Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1494/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-12-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 41 ust. 2 pkt 9
journal: Dz.U. 2007 nr 43 poz 277
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube Sędziowie WSA Ewa Marcinkowska (spr.) Anna Mierzejewska Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Mikuła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi A. C. na rozkaz personalny Komendanta [...] Policji z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji oddala skargę


UZASADNIENIE

Komendant [...] Policji rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r. wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1w zw. z art. 127 § 2 k.p.a., a także art. 41 ust. 2 pkt 9 w zw. z art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 z późn. zm.) utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w P. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. w przedmiocie zwolnienia A. C. ze służby w Policji.

Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2006 r. wydanym w sprawie o sygn. akt [...] Prokurator Prokuratury Okręgowej w W. przedstawił [...] A. C. zarzut popełnienia przestępstwa z art. 230a § 1 k.k. oraz art. 230 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2006 r. Sąd Rejonowy [...] zastosował wobec wymienionego środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania na okres trzech miesięcy, tj. od dnia 8 listopada 2006 r. do dnia 7 lutego 2007 r., który został następnie przedłużony do dnia 6 kwietnia 2007 r. na mocy postanowienia tegoż Sądu z dnia [...] stycznia 2007 r. Kolejne przedłużenie tymczasowego aresztowania zostało uchylone postanowieniem Sądu Okręgowego z dnia [...] czerwca 2007 r. i zastosowano dozór policji oraz zakaz opuszczania kraju.

Komendant Powiatowy Policji w P. rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] listopada 2006 r. wydanym na podstawie art. 39 ust. 1 ustawy o Policji zawiesił A. C. w czynnościach służbowych od dnia 22 listopada 2006 r. do dnia 21 lutego 2007 r. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

Następnie rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] lutego 2007 r. Komendant Powiatowy Policji w P. na podstawie art. 39 ust. 3 ww. ustawy przedłużył wymienionemu okres zawieszenia w czynnościach służbowych od dnia 22 lutego 2007 r. do czasu zakończenia postępowania karnego. Decyzji tej także nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

W dniu 25 października 2007 r. A. C. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności powyższego rozkazu personalnego Komendanta Powiatowego Policji w P. z dnia [...] lutego 2007 r. w trybie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Komendant [...] Policji rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] listopada 2007 r. odmówił stwierdzenia nieważności wskazanego rozkazu personalnego Komendanta Powiatowego Policji w P., a Komendant Główny Policji decyzją nr [...] dnia [...] lutego 2008 r. utrzymał w mocy powyższy rozkaz personalny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 6 sierpnia 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 657/08 oddalił skargę A. C. na powyższą decyzję Komendanta Głównego Policji, zaś Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 25 września 2009 r. sygn. akt. I OSK 81/09 oddalił skargę kasacyjną A. C. od tego wyroku.

Komendant Powiatowy Policji w P. pismem z dnia [...] lutego 2010 r. zawiadomił A. C. o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie zwolnienia ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji z uwagi na upływ 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych i nieustanie przyczyn będących podstawą zawieszenia informując go o przysługujących mu uprawnieniach wynikających z art. 10 § 1 k.p.a.

Pismem z dnia [...] lutego 2010 r. Komendant Powiatowy Policji w P. zwrócił się do Prokuratury Okręgowej w W. Wydział [...] z prośbą o udzielenie informacji o aktualnym stanie prowadzonego postępowania karnego i terminie jego zakończenia w stosunku do [...] A. C.

Prokuratura Okręgowa w W. Wydział [...] w odpowiedzi z dnia 23 lutego 2010 r. wskazała, iż sprawa prowadzona przeciwko wymienionemu pozostaje w toku, a określenie terminu zakończenia tego postępowania jest niemożliwe.

A. C. w piśmie z dnia 25 lutego 2010 r. zwrócił się do Komendanta Powiatowego Policji w P. o wyznaczenie terminu zapoznania się z aktami postępowania administracyjnego oraz poinformował organ, iż po zapoznaniu zajmie pisemne stanowisko w przedmiotowej sprawie oraz złoży stosowne wnioski.

Organ pismem z dnia [...] marca 2010 r. wyznaczył zainteresowanemu termin zapoznania się z aktami postępowania na dzień 11 marca 2010 r. Pismo zostało doręczone stronie w dniu 19 marca 2010 r., tj. po upływie wyznaczonego terminu zapoznania z aktami.

W dniu 15 marca 2010 r. do organu wpłynął kolejny wniosek A. C. z dnia 25 lutego 2010 r., w którym zwrócił się o wyznaczenie terminu zapoznania się z aktami postępowania administracyjnego.

Pismem z dnia [...] marca 2010 r. Komendant Powiatowy Policji w P. wyznaczył kolejny termin zapoznania się z aktami postępowania na dzień 7 kwietnia 2010 r. Pismo to zostało doręczone stronie w dniu 6 kwietnia 2010 r. Trzeci wniosek A. C. z dnia 19 marca 2010 r. dotyczący zapoznania się z aktami postępowania administracyjnego wpłynął do organu w dniu 26 marca 2010 r. W wyznaczonym na dzień 7 kwietnia 2010 r. terminie zapoznania z aktami postępowania administracyjnego A. C. nie stawił się w Komendzie Powiatowej Policji w P. Natomiast w dniach 12 i 13 kwietnia 2010 r. do Komendy Powiatowej Policji wpłynęły przesłane faksem zwolnienia lekarskie, z których wynikało, że A. C. od dnia 6 kwietnia 2010 r. do dnia 12 kwietnia 2010 r. był niezdolny do służby z powodu choroby, a od dnia 13 kwietnia 2010 r. do dnia 16 kwietnia 2010 r. - z powodu opieki sprawowanej nad dzieckiem.

W dniu 30 marca 2010 r. do Komendy Powiatowej Policji w P. wpłynęły, datowane na dzień 26 marca 2010 r., wnioski A. C:

1. o stwierdzenie na podstawie art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. nieważności rozkazów personalnych Komendanta Powiatowego Policji nr [...] z dnia [...] listopada 2006 r. o zawieszeniu wymienionego w czynnościach służbowych oraz nr [...] z dnia [...] lutego 2007 r. w sprawie przedłużenia okresu zawieszenia w czynnościach służbowych, z uwagi na fakt, iż decyzje te były niewykonalne w chwili ich wydania i niewykonalność ta ma charakter stały;

2. o uchylenie zawieszenia w czynnościach służbowych z uwagi na ustanie przyczyn zawieszenia;

3. o umorzenie prowadzonego postępowania administracyjnego w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji, względnie jego zwieszenie do czasu zakończenia okresu urlopu wychowawczego, do dnia 30 września 2012 r. włącznie;

4. o zawieszenie postępowania administracyjnego prowadzonego w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji do czasu rozstrzygnięcia wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania dyscyplinarnego i wniosku o odwieszenie w obowiązkach służbowych i przywrócenie do służby;

5. o uzupełnienie akt postępowania o dokumenty wskazane we wniosku, celem wykazania, że zwolnienie zainteresowanego ze służby w Policji w trybie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji nastąpi ze szkodą dla interesu służby tożsamego z interesem publicznym oraz interesem osobistym.

Odpowiadając na powyższe wystąpienia strony organ pismem z dnia [...] kwietnia 2010 r. poinformował A. C., że postępowanie administracyjne o stwierdzenie nieważności decyzji wynikającej z rozkazu personalnego Komendanta Powiatowego Policji w P. nr [...] z dnia [...] lutego 2007 r. oraz poprzedzającej decyzji o zawieszeniu w czynnościach służbowych było już przeprowadzane w 2007 r. i zostało zakończone ostateczną decyzją. Także Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 25 września 2009 r., sygn. akt I OSK 81/09 oddalił skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 sierpnia 2008 r. w sprawie zawieszenia w czynnościach służbowych. Nie ma więc podstaw do procedowania w sprawie prawomocnych i ostatecznych decyzji. Wskazano także, że wniosek strony o uchylenie zawieszenia w czynnościach służbowych z uwagi na ustanie przyczyn zawieszenia jest bezprzedmiotowy. Wobec strony w dalszym ciągu toczy się bowiem postępowanie karne, które do chwili obecnej nie zostało prawomocnie zakończone, a zarzut popełnienia przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego nie został uchylony. Organ podniósł także, że wniosek A. C. o udzielenie urlopu wychowawczego nie został rozpatrzony pozytywnie i w związku z tym nie korzysta on z urlopu wychowawczego, lecz jest w dalszym ciągu zawieszony w czynnościach służbowych. Za bezprzedmiotowy organ uznał również wniosek o zawieszenie postępowania w sprawie zwolnienia ze służby w Policji do czasu rozstrzygnięcia wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania dyscyplinarnego i odwieszenie w czynnościach służbowych wskazując, iż na chwilę obecną nie ma podstaw przywrócenia strony do pełnienia służby. Organ nie uwzględnił także wniosku o włączenie do materiałów postępowania o zwolnienie ze służby wskazanych przez stronę dokumentów stwierdzając, iż z uwagi na podstawy prawne niniejszego postępowania nie wnoszą one żadnych nowych, istotnych dla tego postępowania argumentów.

Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r., wydanym na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 w związku z art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, Komendant Powiatowy Policji w P. zwolnił A. C. ze służby w Policji z dniem [...] maja 2010 r.

W uzasadnieniu rozkazu personalnego wskazano, że zwolnienie ze służby w Policji nastąpiło ze względu na upływ 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych w związku z toczącym się nadal przeciwko wymienionemu postępowaniem karnym o popełnienie przestępstwa umyślnego, ściganego z oskarżenia publicznego, określonego w art. 230a § 1 k.k. oraz w art. 230 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. Na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności uzasadniony ochroną interesu służby tożsamego z interesem społecznym, a przejawiającego się możliwością niezwłocznego obsadzenia stanowiska [...] w K., dotychczas zajmowanego przez A. C., w celu zapewnienia prawidłowego funkcjonowania tej jednostki organizacyjnej.

Po wydaniu powyższej decyzji, w dniu [...] kwietnia 2010 r., do Komendy Powiatowej Policji w P. wpłynął kolejny wniosek strony z dnia 16 kwietnia 2010 r. o udostępnienie do wglądu akt postępowania administracyjnego w przedmiocie zwolnienia ze służby.

Od rozkazu personalnego Komendanta Powiatowego Policji w P. z dnia [...] kwietnia 2010 r. A. C. wniósł odwołanie, w którym zarzucił organowi I instancji rażące naruszenie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, poprzez wydanie rozkazu o zwolnieniu ze służby na podstawie wymienionego przepisu w sytuacji, gdy organ nie wykazał, że spełniona została konieczna do podjęcia takiej decyzji przesłanka w postaci "nieustania przyczyn zawieszenia". Zarzucił ponadto rażące naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 107 § 1 i 3 k.p.a., poprzez zaniechanie uzasadnienia faktycznego, art. 7 k.p.a., poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywatela, art. 10 § 1 k.p.a., poprzez uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się przed wydaniem rozkazu co do zebranych dowodów i materiałów, art. 77 k.p.a., poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, art. 80 i art. 81 k.p.a., poprzez uznanie, że wszystkie okoliczności w niniejszej sprawie zostały udowodnione w sytuacji, gdy uniemożliwiono stronie wypowiedzenie się co do przeprowadzonych dowodów, art. 108 § 1 k.p.a., poprzez niezasadne zastosowanie rygoru natychmiastowej wykonalności.

W uzasadnieniu odwołania podniesiono, że przepis art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji musi być rozpatrywany w odniesieniu do przepisu art. 39 ust. 3 tej ustawy. Ponadto zarzucono pominięcie rozważań na temat istnienia przesłanki zasadności utrzymywania trwającego ponad 3 miesiące zawieszenia w czynnościach służbowych funkcjonariusza oraz zasadności wydania w sprawie zwolnienia ze służby decyzji dopiero po upływie niemal 30 miesięcy zawieszenia. Wskazano również, że strona z przyczyn od siebie niezależnych (zwolnienie lekarskie obejmujące termin wyznaczonego zapoznania z materiałem dowodowym) nie mogła czynnie uczestniczyć w postępowaniu administracyjnym, co uniemożliwiło jej zapoznanie i wypowiedzenie się co do zgromadzonego materiału. Ponadto, naruszenie art. 123 § 1 k.p.a., poprzez niewydanie postanowień w sprawie wniosków zgłoszonych przez stronę.

Komendant Główny Policji, rozpoznając powyższe odwołanie, rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r. utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w P. z dnia [...] kwietnia 2010 r.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy, przytaczając treść art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji podkreślił, iż z powyższego przepisu wynika, że organ uprawniony jest do zwolnienia policjanta ze służby w Policji w przypadku spełnienia łącznie dwóch przesłanek, tj. upływu 12-miesięcznego okresu zawieszenia w czynnościach służbowych oraz trwających nadal przyczyn stanowiących podstawę tegoż zawieszenia.

W stanie faktycznym niniejszej sprawy obydwie te przesłanki zostały spełnione, gdyż do dnia sporządzenia przez organ I instancji zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie zwolnienia ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, upłynął okres 3 lat, 2 miesięcy i 21 dni zawieszenia A. C. w czynnościach służbowych, natomiast postępowanie karne przeciwko policjantowi nadal się toczy, a więc przesłanki uzasadniające zawieszenie wymienionego w czynnościach służbowych nie ustały. Zatem decyzja dotycząca zwolnienia skarżącego ze służby spełniła warunki określone w art. 41 ust. 2 pkt 9 ww. ustawy o Policji. Organ odwoławczy podkreślił jednocześnie, że użycie we wskazanym przepisie zwrotu "można zwolnić ze służby" oznacza, że zwolnienie to ma charakter fakultatywny i zostało pozostawione tzw. uznaniu administracyjnemu. Uznanie to nie może być oczywiście dowolne i dlatego wymaga szczególnego uzasadnienia. W przedmiotowej sprawie, zdaniem organu odwoławczego, zaszła potrzeba zwolnienia skarżącego ze służby w tym trybie, wynikająca z przyjętego modelu funkcjonowania Policji, uwzględniającego mobilność i skuteczność Policji, zaś argumenty na tą okoliczność organ I instancji zawarł w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, podkreślając, iż dla zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego na terenie działania Komisariatu Policji w K. niezbędne jest niezwłoczne obsadzenie stanowiska [...]. Zatem zarzut braku wykazania przez organ I instancji, iż w sprawie występuje szczególnie uzasadniony przypadek pozwalający zastosować określony w art. 41 ust. 2 pkt 9 tryb zwolnienia ze służby jest chybiony.

Za bezzasadny organ odwoławczy uznał zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. podkreślając, że w interesie społecznym tożsamym z interesem służby, jest zwolnienie funkcjonariusza, który nie realizuje ustawowych zadań Policji z powodu przedstawionych mu zarzutów karnych zagrożonych karą od 6 miesięcy do 8 lat pozbawienia wolności. Za niesłuszne uznał także zarzuty naruszenia art. 77, 80 i 81 k.p.a. wskazując, iż organ I instancji podjął rozstrzygnięcie w oparciu o materiał dowodowy niezbędny do dokonania właściwej oceny w zakresie przesłanek uzasadniających zwolnienie A. C. ze służby w Policji, w oparciu o normę określoną w art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji. W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji słusznie też oddalił wnioski strony o włączenie do postępowania administracyjnego opinii, rozkazów personalnych i wniosków, które po pierwsze były mu znane z urzędu, a po wtóre nie miały znaczenia dla podjętego w trybie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy rozstrzygnięcia.

Za nieuzasadniony organ odwoławczy uznał także zarzut dotyczący naruszenia art. 10 k.p.a. podkreślając, iż z materiałów sprawy wynika, że stronie w żaden sposób nie ograniczono lub nie uniemożliwiono czynnego udziału w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym. Sposób postępowania skarżącego świadczy natomiast o tym, iż dążył on do przedłużenia tego postępowania i w konsekwencji przesunięcia terminu zwolnienia ze służby.

Podniesiony w odwołaniu zarzut naruszenia art. 123 k.p.a., poprzez udzielanie stronie odpowiedzi na złożone przez nią wnioski w pismach, nie zaś w postanowieniach określanych przepisami k.p.a. nie ma natomiast znaczenia w niniejszej sprawie, gdyż nie wpływa to na kierunek rozstrzygnięcia oraz legalność i zasadność zaskarżonego rozkazu personalnego.

Odnosząc się do wniosku strony w zakresie umorzenia, względnie zawieszenia prowadzonego postępowania w przedmiocie zwolnienia ze służby w trybie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji do czasu zakończenia okresu urlopu wychowawczego, organ odwoławczy podkreślił, że jest on bezprzedmiotowy bowiem skarżącemu nie został udzielony taki urlop o czym został poinformowany na piśmie. Bezprzedmiotowe są także wnioski strony o podjęcie zawieszonego postępowania dyscyplinarnego, o odwieszenie w czynnościach służbowych i przywrócenie do służby. Postępowanie dyscyplinarne jest bowiem odrębnym postępowaniem niemającym wpływu na decyzję o zwolnieniu ze służby. Z materiałów sprawy nie wynika zaś, aby zaszła którakolwiek z przesłanek do uchylenia zawieszenia w czynnościach służbowych. Nie zostały też spełnione przesłanki do umorzenia postępowania w sprawie zwolnienia ze służby określone w art. 105 k.p.a., ani przesłanki do jego zawieszenia na podstawie art. 98 § 1 k.p.a. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji organu I instancji spełnia zaś wymogi określone w art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Organ I instancji słusznie też nadał swojemu rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. i prawidłowo go uzasadnił, wskazując na interes służby tożsamy z interesem społecznym.

W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. C. zarzucił organowi naruszenie przepisów procedury administracyjnej w trakcie prowadzonego postępowania, tj.: art. 10 § 1 k.p.a., poprzez uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się przed wydaniem rozkazu co do zebranych dowodów i materiałów; art. 7, 77, 80 i 81 k.p.a., poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywatela, zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz uznanie, że wszystkie okoliczności w niniejszej sprawie zostały udowodnione w sytuacji, gdy uniemożliwiono stronie wypowiedzenie się co do przeprowadzonych dowodów; art. 97 § 4 k.p.a. w zw. z art. 101 § 3 k.p.a. i w zw. z art. 123 § 1 k.p.a., poprzez odmówienie zawieszenia postępowania w formie innej niż postanowienie, co uniemożliwiło stronie poddanie tego rozstrzygnięcia pod osąd organu II instancji i sądu administracyjnego; art. 107 § 1 i 3 k.p.a., poprzez zaniechanie wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej przy ustalaniu, że istnieje przesłanka zasadności utrzymywania trwającego ponad 3 miesiące zawieszenia w obowiązkach służbowych funkcjonariusza Policji w postaci "szczególnie uzasadnionego przypadku", oraz że decyzja o zwolnieniu ze służby jest w ogóle zasadna i dlaczego stała się zasadna dopiero po upływie niemal 27 miesięcy zawieszenia. Zarzucił ponadto rażące naruszenie przepisu art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji poprzez wydanie rozkazu o zwolnieniu ze służby na podstawie tego przepisu w sytuacji, gdy organ nie wykazał, że spełniona została konieczna do podjęcia takiej decyzji przesłanka w postaci "nieustania przyczyn zawieszenia". Zarzucił też, że rozkaz o zwolnieniu ze służby wydany został w okresie ochronnym statuowanym treścią przepisu art. 1861 § 1 ustawy - Kodeks pracy w zw. z art. 79 ustawy o Policji.

W związku z podniesionymi zarzutami wniósł o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego oraz utrzymanego nim w mocy rozkazu personalnego Komendanta Powiatowego Policji w P., a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadniając zarzut naruszenia przepisu art. 10 § 1 k.p.a. skarżący podniósł, że na wszystkie wyznaczone przez organ I instancji terminy zaznajomienia z aktami sprawy nie stawił się bez swojej winy, choć deklarował chęć brania czynnego udziału w sprawie. Za niedopuszczalne uznał stwierdzenie organu odwoławczego, że jego postępowanie zmierzające do umożliwienia mu zapoznania się z aktami sprawy świadczy o dążeniu do przedłużania postępowania administracyjnego. Jako nieprawdziwe uznał natomiast stwierdzenie, że w okresie zwolnień lekarskich "mógł chodzić" podkreślając, iż w druku zwolnienia opiewającym na 6-12 kwietnia 2010 r. zaznaczona jest w pozycji "5" cyfra "1", co oznacza, że "chory powinien leżeć", zwolnienie w okresie 13-16 kwietnia 2010 r. związane było natomiast ze sprawowaniem opieki nad dzieckiem.

Uzasadniając zarzut naruszenia art. 7, 77, 80 i 81 k.p.a. podkreślił, że organ oparł swoją decyzję jedynie o treść rozstrzygnięć zawartych w rozkazach o zawieszeniu go w obowiązkach służbowych i o przedłużeniu zawieszenia, a także o informację z jednostki Prokuratury o niezakończeniu postępowania karnego, nie wykazując jakiejkolwiek własnej inicjatywy dowodowej polegającej choćby na próbie osobistego przejrzeniu akt sprawy karnej oraz odmawiając uwzględnienia zgłoszonych przez niego wniosków dowodowych.

Zdaniem skarżącego organ dokonał też niewłaściwej interpretacji przepisu art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, który musi być rozpatrywany w odniesieniu do przepisu art. 39 ust. 3 ustawy o Policji. Oznacza to, że zawarty w art. 41 ust. 2 pkt 9 zapis "jeżeli nie ustały przyczyny będące podstawą zawieszenia" dotyczy nie tylko przesłanki, że przeciwko policjantowi wszczęte zostało postępowanie karne, ale również przesłanki polegającej na tym, że w dalszym ciągu sprawę należy traktować jako "szczególnie uzasadniony przypadek".

Zdaniem skarżącego, powyższy przepis został naruszony przez organ również w ten sposób, że wydanie rozkazu o zwolnieniu ze służby nastąpiło w okresie ochronnym wynikającym z przepisu art. 1861 § 1 Kodeksu pracy w zw. z art. 79 ustawy o Policji. Kilkakrotnie składał bowiem wnioski o udzielenie urlopu wychowawczego, jednak otrzymywał odpowiedzi o możliwości stosowania przepisu art. 79 ustawy o Policji wyłącznie w odniesieniu do kobiet. Taka interpretacja stanowi zaś naruszenie art. 32 i art. 33 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Komendant [...] Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego. Odnosząc się do zarzutów skargi organ podkreślił, iż skarżącemu nie został udzielony urlop wychowawczy. Fakt złożenia wniosku o udzielenie takiego urlopu nie stwarza automatycznie sytuacji polegającej na jego udzieleniu. Odmowa udzielenia urlopu wychowawczego była zaś w stanie faktycznym niniejszej sprawy w pełni uzasadniona z uwagi na zawieszenie policjanta w czynnościach służbowych. Zdaniem organu za nieuzasadniony należy uznać także zarzut naruszenia art. 10 k.p.a., gdyż przedłożone zwolnienie lekarskie nie wykluczało możliwości wychodzenia przez skarżącego z domu. Organ podkreślił też, że skarżący był zawieszony w czynnościach służbowych przez ponad 3 lata, co pozostawało w sprzeczności z interesem służby. Nie bez znaczenia w tej sprawie jest też charakter zarzucanego mu czynu przestępczego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania rozstrzygnięcia - decyzji w sprawie. Sąd administracyjny nie ocenia więc decyzji pod kątem jej słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego.

Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga A. C. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżony rozkaz personalny Komendanta [...] Policji oraz utrzymany nim w mocy rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w P. nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia.

W ocenie Sądu, organy administracji obu instancji wyczerpująco zbadały istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą, przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego (art. 7, art. 77 § 1 k.p.a.), oceniły zebrany w toku postępowania materiał dowodowy (art. 80 k.p.a.), a także uzasadniły swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 k.p.a.

Za niezasadny należy uznać zarzut naruszenia przepisów postępowania, poprzez uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Jak wynika z akt administracyjnych, Komendant Powiatowy Policji w P. w piśmie z dnia [...] lutego 2010 r. poinformował stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji, informując ją jednocześnie o przysługujących uprawnieniach w toku tego postępowania wynikających z art. 10 § 1 k.p.a. Organ, na wniosek strony, kilkakrotnie wskazywał terminy, w których może ona zapoznać się z aktami postępowania. Skarżący zarzucił w skardze, że w proponowanych przez organ terminach nie mógł zapoznać się z aktami sprawy z przyczyn od siebie niezależnych. Należy jednak zwrócić uwagę, że skarżący ze swej strony nie przejawił w toku postępowania jakiejkolwiek inicjatywy, aby skontaktować się z organem i wskazać ewentualny odpowiadający mu termin na zapoznanie się z aktami sprawy. Należy też zaznaczyć, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy opierał się w całości na dokumentach znanych już wcześniej skarżącemu. Ponadto trzeba też podkreślić, że skarżący skorzystał z możliwości czynnego udziału w postępowaniu przedstawiając swoje stanowisko oraz wnioski na piśmie.

Odnosząc się do zarzutu naruszenie przepisów art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 101 § 3 k.p.a. i w zw. z art. 123 § 1 k.p.a., poprzez niezastosowanie przepisu obligującego organ administracji do wydania postanowienia w przedmiocie zawieszenia postępowania, Sąd stwierdził, iż naruszenie przepisów postępowania w tym zakresie nie miało wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia wydanego w sprawie.

Zgodnie z przepisem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd uwzględniając skargę na decyzję, uchyla decyzję w całości lub części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zatem warunkiem uwzględnienia skargi z tego powodu przez sąd jest ustalenie, że gdyby nie było stwierdzonego w postępowaniu sądowym naruszenia przepisów postępowania, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej byłoby inne. Podkreślić w tym miejscu należy, iż Komendant Powiatowy Policji w P. w piśmie z dnia [...] kwietnia 2010 r. ustosunkował się do wniosku strony o zawieszenie postępowania wskazując, że jest on bezprzedmiotowy. Organy obu instancji odniosły się też do tego wniosku w uzasadnieniach swoich decyzji.

W ocenie Sądu, w stanie faktycznym niniejszej sprawy, organy prawidłowo wywiodły, iż nie zachodziły przesłanki do zawieszenie postępowania administracyjnego w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji.

Nie znajduje też uzasadnienia zarzut skargi, że rozkaz o zwolnieniu skarżącego ze służby wydany został w okresie ochronnym statuowanym treścią przepisu art. 1861 § 1 ustawy - Kodeks pracy w zw. z art. 79 ustawy o Policji.

Jest okolicznością niesporną w niniejszej sprawie, że skarżący kilkakrotnie zwracał się pisemnie do Komendanta Powiatowego Policji w P. o udzielenie urlopu wychowawczego. Organ w odpowiedzi na jego wnioski konsekwentnie zaś odmawiał mu udzielenia tego urlopu, przy czym argumentacja przywoływana przez organ na uzasadnienie odmowy udzielenia urlopu wychowawczego ulegała w poszczególnych pismach zmianie. Nie jest rzeczą Sądu ocenianie w niniejszym postępowaniu, czy organ zasadnie odmówił skarżącemu udzielenia urlopu wychowawczego, gdyż nie jest to przedmiotem niniejszej sprawy. Jeżeli skarżący nie zgadzał się ze stanowiskiem organu w tej kwestii mógł skorzystać z przysługujących środków prawnych w tym zakresie, tym bardziej, że korzystał z pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Faktem jest natomiast, że kolejne wnioski skarżącego o udzielenie urlopu wychowawczego zostały rozpoznane przez organ negatywnie, a tym samym skarżący w dacie wydawania rozkazu personalnego o zwolnieniu ze służby nie przebywał na urlopie wychowawczym.

Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji o zwolnieniu A. C. ze służby był przepis art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 z późn. zm.), zgodnie z którym policjanta można zwolnić ze służby w przypadku upływu 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, jeżeli nie ustały przyczyny będące podstawą jego zawieszenia.

Przepis art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji jest przepisem o charakterze częściowo uznaniowym. Oznacza to, iż z jednej strony decyzję, co do zwolnienia ze służby funkcjonariusza ustawodawca pozostawia właściwym organom Policji, ale jednocześnie wskazuje przesłanki, które muszą być spełnione, aby organ mógł w ogóle rozpocząć rozważania w tym przedmiocie. Należy zaznaczyć, iż uznaniowy charakter decyzji nie oznacza, by organ administracji publicznej miał całkowitą i niekontrolowaną swobodę w rozstrzyganiu sprawy. Na organie prowadzącym postępowanie administracyjne, również działającym w ramach uznania administracyjnego, ciąży bowiem obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Natomiast z uwagi na specyficzny rodzaj służby, do jakiej należy formacja Policji, konieczne jest ponadto zbadanie możliwości pozostawienia w służbie funkcjonariusza przez pryzmat zadań, które określa ustawa o Policji, uprawnień przełożonego w zakresie zapewnienia prawidłowego działania podległych mu jednostek oraz kształtowania składu osobowego podległego mu zespołu ludzi oraz interesu służby.

W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu, zarówno Komendant Powiatowy Policji w P., jak i Komendant [...] Policji dokonali właściwej oceny co do zasadności zwolnienia funkcjonariusza ze służby.

W przedmiotowej sprawie przesłanki zastosowania tego przepisu zostały spełnione. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że policjant, w stosunku do którego wydany został rozkaz personalny o zwolnieniu ze służby, był zawieszony w czynnościach służbowych, w związku z toczącą się przeciwko niemu sprawą karną o przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego przez okres ponad 3 lat. Zawieszenie w czynnościach służbowych nastąpiło najpierw na okres 3 miesięcy rozkazem personalnym Komendanta Powiatowego Policji w P. nr [...] z dnia [...] listopada 2006 r., a następnie okres zawieszenia w czynnościach służbowych został przedłużony rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] lutego 2007 r., do czasu zakończenia postępowania karnego. Bezspornym jest też, iż postępowanie karne przeciwko policjantowi toczy się nadal, co oznacza, iż nie ustała przyczyna zawieszenia go w czynnościach służbowych. Powyższe okoliczności uprawniały zatem organ do wydania decyzji administracyjnej o zwolnieniu A. C. ze służby w oparciu o przepis art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji. Uprawniona też, zdaniem Sądu, była ocena organu, iż waga zarzucanych skarżącemu czynów, przedłużające się postępowanie karne i długotrwałe zawieszenie w czynnościach służbowych, skutkujące uniemożliwieniem wykonywania zadań przypisanych służbie, przemawiają za zwolnieniem funkcjonariusza ze służby w Policji.

Sąd nie dopatrzył się przekroczenia przez organ granic uznania administracyjnego. Motywy przytoczone przez organ administracji w dostateczny sposób uzasadniają podjętą decyzję. Wynika z nich, że organy obu instancji brały pod uwagę okoliczność, że zawieszenie w czynnościach służbowych trwało ponad 3 lata i nadal trudno było przewidzieć, kiedy toczące się postępowanie karne, które legło u podstaw jego zawieszenia, zostanie prawomocnie zakończone. Należy zgodzić się z oceną organu odwoławczego, że w interesie społecznym nie leży dalsze pozostawanie w służbie funkcjonariusza Policji zawieszonego w czynnościach służbowych przez tak długi czas.

Nie ma racji skarżący zarzucając organowi niewłaściwą interpretację przepisu art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, w oderwaniu od przepisu art. 39 ust. 3 tej ustawy. Zgodnie z art. 41 ust. 2 pkt 9 organ jest zobowiązany zbadać, czy nie ustały przyczyny będące podstawą zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych. W stanie faktycznym niniejszej sprawy tą przyczyną zawieszenia w czynnościach służbowych było wszczęcie przeciwko skarżącemu postępowania karnego, a zatem dalsze istnienie tej właśnie przyczyny organ był zobligowany wykazać w postępowaniu o zwolnienie ze służby, a nie istnienie przesłanek do przedłużenia zawieszenia w czynnościach służbowych, o których mowa w art. 39 ust. 3 ustawy o Policji.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 lipca 2009 r. sygn. akt I OSK 1506/08 podkreślił, że zwolnienie ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji jest uprawnieniem pracodawcy związanym z przedłużającą się niemożnością świadczenia pracy przez policjanta. Sposób wykonywania przez policjanta obowiązków służbowych oraz zachowanie w życiu prywatnym nie mogą być brane pod uwagę przy podejmowaniu decyzji o zwolnieniu. NSA wskazał też, że niewątpliwie zwolnienie ze służby spowodowane zawieszeniem w czynnościach służbowych z powodu toczącej się sprawy karnej stanowi dla skarżącego dolegliwość. Należy mieć jednak na uwadze, iż art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji jest kompromisem między uprawnieniami pracodawcy i uprawnieniami pracownika. Celem zatrudnienia pracownika jest świadczenie przez niego pracy. Można wymagać od pracodawcy, by tolerował niemożność wykonywania przez pracownika pracy przez pewien okres czasu, jednakże pracodawca musi mieć też możliwość zwolnienia pracownika, jeżeli stan ten się przedłuża. Sąd rozpoznający niniejszą skargę w pełni podziela stanowisko wyrażone w powyżej powołanym wyroku.

W tym kontekście za prawidłowe należy uznać także stanowisko organu o odmowie uwzględnienia wniosków dowodowych zgłoszonych przez stronę w piśmie procesowym z dnia 26 marca 2010 r. jako niemających znaczenia w sprawie. Wskazany przez skarżącego argument, iż nie ponosi on winy za przewlekłość toczącego się przeciwko niemu postępowania karnego także nie mógł być podstawą uchylenia zaskarżonej decyzji. Należy też podkreślić, że organ w tym postępowaniu nie był uprawniony ani zobowiązany do rozstrzygania o winie policjanta w rozumieniu przepisów prawa karnego, a zatem za niezasadny należy uznać również zarzut nieprzeprowadzenia przez organ dowodu z akt sprawy karnej.

Zwolnienie ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji jest uprawnieniem pracodawcy związanym z przedłużającą się niemożnością świadczenia pracy przez policjanta. Skoro zatem w rozpoznawanej sprawie zaistniały, wynikające z art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji przesłanki zwolnienia skarżącego ze służby, a organy Policji wykazały, że interes służby, który w rozpoznawanej sprawie jest tożsamy z interesem społecznym, przemawia za koniecznością niezwłocznego rozwiązania stosunku służbowego z policjantem, to zaskarżonemu rozkazowi personalnemu nie można postawić zarzutu naruszenia prawa.

Dodatkowo należy podkreślić, iż ustawodawca przewidział sytuację, gdy zarzuty stawiane policjantowi okażą się niezasadne, a postępowanie karne zakończy się wyrokiem uniewinniającym albo orzeczeniem o umorzeniu postępowania z powodu niepopełnienia przestępstwa, to wówczas - zgodnie z dyspozycją art. 42 ust. 1 i 5 ustawy o Policji – funkcjonariusz może być przywrócony na stanowisko równorzędne z wypłatą świadczenia pieniężnego odpowiadającemu uposażeniu na stanowisku zajmowanym przed zwolnieniem.

Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że zaskarżona decyzja Komendanta [...] Policji oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji odpowiadają prawu.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.