Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 271/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2018-04-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 138 par. 2, art. 136, art. 148 par. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: asesor WSA Katarzyna Korycka po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu M.B. i M.B. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2018 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia wznowionego postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżących M.B. i M.B. solidarnie kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] Burmistrza K. ustalił środowiskowe uwarunkowania dla planowanego przez M. B. i M. B.(2) przedsięwzięcia pn.: "Budowa budynku inwentarskiego chowu świń - tuczami, na terenie istniejącego gospodarstwa na działce nr ew. [...] w miejscowości W., gmina K., powiat [...].

Pismem z dnia [...] kwietnia 2017 r. R. S. zwrócił się do Burmistrza K. z żądaniem wznowienia postępowania zakończonego ww. ostateczną decyzją środowiskową z dnia [...] grudnia 2016 oraz uchylenia tej decyzji, wskazując m.in. na podstawę wznowieniową określoną w art. 145 § 1 pkt 4 i pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.).

Po ponownym rozpatrzeniu ww. wniosku o wznowienie postępowania oraz uzupełnieniu, pismem z dnia [...] czerwca 2017 r., tegoż wniosku przez R. S. o datę w której dowiedział się on o wydaniu decyzji środowiskowej, co według skarżącego miało miejsce w dniu [...] kwietnia 2017 r. podczas przeglądania akt postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji, Burmistrz K. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...], na postawie art. 145 § 1 pkt 4 i pkt 5 ww. ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, wznowił postępowanie w sprawie zakończonej wydaniem ww. ostatecznej decyzji środowiskowej z dnia [...] grudnia 2016.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] Burmistrz K. umorzył jako bezprzedmiotowe wznowione postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją środowiskową z dnia [...] grudnia 2016 r.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony przez uznającego się za stronę postępowania R. S. po upływie terminu wskazanego w art. 148 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1257, dalej powoływanej jako kpa), tj. po upływie miesiąca od dnia, w którym R. S. dowiedział się o decyzji z dnia [...] grudnia 2016 r. Zdaniem organu R. S. wiedział o wydaniu przez Burmistrza K. decyzji środowiskowej już [...] lutego 2017 r. i potwierdził to [...] lutego 2017 r. W szczególności o powyższym świadczy, jak podkreślił organ, artykuł redaktora A. L. z dnia [...] lutego 2017 r. w "[...]" pt. "[...]", w którym R. S. oświadczył, że cyt. "...Decyzja Środowiskowa nosi datę [...] grudnia - A ja nie zostałem stroną w sprawie - skarży się R. S..." oraz treść audycji emitowanej na żywo w dniu [...] lutego 2017 r. w Polskim Radio [...] wraz z przekazem filmowym o nazwie "[...]" - redaktor Z. W. i redaktora A. K., w trakcie której na zadane przez redaktora A. K. pytanie cyt. "Na jakim etapie jest teraz postępowanie", R. S. odpowiedział cyt. "Już jest pozytywna decyzja odnośnie uwarunkowań środowiskowych, jest już pozytywna, wydana i podpisana przez Burmistrza K.". W świetle powyższego organ stwierdził, że R. S. nie dochował miesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, gdyż jak wynika z ww. artykułu prasowego i audycji radiowej, wiedział on o decyzji środowiskowej już [...] lutego 2017 r., co potwierdził [...] lutego 2017 r., a nie jak twierdzi w dniu [...] kwietnia 2017 r. Ponadto organ wskazał, że informację o wydaniu decyzji środowiskowej w dniu [...] grudnia 2016 r. podał do publicznej wiadomości poprzez wywieszenie na tablicach ogłoszeń Urzędu Miejskiego w K., w miejscowości planowanej inwestycji oraz na stronie BIP Urzędu Miejskiego w K.. We wskazany sposób organ również poinformował, że w publicznie dostępnym wykazie dokumentów zawierających informacje o środowisku i jego ochronie zamieszczono decyzję środowiskową z dnia [...] grudnia 2016 r.

Od powyższej decyzji R. S. wniósł odwołanie, domagają się jej uchylenia w całości i przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

- art. 7 i 77 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz rozstrzygnięcia sprawy z uwzględnieniem słusznego interesu społecznego i słusznego interesu obywatela;

- art. 80 kpa poprzez zaniechanie dokonania wszechstronnej oceny całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie, w tym oceny znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy;

- art. 11 w zw. z art. 107 § 3 kpa poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu decyzji do wniosków wskazujących na rażące uchybienia Raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, a także poprzez niewskazanie w uzasadnieniu decyzji jakie okoliczności i wyniki postępowania dowodowego doprowadziły organ do określenia wymagań dla planowanego przedsięwzięcia.

W uzasadnieniu odwołania R. S. podkreślił, że nie tylko uprawdopodobnił, ale też udowodnił, że o ostatecznej decyzji środowiskowej dowiedział się w dniu [...] kwietnia 2017 r. podczas przeglądania akt postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla spornej inwestycji, i niezwłocznie wniósł o wznowienie postępowania. Wcześniejsza wiedza o postępowaniu w sprawie wydania decyzji środowiskowej dla planowanej inwestycji polegała na głębokiej świadomości, że to postępowanie nadal trwa, a decyzja, o której mówił on w protestach i mediach to kolejna opinia, to etap przejściowy i można brać cały czas udział w protestach, żeby być stroną. Z treści wypowiedzi dla Radia [...] wyraźnie wynika, że nie miał on wiedzy o konkretach tej sprawy, a wiedział jedynie że spraw jest i trwa. Jednoczesnie R. S. zaprzeczył, iż to on poinformował redaktora [...] – A. L. o decyzji środowiskowej wydanej w dniu [...] grudnia 2016 r., składając przy tym wniosek o przeprowadzenie dowodu poprzez skierowanie zapytania do redakcji [...] o wyjaśnienie tej sprawy na okoliczność, czy przedstawiona w [...] informacja pochodziła od R. S. czy redaktor wszedł w jej posiadanie z innego źródła. Ponadto R. S. wskazał na swój interes prawny w sprawie oraz na okoliczności faktyczne, które nie były organowi znane, jako cyt. "niepodjęte lub niedostępne ujawnione w dokumentacji raportu i innych dokumentach uzupełniających".

Po rozpatrzeniu ww. odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) w B. decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 2 w zw. z art. 149 § 2 oraz art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 kpa, orzekło o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W uzasadnieniu decyzji SKO przytaczając treść przepisów art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 kpa, stwierdziło że decyzja organu I instancji narusza podstawowe zasady postępowania wyrażone w tych przepisach. Zdaniem SKO z materiału dowodowego sprawy wynika, że skarżący w dacie wskazanej przez organ I instancji, miał faktyczną wiedzę o planowanej inwestycji i toczącym się postępowaniu w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W istocie z artykułu redaktora A. L. z dnia [...] lutego 2017 r. w "[...]" pt. "[...]", wynika że R. S. oświadczył, że cyt. "... Decyzja Środowiskowa nosi datę [...] grudnia - A ja nie zostałem stroną w sprawie - skarży się R. S...". Niemniej sam R. S. w odwołaniu podniósł, jak podkreśliło SKO, że nie miał wiedzy o konkretach tej sprawy, dlatego też złożył on wniosek o przeprowadzenie dowodu na okoliczność, czy przedstawiona w [...] ww. informacja pochodziła od R. S. czy redaktor wszedł w jej posiadanie z innego źródła. Zdaniem SKO wskazany wniosek dowodowy należy rozpoznać, gdyż okoliczności sprawy nie zostały wystarczająco stwierdzone innymi dowodami. Przeprowadzenie dowodu może wpłynąć na zmianę ustaleń faktycznych organu I instancji. W razie potrzeby, jak wskazało SKO, organ I instancji przeprowadzi również inne dowody, w tym w szczególności dowód z przesłuchania R. S. Odnosząc się do kwestii interesu prawnego R. S., SKO podkreśliło, że interes prawny może być oparty na normie art. 140 Kodeksu cywilnego. Podniosło też, że dla oceny istnienia interesu prawnego nie ma znaczenia, czy oddziaływanie planowanej inwestycji będzie normatywne, czy ponadnormatywne, i że sam fakt możliwości oddziaływania planowanej inwestycji na nieruchomość R. S. może świadczyć o interesie prawnym w rozumieniu art. 28 kpa. W świetle powyższego SKO wskazało, że rolą organu I instancji w ponownie przeprowadzonym postępowaniu będzie ustalenie, zgodnie z wytycznymi SKO, ponad wszelką wątpliwość czy wniosek o wznowienie postępowania został złożony w ustawowym terminie, a następnie ustalenie istnienia po stronie R. S. interesu prawnego i ustalenie czy faktycznie nie brała on udziału bez własnej winy w toczącym się zwyczajnym postępowaniu administracyjnym, a w przypadku uznania, że skarżącemu przysługuje przymiot strony w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną, czyli po stwierdzeniu, że podstawa wznowienia w istocie występuje, organ I instancji ponownie rozpozna sprawę zakończoną decyzją ostateczną z dnia [...] grudnia 2016 r. i dokona merytorycznej oceny jej prawidłowości. W ocenie SKO dostrzeżone uchybienia organu I instancji obligowały do uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Równocześnie SKO zaznaczyło, że naprawienie dostrzeżonych błędów organu I instancji przez organ odwoławczy, a następnie dokonanie po raz pierwszy merytorycznej oceny prawidłowości decyzji ostatecznej z dnia [...] grudnia 2016 r. w świetle art. 145 § 1 kpa naruszyłoby zasadę dwuinstancyjności postępowania, wyrażoną w art. 15 kpa.

Od powyższej decyzji M. B. i M. B.(2) wnieśli sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Domagają się uchylenia zaskarżonej decyzji skarżący zarzucili organowi II instancji naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na rozstrzygnięcie, tj.: art. 138 § 1 pkt 2 kpa poprzez uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania pomimo braku podstaw do takiego rozstrzygnięcia; art. 136 kpa poprzez nieprzeprowadzenie z urzędu dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia materiału w sprawie, ewentualnie niezlecenie przeprowadzenia dowodu organowi, który wydał decyzję w zakresie przesłuchania redaktora A. L. i skarżącego R. S.; art. 148 § 2 kpa w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 kpa poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie potwierdza faktu, iż R. S. złożył podanie o wznowienie postępowania administracyjnego po upływie ustawowego terminu z art. 148 § 2 kpa.

W uzasadnieniu sprzeciwu skarżący wskazali, że ze zgromadzonego przez organ I instancji materiału dowodowego w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że R. S. złożył podanie o wznowienie postępowania po upływie terminu określonego w z art. 148 § 2 kpa. Wskazują na to bowiem jednoznacznie wypowiedzi R. S. w mediach, w szczególności w [...] w ramach artykułu " [...]" i dla Radia [...], z których to wynika wprost, iż wiedział on wydaniu i rozstrzygnięciu decyzji środowiskowej już w miesiącu lutym 2017 r. Skarżący podkreślili, że gdyby wypowiedzi R. S. w tych mediach były nieprawdziwe lub nie pochodziły od R. S., to jest oczywistym, iż wystąpiłby on ich sprostowanie, co nie miało miejsca. Zdaniem skarżących w świetle zgromadzonego przez organ I instancji materiału dowodowego dotyczącego udzielanych przez R. S. wypowiedzi w mediach, należy uznać za niezgodne z prawem rozstrzygnięcie SKO o uchyleniu decyzji organu I instancji i przekazaniu mu sprawy do ponownego rozstrzygnięcia. Skarżący zarzucili również, iż SKO nie sprecyzowało dokładnie w jaki sposób ma być przeprowadzone postępowanie dowodowe przez organ I instancji, oraz że już po raz drugi SKO wydało w sprawie decyzję kasacyjną. Podnieśli też, że jeżeli SKO uznało za potrzebne przeprowadzenie dodatkowego dowodu w sprawie, to mogło to uczynić w trybie art. 136 kpa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że zakres kontroli przez sąd administracyjny decyzji stanowiącej przedmiot sprzeciwu określony został w art. 64e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej powoływanej jako ppsa), który stanowi, że rozpoznając sprzeciw od decyzji, Sąd ocenie jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 kpa, tj. decyzji uchylającej decyzję wydaną przez organ I instancji i przekazującej mu sprawę do ponownego rozpatrzenia, określanej mianem decyzji kasacyjnej. Wynika z tego, że instytucja sprzeciwu służy wyłącznie skontrolowaniu, czy decyzja organu II instancji została oparta na przesłankach uprawniających do wydania rozstrzygnięcia kasacyjnego, o którym mowa w art. 138 § 2 kpa. Sąd administracyjny nie jest natomiast władny odnosić się do meritum sprawy objętej sprzeciwem. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 21 lutego 2012 r. o sygn. akt II GSK 9/11 (dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query), decyzja kasacyjna, o której mowa w art. 138 § 2 kpa jest typowym rozstrzygnięciem procesowym, nie przesądza zatem o istocie sprawy administracyjnej, lecz jest ostatnim aktem wydanym w toku instancji, który w inny sposób kończy postępowanie. Decyzja organu odwoławczego wydana w oparciu o art. 138 § 2 kpa nie kształtuje stosunku materialnoprawnego, stanowi przeszkodę dla ukształtowania tego stosunku wydanym wcześniej rozstrzygnięciem organu pierwszej instancji, uniemożliwiając mu uzyskanie przymiotu ostateczności. Następstwem wydania decyzji kasacyjnej jest powrót sprawy na drogę postępowania przed organem I instancji. Konsekwencją powyższego jest to, że dokonując oceny prawidłowości zastosowania art. 138 § 2 kpa również Sąd nie może dokonywać ocen o charakterze przesądzającym dla sposobu zakończenia sprawy. Kontroluje natomiast, czy ziściły się przesłanki do odstąpienia przez organ odwoławczy od wynikającego z treści art. 15, art. 138 i art. 136 k.p.a. obowiązku, w pierwszym rzędzie, merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.

Oceniając czy w sprawie zaistniały podstawy do wydania decyzji kasacyjnej wskazać należy, że przepis art. 138 § 2 kpa stanowi, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przytoczony przepis określa dwie kumulatywne przesłanki wydania przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej, tj. 1) przesłankę stwierdzenia przez organ odwoławczy, że zaskarżona decyzja wydana zostało z naruszeniem przepisów postępowania, 2) przesłankę uznania przez organ odwoławczy, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W świetle powyższego organ II instancji wydając decyzję kasacyjną musi wykazać, że decyzja organu I instancji wydana została z naruszeniem przepisów postępowania i jednocześnie, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Konieczny do wyjaśnienia zakresu sprawy ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie w sytuacji nieprzeprowadzenia w ogóle przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego lub przeprowadzania go w takim zakresie i taki sposób, że sprawa została niewyjaśniona w zakresie istotnym dla jej rozstrzygnięcia, co uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.

Podkreślić należy, że regulacja art. 138 § 2 kpa stanowi wyjątek od zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 kpa), zgodnie z którą każda sprawa administracyjna rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją organu I instancji podlega w wyniku wniesienia odwołania, ponownemu merytorycznemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ II instancji sprawy w jej całokształcie. Oznacza to zatem, że w sytuacji, gdy nie ma przeszkód do ponownego rozpatrzenia sprawy administracyjnej i zakończenia jej merytorycznym rozstrzygnięciem drugoinstancyjnym, niedopuszczalne – jako niezgodne z zasadą dwuinstancyjności postępowania – jest podjęcie rozstrzygnięcia kasacyjnego, tj. uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.

Wymaga także podkreślenia, że rozstrzygnięcie kasacyjne może zapaść, jeżeli wątpliwości organu II instancji co do stanu faktycznego nie można wyeliminować w trybie art. 136 § 1 kpa, zgodnie z którym organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Niewątpliwie konieczność uzupełnienia w niewielkim zakresie postępowania dowodowego, przeprowadzenia określonego dowodu, mieści się w kompetencjach organu odwoławczego, wyłączając dopuszczalność rozstrzygnięcia kasacyjnego. Jeżeli zatem zachodzi potrzeba uzupełnienia postępowania wyjaśniającego, to w pierwszej kolejności organ odwoławczy powinien rozważyć zastosowanie art. 136 § 1 kpa, a nie zaś przekazywać sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

Jak podkreślono powyżej, rola sądu administracyjnego kontrolującego rozstrzygnięcie o charakterze kasacyjnym, sprowadza się do analizy przyczyn, dla których organ odwoławczy uznał za konieczne skorzystanie z możliwości przewidzianej przepisem art. 138 § 2 kpa, a w przypadku uznania, że uchylenie rozstrzygnięcia organu I instancji i przekazanie mu sprawy nie wynikało z przyczyn wymienionych w tym przepisie, Sąd jest władny uwzględnić sprzeciw.

W ocenie Sądu z taką sytuacją niezaistnienia podstaw do wydania decyzji kasacyjnej mamy do czynienia w przypadku kontrolowanej przez Sąd decyzji kasacyjnej. Organ I instancji w zakwestionowanej przez SKO decyzji umorzył jako bezprzedmiotowe wznowione postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją środowiskową z dnia [...] grudnia 2016 r., uznając że wniosek o wznowienie postępowania oparty m.in. na podstawie z art. 145 § 1 pkt 4 kpa został złożony po upływie terminu, o którym stanowi art. 148 § 2 kpa, tj. po upływie miesiąca od dnia, w którym R. S. dowiedział się o ostatecznej decyzji z dnia [...] grudnia 2016 r. Zgodnie z treścią art. 148 § 2 kpa, miesięczny termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Przytoczony przepis nie wymaga dla otwarcia biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa dopełnienia wymogu doręczenia decyzji, której dotyczy żądanie wznowienia. Bieg tego terminu rozpoczyna się w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji. Istotne jest to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i o zawartym w niej rozstrzygnięciu, niezależnie od źródła, z którego pochodzi informacja. Wspomniany zwrot "strona dowiedziała się o decyzji", należy interpretować w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające jej zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Tym samym, dowiedzenie się o decyzji oznacza, że strona uzyskała informację pozwalającą jej zdefiniować fakt wydania decyzji, której jej nie doręczono w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Chodzi o dane, jaki organ wydał decyzję oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy. Przy tym nie jest tu konieczne, aby strona dokładnie poznała treść rozstrzygnięcia, wystarczy, jeżeli posiadła informację, czego dana decyzja dotyczy. Zacytowane poglądy wyrażano wielokrotnie w orzecznictwie sądów administracyjnych (patrz wyrok WSA w Łodzi z dnia 31 stycznia 2018 r., sygn. akt II SA/Łd 942/17 i przywołane w nim orzeczenia sądów administracyjnych – dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query).

Wskazać należy również, że samo wniesienie podania o wznowienie postępowania nie wszczyna automatycznie postępowania w sprawie wznowienia postępowania. Podanie takie uruchamia jedynie fazę wstępną tego postępowania, której celem jest ustalenie przez organ, czy nie zachodzą przedmiotowe bądź podmiotowe przesłanki niedopuszczalności wznowienia oraz czy zachowany został wymóg terminowości złożenia wniosku. Po otrzymaniu wniosku o wznowienie postępowania organ jest zatem zobowiązany do zbadania kwestii formalnych, ale nie merytorycznych. Spełnienie ich warunkuje dopuszczalność wznowienia postępowania, co następuje w drodze postanowienia, stosownie do art. 149 § 1 kpa. Postanowienie to stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy - art. 149 § 2 k.p.a. Z powyższego wynika, że wznowienie postępowania może nastąpić jedynie, jeśli zachowane zostały warunki formalne skuteczności wniosku o wznowienie postępowania, w tym jeżeli podanie o wznowienie postępowania zostało złożone w ustawowym terminie. W przeciwnym wypadku organ zobowiązany jest wydać postanowienie o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 kpa. Gdyby jednak organ pomimo przeszkód formalnych błędnie wznowił postępowanie, powinien wydać w takiej sytuacji decyzję o umorzeniu postępowania. Tym samym więc uchybienie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania powinno skutkować odmową wznowienia postępowania, jednakże jeżeli organ błędnie wznowi postępowanie, to organ powinien takie postępowanie umorzyć. Zachowanie terminu stanowi bowiem warunek skuteczności wniosku o wznowienie postępowania, a zatem jeśli doszło do jego błędnego wszczęcia, organ powinien umorzyć takie postępowanie (por wyrok NSA z dnia 18 lutego 2011 r. sygn. akt II OSK 176/10 - dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query).

W przedmiotowej sprawie organ I instancji postanowieniem z dnia [...] czerwca 2017 r., na postawie art. 145 § 1 pkt 4 i pkt 5 kpa, wznowił postępowanie w sprawie zakończonej wydaniem ostatecznej decyzji środowiskowej z dnia [...] grudnia 2016. Następnie uznając, że postanowienie to było błędne, z uwagi na uchybienie terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania, wydał decyzję o umorzeniu wznowionego o postępowania. Wskazane rozstrzygnięcie procesowe tj. decyzja o umorzeniu postępowania stanowi, jak wykazano, prawidłowy sposób zakończenia nieprawidłowo wznowionego postępowania. Stanowisko o błędnym wznowieniu postępowania organ I instancji oparł na ustaleniu, że w sprawie podanie o wznowienie postępowania R. S. złożył po upływie terminu, o którym mowa w art. 148 § 2 kpa, tj. po upływie miesiąca od dnia, w którym dowiedział się on o decyzji z dnia [...] grudnia 2016 r. Powyższe ustalenie organ I instancji uzasadnił powołując się na zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy, w którym udokumentowane zostały wypowiedzi R. S. o wydaniu decyzji środowiskowej, jej dacie i rozstrzygnięciu. W tym zakresie organ I instancji wskazał w szczególności na artykuł redaktora A. L. z dnia [...] lutego 2017 r. w "[...]" pt. "[...]", w którym R. S. oświadczył, że cyt. "...Decyzja Środowiskowa nosi datę [...] grudnia - A ja nie zostałem stroną w sprawie - skarży się R. S..." oraz treść audycji emitowanej na żywo w dniu [...] lutego 2017 r. w Polskim Radio [...] wraz z przekazem filmowym o nazwie "[...]" - redaktor Z. W. i redaktora A. K., w trakcie której na zadane przez redaktora A. K. pytanie cyt. "Na jakim etapie jest teraz postępowanie", R. S. odpowiedział cyt. "Już jest pozytywna decyzja odnośnie uwarunkowań środowiskowych, jest już pozytywna, wydana i podpisana przez Burmistrza K.". Na podstawie powyższych dowodów organ I instancji stwierdził, że R. S. wiedział o wydaniu przez Burmistrza K. decyzji środowiskowej już [...] lutego 2017 r. i potwierdził to [...] lutego 2017 r. Podkreślić należy, że organ I instancji załączył do akt sprawy płytę CD-R z nagraniem ww. audycji radiowej w radiu [...]. Wskazał również adres strony internetowej pod którą znajduje się ww. artykuł prasowy A. L. z dnia [...] lutego 2017 r. w "[...]", jak też adresy stron internetowych na których zamieszone zostały także inne artykuły i reportaże dotyczące kontestowanej inwestycji i stanowiska R. S. w sprawie jej realizacji. Podkreślić należy również, że organ I instancji pismem z dnia [...] listopada 2017 r. zwrócił się do Polskiego Radia [...] o udzielenie informacji czy autentyczna jest treść ww. pytania redaktora A. K. w audycji Polskiego Radia [...] "[...]" oraz ww. odpowiedź R. S. i czy odpowiedź ta świadczy, że w czasie audycji R. S. wiedział o wydanej decyzji środowiskowej, na które to pytanie organ I instancji została udzielona odpowiedź pismem z dnia [...] listopada 2017 r., w ramach której wskazany został adres strony internetowej, na które można odsłuchać audycję. Pomimo wskazanych dowodów organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. SKO zarzuciło organowi I instancji naruszenie podstawowych zasad postępowania wyrażonych w art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 kpa. Wskazać należy, że SKO podnosząc wskazany zarzut, nie wyjaśniło w żaden sposób na czym to naruszenie podstawowych zasad postępowania polegało w przedmiotowej sprawie, oraz nie odniosło w ogóle tego zarzutu do treści decyzji organu I instancji. W ocenie Sądu stanowi to istotne naruszenie art. 138 § 2 kpa, gdyż SKO nie wykazało, że w sprawie zaistniała niezbędna przesłanka możliwości wydania decyzji kasacyjnej, w postaci wymogu naruszenia przepisów postępowania przez organ I instancji. Ponadto SKO, w objętej sprzeciwem decyzji, powołało się na wniosek dowodowy R. S. zawarty w odwołaniu od decyzji organu I instancji, podniesiony na okoliczność ustalenia, czy przedstawiona w [...] informacja pochodziła od R. S. czy też redaktor wszedł w jej posiadanie z innego źródła. Zdaniem SKO konieczność przeprowadzenia przedmiotowego wniosku dowodowego, i ewentualnie innych dowodów, w tym w szczególności dowodu z przesłuchania R. S., ma uzasadniać podjęcie decyzji kasacyjnej w sprawie. Zauważyć należy jednak, jak podkreślono to powyżej, że organ II instancji może wydać decyzję określoną w art. 138 § 2 kpa, jeżeli wątpliwości organu II instancji co do stanu faktycznego nie można wyeliminować w trybie art. 136 § 1 kpa. Uznając zatem, że zachodzi potrzeba uzupełnienia postępowania dowodowego SKO powinno w pierwszej kolejności rozważyć zastosowanie art. 136 § 1 kpa, a nie zaś przekazywać sprawę do ponownego rozpatrzenie organowi I instancji. Rozważania organu w tym zakresie powinny znajdować odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji organu II instancji. Organ II instancji, zgodnie z treścią art. 136 § 1 kpa, może sam przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo też zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Zdaniem Sądu potrzeba przeprowadzenie jednego dowodu zawnioskowanego na etapie postępowania odwoławczego, i jedynie ewentualnie innego dowodu, mieści się w kompetencjach organu odwoławczego, określonych w art. 136 kpa, z uwagi na niewielki zakres dodatkowego postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie.

Reasumując w ocenie Sądu okoliczności wskazane przez organ II instancji nie stanowią przesłanek wystarczających do zastosowania art. 138 § 2 kpa. Rozstrzygnięcie organu II instancji nie zawiera bowiem jakiegokolwiek odniesienia do treści decyzji organu I instancji z wyraźnym wskazaniem w jakim zakresie została ona wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Organ II instancji w żaden sposób nie wskazał też przyczyn dla których nie mógł wątpliwości co do stanu faktycznego wyeliminować w trybie art. 136 § 1 kpa. Zdaniem Sądu natomiast przeprowadzenie jednego dowodu, na który powołało się SKO, mieści się ramach postępowania uzupełniającego, o którym mowa w art. art. 136 § 1 kpa.

Mając na uwadze powyższe Sąd uznał decyzję SKO za niezgodne z art. 138 § 2 w zw. z art. 136 kpa. Wobec tego, na podstawie art. 151a § 1 ppsa, Sąd uwzględniając sprzeciw, uchylił decyzję SKO w całości. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ odwoławczy przy dokonywaniu ustaleń stanu faktycznego winien uwzględnić zaprezentowanej w niniejszym uzasadnieniu wykładnie art. 138 § 2 w zw. z art. 136 kpa i art. 148 § 2 kpa. SKO weźmie pod uwagę, że przepis art. 148 § 2 kpa dla otwarcia biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania nie wymaga, aby strona dokładnie poznała treść rozstrzygnięcia, lecz wystarczy, jeżeli posiada informację, czego dana decyzja dotyczy i jakie jest rozstrzygnięcie. Ponadto SKO dopiero po ewentualnym przeprowadzeniu postępowania uzupełniającego, rozważy w razie zaistnienia potrzeby przeprowadzenia w sprawie postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, sposób rozstrzygnięcia sprawy, który nie będzie naruszył zasady dwuinstancyjności postępowania, wyrażonej w art. 15 kpa, której istota polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu sprawy.

O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie drugim wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ppsa w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 265).