Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 1054/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2020-02-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Nieruchomości
Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1 pkt 1, art. 1 ust. 1 pkt 2, art. 1 ust. 3, art. 3 ust. 1 pkt 2, art. 4 ust. 1-7
journal: Dz.U. 2012 poz 83
law: Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości - tekst jednolity.
article: art. 28, art. 124 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1, art. 145 par. 1 pkt 4, art. 149 par. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 53 par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 17(1) ust. 1, art. 42 ust. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 845
law: Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska - Tylewicz Asesor WSA Jan Szuma (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 lutego 2020 r. sprawy ze skargi J. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] października 2019 r., [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (zwane dalej "Kolegium"), po rozpoznaniu zażalenia J. M., utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta [...] (zwanego dalej "Prezydentem") z dnia [...] marca 2019 r., [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Prezydenta z dnia [...] stycznia 2018 r., [...] dotyczącej przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości.

Powyższe rozstrzygnięcia wydano w następujących okolicznościach udokumentowanych w aktach sprawy.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r., [...] Prezydent, działając na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 i 2, ust. 3, art. 3 ust. 1 pkt 2 oraz art. 4 ust. 1-7 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (wówczas tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 83 ze zm., obecnie Dz. U. z 2019 r., poz. 1314 ze zm., dalej "u.p.p.u.w."), orzekł o odpłatnym przekształceniu prawa użytkowania wieczystego ustanowionego na nieruchomości stanowiącej własność Miasta [...], oznaczonej geodezyjnie jako obręb [...], arkusz mapy [...], działki [...], [...], [...] i [...], zapisanej w księdze wieczystej [...] położonej w [...] przy [...], [...] – związanego z prawem własności wyodrębnionych lokali zapisanych w wymienionych w decyzji księgach wieczystych (k. 133 akt administracyjnych organu pierwszej instancji).

Wnioskiem z dnia [...] października 2018 r. J. M., zamieszkały przy [...] [...] m. [...], wystąpił o doręczenie mu poświadczonego oryginału decyzji z dnia [...] stycznia 2018 r., którą wydano dla [...] Spółdzielni Mieszkaniowej [...]" przy [...]. Prośbę motywował tym, że chciałby w księdze wieczystej [...] jego mieszkania przy [...] m. [...] ujawnić odrębną własność nieruchomości stosownie do uchwały Zarządu Spółdzielni z dnia [...] lipca 2003 r., [...] (k. 142 akt administracyjnych organu pierwszej instancji).

Pismem z dnia [...] października 2018 r. Prezydent poinformował J. M., że zgodnie z art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej "K.p.a.") nie był on stroną postępowania o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej przy [...], [...]. Wobec tego organ wskazał, że nie może wnioskodawcy przesłać żądanego oryginału decyzji z dnia [...] stycznia 2018 r., [...] (k. 143 akt administracyjnych organu pierwszej instancji).

W kolejnym piśmie zatytułowanym "Informacja" J. M. przedłożył, jak wskazał – "do akt sprawy [...]", dokument w postaci załącznika 3 do uchwały Zarządu [...] Spółdzielni Mieszkaniowej [...]" z dnia [...] lipca 2003 r., [...] stanowiący "Wykaz lokali oraz pomieszczeń do nich przynależnych, położonych w budynkach przy [...], [...]", gdzie wymieniono lokal mieszkalny nr [...] (k. 148-151 akt administracyjnych organu pierwszej instancji).

Pismem z dnia [...] października 2018 r., [...] Prezydent wyjaśnił J. M., że posiada on spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu. W przypadku posiadania takiego prawa, właścicielem budynku oraz użytkownikiem wieczystym jest spółdzielnia mieszkaniowa. Tylko wówczas, gdy występuje odrębna własność lokalu, wówczas uprawniony do niego jest również współwłaścicielem części wspólnych, które nie służą do użytku wyłącznego właścicieli oraz – w takim samym udziale – współużytkownikiem wieczystym działki znajdującej się pod budynkiem. Dalej organ wyjaśnił, że dla lokalu stanowiącego odrębną własność zakłada się księgę wieczystą. Spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu nie musi posiadać księgi wieczystej i oprócz wymogów ze strony banku, którego celem będzie zabezpieczenie kredytu, nie ma potrzeby jej zakładania. W przypadku założenia księgi wieczystej dla lokalu o statusie spółdzielczego prawa do lokalu, w dziale II księgi wieczystej ujawnia się uprawnionego do lokalu, a nie właściciela, gdyż właścicielem tak lokalu jak i gruntu nadal jest spółdzielnia.

W konkluzji Prezydent stwierdził, że nie może przesłać J. M. decyzji z dnia [...] stycznia 2018 r., [...], gdyż ta dotyczyła przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, co do której udziałów wnioskodawca nie posiadał. Nie był zatem stroną postępowania zakończonego wymienioną decyzją w rozumieniu art. 28 K.p.a. (k. 153 i 153 verte akt administracyjnych organu pierwszej instancji).

Wnioskiem z dnia [...] października 2018 r. J. M. wystąpił o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta z dnia [...] stycznia 2018 r., [...] Jako podstawę wskazał art. 145 § 1 pkt 1 i 4 K.p.a. Podkreślił, że w związku z uchwałą Zarządu [...] Spółdzielni Mieszkaniowej [...]" z dnia [...] lipca 2003 r., [...] (załącznik 3) jest on stroną w sprawie [...] (k. 154 i 154 verte akt administracyjnych organu pierwszej instancji).

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2018 r., [...] Prezydent, działając na podstawie art. 149 § 3 K.p.a., postanowił odmówić J. M. wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r., [...] Wskazał, tak jak w poprzednich pismach, że według księgi wieczystej [...] J. M. posiada spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu [...] w budynku przy [...], a więc nie jest stroną postępowania w sprawie przekształcenia związanego z tym budynkiem prawa użytkowania wieczystego w sprawo własności nieruchomości, gdyż nie posiadał on udziałów w użytkowaniu wieczystym (k. 155 i 155 verte akt administracyjnych organu pierwszej instancji).

W zażaleniu J. M. zaznaczył, że wedle § 3 ust. 2 Statusu [...] Spółdzielni Mieszkaniowej [...]" Walne Zgromadzenie określa warunki organizacyjno-finansowe, między innymi wykupu gruntów i przekształcenia z prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Co do zasady wymagana była zgoda wszystkich członków nieruchomości, czego Zarząd nie wypełnił, przed wystąpieniem w celu uzyskania decyzji z dnia [...] stycznia 2018 r., [...], czyli reprezentacja była nieprawidłowa.

Zdaniem J. M. posiadając uchwałę Zarządu [...] Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" z dnia [...] lipca 2003 r., [...] był uprawniony, aby skorzystać z prawa przekształcenia, a nie został poinformowany o warunkach skorzystania z tej formy przekształcenia w prawo odrębnej własności. W konsekwencji w ocenie skarżącego używanie argumentu, że nie jest już stroną w przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo odrębnej własności, bo w decyzji go nie ujęto (bez jego zgody), nie jest prawidłowe.

Wskazując na powyższe J. M. wniósł o zmianę decyzji z dnia [...] stycznia 2018 r., [...] poprzez uwzględnienie go w niej, a tym samym danie mu możliwości przekształcenia jego prawa na nieruchomości [...] [...] w odrębną własność.

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2019 r., [...] Kolegium, działając na podstawie art. 127 § 2 oraz art. 138 §1 pkt 2 K.p.a., uchyliło zaskarżone postanowienie (k. 161-164 akt administracyjnych organu pierwszej instancji). Organ wyjaśnił, że odmowa wznowienia postępowania ma miejsce w trakcie wstępnej oceny sprawy i może nastąpić wyłącznie w sytuacji, gdy w sposób oczywisty, z przyczyn podmiotowych wznowienie jest niedopuszczalne. W każdej innej sytuacji stosownie do treści art. 149 K.p.a. złożenie podania o wznowienie postępowania zmaterializować się powinno wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania.

Kolegium dodało też, że J. M. w swoim wniosku powołał się również na przesłankę wznowieniową wskazaną w art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a., a zatem organ powinien zbadać czy w niniejszym przypadku taka podstawa wznowienia istotnie wystąpiła.

Postanowieniem z dnia [...] marca 2019 r., [...] Prezydent ponownie, działając na podstawie art. 149 § 3 K.p.a. odmówił J. M. wznowienia postępowania. Wyjaśnił, że rozpatrując ponownie sprawę należy bezwzględnie stwierdzić, że postawą do wydania decyzji o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (z dnia [...] stycznia 2018 r., [...] – uw. Sądu) był aktualny odpis księgi wieczystej gruntowej oraz odpisy ksiąg wieczystych lokalowych. W żadnym odpisie księgi wieczystej wyodrębnionych lokali J. M. nie był ujawniony. Tenże posiada spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu nr [...], przy [...], a prawo to jest ujawnione w księdze wieczystej [...] J. M. nie posiada odrębnej własności lokalu, posiada spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu. W takim przypadku właścicielem budynku oraz użytkownikiem wieczystym gruntu była [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]

Odnosząc się do zarzutów J. M. (podniesionych we wcześniejszym zażaleniu) Prezydent wskazał, że określenie w statucie bądź przez walne zgromadzenie spółdzielni warunków organizacyjno-finansowych, nie są istotne dla sprawy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, gdyż organ, bada kto jest na dzień wydania decyzji użytkownikiem wieczystym gruntu. Na dzień wydania decyzji J. M. nie był użytkownikiem wieczystym gruntu. Toteż nie można uznać, iż był stroną w postępowaniu dotyczącym przekształcenia nieruchomości.

Prezydent uznał również za bezzasadne powołanie się przez J. M. na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. Okoliczności faktyczne w przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej w [...], przy [...], [...] nie okazały się fałszywe. A przekształcenie zostało dokonane na rzecz użytkowników wieczystych przedmiotowej nieruchomości. J. M. nie posiadał prawa użytkowania wieczystego gruntu.

W konkluzji Prezydent wskazał, że brak interesu prawnego po stronie skarżącego już na wstępnym etapie mógł prowadzić do odmowy wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 K.p.a. Nie wymagało to bowiem podjęcia w tym zakresie dodatkowych ustaleń.

W zażaleniu J. M. stwierdził, że w świetle u.p.p.u.w. obowiązywała przy przekształceniu "zasada jednorodnych praw do gruntu dla wszystkich członków nieruchomości" [...], [...] w [...] Spółdzielni Mieszkaniowej "[...] Zarząd Spółdzielni naruszył art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a., ponieważ nie posiadał zgody na takie przekształcenie wszystkich członków.

J. M. akcentował jeszcze raz, że pominięto uchwałę Zarządu [...] Spółdzielni Mieszkaniowej [...] z dnia [...] lipca 2003 r., [...], "która wyodrębniła jego mieszkanie z nieruchomości w odrębną własność spółdzielczą w udziale 0.0041 Nieruchomości przez Zarząd [...]SM [...]

Postanowieniem z dnia [...] października 2019 r., [...] Kolegium, działając między innymi z powołaniem na art. 149 § 3 K.p.a., utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy. Wyjaśniło, że w orzecznictwie (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 stycznia 2009 r., II OSK 1747/07) przyjmuje się, że gdy w świetle twierdzeń wynikających już z samego wniosku o wznowienie wynika, iż brak jest ustawowych podstaw wznowienia, na przykład wniosek składa podmiot niebędący stroną, to wówczas organ wydaje postanowienie o odmowie wznowienia postępowania. Kolegium podzieliło ten pogląd, a dalej wskazało, że J. M. nie przysługiwało i nie przysługuje prawo odrębnej własności nieruchomości lokalowej. Posiadane przez niego spółdzielcze własnościowe prawo pozostaje jednym ze spółdzielczych praw i nie jest odrębną własnością. Organ odwoławczy podkreślił, że w toku postępowania we własnym zakresie zweryfikował treść księgi wieczystej [...] Wpisy w niej zawarte wskazują, że uprawionemu przysługuje spółdzielcze prawo własnościowe, a w świetle rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych informacje ujawnione w tym zakresie w księgach mają charakter rozstrzygający.

Kolegium odniosło się dalej do argumentów J. M.. Zauważyło, że zdaniem wnioskodawcy odrębną własność na jego rzecz ustanowiono uchwałą zarządu. Kolegium nie zgodziło się z takim podejściem. Uprawniony do spółdzielczego własnościowego prawa może domagać się ustanowienia odrębnej własności nieruchomości lokalowej, lecz zawsze wymaga to zawarcia między uprawnionym, a spółdzielnią mieszkaniową umowy w formie aktu notarialnego. Sama uchwała powołana w zażaleniu nie wywołała skutku w postaci ustanowienia odrębnej własności.

Kolegium podsumowało, że jest oczywiste w sprawie, że skarżącemu nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu w przedmiocie przekształcenia, zatem nie może się on skutecznie domagać jego wznowienia.

W skardze J. M. zarzucił naruszenie art. 149 § 3 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia, którym błędnie weryfikowało twierdzenie skarżącego, że jest on stroną postępowania, przed wznowieniem postępowania, a nie dopiero po wznowieniu postępowania oraz art. 124 § 1 K.p.a. poprzez błędne pouczenie w treści zaskarżonego postanowienia o trybie służącej na nie skargi do sądu administracyjnego.

Wskazując na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania.

W motywach skargi wskazano, że do odmownego rozstrzygnięcia doszło w pozaprocesowej fazie postępowania wznowieniowego, a z takim sposobem działania nie można się zgodzić. Weryfikacja twierdzenia składającego podanie o wznowienie, że jest on stroną, następuje dopiero po wznowieniu postępowania. Z kolei wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania z przyczyn podmiotowych należy ograniczyć tylko do przypadków, gdy jednostka żądająca wszczęcia postępowania nie powołuje się na interes prawny. Ustalenie czy sprawa dotyczy interesu prawnego jednostki może nastąpić wyłącznie w toku postępowania, przy zapewnieniu udziału w tych czynnościach ustalających. Rozpoznanie interesu prawnego poza postępowaniem, bez zapewnienia czynnego udziału jednostki jest sprzeczne z zasadą demokratycznego państwa prawnego, którego wartością jest prawo do procesu, a zatem prawo do obrony w trybie regulowanym przepisami prawa.

Dalej J. M. wywodził, że jako członek spółdzielni mieszkaniowej wystąpił z wnioskiem o wznowienie postępowania, które dotyczyło jego interesu prawnego. Organy kierując się treścią księgi wieczystej [...], stwierdziły, że skoro mu przysługuje jedynie spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego [...] przy ul. [...], a nie prawo własności tego lokalu, to nie posiada on statusu strony i nie może skutecznie domagać się wznowienia postępowania w sprawie przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Skarżący jednak zaznaczył, że w księdze widnieje wzmianka: "[...] PRZEKSZTAŁCENIE SPÓŁDZIELCZEGO WŁASNOŚCIOWEGO PRAWA DO LOKALU W PRAWO WŁASNOŚCI" i "[...] WPIS WŁASNOŚCI / WSPÓŁWŁASNOŚCI".

J. M. stwierdził, że utrzymując w mocy postanowienie Prezydenta Kolegium nie wyjaśniło również przyczyn braku dokonania wpisu w księdze wieczystej prawa własności lokalu przysługującego skarżącemu. Stwierdzenie tymczasem potrzeby badania akt sprawy w celu ustalenia legitymacji wnioskodawcy oznacza konieczność wznowienia postępowania i zbadania w jego toku tej kwestii.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 124 § 1 K.p.a. J. M. wskazał, że w postanowieniu znalazło się błędne pouczenie o terminie wniesienia skargi wynoszącym 15 dni, gdy tymczasem zgodnie z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej "P.p.s.a.") termin ten wynosi 30 dni.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Sąd już na samym wstępie uznał za konieczne uporządkowanie spornej materii prawnej. Jest to ważne, ponieważ z okoliczności sprawy wynika, że pomiędzy J. M. a organami doszło do niepotrzebnego nieporozumienia, które następnie przyczyniło się do polaryzacji stanowisk, przysłoniło merytoryczną dyskusję i uniemożliwiło znalezienie drogi rozwiązania konfliktu.

W skardze podniesiono zarzuty proceduralne dotyczące dopuszczalności wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 K.p.a. w sytuacji, gdy – zdaniem J. M. – w realiach sprawy należało postępowanie wznowić i dopiero w jego trakcie badać przesłanki wznowieniowe.

Nim Sąd odniesie się do powyższego zagadnienia formalnego, należy wyjaśnić kolejno:

- jaki jest w istocie status skarżącego w relacji do nieruchomości, której prawo użytkowania wieczystego było przekształcane decyzją Prezydenta z dnia [...] stycznia 2018 r., [...],

- jakie jest znaczenie prawne zdarzeń, na które skarżący się powołuje, a konkretnie uchwały Zarządu [...] Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" z dnia [...] lipca 2003 r., [...], w której jego lokal [...] się wymienia wraz z "wielkością udziałów w częściach wspólnych" (zob. k. 150 akt administracyjnych organu pierwszej instancji) oraz faktu wzmianek w księdze wieczystej [...], i w wreszcie

- czy można wobec tego obronić tezę o "oczywistości" braku interesu prawnego po stronie J. M. w sprawie [...], czy – jak twierdzi skarżący – jest to kwestia wymagająca dogłębniejszego badania w ramach postępowania dowodowego?

Zdaniem Sądu organy obu instancji trafnie uznały, że brak interesu prawnego J. M. w sprawie [...] na wstępie jawi się jako jednoznaczny wobec faktu, że w dacie przekształcenia nieruchomości przy ul. [...], 16, skarżący obiektywnie nie posiadał własności lokalu w budynku ani nie był współużytkownikiem wieczystym gruntu. J. M., co sam przyznaje i uwypukla, posiada prawo do lokalu [...] w budynku przy ul. [...], które jest ujawnione w księdze wieczystej [...] Z księgi tej jasno wynika, że J. M. jest wpisany w rubryce 2.5 - "Uprawniony" (a nie "właściciel", ani "użytkownik wieczysty"), a prawo ujawnione w księdze to "spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu" (rubryka 0.1, pkt 3, ppkt 2).

Skarżący J. M. powinien mieć świadomość, że posiadane przez niego spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu [...] w budynku przy ul. [...] jest prawem zupełnie innym od własności lokalu. Jest to prawo rzeczowe ograniczone, którego treścią jest zasadniczo prawo do używania lokalu w zamian za wniesienie wkładu budowlanego i uiszczanie opłat określonych w ustawie i w statucie spółdzielni. Stanowił o tym nie obowiązujący już art. 171 ust. 1 ustawy z dnia [...] grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (dodać należy, że dziś prawo to już nie może być ustanawiane).

Mając na uwadze powyższe jest zatem w pełni trafne wyjściowe założenie organów, że stan posiadania przez J. M. spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu [...] w budynku przy ul. [...] nie tworzy – sam przez się – po jego stronie interesu prawnego związanego z przekształceniem użytkowania wieczystego gruntu, na którym wymieniony budynek się znajduje. Użytkowanie to przynależy wyłącznie [...] Spółdzielni Mieszkaniowej "[...] i innym właścicielom lokali, którzy nabyli ich odrębną własność.

J. M. w sprawie konsekwentnie powoływał się na uchwałę Zarządu [...] Spółdzielni Mieszkaniowej "[...] z dnia [...] lipca 2003 r., [...]. W ocenie Sądu w rozstrzygnięciach organów obu instancji zabrakło szerszej refleksji na temat charakteru prawnego tego dokumentu. Jego ustalenie pozwala natomiast wyjaśnić źródło nieporozumienia pomiędzy J. M. a organami.

Zauważyć należy, że rzeczywiście w kontekście powyższej uchwały J. M. mógł czuć się zdezorientowany, gdy chodzi o jego prawa. Jak wynika bowiem z treści załącznika 3 do niej, przy danych o lokalu [...], mowa jest o "określeniu przedmiotu odrębnej własności lokali" i o "wielkości udziałów w częściach wspólnych", w tym co do gruntu (0,0041) (zob. k. 158 akt administracyjnych organu pierwszej instancji). Skarżący do tych danych przywiązuje dużą wagę, o czym świadczą jego wypowiedzi w zażaleniu datowanym na [...] marca 2019 r.

Sąd w tym miejscu wyjaśnia J. M., że mylnie przypisuje on uchwale [...] konsekwencje prawne, których ta uchwała nie wywołuje. Omawiana uchwała Zarządu [...] Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" z dnia [...] lipca 2003 r. jest niczym innym jak aktem wewnętrznym znajdującym podstawę prawną wprost w art. 42 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. Jest to rodzaj dokumentu porządkującego, mającego na celu przypisanie hipotetycznym (bowiem jeszcze nie istniejącym) prawom odrębnej własności lokali zakresu praw powiązanych – między innymi wielkości udziałów we współwłasności nieruchomości wspólnej związanych z odrębną własnością każdego lokalu. Uchwała taka nie konstytuuje własności lokali, ale nakreśla tylko pewien wewnętrzny podział praw perspektywicznie związanych z poszczególnymi lokalami, który posłużyć ma późniejszemu wyodrębnianiu odrębnej własności lokali. Uchwała z art. 42 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych dotyczy więc wszystkich lokali, ale nie zmienia praw do nich, tylko tworzy podłoże dla dalszego procesu wyodrębnienia własności lokali.

Przenosząc powyższe na realia niniejszej sprawy stwierdzić więc należy, że o ile w załączniku 3 do uchwały Zarządu [...] Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" z dnia [...] lipca 2003 r., [...] padają sformułowania i dane, które skarżący mógł utożsamiać z powstaniem po jego stronie prawa własności względnie jego ekspektatywy ("określenie przedmiotu odrębnej własności lokali", "wielkość udziałów w częściach wspólnych" w tym w zakresie gruntu - 0,0041), to jednak trzeba z całą stanowczością podkreślić, że uchwała ta to akt wewnętrzny zaledwie porządkujący prawa związane z lokalami w budynku, który nie ma mocy tworzącej ani przekształcającej jakiekolwiek prawa rzeczowe.

Przedstawiwszy powyższe należy postawić wreszcie pytanie zasadnicze, jak na wstępie rozważań niniejszego uzasadnienia, to jest: czy można wobec tego obronić tezę o "oczywistości" braku interesu prawnego po stronie J. M. w sprawie [...], czy – jak twierdzi skarżący – jest to kwestia wymagająca dogłębniejszego badania w ramach postępowania dowodowego?

W ocenie Sądu brak interesu prawnego po stronie J. M. w sprawie zakończonej decyzją Prezydenta z dnia [...] stycznia 2018 r., [...] jest oczywisty. Z art. 1 i 2 u.p.p.u.w. wynika, że uprawnionymi, a zarazem stronami w postępowaniu o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności są wyłącznie użytkownicy wieczyści przekształcanego prawa (w różnych konfiguracjach – jako bezpośredni użytkownicy, albo jako współużytkownicy, względnie współużytkownicy w ramach nieruchomości wspólnej). Dodatkowo, gdy chodzi o nieruchomości spółdzielcze, ustawa doprecyzowuje, że podmiotem uprawnionym do przekształcenia jest spółdzielnia mieszkaniowa. Stronami postępowania przekształceniowego z u.p.p.u.w. z całą pewnością nie są inne niż użytkownicy wieczyści osoby, a w przypadku nieruchomości spółdzielczych doprecyzowano, że nie może to być innym podmiot aniżeli spółdzielnia.

Skoro więc J. M. nie był w dacie z dnia [...] stycznia 2018 r. użytkownikiem wieczystym, współużytkownikiem wieczystym ani współużytkownikiem wieczystym gruntu jako prawa powiązanego z własnością lokalu, to nie mógł być on stroną postępowania [...] Kwestia ta nie wymaga prowadzenia żadnych ustaleń, gdyż taki wniosek wynika wprost z art. 1 i 2 u.p.p.u.w.

Powyższe prowadzi do konkluzji pozwalającej odnieść się do zasadniczego zarzutu proceduralnego skargi, który sprowadzał się do twierdzenia, że organy w sposób niedopuszczalny wypowiedziały się w trybie odmowy wznowienia postępowania (art. 149 § 3 K.p.a.), podczas gdy w ocenie J. M. powinny były wznowić postępowanie i prowadzić je w celu ustalenia przesłanki wznowienia.

Jak wskazano, należy uznać, że w sprawie już same przepisy prawa przesądzą o braku interesu prawnego po stronie J. M. i o braku przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Jeżeli skarżący nie był użytkownikiem wieczystym prawa przekształcanego dnia [...] stycznia 2018 r., to nie ma pola do żadnych rozważań i ustaleń, czy powinien on być stroną postępowania przekształceniowego. Jest bowiem jasne, że taką stroną nie był. Z tego też powodu zdaniem Sądu organy trafnie uznały, że należało odmówić wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 K.p.a., gdyż wniosek wznowieniowy – po tym jak ustalono, że jedynym prawem J. M. jest spółdzielcze prawo własnościowe do lokalu – nie miał szans powodzenia.

Odnosząc się do argumentów skargi – w których pełnomocnik J. M. uwypukla, że postępowanie wznowieniowe z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. należy przeprowadzić w każdym przypadku, gdy zainteresowana osoba powołuje się na swój interes prawny – Sąd przyznaje, iż rzeczywiście taki pogląd co do zasady w orzecznictwie sądowoadministracyjnym dominuje. Poglądu tego nie można jednak bezrefleksyjnie przenosić na każdy stan faktyczny i na każdy rodzaj sprawy. Przede wszystkim podkreślenia wymaga, że w zdecydowanej większości spraw, gdzie zainteresowani powołują się na interes prawny ze względu na chęć uczestnictwa w postępowaniu administracyjnym, dzieje się tak dlatego, że krąg stron postępowania nie jest jednoznaczny, to jest ustala się go indywidualnie w odniesieniu do realiów konkretnego stanu faktycznego. Najbardziej czytelnym przykładem w tym zakresie są inicjowane przez sąsiadów inwestora sprawy o wznowienie postępowania z zakresu warunków zabudowy czy pozwoleń na budowę, gdzie niejednokrotnie ustalenie, czy dana osoba ma interes prawny, wymaga wręcz prowadzenia dodatkowych dowodów. W takim sytuacjach nie ma najmniejszych wątpliwości, że pożądaną formą załatwienia wniosku wznowieniowego jest wydanie decyzji z art. 151 K.p.a.

Niniejsza sprawa nie wpisuje się w powyższy schemat. Jak podkreślono, wniosek wznowieniowy J. M. dotyczy sprawy przekształceniowej uregulowanej w u.p.p.u.w. Ustawa ta natomiast nie daje nawet najmniejszego pola do rozważań, aby stroną postępowania przekształceniowego mógł być inny podmiot aniżeli użytkownik wieczysty przekształcanego prawa. Ustalenie, że osoba żądająca wznowienia postępowania nie była użytkownikiem wieczystym, pozwala więc wydać postanowienie o odmowie wznowienia postępowania z art. 149 § 3 K.p.a.

Końcowo Sąd nadmienia, że nie ma znaczenia z punktu widzenia niniejszej sprawy okoliczność podnoszona przez pełnomocnika, że w księdze wieczystej lokalu [...] w budynku przy ul. [...] - [...] widnieją wzmianki o przekształceniu prawa spółdzielczego w prawo własności. Z danych księgi wieczystej wynika, że obie wskazane wzmianki wykreślono, a powodem był zwrot wniosków złożonych przez J. M.. Wbrew podnoszonym zarzutom nie istniała zatem potrzeba badania księgi wieczystej. Skądinąd, nawet istnienie "otwartych" wzmianek nic by w sprawie nie zmieniło, gdyż najważniejszym jest to, że na datę decyzji z dnia [...] stycznia 2018 r., [...] J. M. nie dysponował przekształcanym użytkowaniem wieczystym ani udziałem w nim.

Zarzut naruszenia art. 124 § 1 K.p.a. nie jest skuteczny, gdyż uchybienie organu nie miało wpływu na wynik sprawy. Sąd zgadza się natomiast z pełnomocnikiem J. M., że Kolegium zakreśliło nieprawidłowy termin do wniesienia skargi. Skarga została jednak skutecznie wniesiona w terminie, więc błędne pouczenie pozostawało bez znaczenia dla dalszych działań skarżącego.

W tym stanie rzeczy Sąd – uznając że zaskarżone postanowienia nie naruszają prawa – oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 3 P.p.s.a.