Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1877/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-03-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 lit. a i c, art 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Skiba, Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.), sędzia WSA Monika Sawa, Protokolant referent Wiktoria Sosnowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2022 r. sprawy ze skarg E. K. i Miasta [...] na decyzję Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich na rzecz: a) E. K. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych, b) Miasta [...] kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych - tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Komisja do spraw reprywatyzacji nieruchomości [...] (dalej jako "Komisja") decyzją z [...] lipca 2019 r. nr [...], po rozpatrzeniu w dniu [...] lipca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy w przedmiocie decyzji Prezydenta [...] z [...] czerwca 2008 r. nr [...], dotyczącej nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...], obręb [...], dla której Sąd Rejonowy [...] prowadzi księgę wieczystą nr [...] - działając na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 4a, pkt 4b, pkt 5, pkt 6 w zw. z art. 29 ust. 3 oraz art. 40e ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa (Dz. U. z 2018 r. poz. 2267), dalej jako ustawa/ustawa z dnia 9 marca 2017 r. oraz art. 7 ust. 1 w związku z art. 5 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. nr 50 poz. 279 ze zm.), dalej jako dekret/dekret z dnia 26 października 1945 r. -

1. uchyliła w całości decyzję Prezydenta [...] nr [...] z [...] czerwca 2008 r.;

2. odmówiła ustanowienia prawa użytkowania wieczystego zabudowanej nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...], obręb [...], uregulowaną w KW nr [...];

3. uchyliła decyzję Zarządu Dzielnicy [...] nr [...] z [...] lipca 2015 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego zabudowanej nieruchomości stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...], obręb [...], uregulowaną w KW nr [...] w prawo własności;

4. nakazała Miastu [...] przejęcie zarządu nieruchomością stanowiącą zabudowaną działkę ewidencyjną nr [...] w obrębie [...] o powierzchni [...], położoną w [...] przy ul. [...], dla której Sąd Rejonowy [...] prowadzi księgę wieczystą nr [...] - na zasadzie art. 184a-186a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r. poz. 2204 ze zm.), dalej jako u.g.n.

Decyzja Komisji wydana została przy następujących ustaleniach stanu faktycznego i ocenie prawnej sprawy.

Nieruchomość położona w [...] przy ul. [...] (dawniej oznaczona jako "Nieruchomość [...] nr [...]" Parcela nr [...], działka nr [...]), obecnie opisana jest w ewidencji gruntów jako nieruchomość składająca się z działek ewidencyjnych nr [...] oraz cz. nr [...] i cz. nr [...] z obrębu [...], dla których prowadzone są księgi wieczyste nr [...] (działka [...]) oraz nr [...] (działki nr [...] i nr [...]).

Budynek przy [...] został wybudowany w 1931 r. jako 2 piętrowy, podpiwniczony i murowany. W wyniku działań wojennych budynek uległ niewielkim zniszczeniom - został uszkodzony jego dach, a zniszczenia zakwalifikowano do III kategorii. Obecnie budynek ten znajduje się na części nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...]. Pozostałe działki są niezabudowane.

Nieruchomość objęta jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego rejonu urbanistycznego [...] n, przyjętym Uchwałą nr XCIV/2817/2010 Rady m. st. Warszawa z 9 listopada 2010 r. (D.U. Woj. Maz. z 2010r., nr 208, poz. 6597). Na obszarze oznaczonym na rysunku planu symbolem [...] plan ustala zabudowę mieszkaniową wielorodzinną obejmującą tereny zagospodarowane w formie osiedli lub zespołów budynków wielorodzinnych wraz z ich zapleczami, do których zalicza się dojścia, przejazdy podwórza i zieleń osiedlową oraz urządzenia infrastruktury technicznej, drogi wewnętrzne, garaże i miejsca postojowe. Plan zakłada utrzymanie zasady funkcjonowania lokali usługowych w parterach budynków wzdłuż ul. [...] (od nr [...] do nr [...]), jako pierzei usługowej.

Nieruchomość jest wpisana do gminnej ewidencji zabytków (GEZ) pod nr [...] oraz znajduje się w granicach układu urbanistycznego i zespołu budowlanego [...] ujętego w tejże ewidencji pod nr [...].

Zgodnie ze świadectwem Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] sierpnia 1946 r. własność nieruchomości przy ul. [...] należała do [...], na mocy aktu kupna z dnia [...] października 1937 r.

Postanowieniem Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] września 2001 r. sygn. akt [...] prawa do spadku po [...] nabyli z ustawy: żona [...] oraz syn [...], po 1/2 części każde z nich. Zaś prawa do spadku po [...] nabył w całości na mocy ustawy syn [...].

Umową notarialna z [...] września 2002 r. [...] - działając w imieniu swojego mocodawcy [...] - sprzedała spadek po [...] małżonkach [...] samej sobie za kwotę [...] na podstawie pełnomocnictwa od [...], dokonując nabycia do majątku odrębnego za fundusze nieobjęte majątkową wspólnością ustawową.

Następnie w dniu [...] sierpnia 2018 r., na podstawie oświadczenia o ustanowieniu odrębnej własności lokali, w budynku przy ul. [...] wyodrębniono 8 lokali i założono dla nich odrębne księgi wieczyste - przy czym właścicielką wszystkich 8 lokali stanowiących odrębne nieruchomości została [...].

Przedmiotowa nieruchomość objęta była działaniem dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze miasta [...].

Z dniem wejścia w życie tego dekretu (tj. z dniem 21 listopada 1945 r.) grunty nieruchomości [...] - w tym grunt przedmiotowej nieruchomości - przeszły na własność gminy [...], a od 1950 r. - na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz.130) - na własność Skarbu Państwa.

Komisja ustaliła, że objęcie nieruchomości w posiadanie przez Gminę [...] miało miejsce w dniu 4 listopada 1947 roku, tj. z dniem ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym nr 23 Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego m.st. Warszawy na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 7 kwietnia 1946 r. wydanego w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej w sprawie obejmowania gruntów w posiadanie przez gminę [...] (Dz.U. z 1946 r. nr 16, poz. 112), dalej jako rozporządzenie z dnia 7 kwietnia 1946 r.

Ogłoszenie o objęciu gruntu położonego przy ul. [...] w [...] nastąpiło po raz pierwszy na podstawie § 8 rozporządzenia z dnia 7 kwietnia 1946 r., zgodnie z którym grunty uważano za objęte w posiadanie z dniem dokonania przez Zarząd Miejski w publikatorze urzędowym Zarządu Miejskiego ogłoszenia o sporządzonym protokole oględzin, chociażby grunt ten znajdował się pod zarządem łub w faktycznym posiadaniu gminy.

W dniu 16 sierpnia 1948 r. po raz drugi ogłoszono w Dzienniku Urzędowym Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego m. st. Warszawy nr 20 o objęciu gruntu w posiadanie przez gminę [...] - tym razem na podstawie § 1 rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 27 stycznia 1948 r. wydanego w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej w sprawie obejmowania w posiadanie gruntów przez Gminę [...] (Dz.U. z 1948 r. Nr 6, poz. 43), dalej jako rozporządzenie z dnia 27 stycznia 1948 r.

W dniu [...] maja 1948 r. adwokat [...] działający w imieniu [...] - powołując się na posiadane pełnomocnictwo i załączając do wniosku jedynie jego odpis, bez podpisu mocodawcy - złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa wieczystej dzierżawy do przedmiotowego gruntu wraz z tym wnioskiem.

Wniosek o przywrócenie terminu umotywowany był tym, że pierwotny właściciel udzielił administratorowi domu [...] pełnomocnictwa do działania we wszystkich sprawach dotyczących nieruchomości przypuszczając, iż złoży on w jego imieniu wniosek o przyznanie prawa wieczystej dzierżawy - co jednak nie nastąpiło. Ponieważ termin do złożenia wniosku dekretowego upłynął w dniu 4 maja 1948 r. - dlatego też konieczny stał się wniosek o przywrócenie terminu do jego złożenia.

Po rozpoznaniu tego wniosku Prezydent [...] decyzją z [...] sierpnia 1948 r. orzekł o przywróceniu terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do przedmiotowego gruntu - powołując się na art. 1 i art. 75 Rozporządzenia Prezydenta R.P. z 22 marca 1928r. o postępowaniu administracyjnym (Dz.U. Nr 36, poz. 341 ze zm.).

Natomiast wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do nieruchomości został rozpatrzony odmownie orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej [...] Nr [...] z [...] września 1953 r. - z uwagi konieczność przejęcia posesji na cele publiczne. Jednocześnie stwierdzono, że na podstawie art. 8 dekretu wszystkie budynki znajdujące się na powyższym gruncie przeszły na własność Skarbu Państwa.

Od powyższego orzeczenia zostało wniesione w dniu [...] października 1953 r. odwołanie przez [...] - jako pełnomocnika [...] (przy czym do odwołania nie załączono dokumentu pełnomocnictwa). W odwołaniu podniesiono, że nieruchomość nie jest niezbędna na cele publiczne, dobrze spełnia funkcje mieszkalne i budynek jest utrzymywany w stanie należytym przez administratora.

Ministerstwo Gospodarki Komunalnej decyzją odwoławczą nr [...] z [...] lutego 1954 r. utrzymało w mocy zaskarżone orzeczenie.

Następnie decyzją z [...] lipca 2002 r. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast w [...] stwierdził nieważność powyższej decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z [...] lutego 1954 r. i orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej [...] z [...] września 1953 r. - uznając że wyżej wymienione organy nie zbadały przeznaczenia nieruchomości wynikającego z planu zagospodarowania przestrzennego.

W związku ze stwierdzeniem nieważności ww. orzeczeń do rozpoznania pozostał wniosek dekretowy z [...] maja 1948 r.

Ponownie rozpatrując ten wniosek Prezydent [...] decyzją z [...] stycznia 2004 r., nr [...] odmówił następcy prawnemu dawnego właściciela hipotecznego [...] ustanowienia na jej rzecz prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego w [...], ul. [...] hip. [...] dz. [...] - cz., projektowany nr hip. [...].

W uzasadnieniu wskazał, że przedmiotowa nieruchomość została objęta w posiadanie przez Gminę [...] w dniu [...] listopada 1947 r. - na podstawie rozporządzenia z dnia 7 kwietnia 1946 r. - zatem wniosek z [...] maja 1948 r. został złożony po terminie określonym w art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r.

[...] wniosła odwołanie od ww. decyzji - wskazując, że pierwsze objęcie gruntu w posiadanie przez Gminę [...], które miało miejsca w dniu [...] listopada 1947 r., było nieskuteczne - z uwagi na nieprzesłanie właścicielowi gruntu zawiadomienia o przystąpieniu do obejmowania gruntu w posiadanie. Natomiast skuteczne objęcie gruntu w posiadanie przez gminę nastąpiło dopiero z dniem ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym nr 20 Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego m. st. Warszawy, tj. w dniu 16 sierpnia 1948 r. Tym samym wniosek dekretowy z [...] maja 1948 r. był złożony w terminie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją nr [...] z [...] sierpnia 2004 r., uchyliło decyzję Prezydenta [...] z [...] stycznia 2004 r. i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu orzeczenia wskazało, że w dniu [...] września 1947 r. dokonano oględzin nieruchomości. Z czynności oględzin został sporządzony protokół z którego treści wynika, iż w oględzinach nie uczestniczył dotychczasowy właściciel nieruchomości, ani osoba reprezentująca jego prawa. Zatem Zarząd Miejski nie dopełnił obowiązku zawiadomienia na piśmie dotychczasowego właściciela o przystąpieniu przez Gminę do objęcia gruntu w posiadanie - co stanowi uchybienie proceduralne.

Jednocześnie Kolegium podniosło, że decyzją administracyjną z [...] sierpnia 1948 r. Wiceprezydent [...] przywrócił dotychczasowemu właścicielowi termin do złożenia wniosku dekretowego. Skoro decyzja ta nie utraciła swej mocy, to jest wiążąca przy ustalaniu stanu faktycznego sprawy i uzasadnia twierdzenie, że wniosek dekretowy został złożony w terminie i winien być rozpoznany przez organ I instancji.

Wobec powyższego Prezydent [...] decyzją nr [...] z [...] czerwca 2008 r. ustanowił prawo użytkowania wieczystego zabudowanego gruntu położonego w [...] przy ul. [...], opisanego w ewidencji gruntów jako działka nr [...] w obrębie [...], KW nr [...] na rzecz [...] za zapłatą czynszu symbolicznego - wskazując, że rozpatrzenie wniosku co do pozostałej części nieruchomości, nastąpi w odrębnej decyzji administracyjnej.

W uzasadnieniu podniósł, że dotychczasowy właściciel w sposób nieprzerwany administrował przedmiotową nieruchomością od 1945 r. pozostając w stałym kontakcie z reprezentującym go [...] zamieszkałym przy ul. [...]. Ponadto do akt sprawy zostały doręczone dokumenty, które potwierdzają, że adres zamieszkania właściciela nieruchomości był znany Zarządowi Miejskiemu przed przystąpieniem do objęcia przedmiotowej nieruchomości. Zatem brak powiadomienia właściciela o przystąpieniu do objęcia gruntu w posiadanie nie wynikał z trudności w uzyskaniu tego adresu.

W takiej sytuacji Prezydent [...] przyjął, że pierwsze objęcie gruntu nie było skuteczne. W jego ocenie skuteczne objęcie gruntu w posiadanie przez Gminę nastąpiło dopiero w dniu [...] sierpnia 1948 r. - wobec czego termin do złożenia wniosku dekretowego upływał z dniem 16 lutego 1949 r., a nie z dniem 4 maja 1948 r.

W związku z tym uznał, że wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do przedmiotowej nieruchomości złożony w dniu [...] maja 1948 r. - został złożony w terminie i przez osobę uprawnioną.

Następnie protokołem z [...] lipca 2008 r. Miasto [...] przekazało [...] zarząd i administrację budynku wraz z gruntem przy ul. [...].

Zaś umową zawartą w dniu [...] lutego 2013 r. w formie aktu notarialnego - w wykonaniu ww. decyzji z [...] czerwca 2008 r. - oddało jej w użytkowanie wieczyste nieruchomość przy ul. [...], dz. ew. nr [...] - zaznaczając, że co do działek nr [...] i nr [...] będzie wydana odrębna decyzja administracyjna.

Decyzją nr [...] z [...] lipca 2015 r. Zarząd Dzielnicy [...] przekształcił prawo użytkowania wieczystego zabudowanej nieruchomości stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...], obręb [...], uregulowaną w KW nr [...] w prawo własności.

Natomiast w dniu [...] sierpnia 2018 r. sporządzono notarialne oświadczenie o ustanowieniu odrębnej własności lokali – na mocy którego dokonano wydzielenia 8 lokali stanowiących odrębne nieruchomości oraz założono dla nich odrębne księgi wieczyste, a jako właścicielkę wszystkich lokali w księgach wieczystych lokalowych ujawniono [...].

W dalszej części uzasadnienia Komisja podniosła, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z [...] maja 2009 r. nr [...] stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] nr [...] z [...] stycznia 1992 r. stwierdzającej nabycie przez Gminę [...] z mocy prawa w dniu 27 maja 1990 nieodpłatnie własności nieruchomości położonej przy ul. [...] (dz. nr [...] o pow. [...]), w części dotyczącej budynku mieszkalnego.

Natomiast Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] - na skutek rozpoznania sprzeciwu wniesionego przez Prokuratora Okręgowego w [...] -decyzją nr [...] z [...] stycznia 2010 r. stwierdziło nieważność decyzji Prezydenta [...] z [...] sierpnia 1948 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia wniosku dekretowego. Decyzję tę utrzymało w mocy własną decyzją z [...] stycznia 2011 r. nr [...].

Postanowieniem z [...] października 2011 r. Prezydent [...] zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie wniosku dekretowego w części nierozpoznanej decyzją z 2008 r. - do czasu zatwierdzenia podziału nieruchomości oznaczonej w ewidencji jako działki nr [...] z obrębu [...].

W dniu [...] września 2013 r. Prokurator Okręgowy w [...] wniósł sprzeciw od decyzji Prezydenta [...] nr [...] z [...] czerwca 2008 r.

Na skutek tego sprzeciwu, postanowieniem z [...] października 2013 r. Prezydent [...] wznowił z urzędu postępowanie zakończone ww. decyzją.

Zaś po rozpoznaniu sprzeciwu, decyzją nr [...] z [...] lutego 2015 r. Prezydent [...] odmówił uchylenia swojej decyzji z [...] czerwca 2008 r.

Ponieważ Prokurator Okręgowy w [...] nie wniósł odwołania od tej decyzji z [...] lutego 2015 r. - dlatego też stała się ona ostateczna w dniu 13 kwietnia 2015 r.

Następnie Prokurator Regionalny w [...] w dniu [...] listopada 2017 r. wniósł kolejny sprzeciw od decyzji reprywatyzacyjnej z [...] czerwca 2008 r. Postępowanie to jest prowadzone pod sygn. akt [...] i pozostaje w toku.

Decyzja Prezydenta [...] nr [...] z [...] czerwca 2008 r. stanowiła przedmiot postępowania prowadzonego przez Komisję do spraw reprywatyzacji nieruchomości [...], która po rozpatrzeniu w dniu [...] lipca 2019 r. sprawy na posiedzeniu niejawnym, decyzją z [...] lipca 2019 r. nr [...] - działając na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 4a, pkt 4b, pkt 5, pkt 6 w zw. z art. 29 ust. 3 oraz art. 40e ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. oraz art. 7 ust. 1 w związku z art. 5 dekretu z dnia 26 października 1945 r. - uchyliła w całości decyzję Prezydenta [...] z [...] czerwca 2008 r. (pkt 1), odmówiła ustanowienia prawa użytkowania wieczystego (pkt 2), uchyliła decyzję Zarządu Dzielnicy [...] nr [...] z [...] lipca 2015 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności (pkt 3) oraz nakazała Miastu [...] przejęcie zarządu tą nieruchomością (pkt 4).

Następnie przedstawiła po kolei szczegółowe powody uchylenia tej decyzji - podnosząc następujące zastrzeżenia odnośnie decyzji reprywatyzacyjnej.

1. Decyzja została wydana z rażącym naruszeniem zasady prawdy obiektywnej poprzez dowolne ustalenie oraz nieznajdujące potwierdzenia w materiale dowodowym uznanie, że wniosek dekretowy został złożony w terminie i przez osobę uprawnioną do działania w imieniu właściciela.

Komisja stanęła na stanowisku, iż w przedmiotowej sprawie Prezydent [...] nie podjął żadnych działań mających na celu ustalenie, czy pierwsze objęcie gruntu przez Gminę było skuteczne i rozpoczynało bieg terminu na złożenie wniosku dekretowego oraz czy wniosek dekretowy został złożony przez adwokata [...] w ustawowym terminie. Dodatkowo Prezydent powinien zbadać, czy w ogóle istniało pełnomocnictwo, którego odpisem posłużył się pełnomocnik [...], składając w imieniu właściciela wniosek dekretowy i czy w takim przypadku mógł być sporządzony odpis pełnomocnictwa.

Podniosła, że objęcie gruntu przez gminę miało miejsce w dniu 4 listopada

1947 r., tj. z dniem ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym nr 23 Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego m.st. Warszawy, na podstawie przepisów rozporządzenia z dnia 7 kwietnia 1946 r. - gdyż publikacja ogłoszenia o przystąpieniu do obejmowania gruntów w posiadanie, w tym nieruchomości przy ul. [...], zawierała wszelkie nakazane ówcześnie prawem informacje.

Zarząd Miejski - dokonując ogłoszenia o objęciu nieruchomości - posługiwał się danymi zawartymi w księdze hipotecznej. Tym samym nie dysponował innymi adresami niż tymi ujawnionymi w księdze. Skoro nie było mu znane ani miejsce aktualnego pobytu właściciela nieruchomości [...], ani fakt ustanowienia zarządcy lub administratora w osobie [...], czyli jakiekolwiek inne dane, niż ujawnione w księdze hipotecznej - to nie ciążył na nim obowiązek zawiadomienia o przystąpieniu do obejmowania gruntu w posiadanie ani poszukiwania ich adresów celem zawiadomienia.

Komisja zauważyła też, iż Prezydent w uzasadnieniu swojej decyzji w sposób dowolny stwierdził, że: "dotychczasowy właściciel w sposób nieprzerwany administrował przedmiotową nieruchomością od 1945 r., pozostając w stałym kontakcie z reprezentującym go [...]". Tymczasem przeczy temu treść wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku dekretowego - z którego wynika, że rzekomy administrator nie złożył wniosku w terminie i nie poinformował o tym byłego właściciela.

Poza tym Prezydent nie zbadał okoliczności, czy [...] miał umocowanie od [...] do zarządzania nieruchomością, a poprzestał jedynie na domniemaniu, że skoro administrator wykonywał faktycznie pewne czynności związane z nieruchomością - to miał do tego upoważnienie od właściciela i wykonywał w ten sposób prawa właścicielskie w imieniu dotychczasowego właściciela.

Komisja podniosła też, iż Prezydent zaniechał ustalenia, czy [...] udzielił pełnomocnictwa upoważniającego adwokata [...] do wystąpienia w jego imieniu z wnioskiem dekretowym, a co za tym idzie, czy w ogóle mógł być sporządzony odpis pełnomocnictwa, którym posłużono się przy składaniu wniosku z [...] maja 1948 r.

Reasumując Komisja stwierdziła, że obowiązkiem organu administracji publicznej jest podjęcie działań w celu dojścia do prawdy obiektywnej. Konieczne jest podjęcie wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy - czego Prezydent rozpoznający wniosek nie uczynił (art. 30 ust. 1 pkt 4a ustawy z dnia 9 marca 2017 r. oraz art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 7 ust. 1 dekretu).

2. Decyzja została wydana z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej, pomimo nieustalenia posiadania nieruchomości [...] przez dotychczasowego właściciela w chwili złożenia wniosku dekretowego.

Komisja podniosła, że w toku przedmiotowego postępowania w ogóle nie została zbadana - wynikająca z treści art. 7 ust. 1 dekretu - przesłanka w postaci posiadania gruntu. Tymczasem jest to okoliczność mająca kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy z wniosku dekretowego. Jednakże Prezydent nie podjął żadnych czynności zmierzających do wyjaśnienia tej okoliczności - co skutkowało zaniechaniem prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy.

Ustaliła też (na podstawie materiałów udostępnionych przez IPN), że [...] został aresztowany przez władze sowieckie w dniu [...] września 1939 r. W 1940 r. przebywał w obozie jenieckim w [...], co potwierdza alfabetyczny wykaz 9567 jeńców wojennych z 1939 r., skoncentrowanych latem 1941 r. w obozie jenieckim NKWD w [...]. Od 4 września 1941 r. przebywał w armii [...], z którą przedostał się na zachód, a stamtąd do [...]. Ponadto brat [...] - [...] złożył wniosek o uznanie za zmarłego [...], jego żony [...] oraz syna [...].

W związku z tym Komisja uznała, że [...] nie przebywał od 1939 r. w Polsce i nie miała o nim wiedzy nawet najbliższa rodzina. Powyższe oznacza, że [...], w dacie udzielenia pełnomocnictwa i złożenia wniosku dekretowego, nie przebywał w Polsce. Z tych przyczyn w dniu 15 maja 1948 r. [...] nie mógł udzielić pełnomocnictwa adw. [...] i nie wykonywał on posiadania oraz praw właścicielskich w stosunku do nieruchomości.

Z uwagi na powyższe Komisja stwierdziła naruszenie przepisów postępowania - art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 7 ust. 1 dekretu - mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. wydanie [...] czerwca 2008 r. decyzji reprywatyzacyjnej - pomimo nieustalenia posiadania tej nieruchomości przez dotychczasowych właścicieli lub ich następców prawnych (art. 30 ust. 1 pkt 4a w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 4b ustawy z dnia 9 marca 2017 r. oraz art. 7 ust. 1 dekretu). Pominięcie zaś okoliczności posiadania gruntu przez byłego właściciela w uzasadnieniu decyzji reprywatyzacyjnej nie spełnia wymogów z art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a.

3. Przeniesienie roszczeń do nieruchomości [...] było rażąco sprzeczne z interesem społecznym - nastąpiło w zamian za świadczenie rażąco niewspółmierne do wartości nieruchomości [...].

Komisja zwróciła uwagę na swoją szczególną rolę, gdyż zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. jest organem administracji publicznej stojącym na straży interesu publicznego, dlatego też obowiązana jest nie tylko do przywrócenia stanu zgodnego z prawem, ale także do usunięcia skutków prawnych, niedających się pogodzić z interesem społecznym. Wobec zaś treści art. 30 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. spoczywa na niej obowiązek dokonania oceny przeniesienia roszczeń do nieruchomości [...] przez pryzmat interesu społecznego.

Dokonała zatem analizy ekwiwalentności świadczenia wynikającego z umowy sprzedaży spadku z [...] września 2002 r. - na skutek której [...] nabyła od [...] spadek za [...]. Przy czym w skład spadku wchodziła nie tylko nieruchomość przy [...], ale też inne nieruchomości.

Komisja ustaliła, że wartość rynkowa nieruchomości została rażąco zaniżona, gdyż wyliczona przez biegłą wartość rynkowa prawa użytkowania wieczystego gruntu (dz. ew. [...]) na dzień 11 czerwca 2008 r. wynosiła [...], natomiast wartość rynkowa prawa własności budynku mieszkalnego wielorodzinnego wynosiła [...]. Łączna wartość nieruchomości zabudowanej położonej w [...] przy ul. [...], według stanu i cen na dzień 11 czerwca 2008 r., wynosiła [...]. Zatem wartość nabytego spadku stanowi obecnie niespełna 0,2622 % wartości nieruchomości przy ul. [...] - a przecież w skład spadku wchodziły też inne nieruchomości.

Komisja uznała, że naruszenie zasady ekwiwalentności świadczeń znacząco odbiegało od akceptowalnych uchybień i nie było obiektywnie usprawiedliwione. Dysproporcja pomiędzy ustaloną w umowie ceną sprzedaży, a rzeczywistą wartością nieruchomości miała charakter rażący, bowiem [...] nabyła roszczenia do nieruchomości za ułamek ich realnej wartości. Reasumując, przeniesienie roszczeń do nieruchomości [...] było rażąco sprzeczne z interesem społecznym.

W związku z tym zaistniała przesłanka z art. 30 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. uzasadniająca uchylenie decyzji reprywatyzacyjnej.

4. Wydanie decyzji reprywatyzacyjnej doprowadziło do skutków rażąco sprzecznych z interesem społecznym.

Zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. Komisja wydaje decyzję, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 2-4, jeżeli wydanie decyzji reprywatyzacyjnej doprowadziło do skutków rażąco sprzecznych z interesem społecznym lub skutków sprzecznych z celem, dla którego ustanowiono użytkowanie wieczyste.

Według Komisji konstytucyjna zasada ochrony praw lokatorów powinna być zrównoważona z konstytucyjną zasadą ochrony własności i innych praw majątkowych, gdyż prawo własności nie jest prawem absolutnym.

Ustawa o ochronie praw lokatorów chroni wszystkich lokatorów - nie tylko tych których lokale pochodzą z publicznego zasobu mieszkaniowego (lokale komunalne) ale i pozostałych. Zgodnie z art. 19 tej ustawy do ochrony praw lokatorów stosuje się odpowiednio przepisy o ochronie własności. Również w myśl 690 k.c. do ochrony praw najemcy stosuje się odpowiednio przepisy o ochronie praw własności. Powyższe oznacza, że taka sama ochrona prawna do używania lokalu przysługuje właścicielowi lokalu jak i najemcy (lokatorowi).

Zdaniem Komisji sytuacja lokatorów przedmiotowej kamienicy przy ul. [...] - po przekazaniu zarządu przez ZGN [...] [...] - radykalnie się pogorszyła. Czynsz najmu lokali mieszkalnych został znacznie podwyższony, co spowodowało trudną sytuację finansową najemców lokali i w rezultacie doprowadziło do utraty lokali przez wszystkich najemców.

[...] osobiście ustalała wysokość czynszów, a jej działania zmierzały do wywołania wśród mieszkańców kamienicy strachu i zniechęcenia oraz wywierania presji jej opuszczenia. Powyższe działania naruszały poczucie bezpieczeństwa i miru domowego, bowiem prawo do nieskrępowanego zamieszkania bez obawy i strachu o przyszłość stanowi podstawowe prawo podmiotowe każdego obywatela i korzysta z ochrony. W rezultacie lokatorzy zostali pozbawieni uprawnień i szczególnej ochrony przysługującej im z tytułu statusu lokatorów komunalnych - w zakresie stawek czynszu, możliwości obniżki czynszu z uwagi na trudną sytuację materialną, możliwości korzystania z prawa pierwszeństwa nabycia lokalu, a także bonifikat w związku ze skorzystaniem z prawa pierwszeństwa nabycia lokali. Wywołało to niepowetowane straty finansowe i moralne lokatorów.

Biorąc pod uwagę przedstawione powyżej okoliczności faktyczne i prawne, Komisja stwierdziła, że w badanym przypadku przedmiotowa decyzja Prezydenta doprowadziła do skutków rażąco sprzecznych z interesem społecznym - w szczególności poprzez działania beneficjentki decyzji reprywatyzacyjnej przeciwko najemcom lokali. W rezultacie doszło do zaistnienia przesłanki z art. 30 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 9 marca 2017 r.

Następnie Komisja stwierdziła, że kontrolowana decyzja Prezydenta [...] z [...] czerwca 2008 r. nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych w rozumieniu art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 9 marca 2017 r.

Nieruchomość położona w [...] przy ul. [...] nie została zbyta na rzecz osób trzecich, grunt został przekształcony z prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, z nieruchomości wyodrębniono samodzielne lokale, których jedynym właścicielem jest w dalszym ciągu beneficjentka decyzji [...].

Podsumowując ocenę decyzji reprywatyzacyjnej z [...] czerwca 2008 r. Komisja stwierdziła, że Prezydent [...]:

1) naruszył przepisy prawa - art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 7 ust. 1 dekretu - poprzez prowadzenie postępowania z uchybieniem zasady prawdy obiektywnej i rzetelności, w tym dowolne ustalenie, że wniosek dekretowy został złożony w terminie i przez osobę uprawnioną do działania w imieniu właściciela,

2) nie ustalił, czy została spełniona przesłanka "posiadania gruntu", o której mowa w art. 7 ust. 1 dekretu, czym naruszył przepisy postępowania - art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 7 ust. 1 dekretu - mające istotny wpływ na wynik sprawy,

3) naruszył art. 30 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. - gdyż przeniesienie roszczeń do nieruchomości [...] było rażąco sprzeczne z interesem społecznym, ponieważ [...] nabyła udział w prawach i roszczeniach do przedmiotowej nieruchomości jedynie za niewielki ułamek realnej wartości nieruchomości,

4) naruszył art. 30 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. - gdyż skutki decyzji okazały się rażąco sprzeczne z interesem społecznym, co znalazło odzwierciedlenie przede wszystkim w naruszaniu praw lokatorów.

Z powyższych względów Komisja stwierdziła, że w niniejszej sprawie zostały zrealizowane przesłanki z art. 30 ust. 1 pkt 4a, 4b, 5 i 6 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. - dlatego też orzekła o uchyleniu decyzji Prezydenta [...] nr [...] z [...] 2008 r. w całości.

W następstwie uchylenia decyzji reprywatyzacyjnej Komisja rozpoznała na nowo wniosek dekretowy - uznając, że istnieją przesłanki do odmowy ustanowienia użytkowania wieczystego, gdyż wniosek dekretowy złożony został po terminie wynikającym z dekretu [...].

Objęcie niniejszego gruntu przez gminę miało miejsce w dniu 4 listopada 1947 r.- z dniem ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym nr 23 Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego m.st. Warszawy - na podstawie przepisów rozporządzenia z dnia 7 kwietnia 1946 r. Publikacja zawierała wszelkie nakazane ówcześnie informacje (nr hipoteczny, adres nieruchomości, właściciel). Dochowano także terminów publikacji ogłoszeń przed przystąpieniem do oględzin i terminu na publikację ogłoszenia o przyjęciu.

Komisja podniosła również, iż z treści przepisu § 5 ust. 1 ww. rozporządzenia wynika, że Zarząd Miejski miał obowiązek przesłania zawiadomienia "w miarę posiadanych danych" - a zatem wtedy, gdy dysponował danymi, które mogłyby świadczyć o miejscu pobytu dotychczasowego właściciela gruntu lub osoby ją reprezentującej. Tymczasem [...] opuścił Polskę w 1939 r. i jego aktualne miejsce pobytu na dzień objęcia gruntu w posiadanie przez Gminę nie było znane - zatem organ nie miał obiektywnej możliwości zawiadomienia dotychczasowego właściciela.

Jednocześnie fakt udzielenia przez [...] pełnomocnictwa [...] nie był Zarządowi znany - w aktach sprawy brak jest pełnomocnictwa dla [...] i takie pełnomocnictwo nie zostało odnalezione. W związku z tym Zarząd nie miał podstaw do powiadomienia [...] o objęciu gruntu przez Gminę.

Mając na uwadze powyższe, Komisja stanęła na stanowisku, iż w przedmiotowej

sprawie mamy do czynienia z prawidłowym postępowaniem Zarządu Miejskiego, którego skutkiem było objęcie w posiadanie przedmiotowej nieruchomości w dniu 4 listopada 1947 r.

Od tego też od tego dnia należy liczyć sześciomiesięczny termin do złożenia wniosku dekretowego, który upływał w dniu 4 maja 1948 r. Zatem wniosek adwokata [...] z [...] maja 1948 r. - był wnioskiem złożonym po terminie, co skutkuje odmową ustanowienia prawa użytkowania wieczystego gruntu.

Powyższe stanowisko Komisji zostało podzielone przez Prokuratora Prokuratury Regionalnej w [...] w sprzeciwie z [...] listopada 2017 r., wniesionym od decyzji będącej przedmiotem niniejszego postępowania. Komisja podniosła, iż słusznie zwrócono uwagę w sprzeciwie, że z akt administracyjnych sprawy nie wynika, aby w postępowaniu o przyznanie prawa własności czasowej do przedmiotowej nieruchomości występował jakikolwiek prawidłowo umocowany pełnomocnik [...] - co mogłoby rodzić obowiązek po stronie organów do powiadomienia go w myśl § 5 ust. 1 rozporządzenia.

Podobne stanowisko prezentował również Prezydent [...] w decyzji z [...] stycznia 2004 r. nr [...] - uchylonej przez SKO w [...] - uznając, że do objęcia przez Gminę gruntu w posiadanie doszło z dniem 4 listopada 1947 r.

Komisja dodatkowo wskazała, że aktualnie decyzja Prezydenta [...] z [...] sierpnia 1948 r. o przywróceniu terminu do złożenia wniosku dekretowego nie funkcjonuje już w obrocie prawnym (została stwierdzona jej nieważność).

Podniosła też, iż termin wskazany w art. 7 ust. 1 dekretu ma charakter prekluzyjny ze względu na fakt, że jest terminem prawa materialnego, którego upływ skutkował wygaśnięciem roszczenia.

Mając powyższe na uwadze, zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. w zw. z art. 7 ust. 1 dekretu, Komisja postanowiła odmówić ustanowienia prawa użytkowania wieczystego.

Następnie stwierdziła, że wobec uchylenia ww. decyzji Prezydenta [...] i odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości, była zobligowana - na podstawie art. 29 ust. 3 ustawy - do uchylenia decyzji Zarządu Dzielnicy [...] nr [...] z [...] lipca 2015 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości.

Nakazała również Miastu [...] przejęcia zarządu nieruchomością przy ul. [...] - na podstawie art. 40e ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. w zw. z art. 184b pkt 2 i 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Na zakończenie Komisja oceniła wnioski [...] dotyczące:

1) przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka inż. [...] na okoliczność stanu technicznego budynku od czasu przekazania go jej do chwili obecnej,

2) przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka [...] na okoliczność sytuacji lokatorów w budynku przy ul. [...] i stosunków lokatorów z beneficjentką decyzji,

3) przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego rzeczoznawcy majątkowego na okoliczność ustalenia wartości roszczeń dekretowych na dzień 24 września 2002 r., tj. na dzień nabycia przez beneficjentkę spadku po [...] - pierwotnym właścicielu nieruchomości.

Komisja nie uwzględniła powyższych wniosków podnosząc, że:

ad. 1) - zgromadziła obszerny materiał dowodowy i przeprowadziła liczne dowody z dokumentów nadesłanych przez ZGN [...] oraz Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, dlatego też zeznania tego świadka nie mają istotnego waloru dowodowego, a uwzględnienie wniosku prowadziłoby jedynie do nieuzasadnionego przewlekania postępowania,

ad. 2) - szczegółowo zapoznała się z sytuacją lokatorów w budynku przy ul. [...] i dokładnie ustaliła w jaki sposób zmieniła się sytuacja lokatorów począwszy od 2008 r. Na podstawie danych przesłanych przez ZGN [...], akt sądowych cywilnych i administracyjnych oraz informacji przesłanych przez lokatorów - dokonała analizy wysokości stawek czynszu, stopy podwyżek czynszu, skali zadłużenia lokatorów i liczby postępowań eksmisyjnych, a także powodów, dla których lokatorzy bez eksmisji opuszczali lokale. Zwróciła też uwagę zarówno na stan techniczny lokali jak i na nakłady na lokale, dokonywane przez samych lokatorów i beneficjentkę decyzji,

ad. 3) - ustaliła wartość nieruchomości przy ul. [...] na podstawie opinii biegłej z zakresu wyceny nieruchomości [...]. Sporządzona opinia biegłej nie budzi wątpliwości w zakresie jej wartości merytorycznej, odpowiada również standardom z punktu widzenia jej poprawności formalnej. Wynika z niej jednoznacznie niewspółmierność świadczeń stron umowy, dlatego też przeprowadzanie dodatkowych dowodów z opinii kolejnego biegłego należy uznać za zbędne.

W konkluzji Komisja uznała, że mając powyższe na uwadze - na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 4a, 4b, 5 i 6 w związku z art. 29 ust. 3 oraz art. 40e ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. oraz art. 7 ust. 1 związku z art. 5 dekretu, orzekła jak w sentencji decyzji.

Na powyższą decyzję Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości [...] z [...] lipca 2019 r. nr [...], skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli: [...] oraz Miasto [...] (w zakresie obejmującym wskazane części uzasadnienia).

[...] - na podstawie art. 57 § 1 pkt 3 p.p.s.a. - zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1. naruszenie przepisu art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozpatrzenia całości materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie poprzez brak wzięcia pod uwagę i pominięcie oraz brak odniesienia się w uzasadnieniu Decyzji do materiału dowodowego zaoferowanego przez Skarżącą w toku postępowania, w tym w szczególności w zakresie kwestii terminu na złożenie wniosku dekretowego ws. Nieruchomości, przesłanki posiadania Nieruchomości przez dawnego właściciela, sytuacji lokatorów budynku posadowionego na Nieruchomości (dalej jako "Budynek") oraz kwestii nabycia praw do spadku przez Skarżącą, co miało istotny wpływ na wynik sprawy,

2. naruszenie przepisu art. 7 k.p.a. w zw. z art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacji dotyczących nieruchomości [...], wydanych z naruszeniem prawa (dalej jako "Ustawa o Komisji") poprzez błędne przyjęcie, że Prezydent [...] nie wyjaśnił dokładnie stanu faktycznego niniejszej sprawy, tj. nie ustalił wszystkich przesłanek niezbędnych do rozstrzygnięcia wniosku dekretowego, a w związku z czym przy wydawaniu Decyzji Prezydenta naruszono przepisy art. 7, art. 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 7 ust. 1 Dekretu, podczas gdy decyzja Prezydenta odpowiadała prawu, bowiem Prezydent [...] prawidłowo ustalił stan faktyczny w niniejszej sprawie, w tym w szczególności termin na złożenie wniosku dekretowego oraz to, że został on złożony przez osobę uprawnioną, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego zastosowania przez Komisję przepisu art. 30 ust. 1 pkt 4a) Ustawy o Komisji,

3. naruszenie przepisu art. 7, art. 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a., a także art. 80 k.p.a. poprzez uznanie, że w niniejszej sprawie dochodziło do utrudniania mieszkania w Budynku lokatorom przez Skarżącą, podczas gdy okoliczność ta nie wynika z żadnego dokumentu zgromadzonego w sprawie, a wręcz przeciwnie - ze zgromadzonego w sprawie materiału wynika, że nigdy nie dochodziło do dręczenia czy szykanowania lokatorów, czy stosowania wobec nich jakiejkolwiek przemocy, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego zastosowania przez Komisję przepisu art. 30 ust. 1 pkt 6 Ustawy o Komisji,

4. naruszenie przepisu art. 7, art. 77 § 1 i 107 § 3, a także art. 80 k.p.a. poprzez uznanie, że [...] nabyła prawa do spadku, w skład którego wchodziły roszczenia do Nieruchomości za kwotę [...], podczas gdy z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że prawa do tego spadku zostały nabyte za kwotę wyższą (chociażby z uwagi na to, że cena tych praw obejmowała także pracę [...] jako pełnomocnika [...] w postępowaniach sądowych i administracyjnych), co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem doprowadziło Komisję do błędnego zastosowania przepisu art. 30 ust. 1 pkt 5) ustawy o Komisji,

5. naruszenie przepisu art. 7, art. 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 8 kpa i w zw. z art. 80 k.p.a. oraz art. 10 § 1 k.p.a. poprzez pominięcie dowodów zgromadzonych w sprawie, w tym tych zaoferowanych przez Skarżącą, a świadczących o posiadaniu Nieruchomości przez dawnego właściciela w momencie wejścia w życie przepisów Dekretu, co doprowadziło do błędnego uznania, że w sprawie zaistniała przesłanka uchylenia Decyzji Prezydenta, o której mowa w art. 30 ust. 1 pkt 4b) ustawy o Komisji,

6. naruszenie przepisu art. 7, art. 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez całkowite pominięcie kwestii wysokości nakładów poniesionych na Nieruchomość przez Skarżącą oraz kosztów utrzymania Nieruchomości od chwili przekazania Budynku beneficjentce Decyzji Prezydenta w zarząd w 2008 r., co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem doprowadziło Komisję do błędnego przekonania, że w sprawie zaistniała przesłanka uchylenia Decyzji Prezydenta określona w przepisie art. 30 ust. 1 pkt 5) ustawy o Komisji,

7. naruszenie przepisu art. 30 ust. 1 pkt 6) ustawy o Komisji poprzez uznanie, że do skutków rażąco sprzecznych z interesem społecznym, o których mowa w tym przepisie prowadzi już samo utrudnianie korzystania z lokalu w nieruchomości [...], podczas gdy literalne brzmienie tego przepisu wskazuje, że do skutków rażąco sprzecznych z interesem społecznym prowadzi utrudnianie korzystania z lokalu w nieruchomości [...], ale uwaga - za pomocą groźby bezprawnej, przemocy wobec osoby lub przemocy innego rodzaju w stosunku do osoby zajmującej ten lokal, zaś z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika ponad wszelką wątpliwość, że takie działania nie miały miejsca, co w konsekwencji doprowadziło Komisję do błędnego przekonania, że w sprawie zaistniała przesłanka do uchylenia Decyzji Prezydenta określona w przepisie art. 30 ust. 1 pkt 6) ustawy o Komisji,

8. naruszenie art. 30 ust. 1 pkt 6) ustawy o Komisji poprzez uznanie, że za skutki Decyzji Prezydenta rażąco sprzeczne z interesem społecznym, o których mowa w tym przepisie należy uznać m.in. wzywanie synów byłej lokatorki w charakterze świadka w na rozprawy sądowe, wydłużenie lokatorowi drogi do pracy czy przeprowadzenie koniecznego remontu, który w jego braku powodowałby stan zagrożenia zdrowia lub życia ludzi, podczas gdy po pierwsze brzmienie tego przepisu mówi, że do skutków rażąco sprzecznych z interesem społecznym prowadzi utrudnianie korzystania z lokalu w nieruchomości [...], ale uwaga - za pomocą groźby bezprawnej, przemocy wobec osoby lub przemocy innego rodzaju w stosunku do osoby zajmującej ten lokal, zaś z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika ponad wszelką wątpliwość, że takie działania nie miały miejsca, z pewnością do takich działań nie można zaliczyć tych ww. wymienionych, a co więcej Decyzja Prezydenta dotyczyła wyłącznie gruntu pod Budynkiem, a więc nie dotyczyła w żaden sposób lokatorów, więc jej wydanie nie mogło doprowadzić do żadnych skutków w tym zakresie, a tym bardziej do skutków rażąco sprzecznych z interesem społecznym,

9. naruszenie przepisu art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 17a ustawy o Komisji poprzez bezzasadną odmowę dopuszczenia i przeprowadzenia dowodów wnioskowanych przez Skarżącą, mimo że wnioskowane dowody, w szczególności:

a. wniosek o przesłuchanie świadka - [...] (dawnej lokatorki Budynku),

b. wniosek o przesłuchanie świadka - inż. [...],

c. powołanie dowodu z opinii biegłego na okoliczności wartości tzw. roszczeń dekretowych do Nieruchomości,

przyczyniłyby się do wyjaśnienia sprawy, ich przedmiotem były okoliczności mające znaczenie dla sprawy i nie były sprzeczne z prawem, co miało istotny wpływ na wynik sprawy bowiem doprowadziło Komisję do błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, a w konsekwencji błędnego uchylenia Decyzji Prezydenta,

10. naruszenie przepisu art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 17a ustawy o Komisji poprzez brak dopuszczenia i przeprowadzenia dowodów z dokumentów wnioskowanych przez Strony, mimo że wnioskowane dowody, tj.: dokumenty załączone do pism Stron z następujących dat:

a. pismo z dnia [...] grudnia 2018 r.

b. pismo z dnia [...] maja 2019 r.

przyczyniłyby się do wyjaśnienia sprawy, ich przedmiotem były okoliczności mające istotne znaczenie dla sprawy, takie jak m.in. posiadanie Nieruchomości w dacie wejścia w życie Dekretu, zachowanie terminu na złożenie wniosku dekretowego, sytuacja lokatorów Budynku, wartość nabytych roszczeń do Nieruchomości i nie były sprzeczne z prawem, co stanowi rażące naruszenie ww. przepisów, co miało istotny wpływ na wynik sprawy bowiem doprowadziło Komisję do błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, a w konsekwencji błędnego uchylenia Decyzji Prezydenta,

11. naruszenie przepisu art. 29 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 4a, 4b, 5 i 6 Ustawy o Komisji w zw. z art. 29 ust. 3 Ustawy o Komisji poprzez ich niewłaściwe zastosowanie przejawiające się w uchyleniu Decyzji Prezydenta, uchyleniu decyzji o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności Nieruchomości i odmowie przyznanie prawa użytkowania wieczystego do Nieruchomości, pomimo braku zaistnienia przesłanek do zastosowania tych przepisów, co miało istotny wpływ na wynik sprawy,

12, naruszenie art. 40e ust. 1 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 2) Ustawy o Komisji poprzez nakazanie [...] przejęcia zarządu nad Nieruchomością, podczas gdy w sprawie nie zostały spełnione przesłanki do uchylenia Decyzji Prezydenta, a więc brak było także podstaw do nakazania w trybie art. 40e ust. 1 Ustawy o Komisji przejęcia zarządu nad Nieruchomością przez [...], a co więcej Budynek, w chwili wydawania Decyzji nie był zamieszkiwany przez żadnego z lokatorów komunalnych, a ponadto zostały wyodrębnione w nim wszystkie samodzielne lokale, dla których urządzone zostały odrębne księgi wieczyste,

13. naruszenie przepisu art. 7 ust. 1 i 2 Dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy wydanego w dniu 26 października 1945 r. (dalej jako "Dekret") wyrażające się w odmowie przyznania prawa użytkowania wieczystego do Nieruchomości, w sytuacji gdy spełnione zostały wszystkie przesłanki do przyznania tego prawa, w tym w szczególności uprawniony do tego podmiot - dawny właściciel Nieruchomości złożył stosowny wniosek w przewidzianym przepisami prawa terminie oraz był w posiadaniu Nieruchomości w chwili objęcia Nieruchomości przez gminę,

14. naruszenie przepisu art. 7 ust. 1 Dekretu wyrażające się w uznaniu, że w przypadku [...] - dawnego właściciela Nieruchomości - nie została spełniona przesłanka posiadania Nieruchomości, podczas gdy przeczy temu materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego zastosowania art. 30 ust. 1 pkt 4b) Ustawy o Komisji i uchylenia Decyzji Prezydenta.

Mając na uwadze powyższe:

- wobec wyżej wymienionych naruszeń, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) i c) p.p.s.a., wniosła o uchylenie zaskarżonej Decyzji w całości, a także

- na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. wniosła o umorzenie postępowania przed Komisją, względnie

- na podstawie art. 145a § 1 p.p.s.a., wobec zaistnienia przesłanek określonych w art. 145 § 1 pkt 1) lit. a), wniosła o zobowiązanie Komisji do wydania w terminie określonym przez Sąd decyzji umarzającej postępowanie przed Komisją, względnie decyzji utrzymującej w mocy Decyzję Prezydenta.

Ponadto, w każdym wypadku na podstawie art. 200 p.p.s.a. wniosła o zasądzenie kosztów postępowania.

Dodatkowo, na podstawie art. 61 § 2 pkt 1 p.p.s.a. wniosła o o:

1. wstrzymanie przez Komisję w całości wykonania Decyzji,

a w razie nieuwzględnienia ww. wniosku przez Komisję, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. wniosła o:

2. wydanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowienia o wstrzymaniu wykonania w całości Decyzji wobec realnego zagrożenia wystąpienia nieodwracalnych skutków prawnych w związku z nakazaniem przejęcia zarządu nad Nieruchomością przez [...], skutkujących szkodą Skarżącej w przypadku braku wstrzymania wykonania Decyzji, co szerzej zostało opisane w uzasadnieniu niniejszej skargi.

W uzasadnieniu skargi rozwinięto zarzuty w niej podniesione.

Natomiast Miasto [...] zarzuciło zaskarżonej decyzji:

1. naruszenie przepisów art. 107 § 3 w zw. z art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 7 ust. 1 i ust. 2 dekretu w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 4a i 4b Ustawy, poprzez zawarcie bezpodstawnych stwierdzeń w uzasadnieniu decyzji, tj. w tytule pkt. III.2. (str. 20) w całości; w pkt. III.2.1. (str. 20) w zakresie:,, (...) w ramach postępowania administracyjnego prowadzonego z wniosku dekretowego, Prezydent [...] naruszył przepisy postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 7 ust. 1 dekretu, poprzez nieustalenie przesłanki posiadania gruntu przez dotychczasowego właściciela lub następcę prawnego dawnego właściciela w chwili złożenia wniosku dekretowego.", w pkt. III.2.4. (str. 21) w całości; w pkt. III.2.5. (str. 22-23) w zakresie: " (...) Przepis art. 7 ust. 1 i 2 dekretu zawiera pozytywne przesłanki, które muszą wystąpić łącznie, aby wniosek dekretowy mógł zostać rozpoznany na korzyść dotychczasowego właściciela, następców prawnych właściciela łub osób prawa jego reprezentujących. Są nimi: posiadanie gruntu w dacie złożenia wniosku, złożenie wniosku w przepisanym sześciomiesięcznym terminie oraz korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela dające się pogodzić z przeznaczeniem tego gruntu według planu zabudowania (zagospodarowania przestrzennego) (por. wyrok NSA z 17 stycznia 2002 r., sygn. akt I SA 1482/00, Legalis Numer 80488; wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 19 lipca2016r., sygn. akt Kp 3/15, MP 2016, poz. 794, OTK Seria A 2016, poz. 66; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 24 lutego 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 1942/09)" oraz "Zgodnie ze stanowiskiem Trybunału Konstytucyjnego, wyrażonym w wyroku z 19 lipca 2016 r., sygn. akt Kp 3/15".

«Określając wynikające z art. 7 ust. 1 i 2 dekretu [...] przesłanki roszczenia o ustanowienie prawa rzeczowego, nie można pominąć żadnego z elementów treści tych przepisów. Art. 7 ust. 1 dekretu [...], jako uprawnionych wskazuje wprawdzie "dotychczasowego właściciela gruntu" i "jego prawnego następcę", jednocześnie jednak możliwość zgłoszenia przez nich wniosku o przyznanie prawa rzeczowego wyraźnie uzależnia od posiadania gruntu; verba legis: "Dotychczasowy właściciel gruntu, prawni następcy właściciela, będący w posiadaniu gruntu". Przepis uprawnia do złożenia wniosku także osoby "ich prawa reprezentujące" , w tym wypadku nie stawiając wymogu posiadania nieruchomości. Z porównania określenia obu kategorii uprawnionych wynika, że druga kategoria uprawnionych do zgłoszenia wniosku obejmuje przedstawicieli ustawowych i pełnomocników (uprawnieni formalnie) właścicieli i ich następców prawnych (uprawnieni materialnie), którzy - dla skuteczności wniosku - musieli być posiadaczami gruntu». Nadto Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że «o pozycji wnioskodawcy decydowała treść art. 7 ust. 2 dekretu [...], z którego można wyczytać obowiązek gminy uwzględnienia wniosku, jeśli zachodzi wskazana w przepisie przesłanka pozytywna (posiadanie gruntu) i nie zachodzi przesłanka negatywna (sprzeczność z planem zabudowy)», (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z a 19 lipca 2016 r., sygn. akt Kp 3/15, MP 2016, poz. 794, OTK Seria A 2016, poz. 66)."; w pkt III.2.6. (str. 23-25) w całości; w pkt, III.2.7. (str. 25-26) w całości; w pkt. III..2.8. (str. 26) w zakresie: "Prowadząc postępowanie administracyjne w przedmiocie rozpoznania wniosku dekretowego, Prezydent [...] był obowiązany podjąć wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz do załatwienia sprawy, w tym również poczynienia ustaleń dotyczących posiadania nieruchomości na chwilę złożenia wniosku przez dawnego współwłaściciela. Komisja ustaliła, że Prezydent [...], wydając zakwestionowaną decyzję, nie przeprowadził odpowiedniego postępowania dowodowego i nie zbadał istotnej dla sprawy okoliczności, czy dawny właściciel spełnił przesłankę posiadania gruntu, a tym samym, czy był osobą uprawnioną do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do nieruchomości [...] za czynsz symboliczny.", "(...) organ naruszył zasadę prawdy obiektywnej, a postępowanie administracyjne nie zostało przeprowadzone w warunkach transparentności, z poszanowaniem obowiązujących przepisów prawa (art. 7 k.p.a. oraz art. 77 ust. 1 k.p.a.). Równocześnie pominięcie okoliczności posiadania gruntu przez byłego właściciela w uzasadnieniu decyzji reprywatyzacyjnej nie spełnia wymogów z art 107 § 1 pkt 6 k.p.a. w zw. z art 107 § 3 k.p.a. " oraz "(...) organ nie przedstawił okoliczności, na podstawie których uznał, że wszystkie przesłanki dekretowe, umożliwiające rozpoznanie wniosku i przyznanie prawa użytkowania wieczystego, zostały spełnione."; w pkt. III.2.9. (str. 27-28) w całości; w pkt III.6.3. (str. 39) w zakresie: "(...) Prezydent [...] nie ustalił, czy została spełniona przesłanka «posiadania gruntu», o której mowa w art. 7 ust. 1 dekretu. " podczas gdy: (a) spełnienie przesłanki posiadania nieruchomości [...] przez dotychczasowego właściciela nieruchomości [...] nie stanowi warunku sine qua non przyznania prawa użytkowania wieczystego, jak to bezzasadnie przyjęła Komisja, wobec czego nie można zarzucić Prezydentowi [...], że nie zbadał okoliczności istotnej dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy w postaci spełnienia przesłanki posiadania gruntu przez dotychczasowego właściciela nieruchomości na chwilę złożenia wniosku dekretowego; (b) prawidłowa wykładnia przepisu art. 7 ust. 1 dekretu, zgodna z jednolitą linią orzeczniczą prezentowaną od początku obowiązywania dekretu do dnia dzisiejszego przez organy dekretowe i sądy administracyjne, znajdująca także potwierdzenie w doktrynie prawa, wskazuje, że przesłanka posiadania nieruchomości nie dotyczyła byłych właścicieli nieruchomości (stąd nie była badana przy rozstrzyganiu wniosków dekretowych składanych przez właścicieli); (c) jedynym kryterium oceny zasadności wniosków było spełnienie przesłanki zgodności korzystania z gruntu z jego przeznaczeniem w planie zabudowy (zagospodarowania przestrzennego), określonej w art. 7 ust. 2 dekretu; (d) Prezydent [...] nie oceniając kwestii posiadania przez dotychczasowego właściciela nieruchomości [...] i nie zamieszczając rozważań w tym zakresie w uzasadnieniu decyzji reprywatyzacyjnych nie dopuścił się nieprawidłowości; (e) prawidłowość decyzji Prezydenta [...] winna być oceniana z uwzględnieniem przepisów obowiązujących w dniu jej wydania, a nie na podstawie przepisów wprowadzonych po jej wydaniu, tj. na podstawie art. 30 ust. 1 pkt 4a i 4b ustawy z dnia 9 marca 2017 r.;

2) naruszenie przepisów art. 107 § 3 w zw. z art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 4 pkt 4b) ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce

nieruchomościami (dalej jako "u.g.n.") w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 6 Ustawy, poprzez zawarcie bezpodstawnych stwierdzeń w uzasadnieniu decyzji, tj. w tytule pkt III.4. (str. 30) w całości; w pkt III.4.2. (str. 31) w zakresie: "(...) zakwestionowana decyzja Prezydenta [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. doprowadziła do skutków rażąco sprzecznych z interesem społecznym.’; w pkt III.4.6. (str. 36-37) w całości; w pkt III.4.7. (str. 37) w całości; w pkt III.6.3. (str. 39) w zakresie: "(...) skutki decyzji okazały się rażąco sprzeczne z interesem społecznym. Znalazło to odzwierciedlenie przede wszystkim w naruszaniu praw lokatorów."; podczas gdy: (a) przekazanie przez [...] posiadania budynku i poszczególnych lokali, a także wstąpienie następcy prawnego dawnego właściciela w stosunek prawny wynikający z umów najmu lokali mieszkalnych znajdujących się w budynkach objętych działaniem dekretu [...] następowało na skutek wyeliminowania z obrotu prawnego dawnej decyzji dekretowej, wydania decyzji o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego, zawarcia umowy użytkowania wieczystego oraz wpisu tego prawa do księgi wieczystej, co było powszechnie uznawane za "zbycie'' nieruchomości, o którym mowa w art. 678 § 1 k.c., a prawidłowość tej praktyki, jako mającej na celu przede wszystkim zapewnienie ochrony lokatorom, przez wiele lat potwierdzało orzecznictwo sądów powszechnych; przyjęcie innego poglądu w ówczesnym stanie prawnym oznaczałoby, że umowy najmu wygasły, co jest nie do zaakceptowania, ani pod względem prawnym, ani z punktu widzenia interesów lokatorów, ponieważ powodowałoby sytuację, w której lokator zajmowałby lokal bez tytułu prawnego, a co za tym idzie byłby narażony na ciągłe ryzyko eksmisji z lokalu; (b) Prezydent [...] w chwili wydawania decyzji reprywatyzacyjnej, na podstawie przepisów prawa wówczas obowiązujących, nie miał możliwości uwzględnienia interesu społecznego w rozumieniu przedstawionym przez Komisję, bowiem ani interes społeczny, ani fakt zamieszkiwania budynku przez lokatorów, nie stanowiły przesłanki odmowy uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego, a ponadto Prezydentowi [...] nie można obecnie przypisywać rażącego naruszenia prawa i obarczać go odpowiedzialnością za działania, które były podejmowane po przekazaniu budynku przez osoby trzecie; (c) powodem łamania praw lokatorów nie jest wydanie decyzji reprywatyzacyjnej przez Prezydenta [...], ale ewentualne działania osób trzecich te prawa naruszających, zaś sam fakt łamania praw lokatorów nie oznacza, że decyzja reprywatyzacyjna została wydana w sposób bezprawny.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty Miasto wniosło:

- na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a. o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji Komisji z [...] lipca 2019 r. nr [...] w części dotyczącej uzasadnienia w zakresie wskazanym w skardze,

- o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Ponadto, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., wniosło o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu, tj. opinii dr hab. [...], adw. [...] oraz adw. [...] z dnia [...] września 2017 r. pt. "Analiza art. 7 dekretu [...] w zakresie przesłanki posiadania" na okoliczność. że przesłanka posiadania wymieniona w art. 7 ust. 1 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy odnosiła się wyłącznie do następców prawnych dotychczasowych właścicieli.

W uzasadnieniu skargi rozwinięto zarzuty w niej podniesione.

W odpowiedzi na skargę [...] Komisja wniosła o:

1. oddalenie skargi w całości jako bezzasadnej na podstawie art. 151 p.p.s.a.;

2. oddalenie wniosku o wstrzymanie wykonania ww. decyzji z uwagi na jego bezprzedmiotowość;

3. rozpoznanie sprawy na rozprawie zgodnie z art. 90 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 119 pkt 3 p.p.s.a.

Podtrzymała też stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - obszernie odnosząc się do zgłoszonych zarzutów i twierdzeń skarżącej.

Stwierdziła, że przedstawione w skardze zarzuty nie są zasadne i nie istnieją podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. W sprawie nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego i procesowego, które miałyby wpływ na wynik postępowania. Komisja prawidłowo zastosowała 29 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 4a, pkt 4b, pkt 5, pkt 6 w zw. z art. 29 ust. 3 oraz art. 40e ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. oraz art. 7 ust. 1 w związku z art. 5 dekretu - co zostało szczegółowe opisane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Stan faktyczny sprawy został ustalony zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego (art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 78 k.p.a.), ocena dowodów przeprowadzona zgodnie z art. 80 k.p.a., a decyzja spełnia wszelkie wymagania określone w art. 107 § 1 k.p.a.

Natomiast w odpowiedzi na skargę Miasta [...] Komisja wniosła o:

1) oddalenie skargi jako bezzasadnej na podstawie art. 151 p.p.s.a.;

2) oddalenie wniosku dowodowego o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów, tj. opinii dra hab. [...], adw. [...] oraz adw. [...] z dnia [...] września 2017 r. pt. "Analiza art. 7 dekretu [...] w zakresie przesłanki posiadania" na podstawie art. 245 k.p.c. w zw. z art. 106 § 5 w zw. z § 3 p.p.s.a.,

3) niełączenie niniejszej sprawy ze skargą [...] na decyzję Komisji z dnia [...] lipca 2019 r., nr [...], w celu ich łącznego rozpoznania.

Zdaniem Komisji brak jest jakichkolwiek podstaw do uwzględnienia skargi.

Podniosła, że wbrew literalnym twierdzeniom skarżącego, przedmiotem zaskarżenia nie jest uzasadnienie decyzji, jako część składowa decyzji - gdyż skarżący zmierza do wyeliminowania z obrotu prawnego całej decyzji Komisji z [...] lipca 2019 r. nr [...]. Świadczą o tym podstawy zaskarżenia, które w przypadku ich uwzględnienia przez Sąd w istocie rzeczy doprowadzą do uchylenia całej zaskarżonej decyzji. Tymczasem - jak wykazano w uzasadnieniu odpowiedzi na skargę - w sprawie nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego i procesowego, które miałyby wpływ na wynik postępowania. Stan faktyczny sprawy został ustalony zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego (art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 78 k.p.a.), a ocena dowodów przeprowadzona zgodnie z art. 80 k.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 8 listopada 2019 r.:

- w sprawie sygn. akt I SA/Wa 1921/19 ze skargi Miasta [...] - na podstawie art. 111 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329), dalej jako: p.p.s.a. - połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygn. akt I SA/Wa 1877/19 i I SA/Wa 1921/19 i zarządził prowadzenie ich pod sygn. akt I SA/Wa 1877/19,

- w sprawie sygn. akt I SA/Wa 1877/19 za skargi [...] - odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Zaś Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 13 października 2020 r. sygn. akt I OZ 599/20 oddalił zażalenie [...] na odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie:

- postanowieniem z 24 lutego 2021 r. dopuścił do udziału w sprawie w charakterze uczestnika Miłośników Krajobrazu - Stowarzyszenie Właścicieli Lokali w [...],

- postanowieniem z 26 lutego 2021 r. oddalił wniosek Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości [...] o wyłączenie sędziego WSA w Warszawie Doroty Apostolidis od udziału w niniejszej sprawie.

Pismem z [...] listopada 2020 r. [...] złożyła wniosek o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z określonych dokumentów.

Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 25 czerwca 2021 r. sygn. akt I OZ 243/21 oddalił zażalenie Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości [...] na postanowienie WSA w Warszawie o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziego.

Komisja do spraw reprywatyzacji nieruchomości [...] przy piśmie z [...] sierpnia 2021 r. załączyła opinię językową prof. dr hab. [...] z [...] stycznia 2020 r. - wnosząc o potraktowanie tej opinii (stanowiącej załącznik opinii prawnej autorstwa adw. [...] z [...] marca 2020 r.) - jako rozwinięcie stanowiska w sprawie.

Również Miasto [...] przy piśmie z [...] lutego 2022 r. załączyło opinię dr hab. prof. US [...] z [...] czerwca 2021 r. - wnosząc o potraktowanie złożonych w sprawie opinii jako wyjaśnień stanowiących poparcie dotychczas zajmowanego stanowiska w sprawie.

Na rozprawie w dniu [...] lutego 2022 r. pełnomocnik skarżącej wnosił o dopuszczenie dowodu z pisma z [...] lipca 1946 r. oraz popierał wcześniej złożony wniosek dowodowy w piśmie z [...] listopada 2020 r.

Sąd dopuścił dowody zawnioskowane przez pełnomocnika skarżącej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 2167) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329), dalej jako: p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Na wstępie Sąd pragnie wskazać, że Miasto [...] składało skargę wyłącznie na uzasadnienie decyzji podkreślając, że samo rozstrzygnięcie decyzji Komisji nie jest przedmiotem zaskarżenia, lecz nie może się zgodzić z fragmentami uzasadnienia tej decyzji.

W ocenie Sądu, co do zasady, nie jest sporna sama możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego jedynie uzasadnienia decyzji lub jego części. Ze względu na rolę jaką spełnia uzasadnienie - taka możliwość została dopuszczona w orzecznictwie i jest ona powszechnie akceptowana.

Jednakże nie jest możliwe uchylenie jedynie fragmentów uzasadnienia decyzji i pozostawienie w obrocie prawnym osnowy decyzji. Skarga skierowana tylko przeciwko części uzasadnienia decyzji powinna zostać oddalona, ale wyłącznie w sytuacji, gdy wady uzasadnienia nie mają wpływu na wynik sprawy.

Jeżeli jednak wady uzasadnienia mają charakter istotny - wpływają na treść decyzji - to konieczne jest uchylenie decyzji jako całości.

W rozpoznawanej sprawie zaistniała podobna sytuacja - bowiem obok skargi [...] - zarzucane przez Miasto błędne uzasadnienie zaskarżonej decyzji ma istotny wpływ na wynik sprawy.

Przechodząc do merytorycznej kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skargi zasługują na uwzględnienie, gdyż decyzja Komisji wydana została z naruszeniem prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, co prowadzić musi do jej uchylenia.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy

z dnia 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości [...], wydanych z naruszeniem prawa (Dz. U. z 2018 r. poz. 2267), dalej jako ustawa/ustawa z dnia 9 marca 2017 r.

W niniejszej sprawie przedmiotem oceny Sądu jest decyzja Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości [...] z [...] lipca 2019 r. nr [...], która:

- uchyliła w całości decyzję Prezydenta [...] z [...] czerwca 2008 r. ustanawiającą prawo użytkowania wieczystego zabudowanego gruntu położonego w [...] przy ul. [...],

- odmówiła ustanowienia ww. prawa użytkowania wieczystego,

- uchyliła decyzję Zarządu Dzielnicy [...] z [...] lipca 2015 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego zabudowanej nieruchomości w prawo własności,

- nakazała Miastu [...] przejęcie zarządu przedmiotową nieruchomością.

Komisja, jako podstawę swojego rozstrzygnięcia wskazała - art. 29 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 4a, pkt 4b, pkt 5 i pkt 6 w zw. z art. 29 ust. 3 oraz art. 40e ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. oraz art. 7 ust. 1 w związku z art. 5 dekretu z dnia 26 października 1945 r.

Podniosła, że Prezydent [...] wydając decyzję reprywatyzacyjną:

1) naruszył przepisy prawa - art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 7 ust. 1 dekretu - poprzez prowadzenie postępowania z uchybieniem zasady prawdy obiektywnej i rzetelności, w tym dowolne ustalenie, że wniosek dekretowy został złożony w terminie i przez osobę uprawnioną do działania w imieniu właściciela,

2) nie ustalił, czy została spełniona przesłanka "posiadania gruntu", o której mowa w art. 7 ust. 1 dekretu, czym naruszył przepisy postępowania - art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 7 ust. 1 dekretu - mające istotny wpływ na wynik sprawy,

3) naruszył art. 30 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. - gdyż przeniesienie roszczeń do nieruchomości [...] było rażąco sprzeczne z interesem społecznym, ponieważ [...] nabyła udział w prawach i roszczeniach do przedmiotowej nieruchomości jedynie za niewielki ułamek realnej wartości nieruchomości,

4) naruszył art. 30 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. - gdyż skutki decyzji okazały się rażąco sprzeczne z interesem społecznym, co znalazło odzwierciedlenie przede wszystkim w naruszaniu praw lokatorów.

Z powyższych względów Komisja stwierdziła, że w niniejszej sprawie zostały zrealizowane przesłanki z art. 30 ust. 1 pkt 4a, 4b, 5 i 6 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. - dlatego też orzekła o uchyleniu ww. decyzji Prezydenta [...].

Następnie zaś rozpoznała na nowo wniosek dekretowy - uznając, że został on złożony po terminie wynikającym z dekretu [...].

Dlatego też - zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 7 ust. 1 dekretu - postanowiła odmówić ustanowienia prawa użytkowania wieczystego.

W związku z uchyleniem ww. decyzji reprywatyzacyjnej i odmową ustanowienia prawa użytkowania wieczystego - działając na podstawie art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. - Komisja uchyliła decyzję Zarządu Dzielnicy [...] o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości.

Nakazała również Miastu [...] przejęcia zarządu tą nieruchomością - na podstawie art. 40e ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. w zw. z art. 184b pkt 2 i 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

W tym miejscu Sąd pragnie zwrócić uwagę na fakt, że możliwość wydania decyzji uchylającej lub stwierdzającej nieważność decyzji reprywatyzacyjnej wymaga - zgodnie z art. 30 ust. 1 ustawy - spełnienia jednej z przesłanek o jakich mowa w art. 1 pkt 1-8 ustawy tj. gdy:

1. dowody na których podstawie ustalono istotne okoliczności sprawy okazały się fałszywe;

2. decyzja została wydana w wyniku przestępstwa;

3. wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji reprywatyzacyjnej, nieznane organowi, który je wydał;

4. decyzja wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa;

4a. stwierdzono inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności jeżeli stroną postępowania o wydanie decyzji reprywatyzacyjnej była osoba, która nie była osobą uprawnioną w rozumieniu art. 7 ust. 1 dekretu, osobę uprawnioną reprezentował kurator ustanowiony dla osoby nieznanej z miejsca pobytu, a nie było podstaw do jego ustanowienia, ustanowiono kuratora spadku działającego w imieniu osoby nieżyjącej lub z naruszeniem przepisów o dziedziczeniu, w tym przepisów dotyczących dziedziczenia spadków wakujących lub nieobjętych, lub stwierdzono naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy;

4b. decyzja reprywatyzacyjna została wydana pomimo nieustalenia posiadania nieruchomości [...] przez dotychczasowego właściciela lub jego następców prawnych, o którym mowa w art. 7 ust. 1 dekretu;

5. przeniesienie roszczeń do nieruchomości [...] było rażąco sprzeczne z interesem społecznym, w szczególności jeżeli nastąpiło w zamian za świadczenie wzajemne rażąco niewspółmierne do wartości nieruchomości [...];

6. wydanie decyzji reprywatyzacyjnej doprowadziło do skutków rażąco sprzecznych z interesem społecznym lub skutków sprzecznych z celem dla którego ustanowiono użytkowanie wieczyste, w szczególności do zastosowania uporczywie lub w sposób istotnie utrudniający korzystanie z lokalu w nieruchomości [...] groźby bezprawnej, przemocy wobec osoby lub przemocy innego rodzaju w stosunku do osoby zajmującej ten lokal;

7. decyzja reprywatyzacyjna została wydana pomimo przyznania, na podstawie przepisów odrębnych, świadczenia w związku z przejściem własności nieruchomości;

8. decyzja dotyczy osoby prawnej powstałej przed 1 września 1939 r., której udziały albo akcje zostały objęte w sposób niezgodny z prawem.

Analiza tych unormowań prawnych wskazuje, że z jednej strony w art. 29 ustawodawca dostrzegł różnicę pomiędzy art. 156 k.p.a., gdyż w tym wypadku, idąc za tym przepisem, nakazał Komisji stwierdzanie nieważności decyzji (art. 29 ust. 1 pkt 3a i 4), a innymi sytuacjami uzasadniającym wyłącznie uchylenie decyzji reprywatyzacyjnej (art. 29 ust. 1 pkt 2-3).

Sięgając do art. 156 k.p.a., stwierdzenie nieważności powinno mieć miejsce w przypadkach o jakich mowa w tym przepisie tj. gdy:

- decyzja została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości (art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.);

- decyzja została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.);

- dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną (art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.);

- została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie (art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.);

- była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały (art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.);

- w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą (art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a.);

- zawiera wadę powodując nieważność z mocy prawa (art. 156 § 1 pkt 7k.p.a.).

W pozostałych wypadkach, o jakich mowa w art. 30 ustawy, Komisja może, poza utrzymaniem decyzji reprywatyzacyjnej w mocy uchylić ją i orzec co do istoty sprawy (art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy), uchylić i zawiesić postępowanie (art. 29 ust. 1 pkt 2a ustawy), uchylić i przekazać do ponownego rozpoznania - gdy decyzja została wydana z naruszeniem prawa a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie (art. 29 ust. 1 pkt 3 ustawy).

Jak wynika ze wskazanej w decyzji podstawy prawnej Komisja zastosowała art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy i uchyliła decyzję organu I instancji w całości a następnie orzekła merytorycznie - odmawiając ustanowienia prawa użytkowania wieczystego. Jednakże w istocie z treści decyzji Komisji wynika, że stwierdziła ona zaistnienie podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji reprywatyzacyjnej Prezydenta [...]. Pomimo jednak takich ustaleń - nie stwierdziła nieważności tej decyzji, a jedynie uznała, że nastąpiło naruszenie przepisów prawa procesowego.

Oznacza to, w ocenie Sądu, że Komisja w aspekcie procesowym, wbrew treści art. 29 ust. 1 pkt 2 i 3a ustawy, naruszyła art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy - ponieważ mimo stwierdzenia istnienia przesłanek do stwierdzenia nieważności, uchyliła decyzję reprywatyzacyjną zamiast stwierdzić jej nieważność (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.- wydanie decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa).

Stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej skutkuje wyeliminowaniem jej z obrotu prawnego ex tunc i oznacza konieczność ponownego rozpoznania wniosku dekretowego przez właściwy do tego organ administracji publicznej. Co do zasady w takim wypadku sprawa "wraca do organu I instancji". Co prawda Komisja, zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 6 ustawy ma uprawnienie do rozpoznania wniosku dekretowego - to jednak jej nadzwyczajny status nie może stanowić podstawy do przejęcia uprawnień do działania za wszelkie organy (I, II instancji, nadzoru).

Wykładnia literalna art. 29 ustawy prowadzi do wniosku, że stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej nie upoważnia Komisji do merytorycznego rozpoznania sprawy tj. tak jak w tym wypadku do rozpoznania wniosku dekretowego. Świadczy o tym choćby użycie pomiędzy art. 29 ust. 1 pkt 3a a następnym spójnika "albo", który wskazuje na zupełnie inne sytuacje faktyczne.

Stwierdzenie nieważności stanowi bowiem jedno z samodzielnych rozstrzygnięć, jakie może wydać Komisja - nie pozostające w związku z możliwością uchylenia decyzji i rozpoznania sprawy co do meritum.

Należy przy tym zwrócić uwagę, że w art. 30 ustawy, w katalogu podstaw do uchylenia decyzji reprywatyzacyjnej lub wydania jej z naruszeniem prawa ustawodawca użył spójnik "lub" - co oznacza, że jego zamiarem było dokonanie rozróżnienia pomiędzy dwojakiego rodzaju rozstrzygnięciami tj. uchyleniem decyzji reprywatyzacyjnej lub stwierdzeniem wydania jej z naruszeniem prawa.

Przepisy niniejszej ustawy - z dnia 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości [...], wydanych z naruszeniem prawa - nie mogą bowiem pozostawać w oderwaniu od istniejących przepisów prawa - tym bardziej, że zgodnie z art. 38 tej ustawy w sprawach nieuregulowanych tą ustawę stosuje się kodeks postępowania administracyjnego z wyłączeniem określonych w nim jednostek redakcyjnych. Nie ma w tym wyłączeniu art. 156 k.p.a. - co oznacza, że sytuacje faktyczne podpadające pod tę normę należy oceniać tak, jak tego wymaga ten przepis w brzmieniu kodeksowym. Tym bardziej, że art. 15 k.p.a. gwarantuje stronie prawo do rozpoznania sprawy przez dwa niezależne organy administracji publicznej.

Natomiast zastosowana przez Komisję koncepcja prowadzi do sytuacji w której jeden i ten sam organ (Komisja) stwierdzałby nieważność postępowania czy wydanie decyzji z naruszeniem prawa przez organ I instancji przy jednoczesnym orzekaniu za ten organ - co naruszałby prawo strony do rozpoznania sprawy przez dwa niezależne od siebie organy administracji publicznej.

Oznacza to, że stwierdzając przesłanki do nieważności postępowania - Komisja nie miała uprawnień do merytorycznego rozpoznania wniosku dekretowego.

Co prawda Komisja nie powołała w podstawie rozstrzygnięcia art. 29 ust. 1 pkt 3a ustawy - to jednak wskazała na przesłanki rażącego naruszenia prawa.

Taka konstrukcja decyzji, w świetle wskazywanej podstawy prawnej rozstrzygnięcia, stanowi o wewnętrznej sprzeczności decyzji w zakresie wskazywanych podstaw prawnych rozstrzygnięcia i nie może być zaakceptowana przez Sąd jako wydana zgodnie z prawem.

Przy czym Sąd pragnie zauważyć, że przedmiotem rażącego naruszenia prawa są najczęściej przepisy prawa materialnego. Wspomniana postać naruszenia może jednak dotyczyć również przepisów postępowania administracyjnego - w szczególności tych unormowań, które stanowią gwarancję prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego. Chodzi więc o wady wyjątkowo ciężkie, które należy usunąć przez unicestwienie obarczonej tymi wadami decyzji administracyjnej. W sprawie mającej na celu ustalenie rażącego naruszenia prawa, postępowanie administracyjne winno mieć charakter niejako dwustopniowy i stanowić podstawę do podjęcia ustaleń, czy w ogólnym postępowaniu administracyjnym doszło do naruszeń przepisów prawa i jakich, a w przypadku twierdzącej odpowiedzi na to pytanie, do rozważenia, czy naruszenia te mają charakter kwalifikowany, tj. rażący w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W orzecznictwie wskazuje się także, że dodatkową przesłanką, którą należy uwzględnić przy rozstrzyganiu kwestii istnienia lub braku istnienia rażącego naruszenia prawa jest niemożność zaakceptowania kontrolowanej decyzji z punktu widzenia praworządności i skutków społeczno-gospodarczych, jakie naruszenie to wywołuje.

Należy wskazać, że Komisja uznała, iż Prezydent [...] wydając decyzję reprywatyzacyjną:

1) naruszył przepisy prawa - art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 7 ust. 1 dekretu - poprzez prowadzenie postępowania z uchybieniem zasady prawdy obiektywnej i rzetelności, w tym dowolne ustalenie, że wniosek dekretowy został złożony w terminie i przez osobę uprawnioną do działania w imieniu właściciela,

2) nie ustalił, czy została spełniona przesłanka "posiadania gruntu", o której mowa w art. 7 ust. 1 dekretu, czym naruszył przepisy postępowania - art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 7 ust. 1 dekretu - mające istotny wpływ na wynik sprawy,

3) naruszył art. 30 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. - gdyż przeniesienie roszczeń do nieruchomości [...] było rażąco sprzeczne z interesem społecznym, ponieważ [...] nabyła udział w prawach i roszczeniach do przedmiotowej nieruchomości jedynie za niewielki ułamek realnej wartości nieruchomości,

4) naruszył art. 30 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. - gdyż skutki decyzji okazały się rażąco sprzeczne z interesem społecznym, co znalazło odzwierciedlenie przede wszystkim w naruszaniu praw lokatorów.

Wobec powyższego Sąd ocenił merytorycznie zasadność stanowiska Komisji zawartego w poszczególnych punktach decyzji z [...] lipca 2019 r.

Odnośnie pkt 1) - dotyczącego objęcia gruntu w posiadanie przez Gminę i zachowania terminu do złożenia wniosku dekretowego.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 dekretu dotychczasowy właściciel gruntu, prawni następcy właściciela, będący w posiadaniu gruntu, lub osoby prawa jego reprezentujące, mogą w ciągu 6 miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę zgłosić wniosek o przyznanie na tym gruncie jego dotychczasowemu właścicielowi prawa wieczystej dzierżawy z czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną.

Na podstawie art. 4 dekretu wydane zostało rozporządzenie Ministra Odbudowy z 7 kwietnia 1946 r. o obejmowaniu gruntów w posiadanie przez gminę [...] (D.U.1946, Nr 16, poz. 112) - uchylone 10 lutego 1948 r. a następnie rozporządzenie Ministra Odbudowy z 27 stycznia 1948 r. o tej samej nazwie (D.U. 1948, Nr 6, poz. 43).

Zgodnie z pierwszym z nich o przystąpieniu do obejmowania gruntów w posiadanie Zarząd Miejski [...] miał obowiązek ogłosić w organie urzędowym Zarządu Miejskiego tj. dzienniku Urzędowym Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego [...]) - § 3 rozporządzenia. Zgodnie natomiast z § 5 niezależnie od tego ogłoszenia Zarząd Miejski miał obowiązek w miarę posiadanych danych o miejscu pobytu dotychczasowego właściciela lub osoby jego reprezentującej, zawiadomić o obejmowaniu gruntu w posiadanie. Celem tego było umożliwienie takiej osobie udziału w oględzinach nieruchomości, gdyż zgodnie z § 7 pkt 2 rozporządzenia osoba taka mogła wnieść zastrzeżenie do protokołu jeżeli jego ustalenia naruszałyby prawa tej osoby. W § 8 jasno wskazano, że grunt uważało się za objęty przez Gminę z dniem dokonania przez Zarząd Miejski w organie urzędowym ogłoszenia o sporządzonym protokole oględzin. Ogłoszenia takiego należało dokonać w terminie 1 miesiąca od oględzin - § 8 pkt 2.

Natomiast kolejne rozporządzenie upraszczało całą procedurę i wskazywało w § 3, że grunty uważa się za objęte w posiadanie z dniem wydania numeru urzędowego Zarządu Miejskiego w którym zamieszono ogłoszenie (o którym mowa w § 1).

W niniejszej sprawie obok ogłoszenia umieszonego w dzienniku urzędowym nr 23 z 4 listopada 1947r. o objęciu w posiadanie gruntów przy [...], ukazał się również dziennik urzędowy nr 20 z 16 sierpnia 1948 r. o objęciu w posiadanie gruntów przy [...].

Sąd orzekający w niniejszej sprawie uznał, że Komisja prawidłowo przyjęła, że objęcie przedmiotowego gruntu w posiadanie miało miejsce 4 listopada 1947r. - z dniem ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym nr 23 Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego [...] na podstawie przepisów rozporządzenia z dnia 7 kwietnia 1946 r. - gdyż wszystkie wymogi z tego rozporządzenia zostały spełnione przed dniem 10 lutego

1948 r. tj. przed datą wejścia w życie następnego rozporządzenia Ministra Odbudowy z 27 stycznia 1948 r.

Zgodnie z § 3 rozporządzenia - w treści ogłoszenia o przystąpieniu do obejmowania gruntów w posiadanie, opublikowanego w dniu 8 września 1947 r. w Dzienniku Urzędowym Nr 16 Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego m.st. Warszawy pod pozycją [...], wskazano dokładne oznaczenie gruntu ([...]), datę [...] września 1947 r. (jako termin oględzin nieruchomości), dokładne oznaczenie hipoteczne ([...]) oraz personalia dawnego właściciela ([...]).

Przy czym Sąd nie podzielił stanowiska skarżącej, że nie został spełniony wymóg z § 5 tego rozporządzenia dotyczący obowiązku zawiadomienia - w miarę posiadanych danych o miejscu pobytu dotychczasowego właściciela lub osoby jego reprezentującej - o obejmowaniu gruntu w posiadanie.

Takie sformułowanie przepisu "w miarę posiadanych danych" powoduje, że organ miał obowiązek zawiadomienia, gdy dysponował danymi, które mogłyby świadczyć o miejscu pobytu dotychczasowego właściciela gruntu lub osoby ją reprezentującej. Brak możliwości ustalenia wskazanych danych powodował, że tryb objęcia przez gminę gruntu w posiadanie był prawidłowo zrealizowany.

Komisja wskazała, że [...] opuścił Polskę w 1939 r. i jego aktualne miejsce pobytu na dzień objęcia gruntu w posiadanie przez Gminę nie było znane, a zatem trudno zakładać, że na organie ciążył bezwarunkowy obowiązek powiadomienia dotychczasowego właściciela o dokonywanej czynności. Organ nie miał obiektywnej możliwości zawiadomienia dotychczasowego właściciela.

Jednocześnie fakt ewentualnego udzielenia przez [...] pełnomocnictwa [...] nie był Zarządowi znany. W aktach sprawy brak jest bowiem pełnomocnictwa dla [...] i pełnomocnictwo takie nie zostało odnalezione - mimo intensywnych poszukiwań.

Przy czym kwestią niesporną i nie kwestionowana przez żadną ze stron postępowania jest to, że [...] w latach powojennych prowadził liczną korespondencję z Urzędem Miejskim [...] dotyczącą administrowania tą i sąsiednimi nieruchomościami. Swoje pisma kierowane do Urzędu opatrywał pieczątką o treści: "Administracja Domów ul. [...] Nr [...]" i własnoręcznym podpisem lub pieczątką o treści: "Administracja Domu ul. [...] Nr [...] - hip. [...]" i własnoręcznym podpisem.

Przykładowo można wymienić następujące pisma znajdujące się w aktach administracyjnych lub sądowych:

- pismo z [...] lipca 1946 r. stanowiące dowód doręczenia pisma Zarządu Miejskiego [...] dotyczącego przemurowania uszkodzonych kominów domów przy ul. [...] Nr z podpisem otrzymującego - [...] i pieczątką "Administracja Domów ul. [...] Nr [...]" (k.498 akt sądowych),

- pismo z [...] stycznia 1948 r. Zarządu Miejskiego [...] Biuro Pomiarów stanowiące zaświadczenie, że nieruchomość hip. Nr [...] została oznaczona porządkowym Nr [...] przy ul. [...], wraz z informacją, iż niniejsze zaświadczenie wydaje się [...] na skutek podania z [...] grudnia 1947 r. w celu okazania w Wydziale Ewidencji Ludności (k. 280 czarny segregator),

- pismo z [...] marca 1946 r. skierowane do Sekcji Urzędu Mieszkaniowego w [...] przez [...] z informacją, że lokator wprowadził się do mieszkania nr [...] przy ul. [...] i nie jest tam jeszcze zameldowany, z pieczątką "Administracja Domów ul. [...] Nr [...]" i jego podpisem (k. 228 czarny segregator).

Jednakże administrowanie przedmiotową nieruchomością nie świadczy o tym, że miał on pełnomocnictwo [...] do działania w jego imieniu.

Zatem prawidłowe jest stanowisko Komisji, że skoro Zarząd Miejski nie posiadał danych o aktualnym miejscu pobytu dotychczasowego właściciela, a ponadto nie wpłynęło do niego pełnomocnictwo udzielone administratorowi budynku [...] - to na Zarządzie nie ciążył obowiązek poszukiwania danych osób uprawnionych.

Skoro zaś nieruchomość przy ul. [...] w [...] została objęta w posiadanie przez gminę w dniu 4 listopada 1947 r. - to sześciomiesięczny termin do złożenia wniosku o przyznanie dotychczasowemu właścicielowi prawa wieczystej dzierżawy upłynął w dniu 4 maja 1948 r.

Termin, o którym mowa w art. 7 ust. 1 dekretu, jest terminem prawa materialnego, a nie procesowego. Termin ten ma charakter prekluzyjny - jego upływ skutkował wygaśnięciem roszczenia. Nie mają też do niego zastosowania przepisy kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące przywrócenia terminu (uchwała NS A z dnia 14 października 1996 r., sygn. OPK 16/95, ONSA 1997/2/56).

Przy czym zachowanie terminu do złożenia wniosku dekretowego stanowi jedną z przesłanek materialnych, których kumulatywne spełnienie warunkuje uwzględnienie wniosku.

W związku z tym wniosek dekretowy złożony przez adw. [...] w dniu [...] maja 1948 r. został złożony po terminie z art. 7 ust. 1 dekretu.

Ponieważ Komisja uznała, że wniosek dekretowy nie został skutecznie złożony, a Prezydent [...] rozpoznał merytorycznie ten wniosek - przyjmując, że został złożony w terminie - to jego decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa - art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 7 ust. 1 dekretu.

Spełniona zatem została przesłanka z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Wobec powyższego Komisja powinna stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji reprywatyzacyjną na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 3a w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 4 ustawy, a nie uchylić ją i merytorycznie rozpoznać wniosek dekretowy.

Drugim zarzutem objętym tym punktem była kwestia prawidłowości pełnomocnictwa udzielonego adwokatowi [...] przez [...].

Komisja podniosła, iż Prezydent powinien zbadać, czy w ogóle istniało pełnomocnictwo, którego odpisem posłużył się adw. [...], składając w imieniu właściciela wniosek dekretowy i czy w takim przypadku mógł być sporządzony odpis pełnomocnictwa.

Sąd nie podzielił powyższych wątpliwości Komisji.

Niesporne jest, że postępowanie dekretowe zostało wszczęte na podstawie uwierzytelnionej kopii pełnomocnictwa z [...] maja 1948 r.

Przy czym przepisy ustawy z 4 maja 1938 r. - Prawo o ustroju adwokatury (obowiązujące w dacie składania wniosku) nie precyzowały formalistycznie sposobu uwierzytelniania odpisów pełnomocnictw przez adwokatów. Ponadto organy rozpatrujące wniosek dekretowy miały możliwość żądania uzupełnienia braku formalnego - gdyby miały jakiekolwiek wątpliwości odnośnie wiarygodności pełnomocnictwa adw. [...] do złożenia wniosku dekretowego. Skoro tego nie zrobiły to znaczy, że wątpliwości takich nie miały i dlatego też nie żądały uzupełnienia złożonego odpisu pełnomocnictwa.

Należy mieć też na uwadze, że ewentualny brak w postaci braku prawidłowo uwierzytelnionego odpisu pełnomocnictwa miał - zarówno na gruncie poprzednich przepisów jak i obecnie obowiązującego k.p.a. - charakter usuwalny i w razie powzięcia wątpliwości w tym zakresie, Komisja winna była wezwać do uzupełnienia tego braku lub potwierdzenia czynności złożenia wniosku dekretowego.

Ponadto należy wziąć pod uwagę, że Komisja - mimo wątpliwości co do skutecznego udzielenia pełnomocnictwa adw. [...] do złożenia wniosku dekretowego - ostatecznie rozpoznała ten wniosek, uznając tym samym prawidłowość tego pełnomocnictwa. Tymczasem w sytuacji, gdyby pełnomocnictwo było wadliwe - to w ogóle nie powinna przystąpić do oceny terminowości złożenia wniosku dekretowego.

Odnośnie pkt 2) - Sąd nie podzielił poglądu Komisji, że nie ustalono, czy została spełniona przesłanka pozytywna roszczenia dekretowego - fakt posiadania gruntu na dzień złożenia tego wniosku.

Użyty w art. 7 ust. 1 dekretu zwrot "będący w posiadaniu gruntu", następujący po wskazaniu, jako uprawnionych do złożenia wniosku "dotychczasowego właściciela gruntu" oraz "prawnych następców właściciela", Komisja odnosi zarówno do byłego właściciela, jak i prawnych jego następców. Przy czym przyjmuje, że charakteryzuje on stan faktyczny obrazujący relację pomiędzy ww. osobami a gruntem. Odnosi się zatem do posiadania przez nich owego gruntu w ujęciu cywilistycznym, a więc efektywnego, manifestowanego na zewnątrz, faktycznego nim władania.

Poglądu tego - choć mającego oparcie m.in. w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 19 lipca 2016 r., sygn. akt Kp 3/15 - Sąd w składzie orzekającym w sprawie nie podziela.

W dacie wejścia w życie dekretu na terenie [...] obowiązywał Kodeks Napoleona oraz prawo o ustaleniu własności dóbr nieruchomych, o przywilejach i hipotekach z 26 kwietnia 1818 r. (tj. Dz.U. RP z 1928 r. Nr 53, poz. 510).

Z ich treści wynika, że przeddekretowy właściciel nieruchomości ujawniony w księdze hipotecznej, mógł udowodnić swoje prawo - jako strona w postępowaniu dekretowym - przez złożenie stosownego dokumentu z księgi hipotecznej w postaci świadectwa wystawionego przez Wydział Hipoteczny Sądu Okręgowego w [...]. Przy czym zaznaczenia wymaga, że dekret nie odbierał dotychczasowemu właścicielowi posiadania nieruchomości. Objęcie gruntu nieruchomości [...] w posiadanie przez gminę [...] miało charakter formalny a prawo przewidywało domniemanie prawne, że osoba posiada rzecz jako jej samoistny posiadacz - stosownie do treści art. 2230 Kodeksu Napoleona. Co istotne, gdy na nieruchomości znajdował się w dacie wejścia w życie dekretu budynek (jak w niniejszej sprawie) dotychczasowy właściciel pozostawał nadal jego właścicielem.

Natomiast w sytuacji, gdy wnioski dekretowe składali prawni następcy właściciela nieruchomości, którzy nie mogli już ujawnić swych praw własnościowych do nieruchomości zapisanej w księdze hipotecznej, zachodziła konieczność przeprowadzenia odrębnego postępowania.

W ówczesnych przepisach dotyczących spraw spadkowych istniała instytucja tzw. objęcia spadku zawarta w art. 724 Kodeksu Napoleona w zw. z art. 29, art. 41 § 1, art. 557 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego z 29 listopada 1930r. (Dz. U. z 1932 r. Nr 112, poz. 934 ze zm.).

Porządek dziedziczenia był uzależniony od tego, do jakiej kategorii spadkobierców należał prawny następca właściciela nieruchomości.

Pozycję uprzywilejowaną mieli tzw. dziedzice prawi, którzy obejmowali spadek z mocy samego prawa na podstawie art. 724 Kodeksu Napoleona, podobnie jak dziedzice uprawnieni do majątku na mocy zapisu testamentowego, o którym mowa w art. 1004 tego Kodeksu. Natomiast inna była sytuacja małżonka zmarłego właściciela, jego dzieci naturalnych oraz Państwa jako tzw. spadkobierców nieporządkowych. Ta kategoria osób mogła objąć spadek pod warunkiem uzyskania orzeczenia sądu o wprowadzeniu w posiadanie zgodnie z art. 724 Kodeksu Napoleona. Również w przypadku osób zyskujących zapis ogólny, którzy nie byli dziedzicami testatora, należało uzyskać sądowy nakaz o wprowadzeniu w posiadanie (art. 1006 w zw. z art. 1008 Kodeksu Napoleona). Przepisy ustawy hipotecznej w art. 127 i art. 128 wymagały od sukcesora wylegitymowania się przed sądem prowadzącym księgi hipoteczne dokumentami potwierdzającymi jego prawo do spadku - jeżeli do spadku należała nieruchomość zapisana w księdze hipotecznej.

Wobec takiego stanu prawnego w zakresie praw spadkowych istniejącego w dacie przyjmowania dekretu, a także konieczności dokumentowania legitymacji procesowej osób ubiegających się o przewidziane w tym akcie uprawnienia, prawodawca założył, że w sytuacji, gdy wnioski dekretowe złożą osoby podające się za spadkobierców dotychczasowego właściciela nieruchomości, organ rozpatrujący je uczyni stroną postępowania wyłącznie te, które udowodnią swe prawa do spadku, np. poprzez przedłożenie orzeczenia sądu o wprowadzeniu w posiadanie gruntu.

Miało to wówczas uzasadnienie, bowiem brak wprowadzenia prawnego następcy w posiadanie spadku mógł świadczyć o tym, że spadek ma status tzw. spadku wakującego w rozumieniu art. 811 Kodeksu Napoleona - który wprowadzał domniemanie, iż spadek opuszczony jest spadkiem wakującym. Taka sytuacja rodziła bowiem problem, czy kurator będący reprezentantem masy spadkowej a nie spadkobiercy - art. 813 tego Kodeksu, może w ramach swych kompetencji inicjować postępowanie dekretowe, nie mając na to wyraźnej zgody spadkobiercy, skoro ówczesne przepisy postępowania administracyjnego nie zawierały odpowiednika obecnego art. 30 § 5 k.p.a.

Podobna sytuacja dotyczyła prawnych następców singularnych właściciela, którzy po wejściu w życie dekretu, a przed złożeniem wniosku dekretowego, nabyli roszczenia dekretowe do nieruchomości niezabudowanej, albo roszczenia dekretowe do gruntu zabudowanego budynkiem nadającym się do naprawy wraz z prawem własności budynku. Musieli bowiem wykazać, że nabyli te prawa od dotychczasowego właściciela i że przedmiot tych praw został im wydany (art. 711 Kodeksu Napoleona w zw. z art. 300 § 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 27 października 1933 r. - Kodeks zobowiązań - Dz.U. Nr 82, poz. 598 ze zm.).

Temu właśnie służyło zawarte w art. 7 ust. 1 dekretu dopełnienie opisu podmiotu uprawnionego do złożenia wniosku zawarte w formule "będący w posiadaniu gruntu". Stąd łączyć je należy wyłącznie z następcami dotychczasowego właściciela, a nie nim samym i to jedynie w znaczeniu potwierdzenia (udokumentowania) owego następstwa prawnego, a nie efektywnego władania gruntem.

Przy czym warunek ten z dniem 1 stycznia 1947 r. stracił znaczenie prawne przy ocenie skuteczności złożenia wniosku dekretowego. Nastąpiła bowiem wówczas unifikacja prawa cywilnego, skutkująca likwidacją ścisłej zależności między posiadaniem i nabyciem praw spadkowych oraz między posiadaniem i nabyciem oraz wykonywaniem prawa rzeczowego do gruntu. Wprowadzenie zaś spadkobiercy w posiadanie na podstawie Kodeksu Napoleona zastąpione zostało stwierdzeniem przez sąd spadku praw do spadku w postępowaniu spadkowym (art. IX i art. XXI dekretu z 8 października 1946 r. - Przepisy wprowadzające prawo spadkowe - Dz.U. Nr 60, poz. 329; art. 186 dekretu z dnia 8 listopada 1946 r. o postępowaniu spadkowym -Dz.U. Nr 63, poz. 346).

Rezygnacja przez prawodawcę z instytucji wprowadzenia w posiadanie następcy prawnego dotychczasowego właściciela (jako potwierdzającej prawo do spadku) świadczą o tym, że tzw. "przesłanka posiadania" z art. 7 ust. 1 dekretu przestała być warunkiem niezbędnym do wykazania w postępowaniu dekretowym legitymacji do bycia stroną tego postępowania - tym samym jej badanie w postępowaniach dekretowych było zbędne.

Przesłanka posiadania nie miała także wpływu na późniejsze orzecznictwo organów administracji i sądów administracyjnych odnośnie gruntów [...] - o czym szerzej w wyroku tutejszego Sądu z 22 maja 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 2145/18.

Sąd nie podzielił też zarzutu Komisji (pkt 3) dotyczącego naruszenia art. 30 ust. 1 pkt 5 ustawy - przeniesienie roszczeń do nieruchomości [...] było rażąco sprzeczne z interesem społecznym, ponieważ [...] nabyła udział w prawach i roszczeniach do przedmiotowej nieruchomości jedynie za niewielki ułamek realnej wartości nieruchomości.

Ustawa stanowiąca podstawę rozstrzygnięcia nie definiuje pojęcia "interesu społecznego". Pojęcie to czasami używane w prawie, jest pojęciem niedookreślonym, co oznacza, że wymaga wykładni. Jak przyjmuje się w doktrynie interes społeczny to interes odnoszący się do społeczeństwa jako całości a nie do zawężonego kręgu podmiotów. W takim bowiem przypadku mamy bowiem do czynienia z interesem indywidualnym

Jednakże Komisja pominęła fakt, że art. 7 ust. 2 dekretu nie ma charakteru przepisu uznaniowego. Jest to przepis związany, obligujący Prezydenta [...] - w razie zaistnienia określonych w nim przesłanek - do wydania decyzji ustanawiającej prawo użytkowania wieczystego. Innymi słowy, organ nie ma możliwości uchylenia się od ustanowienia prawa użytkowania wieczystego gruntu w trybie art. 7 ust. 2 dekretu, o ile ustali, że zaistniały przewidziane w nim przesłanki. Przepis ten nie pozwala organowi na odmowę ustanowienia prawa użytkowania wieczystego z uwagi na inne przesłanki np. interesu społecznego czy słusznego interesu obywateli

Wskazać też należy, że ocena skutków prawnych wynikających z umów sprzedaży ma charakter sprawy cywilnej, do której właściwy jest wyłącznie sąd powszechny. Prawa takiej oceny nie ma Komisja jako organ administracji - co wynika z art. 3 pkt 3 ustawy. Nie ma jej także sąd administracyjny, co z kolei wynika z art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a.. Prawną podstawą wyżej zaprezentowanego rozumowania jest rozróżnienie między drogą cywilną a drogą administracyjną (sprawą cywilną i sprawą administracyjną). Ocena ważności umowy notarialnej zastrzeżona jest dla sądu powszechnego gdyż stanowi domenę prawa cywilnego, które jest stosowane przez sądy powszechne w procedurze nazywanej drogą cywilną, a uregulowanej w Kodeksie postępowania cywilnego a nie dla sądu administracyjnego czy też organu administracji publicznej.

Zgodnie z art. 58 k.c. czynność prawna, a taką jest zawarcie umowy notarialnej dotyczącej nabycia spadku, może być uznana za nieważną wtedy, gdy jest sprzeczna z ustawą lub ma na celu obejście ustawy. Oznacza to, że przepisy powszechnie obowiązującego prawa nie przewidują innej, poza wymienioną w tej normie, przesłanki uznania nieważności czynności prawnej.

Zatem, aby mogło dojść do wyeliminowania decyzji reprywatyzacyjnej z tego powodu, Komisja musiałaby uzyskać prejudykat w postaci orzeczenia sądu, na podstawie którego stwierdzono by nieważność umowy nabycia spadku.

Ponadto w świetle przepisów dekretu brak jest podstaw do odmowy ustanowienia użytkowania wieczystego z uwagi na naruszenie określonego w ustawie interesu społecznego. Oznacza to, że przesłanki związane m.in. z kwestią rażącej niewspółmierność ceny nabycia roszczeń do wartości nieruchomości, jako pozostające w oderwaniu od przepisów dekretu, nie mogły stanowić podstawy, czy to do odmowy przyznania prawa użytkowania wieczystego czy do uchylenia decyzji reprywatyzacyjnej. Organ dekretowy nie miał zatem żadnego obowiązku badania ważności umowy przenoszącej na inny podmiot roszczenia z dekretu [...]. Nakładanie zatem na organ dekretowy takiego obowiązku stanowiłoby wprost o sprzeczności z postanowieniami art. 7 dekretu.

Poza tym Komisja, skoro uważała że umowa jest nieważna, sama ma uprawnienia prokuratorskie, wynikające z art. 3 pkt 4 ustawy. Mogła zatem wystąpić z takim powództwem do sądu powszechnego. Uprawnienia Komisji do wszczynania postępowań sądowych są o wiele mocniejsze niż te, z których mógłby skorzystać organ dekretowy. Prezydent [...] nie ma interesu prawnego do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności aktu notarialnego. Ma co najwyżej prawo do zwrócenia się do prokuratora o rozważenie celowości wszczęcia postępowania w związku z podejrzeniem popełnienia przestępstwa.

Poza tym w aktach sprawy znajduje się pismo [...], że świadomie sprzedał za określoną cenę roszczenia i że w żadnym razie nie czuje się pokrzywdzony. Okoliczność ta została zupełnie pominięta przez Komisję podczas, gdy w świetle zasady swobody umów ma ona pierwszoplanowe znaczenie.

Ostatnim zarzutem (pkt 4) jest uznanie przez Komisję, że wydanie decyzji reprywatyzacyjnej doprowadziło do skutków rażąco sprzecznych z interesem społecznym, w szczególności poprzez działania [...] przeciwko najemcom lokali i naruszanie ich praw.

Zdaniem Komisji sytuacja lokatorów przedmiotowej kamienicy przy ul. [...] - po przekazaniu zarządu [...] - radykalnie się pogorszyła. Czynsz najmu lokali mieszkalnych został znacznie podwyższony, co spowodowało trudną sytuację finansową najemców lokali i w rezultacie część dawnych lokatorów wyprowadziła się "dobrowolnie", tak aby uniknąć spirali zadłużenia, zaś pozostałe osoby zostały wyeksmitowane. W konsekwencji działania beneficjentki decyzji reprywatyzacyjnej doprowadziły do utraty lokali przez wszystkich najemców.

Sąd nie podziela zarzutu Komisji, że wydanie decyzji reprywatyzacyjnej doprowadziło do skutków rażąco sprzecznych z interesem społecznym - w rozumieniu art. 30 ust. 1 pkt 6 ustawy.

Stanowi on o możliwości m.in. uchylenia decyzji reprywatyzacyjnej, jeżeli jej wydanie doprowadziło do skutków rażąco sprzecznych z interesem społecznym lub skutków sprzecznych z celem, dla którego ustanowiono użytkowanie wieczyste, w szczególności do zastosowania uporczywie lub w sposób istotnie utrudniający korzystanie z lokalu w nieruchomości [...] groźby bezprawnej, przemocy wobec osoby lub przemocy innego rodzaju w stosunku do osoby zajmującej ten lokal.

Tymczasem - jak już Sąd wyżej wskazał - w świetle przepisów dekretu brak jest podstaw do odmowy ustanowienia użytkowania wieczystego z uwagi na naruszenie określonego w ustawie interesu społecznego.

Ponadto, literalna treść tego przepisu jednoznacznie przesądza, że znajduje on zastosowanie jedynie w takim przypadku, gdyby zaistniał związek przyczynowy pomiędzy tą decyzją, a opisanymi w ustawie skutkami rażąco sprzecznymi z interesem społecznym.

Związek przyczynowy to związek pomiędzy dwoma stanami rzeczy w świecie zewnętrznym, w których jeden to przyczyna, a drugi to skutek. W uproszczeniu jest to związek pomiędzy określonym działaniem lub zaniechaniem bądź innym zdarzeniem będącym podstawą odpowiedzialności, a wynikłą z tego szkodą.

Jednakże zasadnicze znaczenie dla rozpoznania niniejszej sprawy ma okoliczność, że istotny tj. posiadający doniosłość prawną, jest jedynie tzw. adekwatny związek przyczynowy, który wiąże zaistnienie ewentualnej odpowiedzialności sprawcy danego działania lub zaniechania tylko z normalnymi następstwami tego działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła.

Zdaniem Sądu oczywiste jest, że opisane przez Komisję działania - podwyżka czynszu, remont kamienicy - nie są normalnym następstwem wydania decyzji reprywatyzacyjnej - zatem Prezydenta [...] nie można obciążać skutkami działań w stosunku do lokatorów zamieszkujących na tej nieruchomości.

Skutki opisane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jako rażąco sprzeczne z interesem społecznym - nie pozostają w prawnie istotnym związku z wydaniem przez organ kwestionowanej decyzji reprywatyzacyjnej, lecz są następstwem niezależnych działań osoby, która je podjęła i ewentualnie powinny zostać poddane ocenie w odrębnych postępowaniach przed sądem powszechnym.

Podkreślenia też wymaga, że decyzja reprywatyzacyjna odnosiła się jedynie do ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu tej nieruchomości, a sam budynek, w którym zamieszkiwali lokatorzy, przez cały czas pozostawał współwłasnością dawnych właścicieli - stosownie do treści art. 5 dekretu. To zaś oznacza, że także w bezpośrednim rozumieniu tego słowa, nie zachodzi związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy decyzją reprywatyzacyjną, a poczynaniami jej beneficjentki podjętymi po jej wydaniu.

Podsumowując Sąd uznał, że decyzja reprywatyzacyjna była wyłącznie zdarzeniem chronologicznie poprzedzającym wykazywane przez Komisję zachowania właścicielki budynku, a nie zdarzeniem je wywołującym, czy choćby sprzyjającym ich podejmowaniu. To zaś oznacza, że zaistnienie przyczyny - o której mowa w art. 30 ust. 1 pkt 6 ustawy - nie potwierdziło się, a tym samym uchylenie na tej podstawie decyzji reprywatyzacyjnej było niedopuszczalne.

Ponadto Komisja w ogóle nie wzięła pod uwagę tego, że co prawda [...] podwyższyła stawkę czynszu z kwoty 3,31 zł/m2 do kwoty 12,00 zł/m2 - jednakże Sąd oddalał powództwa wnoszone przez lokatorów o ustalenie, że podwyżka czynszu jest niezasadna. Zostały wydane także prawomocne wyroki Sądu orzekające eksmisje lokatorów z zajmowanych lokali. Zatem powyższe działania skarżącej nie były bezprawne, gdyż zostały usankcjonowane prawomocnymi wyrokami Sądu.

Podsumowując powyższe rozważania - Sąd ustalił niezgodność z prawem decyzji Komisji z [...] lipca 2019 r., która uchyliła decyzję Prezydenta [...] z [...] czerwca 2008 r. i rozpoznała merytorycznie wniosek dekretowy, zamiast stwierdzić nieważność tej decyzji.

W związku z tym Sąd uznał, że wydając zaskarżoną decyzję Komisja naruszyła art. 29 ust. 1 pkt 2 oraz art. 29 ust. 1 pkt 3a - w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy - co uzasadnia jej uchylenie

Rozpoznając ponownie sprawę Komisja - mając na uwadze powyższe ustalenia Sądu - dokona ponownej oceny decyzji reprywatyzacyjnej, a następnie wyda decyzję odpowiadającą prawu.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c "p.p.s.a." orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania sądowego orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.