Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 399/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2004-06-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6269 Inne o symbolu podstawowym 626
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony akt

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.), Sędziowie: asesor WSA Małgorzata Walentek, WSA Małgorzata Jużków, Protokolant: Ewa Olender, po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi Rady Miasta R. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały w sprawie wniesienia skargi do sądu administracyjnego 1. uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze, 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej kwotę [...] ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Rozstrzygnięciem nadzorczym z [...] r. nr [...] Wojewoda [...] powołując się na art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) stwierdził nieważność uchwały nr [...] Rady Miasta R. z dnia [...] 2004 r. w sprawie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody [...]

Nr [...] z dnia [...] r. jako sprzecznej z przepisami art. 14 oraz 19 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym.

W uzasadnieniu wyjaśnił, że uchwała jest sprzeczna z art. 19 ust. 2 tej ustawy, bowiem 28 stycznia 2004 r. sesję Rady Miasta R. prowadził T. W.. Tymczasem zarządzeniem zastępczym z [...] r. nr [...] Wojewoda [...] stwierdził wygaśnięcie jego mandatu radnego. Zatem obrady prowadziła osoba nie będąca radnym przez co, odbyło się jedynie nieformalne zebranie radnych, a nie sesja Rady Miasta R.. Z tego też powodu, nie zapadła w sposób prawem przewidziany żadna uchwała. Jednakże wydanie rozstrzygnięcia nadzorczego było konieczne, aby zapewnić pewność obrotu prawnego. Wojewoda [...] powołał się przy tym na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 stycznia 2001 r., sygn. akt II SA 1244/01. Organ nadzoru nadmienił nadto, iż jego zdaniem sesja Rady Miasta R. i tak została zwołana przez osobę do tego nieuprawnioną. Sesję Rady Miasta zwołał Wiceprzewodniczący Rady Z. C., a zgodnie z brzmieniem przepisu art. 19 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym przewodniczący może wyznaczyć do wykonywania swoich zadań wiceprzewodniczącego. W przypadku nieobecności przewodniczącego i niewyznaczenia wiceprzewodniczącego, zadania przewodniczącego wykonuje wiceprzewodniczący najstarszy wiekiem, a wobec tego, że w powyższej sytuacji nie miała miejsca nieobecność Przewodniczącego Rady T. W., w związku z czym radny C. nie był osobą uprawnioną do zwołania sesji Rady Miasta R. w dniu [...] 2004 r.

Wojewoda wskazał nadto, iż stosownie do brzmienia art. 14 ustawy o samorządzie gminnym uchwały rady gminy zapadają zwykłą większością głosów w obecności co najmniej połowy ustawowego składu rady. Zgodnie z przepisem art. 17 pkt 3 ustawy w skład rady wchodzą radni w liczbie 23. Zwykłą większość Rady Miasta R. stanowi 12 osób. Z analizy Protokołu Nr [...] z sesji wynika, iż nad przyjęciem uchwały głosowało 13 osób, jednakże tylko 11 z nich posiadało status radnego Rady Miasta uprawniający do udziału w głosowaniu. W związku z tym oznacza to, że skoro radni T. W. i M. W. (w stosunku do których wydano zarządzenie zastępcze odnośnie wygaszenia ich mandatów) nie posiadali statusu radnego to uchwała nie zapadła. Na końcu zwrócił uwagę na to, że nie będący radnym, T. W. podpisał uchwałę nr [...].

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Rada Miasta R. wniosła o uchylenie rozstrzygnięcia nadzorczego. W uzasadnieniu stwierdziła, że zasadnicze znaczenie dla tej sprawy ma ocena skutków prawnych zarządzenia zastępczego wydanego na podstawie art. 98 lit. "a" ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym. Następnie przypomniała, że rozstrzygnięcie organu nadzorczego jest aktem administracyjnym szczególnego rodzaju, nie będącym decyzją załatwiającą sprawę indywidualną. Wobec tego nie mają tutaj zastosowania przepisy ustawy Kodeks postępowania administracyjnego w przedmiocie wykonalności i skuteczności decyzji administracyjnej. Odesłanie z art. 98 ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym dotyczy jedynie odpowiedniego stosowania przepisów ustawy Kodeks postępowania administracyjnego dotyczący zaskarżenia do sądu administracyjnego decyzji w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej. Zaznaczono, że o prawomocności rozstrzygnięcia nadzorczego stanowi art. 98 ust. 5 ustawy o samorządzie gminnym i przyjęta przez ten przepis konstrukcja prawomocności rozstrzygnięcia nadzorczego ma ten skutek, że na skutek wniesienia skargi, bez rozpoznania sprawy przez sąd, zaskarżone rozstrzygnięcie nie może uzyskać przymiotu prawnej skuteczności, a więc wykonalności. A zatem, do zarządzania zastępczego wydanego na podstawie art. 98a ust. 2 stosuje się odpowiednio przepisy art. 98. W tej sytuacji złożenie skargi zaskarżającej wydane zarządzenie zastępcze Wojewody Śląskiego w sprawie wygaśnięcia mandatu radnego T.W. do sądu administracyjnego skutkuje brakiem prawomocności oraz wykonalności tegoż. Sprawa zawisła przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach pod sygnaturą akt 3/II SA/Ka 3311/03. Wskazano, że w konsekwencji sesja Rady Miasta R., która odbyła się w dniu [...] 2004 r. nie była li tylko nieformalnym zebraniem radnych albowiem była zwołana i prowadzona, z formalnego punktu widzenia prawidłowo. Zatem ważne są również uchwały w tym dniu podjęte, co z kolei oznacza to, że zarządzenie zastępcze dotyczące stwierdzenia wygaśnięcia mandatu przewodniczącego Rady Miasta do czasu jego uprawomocnienia się nie skutkuje ograniczeniem praw i obowiązków. Każdy radny, co do którego wydano omawiane zarządzenie zastępcze, może uczestniczyć w sesjach rady gminy i korzystać z pełni praw radnego. Może przede wszystkim skutecznie głosować, a w przypadku przewodniczącego rady skutecznie przewodniczyć jej obradom. Zaakcentowano, iż z powyższych względów odpada również zarzut naruszenia art. 14 ustawy o samorządzie gminnym. Wszystkie głosy za przyjęciem uchwały w liczbie 13 były ważne. Zostały oddane przez osoby posiadające w dalszym ciągu status radnego, uprawnionego do glosowania, a więc były głosami pełnoprawnymi z wszystkimi z tego tytułu płynącymi konsekwencjami prawymi.

Co do argumentu, iż sesję Rady Miasta R. na dzień [...] 2004 r. zwołał wiceprzewodniczący rady Z. C., podniesiono, że w myśl ustawy o samorządzie gminnym do kompetencji przewodniczącego rady leży organizowanie pracy rady. Jest to między innymi uprawnienie do wyznaczenia swojemu zastępcy określonego zakresu spraw do bezpośredniego prowadzenia lub nadzorowania. Zwykle te zadania wykonywane są pod nieobecność przewodniczącego. Sesje zwołuje przewodniczący i może wyznaczyć do wykonywania swoich zadań wiceprzewodniczącego. W omawianym przypadku zwołanie sesji rady przez wiceprzewodniczącego rady stanowiło taka formę, potwierdzoną treścią art. 19 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym oraz statutem gminy. Nie naruszyło to zakresu określonego w art. 20 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Tym samym nie ma podstaw do twierdzenia, że sesja została zwołana przez osobę nieuprawnioną. Jako, że przyczyna nieobecności w dniu zwoływania sesji odpadła, radny T. W. obecny na prawidłowo zwołanym posiedzeniu Rady w dniu [...] 2004 r., wykonywał nadal związane z funkcją przewodniczącego obowiązki tj. przewodniczył posiedzeniu rady oraz podpisał treść wszystkich podjętych na sesji uchwał.

Dodatkowo podkreślono, iż w skutku w postaci obligatoryjnego wstrzymania wykonalności uchwały, co do której stwierdzono nieważność w trybie nadzoru, nie stosuje się do uchwały o zaskarżeniu rozstrzygnięcia nadzorczego do sądu administracyjnego (art. 92 ust. 2). Tymczasem Wojewoda [...] rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...] r. nr [...] stwierdził nieważność uchwały nr [...] Rady Miasta R. z dnia [...] w sprawie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] 2004 r. stwierdzające nieważność uchwały Nr [...] Rady Miasta R. z dnia [...] 2003 r. w sprawie przeprowadzenia kontroli przez Komisję Rewizyjną Rady w Miejskim Zarządzie Budynków w R., jako sprzecznej z przepisem art. 19 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdził, że strona skarżąca dokonała błędnej interpretacji wskazanych w skardze przepisów prawa, a w konsekwencji wadliwie przyjęła, że zarządzenie zastępcze nie wywołuje żadnych skutków do czasu jego uprawomocnienia się. Następnie wojewoda zaprezentował poglądy doktryny dotyczące odpowiedniego stosowania prawa stwierdzając, że art. 98 ust. 5 ustawy o samorządzie gminnym nie może być stosowany do zarządzeń zastępczych. Przyjęcie odmiennego stanowiska skutkowałoby tym, że ta instytucja prawa byłaby bezużyteczna. Organ nadzoru stwierdził dalej, że uchwała rady gminy w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego wywołuje natychmiastowy skutek, ponieważ przysługuje jej domniemanie legalności. Z tego też powodu, zarządzenie zastępcze wojewody w tym przedmiocie wywołuje taki sam skutek. Dodatkowo powołał się na art. 191 Ordynacji wyborczej do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw, z którego to przepisu wynikało prawo radnego do odwołania się do sądu okręgowego od uchwały rady stwierdzającej wygaśnięcie mandatu radnego z przyczyn, o których mowa w art. 190 ust. 1 pkt 3 Ordynacji. Wówczas wygaśnięcie mandatu następuje z dniem wydania przez sąd orzeczenia oddalającego odwołanie. Skoro zamieszczono w ustawie taki przepis szczególny, nie rozciągający się na inne przypadki, to regułą powinno być wygaśnięcie mandatu już z chwilą wydania zarządzenia zastępczego lub podjęcia przez radę w pozostałych przypadkach uchwały w tym przedmiocie. Wojewoda Śląski zaprezentował nadto argumentację, która w jego ocenie, przyświecała ustawodawcy stanowiącemu przepisy antykorupcyjne. Wyraził przy tym pogląd, że zarządzenie zastępcze wywołuje skutki prawne z chwilą jego doręczenia. Na końcu organ nadzoru wskazał, że nie sposób zgodzić się z twierdzeniem skarżącej, jakoby organ nadzoru nie mógł stwierdzić nieważności uchwały o zaskarżeniu rozstrzygnięcia nadzorczego do sądu administracyjnego. Przepis art. 92 ustawy gminnej stanowi, iż stwierdzenie przez organ nadzoru nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy wstrzymuje ich wykonanie z mocy prawa w zakresie objętym stwierdzeniem nieważności, z dniem doręczenia rozstrzygnięcia nadzorczego. Przepisu powyższego nie stosuje się do uchwały lub zarządzenia o zaskarżeniu rozstrzygnięcia nadzorczego do sądu administracyjnego. Z treści tego przepisu nie można jednak wyciągnąć wniosku że organ nadzoru nie może wydać rozstrzygnięcia nadzorczego stwierdzającego nieważność uchwały o zaskarżeniu rozstrzygnięcia nadzorczego do sądu. Rozstrzygnięcie nadzorcze wydane w sprawie takiej uchwały nie powoduje jedynie skutku w postaci wstrzymania jej wykonania z mocy prawa, co oznacza, iż pomimo stwierdzenia nieważności uchwały skarga jest złożona skutecznie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) "Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie".

Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja lub postanowienie organu zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym, naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c tej ustawy). Według art. 145 § 2 tej ustawy, w sprawach skarg na decyzję i postanowienia wydane w innym postępowaniu, niż uregulowane w Kodeksie postępowania administracyjnego i w przepisach (...), przepisy § 1 stosuje się z uwzględnieniem przepisów regulujących postępowanie, w którym wydano zaskarżoną decyzję lub postanowienie. Natomiast art. 148 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że sąd uwzględniając skargę jednostki samorządu terytorialnego na akt nadzoru uchyla ten akt.

Ocenę zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia należy rozpocząć od przypomnienia, że zgodnie z przepisem art. 98 lit "a" ustawy o samorządzie gminnym, jeżeli właściwy organ gminy, wbrew obowiązkowi wynikającemu z przepisów art. 190 ust. 2 i 6 i art. 194 ust. 1 ustawy, z dnia 16 lipca 1998 r. – Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (Dz. U. Nr 95, poz. 602 i Nr 160, poz. 1060 oraz 2001 r. Nr 45, poz. 497 i Nr 89, poz. 971), art. 26 ust. 2 i 5 ustawy z dnia 20 czerwca 2002 r. o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta (Dz. U. Nr 113, poz. 984, Nr 127, poz. 1089 i Nr 214, poz. 1806) oraz art. 5 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne, w zakresie dotyczącym odpowiednio wygaśnięcia mandatu radnego (...), nie podejmuje uchwały (...), wojewoda wzywa organ gminy do podjęcia odpowiedniego aktu w terminie 30 dni. W razie bezskutecznego upływu terminu określonego w ust. 1, wojewoda, po powiadomieniu ministra właściwego do spraw administracji publicznej, wydaje zarządzenie zastępcze.

W tym wypadku stosuje się odpowiednio art. 98 ustawy o samorządzie gminnym, który stanowi, że rozstrzygnięcia organu nadzorczego dotyczące gminy (...), podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego z powodu niezgodności z prawem w terminie 30 dni od dnia ich doręczenia. Do złożenia skargi uprawniona jest gmina lub związek międzygminny, których interes prawny, uprawnienie albo kompetencja zostały naruszone. Postawą do wniesienia skargi jest uchwała lub zarządzenie organu, który podjął uchwałę lub zarządzenie albo którego dotyczy rozstrzygnięcie nadzorcze. Do postępowania w tych sprawach, stosuje się odpowiednio przepisy o zaskarżeniu do sądu administracyjnego decyzji w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej. Rozstrzygnięcia nadzorcze stają się prawomocne z upływem terminu do wniesienia skargi bądź z datą oddalenia lub odrzucenia skargi przez sąd.

Strony tego postępowania słusznie zaakcentowały, iż decydujące znaczenie dla oceny legalności rozstrzygnięcia nadzorczego, jak również dla oceny legalności uchwały Nr [...] Rady Miasta R. z dnia [...] 2004 r. ma ustalenie, czy zarządzenie zastępcze wywołuje skutki prawne z chwilą jego doręczenia, czy też dopiero z chwilą jego uprawomocnienia. Inaczej mówiąc, decydujące znaczenie ma tutaj ustalenie, kiedy zarządzenie zastępcze jest wykonalne.

Na gruncie postępowania sądowoadministraycjnego do problematyki wykonalności odnosi się przepis art. 61 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi, że Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba, że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania.

Wobec brzmienia tego przepisu, nie budzi zatem wątpliwości, iż zasadą jest wykonalność zaskarżonych aktów. Zastosowanie więc wstrzymania wykonania może nastąpić jedynie wtedy, gdy ujawnione zostaną okoliczności uzasadniające zastosowanie tej czynności procesowej, a ponadto ustawa szczególna nie wyłącza zastosowania ten instytucji.

Należy wobec tego przypomnieć, że wstrzymanie wykonania dotyczy aktów z zakresu administracji publicznej i czynności, które podlegają wykonaniu. Nie należy do tej grupy zarządzenie zastępcze, o jakim mowa w art. 98 lit. "a" ustawy o samorządzie gminnym, które nie należy do grupy aktów nakazujących stronie wykonywanie obowiązku lub dokonanie czynności. Zarządzenie zastępcze nie nadaje się do wykonania i nie korzysta z przymiotu wykonalności, nie można orzec o wstrzymaniu jego wykonalności na mocy art. art. 61 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stanowisko takie wyraził także Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w postanowieniu z dnia 20 kwietnia 2004 r. sygn. akt OZ 67 / 04 9 ( nie publikowane).

Zarządzenie zastępcze z art. 98 lit. "a" ustawy o samorządzie gminnym staje się prawomocne z upływem terminu do wniesienia skargi bądź z datą oddalenia lub odrzucenia skargi przez sąd. W rozpoznawanej sprawie Rada Miasta R. wniosła w terminie trzydziestodniowym skargę na zarządzenia zastępcze Wojewody [...] z [...] 2003 r. (dotyczące radnych T.W. i M. W.), a wojewódzki sąd administracyjny jeszcze nie odrzucił, ani też nie oddalił skargi dotyczącej mandatu T. W.. To zaś oznacza, że zarządzenie zastępcze nie stało się prawomocne i wykonalne. Odnośnie skargi tyczącej mandatu M. W. wojewódzki sąd administracyjny nieprawomocnym wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2004 r., sygn. akt 3/II SA/Ka 3310/03 uchylił zarządzenie zastępcze Wojewody [...] z dnia [...] 2003 r.

Podkreślić należy, że w tym wypadku postępowanie sądowoadminisatrcyjne stanowi realizację konstytucyjnej zasady dwuinstancyjności postępowania – w procedurach odbiegających od tych, uregulowanych w ustawie Kodeks postępowania administracyjnego – określonej w art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Samodzielność jednostek samorządu terytorialnego z mocy tego przepisu podlega ochronie sądowej przed ingerencją organów nadzoru do czasu upływu terminu zaskarżenia aktu nadzoru bądź oddalenia lub odrzucenia skargi przez sąd administracyjny.

W razie uwzględnienia skargi przez wojewódzki sąd administracyjny, organ nadzoru może wnieść skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który może ją oddalić lub uwzględnić przekazując sprawę do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał orzeczenie, jak również może skargę rozpoznać merytorycznie.

Skoro zarządzenie zastępcze staje się prawomocne z upływem terminu do wniesienia skargi bądź z datą oddalenia lub odrzucenia skargi przez sąd, to kwestia prawomocności ściśle związana jest ze sposobem rozstrzygnięcia sprawy przez wojewódzki sąd administracyjny.

Zarządzenie zastępcze nie staje się zatem prawomocne w sytuacji, kiedy sąd w trybie art. 148 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchyl je. Wobec powyższego, aby akt nadzoru mógł być wykonany musi: po pierwsze – istnieć w obrocie prawnym, po drugie – stać się prawomocny, po trzecie – wobec zaistnienia wskazanych dwóch przesłanek, posiadać przymiot wykonalności.

W sytuacji, kiedy wojewódzki sąd administracyjny oddala skargę, rozstrzygnięcie nadzorcze staje się prawomocne z datą wydania wyroku, również z tą datą staje się ono formalnie wykonalne. Jednak zgodnie z art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o tym czy akt nadzoru może być wykonany do czasu uprawomocnienia się wyroku sądowego – decyduje wojewódzki sąd administracyjny, który ocenia, czy akt nadaje się do wykonania, czy też zachodzi konieczność przyznania ochrony przewidzianej w art. 61 wskazanej ustawy. W razie przyznania takiej ochrony – do czasu uprawomocnienia się wyroku sądowego zachodzi stan zawieszenia istniejącej już wykonalności aktu nadzoru.

Zgodnie z art. 193 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli nie ma szczególnych przepisów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, do postępowania tego stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym (...).

Wobec tej regulacji prawnej, należy stwierdzić, że Naczelny Sąd Administracyjny po przekazaniu mu skargi kasacyjnej nie może wydać postanowienia w trybie art. 61 § 3 wskazanej ustawy, który dotyczy skargi, a nie dotyczy skargi kasacyjnej. Ponadto nie ma w tym postępowaniu zastosowania przepis art. 152, który ze względu na swoją treść dotyczy jedynie wyroków wojewódzkich sądów administracyjnych, które nie są formalnie prawomocne z chwilą ich wydania.

Tak więc, stan zawieszenia wykonalności aktu nadzoru może istnieć do czasu uprawomocnienia się wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego, co następuje z chwilą upływu trzydziestodniowego terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, a w razie wniesienia skargi kasacyjnej – w dacie wydania wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny. W sytuacji oddalenia skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny, akt nadzoru staje się w dniu wydania wyroku faktycznie wykonalny z powodu ustania stanu zawieszenia wykonalności, o którym orzekł sąd pierwszej instancji.

Natomiast w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej, uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu – zaskarżony akt nadzoru traci przymiot prawomocności, o jakiej mowa w art. 98 ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym, ponieważ brak jest orzeczenia sądu oddalającego skargę, o którym mowa w tym przepisie.

Należy zatem stwierdzić, że zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze narusza prawo – art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, ponieważ przedmiotowa uchwała Rady Miasta R. z dnia [...] 2004 r. nie jest sprzeczna z prawem z powodów podniesionych przez Wojewodę [...]. Mandaty radnych T. W. i M. W. wobec nieuprawomocnienia się zarządzeń zastępczych stwierdzających ich wygaśnięcie nie wygasły. Zatem T. W. mógł prowadzić, jako Przewodniczący obrady sesji rady gminy i mógł podpisywać uchwały przyjęte na sesji rady w dniu [...] 2004 r., a M. W. miała prawo uczestniczyć w charakterze radnej w we wspomnianej sesji Rady Miejskiej w R.. Z powyższych względów odpada również zarzut naruszenia art. 14 ustawy o samorządzie gminnym. Wszystkie głosy za przyjęciem uchwały w liczbie 13 były ważne. Zostały oddane przez osoby posiadające w dalszym ciągu status radnego, uprawnionego do głosowania, a więc były głosami pełnoprawnymi z wszystkimi z tego tytułu płynącymi konsekwencjami prawnymi.

Co do kolejnego zarzutu Wojewody, iż sesję Rady Miasta R. na dzień [...] 2004 r. zwołał wiceprzewodniczący rady Z. C., należy wskazać, iż w myśl ustawy o samorządzie gminnym do kompetencji przewodniczącego rady leży organizowanie pracy rady. Jest to między innymi uprawnienie do wyznaczania swojemu zastępcy określonego zakresu spraw do bezpośredniego prowadzenia lub nadzorowania. Zwykle te zadania wykonywane są pod nieobecność przewodniczącego. Sesje zwołuje przewodniczący i może wyznaczyć do wykonywania swoich zadań wiceprzewodniczącego. W omawianym przypadku zwołanie sesji rady przez wiceprzewodniczącego rady stanowiło taką formę, potwierdzoną treścią art. 19 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym i statutem gminy. Nie naruszyło to zakresu określonego w art. 20 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. W świetle § 26 ust. 3 Statutu Miasta R. zatwierdzonego uchwałą Rady Miasta R. z dnia [...] 2002 r. Przewodniczący był uprawniony do upoważnienia Wiceprzewodniczącego do dokonania tej czynności. Zatem w tym przypadku nie doszło do naruszenia prawa. Tym samym nie ma podstaw do twierdzenia, że sesja została zwołana przez osobę nieuprawnioną.

Na końcu rozważań trzeba wszakże podzielić pogląd Wojewody, że nie sposób zgodzić się z twierdzeniem skarżącej, jakoby organ nadzoru nie mógł stwierdzić nieważności uchwały o zaskarżeniu rozstrzygnięcia nadzorczego do sądu administracyjnego. Przepis art. 92 ustawy gminnej stanowi, iż stwierdzenie przez organ nadzoru nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy wstrzymuje ich wykonanie z mocy prawa w zakresie objętym stwierdzeniem nieważności, z dniem doręczenia rozstrzygnięcia nadzorczego. Przepisu powyższego nie stosuje się do uchwały lub zarządzenia o zaskarżeniu rozstrzygnięcia nadzorczego do sądu administracyjnego. Trafnie wskazano, iż z treści tego przepisu nie można jednak wyciągnąć wniosku że organ nadzoru nie może wydać rozstrzygnięcia nadzorczego stwierdzającego nieważność uchwały o zaskarżeniu rozstrzygnięcia nadzorczego do sądu, zaś wydane rozstrzygnięcie nadzorcze wydane w sprawie takiej uchwały nie powoduje jedynie skutku w postaci wstrzymania jej wykonania z mocy prawa, co w istocie oznacza, iż pomimo stwierdzenia nieważności uchwały skarga jest złożona skutecznie.

Zgodnie z art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku. Skoro w rozpatrywanej sprawie uchylono akt nadzoru, tym samym bezprzedmiotowe stało się określenie o jego wykonalności i zakresu wykonalności.

Wobec tego, na podstawie art. 148 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uchylić akt nadzoru. O kosztach orzeczono w trybie art. 200, art. 205 § 2 tej ustawy. Sąd nie uwzględnił w całości wniosku strony skarżącej o przyznanie jej kosztów zastępstwa adwokackiego. W tutejszym Sądzie zawisło bowiem kilkanaście spraw ze skargi Rady Miasta R. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody [...]. Zarówno rozstrzygnięcia nadzorcze organu, jak i skargi na te akty oparte są zasadniczo o taki sam stan faktyczny i prawny, a zatem nakład pracy pełnomocnika w kolejnych sprawach, w których wnoszono skargi o tej samej treści, co w pierwszej sprawie nie uzasadniał przyznania mu kosztów w maksymalnej wysokości.