Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2897/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-10-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Asesor WSA Karolina Kisielewicz (spr.), , Protokolant st. ref. Piotr Czyżewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2017 r. sprawy ze skargi T. Ż. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2016 r. znak [...] w przedmiocie odmowy rejestracji pojazdu oddala skargę


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] października 2016 r. (nr [...]), zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez T. Ż., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta m. [...] z [...] czerwca 2016 r. (nr [...]) o uchyleniu, po wznowieniu postępowania, decyzji tego organu z [...] grudnia 2013 r. (nr [...]) o rejestracji pojazdu na nazwisko skarżącej.

Z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że skarżąca w dniu [...] grudnia 2013 r. zwróciła się do Prezydenta m. [...] z wnioskiem o zarejestrowanie pojazdu marki [...], rok produkcji 2011 (nr nadwozia [...]) na jej nazwisko. Wnioskodawczyni dołączyła do wniosku fakturę zakupu samochodu z [...] listopada 2013 r. (pojazd używany), dowód rejestracyjny pojazdu, kartę pojazdu, tablice rejestracyjne oraz umowę sprzedaży komisowej samochodu z [...] listopada 2013 r.

Organ I instancji decyzją z [...] grudnia 2013 r., wydaną na podstawie art. 73 ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137), zarejestrował samochód marki [...] (nr nadwozia [...]) na nazwisko T. Ż. (nr rejestracyjny [...]).

Prokuratura Rejonowa w [...] pismem z [...] maja 2015 r. wniosła o wyrejestrowanie tego pojazdu. Wyjaśniła, że w toku dochodzenia w sprawie nabycia tego pojazdu, wobec którego istnieje podejrzenie, że pochodzi z czynu zabronionego (art. 291 § 1 kk) w oparciu o opinię biegłego sądowego z zakresu oznaczeń identyfikacyjnych pojazdów ustalono, że samochód został złożony z dwóch pojazdów (biegły stwierdził pozafabryczny montaż dwóch części nadwozia pojazdu).

Przednia część pojazdu (wraz z oznaczeniem VIN - tzw. numer nadwozia nadany przez producenta), elektronika, części wnętrza, deska rozdzielcza, część podłogi pochodzą z samochodu o numerze nadwozia [...] (taki pojazd został zarejestrowany), który w 2012 r. uległ wypadkowi we Francji i orzeczono szkodę całkowitą. Biegły wyjaśnił, że nie udało się natomiast zidentyfikować drugiego pojazdu, który służył do złożenia zarejestrowanego samochodu. Biegły zwrócił uwagę na widoczne ślady niefabrycznej obróbki (szlifowania, szpachlowania, lakierowania) w celu zapewnienia pozorów prawidłowości oznaczeń pojazdu i stwierdził, że tabliczka znamionowa i VIN zostały wtórnie przytwierdzone.

W tych okolicznościach faktycznych Prezydent m. [...] postanowieniem z [...] czerwca 2015 r. (znak: [...]), na podstawie art. 149 § 1 w zw. z art. 148 § 1 pkt 5 k.p.a. wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją tego organu z [...] grudnia 2013 r. i decyzją z [...] lipca 2015 r. (znak: znak: [...]) działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił tę decyzję i odmówił zarejestrowania pojazdu. W uzasadnieniu organ podał, że z opinii biegłego z zakresu mechanoskopii sporządzonej w postępowaniu prokuratorskim wynika, że sporny samochód jest złożony z dwóch samochodów. Organ powołał art. 72 ust. 1 pkt 1, pkt 2, pkt 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym i stwierdził, że przedstawienie dowodu rejestracyjnego pojazdu z niezgodnymi z rzeczywistością danymi jest podstawą do odmowy jego zarejestrowania.

Po rozpoznaniu odwołania skarżącej Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] listopada 2015 r. (znak: [...]) na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Organ stwierdził, że złożona przez skarżącą w toku postępowania prywatna opinia rzeczoznawcy w zakresie napraw i wyceny pojazdów nie może być dowodem w tej sprawie, ze względu na specjalność biegłego (powinien ją sporządzić biegły z zakresu badań mechanoskopijnych). Niemniej jednak, zdaniem organu, wydanie decyzji o uchyleniu decyzji o rejestracji pojazdu, w oparciu o opinię sporządzoną na potrzeby innego postępowania (prokuratorskiego) w świetle art. 84 k.p.a. nie było prawidłowe. Wobec kwestionowania przez stronę ustaleń zawartych w opinii sporządzonej na potrzeby prokuratury, w toku dalszego postępowania organ I instancji powinien zasięgnąć opinii biegłego sądowego z zakresu mechanoskopii.

Realizując wytyczne organu odwoławczego, organ I instancji powołał biegłego sądowego, który w opinii z [...] marca 2016 r. stwierdził, że numer nadwozia (VIN) znajduje się w miejscu fabrycznie do tego przeznaczonym i nie nosi żadnych śladów przerabiania, jednakże szkielet pojazdu (karoseria bez drzwi, błotników przednich, pokrywy komory silnika oraz bagażnika) nosi ślady niefabrycznego montażu (łączenia pod tylną kanapą). Zdaniem biegłego pojazd składa się z dwóch fragmentów: na pierwszym (elementy karoserii z fragmentem płyty podłogowej) znajduje się numer VIN, do drugiej części pojazdu jest przymocowana tabliczka znamionową z powtórzonym numerem VIN, która posiada cechy fabrycznego wykonania, ale ślady wtórnego montażu (zadrapania i zagięcia świadczące o przeklejeniu tego oznaczenia z innego samochodu). Biegły dodał, że z poduszki pasażera usunięto fabryczne numery produkcyjne, a wszystkie szyby z prawej strony nie posiadają oznaczeń końcówki VIN i zostały wyprodukowane w 2012 r. (samochód w 2011 r.).

W tych okolicznościach faktycznych i prawnych Prezydent m. [...] decyzją z [...] czerwca 2016 r. (znak: [...]) na podstawie art.151 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił swoją decyzję o rejestracji pojazdu i odmówił jego zarejestrowania. W uzasadnieniu organ I instancji powołał art. 66 ust. 1 pkt 1 i art. 66 ust. 3a ustawy Prawo o ruchu drogowym i podkreślił, że pojazd uczestniczący w ruchu ma być tak zbudowany, wyposażony i utrzymany, aby korzystanie z niego nie zagrażało bezpieczeństwu pasażerów i innych uczestników ruchu oraz powinien posiadać nadane przez producenta cechy indentyfikacyjne (numer identyfikacyjny pojazdu - VIN, numer nadwozia, podwozia). Prezydent stwierdził, że z dwóch opinii sporządzonych w tej sprawie przez biegłych wynika, że pojazd posiada oznakowania pochodzące z samochodu eksploatowanego na terenie [...], który w wyniku wypadku uległ całkowitemu zniszczeniu. Następnie przegrodę z numerem nadwozia oraz tabliczkę znamionową, pochodzące z rozbitego pojazdu, użyto do złożenia z pozostałymi podzespołami pochodzącymi z innego pojazdu tej samej marki. Organ dodał, że opinia przedstawiona przez skarżącą dotyczy stanu technicznego pojazdu oraz technologii jego naprawy, natomiast w niniejszym postępowaniu istotne jest ustalenie cech identyfikujących pojazd na podstawie komputera głównego oraz pozostałych urządzeń elektronicznych i oznaczeń znajdujących się w pojeździe.

W odwołaniu od tej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie art. 72 w zw. z art. 66 ust. 1 oraz ust. 3a ustawy Prawo o ruchu drogowym przez nieuzasadnioną odmowę zarejestrowania pojazdu.

W uzasadnieniu podała, że sporny pojazd posiada cechę identyfikacyjną w postaci numeru VIN nadanego przez producenta i jak wynika z opinii "numer ten nie nosi śladów przerabiania". Skarżąca stwierdziła, że "część użyta do naprawy i wmontowana do pojazdu nie posiada takich oznaczeń, lecz osoba dokonująca naprawy (jak można się domyślać działając w dobrej wierze) prawdopodobnie wycięła z uszkodzonej części oznaczenie i zamontowała ją na nowej części instalowanej w aucie". Ta okoliczność z całą pewnością nie może stanowić podstawy do odmowy zarejestrowania pojazdu, ponieważ posiada on wymagane przez ustawę oznaczenia. T. Ż. dodała, że z technicznego punktu widzenia nie ma podstaw do odmowy rejestracji pojazdu.

Organ odwoławczy decyzją z [...] października 2016 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ powołał art. 72 ustawy Prawo o ruchu drogowym i wyjaśnił, że warunkiem rejestracji pojazdu jest przedłożenie organowi dokonującemu jego rejestracji m. in. dowodu własności pojazdu (np. umowy jego nabycia), karty pojazdu, dowodu rejestracyjnego (jeżeli pojazdy był zarejestrowany) zgodnych z rzeczywistością.

W rozpoznawanej sprawie biegli ustalili, że samochód został złożony z dwóch samochodów. Nabyty pojazd posiada autentyczne jedno z trzech oznakowani numeru nadwozia (to znajdujące się w przedniej części pojazdu). Pozostałe dwa oznakowania nadwozia tj. tabliczka znamionowa znajdująca się w tylnej części pojazdu oraz publiczny VIN zostały zamontowane w sposób pozafabryczyny. Oznacza to, ze oba oznakowania pochodziły z innego pojazdu,

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podkreśliło, że skoro nadwozie składa się z dwóch części połączonych w linii prostopadłej do osi podłużnej pojazdu pod kanapą pasażerów, to jest oczywiste że nie jest to pojazd fabryczny. Doświadczenie życiowe podpowiada, że w przypadku tzw. szkody całkowitej zdatne do użytkowania części pojazdu montuje się do fabrycznie nowej karoserii pojazdu.

Z akt sprawy wynika, że przegroda czołowa z niepodrobionym numerem nadwozia pochodziły z pojazdu o tej marce, który w 2012 r. uległ zniszczeniu i orzeczono szkodę całkowitą. Za pochodzeniem pojazdu z czynu zabronionego świadczy także to, że tabliczka znamionowa oraz publiczny VIN choć same w sobie niepodrobione, to zostały zamontowane w sposób pozafabryczny (pochodzą z innego pojazdu o nieustalonym pochodzeniu).

Organ dodał, ze z art. 66 ust. 3a ustawy wynika, że pojazd uczestniczący w ruchu powinien posiadać nadane przez producenta cechy identyfikacyjne. Dokumenty przedłożone z wnioskiem o zarejestrowanie pojazdu muszą być zgodne ze stanem rzeczywistym. Takiej zgodność w świetle sporządzonych opinii nie zachodzi.

T. Ż. w skardze do Sądu wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 77 § 1 w zw. z art. 75 § 1 i art. 84 § 1 k.p.a. przez niedostateczne ustalenie okoliczności faktycznych i nie przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego na stanu technicznego pojazdu. Zdaniem skarżącej, organ dokonał samodzielnych ustaleń, mimo że do ich poczynienia były wymagane wiadomości specjalne i w konsekwencji naruszył art. 72 ust. 1 pkt 1, pkt 2 i pkt 5 ustawy przez uznanie, że skarżąca nie przedstawia umowy nabycia pojazdu, dowodu rejestracyjnego i karty pojazdu zawierających dane pojazdu zgodne ze stanem rzeczywistym.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że nie ma podstaw do odmowy zarejestrowania pojazdu, jeżeli został on złożony z dwóch pojazdów. "Czymś absolutnie normalnym" jest montowanie w pojazdach części zamiennych, pochodzących z rynku wtórnego. Zadaniem skarżącej to, czy naprawa pojazdu ma wpływ na jego bezpieczeństwo powinno zostać ocenione przez biegłego z zakresu techniki motoryzacyjnej, a nie samodzielnie przez organ.

Skarżąca podkreśliła, że do wniosku o zarejestrowanie pojazdu dołączyła wszystkie wymagane dokumenty.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest nieuzasadniona.

Należy przypomnieć, że organy orzekające w tej sprawie uchyliły, po wznowieniu decyzję Prezydenta m. [...] z [...] grudnia 2013r. o rejestracji samochodu marki [...] (nr nadwozia [...]) na nazwisko skarżącej.

Zdaniem organów, w rozpoznawanej sprawie została spełniona, określona w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. podstawa wznowienia postępowania. Skarżąca przedstawiła bowiem dokumenty (dowód własności pojazdu, kartę pojazdu oraz dowód rejestracyjny pojazdu) zawierające dane niezgodne ze stanem faktycznym (numer nadwozia pojazdu znajdujący się w dwóch miejscach okazał się fałszywy). Nie spełniła więc wymagań rejestracji pojazdu wymienionych w art. 72 ust. 1 pkt 1, pkt 2 i pkt 5 ustawy.

Skarżąca zarzuciła natomiast, że stanowisko organu jest nielogiczne, ponieważ wynika z niego, że każda naprawa samochodu z użyciem części zamiennych pochodzących z rynku wtórnego stanowiłaby podstawę do odmowy jego rejestracji. T. Ż. podniosła, że sporny pojazd posiada wszystkie wymagane przez ustawę oznaczenia i z technicznego punktu widzenia nie ma podstaw do odmowy jego zarejestrowania.

Zdaniem Sądu orzekającego w tej w sprawie organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji zasadnie utrzymał w mocy decyzję Prezydenta m. [...] z [...] czerwca 2016 r. o uchyleniu decyzji tego organu z [...] grudnia 2013 r. o rejestracji samochodu marki [...] (nr nadwozia [...]) na nazwisko skarżącej.

Przede wszystkim należy zauważyć, że skarżąca nie kwestionowała w toku postępowania administracyjnego ani w skardze do sądu, że w spornym samochodzie doszło do pozafabrycznego złożenia samochodu z dwóch części pochodzących z różnych pojazdów. Wywodziła, że ta okoliczność nie ma wpływu na rejestrację samochodu, ponieważ "czymś zupełnie normalnym" jest montowanie w pojazdach części zamiennych, nawet pochodzących z rynku wtórnego. Zdaniem skarżącej w innym przypadku, nawet po najmniejszej kolizji pojazd mógłby nie nadawać się do użytkowania ze względu na to, że dokonanie jego naprawy przez wymianę określonych części prowadziłoby automatycznie do wyrejestrowania pojazdu.

Bezzasadność zarzutów skarżącej wynika z nieodróżnienia wymiany poszczególnych części samochodu od skompletowania samochodu z dwóch części pochodzących z różnych samochodów. W pierwszym przypadku wymiana części nie narusza tożsamości pojazdu. W drugim natomiast mamy do czynienia ze stworzeniem nowego pojazdu. Zdaniem Sądu pojazd w ten sposób złożony jest pojazdem skompletowanym (tzw. składakiem). Według art. 2 pkt 68 ustawy Prawo o ruchu drogowym, pojazd skompletowany do pojazd, który w celu spełnienia wymagań technicznych oraz uzyskania założonych cech użytkowych powstał w wyniku co najmniej jednego etapu komplementacji. W przypadku pojazdu skompletowanego oznaczenia identyfikujące pojazd, pochodzące z jednej jego części, nie mogą służyć identyfikacji całego nowego złożonego pojazdu. Taki pojazd nie spełnia wymagania określonego w art. 66 ust. 3a i ust. 4 pkt 5, który stanowi, że pojazd uczestniczący w ruchu powinien posiadać nadane przez producenta dane identyfikacyjne (numer VIN albo numer nadwozia). Zabrania się wymiany nadwozia pojazdu posiadającego te dane identyfikacyjne.

Zgodnie z art. 71 ust. 2 ustawy pojazd może być dopuszczony do ruchu (a więc można go zarejestrować) jeżeli odpowiada warunkom określonym w art. 66 ustawy.

Sporny samochód tych wymagań nie spełniał już w chwili zarejestrowania, a okoliczność ta została ujawniona dwa lata po zarejestrowaniu. Tym samych zachodziła przesłanka wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie rejestracji samochodu, określona w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi który wydał decyzję.

Należy dodać, że pojazd skompletowany musi uzyskać świadectwo homologacji, co oznacza, że musi spełniać określone wymagania techniczne (art. 70b ustawy Prawo o ruchu drogowym). Z akt sprawy nie wynika, aby skarżąca posiadała to świadectwo, zaś jej pełnomocnik na rozprawie w dniu 27 października 2017 r. oświadczył, że "nie ma wiedzy" czy skarżąca uzyskała świadectwo homologacji.

Z przedstawionych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] nie narusza prawa i dlatego na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), oddalił skargę.