Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 380/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2019-05-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Prawo miejscowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 60
journal: Dz.U. 2013 poz 1399
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Romała, Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik (spr.), Sędzia NSA Alicja Stępień, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Joanna Mierzejewska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 maja 2019 r. sprawy ze skargi M.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 4 grudnia 2018 r. sygn. akt [...] w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z dnia 6 września 2018 r. o nr [...] 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 597 ( pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] 2018 r. Wójt Gminy określił M.K., właścicielowi nieruchomości położonej w miejscowości P., działka [...], wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi odbieranymi z terenu nieruchomości usytuowanej j.w. na kwotę 264,- zł rocznie. Nadto, zobowiązał M.K. do uiszczenia powyższej opłaty bez wezwania w łącznej wysokości za rok kalendarzowy z góry w terminie do dnia 30 czerwca za dany rok, w którym powstało zobowiązanie oraz ustalił, iż obowiązek ponoszenia opłaty powstał z dniem 1 stycznia 2017 r.

W uzasadnieniu wskazano, że M.K. jest właścicielem przedmiotowej nieruchomości, która jest wykorzystywana do celów rekreacyjno-wypoczynkowych. W toku prowadzonych czynności sprawdzających z dnia 29 marca 2018 r. organ wezwał M.K. do złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości położonej w miejscowości P. W odpowiedzi na wezwanie, w piśmie z dnia 14 kwietnia 2018 r. M.K. potwierdził, że korzysta z nieruchomości a odpady zabiera do bagażnika samochodu i wywozi do G. W ocenie organu I instancji M.K. – jako właściciel nieruchomości – zobowiązany był do złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi odbieranymi z w/w nieruchomości. Organ podatkowy pierwszej instancji wskazał, że do dnia wydania decyzji deklaracja nie została złożona przez M.K.. Ustalając wysokość opłaty organ zastosował przepisy prawa miejscowego zawarte w uchwale nr XVII/256/2016 Rady Gminy z dnia 25 października 2016 r. zmieniającej uchwałę w sprawie wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i stawki tej opłaty (Dz. Urz. Woj. Pom. Z 2016 r. poz. 3876).

Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez M.K., Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: SKO) decyzją z dnia [...] 2018 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Jak wynika z uzasadnienia, organ II instancji podtrzymał stanowisko przedstawione w kwestionowanej decyzji. Organ odwoławczy podkreślił, że wprowadzona przez ustawodawcę ryczałtowa stawka za gospodarowanie odpadami dla nieruchomości letniskowych wykorzystywanych sezonowo nie zależy od rzeczywistej ilości odpadów gromadzonych na danej nieruchomości, a jest obliczana w stosunku do średniej ilości odpadów powstających na takich nieruchomościach. Dalej wskazano, że odwołujący złożył deklaracje, z której wynika, iż na nieruchomości nie powstają odpady, jednakże organ I instancji mógł, zgodnie z art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej, wydać decyzję, bowiem uznał, że wysokość zobowiązania jest inna niż wskazana w deklaracji.

Organ odwoławczy wskazał, że obowiązek złożenia deklaracji wynika z treści art. 6m ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku gminach. Zgodnie z tym przepisem właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w terminie 14 dni od dnia zamieszkania na danej nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania na danej nieruchomości odpadów komunalnych. Natomiast jeżeli chodzi o nieruchomości, na których znajduje się domek letniskowy, wykorzystywane jedynie przez część roku, właściciele zobowiązani są do uiszczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o ile rada gminy uchwali ryczałtową stawkę takiej opłaty. W rozpatrywanej sprawie Rada Gminy podjęła taką uchwałę.

Organ drugiej instancji wskazał również, że na treść rozstrzygnięcia nie wpływa fakt uiszczania przez odwołującego opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za nieruchomość położoną w G. przy ul. [...].

Skargę na decyzję SKO wywiódł M.K., zarzucając naruszenie:

1. art. 6o ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach poprzez jego niewłaściwą interpretację, polegającą na ustaleniu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w nieprawidłowej wysokości, z uwagi na pominiecie przez organ dostępnych mu danych, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;

2. art. 121, art. 122, art. 124, art. 181 oraz art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez zebranie, rozpatrzenie oraz ocenę materiału dowodowego wbrew regułom wyrażonym w wskazanych przepisach.

W konsekwencji skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, uchylenie w zakresie pkt 1 decyzji z dnia [...] 2018 r. wydanej przez Wójta Gminy i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu organowi oraz zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei z mocy art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) - zwanej dalej "p.p.s.a." - sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie; kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na decyzje administracyjne.

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

W pierwszej kolejności wskazać trzeba, iż zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (dalej: ustawa), gminy zapewniają czystość i porządek na swoim terenie i tworzą warunki niezbędne do ich utrzymania, a w szczególności obejmują wszystkich właścicieli nieruchomości na terenie gminy, systemem gospodarowania odpadami komunalnymi. Na mocy art. 6c ust. 1 ustawy, gminy są obowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. Jak stanowi natomiast ust. 2, rada gminy może, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, postanowić o odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne.

Na mocy uchwały nr XVII/256/2016 z dnia 25 października 2016 r. zmieniającej uchwałę w sprawie wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i stawki tej opłaty (Dz. Urz. Woj. Pom. Z 2016 r. poz. 3876) Rady Gminy podjęła stosowną uchwałę. Przepisami tymi została objęta nieruchomość M.K. położona w miejscowości P., działka [...].

Zgodnie z art. 6h ustawy, właściciele nieruchomości (zarówno tych, na których zamieszkują mieszkańcy jak i takich na których mieszkańcy nie zamieszkują), są obowiązani ponosić na rzecz gminy, na terenie której są położone ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Sposób obliczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi określony został w przepisach art. 6j ustawy. Zgodnie z art. 6j ust. 3 ustawy, w przypadku nieruchomości, o której mowa w art. 6c ust. 2 (tj. nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne), opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi iloczyn zadeklarowanej liczby pojemników z odpadami komunalnymi powstającymi na danej nieruchomości oraz stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w art. 6k ust. 1 pkt 2.

Ustawodawca zawarł w powyższych normach dopuszczalne metody ustalania wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Aktem prawa miejscowego, tj. uchwałą nr XVII/256/2016 Rady Gminy z dnia 25 października 2016 r. wprowadzono dwie stawki opłaty – 264 zł rocznie w przypadku zbierania odpadów w sposób zmieszany, oraz 184 zł rocznie w przypadku zbiórki selektywnej.

Na podstawie art. 6m ust. 1 ustawy, właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w terminie 14 dni od dnia zamieszkania na danej nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania na danej nieruchomości odpadów komunalnych.

W razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa w drodze decyzji wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę uzasadnione szacunki, w tym średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze (art. 6o ust. 1 ustawy).

Przechodząc do oceny zarzutów należy zauważyć, że argumentacja podnoszona w skardze przebiega w dwóch kierunkach. Po pierwsze, skarżący kwestionuje zasadę naliczenia opłaty, gdyż jego zdaniem, nie pozostawia on odpadów komunalnych na przedmiotowej nieruchomości, gdyż powstałe odpady nieorganiczne przewoził do G., a odpady organiczne kompostuje na terenie swojej nieruchomości. Wobec czego, zdaniem skarżącego nie zaktualizował się wobec niego obowiązek uiszczenia opłaty. Po drugie, skarżący nie zgadza się z wysokością naliczonej opłaty. Skarżący wypełnił deklarację, w której wskazał na selektywną zbiórkę odpadów komunalnych z czym wiąże się niższa opłata niż ustalona przez organ.

Zarzuty kwestionujące zasadę naliczenia opłaty są nieuzasadnione. Z analizy przytoczonych powyżej przepisów wynika bowiem, że właściciele nieruchomości niezamieszkałych, w sytuacji gdy aktem prawa miejscowego gmina postanowiła o odbieraniu z takich nieruchomości odpadów, mają obowiązek ponoszenia na rzecz gminy opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Z przepisów tych nie wynika możliwość unikania przez właściciela nieruchomości obowiązku ponoszenia opłaty na rzecz gminy z uwagi na pozbywanie się odpadów komunalnych we własnym zakresie. (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 7 marca 2018, I SA/Łd 50/18, LEX nr 2462564). Przepisy ustawy nie uzależniają obowiązku uiszczenia opłaty za gospodarowanie odpadami od wykonania, częściowego wykonania bądź niewykonania obowiązku odbioru odpadów od właściciela nieruchomości. W przypadku natomiast, gdy gmina nie realizuje obowiązku odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, właściciel nieruchomości jest obowiązany do przekazania odpadów komunalnych, na koszt gminy, podmiotowi odbierającemu odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, wpisanemu do rejestru działalności regulowanej (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 stycznia 2017, I SA/Gd 1427/16, LEX nr 2220967). Decyzja skarżącego o kompostowaniu lub wywożeniu odpadów nie ma wiec wpływu na obowiązek uiszczenia opłaty. W tym kontekście trzeba też uznać za prawnie irrelewantny fakt, że to ojciec skarżącego w większym zakresie korzysta z przedmiotowej nieruchomości.

Trafny natomiast okazał się zarzut naruszenia art. 6o ust. 1 ustawy poprzez ustalenie opłaty w niewłaściwej wysokości. Jak wcześniej wskazano, przytoczony przepis pozwala na wydanie decyzji o wysokości opłaty w przypadku spełnienia jednej z dwóch przesłanek: albo deklaracja właściciela nieruchomości przewidziana w art. 6m w ogóle nie została złożona, albo wprawdzie została złożona, ale zachodzą uzasadnione wątpliwości co do danych w niej zawartych. Trzeba zauważyć, że skarżący złożył deklarację, w której wskazał na selektywny sposób gromadzenia odpadów. W konsekwencji pierwsza z wskazanych przesłanek uzasadniających wydanie decyzji przez organ pierwszej instancji nie została spełniona. Skutecznie zatem można zarzucić Wójtowi Gminy naruszenie przepisów postępowania: art. 122 w zw. z art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej przez pominięcie przy ustalaniu stanu faktycznego i jego ocenie znajdującego się aktach dowodu – deklaracji skarżącego. Organ pierwszej instancji wbrew oczywistemu faktowi złożenia deklaracji przez skarżącego i jej fizycznemu istnieniu w aktach uznał, że skarżący deklaracji nie złożył.

Jeżeli wiec organ powziął wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji, powinien dać temu wyraz w treści uzasadnienia decyzji, czego nie uczynił – a w szczególności nie sprecyzował co jest przedmiotem tych wątpliwości. Skarżący zadeklarował, że roczny wymiar opłaty wynosi 0 zł, niemniej wobec faktu, iż jest to opłata zryczałtowana stanowiąca kwotę 184 zł, zatem należna opłata nie powinna budzić wątpliwości organu. Organ winien zatem wezwać skarżącego do korekty deklaracji, czego również nie uczynił. Organ nie dokonał również żadnych ustaleń pozwalających na stwierdzenie, że skarżący w istocie gromadzi odpady, jednakże w sposób zmieszany – a więc sprzecznie z deklaracją, co umożliwiłoby naliczenie wyższej opłaty. Sam fakt, że skarżący kwestionuje zasadność obciążenia go opłatą nie uzasadnia naliczenia jej w wyższym wymiarze niż wynika to ze złożonej przez niego deklaracji.

Organ odwoławczy wprawdzie dostrzegł istnienie w aktach deklaracji złożonej przez skarżącego, ale nie skorzystał z możliwości jej analizy i ustalenia stanu faktycznego opartego również na treści tej deklaracji, czym naruszył przepisy postępowania: art. 122 w zw. z art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej, co w konsekwencji doprowadziło do ustalenia błędnego stanu faktycznego i do niezgodnego z prawem rozstrzygnięcia.

W tym stanie rzeczy sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z dnia [...] 2018 r. o nr [...] na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie 2. na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804 z późn. zm.).