Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 113/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2019-09-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 116 par. 1, par. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 800
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski Sędziowie: Sędzia WSA Bożena Kasprzak (spr.) Sędzia NSA Teresa Porczyńska Protokolant: Sekretarz sądowy Anna Jaworska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2019 r. sprawy ze skargi Ł. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] 2018 r. nr [...] [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności jako byłego prezesa zarządu Spółki z o.o. A w likwidacji za zaległości podatkowe Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za IV-XII 2013 r. wraz z odsetkami za zwłokę oraz kosztami postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Sygn. I SA/Łd 113/19

UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł., po rozpatrzeniu odwołania Ł. S., utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w Ł. z dnia [...] r.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił ustalony w sprawie stan faktyczny.

Decyzją z dnia [...] r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w Ł. orzekł o solidarnej odpowiedzialności podatkowej Ł. S. - byłego prezesa zarządu A. Spółka z o.o. w likwidacji, za zaległości podatkowe ww. Spółki w podatku od towarów i usług za: IV-XII 2013 r. w łącznej kwocie 3.341.105,70 zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 1.126.666,00 zł oraz kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie 230.804,28 zł.

Ł. S. złożył odwołanie wnosząc o uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie ww. decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 116 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2018 r. poz. 800 ze zm. – dalej jako: O.p.), poprzez błędne uznanie, iż brak zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki nastąpił z winy strony, jako prezesa zarządu.

W następstwie zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym oraz przeanalizowania stanu faktycznego i prawnego, jak również argumentów przedstawionych w odwołaniu strony, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Wskazując na przepis art. 116 w zw. z art. 107 O.p. Dyrektor IAS podkreślił, iż w niniejszej sprawie wystąpiły wszystkie pozytywne przesłanki obciążenia odpowiedzialnością członka zarządu, tj. egzekucja z majątku spółki okazała się nieskuteczna i zostało wykazane, że zaległości dotyczą zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez stronę obowiązków członka zarządu. Jednocześnie nie zaistniały przesłanki negatywne, tj. strona nie wykazała, że we właściwym czasie zgłosiła wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęła postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe), albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez winy strony, nadto strona nie wskazała mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej przypomniał, iż przedmiotem sprawy są nieuregulowane zaległości podatkowe A Spółki z o.o. w likwidacji w podatku od towarów i usług za IV-XII 2013 r. Organ wyjaśnił, iż pierwotnie za ww. okresy podatkowe Spółka złożyła deklaracje kwartalne oraz miesięczne i uregulowała w całości kwoty podatku. Jednakże w związku z przeprowadzonymi wobec Spółki kontrolami podatkowymi, w dniach 3 grudnia 2015 r. i 31 marca 2016 r. wydane zostały decyzje określające Spółce wysokość zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za miesiące od kwietnia do grudnia 2013 r., a także obowiązek zapłaty za te okresy podatku na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tj.: Dz. U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 ze zm. – dalej jako: ustawa o VAT).

Analizując poszczególne z przesłanek wymienionych w art. 116 O.p. organ odwoławczy wskazał, iż bezsprzecznie Ł. S. pełnił funkcję prezesa zarządu Spółki A od dnia 27 marca 2013 r. do dnia 15 października 2015 r., a ponieważ terminy płatności przedmiotowych zobowiązań przypadały w okresie od 27 maja 2013 r. (za IV 2013 r.) do 27 stycznia 2014 r. (za XII 2013 r.), uznał, iż upływały one w czasie pełnienia funkcji prezesa zarządu przez stronę. Okoliczności te wypełniają zatem normę przepisu art. 116 § 2 O.p.

Zdaniem organu także druga z przesłanek jest spełniona, gdyż egzekucja z majątku Spółki okazała się bezskuteczna.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł., na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego przypomniał, co ustalił organ I instancji, iż w następstwie braku zapłaty zobowiązań określonych decyzją z dnia grudnia 2015 r., wystawione zostały tytuły wykonawcze, doręczone stronie wraz z zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w: A S.A., B S.A., C S.A. oraz D S.A. Z odpowiedzi udzielonych przez ww. banki wynika, iż Spółka w każdym z nich posiadała otwarte rachunki. W efekcie powyższego w styczniu 2016 r. uzyskano informacje o braku środków na rachunkach Spółki oraz zaistnieniu zbiegu egzekucji administracyjnej z Naczelnikiem [...] Urzędu Skarbowego w Ł. W powyższym względzie jedynie D S.A. w czerwcu 2016 r. przesłał na rachunek Urzędu Skarbowego Ł. kwotę 2.277,76 zł, którą w całości zaksięgowano na poczet kosztów postępowania egzekucyjnego. Z kolejnych pism ww. banków przesyłanych w 2017 r. wynika, iż umowy prowadzenia rachunków dla Spółki w B oraz B zostały rozwiązane, a na pozostałych rachunkach (A S.A., E Bank S.A.), nadal brak środków.

W ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego ustalono, że Spółka nie jest właścicielem żadnego majątku, w tym pojazdów czy nieruchomości.

W dniu 30 listopada 2016 r. Spółka złożyła do Sądu Rejonowego dla Ł. w Ł. [...] Wydział Gospodarczy dla Spraw Upadłościowych i Restrukturyzacyjnych, wniosek o ogłoszenie upadłości obejmującej likwidację majątku upadłego.

Jak wynika z akt, w opinii tymczasowego nadzorcy sądowego majątek dłużnika nie wystarczy na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego, które oszacowano na kwotę 92.000,00 zł. W konsekwencji powyższego postanowieniem z dnia [...] lutego 2017 r. Sąd Rejonowy dla Ł. w Ł. [...] Wydział Gospodarczy dla Spraw Upadłościowych i Restrukturyzacyjnych oddalił wniosek o upadłość Spółki z o.o. A. Następnie w dniu 25 kwietnia 2017 r. uchwałą nr 1 Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki zdecydowano o rozwiązaniu Spółki i postawieniu jej w stan likwidacji. Wobec wyczerpania możliwości prowadzenia egzekucji ze składników majątku Spółki, a także braku oznak prowadzenia działalności gospodarczej, organ I instancji uznał prowadzone postępowanie egzekucyjne za bezskuteczne i wydał w tym przedmiocie trzy postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie poszczególnych tytułów wykonawczych. Zdaniem organu przedstawione okoliczności pozwalają uznać, w ślad za organem I instancji, iż w badanej sprawie spełniona została przesłanka bezskuteczności egzekucji prowadzonej wobec majątku A. Sp. z o.o. w likwidacji.

W ocenie organu, na podzielenie zasługuje również ustalenie organu I instancji, iż strona nie złożyła we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości i nie wykazała, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez Jej winy. Wniosek w przedmiocie ogłoszenia upadłości został złożony dopiero w dniu 30 listopada 2016 r., już po odwołaniu skarżącego z funkcji prezesa zarządu. Organ wyjaśnił też, iż stosownie do art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze przyjął, iż w badanej sprawie niewypłacalność Spółki nastąpiła w dniu 26 października 2013 r., tj. dzień po upływie terminu płatności podatku od towarów i usług za III kwartał 2013 r. (do końca września 2013 r. Spółka rozliczała się kwartalnie), a więc z chwilą braku zapłaty przez Spółkę w terminie drugiego kolejnego zobowiązania (II i III kwartał 2013 r.), a wówczas jedynym członkiem zarządu był Ł. S.. Zatem to na ww. spoczywał obowiązek dokonania prawidłowych i zgodnych z przepisami prawa podatkowego rozliczeń zawieranych transakcji. Tymczasem, nie był On zainteresowany prowadzeniem spraw Spółki w sposób uregulowany przepisami prawa, w tym ww. ustawami podatkowymi. Spółka, jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego była częścią składową łańcucha podmiotów stworzonego przez zorganizowaną grupę przestępczą, której "działalność" polegała jedynie na dokumentowaniu i w ten sposób uprawdopodabnianiu procederu fikcyjnego obrotu paliwami płynnymi. Z kolei, dokonując oceny sytuacji finansowej Spółki, w oparciu o bilanse i rachunki zysków i strat organ ustalił, iż wartość zobowiązań i rezerw na zobowiązania nie przekroczyła wartości majątku Spółki, co oznacza, iż nie nastąpiła Jej niewypłacalność w rozumieniu art. 11 ust. 2 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze. Biorąc jednak pod uwagę poglądy orzecznictwa do zobowiązań wskazanych w bilansie za 2013 r. (99.360,028 zł), należy doliczyć kwoty zobowiązań podatkowych określonych w decyzjach Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. z dnia [...] grudnia 2015 r. (rozliczenia za IV-VI 2013 r., łączna kwota 1.095.633,00 zł) oraz [...] marca 2016r. (rozliczenia za VII-XII 2013 r., łączna kwota 2.307.207,00 zł). Wobec powyższego wskazano, iż łączna kwota zobowiązań i rezerw na zobowiązania Spółki na koniec 2013 r. wyniosła 3.502.200,28 zł i w sposób znaczący przewyższała wartość posiadanych przez Spółkę aktywów (249.455,40 zł). Okoliczność ta stanowi podstawę do stwierdzenia, iż niewypłacalność Spółki w rozumieniu przesłanki bilansowej nastąpiła z dniem 31.12.2013 r., tj. w dniu, na który sporządzono bilans. Ponieważ jest to data późniejsza od daty niewypłacalności stwierdzonej na podstawie art. 11 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze, organ uznał, iż spełnienie przesłanki niewypłacalności w tym aspekcie nie ma znaczenia dla badanej sprawy.

Reasumując organ stwierdził, iż stan niewypłacalności powstał w dniu 26 października 2013 r. i od tej daty należy liczyć dwutygodniowy termin na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki lub wszczęcie postępowania naprawczego (układowego). Powyższy termin upłynął w dniu 9 listopada 2013 r., Ł. S. żadnego z powyższego wniosków nie złożył do dnia odwołania z pełnionej funkcji, tj. 16 października 2015 r. Wniosek o ogłoszenie upadłości złożony przez Spółkę w dniu 30 listopada 2016 r., uznać należy, zdaniem organu, za złożony zbyt późno.

Oceniając przesłankę braku winy w złożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości organ stwierdził, iż strona była co najmniej świadoma, iż Spółka nie funkcjonuje w typowy dla podmiotów gospodarczych sposób.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podzielił także ocenę organu I instancji, iż strona nie wykazała mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych ww. jednostki w znacznej części. Strona, w piśmie z dnia 6 czerwca 2018 r. oświadczyła, iż nie jest w stanie wskazać żadnego majątku, bowiem od czasu gdy zrezygnowała z funkcji w zarządzie tej Spółki, nie ma z nią żadnego kontaktu. Aktualnie Spółka zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej i znajduje się w likwidacji.

Reasumując, zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł., organ podatkowy I instancji postąpił słusznie orzekając o solidarnej ze Spółką, odpowiedzialności strony, jako byłego prezesa zarządu Spółki, za zaległości podatkowe ww. Spółki w podatku od towarów i usług za IV-XII 2013 r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. Ł.S. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji. Uzasadniając swoje stanowisko skarżący wyjaśnił, iż pełnił funkcję prezesa zarządu jedynie z nazwy i będąc przekonanym, że Spółka działa w granicach prawa, podpisywał przedkładane mu dokumenty. Zwrócił uwagę, iż po tym jak uświadomił sobie sposób działania Spółki podupadł znacząco na zdrowiu, był zastraszany, a zasądzona kwota jest niewyobrażalną w stosunku do uzyskiwanych przychodów i posiadanego majątku.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 p.p.s.a. Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie; w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 – dalej jako: p.p.s.a.). Należy również podkreślić, iż zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W tak zakreślonej kognicji Sąd ocenił, iż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w sposób powodujący konieczność jej wyeliminowania z porządku prawnego, zatem podlega oddaleniu.

W zakresie oceny stanu faktycznego ustalonego przez organy, należy wyjaśnić, że sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego, a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie (vide - wyrok NSA z dnia 6 lutego 2008r. sygn. akt: II FSK 1665/06 – dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://cbosa.nsa.gov.pl). Zatem oceniając stan faktyczny ustalony przez organy, Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organy administracji publicznej (organy podatkowe), albowiem stan faktyczny został ustalony z zachowaniem reguł procedury administracyjnej.

Zdaniem Sądu z akt niniejszej sprawy wynika, że organy podatkowe uwzględniając wynikający z art. 122 O.p. obowiązek podejmowania niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy zgodnie z zasadą prawdy materialnej wyrażoną w art. 122 O.p., zebrały i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły zebrany w sprawie materiał dowodowy, a zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i oceny wyprowadzone na jego podstawie w sposób należyty wypełniają obowiązki płynące z zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w dyspozycji art. 122, art. 187 § 1 O.p., jak też z zasady swobodnej oceny dowodów unormowanej w art. 191 O.p. W następstwie tak prowadzonych czynności, ustalony w postępowaniu administracyjnym stan faktyczny, obszernie przywołany dla potrzeb niniejszego uzasadnienia w formie argumentów organu odwoławczego, stał się stanem faktycznym przyjętym przez Sąd.

Odnotować przy tym trzeba, iż w sprawie niniejszej nie ma zasadniczego sporu co do stanu faktycznego ustalonego przez organ. Strona skarżąca nie podziela wprawdzie oceny organu co do zaistnienia przesłanek uzasadniających orzeczenie o jej solidarnej odpowiedzialności za zobowiązania Spółki, jednakże zarzuty skargi koncentrują się w istocie na twierdzeniu, że zaskarżona decyzja jest krzywdząca i niesprawiedliwa oraz że kwoty w niej wskazane są niewyobrażalne w stosunku do przychodów skarżącego i jego majątku.

W ocenie Sądu stan faktyczny sprawy znajduje pełne odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym i zasadnie stał się dla organu podłożem do wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Przystępując do kontroli merytorycznej zaskarżonej decyzji, w ocenie Sądu, w postępowaniu organów obu instancji nie sposób dopatrzyć się naruszenia przepisów procedury, okoliczności istotne dla przedmiotu sprawy były przedmiotem analizy organów, której rezultaty zostały szczegółowo opisane i ocenione w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji. Podobnie nie budzi wątpliwości Sądu prawidłowa analiza wystąpienia przesłanek uprawniających do orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności skarżącej jako członka zarządu.

Materialnoprawną podstawą zaskarżonego rozstrzygnięcia był m.in. przepis art. 107 § 1 O.p., w myśl którego za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie oraz przepis art. 116 § 1 O.p., zgodnie z którym za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:

1) nie wykazał, że:

a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo

b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy;

2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Stosownie do przepisu art. 116 § 2 O.p. odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu. Zgodnie zaś z § 4 tego przepisu § 1-3 stosuje się również do byłego członka zarządu.

Przesłanki orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu można podzielić na pozytywne i negatywne, których zaistnienie winien wykazać członek zarządu, aby uchronić się od orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki. W ocenie Sądu, poprzedzonej analizą okoliczności faktycznych i prawnych, w niniejszej sprawie zaistniały wszystkie przesłanki pozytywne, a jednocześnie skarżąca nie wykazała przesłanek negatywnych, co obligowało organ do wydania zaskarżonej decyzji.

Zdaniem Sądu, nie budzi wątpliwości ustalenie organu, iż istnieją zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez stronę skarżącą obowiązków członka zarządu Spółki.

Jak wynika z dokumentów złożonych do KRS, w dniu 27 marca 2013 r. Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników podjęło uchwałę nr [...] o powołaniu w skład zarządu skarżącego powierzając mu funkcję prezesa zarządu. Z kolei w dniu 16 października 2015 r. Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników podjęło uchwałę o odwołaniu skarżącego z funkcji prezesa zarządu. Zatem, funkcję członka Zarządu Spółki strona skarżąca pełniła w okresie od dnia 27 marca 2013 r. do dnia 16 października 2015 r. Biorąc pod uwagę terminy płatności przedmiotowych zobowiązań, przypadające w okresie od 27.05.2013 r. (za IV 2013 r.) do 27.01.2014 r. (za XII 2013 r.), uznać należy, iż organy słusznie przyjęły, że upływały one w czasie pełnienia przez skarżącego funkcji prezesa zarządu. Okoliczności te wypełniają zatem normę przepisu art. 116 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa, co zasadnie skutkowało orzeczeniem o odpowiedzialności Ł. S., jako byłego prezesa zarządu Spółki, solidarnie ze Spółką za przedmiotowe zobowiązania.

Nie budzi również wątpliwości Sądu, iż zgromadzony przez organ materiał dowodowy odzwierciedla ustalenie, iż egzekucja z majątku Spółki okazała się bezskuteczna. Jak wynika z zebranego materiału dowodowego, wobec Spółki wydane zostały decyzje określające Spółce wysokość zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za miesiące od kwietnia do grudnia 2013 r., a także obowiązek zapłaty za te okresy podatku na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 11.03.2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j.: Dz. U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 ze zm.). I tak, decyzją z dnia [...].12.2015 r., nr [...], doręczoną w dniu 08.12.2015 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. określił Spółce kwotę do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w podatku VAT za II kwartał 2013 r. w kwocie 0 zł oraz orzekł o obowiązku zapłaty podatku VAT za miesiące IV-VI 2013 r. w kwocie łącznej 1.095.633,00 zł. Od decyzji tej Spółka nie odwołała się. Natomiast w dniu [...].03.2016 r., Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. wydał dla Spółki decyzję nr [...] określającą zobowiązanie podatkowe w VAT za III kwartał 2013 r. i X-XII 2013 r. w kwocie 0 zł oraz orzekającą o obowiązku zapłaty podatku VAT za miesiące VII-XII 2013 r. w kwocie łącznej 2.307.207,00 zł. Decyzja ta została doręczona w dniu 05.04.2016 r. Spółka wniosła odwołanie. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego wydał w dniu [...] 6.07.2016 r. decyzję, którą utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł., tym samym stało się ono ostateczne w administracyjnym toku instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. wydał w dniu 05.04.2017 r. wyrok, sygn. akt I SA/Łd 809/16, w którym oddalił skargę Spółki na powyższą decyzję. Nie wniesiono kasacji od powyższego wyroku.

W następstwie powyższego oraz braku zapłaty tych zobowiązań przez Spółkę zostały wystawione tytuły wykonawcze nr [...],[...] i [...] oraz o nr [...],[...],[...],[...],[...],[...]. Doręczenie ich odpisów nastąpiło odpowiednio w dniu 08.02.2016 r. oraz w dniu 08.09.2016 r. wraz z zawiadomieniami o zajęciu wierzytelności z rachunków bankowych. Z odpowiedzi udzielonych przez ww. banki wynika informacja o braku środków na rachunkach Spółki, jedynie C S.A. w czerwcu 2016 r. przesłał na rachunek Urzędu Skarbowego Ł. kwotę 2.277,76 zł, którą w całości zaksięgowano na poczet kosztów postępowania egzekucyjnego ([...] 2013r.). Z kolejnych pism ww. banków przesyłanych w 2017 r. wynika, iż umowy prowadzenia rachunków dla Spółki w B oraz C zostały rozwiązane, a na pozostałych rachunkach (A S.A., D S.A.), nadal brak środków. W ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego wystąpiono z zapytaniem o pojazdy Spółki do Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców i uzyskano negatywną odpowiedź. Nadto, wystąpiono do Ministerstwa Sprawiedliwości z zapytaniem, czy zobowiązana Spółka figuruje w elektronicznym rejestrze ewidencji właścicieli nieruchomości, czy jest ujawniona w księgach wieczystych lub zbiorach dokumentów jako właściciel, współwłaściciel bądź użytkownik wieczysty nieruchomości. W odpowiedzi uzyskano informację, iż A Sp. z o. o. nie figuruje w elektronicznym rejestrze Ksiąg Wieczystych.

Ustalono również, że Spółka od stycznia 2016 r. nie wykazuje dochodów, nie posiada nieruchomości, zalega z opłatami za wynajem użytkowanego pomieszczenia biurowego (Ł., ul. A 82/84). Spółka nie posiada już koncesji na obrót paliwem, zatrudnia jednego pracownika, w zakresie składników majątku ruchomego posiada jedynie biurowy sprzęt komputerowy, który został zarekwirowany przez Prokuraturę w Lublinie.

W tej sytuacji w dniu 30.11.2016 r. Spółka złożyła do Sądu Rejonowego dla Ł.- [...] w Ł. [...] Wydział Gospodarczy dla Spraw Upadłościowych i Restrukturyzacyjnych, wniosek o ogłoszenie upadłości obejmującej likwidację majątku upadłego. Postanowieniem z dnia [...].12.2016 r. ww. Sąd zabezpieczył majątek Spółki i wyznaczył tymczasowego nadzorcę sądowego. Ze sprawozdania tymczasowego nadzorcy sądowego wynika, iż zadłużenie Spółki kształtuje się na poziomie 13.846.710,26 zł, w tym zobowiązania publicznoprawne w kwocie 2.307.207,00 zł wobec Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w Ł. oraz 9.973.710,00 zł wobec Naczelnika Urzędu Celnego [...] w Ł., a majątek dłużnika nie wystarczy na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego, które oszacowano na kwotę 92.000,00 zł. W konsekwencji postanowieniem z dnia [...].02.2017 r. Sąd Rejonowy dla Ł. w Ł. [...] Wydział Gospodarczy dla Spraw Upadłościowych i Restrukturyzacyjnych oddalił wniosek o upadłość Spółki z o. o. A. (karta 126). Następnie w dniu 25.04.2017 r. uchwałą nr 1 Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki zdecydowano o rozwiązaniu Spółki i postawieniu jej w stan likwidacji. Do dnia wydania zaskarżonej decyzji proces likwidacji nie został zakończony.

Wobec wyczerpania możliwości prowadzenia egzekucji ze składników majątku Spółki, Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w Ł. uznał prowadzone postępowanie egzekucyjne za bezskuteczne i wydał postanowienia: z dnia [...].03.2017 r. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach [...],[...] do [...] (VAT za okres VII-XII 2013r.) oraz z dnia [...].06.2017 r. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach [...],[...] i [...] (VAT za IV-VI 2013 r. W stosunku do Spółki prowadzone było również postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Dyrektora Izby Celnej w S. obejmujących zobowiązanie w podatku akcyzowym za miesiące I-V 2014 r. w łącznej kwocie 3.765,419,00 zł. Ponieważ w toku tego postępowania również nie udało się odnaleźć jakichkolwiek składników majątku A Sp. z o. o. w likwidacji, w dniu [...].06.2017 r. wydano postanowienie o jego umorzeniu z uwagi na bezskuteczność.

Przedstawione okoliczności, zdaniem Sądu, pozwalają uznać, iż w przedmiotowej sprawie spełniona została przesłanka bezskuteczności egzekucji prowadzonej wobec majątku A Sp. z o. o. w likwidacji.

Przystąpiwszy do oceny zaistnienia przesłanek wyłączających odpowiedzialność członka zarządu za zaległości podatkowe Spółki organ zasadnie stwierdził, iż z akt sprawy nie wynika, że skarżący wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe), albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez winy skarżącego.

Zgodnie z art. 10 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. nr 60, poz. 535 ze zm.), dalej u.p.u.n., upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. W myśl art. 11 ust. 1 tej ustawy dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań. Natomiast z ust. 2 tego artykułu wynika, że dłużnika będącego osobą prawną, uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje. W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, zgodnie z którym, ustalając zakres pojęcia "właściwy czas", użytego w treści art. 116 § 1 O.p., należy mieć na uwadze przepis art. 21 ww. ustawy. Na mocy tego przepisu, właściwym czasem dla zgłoszenia wniosku dłużnika o ogłoszenie upadłości jest termin 2 tygodni od dnia, gdy nie wykonuje on swoich wymagalnych zobowiązań lub gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, czyli termin, który pozwoli na równomierne, choćby tylko częściowe, zaspokojenie wszystkich wierzycieli.

Jak wynika z analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego uprawnionym jest pogląd zawarty w zaskarżonej decyzji o zaistnieniu w sprawie przesłanki niewypłacalności A Spółki z o.o. w czasie pełnienia przez skarżącego funkcji prezesa jednoosobowego zarządu. Z poczynionych ustaleń wynika, iż Spółka od dnia 27.05.2013 r. posiada wymagalne i nieuregulowane do dnia wydania zaskarżonej decyzji zobowiązania w podatku od towarów i usług, a także w podatku akcyzowym i opłacie paliwowej. Kwota główna wszystkich nieuregulowanych zobowiązań podatkowych Spółki za okres od IV 2013 r. do X 2014 r. kształtuje się na poziomie 21.411.875,00 zł łącznie (tabela na stronie 9 zaskarżonej decyzji).

Stosownie do przepisu art. 11 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze, niewypłacalność następuje, jeżeli podmiot nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Użycie przez ustawodawcę w treści tej normy liczby mnogiej dla słowa "zobowiązań" oznacza, iż muszą wystąpić przynajmniej dwie zaległości, aby stwierdzić wystąpienie tej przesłanki. Wobec powyższego organ zasadnie przyjął, iż w rozpatrywanej sprawie niewypłacalność Spółki na podstawie ww. art. 11 ust. 1 u.p.u.n. nastąpiła w dniu 26.10.2013 r., tj. dzień po upływie terminu płatności podatku od towarów i usług za III kwartał 2013 r. (do końca września 2013 r. Spółka rozliczała się kwartalnie), innymi słowy z chwilą braku zapłaty przez Spółkę w terminie drugiego kolejnego zobowiązania (II i III kwartał 2013 r.).

Podkreślić przy tym należy, że decyzje Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł., na mocy których określono wysokość zobowiązań w podatku od towarów i usług za okres IV-XII 2013 r., zostały wydane już po ustąpieniu skarżącego z funkcji prezesa zarządu. Jednakże decyzje te nie określiły nowych zobowiązań Spółki, lecz potwierdziły jedynie istnienie zobowiązań, których terminy płatności upłynęły w czasie, w którym skarżący pełnił funkcję prezesa zarządu Spółki. Powyższe decyzje wydano bowiem na podstawie art. 21 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy Ordynacja podatkowa w związku z art. 103 ust. 1 oraz art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług. Przepisy te stanowią, iż zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania (ww. art. 21 § 1 pkt 1). Jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji albo że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego (§ 3). Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług stanowią zaś, iż podatnicy oraz podmioty wymienione w art. 108 są obowiązani, bez wezwania naczelnika urzędu skarbowego, do obliczania i wpłacania podatku za okresy miesięczne w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy, na rachunek urzędu skarbowego (art. 103 ust. 1). W związku z powyższym pozostaje art. 108 ustawy o podatku od towarów i usług, który stanowi, iż w przypadku gdy osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej lub osoba fizyczna wystawi fakturę, w której wykaże kwotę podatku, jest zobowiązana do jego zapłaty.

W tym stanie rzeczy, to na podatniku spoczywa odpowiedzialność za prawidłowe obliczenie i wpłacenie podatku od towarów i usług w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy, tj. zaistniały zdarzenia, z którymi ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania (wystawienie faktury). W przypadku spółki kapitałowej za prawidłowe wykonanie powyższych obowiązków odpowiada jej zarząd, a tym samym osoba lub osoby pełniące funkcje członków zarządu w czasie, w którym wystawiono faktury. W niniejszej sprawie w terminach płatności przedmiotowych zobowiązań jedynym członkiem zarządu był skarżący. Tymczasem, jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, czego strona nie kwestionuje i co potwierdza złożona skarga, działalność skarżącego w Spółce sprowadzała się w zasadzie do wykonywania poleceń, w tym głównie podpisywania dokumentów, wydawanych przez A. K..

W tym miejscu podnieść należy, że odpowiedzialność za zarządzaną Spółkę członek zarządu ponosi niezależnie od tego, czy jest w pełni zaangażowany i poinformowany, czy też jest "biernym" członkiem zarządu, który nie posiada rozeznania w bieżącej sytuacji finansowej i majątkowej Spółki. Aktualna linia orzecznicza sądów administracyjnych wskazuje, iż niewiedza w powyższym zakresie, nie zwalnia z odpowiedzialności za zobowiązania podatnika. Członek zarządu spółki nie może powoływać się na nieznajomość stanu jej finansów, jako przyczynę niezgłoszenia wniosku o upadłość lub niewszczęcia postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe). Członkowi zarządu powinien być znany na bieżąco stan finansów spółki. Jeżeli członek zarządu godzi się na firmowanie działalności innej osoby i wykonuje jej polecenia w zakresie zarządzania Spółką, to godzi się na konsekwencje tego stanu rzeczy. Nie jest to okoliczność wyłączająca odpowiedzialność skarżącego, ale wręcz obciążająca go.

Badanie przez organ podatkowy "właściwego czasu" na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości jest przesłanką obiektywną, ustaloną w oparciu o okoliczności faktyczne każdej sprawy. Badając w toku prowadzonego postępowania podatkowego istnienie tej obiektywnej przesłanki, należy uwzględnić wysokość zobowiązania podatkowego, określonego w decyzji organu podatkowego nawet, jeżeli decyzja ta została wydana w okresie, kiedy członek zarządu nie pełnił już funkcji, tak jak ma to miejsce w niniejszej sprawie.

Okoliczności stanu faktycznego, wbrew twierdzeniom strony, zawartym w treści skargi, a wcześniej odwołania, potwierdzają stanowisko zarówno organu I instancji, jak i organu odwoławczego, iż Spółka zaprzestała regulowania swoich wymagalnych zobowiązań od dnia 26.10.2013 r., i tym samym stała się w tym czasie niewypłacalna.

Organ poddał analizie także przesłankę niewypłacalności w rozumieniu art. 11 ust. 2 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze. Zgodnie z tym przepisem dłużnika będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje. Weryfikując, czy zaistniał taki stan, organ na stronach 17-18 dokonał analizy sytuacji finansowej i majątkowej dłużnika i doszedł do wniosku, że do zobowiązań wskazanych w bilansie za 2013 r. należy doliczyć kwoty zobowiązań podatkowych określonych w decyzjach Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. z dnia [...].12.2015 r. (rozliczenia za IV-VI 2013 r., łączna kwota 1.095.633,00 zł) oraz [...].03.2016 r. (rozliczenia za VII-XII 2013 r., łączna kwota 2.307.207,00 zł). Wobec powyższego uznał, iż łączna kwota zobowiązań i rezerw na zobowiązania Spółki na koniec 2013 r. wyniosła 3.502.200,28 zł i w sposób znaczący przewyższała wartość posiadanych przez Spółkę aktywów (249.455,40 zł).

Sąd w pełni podziela powyższe stanowisko organu, uznając za słuszne twierdzenie DIAS, że dane uwzględniające wartość zobowiązań wynikających z decyzji określających Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. świadczą, iż niewypłacalność A Sp. z o. o. nastąpiła z końcem 2013 roku, kiedy wartość zobowiązań i rezerw na zobowiązania przekroczyła wartości majątku Spółki. Ponieważ jest to data późniejsza od daty niewypłacalności stwierdzonej na podstawie art. 11 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze, prawidłowo – w opinii Sądu - organ uznał, iż spełnienie przesłanki niewypłacalności w tym aspekcie nie ma znaczenia dla badanej sprawy, bowiem to od daty zaprzestania przez A Sp. z o.o. regulowania wymagalnych zobowiązań należy liczyć termin na ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania zapobiegającego upadłości. Jak bowiem wynika z treści przytoczonego przepisu art. 11 ustawy prawo upadłościowe i naprawcze, przesłanki wskazane w ust. 1 i 2 występują niezależnie, i wystarczy, że zaistnieje jedna z nich, aby stwierdzić niewypłacalność podmiotu. Zatem określając faktyczną datę wystąpienia stanu niewypłacalności, należy wziąć pod uwagę okoliczność wcześniejszą.

W rozpatrywanej sprawie, jak ustalono wcześniej, stan niewypłacalności powstał w dniu 26.10.2013 r. i od tej daty należy liczyć dwutygodniowy termin na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki lub wszczęcie postępowania naprawczego (układowego). Powyższy termin upłynął zatem w dniu 09.11.2013 r., a poza sporem jest, że Ł. S. żadnego z powyższych wniosków nie złożył do dnia odwołania go z pełnionej funkcji. Tym samym pełniąc funkcję prezesa jednoosobowego zarządu A Spółka z o. o. wziął na siebie odpowiedzialność za jej zaległości.

Podsumowując powyższe, nie budzi wątpliwości Sądu ocena organów, iż z przedstawionych okoliczności wynika, że wystąpiła przesłanka obligująca skarżącego do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania naprawczego, jednocześnie skarżący nie wykazał, iż takowego wniosku nie złożył skutecznie bez swej winy.

W niniejszej sprawie bezspornym jest również ustalenie organów, iż skarżący nie wskazał mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwiałaby zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części. Skarżący podnosi, iż obecnie nie ma żadnego kontaktu ze Spółką i nie jest w stanie wskazać żadnego majątku Spółki. W tym stanie rzeczy uznać należy, że skarżący nie wykazał również drugiej przesłanki uwalniającej go od odpowiedzialności, szczególnie, że z przedstawionego w zaskarżonej decyzji całokształtu okoliczności wynika, iż brak jest przesłanek sugerujących, iż możliwym jest odnalezienie jakichkolwiek składników majątku Spółki, które pozwoliłyby zaspokoić przedmiotowe zobowiązania w znacznej części. Akta sprawy wskazują, że aktualnie Spółka zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej i znajduje się w likwidacji.

Z tych wszystkich względów zasadne jest stwierdzenie organu, że strona ponosi odpowiedzialność za zaległości podatkowe A Sp. z o.o. powstałe w trakcie sprawowania funkcji prezesa zarządu, ujawnione w decyzjach Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. z dnia [...].12.2015 r. i [...].03.2016 r., których termin płatności przypadał w okresie prezesury strony. W tej sytuacji nie sposób podzielić argumentów skargi, że nie wystąpił stan pozwalający na orzeczenie o odpowiedzialności strony za zaległości Spółki. Bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy pozostaje kwestia sytuacji materialnej strony skarżącej, na co zwraca uwagę w złożonej skardze.

W ocenie Sądu, organy obu instancji w sposób wyczerpujący uzasadniły swoje stanowisko, opierając je na zgromadzonych w sprawie dowodach. W konsekwencji Sąd uznał, że zaskarżona decyzja, wydana na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, nie naruszała prawa. Zaskarżona decyzja jest merytorycznie poprawna i staranna. Rozstrzygnięcie jest bezstronne i charakteryzuje się dbałością o wyjaśnienie wszelkich aspektów sprawy. Sąd nie dopatrzył się w zachowaniu organu działania na niekorzyść strony skarżącej. Organy zrealizowały nałożony na nie obowiązek ustalenia prawdy obiektywnej, poprzez wyczerpujące zgromadzenie materiału dowodowego, a następnie jego pełne rozpatrzenie. Poza zakresem zainteresowania organów nie pozostała żadna okoliczność, która mogłaby stanowić o zaniechaniu podjęcia czynności zmierzających do pełnego zgromadzenia materiału dowodowego, o skutku stanowiącym o jej wadliwości. Uzasadnienie decyzji jest wyczerpujące, spełniające kryteria, o jakich mowa w art. 210 § 4 O.p.

Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności i nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a należało orzec jak w sentencji.

dc