Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 962/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-07-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6219 Inne o symbolu podstawowym 621
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 30 ust. 2 pkt 3, art. 40 ust. 2 pkt 3, art. 101 ust. 1 i 2a
journal: Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t. jedn.
article: art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Izabella Kulig-Maciszewska sędzia NSA Ewa Dzbeńska (spr.) sędzia NSA Monika Nowicka Protokolant sekretarz sądowy Małgorzata Kamińska po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2013 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej L. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 31 stycznia 2013 r. sygn. akt II SA/Go 852/12 w sprawie ze skargi L. K. na zarządzenie Prezydenta Miasta Zielona Góra z dnia 19 października 2010 r., nr 1300/10 w przedmiocie skreślenia z listy osób zakwalifikowanych do zawarcia umów najmu lokali komunalnych oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem z dnia 31 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Go 852/12 oddalił skargę L. K. na zarządzenie Prezydenta Miasta Zielona Góra z dnia 19 października 2010 r., nr 1300/10 w przedmiocie skreślenia z listy osób zakwalifikowanych do zawarcia umów najmu lokali komunalnych.

Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Zarządzeniem z dnia 19 października 2010 r. nr 1300/10 Prezydent Miasta Zielona Góra zarządził skreślenie z listy osób zakwalifikowanych do zawarcia umów najmu lokali komunalnych z zasobów Miasta osoby wymienione w załączniku do tego zarządzenia – obejmujące pozycje od 1 do 60 (§ 1 zarządzenia). Wykonanie tego zarządzenia powierzono naczelnikowi Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej (§ 2 zarządzenia). Zgodnie z treścią § 3 zarządzenia weszło ono w życie z dniem podjęcia. W załączniku do zarządzenia, na pozycji nr 8 wymieniona została L. K.

L. K. pismem z dnia 23 lipca 2012 r. wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa poprzez uchylenie zarządzenia z dnia 19 października 2010 r. o skreśleniu jej z listy osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu komunalnego i przywrócenie jej na tej liście na pozycję kwalifikującą ją do zawarcia umowy najmu lokalu komunalnego jaką zajmowała przed skreśleniem. Strona powołała się na okoliczność, że uchwała nr LI/603/02 Rady Miasta Zielona Góra, która to stanowiła podstawę wydania przedmiotowego zarządzenia – wyrokiem WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 1 lutego 2012 r. sygn. akt II SA/Go 4/12, została uchylona.

Pismem z dnia 14 czerwca 2012 r. Prezydent Miasta Zielona Góra poinformował L. K., że w jego ocenie zakwestionowane zarządzenie odpowiada obowiązującym przepisom prawa. Podkreślił, że w dacie wydania tego zarządzenia uchwała nr LI/603/02 miała charakter obowiązujący. Podstawę skreślenia z listy stanowiła odmowa przyjęcia pięciu zaproponowanych stronie lokali.

W dniu 18 września 2012 r. L. K. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. na zarządzenie z dnia 19 października 2010 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. oddalając skargę w pierwszej kolejności stwierdził, że zaskarżone zarządzenie mieści się w katalogu spraw z zakresu administracji publicznej i mogło być zaskarżone do sądu na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz.1591 ze zm.).

Badając legitymację skarżącej do zaskarżenia spornego zarządzenia Sąd I instancji uznał natomiast, że nie wykazała ona interesu prawnego w zakresie zaskarżenia całego zarządzenia z dnia 19 października 2010 r. Nie wykazała ona bowiem uprawnienia do występowania w imieniu wszystkich osób, które tym zarządzeniem zostały usunięte z listy osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokali komunalnych.

Podniesiona przez stronę okoliczność wyeliminowania z obrotu prawnego – w efekcie wydania przez sąd wyroku stwierdzającego nieważność - uchwały nr LI/603/02 w sprawie ustalenia zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta Zielona Góra, która stanowiła jedną z podstaw wydanego zarządzenia i skutek tego orzeczenia, oceniany jako powstały z datą uchwalenia tej uchwały, nie może stanowić, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. samodzielnej podstawy, do wywiedzenia z niej interesu prawnego.

W dalszej kolejności, powołując się na przepis art. 30 ust. 2 pkt 3 u.s.g. wskazano, że przepis ten niewątpliwie stanowi samodzielną podstawę prawną działań Prezydenta Miasta Zielona Góra w zakresie dysponowania mieniem komunalnym.

W kontekście orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 1 lutego 2012 r. sygn. akt II SA/Go 4/12, którym stwierdzono nieważność uchwały z dnia 29 stycznia 2002 r. stwierdzono, że irracjonalnym byłoby oczekiwać, iż Prezydent może podejmować w tym zakresie działania jedynie w oparciu o akt uchwalony przez radę, bowiem w istocie prowadziłoby to do zablokowania bieżącej obsługi tego mienia. Rola rady gminy sprowadza się głównie do pewnego sprecyzowania organizacji pracy Prezydenta Miasta, nie decyduje zaś o jej dopuszczalności. Powyższa uchwała nigdy nie weszła do obrotu prawnego, bowiem nie została opublikowana w wojewódzkim dzienniku urzędowym, co uchybia w sposób rażący dyspozycji art. 13 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. Nr 662, poz. 718, ze zm.). Zatem stwierdzenie jej nieważności, w istocie nie mogło odnieść skutku wobec zaskarżonego zarządzenia.

Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim wniosła L. K., zarzucając naruszenie:

1) art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym przez błędną jego interpretację polegającą na przyjęciu, że skarżąca nie ma interesu prawnego w zaskarżeniu zarządzenia Prezydenta Miasta Zielona Góra z dnia 19 października 2010 r.;

2) art. 101 ust 2a ustawy o samorządzie gminnym przez błędną jego interpretację polegającą na bezpodstawnym przyjęciu, że skarżąca nie może w imieniu własnym zaskarżyć zarządzenia Prezydenta Miasta Zielona Góra z dnia 19 października 2010 r.;

3) art. 30 ust.2 pkt. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym przez błędne jego zastosowanie wynikające z przyjęcia, że przepis ten stanowił podstawę wydania zaskarżonego zarządzenia, podczas gdy z treści tego zarządzenia wynika, że stanowi ono wykonanie dotkniętej nieważnością uchwały Rady Miasta Zielona Góra z dnia 29 stycznia 2002 r.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że skarżąca została umieszczona na liście osób uprawnionych do uzyskania lokalu z zasobów komunalnych, zakwalifikowana do osób oczekujących na mieszkanie. Oferowano jej kilka lokali jednakże ze względu na małą powierzchnię, nie zapewniającą podstawowych warunków egzystencji dla dwóch osób - niepełnosprawnej skarżącej i jej ciężko chorego pełnoletniego syna nie mogła ich zaakceptować.

W związku z tym, iż odmówiła przyjęcia zaoferowanych jej lokali, spełniła przesłanki do skreślenia jej z listy osób, oczekujących na przydział lokalu z zasobów gminy zgodnie z postanowieniami uchwały nr LI/603/02 w sprawie ustalenia zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta Zielona Góra.

Konsekwencją tego było umieszczenie jej w załączniku do zarządzenia nr 1300/10 z dnia 19 października 2010 r. w sprawie skreślenia z listy osób zakwalifikowanych do zawarcia umów najmu lokali komunalnych, wydanego przez Prezydenta Miasta Zielonej Góry m. in. na podstawie § 5, § 13 ust. 10 i ust. 11 uchwały nr LI/603/02 Rady Miasta Zielona Góra z dnia 29 stycznia 2002 r. jako osoby skreślonej z listy osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu z zasobów znajdujących się w dyspozycji gminy Zielona Góra. Skarżąca nie została poinformowana o możliwości odwołania się od tej decyzji. Natomiast gdy powzięła wiadomość, że wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lutego 2012 r. w sprawie II SA/Go 4/12 została stwierdzona nieważność uchwały, na podstawie której wydano sporne zarządzenie, złożyła skargę.

Skarżąca zakwestionowała również podniesioną przez Sąd I instancji okoliczność, iż dla wykazania interesu w zaskarżeniu zarządzenia musi legitymować się uprawnieniem do występowania w imieniu wszystkich osób, które tym zarządzeniem zostały usunięte z listy osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokali komunalnych.

W oparciu o powyższe skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wlkp. bądź uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i merytoryczne rozpoznanie skargi. Ponadto wniosła o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego radcy prawnego.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezydent Miasta Zielona Góra wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, podzielając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) - dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W przedmiotowej sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 p.p.s.a., zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Wyrok Sądu I instancji mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.

Nie można zgodzić się ze stanowiskiem zaprezentowanym przez Sąd I instancji, iż intencją skarżącej było zaskarżenie całego zarządzenia Prezydenta Miasta Zielona Góra z dnia 19 października 2010r. choć takie wrażenie można odnieść po zapoznaniu się z komparycją skargi. Jednakże z uzasadnienia skargi jednoznacznie wynika, że skarżąca podważa zasadność skreślenia jej kandydatury z listy osób zakwalifikowanych o zawarcia umowy najmu lokali komunalnych z zasobów miasta. Zatem skarżąca była legitymowana do zaskarżenia wspomnianego wyżej zarządzenia Prezydenta Miasta Zielona Góra, bowiem ten akt narusza jej interes prawny. Z tego względu zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny art. 101 ust.1 i ust.2a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminny (Dz.U.2001.142.1591) jest zasadny.

Za nieuzasadniony natomiast uznać należy zarzut naruszenia art.30 ust. 2 pkt. 3 ustawy o samorządzie gminnym. Zgodnie z tym przepisem gospodarowanie mieniem gminnym należy do kompetencji wójta (burmistrza, prezydenta miasta). Pojęcie gospodarowanie mieniem komunalnym jest sformułowaniem bardzo szerokim i pozwala organowi wykonawczemu gminy na samodzielne działanie i podejmowanie wszystkich koniecznych decyzji gospodarczych, co do mienia gminy bez zgody czy też opinii rady, za wyjątkiem spraw, które zostały zastrzeżone wyraźnie do kompetencji rady gminy, a wymienionych w art. 18 ust. 2 pkt 9 u.s.g. Oznacza to, że Prezydenta Miasta Zielona Góra zgodnie art.30 ust. 2 pkt. 3 cytowanej ustawy był władny samodzielnie postanowić o skreśleniu skarżącej kasacyjnie z listy osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokali komunalnych z zasobów miasta. Skreślenie nastąpiło na skutek odmowy przyjęcia przez skarżącą czterech zaproponowanych jej lokali. Należy podkreślić, że skarżąca była pouczona, że kolejna odmowa przyjęcia zaproponowanego mieszkania spowoduje skreślenie jej z listy osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokali komunalnych z zasobów miasta.

Wbrew twierdzeniom skarżącej kasacyjnie Uchwała Rady Miasta Zielona Góra z dnia 29 stycznia 2002 r. nie mogła stanowić podstawy prawnej zarządzenia Prezydenta Miasta Zielona Góra z dnia 19 października 2001r. gdyż art. 40 ust. 2 pkt 3 ustawy samorządowej, który stanowi podstawę do podejmowania przez radę gminy aktów prawa miejscowego w zakresie zarządu mieniem gminy nie obejmuje problematyki gospodarowania gminnym zasobem nieruchomości. Ustalenia wskazanej wyżej uchwały stanowiły zatem naruszenie kompetencji organu wykonawczego jako powołanego do gospodarowania gminnym zasobem nieruchomości z mocy art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy samorządowej.

Zarządzenie Prezydenta Miasta Zielona Góra z dnia 19 października 2010r. jest zgodne z prawem z tego względu Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim oddalający skargę odpowiada prawu.

Z powyższych względów skarga kasacyjna podlega oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.