Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 887/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2020-11-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 par. 1 pkt 1, art. 34
journal: Dz.U. 2019 poz 1438
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogusław Wolas Sędziowie: WSA Inga Gołowska (spr.) WSA Waldemar Michaldo po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 listopada 2020r. sprawy ze skargi P.H.U.P. C. sp. z o.o. w C. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] lipca 2020r. nr [...] przedmiocie odmowy uznania zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym -skargę oddala-


UZASADNIENIE

I.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lipca 2020r. nr [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K., po rozpoznaniu zażalenia P.H.U.P. C. G. sp. z o.o. w C. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. z dnia 20 maja 2020r. nr [...] odmawiającego uznania zarzutu przedawnienia obowiązku, działając na podstawie art. 138§1 pkt 1, art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U z 2020r. poz. 256 ze zm. dalej-K.p.a.) w zw z art. 17, art. 18, art. 33§1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U z 2019r. poz. 1438 ze zm. dalej-u.p.e.a.)-utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

Postanowienie wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Jak wynika z zaskarżonego postanowienia i akt administracyjnych sprawy, Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. jako organ egzekucyjny prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku spółki PHUP C. G. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] wystawionego przez Burmistrza C. na należności z tytułu podatku od nieruchomości.

W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, organ egzekucyjny skierował zawiadomienie z dnia 5 czerwca 2019r. nr [...] o zajęciu wierzytelności w P. Sp. z o.o. w W., następnie skierowano zawiadomienie z dnia 5 czerwca 2019r. nr [...] o zajęciu wierzytelności w Orange SA. Zawiadomienie z odpisem tytułu wykonawczego doręczono zobowiązanemu w dniu 18 czerwca 2019r.

Zobowiązany pismami z dnia 25 czerwca 2019r. zatytułowanymi ,,sprzeciw w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej" wniósł zarzut przedawnienia zobowiązania z art. 33§1 pkt 1 u.p.e.a. Zarzut przedawnienia dotyczy wszystkich tytułów wykonawczych nr ,,od SW [...] do pozycji 89 i nr [...]".

Zarzuty dotyczące tytułu wykonawczego nr [...] zostały rozpoznane w tej sprawie natomiast te dotyczące pozostałych tytułów wykonawczych rozpatrzono w odrębnych postępowaniach.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. zgodnie z art. 35§1 u.p.e.a., postanowieniem z dnia 5 lipca 2019r. nr [...] zawiesił prowadzone postępowanie egzekucyjne do czasu rozpatrzenia zarzutu. Organ egzekucyjny, działając na podstawie art. 34 u.p.e.a. pismem z dnia 5 lipca 2019r. zwrócił się do wierzyciela o zajęcie stanowiska w zakresie podniesionego zarzutu.

Burmistrz C., jako wierzyciel zajął stanowisko w dniu 31 lipca 2019r. postanowieniem nr [...] i [...] w którym stwierdził niedopuszczalność zgłoszonego zarzutu naruszenia art. 33§1 u.p.e.a.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. w dniu 16 września 2019r. wydał postanowienie nr [...] w którym stwierdził niedopuszczalność zarzutu.

Na skutek rozpoznania zażalenia, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. postanowieniem z dnia 11 grudnia 2019r. nr [...], uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując, że przy ponownym rozpoznaniu stanowiska wierzyciela winien ustalić na podstawie jakich przesłanek wierzyciel stwierdził niedopuszczalność zgłoszonego zarzutu.

Burmistrz C., postanowieniem z dnia 5 marca 2020r. nr [...], [...], w trybie art. 113§2 K.p.a. wyjaśnił treść swojego postanowienia z dnia 31 lipca 2019r. stwierdzając, że przez stwierdzenie niedopuszczalności zarzutu należy rozumieć podstawę do odmowy uznania wniesionego zarzutu na podstawie art. 33§1 pkt 1 u.p.e.a. Wierzyciel poinformował organ egzekucyjny, że zobowiązana nie wniosła zażalenia na to postanowienie.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. w oparciu o ostateczne stanowisko wierzyciela, postanowieniem z dni 20 maja 2020r. nr [...] odmówił uznania zgłoszonego zarzutu. Zobowiązana wniosła zażalenie na powyższe postanowienie.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. w pisemnych motywach zaskarżonego postanowienia przypomniał, że w postępowaniu nie orzeka się o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego i nie ocenia prawidłowości jego prowadzenia. Za prawidłowe ustalenie podstaw wystawienia tytułu wykonawczego, odpowiedzialność ponosi wierzyciel. Granice nadzoru nad wierzycielem określa art. 23§4 pkt 2 u.p.e.a. ograniczający zakres kontroli przestrzegania przez wierzyciela przepisów.

Odnosząc się meritum sprawy, organ II instancji wskazał, że należności z tytułu podatku od nieruchomości za okres od stycznia do kwietnia 2019r. objęte tytułem wykonawczym nr [...], na podstawie art. 70§1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U z 2019r. poz. 900 ze zm. dalej-O.p.) ulegają przedawnieniu z upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Na dzień wydania postanowienia przez wierzyciela nie uległy przedawnieniu.

Organ egzekucyjny, ani organ odwoławczy nie są uprawnione do ingerowania w treść stanowiska wierzyciela. Odmienne rozumienie art. 34 u.p.e.a. przez zobowiązaną nie sprawia, iż sprawa może być skierowana do ponownego rozpatrzenia i rozpoznana odmiennie od tego co wyraził wierzyciel w ostatecznym postanowieniu.

II.

W skardze do Sądu na ostateczne w administracyjnym toku instancji postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K., Spółka zarzuciła:

1.naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię, polegająca na przyjęciu, że stanowisko wierzyciela w zakresie zgłoszonego zarzutu w trybie art. 33 pkt 1-5 u.p.e.a. jest dla organu egzekucyjnego wiążące jak również dla organu odwoławczego sprawującego nadzór nad egzekucją administracyjną,

2.naruszenie przepisów postępowania, mających wpływ istotny na wynik sprawy poprzez przyjęcie, że w zakresie zarzutów dotyczących tytułów wykonawczych o nr SW [...] do poz. 89 zostało rozpatrzone w odrębnym postanowieniu.

Uzasadniając skargę jej autor podkreślił, że stanowisko wierzyciela jest całkowicie chybione i pozbawione podstawy prawnej. W aktach sprawy brak informacji czy zostało wydane postanowienie w trybie art. 34 u.p.e.a. Obowiązkiem wierzyciela jest wyrażenie własnej oceny zasadności zarzutów zgłoszonych przez dłużnika.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w sprawie.

III.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Stosownie do art. 3§1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U z 2019r. poz. 2325 ze zm. dalej-p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przepis art. 3§2 pkt 3 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu.

W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134§1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Na podstawie art. 135 p.p.s.a. Sąd, podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145§1 pkt. 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145§1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145§1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145§1 pkt. 2 p.p.s.a.).

Sąd wydał wyrok na podstawie akt sprawy na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym (art. 133§1 w zw. z art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a). Zgodnie z art. 119 pkt 3 oraz art. 120 p.p.s.a., jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Sąd był uprawniony do oceny działań organu w toku postępowania administracyjnego do dnia wniesienia skargi, ale z uwzględnieniem stanu sprawy na dzień orzekania. W przypadku tego rodzaju skarg, skierowanie ich do rozpoznania w powyższym trybie nie jest uzależnione od wniosku strony.

Rozpoznając sprawę w tak określonych granicach Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie organu egzekucyjnego odmawiające uwzględnienia zarzutów spółki C. Gum w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 22 maja 2019r. wystawionego przez Burmistrza C. a obejmującego zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości za okres od stycznia do kwietnia 2019r.

W zarzutach skarżący podniósł zarzut przedawnienia zobowiązań.

Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2019r. poz. 1438 ze zm.).

Zgodnie z treścią art. 33§1 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

4) błąd co do osoby zobowiązanego;

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15§1;

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.

W myśl art. 34§1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33§1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33§1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33§1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. W przypadku egzekucji należności pieniężnych, o których mowa w art. 2§1 pkt 8 lit. a-f i pkt 9, stanowiska wierzyciela nie wymaga się.

Zgodnie z treścią art. 34§4 u.p.e.a. organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego.

Zasady rozpatrywania zarzutów na postepowanie egzekucyjne zostały określone w art. 34 u.p.e.. Stosownie do art. 34§1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33§1 pkt 1-7 i 10 u.p.e.a., organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym, że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33§1 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a. wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Wykładnia wskazanego przepisu jest jasna i nie budzi wątpliwości.

Ponieważ zobowiązany oparł zarzut na twierdzeniu, że obowiązek uległ przedawnieniu (art. 33§1 pkt 1 u.p.e.a.), a wierzyciel, działając na podstawie art. 34§1 u.p.e.a. nie potwierdził tego zarzutu, organ egzekucyjny nie mógł uwzględnić zgłoszonego zarzutu.

W niniejszej sprawie na podstawie powołanych wyżej przepisów organ egzekucyjny zobowiązany był do uzyskania stanowiska wierzyciela w przedmiocie zgłoszonego zarzutu i był tym stanowiskiem związany.

Wierzyciel w prawomocnym stanowisku uznał zgłoszony zarzut za bezzasadny. W związku z tym, że stanowisko to było wiążące dla organu egzekucyjnego, organ po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego z udziałem wierzyciela, wydał postanowienie o niezasadności wniesionego zarzutu. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy przez organ odwoławczy.

Rozpoznając skargę w niniejszej sprawie Sąd miał na uwadze okoliczność, że związanie stanowiskiem wierzyciela nie wiąże Sądu. Zatem Sąd, dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia, zgłoszonych przez skarżącego zarzutów musi dokonać oceny także stanowiska wierzyciela, a więc zbadania czy wierzyciel prawidłowo uznał, że będące przedmiotem postępowania egzekucyjnego zobowiązanie istniało, czy podlegało egzekucji administracyjnej, a następnie przejść do oceny prawidłowości rozstrzygnięć organów egzekucyjnych (por. wyroki NSA: z 18 stycznia 2012r., sygn. akt: II GSK 1490/10; z 11 marca 2011r., sygn. akt: II FSK 1904/09, z 28 października 2008r., sygn. akt: II FSK 1006/07, z 4 lutego 2011r., sygn. akt: II GSK 216/10 - publikowane na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl, podobnie jak pozostałe przytaczane w tym uzasadnieniu orzeczenia).

Odnosząc się do najdalej idącego zarzutu przedawnienia egzekwowanego obowiązku wynikającego z treści art. 33§1 pkt 1 u.p.e.a., to w ocenie Sądu jest on niezasadny.

Wierzyciel w postanowieniu z dnia 5 marca 2020r. (które stało się ostateczne) uznał zarzut przedawnienia za nieuzasadniony, wskazując, że należności z tytułu podatku od nieruchomości za okres od stycznia do kwietnia 2019r. ulegną przedawnieniu z upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego w którym upłynął termin płatności podatku, co wynika z art. 70§1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa.

W zakresie zarzutu przedawnienia z art. 33§1 pkt 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny był związany stanowiskiem wierzyciela, zdaniem którego zarzut był niedopuszczalny.

Zobowiązany, wnosząc zarzuty oparte na podstawie art. 33§1 pkt 1 u.p.e.a., powinien przedstawić dowody potwierdzające, że obowiązek nie istnieje, nigdy nie powstał albo wprawdzie powstał, ale wygasł z powodu wykonania (okoliczność faktyczna) lub z innych przyczyn wynikających wprost z przepisów prawa (przedawnienie) lub czynności prawnych (uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji o nałożeniu obowiązku). Spółka takich dowodów nie przedstawiła.

Reasumując, Sąd podzielił stanowisko organu o niezasadności wniesionych zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego nie stwierdzając naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego ani procesowego.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.