Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 2/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2013-02-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek od środków transportowych
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 8 pkt 1, art. 9 ust. 3 - 5
journal: Dz.U. 2006 nr 121 poz 844
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 79 ust. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: art. 122, art. 187 par. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk (sprawozdawca), Sędziowie NSA Danuta Małysz, WSA Grzegorz Wałejko, Protokolant Referent Paulina Zając, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 15 lutego 2013 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od środków transportowych za 2008 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania A. M. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta z dnia [...]r. w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych za rok 2008.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji i akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] r. Burmistrz Miasta działając m.in. na podstawie art. 8,art. 9 ust 1 i 6 oraz art.11 i 20a ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2006r. Nr 121 poz. 844 ze zm.) – powoływana dalej jako u.p.o.l. określił A. M. zobowiązanie podatkowe w podatku od środków transportowych za rok 2008 w kwocie 760 zł z tytułu posiadania pojazdu - samochodu ciężarowego STAR 29N110/111 o nr rejestracyjnym [...]. Na podstawie otrzymanego z Wydziału Komunikacji i Transportu Starostwa Powiatowego wykazu pojazdów podlegających opodatkowaniu podatkiem od środków transportowych organ ustalił, że na skarżącym A. M. ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku od środków transportowych z tytułu posiadania zarejestrowanego samochodu ciężarowego Star 29 o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony – poniżej 12 ton. A. M., mimo wezwania, nie złożył deklaracji na podatek od środków transportowych.

Od powyższej decyzji A. M. odwołał się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz umorzenie postępowania. W odwołaniu zarzucał błędną interpretację art. 9 ust. 1 u.p.o.l. Wyjaśnił, że był właścicielem przedmiotowego samochodu, lecz w dniu 31 lipca 1991 r. samochód został czasowo wyrejestrowany z ewidencji, a następnie zezłomowany. Zdaniem skarżącego, skoro w myśl art. 9 ust. 1 u.p.o.l. obowiązek podatkowy w zakresie podatku od środków transportowych ciąży na właścicielach środków transportowych, a on nie posiada samochodu od 1991 r., to nie powinien podlegać ani obowiązkowi składania deklaracji podatkowych ani obowiązkowi podatkowemu w tym zakresie.

Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji uznając, iż została ona wydana bez naruszenia przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego.

Na powyższą decyzję A. M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 25 maja 2012 r. (sygn. I SA/Lu 257/12) uchylił decyzję Kolegium uznając, iż organ odwoławczy doręczając decyzję stronie z pominięciem ustanowionego w sprawie pełnomocnika naruszył art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej, pozbawiając stronę udziału w postępowaniu podatkowym w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej. W związku z powyższym Sąd przyjął, że kontrola zasadności zastosowania w zaskarżonej decyzji przepisów prawa materialnego byłaby przedwczesna.

Ponownie rozpoznając sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podzieliło ustalenia faktyczne organu I instancji. Wskazało, że z zebranych w sprawie dowodów wynika, że A. M. jest właścicielem zarejestrowanego środka transportowego – samochodu ciężarowego Star 29. Z zaświadczenia wydanego przez Wydział Komunikacji i Transportu Starostwa Powiatowego wynika bowiem, że samochód ten figuruje w ewidencji jako pojazd aktywny i brak jest danych o jego sprzedaży lub kasacji. Powyższe potwierdza uzyskana ze Starostwa Powiatowego informacja podatkowa za miesiąc czerwiec 2011 r. o pojazdach polegających opodatkowaniu podatkiem od środków transportowych, będących własnością mieszkańców Gminy.

Organ odwoławczy zaznaczył, że nie kwestionuje podnoszonej przez podatnika okoliczności, że w dniu 31 lipca 1991 r. pojazd został czasowo wycofany z ruchu. W kontekście powyższego organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 9 ust. 4a u.p.o.l. obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został dopuszczony ponownie do ruchu po upływie okresu, na jaki została wydana decyzja organu rejestrującego o czasowym wycofaniu tego pojazdu z ruchu, co oznacza, że ponowne dopuszczenie pojazdu do ruchu nie wiąże się z ponowną rejestracją, a wynika wprost z okresu wskazanego w decyzji o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu. W ocenie organu, mając nawet na względzie okres czasowego wyrejestrowania pojazdu, obowiązek podatkowy powstał z dniem 1 sierpnia 1992 r. Organ zaznaczył również, że brak decyzji o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu w aktach sprawy pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie niniejszej.

W odniesieniu do okoliczności powoływanej przez podatnika, iż brak obowiązku podatkowego wynika z zezłomowania pojazdu i tym samym utraty jego posiadania, organ wyjaśnił, że okoliczność zezłomowania pojazdu nie ma znaczenia, jeżeli właściciel pojazdu nie złoży do Wydziału Komunikacji stosownego wniosku i zaświadczenia o złomowaniu oraz nie zostanie wydana decyzja o wyrejestrowaniu pojazdu.

Na koniec organ wyjaśnił, że dowodem dopuszczenia pojazdu do ruchu jest dowód rejestracyjny wskazujący równocześnie właściciela pojazdu - art. 9 ust. 4b u.p.o.l. w związku z art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r.- Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908, ze zm.), wobec czego należy przyjąć, że do czasu kiedy właściciel pojazdu nie złoży wniosku o wyrejestrowanie pojazdu i w następstwie tego nie zostanie wydana decyzja o jego wyrejestrowaniu, to ciążyć będzie na nim obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych. Obowiązek ten bowiem nie jest uzależniony od fizycznego posiadania pojazdu i wygasa on dopiero z chwilą wyrejestrowania pojazdu. Podatnik wniosku o wyrejestrowanie pojazdu nie składał.

Na powyższą decyzję A. M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.

Wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji, zarzucając naruszenie:

I. przepisów postępowania - art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej przez nie przeprowadzenie postępowania dowodowego na wskazywaną przez stronę okoliczność nieistnienia (zezłomowania) samochodu ciężarowego Star nr rej. [...],

II. przepisów prawa materialnego:

- art. 8 u.p.o.l. przez przyjęcie, że okoliczność nieistnienia samochodu nie ma wpływu na jego opodatkowanie podatkiem od środków transportu,

- art. 9 ust. 1 u.p.o.l. przez opodatkowanie podatkiem od środków transportu w sytuacji, gdy skarżący nie jest właścicielem środka transportu, a jedynie figuruje w ewidencji pojazdów, jako właściciel fizycznie nieistniejącego już samochodu.

W uzasadnieniu skargi wywodził, że skoro prawo własności środka transportu stanowi podstawową przesłankę powstania obowiązku podatkowego, to zobowiązanie w podatku od środków transportu nie może zostać nałożone na podmiot, który nie jest właścicielem środka transportowego, lub przestał nim być z powodu zbycia pojazdu albo utraty własności w inny sposób. Przedmiotowego samochodu nie można wyrejestrować, a przyjęcie stanowiska organu oznaczałoby nałożenie na skarżącego nieograniczonego w czasie obowiązku uiszczania podatku, wyłącznie w oparciu o dane z ewidencji pojazdów.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, argumentując jak w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Niesporny jest ustalony przez organy podatkowe stan faktyczny sprawy: Według danych organu rejestrującego – Starosty Powiatowego A. M. w 2008 roku figurował jako właściciel zarejestrowanego zgodnie z przepisami o ruchu drogowym samochodu ciężarowego STAR29N110/111 nr rej. [...]. Skarżący nie wnosił o wyrejestrowanie pojazdu i nie złożył organowi rejestrującemu dokumentu świadczącego o jego zezłomowaniu, w związku z czym nie została wydana decyzja o wyrejestrowaniu pojazdu. Niesporna jest też okoliczność, że w dniu 31 lipca 1991 r. przedmiotowy samochód został czasowo wycofany z ruchu, a od 1991r. samochód nie znajduje się już w posiadaniu skarżącego.

Stosownie do art. 8 pkt 1 u.p.o.l. (w brzmieniu obowiązującym w 2008r.), opodatkowaniu podatkiem od środków transportowych podlegają samochody ciężarowe o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony i poniżej 12 ton. Obowiązek podatkowy w zakresie tego podatku ciąży na osobach fizycznych i osobach prawnych będących właścicielami środków transportowych (art. 9 ust. 1 zd. 1 u.p.o.l.). Obowiązek podatkowy, o którym mowa w ust. 1 /.../, powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został zarejestrowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a w przypadku nabycia środka transportowego zarejestrowanego - od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został nabyty (art. 9 ust. 4 u.p.o.l.). Obowiązek podatkowy, o którym mowa w ust. 1 /.../ wygasa z końcem miesiąca, w którym środek transportowy został wyrejestrowany lub wydana została decyzja organu rejestrującego o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu, /.../ (art. 9 ust. 5 u.p.o.l.).

Powyższe przepisy, tak co do momentu powstania obowiązku podatkowego jak i jego wygaśnięcia są jasne.

Z treści skargi wynika, że skarżący brak obowiązku podatkowego w podatku od środków transportu wywodzi z utraty przez niego atrybutu właściciela, bowiem pojazd nie istnieje, a także braku przedmiotu opodatkowania /skoro ten nie istnieje/.

Wskazać jednak należy, że wygaśnięcie obowiązku podatkowego w podatku od środków transportowych ustawodawca wiąże jedynie z trzema okolicznościami: 1) zbyciem środka transportowego (art. 9 ust. 3 u.p.o.l.), 2) wyrejestrowaniem środka transportowego, 3) wydaniem decyzji o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu (od dnia 1.01.2005r. – por. art. 2 pkt 1 lit b ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych – Dz. U. z 2004r. Nr 92, poz. 884).

Skarżący w toku postępowania nie powoływał się na okoliczność, że środek transportu zbył (1) lub też po 1.01.2005r. wydana była decyzja obejmująca 2008 r. o czasowym wycofaniu przedmiotowego pojazdu z ruchu (3). Niesporna jest też okoliczność, że mimo że - jak twierdzi skarżący - pojazd został zezłomowany, nie składał on wniosku o jego wyrejestrowanie i pojazd nie został wyrejestrowany do chwili obecnej (2).

W takiej sytuacji przyjęcie przez organy podatkowe, że na skarżącym ciąży obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych prawa nie narusza.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że w przypadku właściciela środka transportowego, tylko trzy wyżej wymienione okoliczności powodują wygaśnięcie obowiązku podatkowego w podatku od środków transportowych. Obowiązek ten nie wygasa np. w przypadku faktycznego braku możliwości korzystania z pojazdu, złego stanu technicznego, fizycznej likwidacji przez pocięcie i sprzedaż na złom, utylizacji, kradzieży. Konieczność płacenia podatku nie jest bowiem uzależniona od użytkowania pojazdu lub jego fizycznego posiadania. Jeżeli właściciel nie złożył stosownego wniosku, a właściwy organ nie wyda decyzji o wyrejestrowaniu pojazdu, obowiązek podatkowy nadal istnieje (por. np. wyroki w sprawach: sygn. akt II FSK 520/07 publ. SIP Lex 534644, sygn. akt II FSK 108/10 publ. SIP Lex 818674, sygn. akt II FSK 129/10 SIP publ. Lex 1164140, sygn. akt 1161/10 publ. SIP Lex 1089034).

Dopiero wydanie przez właściwego starostę decyzji o wyrejestrowaniu pojazdu spowoduje, iż z końcem miesiąca, w którym dokonano wyrejestrowania pojazdu, nastąpi wygaśnięcie obowiązku podatkowego. Dopóki właściciel nie złoży wniosku o wyrejestrowanie pojazdu i - w konsekwencji - nie zostanie wydana decyzja o jego wyrejestrowaniu, dopóty ciążyć będzie na nim obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych (por. wyrok WSA w Poznaniu z 8 kwietnia 2004 r. sygn. akt I SA/Po 1911/02, wyrok WSA w Warszawie z 30 grudnia 2004 r. sygn. akt III SA/Wa 332/04, wyrok NSA z 21 czerwca 2006 r., II FSK 330/05 - dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd w składzie orzekającym w sprawie niniejszej podziela poglądy wyrażone w przytoczonych wyżej orzeczeniach.

Za bezzasadny zatem należało uznać zarzut naruszenia art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej przez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego na okoliczność nieistnienia (zezłomowania) samochodu, skoro nie doszło do wyrejestrowania tego pojazdu. Okoliczność ta bowiem była nieistotna dla merytorycznego rozstrzygnięcia.

Kwestie wyrejestrowania pojazdu regulują przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. – Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2012 poz.1137 ze zm.), w art. 79, przewidziano także możliwość wyrejestrowania pojazdu w sytuacji faktycznej w jakiej, wg swoich twierdzeń, znajduje się skarżący (art. 79 ust 1 pkt 5).

Skoro zarzuty skargi okazały się bezzasadne, a zaskarżona decyzja wydana została bez naruszenia przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 poz. 270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji.