Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2205/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-06-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Insfrastruktury i Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak (spr.), Sędzia WSA - Irena Jakubiec –Kudiura, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, , po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J.K. na postanowienie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi J. K. (dalej: skarżący lub strona) jest postanowienie Ministra Infrastruktury i Budownictwa (dalej: Minister IB, lub organ) z [...] października 2017 r., nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie własne z [...] lipca 2017r., nr [...] odmawiające stwierdzenia nieważności postanowienia Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. (dalej: Dyrektor Centrum Obsługi) z [...] kwietnia 2013 r., znak: [...]. Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym.

Postanowieniem z [...] kwietnia 2013 r. Dyrektor Centrum Obsługi oddalił zażalenie strony z 9 kwietnia 2013 r. na postanowienie własne z [...] kwietnia 2013 r., znak [...] uznające za zasadny zarzut przedawnienia należności dotyczących opłat abonamentowych za 2007 r. oraz oddalające zarzut dotyczący nieistnienia egzekwowanego obowiązku wykazanego w tytułach wykonawczych z [...] października 2012 r.

W wyniku złożenia skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z 3 lutego 2014 r., l SA/Gl 804/13 skargę tę odrzucił.

Pismem z 23 maja 2017 r. (data nadania) skarżący na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 oraz art 157 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., dalej: k.p.a.) złożył do organu wniosek o stwierdzenie nieważności postanowienia Dyrektora Centrum Obsługi z [...] kwietnia 2013 r., gdyż postanowienie to zostało wydane bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa polegającym na tym, że zawarte w postanowieniu rozstrzygnięcie nie istnieje w katalogu rozstrzygnięć unormowanych w art. 138 k.p.a., do którego odsyła art. 144 k.p.a. Ponadto, zdaniem strony wydając rozstrzygnięcie organ naruszył przepisy prawa materialnego i procesowego (art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 11, art. 14, art, 77 art. 80, art. 124 ust. 2 oraz art 107 ust. 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a.).

Postanowieniem z [...] lipca 2017 r. Minister IB odmówił stwierdzenia nieważności postanowienia Dyrektora Centrum Obsługi z [...] kwietnia 2013 r.

W wyniku rozpoznania zażalenia organ postanowieniem z [...] października 2017 r. utrzymał w mocy własne postanowienie z [...] lipca 2017 r.

Organ wyjaśnił, że w postanowieniu z [...] lipca 2017 r. wskazał, że postanowienie Dyrektora Centrum Obsługi z [...] kwietnia 2013 r. zostało wydane na podstawie art. 34 § 2 i art. 17 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz.U. z 2017r., poz. 1201 ze zm., dalej: u.p.e.a.) i dotyczy postanowienia z [...] kwietnia 2013 r. uznającego za zasadny zarzut dotyczący przedawnienia należności dotyczących opłat abonamentowych za 2007 r., objętych tytułami wykonawczymi od nr [...] z [...] października 2012r. oraz oddalającego zarzut dotyczący nieistnienia egzekwowanego obowiązku. Postanowienie to zostało wydane na podstawie art. 34 u.p.e.a. w zw. z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (tj. Dz. U. z 2014 r. poz. 1204 ze zm., dalej: ustawa o opłatach abonamentowych).

Minister IB wskazał, co należy rozumieć przez wydanie decyzji (postanowienia) bez podstawy oraz z rażącym naruszeniem prawa.

Podkreślił, że postanowienie Dyrektora Centrum Obsługi posiada właściwie wskazaną podstawę prawną.

Odnośnie natomiast wydania postanowienia z rażącym naruszeniem prawa Minister IB stwierdził, że rozstrzygnięcie Dyrektora Centrum Obsługi z [...] kwietnia 2013 r. istotnie posługuje się formułą "oddalić zażalenie". Jednakże organ wyjaśnił, że przepis prawa odsyłający do innych unormowań z zastrzeżeniem, że stosuje się je w sposób odpowiedni, nie nakazuje mechanicznego stosowania norm, do których odsyła, ani nie zwalnia od obowiązku rozpatrzenia, w jakim sensie i zakresie oraz, w jaki sposób należy jest stosować. Organ zauważył, że postanowienie z [...] kwietnia 2013 r. zostało wydane na podstawie art. 34 § 2 i art. 17 5 1a u.p.e.a. i wyraża stanowisko Poczty Polskiej S.A jako wierzyciela do zgłoszonych zarzutów zgłoszonych przez stronę. Podkreślił, że analiza orzecznictwa sądów administracyjnych wyraźnie wskazuje, że forma wyrażenia stanowiska wierzyciela, nie została przewidziana wprost w k.p.a., nie musi zatem mieścić się w katalogu wskazanym w regulacji art. 138 k.p.a.

Minister IB stwierdził, że celem postanowienia wyrażającego stanowisko wierzyciela jest włącznie wyrażenie opinii co do zasadności zarzutów podniesionych przez podmiot podlegający egzekucji. Zatem użycie przez wierzyciela w sentencji postanowienia formy "oddalić/uznać zażalenie", odnoszącej się jednoznacznie do zasadności zarzutów strony, należy uznać za zgodne z intencją ustawodawcy. Oznacza to, że w omawianym zakresie nie można potwierdzić naruszenia prawa co do zastosowania ww. wyrażenia w przedmiotowym postanowieniu, przedstawiającym stanowisko wierzyciela. Tym bardziej, w ocenie organu, niezasadne jest uznanie użycia tej formy za "rażące" naruszenia prawa, wymagające wyeliminowania postanowienia Dyrektora Centrum Obsługi z obrotu prawnego. Podkreślił, że instytucja stwierdzenie nieważności postanowienia, uregulowana w przepisach art. 156 -159 k.p.a., dotyczy wycofania z obrotu prawnego postanowienia z uwagi na kwalifikowane wady. W ocenie organu postanowienie z [...] kwietnia 2013 r., w którym użyto sformułowania "oddalić zażalenie" nie zawiera rażącego naruszenia prawa, powodującego konieczność wyeliminowania przedmiotowego postanowienia z obrotu prawnego oraz nie jest obarczone wadą powodującą jego nieważność z mocy prawa.

Minister IB zaznaczył, że w sprawie nie stwierdzono innych okoliczności, które zgodnie z art. 156 § 1 k.p.a. mogłyby skutkować stwierdzeniem nieważności postanowienia Dyrektora Centrum Obsługi z [...] kwietnia 2013 r.

Pismem z [...] listopada 2017 r. strona złożyła skargę na postanowienie Ministra IB z [...] października 2017 r. wnosząc o jego uchylenie i uchylenie poprzedzającego postanowienia z [...] lipca 2017r. oraz o stwierdzenie przez sąd, że wydanie zaskarżonych aktów nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa. Jednocześnie skarżący wniósł o przeprowadzenie rozprawy, nie godząc się na prowadzenie sprawy w trybie uproszczonym. Zdaniem skarżącego wskazane rozstrzygnięcia zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego i procesowego, w szczególności art. 6, art. 7, art 8, art. 9, art. 11, art. 15, art 75, art 77, art. 80, art. 124 ust. 2 oraz 107 ust. 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. oraz art. 7 Konstytucji RP, gdyż w sprawie nie występują przesłanki do odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia Dyrektora Centrum Obsługi z [.] kwietnia 2013r. Zdaniem strony w sprawie występują przesłanki stwierdzenia nieważności tego postanowienia, gdyż zostało ono wydane bez podstawy prawnej i/lub z rażącym naruszeniem prawa, które polega na tym, że:

1. rozstrzygnięcie z [...] kwietnia 2013 r., nie istnieje w katalogu rozstrzygnięć unormowanym art. 138 k.p.a., do którego odsyła art. 144 k.p.a., a ponadto:

2. sentencja ww. postanowienia, jako organu nadzoru instancyjnego nie odnosi się do zaskarżonego postanowienia organu I instancji, jako aktu administracyjnego, lecz odnosi się wyłącznie do jego zażalenia na postanowienie organu I instancji jako wniosku strony, gdyż Dyrektor Centrum Obsługi zamiast dokonać rozstrzygnięcia względem zaskarżonego postanowienia, np. poprzez jego utrzymanie w mocy, dokonał rozstrzygnięcia względem zażalenia strony poprzez jego "oddalenie";

3. Dyrektor Centrum Obsługi wydając swoje rozstrzygniecie z [...] kwietnia 2013., naruszył inne przepisy prawa materialnego i procesowego ze szczególnym uwzględnieniem art 6, art. 7, art, 8, art. 9, art. 10, art. 11, art 14, art. 77, art. 80, art. 124 ust. 2 oraz 107 ust. 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a., gdyż nie rozpoznał wszystkich zgłoszonych mu w toku postępowania kwestii i zarzutów.

W uzasadnieniu skargi strona rozwinęła powyższe zarzuty.

W odpowiedzi na skargę Minister IB wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga okazała się niezasadna.

Na wstępie wskazać należy, że granicę sądowoadministracyjnej kontroli decyzji administracyjnej (postanowienia) wyznacza wyłącznie kryterium legalności rozumiane jako zgodność z powszechnie obowiązującym prawem, o czym stanowi art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188, ze zm.) i tylko naruszenie tego prawa w procesie wydawania zaskarżonej decyzji (postanowienia) uzasadnia jej uchylenie, czyli wycofanie z obrotu prawnego. Uchylenie decyzji administracyjnej (postanowienia), względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: "p.p.s.a").

W tym miejscu wskazać również należy, że zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. oraz art. 120 p.p.s.a., jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Oznacza to, że w przypadku skarg na tego rodzaju postanowienia, skierowanie ich do rozpoznania w przywołanym trybie nie zostało uzależnione od stosownego wniosku strony w tym zakresie. Mając na uwadze powyższe, na tej właśnie podstawie, sąd rozpoznał skargę w trybie uproszczonym i tym samym sąd nie uwzględnił wniosku strony o przeprowadzenie rozprawy.

Przechodząc do merytorycznego rozpatrzenia sprawy należy zwrócić uwagę, że jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest wyrażona w art. 16 § 1 k.p.a. zasada trwałości decyzji. Zgodnie z tym przepisem decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznych, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych.

Stwierdzenie nieważności decyzji jest jednym z trybów wzruszenia decyzji ostatecznych, obok wznowienia postępowania zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji i postępowania w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji dotkniętej wadami niekwalifikowanymi lub decyzji prawidłowej. Przedmiotem tego postępowania nadzwyczajnego jest przeprowadzenie kontroli prawidłowości decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Podkreślenia przy tym wymaga, że postępowanie to nie stanowi "trzeciej instancji", w której bada się sprawę ponownie w jej całokształcie. Kontrolę tę wyznaczają bowiem określone przepisami prawa przesłanki, wystąpienie których otwiera dopiero możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją (postanowieniem). Oznacza to, że korzystanie z tego nadzwyczajnego środka procesowego może mieć miejsce wyłącznie w przypadkach i na zasadach określonych w k.p.a.

Zgodnie z art. 17 § 1 u.p.e.a. o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, rozstrzygnięcie i zajmowane przez organ egzekucyjny lub wierzyciela stanowisko w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następuje w formie postanowienia. Na postanowienie to służy zażalenie, jeżeli niniejsza ustawa lub Kodeks postępowania administracyjnego tak stanowi. Zażalenie wnosi się do organu odwoławczego za pośrednictwem organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia postanowienia.

W myśl art. 18 u.p.e.a. jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Tak więc do postępowania przed Ministrem IB stosuje się k.p.a.

Art. 127 § 3 k.p.a. wskazuje, że od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji.

Art. 126 k.p.a. wskazuje, że do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 105, art. 107 § 2-5 oraz art. 109-113, a do postanowień, od których przysługuje zażalenie, oraz do postanowień określonych w art. 134 - również art. 145-152 oraz art. 156-159, z tym że zamiast decyzji, o której mowa w art. 151 § 1 i art. 158 § 1, wydaje się postanowienie.

Natomiast zgodnie z art. 144 k.p.a. w sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań.

Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, ograniczonym do oceny legalności decyzji w aspekcie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dacie jej wydania. Organ nie orzeka zatem co do istoty sprawy rozstrzygniętej w badanej decyzji, lecz jako organ kasacyjny, w oparciu o zamknięty materiał dowodowy weryfikuje samo orzeczenie, nie zaś materialnoprawne interesy strony postępowania, w którym wydano decyzję podlegającą ocenie pod kątem nieważności. Taki zakres omawianego postępowania wiąże się niewątpliwie z treścią art. 16 k.p.a. statuującego zasadę trwałości ostatecznych decyzji w postępowaniu administracyjnym. Ostatecznymi decyzjami (postanowieniami) są takie decyzje (postanowienia), od których nie służy odwołanie (zażalenie) w postępowaniu administracyjnym, a taki przymiot niewątpliwie posiadała postanowienie Dyrektora Centrum Operacyjnego z [...] kwietnia 2013 r.

Zgodnie z art. 156 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która:

1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości;

2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa;

3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną;

4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie;

5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały;

6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą;

7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.

Istota sporu w niniejszym postępowaniu sprowadza się do oceny tego, czy okoliczności przedstawione przez skarżącego we wniosku o stwierdzenie nieważności powołanego wyżej postanowienia, wypełniają przesłanki opisane w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Skarżący zarzuca postanowieniu Dyrektora Centrum Operacyjnego, że zostało ono wydane bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa polegającym na tym, że zawarte ww. postanowieniu rozstrzygnięcie nie istnieje w katalogu rozstrzygnięć unormowanym w art. 138 k.p.a. Dodatkowo strona zarzuciła, że organ naruszył inne przepisy prawa materialnego i procesowego ze szczególnym uwzględnieniem procesowego art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 11, art. 14, art, 77 art. 80, art. 124 ust. 2 oraz art 107 ust. 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a.

Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest postępowaniem nadzwyczajnym i stanowi formę nadzoru. Może zostać wszczęte z urzędu lub jak w niniejszej sprawie na wniosek.

W postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej obowiązkiem organu administracji publicznej jest rozpatrywanie sprawy wyłącznie w granicach określonych przez przepis art. 156 § 1 k.p.a., co oznacza, że w tym postępowaniu organ administracji publicznej nie jest władny rozpatrywać sprawy co do jej istoty, jak to może uczynić w postępowaniu odwoławczym, działa jako organ kasacyjny i nie może rozstrzygać żadnej innej kwestii merytorycznej (por. wyrok NSA z 27 października 1995 r., sygn. akt III SA 829/95, niepublikowany, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 1996 r., sygn. akt III ARN 70/95, OSNAP 1996/18/258). Powołany art. 156 § 1 k.p.a. stanowi zamknięty katalog przyczyn stwierdzenia nieważności decyzji.

Wymaga wyjaśnienia, że wydanie decyzji (postanowienia) bez podstawy prawnej i wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa to są dwie odrębne (nie tożsame) przesłanki nieważności. Wydanie decyzji (postanowienia) bez podstawy prawnej oznacza wydanie decyzji (postanowienia) pomimo braku przepisu prawnego dopuszczającego działanie organu administracji publicznej w danej sprawie w formie indywidualnego aktu administracyjnego albo wydanie decyzji na podstawie przepisu, który nie stanowi źródła prawa powszechnie obowiązującego (por. wyrok NSA z 13 października 2016 r. sygn. akt II FSK 2486/14, wszystkie powołane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne na: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Natomiast pojęcie "rażącego naruszenia prawa" nie zostało zdefiniowane w przepisach. Powszechnie przyjmuje się, że warunkiem koniecznym do uznania naruszenia prawa za rażące jest oczywisty charakter tego naruszenia. Ma on miejsce wówczas, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu, a rozstrzygnięciem zawartym w decyzji, przy czym istnienie tej sprzeczności da się ustalić poprzez proste ich zestawienie. Jednocześnie podkreśla się, że postawienie zarzutu rażącego naruszenia prawa może mieć miejsce wyłącznie w przypadku stosowania przez organ przepisu, którego treść nie budzi wątpliwości, a interpretacja w zasadzie nie wymaga sięgania po inne metody wykładni poza językową (wyrok NSA z 9 maja 2006 r., sygn. akt II FSK 692/05, publ.: Lex 273667).

Rażące naruszenie prawa zachodzi wtedy, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu, a rozstrzygnięciem objętym decyzją. Naruszenie prawa tylko wtedy powoduje nieważność aktu administracyjnego, gdy ma ono charakter rażący, tzn. gdy decyzja została wydana wbrew nakazowi lub zdarzeniu ustanowionemu w przepisie prawnym. Nie chodzi bowiem w tego typu przypadkach o błędy wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny (wyrok NSA z 9 lutego 2007 r., sygn. akt II FSK 218/06, publ.: Lex nr 307507).

Naruszenie prawa, uznawane za rażące, może dotyczyć przepisów prawa materialnego, przepisów o charakterze ustrojowym, jak również przepisów postępowania. Jakkolwiek podstawą stwierdzenia nieważności decyzji może być rażące naruszenie każdego przepisu prawa, w tym również przepisu postępowania, to wada wskazująca na nieważność musi jednak tkwić w samej decyzji, a to znaczy, iż z reguły jest następstwem rażącego naruszenia prawa materialnego.

W judykaturze zwraca się jednak uwagę, że nie będzie uzasadniać stwierdzenia nieważności naruszenie przepisów postępowania, nawet o charakterze rażącym, jeżeli sama treść decyzji odpowiada prawu. Dla stwierdzenia nieważności rozstrzygnięcia naruszenie prawa musi być kwalifikowane do stopnia rażącego - powstającego wówczas, gdy czynności prowadzące do załatwienia sprawy lub samo jej załatwienie nie są realizowane w odniesieniu do stanu prawnego sprawy i jego elementów, ale tak, jak gdyby do ich przeciwieństwa, poprzez zanegowanie w całości lub w części treści przepisów regulujących stan prawny sprawy. Aby można było mówić o nieważności spowodowanej rażącym naruszeniem prawa, pomiędzy określonym przepisem prawa a podjętym w decyzji rozstrzygnięciem musi zachodzić oczywista sprzeczność, powodująca, że akt taki - pomimo jego ostateczności - nie może pozostawać w obrocie prawnym (por. wyrok NSA z 27 maja 2015 r., II FSK 1459/13, publ.: LEX nr 1774176 i powołane tam orzecznictwo).

W orzecznictwie sądów administracyjnych ponadto przyjmuje się, że "rażący" to dający się łatwo stwierdzić, wyraźny, oczywisty, niewątpliwy, bezsporny, bardzo duży (np. wyrok NSA z 5 sierpnia 2015 r., II FSK 1863/13, publ.: LEX nr 1783634). O rażącym naruszeniu prawa można mówić tylko w wypadku oczywistego naruszenia prawa, dającego się ustalić na podstawie prostego zestawienia treści konkretnej normy prawnej z treścią orzeczenia zapadłego w sprawie (wyrok NSA z 5 marca 2015 r., II FSK 252/13, LEX nr 1666148).

Przechodząc natomiast do rozważań dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji na mocy art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., to należy przyznać rację organowi, który stwierdził, że w sprawie nie zaistniała pozytywna przesłanka stwierdzenia nieważności wymieniona w tym przepisie, tj. wydanie postanowienia (decyzji) bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Wbrew twierdzeniu strony, zastosowanie wskazanych w postanowieniu Dyrektora Centrum Obsługi z 22 kwietnia 2013r. przepisów do ustalonego w sprawie stanu faktycznego nie nasuwają wątpliwości, że były one prawidłowe.

W pierwszej kolejności należy wprost wskazać, że Dyrektor Centrum Obsługi swoje rozstrzygnięcie oparł na istniejącej i prawidłowo powołanej podstawie prawnej, określonej w art. 34 § 2 i 17 § 1a u.p.e.a. w zw. z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy o opłatach abonamentowych.

W myśl art. 34 § 2 u.p.e.a. na postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela przysługuje zażalenie. Natomiast art. 17 ust. 1a u.p.e.a. wskazuje, że o ile odrębne przepisy nie stanowią inaczej, do zażaleń na postanowienia, o których mowa w art. 34 § 2, wydanych przez wierzycieli, dla których organem wyższego stopnia jest minister, stosuje się odpowiednio art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że termin do wniesienia zażalenia wynosi 7 dni od dnia doręczenia postanowienia. Z kolei zgodnie z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy o opłatach abonamentowych kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej prowadzi operator wyznaczony w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. Do opłat abonamentowych oraz do opłaty, o której mowa w art. 5 ust. 3, stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zakresie egzekucji obowiązków o charakterze pieniężnym (art. 7 ust. 3 ustawy).

W sprawie, co wynika ze skargi, nie jest sporne, że Dyrektor Centrum Operacyjnego był organem właściwym do wydania postanowienia w sprawie w wyniku złożonego przez stronę zażalenia. Organ ten zatem powyżej cytowane przepisy zastosował prawidłowo. Co więcej w sprawie istnieje także podstawa prawna dająca podstawę do rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu zażaleniowym. Podstawa ta zamieszczona jest, w niepowołanym przez Dyrektora Centrum Operacyjnego, art. 138 k.p.a. Stąd też podstawa prawna istnieje i w żaden sposób nie można jest twierdzić, że postanowienie zostało wydane bez podstawy prawnej.

Obecnie kwestią sporną jest, czy podjęcie rozstrzygnięcia nieprzewidzianego w art. 138 k.p.a. może stanowić rażące naruszenia prawa.

Zgodnie z art. 138 k.p.a. organ odwoławczy wydaje decyzję, w której: 1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo 2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, albo 3) umarza postępowanie odwoławcze. W myśl natomiast art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

W sprawie nie ulega żadnej wątpliwości, że postanowienie Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. z [...] kwietnia 2013 r. posługuje się rozstrzygnięciem "postanawia oddalić zażalenie z dnia 9 kwietnia 2013r.". Ten element postanowienia jest kwestionowany przez skarżącego w zakresie art. 156 k.p.a. W ocenie sądu powyższe stanowi nieprawidłowość, jednakże jak słusznie zauważył Minister IB nie można tej nieprawidłowości nadać cech rażącego naruszenia. Słusznie organ wskazywał na przepisy prawa, które w odniesieniu do zażaleń od postanowień nakazywały stosować odpowiednio przepisy dotyczące odwołań (art. 144 k.p.a.). Co odpowiednie stosowanie przepisów k.p.a. nakazuje również ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (m.in. art. 18 u.p.e.a.).

W tym miejscu wymaga wskazania, że odpowiednie stosowanie przepisów prawa według literatury przedmiotu i orzecznictwa oznacza bądź stosowanie odnośnych przepisów bez żadnych zmian do innego zakresu odniesienia, bądź stosowanie ich z pewnymi zmianami, bądź też niestosowanie tych przepisów do innego zakresu odniesienia. Dlatego też słusznie organ stwierdził, że tego typu rozstrzygnięciu w postanowieniu wydanym w postępowaniu zażaleniowym nie można postawić zarzutu rażącego naruszenia prawa, gdyż odpowiednie stosowanie przepisów nie polega na mechanicznym stosowaniu norm, do których odsyła, ani nie zwalnia od obowiązku rozpatrzenia, w jakim sensie i zakresie oraz w jaki sposób należy stosować te normy. Innymi słowy odpowiednie stosowanie normy zawsze będzie powodowało konieczność dokonywania wykładni prawa. Natomiast błędy wykładni prawa nie mogą stanowić o rażącym naruszeniu praw, gdyż wykładnia prawa to złożony proces interpretacyjny.

Tym samym sąd wyjaśnia, że podziela stanowisko skarżącego odnośnie nieprawidłowości sformułowania osnowy postanowienia, jednakże w tej konkretnej sprawie nieprawidłowość osnowy nie może doprowadzić do stwierdzenia nieważności postanowienia z powodu rażącego naruszenia prawa. Więcej należy także podkreślić, że w odniesieniu do tego konkretnego typu nieprawidłowości w postanowieniach Dyrektora Centrum Operacyjnego wypowiadały się już sądy administracyjne i w sposób jednoznaczny wskazywały, że stanowi to nieprawidłowość, która nie tylko, nie może prowadzić do stwierdzenia nieważności postanowienia, ale także nie może prowadzić do wyeliminowania tego postanowienia w zwyczajnym postępowaniu (nie ma wpływu na wynik sprawy). Dla przykładu WSA w Gliwicach w wyroku z 11 lutego 2015r., I SA/Gl 709/14 (wszystkie powołane orzeczenia dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl) w uzasadnieniu stwierdził (stosując art. 134 § 1 p.p.s.a.), że cyt. "zaskarżone postanowienie narusza przepisy postępowania, a to art. 138 § 1 i 2 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. i art. 18 u.p.e.a. poprzez błędne sformułowanie sentencji postanowienia, którym orzeczono o oddaleniu zażalenia. Zważyć należy, że art. 138 § 1 i 2 k.p.a. zawierający zamknięty katalog rozstrzygnięć, do którego odsyła w przypadku postanowień art. 144 k.p.a., a które to przepisy znajdują zastosowanie na mocy odesłania z art. 18 u.p.e.a., nie zna takiego rozstrzygnięcia. W sytuacji, gdy organ rozstrzygając ponownie uzyskuje rezultat tożsamy z rozstrzygnięciem zawartym w zaskarżonym postanowieniu, powinien utrzymać je w mocy. Wskazane w tym miejscu naruszenie przepisów postępowania nie mogło jednak mieć istotnego wpływu na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. p.p.s.a., gdyż nie budzi wątpliwości, że w zaskarżonym postanowieniu organ uznał wniesiony przez zobowiązanego zarzut za nieuzasadniony, a postanowienie wydane w pierwszej instancji zamierzał utrzymać w mocy". W podobny sposób wypowiadały się sądy w innych sprawach (por. prawomocne wyroki WSA w Gliwicach z 9 grudnia 2103r., I SA/Gl 376/13, z 8 stycznia 2015r., I SA/Gl 650/14, z 2 kwietnia 2014r., I SA/Gl 1080/13), bądź mimo tej wady i obowiązku wynikającego z art. 134 w zw. z art. 145 § 1 pkt 2 lub § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. sąd nie stwierdzał nieważności takiego aktu lub też nie uchylał tego rozstrzygnięcia z powyższego powodu (por. prawomocne wyroki WSA w Gliwicach z 23 czerwca 2015 r., I SA/Gl 1464/14, z 13 stycznia 2015r, I SA/Gl 592/14). Dlatego też także z tej przyczyny brak było podstaw do stwierdzenia nieważności postanowienia z [...] kwietnia 2013 r.

Wbrew także twierdzeniom skarżącego postanowienie z [...] kwietnia 2013 r. odnosi się, nie tylko do zażalenia strony z 9 kwietnia 2013 r., ale również do postanowienia Dyrektora Centrum Obsługi z 3 kwietnia 2013 r. Zwrócić bowiem należy uwagę, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, podobnie jak przepisy Ordynacji podatkowej – odmiennie niż ma to miejsce w odniesieniu do wyroków sądowych – nie przewidują, aby decyzje administracyjne składały się z sentencji i uzasadnienia (por. wyrok NSA z 18 grudnia 2015r., I GSK 1062/14). Jednak nie ulega wątpliwości, że ze względu na konieczność jednoznacznego ustalenia praw lub obowiązków strony, każda decyzja (postanowienie) powinna zawierać tzw. osnowę, która jasno powinna precyzować sytuację prawną strony. W sprawie powyższe w całości wypełnia postanowienie Dyrektora Centrum Obsługi z [...] kwietnia 2013r. Uzasadnienie postanowienia wraz z jego osnową stanowi całość rozstrzygnięcia. I z analizy postanowienia (osnowa i uzasadnienie) z [...] kwietnia 2013 r. jasno wynika, że intencją Dyrektora Centrum Obsługi było utrzymanie w mocy własnego postanowienia z [...] kwietnia 2013r. Tym samym bezzasadne okazały się zarzuty w tym zakresie.

Na zakończenie sąd stwierdza, że także pozostałe zarzuty skargi odnoszące się do naruszenia art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 11, art. 14, art, 77 art. 80, art. 124 ust. 2 oraz art 107 ust. 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. są niezasadne. W tym miejscu należy wskazać, że w realiach niniejszej sprawy podnoszone powyższe zarzuty nie mogły być rozpoznawane w postępowaniu o stwierdzenie nieważności postanowienia, gdyż odnoszą się one do kwestii, która mogła być jedynie rozpoznawana w ramach zwykłego postępowania (postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności nie jest kolejnym postępowaniem instancyjnym). Ponadto i na marginesie wbrew twierdzeniom strony w złożonych zarzutach nie podnosił on kwestii związanej z brakiem spełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 w tym w § 3 tego przepisu. Zgodnie z art. 27 § 3 u.p.e.a. do tytułu wykonawczego wierzyciel dołącza dowód doręczenia upomnienia, a jeżeli doręczenie upomnienia nie było wymagane, podaje w tytule wykonawczym podstawę prawną braku tego obowiązku. Należy także podkreślić, że powyższy zarzut, jak i zarzuty dotyczące braku odniesienia się przez Dyrektora Centrum Obsługi do twierdzeń dotyczących błędu co do osoby zobowiązanego oraz braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, są bezzasadne z przyczyn wskazanych poniżej. Po pierwsze upomnienie, jeżeli jest wymagane, to przesyłane jest nie skarżącemu (dłużnikowi), tylko organowi egzekucyjnemu i znajduje się w aktach egzekucyjnych prowadzonych przez ten organ. Po wtóre Dyrektor Centrum Obsługi wyjaśnił stronie w swoim postanowieniu z [...] kwietnia 2013 r. i z [...] kwietnia 2013 r., że wysłał upomnienie do strony (odebrała je żona skarżącego w dniu 2 listopada 2011 r.), a ponadto, że wysłanie tego upomnienia było nieobowiązkowe, gdyż abonent ma ustawowy obowiązek obliczania i uiszczania należności. Ponadto wyjaśnił w jaki sposób powstało zadłużenie i że to skarżący jako osoba, która zarejestrowała odbiornik telewizyjny oraz radiofoniczny była zobowiązana do uiszczania opłat abonamentowych. Tym samym na podstawie zgromadzonych dokumentów Dyrektor Centrum Obsługi był uprawiony do tego rodzaju twierdzeń, gdyż istotnie brak jest wymogu wysyłania upomnienia przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego (w sprawie organ mimo to upomnienie wysłał skarżącemu), a poza tym skarżący nie wyrejestrował odbiornika (nie posiada na tę okoliczność żadnego dowodu, a z akt Poczty Polskiej wynika brak wyrejestrowania), to tym samym ma obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej - § 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych. W związku z powyższym twierdzenia skarżącego dotyczące upomnienia i błędu co do osoby zobowiązanej okazały się zupełnie niezasadne.

Na zakończenie sąd wyjaśnia, że rolą uzasadnienia orzeczenia nie jest odniesienie się do każdego nawet najbłahszego twierdzenia strony. Innymi słowy rolą uzasadnienia rozstrzygnięcia nie jest polemika, z każdym twierdzeniem skarżącego, a jedynie przedstawienie zasadniczych powodów podjętego rozstrzygnięcia. Z tego też obowiązku organ wydający zaskarżone postanowienie wywiązał się.

Mając powyższe na względzie sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, jako bezzasadną.