Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 1090/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2014-11-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji oraz uchylono postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 7
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 77 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 146
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 72
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: art. 73 ust. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Anna Klotz Sędziowie: sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) sędzia WSA Leszek Tyliński Protokolant sekretarz sądowy Kamila Wesołowska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 listopada 2014 r. sprawy ze skargi P.R.w I. na decyzję SKO z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie rejestracji pojazdu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję S.I. z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...], 2. uchyla postanowienie S. I. z dnia [...]marca 2014 r. nr [...] o wznowieniu postępowania, 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia ... 2011r. nr ... z upoważnienia Starosty I., na wniosek J. K., zarejestrowano pojazd marki AUDI ... 1,9 TDI o nr nadwozia ..., wydając dowód rejestracyjny seria i nr ..., tablice rejestracyjne nr ... oraz znak legalizacyjny.

W dniu ... 2012 r. Prokurator Rejonowy w I., na podstawie art. 184 § 1 i 2 K.p.a. wniósł sprzeciw wobec ostatecznej decyzji Starosty I. z dnia ... 2011r. nr ... o rejestracji na rzecz J. K. ww. pojazdu, ponieważ wydana została w oparciu o sporządzony w języku niemieckim sfałszowany dokument brief ... dotyczący tego pojazdu, domagając się wznowienia postępowania w sprawie oraz uchylenia decyzji dotyczącej rejestracji pojazdu, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 w zw. z art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. Prokurator wskazał, że postanowieniem Prokuratury Rejonowej w I. z dnia ... 2012r, sygn. ... umorzone zostało dochodzenie w sprawie sfałszowania w okresie od stycznia 2010r. do ... 2011r. w nieustalonym miejscu na terenie N. przedmiotowego dokumentu rejestracyjnego, tj. o czyn z art. 270 § 1 kk, wobec niewykrycia sprawcy. Zdaniem prokuratora przyjąć w związku z tym należy, że decyzja w sprawie rejestracji pojazdu na rzecz J. K. wydana została w oparciu o fałszywe dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności tj. wcześniejszą rejestrację pojazdu na terenie N..

Postanowieniem z dnia ... 2012r. (znak .) Starosta I., na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 w zw. z art. 147 i 149 § 1 K.p.a., wznowił postępowanie administracyjne w sprawie zarejestrowania samochodu osobowego marki Audi ... 1,9 TDI nr ... o nr rej. ... na rzecz J. K..

Decyzją z dnia ... 2012r. (znak ...) Starosta I., na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 73 ust. 1 w zw. z art. 72 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, uchylił decyzję własną z dnia ... 2011r. w sprawie zarejestrowania samochodu osobowego marki Audi ... 1,9 TDI o nr rej. ... na rzecz J. K. oraz orzekł o odmowie wydania decyzji o zarejestrowania ww. pojazdu. W uzasadnieniu organ podał, że z dochodzenia przeprowadzonego przez Prokuraturę, które zostało umorzone wynika, że obecny właściciel pojazdu posłużył się przy rejestracji sporządzonym w języku niemieckim dokumentem Fahrzeugbrief nr ... (dowód rejestracyjny), który okazał się sfałszowany. Tym samym nie został spełniony warunek konieczny do zarejestrowania pojazdu.

Na skutek odwołania J. K. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., decyzją z dnia ... 2013 r. (...), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

J. K. zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B., który wyrokiem z dnia ... 2013r. sygn. akt II SA/Bd 405/13, uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia ... 2013r. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty I. z dnia ... 2012r. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że w przedmiotowej sprawie materiał dowodowy nie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, że przedłożony przez skarżącego dowód rejestracyjny (brief) został faktycznie sfałszowany. Sąd wskazał, że ponownie prowadząc postępowanie organ winien ustalić, czy faktycznie doszło do sfałszowania dokumentu rejestracyjnego samochodu i następnie w zależności od poczynionych ustaleń wydać stosowne rozstrzygnięcie.

Postanowieniem z dnia ... 2014r. Starosta I., na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 oraz § 2 w zw. z art. 147 i 149 § 1 K.p.a. ponownie orzekł o wznowieniu postępowania w sprawie zarejestrowania przedmiotowego pojazdu.

Pismem z dnia ... 2014 r. J.K. wniósł o wstrzymanie lub odroczenie decyzji dotyczącej wyrejestrowania pojazdu, skazując, że dokument uznany za sfałszowany posiada prawdziwe wpisy dotyczące właściciela pojazdu, nr rejestracyjnego, nr VIN i wszystkich danych technicznych (w tłumaczeniu na język polski istnieje zapis, że jest to dokument zastępczy). Jednocześnie wskazał, że po odnalezieniu byłego właściciela, który widnieje w dokumentacji otrzymał od niego zapewnienie, że brakujące dokumenty "Brief" o numerze ... dostarczy do ...2014r.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Starosta I., decyzją z dnia ... 2014r. (znak ...), na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 73 ust. 1 i art. 72 ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2012r. poz. 1137 z późn.zm.), odmówił uchylenia decyzji ostatecznej Starosty I. z dnia ... 2011r. (...) w sprawie rejestracji samochodu osobowego marki Audi ... 1,9 TDI, nr rej. ... na rzecz J. K. W uzasadnieniu organ przedstawił przebieg postępowania oraz ustalony stan faktyczny. Wskazał, że uznany przez prokuraturę za sfałszowany dowód rejestracyjny o nr ... jest dokumentem zastępczym, zgodnie z zapisem na nim umieszczonym. Oryginalny brief nr ... został przedłożony po wznowieniu postępowania przez J. K., prawdziwość tego dokumentu potwierdził organ w D., podobnie jak pierwsza część oryginalnego dokumentu przedstawionego przez skarżącego o numerze ... okazała się prawdziwa. Biorąc powyższe pod uwagę organ uznał, że dowód rejestracyjny przedmiotowego pojazdu przedłożony do rejestracji okazał się fałszywy, wobec czego zaistniała przesłanka do wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. W takiej sytuacji istnieje przesłanka by po wznowieniu postępowania odmówić rejestracji pojazdu na podstawie art. 72 ust. 1 pkt 5 Prawo o ruchu drogowym. Organ uznał, że w postępowaniu należało rozpatrzyć i ocenić przyczyny uchylenia decyzji o rejestracji pojazdu oraz czy i w jakim zakresie skutki uchylenia decyzji oddziaływują na sytuacje prawna właściciela pojazdu. W ocenie organu brak jest podstaw do uchylenia decyzji ostatecznej na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a., co skutkuje odmową uchylenia decyzji ostatecznej, gdyż dostarczenie przez stronę oryginalnego niemieckiego dowodu rejestracyjnego wraz z niemiecką kartą pojazdu spowodowało spełnienie ustawowego wymogu do dokonania rejestracji pojazdu wynikającego z art. 72 ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym.

W odwołaniu od powyższej decyzji Prokurator Rejonowy w I. zarzucił obrazę art. 145 § 1 pkt 1 i 5 z zw. z art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez odstąpienie od uchylenia decyzji i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy, pomimo istnienia ku temu ustawowych przesłanek, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu prokurator wskazał, że obecnie w aktach sprawy znajdują się dwie odmienne karty dotyczące tego samego pojazdu. W 2011 r. organ wydał decyzję w oparciu o dokumenty, o których nie wiedział, że zostały sfałszowane a w postępowaniu wznowieniowym uzyskał nowe dokumenty – oryginalne. Zdaniem skarżącego decyzja z 2011 r. została podjęta naruszeniem prawa. Prokurator zarzucił organowi, że nie dociekał on dlaczego uprzednio wnioskodawca bądź poprzedni właściciel samochodu zataili istnienie oryginalnych dokumentów. Decyzja z 2014 r. została oparta o nowe nieznane dowody w sprawie w roku 2011, a więc zgodnie z art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. organ prowadzący postępowanie zobligowany był zatem do wydania decyzji uchylającej decyzję dotychczasową. Prokurator zauważył, że sytuację w której mogłaby zgodnie z prawem zapaść decyzja sankcjonująca nowe ustalenia przewiduje art. 151 § 2 K.p.a. w zw. z art. 146 § 2 K.p.a. Okoliczność ta winna była jednak znaleźć odzwierciedlenie w sentencji i uzasadnieniu decyzji kończącej postępowanie wznowieniowe poprzez orzeczenie, że w tym wypadku wydana została z naruszeniem prawa lecz nie podlega uchyleniu, gdyż po uwzględnieniu nowych nieznanych wcześniej okoliczności i przeprowadzeniu nowych dowodów mogłoby zapaść decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Jednakże przepisu tego nie stosuje się jeżeli poprzednio wydana była jedynie wadliwa materialnie a nie tylko formalnie – to jest jedynie przez wadę procesową – powodującą wznowienie. W istniejącym stanie rzeczy przydany został walor legalności decyzji z 2011 r. w sytuacji, w której do czasu uzupełnienia dowodów we wznowieniowym postępowaniu pojazd był zarejestrowany na podstawie sfałszowanego dokumentu.

Decyzją z dnia ... 2014r. (nr ...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., na podstawie art. 72 ust. 1 w zw. z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2012r. poz.1137) oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym precyzyjnie określają zasady rejestracji pojazdów samochodowych dopuszczenie ich do ruchu. Zgodnie z art. 73 ustawy, rejestracji pojazdu dokonuje się na wniosek właściciela, a do zarejestrowania niezbędne jest przedstawienie odpowiednich dokumentów, z których jednym jest dowód własności pojazdu oraz dowód rejestracyjny, jeżeli pojazd był zarejestrowany. W razie niespełnienia przewidzianych prawem warunków, tj. nieprzedłożenia wymaganych dokumentów, nie może nastąpić rejestracja pojazdu. Wspomniane dokumenty muszą być prawdziwe nie tylko w znaczeniu formalnym, czyli sporządzone przez powołane do tego organy lub osoby, lecz także zgodne ze stanem faktycznym. Zdaniem organu w niniejszej sprawie przedmiotowy pojazd został zarejestrowany przez osobę, która posiadała dowód rejestracyjny, który okazał się fałszywy. Z akta sprawy wynika, że fałszywy dowód rejestracyjny stanowił podstawę rejestracji pojazdu marki Audi ... 1,9 TDI, zatem zaistniała przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. i by po wznowieniu odmówić rejestracji pojazdu z uwagi na brak dowodu rejestracyjnego, niezbędnego do dokonania rejestracji pojazdu na podstawie art. 72 ust. 1 pkt 5 ustawy.

Zdaniem organu odwoławczego, w sprawie brak jest jednak podstaw do uchylenia decyzji ostatecznej na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a., co skutkuje odmową jej uchylenia (art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a.), gdyż dostarczenie przez stronę oryginalnego niemieckiego dowodu rejestracyjnego wraz z niemiecką kartą pojazdu spowodowało spełnienie ustawowego wymogu do dokonania rejestracji pojazdu. Kolegium stwierdziło, że wniosek strony o rejestrację przedmiotowego samochodu, decyzją z dnia ... 2011r., rozpatrzony był w oparciu o istniejącą dokumentację tj. m.in. niemiecki dokument rejestracyjny (dowód rejestracyjny) i dokument rejestracyjny pojazdu (karta pojazdu), stąd nie można zastosować dyspozycji wynikającej z treści art. 151 § 2 K.p.a. w zw. z art. 146 § 2 K.p.a.

Prokurator Rejonowy w I. w skardze na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. wniósł o jej uchylenie oraz uchylenie utrzymanej nią w mocy decyzji Starosty I. z dnia ... 2014r. o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej z dnia ... 2011r. o rejestracji pojazdu, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Prokurator zarzucił, mającą istotny wpływ na wynik sprawy, obrazę przepisów postępowania tj. art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. polegającą na niesłusznym niezastosowaniu, mimo ustalenia w zaskarżonej decyzji przez organ II instancji, że decyzja z dnia ... 2011r. o rejestracji pojazdu na rzecz J. K. została wydana w oparciu o fałszywy dowód rejestracyjny, co obligowało organ rejestracyjny do uchylenia w ramach wznowionego postępowania pierwotnej decyzji o rejestracji ww. pojazdu dotkniętej ww. wadą i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy.

W uzasadnieniu skarżący argumentował, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a., który został przez organ odwoławczy błędnie zastosowany mimo prawidłowego ustalenia stanu faktycznego. Bezsprzeczne jest bowiem, że pierwotna decyzja Starosty I. z ... 2011r. o rejestracji pojazdu Audi ..., została wydana w oparciu o dowód rejestracyjny, który okazał się fałszywy. Zdaniem skarżącego została spełniona przesłanka wznowienia i uchylenia decyzji ostatecznej określona w art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. Prokurator wskazał jednocześnie, że Prokuratura jest organem właściwym do stwierdzenia o sfałszowaniu dokumentów w myśl art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a., a dochodzenie zostało umorzone wobec niewykrycie sprawcy przestępstwa, a nie wobec braku znamion czynu zabronionego. Podkreślając wieloetapowość postępowania wznowieniowego skarżący podniósł, że nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy (czyli decyzję merytoryczną bądź umarzającą postępowanie w sprawie) organ wydaje dopiero po uchyleniu decyzji dotychczasowej, stosując wówczas nowy stan sprawy. Zdaniem skarżącego dopiero ustalenie istnienia podstawy wznowienia otwiera kolejny etap procedury wznowieniowej, w którym organ dokonuje oceny okoliczności stanowiących negatywne przesłanki uchylenia decyzji dotychczasowej. Po ustaleniu braku tych okoliczności dopuszczalne jest, na etapie końcowym, stosowanie art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. Wobec tego na gruncie przedmiotowej sprawy prokurator stwierdził, że organy pierwszej jak i drugiej instancji ustalając w postępowaniu wznowieniowym, iż zaistniała przesłanka z art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. winny uchylić decyzję ostateczną i rozstrzygnąć co do istoty sprawy, nawet jeśli w wyniku ponownie zgromadzonego materiału dowodowego, uzupełnionego przez stronę, miałoby dojść do wydania decyzji o tożsamym rozstrzygnięciu co poprzednie. Zdaniem skarżącego, organy administracji nie mogły w przedmiotowej sprawie odmówić uchylenia decyzji dotkniętej wadą wznowieniową, z tego tylko powodu, że J. K. w postępowaniu wznowieniowym przedłożył oryginał dowodu rejestracyjnego. Czynność ta nie konwaliduje wady, którą dotknięta była poprzednia decyzja i w oparciu, o którą zapadła, lecz powinna być brana pod uwagę przy rozstrzyganiu o istocie sprawy w trybie decyzji art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i procesowego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn.zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zaskarżona decyzja (postanowienie) może być uchylona tylko wówczas, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).

W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem Sąd stwierdził, iż skarga zasługiwała na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja oraz utrzymana w mocy decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa, które skutkowało koniecznością ich wyeliminowania z obrotu prawnego.

Dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji na wstępie należy podkreślić charakter nadzwyczajnego postępowania, w którym została ona wydana.

Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego regulujące procedurę wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 - art. 152 K.p.a.) w sposób wyraźny wyodrębniają kilka jego etapów. W każdej poszczególnej i następującej kolejno fazie procedury wznowieniowej, organ ustala i rozważa właściwe dla danej fazy okoliczności sprawy oraz stosuje odpowiednie na danym etapie podstawy prawne określonych rozstrzygnięć. Przed zamknięciem danego etapu postępowania lub dokonaniem związanych z nim ocen i powstaniem jego skutków procesowych, organ nie rozważa okoliczności istotnych w kolejnej fazie postępowania.

Pierwszą fazą postępowania wznowieniowego jest etap wszczęcia postępowania na żądanie strony (art. 147, art. 148 § 1 K.p.a.), który kończy postanowienie o wszczęciu postępowania wznowieniowego (art. 149 § 1 K.p.a.). Na tym etapie wstępnym postępowania organ nie bada prawdziwości twierdzeń (podawanej przez wnioskodawcę) przyczyny wznowienia, czyli nie wyjaśnia jej istnienia, a tylko dokonuje oceny prawnej, czy we wskazanych przez stronę konkretnych okolicznościach stanowiła ona przyczynę ustawową. Zgodnie z art. 149 § 2 K.p.a. postanowienie to stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Przepis ten określa kolejny etap procedury wznowieniowej, który polega na "przeprowadzeniu postępowania co do przyczyn wznowienia". W tym etapie organ dokonuje badania, czy wskazana przez stronę podstawa wznowienia rzeczywiście istnieje. W tej fazie postępowania organ nie przystępuje jeszcze do wyjaśniania i rozstrzygania sprawy materialnej. Gdy organ ustali nieistnienie (nieprawdziwość) badanej przyczyny wznowienia, to chociażby dostrzegł inne wady prawne decyzji dotychczasowej, wydaje decyzję o odmowie jej uchylenia (art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a.). Postępowanie wznowieniowe może też zostać wszczęte przez organ z urzędu, tak jak miało to miejsce w niniejszej sprawie.

Jak zasadnie podnosi skarżący, granicę pomiędzy możnością dokonywania ocen prawnomaterialnych istotnych w sprawie materialnej w oparciu o stan prawny sprawy z daty wydania decyzji dotychczasowej bądź stan prawny sprawy z daty decyzji wznowieniowej, będzie wytyczał moment uchylenia decyzji dotychczasowej, o ile podlega ona uchyleniu. Oznacza to, że dopiero ustalenie istnienia podstawy wznowienia, otwiera kolejny etap procedury wznowieniowej, w którym organ dokonuje także oceny okoliczności stanowiących negatywne przesłanki uchylenia decyzji dotychczasowej (przykładowo w art. 146 § 1 i § 2 K.p.a.). Przy czym podkreślenia wymaga, iż zaistnienie takiej przesłanki nie zwalnia organu od ponownego rozpoznania sprawy co do jej istoty, lecz ewentualnie uniemożliwia uchylenie decyzji dotychczasowej. W tej sytuacji ustawodawca przewidział jednakże odrębne rozstrzygnięcie - w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji (art. 151 § 2 K.p.a.).

Z powyższego wynika, że we wznowionym postępowaniu, w zależności od okoliczności sprawy, organ może wydać wyłącznie rozstrzygnięcie, o którym mowa w art. 151 K.p.a. Może on więc albo odmówić uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak przesłanek do wznowienia lub może uchylić decyzję dotychczasową, orzekając jednocześnie co do istoty sprawy, jeżeli stwierdzi wystąpienie przesłanek wznowieniowych (przy jednoczesnym braku przesłanek negatywnych z art. 146 K.p.a.), lub też w sytuacji gdy stwierdzi wystąpienie przesłanek do wznowienia postępowania, przy jednoczesnym wystąpieniu przesłanek negatywnych z art. 146 K.p.a. - wydać decyzję w której stwierdzi, że decyzja będąca przedmiotem postępowania wznowieniowego została wydana z naruszeniem prawa i wskazać konkretne okoliczności, z powodu których w okolicznościach danej sprawy nie uchylił tej decyzji.

W okolicznościach niniejszej sprawy szczególną uwagę zwrócić należy, na unormowanie zawarte w art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 2 K.p.a. W sytuacji bowiem gdy organ stwierdzi podstawy do wznowienia postępowania (czyli jego kwalifikowaną wadę), ale w wyniku wznowionego i prowadzonego ponownie co do istoty sprawy postępowania zapaść miałaby decyzja odpowiadająca w istocie decyzji dotychczasowej, organ nie wydaje rozstrzygnięcia ograniczającego się do odmowy uchylenia decyzji dotychczasowej. Obowiązany jest on bowiem wydać decyzję, w której stwierdzi wydanie decyzji dotychczasowej z naruszeniem prawa oraz wskaże w rozstrzygnięciu okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 7 maja 2014r. sygn. akt II SA/Bd 1132/13).

Wobec powyższego zasadnie skarżący zarzuca, że organ orzekający w trybie wznowieniowym odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, (art. 151 § 1 pkt 1), nie może tak orzec gdy stwierdzi istnienie tychże podstaw. Wskazuje na to jednoznacznie wykładnia normy art. 151 § 1 K.p.a. W sytuacji bowiem, gdy organ stwierdzi istnienie którejkolwiek podstawy wznowienia, po przeprowadzeniu ponownie postępowania co do istoty sprawy, winien, co do zasady, uchylić decyzję dotychczasową i wydać nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy (lub umarzającą postępowanie).

Wskazać jednakże przyjdzie, że o ile w odwołaniu skarżący dostrzegł alternatywną regulację art. 151 § 2 w zw. z art. 146 K.p.a., to już w skardze zdaje się kategorycznie twierdzić, iż po stwierdzeniu wystąpienia podstawy wznowienia każdorazowo obowiązkiem organu jest uchylenie decyzji dotychczasowej i ponowne orzeczenie w sprawie z uwzględnieniem nowych okoliczności. W ocenie Sądu stanowisko takie nie znajduje uzasadnienia w treści przepisów K.p.a. regulujących ten nadzwyczajny tryb postępowania administracyjnego. Zwrócić należy uwagę na zasadniczą różnicę pomiędzy instytucją wznowienia postępowania oraz stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Instytucja wznowienia postępowania stwarza możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, wydaną w wyniku wadliwie przeprowadzonego postępowania. Wznowienie postępowania jest więc spowodowane istotną wadą postępowania (wadą procesową), a nie wadą decyzji. Podkreślić przyjdzie, iż efektem nawet uchylenia decyzji w trybie wznowienia postępowania i wydania nowej decyzji rozstrzygającej sprawę administracyjną co do istoty, nie jest wsteczne uchylenie skutków decyzji, związanych z jej pozostawaniem w obrocie prawnym. Wyłącznie stwierdzenie nieważności decyzji eliminuje ją bowiem z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc.

Powyższe uwagi natury ogólnej, dotyczące charakteru i istoty postępowania wznowieniowego, korelują z różnorodną formą orzeczeń organów w różnych sytuacjach faktycznych i prawnych objętych dyspozycją norm art. 151 § 1 pkt 1 i 2 oraz art. 151 § 2 w zw. z art. 146 K.p.a.

Przedmiot zaskarżenia przez Prokuratora w niniejszej sprawie administracyjnej stanowi, wydana w trybie wznowieniowym, decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji w przedmiocie rejestracji pojazdu.

Na wstępie dalszych rozważań zwrócić należy uwagę, iż przedmiotowa sprawa podlegała już ocenie tutejszego Sądu, który wyrokiem z dnia 27 sierpnia 2013r. sygn. akt II SA/Bd 405/13 uchylił uprzednio wydane decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia ... 2013r. (...) oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty I.o z dnia ... 2012r. Wyrok jest prawomocny. Zgodnie z art. 135 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Wobec powyższego, zarówno organy orzekające w sprawie ponownie, jak i Sąd w niniejszym postępowaniu związane są oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, w zakresie w jakim związania tego nie wyłącza zmiana stanu prawnego lub faktycznego w sprawie.

Należy wskazać, iż w uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd jednoznacznie stwierdził, że organ prawidłowo wydał postanowienie o wznowieniu postępowania wskutek wniesieniu sprzeciwu przez prokuratora, bowiem wniesienie tego środka obliguje właściwy organ administracji publicznej do wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie wznowienia postępowania. Wobec powyższego na skutkiem procesowym prawomocnego wyroku tutejszego Sądu było wyłącznie uchylenie decyzji organów administracji w sprawie wznowieniowej, a w konsekwencji nakaz ponownego rozpatrzenia sprawy przez organy co do jej istoty z uwzględnieniem oceny prawnej i wskazań wyrażonych w uzasadnieniu wyroku. Wyeliminowanie z obrotu prawnego wadliwych decyzji wydanych na skutek uprzedniego wznowienia z urzędu postępowania w sprawie zakończonej decyzja rejestracyjną z dnia ... 2011r., pozostawało bez wpływu dal bytu prawnego i skutków postanowienia Starosty z dnia ... 2012r. o wznowieniu postępowania. W ocenie Sądu, w składzie orzekającym w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym oznacza to, że bezprzedmiotowe i pozbawione podstawy prawnej było wydanie przez Starostę I. ponownego postanowienia proceduralnego z dnia ... 2014r. o wznowieniu przedmiotowego postępowania w związku ze sprzeciwem prokuratora.

Jak wskazał Sąd w uzasadnieniu wyroku z dnia ... 2013r., podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.) oraz przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz.U. z 2007 r. Nr 186 poz.1123 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 72 ust. 1 pkt 5 wymienionej ustawy przedłożenie sfałszowanego dowodu rejestracyjnego winno skutkować wydaniem decyzji o odmowie zarejestrowania pojazdu. W ocenie Sądu, zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwalał jednakże na jednoznaczne stwierdzenie, że przedłożony przez skarżącego dowód rejestracyjny ("brief") został faktycznie sfałszowany. Sąd przywołując treść przepisów i zasad ogólnych postępowania administracyjnego art. 7, art. 15, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. zważył, że decyzje organów obydwu instancji w nadzwyczajnym postępowaniu wznowieniowym zostały wydane z ich naruszeniem. Sąd stwierdził, że fałszerstwo dowodu, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt. 1 K.p.a. musi być pewne, bezsporne, nie może budzić żadnych wątpliwości i musi zostać potwierdzone orzeczeniem sądu lub innego organu, czego organ w przedmiotowej sprawie nie przedstawił. Strona (tutaj organ), która domaga się wznowienia postępowania na tej podstawie, że dowód okazał się fałszywy, musi przedłożyć dowód w postaci orzeczenia sądowego stwierdzającego, że dokument został sfałszowany. Za taki dowód w przedmiotowej sprawie nie mogło być uznane postanowienie prokuratury o umorzeniu postępowania. Umorzenie postępowania przez prokuraturę wyłączyło możliwość potwierdzenia wymogu, by sfałszowanie dowodu było stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu, a co za tym idzie wyłączyło możliwość uznania, że zachodzi przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. (wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 marca 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 2408/06, publ. LEX nr 334829, wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 lipca 2010 r., VII SA/Wa 828/10, LEX nr 676278).

Sąd jako nieuzasadniony ocenił jednocześnie zarzut skarżącego J. K., że pojazd winien zostać zarejestrowany, gdyż nabył on go w dobrej wierze i nie jest on pojazdem kradzionym, a dokumenty potwierdzają jego własność. Kwestie te nie mają żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, albowiem organy nie kwestionowały nabycia przez skarżącego własności pojazdu, a jedynie twierdziły, że nie przedłożył on dowodu rejestracyjnego niezbędnego do zarejestrowania samochodu. Sąd wskazał, że ponowne rozpoznanie sprawy winno nastąpić z uwzględnieniem poczynionych uwag, przy czym organ winien ustalić, czy faktycznie doszło do sfałszowania dowodu rejestracyjnego samochodu i następnie w zależności od poczynionych ustaleń wydać stosowne rozstrzygnięcie. Przy czym w przypadku organu I instancji nie może to być decyzja o odmowie wydania decyzji o zarejestrowaniu pojazdu, lecz ewentualnie decyzja o odmowie jego zarejestrowania.

Na podstawie analizy akt administracyjnych przedmiotowej sprawy wskazać przyjdzie, iż w istocie organ mimo, że był zobligowany do ponownej analizy zgromadzonego materiału dowodowego oraz podjęcia wszelkich niezbędnych czynności dla ustalenia okoliczności tej sprawy, tu w pierwszej kolejności podstaw wznowienia, a następnie rozstrzygnięcia sprawy co do istoty, w zasadzie ograniczył się do zweryfikowania prawdziwości dokumentów przedstawionych w toku postępowania przez J. K.. Co istotne organ nie dokonał ani analizy i porównania całości zgromadzonego dotąd materiału dowodowego, w tym dowodów zgromadzonych i przedłożonych przez prokuraturę, jak również nie ustalił w jaki sposób J. K., czyli podmiot, na rzecz którego nastąpiło zarejestrowanie pojazdu, wszedł obecnie w posiadanie innego dokumentu rejestracyjnego, niż przedstawiony pierwotnie.

Zgodnie z dyspozycją art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn.zm.), dalej w skrócie jako: "K.p.a.", w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Art. 145 § 2 K.p.a. dopuszcza możliwość wznowienia postępowania przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa orzeczeniem sądu lub innego organu, jeżeli sfałszowanie dowodu jest oczywiste i jednocześnie wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia poważnej szkody dla interesu społecznego (wyrok NSA z 24.11.2011 r., II GSK 1193/10, Lex nr 1151570). Organ właściwy może wznowić postępowanie przed stwierdzeniem fałszu dowodu przesłanki: fałsz dowodu jest oczywisty i wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego (B. Adamiak w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C. H. Beck 2014, s. 579, nb 11; M. Jaśkowska w: A. Wróbel, M. Jaśkowska, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz LEX 2013, s. 846, uw. 8; Cz. Martysz w: G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz LEX 2010, s. 274-275, uw. III.1). Przyjmuje się, że przez oczywistość fałszu dowodu, należy rozumieć przypadki, gdy przy prostym zestawieniu dowodu, należy rozumieć przypadki prowadzenia postępowania wyjaśniającego, że jest on np. sfałszowany. Dla przesłanki wznowieniowej zawartej w art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. koniecznym jest, aby na podstawie fałszywych dowodów ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, a więc takie których istnienie miało bezpośredni wpływ na określenie praw i obowiązków osób będących podmiotem postępowania.

Podkreślenia wymaga, że organ administracji publicznej nie musi oczekiwać na zweryfikowanie dokumentów, zebranych w postępowaniu karnym, a nadesłanych temu organowi przez właściwy organ prowadzący postępowanie karne, dla wznowienia postępowania z urzędu, przez Sąd orzekający w sprawie karnej. Powszechnie przyjęte jest korzystanie w postępowaniu administracyjnym i postępowaniu cywilnym z dokumentów, znajdujących się w aktach postępowania karnego, przed prawomocnym zakończeniem postępowania karnego bądź przed wydaniem prawomocnego wyroku skazującego (wyrok NSA z 2.2.2007 r., I OSK 418/06; odpowiednio – K. Knoppek, Dokument w procesie cywilnym, Poznań 1993, s. 95, s. 98-100).

Odrębną ustawową przesłankę wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją stanowi sytuacja, gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi który wydał decyzję (art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.).

Analiza akt administracyjnych sprawy prowadzi do stwierdzenia, iż w dacie wznowienia z urzędu przez Starostę I. postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją tego organu z dnia ... 2011 r. nr ... o zarejestrowaniu pojazdu marki AUdi ... 1,9 TDI nr nadwozia ... na wniosek J. K. (postanowienie z dnia ... 2012r.), sfałszowanie dowodu na podstawie którego dokonano rejestracji nie zostało stwierdzone orzeczeniem sądu lub innego organu. Z akt tych nie wynika również, iżby ta przesłanka została spełniona w dacie ponownego orzekania.

W związku z powyższym zadaniem organów administracji publicznej w niniejszej sprawie było zbadanie, czy spełnione zostały warunki z art. 145 § 2 K.p.a. Przepis ten dopuszcza taką możliwość, jeżeli sfałszowanie dowodu jest oczywiste i jednocześnie wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia poważnej szkody dla interesu społecznego. Przez oczywistość fałszu dowodu, należy przy tym rozumieć przypadki, gdy przy prostym zestawieniu dowodu ze stanem faktycznym wynika, bez potrzeby prowadzenia postępowania wyjaśniającego, że jest on np. podrobiony. Organ właściwy do wznowienia postępowania nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w kwestii, czy rzeczywiście miało miejsce naruszenie prawa stanowiące podstawę wznowienia postępowania. Dopiero jego postanowienie o wznowieniu postępowania, co miało miejsce w niniejszej sprawie, stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co do przyczyn wznowienia. Przy czym wskazać przyjdzie, że w przypadku gdy wznowienie postępowania następuje z urzędu, organ nie jest ograniczony wyłącznie podstawą określoną w postanowieniu wznowieniowym. Nie budzi wątpliwości, że w sytuacji jaka zaistniała w okolicznościach niniejszej sprawy, w przypadku podejrzenia, że do wniosku o rejestrację przedłożono dokument sfałszowany, obowiązkiem organu jest podjęcie działań celem zweryfikowania tej okoliczności, włącznie z analizą prawdziwości pozostałych dokumentów przedłożonych wraz z wnioskiem o rejestrację.

Mając na uwadze przedmiot sprawy w dalszej kolejności wskazać należy, że przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm. - dalej: "u.p.r.d.") precyzyjnie określają zasady rejestracji pojazdów samochodowych i dopuszczenia ich do ruchu. Zgodnie z postanowieniami art. 73 tej ustawy, rejestracji pojazdu dokonuje się na wniosek właściciela, a do zarejestrowania niezbędne jest przedstawienie odpowiednich dokumentów. Zbiór dokumentów niezbędnych do rejestracji pojazdu został wskazany w art. 72 ww. ustawy, przy czym zawarty w tym unormowaniu katalog jest wyczerpujący i nie może być rozszerzony przez organy prowadzące postępowanie rejestracyjne (zob. R. A. Stefański, Prawo o ruchu drogowym. Komentarz, Dom Wydawniczy ABC, 2005, wyd. II). Trzeba także podkreślić, że obowiązek przedstawienia tych dokumentów ciąży na składającym wniosek o zarejestrowanie pojazdu. Stąd też w judykaturze przyjęto, że w razie niespełnienia przewidzianych prawem warunków, tj. nie przedłożenia wymaganych dokumentów, nie może nastąpić rejestracja pojazdu. Dokumenty te muszą być prawdziwe nie tylko w znaczeniu formalnym, czyli sporządzone przez powołane do tego organy lub osoby (formalna autentyczność dokumentu), lecz także zgodne ze stanem faktycznym (zob. wyroki NSA z dnia 12 marca 1998 r., II SA 32/98, LEX Nr 41680 oraz z dnia 25 stycznia 2000 r. II SA 2506/99, LEX Nr 55319).

W ustawowym katalogu dokumentów niezbędnych do rejestracji wymienia się między innymi: dowód własności pojazdu, kartę pojazdu jeżeli była wydana, zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu, jeżeli było wymagane (...), dowód rejestracyjny, jeżeli pojazd był zarejestrowany (art. 72 ust. 1 pkt 1, 2, 4, 5 u.p.r.d.), które dla organów rejestracyjnych stanowią faktyczną podstawę wydania decyzji o zarejestrowaniu pojazdu na rzecz podmiotu legitymującego się prawem własności. W przypadku zgłoszenia do pierwszej rejestracji pojazdu sprowadzonego z zagranicy jego właściciel dołącza do wniosku o rejestrację między innymi dowód własności pojazdu oraz dowód rejestracyjny, jeżeli pojazd był zarejestrowany (oraz inne dokumenty wskazane w § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów - Dz.U. z 2007r. Nr 186, poz. 1322 z późn.zm.) Wśród dowodów wskazujących na tytuł własności pojazdu wymienia się przede wszystkim umowę sprzedaży, umowę zamiany, umowę darowizny, umowę o dożywocie, fakturę VAT oraz prawomocne orzeczenie sądu rozstrzygające o prawie własności (§ 4 ust. 1 ww. rozporządzenia). Wyliczenie to nie zamyka drogi do wykazania własności pojazdu innymi jeszcze dokumentami, jako że dowody wskazane w rozporządzeniu są najbardziej typowe i najczęściej występują w obrocie prawnym. Istotne jest jednak, by dokument legitymujący prawo podmiotowe własności stanowił oryginał (zob. wyrok NSA z dnia 11 maja 1998 r., II SA 283/98, LEX Nr 41672).

Dowód własności pojazdu obowiązany jest przedstawić podmiot występujący o zarejestrowanie tegoż pojazdu, przy czym dowód taki nie może wywoływać wątpliwości ani co do przedmiotu własności, ani też co do podmiotu (podmiotów), którym przysługuje to najszersze prawo rzeczowe. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie akcentowano, że właściwe organy dokonują rejestracji na podstawie dokumentów potwierdzających niesporne stany w sferze stosunków własnościowych, co oznacza, iż nie mogą one ani kreować, ani korygować tychże stosunków. Jeżeli więc wnioskodawca nie przedstawi bezspornych dowodów własności pojazdu i jego podstawowych elementów, organy administracji publicznej obowiązane są odmówić zarejestrowania zgłoszonego pojazdu (zob. w szczególności wyroki z dnia 14 października 1998 r., II SA 1093/98, LEX Nr 41322; z dnia 4 lutego 1998 r., II SA 1258/98, LEX 41343).

Należy zgodzić się ze stanowiskiem, wyrażanym w orzecznictwie, że organ może dokonać rejestracji w oparciu o ustalony niesporny stan własnościowy. Ustalenie tego stanu własnościowego może zatem być dokonane z wykorzystaniem różnych środków dowodowych, ale efekt ustaleń winien być bezsporny. Ustalenia w przedmiocie istnienia, czy nieistnienia określonego prawa lub stosunku prawnego należą do właściwości sądów powszechnych. Organy administracji dokonują zaś rejestracji na podstawie dokumentów potwierdzających niesporne stany w sferze stosunków własnościowych. W sytuacji sporu co do prawa organ administracji obowiązany jest odmówić zarejestrowania pojazdu (por. wyrok NSA z dnia 14 października 1998 r., sygn. II SA 1093/98, LEX 41322 oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 września 2004 r., sygn. II SA/Wa 3046/03, LEX 173977).

Zarejestrowanie pojazdu, wbrew dowodom potwierdzającym nowe okoliczności faktyczne nieznane organowi w dniu wydania decyzji sankcjonowałoby prawo legalnego posługiwania się dowodem rejestracyjnym, tj. dokumentem, który w sposób niewątpliwy potwierdza nieprawdziwe dane. Konieczne jest w takich przypadkach, aby istniała całkowita pewność, że osoby legitymujące się takim dokumentem są rzeczywiście do tego upoważnione i są prawowitymi właścicielami pojazdu. Naruszenie tej zasady może również godzić w interesy osób trzecich (por. wyrok NSA z 02.02.2007 r., sygn. I OSK 418/06).

Sąd podziela akcentowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym stanowisko, zgodnie z którym dokument, w tym dokument potwierdzający własność pojazdu jak również jego wcześniejszą rejestrację musi być prawdziwy nie tylko w znaczeniu formalnej autentyczności dokumentu, lecz także zgodny ze stanem faktycznym. Dokumentem własności musi więc być dokument przenoszący w konkretnej sytuacji prawo własności (por. wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2000 r., sygn. akt II SA 2506/99, LEX nr 55319). Za prawdziwy dokument uważa się dokument, który nie budzi wątpliwości co do tego, iż posiada trzy następujące cechy brane łącznie: a) został wystawiony przez osobę lub instytucję, która powinna go wystawić, b) treść dokumentu odpowiada rzeczywistości, c) dokument posiada treść niezmienioną tj. tę którą nadał mu wystawca (por. wyrok NSA z dnia 20 lutego 2003 r., sygn. akt II SA/Gd 2283/00). W związku z powyższym jedną z istotnych okoliczności wymagających wyjaśnienia w postępowaniu w sprawie rejestracji pojazdu jest ustalenie, czy osoba, na rzecz której ma być dokonana rejestracja, jest właścicielem pojazdu. Organ administracji publicznej może, a wręcz zobligowany jest we własnym zakresie ustalić fakt fałszerstwa intelektualnego dokumentu jako dowodu (niezgodności jego treści z obiektywnie istniejącą rzeczywistością) w trybie postępowania dowodowego, na zasadach przewidzianych w K.p.a.

W okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy, badając legalność postępowania wznowionego przez organ rejestrujący pojazdy samochodowe, należy przede wszystkim zauważyć, że organy obu instancji niewadliwie ustaliły wydanie decyzji rejestrującej sporny samochód na podstawie dowodu, który – stanowiąc podstawę ustalenia istotnych dla sprawy rejestracyjnej okoliczności faktycznych – okazał się fałszywy (art. 145 § 1 pkt 1w zw. z art. 145 § 2 K.p.a.). Przy czym nie pozostawia wątpliwości, wobec treści zgromadzonego materiału dowodowego, że wyszły na jaw także inne istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne, nieznane organowi w dacie dokonywania rejestracji pojazdu (art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.).

Po uzyskaniu przez decyzję rejestracyjną z ... 2011r. przymiotu ostateczności okazało się bowiem, że pojazd został zarejestrowany na podstawie fałszywego dokumentu – niemieckiego dowodu rejestracyjnego (Fahrzeugbrief nr ...). Okoliczność, że dokument przedstawiony przez J. K. przy rejestracji przedmiotowego pojazdu, jest dokumentem fałszywym została stwierdzona zarówno w toku postępowania karnego (umorzonego), jak również administracyjnego, nie zostało to zakwestionowane w toku postępowania wznowieniowego. Jak wynika z informacji od organu rejestracyjnego niemieckiego (k. 76-79 akt adm.) karta pojazdu o numerze ... jest fałszywa, dokument rejestracyjny część 1 o numerze ... jest prawdziwy, do tego dokumentu należy również dokument rejestracyjny część 2 o numerze ...

Z tłumaczenia dokumentów wynika, że pojazd był wycofany z ruchu na terenie N., a w przedłożonym do rejestracji zaświadczeniu z ... 2011r. wynika, że był poddany wyłącznie "badaniu okresowemu".

Do wniosku o rejestrację jako dowód własności pojazdu marki Audi ... wnioskodawca J. K. przedłożył umowę sprzedaży z dnia ... 2010r. sporządzoną we F. nad O., w którym to dokumencie jako sprzedający figuruje: K.Z. S. S. ... D.W. ..." a jako kupujący J. K., w umowie oznaczono kartę pojazdu nr ..., nr identyfikacyjny ..., cenę zakupu 4800 Euro (bez określenia słownego). Dokument zawiera również podpisy stron umowy. W aktach sprawy znajduje się zeznanie J. K. złożone w charakterze świadka w dniu ... oraz ... 2011r.w toku postępowania karnego w sprawie, w którym wskazał on (odnosząc się do wcześniejszych zeznań), że podpis na ww. umowie jest jego podpisem, ale wydaje się że ona była już wypisana, na pewno podpis sprzedającego był już na umowie, a zbywca nie podpisywał się przy nim. Wskazał, że samochód zakupił w komisie samochodowym w D., ale dostarczono go do F. gdzie zawarł umowę. Oświadczył jednocześnie, że nie może dostarczyć oryginału umowy, bowiem nie może jej odnaleźć. Z oświadczeń J. K. wynika, że nie ustalał tożsamości mężczyzny, który sprzedał mu samochód. Oświadczył, że "nie wie kto się podpisał za tego szalę na umowie" (...) mogło być tak, że tam w N. oni kupili od kogoś samochód i wystawili później do sprzedaży" (...) Ja nie znam osoby o nazwisku K. Z.S. S., nigdy tej osoby nie widziałem. Ja nie znam danych osobowych tego mężczyzny, który przyprowadzał mi samochód do F.. On mi się nie legitymował" (k. 42 i 43 akt administracyjnych).

Nadto w aktach administracyjnych sprawy zalega również notatka urzędowa funkcjonariusza Wydziału do Zwalczania Zorganizowanej Przestępczości Kryminalnej Zarząd w P. CBŚ KGP z dnia ... 2011r. (k. 44), z której wynika, że tzw. "duży" Brief ... wskazuje , że ostatnim właścicielem na terenie N. pojazdu, który posiadał nr rej. ... był S. S. Z. ur. ..., zamieszkały ... D. ul. W. ..., w wyniku sprawdzania w bazie CEL ustalono, ze takich danych personalnych nie obejmował Powszechny Elektroniczny System Ewidencji Ludności, wytypowano, że właścicielem pojazdu był prawdopodobnie S. K. Z. z domu S. syn Z. i H. z d. M. ur. .... PESEL ... zameldowany P. ... J. woj. Ś..

Mając na uwadze powyższe okoliczności, całkowicie pominięte przez organy administracji orzekające w sprawie, zdaniem Sądu podkreślenia wymaga, że w celu uniknięcia poważnej szkody dla interesu społecznego (art. 145 § 2 in fine K.p.a.), organ rejestrowy był nie tylko uprawniony, a wręcz obowiązany do wznowienie postępowania, jeszcze przed ewentualnym prawomocnym stwierdzeniem przez sąd sfałszowania dowodu. Organy Rzeczypospolitej Polskiej tworzą system rejestracji pojazdów i współpracują z organami innych państw – w tym Unii Europejskiej – by zapobiec wprowadzaniu do obrotu pojazdów kradzionych bądź z innych względów nie dopuszczonych do obrotu. Wszelkie działania naruszające wymogi prawne w tej materii, a zwłaszcza rejestrowanie pojazdów na podstawie fałszywych dokumentów, wywołują poważną szkodę dla interesu społecznego (wyrok NSA z 24.11.2010 r., I OSK 134/10, Lex nr 744979; odpowiednio - A. Szpunar, Dobra wiara jako przesłanka nabycia własności ruchomości od nieuprawnionego, Pip 1997/7/3-14).

Należy wskazać, że decyzja o rejestracji pojazdu w praktyce sankcjonuje fałsz dowodu, nadaje właścicielom pewne uprawnienia (np. prawo legalnego posługiwania się dowodem rejestracyjnym, czyli dokumentem, który potwierdza dane nieprawdziwe). Natomiast osoby posługujące się takim dowodem uchodzą za prawowitych właścicieli pojazdu, a więc konieczna jest stu procentowa pewność, że osoby legitymujące się takim dokumentem są rzeczywiście do tego upoważnione i są prawowitym właścicielem pojazdu. Naruszenie tej zasady może godzić w interesy osób trzecich (wyrok NSA z 2.2.2007 r., I OSK 418/06, Lex nr 255973), a ich ochronie służy system rejestracji pojazdów.

Wobec wskazanej wyżej treści zgromadzonych w sprawie dokumentów oraz potwierdzonej okoliczności, że przedstawiony do rejestracji przez J. K. dowód rejestracyjny pojazdu okazał się być dokumentem sfałszowanym, wątpliwości budzi również autentyczność dowodu mającego potwierdzać, iż J. K. stał się właścicielem spornego pojazdu. Nie można bowiem jednoznacznie stwierdzić, od kogo nabył przedmiotowy samochód (wraz z dokumentami), czy rzeczywiści od K. Z. S., który był ewidencjonowany jako właściciel tego pojazdu, czy też od osoby trzeciej. Podkreślenia wymaga, iż w toku ponownie prowadzonego postępowania organ winien przystąpić do rozpoznania sprawy niezwłocznie po zwrocie akt administracyjnych wraz z odpisem prawomocnego wyroku. Z akt sprawy wynika, że Starosta I. nie podejmował żadnych czynności, zatem pozostawał w sprawie bezczynny (od listopada 2013r.), w rozumieniu przepisów art. 35 i nast. K.p.a. Nadto to J. K., pismem z dnia ... 2014r. wniósł o "wstrzymanie lub odroczenie decyzji" dotyczącej wyrejestrowania uzasadniając to w ten sposób, że: "dokument niemiecki Fauhrzeugbrier ... uznany za sfałszowany posiada prawdziwe wpisy dotyczące właściciela pojazdu oraz pozostałych jego danych (...) Po odnalezieniu byłego właściciela samochodu, który widnieje w dokumentacji otrzymałem od niego zapewnienie, że brakujące dokumenty "Brief" o numerze ... dostarczy mi do ... 2014r., a ja przedłożę je państwu w jak najszybszym terminie". Wraz z kolejnym pismem z dnia ... 2014r. J.K. przesłał pierwszą część dowodu rejestracyjnego samochodu Audi ..., ... wraz z tłumaczeniem na język polski, oraz oświadczył, że aktualność tego dokumentu osobiście sprawdził w urzędzie komunikacji w D.. Wskazać przyjdzie, że dołączone do tego pisma tłumaczenie na język polski dowodu rejestracyjnego część I nr ... (sporządzone zostało w dniu ... 2013r. rep nr ...) zatem znacznie wcześniej niż J. K. przedłożył ten dokument organowi. Organ nie odebrał żadnego oświadczenia na temat od kogo i w jaki sposób J. K. uzyskał dokumentu, nie zweryfikował także czy osoba - jak podaje poprzedniego właściciela to ta osoba, od której nabył pojazd. W okolicznościach tej sprawy, skoro J. K. posiada kontakt z tą osobą, odebranie od niej stosownego oświadczenia lub przesłuchanie w charakterze świadka, na okoliczność związaną ze zbyciem pojazdu na rzecz J. K., zatem potwierdzenia tego, że przedłożony wraz z wnioskiem o rejestrację dokument stanowiący dowód własności – umowy sprzedaży odzwierciedla stan rzeczywisty.

Z akt sprawy nie wynika również, iżby prokurator inicjujący sporne postępowanie wznowieniowe, podejmował po uprzednim umorzeniu dochodzenia dalsze czynności celem wyjaśnienia ewentualnego fałszowania dokumentów zgłoszonych przy rejestracji przedmiotowego pojazdu.

Z tych powodów Sąd zważył, że aczkolwiek prawidłowo organ rejestrowy stwierdził, że w sprawie zaistniała podstawa wznowieniowe, określona w art. 145 § 1 pkt 1, co uprawniało go do przeprowadzenia ponownego postępowania co do istoty sprawy (merytorycznego), jednakże ta cześć postępowania została przeprowadzona naruszeniem przepisów postępowania w tym art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. organ nie dokonał bowiem całościowej oceny całokształtu zgromadzonych w sprawie dowodów i nie ustalił dostatecznie okoliczności istotnych dla rejestracji przedmiotowego pojazdu marki Audi ... 1,9 TDI. Mimo powstałych wątpliwości, nie została zweryfikowana autentyczność (zgodność ze stanem rzeczywistym) przedłożonego dokumentu mającego potwierdzić nabycie przez J. K. własności pojazdu od osoby wskazanej w umowie sprzedaży. Niewyjaśnienie powstałych w sprawie wątpliwości uniemożliwia dokonanie rzetelnej weryfikacji czy wnioskodawca, na rzecz którego organ zarejestrował sporny pojazd, jest jego właścicielem. Organ nie wyjaśnił okoliczności wejścia w posiadanie przedłożonych w toku wznowionego postępowania dokumentów, ani też nie przeanalizował ich treści. Wobec powyższych wątpliwości, w świetle przywołanych wyżej przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym, z pewnością decyzja odmawiająca uchylenia decyzji Starosty I. o rejestracji pojazdu wyłącznie z powodu przedłożenia obecnie niemieckiego dowodu rejestracyjnego z kartą pojazdu, została wydana przedwcześnie, zatem podlegać winna uchyleniu, podobnie jak wadliwa w tym samym stopniu decyzja organu drugiej instancji utrzymująca ja w mocy.

Niezależnie od powyższego stwierdzić przyjdzie, iż nawet w ustalonym przez organy w niniejszej sprawie stanie faktycznym, rozstrzygnięcie decyzji Starosty I. z dnia ... 2014r. jest wadliwe. Przyjmując bowiem, że decyzja została wydana na podstawie istotnego sfałszowanego dokumentu, który nie mógł stanowić podstawy rejestracji, a następnie strona przedstawiłaby stosowne dokumenty, nie budzące wątpliwości co do ich autentyczności formalnej i faktycznej, organ winien, na mocy art. 152 § 2 w zw. z art. 146 § 2 K.p.a. stwierdzić, że decyzja pierwotna została wydana z naruszeniem prawa, wyjaśniając jednocześnie dlaczego jej nie uchylił, czyli dlaczego uznał, że w wyniku wznowienia mogłaby zostać wydana wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej treści decyzji dotychczasowej – czyli decyzja o rejestracji pojazdu. Jak już bowiem wywiedziono wyżej, w sytuacji, gdy organ stwierdzi istnienie podstaw do uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 (w niniejszej sprawie art. 145 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 2 K.p.a.), sprzeczne z dyspozycją cytowanych przepisów jest orzeczenie o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej oparte na przepisie art. 151 § 1 pkt 1. Organ mógłby orzec na tej podstawie, gdyby stwierdził, po przeprowadzeniu postępowania że, decyzja dotychczasowa nie została wydana w oparciu o fałszywe dokumenty. W niniejszej sprawie organy obydwu instancji potwierdziły jednakże wydanie dotychczasowej decyzji na podstawie fałszywego dowodu rejestracyjnego.

Rozpatrując sprawę ponownie organ rejestracyjny uwzględni powyższą wykładnię prawa i wskazania, w szczególności co do zweryfikowania okoliczności faktycznych sprawy związanej z rejestracją przedmiotowego pojazdu oraz treści rozstrzygnięcia w zależności od dokonanych ustaleń.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 151 K.p.a. orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. W kwestii wykonalności decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 powołanej ustawy.