Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SAB/Wa 27/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-06-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
658
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa
Powołane przepisy: article: art. 225, art. 244
journal: Dz.U. 2013 poz 1410
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pawłowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Dorota Dziedzic - Chojnacka Sędzia WSA Jakub Linkowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 czerwca 2020 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w L. na bezczynność Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej w przedmiocie rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia opłaty za pierwszy okres ochrony 1. zobowiązuje Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej do rozpoznania wniosku A. Sp. z o.o. z siedzibą w L. z dnia 13 sierpnia 2019 r. o przywrócenie terminu do wniesienia opłaty za pierwszy dziesięcioletni okres ochrony określonej w decyzji Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] marca 2019 r. nr [...], w terminie 1 miesiąca od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, 2. stwierdza, że bezczynność Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. oddala skargę w pozostałym zakresie, 4. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz A. Sp. z o.o. z siedzibą w L. kwotę 1317 (tysiąc trzysta siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

VI SAB/Wa 27/20

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] (dalej ,,decyzja z dnia [...] marca 2019 r.") Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (dalej ,,Organ" lub ,,Urząd Patentowy RP") udzielił prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny ATLAS zgłoszony w dniu 9 sierpnia 2011 r., pod numerem [...] , na rzecz A. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (dalej ,,Skarżąca" lub ,,Strona") pod warunkiem uiszczenia opłaty w wysokości 6000,00 zł. za pierwszy okres ochronny liczony od daty zgłoszenia w terminie trzech miesięcy od dnia doręczenia decyzji i wezwał do uiszczenia w tym terminie opłaty w wysokości 90,00 zł. za publikację o udzielonym prawie ochronnym.

Pismem z dnia 13 sierpnia 2019 r. Skarżąca zwróciła się do Organu z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia opłaty za pierwszy dziesięcioletni okres ochrony znaku towarowego [...] a w przypadku niedopuszczalności takiego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w związku z wydaną decyzją warunkową na udzielnie prawa ochronnego na znak towarowy jednocześnie ograniczając zakres ochrony, pomniejszając go o klasy 9 i 17. Nadto alternatywnie, w przypadku gdyby w okresie pomiędzy przesłaniem wniosku a jego rozpoznaniem, wydana została decyzja stwierdzająca wygaśnięcie decyzji warunkowej o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy [...] o potraktowanie wniosku jako wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy na podstawie art. 225 ust. 3 w związku z art. 244 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000r. Prawo własności przemysłowej (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 286 – dalej ,,Pwp").

Pismem z dnia 19 sierpnia 2019 r. nr [...] Organ wezwał Stronę, na podstawie art. 64 § 2 w związku z art. 63 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 - dalej ,,kpa") do usunięcia braku formalnego pisma z dnia 13 sierpnia 2019 r. poprzez jednoznaczne określenie żądania w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W uzasadnieniu wezwania Organ podniósł, że na gruncie postępowania administracyjnego nie występuje instytucja znana w postępowaniu cywilnym pod nazwą tzw. roszczeń alternatywnych bądź ewentualnych, kiedy to powód zgłasza roszczenie ,,obok" lub ,,zamiast" roszczenia pierwotnego. W ocenie Urzędu Patentowego RP na gruncie postępowania administracyjnego konstrukcje powództw alternatywnych, ewentualnych czy tzw. uprawnienia przemiennego nie znajdują zastosowania a jakakolwiek analogia w tym zakresie nie jest uprawniona.

W wykonaniu wezwania Strona podtrzymała żądanie w zakresie wniosku o przywrócenie terminu w sprawie znaku towarowego [...] a nadto w odrębnym piśmie z dnia 29 sierpnia 2019 r. skierowała do Organu oddzielne żądanie stanowiące wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie zgłoszenia znaku towarowego [...] .

Pismem informacyjnym z dnia 20 grudnia 2019 r. nr [...] Organ poinformował Skarżącą, że w związku z niewykonaniem przez Stronę wezwania do jednoznacznego określenia żądania z wniosku z dnia 13 sierpnia 2019 r. pozostawia powyższy wniosek bez rozpoznania. Uzasadniając swoje stanowisko w powyższym zakresie Urząd Patentowy RP stwierdził, że organ administracji, dysponując pismem strony nie może przypisywać mu znaczenia jakie z niego nie wynika i nie może domniemywać, jakie były intencje strony przy składaniu pisma i co strona chciała osiągnąć. Nadto Organ zauważył, że złożenie odrębnego wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji udzielającej prawa ochronnego na znak towarowy ,,ATLAS" [...] nie niweluje istniejącej sprzeczności lub konkurencyjności tego rodzaju, że Organ nie jest w stanie ustalić czego dokładnie Strona od niego oczekuje. W ocenie Urzędu Patentowego RP trudno nie zauważyć, że istnieje między zgłoszonymi żądaniami sprzeczność uniemożliwiająca ustalenie jaki właściwie cel przyświeca stronie postępowania. Ubieganie się o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji udzielającej prawa ochronnego oznacza, że Strona zmierza do jej podważenia czyli tym samym nie zgadza się z zawartym w niej rozstrzygnięciem (zakresem udzielonej ochrony). Z drugiej zaś strony, jak podkreśla Organ, wnioskodawca podejmuje działanie w kierunku przywrócenia terminu wskazanego w tejże decyzji co świadczy, że akceptuje decyzję pod względem merytorycznym i wyznaczony w niej termin, którego jednak nie dochował. Przyjmując, że Strona nie uzupełniła w związku z tym braków formalnych, pozostawił jej wniosek z dnia 13 sierpnia 2019 r. bez rozpoznania na mocy art. 64 § 2 kpa.

Skarżąca, pismem z dnia 30 stycznia 2020 r., wniosła ponaglenie na bezczynność Urzędu Patentowego RP w przedmiocie załatwienia wniosku z dnia 13 sierpnia 2019 r. wnosząc o zobowiązanie organu rozpatrującego sprawę do jej załatwienia to jest wydania decyzji merytorycznej w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia opłaty za pierwszy dziesięcioletni okres ochrony znaku towarowego ,,ATLAS" [...] ; zobowiązania organu rozpatrującego sprawę do jej załatwienia to jest do wydzielenia do odrębnego postępowania w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i jego zawieszenie do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia opłaty a po jego podjęciu do wydania decyzji merytorycznej; wyznaczenie dodatkowego terminu do załatwienia sprawy i zarządzenie wyjaśnienia przyczyn niezałatwienia sprawy w terminie. W ocenie Skarżącej, Organ wadliwie zastosował przepis art. 64 § 2 kpa błędnie przyjmując, że wniosek z dnia 13 sierpnia 2019 r. nie spełniał wymagań ustalonych w przepisach prawa to jest nie zawierał żądania. Jego przedmiotem, jak podnosiła Skarżąca, było przywrócenie terminu do wniesienia opłaty za pierwszy dziesięcioletni okres ochrony znaku towarowego ,,ATLAS" [...] i było to tym samym podstawowe żądanie zawarte w piśmie i ono winno zostać rozpoznane przez Urząd Patentowy RP.

W odpowiedzi na wystosowane przez Stronę ponaglenie, Organ pismem informacyjnym z dnia 18 lutego 2020 r. poinformował Skarżącą, że podtrzymuje swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w piśmie z dnia 20 grudnia 2019 r.

Skarżąca, pismem z dnia 5 marca 2020 r. wniosła skargę na bezczynność Urzędu Patentowego RP w sprawie rozpatrzenia wniosku z dnia 13 sierpnia 2019 r. zarzucając naruszenie art. 12 § 1 i 2, art. 35 §1-3 w związku z art. 37 § 1 pkt 1 i 2 oraz art. 36 §1 i 2 kpa i wnosząc w związku z tym o:

1. zobowiązanie Urzędu Patentowego RP do załatwienia sprawy, to jest wydania decyzji merytorycznej w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia opłaty za pierwszy dziesięcioletni okres ochrony znaku towarowego "ATLAS" [...] oraz wydzielenia do odrębnego postępowania i wydania decyzji merytorycznej w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy;

2. stwierdzenie, że Urząd Patentowy RP dopuścił się bezczynności, co miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa;

3. zasądzenie od Urzędu Patentowego RP na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych;

4. przyznanie od Urzędu Patentowego RP na rzecz Skarżącej sumy pieniężnej wwysokości 2.000 zł na zasadzie art. 154 § 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 – dalej ,,ppsa");

5. rozpoznanie sprawy w postępowaniu uproszczonym na zasadzie art. 119 pkt 4 ppsa.

W uzasadnieniu skargi Strona podniosła, że Organ błędnie przyjął, że wniosek z dnia 13 sierpnia 2019 r. nie spełniał wymagań ustalonych w przepisach prawa to jest nie zawierał żądania. Skarżąca podkreśliła, że podanie bez wątpienia zawierało żądanie. Jego przedmiotem było przywrócenie terminu do wniesienia opłaty za pierwszy dziesięcioletni okres ochrony znaku towarowego "ATLAS [...] ". Było to tym samym podstawowe żądanie zawarte w piśmie i ono winno zostać rozpoznane przez Urząd Patentowy RP. W ocenie Strony, skoro dalsze żądanie, zgłoszone zostało "na wypadek gdyby Urząd Patentowy RP uznał, że przywrócenie terminu do uiszczenia opłaty za ochronę byłoby niemożliwe", to jak wskazał sam Organ w wezwaniu winno ono zostać rozpoznane dopiero w przypadku nieuwzględnienia żądania pierwotnego. Strona zakwestionowała nadto możliwość zastosowania art. 64 § 2 kpa przyjmując, że nawet jakby treść żądania budziła wątpliwości Organu to nie mamy w takim przypadku do czynienia z brakiem formalnym, usuwalnym w trybie art. 64 § 2 kpa a wątpliwości co do treści żądania powinny być usuwane w trybie postępowania wyjaśniającego. Tym samym, w ocenie Skarżącej, niedopuszczalne było w ogóle zastosowanie art. 64 § 2 kpa w rozpoznawanym przypadku.

W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. W uzasadnieniu swojego stanowiska Urząd Patentowy RP wskazał, że wbrew stanowisku Strony, w wezwaniu z dnia 19 sierpnia 2019 r. Urząd nie wyrażał poglądu o nieistnieniu żądania, wręcz przeciwnie, wyraźnie wskazywał na wielość zgłoszonych żądań oraz istniejącą między nimi relację, którą oceniono jako niedopuszczalną. Zatem, jak podkreśla Organ, to nie brak żądania stał się powodem wydania wezwania z 19 sierpnia 2019 r. lecz wybrane przez Stronę środki procesowe, uniemożliwiające odgadnięcie, których czynności domaga się od Organu oraz celu, jaki pragnie osiągnąć. W ocenie Organu pomiędzy zgłoszonymi przez stronę żądaniami zachodzi tego rodzaju konkurencyjność, która uniemożliwiła Urzędowi Patentowemu RP podjęcie czynności zmierzających do załatwienia sprawy. Dostrzeżona przez Urząd Patentowy RP sprzeczność w działaniach Skarżącej zrodziła uzasadnione wątpliwości, jednak usunięcie ich nie mogło być dokonane przez Organ, albowiem ten nie jest uprawniony do swobodnej interpretacji wniosku, którego treść jest niejednoznaczna. Jak podkreślono w odpowiedzi na skargę wstępna analiza wypunktowanych przez Stronę żądań nie dała odpowiedzi na pytanie, jakiego działania oczekuje ona od Organu. Z tego też względu, aby uchronić się przed późniejszym zarzutem błędnej interpretacji intencji Strony — w razie niekorzystnego dla niej wyniku sprawy — Organ postanowił wezwać pełnomocnika do jednoznacznego określenia żądania. Zdaniem Urzędu Patentowego RP osiągnięcie dwóch wykluczających się wzajemnie skutków nie jest możliwe, a tym samym ubieganie się o to należy uznać za niedopuszczalne. Sformułowanie przez Skarżącą sprzecznych żądań powoduje niepewność co do zakresu, który ma ostatecznie przybrać ochrona znaku towarowego. Organ nadto podkreślił, że czynności podejmowane przez strony postępowania administracyjnego muszą mieścić się w ramach i charakterze procedury administracyjnej. Z racji tego, że nie przewiduje ona możliwości zgłaszania przez strony postępowania żądań o charakterze ewentualnym, Organ miał uzasadnioną podstawę do tego, by w takiej sytuacji wezwać wnioskodawcę do sprecyzowania jego żądań. W stosunkach procesowych zawiązywanych pomiędzy organem administracji publicznej a stronami i innymi uczestnikami postępowania administracyjnego nie ma miejsca na dowolność, bo rodzaj, zakres i kolejność czynności procesowych musi wynikać z wykładni przepisów prawa. W konsekwencji Organ podniósł, odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych, że zasadnie w sprawie zastosowano art. 64 § 2 kpa albowiem może dojść w tym trybie do wyjaśnienia treści żądania zgłoszonego organowi administracji publicznej.

Organ podniósł nadto, że brak podstaw do zasądzenia od Urzędu Patentowego RP na rzecz Skarżącej wnioskowanej sumy pieniężnej w wysokości 2000 zł. w oparciu o art. 154 § 7 ppsa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności, w świetle treści skargi wniesionej przez Skarżącą należy wskazać, że skarga dotyczy bezczynności Urzędu Patentowego RP w rozpatrzeniu wniosku Strony z dnia 13 sierpnia 2019 r. w którym sformułowała w sposób alternatywny wnioski kierowane do Organu tj. żądanie przywrócenia terminu uiszczenia opłaty jednorazowej za pierwszy dziesięcioletni okres ochrony znaku towarowego [...] określonej w decyzji Urzędu Patentowego RP z dnia [...] marca 2019 r. a w przypadku uznania przez Organ takiego wniosku za niedopuszczalny żądanie alternatywne obejmujące wniosek o przywrócenie terminu na złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od ww. decyzji.

Jak wynika z wniosku z dnia 13 sierpnia 2019 r. ochrony swojego interesu prawnego Strona upatrywała w pierwszej kolejności w pozytywnym rozpatrzeniu wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia opłaty jednorazowej. To ten zatem wniosek, jak należy wywodzić z treści pisma z dnia 13 sierpnia 2019r. był tym, którego załatwienie przez Organ, zgodnie z wnioskiem Strony, wyczerpałoby jej żądanie działania jakiego oczekiwała od Urzędu Patentowego RP. Znajduje to także wyraz w treści ponaglenia oraz skargi na bezczynność, w której Strona podnosi, że przedmiotem wniosku z dnia 13 sierpnia 2019 r. było ,,przywrócenie terminu do wniesienia opłaty za pierwszy dziesięcioletni okres ochrony znaku towarowego "ATLAS [...] ". Było to tym samym podstawowe żądanie zawarte w piśmie i ono winno zostać rozpoznane przez Urząd".

Z powyższych względów należy stwierdzić, że skarga na bezczynność Organu w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 13 sierpnia 2019 r. dotyczy bezczynności Urzędu Patentowego RP w rozpoznaniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia opłaty za pierwszy okres ochrony.

Zgodnie z art. 1 ustawy dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 12019 r, poz. 2167 ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Przedmiotem kontroli działalności administracji publicznej sprawowanej przez sąd administracyjny jest między innymi, w oparciu o art. 3 § 2 pkt 8 ppsa, orzekanie w przedmiocie skarg na bezczynność w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 ppsa. Nie ulega wątpliwości, że złożona przez Stronę skarga na bezczynność dotyczy sprawy pozostającej we właściwości Urzędu Patentowego RP stosownie do postanowienia art. 225 ust. 1 w związku z art. 224 ust. 1 Pwp (art. 3 § 2 pkt 8 w związku z art. 3 § 2 pkt 2 ppsa).

Na mocy postanowienia art. 119 pkt 4 ppsa sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym.

Sąd administracyjny czyni przedmiotem rozpoznania skargę na bezczynność, której wniesienie zostało poprzedzone ponagleniem do właściwego organu (art. 53 § 2b ppsa). W tym zakresie należy zauważyć, że pismem z dnia 30 stycznia 2020 r. Skarżąca skierowała do Organu ponaglenie w sprawie bezczynności Urzędu Patentowego RP. Należy zatem uznać, że spełniona została przesłanka dopuszczalności postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie ze skargi na bezczynność określona w art. 53 § 2b ppsa.

Zgodnie z art. 61 § 1 kpa postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Istotą podania stanowiącego żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego jest jego treść wskazana przez wnoszącego podanie (art. 63 § 2 kpa.). Organ administracji publicznej do którego wpłynęło podanie jest związany zakresem postawionego żądania (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej ,,NSA") z dnia 16 grudnia 1987 r., sygn. akt IV SA 757/87). Z uwagi na to, że treść żądania wyznacza faktyczne granice przedmiotu sprawy, w razie wątpliwości w tym zakresie, organ administracji, do którego podanie wniesiono, zobowiązany jest wyjaśnić rzeczywistą treść żądania, aby rozstrzygana sprawa stanowiła odpowiedź ściśle na zgłoszone żądanie. W sytuacji bowiem gdy postępowanie wszczynane jest na wniosek to podmiot występujący z żądaniem załatwienia określonej sprawy przez organ administracji publicznej określa przedmiot sprawy administracyjnej. To do strony postępowania administracyjnego należy wskazanie tego, jakiego rodzaju jej interesu prawnego lub obowiązku ma dotyczyć postępowanie administracyjne. W razie wątpliwości sprecyzowanie żądania należy wyłącznie do strony, a nie do sfery ocennej organu (wyrok NSA z dnia 11 czerwca 1990 r., sygn. akt I SA 367/90, ONSA 1990/2–3, poz. 47; wyrok NSA w Warszawie z dnia 5 lipca 1999 r. sygn. akt IV SA 1632/96). Sąd zauważa, że w sytuacji gdy żądania zawarte we wniosku kierowanym do organu admiracji publicznej są formułowane w sposób niejasny i nieprofesjonalny bądź też w sposób niepozwalający na jednoznaczne ustalenie intencji zgłaszającego je podmiotu, organ administracji publicznej nie jest uprawniony do samodzielnego precyzowania treści żądania (wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2002 r. sygn. akt I SA 2188/00). Mogłoby to bowiem prowadzić do niedopuszczalnej zmiany kwalifikacji prawnej żądania, wbrew intencjom osoby wnoszącej. Organ powinien udzielić wnoszącemu podanie niezbędnych wskazówek i wyjaśnień w tym zakresie, zwłaszcza wówczas, gdy strona zwraca się z żądaniem załatwienia sprawy administracyjnej przez ten organ (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (dalej ,,WSA") w Lublinie z dnia 6 grudnia 2019 r. sygn. akt I SA/Lu 579/19).

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym zostało ponadto wyrażone stanowisko, że w sytuacji gdy organ administracji publicznej powziął wątpliwość co do rzeczywistego żądania strony winien wezwać do złożenia w tym zakresie wyjaśnień w trybie art. 64 § 2 kpa w związku z art. 63 § 2 kpa (wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2020 r., sygn. akt II OSK 2285/19; wyrok NSA z dnia 12 lipca 2017 r., sygn. akt II OSK 2768/15). Sąd podziela to stanowisko. Nie można bowiem przyjąć, że wyjaśnienie treści żądania nie powinno następować w tym trybie tj. przed zawiadomieniem strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sytuacji gdy właśnie treść żądania zgłoszonego przez Stronę determinuje rodzaj sprawy administracyjnej poddawanej załatwieniu przez organ administracji publicznej a nadto stanowi podstawę oceny istnienia podstaw do wszczęcia postępowania administracyjnego w świetle postanowienia art. 61a kpa. Nie zasługuje zatem na aprobatę stanowisko Skarżącej zawarte w ponagleniu, jak i w skardze, wyłączające możliwość wyjaśnienia żądania Strony w trybie art. 64 § 2 kpa.

W tym zakresie Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości w działaniu Urzędu Patentowego RP. Na aprobatę zasługuje bowiem dążenie Organu do wyjaśnienia żądania zawartego w piśmie z dnia 13 sierpnia 2019 r. Jak należy wywodzić z treści wezwania z dnia 19 sierpnia 2019 r. skierowanego do Skarżącej Organ postrzegał wniosek Strony z dnia 13 sierpnia 2019 r jako zawierający roszczenia konkurencyjne, wzajemnie wykluczające się żądania. Strona sformułowała bowiem żądanie przywrócenia terminu uiszczenia opłaty jednorazowej za pierwszy dziesięcioletni okres ochrony znaku towarowego [...] określonej w decyzji Urzędu Patentowego RP z dnia [...] marca 2019 r. a w przypadku uznania przez Organ takiego wniosku za niedopuszczalny żądanie alternatywne obejmujące wniosek o przywrócenie terminu na złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od ww. decyzji Organu.

Ocena skutków sformułowania przez Skarżącą ewentualnego żądania na wypadek nieuwzględnienia tego, które zostało przez Stronę wskazane za podstawowe wiąże się z zagadnieniem dopuszczalności kierowania alternatywnych żądań w postępowaniu administracyjnym. W tym zakresie należy wskazać, że żądanie złożone do organu administracji publicznej przez uprawniony podmiot, znajdujące swoje oparcie w obowiązującym przepisie prawa i niepodlegające odmowie wszczęcia postępowania kształtuje określoną sprawę administracyjną podlegającą załatwieniu przez organ administracji. Organ czyni taką sprawę przedmiotem prowadzonego postępowania administracyjnego. W ramach zaś tego postępowania organ administracji publicznej rozstrzyga tylko w przedmiocie sprawy poddanej mu do załatwienia. Pomijając taką możliwość wynikającą wprost z przepisów prawa (por. art. 62 kpa) organ prowadząc postępowanie nie jest uprawniony ani zobowiązany do rozstrzygania w zakresie innego żądania tego podmiotu, które pozostaje poza rozpoznawaną sprawą administracyjną. W szczególności nie jest uprawniony, dokonując oceny zasadności żądania będącego przedmiotem rozpoznawanej przez niego sprawy, zadecydowania o aktualności innego żądania formułowanego przez stronę, stanowiącego odrębną, samodzielną sprawę administracyjną.

Ponadto, żądanie załatwienia określonej sprawy administracyjnej aby mogło być uznane za kierowane do organu administracji publicznej powinno być sformułowane w sposób niebudzący wątpliwości co do intencji strony wszczęcia określonego postępowania administracyjnego i to niezależnie od ewentualnej, mogącej się pojawić potrzeby sprecyzowania zgłaszanego żądania. Istotne bowiem jest aby z wniosku wynikało żądanie wszczęcia przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego. W sytuacji gdy strona formułuje żądanie w sposób ewentualny, uzależniając jego aktualność od zaistnienia innych okoliczności (tak jak w niniejszej sprawie – od pozytywnego załatwienia wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia opłaty jednorazowej za ochronę) to nie można uznać, że doszło do faktycznego sformułowania żądania wszczęcia postępowania w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji z dnia [...] marca 2019 r. Do stanowczego sformułowania żądania w tym zakresie doszło dopiero w piśmie z dnia 29 sierpnia 2019 r. Reasumując, należy zgodzić się z poglądem reprezentowanym przez Organ, że na gruncie postępowania administracyjnego nie występuje instytucja znana w postępowaniu cywilnym pod nazwą tzw. roszczeń alternatywnych bądź ewentualnych, kiedy to powód zgłasza roszczenie "obok" lub "zamiast" roszczenia pierwotnego. Istotą postępowania administracyjnego jest to, że toczy się w jednej sprawie administracyjnej. Obowiązuje zasada "jedna sprawa – jedna decyzja" (wyrok WSA w Gdańsku z dnia18 lipca 2012 r., sygn. akt II SA/Gd 327/12). Zasadnie zatem Organ, w świetle niejasno sformułowanego wniosku z dnia 13 sierpnia 2019 r., wezwał Stronę do sprecyzowania żądania.

W dalszej kolejności istotne, z punktu widzenia oceny zasadności skargi na bezczynność wniesionej przez Skarżącą jest to, czy zasadnie Organ przyjął, że Strona nie usunęła braków tj. nie wyjaśniła co jest przedmiotem jej żądania skierowanego do Urzędu Patentowego RP.

Skarżąca, w wykonaniu wezwania podtrzymała swoje żądanie przywrócenia terminu do uiszczenia opłaty jednorazowej wyrażone już w piśmie z dnia 13 sierpnia 2019 r. W konsekwencji należy stwierdzić, że Skarżąca zastosowała się do wezwania Organu a podtrzymanie przez nią aktualności przedmiotowego wniosku powinno zostać uznane za wyjaśnienie żądania a zatem uczynienie zadość wezwaniu z dnia 19 sierpnia 2019 r. W tym stanie rzeczy nieuprawnione było pozostawienie wniosku Skarżącej z dnia 13 sierpnia 2019 r. bez rozpoznania. W takiej sytuacji należało bowiem przyjąć, że skoro Strona potwierdziła swoje żądanie załatwienia wniosku o przywrócenia terminu do uiszczenia opłaty jednorazowej to jednocześnie usunęła wątpliwości Organu co do rodzaju sprawy administracyjnej, której załatwienia od niego oczekuje.

Urząd Patentowy RP był zatem zobowiązany do podjęcia działania wnioskowanego przez Skarżącą i dokonania oceny, w świetle art. 225 ust. 1 Pwp zasadności przywrócenia terminu do uiszczenia opłaty jednorazowej za ochronę określonej w decyzji Organu z dnia [...] marca 2019r. W takiej sytuacji, pozostawiając niezasadnie przedmiotowy wniosek bez rozpoznania, pomimo istnienia podstaw do jego rozpoznania, Organ dopuścił się bezczynności (wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2019 r., sygn. akt II OSK 1557/18; wyrok NSA z dnia 20 lipca 1999 r., sygn. akt I SAB 60/99, wyrok NSA z dnia 20 marca 2019 r., sygn. akt I GSK 27/19). Urząd Patentowy RP naruszył jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego tj. zasadę szybkości postępowania wyrażoną w art. 12 kpa. Za zasadny należy zatem uznać zarzut skargi związany z naruszeniem tego przepisu prawa. W sytuacji bowiem gdy niedziałanie w sposób wnikliwy i szybki przez organ administracji publicznej stanowiłoby naruszenie wspomnianej zasady, to tym bardziej zaniechanie jakichkolwiek czynności w sprawie należałoby uznać za uchybienie tej zasadzie postępowania administracyjnego. Niepodjęcie żadnych czynności w przedmiocie wniosku Strony na skutek nieuprawnionego pozostawienia go bez rozpoznania powoduje nadto uchybienie przepisom postępowania administracyjnego regulującym terminy załatwiania spraw. Należy bowiem mieć na uwadze, że niepodejmowanie żadnych czynności w sprawie, pomimo spoczywającego na Organie w tym zakresie obowiązku, prowadzi do tego, że nie doszło do rozpoznania wniosku w terminach określonych dla załatwienie sprawy (art. 35 § 1-3 kpa), strona nie była informowana o niezałatwieniu sprawy w terminie (art. 36 kpa), co w konsekwencji musiało doprowadzić do uznania, że Organ pozostaje w bezczynności wskazanej w art. 37 § 1 pkt 1 kpa. Ponadto w takiej sytuacji za zasadny należy uznać także zarzut naruszenia przez Organ art. 37 § 1 pkt 2 kpa albowiem w sytuacji gdy organ administracji nie podejmuje żadnych czynności w sprawie pomimo istnienia takiej powinności przewlekłość postępowania jest w istocie następstwem bezczynności organu (wyrok NSA z dnia 15 listopada 2017 r., sygn. akt I OSK 1809/16). W tym stanie rzeczy, skargę na bezczynność w rozpoznaniu wniosku z dnia 13 sierpnia 2019 r. o przywrócenie terminu do wniesienia opłaty za pierwszy dziesięcioletni okres ochrony określonej w decyzji Urzędu Patentowego RP z dnia [...] marca 2019 r. należało uznać za zasadną i zasługującą na uwzględnienie.

Stosownie do postanowienia art. 149 § 1 pkt 1 ppsa sąd uwzględniając skargę na bezczynność zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności. Uznając, że w sprawie z wniosku Skarżącej z dnia 13 sierpnia 2019 r. o przywrócenie terminu do wniesienia opłaty za pierwszy dziesięcioletni okres ochrony określonej w decyzji z dnia [...] marca 2019 r. Organ dopuścił się bezczynności, Sąd zobowiązał Urząd Patentowy RP do rozpoznania wniosku w terminie 1 miesiąca od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt 1 sentencji wyroku). W ocenie Sądu, termin 1 miesiąca jest wystarczający dla rozpoznania przedmiotowego wniosku albowiem nie jest to sprawa szczególnie skomplikowana a wymagająca jedynie oceny Organu w zakresie zachowania terminu zgłoszenia przedmiotowego wniosku jak i uprawdopodobnienia, że uchybienie terminowi uiszczenia opłaty nastąpiło bez winy Strony i doszło do uiszczenia zaległej opłaty (art. 225 ust. 1 Pwp).

Termin rozpoznania wniosku jest liczony od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy stosownie do postanowienia art. 286 ppsa.

Jednocześnie Sąd stwierdza, stosownie do postanowienia art. 149 § 1a ppsa, że bezczynność Organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 sentencji wyroku). W ocenie Sądu pozostawienie sprawy bez rozpoznania nastąpiło w wyniku niewłaściwej oceny prawnej działań Strony podjętych w wykonaniu wezwania z dnia 19 sierpnia 2019 r. Organ przyjął bowiem niezasadnie, że podtrzymanie przez nią wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia opłaty jednorazowej za ochronę nie stanowi uzupełnienia braku do którego usunięcia była wzywana. Nadto Urząd Patentowy RP zajął stanowisko wykluczające możliwość skierowania do Organu odrębnego wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji z [...] marca 2019 r. przyjmując, że jego sformułowanie winno być oceniane w kontekście zastosowania się do wezwania Organu a nie jako odrębne żądanie podlegające rozpoznaniu przez Urząd Patentowy RP. Trzeba bowiem zauważyć, że pismem datowanym na 29 sierpnia 2019 r. Skarżąca złożyła odrębny wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji z dnia [...] marca 2019 r., który nie miał charakteru ewentualnego (na wypadek uznania niedopuszczalności wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia opłaty jednorazowej za ochronę) ale był już samodzielnym wnioskiem, który powinien stać się przedmiotem odrębnej oceny Organu w zakresie jego dopuszczalności i zasadności. W tym stanie rzeczy Sąd stoi na stanowisku, że bezczynność Urzędu Patentowego RP nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa albowiem nie mamy w sprawie do czynienia ze szczególnie kwalifikowaną, rażącą formą bezczynności. Jej zaistnienie wynikało bowiem z błędnej oceny Organu w zakresie istoty żądań kierowanych do niego przez Stronę, jak i ich wzajemnej zależności i w konsekwencji niezasadnego przyjęcia, że Strona nie uzupełniła braków do których usunięcia była wzywana i zasadnym jest pozostawienie jej wniosku z dnia 13 sierpnia 2019 r. bez rozpoznania.

Należy przy tym podkreślić, że przedmiotem niniejszej skargi jest bezczynność w zakresie wniosku Strony z dnia 13 sierpnia 2019 r. W sytuacji gdy wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy został skierowany do Organu pismem z dnia 29 sierpnia 2019 r. nie może być przedmiotem dokonywanej przez Sąd kontroli w zakresie bezczynności w załatwieniu wniosku z dnia 13 sierpnia 2019 r. Z tego też względu żądanie stwierdzenia bezczynności w tym przedmiocie i zobowiązanie Organu do wydania w określonym terminie rozstrzygnięcia w zakresie tego wniosku nie zasługuje na uwzględnienie w niniejszym postępowaniu. Z tego też względu Sąd nie uwzględnił skargi w tym zakresie i orzekł w pkt. 3 sentencji wyroku o oddaleniu skargi w tej części na podstawie art. 151 ppsa.

W skardze Strona złożyła wniosek o przyznanie od Urzędu Patentowego RP na rzecz Skarżącej sumy pieniężnej w wysokości 2.000 zł na zasadzie art. 154 § 7 ppsa. Stosownie do postanowienia art. 154 § 7 ppsa uwzględniając skargę sąd może przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 ppsa. Należy jednak zauważyć, że zasądzenie od organu przedmiotowej sumy pieniężnej na podstawie wskazanego przez Skarżącą przepisu prawa tj. art. 154 § 7 ppsa następuje w przypadku uwzględnienia skargi na niewykonanie wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność (art. 154 § 1 ppsa). Niniejsza sprawa jest sprawą ze skargi na bezczynność a nie sprawą ze skargi na niewykonanie wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność. W konsekwencji w niniejszym postępowaniu nie może dojść do zasądzenia sumy pieniężnej na podstawie wskazanego przez Skarżącą przepisu prawa.

Ponadto, stosownie do postanowienia art. 149 § 2 ppsa, sąd może przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 ppsa. Przyznanie od organu określonej sumy pieniężnej stanowi rekompensatę dla strony za wszelkiego rodzaju dolegliwości i niedogodności, jakich doznała na skutek bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania (wyrok NSA z dnia 11 maja 2018 r., sygn. akt I OSK 2230/17). W konsekwencji wniosek o przyznanie sumy pieniężnej winien zawierać uzasadnienie, w którym skarżąca, domagająca się przyznania sumy pieniężnej powinna wskazać na zakres uszczerbku, straty lub krzywdy wywołanej bezczynnością. Aktywność sądu jest w takim przypadku uwarunkowana przede wszystkim wskazaną przez skarżącą argumentacją (wyrok NSA z dnia 29 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 3094/19). Skarżąca nie uzasadniła swojego wniosku w powyższym zakresie. Trzeba też mieć na uwadze, że w rozpoznawanej sprawie Organ pozostawił wniosek bez rozpoznania w wyniku niewłaściwej oceny działań Strony podjętych w wyniku wezwania do uzupełnienia braków formalnych wniosku z dnia 13 sierpnia 2019 r. i nie było to wynikiem braku woli załatwienia sprawy. Mając na uwadze powyższe oraz represyjno-dyscyplinujący charakter sumy pieniężnej zasądzanej na podstawie art.149 § 2 ppsa Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku Strony w tym zakresie i oddalił skargę w tej części (pkt. 3 sentencji wyroku).

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 i § 4 ppsa (pkt 4 sentencji wyroku). Na koszty te składają się wpis od skargi (100 zł), wynagrodzenie rzecznika patentowego (1200 zł - w oparciu o § 11 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 kwietnia 2017 r. w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych (t.j. Dz. U. 2019 r. poz. 1431)) oraz opłata od pełnomocnictwa (17 zł).