Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1538/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2005-09-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 września 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Joanna Tuszyńska ( spr.) Sędziowie WSA : Bożenna Blitek Grażyna Firek Protokolant : Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2005 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] 2001 r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] 2000 r. Nr [...]; II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz skarżącego Z. K. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

IISA/Kr 1538/01

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] 2000r Nr[...], wydaną na podstawie art. 25 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997r Nr 142 poz.950 z poźn. zm.), Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pozbawił Z. K. uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZBOWiD w K. decyzją z dnia [...] 1984r z tytułu "walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej" w okresie od [...]1948r do [...]1948, łącznie 1 miesiąc. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że Z. K w okresie zaliczonym przez ZBOWiD jako działalność kombatancka pełnił służbę w Wojsku Polskim.

Jak wynika z akt sprawy , podczas tej służby nie brał udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w art. l ust.2 pkt 6 cytowanej ustawy. W związku z tym stwierdził , że Z. K. uzyskał na mocy dotychczasowych przepisów uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 - 1956 w "charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej"

W myśl art. 25 ust.2 pkt 2 ustawy, osoby takie pozbawia się uprawnień kombatanckich.

Wyjaśnił jednocześnie, że zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego, Kierownik Urzędu nie jest obowiązany do wyjaśniania czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. l ust.2 , art. 2 i 4 ustawy.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Z. K. podniósł, że zostało wykazane, że w okresie służby wojskowej w S. jego pułk przeprowadzał zbrojne akcje w celu likwidacji pozostałości wojsk ukraińskich walczących w armii niemieckiej.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] 2001r. Nr [...], wy daną na podstawie art. 138 § l pkt l , art. 127 § 3 i art. 129 kpa oraz art.25 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997r Nr 142 poz.950 z poźn. zm.), Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] 2000r Nr [...].

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że Z. K. otrzymał uprawnienia kombatanckie na podstawie zaświadczenia WKU K. z dnia [...] 1983r, potwierdzającego pełnienie służby wojskowej w LWP od [...] 1948r. do [...] 1952r., w tym w okresie od [...]1948 do [...]1948 i od [...]1949 do [...]1949r w jednostkach KBW, które brały udział w walkach ze zbrojnym podziemiem.

W piśmie CA W z dnia [...] 2001r. podano informację, że 12 Pułk KBW (gdzie pełnił służbę Z. K.) od 6.1948 do 9.1950 prowadził walkę z NSZ, podziemiem zbrojnym, bandami rabunkowymi i UPA (02.1948, 02.1949). Natomiast w okresach od [...] 1948r. do [...]1948r i od [...]1949 do [...]1949r 12 Pułk KBW zwalczał bandy rabunkowe. Kierownik Urzędu zwrócił nadto uwagę, że Z. K. w życiorysie dołączonym do deklaracji ZBOWiD podał, że w latach 1948-49 zabezpieczał wojskowe magazyny, radiostacje, więzienia, komitety PPR i inne organizacje i instytucje państwowe, nigdzie nie podając, że uczestniczył w jakichkolwiek walkach z oddziałami UPA.

Z powyższego wynika zatem, że zainteresowany otrzymał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej w ramach służby w LWP pełnionej po [...] 1947r.

W myśl art. 25 ust.2 pkt 2 cytowanej ustawy pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w charakterze uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej w latach 1944-1956. W/w uprawnienia zachowują osoby, które otrzymały je z tytułów określonych w ustawie oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od [...] 1945 r. do [...] 1947 r. Dlatego też nie znaleziono podstaw do zmiany bądź uchylenia dotychczasowej decyzji.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję Z. K. podtrzymał wcześniejsze zarzuty.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, powołując się na stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Sąd zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art.97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.-Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w K.

Zgodnie z treścią art.3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi / art.134 ustawy/.

Skarga jest uzasadniona.

Stosownie do przepisu art.25 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych okresu powojennego, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji ( tekst jedn. Dz.U. z 1997r Nr 142 poz.950 ze zmianą -Dz.U.00.12.136), pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. l ust. 2, w art. 2 oraz w art. 4. Uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939 lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie, oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od [...] 1945 r. do [...] 1947 r.

Jednym z tytułów określonych w ustawie jest wymienione w art. l ust.2 pkt 6 ustawy uczestniczenie w walkach w jednostkach Wojska Polskiego oraz zmilitaryzowanych służbach państwowych z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii oraz grupami Wehrwolfu.

W życiorysie dołączonym do deklaracji ZBOWID, wbrew temu, co ustalił organ, skarżący podał nie tylko to , że w latach 1948-49 zabezpieczał wojskowe magazyny , radiostacje , więzienia , komitety PPR i inne organizacje i instytucje państwowe , ale również i to , że " w 1948 r zostałem wcielony do 12 Pułku KBW w S. Pułk w którym służyłem brał udział z bandami...". Również w samej deklaracji członkowskiej powołał się na walkę z bandami.

Stwierdzić należy, że z dokumentu przesłanego organowi przez Centralne Archiwum Wojskowe w dniu [...] 2001r. - kserokopii przebiegu służby wojskowej Z. K. wynika, że skarżący pełnił służbę w KBW od [...] 1948r. do [...]1950r. W piśmie z dnia [...] 2001 r. C A W podało, że 12 Pułk KBW walczył m.in. z UPA w lutym 1948 i lutym 1949. Skoro z zaświadczenia WKU z dnia [...] 1983r wynikają odmienne dane (skarżący służył w jednostkach KBW od [...] 1948r. do [...] 1948r. i od [...] 1949r. do [...]1949r.), to sprzeczności te należało wyjaśnić.

Rzeczą organu było zatem dokładne ustalenie, na podstawie wszystkich zgromadzonych dowodów , z zachowaniem reguł określonych w art. 7 i 77 kpa, czy 12 Pułk KB W w okresie, w jakim służył w nim skarżący, walczył z bandami UPA.

Ustalenia te winny być dokładnie przedstawione w uzasadnieniu decyzji, zgodnie z dyrektywami przepisu art.107 § 3 kpa. Organ musi ocenić całokształt materiału dowodowego i podać na podstawie jakich dowodów dokonał ustaleń faktycznych Jakim dowodom odmówił wiarygodności i dlaczego.

Ustosunkowując się do twierdzenia organu zawartego w decyzji z dnia [...] 2000r., że "Kierownik Urzędu nie jest obowiązany do wyjaśniania czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. l ust.2 , art. 2 i 4 ustawy", podnieść należy, że zgodnie z uchwałą składu 7 sędziów NSA z dnia 4.03.2002r (ONSA 2002/4/132), wniosek (zarzut) osoby, której uprawnień kombatanckich dotyczy postępowanie o pozbawienie tych uprawnień na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.), wskazujący na zachowanie uprawnień z tytułów określonych w tej ustawie, powinien być rozpoznany i rozstrzygnięty w postępowaniu weryfikacyjnym w sprawie o pozbawienie uprawnień kombatanckich.

Na podstawie przepisu art. 25 ust. 2 pkt 2 cytowanej ustawy można zrekonstruować normę prawną, że "uczestnik walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" zachowuje uprawnienia kombatanckie, jeżeli ma te uprawnienia z innych tytułów określonych w tej ustawie. Oznacza to, że w toku postępowania o pozbawienie uprawnień kombatanckich powoływanie się przez taką osobę na inny określony w ustawie tytuł do tych uprawnień nie może być utożsamiane z wnioskiem o przyznanie uprawnień, o którym mowa w art. 22 ust. 3 omawianej ustawy.

Stosownie do treści art. 145 § 1 c ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Dlatego też, na podstawie powołanego wcześniej przepisu i art. 135 ustawy orzeczono jak w punkcie I wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art.200 ustawy.