Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 182/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2013-06-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 49 ust. 1-3, art. 59f ust. 1-3, art. 49b, art. 48
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 5 czerwca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Protokolant st. sekr. sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi J. D. na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2012r. Nr [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] grudnia 2012 r. znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), po rozpatrzeniu zażalenia J. D. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia [...] września 2012 r. znak: [...], ustalające opłatę legalizacyjną dla J. D. tytułem dokonanej w latach 2004-2005 samowolnej rozbudowy budynku mieszkalnego, usytuowanego na działce nr [...] w m. J., gm. D., utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.

Rozstrzygnięcie to wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu 11 października 2005 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. (dalej: PINB) przeprowadził na działce nr [...] w m. J. gm. D. oględziny, w wyniku których ustalił, że rozbudowana przez Państwa D. część budynku mieszkalnego została dokonana bez wymaganego pozwolenia na budowę. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2005 r. PINB wstrzymał inwestorom prowadzenie robót budowlanych związanych z tą rozbudową, a następnie postanowieniem z dnia [...] lutego 2006 r. nałożył na nich obowiązek przedłożenia dokumentów niezbędnych do legalizacji przedmiotowej inwestycji na podstawie art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) w zw. z art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. u. Nr 80, poz. 718).

PINB w dniu 9 października 2008 r. przeprowadził ponowne oględziny, w wyniku których stwierdził, że inwestorzy nie wykonali robót budowlanych od czasu pierwotnej kontroli. Następnie, wobec niespełnienia obowiązku przedstawienia dokumentów wymaganych do legalizacji samowoli PINB decyzją z dnia [...] maja 2009 r. nakazał rozbiórkę rozbudowanej części budynku mieszkalnego. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: WWINB) na skutek odwołania, decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy PINB decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. nakazał ponownie rozbiórkę rozbudowanej części obiektu. WWINB decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wskutek skargi, wyrokiem z dnia 28 stycznia 2011 r. sygn. akt II SA/Po 571/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję, poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i postanowienie organu I instancji z dnia [...] lutego 2006 r.

W związku z tym wyrokiem PINB postanowieniem z dnia [...] maja 2011 r. na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) wstrzymał prowadzenie robót budowlanych polegających na rozbudowie części przedmiotowego budynku mieszkalnego oraz nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia w określonym terminie 4 egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczegółowymi oraz zaświadczeniem o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

W dniu 12 sierpnia 2012 r. Państwo D. wnieśli o przedłużenie terminu do przedłożenia dokumentów. Następnie w dniu 3 października 2011 r. przedłożyli decyzję Burmistrza D. z dnia [...] lipca 2011 r. o warunkach zabudowy oraz 4 egzemplarze projektu.

W związku z niedostarczeniem przez Państwo D. oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz niedostarczeniem postanowienia Sądu Rejonowego w T. dotyczącego wyrażenia zgody zastępczej, PINB decyzją z dnia [...] października 2011 r. na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 Prawa budowlanego nakazał Z. i J. D. rozbiórkę rozbudowanej w latach 2004-2005 części budynku mieszkalnego (oznaczonej na załączniku do decyzji kolorem czerwonym i literami A-B-C-D-E-F-A), usytuowanego na działce będącej własnością J. D. i H. M., oznaczonej nr [...], położonej w m. J. gm. D. Decyzję tę uchylił WWINB decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

W dniu 27 stycznia 2012 r. uprawomocniło się postanowienie Sądu Rejonowego w T. z dnia [...] października 2011 r. zezwalające J. D. na dokonanie rozbudowy przedmiotowego budynku zgodnie z projektem i sporządzoną dokumentacją budowlaną.

PINB na podstawie art. 49 ust. 1 i 2 oraz art. 59f ust. 1 i 2 Prawa budowlanego postanowieniem z dnia [...] września 2012 r. ustalił wysokość opłaty legalizacyjnej na kwotę 50.000 zł.

Zażalenie na to postanowienie złożył J. D., wskazując, iż wysokość opłaty jest niewspółmierna do rodzaju i wielkości rozbudowy jaka została wykonana oraz narusza zasady współżycia społecznego jako niemożliwa do spełnienia przez niego. Współwłaściciela nieruchomości H. M. w piśmie z dnia 8 października 2012 r. wyraziła stanowisko, iż wysokość opłaty jest wyliczona prawidłowo.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 28 Prawa budowlanego roboty budowlane polegające na rozbudowie budynku przez Państwa D. wymagały uzyskania pozwolenia na budowę. Inwestor takiego pozwolenia nie uzyskał. Wyjaśnił też, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie nie zostało wszczęte przed dniem 11 lipca 2003 r., ani nie zachodzą okoliczności określone w przepisach ustawy z dnia 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw. W związku z tym konieczne było zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego. Zgodnie z art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego organ nakłada na inwestora obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie określonych dokumentów w celu doprowadzenia samowolnie wybudowanego obiektu do stanu zgodnego z prawem. Zobowiązany z nałożonego obowiązku wywiązał się.

W tej sytuacji zastosowanie znajduje przepis art. 49 Prawa budowlanego. Art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego stanowi, że gdy organ, przed wydaniem decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i ewentualnego udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, stwierdzi, że projekt zagospodarowania działki lub terenu jest zgodny z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, projekt budowlany jest kompletny i posiada wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia i sprawdzenia oraz wykonany został przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane, to w drodze postanowienia ustala opłatę legalizacyjną. WWINB wskazał, że skarżący przedłożył decyzję Burmistrza D. z dnia [...] lipca 2011 r. o warunkach zabudowy dla przedmiotowej rozbudowy budynku mieszkalnego, prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w T. z dnia [...] października 2011 r. zezwalające J. D. na dokonanie tejże rozbudowy, zgodnie z projektem i dokumentacja budowlaną. Ponadto organ II instancji stwierdził, że przedłożony projekt budowlany został sporządzony przez osobę do tego uprawnioną. Zdaniem WWINB organ I instancji wydał prawidłowo postanowienie o opłacie legalizacyjnej.

Jednocześnie organ II instancji wyjaśnił, że co prawda inwestorem byli Z. i J. D., niemniej jednak to jedynie J. D. jest współwłaścicielem nieruchomości, na której usytuowany jest przedmiotowy obiekt i to on uzyskał zgodę Sądu Rejonowego w T. na wykonanie tychże robót budowlanych. W związku z tym, zdaniem WWINB należało uznać, że inwestorem mającym interes prawny i możliwość potencjalnej legalizacji obiektu jest J. D.

Dalej WWINB wyjaśnił, że zgodnie z art. 49 ust. 2 i art. 59f ust. 1 Prawa budowlanego wysokość opłaty legalizacyjnej wynosi: podwyższony pięćdziesięciokrotnie iloczyn stawki opłaty (S=500 zł), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (budynku mieszkalnego jednorodzinnego – kategoria I – K=2) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (dla budynku mieszkalnego jednorodzinnego wielkość stała – W=1), co daje opłatę w wysokości 50.000 zł. WINB wspomniał też, że opłata legalizacyjna nie podlega przymusowemu ściągnięciu, lecz powoduje nakazanie rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego lub jego części.

J. D. wniósł skargę na powyższe postanowienie WWINB, żądając jego uchylenia w całości. W uzasadnieniu skargi podniósł, iż przedmiotem wniesionego przez niego zażalenia do organu odwoławczego był sam fakt ustalenia opłaty legalizacyjnej i jej wysokość oraz prowadzące do tego działania PINB w T. w kontekście konstytucyjnych zasad, zgodnie z którymi organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.) oraz wyczerpująco i należycie informują strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków. Tymczasem zdaniem skarżącego organy nie informowały go – pomimo licznych zapytań - o jego prawach i obowiązkach, w tym dotyczących przyszłych zobowiązań wynikających z prowadzonego postępowania, w szczególności o wysokości opłaty legalizacyjnej. Wyjaśnił, ze gdyby znał wysokość opłaty nie podejmowałby działań zmierzających do zakończenia procesu legalizacji i nie narażał się na wydatek rzędu 5.000 zł (koszty projektu budowlanego i koszty biegłych w postępowaniu cywilnym).

Skarżący wskazał, że ustalona opłata jest dla niego nie do przyjęcia, gdyż nie ma on możliwości zgromadzenia takiej kwoty, a ponadto przekracza ona kilkukrotnie wartość wykonanych prac. Wątpliwości skarżącego budzi również ustalona przez organy kategoria obiektu budowlanego – budynek mieszkalny jednorodzinny, gdy tymczasem skarżący w dokonanej rozbudowie część pomieszczenia zamierzał przeznaczyć na kotłownię. Skarżący wskazał, że w trakcie postępowania legalizacyjnego dawał wyraz temu, że jest gotowy dopełnić wszelkich formalności, aby doprowadzić do zalegalizowania samowoli. W tym celu zlecił sporządzenie niezbędnej dokumentacji i inicjował działania procesowe. Dodał że jest osobą chorą utrzymującą się wspólnie z żoną z renty rodzinnej i emerytury żony.

Skarżący podniósł też, że ustalenie opłaty legalizacyjnej na podstawie art. 49b Prawa budowlanego byłoby dla niego korzystniejsze i organy powinny zastosować ów przepis. Wskazał też, że dla niego rozbiórka rozbudowanej części obiektu wskutek nieziszczenia opłaty legalizacyjnej skutkować będzie szkodą odpowiadającą wartości materiałów budowlanych i wykonanych prac. Nadmienił też, że wystąpił do Wojewody Wielkopolskiego z wnioskiem o umorzenie tejże opłaty. Ten decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. odmówił umorzenia opłaty legalizacyjnej, lecz na skutek odwołania Minister Finansów decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

W odpowiedzi WWINB wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

W piśmie procesowym z dnia 1 czerwca 2013 r. H. i J. M. wnieśli o oddalenie skargi. Wskazali, iż skarżący otrzymuje rentę, dorabia na budowach jako murarz, zaś jego żona otrzymuje emeryturę i wspólnie pobierają dotacje unijne. Ponadto mieszka z nimi trzydziestoletni syn, który pracuje w masarni i prywatnie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga okazała się bezzasadna.

Przedmiotem kontroli zgodności z prawem w niniejszym postępowaniu sądowym było postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2012 r. i poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia [...] września 2012 r. ustalające wobec J. D. opłatę legalizacyjną w wys. 50.000 zł w sprawie samowoli, polegającej na rozbudowie budynku mieszkalnego, usytuowanego na działce nr [...] w m. J., gm. D.

Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd podziela ustalenia faktyczne poczynione przez organy obu instancji, przyjmując je za własne i czyniąc je podstawą swych rozważań. Nie budzi wątpliwości, czemu nie zaprzeczył sam skarżący w toku postępowania, że w latach 2004-2005 na należącej do niego i H. M. nieruchomości dokonał przedmiotowej rozbudowy domu, nie legitymując się ani decyzją o warunkach zabudowy, ani nie posiadając wymaganego pozwolenia na budowę. Obowiązujące już wówczas przepisy art. 28 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego przewidywały, że roboty budowlanego, w tym polegające na rozbudowie uznawanej w myśl art. 3 pkt 6 tej ustawy za budowę, można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Przepisy art. 29-31 Prawa budowlanego nie przewidywały zaś wyjątku od zasady uzyskania pozwolenia na budowę na tego rodzaju budowę. Trafnie zatem organy nadzoru budowlanego zastosowały procedurę legalizacji przedmiotowego obiektu.

W ocenie Sądu organy orzekające prawidłowo zastosowały przepisy art. 49 ust. 1 i 2 w zw. z art. 59f ust. 1 Prawa budowlanego. Przepis art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego stanowi, iż właściwy organ, przed wydaniem decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, bada:

1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,

2) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń,

3) wykonanie projektu budowlanego przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane

- oraz, w drodze postanowienia, ustala wysokość opłaty legalizacyjnej. Na postanowienie przysługuje zażalenie.

Jak określa art. 49 ust. 2 Prawa budowlanego do opłaty legalizacyjnej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu.

Zważyć należy, iż skarżący stosownie do nakazów wydanych postanowieniem PINB z [...] maja 2011 r. wylegitymował się ostateczną decyzją Burmistrza D. z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. Przedłożył również projekt budowlany oraz zastępcze oświadczenie woli w formie postanowienia Sądu Rejonowego w T. z dnia [...] października 2011 r. sygn. akt [...] zezwalające mu na dokonanie rozbudowy przedmiotowego budynku mieszkalnego zgodnie z projektem i dokumentacją budowlaną sporządzoną przez C. M., które to orzeczenie zastąpiło oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Istniały zatem podstawy do ustalenia opłaty legalizacyjnej na podstawie art. 49 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego.

W ocenie Sądu wysokość opłaty (50.000 zł) również została ustalona właściwie. Stosując odpowiednio na mocy art. 49 ust. 2 Prawa budowlanego art. 59f ust. 1 tej ustawy, z uwzględnieniem zasady pięćdziesięciokrotnego podwyższenia stawki opłaty, należało wymierzyć opłatę legalizacyjną stanowiącą iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w). Stawka opłaty (s) wynosi 500 zł (art. 59 ust. 2 Prawa budowlanego), zaś kategorie obiektów, współczynnik kategorii obiektu oraz współczynnik wielkości obiektu określa załącznik do ustawy (art. 59 ust. 3 ustawy). Mając na uwadze, że przedmiotowa samowolna rozbudowa dotyczyła budynku mieszkalnego jednorodzinnego (kategoria I według załącznika) prawidłowo organy zastosowały współczynnik kategorii obiektu – 2,0 i współczynnik wielkości obiektu – 1,0. W rezultacie prawidłowo obliczono, iż iloczyn stawki opłaty (s) 500 zł, współczynnika kategorii obiektu (k) – 2,0, współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w) – 1, przy pięćdziesięciokrotnym podwyższeniu wynosi 50.000 zł.

Jednocześnie rozpoznając zarzuty podniesione w skardze, a dotyczące nieinformowania skarżącego o jego prawach i obowiązkach w postępowaniu legalizacyjnym stwierdzić należy, że już tutejszy Sąd w wyroku z dnia 28 stycznia 2011 r. sygn. akt II SA/Po 571/10 (k. 15 akt adm. I instancji) wskazał, że skarżący dokonał samowoli budowlanej i jest on obowiązany do poniesienia ciężarów związanych z legalizacją pod rygorem orzeczenia o rozbiórce rozbudowy zrealizowanej bez pozwolenia na budowę. Sąd wyjaśnił, że w takiej sytuacji skarżący może – powołując się na zasady postępowania administracyjnego – wymagać od organu, by zastąpił go w dokonaniu oceny, czy bardziej opłacalne bądź korzystne jest dla niego przywrócenie stanu zgodnego z prawem przez rozbiórkę obiektu, czy podjęcie się obowiązków związanych z legalizacją, w tym uiszczenie opłaty legalizacyjnej. Przy czym Sąd zaznaczył, że organ określa opłatę w osobnym postanowieniu i to dopiero po przedstawieniu pełnej dokumentacji obiektu, o której mowa w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego (art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego). Orzeczenie w tym względzie jest zaskarżalne, zaś w świetle powyższych norm nie sposób przyjąć istnienia po stronie organu obowiązku wcześniejszego informowania o wysokości opłaty legalizacyjnej. Ponadto w trakcie postępowania administracyjnego PINB poinformował skarżącego i jego małżonkę Z. D., że w przypadku nieprzedłużenia wymaganych dokumentów po upływie zakreślonego terminu zostanie wydany nakaz rozbiórki obiektu budowlanego (postanowienie PINB z dnia [...].05.2011 r. – k. 26 akt adm. I instancji). Mając powyższe na względzie, zauważyć należy, że skarżący miał wiedzę co do podejmowane przez niego ryzyka związanego z jednej strony poniesieniem kosztów sporządzenia wymaganego przez organ nadzoru budowlanego projektu budowlanego, innych kosztów związanych z uzyskaniem postanowienia sądu powszechnego zastępujące oświadczenie o prawie do dysponowana nieruchomością na cele budowlane i kosztami opłaty legalizacyjnej, z drugiej zaś kosztami ewentualnej rozbiórki przedmiotowej części rozbudowanego budynku mieszkalnego. W kontekście tego nie można zgodzić się z zarzutem, iż organy orzekające w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy zaniedbały obowiązku informowania strony o jego prawach i obowiązkach i konsekwencjach niepodjęcia działań nakazanych przez organy.

Odnosząc się do rzekomej, a powołanej przez skarżącego możliwości zastosowania w niniejszej sprawie bardziej korzystnego dla strony stawki opłaty określonej w art. 49b Prawa budowlanego, stwierdzić należy, że przepis ten dotyczy obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Tymczasem, jak już wyżej wskazano, rozbudowa budynku mieszkalnego wymagała uzyskania pozwolenia na budowę na podstawie art. 28 Prawa budowlanego. W związku z tym obowiązkiem organu – w sytuacji samowoli budowlanej – było zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego i w konsekwencji na podstawie art. 49 ust. 2 Prawa budowlanego - stawek opłaty legalizacyjnej z art. 59f ust. 1 tejże ustawy, podwyższonych o pięćdziesiąt.

Ustosunkowując się do podniesionego w skardze zarzutu nieuwzględnienia przez organy trudnej sytuacji materialnej skarżącego przy ustaleniu opłaty legalizacyjnej stwierdzić należy, że opłata legalizacyjna przewidziana w Prawie budowlanym nie bez przyczyny ustalana jest z woli ustawodawcy w sztywny sposób zależny tylko i wyłącznie od parametrów budynku zrealizowanego w warunkach samowoli budowlanej. Nie jest ona w żaden sposób uzależniona od czynników podmiotowych leżących po stronie inwestora, takich jak jego sytuacja majątkowa, osobista i stopień zawinienia. Takie ukształtowanie instytucji opłaty legalizacyjnej jest przy tym uzasadnione faktem, iż ciążący na inwestorze obowiązek uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę i pochodna – w razie braku takiej decyzji - sankcja ma służyć realizacji doniosłych społecznie wartości, takich jak ład przestrzenny, ochrona bezpieczeństwa, życia i zdrowia ludzi, ochrona środowiska, czy wreszcie poszanowanie uzasadnionych interesów i własności osób trzecich, a jednocześnie wynika z tego, iż ostatecznie to osoba zobowiązana, a nie organ administracji, podejmuje decyzję czy uiści należną opłatę legalizacyjną, czy też do stanu zgodnego z prawem doprowadzi poprzez rozbiórkę samowoli budowlanej (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 6 września 2012 r., II SA/Po 526/12, dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W związku z zarzutami skargi podkreślić też trzeba, że ustalenie w drodze postanowienia wysokości opłaty legalizacyjnej jest rozstrzygnięciem związanym, determinowanym stwierdzeniem faktu samowoli budowlanej i ustaleniem istnienia prawnych, pozytywnych przesłanek jej zalegalizowania. Oznacza to, że organ nadzoru budowlanego jest zobligowany do określenia tej opłaty, gdyż przepisy Prawa budowlanego nie przewidują możliwości odstąpienia od jej określenia ani też możliwości miarkowania wysokości tej opłaty (por. wyrok WSA w Białymstoku w wyroku z dnia 20 grudnia 2011r. sygn. akt II SA/Bk 321/11, Lex nr 1125238). Zatem ustawodawca w art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego nie przewidział możliwości uwzględnienia przez organy nadzoru budowlanego jakichkolwiek dodatkowych kryteriów (por. wyrok WSA w Warszawie w wyroku z dnia 27 stycznia 2006r. sygn. akt VII SA/Wa 854/05, Lex nr 196409).

W ocenie Sądu również trafnie organy nadzoru budowlanego zakwalifikowały rozbudowaną część obiektu do kategorii I określonej w załączniku do ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z art. 49 ust. 2 Prawa budowlanego do opłaty legalizacyjnej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu. Przepis art. 59f ust. 1 Prawa budowlanego określa, że kara stanowi iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w). Przy czym, w myśl ust. 2 stawka opłaty (s) wynosi 500 zł, zaś stosownie do ust. 3 kategorie obiektów, współczynnik kategorii obiektu oraz współczynnik wielkości obiektu określa załącznik do ustawy. W załączniku jako I kategorię obiektu budowlanego wskazuje się budynki mieszkalne jednorodzinne. Z projektu budowlanego z sierpnia 2011 r., który został przyjęty w niniejszym postępowaniu wynika, że legalizowana rozbudowa dotyczyła budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Nie ma zaś znaczenia dla wysokości opłaty legalizacyjnej sposób przeznaczenia poszczególnych pomieszczeń w określonej kategorii obiektu. Załącznik do ustawy – Prawo budowlane określa bowiem poszczególne kategorie obiektów budowlanych i dla nich wskazuje współczynniki kategorii i wielkości obiektu. Nie wyodrębnia zaś – jak oczekiwałby skarżący - odmiennych kategorii dla niemieszkaniowych pomieszczeń w budynku mieszkalnym jednorodzinnym.

Reasumując wobec prawidłowego zastosowania w sprawie przepisów prawa procesowego i prawa materialnego przez Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz braku przesłanek dla stwierdzenia nieważności tej decyzji, względnie stwierdzenia wydania jej z naruszeniem prawa skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) orzekł jak w sentencji wyroku.