Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 1518/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2007-04-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.240 par.1
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Skowrońska-Pastuszko Sędziowie Sędzia WSA Stefan Kowalczyk (spr.) Asesor WSA Barbara Rennert Protokolant Ref. Marta Surmacz-Buszkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi M.M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej . z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymiaru należności celnej, podatku od towarów i usług, podatku akcyzowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

I SA / Go 1518 / 06

U Z A S A D N I E N I E

M.M. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celne z dnia [...].09.2006 roku nr [...] którą to decyzją utrzymano w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...].07.2006 roku co do uchylenia decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...].02.2004 roku w części dotyczącej zastosowania stawki celnej oraz kwoty należności celnych przywozowych i kwoty podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług VAT oraz ponownego naliczenia należności celnych i należnych podatków.

Z akt sprawy wynika że :

W dniu [...].02.2004 roku skarżąca dokonała zgłoszenia celnego celem dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym samochodu osobowego marki [...] zgłoszeniem celnym nr [...] z zastosowaniem obniżonej stawki celnej % na podstawie złożonej przez eksportera deklaracji na umowie kupna z dnia [...].02.2004 roku.

W dniu [...].02.3004 roku organ celny decyzją uznał dokonane zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej towaru oraz kwoty podatku od towarów i usług.

W celu sprawdzenia autentyczności dowodu pochodzenia towarów oraz prawidłowości danych w nim zawartych dokonał weryfikacji umowy kupna z dnia 11.02.2004 roku, kierując ją do weryfikacji do organu wystawiającego ten dokument.

Centrala Kontroli Pochodzenia Towarów w odpowiedzi wskazała iż deklaracja o pochodzeniu towaru na załączonej umowie sprzedaży nie została złożona i podpisana przez sprzedającego, a dodatkowy dokument dołączono przez sprzedającego również nie zawiera deklaracji pochodzenia towaru. Z tego też powodu niemożliwe było stwierdzenie pochodzenia towaru.

Wobec powyższego postanowieniem z dnia [...].05.2006 roku organ celny wznowił postępowanie z urzędu.

Po przeprowadzonym postępowaniu decyzja z dnia [...].07.2006 roku nr [...] organ celny uchylił ostateczną decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...].02.2004 roku w części dotyczącej zastosowania stawki celnej, kwoty należności celnych przywozowych, kwoty podatku akcyzowego i kwoty podatku od towarów i usług dla towaru będącego przedmiotem zgłoszenia oraz dokonał ponownego ich naliczenia co do należności celnych i należnych podatków, a także obliczył odsetki wyrównawcze

W uzasadnieniu organ celny wskazał na art. 26 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne na podstawie których przepisy dotychczasowe stosuje się do spraw dotyczących długu celnego jeleni dług celny powstał przed dniem uzyskania przez Polskę członkowstwa w UE. Tak więc przy określeniu długu celnego zastosowano przepisy ustawy z dnia 9.01.1997 roku Kodeks celny.

W uzasadnieniu wskazano iż kontroli dowodu pochodzenia towaru w postaci deklaracji eksportera zamieszczonej na umowie kupna z dnia 11.02.1004 roku dokonano na podstawie art. 83 § 1 kodeksu celnego.

Zgodnie z art. 13 § 1 ustawy Kodeks celny cła określane SA na podstawie Taryfy celnej lub innych środków taryfowych, a zgodnie z § 3 pkt tego artykułu taryfa celna zawiera obniżone stawki celne określone w umowach zawartych przez Polskę z niektórymi krajami lub grupami krajów. Są one stosowane na wniosek zgłaszającego o ile towaru do których odnosi się wniosek spełniają warunki do uch zastosowania.

Na podstawie umowy – Protokołu 4 do Układu Europejskiego / DzU nr 217 z 2003 poz. 2126 /, jego art. 13 i 16 produkty pochodzące z UE korzystają w imporcie do Polski a produkty pochodzące z Polski korzystają w imporcie do UE z postanowień umowy po warunkiem przedłożenia : świadectwa pochodzenia EUR -1 lub w przypadkach określonych w art. 21 deklaracji której tekst jest zamieszczony w załączniku IV złożonej przez eksportera na fakturze, specyfikacji wysyłkowej lub innym dokumencie handlowym, który opisuje produkty których mowa w sposób wystarczający do identyfikacji.

Obniżone stawki celne stosuje się po spełnieniu następujących warunków : określenia takich stawek w taryfie celnej, pochodzenia towaru z obszaru UE, udokumentowania pochodzenia towaru zgodnie z wymogami Protokołu nr 4, udokumentowanie bezpośredniego przywozu towaru do Polski.

Jak wynika z dowodów zgromadzonych w aktach sprawy strona do zgłoszenia celnego dołączyła przewidziany w Protokole 4 dowód pochodzenia w postaci deklaracji eksportera zamieszczonej na umowie kupna z dnia [...].02.2004 roku.

Weryfikację dowodu pochodzenia przewiduje art. 32 w / w Protokołu 4 który m.in. stanowi iż wynik weryfikacji winien być taki aby umożliwił ustalenie czy dokumenty są autentyczne i czy sprawdzane produkty można uznać za pochodzące ze wspólnoty lub Polski lub innego kraju wymienionego w art. 34.

Otrzymany wynik weryfikacji nie potwierdził iż przedmiotowy towar jest towarem pochodzącym z UE dlatego towar objęty procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym według SAD nr [...] w dni [...].02.2004 roku nie może korzystać w obrocie handlowym między Polską i UE z postanowień umowy zawartej między tymi podmiotami prawa międzynarodowego i winien być dopuszczony do obrotu na zasadach ogólnych.

Wobec powyższego po analizie dokumentów przyjęto kraj pochodzenia Niemcy, według dokumentów przedstawionych wraz z zgłoszeniem celnym.

W Taryfie celnej nie określono stawki celnej konwencyjnej, które stosuje się do towarów pochodzących z krajów i regionów członków WTO ustanowionej w dniu 15.04.1994 roku Porozumieniem o Ustanowieniu Światowej Organizacji Handlu, a także do krajów i regionów innych niż należące do WTO do których stosuje się klauzulę najwyższego uprzywilejowania.

W stosunku do każdego kraju nie należącego do WTO i nie posiadającego klauzuli najwyższego uprzywilejowania stosuje się stawki celne autonomiczne określone w Taryfie celnej.

Dla samochodu będącego przedmiotem postępowania nie określono stawki celnej konwencyjnej, z tego też względu organ zastosował stawkę autonomiczną t.j. 35% minimum 2.500 Euro / szt.

Nadto organ celny I instancji na podstawie § 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29.08.2003 roku w sprawie odsetek wyrównawczych / Dz U nr 155 poz. 1515 / naliczył odsetki wyrównawcze, bowiem kwota wynikajaca z długu celnego została zarejestrowana na podstawie nieprawidłowych danych podanych przez zgłaszającego. Nalicza się je od kwoty stanowiącej różnicę między kwotą należną, a kwotą pobraną.

Określając nadto podatek VAT zastosowano stan prawny wynikający z ustawy z dnia 8.01.1993 roku o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, bowiem zobowiązanie podatkowe powstało przy przyjęci zgłoszenia celnego tj. w dniu [...].02.2004 roku

Skarżący złożył odwołanie od powyższej decyzji wnosząc o jej uchylenie w części dotyczącej zastosowania stawki celnej oraz kwoty należności celnych przywozowych, kwoty podatku akcyzowego i podatku VAT, oraz dokonującej ponownego naliczenia należności celnych i podatków.

W uzasadnieniu strona wskazała iż wznowienie postępowania przez organ celny nastąpiło na podstawie art. 240 § 1 pkt. 1 ordynacji podatkowej, a więc na podstawie ustalenia iż dowody na których ustalono istotne dla sprawy okoliczności okazały się fałszywe.

Zdaniem strony odpowiedź władz celnych kraju eksportu nie zawiera informacji co do autentyczności weryfikowanych dokumentów i dlatego też wznowienie na tej podstawie było nie dopuszczalne.

Nadto Układ Europejski ustanawiający stowarzyszenie między Polską a UE sporządzony w Brukseli dnia 16.12.1991 roku utracił moc obowiązującą w dniu 1.05.2004 roku, a wniosek o dodatkową weryfikacją dowodów pochodzenia sotał sporządzony w dniu 20.06.2005 roku a więc po 1.05.2004 roku.

Do zgłoszenia celnego została dołączono deklaracja na fakturze zgodnie z zasadami o których mowa w obowiązującym wówczas Protokole nr 4 do UE, a więc zastosowanej stawki celnej było właściwe.

Całość postępowania została oparta na odpowiedzi strony niemieckiej, a odrzucono zgłoszenie celne nr [...] z załącznikami. Sprzedający samochód mógł poświadczyć nieprawdę w obawie przed konsekwencjami zamieszczenia deklaracji o pochodzeniu towaru nie posiadając dokumentów umożliwiających jej wystawienie.

Sprzedawca niemiecki ma obowiązek przechowywać dokumenty sprzedaży samochodu przez okres 2 lat, a przeprowadzona weryfikacja została przeprowadzona po upływie tego okresu.

Nie ulega wątpliwości iż samochód pochodzi ze wspólnoty, co potwierdza dołączony do odwołania dowód co uzasadnia zastosowanie stawki konwencyjnej.

Organ celny II instancji po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia 21.09.2006 roku utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu organ II instancji wskazał iż towar, a więc samochód osobowy nie spełniał warunków do zastosowania obniżonej stawki celnej, stosowanej na podstawie art. 16, art. 21 Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego, ale spełniał warunki konieczne przy ustalaniu nie preferencyjnego pochodzenia towaru w myśl § 11 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15.10.1997 roku w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania nie preferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia, a więc zaistniała możliwość zastosowania stawki autonomicznej.

Nadto organ II instancji podkreślił iż w wyniku weryfikacji została zastosowana stawka autonomiczna bowiem samochód określony w umowie sprzedaży z dnia 11.02.2004 roku nie jest towarem pochodzącym w rozumieniu Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego.

W toku weryfikacji ustalono że sprzedający nie był w stanie przedłożyć dokumentów na potwierdzenia pochodzenia i z tego powodu władze celne niemieckie nie potwierdziły pochodzenia samochodu osobowego będącego przedmiotem importu.

Brak potwierdzenia preferencyjnego pochodzenia towaru w otrzymanej odpowiedzi od organów niemieckich powoduje iż towaru nie może korzystać z postanowień umowy międzynarodowej i winien zostać dopuszczony do obrotu na zasadach ogólnych.

Wynik weryfikacji jest zdaniem organu II instancji miarodajny nie może być przedmiotem oceny i dodatkowej weryfikacji, ma charakter wiążący.

Podkreślono jednocześnie iż organ celny kraju importera nie może żądać od organów celnych kraju eksportera żadnych dodatkowych wyjaśnień, a organ ten nie musi uzasadniać wyniku weryfikacji i zasad prowadzenia weryfikacji.

Władze celne Niemiec w sposób wyraźny zaznaczyły iż w przypadku samochodu osobowego będącego przedmiotem postępowania nie chodzi o towar pochodzenia zgodnego z Protokołem nr 4 a sprzedający nie złożył i nie podpisał deklaracji o pochodzeniu towaru,a więc zgodnie z art. 32 ust. 5 Protokołu 4 do UE wskazały wyraźnie wskazały na brak deklaracji.

Biorąc pod uwagę negatywny wynik weryfikacji organ celny zasadnie wznowił postępowanie i odmówił zastosowania w stosunku do spornego towaru stawki celnej obniżonej w wysokości 0%. Organ celny uznał za kraj pochodzenia Niemcy, jednak odmówił zastosowania stawki cleni obniżonej, będącego przywilejem. Gdyby organ celny nie ustalił kraju pochodzenia to musiałby zastosować stawkę celną autonomiczną podwyższoną o 100%.

Przedłożona deklaracja dostawcy towarów nie stanowi dowodu pochodzenia w rozumieniu Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego i nie może być uznany za dowód w sprawie zgodnie z art. 180 ordynacji podatkowej.

W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 240 § 1 ordynacji podatkowej organ II instancji wskazał iż zasadnie organ celny wznowił postępowanie na podstawie art. 240 § 1 pkt. 5 ordynacji podatkowej

Na powyższą decyzję skargę złożyła M.M. zarzucając decyzji obrazę art. 245 § 1 pkt. 1 w zw. Z art. 240 § pkt. 1 ordynacji podatkowej poprzez niezasadne wznowienie postępowania i wydanie decyzji uchylającej poprzednią decyzję ostateczną, a także obrazę art. 187 ordynacji podatkowej poprzez dokonanie jednostronnej fragmentarycznej i dowolnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego i obrazę art. 122 i art. 180 § 1 ordynacji podatkowej poprzez pominięcie okoliczności podnoszonych przez skarżącą.

Wobec powyższego skarżąca wniosła o uchylenie decyzji.

W uzasadnieniu wskazała że organ celny I instancji wznowił postępowanie, a jako podstawę wskazał art. 240 § 1 pkt. 1 ordynacji podatkowej.

Natomiast w niniejszej sprawie stwierdzenie iż sprzedający nie był w stanie przedłożyć dokumentów na potwierdzenie pochodzenia. Nie stanowi o zaistnieniu przesłanki przewidzianej war t. 245 § 1 pkt 1 ordynacji podatkowej . Nie można mówić bowiem o przedstawieniu fałszywego dowodu.

Organ celny uznał za kraj pochodzenia Niemcy co przesądza o braku fałszerstwa, a to stanowi o tym iż wznowienie postępowania było oparte na nie istniejącej podstawie prawnej, co winno skutkować zdaniem skarżącej niweczy wydane w toku postępowania decyzje.

Wskazana podstawa w uzasadnieniu organu II instancji jako art. 240 § 1 pkt. 5 ordynacji podatkowej nie jest wymieniona w postanowieniu o wznowieniu postępowania, ani też w decyzji uchylającej poprzednią decyzję ostateczną.

Nawet gdyby rozpatrywać sprawę w kategoriach zasadności tej przesłanki to nie była ona informowana o przeprowadzeniu postępowania pod tym kontem.

Organ nadto nie zachował bezstronności w postępowaniu, nie wykazał się wnikliwością i starannością w trakcie gromadzenia i roztrząsania materiału dowodowego, bowiem nie uwzględnił oferowanych prze stronę alternatywnych sposobów weryfikacji kraju pochodzenia pojazdu, ani dołączonego do odwołania kolejnego dowodu.

Nie jest również uprawnione twierdzenie iż organ celny nie jest zobligowany oferowanym przez stronę środkami dowodowymi, bowiem jest to sprzeczne z zasadą ustalenia prawdy obiektywnej.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie.

W uzasadnieniu wskazał iż zgodnie z pkt. 6 postanowień wstępnych do Taryfy celnej stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16.12.2002 roku w sprawie ustanowienia Taryfy Celnej w przypadku nie udokumentowania pochodzenia towaru zgodnie z postanowieniami umów stosuje się stawkę konwencyjną bądź stawkę autonomiczną jeżeli jest niższa od konwencyjnej lub gdy stawka konwencyjnie nie została określona.

W niniejszym przypadku skarżący nie był w stanie wykazać się świadectwem przewozowym EUR. 1 bądź deklaracją zawartą w fakturze, bowiem w wyniku weryfikacji stwierdzono iż deklaracja zawarta w fakturze jest nie została złożona przez sprzedającego.

Nadto organ wskazał iż została spełniona przesłanka do wznowienia postępowania na podatnie art. 240 § 1 pkt. 5 ordynacji podatkowej, a więc wyszły na jaw nowe istotne okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji i nie znane organowi który wydał decyzję.

W piśmie otrzymanym od organów celnych wyraźnie wskazano iż deklaracje nie została złożona przez sprzedającego, organ celny nie naruszył zasad postępowania podatkowego określonych w art. 122,180,187,191 ordynacji podatkowej .

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :

Skarga okazała się nie uzasadniona.

Zdaniem Sądu w toku postępowania został naruszony art. 240 § 1 pkt. 1 ordynacji podatkowej bowiem organ podatkowy I instancji winien wznowić postępowanie na podstawie art. 240 § 1 pkt. 5 ordynacji podatkowej, a wznowił na podstawie art. 240 § 1 pkt. 1 ordynacji podatkowej w sytuacji gdy brak było przesłanek do jego zastosowania.

Jednakże naruszenie tego przepisu może stanowić podstawę do uchylenia decyzji w przypadku gdy to może mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 pkt. 1 c, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.

Nie ulega wątpliwości iż wznowienie postępowania nastąpiło na skutek dokonania negatywnej weryfikacji deklaracji pochodzenia towaru i ustalenia że deklaracja pochodzenia towaru nie pochodzi od sprzedawcy, co jest wyraźnie wskazane w uzasadnieniu postanowienia z dnia 12.05.2006 roku o wznowieniu postępowania.

Tak więc wskazana podstawa prawna wznowienia, w jej części wstępnej, jako art. 240 § 1 pkt. 1 ordynacji podatkowej, jest niewątpliwie, nie właściwa.

Faktyczną podstawę wznowienia postępowania stanowił art. 240 § 1 pkt.5 co też nie może ulegać wątpliwości, bowiem sedno całego postępowania zasadzało się na ustaleniu, czy importowany towar posiada deklarację pochodzenia zamieszczoną na fakturze.

Umożliwia ona / deklaracja / zastosowanie obniżonej stawki celnej na podstawie postanowień Protokołu 4, a jest to warunek konieczny dla uzyskania tej stawki.

Tak więc sam fakt podania niewłaściwej podstawy prawnej wznowienia nie miał żadnego wpływu na wynik postępowania.

Zdaniem Sądu, wbrew twierdzeniom skarżącego nie zachodzi przypadek naruszenia przepisów postępowania skutkujący pozbawieniem skarżącej obrony swoich praw.

Jak podkreślono wyżej mimo wskazania błędnie, podstawy prawnej, postępowanie nie zmierzało do ustalenia, czy nastąpiło fałszerstwo dowodu w postaci deklaracji pochodzenia towaru.

Celem postępowania weryfikacyjnego przeprowadzonego przez organ celny, a następnie postępowania wszczętego na skutek wznowienia postępowania było ustalenie czy deklaracja pochodzenia jest autentyczna i prawidłowa, a więc czy pochodzi od sprzedawcy i czy spełnia wymogi formalne przewidziane dla tejże deklaracji.

Otrzymany wynik weryfikacji wskazywał wyraźnie iż deklaracja nie pochodzi od sprzedawcy, nie zawierał natomiast stwierdzeń co do jej sfałszowania.

Nadto strona / skarżąca / była zapoznana z materiałem dowodowym zgromadzonym w toku postępowania, w tym również z wynikiem weryfikacji, tak więc znała rzeczywistą podstawę wznowienia.

Zdaniem Sądu nie jest również zasadny zarzut brak bezstronności, wnikliwości i staranności organu.

Organ podatkowy dochował zasad prawidłowo prowadzonego postępowania.

Nie jest zasadnym twierdzenie iż nie uwzględniał wniosków dowodowych skarżącej, a w szczególności dowodu dołączonego do odwołania.

Pokreślić należy iż sednem sprawy nie jest ustalenie pochodzenia towaru, gdyż organ celny nie uczynił z tego elementu przedmiotu rozbieżności między organem a skarżącym.

W decyzji organ wskazał wyraźnie że pochodzenie towaru jest niewątpliwe, a krajem pochodzenia wskazano Niemcy.

Tak więc nie ma znaczenia dla wyniku postępowania fakt iż skarżąca przedłożyła dokument świadczący o tym iż samochód pochodzi z Belgii., bowiem nie zmienia to okoliczności iż towar pochodzi z UE.

Tak więc niezależnie od tego czy przedmiot importu pochodzi z Niemiec czy Belgii, gdyby skarżąca dostarczyła deklarację pochodzenia towaru, bądź w przypadku gdyby wynik weryfikacji deklaracji pochodzenia byłby pozytywny dla skarżącej, to skorzystałaby z obniżonej stawki celnej.

Organ celny mógł zdaniem Sądu odmówić przeprowadzenia tego dowodu, bowiem pochodzenie towaru nie było punktem sporu, a dowód ten nie stanowił spełnienia warunku do uzyskania obniżonej stawki celnej.

Zdaniem Sądu, dodatkowo odnosząc się do zasad postępowania podatkowego, organ celny niezasadnie wskazuje na to iż dokument przedstawiony przez stronę, dołączony do odwołania nie może być uznany za dowód, odmawiając jego przeprowadzenia bowiem pogląd taki stanowi naruszenie art. 180 § 1 ordynacji podatkowej.

Zdaniem Sądu to, czy dany "dowód" jest przydatny dla potrzeb postępowania, czy przyczyni się do wyjaśnienia sprawy, oraz ewentualnie w jakim stopniu, można ocenić dopiero po jego dokładnej analizie, a ta jest możliwa dopiero po przeprowadzeniu dowodu zgodnie z zasadami postępowania podatkowego.

Analiza danego "dowodu" bez formalnego jego przeprowadzenia i uznanie że nie jest on przydatny dla postępowania, pozbawia stronę wpływu na dokonaną ocenę, jako przeprowadzoną poza ramami postępowania, a to jest niezgodne z art. 123 ordynacji podatkowej.

Jednakże zdaniem Sądu przyjmując naruszenie przez organ przepisu art. 123 ordynacji podatkowej należy uznać iż jest to naruszenie nie mające istotnego wpływu na wynik sprawy – art. 145 § 1 pkt. 1 c, bowiem jak wskazano wyżej przedstawienie tego dowodu nie jest spełnieniem warunku określonego w postanowieniach Protokołu 4 i tym samym nie ma wpływu na określenie stawki celnej, tym samym nie wypełnia dyspozycji art. 145 § 1 pkt. 1c.

W tym stanie rzeczy Sąd uznając iż nie nastąpiło naruszenie prawa materialnego i procesowego w postaci określonej w art. 145 § 1 pkt. 1 a i c orzekł jak w sentencji.

Asesor WSA B.Rennert Sędzia WSA K.Skowrońska – Pastuszko Sędzia WSA S.Kowalczyk