Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 430/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-10-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 149 par. 1 pkt 1, 3 i par. 1a
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 64 par. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) Sędzia del. WSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 12 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Komendanta Stołecznego Policji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 grudnia 2016 r., sygn. akt II SAB/Wa 480/16 w sprawie ze skargi [...]﻿z siedzibą w Warszawie na bezczynność Komendanta Stołecznego Policji w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 2 grudnia 2016 r. o sygn. akt II SAB/Wa 480/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi [...] z siedzibą w Warszawie na bezczynność Komendanta Stołecznego Policji w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej, w pkt 1. zobowiązał Komendanta Stołecznego Policji do rozpoznania wniosku [...] z siedzibą w Warszawie z dnia 27 października 2015 r. godz. 22:06 w terminie 14 dni od doręczenia odpisu wyroku prawomocnego wraz z aktami sprawy; w pkt 2. stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; oraz w pkt 3. zasądził od Komendanta Stołecznego Policji na rzecz skarżącego [...] z siedzibą w Warszawie kwotę 580 (słownie: pięćset osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że [...] z siedzibą w Warszawie pismem z dnia 17 grudnia 2015 r. wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Komendanta Stołecznego Policji w przedmiocie udzielenia informacji publicznej na wniosek z dnia 27 października 2015 r., godz. 22.06 zarzucając organowi naruszenie art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz art. 1 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1, art. 13 ust. 1, art. 13 ust. 2, art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, poprzez nieudzielenie informacji publicznej w terminie ustawowym, zgodnie z żądanym zakresem, strona skarżąca wniosła o zobowiązanie Komendanta Stołecznego Policji do rozpoznania wniosku skarżącego w terminie czternastu dni od daty uprawomocnienia się orzeczenia w niniejszej sprawie i zasądzenie kosztów postepowania.

W uzasadnieniu skargi [...] wskazało, iż w dniu 27 października 2015 r. o godz. 22.06 za pośrednictwem poczty elektronicznej na adres ksp.gabinet@policja.waw.pl złożyło wniosek o udostępnienie przez organ informacji publicznej (skanów wszystkich pozwoleń na broń do celów sportowych wydanych przez organ w okresie 2 do 30 marca 2014 r.).

Do dnia wniesienia niniejszej skargi do Sądu organ ani nie udostępnił żądanej informacji, ani wydał decyzji w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej. W ocenie strony skarżącej organ w tej sprawie pozostaje w bezczynności.

W odpowiedzi na skargę Komendant Stołeczny Policji wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie jej oddalenie.

Uzasadniając wniosek o odrzucenie skargi organ podniósł, iż skarga jest obarczona wadami formalnymi bowiem nie zawiera podpisu oraz załączników.

Wobec tego jej rozpatrzenie będzie możliwe dopiero po uzupełnieniu powyższych braków. Nadto nie zakreślono granic skargi z uwagi na to, iż nie można na podstawie godziny wysłania wniosku o udostępnienie informacji publicznej w drodze elektronicznej określić, którego wniosku skarga dotyczy, ponieważ w jednym dniu wpłynęło do organu kilkanaście takich wniosków od [...]. W związku z powyższym skarga winna być rozpatrzona po uzupełnieniu tego braku przez stronę skarżącą. Organ zaznaczył, że [...] w okresie od 23 października 2015 r. do 5 listopada 2015 r. (13 dni) skierowało do Komendy Stołecznej Policji 75 wniosków dotyczących udostępnienia akt postępowań administracyjnych prowadzonych w Wydziale Postępowań Administracyjnych Komendy Stołecznej Policji.

Komendant Stołeczny Policji stwierdził, iż niezależnie od powyższego skarga jest niezasadna, bowiem wniosek [...] wpłynął do organu w dniu 27 października 2015 r. (wraz 12 innymi wnioskami).

W dniu 11 grudnia 2015 r. organ skierował do skarżącego w drodze elektronicznej wezwanie do wykazania szczególnego interesu publicznego oraz do uzupełnienia braków formalnych w terminie 7 dni od otrzymania wezwania poprzez wskazanie osoby uprawnionej do odbioru przesyłek. Następnie organ ponownie przekazał to wezwanie w dniu 18 grudnia 2015 r. w wersji papierowej, gdyż w dniu 14 grudnia 2015 r. [...] przesłało do Komendy Stołecznej Policji e-mail, w którym poinformowało, że nie wyraziło zgody na doręczanie korespondencji za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Powyższe wezwanie zostało odebrane w dniu 31 grudnia 2015 r. (data na zwrotnym potwierdzeniu odbioru).

W dniu 21 grudnia 2015 r. wpłynął do Komendy Stołecznej Policji kolejny e-mail od [...], w którym przedstawiono argumentację za udostępnieniem wnioskowanych informacji.

Następnie radca prawny B.B. przesłał stanowisko w imieniu [...], które wpłynęło do organu w dniu 11 stycznia 2016 r. Wskazał w nim, że [...] przygotowuje raport dotyczący praktyki administracyjnej organów Policji w sprawach dostępu do broni palnej. Do pisma dołączone zostało odręczne pełnomocnictwo z dnia 1 października 2014 r., podpisane przez J.K., upoważniające radcę prawnego B.B. do reprezentowania [...] przed sądami administracyjnymi i powszechnymi oraz urzędami, instytucjami, osobami prawnymi i fizycznymi we wszelkich sprawach związanych z działalnością stowarzyszenia.

W przesłanej korespondencji brak jednak było dokumentu, z którego wynikałoby, że J.K. jest uprawniony do reprezentowania [...], a tym samym czy ma prawo udzielać skutecznie pełnomocnictwa. Wobec powyższego w dniu 12 stycznia 2016 r. (data nadania 13 stycznia 2016 r.) skarżący został wezwany przez organ do uzupełnienia powyższego braku formalnego w terminie 7 dni od doręczenia.

W zakreślonym przez organ terminie nie uzupełniono braków formalnych wniosku. W dniu 9 lutego 2016 r. pełnomocnik wnioskodawcy został poinformowany, że wniosek został pozostawiony bez rozpoznania.

Z uwagi na powyższe, w ocenie organu, skarga na bezczynność Komendanta Stołecznego Policji nie jest zasadna. Jak bowiem wynika z akt postępowania administracyjnego Komendant Stołeczny Policji nie mógł zakończyć prowadzonego postępowania administracyjnego z uwagi na zaistniałe po stronie skarżącego braki formalne wniosku, do uzupełnienia których został wezwany, a których nie uzupełnił na etapie złożenia niniejszej skargi. Sprawa została pozostawiona bez rozpoznania z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych przez skarżącego.

Sąd I instancji uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności wskazał, że w sprawie został spełniony zarówno zakres podmiotowy, jak i przedmiotowy ustawy o dostępie do informacji publicznej. Komendant Stołeczny Policji jest bowiem podmiotem wykonującym zdania publiczne a zatem jest organem obowiązanym do udzielenia posiadanej informacji publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy), zaś żądana przez skarżące Towarzystwo Kolekcjonerskie informacja dotycząca wydanych decyzji - pozwoleń na broń do celów łowieckich stanowi informację publiczną (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret pierwszy ww. ustawy).

Spór zaś sprowadza się do tego, czy pomimo podjętych przez Komendanta Stołecznego Policji czynności można organowi zarzucić bezczynność w realizacji wniosku strony skarżącej. W ocenie Sądu I instancji na to pytanie należy udzielić odpowiedzi twierdzącej.

Jak wynika z akt sprawy, wnioskiem z dnia 27 października 2015 r. złożonym za pośrednictwem poczty elektronicznej [...] zwróciło się do Komendanta Stołecznego Policji o udostępnienie informacji publicznej w postaci skanów wszystkich pozwoleń na broń do celów sportowych wydanych przez organ w okresie od 2 do 30 marca 2014 r.

W przedmiotowym piśmie wskazano zarówno adres poczty elektronicznej wymienionego stowarzyszenia jak i jego adres: [...]﻿. Wobec niewyrażenia przez skarżące [...]﻿zgody na doręczenie korespondencji za pomocą środków komunikacji elektronicznej, organ w dniu 18 grudnia 2015 r. wystosował na ww. adres do korespondencji pismo wzywające wnioskodawcę do wykazania szczególnego interesu publicznego oraz uzupełnienia braków formalnych w terminie 7 dni od otrzymania wezwania, pod rygorem pozostawienia podania bez rozpoznania, poprzez wskazanie osoby uprawnionej do odbioru przesyłek.

W dniu 8 stycznia 2016 r. radca prawny B.B. w imieniu [...] odniósł się do żądania wykazania szczególnego interesu publicznego uzasadniającego uzyskanie wnioskowanej informacji oraz przedstawił pełnomocnictwo z dnia 1 października 2014 r. podpisane przez J.K., upoważniające wymienionego do reprezentowania [...]﻿m.in. przed urzędami i instytucjami we wszystkich sprawach związanych z działalnością stowarzyszenia. Pismem z dnia 12 stycznia 2016 r. organ wezwał [...] reprezentowane przez r. pr. B.B. do uzupełnienia braków formalnych wniosku w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia podania bez rozpoznania, poprzez wyjaśnienie w jakim charakterze w sprawie występuje J.K..

Organ utrzymuje zatem, iż wobec nieuzupełnienia braków formalnych pisma, z winy wnioskodawcy dalsze procedowanie w sprawie nie jest możliwe.

Z tym poglądem nie zgodził się Sąd I instancji i wyjaśnił, że na złożony wniosek o udostępnienie informacji publicznej, organ ma obowiązek zareagować w sposób prawem przewidziany. W sprawie może zaistnieć konieczność odmowy udostępnienia żądanej informacji publicznej w formie decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej), gdyż może okazać się, że udostępnienie informacji wiąże się z udostępnieniem takiej informacji w formie przetworzonej. Wówczas organ zobowiązany jest wykazać na czym konkretnie polegać ma przetworzenie i wezwać wnioskodawcę do wykazania, że uzyskanie przez niego tak przygotowanej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, następnie zaś zbadać, czy została spełniona powyższa przesłanka warunkująca udostępnienie informacji przetworzonej w świetle art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Stosownie do tych ustaleń załatwienie wniosku polegać będzie na udostępnieniu żądanej informacji albo wydaniu decyzji odmownej.

Sąd dodał również, iż pisemny wniosek składany w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej nie musi odpowiadać żadnym szczególnym wymogom formalnym. Nie stanowi on podania w rozumieniu art. 63 k.p.a., gdyż na tym etapie postępowania nie stosuje się przepisów k.p.a. Minimalne wymogi odnośnie takiego wniosku muszą obejmować jasne sformułowanie, z którego wynika, co jest przedmiotem żądania udostępnienia informacji publicznej, niezbędne jest bowiem wykazanie, że żądana informacja ma charakter informacji publicznej, (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 18 czerwca 2014 r., sygn. II SAB/Gd 50/14). Wniosek o udzielenie informacji publicznej może przybrać każdą formę, a osoba jej żądająca nie musi być nawet w pełni zidentyfikowana, skoro nie musi wykazywać interesu prawnego, ani też faktycznego. Dopiero zamiar wydania decyzji administracyjnej odmawiającej udostępnienia informacji publicznej powoduje konieczność stosowania przepisów k.p.a.

Zdaniem Sądu I instancji, organ dysponował wszelkimi informacjami niezbędnymi do załatwienia wniosku strony skarżącej, tj. oznaczenie wnioskodawcy, przedmiot żądania, adres do doręczeń. Po pierwsze, Komendant Stołeczny Policji wzywając pismem z dnia 18 grudnia 2015 r. wnioskodawcę do wykazania szczególnego interesu publicznego w żądaniu przedmiotowej informacji bez potrzeby żądał uzupełnienia braków formalnych pisma o podanie osoby uprawnionej do odbioru korespondencji, albowiem adres [...] został wskazany we wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Wniosek ten nie był zatem dotknięty ww. wadą formalną, nawet na gruncie przepisów k.p.a. (art. 63 § 2) i nie generował przeszkód w wymianie korespondencji elektronicznej czy "papierowej" z wnioskodawcą, a finalnie nie stanowił przeszkody w ewentualnym doręczeniu na ten adres decyzji odmownej wobec niewykazania, zdaniem organu, ważnego interesu publicznego w uzyskaniu informacji publicznej przetworzonej.

Po wtóre Sąd wskazał, iż organ po zapoznaniu się z argumentacją wnioskodawcy, odnoszącą się do wykazania przez [...] szczególnie istotnego interesu publicznego w uzyskaniu żądanej informacji publicznej, nie zasygnalizował, iż zamierza wydać decyzję odmowną dla strony, a tym samym wywołał stan niepewności co do tego, czy stanowisko wnioskodawcy uznał za zasadne, czy też nie. Organ wskazuje, że pismem z dnia 9 lutego 2016 r. Komendant Stołeczny Policji poinformował pełnomocnika skarżącego, że z uwagi na zaistniałe po stronie skarżącego braki formalne wniosku do uzupełnienia których został wezwany, a których nie uzupełnił, wniosek został pozostawiony bez rozpoznania. Sąd I instancji wskazał jednak, iż w sytuacji braku zgody strony na pozostawienie wniosku bez rozpoznania, strona ma prawo polemizować z takim zachowaniem organu w trybie skargi na bezczynność. Reasumując Sąd stwierdził, iż organ bez potrzeby żądał uzupełnienia braków formalnych pisma o podanie osoby uprawnionej do odbioru korespondencji bowiem adres [...] został wskazany we wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Wniosek ten nie był zatem dotknięty wadą formalną nawet na gruncie przepisów k.p.a. (art. 63 § 2) i nie generował przeszkód w wymianie korespondencji z wnioskodawcą a finalnie nie stanowił przeszkody w ewentualnym doręczeniu na ten adres decyzji odmownej, wobec nie wskazania zdaniem organu, ważnego interesu w uzyskaniu informacji publicznej przetworzonej.

Tym samym Sąd stwierdził w wyniku analizy przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej w zestawieniu z materiałem aktowym oraz odpowiedzią udzieloną przez Komendanta Stołecznego Policji, że organ ten nadal pozostaje w bezczynności w prawidłowym załatwieniu przedmiotowego wniosku.

Z tych względów Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. zobowiązał organ do załatwienia wniosków skarżącego Towarzystwa Kolekcjonerskiego z dnia 27 października 2015 r. w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku stwierdzając jednocześnie, że Komendant Stołeczny Policji będzie obowiązany rozpatrzyć wniosek skarżącego z dnia 27 października 2015 r. biorąc pod uwagę powyższe rozważania Sądu.

Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył Komendant Stołeczny Policji, zaskarżając go w całości zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.

1) art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. poz. 1269 ze zm.) oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez niezamieszczenie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stosownej analizy, która uzasadniłaby pogląd, iż brak jest jurydycznych argumentów dopuszczających zastosowanie art. 64 § 2 k.p.a. w przypadku złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, w sytuacji gdy przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego mają zastosowanie do złożonego wniosku o udostępnienie informacji publicznej gdy żądane informacje wymagają przetworzenia, gdy sprawa kończy się decyzją odmowną albo gdy z udostępnieniem informacji związane jest poniesienie kosztów przez wnioskodawcę - tak jak to miało miejsce w analizowanej sprawie;

2) art. 141 § 4 P.p.s.a. w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 15 ust. 1 oraz 16 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1764) poprzez wadliwe uznanie przez Sąd, że w rozpatrywanej sprawie organ nie mógł zastosować art. 64 § 2 k.p.a. w sytuacji gdy Komendant Stołeczny Policji miał prawo domagania się wskazania osoby działającej w imieniu [...], gdyż odpowiedź w tym zakresie stanowiłaby podstawę albo do wydania decyzji administracyjnej, w której organ zobowiązany był prawidłowo określić jej adresata albo do wezwania skarżącego do uiszczenia opłaty za udostępnienie informacji, gdyż wniosek do zapłaty kosztów nie może być również anonimowy;

3) art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. poz. 1269 ze zm.) oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez całkowite pominięcie przez Sąd I instancji zamiarów jakie kierowały Komendanta Stołecznego Policji w związku ze złożonym przez [...] wnioskiem w sytuacji, gdy ze zgromadzonych dokumentów w niniejszej sprawie jednoznacznie wynika, że odpowiedź w zakresie wykazania interesu publicznego w udostępnieniu żądanej informacji przez [...] stanowiłaby podstawę albo do wydania decyzji administracyjnej, w której organ zobowiązany był prawidłowo określić jej adresata albo do wezwania skarżącego do uiszczenia opłaty za udostępnienie informacji, gdyż wniosek do zapłaty kosztów nie może być również anonimowy;

4) art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. oraz w związku z art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej poprzez orzeczenie, iż Komendant Stołeczny Policji znajduje się w bezczynności mimo pozostawienia wniosku [...] o udostępnienie informacji publicznej, stosownie do art. 64 § 2 k.p.a., bez rozpoznania;

5) art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. oraz w związku z art. 64 § 2 k.p.a. poprzez przyjęcie poglądu, iż Komendant Stołeczny Policji znajduje się w bezczynności względem wniosku [...] z dnia 27 października 2015 r. z uwagi na wadliwe założenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w zaskarżonym wyroku, iż bezskuteczny upływ terminu na usunięcie braku formalnego wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie zwalania Komendanta Stołecznego Policji z obowiązku rozpatrzenia wzmiankowanego wniosku, w sytuacji gdy Komendant Stołeczny Policji miał prawo na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. pozostawić ww. wniosek bez rozpoznania z uwagi na nie uzupełnienie braków formalnych ww. Wniosku;

6) art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez zamieszczenie w zaskarżonym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ogólnikowego uzasadnienia oraz nieprzedstawienie w uzasadnieniu wyroku w sposób wyczerpujący, rzetelny przesłanek, które uprawniały ten Sąd do stwierdzenia bezczynności oraz zobowiązania Komendanta Stołecznego Policji do rozpoznania wniosku [...]﻿ o udostępnienie informacji publicznej, co uniemożliwia dokonanie oceny poprawności i legalności twierdzeń przyjętych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Jednocześnie Sąd zakwestionował możliwość stosowania art. 64 k.p.a. w przypadku nie wskazania osoby uprawnionej do reprezentowania stowarzyszenia zwykłego, ale nie podał ani w jakim trybie prawnym organ może wyegzekwować realizację wskazania reprezentanta skarżącego;

7) art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. poprzez nie wskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku czynności jakie powinien przeprowadzić organ administracji przy ponownym rozpatrywaniu sprawy.

W konkluzji skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2017 r., poz. 1369), zwanej dalej P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna nie mogła odnieść zamierzonego skutku, albowiem zaskarżony wyrok odpowiada prawu.

Zasadnicza część zarzutów skargi kasacyjnej dotyczy stanowiska Sądu I instancji co do niedopuszczalności zastosowania w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej art. 64 § 2 K.p.a. ( pkt. 1, 2, 4, 5, 6 skargi kasacyjnej ). Z zarzutem tym powiązany został zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a., poprzez niewyjaśnienie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku motywów takiej oceny Sądu.

Odnosząc się do tych zarzutów Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku zaprzecza zarzutom skargi w tym zakresie. Sąd I instancji w żadnym fragmencie uzasadnienia wyroku nie wyraził poglądu co do niedopuszczalności stosowania art. 64 § 2 K.p.a. w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej. Sąd wyraził jedynie pogląd, z którym należy się zgodzić, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie stanowi podania w rozumieniu art. 63 K.p.a. oraz że wniosek nie był dotknięty wadą formalną w postaci braku adresu wnioskodawcy. Oznacza to, że wszystkie zarzuty dotyczące naruszenia w/wym. przepisów okazały się bezzasadne.

Przypomnieć należy, że ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz.U. z 2015 r., poz. 2058) – dalej u.d.i.p., nie wskazuje jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku (poza utrwaleniem go w formie pisemnej). Ugruntowane orzecznictwo sądowoadministracyjne nakazuje zaś za wniosek pisemny uznawać również przesłanie zapytania pocztą elektroniczną (e-mail) - i to nawet, gdy do jego autoryzacji nie zostanie użyty podpis elektroniczny (zob. np. wyrok NSA z dnia 16 marca 2009 r., I OSK 1277/08). Tym samym co do zasady brak było podstaw do wzywania do uzupełnienia jakichkolwiek braków formalnych wniosku. Ponadto postępowanie prowadzone w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej nie podlega zasadniczo, tj. poza określonymi ustawowo wyjątkami, regułom określonym w K.p.a. Z u.d.i.p. wynika jednakże, że K.p.a. ma zastosowanie do wydania decyzji odmownej. Na gruncie regulacji zawartych w u.d.i.p. istotne jest wyróżnienie dwóch etapów postępowania o różnym charakterze i mających za przedmiot odmienne sprawy administracyjne. W pierwszym rzędzie, jeżeli organ (lub inny zobowiązany podmiot) dysponuje żądaną informacją publiczną i istnieje podstawa do jej udostępnienia bez opłat, to w postępowaniu tym nie mają w ogóle zastosowania przepisy K.p.a., bowiem informacja publiczna jest wtedy po prostu udostępniana w formie czynności materialno-technicznej. Dla wszczęcia takiego postępowania wystarczy wniosek ustny bądź złożony w innej niesformalizowanej formie, wniosek ten nie musi być poparty żadnym uzasadnieniem ani wskazaniem szczególnego interesu. Sytuacja wygląda inaczej, gdy w sprawie chociażby potencjalnie zachodzi możliwość podjęcia decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej lub decyzji o umorzeniu postępowania, albo też jakiegokolwiek innego aktu administracyjnego, który wiązałby się ustaleniem podmiotu, od którego pochodzi wniosek ( tak jak miało to miejsce w rozpoznawanej sprawie ). Wówczas do usunięcia braków formalnych wniosku znajduje zastosowanie art. 64 § 2 K.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 4 lutego 2016 r., I OSK 873/15). Jak podkreślił NSA w wyroku z dnia 16 grudnia 2009 r., I OSK 1002/09, "wszystkie te przypadki, w których ma dojść do podjęcia przez organ aktu administracyjnego, w tym zwłaszcza kwalifikowanego, jakim jest decyzja administracyjna (odmowna oraz o umorzeniu postępowania), bezwzględnie wymagać będą własnoręcznego podpisu wnioskodawcy (podpisu elektronicznego) na wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a jego brak winien być usuwany w postępowaniu naprawczym, regulowanym w art. 64 § 2 K.p.a. Zgodnie z art. 16 ust. 2 u.d.i.p., do decyzji odmownej oraz o umorzeniu postępowania stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, co oznacza, że Kodeks ten ma zastosowanie do całego procesu wydawania decyzji, a więc także do kwestii usuwania braków formalnych wniosku o udostępnienie informacji publicznej, o ile zobowiązany organ zmierza do wydania takiej decyzji (podjęcie decyzji administracyjnej w sytuacji niepodpisania wniosku wykazuje cechy działania organu z urzędu, co w przypadku postępowania wszczynanego jedynie na wniosek oznacza wydanie decyzji nieważnej – art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.)".

W rozpoznawanej sprawie wniosek [...] z dnia 27 października 2015r. nie został podpisany. Brak podpisu stanowił niewątpliwie wadę formalną, która powinna zostać usunięta przez wnioskodawcę.

W przekonaniu Naczelnego Sądu Administracyjnego samo wezwanie do wykazania wyłącznie tego, w jakim charakterze występuje w sprawie J.K. nie spełniało wymogów wezwania do uzupełnienia braków formalnych wniosku w trybie K.p.a., a ponadto wypełnienie tego wezwania nie dawałoby organowi możliwości zakończenia postępowania przez wydanie decyzji odmownej, skoro wniosek w dalszym ciągu nie spełniał wymogów formalnych określonych w art. 63 § 3 lub § 3a K.p.a., gdyż nie był podpisany, a do uzupełnienia tego braku wniosku przez jego podpisanie strona nie została wezwana, zwłaszcza w sytuacji, gdy mimo wezwania przez organ nie wykazano prawidłowości umocowania J.K. do udzielania pełnomocnictw w imieniu stowarzyszenia. Tym samym działania organu obarczone były wadą wykluczającą uznanie, że na tym etapie wniosek mógł zostać pozostawiony bez rozpoznania, a organ nie pozostawał w bezczynności w zakresie jego prawidłowego rozpoznania. Wezwanie do wykazania, w jakim charakterze występuje J.K., nie mogło zastąpić wezwania strony do uzupełnienia wniosku przez jego podpisanie, a tym samym brak wyjaśnienia prawidłowości umocowania pełnomocnika stowarzyszenia przez J.K. nie był wystarczający do pozostawienia wniosku bez rozpoznania.

W stanie faktycznym sprawy brak było podstaw do oddalenia skargi ponieważ sprawa z wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie została zakończona ani udzieleniem informacji publicznej, ani wydaniem decyzji o odmowie jej udzielenia ani ewentualnie umorzeniem postępowania. W sytuacji, gdy organ zmierzał do wydania decyzji odmownej, w pierwszej kolejności winien był wezwać stronę do uzupełnienia braków formalnych, o których mowa w art. 63 § 3 K.p.a. przez podpisanie wniosku, skoro w istocie uzupełnienie przez pełnomocnika skarżącego informacji, czy J.K. posiadał umocowanie do działania w mieniu członków stowarzyszenia, nie dawało podstawy do ewentualnego wydania decyzji.

Z tych względów zarzut naruszenia zaskarżonym wyrokiem art. 3 § 2 pkt. 8 w zw. z art. 149 § 1 pkt. 1 P.p.s.a. należało ocenić jako nieuzasadniony.

Zarzut opisany w pkt. 7 został sformułowany nieprawidłowo. Przepis art. 141 § 4 P.p.s.a. pozostaje bez związku z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a. Pierwszy dotyczy formalnych wymogów uzasadnienia wyroku, drugi określa formę orzeczenia Sądu w przypadku uznania, że organ naruszył przepisy proceduralne w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Nadto żaden z wymienionych przepisów nie zobowiązuje Sądu do wskazywania w uzasadnieniu wyroku jakie czynności organ powinien podjąć w sytuacji uwzględnienia przez Sąd skargi na bezczynność. Niezależnie jednak od tego z uzasadnienia niniejszego wyroku wynika, że organ winien wezwać wnioskodawcę do podpisania wniosku. O ile powyższy brak nie zostanie uzupełniony organ zyskuje prawną możliwość pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Oczywistym jest przy tym , że wniosek powinien zostać podpisany przez osobę reprezentującą PTK. W sytuacji uznania, że wnioskodawca wykazał szczególny interes publiczny w żądaniu informacji oraz podtrzymania przez organ oceny co do charakteru informacji ( informacja przetworzona ), o ile udzielenie informacji wymaga poniesienia przez organ dodatkowych kosztów, organ winien uruchomić tryb przewidziany w art. 15 u.d.i.p. – ustalić w drodze decyzji administracyjnej opłatę. Dalsze czynności w sprawie uzależnione są od stanowiska wnioskodawcy oraz oceny organu.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.