Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 312/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-01-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6293 Przejęcie gospodarstw rolnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: § 1 ust 1
journal: Dz.U. 1961 nr 39 poz 198
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 5 sierpnia 1961 r. w sprawie opuszczonych gospodarstw rolnych.
article: art.184
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Joanna Runge - Lissowska Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski Protokolant: st. asystent sędziego Małgorzata Ziniewicz po rozpoznaniu w dniu 5 stycznia 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej delegowanego do Prokuratury Regionalnej w B. skargi kasacyjnej H. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 czerwca 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 2513/14 w sprawie ze skargi H. K. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie przejęcia gospodarstwa rolnego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 30 czerwca 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 2513/14 oddalił skargę H. K. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 czerwca 2014 r. nr GZgn-057-625-51/14 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji.

Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Wojewoda Warmińsko-Mazurski decyzją z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy w S. z dnia [...] lutego 1978 r.

W uzasadnieniu decyzji Wojewoda podał, że decyzja Naczelnika Gminy w S. z dnia [...] lutego 1978 r. została wydana na podstawie art. 3, art. 6 i art. 7 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. z 1961 r. Nr 22, poz. 159), które stanowiły o przekazywaniu w użytkowanie lub użytkowanie wieczyste terenów państwowych oraz o możliwości ich dzierżawy i ustalaniu stawek czynszu dzierżawnego. Natomiast w uzasadnieniu przedmiotowej decyzji stwierdzono, iż właściciel przejętej nieruchomości – H. K. wyjechał na pobyt stały do Republiki Federalnej Niemiec, przy czym nieruchomości te nie zostały rozdysponowane. Wojewoda podkreślił, że w decyzji Naczelnika Gminy w S. podano błędną podstawę prawną przejęcia nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa. Organ w uzasadnieniu swojej decyzji przywołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 1369/06, w którym Sąd podniósł, że decyzja, która ogólnikowo lub błędnie powołuje podstawę prawną nie jest decyzją wydaną bez podstawy prawnej w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W ocenie organu istotą niniejszego postępowania jest ustalenie, czy w sprawie wystąpiła, bądź nie wystąpiła przesłanka powodująca jej nieważność. Przedmiotowa decyzja podlegała badaniu pod względem spełnienia norm określonych w ustawie z dnia 13 lipca 1957r. o zmianie dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw, związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym (Dz. U. i 1961 r. Nr 32, poz. 161).

Organ I instancji wskazał, że potwierdzeniem faktu, iż gospodarstwo położone w S. nosiło cechy opuszczonego, w rozumieniu § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 sierpnia 1961 r. w sprawie opuszczonych gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 39, poz. 198), jest protokół sporządzony w dniu 10 grudnia 1977 r., w którym stwierdzono, że nie dokonano zasiewów na jesień 1977 r., a stan zagospodarowania użytków rolnych jest niższy od średniego.

Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego organ stwierdził, że przesłanki przepisu art. 2 ustawy z dnia 13 lipca 1957 r. o zmianie dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw, związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym zostały spełnione i nie ma podstaw do uznania wydania z rażącym naruszeniem prawa decyzji Naczelnika Gminy w S. z dnia [...] lutego 1978 r., a tym samym do stwierdzenia jej nieważności.

Na skutek złożonego odwołania H. K. – Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podtrzymując w całości stanowisko organu I instancji.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył H. K.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie powołanym na wstępie wyrokiem z dnia 30 czerwca 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 2513/14, oddalił skargę.

Sąd stwierdził, że kontrolowana decyzja orzekająca o przejęciu gospodarstwa H. K. – pomimo wskazania wadliwie przepisów, na podstawie których została wydana, została poprzedzona przeprowadzeniem postępowania dowodowego na okoliczność opuszczenia nieruchomości, a następnie prawidłowo uzasadniona.

Sąd wskazał, że w treści kontrolowanej decyzji Naczelnika Gminy w S. z dnia [...] lutego 1978 r. jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano regulację zawartą w art. 3, 6 i 7 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach. Natomiast organy obu instancji, po przeprowadzeniu postępowania w sprawie trafnie wywiodły, że faktyczną podstawą przejęcia spornego gospodarstwa stanowiły przepisy ustawy z dnia 13 lipca 1957 r. o zmianie dekretu z dnia 18 kwietnia 1955r. o uwłaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym (Dz. U. Nr 39, poz. 174 z późn. zm.). W ocenie Sądu powołanie wadliwej podstawy prawnej przez organ administracji, jeżeli podstawa taka w istocie istniała, nie stanowi dowodu, że decyzja została wydana bez podstawy prawnej. Sąd podkreślił, że w dacie wydania zaskarżonej decyzji Naczelnika Gminy w S. obowiązywała ustawa z dnia 13 lipca 1957 r. o zmianie dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw, związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym. Zgodnie z art. 2 tej ustawy gospodarstwa rolne i działki określone w art. 15 ust. 1 dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r., jeżeli zostały opuszczone przez właściciela po dniu 28 kwietnia 1955 r. oraz wszelkie inne gospodarstwa rolne opuszczone przez właścicieli mogły być przejęte na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, z wyjątkiem służebności gruntowych, których utrzymanie uznane zostanie za niezbędne. W ocenie Sądu z cytowanego przepisu wprost wynika, że przejęciu jako opuszczone podlegały gospodarstwa rolne i działki określone w art. 15 ust. 1 dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. oraz wszystkie inne gospodarstwa opuszczone przez właścicieli. Zdaniem Sądu ze zgromadzonych w sprawie dokumentów wynika, iż niniejsze gospodarstwo nosiło cechy opuszczonego. Z akt sprawy wynika bowiem, że właściciel nieruchomości H. K. wymeldował się z pobytu stałego w S. w dniu 9 listopada 1977 r. i wyjechał wraz z całą rodziną w grudniu na pobyt stały do RFN. Nieruchomości nie rozdysponował i została ona włączona do zasobów Państwowego Funduszu Ziemi. Sąd wskazał, że także sam skarżący we wniosku z dnia 25 października 2006 r. o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji przyznał, że gospodarstwo zostało opuszczone. W piśmie tym zaznaczył bowiem, że w grudniu 1977 r. wyjechał wraz z rodziną do Niemieckiej Republiki Federalnej. Dodał, że zgodę na wyjazd uzyskał "w ostatniej chwili" i w związku z tym nie miał możliwości sprzedaży czy rozdysponowania pozostawionej nieruchomości.

Zdaniem Sądu nieuzasadniony jest zarzut skarżącego, że organ nadzoru powinien w toku postępowania badać okoliczności jego wyjazdu z kraju. W ocenie Sądu okoliczności wyjazdu ocenić należy jako wtórne w stosunku do faktu opuszczenia gospodarstwa i pozostające bez wpływu na treść kontrolowanej decyzji. Z punktu widzenia organu, który wydał decyzję istotne było bowiem jedynie rzeczywiste zamieszkiwanie skarżącego w gospodarstwie oraz jego uprawianie w sensie poddawania go właściwym zabiegom agrotechnicznym, istniejące w dacie wydania decyzji.

Sąd zaznaczył, że zarzut skargi, iż skarżący nie otrzymał decyzji orzekającej o przejęciu gospodarstwa na własność Państwa nie może skutkować stwierdzeniem jej nieważności. Wskazane uchybienie sprowadza się bowiem w istocie do określonej w art. 145 k.p.a. przesłanki wznowienia postępowania z uwagi na brak udziału strony w postępowaniu. A zatem nie wpływa na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniósł skarżący, reprezentowany przez adwokata, zaskarżając wyrok w całości. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym według norm przepisanych.

Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej "p.p.s.a."), zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

a) art. 2 ustawy z dnia 13 lipca 1957 r. o zmianie dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i uregulowaniu innych spraw związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym (Dz. U. Nr 39, poz. 174 ze zm.) w zw. art. 15 ust. 1 dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym (Dz. U. Nr 18, poz. 107), poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że przedmiotowe gospodarstwo rolne zostało nabyte na podstawie przepisów o przeprowadzeniu reformy rolnej lub o ustroju rolnym i osadnictwie w rozumieniu art. 15 powyżej wskazanego dekretu oraz uznanie, iż gospodarstwo to zostało opuszczone, podczas gdy w niniejszej sprawie warunki zastosowania powyższych przepisów oraz przejęcia nieruchomości w ich trybie nie zostały spełnione,

b) § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 sierpnia 1961 r. w sprawie opuszczonych gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 39, poz. 198), poprzez jego błędne zastosowanie w niniejszej sprawie i przyjęcie, że przedmiotowe gospodarstwo rolne zostało opuszczone, podczas gdy materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie nie daje podstaw do takich ustaleń;

2) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 145 § 1 pkt lit. a) p.p.s.a. poprzez nieuchylenie decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymującej w mocy decyzję Wojewody Warmińsko - Mazurskiego z dnia [...] marca 2014 r., podczas gdy zaistniałe w niniejszej sprawie naruszenie prawa materialnego – art. 2 ustawy z dnia 13 lipca 1957 r. o zmianie dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i uregulowaniu innych spraw związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym w zw. art. 15 ust. 1 dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym dokonane przez organy obu instancji – obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny do uchylenia tej decyzji,

b) art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. poprzez nieuchylenie decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymującej w mocy decyzję Wojewody Warmińsko - Mazurskiego z dnia [...] marca 2014 r., podczas gdy została ona wydana zarówno bez podstawy prawnej, jak również z rażącym naruszeniem prawa.

W obszernym uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono między innymi, że organy obu instancji błędnie wywiodły, iż faktyczną podstawą przejęcia spornego gospodarstwa stanowiły przepisy dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw, związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym oraz ustawy z dnia 13 lipca 1957 r. o zmianie dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. i o uwłaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym (Dz. U. Nr 39, poz. 174 z późn. zm.). W ocenie skarżącego przywołane przez Sąd przepisy w/w aktów prawnych, w ogóle nie powinny mieć zastosowania do stanu faktycznego niniejszej sprawy. Wskazano, że przedmiotowe gospodarstwo nie zostało bowiem nabyte ani na podstawie dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego o przeprowadzeniu reformy rolnej z dnia 6 września 1944 r. ani dekretu o ustroju rolnym i osadnictwie na Obszarze Ziem Odzyskanych i byłego Wolnego Miasta Gdańska z 6 września 1946 r. (Dz. U. Nr 49, poz. 279). Podkreślono, że gospodarstwo to stanowiło własność skarżącego, a wcześniej jego poprzedników prawnych. Nigdy nie było własnością Skarbu Państwa.

Skarżący kasacyjnie nie zgodził się z Sądem, że fakt, iż nie otrzymał decyzji orzekającej o przejęciu gospodarstwa na własność Państwa, stanowi jedynie przesłankę wznowienia postępowania z uwagi na brak udziału strony w postępowaniu. Dla skarżącego kasacyjnie nie do zaakceptowania jest również uzasadnienie decyzji Naczelnika Gminy S. z dnia [...] lutego 1978 r., które ogranicza się tylko do kilku zdań.

Wskazano ponadto, że w niniejszej sprawie nie ma też zastosowania przywołany w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 sierpnia 1961 r. w sprawie opuszczonych gospodarstw rolnych, gdyż nie zostały spełnione przesłanki kwalifikujące omawiane gospodarstwo rolne do przejęcia na rzecz Państwa. Gospodarstwo rolne nie zostało bowiem opuszczone. Wskazano, że fakt, iż jesienią nie dokonano zasiewów nie przesądza wcale o opuszczeniu gospodarstwa i tym bardziej nie uprawnia państwa do przejęcia prywatnej własności. Faktu opuszczenia gospodarstwa nie można też opierać na dokumentach potwierdzających jedynie ubieganie się skarżącego o wyjazd oraz sam fakt tego wyjazdu, czy danych określających stan zagospodarowania nieruchomości.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Ze wskazanych przepisów wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Wychodząc z tego założenia, należy na wstępie zaznaczyć, że wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny zasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Zarzuty te zostały oparte na obu podstawach, o których mowa w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., a zatem w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty procesowe. Należy zauważyć, że podnosząc zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. autor skargi kasacyjnej wskazał przepisy, których Sąd pierwszej instancji nie stosował i które, jako tzw. przepisy wynikowe, stanowią podstawę rozstrzygnięcia sądu administracyjnego, z tym że art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. znajduje zastosowanie, gdy sąd orzeka uchylając zaskarżoną decyzję, zaś na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 sąd stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, nie było także podstaw do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, gdyż skarżący wnioskował o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy S. z dnia [...] lutego 1978 r. a nie decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2014 r.

Należy podkreślić, że postępowanie zainicjowane wnioskiem skarżącego z dnia 25 października 2006 r. dotyczyło stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy S. z dnia [...] lutego 1978 r. i prowadzone było w trybie nadzwyczajnym, a skarżący w toku tego postępowania starał się wykazać, że przy wydaniu tej decyzji doszło do rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art.156 §1 pkt 2 k.p.a. Jednak zarzutu naruszenia tego przepisu skarga kasacyjna nie podnosi.

Podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa materialnego nie mogły być uwzględnione z następujących powodów.

Zgodnie z art.2 ust.1 ustawy z dnia 13 lipca 1957 r. o zmianie dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw, związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym (Dz..U. 1957, Nr 39, poz. 174 ze zm.) gospodarstwa rolne i działki określone w art. 15 ust. 1 dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym (Dz. U. z 1959 r. Nr 14, poz. 78), jeżeli zostały opuszczone przez właściciela po dniu 28 kwietnia 1955 r. oraz wszelkie inne gospodarstwa rolne opuszczone przez właścicieli mogą być przejęte na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, z wyjątkiem służebności gruntowych, których utrzymanie uznane zostanie za niezbędne. Z przepisu tego wynika, że ustawodawca wyróżnił dwie kategorie gospodarstw rolnych, a mianowicie te gospodarstwa, które są określone w art. 15 ust. 1 dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym (czyli gospodarstwa nabyte na podstawie przepisów o przeprowadzeniu reformy rolnej lub o ustroju rolnym i osadnictwie) oraz wszelkie inne gospodarstwa rolne opuszczone przez właścicieli. Dlatego nie jest zasadny zarzut skargi kasacyjnej, że skoro gospodarstwo rolne H. K. nie zostało nabyte na podstawie przepisów o przeprowadzeniu reformy rolnej lub o ustroju rolnym i osadnictwie, to nie zostały spełnione warunki art.2 ustawy z 13 lipca 1957 r. Przepis ten w orzecznictwie sądowym jest jednolicie interpretowany. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazywano, że na rzecz Państwa mogło być przejęte każde opuszczone gospodarstwo rolne i nie miały żadnego znaczenia okoliczności i motywy zachowania właścicieli decydujących się na opuszczenie gospodarstwa, a organ administracyjny orzekający o przejęciu nie miał z kolei uprawnień do badania i oceny tych przyczyn (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 września 1998 r., sygn. II SA 1108/98 oraz z dnia 2 września 2005 r., sygn. I OSK 26/05). Zastosowanie powołanego przepisu wymagało natomiast spełnienia określonych przesłanek, a więc koniecznie ustalenia, iż przejmowane gospodarstwo ma cechy gospodarstwa rolnego oraz, że jest rzeczywiście opuszczone ( por. także wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 2012, sygn. II CSK 558/11, pub. OSP 2013, Nr 9, poz. 92, str.658).

Według § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 sierpnia 1961 r. w sprawie opuszczonych gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 39, poz.198 ze zm.), będącego aktem wykonawczym do ustawy z 1957 r. (art. 2 ust. 3 pkt 1 tej ustawy), za gospodarstwo rolne opuszczone uważa się gospodarstwo, na którym nie zamieszkuje właściciel ani jego małżonek, dzieci lub rodzice, a przy tym gospodarstwo to nie jest w całości lub w większej części uprawiane oraz poddawane właściwym zabiegom agrotechnicznym przez właściciela, bądź użytkownika albo dzierżawcę. Zatem przejęcie gospodarstwa rolnego na rzecz Państwa mogło nastąpić, jeżeli właściciel lub jego rodzina w nim nie zamieszkuje, czyli je opuściła oraz gdy nie było uprawiane.

Z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika w sposób bezsporny, że H. K. wraz z rodziną opuścił gospodarstwo rolne, wyjechał do Republiki Federalnej Niemiec w grudniu 1977 r. na stałe, o co sam wnioskował (akta paszportowe). Trudno zgodzić się z argumentacją skargi kasacyjnej, że fakt wyjazdu z kraju oraz fakt nie dokonania zasiewów w 1977 r. ( protokół z dnia 10 grudnia 1977 r.) nie ma znaczenia dla oceny przesłanki opuszczenia gospodarstwa rolnego. Wręcz przeciwnie skoro bez wątpienia H. K. wyjechał na stałe z kraju, nie uprawiał gospodarstwa ani on, ani jego rodzina (co także w sprawie jest bezsporne), to gospodarstwo było opuszczone w rozumieniu § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 sierpnia 1961 r. w sprawie opuszczonych gospodarstw rolnych. Natomiast podnoszony w skardze kasacyjnej argument dotyczący ustalenia okoliczności wyjazdu z kraju przez właściciela gospodarstwa nie ma w sprawie żadnego znaczenia, skoro skarżący wyjechał na stałe i gospodarstwo rzeczywiście opuścił. Niezależnie od przywołanej przez Sąd pierwszej instancji dokumentacji (protokół z dnia 10 grudnia 1977 r., akta paszportowe), stan w jakim znajdowało się gospodarstwo rolne H. K. po jego opuszczeniu opisują uczestnicy postępowania Z. i W. L. w piśmie z dnia 5 marca 2007 r.

Nie jest zatem zasadny zarzut skargi kasacyjnej naruszenia § 1 ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 sierpnia 1961 r.

Należy podkreślić, że postępowanie zainicjowane wnioskiem skarżącego z dnia 25 października 2006 r. dotyczyło stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy S. z dnia [...] lutego 1978 r. i prowadzone było w trybie nadzwyczajnym, a skarżący w toku tego postępowania starał się wykazać, że przy wydaniu tej decyzji doszło do rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art.156 §1 pkt 2 k.p.a. Zarzutu naruszenia tego przepisu skarga kasacyjna nie podnosi. Natomiast w uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor podnosi, że doszło do naruszenia wskazanego przepisu, gdyż skarżący nie brał udziału w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją z [...] lutego 1978 r. i nie została mu ta decyzja doręczona. Prawidłowo jednak organy administracji i Sąd pierwszej instancji wskazali, że tego rodzaju okoliczności mogą być podnoszone w postępowaniu wznowieniowym. W orzecznictwie wielokrotnie już wyjaśniano, że dwa nadzwyczajne tryby: stwierdzenia nieważności i wznowienia postępowania opierają się na zasadzie niekonkurencyjności, co oznacza, że może być uznane za rażące naruszenie także przepisów postępowania, ale tylko w sytuacji, gdy naruszenia takie nie stanowią przesłanek wznowienia postępowania. Jeśli zaś chodzi o rozważania autora skargi kasacyjnej dotyczące braku podstawy prawnej do wydania kwestionowanej decyzji, to jak zostało wyżej wyjaśnione tę podstawę prawną stanowił art.2 ustawy z dnia 13 lipca 1957 r. o zmianie dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw, związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym. Nie zachodzi bowiem brak podstawy prawnej, w rozumieniu art.156 §1 pkt 2 k.p.a., w sytuacji gdy istniała podstawa prawna do wydania decyzji, chociaż organ powołał niewłaściwy przepis.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art.184 p.p.s.a. orzekł, jak w wyroku.