Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 43/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2018-03-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 9
journal: Dz.U. 1997 nr 121 poz 770
law: Ustawa z dnia 20 sierpnia 1997 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym.
article: art. 28, art. 138 par. 1 pkt 2 i 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Asesor WSA Agnieszka Banach (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 marca 2018r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie nabycia z mocy prawa przez Skarb Państwa prawa użytkowania wieczystego nieruchomości. oddala skargę.


UZASADNIENIE

II SA/Ke 43/18

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej w skrócie powoływane jako "Kolegium") umorzyło postępowanie odwoławcze zainicjowane odwołaniem A.M. od decyzji S. z dnia [...] w przedmiocie nieodpłatnego nabycia z dniem 1 stycznia 2016 r. z mocy prawa przez Skarb Państwa prawa użytkowania wieczystego ustanowionego na nieruchomości, oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działki nr [...]/1 o pow. 0,0869 ha i nr [...]/2 o pow. 0,2132 ha, położnej w O. przy ul. S. (obręb 36, ark. 1) oraz prawa własności budynku handlowo-usługowego stanowiącego odrębną nieruchomość, dla której Sąd Rejonowy w O. Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...].

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji podniósł, że w podstawie prawnej decyzji pierwszoinstancyjnej S. powołał m.in. przepisy art. 9 ust. 2b w zw. z art. 9 ust. 2a, 2i, 2j ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. Nr 121, poz. 770 ze zm.). Organ I instancji uzyskał bowiem z Sądu Rejonowego w Kielcach X Wydział Gospodarczy KRS informację, że podmiot P.P.H.U. "[...]" Sp. z o.o. w [...], który był wpisany do Rejestru Handlowego pod nr [...],, na podstawie przepisów obowiązujących do dnia 1 stycznia 2001 r. i który do dnia 31 grudnia 2015 r. nie złożył wniosku o wpis do Krajowego Rejestru Sądowego, został z dniem 1 stycznia 2016r. na podstawie art. 9 ust. 2a ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym uznany za wykreślony z rejestru, z kolei na podstawie art. 9 ust. 2b tej ustawy z dniem 1 stycznia 2016 r. Skarb Państwa nabył nieodpłatnie z mocy prawa mienie pozostałe po ww. Spółce. Na dzień 1 stycznia 2016 r. w skład tego mienia wchodziło prawo użytkowania wieczystego ustanowionego na nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działki nr [...]/1 o pow. 0,0869 ha i nr [...]/2 o pow. 0,2132 ha położonej w O. przy ul. S. oraz prawo własności budynku handlowo-usługowego stanowiącego odrębną nieruchomość.

W konsekwencji S. - jako właściwy w sprawie - w związku z niezłożeniem do dnia 31 grudnia 2015 r. przez P.P.H.U. "[...]" Sp. z o.o. wniosku o wpis do KRS i w konsekwencji utraceniem przez Spółkę z dniem 1 stycznia 2016 r. osobowości prawnej w prowadzonym postępowaniu administracyjnym zastosował art. 49 k.p.a. i orzekł jak powyżej.

Z uwagi na złożenie odwołania przez A.M. od ww. decyzji Starosty , organ II instancji, powołując się na art. 28 k.p.a. wyjaśnił, że podstawowymi podmiotami uczestniczącymi w postępowaniu administracyjnym są strony, którymi może być każdy, czyjego interesu prawnego łub obowiązku dotyczy postępowanie, lub każdy, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Dlatego, aby zdobyć przymiot strony, niezbędne jest wykazanie istnienia interesu prawnego lub obowiązku w prowadzonym postępowaniu. Kolegium zwróciło uwagę na pojęcie interesu prawnego definiowane w orzecznictwie sądów administracyjnych.

Z akt sprawy wynika, jak wyjaśnił organ odwoławczy, że przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte przez Starostę w następstwie zawiadomienia otrzymanego z Sądu Rejonowego w Kielcach X Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego z dnia 19 M. a 2017 r., w którym Sąd poinformował, że P.P.H.U. "[...]" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w O. nie złożyła wniosku o wpis do Krajowego Rejestru Sądowego.

Zgodnie zaś z art. 9 ust. 2a ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym, podmioty podlegające obowiązkowi wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego zgodnie z przepisami ustawy, o której mowa w art. 1, które były wpisane do rejestru sądowego na podstawie przepisów obowiązujących do dnia wejścia w życie tej ustawy i które do dnia 31 grudnia 2015 r. nie złożyły wniosku o wpis do rejestru, uznaje się za wykreślone z rejestru z dniem 1 stycznia 2016 r.

Organ odwoławczy stwierdził zatem, że bez wątpienia spółka P.P.H.U. "..." Sp. z o.o. z siedzibą w O. dla swojego bytu prawnego wymaga wpisu do rejestru, którym aktualnie jest Krajowy Rejestr Sądowy. Skoro zaś podmiot ten w terminie do dnia 31 grudnia 2015 r. nie złożył wniosku o wpis do KRS, to skutkiem tego jest wykreślenie Spółki z rejestru, a zatem utrata jej bytu prawnego. Zaniechanie dopełnienia obowiązku złożenia wniosku o wpis spółki do KRS rodzi bowiem skutek w postaci wykreślenia tej spółki z rejestru.

Jak wyjaśnił nadto organ odwoławczy, z brzmienia art. 9 ust. 2b ww. ustawy wynika, że m.in. wspólnicy spółki tracą swoje uprawnienia do Majątku spółki z chwilą gdy ta zostanie wykreślona z rejestru. Skoro zatem obecnie zarówno nie funkcjonuje w obrocie prawnym ww. Spółka, a tym samym przestała być ona podmiotem praw i obowiązków, a także jej wspólnicy z chwilą wykreślenia spółki z rejestru stracili uprawnienia do Majątku byłej Spółki, to nie sposób uznać, że byłemu wspólnikowi przysługuje interes prawny w postępowaniu dotyczącym nabycia nieodpłatnego przez Skarb Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 2016 r. mienia takiej Spółki (prawa użytkowania wieczystego nieruchomości i prawa własności budynku). Tym samym brak jest normy prawnej, z której były wspólnik "[...]" Sp. z o.o. - A.M. - mógłby wywodzić interes prawny. Przysługuje jej bowiem jedynie interes faktyczny.

Kolegium zauważyło, że S. de facto traktował A.M. jako stronę postępowania w przedmiocie nieodpłatnego nabycia przez Skarb Państwa prawa użytkowania wieczystego ww. nieruchomości oraz prawa własności budynku handlowo-usługowego stanowiącego odrębną nieruchomość. Umożliwił stronie zapoznanie się z aktami sprawy, w tym zezwolił na dokonywanie kopii z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. Ponadto organ I instancji kopię decyzji doręczył zarówno A.M. w dniu 23 sierpnia 2017 r., jak i jej pełnomocnikowi.

Zaskarżona decyzja organu pierwszej instancji została doręczona w trybie art. 49 k.p.a. poprzez jej wywieszenie w siedzibie Urzędu Miasta w okresie od dnia 22 sierpnia 2017 r. do dnia 5 września 2017 r. W Biuletynie Informacji Publicznej Starostwa Powiatowego w O. - na stronie internetowej – ww. decyzja z dnia [...] została opublikowana w dniu 22 sierpnia 2017 r. Tym samym odwołanie A.M. wpłynęło w terminie.

Końcowo organ II instancji podkreślił, że brak jest podstawy prawnej, z której można byłoby wywieść interes prawny A.M. w postępowaniu dotyczącym nieodpłatnego nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 2016 r. przez Skarb Państwa prawa użytkowania wieczystego nieruchomości oraz prawa własności budynku handlowo-usługowego, tym samym nie przysługuje jej przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a.

Odnosząc się natomiast do zarzutu braku wystąpienia przez Starostę z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności przepisów ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym z Konstytucją, a w szczególności wyrażoną w niej zasadą ochrony własności, Kolegium wskazało, że w myśl art. 191 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 188 pkt 1 Konstytucji, z wnioskiem o zbadanie zgodności ustawy z Konstytucją do Trybunału Konstytucyjnego mogą wystąpić organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego. Organami stanowiącymi jednostek samorządu terytorialnego są odpowiednio rada gminy, rada powiatu, sejmik województwa. Z powyższych przepisów wynika jednak uprawnienie organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego do wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego z wnioskiem o zbadanie zgodności przepisu ustawowego z Konstytucją, a nie ich obowiązek.

A.M. wywiodła skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, zarzucając naruszenie przepisów postępowania Mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.

- art. 28 k.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i błędne uznanie, że A.M. nie posiada interesu prawnego w przedmiotowym postępowaniu;

- art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i umorzenie postępowania odwoławczego wskutek błędnego uznania, że A.M. nie posiada interesu prawnego w przedmiotowym postępowaniu;

- art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie i nieuchylenie decyzji Starosty Ostrowieckiego, która została wydana z naruszeniem przepisów postępowania tj. art. 28 k.p.a. z uwagi na jego niezastosowanie i niezbadanie, czy A.M. posiada interes prawny w przedmiotowej sprawie oraz z naruszeniem prawa materialnego tj. przepisu art. 191 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 188 Konstytucji RP z uwagi na jego niezastosowanie i niewystąpienie przez organ z wnioskiem do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności z Konstytucją przepisów art. 9 ust. 2a oraz art. 9 ust. 2b ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym, w sytuacji, gdy zachodzą uzasadnione wątpliwości w zakresie zgodności powyższych przepisów z art. 21 i art. 64 Konstytucji.

W związku z tymi zarzutami autorka skargi wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, rozważenie uchylenia decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi strona podniosła, powołując się na orzeczenia sądów administracyjnych, że przymiot strony w postępowaniu administracyjnym ma osoba, której dotyczy bezpośrednio to postępowanie lub w którym może być wydane orzeczenie godzące w jej prawem chronione interesy poprzez ograniczenie lub uniemożliwienie korzystania z przysługujących jej praw. Wątpliwości co do legitymacji do udziału w postępowaniu w charakterze strony, w ocenie skarżącej, należy zawsze rozstrzygać na korzyść podmiotu domagającego się uznania go za stronę, bowiem wymaga tego cel postępowania administracyjnego, którym jest w szczególności zapewnienie ochrony interesów jego stron.

A.M. ma interes prawny w przedmiotowej sprawie, albowiem była jedynym wspólnikiem spółki P.P.H.U. "[...]" Sp. z o.o. Na skutek wydania decyzji S. została de facto pozbawiona istotnej części Majątku, albowiem wskazane powyżej prawo użytkowania wieczystego nieruchomości oraz prawo własności położonych na niej budynków przedstawiają znaczną wartość.

A.M. została także pozbawiona dochodów z przedmiotowej nieruchomości, albowiem do momentu wydania decyzji budynek handlowo-usługowy znajdujący się na nieruchomości był wynajmowany znanej sieci handlowej.

Organ II instancji błędnie uznał zatem, w ocenie skarżącej, że nie ma ona interesu prawnego w przedmiotowej sprawie, czym naruszył przepis art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i umorzenie postępowania.

W toku postępowania przed Starostą pismem z dnia 24 lipca 2017 r. strona zgłosiła swój udział w sprawie, podnosząc, że jako jedyny wspólnik spółki P.P.H.U. "[...]" Sp. z o.o. posiada interes prawny w przedmiotowej sprawie. Organ I instancji nie zbadał, czy skarżąca jest stroną postępowania. S. ograniczył się jedynie do odpowiedzi na podniesione przez nią zarzuty. Ponadto przedmiotowa decyzja nie została doręczona skarżącej w trybie przewidzianym przez Kodeks postępowania administracyjnego. A.M. otrzymała w siedzibie Starostwa jedynie kserokopię decyzji, co miało miejsce w dniu 21 sierpnia 2017 r.

W konsekwencji strona podniosła, że organ I instancji naruszył przepis art. 28 k.p.a., albowiem nie zbadał, czy A.M. ma interes prawny w przedmiotowym postępowaniu.

Jak nadto wyjaśniła skarżąca, przepisy art. 9 ust. 2a i ust. 2b ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym wywołują daleko idące konsekwencję dla podmiotów, które nie dopełniły obowiązku dokonania wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego: tracą one byt prawny z dniem 1 stycznia 2016 roku, zostają pozbawione Majątku, ich mienie nabywa Skarb Państwa, nabycie to następuje nieodpłatnie, wspólnicy zostają pozbawieni wszelkich uprawnień wobec mienia Spółek. Ustanowienie tak drastycznych sankcji przez ustawodawcę budzi, w opinii skarżącej, wątpliwości w zakresie zgodności przepisów ustawy z Konstytucją, w szczególności z wyrażoną w niej zasadą ochrony własności. Artykuł 64 Konstytucji stanowi, że każdy ma prawo do własności, innych praw Majątkowych oraz prawo dziedziczenia. Własność, inne prawa Majątkowe oraz prawo dziedziczenia podlegają równej dla wszystkich ochronie prawnej. Własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności.

Artykuł 21 Konstytucji RP chroni własność i prawo dziedziczenia, zaś wywłaszczenie jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy jest dokonywane na cele publiczne i za słusznym odszkodowaniem. Ustanowione w art. 9 ust. 2b ww. ustawy nabycie przez Skarb Państwa z mocy prawa mienia wykreślonych z Rejestru Handlowego podmiotów stanowi de facto wywłaszczenie. Konstytucja stanowi, że wywłaszczenie może nastąpić jedynie w celach publicznych i za słusznym odszkodowaniem. Warunki te nie zostały spełnione w przepisie art. 9 ust. 2b cyt. ustawy, który przewiduje nabycie mienia nieodpłatnie i bez względu na cel, któremu ma służyć.

W związku z powyższym strona stwierdziła, że zachodzą uzasadnione wątpliwości w zakresie zgodności przepisów ustawy z Konstytucją. Jak podniosła strona, stosownie do art. 188 pkt 1 Konstytucji, Trybunał Konstytucyjny orzeka w sprawach zgodności ustaw i umów międzynarodowych z Konstytucją. Natomiast w świetle art. 191 ust. 1 pkt 3 Konstytucji z wnioskiem w sprawach, o których mowa w art. 188, do Trybunału Konstytucyjnego wystąpić mogą organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego. Z uwagi na występujące uzasadnione wątpliwości w zakresie zgodności przepisów ustawy z Konstytucją S. w przedmiotowej sprawie powinien był zatem zwrócić się ze stosownym wnioskiem do Trybunału Konstytucyjnego i zawiesić postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Na rozprawie w dniu 1 marca 2018 r. pełnomocnik A.M. wniósł o rozważanie skierowania pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego, czy przepisy art. 9 ust. 2a i 2b ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym są zgodne z art. 64 i art. 21 Konstytucji RP. Dodał, że skarżąca z uwagi na zamieszkiwanie w Wielkiej Brytanii nie miała wiedzy, że przepisy tej ustawy weszły w życie i powinna dokonać wpisu do rejestru.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie wyznaczonym wskazanymi przepisami prawa Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga A.M. nie zasługuje na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 9 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 1997 r., nr 121 poz. 770 ze zm.), dalej powoływanej jako "przepisy wprowadzające ustawę o KRS".

Na wstępie podnieść, że od dnia 1 stycznia 2001 r. podstawowym aktem prawnym regulującym kwestie dotyczące powstawania i funkcjonowania w obrocie prawnym i gospodarczym spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jest Kodeks spółek handlowych. Ustawa ta zastąpiła obowiązujące do tego czasu przepisy rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 27 czerwca 1934 r. - Kodeks handlowy (Dz. U. z 1946 r., poz. 502, ze zm.).

W myśl art. 164 § 1 Kodeksu spółek handlowych, do zgłoszenia spółki do sądu rejestrowego w sprawach nieuregulowanych w tej ustawie, stosuje się przepisy ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 687, ze zm., dalej "ustawa o KRS"). Zgodnie zaś z art. 7 ust. 1 przepisów wprowadzających ustawę o KRS, podmiot podlegający obowiązkowi wpisu do rejestru przedsiębiorców - przepisami ustawy o KRS - wpisany do rejestru sądowego na podstawie przepisów obowiązujących do dnia wejścia w życie ustawy (tj. co do zasady do dnia 1 stycznia 2001 r.), jest obowiązany do złożenia wniosku o wpis do rejestru przedsiębiorców. W myśl natomiast art. 9 ust. 2 przepisów wprowadzających ustawę o KRS, do czasu rejestracji, zgodnie z przepisami ustawy o KRS, nie dłużej jednak niż do dnia 31 grudnia 2015 r., zachowują moc dotychczasowe wpisy w rejestrach sądowych, przy czym przepis ten był kilkukrotnie nowelizowany w zakresie daty końcowej, do której zachowują moc dotychczasowe wpisy w rejestrach sądowych.

Z dniem 1 stycznia 2015 r. weszły w życie przepisy w art. 9 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym tj. ustępy 2a – 2j (na mocy art. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o zmianie ustawy o Krajowym Reestrze Sądowym oraz niektórych innych ustaw - Dz. U. z 2014 r., poz. 1924).

Zgodnie z art. 9 ust. 2a przepisów wprowadzających ustawę o KRS, podmioty podlegające obowiązkowi wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego zgodnie z przepisami ustawy, o której mowa w art. 1, które były wpisane do rejestru sądowego na podstawie przepisów obowiązujących do dnia wejścia w życie tej ustawy i które do dnia 31 grudnia 2015 r. nie złożyły wniosku o wpis do rejestru, uznaje się za wykreślone z rejestru z dniem 1 stycznia 2016 r. W przypadku gdy wniosek o wpis złożony przed dniem 1 stycznia 2016 r. został po tej dacie zwrócony, odrzucony, oddalony albo postępowanie o wpis zostało umorzone, skutki określone w niniejszym przepisie oraz przepisach ust. 2b-2g i 2i powstają z dniem następującym po dniu zwrotu, odrzucenia, oddalenia wniosku albo umorzenia postępowania. Nadto stosownie do art. 9 ust. 2b przepisów wprowadzających ustawę o KRS, z dniem 1 stycznia 2016 r. Skarb Państwa nabywa nieodpłatnie z mocy prawa mienie podmiotów, o których mowa w ust. 2a. Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność z nabytego mienia za zobowiązania podmiotów, o których mowa w ust. 2a. Prawa wspólników, członków spółdzielni i innych osób uprawnionych do udziału w Majątku likwidacyjnym wygasają z chwilą wykreślenia podmiotu z rejestru.

Powyższe oznacza, że podmiot - wpisany do rejestru handlowego, który nie został wpisany do Krajowego Rejestru Sądowego, ani nie toczyło się żadne postępowanie o jego przerejestrowanie - uznaje się za wykreślony z rejestru z dniem 1 stycznia 2016 r., co ma taki skutek, że podmiot ten całkowicie traci byt prawny z tą datą, zaś Skarb Państwa z mocy prawa nabywa z tym dniem nieodpłatnie mienie tego podmiotu.

Wobec jednoznacznego brzmienia powołanych przepisów prawa, uwzględniając okoliczności sprawy wynikające ze zgromadzonych w postępowaniu administracyjnym dokumentów, stwierdzić należy, że bez wątpienia rację ma organ II instancji, iż spółka P.P.H.U. "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w O. z dniem 1 stycznia 2016 r. utraciła byt prawny. Skutkiem nieprzerejestrowania ww. Spółki (która była wpisana do Rejestru Handlowego za nr [...],) do Krajowego Rejestru Sądowego do dnia 31 grudnia 2015 r. jest bowiem wykreślenie tej Spółki z rejestru, co potwierdza zawiadomienie Sądu Rejonowego w Kielcach X Wydziału Gospodarczego z dnia 19 M. a 2017 r.

Jednocześnie art. 9 ust. 2b przepisów wprowadzających ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym wprost stanowi, że prawa wspólników do udziału w Majątku likwidacyjnym wygasają z chwilą wykreślenia podmiotu z rejestru.

Zatem właściwie organ odwoławczy uznał, że byłemu wspólnikowi nie przysługuje interes prawny w postępowaniu dotyczącym nabycia z dniem 1 stycznia 2016 r. nieodpłatnie przez Skarb Państwa mienia spółki, która utraciła swój byt prawny wskutek jej nieprzerejestrowania do KRS do dnia 31 grudnia 2015 r. Stąd A. M., jako byłemu wspólnikowi P.P.H.U. "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w [...], nie przysługuje status strony w postępowaniu prowadzonym w przedmiocie nabycia nieodpłatnego przez Skarb Państwa mienia tej Spółki z dniem 1 stycznia 2016 r. tj. prawa użytkowania wieczystego na ww. nieruchomości i prawa własności budynku na niej posadowionego. Nie ma ona bowiem interesu prawnego w tym postępowaniu.

W myśl art. 28 k.p.a., stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. O tym, czy jednostka ma w danej sprawie konkretny, indywidualny, aktualny i obiektywny interes prawny, przesądzają bowiem konkretne przepisy prawa, które mogą być zamieszczone także w ustawach ustrojowych i procesowych. Naruszenie interesu prawnego musi być powiązane ze wskazaniem, jakie przepisy zostały naruszone.

Interesu prawnego skarżącej nie kreuje okoliczność, że była ona jedynym wspólnikiem Spółki P.P.H.U. "[...]" i na skutek wydania decyzji przez Starostę została pozbawiona istotnej części Majątku a także dochodów z przedmiotowej nieruchomości. Wobec niebudzącej wątpliwości interpretacyjnych treści art. 9 ust. 2b w zw. z ust. 2a przepisów wprowadzających ustawę o KRS stwierdzić należy, że z mocy samego prawa z dniem 1 stycznia 2016r. skarżąca utraciła prawa do mienia, które pozostało po uznanej za wykreśloną z rejestru Spółce. Nie sposób zatem nie podzielić argumentacji organu II instancji, że brak jest przepisu prawa, z którego A.M. może wywodzić istnienie interesu prawnego w odwołaniu się od decyzji Starosty, ale również na taki przepis nie wskazała skutecznie skarżąca. Interes faktyczny, którego istnienie po stronie skarżącej stwierdził organ odwoławczy, nie stanowi o interesie prawnym w świetle art. 28 k.p.a.

Z tych przyczyn Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez wydanie zaskarżonej decyzji art. 28 k.p.a. oraz art. 138 § 1 pkt 2 i 3 k.p.a.

Na uwzględnienie nie zasługiwał również zarzut naruszenia art. 191 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 188 Konstytucji RP skoro nie spoczywał na organie II instancji wynikający z przepisów prawa obowiązek wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego z wnioskiem o zbadanie konstytucyjności art. 9 ust. 2a i ust. 2b przepisów wprowadzających ustawę o KRS.

Konieczności przedstawienia pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu o zgodność z Konstytucją RP (w szczególności z art. 21 i art. 64 Konstytucji) tych przepisów prawa nie stwierdził także Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu projektu zmiany art. 9 ust. 2 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę o KRS (druk sejmowy nr VII.2816) wskazuje się, że: "Ze względu na aktualne brzmienie art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. Nr 121, poz. 770, z późn. zm.) niezbędne jest unormowanie skutków prawnych, które zaistnieją w wyniku upływu określonego w powołanym przepisie terminu, w odniesieniu do podmiotów, które zostały wpisane do odpowiedniego rejestru przed dniem 1 stycznia 2001 r. i pomimo określonego w art. 7 i art. 10 ustawy obowiązku przerejestrowania do Krajowego Rejestru Sądowego do dnia 31 grudnia 2015 r. obowiązku tego nie wykonają." "Wobec podmiotów nieprzerejestrowanych, a działających w obrocie gospodarczym i prawnym nie obowiązują domniemania wynikające z przepisów ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym. Nie jest zatem realizowana funkcja wzmacniania pewności obrotu i ochrony osób trzecich. Podmioty nieprzerejestrowane pozostają poza kontrolą i nadzorem sądu rejestrowego, nie składają również sprawozdań finansowych. Stan taki może stwarzać pole do różnorakich nadużyć. Wobec nieprzerejestrowanych spółek z ograniczoną odpowiedzialnością i spółek akcyjnych w zasadzie nie są realizowane przepisy art. 2 i art. 3 dyrektywy 2009/101/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 września 2009 r. w sprawie koordynacji gwarancji, jakie są wymagane w państwach członkowskich od spółek w rozumieniu art. 48 akapit drugi Traktatu, w celu uzyskania ich równoważności, dla zapewnienia ochrony interesów zarówno wspólników, jak i osób trzecich (Dz.U.UE.L.2009.258.11)." "Wymienione dyrektywy M. ą m.in. na celu zapewnienie prawidłowego funkcjonowania rynku wewnętrznego Unii i ustanowienie odpowiednich standardów funkcjonowania spółek w państwach członkowskich, gwarantujących z jednej strony konkurencyjność przedsiębiorstw, a z drugiej zabezpieczających interesy wspólników (akcjonariuszy) oraz kontrahentów spółek. Uwzględniając, że regulacje prawne zawarte w ustawie - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym, choć zgodne z przepisami unijnymi, nie zapewniły jednak tym przepisom pełnej skuteczności, niezbędne jest uregulowanie kwestii związanych z utratą mocy wpisów w dotychczasowych rejestrach sądowych po dniu 31 grudnia 2015 r., w tym kwestii Majątkowych."

Sąd zwraca uwagę na ratio legis wprowadzenia przepisów art. 9 ust. 2a-2j przepisów wprowadzające ustawę o KRS, na które wskazuje także powołane wyżej uzasadnienie projektu ustawy. Wskazuje się w nim, że: "Proponowanego rozwiązania nie można uważać za zbyt drastyczne dla podmiotów, które - co do zasady - z dniem 1 stycznia 2016 r. przestaną istnieć, ponieważ okres ponad 13 lat - liczony od wejścia w życie ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym w dniu 1 stycznia 2001 r. - stwarzał dostateczne możliwości złożenia wniosku o wpis podmiotu do Krajowego Rejestru Sądowego przy zachowaniu minimum staranności ze strony zainteresowanych podmiotów." Ze względu na pewność i bezpieczeństwo obrotu państwo nie może dłużej tolerować stanu, w którym wbrew obowiązującym regulacjom prawa krajowego i unijnego funkcjonują w obrocie podmioty nieprzerejestrowane do Krajowego Rejestru Sądowego. "Takie unormowanie zapobiega powstaniu trudnej do zaakceptowania sytuacji, w której mienie należące do podmiotów, które utracą zdolność prawną, stałoby się wskutek tego mieniem niczyim." "Wyłączenie możliwości dochodzenia roszczeń przez wspólników (akcjonariuszy) spółek handlowych z tytułu ich praw udziałowych jest zgodne z konstytucyjną zasadą ochrony własności i praw Majątkowych." Skutek w postaci utraty bytu prawnego przez podmiot i dalsze tego konsekwencje przewidziane w niniejszym projekcie, nie muszą nastąpić. Jeżeli podmiot wypełni ciążący na nim od ponad 13 lat obowiązek i złoży poprawny wniosek o wpis do Krajowego Rejestru Sądowego i wpis taki zostanie dokonany, to podmiot nie utraci bytu prawnego, a osoby posiadające w nim prawa udziałowe nie utracą wynikających z nich uprawnień. Wygaśnięcie tych uprawnień nastąpi wyłącznie wskutek zaniechania i bierności uprawnionego, którą można porównać do porzucenia przedmiotu własności lub praw Majątkowych. To nie prawodawca pozbawia własności lub praw Majątkowych, ale sam uprawniony na skutek swojego zachowania w postaci długotrwałej bezczynności wytwarza stan analogiczny do porzucenia swojego Majątku, a więc sam rezygnuje z przysługujących mu praw, a przepisy w imię pewności i bezpieczeństwa obrotu potwierdzają decyzję uprawnionego oraz wprowadzają rozwiązanie zapobiegające powstaniu "próżni" prawnej, a więc Majątku niczyjego."

Jak podniosła skarżąca, niedopełnienie przez Spółkę P.P.H.U. "[...]" obowiązków wynikających z przepisów wprowadzających ustawę o KRS (w tym art. 7 tej ustawy) wynikało z jej niewiedzy w tym zakresie z uwagi na zamieszkiwanie w Wielkiej Brytanii. Sąd zauważa, że powyższa okoliczność nie ma wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji. Ubocznie tylko podnieść trzeba, że jako jedyny wspólnik ww. Spółki, skarżąca winna wykazać się szczególną dbałością o sprawy Spółki, w tym o realizację ciążących na Spółce obowiązków, choćby poprzez zlecenie stosownej obsługi w tym zakresie podmiotom profesjonalnie zajmującym się obsługą prawną.

W związku z powyższym Sąd uznał, że zasadnie organ II instancji, stwierdzając brak interesu prawnego A.M. w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym, umorzył postępowanie odwoławcze z uwagi na jego bezprzedmiotowość w znaczeniu podmiotowym (por. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 5 lipca 1999 r., OPS 16/98, lex nr 37956).

Z tych przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na zasadzie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.