Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 905/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2018-02-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1a ust. 1  pkt 3, art. 3 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2014 poz 849
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Sędzia NSA Eugeniusz Christ (spr.), Sędzia WSA Wojciech Gapiński, Protokolant Katarzyna Czabaj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2018 r. sprawy ze skargi T. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2014 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi pana T.G. (dalej również: "skarżący") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...] określającą wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2014 r. w kwocie [...] zł, należnego od A z siedzibą w N. przy [...] N., C. oraz skarżącego z tytułu posiadania nieruchomości stanowiącej działkę o numerze geodezyjnym [...].

Stan sprawy przedstawia się następująco: Prezydent Miasta R. (dalej również: "organ podatkowy") decyzją z dnia [...] (nr [...]), wydaną na podstawie art. 21 § 3 i art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. - Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm., dalej: "O.p." lub "Ordynacja podatkowa"), ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t. j. - Dz. U. z 2014 r., poz. 849, dalej również: "u.p.o.l. lub ustawa podatkowa) oraz § 1 uchwały nr [...] Rady Miasta R. z dnia [...] w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości, określił wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2014 r. w kwocie [...] zł, należnego od A z siedzibą w N. przy [...] N., C. (dalej również: "Spółka") oraz skarżącego z tytułu posiadania nieruchomości stanowiącej działkę o numerze geodezyjnym [...] (dalej również: "nieruchomość"). Pismem z dnia 4 stycznia 2016 r. skarżący złożył odwołanie od decyzji organu podatkowego, wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: "organ odwoławczy") decyzją z dnia [...] (nr [...]), wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 O.p., utrzymało w mocy decyzję organu podatkowego.

Zaskarżona decyzja została wydana na gruncie następującego stanu faktycznego i prawnego: Aktem notarialnym Rep. A nr [...] z dnia [...] B Sp. z o.o. Sp. k. w B. zbyła na rzecz skarżącego cały posiadany udział (1/2) w prawie użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego działkę o numerze geodezyjnym [...]. W związku z powyższym od lipca 2014 r. użytkownikami wieczystymi nieruchomości są Spółka i skarżący. Spółka w deklaracji na podatek od nieruchomości na rok 2014 wykazała przedmiotowy grunt jako związany z prowadzoną działalnością gospodarczą, natomiast skarżący wykazał ten grunt jako pozostały. W dniu 9 czerwca 2015 r. organ podatkowy wezwał skarżącego do złożenia korekt deklaracji na podatek od nieruchomości na lata 2014-2015, po czym postanowieniem z dnia 22 października 2015 r. wszczął postępowanie podatkowe w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2014 r., należnego od Spółki i skarżącego, a następnie decyzją z dnia [...] określił Spółce i skarżącemu wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2014 r. w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu wskazał, że jako podstawę opodatkowania przyjęto powierzchnie wynikające z ewidencji gruntów i budynków, oraz że za właściwe uznano i zastosowano stawki dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą.

Organ odwoławczy, odnosząc się do zarzutów odwołania, wskazał, że w rozpatrywanej sprawie nieruchomość jest we współużytkowaniu wieczystym z podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą, zatem obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach, a dla zastosowania stawki podatkowej nie ma znaczenia to, że tylko jeden ze współużytkowników wieczystych przedmiotu opodatkowania prowadzi działalność gospodarczą na tej nieruchomości. Podniósł, że osoba fizyczna będąca współwłaścicielem nieruchomości wraz z osobą prawną prowadzącą działalność gospodarczą obowiązana jest opłacić podatek od nieruchomości według podwyższonych stawek, obowiązujących dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Organ odwoławczy podkreślił, że o zastosowaniu konkretnej stawki podatkowej decydują względy przedmiotowe, a nie względy podmiotowe. W związku z powyższym uznał, że organ podatkowy zastosował prawidłową stawkę podatkową. Dodał, że obowiązujące przepisy nie pozwalają na opodatkowanie części nieruchomości będącej we współużytkowaniu wieczystym, stosownie do udziału w tej nieruchomości lub zgodnie z faktycznym jej wykorzystaniem.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący wniósł:

a) na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. - Dz. U. 2017. 1369 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") o uchylenie zaskarżonej decyzji organu odwoławczego;

b) na podstawie art. 135 p.p.s.a. o rozważenie uchylenia decyzji poprzedzającej zaskarżoną decyzję organu odwoławczego jako dotkniętej naruszeniami prawa uzasadniającymi jej uchylenie w celu końcowego załatwienia sprawy sądowoadministracyjnej;

c) na podstawie art. 200 p.p.s.a. o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych;

d) na podstawie art. 61 § 2 pkt 1 p.p.s.a. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przez organ odwoławczy;

e) w razie braku pozytywnego rozpatrzenia przez organ odwoławczy wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. o wstrzymanie przez Sąd wykonania zaskarżonej decyzji w całości.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

1. Przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. poprzez ustalenie zobowiązania podatkowego z tytułu posiadania nieruchomości jako gruntu wykorzystywanego do prowadzenia działalności gospodarczej w sytuacji, w której skarżący nie prowadzi w ogóle działalności gospodarczej, a co więcej, nieruchomość ta nie może być wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej;

b) art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. poprzez przyjęcie, iż sam fakt współposiadania przez skarżącego nieruchomości faktycznie niewykorzystywanej do prowadzenia działalności gospodarczej powoduje obowiązek uiszczenia podatku od nieruchomości według stawek najwyższych;

2. Przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 233 § 1 pkt 2) ppkt a) O.p. poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji utrzymanie w mocy nieprawidłowej decyzji organu pierwszej instancji, która winna zostać uchylona;

b) art. 180, art. 187 oraz art. 191 O.p. poprzez:

- brak wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego;

- brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału sprawy, co doprowadziło do nieprawidłowych ustaleń faktycznych;

- zinterpretowanie wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy na niekorzyść skarżącego, co stanowiło oczywiste naruszenie zasady pierwszeństwa słusznego interesu strony.

Uzasadniając skargę, skarżący wskazał, że organ bezzasadnie naliczył podatek od nieruchomości, która nie jest wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej przez żadnego z jej użytkowników wieczystych. Zaznaczył, że nie prowadzi jakiejkolwiek działalności gospodarczej, w związku z czym całkowicie nieuzasadnione jest obciążanie go daniną publicznoprawną w takiej wysokości i z takiego tytułu. Podkreślił, że o opodatkowaniu nieruchomości jako związanej z działalnością gospodarczą decyduje realny, a nie abstrakcyjny związek nieruchomości z prowadzeniem takiej dzielności. W związku z czym ustalenie wysokości podatku od nieruchomości od nieruchomości niewykorzystywanej do prowadzenia działalności gospodarczej jest w przedmiotowej sprawie nieuzasadnione. Skarżący zwrócił uwagę, że w niniejszej sprawie nie zostało przeprowadzone rzetelne i wyczerpujące postępowanie dowodowe, mające na celu ustalenie czy dana nieruchomość jest związana z prowadzeniem działalności gospodarczej.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, że sporną w sprawie była kwestia zasadności opodatkowania jako związanego z działalnością gospodarczą gruntu znajdującego się w wieczystym użytkowaniu osoby fizycznej (skarżącego) i osoby prawnej (Spółki), którym prawo to przysługiwało w udziałach równych (po ½).

Poza sporem było, że w ewidencji gruntów i budynków przedmiotowa działka została sklasyfikowana jako zurbanizowane tereny niezabudowane i wykazana przez Spółkę w deklaracji podatkowej za 2014 r. jako grunt związany z prowadzeniem działalności gospodarczej. Skarżący nabył udział w prawie wieczystego użytkowania tej działki od osoby prawnej (spółki z o.o.). Podatnik twierdził, że sporny grunt nie jest wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej przez żadnego z jej użytkowników wieczystych. Niesporne było także, że Spółka posiada osobowość prawną i prowadzi działalność gospodarczą.

Zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 ustawy podatkowej w brzmieniu obowiązującym w 2014 r. "opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają (...) grunty". Podatnikami tego podatku są "osoby fizyczne, osoby prawne (...) będące (...) użytkownikami wieczystymi gruntów" (art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy podatkowej). "Jeżeli nieruchomość (...) stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy (...) ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach", z zastrzeżeniem nie znajdującym zastosowania w niniejszej sprawie (art. 3 ust. 4 ustawy podatkowej). W myśl art. 6 ust. 11 ustawy podatkowej "jeżeli nieruchomość (...) stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu osób fizycznych oraz osób prawnych (...) osoby fizyczne składają deklarację na podatek od nieruchomości oraz opłacają podatek na zasadach obowiązujących osoby prawne". Stosownie do brzmienia art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy podatkowej grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej to grunty będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą z włączeniami, które w sprawie nie występują.

Powyższe oznacza, że dla uznania gruntów za związane z prowadzoną działalnością gospodarczą wystarczające jest, poza przewidzianymi w ustawie podatkowej wyjątkami, ustalenie, iż pozostają w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą. Oznacza to również, że ustawodawca nie ustanowił wymogu, by przedsiębiorcą był podatnik. Ponadto należy wskazać, że "Do nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej zaliczone powinny być także te grunty i budynki, które przejściowo nie są wykorzystywane w całości lub części przez przedsiębiorcę w prowadzonej działalności gospodarczej, ale ich cechy powodują, że realnie mogą być one wykorzystywane na ten cel" (tak wyrok NSA z dnia 4 lipca 2017 r. sygn. akt II FSK 1586/15). "Posiadanie nieruchomości w zakresie użytkowania wieczystego, to faktyczne wykonywanie władztwa nad nieruchomością z wolą posiadania jej jednak w granicach treści tego prawa. Jest to zatem wykonywanie władztwa nad nieruchomością odpowiadającego uprawnieniom określonym w art. 233 k.c." (tak wyrok SN z dnia 24 marca 2017 r. sygn. akt I CSK 633/16). Tym samym w zasadzie posiadanie w zakresie użytkowania wieczystego jest posiadaniem zależnym. Skoro zaś wieczysty użytkownik danego gruntu jest jego posiadaczem, to tym samym grunt taki, w przypadku współposiadania z przedsiębiorcą, należy kwalifikować jako związany z działalnością gospodarczą, niezależnie od wielkości udziału przedsiębiorcy w tym gruncie.

W niniejszej sprawie jednym z wieczystych użytkowników przedmiotowego gruntu była Spółka (osoba prawna) będąca przedsiębiorcą co powoduje, że grunt ten należało uznać za związany z prowadzoną działalnością gospodarczą również wówczas, gdy drugi z wieczystych użytkowników przedsiębiorcą takim nie był, zaś sam grunt nie był przez jego współużytkowników wieczystych faktycznie wykorzystywany w takiej działalności, lecz mógł do takiej działalności służyć.

Sąd zauważa, że w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 grudnia 2017 r. sygn. akt SK 13/15 stwierdzono, że art. 1a ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy podatkowej rozumiany w ten sposób, że wystarczającą przesłanką zakwalifikowania gruntu podlegającego opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości do kategorii gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej jest prowadzenie działalności gospodarczej przez osobę fizyczną będącą jego współposiadaczem, jest niezgodny z art. 2 w zw. z art. 64 ust. 1 i 2 oraz art. 84 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wyrok ten dotyczył więc przypadku, gdy współposiadaczem prowadzącym działalność gospodarczą była osoba fizyczna, a nie osoba prawna, a nadto odnosił się do gruntów związanych z działalnością gospodarczą, bez względu na sposób zakwalifikowania w ewidencji gruntów i budynków (zajętych na prowadzenie takiej działalności). Powołany wyrok Trybunału nie rozstrzygał więc o kwestii będącej istotą niniejszej sprawy, w więc możliwości kwalifikowania gruntu do kategorii zawiązanej z działalnością gospodarczą, gdyż jego wieczystymi użytkownikami była osoba prawna (spółka kapitałowa) i osoba fizyczna. Ponadto w badanej sprawie nie wystąpiła okoliczność, która by uzależniała sposób opodatkowania gruntu od jego zajęcia (wykorzystywania) na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej i zakwalifikowania w ewidencji gruntów i budynków.

Skoro przedmiotowy grunt, z uwagi na dane ujęte w odpowiednim rejestrze, nie wymagał przy ustalaniu jego związku z działalnością gospodarczą, faktycznego zajęcia na jej prowadzenie, to tym samym jego posiadanie (współposiadanie) przez osobę prawną będącą przedsiębiorcą jest wystarczające do ustalenia, że grunt taki pozostaje w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej w rozumieniu art. 1 ust. 1a pkt 3 ustawy podatkowej bez względu na to, że inny jego posiadacz (współposiadacz) takiej działalności nie prowadzi.

Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd stwierdza, że skarżący w żaden sposób nie wykazał by sporna nieruchomość ze względów technicznych nie mogła być wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej, poza stwierdzeniem, że brak prowadzenia takiej działalności na tym gruncie, jego wykorzystywanie w tym celu powoduje zaistnienie tej okoliczności. Jak wykazano to wyżej faktyczne wykorzystywanie spornej nieruchomości na prowadzenie działalności gospodarczej nie może być jedyną i decydującą okolicznością wyłączającą taki przedmiot opodatkowania z kategorii związanych z prowadzaniem działalności gospodarczej.

Grunt znajdujący się w posiadaniu osoby prawnej będącej przedsiębiorcą podlega opodatkowaniu stawką wynikającą z jego związania z działalnością gospodarczą, chyba że z uwagi na jego zakwalifikowanie w rejestrze gruntów i budynków samo posiadanie tego przedmiotu przez przedsiębiorcę nie jest wystarczające do takiego uznania bądź przedmiot ten ze względów technicznych nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia takiej działalności. W niniejszej sprawie sporny grunt pozostawał w współposiadaniu przedsiębiorcy i mógł być wykorzystywany (ze względów technicznych) do prowadzenia działalności gospodarczej.

Z tych przyczyn Sąd uznał, że organy podatkowe dokonały prawidłowej wykładni znajdujących zastosowanie w sprawie przepisów prawa podatkowego, a nadto nie naruszyły norm postępowania podatkowego, gdyż zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy w granicach niezbędnych dla prawidłowego rozpoznania sprawy, a nadto dokonały jego oceny zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 191 O.p. Nie naruszyły również przepisu art. 2a O.p. gdyż przepis ten dotyczy stanu prawnego, a nie stanu faktycznego sprawy.

Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. skargę oddalił.

ec