Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 1025/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2016-10-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145
journal: Dz.U. 2005 nr 249 poz 2104
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Malinowska – Grakowicz (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Maciej Guziński, Protokolant Aneta Szmyt, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 6 października 2016 r. sprawy ze skargi A we W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dotacji przypadającej do zwrotu oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia (...) r. (...) Dyrektor Departamentu Spraw Społecznych Urzędu Miejskiego W. określił (...) (zwanej dalej jako strona skarżaca) kwotę dotacji podlegającej zwrotowi do budżetu Gminy W. w wysokości (...) - zł, z tytułu pobrania przez (...) dotacji w nadmiernej wysokości, wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonych od dnia ustatecznienia się decyzji; oraz kwotę dotacji podlegającej zwrotowi do budżetu Gminy W. w wysokości (...) zł, z tytułu wykorzystania przez (...) dotacji niezgodnie z przeznaczeniem określonym w umowie dotacyjnej nr (...) , z dnia (...) r., wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania z budżetu Gminy W. pierwszej transzy dotacji, tj. od dnia (...) r. Decyzja ta, na skutek wniesionego odwołania, została uchylona decyzją Kolegium z dnia (...) r. (...), a sprawa zwrotu dotacji przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Przyczyną takiego rozstrzygnięcia było niewyjaśnienie w sposób wyczerpujący wszystkich okoliczności sprawy, mających istotne znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy zwrotu dotacji.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. , działając na podstawie uchwały Nr (...) Rady Miejskiej W. z dnia (...) r. w sprawie upoważnienia Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej do wydawania decyzji administracyjnych w sprawach zwrotu dotacji (Dz. Urz. Woj. D. poz. 3818), wydał decyzję z dnia (...) r. (...), którą określił stronie skarżącej kwotę w wysokości (...) zł, przypadającą do zwrotu do budżetu Gminy W. , z tytułu wykorzystania części dotacji celowej niezgodnie z przeznaczeniem określonym w umowie dotacyjnej z dnia (...) r., nr (...) wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania z budżetu Gminy pierwszej transzy dotacji tj. od dnia (...) r., oraz kwotę w wysokości (...) zł, przypadającą do zwrotu do budżetu Gminy W. , z tytułu potrąceń i części dotacji celowej w nadmiernej wysokości wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia ustatecznienia się decyzji. Do dotacji pobranej w nadmiernej wysokości zaliczono:

- wydatki z tytułu wywozu odpadów komunalnych (faktury VAT nr (...) z dnia (...) i nr(...) , z dnia (...) r., na łączną kwotę (...) zł), które w sprawozdaniu rozliczono jako sfinansowane z dotacji, mimo że Strona nie dysponuje dowodami na ich poniesienie i że dowody takie nie zostały ujęte w ewidencji księgowej. Organ stwierdził, że wydatki te nie wiązały się z rozchodem z kasy bądź konta bankowego;

- wynagrodzenie M K z tytułu umowy o dzieło nr(...) , z dnia (...) r., za okres od stycznia do września 2009 r., na łączną kwotę (...) zł, z uwagi na brak dowodów potwierdzających poniesienie tego wydatku;

- kwotę (...) zł, stanowiącą różnicę pomiędzy błędnym ujęciem w rozliczeniu przez (...) kwoty (...) zł, zamiast kwoty (...) zł, wynikającej z faktury nr (...) z dnia (...) r., wystawionej za naprawę instalacji gniazd komputerowych. Kwota (...) zł nie wiąże się z rozchodem środków pieniężnych z kasy bądź z konta bankowego;

- wynagrodzenie M K, w wysokości ogółem (...) zł, wypłacone w okresie od stycznia do października 2009 r. na podstawie umowy o dzieło nr (...) , z dnia (...) zawartej pomiędzy Fundacją reprezentowaną przez M K jako Prezesa a MK jako osobą fizyczną. Prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego we W. II Wydział Cywilny Odwoławczy z dnia (...) r., sygn. akt (...) , umowa ta została uznana za nieważną.

Z kolei za dotację wydatkowaną niezgodnie z przeznaczeniem uznano wydatki na łączną kwotę (...) zł. Były to wydatki poniesione przez (...) na rzecz podmiotu niezwiązanego i niebędącego stroną umowy dotacyjnej: (...) dr D. Z., z siedzibą we W., przy ul. (...) Fundacja uregulowała zobowiązanie ww. jednostki z tytułu dzierżawy gruntu, na którym znajduje się obiekt Ś D S przy ul. (...) we W. Dotyczy to 4 faktur: (...) (...) (...) (...) ).

Organ wyjaśnił, że w okresie od dnia (...) r. do dnia (...) r. (...) użytkowała nieruchomość przy ul (...) we W na podstawie umowy użyczenia, zawartej z (...) dr D. Z. W okresie od dnia (...) r. do dnia (...) r. (...) dr D. Z. zajmowała obiekt bezumownie, a od (...) r. dzierżawcą była już (...). Dlatego zapłata czynszu za wskazany wyżej okres nie miała żadnych podstaw prawnych.

W odwołaniu strona skarżaca wniosła – w szczególności - o uznanie decyzji za nieważną w całości powołując się na art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1241, ze zm.) i wskazując, że zaskarżona decyzja mogła zostać wydana tylko na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 245, poz. 2104, ze. zm.).

Decyzją z dnia (...) r. (nr ....) Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję pierwszoinstancyjną. Odnosząc się do argumentu przedawnienia zobowiązania do zwrotu dotacji organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 113 ust. 1 ww. ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych, dotacje udzielone przed dniem wejścia w życie ustawy, o której mowa w art. 1, podlegają zwrotowi na podstawie dotychczasowych przepisów. Oznacza to, że tryb procedowania w zakresie wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem, pobrania dotacji nienależnie bądź pobrania dotacji w nadmiernej wysokości, określa w rozpatrywanej sprawie ustawa z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (u.f.p.). I ta właśnie ustawa została zastosowana w rozpatrywanej sprawie. Dalej organ wskazał, że stosownie do treści art. 146 ust. 3 u.f.p. w zakresie nieuregulowanym w ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy - Ordynacja podatkowa, z wyjątkiem art. 57 tej ustawy. Przepis art. 59 § 1 pkt 9 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 - dalej powoływanej jako Op.) stanowi, że zobowiązanie podatkowe wygasa wskutek przedawnienia. Wygaśnięcie zobowiązania powoduje, że prowadzenie przez organ postępowania w przedmiocie naliczenia należności jest bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu. Zgodnie z art. 146 ust. 1 u.f.p. w przypadku niedokonania zwrotu dotacji w terminie, o którym mowa w art. 144 ust. 1 i 2 oraz art. 145 ust. 1 u.f.p. organ lub inny dysponent części budżetowej, który udzielił dotacji, wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki. Na podstawie przepisu art. 190 u.f.p., przepisy art. 145 i art. 146 stosuje się odpowiednio do dotacji udzielonych z budżetu jednostki samorządu terytorialnego. Decyzję w sprawie zwrotu dotacji wydaje wójt (burmistrz, prezydent miasta), starosta lub marszałek województwa. Zobowiązanie do zwrotu dotacji powstaje zatem z mocy prawa, stosownie do przepisu art. 21 ust. 1 pkt 1, w zw z art. 2 § 2 Op. oraz art. 145 ust. 1 u.f.p., a decyzja w przedmiocie zwrotu dotacji ma charakter deklaratoryjny (por. wyrok NSA z dnia 15 stycznia 2014 r., II GSK 1762/12, wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 czerwca 2014 r., V SA/Wa 1294/13, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych - dalej jako CBOSA). Na mocy zaś przepisu art. 70 § 1 Op. zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Stosownie natomiast do przepisu art. 145 ust. 1 u.f.p. dotacje udzielone z budżetu państwa wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem lub pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości podlegają zwrotowi do budżetu państwa, wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w terminie do dnia 28 lutego roku następującego po roku, w którym udzielono dotacji.

Skoro zatem w sprawie zobowiązanie do zwrotu dotacji powstało w dniu (...) r. (dotacja została przekazana w dniu ....r. - pierwsza transza), to przedawnia się ono po upływie 5 lat licząc od dnia .... r., a więc z dniem ....r. Mając to na uwadze organ stwierdził, że zarzut w tym zakresie jest chybiony.

Badając prawidłowość ustaleń organu I instancji w zakresie wydatkowania przez Stronę środków otrzymanych na mocy ww. umowy z dnia (...) r., Kolegium nie znalazło podstaw do podzielenia argumentacji strony. Jako prawidłowe organ uznał ustalenia, że strona zobowiązana jest do zwrotu dotacji w wysokości (...) zł, z tytułu wykorzystania tej części dotacji niezgodnie z przeznaczeniem oraz kwoty (...) zł, z tytułu pobrania dotacji w tej kwocie w nadmiernej wysokości.

Organ szczegółowo przywołując treść art. 145 ust. 1 i 4, 5 u.f.p., wskazał, że w sprawie zastosowano dwie spośród wymienionych w art. 145 ust. 1 u.f.p. przesłanek żądania zwrotu dotacji, a mianowicie wykorzystanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem oraz pobranie dotacji w nadmiernej wysokości.

W odniesieniu do przesłanki wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem organ powołując się na orzecznictwo i literaturę podkreślił w szczególności, że dla oceny, czy dotacja przeznaczona na konkretny cel została wykorzystana zgodnie z przeznaczeniem, rozstrzygająca jest zatem treść umowy, na podstawie której dotacji udzielono. Z jej postanowień wynika bowiem, jakie zadania powierzono do realizacji i w jakim zakresie. Dlatego zbadać trzeba konkretnie czy słusznie uznano poszczególne wydatki za niezgodne z przeznaczeniem dotacji (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 29 stycznia 2010 r., I SA/Sz 865/09, CBOSA). Dalej organ wskazał, że sprawie badaniu podlegała umowa z dnia (...) grudnia 2008 r., (nr (...)) na mocy której Strona otrzymała dotację na realizację zadania z zakresu pomocy społecznej, polegającego na prowadzeniu Ś D S typu (...) na (...) miejsc, we W. , przy ul.(...) . Umowa ta zawiera postanowienia zobowiązujące Stronę do wykonania zadania zgodnie z ofertą. Zleceniobiorca zobowiązał się do prowadzenia ww. domu na bazie nieruchomości dzierżawionej od Zleceniodawcy. W zajęciach miało brać udział 40. pełnoletnich uczestników, skierowanych przez M O P S we W , na podstawie decyzji administracyjnej. Ponadto Zleceniobiorca zobowiązał się do wykorzystania otrzymanych środków zgodnie z celem, na jaki je uzyskał i na warunkach określonych umową w tym również w zakresie ewentualnych przychodów uzyskanych przy realizacji umowy, których nie można było przewidzieć przy kalkulowaniu wielkości dotacji oraz odsetek bankowych od przekazanych przez zleceniodawcę środków, które należy wykorzystać wyłącznie na realizację zadania publicznego. Termin realizacji zadania publicznego ustalono od dnia 1 stycznia 2009 r. do dnia 31 grudnia 2013 r. (§ 3 ust. 1). W ww. umowie dotacyjnej zastrzeżono również, że w rozliczeniu dotacji nie uwzględnia się m.in. dowodów księgowych wewnętrznych (własnych) wystawionych przez Zleceniobiorcę, które nie generują rozchodu środków finansowych, dokumentów (faktur, rachunków) wystawionych przed datą zawarcia umowy, a także dokumentów wystawionych po zakończeniu zadania z wyjątkiem sytuacji gdy data wykonania zadania wynikająca z takiego dokumentu dotyczy wyraźnie zadania (§ ...). W zaktualizowanej ofercie realizacji zadania na rok (...) z dnia (...) r. Strona przedstawiła szczegółowy rodzaj wydatków. Przewidywany całkowity koszt realizacji zadania wyniósł (.,..) zł, w tym wnioskowana wielkość dotacji wyniosła (...) zł, a wielkość środków własnych (...) zl. Nadto w treści umowy znalazły się zapisy stanowiące o konieczności zwrotu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości lub wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem.

Organ podkreślił dalej, że(...) , podpisując ww. umowę zobowiązała się zatem wykonać zadanie publiczne w zakresie i na warunkach w niej określonych. Co więcej, strony uzgodniły obowiązek przedstawienia w sprawozdaniu końcowym wyłącznie faktur VAT, rachunków i innych dokumentów rozliczeniowych, potwierdzających wydatkowanie dotacji po dniu zawarcia umowy, wystawionych przez Stronę w ramach realizacji zadania publicznego. Zastrzegły też, że nie podlegają uwzględnieniu dokumenty, które nie generują rozchodu środków finansowych.

Zdaniem Kolegium, część środków dotacji w kwocie (...) zł, została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem określonym w umowie dotacyjnej, gdyż były to wydatki poniesione przez (...) na rzecz podmiotu niezwiązanego i niebędącego stroną umowy dotacyjnej, tj. (...) dr D. Z. , z siedzibą we W. , przy ul.(...) . Jak wynika z akt sprawy (...) uregulowała zobowiązanie ww. podmiotu z tytułu dzierżawy gruntu położonego przy ul. (...) we W , na którym znajduje się obiekt – Ś D S we W , wynikający z następujących faktur ((...) (...) (...)...).

W okresie od dnia (...) r. do dnia (...) r. F użytkowała nieruchomość przy ul. (...) we W. na podstawie umowy nieodpłatnego użyczenia z dnia (...) r., zawartej pomiędzy (...) dr D. Z. (użyczający) a (...) (biorący do używania). Na mocy tej umowy użyczający oddał do bezpłatnego używania (...) obiekt przy ul. (...) we W. na czas oznaczony, od dnia (...) r. do dnia (...) r. W okresie od dnia (...) r. do dnia (...) r. (...) zajmowała obiekt bezumownie. Następnie, w dniu (...) r. Strona zawarła z Gminą W. umowę dzierżawy nieruchomości, na której prowadzi Ś Dom S we W . Od (...) r. Gmina W. wystawiała faktury za dzierżawę tej nieruchomości na rzecz F . Z tego względu – w ocenie organu - zapłata czynszu za okres od (...) do (...) r. nie miała żadnych podstaw prawnych i nie mogła zostać rozliczona z dotacji. Kwota (...) zł została bowiem przeznaczona na uregulowanie zobowiązań należących do innego podmiotu, niebędącego stroną umowy dotacyjnej.

Dodatkowo organ podkreślił, że okoliczność, iż (...) użytkowała przedmiotową nieruchomość do dnia (...) r. na podstawie ww. umowy użyczenia, a następnie do dnia (...) r. bezumownie nie obligowała jej do zapłaty zobowiązania z tytułu dzierżawy tejże nieruchomości. Dzierżawcą nieruchomości był bowiem w tym okresie inny podmiot, tj. (...) dr D. Z. Na uzasadnienie tej tezy organ przywołał regulacje kodeksu cywilnego (art. 258 k.c ,art. 698 k.c). Końcowo organ wskazał, że z akt sprawy nie wynika, aby Gmina W. wyraziła zgodę na zapłatę czynszu dzierżawnego przez Stronę. Tak więc wydatek ten nie może być zaliczony do wydatków związanych z realizacją ww. zadania publicznego.

Przechodząc do kwestii dotacji pobranej w nadmiernej wysokości Kolegium zauważyło, że ustawa o finansach publicznych zawiera w art. 145 ust. 2 u.f.p. legalną definicję tej przesłanki warunkującej żądanie zwrotu dotacji. W ocenie Kolegium pojęcie "dotacja pobrana w nadmiernej wysokości" należy rozumieć jako pewną nadwyżkę, która nie należy się beneficjentowi i za taką nadwyżkę organ uznał kolejno:

- wydatki z tytułu wywozu odpadów komunalnych (faktury VAT: nr(...), z dnia (...) stycznia 2009 r. i nr(...) , z dnia (...) lutego 2009 r., na łączną kwotę (...) zł), gdyż strona nie udokumentowała poniesienia tych wydatków. Sama zaś okoliczność, że zawarta została umowa z WPO "A" na wywóz odpadów, na którą powołuje się Strona, nie stanowi dowodu poniesienia tych wydatków. Organ podkreślił, że pismami z dnia (...) grudnia 2012 r., (...) (doręczonym Stronie w dniu 14 grudnia 2012 r.) oraz z dnia (...) lipca 2014 r., (...)(doręczonym Stronie w dniu 9 lipca 2014 r.), organ pierwszej instancji wzywał Stronę do przedłożenia oryginałów lub duplikatów ww. faktur nr (...) z dnia (...) stycznia 2009 r. i nr (...) z dnia (...) lutego 2009 r. za wywóz odpadów komunalnych. Jednak Strona w ogóle nie udzieliła odpowiedzi na te wezwania i nie przedstawiła dowodów poniesienia przedmiotowych wydatków.

2/ wynagrodzenie M. K. z tytułu umowy o dzieło nr(...) . z dnia (...) stycznia 2009 r., za okres od stycznia do września 2009 r.. na łączną kwotę (...) zł, z uwagi na brak dowodów potwierdzających poniesienie tego wydatku.

W aktach sprawy brak jest dowodów na to, by M. K. wynagrodzenie przyznane na podstawie tej umowy otrzymał. Wyżej wymienionymi pismami z dnia (...) grudnia 2012 r., (...) oraz z dnia (...) lipca 2014 r., (...), organ pierwszej instancji wzywał Stronę do przedłożenia oryginału lub odpisu dokumentu potwierdzającego rzeczywiste poniesienie wydatku z tytułu wynagrodzenia M. K. na podstawie umowy o dzieło nr (...), z dnia (...) stycznia 2009 r., za okres od stycznia do września 2009 r. na łączną kwotę (...) zł. Jednak Strona w ogóle nie udzieliła odpowiedzi na te wezwania i nie przedstawiła dowodów poniesienia ww. wydatków. Prawidłowo zatem organ pierwszej instancji uznał, że nie mogą one zostać rozliczone ze środków z dotacji.

3/ kwotę (...) zł. stanowiącą różnicę pomiędzy błędnym ujęciem w rozliczeniu przez Fundacje kwoty (...) zł, zamiast kwoty (...) zł. wynikającej z faktury nr (...), z dnia (...) czerwca 2009 r" wystawionej za naprawę instalacji gniazd komputerowych. Kwota (...) zł nie wiąże się z rozchodem środków pieniężnych z kasy bądź z konta bankowego.

Również w tym zakresie ustalenie organu pierwszej instancji jest prawidłowe i bezsporne. Na skutek błędu w sprawozdaniu zawyżono kwotę wydatkowaną z sumy uzyskanej w ramach dotacji i jest to okoliczność w sposób należyty stwierdzona. Fundacja nie poniosła tego wydatku, a więc nie może on zostać rozliczony ze środków uzyskanych z dotacji przeznaczonych na realizację ww. zadania publicznego.

4/ wynagrodzenie M. K., w wysokości ogółem (...) zł, wypłacone w okresie od stycznia do października 2009 r. na podstawie umowy o dzieło nr (...), z dnia (...) grudnia 2008 r., zawartej pomiędzy Fundacją reprezentowaną przez M. K. jako Prezesa a M. K. jako osobą fizyczną. Wydatek ten ma swoją podstawę w umowie zawartej w dniu (...) stycznia 2009 r. (Nr(...)) pomiędzy Fundacją, reprezentowaną przez A. K. (na mocy upoważnienia z dnia 2 stycznia 2009 r.) i M. K. - Prezesem Fundacji. Zdaniem Kolegium, wydatek z tego tytułu nie może zostać rozliczony ze środków z dotacji. Prawomocnym wyrokiem z dnia 8 grudnia 2014 r., sygn. akt II Ca 1494/14 Sąd Okręgowy we W. orzekł, że ww. umowa jest nieważna. Skoro zatem ww. czynność prawna jest nieważna, to również jej skutki są nieważne. Strona nie miała zatem prawa rozliczyć wynagrodzenia wynikającego z takiej umowy (uznanej przez sąd powszechny za nieważną) ze środków pochodzących z dotacji.

W ocenie Kolegium, wobec stwierdzonych nieprawidłowości oraz braku dowodów poniesienia części z ww. wydatków i wobec jednoznacznego brzmienia przepisu art. 145 ust. 4 u.f.p. nie można postąpić inaczej, jak tylko określić wysokość kwoty dotacji do zwrotu z powodu wykorzystania części dotacji niezgodnie z przeznaczeniem i pobrania części dotacji w nadmiernej wysokości. Zdaniem Kolegium, nie można utożsamiać pojęć "wykorzystanie dotacji" i "zrealizowanie zadania", skoro w art. 144 ust. 4 u.f.p. jest mowa o tym, że "wykorzystanie dotacji następuje w szczególności przez zapłatę za zrealizowane zadania, na które dotacja była udzielona". Gdyby pojęcia "wykorzystanie dotacji" i "zrealizowanie zadania" były pojęciami tożsamymi, to zbędne byłoby wymienianie zapłaty jako jednego ze sposobów wykorzystania dotacji. Wbrew twierdzeniom Strony, dla oceny wykorzystania dotacji istotne znaczenie ma zapłata za zrealizowane zadanie publiczne (pierwsza cześć zdania z art. 251 ust. 4 u.f.p.), a nie samo jego wykonanie. Użyte przez ustawodawcę słowo "w szczególności" odnieść należy do formy zapłaty, która może polegać nie tylko na przelewie gotówki, ale np. może przybrać formę potrącenia (zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 10 lipca 2014 r., I SA/Po 1252/13, CBOSA). Zatem, wbrew oczekiwaniom Strony, nie można poprzestać jedynie na ustaleniu, że doszło do zrealizowania celu, na który dotacja została udzielona. Do elementów określających zadanie należy także termin jego wykonania i wskazanie, jaki rodzaj wydatków będzie finansowany (refinansowany) dotacją i jeżeli stanowią one warunki umowy dotacyjnej muszą być przestrzegane przez dotowanego (zob. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 9 grudnia 2014 r., III SA/Wr 472/14, CBOSA). Niewykorzystanie dotacji w terminie zakreślonym umową o udzielenie dotacji powoduje obowiązek jej zwrotu. Jest to zresztą zgodne z zapisami zawartej umowy dotacyjnej. Jeśli więc beneficjent nie zwróci otrzymanych, a niewykorzystanych w terminie środków, to w istocie pobiera te środki w nadmiernej wysokości (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 14 października 2014 r. sygn. akt III SA/Wr 377/14, CBOSA).

Resumując organ stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone z poszanowaniem reguł procesowych określonych w przepisach art. 77 § 1, w związku z art. 7 i art. 8 Kpa. Organ pierwszej instancji podjął wszelkie działania zmierzające do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Zdaniem Kolegium, materiał dowodowy, na podstawie którego ustalone zostały okoliczności faktyczne sprawy, został zgromadzony rzetelnie. Materiał ten został następnie oceniony zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, co znalazło swój wyraz w uzasadnieniu decyzji. Organ pierwszej instancji podejmował działania, których celem było wyjaśnienie, czy udzielona Stronie dotacja została wykorzystana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i złożonym wnioskiem o dotację. Zgromadzony w sposób kompletny i wystarczający do wyjaśnienia stanu faktycznego materiał dowodowy pozwolił na zweryfikowanie wyjaśnień Strony składanych w toku postępowania. Organ pierwszej instancji wskazał, które dokumenty zadecydowały o tym, że dotację należy zwrócić.

Zaskarżona decyzja - w konsekwencji - odpowiada wymogom art. 107 § 3 Kpa. Organ pierwszej instancji ocenił wszystkie dopuszczone w sprawie dowody, w tym przedłożone przez Stronę, z uwzględnieniem reguł swobodnej oceny dowodów, zaś w uzasadnieniu decyzji wskazał, które dowody uznał za wiarygodne oraz wyjaśnił przyczyny, dla których odmówił wiarygodności wyjaśnieniom Strony. Przy dokonywaniu oceny dowodów, organ kierował się własnym przekonaniem, uwzględniając doświadczenie życiowe, prawa logiki, a także informacje wynikające z wzajemnych relacji między poszczególnymi dowodami. Przeprowadzona ocena jest logicznie uzasadniona w świetle całości materiałów zebranych w sprawie. Wbrew zarzutom Strony organ pierwszej instancji wskazał, które zapisy umowy dotacyjnej zostały w sprawie naruszone oraz jakie okoliczności zadecydowały o takiej ocenie.

Bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy pozostaje okoliczność zmniejszenia dotacji o kwotę (...) zł. Kwota dotacji na dany rok jest określana w drodze aneksów do umowy. Fundacja, jako strona umowy, miała przy jej zawieraniu możliwość kształtowania elementów treści tej czynności prawnej, w tym postanowień zawierających zakres wydatków oraz terminy wykorzystania środków finansowych przeznaczonych na realizację zleconego zadania.

Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostaje też okoliczność złożenia korekt sprawozdania końcowego, zgodnie z uwagami Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. oraz otrzymania potwierdzenia przyjęcia ostatecznej wersji tego sprawozdania za 2009 r. Jak już bowiem zaznaczono, zarówno ww. umowa dotacyjna z dnia (...) grudnia 2008 r., nr (...), jak obowiązujące przepisy prawa upoważniają dysponenta części budżetowej do sprawowania kontroli wykorzystania środków publicznych oraz wydania decyzji określającej kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki w przypadku stwierdzenia wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem, bądź pobrania jej w nadmiernej wysokości. Decyzja w tym zakresie może być wydana do czasu upływu terminu przedawnienia zobowiązania do zwrotu dotacji, który - jak już zaznaczono - w rozpatrywanej sprawie jeszcze nie upłynął.

Odnośnie do sformułowanego w odwołaniu żądania stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji z dnia 14 kwietnia 2015 r. organ wskazał, że katalog rozstrzygnięć podejmowanych w postępowaniu odwoławczym określa art. 138 Kpa. W katalogu tym nie ma stwierdzenia nieważności zaskarżonej odwołaniem decyzji pierwszej instancji.

Dodać jeszcze trzeba, że powołane przez Stronę rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 13 lipca 1995 r. w sprawie zlecania zadań państwowych jednostkom niepaństwowym (Dz. U. Nr 87, poz. 437), zostało uchylone z dniem 26 sierpnia 1997 r. na mocy § 35 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 1997 r. w sprawie zlecania zadań państwowych jednostkom niepaństwowym oraz wykazu tych zadań (Dz. U. Nr 94, poz. 573). Nie obowiązywało ono zatem w okresie objętym ww. umową dotacyjną z dnia 31 grudnia 2008 r. i tym samym nie miało żadnego znaczenia dla realizacji zadania publicznego zleconego tą umową.

W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. Strona wniosła o uchylenie tej decyzji w całości oraz o wstrzymanie jej wykonania zarzucając, że decyzja ta jest wadliwa. Skarżąca wskazała, że decyzja narusza przepisy wyznaczające ogólne zasady prowadzenia postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 8, a także art. 77 § 1 k.p.a. Podniosła, że Kolegium nie uwzględniło interesu Skarżącej, lecz kierowało się wyłącznie interesem Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej oraz nie uwzględniło szczególnej sytuacji prawnej i przepisów dotyczących działania fundacji. Wyjaśniła, że fundacja, szczególnie taka, która nie prowadzi działalności gospodarczej, nie jest przedsiębiorstwem, a jej cele nie służą pomnażaniu kapitału czy wypracowywaniu zysków. Skarżąca została jednak potraktowana jak przedsiębiorstwo realizujące zlecenie Gminy W. mimo, że zadanie zlecone z zakresu pomocy społecznej nie jest źródłem dochodu dla Skarżącej, lecz stanowi przede wszystkim wsparcie dla niezaradnych życiowo osób z zaburzeniami psychicznymi oraz wsparcie dla jednostki samorządu terytorialnego, która ze względu na brak kadry merytorycznej oraz wiedzy i umiejętności nie jest w stanie ;w sposób należyty takiego zadania wykonać. Skarżąca podkreśliła, że decyzja Kolegium powinna być decyzją bezstronną i że Kolegium powinno poszukiwać rozwiązań korzystnych dla "obu stron" postępowania administracyjnego, a szczególnie chroniących interesy obywatela. Zauważyła, że postępowanie administracyjne było wielokrotnie zawieszane i wznawiane, co w żaden sposób nie znalazło odzwierciedlenia w decyzji Kolegium, a co może wskazywać na nieprawidłowe zgromadzenie materiału w postępowaniu. Zarzuciła, że Kolegium nie zbadało sprawy dzierżawy budynku przy ul. S. (...) i opieszałości w zawarciu umowy między zleceniodawcą zadania a Skarżącą co miało wpływ na wydaną decyzję. Nie uwzględniło też pisma Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia (...) maja 2011 r.(...) , o zatwierdzeniu sprawozdania Skarżącej za okres 1 stycznia 2009 r. - 31 grudnia 2009 r., co - jej zdaniem - oznacza, i że raz wydane decyzje podlegają zmianom, co stanowi rażące naruszenie zaufania do władzy publicznej. Dalej Skarżąca wskazała, że Kolegium nie odniosło się do tego, iż Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej wydał decyzję na podstawie materiałów z postępowania prowadzonego przez Urząd Kontroli Skarbowej, które nie pochodziły z postępowania prowadzonego przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej, przez co zaniedbano funkcję kontrolną wobec prowadzonego postępowania. Wskazała, że Kolegium nie uwzględniło, iż w dniu I2 listopada 2009 r. zmniejszono kwotę dotacji o (...) zł, co stanowiło naruszenie umowy zawartej ze Skarżącą oraz przepisów § 10 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 lipca 1995 r. Wyjaśniła też, że zmniejszenie dotacji spowodowało problemy w realizacji planu finansowego. Zarzuciła również brak uwzględnienia przez Kolegium, że cele określone w umowie na realizację zadania z zakresu pomocy społecznej, polegającego na prowadzeniu Środowiskowego Domu Samopomocy, zostały zmienione w stosunku do ogłoszonego konkursu na zadanie zlecone.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, zważył co następuje:

Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów ad-ministracyjnych (jt: Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości – między innymi – poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy).

Zakres sądowej kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – jednolity tekst: Dz. U. z 2016 r., poz. 718, zwanej dalej – w skrócie – "p.p.s.a."), w tym także na decyzje wydawane przez samorządowe kolegia odwoławcze.

Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego każdej decyzji administracyjnej, która dotknięta jest co najmniej jednym z uchybień wymienionych w art. 145 § 1 p.p.s.a. Z drugiej jednak strony, sądy te są zobowiązane do oddalenia skarg na decyzje zgodne z prawem (art. 151 tej samej ustawy).

Zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, co czyni wniesioną skargę niezasadną.

Kontroli sądowoadministracyjnej poddana została decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia (...) maja 2015 r. (nr(...)) określająca stronie skarżącej:

- kwotę w wysokości (...) zł, przypadającą do zwrotu do budżetu Gminy W. z tytułu wykorzystania części dotacji celowej niezgodnie z przeznaczeniem określonym w umowie dotacyjnej z dnia (...) grudnia 2008 r., (...) wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania z budżetu Gminy W. pierwszej transzy dotacji od dnia 27 lutego 2009 r.

- kwotę w wysokości (...) zł, przypadającą do zwrotu do budżetu Gminy W. z tytułu pobrania części dotacji celowej w nadmiernej wysokości, wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia uostatecznienia się decyzji.

W pierwszej kolejności podkreślić należy, że w sprawie niesporne między stronami sprawy było, że na mocy umowy z dnia (...) grudnia 2008 r. (nr (...) ) strona skarżąca otrzymała dotację na realizację zadania z zakresu pomocy społecznej polegającego na prowadzeniu Środowiskowego Domu Samopomocy typu A na 40 miejsc, we W., przy ul. S. (...). Umowa ta zawiera postanowienia zobowiązujące Stronę do wykonania zadania zgodnie z ofertą. Skarżąca zobowiązała się do prowadzenia ww. domu na bazie nieruchomości dzierżawionej od Zleceniodawcy. W zajęciach miało brać udział 40. pełnoletnich uczestników, skierowanych przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej we W., na podstawie decyzji administracyjnej. Ponadto Skarżąca zobowiązała się do wykorzystania otrzymanych środków zgodnie z celem, na jaki je uzyskał i na warunkach określonych umową w tym również w zakresie ewentualnych przychodów uzyskanych przy realizacji umowy, których nie można było przewidzieć przy kalkulowaniu wielkości dotacji oraz odsetek bankowych od przekazanych przez zleceniodawcę środków, które należy wykorzystać wyłącznie na realizację zadania publicznego. Termin realizacji zadania publicznego ustalono od dnia 1 stycznia 2009 r. do dnia 31 grudnia 2013 r. (§ 3 ust. 1). W ww. umowie dotacyjnej zastrzeżono również, że w rozliczeniu dotacji nie uwzględnia się m.in. dowodów księgowych wewnętrznych (własnych) wystawionych przez stronę skarżącą, które nie generują rozchodu środków finansowych, dokumentów (faktur, rachunków) wystawionych przed datą zawarcia umowy, a także dokumentów wystawionych po zakończeniu zadania z wyjątkiem sytuacji gdy data wykonania zadania wynikająca z takiego dokumentu dotyczy wyraźnie zadania (§ 9 ust. 2). W zaktualizowanej ofercie realizacji zadania na rok 2009 z dnia 23 listopada 2009 r. Strona przedstawiła szczegółowy rodzaj wydatków. Przewidywany całkowity koszt realizacji zadania wyniósł (...) zł, w tym wnioskowana wielkość dotacji wyniosła

(...) zł, a wielkość środków własnych (...) zł. Wreszcie w treści umowy znalazły się zapisy stanowiące o konieczności zwrotu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości lub wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem.

W myśl art. 126 ustawy o finansach dotacje są to podlegające szczególnym zasadom rozliczania środki z budżetu państwa, budżetu jednostek samorządu terytorialnego oraz z państwowych funduszy celowych przeznaczone na podstawie niniejszej ustawy, odrębnych ustaw lub umów międzynarodowych, na finansowanie lub dofinansowanie realizacji zadań publicznych. Znaczony charakter środków finansowych przekazywanych w ramach dotacji polega na tym, że środki te mogą być wykorzystane wyłącznie na określony cel, w przypadku niniejszej sprawy zatem na cel określony w zawartej umowie – tj. wyłącznie (co wymaga zaakcentowania Sądu) na prowadzenie Środowiskowego Domu Samopomocy typu A na 40 miejsc, we W., przy ul. S.(...). Warto w tym miejscu przywołać prezentowaną w orzecznictwie NSA tezę, że środki przyznane w ramach dotacji mają "znaczony" charakter i podmiot je otrzymujący nie ma swobody w ich wykorzystaniu, chyba że pozwalają mu na to przepisy szczególne (por. wyrok NSA z 17 września 2003 r., sygn. akt III SA 2916/01, LEX nr 80700).

Środki z dotacji przekazane na konto beneficjenta nie uzyskują przymiotu wartości prywatnej, co stwarzałoby możliwość swobodnego nimi dysponowania. Mają one nadal charakter publiczny i w konsekwencji można je wykorzystać jedynie w sposób ściśle określony przez dotującego. Także, w nauce prezentowany jest pogląd, że nie zachodzi zmiana statusu dotacji ze środków publicznych na wartość prywatną beneficjenta. Beneficjent nie włada bowiem dotacją, jak właściciel, bez ograniczeń - wręcz przeciwnie może ją wykorzystać jedynie w sposób ściśle określony przez dotującego. Także zwrot dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem następuje w drodze decyzji organu administracji, a nie w drodze procesu cywilnego" - wyrok WSA w W. z 5 września 2007 r., V SA/Wa 495/07, LEX nr 374351 (por. Ludmiła Lipiec Warzecha, Komentarz do art. 126 ustawy o finansach, LEX. W przekonaniu Sądu dokonanie zatem wydatkowania środków finansowych z dotacji, inaczej mówiąc wydatkowanie dotacji na inne cele niż określone w umowie, stanowi o wykorzystaniu dotacji niezgodnie z przeznaczeniem, co implikuje jej zwrot w oparciu o treść art. 145 u.f.p.

Prawidłowość gospodarowania przez stronę skarżącą środkami przekazanymi w formie dotacji celowej z budżetu musiała zatem zostać (co też prawidłowo uczynił organ) oceniana w świetle art. 145 u.f.p. z 2005 r. gdyż to ten przepis – co już zostało wyżej wskazane - stanowi podstawę prawną żądania zwrotu dotacji w sytuacji zaistnienia przesłanek zwrotu w nim opisanych.

Zgodnie z art. 145 ust. 1 ustawy o finansach publicznych dotacje z budżetu państwa 1) wykorzystywane niezgodnie z przeznaczeniem 2) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości – podlegają bowiem zwrotowi do budżetu państwa wraz z odsetkami w wysokości określonych jak dla zaległości podatkowych, w terminie do dnia 28 lutego roku następnego po roku, w którym udzielono dotacji. W myśl ust. 2 tego artykułu, dotacjami pobranymi w nadmiernej wysokości są dotacje otrzymane z budżetu w wysokości wyższej niż określona w odrębnych przepisach, umowie lub wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania. Stosownie do ust. 3 przytaczanego artykułu, dotacjami nienależnymi są dotacje udzielone bez podstawy prawnej. Przepis art. 145 ust. 4 u.f.p. stanowi natomiast, że zwrotowi do budżetu państwa podlega ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, nienależnie udzielona lub pobrana w nadmiernej wysokości.

Jednakże aby doszło do prawidłowego ustalenia, czy zaistniały w sprawie ustawowe przesłanki żądania zwrotu dotacji określone w art. 145 u.f.p. tj. czy dotacja była wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, pobrana nienależnie lub w nadmiernej wysokości, należy badać także umowę określającą sposób wydatkowania środków, co też w ocenie Sądu prawidłowo uczyniły organy. Co więcej – wbrew zarzutom skargi - w wyniku tej oceny organy prawidłowo przyjęły, że strona skarżąca wykorzystała część dotacji celowej w kwocie (...) zł niezgodnie z przeznaczeniem,, a część dotacji w wysokości (...) zł pobrała w nadmiernej wysokości.

Odnosząc się - w pierwszej kolejności - do dotacji pobranej w nadmiernej wysokości wskazać należy, że z treści umowy bezspornie wynika, że strona skarżąca otrzymała dotację na zadanie polegające na prowadzeniu Środowiskowego Domu Pomocy Społecznej typu A na 40 miejsc we W. , przy ul. S.(...). (§ 1 umowy). Tymczasem wymienioną kwotę strona skarżąca przeznaczyła na zapłatę zobowiązań z tytułu dzierżawy gruntu położonego przy ul. S. (...) we W. na rzecz podmiotu niezwiązanego i niebędącego strona umowy dotacyjnej tj. I. I. of Po. dr D. Z., z siedzibą we W. , przy ul. C.(...). Ponadto podkreślenia wymaga, że strona skarżąca uregulowała zobowiązanie ww. podmiotu z tytułu dzierżawy gruntu położonego przy ul. S. (...) we W. , na którym znajduje się obiekt tj. Środowiskowy Dom Samopomocy we W. za styczeń, marzec, kwiecień i maj 2009 r. Tymczasem w okresie od dnia 1 grudnia 2008 r. do dnia 31 stycznia 2009 r. Fundacja użytkowała przecież nieruchomość przy ul. S. (...) we W. na podstawie umowy nieodpłatnego użyczenia z dnia 1 grudnia 2008 r., zawartej pomiędzy I. I. of P. dr D. Z. (użyczający) a Fundacją I. I. of P. (biorący do używania). Na mocy tej umowy oddano zatem Fundacji - do bezpłatnego używania - obiekt przy ul. S. (...) we W. na czas oznaczony, od dnia 1 grudnia 2008 r. do dnia 31 stycznia 2009 r. W okresie od dnia 1 lutego 2009 r. do dnia 24 czerwca 2009 r. Fundacja zajmowała obiekt bezumownie. Dopiero w dniu 25 czerwca 2009 r. strona skarżąca zawarła z Gminą W. umowę dzierżawy nieruchomości, na której prowadzi Środowiskowy Dom Samopomocy we W. I wówczas od czerwca 2009 r. Gmina W. wystawiała faktury za dzierżawę tej nieruchomości na rzecz Fundacji.

Z tego też względu zapłata przez stronę skarżącą czynszu za okres od stycznia do maja 2009 r. nie miała żadnych podstaw prawnych (strona skarżaca winna bezpłatnie użytkować obiekt przy ul. S. (...) we W.) i jako taka nie mogła zostać rozliczona z dotacji. Kwota (...) zł (pochodząca z dotacji) została zatem bezprawnie przeznaczona na uregulowanie zobowiązań należących do innego podmiotu, niebędącego stroną umowy dotacyjnej, a zatem na cel inny niż wynika z treści § 1 umowy, czyli niezgodnie z przeznaczeniem. Wykorzystanie dotacji celowej niezgodnie z przeznaczeniem polega bowiem (na co już wcześniej zwrócił uwagę Sąd), w szczególności na zapłacie, ze środków pochodzących z dotacji, za inne zadania niż te, na które dotacja była udzielona albo realizację innych celów niż cele dotowane. I bez znaczenia pozostaje tutaj argumentacja związana z opieszałością w zawarciu umowy dzierżawy. Skarżąca zobligowana była bowiem do dysponowania przyznanymi w ramach dotacji środkami – tylko i wyłącznie w takim celu – na jaki została ta dotacja przyznana i z poszanowaniem przepisów ustawy o finansach publicznych. Nieprawidłowe wykorzystanie dotacji nie może natomiast znajdować usprawiedliwienia w innych okolicznościach obocznych. Skarżąca podpisując umowę dotacyjną znała bowiem warunki przyznania dotacji, jej przeznaczenia, rozliczania i zwrotu i co ważniejsze godziła się na nie.

Jako zasadne należy uznać nadto rozstrzygnięcie organu odnośnie pobrania przez skarżącą części dotacji w wysokości (...) zł w nadmiernej wysokości. Z akt sprawy nie wynika bowiem, aby strona skarżaca przedstawiła dokumenty urzeczywistniające poniesione przez nią wydatki w tej kwocie. I tak kolejno odnosząc się do:

- wydatków z tytułu wywozu odpadów komunalnych na łączną kwotę (...) zł - strona skarżąca nie przedłożyła – nawet na wezwanie – oryginałów lub duplikatów faktur na które się powołuje (tj. faktur nr (...) z dnia (...) stycznia 2009 r. i nr (...) z dnia (...) lutego 2009 r.

- wydatków z tytułu wynagrodzenia M. K. z tytułu umowy o dzieło nr (...) z dnia (...) stycznia 2009 r. za okres od stycznia do września 2009 r. na łączną kwotę (...) zł - strona skarżąca nie przedłożyła – nawet na wezwanie – dowodu potwierdzającego poniesienie tegoż wydatku.

- kwoty (...) zł stanowiącej różnicę pomiędzy błędnym ujęciem w rozliczeniu przez Fundację kwoty (...) zł zamiast kwoty (...) zł wynikającej z faktury nr (...) z dnia (...) czerwca 2009 r. wystawionej za naprawę instalacji gniazd komputerowych. Strona skarżąca nie poniosła bowiem tego wydatku.

- wynagrodzenia M. K. w łącznej wysokości (...) zł wypłaconego w okresie od stycznia do października 2009 r. na podstawie umowy o dzieło nr (...) z dnia (...) grudnia 2008 r. zawartą pomiędzy Fundacją reprezentowaną przez jej prezesa w osobie M. K. , a M. K. jako osobą fizyczną. Wydatek ten nie może zostać rozliczony z dotacji gdyż wynika z nieważnej umowy. Jak wynika bowiem z akt sprawy prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego we W. z dnia 8 grudnia 2014 r., sygn. akt II Ca 1494/14 umowa z dnia 2 stycznia 2009 r. (nr 02/2009/FHP) została uznana za nieważną.

W tym miejscu podnieść należy, że o obowiązku zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem lub pobranej w nadmiernej wysokości przesadzają ww. ustawy o finansach publicznych oraz postanowienia umowy, a nie zaś – tak jak wskazuje strona skarżąca – przepisy regulujące działalność fundacji, w tym okoliczności, że nie prowadzi ona działalności gospodarczej w celu pomnażania kapitału czy wypracowania zysku oraz że zadania zlecone z zakresu prawa pomocy społecznej nie stanowią źródła jej dochodu. Dlatego też bez znaczenia dla rozstrzygnięcia – w zakresie zwrotu dotacji – pozostają ww. argumenty strony oraz pismo Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia (...) maja 2011 r. (nr (...)) o zatwierdzeniu sprawozdania strony skarżącej za okres od 1 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2009 r. Organ administracji publicznej uprawniony jest bowiem do kontroli prawidłowości wykorzystania dotacji do czasu upływu terminu przedawnienia zobowiązania wynikającego z tego tytułu. I nawet zważywszy na skutki społeczne realizowanego przez Fundację zadania w postaci wsparcia dla niezaradnych życiowo osób z zaburzeniami psychicznymi, organy absolutnie nie mogły przyjąć – tak jak domaga się tego strona – aby skutki te mogły usprawiedliwić wykorzystywanie dotacji niezgodnie z warunkami wynikającymi z przepisów ustawy o finansach publicznych oraz umowy dotacyjnej. Organy zobowiązane były do kontrolowania sposobu wydatkowania dotacji i stosowania przepisu art. 145 u.f.p. Regulacje ustawy o finansach publicznych mają natomiast zastosowanie do wszystkich beneficjentów w jednakowym stopniu, bez względu na cele, na jakie zostały im przyznane.

Odnosząc się natomiast do zarzutów natury procesowej, Sąd nie dopatrzył się naruszenia wskazanych w skardze przepisów art. 7, 8 i 77 kpa. W ocenie Sądu w rozpatrywanej sprawie nie doszło do naruszenia ww. przepisów postępowania, a postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone z poszanowaniem reguł procesowych w nich określonych. Organ prowadzący postępowanie podjął niezbędne działania mające na celu zbadanie sprawy tak pod względem faktycznym, jak i prawnym w celu ustalenia rzeczywistego stanu sprawy. Działania te – prawidłowo – zostały przez organ nakierowane na ustalenie, czy udzielona stronie skarżącej dotacja została wykorzystana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i złożonym wnioskiem o dotację oraz zawartą umową dotacyjną. Postępowanie administracyjne prowadzone było zgodnie z wymogiem praworządności.

W tym miejscu wskazać nadto należy, że na podstawie art. 75 § 1 kpa ustawodawca wprowadził otwarty katalog dowodów w postępowaniu administracyjnym, wskazując jednocześnie, że dowodem mogą być w szczególności dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Przy czym zaznaczył, że uznanie środka dowodowego za dowód w sprawie jest uzależnione od tego, czy pomoże on w wyjaśnieniu sprawy. Warunkiem dopuszczenia dowodu nie jest absolutna pewność o tym, że dany dokument lub czynność procesowa przyczynią się do wyjaśnienia sprawy. Przez możliwość przyczynienia się do wyjaśnienia sprawy w rozumieniu art. 75 § 1 K.p.a. należy rozumieć prawdopodobieństwo wpłynięcia określonego dokumentu lub czynności procesowej na wyjaśnienie stanu faktycznego. Organ administracyjny ma ograniczoną możliwość odmowy włączenia do akt sprawy określonego materiału jeszcze przed zapoznaniem się z jego treścią. To, czy dany materiał będzie stanowić dowód w sprawie, tzn. czy w ogóle przyczyni się do wyjaśnienia sprawy, oraz ewentualnie w jakim stopniu, można rozważać w zasadzie dopiero po jego dokładnej analizie. Ustawodawca zastrzegł również, że jako dowód zostanie dopuszczony tylko taki dowód, który jest zgodny z prawem. Mając powyższe zasady na uwadze nie sposób uznać, aby organy nie mogły w tym postępowaniu skorzystać z protokołu kontroli z dnia (...) grudnia 2011 r., nr(...) , sporządzonego przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W.

Nadto Sąd nie dopatrzył się w działaniach organu, aby prowadziły postępowanie i rozstrzygnęły sprawę w sposób nieobiektywny i "nie kierowały się interesem Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W.". Wbrew zarzutom skargi ustalenia w tym zakresie znajdują odzwierciedlenie w całokształcie materiału dowodowego, w tym w szczególności w treści – niepodważonej przez strony - umowy z dnia (...) grudnia 2008 r. (nr 201 (...)) na mocy, której strona skarżąca otrzymała dotację na realizację zadania z zakresu pomocy społecznej polegającego na prowadzeniu Środowiskowego Domu Samopomocy typu A na 40 miejsc, we W., przy ul. S. (...).

Okoliczność natomiast, że organy administracyjne zawiesiły postępowanie w celu wystąpienia do sądu powszechnego o ustalenie istnienia stosunku cywilnoprawnego tj. umowy o dzieło nr (...) z dnia (...) grudnia 2008 r. zawartej pomiędzy Fundacją i M. K. jako jej Prezesem, dowodzi jedynie – wbrew twierdzeniom strony skarżącej – o należytym i właściwym gromadzeniu przez organy materiału dowodowego mającego istotne znaczenia dla sprawy. W wyniku tej czynności procesowej organy administracji publicznej – w pierwszej kolejności ustaliły, że umowa ta jest nieważna (patrz wyrok Sądu Okręgowego z dnia 8 grudnia 2014 r., sygn. akt II Ca 1494/14), a następnie prawidłowo przyjęły, że wydatek poniesiony na jej podstawie nie może zostać rozliczony z datacji i jako taki będzie podlegał zwrotowi. Skoro zatem działanie organu miało na celu dokładne wyjaśnienie sprawy, to nie sposób przyjąć aby zarzut strony skarżącej w tym zakresie był zasadny.

Wreszcie Sąd uznał – tak jak to słusznie uczyniły organy – że przepisy powołanego przez Skarżącą rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 lipca 1995 r. w sprawie zlecania zadań państwowych jednostkom niepaństwowym (Dz. U. Nr 87, poz. 437) nie mają znaczenia dla oceny prawidłowości rozstrzygnięcia sprawy. Rozporządzenie to nie obowiązywało bowiem w okresie objętym ww. umową dotacyjną z dnia 31 grudnia 2008 r. Bez znaczenia pozostaje także okoliczność zmniejszenia dotacji o kwotę (...) zł oraz zmiana celu zadania w stosunku do ogłoszonego konkursu na zadanie zlecone. Strony zawierając ww. umowę dotacyjną ustaliły zarówno cel, jak i warunki oraz termin jego realizacji. Uzgodniły m.in., że kwota dotacji na dany rok jest określana w drodze aneksów do tej umowy. W ten sposób została ustalona kwota dotacji na 2009 r. Skarżąca, podpisując umowę dotacyjną zgodziła się na takie warunki oraz zaakceptowała cel zleconego jej zadania publicznego, zobowiązując się je wykonać w zakresie i na warunkach określonych w tej umowie.

Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu, w sprawie nie doszło do naruszeń prawa, w tym wymienionych przez stronę w rozpatrywanej skardze i z tych względów, zgodnie z art. 151p.p.s.a., skarga podlegała oddaleniu