Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 748/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-05-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 134 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2010 nr 90 poz 593
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Banasiewicz sędzia NSA Monika Nowicka sędzia del. WSA Jacek Fronczyk (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Małgorzata Kamińska po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 grudnia 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 1652/12 w sprawie ze skargi S.K. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z czynnej służby wojskowej pełnionej jako służba kandydacka 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od S.K. na rzecz Ministra Obrony Narodowej kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 14 grudnia 2012 r. o sygn. akt II SA/Wa 1652/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę S.K. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z czynnej służby wojskowej, pełnionej jako służba kandydacka.

W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.

Rektor-Komendant [...], działając na podstawie art. 134 ust. 1 pkt 4 i ust. 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t. j.: Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.) oraz art. 160 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.), w dniu [...] marca 2012 r. wydał decyzję nr [...], którą zwolnił S.K. z czynnej służby wojskowej, pełnionej jako służba kandydacka, wskutek niespełnienia wymogów określonych w Regulaminie studiów wyższych [...].

W uzasadnieniu decyzji organ podał, że zainteresowany pełni służbę kandydacką, jako student czwartego roku wojskowych studiów stacjonarnych pierwszego stopnia na Wydziale [...]. W myśl § 42 ust. 4 Regulaminu studiów wyższych, [...] warunkiem zaliczenia semestru szkolenia wojskowego jest uzyskanie przez kandydata na żołnierza zawodowego pozytywnych ocen ze wszystkich przedmiotów szkolenia wojskowego, występujących w planie studiów. S.K. nie uzyskał pozytywnej oceny z przedmiotu język angielski w semestrze V, co w konsekwencji spowodowało, że nie zaliczył tego semestru. W związku z zaległościami zainteresowanego, kierownik Studium Szkolenia Wojskowego wystąpił do Rektora-Komendanta [...] z wnioskiem o zwolnienie S.K. ze służby kandydackiej, wobec niespełnienia przez niego wymogów szkolenia wojskowego. Po otrzymaniu wniosku, zainteresowany został skierowany na egzamin komisyjny z języka angielskiego w dniu [...] marca 2012 r., z którego uzyskał ocenę niedostateczną. Zgodnie z § 42 ust. 8 powołanego Regulaminu, w przypadku niezdania egzaminu komisyjnego, Rektor zwalnia kandydata na żołnierza zawodowego ze służby kandydackiej.

S.K. powyższą decyzję uczynił przedmiotem odwołania do Ministra Obrony Narodowej, który decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...], stosując art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), utrzymał ją w mocy, określając datę zwolnienia S.K. z czynnej służby wojskowej, pełnionej jako służba kandydacka, na dzień [...] lipca 2012 r.

W motywach rozstrzygnięcia Minister wskazał, że zgodnie z art. 134 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, żołnierza pełniącego służbę kandydacką zwalnia się ze służby kandydackiej wskutek niespełnienia wymogów określonych w regulaminie studiów lub nauki. Ustalono, że odwołujący się na dzień [...] czerwca 2012 r. posiadał siedem niezaliczonych rygorów dydaktycznych z czterech przedmiotów wchodzących w zakres szkolenia wojskowego, tj.: język angielski (semestr VI), [...] (semestr VII), [...] (semestr VII), wychowanie fizyczne (semestr VII), a także jeden niezaliczony rygor z przedmiotu objętego kształceniem politechnicznym: [...] (semestr II). Odwołujący również nie złożył w określonym terminie, tj. do dnia [...] stycznia 2012 r., pracy końcowej, a jej stopień zaawansowania oceniono jako niski. Stosownie do § 56 ust. 2 pkt 2 ww. Regulaminu, kandydat na żołnierza zawodowego jest zwalniany ze służby kandydackiej na wniosek kierownika jednostki organizacyjnej właściwej do spraw szkolenia wojskowego w przypadku niespełnienia wymogów określonych w tym Regulaminie w zakresie kształcenia wojskowego, o którym mowa w § 42. W § 42 ust. 4 ww. Regulaminu określono, że warunkiem zaliczenia semestru szkolenia wojskowego jest uzyskanie przez kandydata na żołnierza zawodowego pozytywnych ocen ze wszystkich przedmiotów szkolenia wojskowego, występujących w planie studiów. Jednakże, zgodnie z § 42 ust. 8 ww. Regulaminu, w sytuacji, gdy do Rektora-Komendanta [...] wpłynie wniosek kierownika Studium Szkolenia Wojskowego o zwolnienie żołnierza ze służby kandydackiej wskutek niespełnienia wymogów określonych w Regulaminie studiów, Rektor-Komendant [...] może skierować tego żołnierza na egzamin komisyjny lub zwolnić ze służby kandydackiej. W przypadku niezdania egzaminu komisyjnego, Rektor zwalnia kandydata na żołnierza zawodowego lub może – na pisemny wniosek kandydata na żołnierza zawodowego – wyrazić zgodę na powtarzanie przez niego roku studiów. Z przepisu tego wynika, że zwolnienie jest obligatoryjne, jeżeli przed doręczeniem decyzji o zwolnieniu nie wpłynie do organu wniosek o wyrażenie zgody na powtarzanie roku studiów. Wniosek złożony po doręczeniu decyzji jest spóźniony i bezprzedmiotowy. W niniejszej sprawie odwołujący się nie zdał egzaminu komisyjnego z języka angielskiego w semestrze V, a wniosek o wyrażenie zgody na powtarzanie roku studiów złożył po doręczeniu decyzji organu I instancji, co skutkowało brakiem podstaw do jego rozpatrzenia. Ponadto, w sytuacji, gdy odwołujący się posiada zaległy rygor dydaktyczny z przedmiotu objętego kształceniem politechnicznym, powstały jeszcze na pierwszym roku studiów (semestr II), to bezsporne jest, iż nie uzyskał zaliczenia tego semestru.

S.K. decyzję Ministra Obrony Narodowej uczynił przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając, że organ naruszył art. 10 § 1 kpa, gdyż nie zawiadomił skarżącego o zamiarze zakończenia postępowania i pozbawił go możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, co w rezultacie uniemożliwiło mu złożenie wniosku o powtarzanie roku przed wydaniem decyzji.

W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ podał również, ze wymóg złożenia przez skarżącego, który nie zdał egzaminu komisyjnego, wniosku o wyrażenie zgody na powtarzanie roku studiów przed doręczeniem decyzji o zwolnieniu nie został określony explicite w powołanym Regulaminie, a jedynie wymóg ten wynika z § 42 ust. 8 tego Regulaminu. Nawet przy założeniu, że organ I instancji nie poinformował o tym skarżącego, to uchybienie to nie miało żadnego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, gdyż niezdanie egzaminu komisyjnego z przedmiotu szkolenia wojskowego i nieuzyskanie zgody na powtarzanie roku studiów nie stanowiło wyłącznej przesłanki do wydania decyzji. Z kolei brak zawiadomienia skarżącego o zakończeniu postępowania odwoławczego nie miał wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając sprawę, uznał skargę za nieuzasadnioną. Sąd wyjaśnił, że zgodnie z art. 134 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, żołnierza pełniącego służbę kandydacką zwalnia się ze służby kandydackiej wskutek niespełnienia wymogów określonych w regulaminie studiów lub nauki. Przepis ten nakłada na organ obowiązek wydania decyzji o zwolnieniu żołnierza pełniącego służbę kandydacką w sytuacji, gdy zaistnieją przesłanki w nim określone. Przepis ten w zakresie przesłanek każdorazowo odsyła do regulaminu studiów lub nauki. Zdaniem Sądu, organy wojskowe prawidłowo wywiodły, że skarżący nie spełnił warunków określonych w Regulaminie studiów, gdyż nie wywiązał się z ciążącego na nim obowiązku zaliczenia w terminie semestru szkolenia wojskowego. Stosownie do § 42 ust. 2 ww. Regulaminu, warunkiem zaliczenia semestru szkolenia wojskowego jest uzyskanie przez kandydata na żołnierza zawodowego pozytywnych ocen ze wszystkich przedmiotów szkolenia wojskowego, występujących w planie studiów. W opinii Sądu, skarżący warunku tego nie spełnił, gdyż – pomimo skierowania na egzamin komisyjny – egzaminu tego nie zdał. Tak więc Rektor-Komendant [...] mógł podjąć decyzję o zwolnieniu skarżącego ze służby kandydackiej lub wyrazić zgodę na powtarzanie roku (§ 42 ust. 8 Regulaminu). W przypadku, gdy do organu nie wpłynął wniosek skarżącego o wyrażenie zgody na powtarzanie roku studiów, to organ był uprawniony do wydania decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby, pełnionej jako kandydacka. Skarżący wniosek o wyrażenie zgody na powtarzanie roku złożył po doręczeniu decyzji organu I instancji i – zdaniem Sądu – należy zgodzić się z organem, że był on spóźniony, pomimo, iż termin do jego złożenia nie wynika wprost z Regulaminu. Skarżący, jako student czwartego roku studiów, powinien być świadomy konsekwencji wynikających z niezaliczania w terminie obowiązkowych przedmiotów na studiach. Sam fakt, że w ww. Regulaminie, który jest aktem prawa o charakterze wewnętrznym, nie został precyzyjnie określony termin do złożenia wniosku o powtarzanie roku studiów, nie może być powodem do akceptowania sytuacji niewywiązywania się z obowiązków studenta.

WSA w Warszawie zwrócił uwagę, że skarżący pomiędzy decyzją organu I instancji a decyzją organu odwoławczego nie podjął żadnych starań związanych z zaliczeniem następnych przedmiotów przewidzianych programem studiów, tym samym powiększył liczbę niezaliczonych przedmiotów. Tłumaczenie skarżącego na rozprawie w tym zakresie (brak wpisu na liście zdających) Sąd uznał jako brak jego staranności w tym względzie.

Odnosząc się zaś do zrzutu naruszenia art. 10 § 1 kpa, Sąd podniósł, że naruszenie to nie miało istotnego znaczenia w sprawie, bowiem nie mogło mieć wpływu na prawidłowość zaskarżonej decyzji.

Dlatego też, stosując art. 151 w związku z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.

Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył S.K., wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie norm prawa materialnego, a to art. 134 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w związku z § 48 ust. 8 ww. Regulaminu studiów, polegające na zaakceptowaniu przez Sąd I instancji niewłaściwego i przedwczesnego ich zastosowania do sytuacji skarżącego, bowiem wskazany przepis ustawy obligował organ II instancji do wydania decyzji w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej w postępowaniu jawnym dla strony, a nie w postępowaniu "gabinetowym", realizowanym (skrycie dla strony) w warunkach, które nie uwzględniają praw skarżącego, w szczególności, które uchybiają zasadom ogólnym procedury (art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 11 kpa) i zasadzie proporcjonalności.

Ponadto, autor skargi kasacyjnej zarzucił również naruszenie norm prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w tym:

a) art. 141 § 4 w związku z art. 151 w związku z art. 1 § 1 i art. 3 § 2 pkt 1 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), poprzez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stanu faktycznego, jaki stanowił podstawę dla dokonanej przez Sąd I instancji oceny prawnej, która to podstawa mogłaby być następnie przedmiotem badania prawidłowości samego rozstrzygnięcia przez Naczelny Sąd Administracyjny;

b) art. 151 w związku z art. 1 § 1 i art. 3 § 2 pkt 1 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 1 ww. ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, poprzez oddalenie skargi, mimo nieokreślenia stanu faktycznego sprawy, będącego podstawą dokonanej przez Sąd I instancji oceny prawnej, oraz nieustosunkowanie się do zarzutów strony zawartych w skardze, w szczególności niewykazanie związku przyczynowego pomiędzy zdarzeniami, które doprowadziły do zwolnienia strony ze służby, a przedstawioną przez organy wojskowe oceną prawną w tym względzie, zwłaszcza w kontekście okoliczności mających wpływ na podjęcie decyzji o zwolnieniu, w tym wcześniejszych zachowań przełożonych skarżącego, utrudniających mu należyte wypełnianie obowiązków słuchacza [...] i zaliczanie przez niego rygorów dydaktycznych;

c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez nieuwzględnienie skargi, mimo naruszenia prawa materialnego, a to art. 134 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, polegającego na nieustaleniu faktów istotnych dla dokonania subsumpcji tego przepisu w odniesieniu do sytuacji skarżącego, który – ze względu na treść § 48 ust. 8 ww. Regulaminu studiów – mógł złożyć wniosek o wyrażenie zgody na powtarzanie roku jeszcze przed wydaniem decyzji o zwolnieniu, gdyby został zawiadomiony o wszczęciu postępowania w przedmiocie zwolnienia ze służby kandydackiej (art. 10 § 1 kpa), co jest obowiązkiem organu wynikającym z naczelnych zasad procedury administracyjnej (art. 8, art. 9 i art. 11 kpa), a ponadto niepowiadomienie skarżącego przez kierownika Studium Szkolenia Wojskowego o wyniku egzaminu komisyjnego oraz wpisanie w protokole Komisji oceny "NDST", jako oceny nieprzewidzianej w ustawie.

Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu [...] maja 2014 r. pełnomocnik Ministra Obrony Narodowej wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Podstawy te determinują kierunek postępowania Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny wskazanych w skardze podstaw kasacyjnych.

Skarga kasacyjna analizowana pod tym kątem nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, co sprawia, że nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedstawione w podstawach kasacyjnych zarzuty dotyczą zarówno naruszenia prawa materialnego, jak i procesowego. W takiej sytuacji w pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutów naruszenia prawa procesowego, gdyż tylko w przypadku prawidłowo przeprowadzonego postępowania przez Sąd I instancji, możliwe było wydanie zaskarżonego wyroku.

Zarzuty podniesione w tym zakresie dotyczą naruszenia art. 141 § 4 w związku z art. 151 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" w związku z art. 1 § 1 i art. 3 § 2 pkt 1 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy winna ona podlegać uwzględnieniu z racji uchybień procesowych organów wojskowych, które w następstwie doprowadziły do niewłaściwego zastosowania prawa materialnego, zaś Sąd I instancji nie wyjaśnił w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych, które stanowiły przedmiot jego orzekania. W szczególności – zdaniem autora skargi kasacyjnej – Sąd I instancji nie uwzględnił, że skarżący mógł złożyć wniosek o wyrażenie zgody na powtarzanie roku studiów jeszcze przed wydaniem decyzji o zwolnieniu, gdyby został zawiadomiony o wszczęciu postępowania w przedmiocie zwolnienia ze służby kandydackiej, jak tego wymaga art. 10 § 1 w związku z art. 8, art. 9 i art. 11 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), a czego w istocie nie uczyniono.

W związku z tak sformułowanymi zarzutami, należy wyjaśnić, że naruszenie przepisów postępowania może stanowić podstawę kasacyjną, ale jedynie w przypadku, gdy naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), co oznacza, że na stronie skarżącej ciąży obowiązek wykazania, że gdyby nie doszło do zarzucanego naruszenia procedury sądowoadministracyjnej, to wyrok, jaki by zapadł, byłby zupełnie odmiennej treści. Tymczasem autor skargi kasacyjnej nie wykazał takiej zależności ani w samych podstawach kasacyjnych, ani w ich uzasadnieniu. Niewykazanie rzeczonej zależności wynika jednak z faktu, że Sąd I instancji zasadnie uznał, iż wydane w sprawie decyzje są prawidłowe. Choć przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku argumenty Sądu I instancji wykazują niedostatki w sferze jego motywów przemawiających za oddaleniem skargi, zwłaszcza w kontekście stawianych przez skarżącego zarzutów zawartych w skardze, to jednak uchybienie Sądu I instancji w tym względzie nie pozbawia trafności kwestionowanego rozstrzygnięcia, a tylko uchybienia, które nie pozostają bez wpływu na wynik sprawy mogą stanowić podstawę do uwzględnienia skargi kasacyjnej.

Zgodnie z brzmieniem art. 134 ust. 1 pkt 4 i ust. 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t. j.: Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.), żołnierza pełniącego służbę kandydacką zwalnia się ze służby kandydackiej wskutek niespełnienia wymogów określonych w regulaminie studiów lub nauki. Zwolnienie ze służby kandydackiej następuje odpowiednio decyzją rektora-komendanta uczelni wojskowej, komendanta szkoły podoficerskiej lub komendanta ośrodka szkolenia. Przepis powyższy ustanawia obligatoryjną podstawę zwolnienia żołnierza pełniącego służbę kandydacką z tej służby, jeśli nie spełni on wymogów określonych w regulaminie studiów lub nauki. Decyzja podejmowana na podstawie art. 134 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych nie ma więc charakteru uznaniowego, lecz jest decyzją związaną. Treść tego przepisu wprowadza przesłankę, która wprawdzie nie precyzuje, o jakie wymogi określone w regulaminie studiów lub nauki chodzi, niemniej nie powinno budzić wątpliwości, że kryterium to należy interpretować szeroko, odnosząc je do wszystkich tych sytuacji, o których stanowi regulamin studiów danej uczelni wyższej, jak i tych, których skutkiem jest skreślenie z listy studentów. O takiej interpretacji tego przepisu świadczy również jego obecne brzmienie.

W przypadku kandydatów na żołnierzy zawodowych, odbywających służbę kandydacką w [...], aktem, który określa szczegółowo prawa i obowiązki studentów tej Uczelni, jest Regulamin studiów wyższych w [...] z dnia 23 kwietnia 2009 r. Autor skargi kasacyjnej błędnie w jej podstawach i uzasadnieniu przywołuje § 48 ust. 8 tego Regulaminu, gdyż takiej jednostki redakcyjnej nie ma w tym akcie. Przepis ten nie mógł więc zostać naruszony ani przez orzekające w sprawie organy wojskowe, ani przez Sąd I instancji. W sprawie podstawą procedowania w kierunku zwolnienia skarżącego z czynnej służby wojskowej, pełnionej jako służba kandydacka, był bowiem § 42 ust. 6 pkt 2 i ust. 8 ww. Regulaminu studiów wyższych. W świetle tych uregulowań, w stosunku do kandydata na żołnierza zawodowego, który nie zaliczył semestru szkolenia wojskowego, kierownik Studium Szkolenia Wojskowego może wystąpić do Rektora z wnioskiem o zwolnienie kandydata na żołnierza zawodowego ze służby kandydackiej w związku z niespełnieniem wymogów szkolenia wojskowego. Natomiast Rektor, po otrzymaniu powyższego wniosku, może skierować kandydata na żołnierza zawodowego na egzamin komisyjny lub zwolnić ze służby kandydackiej. W przypadku niezdania egzaminu komisyjnego, Rektor zwalnia kandydata na żołnierza zawodowego ze służby kandydackiej lub może – na pisemny wniosek kandydata na żołnierza zawodowego – wyrazić zgodę na powtarzanie przez niego roku studiów. Wprawdzie z przepisu tego nie wynika, w jakim terminie zainteresowany powinien zwrócić się z wnioskiem o wyrażenie zgody na powtarzanie roku studiów, niemniej jednak nie może budzić wątpliwości, że student-kandydat powinien to uczynić niezwłocznie po niezdaniu egzaminu komisyjnego, gdyż samo niezdanie takiego egzaminu wszczyna procedurę zwolnieniową, wszak przepis ten jednoznacznie wskazuje, że zwolnienie jest obligatoryjne. W takiej sytuacji brak odrębnego zawiadomienia w tym przedmiocie nie może stanowić istotnego uchybienia przepisom procedury, bowiem wobec skarżącego należy posłużyć się domniemaniem, że będąc studentem [...], znane mu były przepisy Regulaminu studiów wyższych w [...], w tym także jego § 42 ust. 8, i wynikające z niego konsekwencje. Zatem, wiedząc o niezdaniu egzaminu komisyjnego, skarżący powinien bez nieuzasadnionej zwłoki skierować wniosek o wyrażenie zgody na powtarzanie roku, czego nie uczynił niezwłocznie, bowiem sformułowany przez niego w dniu [...] kwietnia 2012 r. wniosek w tym zakresie pojawił się dopiero po wydaniu decyzji zwolnieniowej z dnia [...] marca 2012 r. Do jej podjęcia musiało jednak dojść wobec jednoznacznego brzmienia ww. przepisu Regulaminu i wobec niezłożenia do tego dnia wniosku o wyrażenie zgody na powtarzanie roku. Znamiennym przy tym jest to, że decyzja zwolnieniowa została skarżącemu doręczona w dniu [...] marca 2012 r., a rzeczony wniosek strona sformułowała dopiero w dniu [...] kwietnia 2012 r.

Dla uznania trafności zarzutów kasacyjnych, a tym samym dla przyjęcia, że wyrok Sądu I instancji jest nieprawidłowy – wniosek skarżącego o wyrażenie zgody na powtarzanie roku powinien zostać skierowany do Rektora w terminie od dnia [...] marca 2012 r., a najpóźniej do dnia [...] marca 2012 r., bowiem już od dnia [...] marca 2012 r., a więc od dnia przeprowadzenia egzaminu komisyjnego z języka angielskiego, skarżący wiedział o jego negatywnym wyniku, jako że w trakcie przeprowadzania tego egzaminu doszło do stwierdzenia nieuczciwości z jego strony (student posługiwał się translatorem w telefonie komórkowym) i na tej podstawie zastosowano § 34 ust. 6 ww. Regulaminu studiów wyższych, który zobowiązywał Komisję egzaminacyjną do wystawienia oceny niedostatecznej. Natomiast zastosowany przez Komisję w protokole skrót "NDST" nie pozostawia żadnych wątpliwości, o jaką ocenę chodzi, zważywszy że w protokole tym wskazano na powyższy przepis Regulaminu.

Skarżący nie zdał egzaminu komisyjnego z języka angielskiego w semestrze V, co skutkowało podjęciem decyzji zwolnieniowej w trybie regulaminowym, a w konsekwencji wpłynęło także na zastosowanie obligatoryjnej podstawy zwolnienia, wynikającej z art. 134 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, jako że w takiej sytuacji niespełnione zostały wymogi określone w Regulaminie studiów wyższych w [...], do których z pewnością zaliczyć należy czynienie postępów w nauce czy składanie egzaminów i zaliczanie semestrów. Z kolei wniosek skarżącego o wyrażenie zgody na powtarzanie roku został złożony już po doręczeniu decyzji organu I instancji, toteż stał się on bezprzedmiotowy.

Warto przy tym dodać, że § 42 ust. 6 pkt 2 i ust. 8 Regulaminu studiów wyższych w [...] koresponduje z treścią art. 190 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 572 ze zm.), w myśl którego kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej może skreślić studenta z listy studentów, w przypadku stwierdzenia braku postępów w nauce albo nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie. Podstawowym obowiązkiem studenta, określonym zarówno w przepisach ww. ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym (art. 189 ust. 1 pkt 2), jak i w Regulaminie studiów wyższych w [...], jest uczestniczenie w zajęciach dydaktycznych i organizacyjnych zgodnie z Regulaminem, a także składanie egzaminów, odbywanie praktyk i spełnianie innych wymogów przewidzianych w planie nauczania. W przypadku nieczynienia postępów w nauce i nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie, student może być skreślony z listy studentów (art. 190 ust. 2 pkt 1 i 2). Wprawdzie ustawa – Prawo o szkolnictwie wyższym pozostawia decyzję w tym zakresie do uznania organom uczelni, ale czyni to ze względu na zasadę autonomii uczelni oraz możliwość uwzględnienia jej specyfiki i prowadzonych przez nią kierunków studiów, jak również ze względu na możliwość zaistnienia różnych nadzwyczajnych okoliczności, uniemożliwiających studentowi wywiązanie się z jego podstawowych obowiązków z przyczyn od niego niezależnych. Jednakże w przypadku skarżącego nie można mówić o tego rodzaju okolicznościach, gdyż ze sprawy wynika, że skarżący nie dochował należytej staranności w ramach zaistniałej sytuacji i nie uczynił zadość stawianym wymogom regulaminowym. Obowiązkiem każdego studenta jest bowiem czynienie postępów w nauce i terminowe składanie egzaminów w danym semestrze, celem jego zaliczenia. Natomiast niezdanie egzaminu komisyjnego i niezłożenie bez nieuzasadnionej zwłoki wniosku o wyrażenie zgody na powtarzanie roku studiów przepisy regulaminowe łączą z obowiązkiem zwolnienia kandydata na żołnierza zawodowego ze służby kandydackiej w [...] i taki sam skutek – wobec niespełnienia wymogów regulaminowych – wynika z wojskowej ustawy pragmatycznej.

Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.