Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1810/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-11-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Zatrudnienie
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 141 par. 4, art. 3 par. 1, art. 151, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: par. 8 ust. 2
journal: Dz.U. 2009 nr 105 poz 869
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.
article: art. 84, art. 80, art. 7, art. 77 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie Sędzia NSA Maria Czapska-Górnikiewicz Sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz ( spr. ) Protokolant Elżbieta Maik po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej D. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 21 kwietnia 2011 r. sygn. akt II SA/Bd 166/11 w sprawie ze skargi D. K. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2011 r., sygn. akt II SA/Bd 166/11, oddalił skargę D. K. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej.

Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy:

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w B. decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] lutego 2010 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia choroby zawodowej. W podstawie prawnej decyzji wskazano na przepisy art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., art. 2351, 2352 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r., Nr 21, poz. 94 ze zm.), zwanej dalej k.p., rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2009 r., Nr 105, poz. 869), rozporządzenie Ministra Zdrowia z 1 sierpnia 2002 r. w sprawie sposobu dokumentowania chorób zawodowych i skutków tych chorób (Dz. U. z 2002 r., Nr 132, poz. 1121).

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w dniu [...] lipca 2009 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. wydał decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej wykonywaniem pracy: zespołu cieśni w obrębie nadgarstka u D. K. Decyzję wydano na podstawie orzeczenia lekarskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w B. z [...] października 2008 r., orzeczenia lekarskiego Instytutu Medycyny Pracy w Ł. z [...] kwietnia 2009 r. oraz wyników dochodzenia epidemiologicznego przeprowadzonego przez Państwowego Inspektora Sanitarnego w B.

W trakcie postępowania Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. przeprowadził postępowanie wyjaśniające w byłym miejscu pracy zawodowej D. K., tj. w biurze podawczym Sądu [...] w B. z udziałem zainteresowanych stron.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. dokonał oceny narażenia zawodowego skarżącej ze sposobu wykonywania pracy. Ustalono, że jako osoba praworęczna wykonywała ona ruchy monotypowe w stawie nadgarstkowym prawym podczas stawiania prezentaty wagi 5 dkg (łączny czas 2 godziny) oraz otwierania i rozdzielania poczty.

W ocenie pracodawcy nie ma możliwości określenia ile czasu zajmowało pracownikowi wykonywanie zadań wynikających z zakresu jego obowiązków, gdyż wpływ na efektywny czas pracy ma wiele czynników. W podsumowaniu postępowania Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. uznał, że warunki pracy stwarzały możliwość powstania u D. K. choroby zawodowej ze sposobu wykonywania pracy – zespołu cieśni nadgarstka.

PPIS w B. zwrócił się do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy o ocenę i wydanie opinii uzupełniającej. [...] Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w B. podtrzymała dotychczasowe stanowisko. Rozpoznano obustronny zespół cieśni nadgarstka jednakże badana skarżyła się na bóle kręgosłupa w odcinku C i Z-S od ok. 3 lat. Z tego powodu podjęła leczenie neurologiczne, ale już po ukończeniu pracy zawodowej. Praca obciążała głownie prawą kończynę górną, a zespół cieśni nadgarstka występuje obustronnie. Schorzenie obwodowego układu nerwowego należy wiązać z ogólnym stanem zdrowia w przebiegu zmian w kręgosłupie szyjnym i lędźwiowym.

W ocenie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. postępowanie zostało przeprowadzone w sposób właściwy. Przeprowadzono postępowanie dowodowe u pracodawcy, w sposób wyczerpujący zebrano i rozpatrzono cały materiał dowodowy, a organ I instancji uwzględnił wszystkie materiały dowodowe niezbędne do wydania decyzji w przedmiocie choroby zawodowej, tj. dokładnie przeprowadzone dochodzenie epidemiologiczne oraz stosowne opinie lekarskie. Orzeczenie lekarskie wskazuje jednoznacznie na brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej – zespołu cieśni nadgarstka wymienionego w poz. 20 pkt 1 wykazu chorób zawodowych.

Analiza czynności zawodowych D. K. wykazała, że zakres wykonywanych przez nią czynności był szeroki i różnorodny, nie miał charakteru ruchów monotypowych o dużej powtarzalności w stawach nadgarstkowych, powodujących w konsekwencji długotrwały ucisk na pnie nerwów obwodowych i wystąpienie cieśni, nie wymagał także długotrwałego utrzymywania kończyn górnych w pozycji opartej na łokciach.

Organ II instancji podniósł, że przeprowadził dodatkowe postępowanie wyjaśniające w biurze podawczym Sądu [...] w B. z udziałem zainteresowanych stron. Przygotowano dokumentację fotograficzną wraz ze szczegółowym opisem stanowiska pracy. Pracodawca przesłał wyniki badań natężenia oświetlenia w pomieszczeniu biura podawczego. Uzupełniający materiał przesłano do Instytutu Medycyny Pracy w Ł. Instytut poinformował, że przesłany materiał dowodowy nie wnosi żadnych istotnych faktów do rozpatrywanych u badanej chorób zawodowych. Podtrzymano stanowisko o braku podstaw do rozpoznania przewlekłych chorób obwodowego układu nerwowego wywołanych sposobem wykonywania pracy pod postacią zespołu rowka nerwu łokciowego oraz zespołu cieśni nadgarstka.

Na powyższą decyzję D. K. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji z dnia [...] grudnia 2010 r.

W ocenie skarżącej uchybiono podstawowym zasadom postępowania administracyjnego: zasadzie prawdy obiektywnej, zasadzie udziału stron, zasadzie kontroli społecznej i zasadzie uwzględnienia interesu społecznego.

Naruszenie zasady prawdy obiektywnej miało polegać na wielokrotnym sporządzaniu karty narażenia zawodowego, które nie uwzględniało obiektywnej ilości pracy, tj. brak ustalenia wpływów na podstawie wpływów poczty, na tendencyjnym zbieraniu materiałów dowodowych – wykonaniu zdjęcia tylko kilku pozwów, odmówiono wykazania rzeczywistej ilości poczty.

Uchybienie art. 9 k.p.a. polegało na braku szczegółowej informacji dotyczącej celowości kontroli (wymuszenie adnotacji, że nie wnosi uwag).

Uchybienie zasadzie kontroli społecznej polegało na tym, że zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej przesłano równolegle do Państwowego Inspektora Pracy w B. i brak jest reakcji tej Inspekcji.

Naruszono art. 24 § 1 pkt 4 k.p.a. – materiał dowodowy na potrzeby dochodzenia zbierał lekarz prowadzący strony. Decyzje wydali, weryfikowali i utrzymali w mocy ci sami lekarze. Skarżąca podniosła, iż brak jest merytorycznego uzasadnienia opinii oraz stanowiska medycyny pracy. Zgłosiła zastrzeżenia co do sposobu badania lekarskiego, zarówno przez lekarza WOMP w B. jak i lekarza Instytutu Medycyny Pracy w Ł. W opinii skarżącej organy wydały decyzję na podstawie opinii dotkniętych wadami (art. 24 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a.), co powoduje nieważność postępowania o wznowienie (art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a.).

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w B. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie obszernie odnosząc się do okoliczności faktycznych i zarzutów skarżącej uznając je za niezasadne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy stwierdził, że skarga nie jest zasadna, gdyż rozstrzygając sprawę dotyczącą stwierdzenia choroby zawodowej organ II instancji nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego, ani też przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Przede wszystkim Sąd zaznaczył, że celem prowadzonego postępowania było ustalenie, czy schorzenie w postaci przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywoływane sposobem wykonywania pracy – zespół cieśni nadgarstków prawego i lewego, na które cierpi skarżąca może być zakwalifikowane jako choroba zawodowa.

Sąd wskazał, że punktem wyjścia dla rozważań uzasadniających słuszność podjętego w sprawie rozstrzygnięcia uczynić należy art. 235¹ k.p., stosownie do którego za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych (art. 235²). Definicja prawna choroby zawodowej składa się, więc z dwóch elementów, z których jeden jest formalnie wskazany w określonym wykazie, a drugi dotyczy określonego związku przyczynowego objętej wykazem choroby z warunkami wykonywanej pracy (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 czerwca 1998 r., III RN 36/98, publ. OSNP 1999/6/192 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 sierpnia 1998r., I SA 786/98, System Informacji Prawnej Lex nr 45 835).

Wykaz chorób zawodowych oraz sposób postępowania w sprawie stwierdzenia wystąpienia choroby zawodowej określa obecnie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, którego przepisy stanowiły podstawę wydania zaskarżonej decyzji organu II instancji. Rozporządzenie to weszło w życie w dniu 3 lipca 2009 r.

W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje, że u skarżącej wystąpiła przewlekła choroba obwodowego układu nerwowego – zespołu cieśni nadgarstków prawego i lewego, która jest chorobą ujętą w wymienionym wykazie chorób zawodowych w poz. 20 pkt 1. Obowiązkiem organów orzekających w sprawie było w dalszej kolejności ustalenie, czy zaistniała kolejna przesłanka wymagana do zakwalifikowania choroby jako zawodowej, a mianowicie, czy w środowisku pracy występowały czynniki narażenia zawodowego oraz czy zachodzi związek przyczynowy pomiędzy chorobą, a tymi czynnikami. Dla uznania, czy dana jednostka chorobowa na charakter zawodowy konieczne jest zatem ustalenie związku przyczynowego pomiędzy chorobą, a działaniem czynnika szkodliwego. Innymi słowy, na podstawie cytowanych przepisów nie można automatycznie uznać, że w każdym przypadku wystąpienia choroby wymienionej w wykazie i działania czynnika szkodliwego, należy zakwalifikować schorzenie jako chorobę zawodową. Takie domniemanie wystąpi tylko wtedy, gdy choroba zawodowa została spowodowana działaniem czynnika szkodliwego. Na to wskazuje użyty przez ustawodawcę zwrot "jeżeli została spowodowana". Wskazany związek nie jest więc powiązany wyłącznie przez wystąpienie choroby zawartej w wykazie z wystąpieniem czynnika szkodliwego w środowisku pracy. Związek przyczynowy zachodzi tylko wtedy, gdy dana przyczyna normalnie powoduje określony skutek.

W rozpoznawanej sprawie podstawową przeszkodą do zakwalifikowania schorzenia jako choroby zawodowej okazał się brak związku przyczynowego pomiędzy wystąpieniem u skarżącej przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego – zespołu cieśni nadgarstków prawego i lewego, a działaniem szkodliwego czynnika – sposobem wykonywania pracy.

Z orzeczenia lekarskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w B. z dnia [...] października 2008 r. Nr [...], stwierdzającego brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, wynika bowiem, że skarżąca w trakcie pracy na stanowisku starszego woźnego sądowego wykonywała w ciągu dnia pracy szereg różnorodnych czynności w zakresie kończyn górnych. Z analizy charakterystyki dnia pracy nie wynikają czynności monotypowe w zakresie stawów nadgarstkowych wymagające użycia dużego wysiłku dynamicznego mięśni przy ograniczonej możliwości wypoczynku, ani wymuszona pozycja ciała. Ponadto, jak podkreślono w orzeczeniu lekarskim, z analizy całokształtu obrazu klinicznego narażenia zawodowego, brak poprawy w dolegliwościach pomimo zaprzestania pracy w narażeniu nie daje podstaw do rozpoznania choroby zawodowej i wskazuje na inny pozazawodowy czynnik etiologiczny.

Z orzeczenia Instytutu Medycyny Pracy w Ł. z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] stwierdzającego brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej wynika bowiem, że analiza czynności zawodowych skarżącej wykazała, iż zakres czynności był szeroki i różnorodny, nie miał charakteru ruchów monotypowych o dużej powtarzalności w stawach nadgarstkowych, powodujących w konsekwencji długotrwały ucisk na pnie nerwów obwodowych i wystąpienie cieśni, nie wymagał także długotrwałego utrzymywania kończyn górnych w pozycji opartej na łokciach. Ponadto jak wynika z niniejszego orzeczenia pewien wpływ na przebieg kliniczny i dolegliwości ze strony kończyn górnych mają zmiany zwyrodnieniowe w odcinku szyjnym i lędźwiowym kręgosłupa.

Sąd nie dopatrzył się w tym ustaleniu wadliwości stanowiącej podstawę do zakwestionowania zaskarżonej decyzji. Stosownie do § 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, inspektor sanitarny wydaje decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej lub decyzję o braku podstaw do jej stwierdzenia, na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Orzeczenia lekarskie wydane przez jednostki właściwe do rozpoznawania chorób zawodowych wiążą inspektorów sanitarnych, którzy nie są uprawnieni do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia (por. wyrok NSA z 9 lipca 1998 r. w sprawie II SA 634/98, wyrok NSA z 24 lutego 1998 r., I SA 1520/97 – ONSA z 1998 r., Nr 4, poz. 150).

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, dysponując jednoznacznymi opiniami lekarskimi w zakresie rozpoznanego u skarżącej schorzenia nie mógł tego schorzenia uznać za chorobę zawodową i to niezależnie od tego, czy w środowisku pracy występował czynnik narażenia zawodowego.

Rozpoznanie kliniczne choroby występującej u skarżącej uczynione zostało w specjalistycznej jednostce służby zdrowia i potwierdzone badaniem histologicznym. Organy nie kwestionowały faktu wystąpienia u skarżącej choroby w postaci przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanego sposobem wykonywania pracy – zespołu cieśni nadgarstków prawego i lewego.

Również w ocenie Sądu nie ma żadnych podstaw do poddania w wątpliwość stanowiska Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w B. oraz Instytutu Medycyny Pracy Ł., które po kilkukrotnej analizie narażenia zawodowego, przebiegu i obrazu klinicznego choroby oraz wyników przeprowadzonych badań, nie rozpoznały u badanej zawodowej etiologii zespołu cieśni nadgarstka. Ponadto zdaniem Sądu również przedstawione opinie lekarskie w sposób wyczerpujący uzasadniają stanowiska jednostek orzeczniczych zarówno I, jak i II stopnia.

Za niesłuszne Sąd uznał także zarzuty D. K. dotyczące pobieżnego i tendencyjnego sposobu zbierania materiału dowodowego przez organy I i II instancji bowiem z akt sprawy wynika, że postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone w biurze podawczym Sądu [...] w B. z udziałem zainteresowanych stron. Do sporządzonej karty oceny narażenia zawodowego zainteresowane strony nie wniosły uwag.

Sąd uznał również za niezasadny zarzut skarżącej dotyczący braku reakcji ze strony Państwowej Inspekcji Pracy w B. na przekraczanie norm pracy, gdyż zgodnie z § 8 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2009 r., Nr 105, poz. 869) właściwy państwowy wojewódzki inspektor sanitarny ma obowiązek jedynie przesłania decyzji właściwemu okręgowemu inspektorowi pracy. Organ Państwowej Inspekcji Pracy nie jest natomiast właściwym do wydawania decyzji w przedmiocie chorób zawodowych, bowiem jest to wyłączna kompetencja inspekcji sanitarnych.

Mając na uwadze powyższe, Sąd stwierdził, że wydanie zaskarżonego rozstrzygnięcia w sprawie poprzedzone zostało prawidłowo dokonaną oceną zgromadzonej w sprawie dokumentacji, a także orzeczeń lekarskich wydanych przez właściwe jednostki medyczne. Wyniki przeprowadzonych badań i konsultacji wykluczające związek przyczynowy między zaistniałym schorzeniem a wykonywaną pracą zawodową są jednoznaczne i wiążą organ orzekający w sprawie. Przyczyną wydania orzeczeń lekarskich o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej był brak związku przyczynowego między wykonywaną pracą zawodową a zaistniałym schorzeniem, w związku z czym organ inspekcji sanitarnej nie mógł uznać schorzenia skarżącej za chorobę zawodową i słusznie orzekł o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.

Wobec powyższych ustaleń Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, na mocy art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) orzekł jak w sentencji.

Od powyższego wyroku D. K. wniosła skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości, zarzucając rażące naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

1 art. 3 § 1oraz art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi i skargę oddalił, błędnie uznając, że organ był bezwzględnie związany orzeczeniami lekarskimi, podczas gdy orzeczenia te są opiniami w rozumieniu art. 84 k.p.a., czyli stanowią dowód w sprawie podlegający ocenie przez organy zgodnie z regułami dowodowymi zawartymi w art. 80 k.p.a. oraz mimo naruszenia przez organy administracyjne art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 84 k.p.a. oraz przepisu § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r., w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a polegające w tym przypadku na naruszeniu:

- przepisu § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. poprzez zaniechanie podjęcia przez organ czynności niezbędnych do uzupełnienia materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie przez pozyskanie od lekarza orzecznika dodatkowego uzasadnienia wydanej opinii oraz przez dołączenie do akt sprawy dokumentacji medycznej skarżącej i wszystkich wyników jej badań;

- art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez błędne określenie zakresu postępowania dowodowego oraz zebrania materiału dowodowego przez organy administracyjne w sposób niewyczerpujący, bez przeprowadzenia dodatkowej opinii lekarskiej uzupełniającej dla określenia, czy pomiędzy wykonywaną przez skarżącą pracą, a wystąpieniem u niej zespołu cieśni nadgarstka bezspornie albo z dużym prawdopodobieństwem zachodzi związek przyczynowy, gdyż etiologia schorzenia występującego u skarżącej o podłożu innym niż zawodowe, nie została potwierdzona w orzeczeniach lekarskich żadnym materiałem medycznym, a ponadto orzeczenia lekarskie są sprzeczne z kartą oceny narażenia zawodowego, zgodnie z którą D. K. mogła być narażona na działanie czynników szkodliwych dla zdrowia w związku ze sposobem wykonywania pracy oraz nie uwzględniają ilości pracy rzeczywiście wykonywanej przez skarżącą;

- art. 80 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że orzeczenia lekarskie wydane zarówno przez [...] Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w B. oraz [...] Instytutu Medycyny Pracy w Ł. są wyczerpujące, przekonywujące i spełniają kryteria opinii biegłego, w sytuacji gdy orzeczenia te są sprzeczne z pozostałym materiałem dowodowym, w szczególności z kartą oceny narażenia zawodowego, dowodami obrazującymi ilość pracy rzeczywiście wykonywanej przez skarżącą oraz wynikami badań skarżącej, zawierają nierzeczowe i bardzo lakoniczne, wręcz enigmatyczne, uzasadnienia, które

nie wyjaśniają w przekonywujący sposób wniosków opinii;

- art. 84 k.p.a. polegające na niedopuszczeniu przez organy administracyjne dowodu z opinii kolejnych biegłych - lekarzy orzeczników, w sytuacji gdy w sprawie istniały opinie biegłych nie spełniające wymagań stawianych opinią biegłych, gdyż zawierały one lakoniczne i nieprecyzyjne stwierdzenia, nie mogąc być uznane za wystarczający dowód do wydania rozstrzygnięcia o odmowie stwierdzenia choroby zawodowej, a tym samym stanowić podstawy do wydania decyzji.

2. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wymogów określonych w powyższym przepisie, a w szczególności wymaganego uzasadnienia faktycznego oraz prawnego.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania wg norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzuty naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. trzeba stwierdzić, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy wymagane tym przepisem. Natomiast okoliczność, że skarżąca nie zgadza się z stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, co do oceny zgodności z prawem przeprowadzonego w postępowaniu administracyjnym postępowania dowodowego i oceny dowodów nie oznacza, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie odpowiada wymogom stawianym przez przepis art. 141 § 4 p.p.s.a.

Zarzut naruszenia art. 3 § 1 oraz art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w powiązaniu z art. 84, art. 80, art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. i § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. sprowadza się do kwestionowania zasadności oparcia decyzji na orzeczeniach lekarskich, które w ocenie skarżącej nie są wyczerpujące, przekonywujące i nie spełniają kryteriów opinii biegłego. Nie podzielając stanowiska skarżącej należy podkreślić, co słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że stosownie do art. 2351 k.p. "Za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym"." W rozpoznawanej sprawie lekarze jednostek orzeczniczych I i II stopnia, uprawnionych do orzekania w zakresie chorób zawodowych dysponowali oceną narażenia zawodowego skarżącej, z której wynikał rodzaj czynności wykonywanych przez skarżącą na zajmowanym przez nią stanowisku pracy – starszego woźnego sądowego. Z orzeczeń lekarzy jednostek orzeczniczych I i II stopnia jednoznacznie wynika, że różnorodność czynności, wykonywanych przez skarżącą na zajmowanym stanowisku pracy, które nie miały charakteru ruchów monotypowych z towarzyszącym dużym wysiłkiem dynamicznym mięśni i nie wynikały z niefizjologicznego sposobu wykonywania pracy zadecydowała o uznaniu braku związku rozpoznanego schorzenia (cieśni nadgarstków) z warunkami pracy. Jednocześnie lekarze wskazali na zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa, które mają pewien wpływ na przebieg kliniczny i dolegliwości ze strony kończyn górnych. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego orzeczenia lekarskie, którymi dysponowały organy Inspekcji Sanitarnej obu instancji zawierają elementy merytoryczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. W świetle tych orzeczeń nie budzi wątpliwości, że z punktu widzenia medycznego z uwagi na różnorodność wykonywanych czynności, związany z tym brak ruchów monotypowych, którym towarzyszyłby duży wysiłek dynamiczny mięśni nie można stwierdzić nie tylko bezspornie, ale również brak podstaw do stwierdzenia z wysokim prawdopodobieństwem, że sposób wykonywania pracy mógł spowodować powstanie schorzenia kwalifikowanego jako zespół cieśni nadgarstka. Trzeba podkreślić, że o wartości merytorycznej orzeczenia lekarskiego nie decyduje obszerność wywodów uzasadnienia, lecz jego zawartość merytoryczna odnosząca się do istoty sprawy. W niniejszej sprawie istota ta sprowadza się zaś do tego czy warunki pracy – sposób wykonywania pracy bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem prowadził do takiego obciążenia górnych kończyn, że mogło dojść do powstania omawianego schorzenia. Z orzeczeń lekarskich, jak już wyżej wskazano, wynika odpowiedź negatywna uzasadniona różnorodnością wykonywanych czynności i brakiem monotypowych ruchów wymagających dużego wysiłku dynamicznego mięśni. Treść orzeczeń lekarskich znajduje oparcie w przeprowadzonej ocenie narażenia zawodowego, w której opisano czynności wykonywane przez skarżącą. Okoliczność zaś, że skarżąca nie zgadza się z oceną zawartą w orzeczeniach lekarskich nie świadczy o ich nieprawidłowości i nieprzydatności dowodowej. Wobec tego brak jest podstaw uzasadniających twierdzenie o konieczności uzupełnienia materiału dowodowego w trybie § 8 ust. 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych.

Z przedstawionych względów za nieuzasadniony uznano zarzut naruszenia wskazanych wyżej przepisów postępowania.

Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.