemi obligowało do wprowadzenia zmian w ewidencji.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. nie zgodził się również z zarzutem naruszenia art. 7 i 77 § 1 kpa.

Skarga S.J.Ł. została odrzucona przez Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku postanowieniem z dnia 4 listopada 2003 r., z uwagi na wniesienie jej z uchybieniem terminu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W świetle ustawy z dn. 25.07.2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa wyżej sprawowana jest pod względem zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami prawa.

W niniejszej sprawie skarżąca domaga się wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów miasta B., obręb Nr [...] w jednostce rejestrowej Nr [...], dotyczącej nieruchomości [...]/9 i [...], w zakresie aktualizacji wpisu udziałów przynależnych współwłaścicielom - poprzez przywrócenie stanu zapisów w ewidencji jaki istniał przed wprowadzeniem danych wynikających z postanowienia Sądu Rejonowego w B. z dnia [...].02.2002 r. sygn. akt II Ns [...].

Na marginesie należy wskazać, iż podstawę dokonywania zmian w ewidencji gruntów może być jedynie postanowienie Sądu Rejonowego w B. syg. akt II Ns [...] z dnia [...].02.2002r. Powoływanie się na postanowienie o tej samej sygnaturze z dn. [...].09.2002r. przez obie instancje należy uznać za nieprawidłowe, albowiem postanowieniem tym Sąd Rejonowy w B. odmówił jedynie sporządzenia wykładni postanowienia z dn. [...].02.2002r., nie rozstrzygał natomiast co do istoty sprawy.

Zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy z 17 maja 1989 r. - prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000 r. Nr 100 poz. 1086 ze zm.) celem ewidencji gruntów i budynków jest stworzenie jednolitego dla kraju i systematycznie aktualizowanego zbioru informacji o gruntach i budynkach, ich właścicielach oraz innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami.

Do zgłaszania właściwemu staroście wszelkich zmian danych objętych ewidencją gruntów i budynków, stosownie do treści art.22 ust. 2 ustawy - prawo geodezyjne i kartograficzne, obowiązane osoby, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 i art. 51 ustawy - dotyczy to przede wszystkim osoby właściciela. Obowiązek ten nie dotyczy zmian danych objętych ewidencją gruntów i budynków, wynikających z decyzji właściwych organów. Osoby te, na żądanie, obowiązane są dostarczyć dokumenty geodezyjne, kartograficzne i inne niezbędne do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków.

Ponadto w art. 23 tej ustawy nałożono na właściwe organy, sądy i kancelarie notarialne obowiązek przesyłania staroście odpisów prawomocnych decyzji i orzeczeń oraz odpisów aktów notarialnych, z których wynikają zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków.

Sposób prowadzenia ewidencji oraz szczegółowe zasady wymiany danych ewidencyjnych zostały określone w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 maja 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38 poz. 454). I tak zgodnie z § 46 pkt 1 tego rozporządzenia dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek określonych osób, organów i jednostek organizacyjnych. Z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z:

1) prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych,

2) opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych,

3) dokumentacji architektoniczno-budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej,

4) ewidencji publicznych prowadzonych na podstawie innych przepisów (§ 46 pkt 2).

Mając na uwadze powyższe regulacje należy podkreślić, że zapisy w ewidencji mają wyłącznie charakter techniczno-deklaratoryjny. Organy ewidencyjne rejestrują jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Nie mogą one natomiast samodzielnie rozstrzygać kwestii uprawnień wnioskodawcy do gruntu lub budynku. Stąd też poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich czy uprawnień do władania nieruchomością.

Taki pogląd był wielokrotnie wyrażany w dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego m.in. w wyrokach II SA 1155/92, II SA 1718/95, II SA 1824/95, II SA 1231/97.

W niniejszej sprawie, właściwe organy administracji badając zasadność wniosku strony o wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów winny były ustalić, czy zapisy znajdujące się w ewidencji odpowiadają stanowi prawnemu wynikającemu z orzeczeń sądowych i innych dostępnych dokumentów.

Analiza aktualnego stanu prawnego działek oznaczonych numerami geodezyjnymi [...]/9 i [...] dokonana w zaskarżonej decyzji w sposób przekonywujący dowodzi, że obecne zapisy w ewidencji temu stanowi odpowiadają.

W tej sytuacji należy uznać, iż organy obu instancji trafnie oceniły, iż brak jest podstaw prawnych do wprowadzenia do operatu ewidencji wnioskowanych przez skarżącą zmian. Obecny zapis w operacie ewidencji gruntów jest zgodny ze stanem prawnym wynikającym z pierwotnego tytułu własności tej nieruchomości oraz postanowień sądowych dotyczących dziedziczenia gospodarstwa rolnego, ustalenia i podziału majątku spadkowego i dorobkowego.

Spór dotyczy zatem ustalenia jaki udział we wskazanej nieruchomości przysługuje E.W. i S.J.Ł. Sprawy tego rodzaju nie należą do kognicji sądu administracyjnego i nie mogą być rozpatrywane przez ten sąd.

Z tych względów w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 ustawy z dn. 30.08.2002r. przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(Dz. U. Nr 153, poz. 1271) orzeczono jak w sentencji orzeczono jak w sentencji.