Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA 1890/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-04-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz (spr.) NSA Joanna Runge - Lissowska Protokolant Katarzyna Babik po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi Centrum [...] S.A. z siedzibą w W. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] maja 2002 r., nr [...] w przedmiocie komunalizacji 1) uchyla zaskarżona decyzję; 2) zasądza od Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej na rzecz Centrum [...] S.A. z siedzibą w W. kwotę 270 (dwieście siedemdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

I SA 1890/02

UZASADNIENIE

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] maja 2002 r., nr [...], na podstawie art. 18 ust. 2 w związku z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania Centrum [...] S.A. z siedzibą w W. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2001 r., nr [...] utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu podano, że zaskarżoną decyzją Wojewoda [...] stwierdził nabycie z mocy prawa, nieodpłatnie przez Dzielnicę Gminę W. ( obecnie Gmina W.) własności nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] oznaczonej w ewidencji gruntów w obrębie ewidencyjnym [...] numerem działki [...] o powierzchni 1471 m2, nieuregulowanej w księdze wieczystej po 1945 r. Wojewoda stwierdził, ze z karty inwentaryzacyjnej oraz przedłożonych dokumentów wynika, ze nieruchomość w dniu [...] maja 1990 r. stanowiła własność Skarbu Państwa i należała do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego, a zatem zgodnie z dyspozycją art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. stała się z mocy prawa własnością Dzielnicy Gminy W.

W odwołaniu pełnomocnik zarzucił zaskarżonej decyzji sprzeczność istotnych ustaleń z treścią zebranego materiału dowodowego oraz naruszenie prawa materialnego przez pominięcie art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym... i wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w całości. Odwołujący się stwierdził, ze objęta decyzja działka pozostawała w wyłącznym użytkowaniu i faktycznym zarządzie Centrum [...] S.A. oraz jego poprzedników prawnych. Nabyło ono zatem prawo użytkowania wieczystego gruntu na podstawie art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Jako dowody przysługiwania zarządu pełnomocnik wskazał: zarządzenie o utworzeniu przedsiębiorstwa państwowego będącego poprzednikiem prawnym Centrum [...] S.A., decyzję nr [...] Urzędu W. z dnia [...].08.1978 r. o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji budowlanej dla budowy Ośrodka [...] którego częścią stał się Ośrodek [...] i decyzje wywłaszczeniowe zapadłe w latach 70-tych i 80-tych, na mocy których Skarb Państwa stał się właścicielem nieruchomości.

Zdaniem pełnomocnika komunalizacja w takim stanie sprawy jest niedopuszczalna.

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego stwierdziła, że w dniu [...] maja 1990 r. oznaczone wcześniej niezabudowane działki gruntu należały do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego i pozostawały w faktycznym władaniu poprzednika prawnego Centrum [...] S.A. Oznacza to, że nie istniał tytuł prawnorzeczowy po stronie poprzednika prawnego Centrum, który miałby wpływ na ocenę istnienia przesłanek komunalizacji działek w dniu [...] maja 1990 r. W szczególności nie przysługiwało mu prawo użytkowania, ani prawo zarządu, których istnienie sugeruje pełnomocnik powołując art. 80 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, póz. 127 z późn. zm.) i określa je w odwołaniu jako "wyłączne użytkowanie" i "faktyczny zarząd", które to tytuły prawne w obowiązującym prawie nie występowały i nie występują.

Komisja uznała także, że dla stwierdzenia nabycia przez Dzielnicę-Gminę W. własności przedmiotowej nieruchomości w dniu [...] maja 1990 r. na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 powołanej wyżej ustawy z dnia 10 maja 1990 r. nie stanowi przeszkody okoliczność, iż Centrum [...] S.A. złożyło wniosek o stwierdzenie nabycia przez nie prawa użytkowania wieczystego gruntu będącego przedmiotem komunalizacji. Wniosek ten dotyczy ustanowienia użytkowania wieczystego do gruntu, który w dniu 5 grudnia 1990 r. był już - w świetle powyższych ustaleń - własnością Dzielnicy-Gminy W., zatem będzie podlegał rozpatrzeniu przez Zarząd Gminy W. będącej jej następcą prawnym.

W ocenie Komisji nie zachodzi także okoliczność wyłączająca komunalizację na podstawie powołanego przez pełnomocnika art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 10 maja 1990 r.

Na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] maja 2002 r. skargę do Naczelnego Sąd Administracyjnego wniósł pełnomocnik Centrum [...] z siedzibą w W.. Pełnomocnik zarzucił, że decyzja ta narusza przepisy postępowania - art. 77 k.p.a. oraz, że istotne ustalenia dokonane przez organ są sprzeczna z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, a także obrazę prawa materialnego przez błędną wykładnię treści art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. Nr 32, poz. 191 ze zm.), jak też pominięcie przy orzekaniu treści art. 200 ust. 1 w związku z art. 233 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce gruntami (t.j. Dz.U. z 2000 r., Nr 46, poz. 543). W oparciu o powyższe zarzuty pełnomocnik strony skarżącej domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji i zasądzenia na rzecz skarżącego kosztów postępowania.

Strona skarżąca zarzut istotnego dla rozstrzygnięcia uchybienia przepisom postępowania uzasadniła nie dość wnikliwą analizą przedłożonych dowodów przez Komisję oraz ich błędną oceną. Stwierdzono, że faktycznie nieruchomość nie należała do gminy, a wchodziła w skład majątku przedsiębiorstwa państwowego o zasięgu ogólnokrajowym, dla którego organem założycielskim był Minister Przemysłu Maszynowego, co wynika z szeregu aktów prawnych wskazanych w odwołaniu. Akty te należy uznać za dowody wystarczające dla stwierdzenia istnienia prawa zarządu. Ich nieuwzględnienie przy rozstrzyganiu sprawy komunalizacji jest nieuzasadnione, stanowi uchybione przepisom prawa materialnego.

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa w odpowiedzi na skargę wnosiła o jej oddalenie, ustosunkowując się do podniesionych w niej zarzutów, i podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie zaznaczyć należy, że z dniem 1 stycznia 2004 r. weszły w życie przepisy reformujące sądownictwo administracyjne. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). W myśl przepisów tej ustawy Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 134 § 1 powołanej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Taka sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej, bowiem w świetle okoliczności sprawy skarga podlegała uwzględnieniu, jednakże z innych powodów niż podniesionych przez stronę skarżącą.

Stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, że nie zostało w sprawie wykazane, iż poprzednikowi prawnemu strony skarżącej przysługiwało w dniu [...] maja 1990 r. prawo zarządu bądź inny tytuł prawnorzeczowy do nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] w obrębie ewidencyjnym nr [...] jest uzasadnione w świetle materiału dokumentacyjnego sprawy.

Prawidłowo oceniono także, że nie zachodziły w tym przypadku okoliczności wyłączające komunalizację na podstawie art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) Słusznie organ odwoławczy podzielił ustalenia dokonane przez Wojewodę [...] w decyzji z dnia [...] listopada 2001 r., nr [...], że sporna nieruchomości w dniu [...] maja 1990 r. stanowiła własność Skarbu Państwa i należała do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego, a zatem zgodnie z dyspozycją art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. stała się z mocy prawa własnością Dzielnicy Gminy W. Natomiast okoliczność ubiegania się przez Centrum [...] S.A. z siedzibą w W. o uwłaszczenie tą nieruchomością w oparciu o art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości - Dz.U. z 1990 r. Nr 79 poz. 464 ze zm., obecnie art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - Dz.U. z 2000 r. Nr 46 poz. 543 ze zm.) nie stanowi przeszkody dla stwierdzenia komunalizacji przedmiotowej nieruchomości.

Konsekwencją powyższego winno być umorzenie postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.. Skoro bowiem Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa uznała, iż odwołujący się nie jest stroną postępowania komunalizacyjnego, to utrzymanie w tym przypadku w mocy zaskarżonej decyzji pierwszoinstancyjnej było nieprawidłowe (por. uchwała NSA z 5 lipca 1999 r., OPS 16/98 - ONSA 1999 r., Nr 4 poz. 119).

Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 200 i art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczona jak w sentencji wyroku.