Postanowienie WSA w Poznaniu, sygn. akt II SO/Po 6/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2019-11-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Hasła tematyczne: Grzywna w trybie p.p.s.a.
Koszty postępowania
Koszty sądowe
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono wniosek o wymierzenie grzywny (art.55 ustawy-PoPPSA)
Zasądzono zwrot kosztów sądowych
Powołane przepisy: article: art. 54 par. 2, art. 55 par. 1 i 2, art. 64 par. 3, art. 208
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 21 pkt 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1429
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku K. J. o wymierzenie grzywny spółce [...] sp. z o.o. w związku z niezastosowaniem się do obowiązku przekazania skargi oraz akt sprawy postanawia 1. oddalić wniosek o wymierzanie grzywny, 2. zasądzić od [...] sp. z o.o. na rzecz wnioskodawcy kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu uiszczonych kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

Przedmiotem rozpoznania jest wniosek K. J. (dalej również: wnioskodawca; strona; skarżący) o wymierzenie spółce [...] sp. z o.o. (dalej również: Spółka; organ) grzywny w związku z nieprzekazaniem skargi (wraz z aktami sprawy) wniesionej przez wnioskodawcę drogą elektroniczną w dniu [...] marca 2019 r. o godz. [...]. Jako podstawę prawną wniosku powołano art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302, z późn. zm.) – dalej: p.p.s.a.

Wniosek został złożony w następujących okolicznościach, ustalonych na podstawie twierdzeń strony zawartych we wniosku oraz akt przesłanych Sądowi przez Spółkę wraz z odpowiedzią na wniosek o wymierzenie grzywny, będących wspólnymi aktami dla spraw o sygn. II SO/Po [...] oraz II SAB/Po [...] i II SAB/Po [...].

W dniu [...] lutego 2019 r. K. J. wystąpił do [...] sp. z o.o. o udostępnienie mu informacji publicznej sprecyzowanej w czterech punktach. Pismo to wpłynęło do siedziby organu [...] lutego 2019 r. Wnioskodawca zaznaczył, że jego wystąpienie należy traktować jako cztery odrębne wnioski (pismo w aktach administracyjnych).

Na powyższe [...] sp. z o.o. odpowiedziała pismem z dnia [...] lutego 2019 r. znak [...], [...], zbiorczo odnosząc się do wszystkich pytań. Odpowiedź doręczono do rąk K. J. w dniu [...] marca 2019 r. (pismo wraz ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru w aktach administracyjnych).

Dnia [...] marca 2019 r. o godz. [...] (uw. Sądu: dane godzinowe tego i pozostałych dokumentów są istotne, gdyż pozwalają na odróżnienie pism sporządzanych równolegle tego samego dnia przez skarżącego, jak i późniejszych odpowiedzi organu) K. J. wystąpił za pośrednictwem poczty e-mail o udzielenie mu odpowiedzi, kiedy i gdzie może uzyskać wgląd w dokumenty takie jak mapa projektowa nowej linii [...] z oryginalną pieczątką, która informuje o numerze pozwolenia na budowę [...]. Zaznaczył też, że nie otrzymał odpowiedzi, kiedy i gdzie może obejrzeć projekt techniczny [...] Nadto wniósł o wydanie mu kserokopii obowiązującego w spółce [...] sp. z o.o. wykazu dokumentów zawierających informacje klasy C, o jakim to wykazie mowa była w piśmie z dnia [...] lutego 2019 r. (to jest w piśmie stanowiącym odpowiedź na powyżej opisany wniosek z dnia [...] marca 2019 r. (zob. e-mail z godz. [...], który znajduje się w aktach administracyjnych).

Ponadto K. J. w dniu [...] marca 2019 r. skierował do [...] sp. z o.o. za pomocą poczty e-mail także drugi – powiązany przedmiotowo, aczkolwiek formalnie odrębny – wniosek dotyczący udostępnienia dokumentacji związanej z linią [...] kV poprzez "wydanie kolorowej kserokopii lub kolorowego skanu mapy projektowej nowej linii [...] kV z oryginalną pieczątką, która informuje o numerze pozwolenia na budowę br [...], a o jakiej to mapie mowa jest w piśmie [...] sp. z o.o. z [...] lutego 2019 r., znak [...], numer sprawy [...]" (zob. wniosek z dnia [...] marca 2019 r. z godz. [...] – wydruk wiadomości dołączonej do skargi i utrwalonej na k. 16 akt sądowych – który wpłynął do organu o godz. [...]).

Na oba wnioski z dnia [...] marca 2019 r. [...] sp. z o.o. odpowiedziała jednym pismem z dnia [...] marca 2019 r. znak [...], [...] P. doręczono na adres wskazany przez K. J. (wcześniej precyzował on adres do korespondencji w e-mailu z dnia [...] marca 2019 r., z godz. [...] – uw. Sądu). Odpowiedź [...] sp. z o.o. została odebrana w dniu [...] marca 2019 r. przez przedstawiciela spółki [...] sp. z o.o. z siedzibą w lokalu przy ul. [...] (zob. odpowiedź [...] sp. z o.o. wraz ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru, dołączone do odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny).

W międzyczasie, to jest [...] marca 2019 r. o godzinie [...] K. J. wniósł pocztą elektroniczną, za pośrednictwem [...] sp. z o.o., skargę na bezczynność Spółki w zakresie załatwienia wniosku z dnia [...] marca 2019 r., która dotyczyła bezczynności w zakresie rozpoznania pisma z dnia [...] marca 2019 r. zawartego w wiadomości e-mail z godziny [...]. (skarga złożona za pośrednictwem poczty elektronicznej – wpływ do organu [...] – znajduje się na k. 15 akt sądowych). Ponadto tego samego dnia o godzinie [...] K. J. wniósł także drugą skargę, która dotyczyła bezczynności w zakresie rozpoznania pisma z dnia [...] marca 2019 r. zawartego w wiadomości e-mail z godziny [...]. (skarga złożona za pośrednictwem poczty elektronicznej znajduje się w aktach administracyjnych).

Wniesienie pierwszej skargi z dnia [...] marca 2019 r., która wpłynęła do [...] sp. z o.o. o godzinie [...], zostało zwrotnie potwierdzone [...] marca 2019 r. o godzi. [...], a wpływ skargi wniesionej o godz. [...], został zwrotnie potwierdzony [...] marca 2019 r. o godzinie [...] (pisma w aktach administracyjnych).

Z akt wynika, że na obie skargi [...] sp. z o.o. zareagowała w jednym piśmie z dnia [...] kwietnia 2019 r. znak [...], numer sprawy: [...] W piśmie tym Spółka, "w związku z wiadomością e-mail z dnia [...] marca 2019 r." pouczyła K. J., że zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a zgodnie z art. 46 i 47 p.p.s.a. każde pismo powinno zawierać: 1) oznaczenie sądu, do którego jest skierowane, imię i nazwisko lub nazwę stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników; 2) oznaczenie rodzaju pisma; 3) osnowę wniosku lub oświadczenia; 4) podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika; 5) wymienienie załączników, a do pisma należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. [...] sp. z o.o. wyjaśniła, że ponieważ skarga uchybiała wymienionym przepisom co do podpisu, oryginału pisma i odpisów dla doręczenia stronom, "na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. [to jest ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, obecnie: Dz.U. z 2018 r., poz. 2096, z późn. zm. – dalej: k.p.a.] prosi o uzupełnienie braków formalnych pisma i przesłanie w terminie 3 dni oryginału podpisanej skargi oraz wymaganej ilości odpisów skargi wraz z załącznikami". Jednocześnie Spółka zaznaczyła, że "nieusunięcie braku spowoduje pozostawienie pisma bez rozpoznania, albowiem niespełnienie ww. wymogu powoduje, iż wiadomość e-mail z dnia [...] marca 2019 roku nie spełnia wymogu formalnego skargi i nie można sprawie nadać dalszego biegu". W piśmie z dnia [...] kwietnia 2019 r. Spółka wyjaśniła też skarżącemu, że w dniu [...] marca 2019 r. została udzielona odpowiedź na wniosek z dnia [...] marca 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej, a wobec tego "postępowanie sądowe w sprawie ze skargi na bezczynność, w razie uzupełnieniu braków formalnych jak wyżej i jej skierowania do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, zostanie przez ten Sąd umorzone jako bezprzedmiotowe".

Następnie K. J. złożył dwa wnioski o wymierzenie [...] sp. z o.o. grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., które dotyczyły odpowiednio skarg z dnia [...] marca 2019 r. złożonych o godz. [...] oraz o godz. [...]. Wnioski zostały w tutejszym Sądzie zarejestrowane pod sygnaturami akt II SO/Po [...] oraz II SO/Po [...].

Niniejsza sprawa (sygn. akt II SO/Po [...]) obejmuje rozpoznanie wniosku o wymierzenie organowi grzywny w związku z nieprzekazaniem skargi wniesionej [...] marca 2019 r. o godz. [...], a dotyczącej bezczynności w załatwieniu żądania wcześniej zawartego w piśmie z dnia [...] marca 2019 r., z godz. [...] (wpływ do organu: [...]). W przedmiotowym wniosku K. J., poza żądaniem wymierzenia organowi grzywny, wystąpił także o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Wnioskodawca podkreślił, że w zasadzie każdy przypadek nieprzekazania skargi w terminie skutkować powinien wymierzeniem grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. i nie mają znaczenia przyczyny, ze względu na które do tego doszło.

W piśmie z dnia [...] sierpnia 2019 r. (k. 19-25 akt sądowych) [...] sp. z o.o., odpowiadając na wniosek o wymierzenie grzywny, wniosła o jego oddalenie. W przedstawionej argumentacji Spółka wywodziła, że sprawy o sygn. akt II SO/Po [...] i II SO/Po [...] powinny być połączone, gdyż w jej ocenie w istocie nie wiadomo, dlaczego K. J. złożył skargę. Spółka podkreśliła, że żądania z dnia [...] marca 2019 r. stanowią kontynuacją sprawy zainicjowanej wnioskiem z dnia [...] lutego 2019 r. Ponadto podniosła, że udzielono skarżącemu na nie odpowiedzi w piśmie z dnia [...] marca 2019 r. [...] sp. z o.o. podkreśliła też, że nie miała możliwości przekazania skarg do sądu administracyjnego, gdyż nie spełniały one warunków formalnych. Ponadto Spółka szeroko odniosła się do merytorycznych aspektów żądań K. J. o udostępnienie informacji publicznej, w kontekście których później złożono skargi z dnia [...] marca 2019 r.

Postanowieniem z dnia [...] października 2019 r. sygn. akt II SO/Po [...] tutejszy Sąd wymierzył Spółce [...] sp. z o.o. grzywnę w wysokości [...] zł w związku z niezastosowaniem się do obowiązku przekazania skargi oraz akt sprawy.

Po doręczeniu Spółce odpisu przedmiotowego postanowienia, do tutejszego Sądu została w dniu [...] października 2019 r. (data nadania pocztowego) przekazana skarga wniesiona [...] marca 2019 r. o godz. [...], dotycząca bezczynności w załatwieniu żądania wcześniej zawartego w piśmie z dnia [...] marca 2019 r., z godz. [...] (wpływ do organu: [...]). Skarga wraz z odpowiedzią na skargę wpłynęła do tutejszego Sądu w dniu [...] listopada 2019 r. i został nadany dalszy bieg pod sygn. akt II SAB/Po [...], podobnie jak skardze, której dotyczył wniosek o wymierzenie grzywny w sprawie o sygn. akt II SO/Po [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Wniosek o wymierzenie grzywny podlegał oddaleniu, mimo że [...] sp. z o.o. na dzień złożenia wniosku o wymierzenie grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. pozostawała w zwłoce co do przekazania skargi do sądu administracyjnego. Przedstawienie motywów, dla których Sąd uznał za niecelowe nałożenie grzywny na Spółkę, należy poprzedzić wyjściową uwagą, że Sąd potraktował spółkę [...], pomimo że jest to spółka prawa handlowego, jak organ w rozumieniu funkcjonalnym. Jest to bowiem osoba prawna objęta zakresem działania przepisu art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2019 r., poz. 1429 – dalej: u.d.i.p.), a zatem i taka, na której ciążą obowiązki administracyjne określone w ustawie o dostępie do informacji publicznej.

Kolejną kwestią, którą trzeba z miejsca wyjaśnić jest to, że w ocenie Sądu wnioski zarejestrowane pod sygn. akt II SO/Po [...] i II SO/Po [...] – wbrew stanowisku organu – nie są tożsame. Dotyczą one skarg na bezczynność w załatwieniu wniosków z dnia [...] marca 2019 r. z godzin [...] i [...], w których nie zawarto tożsamych żądań. Niemniej jednak okoliczności wniesienia tychże skarg, jak i poprzedzające je postępowanie w przedmiocie udzielenia odpowiedzi na żądania skarżącego dotyczące udostępnienia informacji publicznej nie mogły pozostać bez wpływu na ocenę zasadności nałożenia grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a.

Zgodnie z treścią art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., także na posiedzeniu niejawnym. Przepis art. 54 § 2 p.p.s.a. przewiduje, że organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania.

W sprawach objętych kognicją sądów na podstawie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej termin ten jest krótszy. Stosownie bowiem do art. 21 pkt 1 u.d.i.p., przekazanie sądowi akt i odpowiedzi na skargę w sprawach z tego zakresu następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Natomiast wysokość grzywny wskazanej w art. 154 § 6 p.p.s.a. określa się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego.

Przesłankami uprawniającymi sąd administracyjny do wymierzenia grzywny organowi jest stosowny wniosek oraz stwierdzenie niezastosowania się przez organ do obowiązków z art. 54 § 2 p.p.s.a. Podnieść także należy, że sąd orzeka o grzywnie według swego uznania i wymierza ją w wysokości adekwatnej do stopnia niewypełnienia przez organ obowiązku przesłania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie, z uwzględnieniem okresu, w jakim organ pozostawał w zwłoce oraz okoliczności faktycznych, które legły u podstaw uchybienia przez organ temu obowiązkowi. Oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 p.p.s.a. pełni bowiem również funkcję prewencyjną. Wymierzenie organowi grzywny służy zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy (tak też przyjął Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 3 listopada 2009 r. sygn. akt II GPS 3/09, ONSA/WSA 2010/1/2 – orzeczenie dostępne w Internecie pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Idąc dalej, należy wyjaśnić, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, że to, jakie przyczyny spowodowały nieprzekazanie skargi sądowi, pozostaje bez znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny, a mogą mieć one jedynie wpływ na jej wysokość (por. postanowienia NSA z dnia: 22 lipca 2014 r. sygn. akt I OZ 489/14, 23 września 2014 r. sygn. akt I OZ 759/14, 12 stycznia 2016 r. sygn. akt I OZ 1368/15, 12 kwietnia 2016 r. sygn. akt I OZ 335/16, 13 lutego 2018 r. sygn. akt I OZ 1940/17, 20 listopada 2018 r. sygn. akt II GZ 395/18). Niemniej jednak w orzecznictwie NSA wskazuje się także i na to, że wymierzenie grzywny jest elementem władzy dyskrecjonalnej sądu, co oznacza, że w sytuacji, gdy skarga nie została przekazana przez organ w określonym w przepisie terminie, sąd ma wybór pomiędzy wymierzeniem grzywny (i określeniem jej wysokości) a odstąpieniem od jej wymierzenia. Użyty w § 1 art. 55 p.p.s.a. zwrot "może orzec" jednoznacznie prowadzi do wniosku, że rozstrzygnięcie w tym przedmiocie jest pozostawione uznaniu sądu (por. postanowienia NSA z dnia 15 listopada 2011 r. sygn. akt I OZ 841/11 i 30 marca 2011 r. sygn. akt II OZ 207/11 – orzeczenia dostępne jw.). Zgodzić się zatem należy z takim stanowiskiem, że sąd administracyjny, rozpoznając wniosek o wymierzenie organowi grzywny, w obydwu przedtsawionych koncepcjach, nie wymierza jej automatycznie, lecz bierze pod uwagę specyfikę i charakter okoliczności danej sprawy, w tym przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. (tak NSA w postanowieniu z dnia 31 maja 2019 r. sygn. akt I OZ 454/19, dostępnym jw.).

Zdaniem Sądu w rozpatrywanej sprawie wyjściowe przesłanki uzasadniające wymierzenie grzywny organowi zostały spełnione, gdyż Spółka powinna była – niezależnie domniemanych braków formalnych pisma – przekazać do tutejszego Sądu skargę, która wpłynęła do jej siedziby dnia [...] marca 2019 r. o godzinie [...] za pośrednictwem poczty elektronicznej (e-mail z godz. [...]). Doszło zatem po jej stronie do oczywistego uchybienia terminu do przekazania skargi wraz z aktami sprawy, jaki został określony w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Nie zmienia to jednakże faktu, że zastosowanie tego środka jest fakultatywne. Fakultatywność ta polega zaś właśnie na tym, że sąd administracyjny w warunkach stwierdzenia nieprzekazania skargi w terminie może na podstawie analizy całokształtu okoliczności sprawy zastosować przedmiotowy środek oddziaływania na organ, lecz nie musi.

Przede wszystkim jest okolicznością bezsporną, że skarga z dnia [...] marca 2019 r., która wpłynęła do spółki [...] sp. z o.o. tego samego dnia o godzinie [...] (uwaga ta dotyczy pisma z godz. [...] nadesłanego za pośrednictwem poczty e-mail). Fakt ten został również przyznany w odpowiedzi na wniosek. Oznacza to, że zgodnie z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. oraz art. 54 § 2 p.p.s.a. organ powinien był przekazać właściwemu sądowi wyżej wymienioną skargę najpóźniej do dnia [...] kwietnia 2019 r., dołączając do niej odpowiedź na skargę oraz akta administracyjne. Spółka obowiązku tego nie dopełniła, co też spowodowało skutek w postaci złożenia przez skarżącego wniosku o wymierzenie organowi grzywny. Sąd nie uznał za usprawiedliwienie w niniejszej sprawie takiego działania i argumentacji spółki [...] sp. z o.o., które w istocie sprowadziły się do podjęcia się przez ten podmiot kontroli warunków formalnych skargi z powołaniem się na przepisy art. 46 i art. 47 p.p.s.a. Również próba umotywowania braku przekazania skargi, przedstawiona w odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny (argument, że Spółka nie miała możliwości przekazania Sądowi skargi mającej formę elektroniczną, a niespełniającej braków formalnych właściwych tego rodzajowi pisma) nie mogła stanowić o niezawinieniu w zwłoce z przekazaniem skargi. Zgodnie z art. 49 p.p.s.a. badanie warunków formalnych skarg jest wyłączną kompetencją sądu administracyjnego, a konkretnie weryfikacji takiej dokonuje przewodniczący wydziału orzeczniczego. W tym kontekście wezwanie skierowane do K. J., zawarte w piśmie z dnia [...] kwietnia 2019 r., w którym [...] sama wezwała skarżącego do uzupełnienia warunków formalnych skargi, nie stanowiło usprawiedliwienia dla niedochowania terminu określonego w art. 21 pkt 1 u.d.i.p. Sąd zaznacza zarazem, że udzielenie żądanej informacji publicznej, której dotyczyła skarga, nie zwalniało spółki [...] sp. z o.o. z obowiązku przekazania skargi na bezczynność Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu. Już samo wniesienie skargi zainicjowało bowiem postępowanie sądowoadministracyjne, które zakończyć w przepisanej prawem formie (wyrokiem lub postanowieniem) władny jest tylko sąd administracyjny.

Pomimo powyżej stwierdzonego nieprzekazania skargi w terminie, co nastąpiło z przyczyn leżących po stronie Spółki, Sąd uznał za zasadne odstąpienie od nałożenia na organ grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. Wynikało to z następujących powodów.

Po pierwsze, Sąd rozważył szerszy kontekst okoliczności sprawy w celu rozważanie zasadności wymierzenia organowi przedmiotowej grzywny. W tym względzie wziął pod uwagę, że nieprzekazanie skargi nie było podyktowane intencjonalnym działaniem spółki [...] sp. z o.o. nakierowanym przeciwko interesowi K. J., ale spowodowane było mylnym przekonaniem, że skarga nadesłana na adres e-mail nie wymaga przekazania sądowi z uwagi na stwierdzone braki formalne. Sąd zaznacza, że nie doszukał się żadnych powodów, by wyprowadzić odmienny wniosek co do motywacji Spółki w niniejszej sprawie.

Po drugie, nie bez znaczenia pozostawały także i same okoliczności wniesienia obydwu skarg na bezczynność Spółki w przedmiocie dostępu do informacji publicznej, w szczególności ich bardzo zbliżony czas oraz identyczna treść przewodnia skarg, których rozróżnienie było możliwe dopiero po analizie treści dołączonej do każdej ze skarg, wskazującej na to, którego wniosku z [...] marca 2019 r. (wiadomości e-mail z godz. [...] lub z godz. [...]) dana skarga dotyczy. Co więcej, okoliczności sprawy były zawiłe, gdyż skarżący wniósł niemal o tej samej godzinie w dniu [...] marca 2019 r. dwa formalnie odrębne wnioski o udostępnienie informacji publicznej, które jednakże dotyczyły kwestii będących przedmiotem pierwotnego "zbiorczego" wniosku z dnia [...] lutego 2019 r. To wszystko zaś powoduje, że potraktowanie przez Spółkę obydwu skarg z [...] marca 2019 r. jako dotyczących tej samej sprawy może być w tych warunkach do pewnego stopnia uznane za zrozumiałe, jakkolwiek nie powinno mieć miejsca, a błąd taki – jak już wspomniano – nie mógł usprawiedliwiać samego nieprzekazania "wadliwych" skarg do tutejszego Sądu.

Po trzecie, warto w tym miejscu zauważyć, że adres e-mail, którym posługiwał się wnioskodawca także w skardze [...] oraz adres wskazany do kontaktu z organem odpowiadał archiwalnym danym widniejącym na stronie Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] dla radcy prawnego K. J. Kancelaria radcy prawnego ul. [...] w [...] W ocenie Sądu skarżący, jako profesjonalista, powinien był zdawać sobie sprawę, że przyjęty sposób formułowania wniosków o udostępnienie informacji publicznej, a następnie skarg na bezczynność organu, może powodować trudności organizacyjne w należytym ich rozpoznaniu i rozpatrzeniu jego spraw.

Po czwarte wreszcie, wcześniej orzeczona postanowieniem z dnia [...] października 2019 r. grzywna w sprawie o sygn. akt II SO/Po [...] niewątpliwe spełniła swoje funkcje, skoro [...] października 2019 r. organ przekazał niniejszą skargę do tutejszego Sądu. Sąd uznał, że skutek dyscyplinujący tejże grzywny już wystąpił i nie ma podstaw do uznania, że nie odniesie również skutku prewencyjnego. W tych warunkach, w ocenie Sądu, wymierzenie organowi kolejnej grzywny służyłoby już tylko samej represji, a nie wszystkim celom grzywny. Nie bez znaczenia pozostawał również i fakt, że formalnie Spółka udzieliła stronie odpowiedzi na wniosek z dnia [...] marca 2019 r. w przedmiocie dostępu do informacji publicznej, co miało to miejsce w dniu [...] marca 2019 r. (data doręczenia pisma). Nie można zatem prima facie stwierdzić, że w sposób oczywisty skarżący został pozbawiony prawa dostępu do informacji publicznej, jak również prawa strony do rozpoznania przez sąd administracyjny jej sprawy bez zbędnej zwłoki. Natomiast to, czy udzielenie tej odpowiedzi uwalniało Spółkę od zarzutu bezczynności w rozpatrzeniu wniosku (wniosków) będzie przedmiotem rozstrzygnięcia w sprawach o sygn. akt II SAB/Po [...] i [...].

Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 55 § 1 w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia (punkt 1).

Końcowo Sąd wyjaśnia, że skoro wniosek strony został oddalony, co do zasady nie było podstaw do orzeczenia o kosztach postępowania, nie ziściły się bowiem warunki, o których mowa w art. 200 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a. Niemniej jednak Sąd uznał za zasadne rozstrzygnięcie na zasadzie wyjątku, o którym mowa w art. 208 p.p.s.a. i zasądzenie do organu na rzecz skarżącego obowiązku zwrotu kosztów uiszczonego w sprawie wpisu od wniosku o wymierzenie grzywny, tj. kwoty [...]zł (punkt 2 sentencji). Brak przekazania przez Spółkę skargi na bezczynność był bowiem oczywistym błędem, który mógł być uznany za oczywiście niewłaściwe postępowanie na płaszczyźnie przepisów art. 21 pkt 1 u.d.i.p. oraz art. 54 § 2 p.p.s.a.

Sąd uznał, że wprawdzie opisane działanie organu, które miało miejsce nie w sprawie stricte dotyczącej samego postępowania o wymierzenie grzywny, jednakże zachodzi oczywisty związek funkcjonalny pomiędzy postępowaniem z wniosku o wymierzenie grzywny a postępowaniem sądowym wywołanym wniesieniem skargi na bezczynność, co do której organ pozostawał w zwłoce w jej przekazaniu. Wprawdzie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ostatecznie opowiedziano się za stanowiskiem, że wniosek o wymierzenie organowi grzywny, wymieniony w art. 55 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a., jest pismem wszczynającym odrębne postępowanie w rozumieniu art. 63 p.p.s.a. (patrz uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 7 kwietnia 2008 r., sygn. akt II FPS 1/08, ONSAiWSA 2008/3/42 – orzeczenie dostępne jw.). Niemniej jednak pogląd ten został wyrażony w celu odpowiedzi na pytanie, czy wniosek o wymierzenie organowi grzywny, wymieniony w art. 55 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a., jest pismem wszczynającym postępowanie w rozumieniu art. 230 § 1 i § 2 p.p.s.a., od którego pobiera się wpis sądowy i czy od postanowienia, o którym mowa w art. 55 § 1 zdanie drugie p.p.s.a., służy stronie skarga kasacyjna, czy zażalenie. W ocenie tutejszego Sądu nie powinien on determinować wykładni przepisu art. 208 p.p.s.a. Przeciwnie, przy jego stosowaniu w postępowaniu w przedmiocie wymierzenia grzywny zasadne jest uwzględnienie właśnie działań organu podjętych w związku z winieniem skargi na bezczynność, tj. po wpłynięciu takiej skargi do organu. Zdaniem Sądu, dla zastosowania przepisu art. 208 p.p.s.a. w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 55 w zw. z art. 63 p.p.s.a. dopuszczalne jest uznanie tego postępowania za postępowanie incydentalne – a co najmniej funkcjonalnie powiązane – względem toczącego się już postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie sądowej wszczętej na skutek wniesienia za pośrednictwem organu skargi do sądu administracyjnego, która nie została przekazana do sądu administracyjnego. Na trafność takiego ujęcia wskazuje również sama treść art. 55 § 2 p.p.s.a., który stanowi, że jeżeli organ nie przekazał sądowi skargi mimo wymierzenia grzywny, sąd może na żądanie skarżącego rozpoznać sprawę na podstawie nadesłanego odpisu skargi, gdy stan faktyczny i prawny przedstawiony w skardze nie budzi uzasadnionych wątpliwości. Nie sposób pominąć i tego, że wykonanie (lub niewykonanie) obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., może nastąpić wyłącznie w ramach toczącego się już postępowania sądowoadministracyjnego, zaś wniosek z art. 55 § 1 wnoszony jest przez skarżącego, a zatem przez podmiot będący stroną postępowania w sprawie sądowoadministracyjnej (por. poglądy przedstawione przez T. Wosia [w:] Woś T. (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, WK 2016, komentarz do art. 55).

Dodać również należy, że Sąd nie znalazł żadnych podstaw do nałożenia na Spółkę obowiązku zwrotu kosztów postępowania związanych z zastępstwem procesowym wnioskodawcy w niniejszej sprawie. Zastosowany wyjątek, o którym mowa w art. 208 p.p.s.a. dotyczył wyłącznie kosztów sądowych, których poniesienie było konieczne dla rozpatrzenia przez Sąd przedmiotowego wniosku. Ponadto, jak to już zostało zaznaczone, wnioskodawca sam jest radcą prawnym – czynnym, jak można domniemywać – i posłużenie się zastępstwem prawnym nie było konieczne dla złożenia wniosku o ukaranie organu grzywną w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a.

J. Zieliński