Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 965/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2006-06-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6212 Równoważnik za brak lokalu mieszkalnego i za remont lokalu mieszkalnego
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Linska - Wawrzon, Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska, Asesor WSA Anna Juszczyk – Wiśniewska (spr.), Protokolant Paweł Majka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi R.S. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie równoważnika pieniężnego za brak lokalu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ja decyzję Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...]r. nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji na rzecz R.S. kwotę 320 (trzysta dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2005 r., nr [...] Komendant Wojewódzki Policji, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn.zm.) dalej zwana Kpa , w związku z art. 88 ust. 1, art. 92 ust. 2, art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 z późn.zm.)- dalej ustawy o Policji oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz.U. Nr 100, poz. 918 z późn.zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem w sprawie równoważnika", utrzymał w mocy w decyzję z dnia [...] września 2005 r. nr [...] Komendanta Powiatowego Policji. Decyzja Komendanta Powiatowego Policji wydana została na podstawie art. 163 Kpa, art. 92 ust.1, art.95 ust. 1 pkt 1 i art. 97 ust. 5 ustawy o Policji, w związku z § 1 ust. 2 pkt 1 oraz § 6 rozporządzenia w sprawie równoważnika pieniężnego. Decyzją tą Komendant Powiatowy Policji:

- cofnął R.S. z dniem [...] kwietnia 2004 r. uprawnienia do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w kwocie należnej funkcjonariuszowi z rodziną i uchylił decyzję nr [...] z dnia [...] października 1997r. Komendanta Rejonowego Policji w sprawie przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w wymiarze pełnej stawki przysługującej policjantowi z rodziną,

- nakazał zwrot kwoty 4.736,40 zł brutto za okres od [...] kwietnia 2004 r. do [...] lipca 2005r. w terminie do [...] lutego 2006 r.

W uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji wskazano, iż R.S. – funkcjonariusz w służbie stałej w Komisariacie Policji od dnia [...] sierpnia 1994r. pobierał równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego, gdyż nie posiadał lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby, ani w miejscowości pobliskiej w rozumieniu art. 88 ust.1 pkt 4ustawy o Policji. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...], na wniosek funkcjonariusza, organ przyznał pomoc finansową w kwocie 14.728 zł brutto. Pomoc została wypłacona w dniu [...] kwietnia 2004 r. Organ stwierdził, iż zgodnie z przytoczonymi w podstawie prawnej rozstrzygnięcia przepisami, równoważnika pieniężnego nie przyznaje się jeżeli funkcjonariusz otrzymał pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu. W tych okolicznościach, w ocenie organu, należało cofnąć policjantowi uprawnienie do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w stawce przysługującej funkcjonariuszowi z rodziną, uchylić własną decyzję nr [...] oraz nakazać zwrot kwoty 4.736,40 zł brutto jako nienależnie pobranego równoważnika.

R.S. zarzucił decyzji Komendanta Powiatowego Policji rażące naruszenie prawa procesowego oraz błędy formalne. Wskazał na naruszenie art. 9, art. 11 i art. 107 § 1 Kpa poprzez nieprawidłowe oznaczenie organu administracji publicznej, brak uzasadnienia prawnego, niewystarczające uzasadnienie faktyczne oraz zupełny brak zarówno wskazania, jak i istnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia o zwrocie kwoty 4.736,40 zł. Ponadto skarżący podniósł, iż przepisy wskazane w podstawie prawnej rozstrzygnięcia organu, nie korelują z jego treścią. Zgodnie z zasadą ogólną wynikającą z art. 88 ustawy o Policji, funkcjonariuszowi przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości w której pełni służbę lub miejscowości pobliskiej, z którym wiążą się różne formy (zastępcze) zaspokajania potrzeb mieszkaniowych funkcjonariuszy. W ocenie R.S. równoważnik pieniężny przysługuje do czasu zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych tj. do zakończenia budowy domu.

Organ odwoławczy uznał zarzuty odwołania za bezzasadne. W obszernym uzasadnieniu wskazał m.in. iż decyzja organu pierwszej instancji zawiera prawidłowe określenie organu wydającego oraz podpis osoby która ją wydała (zgodnie z art. 107 § 1 Kpa). Odnośnie naruszenia przepisów art. 9 i 11 Kpa organ drugiej instancji, powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego stwierdził, że nie nakładają one na organ administracji obowiązku udzielania porad prawnych lecz jedynie należytego

i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków. Jednocześnie Komendant Wojewódzki Policji uznał, że organ pierwszej instancji dokładnie wyjaśnił czym kierował się przy załatwieniu sprawy.

Organ drugiej instancji nie podzielił również zarzutów odwołującego się w zakresie polemiki z zastosowaniem w przedmiotowej sprawie przepisów prawnych wskazanych

w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji.

Odnośnie zarzutu odwołania dotyczącego niezasadności zastosowania przez organ pierwszej instancji § 6 rozporządzenia w sprawie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego do postanowień § 1 ust. 2 pkt 2 organ odwoławczy stwierdził, iż cofnięcie funkcjonariuszowi uprawnienia do równoważnika pieniężnego z dniem [...] kwietnia 2004 r. nastąpiło na podstawie ww. rozporządzenia z dnia [...] czerwca 2002 r., bez uwzględnienia nowelizacji z dnia [...] kwietnia 2005 r., a więc na podstawie przepisów obowiązujących na dzień cofnięcia uprawnień (16 kwietnia 2004 r.). W dalszej kolejności Komendant Wojewódzki Policji uznał prawidłowość decyzji organu pierwszej instancji o nakazie zwrotu kwoty 4.736,40 zł jako niesłusznie pobranego równoważnika za brak lokalu mieszkalnego, uzasadniając swoje stanowisko w tym zakresie.

Powyższą decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji R.S. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., wnosząc o jej uchylenie i orzeczenie co do istoty sprawy.

W obszernym uzasadnieniu skargi funkcjonariusz ponownie przywołał zarzuty odwołania sformułowane wobec decyzji organu pierwszej instancji. Ponadto podniósł on, iż jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, fakt otrzymania przez niego pomocy finansowej na podstawie decyzji z dnia [...] kwietnia 2004 r., był organowi pierwszej instancji znany z urzędu. Okoliczność ta, w ocenie skarżącego, zwolniła go z obowiązku informowania tego samego organu o braku przesłanek, zgodnie z przepisem § 5 rozporządzenia, wskazuje także na bezczynność organu. Składając w styczniu 2005 r. oświadczenie mieszkaniowe skarżący ujął w nim fakt otrzymania pomocy finansowej. Ponadto R.S. zakwestionował rozbieżności w zastosowanej podstawie prawnej orzeczenia pierwszej oraz drugiej instancji, jak również uzasadnienia decyzji odwoławczej w zakresie treści przepisu § 6 rozporządzenia w sprawie równoważnika za brak lokalu mieszkalnego. Jako niezrozumiałe skarżący wskazał także powołanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji § 1 ust. 2 pkt 2 ww. rozporządzenia, jako podstawy cofnięcia równoważnika (przyznanego mu wcześniejszą decyzją), skoro przepis ten dotyczy sytuacji nie przyznania policjantowi równoważnika.

W zakresie kwestii podania podstawy prawnej dotyczącej zwrotu wymaganej kwoty organ odwoławczy, w ocenie skarżącego, całkowicie pominął fakt braku jej podania przez organ pierwszej instancji. Obowiązek zwrotu uzasadnił natomiast nowymi okolicznościami.

Odpowiadając na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł

o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy te nie orzekają co do istoty sprawy

w zakresie danego przypadku stanowiącego przedmiot postępowania administracyjnego, lecz jedynie kontrolują legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu z punktu widzenia zgodności z przepisami prawa obowiązującymi w dacie jego wydania.

W myśl art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm), zwanej dalej "P.p.s.a.", sąd administracyjny uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z przepisem art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, lecz może brać pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, jakie miały miejsce w postępowaniu administracyjnym i uwzględnić skargę z powodu innych uchybień niż te, które w niej przytoczono. Jednocześnie na podstawie art. 133 § 1 P.p.s.a., sąd orzeka na podstawie akt sprawy.

W zakresie tak określonej kognicji Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże częściowo z innych przyczyn, niż w niej wskazane. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Bezsporna między stronami pozostaje okoliczność, iż R.S. pobierał równoważnik za brak lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji Komendanta Rejonowego Policji z dnia [...] października 1997 r. nr [...]. Na podstawie decyzji z dnia [...] kwietnia 2004 r. przyznano mu pomoc finansową, którą wypłacono w dniu [...] kwietnia 2004 r. W dniu [...] stycznia 2005 r. skarżący złożył kolejne oświadczenie mieszkaniowe do ustalenia uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, w którym wskazał między innymi, że korzystał z pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe.

Sąd podziela stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji oraz odwołaniu skarżącego, zgodnie z którym, z przysługującym policjantowi prawem do lokalu mieszkalnego

w miejscowości, w której pełni służbę lub miejscowości pobliskiej wiążą się, przewidziane

w ustawie o Policji, różne formy zaspokajania potrzeb mieszkaniowych funkcjonariuszy Policji. W szczególności można więc wskazać prawo do: przydziału lokalu mieszkalnego (art. 90 ustawy), równoważnika pieniężnego (art. 92 ustawy), pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu (art. 94 ustawy). Jednakże- zdaniem Sądu – podkreślić należy, iż równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego jest jedną z zastępczych form zaspokajania potrzeb mieszkaniowych funkcjonariuszy, która może być zrealizowana dopiero, gdy prawa podstawowego nie zrealizowano w sposób bezpośredni – przez przydział odpowiedniego lokalu mieszkalnego. Jeżeli zachodzi sytuacja faktyczna, która na podstawie przepisów prawa wyłącza możliwość przydziału lokalu np. skorzystanie przez uprawnionego z pomocy finansowej (art. 95 ust. 1 pkt 1 ustawy), odpada jednocześnie podstawa do dalszego otrzymywania równoważnika za brak takiego lokalu.

Zgodnie z przepisem art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Jednocześnie w przepisie art. 92 ust. 2 ustawodawca zawarł szczegółowe upoważnienie dla ministra właściwego do spraw wewnętrznych, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych do określenia, w drodze rozporządzenia, wysokości oraz szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania oraz zwracania równoważnika pieniężnego, uwzględniając podmioty uprawnione do jego otrzymania, sposób ustalania wysokości równoważnika, wzory wymaganych dokumentów, organy właściwe do jego przyznawania, odmowy przyznania, wypłaty, cofania albo żądania jego zwrotu, a także sposobu postępowania w przypadku wystąpienia zbiegu uprawnień do jego otrzymania.

W myśl art. 97 ust. 5 ww. ustawy załatwianie spraw, o których wyżej mowa, następuje

w drodze decyzji administracyjnej.

W wykonaniu powyższej delegacji ustawowej Minister Spraw Wewnętrznych

i Administracji wydał rozporządzenie z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości

i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 100, poz. 918 ze zm.). Na podstawie § 1 ust. 1 powołanego rozporządzenia - równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego przyznaje się policjantowi w służbie stałej, jeżeli w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego, przydzielonego na podstawie decyzji administracyjnej (innego wskazanego tam lokalu lub domu). Zgodnie z § 1 ust. 2 pkt 2 wyżej wymienionego rozporządzenia, równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego nie przyznaje się policjantowi w służbie stałej, jeżeli otrzymał pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu na podstawie przepisów odrębnych.

Przepisy § 1 i 2 oraz § 6 i 7 wydanego na podstawie art. 92 ust. 2 ustawy o Policji rozporządzenia wykonawczego, w związku z art. 97 ust. 5 tej ustawy przewidują, że organy policji (w niniejszej sprawie Komendant Powiatowy Policji i Komendant Wojewódzki Policji) uprawnione są jedynie do wydawania decyzji o przyznaniu, odmowie przyznania, cofaniu bądź żądaniu zwrotu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Na tak sprecyzowany zamknięty katalog uprawnień właściwych organów wskazuje także jednoznacznie analiza upoważnienia ustawowego oraz tytuł rozporządzenia w sprawie równoważnika.

Ze stanu faktycznego niniejszej sprawy wynika, że jako podstawę prawną decyzji z dnia [...] września 2005 r., Komendant Powiatowy Policji wskazał art. 163 Kpa - który stanowi, że organ administracji publicznej może uchylić lub zmienić decyzję, na mocy której strona nabyła prawo, także w innych przypadkach i na innych zasadach niż określone w rozdziale 13 tej ustawy, o ile przewidują to przepisy szczególne. Decyzją z dnia [...] października 2005 r., Komendant Wojewódzki Policji w toku kontroli instancyjnej uznał za prawidłową podstawę prawną wskazanej wyżej decyzji organu I instancji.

Z treści powołanego wyżej przepisu art. 163 Kpa oraz jego umiejscowienia

w systematyce tej ustawy wynika, że przepis ten ma charakter normy blankietowej, odsyłającej do szczególnych przepisów prawa materialnego. Przepis ten nie może więc stanowić samodzielnej podstawy prawnej do wydania decyzji w przedmiocie uchylenia bądź zmiany decyzji (ostatecznej) w sprawie przyznania, odmowy przyznania, cofania lub zwrotu równoważnika pieniężnego. Przepisem szczególnym w rozumieniu art. 163 Kpa jest wyłącznie przepis prawa powszechnie obowiązującego (ustawy bądź rozporządzenia wykonawczego wydanego na jej podstawie). Decyzja wydana na podstawie art. 163 Kpa nie jest aktem wydanym w zwykłym toku instancji, lecz jest rozstrzygnięciem wydanym w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym.

Dokonana przez Sąd analiza przepisów prawa materialnego, stanowiących podstawę rozstrzygnięcia Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...] września 2005 r. i Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] października 2005 r. wykazała, że przepisy ustawy o Policji i wydanego na jej podstawie rozporządzenia w sprawie równoważnika nie zawierają przepisu szczególnego, umożliwiającego organom administracji uchylenie decyzji w sprawach dotyczących równoważnika pieniężnego oraz jej zmianę poprzez cofnięcie, odmowę przyznania i przyznanie tego prawa, w trybie postępowania nadzwyczajnego.

Należało zatem uznać, że zarówno organ pierwszej instancji nie był uprawnione do prowadzenia postępowania w trybie art. 163 Kpa a tym samym do uchylenia na tej podstawie decyzji Komendanta Rejonowego Policji z dnia [...] października 1997r., oraz jej zmiany, poprzez cofnięcie upoważnienia do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.

Z uwagi na brak w aktach administracyjnych dokumentów z których wynikałoby czy postępowanie w sprawie cofnięcia uprawnienia do równoważnika wszczęte zostało w nadzwyczajnym trybie czy też błędnie w podstawie prawnej powołano art. 163 Kpa – Sąd nie miał możliwości oceny pod tym kątem postępowania organu. W przypadku gdyby organ prowadził postępowanie administracyjne w trybie art. 163 Kpa należałoby uznać, że został w konsekwencji naruszony art. 16 Kpa statuujący zasadę ogólną trwałości decyzji administracyjnych, i to w rażący sposób. Tym samym zachodziłaby przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji. W przypadku gdyby organ pierwszej instancji przeprowadził postępowanie w trybie art. 163 Kpa - rozstrzygnięcia nie mógł utrzymać w mocy, jako zgodnego z prawem organ drugiej instancji. Wskazać również należy iż podstawy do uchylenia ostatecznej decyzji administracyjnej nie dawały wskazane w decyzji organu odwoławczego z dnia [...] października 2005 r. przepisy ustawy o Policji. Z uwagi na brak w uzasadnieniu decyzji odniesienia się do zastosowania art. 163 Kpa jak również braku w aktach administracyjnych materiału – Sąd nie miał podstaw do jednoznacznego stwierdzenia, że postępowanie prowadzone było w trybie nadzwyczajnym, co skutkowałoby stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji jak i decyzji ją poprzedzającej.

Rozpatrując treść § 1, 6 i 9 omówionego wyżej rozporządzenia, w kontekście art. 62

i art. 104 Kpa, należy na marginesie dodać, że sprawy przyznania, odmowy przyznania

i cofania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, mimo tożsamości pod względem podmiotowym (organ, strona), winny być załatwione odrębnymi decyzjami jako odrębne sprawy administracyjne, ponieważ przedmiotem każdej z tych spraw jest inna treść stosunku administracyjnoprawnego (przesłanek warunkujących rozstrzygnięcie), inny stan faktyczny i podstawa prawna (podobnie wyrok WSA w Warszawie z 25.02.2005r. I SA 2493/03 lex nr 165767).

Organ pierwszej instancji nieprawidłowo oparł decyzję na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 oraz § 6 rozporządzenia wykonawczego, w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją z dnia 6 kwietnia 2005 r. Organy administracji publicznej winny wydawać decyzje administracyjne na podstawie stanu prawnego obowiązującego w dacie orzekania. Wskazany przepis § 1 ust. 2 rozporządzenia normuje sytuacje stanowiące podstawę do orzeczenia o odmowie przyznania równoważnika. W dacie orzekania przez organy w przedmiotowej sprawie podstawę prawną orzeczenia o cofnięciu uprawnienia do dotychczas przyznanego równoważnika pieniężnego zawierał przepis § 6 rozporządzenia wykonawczego, przy czym w pkt 1-4 ustawodawca uregulował cztery samoistne przesłanki.

Mając powyższe na uwadze, Sąd nie uznał za słuszny poglądu organu odwoławczego dotyczącego interpretacji prawidłowości podstawy prawnej decyzji, w szczególności w kontekście ustalenia, że Komendant Wojewódzki Policji wskazując w podstawie prawnej swego rozstrzygnięcia przedmiotowe rozporządzenie, nie wskazał konkretnych przepisów, na podstawie których wydał zaskarżone orzeczenie. Stanowi to także naruszenie przepisu art. 107 § 1 Kpa w zakresie wskazania podstawy prawnej decyzji.

Zasadny okazał się także zarzut skarżącego, zgodnie z którym Komendant Powiatowy Policji w decyzji z dnia [...] września 2005 r. nie wskazał zarówno w podstawie prawnej, jak i uzasadnieniu decyzji jakiejkolwiek podstawy orzeczenia o nakazie zwrotu "kwoty 4.736,40 zł brutto za okres od [...] kwietnia 2004 r. do [...] lipca 2005 r. w terminie do [...] lutego 2006 r." Jednocześnie, z naruszeniem przepisu art. 107 § 3 Kpa, rozstrzygnięcia w tym zakresie organ pierwszej instancji nie uzasadnił w sposób umożliwiający jakąkolwiek weryfikację jego zasadności oraz wysokości kwoty, której zwrot nakazał. Także organ odwoławczy nie odniósł się do tego zarzutu w uzasadnieniu swej decyzji. Podejmując próbę uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji w tym zakresie Komendant Wojewódzki Policji, również nie wskazał właściwego przepisu w podstawie prawnej swego rozstrzygnięcia, ani też sposobu wyliczenia żądanej od skarżącego kwoty 4.736,40 zł.

Wskazać przy tym należy, że możliwość żądania zwrotu nienależnie pobranego równoważnika ustawodawca przewidział w § 7 rozporządzenia w sprawie równoważnika w przypadku stwierdzenia nienależnego pobrania równoważnika na skutek nie poinformowania o wystąpieniu zmian lub podania nieprawdziwych danych w oświadczeniu albo uprawomocnienia się decyzji stwierdzającej nieważność decyzji o przyznaniu równoważnika. Tymczasem organ I instancji nie przywołał w podstawie prawnej decyzji wskazanego § 7 rozporządzenia. Sąd stwierdził, iż braki w aktach administracyjnych sprawy, jak również w treści decyzji uniemożliwiają w konsekwencji weryfikację przez Sąd prawidłowości ustalenia wysokości żądanej przez organ od skarżącego kwoty. Niekompletne uzasadnienie decyzji uniemożliwiło również stronie zapoznanie się z przesłankami działania organu, jak i zweryfikowanie jego prawidłowości. Ponadto Sąd stwierdził, że nie zapoznano strony z zebranymi w toku postępowania materiałem. W ten sposób przedmiotowa decyzja narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego, wyrażone w przepisach art. 7, art. 8, art.9, art. 10 oraz art.107§3 Kpa, gdyż organ administracji publicznej nałożył na stronę obowiązek finansowy bez jego uszczegółowienia, wskazania stronie podstawy władczego działania, a także bez zapewnienia stronie możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed zakończeniem postępowania.

Sąd zważył ponadto, iż w przedmiotowym postępowaniu zmierzającym do cofnięcia uprawnienia skarżącego do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, uchylenia ostatecznej decyzji administracyjnej oraz nakazania zwrotu pobranego równoważnika, nie umożliwiono mu skorzystania z podstawowych kodeksowych praw strony każdego postępowania administracyjnego.

Postępowanie administracyjne opiera się na zasadzie skargowości i oficjalności działania, jednakże w postępowaniach wszczynanych z urzędu, organ nie może ograniczać praw strony jedynie do doręczenia jej decyzji w sprawie i możliwości odwołania. Niniejsze postępowanie zostało przez organ wszczęte z urzędu, o czym jednak strony nie zawiadomiono, naruszając w ten sposób przepis art. 61 § 4 Kpa. Zgodnie z przepisem art. 10 Kpa organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział

w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Jednakże w aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dokumentu wskazującego, aby organy administracji obu instancji przed wydaniem decyzji, umożliwiły stronie skarżącej zapoznanie się z aktami sprawy oraz wypowiedzenie się w zakresie przedmiotu postępowania lub zgromadzonych materiałów.

Takie działanie organów administracji publicznej, zwłaszcza w sprawie dotyczącej pozbawienia obywatela przyznanych mu wcześniej uprawnień, zdaniem Sądu sprzeczne jest także z wyrażonymi w art. 6 i art. 8 Kpa zasadami demokratycznego państwa prawnego i pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa. Z tych też względów należało uznać, że decyzje obu instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Prowadząc ponownie postępowanie w sprawie organ administracji publicznej powinien zapewnić stronie korzystanie z wszelkich praw zagwarantowanych przepisami procedury administracyjnej oraz dokładnie ustalić zarówno stan faktyczny, jak i prawny uwzględniając treść poprzednich decyzji administracyjnych rozstrzygających w przedmiocie przysługujących skarżącemu uprawnień. Konieczne jest także przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego i dowodowego zmierzającego także do ustalenia okresu i kwoty faktycznie nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Należy przy tym rozważyć okoliczność czy skarżący, poprzez złożenie oświadczenia mieszkaniowego z dnia [...] stycznia 2005r. w którym oświadczył, że korzystał z pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe - zawiadomił (zgodnie z § 5 rozporządzenia) o zmianie mającej wpływ na uprawnienie do otrzymania równoważnika.

Mając na uwadze powyższe okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny

w Gorzowie Wielkopolskim na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 134 i 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.), orzekł jak w sentencji. Zgodnie z art. 152 wymienionej ustawy stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Jednocześnie na mocy art. 200, w zw. z art. 205 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono o kosztach zgodnie z wnioskiem skarżącego zasądzając kwotę 200 zł. tytułem zwrotu wpisu i 120 zł jako zwrot kosztów dojazdu do Sądu.