Wyrok NSA, sygn. akt I FSK 1760/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-03-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
6560
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 2, art. 86 ust 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1221
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 347 poz 1 art. 168
law: Dyrektywa Rady z dnia  28 listopada 2006 r. Nr 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Łoboda, Sędzia NSA Marek Olejnik, Sędzia NSA Gabriela Zalewska-Radzik (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2018 r. sygn. akt III SA/Wa 2348/17 w sprawie ze skargi F. S.A. z siedzibą w O. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 17 marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz F. S.A. z siedzibą w O. kwotę 120 (słownie: sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 25 kwietnia 2018 r., sygn. akt III SA/Wa 2348/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną przez F. S.A. z siedzibą w O. (dalej: "Spółka", "Skarżąca") interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: "DKIS") z dnia 17 marca 2017 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług.

Wyrok podobnie, jak pozostałe powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych, jest dostępny na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl (dalej: CBOSA").

Sąd pierwszej instancji ustalił następujący stan faktyczny.

Spółka wystąpiła z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej wskazując, że prowadzi działalność gospodarczą polegającą na produkcji oraz sprzedaży mebli. Sprzedaży mebli dokonuje zarówno na terytorium Polski, jak i całej Unii Europejskiej. Spółka jest notowana na Giełdzie Papierów Wartościowych i jako jedna

z największych producentów mebli w Europie musi korzystać z wiedzy najlepszych specjalistów, podążać za zmieniającą się technologią oraz inwestować w najnowsze technologie. Spółka posiada obecnie zakłady w czterech lokalizacjach: O., S., B. oraz H.

W ramach stosowania nowoczesnego modelu prowadzenia odpowiedzialnej społecznie działalności gospodarczej Spółka współpracuje z uczelniami wyższymi, a także inwestuje w kadry, tworząc stałe więzy pomiędzy całymi rodzinami pracowników oraz aktywnie uczestnicząc w życiu społecznym miejscowości, w których znajduje się siedziba i zakłady produkcyjne Spółki.

Prowadząc ww. odpowiedzialną społecznie politykę, w ramach kreowanej i stosowanej w Spółce kultury organizacji i funkcjonowania biznesowego, Spółka wdrożyła program "F." (dalej: Program). Program jest oparty na Regulaminie, z którego wynika cel Programu, a mianowicie wspieranie zaangażowania pracowników w działalność dobroczynną na rzecz lokalnej społeczności, w miejscach prowadzenia działalności przez Spółkę. Ponadto

w Regulaminie ustalono, że pracownicy dokonują zgłoszenia projektu (konkretny pomysł z uzasadnieniem), który następnie realizują korzystając ze wsparcia Spółki. Projekt musi być realizowany przez grupę co najmniej trzech pracowników lub emerytów Spółki, którzy nie dostają z tego tytułu dodatkowego wynagrodzenia. Przykładowymi obszarami takiej działalności może być m.in. kultura, sztuka, edukacja dzieci, promocja zdrowia, środowisko i ekologia. Komisja składająca się z osób z wyższej kadry kierowniczej Spółki decyduje o wyborze i wsparciu finansowym projektu, natomiast decyzję o liczbie edycji Programu oraz maksymalnym łącznym zaangażowaniu finansowym corocznie ustala Zarząd. Finansowanie projektu odbywa się na podstawie indywidualnie przygotowanych dokumentów. Projekt trwa nie dłużej niż 2 miesiące, liderem jest osoba, która projekt zgłosiła. Lider ma obowiązek złożenia podsumowania z wykonania projektu. Wszystkie wydatki muszą być udokumentowane, przekazane środki rozliczone, a niewykorzystane zwrócone Spółce. Program jest działaniem z obszaru projektu CSR (Corporate Social Responsibility), który stanowi integralną część strategii funkcjonowania Spółki, która swój rozwój wiąże, m.in. z pozytywnym wkładem w społeczeństwa lokalne miejsca prowadzenia działalności, tworzeniem trwałych więzi pomiędzy Spółką, a jej pracownikami (całymi ich rodzinami), a także pozyskiwaniem wysokiej klasy specjalistów z całego kraju. W założeniu Program nie służy tylko filantropii, ale jest jednym z elementów długotrwałej i konsekwentnej strategii zarządzania Spółką.

W ramach realizacji Programu Spółka dokonuje czynności opodatkowanych, w tym nieodpłatnego przekazywania towarów lub nieodpłatnego świadczenia usług, o których mowa w art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2017 r., nr 1221 ze zm., dalej: "u.p.t.u."). Spółka nieodpłatnie przekazuje meble, których jest producentem. Dla potrzeb Programu Spółka nabywa towary i usługi, które są niezbędne do realizacji przyjętych wniosków. Większość projektów to remonty lub doposażenie pomieszczeń szkolnych, świetlic.

Spółka pismem z 15 lutego 2017 r. opisała szczegółowo realizowane przez nią projekty w ramach strategii CSR wyjaśniając, że działania z obszaru CSR w sposób pośredni związane są z prowadzoną przez Spółkę działalnością gospodarczą.

W założeniu, dzięki podjętym działaniom Spółka buduje więzi z pracownikami, integrując załogę, co bezpośrednio wpływa na efektywność pracy, wydajność itp. Ponadto, podjęte działania integracyjne umożliwiają pozyskiwanie wysokiej klasy specjalistów, niezbędnych do wykonywania przez Spółkę działalności gospodarczej, a nade wszystko jej rozwoju, zdobywania nowych rynków zbytu. Program w sposób bezpośredni realizuje tę część kultury organizacji i funkcjonowania Spółki, która opiera się na postrzeganiu, m.in pracowników, klientów, akcjonariuszy, dostawców, społeczności lokalnej oraz władz, jako partnerów, na prowadzeniu z nimi otwartego

i uczciwego dialogu oraz na uwzględnieniu w działaniach firmy ich potrzeb.

Spółka podkreśliła, że Program służy nie tylko filantropii, a jest jednym

z elementów długotrwałej i konsekwentnej strategii zarządzania Spółką, która zakłada pozytywny wkład w społeczeństwo lokalne (nie tylko przez tworzenie nowych miejsc pracy), czerpanie bezpośrednich korzyści z synergii społeczno-biznesowej, pozwala minimalizować ryzyko i maksymalizować szansę na powodzenie Spółki w długim okresie. Zatem działania są jednym z elementów strategii zarządzania Spółką,

jej polityki personalnej, polityki marketingowej, funkcjonowania oraz rozwoju.

Zdaniem Skarżącej o związku pomiędzy działaniami podejmowanymi przez Spółkę w ramach Programu, a prowadzoną działalnością gospodarczą, w sposób jednoznaczny świadczy fakt, że ma ona obowiązek zamieszczenia w sprawozdaniu

z działalności gospodarczej opisu polityk stosowanych przez jednostkę w odniesieniu do zagadnień społecznych, pracowniczych, środowiska naturalnego, poszanowania praw człowieka oraz przeciwdziałania korupcji, a także opisu rezultatów stosowania tych polityk (tzw. sprawozdawczość w zakresie społecznej odpowiedzialności biznesu - raporty CSR). Spółka jest podmiotem objętym takimi wymogami.

Na realizację ww. Programu Spółka zatwierdziła środki pieniężne w wysokości 106 191 zł. Wskazała, że wniosek dotyczy stanu już zaistniałego, ponieważ Program jest realizowany i wydatki są poniesione, jednak Program jest w toku i będą ponoszone kolejne wydatki.

Mając na względzie tak zakreślony stan faktyczny, Spółka zadała pytanie, czy ma prawo do odliczenia, na zasadzie ogólnej przewidzianej w art. 86 ust. 1 u.p.t.u., podatku naliczonego wynikającego z faktur wskazujących Spółkę, jako nabywcę,

a potwierdzających nabycie świadczeń na potrzeby realizacji Programu w ramach działań z obszarów strategii CSR.

Zdaniem Spółki ma ona prawo do odliczenia, na zasadzie ogólnej przewidzianej w art. 86 ust. 1 u.p.t.u., podatku naliczonego wynikającego z faktur wskazujących Spółkę, jako nabywcę, a potwierdzających nabycie świadczeń

na potrzeby realizacji Programu w ramach działań z obszarów strategii CSR.

W interpretacji indywidualnej z 17 marca 2017 r. DKIS uznał stanowisko Spółki za nieprawidłowe.

DKIS wskazał, że w myśl art. 86 ust. 1 u.p.t.u. podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego tylko wtedy, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług, a towary i usługi, przy nabyciu których podatek został naliczony są lub będą wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Zatem warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi.

W ocenie DKIS prawo skorzystania przez podatnika z odliczenia podatku naliczonego jest możliwe pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno,

tzw. przesłanek pozytywnych, m.in. tego, że zakupy będą wykorzystywane

do wykonywania czynności opodatkowanych i niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 u.p.t.u.

W efekcie powyższego DKIS stwierdził, że przesłanka określona w art. 86

ust. 1 u.p.t.u., warunkująca prawo podatnika do odliczenia podatku naliczonego, została spełniona wyłącznie w odniesieniu do nabywanych towarów i usług związanych z produkcją mebli. Meble przekazywane są nieodpłatnie, co Spółka opodatkowuje na podstawie art. 7 ust. 2 u.p.t.u. Natomiast w odniesieniu do pozostałych towarów i usług nabytych dla realizacji Programu, Spółka nie ma prawa do odliczenia z uwagi na to, że wskazany przez Spółkę związek z czynnościami opodatkowanymi jest niewystarczający. W opinii DKIS budowanie więzi

z pracownikami, integrowanie załogi, filantropia oraz element strategii zarządzania Spółką zakładającej pozytywny wkład w społeczeństwo lokalne nie spełniają przesłanek, o których mowa w art. 86 ust. 1 u.p.t.u. DKIS podkreślił, że wskazane przez Spółkę obszary wpływu realizowanego Programu stanowią niewątpliwie pozytywny element prowadzonej polityki wkładu w lokalne społeczeństwo,

ale powiązanie ich z czynnościami opodatkowanymi Spółki jest zbyt daleko idące

i niedające się zracjonalizować. Należące do tych obszarów, a wymienione przez Spółkę skutki, m.in. angażowania się w życie lokalne, wzrost zaufania do Spółki, czy podniesienie motywacji pracowników są zbyt ogólne, aby wykazywać związek

z poziomem sprzedaży mebli przez Spółkę.

DKIS wskazał, że wydatki te nie wykazują ani bezpośredniego, ani pośredniego związku z czynnościami opodatkowanymi Spółki w postaci sprzedaży mebli wyprodukowanych przez Spółkę.

Podsumowując DKIS stwierdził, że na podstawie art. 86 ust 1 u.p.t.u. Spółka posiada prawo do odliczenia podatku naliczonego związanego z towarami i usługami służącymi wyłącznie do produkcji mebli (garderoba, przeszklone gabloty, siedziska

i inne) przekazywanymi w ramach realizacji Programu, ponieważ takie przekazanie Spółka opodatkuje na podstawie art. 7 ust. 2 u.p.t.u. W odniesieniu zaś do pozostałych zakupów (towarów i usług) nabywanych dla potrzeb Programu, Spółka nie posiada prawa do odliczenia podatku naliczonego.

W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, DKIS stwierdził brak podstaw do zmiany interpretacji indywidualnej.

W skardze Spółka zarzuciła naruszenie przepisu prawa materialnego art. 86 ust. 1 u.p.t.u., poprzez jego błędną wykładnię, a w efekcie także niewłaściwie zastosowanie poprzez niezastosowanie wskazanego przepisu w zakresie, w jakim DKIS nie zgodził się z prawem Spółki do rozliczenia podatku naliczonego.

W odpowiedzi na skargę DKIS wniósł o jej oddalenie.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Sąd pierwszej instancji wskazał,

że analiza treści skarżonej interpretacji indywidualnej wskazuje, że DKIS w sposób nieuprawniony przyjął, jako założenie i punkt wyjścia interpretacji, że Spółka podejmuje działania w obszarze CSR bez jakiegokolwiek uzasadnionego związku

z prowadzoną działalnością gospodarczą i czynnościami opodatkowanymi. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, DKIS wyszedł z nieuprawnionego i w tym sensie anachronicznego założenia, że tylko klasyczne metody i sposoby promocji i reklamy

i zarządzania przedsiębiorstwem mogą znaleźć odzwierciedlenie

w prawnopodatkowej sytuacji Spółki takiej, jak wskazywana we wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej.

Sąd pierwszej instancji wskazał, że realizacja Programów z zakresu strategii CSR, a w konsekwencji i wydatki poniesione na zakupy towarów i usług związanych

z przeprowadzeniem Programów, w założeniu Skarżącej, były działaniami

i wydatkami z zakresu szeroko pojętego marketingu, strategii zarządzania firmą, budowania jej pozytywnego wizerunku, które wykazują pośredni związek

z czynnościami opodatkowanymi.

W ocenie Sądu pierwszej instancji, skoro nabywane towary i usługi wykazują pośredni związek z generowanym obrotem, a więc i wykonywanymi czynnościami podlegającymi opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, to na podstawie przepisu art. 86 ust. 1 u.p.t.u. Skarżącej będzie przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wykazany w fakturach dokumentującej ich nabycie.

W skardze kasacyjnej DKIS zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając naruszenie prawa materialnego - art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302

ze zm.; dalej "p.p.s.a."), polegające na błędnej wykładni art. 86 ust. 1 u.p.t.u., poprzez niezasadne przyjęcie, że w odniesieniu do towarów i usług niezwiązanych

z produkcją mebli, a nabywanych dla realizacji Programu, Spółka ma prawo do odliczenia podatku naliczonego z uwagi na istnienie związku z czynnościami opodatkowanymi. W uzasadnieniu zarzutu DKIS stwierdził, że Sąd pierwszej instancji doszedł do wadliwego wniosku, że wskazane powyżej towary i usługi wykazują pośredni związek z generowanym obrotem i z wykonywanymi czynnościami podlegającymi opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, co skutkowało nieuprawnioną konkluzją, że na podstawie art. 86 ust. 1 u.p.t.u. Spółce przysługiwać będzie prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wykazany

w fakturach dokumentujących ich nabycie.

Zarzucając powyższe DKIS wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, alternatywnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Spółka wniosła o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego podlega oddaleniu.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, jednakże z urzędu bierze pod rozwagę nieważność postępowania. Z akt sprawy nie wynika, aby zaskarżone orzeczenie zostało wydane w warunkach nieważności, której przesłanki określa art. 183 § 2 p.p.s.a., zatem rozważania Naczelnego Sądu Administracyjnego mogą uwzględniać jedynie ewentualne naruszenie wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów.

W skardze kasacyjnej sformułowany został zarzut oparty na podstawie kasacyjnej

z art. 174 pkt 1 p.p.s.a., tj. dotyczący naruszenia przepisów prawa materialnego,

a konkretnie art. 86 ust. 1 u.p.t.u.

W niniejszej sprawie kwestią sporną jest ustalenie, czy Spółce przysługuje prawo do odliczenia, na zasadzie ogólnej przewidzianej w art. 86 ust. 1 u.p.t.u., podatku naliczonego wynikającego z faktur wskazujących Spółkę, jako nabywcę,

a potwierdzających nabycie świadczeń na potrzeby realizacji Programu w ramach działań z obszarów strategii CSR.

Zgodnie z art. 86 ust. 1 u.p.t.u., w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

Przepis art. 86 ust. 1 u.p.t.u. wyraża zasadę neutralności podatku od towarów

i usług, z której m.in. wynika, że podatnicy realizujący czynności zwolnione, są

w podobnej sytuacji, jak ostateczny nabywca towaru lub usługi - z wyjątkiem przypadków jednoznacznie wskazanych w ustawy o podatku od towarów i usług. Ustawa wyłącza możliwość dokonywania odliczeń podatku naliczonego związanego

z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku oraz niepodlegających opodatkowaniu. Dla realizacji prawa do odliczenia podatku naliczonego niezbędne jest więc istnienie związku między dokonywanymi zakupami towarów i usług, a prowadzoną działalnością opodatkowaną. Związek ten może mieć charakter bezpośredni lub pośredni, aby jednak można było wskazać, że określone zakupy mają chociażby pośredni związek z działalnością, musi istnieć związek przyczynowo - skutkowy pomiędzy dokonanymi zakupami towarów i usług,

a powstaniem obrotu. O pośrednim związku dokonanych zakupów z działalnością podatnika można mówić wówczas, gdy zakup towarów i usług nie przyczynia się bezpośrednio do uzyskania przychodu przez podatnika, np. przez ich odsprzedaż, lecz przez wpływ na ogólne funkcjonowanie przedsiębiorstwa jako całości, przyczynia się do generowania przez dany podmiot obrotów. Innymi słowy, ponoszone wydatki nie mają bezpośredniego odzwierciedlenia w osiąganych obrotach, jakkolwiek

ich ponoszenie warunkuje uzyskanie obrotu opodatkowanego podatkiem od towarów i usług. Natomiast o bezpośrednim związku dokonywanych zakupów z działalnością gospodarczą można mówić wówczas, gdy nabywane towary służą np. dalszej odsprzedaży - towary handlowe lub też nabywane towary i usługi są niezbędne do wytworzenia towarów lub usług, będących przedmiotem dostawy; bezpośrednio więc wiążą się z czynnościami opodatkowanymi wykonywanymi przez podatnika. Podkreślić należy, że ustawodawca nie precyzuje, w jakim zakresie i w jaki sposób towary i usługi muszą być wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, aby pozwoliło to podatnikowi na odliczenie podatku naliczonego. Konieczność istnienia związku przyczynowo – skutkowego pomiędzy dokonanymi zakupami towarów i usług, a generowaniem przez podatnika obrotu podkreślają zarówno DKIS, jak i Sąd pierwszej instancji. W powołanych przez Sąd pierwszej instancji wyrokach Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: "TSUE", "Trybunał") w sprawach: C-98/98, C-408/98, C-16/00, C-465/03, C-435/05 I C-437/06, Trybunał zaprezentował pogląd, że w sytuacji, gdy podatnik wykonuje działalność gospodarczą i działalność niemającą charakteru gospodarczego, prawo do odliczenia z tytułu ewentualnych wydatków jest dopuszczalne w takim zakresie, w jakim wydatki te można przyporządkować działalności gospodarczej podatnika. Jednak prawo do odliczenia zostaje również przyznane podatnikowi nawet w przypadku braku bezpośredniego i ścisłego związku pomiędzy konkretną transakcją, powodującą naliczenie podatku, a jedną lub większą liczbą transakcji objętych podatkiem należnym, które rodzą prawo do odliczenia, gdy koszty towarów i usług należą do ich kosztów ogólnych i jako takie stanowią elementy cenotwórcze dostarczanych towarów lub świadczonych usług. Koszty te zachowują bowiem bezpośredni i ścisły związek z całą działalnością gospodarczą podatnika.

Należy przy tym zaznaczyć, że art. 86 ust. 1 u.p.t.u. winien być interpretowany w zgodzie z treścią i celami Dyrektywy 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.U.UE.L.06.347.1., dalej: "Dyrektywa"). Art. 168

tej Dyrektywy co do zasady stanowi o prawie do odliczenia, jeżeli towary i usługi wykorzystywane są na potrzeby opodatkowanej działalności podatnika. Z orzeczeń TSUE wynika, że po pierwsze prawo do odliczenia podatku stanowi integralną część systemu VAT i co do zasady nie może być ograniczane, po drugie system odliczeń ma na celu uwolnienie przedsiębiorcy od ciężaru tego podatku, po trzecie prawo to może być przyznane podatnikowi nawet wówczas, gdy poniesione koszty stanowią element cenotwórczy dostarczanych towarów (por. wyroki TSUE w sprawach:

C-465/03, C-29/08, C-118/11).

Koncepcja spełnienia warunku prawa do odliczenia przy istnieniu tylko pośredniego związku z zakupów z działalnością opodatkowana została zaaprobowana w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki NSA: z 13 listopada 2013 r., sygn. akt I FSK 1606/12; z 31 sierpnia 2018 r., sygn. akt I FSK 1370/16; z 2 kwietnia 2019 r., sygn. akt I FSK 561/17; CBOSA). Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym podziela zaprezentowane w nich stanowisko.

Oceniając niniejszą sprawę należy podkreślić, że podniesiona

w rozpoznawanej sprawie koncepcja CSR ma stosunkowo nową genezę w polskiej przestrzeni gospodarczej, zaś na gruncie prawa podatkowego sprowadza się do kwestii, czy wydatki ponoszone przez podmioty gospodarcze w ramach działalności CSR służą działalności samego przedsiębiorcy i czy mogą być zaliczane do kosztów uzyskania przychodów oraz uprawniać do odliczania naliczonego podatku od towarów i usług.

Społeczna odpowiedzialność biznesu, inaczej CSR, to termin, który nie posiada definicji legalnej. Niemniej jednak, w związku z rosnącą w ostatnich latach popularnością tej koncepcji, podjęto szereg prób określenia jej znaczenia. Komisja Europejska zdefiniowała CSR, jako "odpowiedzialność przedsiębiorstw za ich wpływ na społeczeństwo". W literaturze pod pojęciem społecznej odpowiedzialności biznesu rozumie się natomiast, m.in. "koncepcję opartą na najwyższych standardach etycznych, dzięki której przedsiębiorstwa na etapie budowania strategii dobrowolnie

i świadomie uwzględniają interesy społeczne i ochronę środowiska, a także relacje

z grupami interesariuszy: społeczeństwa jako całości, a także jego wyodrębnionych grup – właścicieli, klientów, pracowników, inwestorów, dostawców, akcjonariuszy, banków i innych partnerów biznesowych". Ponieważ CSR wymaga zaangażowania zainteresowanych stron wewnątrz przedsiębiorstwa i poza nim, umożliwia

to przedsiębiorstwom lepsze prognozowanie i wykorzystanie szybko zmieniających się oczekiwań ze strony społeczeństwa i warunków prowadzenia działalności, CSR może zatem stymulować rozwój nowych rynków i sprzyja tworzeniu nowych możliwości wzrostu gospodarczego. Zajmując się kwestiami odpowiedzialności społecznej, przedsiębiorstwa mogą budować długoterminowe zaufanie pracowników, konsumentów i obywateli, tworząc podstawę pod zrównoważone modele biznesowe. Większe zaufanie z kolei przyczynia się do tworzenia otoczenia, w którym przedsiębiorstwa mogą podejmować inicjatywy innowacyjne i rozwijać się".

Jak trafnie przyjął Sąd pierwszej instancji program CSR jest powszechnie przyjętą metodą reklamy i promocji podmiotów gospodarczych, działających zwłaszcza w takich branżach, w których typowa reklama (telewizyjna, radiowa, internetowa) nie ma zastosowania albo jej zastosowanie nie przynosi spodziewanych efektów.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wydatki na nabycie towarów

i usług, poniesione w związku z realizacją społecznej odpowiedzialności biznesu mogą być kwalifikowane jako wydatki o charakterze marketingowym i mogą mieć związek z prowadzoną przez podatnika działalnością opodatkowaną, przekładając się bezpośrednio na wizerunek firmy, pośrednio więc na generowanie obrotu. Jest to bowiem koncepcja zarządzania przedsiębiorstwem, polegająca na świadomym, zrównoważonym działaniu zorientowanym nie tylko na zysk finansowy i aspekty ekonomiczne, ale także uwzględniającym potrzeby i wymagania szeroko pojętych interesów społecznych i ekologicznych w otoczeniu firmy (por. m.in. wyroki

z 13 listopada 2013 r., sygn. akt I FSK 1606/12, z 13 czerwca 2018 r., sygn. akt I FSK 1420/16; z 26 września 2018 r, sygn. akt II FSK 2500/16 oraz z 2 kwietnia 2019 r., sygn. akt I FSK 561/17; CBOSA).

Odnotować przy tym należy, że kwalifikacja wydatków poniesionych w ramach programu marketingowego opartego na koncepcji społecznej odpowiedzialności biznesu znalazła także odzwierciedlenie w interpretacji indywidualnych w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych, jak i ustawy o podatku od towarów i usług. Organy interpretacyjne, jako prawidłowe oceniały stanowiska podmiotów składających wnioski o wydanie interpretacji w jakim przyjmowały prawo do odliczenia podatku naliczonego od wydatków związanych z działaniami podejmowanymi w ramach społecznej odpowiedzialności biznesu, (por. interpretacje indywidualne: Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z 15 grudnia 2011 r., sygn. IPTPB3/423-233/11-2/MF; Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z 20 stycznia 2014 r., sygn. IPTPB3/423-419/13-2/IR; Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z 11 lutego

2014 r., IPTPP1/443-783/11-5/S/13/MW; Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu

z 29 lipca 2014 r., ILPP1/443-353/14-2/AW; Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie

z 2 października 2014 r., sygn. IPPP1/443-1016/14-2/AW; Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 30 października 2014 r., sygn. IPPB5/423-845/14-2/JC; Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z 26 listopada 2014 r., sygn. ITPP2/443-1169/14/AD; Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z 22 grudnia 2014 r., sygn. ITPP2/443-1304/14/AW; Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z 31 marca 2015 r., sygn. ILPB3/423-718/14-3/PR; Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z 15 grudnia 2015 r., sygn. ILPB3/4510-1-441/15-3/KS; Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 7 marca 2016 r., sygn. IBPB-1-3/4510-92/16/MO; Dyrektora Krajowej Administracji Skarbowej z 5 października 2018 r., sygn. ITPP1/4512-897/15/18-S/NK; Dyrektora Krajowej Administracji Skarbowej z 18 kwietnia 2019 r., sygn. 0114-KDIP2-1.4010.74.2019.3.JC; Dyrektora Krajowej Administracji Skarbowej z 3 stycznia

2020 r., sygn. IPPP1/4512-247/15-2/AS).

Lektura przywołanych interpretacji indywidualnych wskazuje w sposób jednoznaczny, że wykorzystywanie przez podmioty prowadzące działalność gospodarczą strategii zarządzania opartej o koncepcję społecznej odpowiedzialności biznesu, jako strategii marketingowej, może mieć związek z działalnością opodatkowaną, co wskazuje na to, że podatnik ma prawo do odliczenia podatku naliczonego związanego z poniesionymi na ten cel wydatkami na nabycie towarów

i usług.

Odnosząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawy należy stwierdzić,

że przyjęta przez Sąd pierwszej instancji wykładnia przepisów prawa materialnego

i możliwość kwalifikowania spornych wydatków, jako wydatków o charakterze marketingowym, była prawidłowa i nie została skutecznie podważona w skardze kasacyjnej. Trafnie Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę na to, że wydając zaskarżoną interpretacje błędnie nie dostrzeżono związku poniesionych/ponoszonych wydatków z prowadzoną przez Skarżącą działalnością opodatkowaną i że wpływają one na jej konkurencyjność, a w konsekwencji obrót, przez budowanie pozytywnego wizerunku i budowanie zaufania w środowisku nabywców jej towarów. Skutkowało to błędnym przyjęciem przez DKIS, że brak jest związku przyczynowego pomiędzy prowadzoną przez Skarżącą działalnością opodatkowaną, a wydatkami poniesionymi na nabycie towarów i usług w ramach programu CSR, opartego na doktrynie społecznej odpowiedzialności biznesu

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzając,

że skarga kasacyjna nie miała uzasadnionych podstaw, w oparciu o art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a.

w związku z art.205 § 2 p.p.s.a.