Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 672/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2018-07-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Daniel Sędziowie : Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel (spr.) Protokolant: Maksymilian Krzanowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lipca 2018 r. sprawy ze skargi P. R. na decyzję Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody [...] – Dyrektora Zarządu Zlewni w K. z dnia [...] kwietnia 2018 r. znak: [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za odprowadzanie wód I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody [...] – Dyrektora Zarządu Zlewni w K. na rzecz strony skarżącej kwotę [...]zł (słownie: dwieście trzy złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] działając na podstawie art. 37 pkt. 1, art. 122 ust.1 pkt 1, art. 123 ust. 2, art. 127 ust. 1 i 2, art. 128 ust. 1, art. 131 ust. 1 i 2, art. 140 ust. 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (jednolity tekst Dz. U. z 2005 r. nr 239, poz. 2019 oraz Dz.U. Nr 267, poz. 2255) oraz art. 104 K.p.a. po rozpatrzeniu wniosku Przedsiębiorstwa [...] S.A. w [...] dotyczącego udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na pobór wody z wyrobiska poeksploatacyjnego, na terenie złoża kruszywa naturalnego [...] do płukania kruszywa oraz odprowadzanie wód popłucznych (pulpy) do wydzielonej części wyrobiska w systemie zamkniętym z kopalni odkrywkowej kopaliny pospolitej "[...]", gmina [...] orzekł o:

1/ udzieleniu Przedsiębiorstwu [...] S.A. w [...] pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód polegające na wykorzystaniu wody z wyrobiska poeksploatacyjnego, zlokalizowanego na terenie złoża naturalnego "[...]", do płukania kruszywa wydobytego przez zakład górniczy "[...]", w miejscowości [...], gmina [...];

2/ zobowiązaniu wyżej wskazanej spółki do:

- poboru wody z basenu eksploatacyjnego do celów technologicznych w ilości nie przekraczającej: Q max h = 200,0 m3/h; Qśrd = 1870,0 m3/d .

- odprowadzania wód popłucznych (pulpy) do wydzielonej części wyrobiska

poeksploatacyjnego w systemie zamkniętym w sposób nie powodujący

zanieczyszczenia wody w wyrobisku.

- utrzymania w należytym stanie technicznym urządzeń urabiających złoże w celu

zabezpieczenia czystości wody w basenach poeksploatacyjnych.

- Wykonywania 1 raz w roku analiz wody ze zbiornika z zakresie: ChZT, BZT,

zawiesiny ogólne, chlorki, siarczany, substancje ropopochodne;

3/ zastrzegł prawo nałożenia dodatkowych warunków i obowiązków w terminie późniejszym, jeżeli tego będzie wymagał interes publiczny lub gospodarki wodnej;

4/ stwierdził, że niniejsze pozwolenie wodnoprawne nie rodzi praw do nieruchomości

i urządzeń wodnych koniecznych do jego realizacji oraz nie narusza prawa własności

i uprawnień osób trzecich przysługujących wobec tych nieruchomości i urządzeń;

5/ stwierdził, że za wszelkie szkody pozostające w związku z niniejszym pozwoleniem wodnoprawnym odpowiadał będzie użytkownik;

6/ stwierdził, że decyzja obowiązuje do dnia 30 kwietnia 2026 r.

W dniu [...] marca 2018 r. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Zarząd Zlewni w [...] działając na podstawie art. 271 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne ustaliło w formie informacji rocznej nr [...] [...], Spółce [...] S.A. w [...] za okres 1 stycznia 2018 r. – 31 grudnia 2018 r. opłatę stałą w wysokości 5069,00 zł za odprowadzanie wód popłucznych (pulpy) do wydzielonej części wyrobiska w systemie zamkniętym z kopalni odkrywkowej kopaliny pospolitej "[...] gm. [...].

Jednocześnie PGWWP Zarząd Zlewni w [...] w informacji tej wskazało, że opłata została obliczona zgodnie z art. 271 ust. 5 ustawy Prawo wodne oraz § 10 rozporządzenia. Opłata stała została obliczona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty wynoszącej 250 zł na dobę za 1m3/s czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego 365 dni i maksymalnego zrzutu określonego w pozwoleniu wodnoprawnym w ilości 0,05555556 m3/s. Powyższa informacja roczna została doręczona w dniu 20 marca 2018 r.

Pismem z dnia [...] marca 2018 r. Spółka [...] S.A. w [...] złożyła reklamację, w której wskazano na art. 20 Prawa Geologicznego i Górniczego stanowiący, że korzystanie z wód kopalnianych dla zaspokojenia potrzeb zakładu górniczego jest bezpłatne, oraz na art. 7 ust. 2 prawa wodnego zgodnie z którym przepisów ustawy nie stosuje się do korzystania z wody zgromadzonej za pomocą urządzeń oraz instalacji technicznych niebędących urządzeniami wodnymi.

Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie – Dyrektor Zarządu Zlewni w [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r. znak [...], działając na podstawie art. 273 ust. 6, art. 271 ust. 5 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne, § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne oraz art. 104 K.p.a.:

1/ określiło Spółce Przedsiębiorstwo [...] S.A. w [...] na podstawie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r. za okres 1 stycznia 2018 r. – 31 grudnia 2018 r. opłatę stałą w wysokości 5 069,00 zł za odprowadzanie wód popłucznych (pulpy) do wydzielonej części wyrobiska poeksploatacyjnego.

2/ opłatę należy uiścić w czterech kwartalnych ratach płatnych w następujących terminach:

- za I kwartał – w terminie do 30 kwietnia 2018 r. w wysokości 1267,25 zł;

- za II kwartał – w terminie do 31 lipca 2018 r. w wysokości 1267,25 zł;

- za III kwartał – w terminie do 31 października 2018 r. w wysokości 1267,25 zł;

- za IV kwartał – w terminie do 31 stycznia 2019 r. w wysokości 1267,25 zł.

W uzasadnieniu organ zacytował brzmienie art. 271 ust. 5, art. 7 Prawa wodnego, a także § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017r. Organ wskazał, że zrzut wód popłucznych do wyrobiska poeksploatacyjnego (jako niemieszczący się we wskazanych w przepisach pojęciach) nie jest wyłączony spod stosowania Prawa wodnego, a w przepisach tej ustawy np. w art. 279 nie ma zwolnienia z opłat za usługi wodne z przedmiotowego tytułu. Co więcej w art. 274 pkt 2 lit. "a" i "b" Prawa wodnego przewidziano stawki poboru wody dla celów wydobywania węgla kamiennego i węgla brunatnego (lignitu) i do celów pozostałego górnictwa i wydobywania. Ponadto przepisy "nowego" Prawa wodnego weszły w życie później niż przepis art. 20 Prawa Geologicznego i Górniczego, więc zgodnie z regułą kolizyjną lex posteriori derogat legi priori mają pierwszeństwo. Niezależnie od powyższego organ wskazał, że i tak nie byłyby spełnione przesłanki z art. 20 ustawy Prawo Geologiczne i Górnicze. Powołany przepis nie ma zastosowania do zakładów przeróbczych, a z takim zakładem mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie, gdyż zajmuje się płukaniem kruszywa. Należy zauważyć, że woda jest pobierana z wyrobiska poeksploatacyjnego, a wiec nie powinna mieć charakteru wody kopalnianej, gdyż eksploatacja została zakończona. Przepis art. 7 ust. 2 Prawa wodnego również nie może mieć zastosowania w przedmiotowej sprawie, albowiem spółka korzysta z wody na podstawie pozwolenia wodnoprawnego, które jest wydawane w oparciu o ustawę Prawo wodne.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosło Przedsiębiorstwo [...] S.A. w [...] zarzucając naruszenie:

1/ art. 7 ust. 2 Prawa wodnego poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że nie mają one zastosowania w niniejszej sprawie;

2/ art. 20 Prawa geologicznego i górniczego poprzez ich błędną wykładnie i przyjęcie, że nie mają one zastosowania w niniejszej sprawie;

3/ art. 77 § 1 K.p.a. poprzez zaniechanie zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, wskutek czego organ nie mógł dokonać prawidłowych ustaleń, co do wód kopalnianych oraz wód podziemnych i powierzchniowych, zakłady górniczego i zakładu przeróbczego, a także wyrobiska, jako urządzenia niebędącego urządzeniem wodnym.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że trudno wskazać na podstawie jakich przesłanek i dowodów organ stwierdził, że wody powierzchniowe są odprowadzane "do basenu poeksploatacyjnego", a nie do "basenu eksploatacyjnego", jak również, że Zakład [...] nie jest zakładem górniczym, ale zakładem przeróbczym, a także, że odprowadzana woda nie powinna być kwalifikowana jako woda kopalniana, ponieważ "eksploatacja została zakończona". Strona skarżąca podkreśliła, że Zakład [...] jest zakładem górniczym, na poparcie czego załączyła do skargi decyzję Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. o zatwierdzeniu ruchu odkrywkowego zakładu górniczego Zakład [...] na okres od 1 stycznia 2016 r. do 31 grudnia 2021 r. oraz decyzję Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. o zatwierdzeniu dodatku nr 2 do planu ruchu odkrywkowego zakładu górniczego Zakład [...] na okres od 1 stycznia 2016 r. do 31 grudnia 2021 r.

W konkluzji skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz umorzenie postępowania administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie – Dyrektor Zarządu Zlewni w [...] wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) - dalej określanej jako "p.p.s.a." uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dokonawszy w niniejszej sprawie kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem tak określonych kryteriów, Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do wniosku, że skarga jest uzasadniona, z uwagi na naruszenie przez organ przepisów postępowania.

W myśl art. 273 ust. 8 ustawy Prawo wodne (Dz. U. 2017.1566) od decyzji o ustaleniu wysokości opłaty za usługi wodne wydawanej w razie nieuwzględnienia reklamacji, podmiotowi korzystającemu z usług wodnych przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Ponieważ od decyzji wydanej w tym trybie nie przysługują żadne środki zaskarżenia, skargę uznać należało za jest dopuszczalną, bez konieczności wyczerpania jakiegokolwiek trybu przedskargowego.

Stosownie do przepisu art. 268 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. 2017.1566) za pobór wód podziemnych uiszcza się opłaty za usługi wodne. W myśl art. 271 ust. 1 pkt 1 ustawy wysokość opłaty stałej za pobór wód podziemnych ustalają Wody Polskie oraz przekazują podmiotom obowiązanym do ponoszenia opłat za usługi wodne w formie informacji rocznej, zawierającej także sposób obliczenia tej opłaty. Zgodnie z art. 271 ust. 2 ustawy Wysokość opłaty stałej za pobór wód podziemnych ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i. maksymalnej ilości wody podziemnej wyrażonej w m3/s, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego. Podmiot obowiązany do ponoszenia opłat za usługi wodne wnosi opłatę stałą na rachunek bankowy Wód Polskich w 4 równych ratach kwartalnych nie później niż do końca miesiąca następującego po upływie każdego kwartału (ust. 6). Jeżeli podmiot obowiązany do ponoszenia opłat za usługi wodne zaniechał wykonania tego obowiązku właściwy organ Wód Polskich określa wysokość opłaty stałej w drodze decyzji (ust. 7). Decyzję określającą wysokość opłaty za usługi wodne wydaje się również w razie nieuznania reklamacji (art. 273 ust. 6). W myśl art. 273 ust. 8 ustawy Prawo wodne od decyzji o ustaleniu wysokości opłaty za usługi wodne wydawanej w razie nieuwzględnienia reklamacji, podmiotowi korzystającemu z usług wodnych przysługuje skarga do sądu administracyjnego.

Zaskarżoną decyzją organ administracji określił skarżącej opłatę stałą za "odprowadzanie wód popłucznych (pulpy) do wydzielonej części wyrobiska poeksploatacyjnego" za okres od dnia 1 stycznia 2018 r. do dnia 31 grudnia 2018 r.

Jako materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji organ wskazał art. 271 ust. 5 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2017 r., poz. 1566), oraz przepis § 10 pkt. 1 rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz. U. poz. 2502).

Zgodnie z art. 271 ust. 5 Prawa wodnego, wysokość opłaty stałej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i określonej w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalnej ilości ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi, wyrażonej w m3/s. Zgodnie z § 10 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. z 2017 r., poz. 2502), jednostkowa stawka opłaty za usługi wodne za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi w formie opłaty stałej wynosi 250 zł na dobę za 1 m3/s za określoną w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalną ilość ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi.

Oznacza to, że dla obliczenia wysokości opłaty stałej za usługi wodne tj. za odprowadzanie ścieków, konieczna jest znajomość trzech wartości: jednostkowej stawki opłaty za usługi wodne (stawka 250 zł wynika z rozporządzenia i jest niesporna), czasu wyrażonego w dniach (365 dni jako że opłata dotyczy roku) oraz określonej w pozwoleniu wodnoprawnym maksymalnej ilości ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi, wyrażonej w m3/s.

W niniejszej sprawie w pozwoleniu wodnoprawnym nie tylko nie określono maksymalnej ilości ścieków wprowadzanych do wód, ale również w żadnym miejscu tej decyzji nie posłużono się pojęciem "ścieki". Pozwolenie wodnoprawne konsekwentnie posługuje się pojęciem "wody popłuczne (pulpa)". W pozwoleniu wodnoprawnym, tj. przywoływanej na wstępie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r. wydanym w oparciu o przepisy ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (tj.: Dz.U. z 2012 r., poz. 145 ze zm.), określono wyłącznie dopuszczalne wskaźniki ilościowe w zakresie "poboru wody z basenu eksploatacyjnego do celów technologicznych w ilości nie przekraczającej: Q max h = 200,0 m3/h; Qśrd = 1870,0 m3/d ." Natomiast nie określono takich wskaźników dla odprowadzania wód popłucznych (pulpy), wskazano jedynie, że będą odprowadzane "do wydzielonej części wyrobiska poeksploatacyjnego w systemie zamkniętym w sposób nie powodujący zanieczyszczenia wody w wyrobisku."

Co więcej, w uzasadnieniu decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r. wskazano, że: "Użytkownik prowadzi eksploatację kruszywa naturalnego w oparciu o koncesję, udzieloną przez Wojewodę [...] decyzją z dnia [...]11.2005r. znak: [...] ważną do dnia 31.12.2035r., oraz jego uszlachetnianie na istniejącym złożu "[...]" przez zakład górniczy "[...]". Woda pobierana z basenów poeksploatacyjnych na potrzeby żwirowni wykorzystywana będzie do celów produkcyjnych tj. płukania kruszywa. Powstające w wyniku płukania kruszywa wody popłuczne (pulpa) kierowane będą do osadnika pulpy. W osadniku następować będzie sedymentacja drobnych frakcji mineralnych, a czysta woda kierowana będzie do zbiornika i w systemie zamkniętym ponownie wykorzystywana w procesie płukania kruszywa. W związku z tym, że woda wykorzystywana będzie w systemie zamkniętym, nie przewiduje się instalowania urządzeń pomiarowych a ilości pobieranej wody ustalane będą z czasu pracy pomp. Wielkość zapotrzebowania na wodę ustalono w oparciu o badania technologiczne na podstawie, których ustalono, że na 1 m3 uszlachetnionego kruszywa zużywa się 1,5 m3 wody. Załączone do operatu wodnoprawnego analizy wody ze zbiornika wykonane przez Regionalne Laboratorium Ochrony Środowiska w [...] potwierdzają dobrą jej jakość. "

Tym samym organ bez żadnego wyjaśnienia przyjął zarówno maksymalną ilość odprowadzanych ścieków ("maksymalny zrzut określony w pozwoleniu wodnoprawnym w ilości 0,05555556 m3/s"), który nie wynika z pozwolenia wodnoprawnego) jak i nie wyjaśnił, dlaczego uważa, że "wody popłuczne" są ściekami. Nadto nie wyjaśnił na jakiej podstawie uważa, że wykorzystywanie wody w obiegu zamkniętym polega na "odprowadzanie ścieków do wód lub ziemi" w rozumieniu przepisów ustawy Prawo wodne, w szczególności jej art. 268 ust. 1 pkt. 2 w związku z art. 16 pkt. 61.

Wskazać przy tym należy, że przytaczanie przepisów dotyczących poboru wód – w przypadku naliczania opłat za zrzut ścieków jest nieadekwatne, gdyż jest to kwestia dotycząca odrębnej opłaty, za inne usługi wodne.

Jednak nie są to jedyne wątpliwości w niniejszej sprawie. Dalsze rozważania związane są z argumentami podnoszonymi w reklamacji i skardze, a dotyczące odpowiedzi na pytanie dalej idące: czy wobec skarżącej zastosowanie ma art. 20 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2126 z późn. zm. – dalej p.g.g.) względnie art. 7 ust. 2 ustawy prawo wodne.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że Sąd nie podziela poglądu organu zgodnie z którym skoro ustawa prawo wodne jest przepisem późniejszym niż ustawa prawo geologiczne i górnicze, to zgodnie z zasadą lex posteriori derogat legi priori, przepis art. 20 prawa geologicznego nie ma w sprawie zastosowania. Jednak nie jest to zasada usankcjonowana prawnie. Najkrócej rzecz ujmując - aby przepis ustawy przestał obowiązywać, musi zostać w przewidzianym prawem trybie uchylony. Tymczasem w art. 516 ustawy z dnia 20.07.2017 r. Prawo wodne znowelizowano ustawę z dnia 9 czerwca 2011 r.- Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2016 r. poz. 1131 i 1991 oraz z 2017 r. poz. 60, 202, 1089 i 1215), jednak ustawodawca nie uchylił ani nie zmienił art. 20, dlatego obowiązuje on nadal i winien być stosowany.

Istotniejsze jednak znaczenie ma wzajemny stosunek art. 7 ust. 2 ustawy prawo wodne i art. 20 p.g.g. Art. 7 ustawy prawo wodne stanowi, że:

1. W zakresie uregulowanym w przepisach ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2016 r. poz. 1131, z późn. zm.) przepisów ustawy nie stosuje się do:

1) poszukiwania i rozpoznawania wód podziemnych;

2) solanek, wód leczniczych oraz termalnych;

3) wprowadzania do górotworu wód pochodzących z odwodnienia zakładów górniczych oraz wykorzystanych wód, o których mowa w pkt 2.

2. Przepisów ustawy nie stosuje się do korzystania z wody zgromadzonej za pomocą urządzeń oraz instalacji technicznych niebędących urządzeniami wodnymi.

W niniejszej sprawie woda, z której korzysta skarżąca zgromadzona jest w "wyrobisku poeksploatacyjnym" czy też "basenie poeksploatacyjnym" – takimi pojęciami posługuje się decyzja Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r. o pozwoleniu wodnoprawnym. Zgodnie z art. 6 pkt. 17 ustawy prawo geologiczne i górnicze, wyrobiskiem górniczym jest przestrzeń w nieruchomości gruntowej lub górotworze powstała w wyniku robót górniczych.

Jeśli zatem organ ustali, czego dotychczas nie uczynił, że "wyrobisko (basen) poeksploatacyjne" jest urządzeniem służącym do gromadzenia wody, nie będącym jednocześnie urządzeniem wodnym, to oznaczać to będzie że do korzystania przez Skarżącą z wody zgromadzonej w tym wyrobisku nie stosuje się w ogóle ustawy prawo wodne.

Zgodnie natomiast z art. 20 p.g.g. korzystanie z wód kopalnianych dla zaspokojenia potrzeb zakładu górniczego jest bezpłatne.

Przepis ten przyznaje podmiotowi prowadzącemu zakład górniczy uprawnienie do bezpłatnego korzystania z wód kopalnianych dla zaspokojenia potrzeb tego zakładu. W pierwszej kolejności należy więc wyjaśnić, co oznacza pojęcie wód kopalnianych. Pojęciem tym prawodawca posługuje się tylko w ustawie prawo geologiczne i górnicze, natomiast nie jest to pojęcie zdefiniowane w prawie wodnym. W doktrynie podjęto próby zdefiniowania tego pojęcia. H. Schwarz zauważa, iż: "Wodami kopalnianymi są wody wypompowane z kopalni (a ściślej z zakładu górniczego)" (H. Schwarz, Prawo geologiczne..., s. 179). Wskazuje się też, że składają się na nie wody dopływające do wyrobisk górniczych z drenowanego górotworu oraz wody technologicznie doprowadzane do kopalni (zakładu górniczego), głównie wody wprowadzane wraz z posadzką hydrauliczną (W. Glapa, J.I. Korzeniowski, Mały leksykon górnictwa odkrywkowego, Wrocław 2005, s. 116). Z kolei A. Lipiński zauważył, że wody kopalniane to wody występujące zarówno w obrębie takiego zakładu, jak i w zasięgu jego drenującego oddziaływania (A. Lipiński, Prawo geologiczne i górnicze, Katowice 1996, s. 155 w: Rakoczy, Bartosz. Art. 20. W: Prawo geologiczne i górnicze. Komentarz. LEX, 2015.)

Nadto, jak wskazał Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 9 czerwca 1999 r. sygn. III RN 11/99: " NSA słusznie na tym tle podnosi, że w doktrynie, jak i w orzecznictwie (w tym zakresie powołuje się na pracę T. Płodowskiego: Prawo górnicze, Warszawa 1982, s. 141 i Z. Żółtowskiego: Prawo geologiczne, Warszawa 1964, s. 116) pod pojęciem "wody kopalnianej" rozumie się powszechnie wszelką wodę pochodzącą z wyrobisk górniczych i to nie tylko wydobywaną przy zastosowaniu systemu podziemnej eksploatacji złoża, ale również przy eksploatacji odkrywkowej czy systemem otworów wiertniczych."

W niniejszej sprawie organ nie wskazał, jakiego pochodzenia jest woda znajdująca się w "wyrobisku poeksploatacyjnym", choć można przypuszczać, że jest to woda, która zebrała się w wyrobisku górniczym w związku z prowadzeniem eksploatacji odkrywkowej, jeśli zaś tak, jest wodą kopalnianą. Jednak okoliczność ta również wymaga jednoznacznego potwierdzenia.

Drugim pojęciem wymagającym rozważenia jest pojęcie "zakładu górniczego". Zgodnie z art. 6 pkt. 18 ustawy prawo geologiczne i górnicze, zakładem górniczym jest wyodrębniony technicznie i organizacyjnie zespół środków służących bezpośrednio do wykonywania działalności regulowanej ustawą w zakresie wydobywania kopalin ze złóż, a w podziemnych zakładach górniczych wydobywających węgiel kamienny wraz z pozostającym w związku technologicznym z wydobyciem kopaliny przygotowaniem wydobytej kopaliny do sprzedaży, podziemnego bezzbiornikowego magazynowania substancji, podziemnego składowania odpadów albo podziemnego składowania dwutlenku węgla, w tym wyrobiska górnicze, obiekty budowlane, urządzenia oraz instalacje.

Dalej wskazać należy, że zaspokojenie potrzeb zakładu górniczego to zaspokojenie każdej potrzeby zakładu górniczego. Adresatem tego uprawnienia, tak jak i pozostałych dwóch uprawnień, jest podmiot prowadzący zakład górniczy. W konsekwencji ocena przesłanki potrzeb zakładu górniczego powinna następować przez pryzmat pojęcia zakład górniczy. Chodzi więc o potrzeby służące bezpośrednio do wykonywania działalności regulowanej ustawą w zakresie wydobywania kopalin ze złóż. Potrzeby zakładu górniczego obejmują również i potrzeby związane z wyrobiskiem górniczym, obiektami budowlanymi, urządzeniami oraz instalacjami. Identyfikacja poszczególnych potrzeb jest w zasadzie niemożliwa, gdyż stany faktyczne, które może obejmować przesłanka potrzeb zakładu górniczego, mogą być różnorodne i wielowarstwowe. Stąd też każda sytuacja powinna być analizowana odrębnie. Dopiero konkretyzacja stanu faktycznego pozwoli na wskazanie, czy w grę wchodzą potrzeby zakładu górniczego, czy też nie. (Rakoczy, Bartosz. Art. 20. W: Prawo geologiczne i górnicze. Komentarz. LEX, 2015.)

W niniejszej sprawie organ co najmniej przedwcześnie stwierdził, że woda wykorzystywana jest na potrzeby zakładu przeróbczego, a nie zakładu górniczego. Z załączonej do skargi decyzji Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. o zatwierdzeniu dodatku nr 2 do planu ruchu odkrywkowego zakładu górniczego Zakład [...] na okres od 1 stycznia 2016 r. do 31 grudnia 2021 r. wraz z załącznikiem wynika, że przedsiębiorstwo skarżącej składa się z zakładu górniczego i zakładu przeróbczego, przy czym w decyzji tej aktualizowany był "schemat ideowy zasilania zakładu górniczego w wodę" oraz "aktualizacja opisu sortowni w obrębie zakładu przeróbczego".

Tym samym ustalenie czy woda wykorzystywana jest "dla potrzeb zakładu górniczego" wymaga przeanalizowania i oceny całej treści aktualnego planu ruchu zakładu górniczego Zakład [...], względnie przeprowadzenia jeszcze innych potrzebnych dowodów. To samo postępowanie dowodowe powinno dać odpowiedź na pytanie czy wyrobisko poeksploatacyjne jest urządzeniem służącym do gromadzenia wody, nie będącym jednocześnie urządzeniem wodnym.

Dopiero przeprowadzenie rzetelnego postepowania dowodowego może dać odpowiedź na pytanie, czy wobec skarżącej zastosowanie mieć będzie art. 20 ustawy prawo geologiczne i górnicze względnie art. 7 ust. 2 ustawy prawo wodne. Dopiero jeśli odpowiedź na oba te pytania będzie negatywna, organ będzie obowiązany wyjaśnić i uzasadnić z przywołaniem odpowiednich przepisów ustawy prawo wodne, powody uzasadniające naliczenie opłaty za zrzut ścieków na podstawie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r. o pozwoleniu na szczególne korzystanie z wód – tj. jak już wyżej wskazano: jak organ określił "maksymalny zrzut określony w pozwoleniu wodnoprawnym w ilości 0,05555556 m3/s"; dlaczego uważa, że "wody popłuczne" są ściekami oraz na jakiej podstawie ustalono, że wykorzystywanie wody w obiegu zamkniętym polega na "odprowadzanie ścieków do wód lub ziemi" w rozumieniu przepisów ustawy Prawo wodne.

Dokonując interpretacji przepisów organ będzie miał na względzie, że opłaty za usługi wodne należy zaliczyć do danin publicznych. Na taki właśnie charakter opłat wskazuje też art. 300 ust. 1 ustawy prawo wodne, zgodnie z którym do ponoszenia opłat za usługi wodne oraz opłat podwyższonych stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują Wodom Polskim, właściwym organom Inspekcji Ochrony Środowiska oraz gminom. Dział III ordynacji podatkowej zatytułowany jest "Zobowiązania podatkowe". Charakter opłat za usługi wodne jako danin publicznych wymaga od organu uwzględnienia tego przy wykładni przepisów określających obowiązek ich uiszczania. Zgodnie z art. 7a ust. 1 Kodeksu Postępowania Administracyjnego, jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ. Zasada ta (in dubio pro libertate) ma na celu ograniczenie ryzyka obciążenia strony skutkami niejasności przepisów.

Wobec naruszenia przepisów postępowania a to art. 7 i 77 § 1 Kpa orzeczono o uchyleniu zaskarżonej decyzji na zasadzie art. 145 § 1 pkt. 1 lit.c p.p.s.a. O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na zasądzone koszty w wysokości 203 zł składa się kwota uiszczonego przez stronę skarżącą wpisu.