Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 739/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-02-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 185 par 1, 200, 203 pkt 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 26 lutego 2019 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie: sędzia NSA Robert Sawuła sędzia del. WSA Anna Żak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2019 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skarg kasacyjnych [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. i T. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 19 października 2017 r. sygn. akt IV SA/Wr 205/17 w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa "[...]" sp. z o.o. z siedzibą w R. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu; 2. zasądza od Przedsiębiorstwa "[...]" sp. z o.o. z siedzibą w R. na rzecz T. M. oraz na rzecz [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. kwoty po 357,00 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 19 października 2017 r., sygn. IV SA/Wr 205/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, po rozpoznaniu skargi [...] na decyzję Dolnośląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego (DPWIS) we Wrocławiu z dnia [...] lutego 2017r., nr [...]w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

Opisaną na wstępie decyzją DPWIS we Wrocławiu, po rozpatrzeniu odwołania przedsiębiorstwa [...] ( dalej jako: przedsiębiorstwo STOLBUD), utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Zgorzelcu z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...], o stwierdzeniu u [...] choroby zawodowej: przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy – przewlekłe zapalenie nadkłykcia kości ramiennej (poz. 19.5 wykazu chorób zawodowych wymienionych w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych).

[...]., pracował w narażeniu zawodowym w czasie zatrudnienia w przedsiębiorstwie [...] w okresie od 1 marca 1996 r. do 12 maja 2013r. jako operator maszyn, pomocnik stolarza, operator wózka widłowego, operator autoklawów do impregnacji drewna. W dniu 26 lipca 2016 r. Dolnośląski Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy (DWOMP) we Wrocławiu - Oddział w Jeleniej Górze, po wykonaniu badań lekarskich i analizie zgromadzonej dokumentacji, wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o rozpoznaniu u pracownika [...] choroby zawodowej: przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy - przewlekłe zapalenie nadkłykcia kości ramiennej (poz. 19.5).

DPWIS we Wrocławiu utrzymując w mocy decyzję organu i powołując na wstępie art. 2351 i art. 2352 Kodeksu pracy ("K.p") oraz § 5 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, wskazał, że placówka służby zdrowia upoważniona do rozpoznawania chorób zawodowych, tj. DWOMP we Wrocławiu - Oddział w Jeleniej Górze na podstawie wyników przeprowadzonych badań, analizy wieloletniego narażenia zawodowego i zgromadzonej dokumentacji medycznej rozpoznała u pracownika chorobę zawodową w postaci przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy - przewlekłe zapalenie nadkłykcia kości ramiennej (poz. 19.5). W uzasadnieniu wyjaśniła: "Obraz kliniczny schorzenia mimo współistniejących u pacjenta uogólnionych zmian zwyrodnieniowych stawów kończyn i kręgosłupa, dane o narażeniu zawodowym, zebrana w trakcie postępowania orzeczniczego dokumentacja medyczna, w tym udokumentowane objawy chorobowe schorzenia narządu ruchu w okresie upoważniającym do rozpoznania choroby zawodowej - rozpoznanie łokcia tenisisty w listopadzie 2011 roku - pozwalają z przeważającym prawdopodobieństwem przyjąć w tym przypadku zawodową etiologię przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej".

Dalej organ odwoławczy wskazał, że narażenie zawodowe strony zostało ustalone przez organ I instancji i udokumentowane w karcie oceny narażenia zawodowego z dnia 13 listopada 2015 r. oraz potwierdzone w zeznaniach świadków zebranych w tracie niniejszego postępowania administracyjnego. Powyższe ustalenia są zgodne z niezależną oceną przeprowadzoną przez lekarza orzekającego w sprawie. Zdaniem organu odwoławczego, mając na uwadze § 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, zgromadzony materiał dowodowy pozwolił na ustalenie stanu faktycznego i w związku z tym zasadne było odstąpienie od dodatkowej konsultacji w jednostce orzeczniczej II stopnia, ustalenia kliniczne rozpoznanego schorzenia nie budzą bowiem wątpliwości i są wszechstronnie udokumentowane.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wyjaśnił, że fakt dopuszczenia do wykonywania pracy w ramach tzw. badań wstępnych lub profilaktycznych wykonywanych okresowo w trakcie zatrudnienia, w myśl obecnie obowiązujących przepisów prawa w żaden sposób nie przesądza o możliwości uznania schorzenia za chorobę zawodową. Bez znaczenia w tych okolicznościach pozostaje także domniemane zatajenie przez pracownika informacji o stanie swojego zdrowia. Przestrzeganie przez pracodawcę przepisów dotyczących profilaktyki zdrowotnej pracowników rzutuje tylko na ustalenie winy bądź braku winy pracodawcy w powstaniu choroby zawodowej, nie ma natomiast znaczenia dla ustalenia istnienia związku przyczynowego pomiędzy schorzeniem, a warunkami pracy. Istotne znaczenie dla powstania choroby w związku z warunkami pracy ma osobnicza, indywidualna wrażliwość pracownika na czynniki szkodliwe występujące w pracy. Oznacza to, że nie każdy pracownik zatrudniony w tych samych warunkach zachoruje na chorobę zawodową.

Organ uznał za niezasadny zarzut braku udokumentowanych objawów wystąpienia u pracownika przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej w okresie do 18 listopada 2012 r. oraz tego, że pracownik przechodząc na zwolnienie chorobowe w listopadzie 2011r. leczył się z powodu innych dolegliwości chorobowych niż choroba wymieniona w decyzji. Wskazał, że bezpośrednio do niego odnoszą się lekarze orzecznicy: "Wywiad chorobowy - pacjent diagnozowany od listopada 2011 r. z powodu dolegliwości ze strony kończyn górnych - szczególnie przedramion i łokci. (...) z wywiadu od 3 tygodni ból bocznego przedziału łokcia prawego i lewego oraz nadgarstków. Dolegliwości wystąpiły po długotrwałej pracy wymagającej dźwigania i spinania drewnianych elementów pasami. (...)" Jednostka orzecznicza stwierdzając zawodową etiologię przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej uznała więc, że wszystkie warunki niezbędne do stwierdzenia choroby zawodowej zostały spełnione, w tym okres wystąpienia objawów.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu przedsiębiorstwo [...] zarzuciło powyższemu rozstrzygnięciu naruszenie przepisów postępowania, tj.: art. 7 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z § 8 ust. 2 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, poprzez zaniechanie zażądania od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia lub wystąpienia do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację oraz podjęcie innych czynności niezbędnych do uzupełnienia materiału dowodowego, w sytuacji istnienia wątpliwości co do zawodowej etiologii choroby pracownika; art. 80 K.p.a, poprzez dokonanie dowolnej oceny dowodów polegającej na przyznaniu waloru mocy dowodowej orzeczeniu lekarskiemu z dnia 26 lipca 2016 r., w sytuacji stwierdzenia w nim jedynie prawdopodobieństwa zawodowej etiologii choroby oraz uznania zawartego w nim wnioskowania za logicznie poprawne w sytuacji istnienia dowodów w postaci protokołów oględzin Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, z których wynika jednoznacznie, iż w przypadku pracownika nie występowały długotrwałe i wysokie natężenia ruchów monotypowych przy wykonywanej przez niego pracy oraz sprzeczne z zasadami doświadczenia życiowego pominięcie okoliczności, że przypadek pracownika jest pierwszym przypadkiem tego rodzaju schorzenia u osoby zatrudnionej w przedsiębiorstwie od początku jego funkcjonowania, tj. od 1973 r. z tym samym profilem produkcyjnym oraz poziomu zatrudniania przez cały ten okres od 50 do 160 osób wykonujących takie same lub podobne czynności; błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wydania decyzji, polegający na braku udokumentowania objawów wystąpienia u pracownika przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej w okresie do 18 listopada 2012 r., co stanowi warunek konieczny do uznania jej jako choroby zawodowej.

W odpowiedzi na skargę DPWIS we Wrocławiu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględniając skargę wskazał, że w toku postępowania sądowego okazało się, iż oprócz postępowania w przedmiocie przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej, innymi postępowaniami dotyczącymi tego samego pracownika objęto: przewlekłe zapalenie ścięgna i jego pochewki; przewlekłe zapalenie okołostawowe barku i zespół cieśni w obrębie nadgarstka. W przedmiocie przewlekłego zapalenia ścięgna i jego pochewki wypowiadał się DWOMP we Wrocławiu, który orzeczeniem z dnia [...] lipca 2016 r. stwierdził u pracownika chorobę zawodową. Na rozprawie sądowej w dniu 5 października 2017 r. pełnomocnik skarżącej przedstawiła orzeczenia lekarskie, wydane przez Instytut Medycyny Pracy (IMP) w Łodzi dnia 31 marca 2017 r., dotyczące pozostałych jednostek chorobowych, stwierdzające brak podstaw do uznania, że stanowią one choroby zawodowe. Wszystkie orzeczenia Instytutu dotyczą narażenia zawodowego w okresie od 1 marca 1996 r. do 12 maja 2013 r. Takiego też okresu dotyczy sprawa niniejsza, której nie poddano ocenie Instytutu. Opisane powyżej trzy odrębne postępowania administracyjne dotyczące chorób zawodowych zakończyły wydanymi w pierwszej instancji trzema decyzjami z dnia [...] września 2017 r. o braku podstaw do stwierdzenie chorób zawodowych. Obecnie stronom tych postępowań przysługuje odwołanie do organu II instancji.

Sąd pierwszej instancji stwierdził, że ani z materiału analizowanej sprawy ani też z orzeczeń IMP w Łodzi nie wynika, dlaczego doszło do rozbieżnych ocen, przede wszystkim zaś czy to, że Instytut nie stwierdził chorób zawodowych u pracownika, a WOMP – przeciwnie, nie wyklucza, że jednak choroba zawodowa w postaci zdiagnozowanej przez WOMP istnieje. O tych wątpliwościach nie mówi ani WOMP ani IMP. W orzeczeniach IMP nie mówi się np. nic o tym, że istnienie choroby zawodowej było przedmiotem badania WOMP, ale oceny zawartej w orzeczeniach WOMP IMP nie podziela z określonych powodów. Zdaniem Sądu postępowania te wymagały równoległego prowadzenia i wspólnego wyjaśnienia okoliczności tych spraw. Decyzja, jaka zapadła, jest więc przedwczesna.

W świetle powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że decyzje organów obu instancji naruszają przepisy art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W wytycznych co do dalszego postępowania wskazał na konieczność zażądania od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie jego uzupełnienia lub wystąpienia do jednostki orzeczniczej II stopnia o stosowne orzeczenie.

Skargi kasacyjne od powyższego wyroku wnieśli [...] i Dolnośląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (DPWIS) we Wrocławiu. [...] zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie:

1. art. 2351 K.p. poprzez uznanie, że ustalenia w zakresie innych chorób zawodowych mogą mieć wpływ na ustalenie braku istnienia choroby zawodowej będącej przedmiotem niniejszego postępowania, a wydanie decyzji w tym zakresie było przedwczesne;

2. przepisów postępowania, tj. art. 7 i art. 77 K.p.a. poprzez uznanie, że w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie decyzja ustalająca istnienie choroby zawodowej była przedwczesna, podczas gdy wszystkie przesłanki do stwierdzenia choroby zawodowej zostały ustalone na dzień wydania uchylonych decyzji; nie było wątpliwości co do istnienia przesłanek uzasadniających stwierdzenie choroby zawodowej, a orzeczenia wydane w sprawie innych schorzeń nie mogły stanowić podstawy uchylenia decyzji ustalających istnienie choroby zawodowej przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej.

W oparciu o powyższe zarzuty [...] wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i zasądzenie kosztów postępowania.

Dolnośląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w swojej skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie przepisów postępowania tj.:

a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. poprzez błędne uznanie, że przedmiotowe postępowanie powinno być prowadzone wspólnie z innymi postępowaniami dotyczącymi stwierdzenia u [...] innych chorób zawodowych;

b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z § 8 ust. 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych poprzez błędne uznanie, że w przedmiotowej sprawie niezbędna jest dodatkowa konsultacja przez IMP w Łodzi.

W oparciu o powyższe zarzuty organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu organ wskazał, że w niniejszej sprawie spełnione zostały wszystkie przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej, mianowicie: rozpoznanie przez upoważnioną placówkę służby zdrowia, wykazanie związku choroby z wykonywaną pracą i wystąpienie objawów w trakcie zatrudnienia w narażeniu zawodowym. Zgromadzony materiał dowodowy pozwolił na ustalenie stanu faktycznego, co oznacza, że zasadne było odstąpienie od dodatkowej konsultacji w jednostce orzeczniczej II stopnia. Przywołane przez Sąd pierwszej instancji orzeczenia IMP w Łodzi dotyczą zaś 3 odrębnych postępowań, dotyczących innych chorób zawodowych, w związku z czym nie były częścią zgromadzonego materiału dowodowego. Dalej organ wskazał, że w ww. odrębnych sprawach orzeczenia lekarskie jednostek obu stopni co do rozstrzygnięć są ze sobą zgodne, tj. nie rozpoznają u pracownika chorób zawodowych, uzasadniając to w zbliżony sposób. Organ podkreślił, że przyczyna odmiennego załatwienia sprawy niniejszej tkwi w ocenie narażenia zawodowego. Ponadto, przywołane przez Sąd pierwszej instancji orzeczenia lekarskie wydane zostały później niż kwestionowana decyzja DPWIS we Wrocławiu.

Podsumowując, skarżący kasacyjnie organ nie zgodził się z twierdzeniem Sądu pierwszej instancji, że wszystkie 4 postępowania w sprawie chorób zawodowych powinny być prowadzone równolegle. Każda rozpatrywana jednostka chorobowa jest bowiem inna, choć wywołana przez podobne czynniki (narażenie zawodowe). Szczegółowa ocena narażenia zawodowego implikuje rozpatrywanie tych schorzeń jako odrębnych pozycji w wykazie chorób zawodowych. Związek choroby z warunkami pracy (narażeniem zawodowym) musi być w każdym przypadku odrębnie rozpatrywany w odniesieniu do konkretnego narażenia i osobniczego stanu zdrowia oraz wrażliwości osobniczej pacjenta.

[...] wniosła o oddalenie obu skarg kasacyjnych i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu podkreśliła prawidłowe stanowisko Sądu pierwszej instancji o istotnym związku między niniejszą sprawą, a innymi postępowaniami, w których odmówiono stwierdzenia u [...] choroby zawodowej. Dodatkowo wskazała, że w myśl art. 2351 K.p. do stwierdzenia choroby zawodowej konieczne jest stwierdzenie bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została spowodowana działaniem czynników szkodliwych, a nie z "przeważającym prawdopodobieństwem", jak to ujął DWOMP.

Uzasadnienie prawne

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), dalej "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania, wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. Sprawa ta mogła być zatem rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny tylko w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej.

Skargi kasacyjne zostały rozpoznane na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 P.p.s.a.

Skargi kasacyjne analizowane w opisanym zakresie zasługują na uwzględnienie, ponieważ zawierają usprawiedliwione podstawy.

Zarzuty obu skarg kasacyjnych nakierowane są na zakwestionowanie stanowiska Sądu pierwszej instancji, który stwierdził, że organy dopuściły się naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., a to z tego względu, że wszystkie 4 postępowania dotyczące chorób zawodowych, których stwierdzenia domagał się Tomasz Mieszała wymagały równoległego prowadzenia i wspólnego wyjaśnienia okoliczności tych spraw. W związku z powyższym, Sąd pierwszej instancji wskazał na konieczność uzupełnienia orzeczenia lekarskiego wydanego przez lekarską jednostkę orzeczniczą pierwszego stopnia lub wystąpienia o stosowne orzeczenie do jednostki orzeczniczej II stopnia.

Stanowisko Sądu pierwszej instancji w rozpatrywanej sprawie nie jest trafne.

Materialnoprawne przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej wyznacza definicja sformułowana w art. 2351 K.p., zgodnie z którą za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Z punktu widzenia skutku w postaci rozpoznania (lub nie) choroby zawodowej istotne jest zatem, aby dane schorzenie było ujęte w wykazie chorób zawodowych oraz było spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem jej wykonywania, co można stwierdzić w sposób bezsporny lub z wysokim prawdopodobieństwem. Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych (art. 2352 K.p.).

Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. z 2013 r., poz. 1367), dalej "rozporządzenie", decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Warunkiem koniecznym do stwierdzenia przez organ inspekcji sanitarnej choroby zawodowej jest uprzednie jej lekarskie rozpoznanie przez właściwe medyczne jednostki orzecznicze, o których mowa w § 5 rozporządzenia. Jeżeli właściwy państwowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w ust. 1, jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia, wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację lub podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału (ust. 2).

W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że orzeczenie lekarskie jednostki właściwej do rozpoznania chorób zawodowych ma charakter opinii biegłego, a organ prowadzący postępowanie jest nim związany. Organ nie ma prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Związanie to wynika z tego, że orzeczenie lekarskie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Organy administracji państwowej są związane ustaleniami orzeczeń diagnostycznych i nie dysponując przeciwdowodami, które mogłyby orzeczenia te podważyć, nie mają w tym zakresie podstaw do przyjęcia, że rzeczywisty stan zdrowia skarżącego kształtuje się odmiennie od wyników badań stanowiących podstawę orzeczeń lekarskich (por. wyroki NSA: z dnia 24 maja 2012 r., sygn. II OSK 654/12; z dnia 23 kwietnia 2015 r., sygn. II OSK 2289/13 publ. orzeczenia.nsa.gov.pl).

W niniejszej sprawie organy przeprowadziły postępowanie dowodowe, obejmujące m.in. ocenę narażenia zawodowego, przebiegu zatrudnienia pracownika, wydanie orzeczenia przez uprawnioną jednostkę lekarską pierwszego stopnia tj. Dolnośląskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy (DWOMP) we Wrocławiu - Oddział w Jeleniej Górze, przesłuchanie świadków oraz dokonały oceny zebranego materiału dowodowego. Treść orzeczenia DWOMP nie budziła wątpliwości organów inspekcji sanitarnej skoro stwierdziły one chorobę zawodową u skarżącego [...] w postaci przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej (łokieć tenisisty).

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu nie dokonał merytorycznej kontroli zaskarżonej decyzji, dlatego brak jest podstaw, aby Naczelny Sąd Administracyjny odnosił się do argumentów skarg kasacyjnych, które dotyczą tej kwestii.

Sąd pierwszej instancji uchylił natomiast decyzje obu organów inspekcji sanitarnej z przyczyn procesowych, ponieważ stwierdził, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji narusza art.7,art.77 § 1 K.p.a. w zw. z § 8 ust.2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych przez to, że organy nie wzięły pod uwagę iż w trzech innych postępowaniach, w których [...] występował o stwierdzenie chorób zawodowych : w postaci przewlekłego zapalenia ścięgna i jego pochewki, przewlekłego zapalenia okołostawowego barku i zespołu cieśni w obrębie nadgarstka, dotyczących tego samego narażenia zawodowego, wypowiadała się jednostka orzecznicza drugiego stopnia, tj. Instytut Medycyny Pracy (IMP) w Łodzi, stwierdzając brak podstaw do uznania, że stanowią one choroby zawodowe. W ocenie Sądu pierwszej instancji z tego powodu wszystkie te postępowania wymagały równoległego prowadzenia i wspólnego wyjaśnienia okoliczności tych spraw.

Takiego poglądu zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można uznać za słuszny.

Zgodnie z art. 235 § 22 K.p. zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej może dokonać pracownik lub były pracownik, który podejrzewa, że występujące u niego objawy mogą wskazywać na taką chorobę. Właściwy państwowy inspektor sanitarny, który otrzymał zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej, wszczyna postępowanie, a w szczególności kieruje pracownika lub byłego pracownika, którego dotyczy podejrzenie, na badanie w celu wydania orzeczenia o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, do jednostki orzeczniczej I stopnia (§ 4 ust. 1 ww. rozporządzenia). W przypadku zgłoszenia kilku chorób zawodowych nic nie stoi na przeszkodzie prowadzeniu jednego postępowania, odrębnych postępowań dotyczących każdej z osobna chorób lub kilku postępowań, z których każde dotyczy kilku chorób. W orzecznictwie podkreśla się, że istotne przy tym jest nie tyle, ile organ będzie prowadził postępowań, ile to aby odnośnie do wszystkich zgłoszonych chorób zawodowych wydane zostało orzeczenie lekarskie i decyzja organów inspekcji sanitarnej (por. wyrok NSA z dnia 3 marca 2015 r., sygn. II OSK 1872/13 publ.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W rozpoznawanej sprawie, dotyczącej przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej, orzeczenie lekarskie zostało wydane przez uprawnioną jednostkę orzeczniczą I stopnia. Nie ma podstaw by je kwestionować poprzez powoływanie się na orzeczenia jednostki lekarskiej II stopnia wydane w toczących się odrębnie innych sprawach i dotyczące innych chorób zawodowych. Schorzenia w tamtych sprawach dotyczą, jak trafnie wskazał to Dolnośląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w skardze kasacyjnej, różnych (innych) części ciała i każde ze zgłoszonych schorzeń będzie odnoszone do innych okoliczności faktycznych. Organy inspekcji sanitarnej mają obowiązek rozpatrzyć każdy przypadek indywidualnie, w odniesieniu do konkretnego narażenia i osobniczej wrażliwości pracownika.

Jak wynika z wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, pod pozycją 19 tego wykazu - przewlekłe choroby układu ruchu wywołane sposobem wykonywania pracy - umieszczono 6 rodzajów chorób zawodowych: pkt 1 - przewlekłe zapalenie ścięgna i jego pochewki, pkt 2 - przewlekłe zapalenie kaletki maziowej, pkt 3 - przewlekłe uszkodzenie łąkotki u osób wykonujących pracę w pozycji klęczącej lub kucznej, pkt 4 - przewlekłe zapalenie okołostawowe barku, pkt 5 - przewlekłe zapalenie nadkłykcia kości ramiennej, pkt 6 - zmęczeniowe złamanie kości, natomiast pozycja 20 tego wykazu (przewlekłe choroby obwodowego układu nerwowego wywołane sposobem wykonywania pracy) w pkt 1 obejmuje schorzenie w postaci zespołu cieśni w obrębie nadgarstka.

Jak to wyżej już podkreślono, wymienione pod pozycją 19 wykazu chorób zawodowych, a także pod pozycją 20 pkt 1 wykazu schorzenia dotyczą różnych części ciała, dlatego w każdym przypadku konieczna jest odrębna analiza wpływu stwierdzonego przez organ narażenia zawodowego związanego ze sposobem wykonywania pracy na powstanie danego schorzenia. Przykładowo inny jest przecież mechanizm powstania przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej, a inny jest mechanizm powstania zespołu cieśni w obrębie nadgarstka.

W świetle powyższego brak jest podstaw do twierdzenia, że wszystkie 4 postępowania dotyczące stwierdzenia różnych chorób zawodowych u [...] wymagały równoległego prowadzenia i wspólnego wyjaśnienia okoliczności tych spraw i w związku z tym decyzja jaka zapadła w niniejszej sprawie jest przedwczesna. Sądowi pierwszej instancji umknęło ponadto, że w pozostałych 3 sprawach prowadzonych w odrębnych postępowaniach orzeczenia lekarskie jednostek I i II stopnia były ze sobą zgodne, tj. nie rozpoznawały o pracownika chorób zawodowych. Tym bardziej więc trudno znaleźć uzasadnienie dla kwestionowania orzeczenia lekarskiego jednostki I stopnia wydanego w niniejszej sprawie poprzez odwołanie się do orzeczeń jednostek lekarskich II stopnia w tamtych sprawach.

Naruszenie przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. stanowiło podstawę do uchylenia przez Naczelny Sąd Administracyjny zaskarżonego wyroku, na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 203 pkt 2 P.p.s.a.

Rozpoznając sprawę ponownie Sąd pierwszej instancji uwzględni poczynione wyżej wskazania i dokona kontroli legalności zaskarżonej decyzji.