Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 551/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2019-11-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 24 ust. 5b
journal: Dz.U. 2019 poz 300
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka Protokolant: starszy sekretarz sądowy Anna Krenz- Winiecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2019r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek uchyla zaskarżoną decyzję


UZASADNIENIE

W złożonym wniosku o umorzenie należności z tytułu składek skarżący wskazał na bardzo trudną sytuacją finansową oraz zdrowotną jego, żony i synów. Opisał przyczyny powstania zaległości związane z trudną sytuacją na rynku. Podał w tym zakresie, że zajmował się produkcją odbojów do sklepów "[...]", niestety z powodu wysokiej konkurencji i krótkich terminów na wykonanie pracy coraz mniejsze pieniądze zostawały za jego wykonaną pracę. Podał, że po roku współpracy firma "[...]" przestała płacić, co spowodowało straty na około [...] zł. Sytuacja ta spowodowała powstanie zaległości w hurtowniach, za materiały, paliwo, uniemożliwiła spłacanie kredytów oraz spowodowała zajęcia komornicze, co stało się powodem zwiększania strat finansowych. Wszystkie te kłopoty stały się przyczyną choroby depresyjnej żony skarżącego. Zobowiązany podniósł, że chcąc spłacać należności również podupadł na zdrowiu, ma problemy z kręgosłupem oraz żylaki obu nóg, a w poprzednim roku spadł z wysokości i złamał nasadę dalszej piszczeli. Skarżący opisał także problemy zdrowotne swoich synów. Zaznaczył, że jego rodzina ponosi duże wydatki na prywatne wizyty u logopedy, korepetycje oraz prywatne wizyty lekarskie. Wskazał, że jego rodzina ma duże zaległości, rosnące odsetki oraz zajęcia komornicze i niespłacone kredyty.

Decyzją z dnia [...]. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił stronie umorzenia należności z tytułu składek.

Rozpatrując wniosek skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy, Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...]. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ podał, że z przekazanych przez wnioskodawcę dokumentów wynika, iż na dochody rodziny składa się wynagrodzenie skarżącego za prace dorywcze - w kwocie [...]zł miesięcznie oraz wynagrodzenie jego żony - A. C. w kwocie [...]zł miesięcznie, czyli łącznie [...] zł miesięcznie. Natomiast miesięczne wydatki związane z utrzymaniem kształtują się w przedziale od [...] zł do [...] zł, nadto łączna miesięczna kwota spłat zobowiązań wynosi [...] zł. Organ zauważył, że wskazana wysokość ponoszonych wydatków jest znacznie wyższa niż określone w oświadczeniu dochody, co prowadzi do wniosku, że wyliczone przez stronę środki finansowe nie są kompletne. Zakład ustalił, że żona strony - A. C. prowadzi własną działalność gospodarczą od [...]. pod nazwą A. C. FIRMA WIELOBRAŻOWA D. . Ponadto z pisma Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. D. z [...]. wynika, że rodzina otrzymuje świadczenie wychowawcze "500+" na drugie dziecko w kwocie [...]zł miesięcznie.

Odnosząc się do przesłanek umorzenia należności z tytułu składek wymienionych w art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (dalej: "u.s.u.s.") organ wskazał, że: z przyczyn oczywistych przesłanka wymieniona w pkt 1 nie wystąpiła; skarżący nie przedłożył żadnych dokumentów, z których wynikałoby, że sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości lub umorzył postępowania upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 oraz art. 361 ust. 1 pkt 1 ustawy z 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe, nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym, nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym; wysokość nieopłaconych składek, o których umorzenie wnosi strona przekracza kwotę kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym; Naczelnik Urzędu Skarbowego lub Komornik Sądowy nie stwierdził braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Organ podał, że należności z tytułu składek są objęte przymusowym dochodzeniem prowadzonym przez Dyrektora ZUS Oddział w T. oraz Naczelnika II Urzędu Skarbowego w T., postępowanie egzekucyjne nie zostało zakończone jako bezskuteczne. W oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym wnioskodawca oświadczył, że posiada nieruchomość - dom o powierzchni 130 m2. Nieruchomość ta może być przedmiotem obrotu cywilno-prawnego, czyli może stanowić potencjalne źródło spłaty zadłużenia. W konsekwencji brak jest podstaw do stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Postępowanie egzekucyjne, które nadal jest w toku, wyklucza zaistnienie przesłanki całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek. Dopóki postępowanie toczy się nie można definitywnie stwierdzić bezskuteczności egzekucji. Mając na uwadze powyższe organ stwierdził, że w niniejszej sprawie brak jest przesłanki całkowitej nieściągalności zdefiniowanej w art. 28 ust. 3 u.s.u.s.. Brak jest zatem podstaw do umorzenia należności z tytułu składek.

Wskazując na przesłanki umorzenia należności z tytułu składek wymienione w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (dalej: "rozporządzenie") organ stwierdził, że wydatki wymienione przez wnioskodawcę w oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym są wydatkami ponoszonymi przez ogół społeczeństwa, nie są nadzwyczajnymi kosztami jakie strona musi ponosić. Zakład zaznaczył, że nie może umarzać należności każdej osobie, która ponosi koszty związane z utrzymaniem. Opłacanie składek w trakcie prowadzenia działalności gospodarczej i po jej zakończeniu jest ustawowym obowiązkiem płatnika składek, a brak możliwości ich zapłaty nie może być argumentem przemawiającym za umorzeniem. Organ podał, że nie kwestionuje możliwego negatywnego wpływu obowiązku uregulowania zaległości na sytuację bytową strony, ale jest to niewystarczające do umorzenia. Z ujawnionych wydatków z tytułu kosztów utrzymania wynika, że uzyskiwane dochody mogą być niewystarczające na pokrycie wszystkich należności, które obciążają zobowiązanego. Nie oznacza to jednak, że nie są one regulowane w ogóle – wnioskodawca nie wykazał trudności w zakresie pokrywania bieżących opłat, a także spłaty zobowiązań kredytowych. Zdaniem organu zgromadzona w toku postępowania dokumentacja dotycząca sytuacji materialno-bytowej gospodarstwa domowego skarżącego nie potwierdza, aby spłata zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek wraz z należnymi odsetkami za zwłokę w drodze układu ratalnego, pozbawiłaby stronę środków do życia. Jednocześnie Zakład nie kwestionuje możliwego negatywnego wpływu obowiązku uregulowania zaległości na sytuację bytową, ale jest to niewystarczające do umorzenia.

Organ podał, że z przedłożonej do sprawy licznej dokumentacji wynika, iż A. C. pomimo świadomości ciążącego na skarżącym obowiązku opłacenia należności z tytułu składek ZUS, dnia [...]. zawarła umowę kredytu konsumpcyjnego gotówkowego na kwotę [...]zł płatną w 72 ratach. Ponadto zawarła również umowę leasingu na samochód Dacia Dokker Lauerate (na dokumencie brak daty zawarcia umowy). Organ zaznaczył, że małżonkowie nie mają ustalonej prawnie rozdzielności majątkowej, a więc żona również odpowiada za zobowiązania skarżącego. Zobowiązany ponadto nie korzysta z pomocy społecznej, która to udzielana jest osobom znajdującym się w bardzo trudnej sytuacji materialnej.

W zakresie wystąpienia przesłanki wymienionej w § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia organ stwierdził, że powstanie zadłużenia nie było wynikiem klęski żywiołowej bądź szczególnego zdarzenia. W przypadku skarżącego nie ma również zastosowania przesłanka określona w § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, albowiem skarżący w oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym podał, że osiąga dochód z tytułu prac dorywczych, co świadczy o tym, że jest zdolny do pracy.

W skardze strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz decyzji poprzedzającej i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

- § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia poprzez jego błędną wykładnię i niezastosowanie, co miało istotny wpływ na treść wydanej decyzji, poprzez uznanie, iż sytuacja majątkowa i stan rodzinny skarżącego pozwala na uregulowanie należności i nie pociągnie to za sobą negatywnych skutków dla skarżącego i jego rodziny, a w szczególności regulowanie zobowiązań skarżącego nie pozbawi skarżącego i jego rodziny możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, podczas gdy kwota uzyskiwanych dochodów z ledwością wystarcza na pokrycie najpilniejszych potrzeb rodziny, a dodatkowo pozostała kwota po odliczeniu minimum socjalnego 4-osobowej rodziny w wysokości [...] zł w ocenie organu jest wystarczającą przesłanką do uznania, iż skarżący jest w stanie regulować zobowiązania z tytułu składek;

- art. 28 ust. 3 u.s.u.s. poprzez błędną wykładnię i uznanie, że w stosunku do skarżącego nie zachodzi przesłanka całkowitej nieściągalności zobowiązań, podczas gdy brak jest majątku, z którego skarżący mógłby zaspokoić zobowiązania, albowiem jedyny majątek skarżącego obciążony jest hipoteką, przez co egzekucja z nieruchomości w pierwszej kolejności zaspokoi wierzycieli hipotecznych wpisanych wcześniej, przez co organ nie uzyska należności z tytułu egzekucji tego majątku, a zatem spełniona jest przesłanka całkowitej nieściągalności zobowiązań;

- art. 7, art. 77 § 1 i art. 84 ustawy z dnia [...]. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a.") poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, a jednocześnie niezebranie i nierozpatrzenie w całości materiału dowodowego, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, polegający na niezbadaniu okoliczności pochodzenia środków pieniężnych na pokrycie zobowiązań egzekwowanych przez komornika, tj. kwoty [...]zł, podczas gdy kwoty te są uzyskiwane z tytułu zaciągania dalszych zobowiązań na spłatę zaległych, przez co nie mogą one stanowić źródła dochodu skarżącego, lecz są neutralne, albowiem zmniejszając jedne pasywa, same w sobie są kolejnym pasywem w majątku skarżącego;

- art. 80 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez dokonanie niewłaściwej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, polegającego na uznaniu, że skarżący podał niekompletne dane dotyczące uzyskiwanych dochodów, podczas gdy kwota dochodów została prawidłowo podana przez skarżącego, a kwoty na spłatę zaległości komorniczych pochodzą z kolejnych zobowiązań skarżącego;

- art. 80 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez uznanie, że opłacenie należności z tytułu składek nie pozbawi skarżącego i jego rodziny możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, podczas gdy suma uzyskiwanych przez rodzinę skarżącego dochodów wynosi łącznie ok. [...] zł, podczas gdy minimum egzystencjalne na utrzymanie 4 osobowej rodziny w 2018 roku wynosiło [...] zł, co w konsekwencji potwierdza, iż opłacenie należności z tytułu składek pozbawi skarżącego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb egzystencjalnych i życiowych;

- art. 80 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez uznanie, że w stosunku do zobowiązań skarżącego z tytułu składek nie zachodzi okoliczność ich nieściągalności z uwagi na możliwe zaspokojenie z nieruchomości stanowiącej współwłasność skarżącego i jego małżonki, podczas gdy przedmiotowa nieruchomość jest już obciążona hipoteką na kwotę wyższą aniżeli wartość przedmiotowej nieruchomości, co implikuje konieczność uznania, iż zachodzi okoliczność całkowitej nieściągalności zobowiązań od skarżącego, a sprzedaż nieruchomości obciążonej hipotecznie na kwotę wyższą niż jej wartość jest praktycznie niemożliwa, przy czym nawet gdyby pojawił się zainteresowany zakupem, to w pierwszej kolejności zaspokojeni zostaliby wcześniejsi wierzyciele hipoteczni;

- art. 80 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez uznanie, że skarżący posiada majątek w postaci nieruchomości, z której można prowadzić egzekucję, podczas gdy przedmiotowy składnik majątkowy obciążony jest hipoteką na kwotę wyższą aniżeli wartość przedmiotowej nieruchomości, co wskazuje wprost na brak możliwości zaspokojenia z tego majątku, a tym samym brak majątku z którego można prowadzić egzekucję.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu administracji z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tego postanowienia z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie jest związany granicami skargi, co oznacza, że skarga powinna zostać uwzględniona, jeśli tylko Sąd, niezależnie od zarzutów i wniosków w niej sformułowanych, stwierdzi istnienie któregoś z naruszeń prawa, powodujących wzruszenie zaskarżonej decyzji.

Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że narusza ona prawo.

Przedmiotem sporu w rozpatrywanej sprawie jest kwestia zasadności odmówienia skarżącemu umorzenia przez ZUS należności z tytułu składek za osobę prowadząca działalność gospodarczą w łącznej kwocie [...]zł, w tym z tytułu składek na: ubezpieczenie społeczne za grudzień 2001r., od lutego do listopada 2002 r., od marca 2003 r. do sierpnia 2004 r., od czerwca 2005 r. do grudnia 2008 r., maj i listopad 2009 r., styczeń i luty 2010 r., od czerwca do grudnia 2013 r.; ubezpieczenie zdrowotne za grudzień 2001r., luty 2002 r., od marca do listopada 2002 r., od marca 2003 r. do sierpnia 2004 r., od kwietnia 2005 r. do grudnia 2008 r., od lutego do maja 2009 r., od stycznia 2010 r. do grudnia 2013 r.; Fundusz Pracy za grudzień 2001r., od lutego do listopada 2002 r., od marca 2003 r. do sierpnia 2004 r., od kwietnia 2005 r. do grudnia 2008 r., od lutego do maja 2009 r., od stycznia 2010 r. do lipca 2013 r., od października do grudnia 2013 r.

Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s. należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. Przypadki, w których zachodzi całkowita nieściągalność zostały uregulowane w art. 28 ust. 3 pkt 1-6 u.s.u.s. Ponadto, w myśl art. 28 ust. 3a u.s.u.s., w uzasadnionych przypadkach należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być umarzane, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, według zasad określonych w § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Odwołując się do tych regulacji i ustalonego w sprawie stanu faktycznego organ stwierdził, że w sprawie nie zaistniały przesłanki umorzenia wskazanych należności składkowych i odmówił ich umorzenia.

Podkreślenia jednak wymaga, że niezbędnym warunkiem podjęcia przez organ prawidłowej decyzji w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek jest jednoznaczne stwierdzenie, że objęte wnioskiem należności są zgodnie z przepisami prawa wymagalne i nie uległy przedawnieniu. Ustalenia takie powinny być dokonane w pierwszej kolejności, jeszcze przed analizą wystąpienia przesłanek warunkujących dopuszczalność umorzenia zaległych należności. W świetle powyższego uznać trzeba, że tylko wobec faktycznie istniejących należności można wydać rozstrzygnięcie merytoryczne, załatwiające sprawę co do istoty, a więc poprzez umorzenie należności lub odmowę ich umorzenia. Od tych bowiem ustaleń uzależniona jest późniejsza treść rozstrzygnięcia. Stwierdzenie przedawnienia należności uniemożliwia bowiem prowadzenie postępowania w sprawie z wniosku o ich umorzenie i powoduje konieczność umorzenia tego postępowania w całości lub w części, z uwagi na jego bezprzedmiotowość.

W tym kontekście wskazać należy, że zgodnie z art. 59 § 1 pkt 9 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe wygasa na skutek przedawnienia, co oznacza, że pomimo niezaspokojenia wierzyciela stosunek zobowiązaniowy przestaje istnieć z mocy prawa. Dotyczy to nie tylko należności głównej, lecz wszelkich roszczeń pieniężnych wierzyciela, a więc także odsetek za zwłokę. Wraz z upływem terminu przedawnienia stosunek prawny zobowiązania podatkowego wygasa bez względu na to, czy dłużnik powołał się na tę okoliczność. Przedawnienie uwzględniane jest bowiem z urzędu. Powyższe uwagi dotyczą wprawdzie zobowiązań podatkowych, lecz - zgodnie z art. 31 u.s.u.s - znajdują również odpowiednie zastosowanie do zobowiązań z tytułu składek.

Należy też zauważyć, że w myśl art. 32 u.s.u.s. do składek m. in na Fundusz Pracy oraz na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie: ich poboru, egzekucji, wymierzania odsetek za zwłokę i dodatkowej opłaty, przepisów karnych, dokonywania zabezpieczeń na wszystkich nieruchomościach, ruchomościach i prawach zbywalnych dłużnika, odpowiedzialności osób trzecich i spadkobierców oraz stosowania ulg i umorzeń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne. W rezultacie wszystkie wymienione w art. 31 u.s.u.s. przepisy Ordynacji podatkowej mają odpowiednie zastosowanie także do składek na Fundusz Pracy i ubezpieczenie zdrowotne (por. wyrok SN z dnia 20 marca 2009 r., II UK 304/08), a zatem ma do nich zastosowanie także wymieniony wyżej art. 59 § 1 pkt 9 Ordynacji podatkowej.

Podkreślenia wymaga, że w rozpatrywanej sprawie chodzi o należności składkowe, począwszy od grudnia 2001 r. Wyjaśnienie zatem kwestii przedawnienia tych należności ma istotne znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Organ pierwszej instancji dokonał w wydanej przez siebie decyzji analizy przepisów dotyczących przedawnienia należności składkowych na przestrzeni lat i doszedł do wniosku, że wskazane należności nie przedawniły się. Ich termin przedawnienia uległ bowiem zawieszeniu wskutek wszczęcia postępowania egzekucyjnego.

Należy zauważyć, że w myśl art. 24 ust. 5b u.s.u.s., w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 lipca 2004 r., bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Czynnością zmierzającą do ściągnięcia należności jest niewątpliwie wystawienie tytułu wykonawczego przez właściwy organ, ale za taką czynności mogą być uznane również inne czynności, z których treści czy uzasadnienia wynika bezpośrednio, że zmierzają one do ściągnięcia należności, np. doręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 19 lipca 2016 r., I SA/Sz 637/16).

W rozpatrywanej sprawie organ pierwszej instancji uznał, że czynnością zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy było wystawienie tytułów wykonawczych obejmujących te należności. Powiadomienie zaś zobowiązanego o tej czynności nastąpiło poprzez doręczenie mu tych tytułów. Należy jednak zauważyć, że w aktach brak jest wymienionych w decyzji organu pierwszej instancji tytułów wykonawczych i dowodów ich doręczenia skarżącemu. W odniesieniu do niektórych należności składkowych organ w ogóle nie wskazał, kiedy nastąpiło doręczenia tytułów wykonawczych (np. za okres od marca 2010 r. do grudnia 2012 r. i od kwietnia do września 2013 r.). Z decyzji organu pierwszej instancji wynika też, że wystawiono zajęcia rachunku bankowego, lecz w aktach nie ma także tych zajęć i dowodów ich doręczenia zobowiązanemu.

W przypadku składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy za grudzień 2001r. oraz za okres od lutego 2002 r. do listopada 2002 r. w decyzji organu pierwszej instancji stwierdzono, że są one objęte egzekucją prowadzoną na podstawie tytułów egzekucyjnych doręczonych w dniu [...] r. Art. 24 ust. 5b u.s.u.s., w brzmieniu do dnia 1 lipca 2004 r., stanowił, że bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia wszczęcia do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z art. 26 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wszczęcie egzekucji administracyjnej następowało z chwilą: 1) doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub 2) doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Zatem dla skutecznego prowadzenia egzekucji konieczne było również doręczenie skarżącemu tytułu wykonawczego lub zawiadomienia obejmującego dochodzone należności. Jednakże w aktach sprawy także brak jest zarówno wskazanych tytułów (zawiadomień), jak i dowodów ich doręczenia.

Brak powyższych dokumentów w aktach sprawy uniemożliwia ustalenie, czy w sprawie faktycznie wystąpiło zawieszenia biegu terminu przedawnienia. W konsekwencji uniemożliwia to dokonanie ustaleń co do rzeczywistej wysokości należności i odsetek za zwłokę podlegających umorzeniu. W tym zakresie organ naruszył art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., które to przepisy nakładają obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, zebrania materiału dowodowego i wyczerpującego rozpatrzenia go oraz dokonania oceny z zachowaniem zasady swobodnej oceny dowodów. Organ uzupełni akta sprawy o brakujące dokumenty.

Z uwagi na to, że kwestia przedawnienia jest powodem uchylenia zaskarżonej decyzji, przedwczesna byłaby kontrola prawidłowości dokonanej przez organ oceny braku istnienia przesłanek umorzenia wymienionych należności w świetle sytuacji, w której znajduje się skarżący. Powtórzyć w tym miejscu należy, że rozstrzygnięcie w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek może zapaść jedynie wtedy, gdy należności, których umorzenia domaga się zobowiązany nie uległy przedawnieniu. Nie może toczyć się bowiem postępowanie o przyznanie ulgi w stosunku do należności z tytułu składek, które już wygasły. W aktach sprawy brak jest dokumentów pozwalających wyjaśnić tę kwestię.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. O zwrocie kosztów postępowania nie orzeczono, ponieważ skarżący został od nich zwolniony.