Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 750/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2011-09-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Podatek rolny
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 21 ust. 1
journal: Dz.U. 2010 nr 193 poz 1287
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: art. 92 par. 1 i par.2, art. 122, art. 187 par. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 6c ust.1 i ust.2
journal: Dz.U. 2006 nr 136 poz 969
law: Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r, o podatku rolnym - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 08 września 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak Sędziowie WSA Barbara Koś WSA Marzenna Kosewska ( spr.) Protokolant: stażysta Anna Zys-Ruszkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 września 2011 roku przy udziale sprawy ze skargi E. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 sierpnia 2010r. nr [...] w przedmiocie wymiaru podatku rolnego oraz podatku od nieruchomości za 2010r I. Oddala skargę; II. przyznaje radcy prawnemu K. S. P. Kancelaria Radcy Prawnego oś. [...] w P. od Skarbu Państwa – Wojewódzki Sąd Administracyjny wynagrodzenie w kwocie [...] ([...]) złotych podwyższone o kwotę [...]złotych ([...]) stawki podatku od towarów i usług przewidzianej dla tego rodzaju czynności – łącznie [...] ([...]) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu


UZASADNIENIE

Nakazem płatniczym z dnia 29 stycznia 2010 r., nr [...] Burmistrz Gminy ustalił dla E. Z. N., J. L. N. i B. D. łączne zobowiązanie pieniężne w sprawie wymiaru podatku rolnego oraz podatku od nieruchomości za 2010 r. w kwocie [...] zł. Przedmiot opodatkowania stanowiła nieruchomość położona w R. na ul. [...], składająca się z działek ewidencyjnych o nr: 244/40, 244/41, 244/42, 244/44, 244/45, 244/46.

Jako podstawę prawną powyższej decyzji organ powołał m.in. art. 1, art. 3, art. 4, art. 6, art. 6a i art. 6c ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym, art. 2, art. 3, art. 4, art. 5 i art. 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych oraz uchwałę Nr XLV/451/2009 Rady Miejskiej z dnia 28 października 2009 r. w sprawie określenia stawek podatku od nieruchomości oraz zwolnień od podatku od nieruchomości.

Powyższa decyzja została doręczona E. N. w dniu 19 lutego 2010r.

W odwołaniu od powyższej decyzji E. N. wniosła o jej uchylenie w całości oraz o sprostowanie błędnie naliczonego podatku rolnego i podatku od nieruchomości za 2010 r.

Zdaniem odwołującej decyzja organu I instancji jest błędna zarówno w sferze formalnoprawnej, jak i materialnej, a mianowicie:

1) powierzchnia użytków rolnych podlegająca opodatkowaniu podatkiem rolnym wynosi 0,3489 ha, a nie 0,2642 ha;

2) powierzchnia gruntów rolnych (w ha przeliczeniowych) stanowiących podstawę podatku rolnego wynosi 0,1609, a nie 0,0762;

3) powierzchnia budynków mieszkalnych podlegająca opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości wynosi 78m2, w tym dla pomieszczeń o wys. 1,4-2,2 wynosi 46 m2 oraz dla pomieszczeń powyżej 2,2 wynosi 32 m2.

Odwołująca zwróciła uwagę, iż pozostałe grunty o pow. 847 m2, na których znajdują się szopy drewniane przeznaczone do rozbiórki lub częściowo już rozebrane, nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, albowiem są to grunty kl. V i VI oznaczone jako użytek – rola (działka nr geod. 244/46). Ponadto wskazała, że w stosunku do roku ubiegłego nie otrzymała żadnej decyzji zmieniającej powierzchnię użytków rolnych, zaś powierzchnia ogólna jej nieruchomości została umniejszona o 0,792 ha, których nie jest aktualnie właścicielką.

W związku z powyższym, zdaniem podatniczki, brak jest podstaw prawnych i faktycznych do opodatkowania podatkiem od nieruchomości powierzchni 0,0847 ha w stawce 0,35 zł./m2, co stanowi kwotę zawyżoną o 296,45 zł. w stosunku do wymiaru podatku za rok ubiegły.

Decyzją z dnia 23 sierpnia 2010 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Jak wskazał organ odwoławczy sprawą, którą kwestionuje podatniczka jest opodatkowanie podatkiem od nieruchomości powierzchni 847 m2 tj. części działki nr 244/46 o łącznej powierzchni 1.441 m2 położonej w R. Stwierdził, że powierzchnię użytkową budynku mieszalnego opodatkował na podstawie stanu faktycznego za okres poprzedni, który nie uległ zmianie. Z kolei powierzchni działek została opodatkowana zgodnie z uzyskaną informacją z rejestru gruntów z dnia 17 grudnia 2009 r.

Organ zwrócił uwagę na treść art. 21 ust.1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne, zgodnie z którym podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Podkreślił, powołując się na orzecznictwo, że skoro z urzędowego rejestru gruntów wynika określona powierzchnia działki gruntu, to organy podatkowe zobowiązane były do uwzględnienia tej powierzchni przy wymiarze podatku, nawet wówczas, gdyby faktyczna powierzchnia różniła się od tej wskazanej w ewidencji gruntów.

Odnosząc się do zarzutów postawionych w odwołaniu, organ podatkowy zauważył, że powierzchnia użytków rolnych zgodnie z ewidencją gruntów Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej, podlegająca opodatkowaniu podatkiem rolnym wynosi 0,2642 ha, a nie 0,3489 ha.

Powierzchnia hektarów przeliczeniowych wynosi 0,0762 ha, a nie 0,1609 ha zgodnie z obliczeniem: 0,1561 ha klasy RV x 0,35 przelicznik dla tej klasy = 0,0546 ha przeliczeniowych, 0,1081 ha x 0.20 przelicznik dla tej klasy = 0,0216 ha przeliczeniowych, Razem: 0,0762 ha przeliczeniowych.

Natomiast powierzchnia budynków mieszkalnych podlegająca opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, która wynosi 78 m2, w tym o wysokości od 1,40 m do 2,20 m - 46 m oraz o wysokości powyżej 2,20 m - 32 m2 opodatkowana jest na podstawie stanu faktycznego.

Odnosząc się do zarzutu, iż brak jest podstaw prawnych i faktycznych do opodatkowania podatkiem od nieruchomości powierzchni 0,0847 ha w stawce 0,35 zł/lm2 organ stwierdził, że zgodnie z ewidencją gruntów w/w grunty stanowią tereny mieszkaniowe oznaczone symbolem B. Zatem nie są to użytki rolne i podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, zgodnie z art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 roku, Nr 121, poz.844 ze zm.). Stawka za grunty pozostałe wynosi w 2010 roku 0,35 zł/m2. Organ zaznaczył, że ogólna powierzchnia gruntów, tj. 0,3489 ha stanowi odzwierciedlenie danych zawartych we wspomnianej wyżej ewidencji gruntów.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego E. N. wniosła o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji w całości oraz o zwolnienie z kosztów sądowych.

Zdaniem zobowiązanej zaskarżona decyzja nie odpowiada prawu, a organ odwoławczy nie rozpatrzył wszystkich zarzutów odwołania. Skarżąca podniosła, że Kolegium nie zauważyło, iż przedmiotowa nieruchomość stanowi współwłasność trzech osób: skarżącej w 4/6 części, J. N. w 1/6 części i B. D. w 1/6 części, stąd wszyscy ci współwłaściciele powinni być stronami postępowania.

Podatniczka wskazała, że w zakresie wypisu zmian gruntowych, w tym wyrysu z mapy ewidencyjnej ogólna powierzchnia gruntów nie uległa zmianie od 23 grudnia 2003 r. do dnia dzisiejszego, w tym przede wszystkim dla działki 244/46 nie uległ zmianie użytek B/RIVa, co stanowi oznaczenie gruntów rolnych zabudowanych o pow. 847 m2, na których jest posadowiony budynek mieszkalny o pow. 78m2.

Skarżąca zarzuciła ponadto, że w zaskarżonej decyzji, w części orzekającej organ odwoławczy w ogóle nie powołuje się na ustawę o podatku rolnym, podczas gdy to głównie na podstawie tej ustawy został wydany nakaz zapłaty. Zwróciła dodatkowo uwagę, że decyzje podatkowe za lata 2004 - 2009 dotyczące przedmiotowej nieruchomości odnosiły się do użytków rolnych podlegających opodatkowaniu podatkiem rolnym, a nie podatkiem od nieruchomości, za wyjątkiem powierzchni budynku mieszkalnego. W końcowej części skargi skarżąca ponownie zaznaczyła, że stan formalno – prawny nieruchomości rolnych i budynku przy ul. [...] w R. nie uległ żadnej zmianie od 2003 r.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Organ dodatkowo wyjaśnił, że wystawienie nakazu płatniczego na E. N. jako jedną ze współwłaścicielek spornej nieruchomości jest zgodne z obowiązującymi w tym zakresie przepisami ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym, która w art. 6c ust. 2 stanowi, że łączne zobowiązanie pieniężne należne od przedmiotów opodatkowania stanowiących współwłasność lub znajdujących się w posiadaniu dwóch lub więcej osób fizycznych ustala się w odrębnej decyzji (nakazie płatniczym), który wystawia się na któregokolwiek ze współwłaścicieli (posiadaczy). Zgodnie natomiast z art. 92 § 2 Ordynacji podatkowej odpowiedzialność solidarna za zobowiązanie podatkowe wynikające z wystawionego na jednego ze współwłaścicieli nakazu płatniczego ponoszą pozostali współwłaściciele z chwilą doręczenia decyzji tej osobie, na którą decyzję wystawiono.

W piśmie procesowym z dnia 6 września 2011 r. reprezentowana przez radcę prawnego wyznaczonego z urzędu strona skarżąca, podtrzymała swoje zarzuty zawarte w skardze oraz dodatkowo zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie prawa procesowego poprzez niedopełnienie przez organ podatkowy obowiązków wynikających z art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej i wniosła o zasądzenie na rzecz pełnomocnika procesowego wyznaczonego z urzędu kosztów zastępstwa procesowego.

Na rozprawie w dniu 8 września 2011 r. 2011 r. pełnomocnik E. N. podtrzymała dotychczasowe zarzuty. Jednocześnie podał, iż uzyskał informację o wszczęciu postępowania podatkowego dotyczącego okresu objętego niniejszym postępowaniem, przedkładając do akt sprawy kserokopię postanowienia Burmistrza Gminy z dnia 29 sierpnia 2011 r. o wszczęciu z urzędu postępowania podatkowego w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za okres od 1 stycznia 2010 r. do 31 grudnia 2010 r., za budynek pozostały położony na działce nr 244/46 o powierzchni 0,1441 ha przy ul. [...] w R., gmina K. Pełnomocnik skarżącej wskazał ponadto, iż na terenie objętym niniejszym postępowaniem brak jest planu zagospodarowania przestrzennego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone w szczególności przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zgodnie natomiast z art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia.

Kierując się wskazanymi wyżej przepisami oraz mając na uwadze podniesione w skardze zarzuty, Sąd uznał, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Przedmiotem oceny legalności Sądu były decyzje organów podatkowych w przedmiocie wymiaru podatku rolnego i podatku od nieruchomości za 2010 r.

W pierwszej kolejności wskazać należy, iż słusznie organ odwoławczy stwierdził, iż podatek od gruntów został obliczony w oparciu o dane z ewidencji gruntów i budynków. Stosownie bowiem do art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.) podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Z kolei jeżeli dane te są niezgodne ze stanem faktycznym, to zadaniem podatnika jest wszcząć przed odpowiednim organem – starostą, postępowanie o zmianę tych danych.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Sąd stwierdził, że została ona wydana zgodnie z danymi wynikającymi z ewidencji gruntów i budynków – w aktach sprawy znajduje się wyciąg z ewidencji z dnia 17 grudnia 2009 r. i z dnia 15 marca 2010 r. Zgodnie z tymi wyciągami sporna działka o nr ewidencyjnym 244/46 składa się z gruntów ornych – RV o pow. 0,0404 ha, gruntów ornych – RVI o pow. 0,0190 ha i terenów mieszkaniowych - B o pow. 0,0847 ha. Słusznie zatem organ część spornej działki o pow. 0,0847 ha opodatkował podatkiem od nieruchomości, a nie jak żąda tego strona podatkiem rolnym. Z ewidencji w sposób oczywisty wynika bowiem, że część przedmiotowej działki o pow. 0,0847 ha stanowi tereny mieszkaniowe – B, a nie grunty orne.

Wobec jednoznacznego brzmienia powołanego art. 21 ust. 1 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne Sąd dokonywał kontroli legalności zaskarżonej decyzji w oparciu o aktualne na 2010 r. dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Nieuprawnione natomiast jest dokonywanie oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji w świetle wcześniejszych decyzji podatkowych za lata 2003-2009, gdyż te odzwierciedlały stan faktyczny i prawny nieruchomości w poszczególnych latach. Błędny jest zatem zarzut skargi dotyczący naruszenia przez organ odwoławczy prawa procesowego poprzez niedopełnienie obowiązków wynikających z art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej.

Nie zasługuje również na uwzględnienie zrzut skarżącej dotyczący niewłaściwego wystawienia nakazu zapłaty jedynie na nią z pominięciem pozostałych współwłaścicieli tj. J. N. i B. D. Wystawienie nakazu płatniczego z dnia 29 stycznia 2010 r. jedynie na E. N. i doręczenie go tylko jej, z pominięciem pozostałych współwłaścicieli zgodne jest z art. 6c ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (t.j. Dz.U. z 2006 r. Nr 136, poz. 969 ze zm.) oraz art. 92 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacji podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.) Zgodnie z art. 6c ustawy o podatku rolnym i art. 92 § 2 Ordynacji podatkowej nakaz zapłaty jest skuteczny i kreuje zobowiązanie solidarne między wszystkimi współwłaścicielami. Stosownie bowiem do ust. 1 art. 6c ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (t.j. Dz.U. z 2006 r. Nr 136, poz. 969 ze zm.) osobom fizycznym, na których ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego oraz jednocześnie w zakresie podatku od nieruchomości lub podatku leśnego dotyczący przedmiotów opodatkowania położonych na terenie tej samej gminy, wysokość należnego zobowiązania podatkowego pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego ustala organ podatkowy w jednej decyzji (nakazie płatniczym), z zastrzeżeniem ust. 2. Z kolei ust. 2 powołanego przepisu stanowi, że łączne zobowiązanie pieniężne należne od przedmiotów opodatkowania stanowiących współwłasność lub znajdujących się w posiadaniu dwóch lub więcej osób fizycznych ustala się w odrębnej decyzji (nakazie płatniczym), który wystawia się na któregokolwiek ze współwłaścicieli (posiadaczy). Natomiast art. 92 § 1 Ordynacji podatkowej wskazuje, że jeżeli, zgodnie z ustawami podatkowymi, podatnicy ponoszą solidarną odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe, a zobowiązania te powstają w sposób przewidziany w art. 21 § 1 pkt 2, odpowiedzialnymi solidarnie są podatnicy, którym doręczono decyzję ustalającą wysokość zobowiązania podatkowego. Podkreślić jednak należy, iż § 2 powołanego przepisu stanowi, że przepisu § 1 nie stosuje się do zobowiązań podatkowych pobieranych w formie łącznego zobowiązania pieniężnego. W świetle powyższych regulacji zasady odpowiedzialności solidarnej stosuje się zatem z chwilą doręczenia decyzji (nakazu płatniczego) osobie, na którą, zgodnie z odrębnymi przepisami, wystawia się decyzję (nakaz płatniczy). Wobec powyższego bezzasadny jest zarzut pominięcia w decyzjach podatkowych wszystkich właścicieli nieruchomości będącej przedmiotem opodatkowania. Nie ma racji również strona twierdząc, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznało jej odwołanie od nakazu zapłaty w 4/6 części, skoro zaskarżona decyzja dotyczy całości wymiaru podatku od nieruchomości i podatku rolnego. Z treści decyzji nie wynika bowiem, aby organ odwoławczy rozpoznał odwołanie jedynie w części odpowiadającej udziałowi skarżącej w nieruchomości. Analiza uzasadnienia decyzji Kolegium prowadzi do wniosku, że dotyczy ono całej nieruchomości będącej przedmiotem opodatkowania.

Zasadnie wprawdzie strona podniosła, iż organ odwoławczy w części rozstrzygającej nie powołał w ogóle przepisów ustawy o podatku rolnym. Zdaniem Sądu nie jest to jednak naruszenie przepisów procesowych, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Pomimo nie powołania wyczerpującej podstawy prawnej swojego rozstrzygnięcia, Kolegium prawidłowo zastosowało regulacje przewidziane w powołanej ustawie.

W ocenie Sądu dla niniejszego postępowania podatkowego nie ma znaczenia przedłożone na rozprawie postanowienie Burmistrza Gminy z dnia 29 sierpnia 2011 r. o wszczęciu z urzędu postępowania podatkowego w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za okres od 1 stycznia 2010 r. do 31 grudnia 2010 r., za budynek pozostały położony na działce nr 244/46 o powierzchni 0,1441 ha przy ul. [...] w R., gmina K. Z uzasadnienia powołanego postanowienia wynika, iż wszczęte z urzędu postępowanie dotyczy wymiaru uzupełniającego podatku od nieruchomości za okres od 1 stycznia 2010 r. do 31 grudnia 2010 r., którego przedmiotem opodatkowania jest budynek pozostały położony na działce nr 244/46 o powierzchni 0,1441 ha., a zatem budynek który nie został objęty zaskarżoną decyzją oraz poprzedzającym ją nakazem zapłaty z dnia 29 stycznia 2010 r.

W tym stanie sprawy Sąd uznając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), oddalił skargę. O wynagrodzeniu pełnomocnika z urzędu Sąd orzekł w na podstawie § 14 ust.2 pkt 1 lit. c) w zw. z § 2 ust.3 rozporządzenia Ministra sprawiedliwości z 28 września 2009 r. w sprawie opłat za czynności radcę prawnych oraz ponoszenia przez skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. 2002r., poz. 163, Nr 1349 ze zm.)