Postanowienie NSA, sygn. akt II OSK 1217/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-06-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6340 Potwierdzenie represji
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Instytutu Pamięci Narodowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 8, 9, 7, 77, 80 i 107 par.1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 141 par. 4
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 stycznia 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 1914/12 w sprawie ze skargi M.M. na decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia represji oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 11 stycznia 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 1914/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M.M. na decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...], w przedmiocie odmowy potwierdzenia represji.

Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] Prezes Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (dalej "Prezes IPN"), po rozpatrzeniu wniosku M.M. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją tego organu z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...], utrzymał tę decyzję w mocy.

Decyzja ta zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu 12 sierpnia 2009 r. do Głównej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu wpłynął wniosek skarżącego o potwierdzenie represji o których mowa w art. 4 ust. 2 w zw. z art. 8 ust. 2 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zm.), zwanej dalej "ustawą o kombatantach". W piśmie skarżący podniósł w szczególności, że przed jego urodzeniem ([...] grudnia 1939 r.) okupacyjne władze niemieckie zatrzymały matkę W.M. w związku z działalnością konspiracyjną jego ojca H.M. Po swoim urodzeniu skarżący został oddzielony od matki, w rezultacie czego nie otrzymał właściwej opieki, przez co zapadł na choroby wieku niemowlęcego, skutkujące ostatecznie trwałym pogorszeniem stanu zdrowia.

Rozpatrując wniosek skarżącego, Prezes IPN przeprowadził kwerendę w instytucjach archiwalnych, bazach danych i aktach zespołów wymienionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w toku której nie natrafiono na dokumentację okupacyjnych losów rodziny skarżącego. Wynikiem negatywnym zakończyła się kwerenda w Państwowym Muzeum w Majdanku. W związku z powyższym decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. Prezes IPN odmówił potwierdzenia, że skarżący został jako dziecko odebrany rodzicom w celu poddania eksterminacji.

Na skutek wniosku skarżącego, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r., Prezes IPN utrzymał w mocy ww. decyzję z dnia [...] stycznia 2012 r. W uzasadnieniu organ podtrzymał stanowisko zajęte w ww. decyzji z dnia [...] stycznia 2012 r. Nadto wskazano, że w przeprowadzonym na żądanie skarżącego uzupełniającym postępowaniu dowodowym nie zebrano dokumentacji, która potwierdzałaby stanowisko skarżącego. Organ podniósł, że skarżący, do którego skierowano w tej kwestii stosowne wezwania, nie wskazał danych osób, które mogłyby mieć bezpośrednią wiedzę odnośnie wywodzonych przez skarżącego okoliczności. Zaś w piśmie z dnia 17 maja 2012 r., stanowiącym odpowiedź na zapytanie Prezesa IPN, proboszcz Parafii [...] w L. oświadczył, że skarżący nie jest znany w Parafii, a proboszcz urzędujący w czasie okupacji zmarł około 1983 r.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł M.M. Zakwestionowanej decyzji zarzucił uchybienia dotyczące nieprawidłowego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. W szczególności organ nie dokonał istotnych ustaleń faktycznych odnośnie: szpitala, w którym urodził się skarżący, obecnego przy porodzie personelu szpitalnego, sąsiadów rodziców skarżącego, kościelnego i ministrantów Parafii [...] w L. obecnych przy chrzcie skarżącego, jak też jego rodziców chrzestnych. Ustalenia te mogłyby przyczynić się do potwierdzenia faktu poddania skarżącego represjom. Prezes IPN nie ustalił ponadto, czy archiwa niemieckie sięgające okresu od grudnia 1939 r. są kompletne, tj. czy obejmowały wszystkie represjonowane osoby i czy nie było przypadków nieewidencjonowania represji, ewentualnie zaginięcia dokumentacji.

W odpowiedzi na skargę Prezes IPN wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

W piśmie procesowym z dnia 2 listopada 2012 r. pełnomocnik skarżącego, działający z urzędu, podtrzymał skargę oraz zarzuty w niej zawarte.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja, a także utrzymana nią w mocy decyzja Prezesa IPN z dnia [...] stycznia 2012 r. nie naruszają prawa.

W uzasadnieniu wskazano na przepisy art. 4 ust. 2 i art. 8 ust. 2 pkt 2 lit. b ustawy o kombatantach i podniesiono, że potwierdzenie wymienionych okoliczności przez Prezesa IPN w trybie art. 8 ust. 2 pkt 2 lit. b ww. ustawy zależy od ustalenia przez organ, że łącznie wystąpiły dwie przesłanki: 1) nastąpiło odebranie dziecka rodzicom, 2) po odebraniu dziecka podjęto wobec niego działania zmierzające do jego eksterminacji lub przymusowego wynarodowienia. Wydanie pozytywnej decyzji dla zainteresowanej strony jest w tej sytuacji dopuszczalne jedynie po ustaleniu przez organ, że wskazane wyżej dwie przesłanki zostały spełnione łącznie.

W ocenie Sądu prawidłowo Prezes IPN uznał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do uznania, że skarżący spełnia kryteria określone w art. 4 ust. 2 ustawy o kombatantach, w tym w szczególności, że został spełniony podstawowy warunek w postaci odebrania skarżącego rodzicom przez władze okupacyjne. Skarżący, wezwany przez organ w piśmie z dnia 18 października 2010 r. do podania szczegółów odebrania go rodzicom (m.in. gdzie był przetrzymywany bez matki, przez kogo, w jakim okresie), nie udzielił w tym zakresie odpowiedzi, ograniczając się do wnioskowania o zwrócenie się przez Prezesa IPN do władz niemieckich (pismo skarżącego z dnia 14 listopada 2010 r.). Zdaniem Sądu organ wykazał, że podjął niezbędne działania mające na celu wyjaśnienie stanu faktycznego, dokonując kwerendy w szeregu szczegółowo opisanych w zaskarżonej decyzji zasobach archiwalnych. Kwerenda ta nie ujawniła dokumentów mogących potwierdzić twierdzenia skarżącego.

Nadto Sąd uznał, że trafnie przyjął Prezes IPN, iż sam fakt stosunkowo dużej różnicy w czasie pomiędzy urodzeniem się skarżącego, a jego ochrzczeniem (półtora roku), może co najwyżej uprawdopodabniać to, że w okresie pomiędzy tymi wydarzeniami wystąpiły jakieś istotne zdarzenia uniemożliwiające ochrzczenie skarżącego zgodnie z przyjętymi zwyczajami (a zatem krótko po urodzeniu), niemniej nie jest to dowód na to, że zdarzeniem tym było odebranie skarżącego rodzicom przez okupanta.

Dalej Sąd wskazał, że za zbyt daleko idące uznać należy żądania skarżącego, aby organ z urzędu dokonywał szeroko zakrojonych ustaleń faktycznych odnośnie personelu szpitala, w którym skarżący urodził się w grudniu 1939 r., ewentualnie personelu Parafii, w której został ochrzczony, rodziców chrzestnych skarżącego, jego sąsiadów, itd. Sąd podkreślił, że skarżący poprzestał w tym zakresie wyłącznie na formułowaniu bardzo ogólnych żądań, nie operując w tej kwestii żadnymi nazwiskami, bądź też nie wskazując żadnych innych danych, które mogłyby pomóc zidentyfikować te osoby (na wezwanie organu w tej kwestii zawarte w piśmie z dnia 7 marca 2012 r., skarżący oświadczył w piśmie, które wpłynęło do organu w dniu 11 listopada 2012 r., że danych tych nie pamięta).

Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", wniesiona skarga podlegała oddaleniu.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wywiódł skarżący, zaskarżając zakwestionowany wyrok w całości i zarzucając mu:

1. naruszenie przepisów prawa procesowego – art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez:

a/ brak zawarcia w uzasadnieniu wyroku Sądu z dnia 11 stycznia 2013 r. stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia,

b/ nieodniesienie się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 11 stycznia 2013 r. do wszystkich twierdzeń wskazanych przez skarżącego w skardze oraz uzupełnieniu do skargi, w szczególności do argumentacji wskazującej na niedysponowanie przez skarżącego środkami pozwalającymi na dotarcie do żądanej przez organ dokumentacji,

c/ niewyjaśnienie przez Sąd zaniechania przeprowadzenia przez organ rzetelnego i wyczerpującego postępowania dowodowego przy jednoczesnym braku wyjaśnienia i gruntownego uzasadnienia zaprzestania prowadzenia dalszych czynności mających m. in. na celu ustalenie: (i) miejsca porodu i świadków obecnych przy porodzie skarżącego, (ii) świadków będących sąsiadami skarżącego i jego rodziny, (iii) świadków i rodziców chrzestnych uczestniczących w Sakramencie Chrztu Świętego w Parafii pw. [...] w L.,

d/ ograniczeniu się przez Sąd w uzasadnieniu wyroku z dnia 11 stycznia 2013 r. do powtórzenia argumentacji faktycznej i prawnej zaprezentowanej przez organ w uzasadnieniach decyzji nr [...] oraz decyzji nr [...], bez wnikliwej analizy zarówno stanu prawnego jak i faktycznego przedmiotowej sprawy, a nadto braku przeprowadzenia gruntownej analizy i wskazania całości materiału dowodowego, na którym organ oparł swoje rozważania,

co stanowi uchybienie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2. naruszenie przepisów prawa procesowego - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 8, 9 K.p.a. w zw. z art. 7, 77, 80 i 107 §1 K.p.a. polegające na:

a/ ustaleniu przez Sąd, że w postępowaniu administracyjnym organ rozważył wszechstronnie cały materiał dowodowy oraz dokonał jego oceny,

b/ niedostatecznym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy przejawiającym się między innymi w oparciu kluczowych ustaleń faktycznych na informacjach uzyskanych wyłącznie od skarżącego,

c/ zaniechaniu przez organ administracyjny - i braku kontroli Sądu w tym zakresie - podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza gdy skarżący powoływał się na określone i ważne dla niego okoliczności, co stanowi uchybienie przepisom postępowania administracyjnego skutkującym wadliwością decyzji, a w efekcie końcowym błędnym orzeczeniem Sądu.

Mając na uwadze powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym oraz o przyznanie pełnomocnikowi skarżącego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej na rzecz skarżącego z urzędu wg norm prawem przepisanych.

W uzasadnieniu wniesionego środka odwoławczego zawarto argumentację mającą na celu wykazanie zasadności podniesionych, a przytoczonych wyżej, zarzutów.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezes IPN wniósł o jej oddalenie i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania wg norm przepisanych. W uzasadnieniu pisma organ ustosunkował się do zarzutów wniesionej skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się zaistnienia enumeratywnie wymienionych w § 2 tego przepisu przesłanek nieważności, zatem przedmiotową skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach zakreślonych podniesionymi w jej treści zarzutami. Zaś tak rozpatrywana skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Nadto wskazać należy, że przedmiotowa skarga kasacyjna została rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny na posiedzeniu niejawnym, albowiem zostały spełnione przesłanki zawarte w art. 182 § 2 P.p.s.a. – niniejszy środek odwoławczy został oparty wyłącznie na naruszeniu przepisów postępowania (podstawa z art. 174 pkt 2 P.p.s.a.), wnoszący skargę kasacyjną zrzekł się rozprawy - złożył wniosek o rozpoznanie wniesionej skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. nie zasługuje na uwzględnienie. Naruszenia tego przepisu skarżący upatruje w: a/ braku zawarcia w uzasadnieniu wyroku stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia, b/ nieodniesieniu się przez Sąd do wszystkich twierdzeń wskazanych przez skarżącego w skardze oraz w uzupełnieniu skargi, c/ niewyjaśnieniu przez Sąd zaniechania przez organ przeprowadzenia wyczerpującego i rzetelnego postępowania dowodowego przy braku wyjaśnienia i gruntownego uzasadnienia zaprzestania prowadzenia dalszych czynności opisanych w zarzucie 1c, oraz d/ w ograniczeniu się przez Sąd w uzasadnieniu wyroku do powtórzenia argumentacji faktycznej i prawnej wyrażonej w zaskarżonej decyzji oraz w decyzji ją poprzedzającej, a nadto braku przeprowadzenia gruntownej analizy i wskazania całości materiału dowodowego na którym organ oparł swoje rozważania.

Przepis art. 141 § 4 P.p.s.a. wskazuje, jakie elementy winno zawierać prawidłowo sporządzone uzasadnienie. Uwzględniając normatywną treść ww. przepisu prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jakkolwiek czynność sporządzenia uzasadnienia, dokonywana już po rozstrzygnięciu sprawy i mająca sprawozdawczy charakter, sama przez się nie może wpłynąć na to rozstrzygnięcie jako na wynik sprawy, to jednak tylko uzasadnienie spełniające określone ustawą warunki stwarza podstawę do przyjęcia, że będąca powinnością sądu administracyjnego kontrola działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem rzeczywiście miała miejsce, i że prowadzone przez sąd postępowanie odpowiadało przepisom prawa.

W niniejszej sprawie lektura uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia prowadzi do wniosku, że uzasadnienie to spełnia wymogi wskazanego artykułu. W szczególności Sąd pierwszej instancji, wprawdzie lakonicznie, ale prawidłowo odniósł się do podnoszonej przez skarżącego kwestii zaniechania przez organ, w ocenie skarżącego, przeprowadzenia wyczerpującego postępowania wyjaśniającego. Na stronie 6 (pkt 9) Sąd wskazał, że żądania skarżącego dotyczące dokonania ustaleń faktycznych odnośnie personelu szpitala, w którym skarżący się urodził, personelu Parafii, w której został ochrzczony, ustalenia jego rodziców chrzestnych lub sąsiadów, należy uznać za zbyt daleko idące, zwłaszcza że skarżący nie podał w zasadzie żadnych danych, oprócz ogólnych informacji. Nadto wskazać należy, że wprawdzie Sąd nie wskazał expressis verbis stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego wyroku, jednakże powyższe wynika z uzasadnienia orzeczenia. Bowiem wskazując na prawidłowe ustalenia Prezesa IPN co do tego, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do uznania, że skarżący spełnia kryteria określone w art. 2 ustawy o kombatantach Sąd przyjął również ustalony przez niego stan faktyczny sprawy (porównaj: motywy wyroku NSA z dn. 12.05.2005 r., sygn. akt FSK 2123/04, opubl. ONSAiWSA 2006, nr 1, poz. 9). Nie można zatem uznać w okolicznościach tej sprawy, że Sąd pierwszej instancji ograniczył się tylko do powtórzenia argumentacji faktycznej i prawnej za organem. Należy mieć także na uwadze to, że Sąd podzielił zarówno ustalenia faktyczne dokonane przez organ jak i argumentację prawną, co znalazło odzwierciedlenie w motywach podjętego rozstrzygnięcia. W tej sytuacji zbieżność ocen dokonana przez organ i Sąd nie może stanowić podstawy uwzględnienia skargi kasacyjnej. Nie można również przyjąć, że Sąd nie przeanalizował całego materiału dowodowego, w sytuacji gdy nie wskazano jakich to konkretnie okoliczności nie wzięto pod uwagę i czy to ewentualne uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Dalej podnieść należy, że Sąd nie ma obowiązku odnosić się do każdego twierdzenia strony zawartego w skardze i w pozostałych pismach procesowych. Obowiązkiem sądu jest bowiem odniesienie się do tych elementów, które są istotne z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy, aby nie czynić wywodu nadmiernie rozbudowanym, a przez to nieczytelnym (porównaj: T. Woś. [w] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Red. T. Woś, wyd. LexisNexis Warszawa 2011, str. 649 i przywołane tam orzecznictwo NSA). I te elementy, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera. Wywód choć niezbyt długi, jest logiczny i czytelny. Wojewódzki Sąd w sposób syntetyczny przedstawił argumenty, które – jego zdaniem – przemawiały za przyjęciem prawidłowości kontrolowanej decyzji, a tym samym za oddaleniem skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił także zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 8, 9, 7, 77, 80 i 107 § 1 K.p.a. Obrazy tych przepisów skarżący upatruje w: a/ ustaleniu przez Sąd, iż organ rozważył wszechstronnie cały materiał dowodowy, b/ niedostatecznym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy poprzez oparcie kluczowych ustaleń faktycznych na informacjach uzyskanych wyłącznie od skarżącego, c/ oraz braku kontroli Sądu w zakresie zaniechania przez organ podjęcia czynności zmierzających do zebrania całego materiału dowodowego, zwłaszcza gdy skarżący powoływał się na określone i ważne dla niego okoliczności.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w okolicznościach przedmiotowej sprawy, na aprobatę zasługuje ocena Sądu pierwszej instancji, że organ wykazał, iż podjął niezbędne działania mające na celu wyjaśnienie stanu faktycznego dokonując kwerendy w szeregu szczegółowo opisanych w kontrolowanej decyzji zasobach archiwalnych (m. in. w zasobach Archiwum Państwowego w Lublinie, Oddziałowego Biura Udostępniania i Archiwizacji Dokumentów w Lublinie, a także w zbiorach Państwowego Muzeum na Majdanku). Mimo podjętych starań nie odnaleziono żadnych dokumentów, które poświadczałyby twierdzenia skarżącego, że niezwłocznie po urodzeniu został odebrany rodzicom przez władze niemieckie celem poddania eksterminacji. Wprawdzie rację ma autor skargi kasacyjnej, że przepis art. 7 K.p.a. ustanawiający zasadę prawdy obiektywnej, zobowiązuje organy administracji publicznej do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Myśl tę rozwija następnie art. 77 § 1 K.p.a. nakładając na organ administracji obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. W toku prowadzonego postępowania administracyjnego organy administracji publicznej podejmują więc wszelkie kroki zmierzające do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz do podjęcia rozstrzygnięcia, a nadto zobligowane są do zebrania materiału dowodowego w sposób wyczerpujący i do wnikliwego jego rozpatrzenia. Co prawda w procedurze administracyjnej zasadą jest, że to na organie spoczywa ciężar udowodnienia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia, jednakże na stronie ciąży obowiązek współdziałania z organem i przedstawienia konkretnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń, zwłaszcza gdy z określonych twierdzeń i wniosków strona wywodzi dla siebie korzystne skutki prawne.

W niniejszej sprawie organ podjął kroki w celu pozyskania informacji pozwalających na zweryfikowanie twierdzeń podanych przez skarżącego we wniosku o potwierdzenie okoliczności o której mowa w art. 4 ust. 2 ustawy o kombatantach (tj. o tym, że zaraz po urodzeniu został odebrany matce celem eksterminacji), jednakże na skutek podjętych działań nie udało się potwierdzić twierdzeń skarżącego w tym zakresie z uwagi na nieodnalezienie dokumentów. Nadto należy mieć na uwadze fakt, że skarżący nie był w stanie podać bardziej szczegółowych danych zarówno o samej okoliczności odebrania go rodzicom, jak i o zatrzymaniu jego matki. Nie był również w stanie wskazać na dokumenty, czy świadków, których zeznania mogłyby potwierdzić twierdzenia skarżącego. Ogólnikowe stwierdzenie, że świadkami mogą być "mieszkańcy ul. [...] w L." uniemożliwia przeprowadzenie postępowania dowodowego w tym zakresie. Rację ma bowiem organ, że świadkiem w danej sprawie może być tylko ta osoba, co do której istnieje uzasadnione przekonanie, że może ona posiadać wiedzę na dany temat. Tak sformułowany wniosek dowodowy nie pozwala na ustalenie, który to konkretnie mieszkaniec ul. [...] w L. taką wiedzą może dysponować. Zaś ustalanie wszystkich osób zamieszkujących na tej ulicy w okresie urodzenia skarżącego, a następnie ustalanie, gdzie te osoby aktualnie mieszkają i ewentualne ich przesłuchiwanie w celu zweryfikowania informacji wskazanych przez skarżącego należy uznać za zbyt daleko idące, zwłaszcza że nie ma pewności czy którakolwiek z tak odnalezionych osób będzie posiadała jakąkolwiek wiedzę w tym zakresie. Nadto zwrócić należy uwagę, że organ - zgodnie z żądaniem skarżącego - zwrócił się do proboszcza Parafii Rzymsko-Katolickiej [...] w L. celem uzyskania informacji wnioskowanych przez skarżącego, jednakże okazało się, że ksiądz proboszcz, który pracował w "tamtym czasie w tutejszej Parafii zmarł około 1983 r.", a "Pan M.M. nie jest znany w tut. Parafii".

Powyższe dowodzi, wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, że organ nie wymagał od skarżącego przedstawienia kompleksowej dokumentacji, ale ze względu na negatywne rezultaty poszukiwań zwracał się do skarżącego celem wskazania środków dowodowych w postaci dokumentów czy konkretnych wymienionych z imienia i nazwiska świadków, bądź innych okoliczności, które pomogłyby zweryfikować jego twierdzenia. Konkludując stwierdzić należy, że wskazywanie środków dowodowych w sposób bardzo ogólny, w okolicznościach tej konkretnej sprawy, spowodowało, że nie można zarzucić Prezesowi IPN naruszenia przywołanych w skardze kasacyjnej przepisów postępowania, w sytuacji gdy organ także z własnej inicjatywy podejmował czynności mające na celu pozyskanie materiału dowodowego, co znalazło wyraz w uzasadnieniu kontrolowanej przez Sąd pierwszej instancji decyzji. Zaś inną kwestią jest negatywny wynik tych poszukiwań.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.