Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 891/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-10-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6039 Inne, o symbolu podstawowym 603
Skarżony organ: Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędziowie Asesor WSA Piotr Borowiecki (spr.) Sędzia WSA Maria Jagielska Protokolant M. S. po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2007 r. sprawy ze skargi N. M. na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia braku naruszenia przez przewoźnika lotniczego przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 261/2004/WE z dnia 11 lutego 2004 r. oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2007 r., nr [...], Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego (dalej także: Prezes ULC) – działając na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 205b ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. – Prawo lotnicze (t.j. Dz.U. z 2006 r., Nr 100, poz. 696 ze zm.), po rozpoznaniu wniosku skarżącej N. M. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją tego organu z dnia [...] grudnia 2006 r., nr [...] stwierdzającej brak naruszenia przez przewoźnika lotniczego – W. (sp. z o.o.) – [...] postanowień rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 295/91 (Dz.Urz.WE L 46 z dnia 17 lutego 2004 r.) – utrzymał w mocy w/w decyzję z dnia [...] lutego 2007 r.

Z akt sprawy wynika, iż pismem z dnia 30 lipca 2006 r. pasażerka N. M. zwróciła się do Prezesa ULC ze skargą na działanie przewoźnika lotniczego – W. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, iż w dniu [...] stycznia 2006 r. miała wykupiony bilet na rejs G. – L., w ramach którego zaplanowany odlot miał nastąpić o godzinie 11:55, zaś przylot do L. o godzinie 13:05 czasu [...]. Z kolei dalej skarżąca miała wykupiony bilet na lot do A. liniami E., którego planowany odlot miał mieć miejsce o godzinie 17:25 czasu [...]. Skarżąca wskazał, iż niestety samolot linii W. wyleciał z G. około godziny 14:15, czyli z ponad dwugodzinnym opóźnieniem, zaś do L. przyleciał ok. 15:30, co w konsekwencji doprowadziło do spóźnienia się pasażerki na dalszy lot do A. To z kolei spowodował – jak wskazała skarżąca, iż pasażerka zmuszona została do zakupu biletu do A. na następny dzień oraz konieczność spędzenia prawie całej doby na lotnisku L. Strona podniosła, iż zawinione działanie przewoźnika lotniczego doprowadziło do tego, że straciła ona jeden dzień pracy, zakupiony bilet z L. do A., a ponadto, że zmuszona została do zakupienia w ostatniej chwili nowego biletu za około 150€, noclegu na lotnisku, co w konsekwencji spowodowało mocny stres i zdenerwowanie.

W wyniku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego oraz analizy zgromadzonego materiału dowodowego, w tym wyjaśnień skarżącego przewoźnika, Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego – działając w oparciu o przepisy art. 104 § 1 k.p.a. oraz art. 205b ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. – Prawo lotnicze - wydał w dniu [...] grudnia 2006 r. decyzję nr [...], na podstawie której stwierdził brak naruszenia przez przewoźnika lotniczego W. postanowień rozporządzenia nr 261/2004/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 295/91 (Dz.Urz.WE L 46 z dnia 17 lutego 2004 r.). W uzasadnieniu decyzji Prezes ULC – powołując się na wyjaśnienia przewoźnika złożone w piśmie z dnia 26 września i 5 października 2006 r., a także na skargę złożoną przez stronę - wskazał, iż rejs nr [...] z G. do L. wystartował o godzinie 13:40 (lt), a więc był opóźniony o 1 godzinę i 45 minut w stosunku do planowanego startu. W związku z tym – zdaniem organu – opóźnienie wylotu z G. nie przekroczyło dwóch godzin. W konsekwencji Prezes ULC uznał, że przewoźnik nie był zobowiązany do zapewnienia pasażerom opieki, o której mowa w przepisie art. 6 cyt. rozporządzenia nr 261/2004/WE. Jednocześnie Prezes ULC stwierdził, że ze względu na okoliczność, że lot nr [...] był opóźniony, a nie odwołany – skarżącej nie przysługuje odszkodowanie, o którym mowa w art. 7 ust. 1 rozporządzenia nr 261/2004/WE. Organ wskazał, iż odszkodowanie przysługuje jedynie w przypadku rejsów odwołanych oraz w przypadku odmowy przyjęcia pasażera na pokład samolotu wbrew jego woli. Odwołanie lotu oznacza – zgodnie z art. 2 lit. l w/w rozporządzenia wspólnotowego – nieodbycie się lotu, który był uprzednio planowany. W tym przypadku – jak stwierdził Prezes ULC – rejs nr [...] odbył się, chociaż miał opóźnienie o 1 godzinę i 45 minut w stosunku do planowanego startu, zaś ze skargi pasażerki wynika, że oba rejsy e. wyleciały zgodnie z czasem planowanym. Prezes ULC wskazał ponadto w uzasadnieniu, iż w skardze skierowanej do organu skarżąca domaga się zwrotu przez przewoźnika kosztów związanych z opóźnieniem. Organ stwierdził, iż przepisy rozporządzenia nr 261/2004/WE z dnia 11 lutego 2004 r. nakładają na przewoźnika obowiązek opieki nad pasażerem do czasu odlotu rejsu opóźnionego, natomiast nie nakładają takiego obowiązku po odbytej podróży. W konsekwencji Prezes ULC podniósł, iż pasażer ma jednak prawo dochodzenia roszczeń z tytułu szkody, będącej wynikiem niewykonania umowy przez przewoźnika przed właściwym sądem.

Skarżąca w piśmie z dnia 20 grudnia 2006 r. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Strona nie zgadzając się z rozstrzygnięciem Prezesa ULC – stwierdziła, iż spóźnienie samolotu W. z G. do L. naraziło ją na straty materialne, długotrwałe oczekiwanie na lotnisku w L., a ponadto spowodowało problemy w pracy i stres. Skarżąca stwierdziła ponadto, iż – wbrew twierdzeniom organu – faktyczna długość opóźnienia spornego lotu wynosiła ponad 2 godziny, albowiem wylot nastąpił po godzinie 14:05, zamiast o planowanej godzinie 11:55. Skarżąca wskazała, iż dopiero teraz rozumie, dlaczego pasażerowie siedzieli w samolocie około 20 minut pod rzekomym pretekstem, iż nie było pilota, albowiem – jej zdaniem - chodziło właśnie o te 2 godziny. Strona skarżąca stwierdziła, iż nie domaga się od W. żadnej "opieki nad pasażerem", o jakiej mowa w przepisach rozporządzenia, lecz chodzi jej wyłącznie o zwrot równowartości straconego biletu na rejs L. oraz rekompensatę za zmarnowany czas i przeżyty stres. Skoro - zdaniem skarżącej – z winy przewoźnika W. nie mogła ona lecieć tam, dokąd miała wykupiony bilet, to zwykła uczciwość nakazuje zrekompensować jej wszelkie straty, jakie poniosła jako osoba poszkodowana. Skarżąca podniosła, iż płacąc za bilet do L. zawarła z przewoźnikiem umowę, z warunków której druga strona tej umowy nie wywiązała się, narażając skarżącą nie tylko na stratę, ale i zdenerwowanie i nieprzyjemności. Ustosunkowując się jednocześnie do pouczenia w kwestii możliwości wystąpienia na drogę sądową, skarżąca stwierdziła, iż wariant ten uważa za ostateczność, gdyż takie sprawy można załatwić polubownie.

W ramach przeprowadzenia postępowania odwoławczego Prezes ULC – powołując się na sprzeczne informacje udzielane przez przewoźnika W. - w piśmie z dnia [...] lutego 2007 r. zwrócił się do Dyrektora [...] z prośbą o podanie faktycznej godziny startu opóźnionego lotu rejsowego nr [...] z G. do L. z dnia [...] stycznia 2006 r., którego start był przewidziany na godzinę 11:55 czasu lokalnego.

W piśmie z dnia 8 lutego 2007 r. Dyrektor [...] poinformował Prezesa ULC, że odlot samolotu przewoźnika lotniczego W. z G. do L. w dniu [...] stycznia 2006 r. był opóźniony o 121 minut, zaś faktyczna godzina startu to 13:56 czasu lokalnego.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego – działając na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. art. 205b ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. – Prawo lotnicze – wydał w dniu [...] marca 2007 r. decyzję nr [...], na podstawie której utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] grudnia 2006 r. stwierdzającą brak naruszenia przez przewoźnika lotniczego – W. postanowień rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. W uzasadnieniu decyzji Prezes ULC wskazał, iż na podstawie informacji z dnia [...] lutego 2007 r. udzielonej przez Dyrektora [...] – ustalił, że odlot samolotu przewoźnika lotniczego W. z G. do L. w dniu [...] stycznia 2006 r. był opóźniony o 121 minut, albowiem faktyczna godzina startu nastąpiła o 13:56 czasu lokalnego. Tym samym organ uznał, iż opóźnienie spornego lotu w stosunku do planowanego startu wynosiło 2 godziny i 1 minutę. W tej sytuacji Prezes ULC stwierdził, iż w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] grudnia 2006 r. przedstawiono błędną informację, że przedmiotowy lot został opóźniony o 1 godzinę i 45 minut. Organ stwierdził, iż ma to istotne znaczenie dla sprawy, albowiem na podstawie art. 6 ust. 1 lit. a) rozporządzenia (WE) nr 261/2004, w sytuacji, gdy obsługujący przewoźnik lotniczy ma uzasadnione powody, by przewidywać, że lot będzie opóźniony w stosunku do planowanego startu o dwie lub więcej godzin w przypadku lotów do 1.500 km – przewoźnik jest zobowiązany do zaoferowania pasażerom pomocy w postaci posiłków oraz napoi w ilościach adekwatnych do czasu oczekiwania, a także dwóch rozmów telefonicznych, dwóch dalekopisów, dwóch przesyłek faksowych lub e-mailowych. Organ wskazał jednakże, iż powyższe prawo do opieki przysługuje pasażerom, o ile z okoliczności sprawy wynika, że przewoźnik lotniczy miał uzasadnione powody, by przewidywać, że lot będzie opóźniony. Zdaniem Prezesa ULC z okoliczności sprawy wynika, że przewoźnik nie przewidywał opóźnienia przekraczającego dwie godziny, dlatego też zaprosił pasażerów do samolotu. Organ wskazał ponadto, iż sama pasażerka w swoim wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy potwierdziła, że pasażerowie przebywali w samolocie około 20 minut przed startem. W związku z tym Prezes ULC stwierdził, że pomimo przekroczenia progu określonego w art. 6 ust. 1 lit. a) rozporządzenia wspólnotowego o jedną minutę, nie zaszła przesłanka kwalifikująca w/w opóźnienie jako duże opóźnienie lotu, ponieważ przewoźnik lotniczy nie miał uzasadnionych powodów, by przewidywać, że lot będzie opóźniony w stosunku do planowanego startu o dwie lub więcej godzin. W ocenie organu przewoźnik nie przewidywał opóźnienia przekraczającego dwie godziny, dlatego też zaprosił pasażerów do samolotu. Według Prezesa ULC okoliczność, w której pasażerowie przebywali w samolocie przed startem około 20 minut oznacza, że intencją przewoźnika było wykonanie startu samolotu w najszybszym możliwym terminie i tym samym zmniejszenie ewentualnego opóźnienia, co nie może być rozpatrywane na niekorzyść przewoźnika. Ponadto Prezes ULC wskazał na dyspozycję zawartą w Punkcie 18 Preambuły do w/w rozporządzenia nr 261/2004, z której wynika, iż opieka nad pasażerami oczekującymi na alternatywny lub opóźniony lot może zostać ograniczona lub zaniechana, jeżeli jej zapewnienie mogłoby spowodować dalsze opóźnienie. Organ uznał, iż w przedmiotowej sytuacji przewoźnik lotniczy miał prawo zaniechać opieki nad pasażerami, ponieważ zapewnienie jej mogłoby spowodować dalsze opóźnienie. Mając powyższe na względzie Prezes ULC stwierdził, że w przypadku przedmiotowego lotu nie zaistniała konieczność zapewnienia pomocy pasażerom, o której mowa w art. 9 ust. 1 lit. a) i ust. 2 w zw. z art. 6 ust. 1 lit. i) rozporządzenia nr 261/2004, co w konsekwencji oznacza, że przewoźnik lotniczy nie dopuścił się naruszenia postanowień wspomnianego rozporządzenia. Zdaniem Prezesa ULC okoliczność polegająca na tym, że przyczyną opóźnienia lotu mogło być oczekiwanie na pilota, nie ma istotnego znaczenia dla sprawy, dlatego, że postanowienia rozporządzenia nie nakładają na przewoźnika lotniczego obowiązku odszkodowawczego w przypadku opóźnienia lotu. Tym samym – zdaniem organu – przewoźnik nie został w drodze decyzji w ogóle zwolniony z tego obowiązku, lecz podstawą jego realizacji nie mogą być przepisy rozporządzenia dotyczące opóźnień. Prezes ULC wskazał w uzasadnieniu decyzji, iż roszczenie o zwrot równowartości straconego biletu i rekompensaty za zmarnowany czas jest roszczeniem cywilnoprawnym. Organ wyjaśnił, iż odpowiedzialność za szkodę wynikłą z opóźnienia w przewozie powietrznym podróżnych jest nałożona na przewoźnika na mocy Konwencji o ujednoliceniu niektórych prawideł dotyczących międzynarodowego przewozu lotniczego sporządzonej w Montrealu w dniu 28 maja 1999 r. oraz na mocy rozporządzenia nr 889/2002/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 maja 2002 r. zmieniającego rozporządzenie Rady nr 2027/97/WE w sprawie odpowiedzialności przewoźnika lotniczego z tytułu wypadków lotniczych. W takich sytuacjach – jak wskazał Prezes ULC – pasażerowie mogą dochodzić roszczeń z tytułu poniesionej szkody przed właściwym sądem. Prezes ULC dodał ponadto, iż w/w Konwencja z dnia 28 maja 1999 r. nie uzależnia odpowiedzialności za szkodę spowodowaną opóźnieniem w przewozie pasażerów, bagażu lub towarów od jakichkolwiek limitów czasowych. Organ wskazał, iż tego typu roszczenia mają charakter wyłącznie cywilnoprawny i nie podlegają kognicji Prezesa ULC. W związku z tym organ, ustosunkowując się do wniosku skarżącej o polubowne załatwienie sporu – stwierdził, iż może ono nastąpić jedynie w oparciu o inne przepisy prawa, aniżeli przepisy rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r.

Pismem z dnia 19 kwietnia 2007 r. skarżąca – działając za pośrednictwem organu - wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na w/w decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] marca 2007 r. Podtrzymując swoje dotychczasowe zarzuty wobec firmy W. - strona skarżąca stwierdziła w uzasadnieniu, iż wskutek zawinionego przez w/w przewoźnika opóźnienia lotu poniosła ona następujące straty materialne: - utrata biletu lotniczego L. – A. z dnia [...] stycznia 2007 r. i związana z tym konieczność nabycia nowego, za znacznie wyższą cenę; - koszty związane z koniecznością przeprowadzenia kilu rozmów telefonicznych z H.; - konieczność zakupienia żywności i napojów na lotnisku w czasie oczekiwania na następny samolot, a więc do rana [...] stycznia 2007 r.; - utrata jednego dnia pracy i związana z tym utrata opinii solidnego pracownika, a w konsekwencji gorsza płaca. Skarżąca wskazała, iż spóźnienie samolotu W. i jego dalsze skutki dostarczyły jej traumatycznych przeżyć, które zmuszona była odchorować. Ponadto skarżąca zarzuciła przewoźnikowi W. dyskryminację polskich pasażerów, którzy są traktowani gorzej, niż Brytyjczycy czy też Amerykanie. W konsekwencji skarżąca stwierdziła, iż poniesione przez nią straty moralne i materialne ocenia na 2,5 tys. Euro lub równowartość tej kwoty w złotych polskich.

W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego wniósł o jej odrzucenie, a jedynie z ostrożności procesowej o jej oddalenie. Organ wskazał, iż z przedmiotowej skargi wynika, że sprawa nie należy do właściwości postępowania administracyjnego, a w konsekwencji również postępowania sądowoadministracyjnego. Prezes ULC stwierdził, iż zawarte w ustawie – Prawo lotnicze oraz w rozporządzeniu (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r., upoważnienie do rozpatrywania skarg pasażerów nie obejmuje legitymacji do rozpatrywania cywilnoprawnych powództw (skarg) o odszkodowanie za straty spowodowane opóźnieniem w przewozie osób, bagażu lub towarów. W tym zakresie – jak podniósł organ – właściwy jest sąd powszechny. Ustosunkowując się merytorycznie do skargi Prezes ULC - podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i stwierdził, iż z okoliczności sprawy wynika, że przewoźnik nie przewidywał opóźnienia przekraczającego dwie godziny. Mając na uwadze powyższe oraz klauzulę zawartą w punkcie 18 preambuły cyt. rozporządzenia z dnia 11 lutego 2004 r. organ stwierdził, iż w przypadku przedmiotowego lotu nie zaistniała konieczność zapewnienia pomocy pasażerom, o której mowa w przepisach rozporządzenia nr 261/2004.

Na rozprawie przed Sądem w dniu 3 października 2007 r. pełnomocnicy Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego, podtrzymując dotychczasowe stanowisko organu – wnieśli wyłącznie o oddalenie skargi, wycofując się z wcześniejszego żądania jej odrzucenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej także p.p.s.a.).

Należy przy tym wyraźnie zaznaczyć, iż od dnia wejścia w życie Traktatu Akcesyjnego z dnia 16 kwietnia 2003 r. (Dz.U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864), na mocy którego Polska stała się państwem członkowskim Unii Europejskiej, kontrola sądu administracyjnego obejmuje również zgodność rozstrzygnięć organów administracji publicznej z prawem wspólnotowym, rozumianym jako całokształt dorobku prawnego Wspólnoty Europejskiej (acquis communautaire), w tym zasad ogólnych prawa wspólnotowego, interpretowanym oraz stosowanym w sposób jednolity na całym obszarze Unii Europejskiej.

W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga N. M. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego nie narusza prawa.

Przedmiotowa decyzja Prezesa ULC z dnia [...] marca 2007 r., nr [...] oraz utrzymana nią w mocy decyzja tego organu z dnia [...] grudnia 2006 r. - nie naruszają zarówno przepisów prawa materialnego wskazanych w rozporządzeniu (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiającym wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylającym rozporządzenie (EWG) nr 295/91, jak również przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, w tym w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., oraz art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy.

Zdaniem Sądu stwierdzając brak naruszenia przez przewoźnika lotniczego W. postanowień rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r., Prezes ULC prawidłowo przyjął, iż nie doszło do uchybienia obowiązkom wskazanym w art. 6 ust. 1 lit. a) i lit. i) w zw. z art. 9 ust. 1 lit. a) i ust. 2 cyt. rozporządzenia wspólnotowego.

Na wstępie zauważyć należy, iż zgodnie z przepisem art. 6 ust. 1 lit. a) i lit. i) w/w rozporządzenia, jeżeli obsługujący przewoźnik lotniczy ma uzasadnione powody, by przewidywać, że lot będzie opóźniony w stosunku do planowego startu o dwie lub więcej godzin w przypadku lotów do 1500 kilometrów, pasażerowie otrzymują od obsługującego przewoźnika lotniczego pomoc określoną w art. 9 ust. 1 lit. a) i art. 9 ust. 2 tego aktu unijnego. Zgodnie z art. 6 ust. 2 rozporządzenia w każdym przypadku, pomoc jest oferowana w ramach limitów czasowych określonych powyżej w odniesieniu do poszczególnego przedziału odległości.

Jednocześnie należy wyraźnie wskazać, iż w świetle przepisów rozporządzenia (WE) nr 261/2004 wypłata odszkodowania na rzecz pasażera może mieć miejsce jedynie w przypadku odwołania lotu pasażerskiego (vide: art. 5 ust. 1 lit. c), bądź też w przypadku odmowy przyjęcia pasażera na pokład wbrew jego woli (vide: art. 4 ust. 3).

W niniejszej sprawie organ ostatecznie ustalił na podstawie materiału dowodowego, iż sporny odlot samolotu przewoźnika lotniczego W. z G. do L. w dniu [...] stycznia 2006 r. był opóźniony o 121 minut, a więc opóźnienie tego lotu w stosunku do planowanego startu wynosiło 2 godziny i 1 minutę.

Ustalenie powyższe miało o tyle istotne znaczenie dla sprawy, że w świetle art. 6 ust. 1 lit. a) rozporządzenia (WE) nr 261/2004 pomoc, o której mowa w art. 9 ust. 1 lit. a) i ust. 2, przewoźnik lotniczy zobowiązany jest zaoferować pasażerom tylko i wyłącznie w sytuacji, gdy z okoliczności sprawy wynika, iż ma on uzasadnione powody, by przewidywać, że lot będzie opóźniony w stosunku do planowanego startu o dwie lub więcej godzin.

W ocenie Sądu Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego prawidłowo przyjął, iż z okoliczności sprawy wynika, że przewoźnik W. nie przewidywał w dniu [...] stycznia 2007 r. opóźnienia przekraczającego dwie godziny, o czym świadczy m.in. fakt zaproszenia pasażerów do samolotu. Warto zauważyć, iż – jak wynika z oświadczeń samej skarżącej - pasażerowie przebywali w samolocie około 20 minut przed startem, co m.in. oznacza, że intencją przewoźnika było wykonanie startu samolotu w najszybszym możliwym terminie i tym samym zmniejszenie ewentualnego opóźnienia, co nie powinno być rozpatrywane na niekorzyść przewoźnika.

W związku z tym Sąd stwierdził, iż pomimo przekroczenia w niniejszej sprawie progu czasowego, określonego w art. 6 ust. 1 lit. a) rozporządzenia, o jedną minutę - nie zaszły jakiekolwiek okoliczności dające podstawę do stwierdzenia naruszenia przez przewoźnika W. postanowień wspomnianego aktu unijnego, albowiem nie zaistniała konieczność zapewnienia pomocy pasażerom, o której mowa w art. 9 ust. 1 lit. a) i ust. 2 w zw. z art. 6 ust. 1 lit. i) rozporządzenia.

Warto zwrócić ponadto uwagę na dyspozycję zawartą w Punkcie 18 Preambuły do w/w rozporządzenia nr 261/2004, z której wynika, iż opieka nad pasażerami oczekującymi na alternatywny lub opóźniony lot może zostać ograniczona lub zaniechana, jeżeli jej zapewnienie mogłoby spowodować dalsze opóźnienie. W okolicznościach niniejszej sprawy należy uznać, iż Prezes ULC prawidłowo stwierdził, że w przedmiotowej sytuacji przewoźnik lotniczy miał prawo zaniechać opieki nad pasażerami, ponieważ zapewnienie jej mogłoby de facto spowodować dalsze opóźnienie.

Ustosunkowując się do zgłaszanych przez skarżącą roszczeń dotyczących wypłaty odszkodowania z tytułu zadośćuczynienia za poniesione straty moralne i finansowe, w tym m.in. żądania zwrotu równowartości utraconego biletu na przelot z L. do A., czy też rekompensaty za zmarnowany czas – przyjąć należy, iż Prezes ULC prawidłowo uznał, iż roszczenia te mają charakter cywilnoprawny.

Zdaniem Sądu należy zauważyć, iż zgodnie z przepisem art. 16 ust. 2 rozporządzenia nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r., pasażer może wnieść do właściwego organu (w Polsce do Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego) skargę wyłącznie na naruszenie tego rozporządzenia. Tak więc zawarte w tym rozporządzeniu upoważnienie do rozpatrywania skarg pasażerów nie obejmuje legitymacji w/w organu do rozpatrywania cywilnoprawnych powództw (skarg) o odszkodowanie za straty spowodowane opóźnieniem w przewozie osób, bagażu lub towarów.

Powyższe nie oznacza, że pasażer w przypadku poniesienia szkody z winy przewoźnika pozostaje bez jakiejkolwiek ochrony prawnej.

Otóż jak stanowi przepis art. 12 ust. 1 cyt. rozporządzenia nr 261/2004, przepisy tego aktu nie naruszają praw pasażerów do dochodzenia dalszego odszkodowania.

Należy wyraźnie wskazać, iż zgodnie z przepisem art. 19 Konwencji o ujednoliceniu niektórych prawideł dotyczących międzynarodowego przewozu lotniczego sporządzonej w Montrealu dnia 28 maja 1999 r. (Dz.U. z 2007 r. Nr 37, poz. 235) przewoźnik ponosi odpowiedzialność za szkodę spowodowaną opóźnieniem w przewozie pasażerów, bagażu lub towarów.

W takiej sytuacji – jak zasadnie wskazał Prezes ULC – pasażerowie mogą dochodzić roszczeń z tytułu poniesionej szkody przed właściwym sądem. Niewątpliwie tego typu roszczenia mają charakter wyłącznie cywilnoprawny i nie podlegają kognicji zarówno Prezesa ULC, jako organu administracji publicznej, jak i kognicji sądów administracyjnych rozpatrujących skargi od decyzji wydanych przez ten organ na podstawie art. 205b ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. – Prawo lotnicze.

W konsekwencji przyjąć należy, iż w zakresie rozstrzygnięcia ewentualnej zasadności roszczeń cywilnoprawnych zgłoszonych przez stronę skarżącą właściwy rzeczowo jest wyłącznie sąd powszechny.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wydając zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] grudnia 2006 r., Prezes ULC nie naruszył również w sposób istotny jakichkolwiek norm postępowania.

Zdaniem Sądu należy przyjąć, iż organ wyczerpująco zbadał wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadził dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a).

W ocenie Sądu Prezes ULC - rozstrzygając sprawę - oparł się na materiale prawidłowo zebranym w toku postępowania, dokonując jego wszechstronnej oceny. Ponadto należy uznać, iż stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, organ uzasadnił w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.