Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 589/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2011-09-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 191
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
journal: Dz.U.UE.L 1993 nr 253 poz 1  art. 181 ust. 1
law: Rozporządzenie Komisji EWG) NR 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiające przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr  2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska, Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka,, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.), Protokolant Edyta Wójtowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 września 2011 r. sprawy ze skargi W. Ż. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie retrospektywnego zaksięgowania kwoty długu celnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...] r. Nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Wa Zego, utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego Nr [...] z dnia [...] r. orzekającą o retrospektywnym zaksięgowaniu długu celnego w wysokości [...]zł należnego z tytułu importu samochodu osobowego marki [...] sprowadzonego z USA objętego procedurą dopuszczenia do wolnego obrotu na podstawie zgłoszenia celnego Nr [...] z dnia [...]r.

W uzasadnieniu wymienionej na wstępie decyzji organu odwoławczego wskazano, że w dniu 27 czerwca 2007 r. W Zy zgłosił do procedury dopuszczenia do wolnego obrotu, podstawie ww. dokumentu SAD używany samochód osobowy marki [...] o nr nadwozia [...], rok produkcji 2004, pojemności silnika [...]cm 3, deklarując wartość celną pojazdu na kwotę 10.141,00 zł. Do zgłoszenia celnego załączono m.in. Deklarację Wartości Celnej (D.V.1), dokument zamówienia pojazdu z dnia 15 marca 2007 r. wraz z tłumaczeniem na język polski, dokument zakupu o nazwie "Certificate of Title" z dnia [...]r. za kwotę [...]USD wraz z jego tłumaczeniem na język polski, wycenę nr [...]z dnia [...]r. sporządzoną na zlecenie importera przez rzeczoznawcę samochodowego Aego , dokument przeprowadzenia weryfikacji zgłoszenia celnego z dnia 27 czerwca 2007 r. wraz

z uwierzytelnionym tłumaczeniem na język polski, dokumenty potwierdzające koszty transportu poniesione do miejsca wprowadzenia towaru na obszar celny Wspólnoty w wysokości [...]zł. Przedmiotowy towar został zwolniony w dniu [...]2007 r.

W wyniku kontroli postimportowej ww. zgłoszenia celnego i danych w nim zawartych, Naczelnik Urzędu Celnego w dniu 12 lutego 2010 r. wszczął z urzędu postępowanie celne, mające na celu ustalenie prawidłowej wartości celnej towaru oraz kwoty długu celnego z tytułu importu towaru. Wezwano importera do dostarczenia dokumentów poświadczających wartość transakcji oraz dotyczących stanu technicznego pojazdu jak i wszelkich materiałów mających wpływ na określenie wartości pojazdu na [...]2007 r. W trakcie kontroli organ celny dokonał analizy wartości rynkowych podobnych pojazdów na rynku amerykańskim

w maju 2010 r. (według notowań na amerykańskich stronach internetowych) i ustalił, że pojazdy o ww. parametrach sprzedawane były w cenie od 11.990 do 14.975 USD. Natomiast przy uwzględnieniu stopnia uszkodzeń przedmiotowego pojazdu

w wysokości 30% wartości bazowej, wskazanej przez rzeczoznawcę w wycenie

z dnia [...]2007 r. organ skorygował te ceny do wysokości od 8.393 do 10.482,20 USD. W związku z powyższymi ustaleniami organ celny stwierdził rozbieżność pomiędzy wartością zadeklarowaną a cenami sprzedaży tego typu pojazdów na rynku amerykańskim, wynoszącą od 174 % do 242 % co było przyczyną powzięcia uzasadnionych wątpliwości czy zadeklarowana przez stronę wartość jest rzeczywiście wartością transakcyjną, która mogłaby stanowić podstawę ustalenia wartości celnej przedmiotowego pojazdu.

Wobec tego, iż strona nie przedłożyła żadnej dokumentacji dotyczącej stanu technicznego i wartości przedmiotowego pojazdu, ani nie uzyskano także dokumentacji fotograficznej od Oddziału Celnego "Baza Kontenerowa" (załączanej do dokumentu tranzytowego), organ celny powołał z urzędu biegłego rzeczoznawcę w osobie M w celu określenia wartości rynkowej sprowadzonego samochodu. W opinii nr [...]z dnia [...]2010 r. ww. biegły określił na dzień [...]2007 r. wartość rynkową pojazdu w stanie technicznym opisanym w wycenie nr KL-34/2007 przedstawionej przez stronę ze zgłoszeniem celnym, wskazującej ubytek wartości rynkowej wyrażony w procentach.

W piśmie z dnia 21 czerwca 2010 r. W Zy, wypowiadając się

w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego stwierdził, iż biegły sądowy M M w swojej opinii niezasadnie pominął korekty różne z tytułu stanu utrzymania i dbałości o pojazd, wcześniejszych napraw, liczby właścicieli, aktualności badań technicznych, braku serwisowania pojazdu, szczególnego charakteru eksploatacji, regionalnej sytuacji rynkowej oraz importu prywatnego, które zostały zawarte w opinii sporządzonej przez rzeczoznawcę samochodowego Aego z dnia [...] 2007 r., która jest zgodna z Instrukcją Określania Wartości Pojazdów. Do pisma załączono kolejną opinię nr [...] Aego z dnia [...]2010 r. stanowiącą uzupełnienie poprzedniej jego opinii nr [...].

Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z dnia [...]2010 r. kończącą postępowanie, zaksięgował retrospektywnie kwotę długu celnego

w wysokości [...]zł stanowiącej różnicę między prawnie należną kwotą długu celnego w wysokości 3.582 zł a kwotą należności celnych wynikających z ww. zgłoszenia celnego w wysokości [...] zł, co stanowiło konsekwencję weryfikacji wartości celnej przedmiotowego pojazdu i nieuznania wartości transakcyjnej wynikającej z dokumentu zakupu.

W odwołaniu od powyższej decyzji, W Zy, wnosząc o jej uchylenie

w całości i umorzenie postępowania w sprawie, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, organowi I instancji zarzucił:

- naruszenie art. 29 Wspólnotowego Kodeksu Celnego poprzez jego niezastosowanie i odrzucenie faktycznej wartości transakcyjnej pojazdu, wynikającej z dokumentów dotyczących sprzedaży przy braku przesłanek na takie odrzucenie

i niezasadne ustalenie wartości celnej na podstawie art. 30 Wspólnotowego Kodeksu celnego,

- naruszenie art. 197 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez nieskorzystanie, w zakresie wymagającym wiadomości specjalnych, z dodatkowej opinii biegłego w sytuacji istnienia dwóch opinii odmienne oceniających wartość importowanego pojazdu i zgłaszanych zastrzeżeniach skarżącego do opinii rzeczoznawcy M Ma, a także przy wątpliwościach organu co do możliwości zastosowania przy wycenie określonych korekt,

- całkowicie dowolną ingerencję w opinię rzeczoznawcy i jej zmodyfikowanie według uznania organu orzekającego w sprawie,

- w konsekwencji powyższego nieprawidłowe ustalenie wartości celnej przedmiotowego pojazdu i nieprawidłowe wyliczenie wysokości obciążającego skarżącego długu celnego.

Wynika dalej z uzasadnienia wskazanej na wstępie decyzji Dyrektora Izby Celnej, że rozpatrując sprawę ponownie na skutek powyższego odwołania, organ ten nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia, podzielając faktyczne i prawne podstawy zaskarżonej decyzji organu I instancji. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał na wstępie zasady procesowe określające zakres jego kompetencji, oraz art. 78 ust. 2 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, a dalej także treść art. 29 , art. 32, art. 33 Wspólnotowego Kodeksu Celnego , art. 181 a ust. 1 Rozporządzenia Komisji (EWG) 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 253 z 11 października 1993r. ze zm. zwanego dalej RWKC), regulujące pojęcie wartości celnej towaru, zasad postępowania i kompetencji organu w przypadku uzasadnionych wątpliwości co do zadeklarowanej wartości celnej. Wskazano także na podstawowe zasady rządzące postępowaniem celnym, wynikające z przepisów Ordynacji podatkowej, tj. art. 122, art. 125, art. 187, art. 191.

Następnie, organ odwoławczy przypomniał, iż w rozpatrywanej sprawie przyczyną powstania uzasadnionych wątpliwości co do zadeklarowanej wartości celnej sprowadzonego samochodu były dokonane dwukrotnej analizy notowań zawartych na amerykańskich stronach internetowych, porównanie ich z wartością wskazaną w zgłoszeniu celnym, wykazujące rozbieżność tych cen wynoszącą od 174% do 242%. Dyrektor Izby Celnej stwierdził, iż czynności podjęte przez organ I instancji w celu ustalenia poziomu rozbieżności zostały przeprowadzone w sposób prawidłowy. Odniósł się także do przedłożonej przez stronę opinii rzeczoznawcy Aego nr [...], wskazując, iż organ I instancji po dokonaniu jej analizy i pomimo stwierdzenia, iż biegły przy wycenie stosował notowania rynkowe

z katalogu "INFO-EKSPERT" – Pojazdy Samochodowe – Wartości rynkowe VI 2007 r. oraz korekty mające wpływ na wartość pojazdu, jednak słusznie doszedł do wniosku, że nie może ta opinia stanowić podstawy do określenia wartości pojazdu. Przyczyną odmowy jej uwzględnienia był brak wyjaśnień biegłego odnośnie ustalenia wartości pojazdu w stanie uszkodzonym oraz niewskazanie metody oszacowania kosztów napraw podwozia i nadwozia w kwocie [...]zł i obniżenia wartości pojazdu o 30%, a także brak uzasadnienia zastosowania korekt z tytułu stanu utrzymania i dbałości o pojazd, aktualności badań technicznych, serwisowania pojazdu, regionalnej sytuacji rynkowej, importu prywatnego, ilości właścicieli.

W konsekwencji za zasadne uznał wszczęcie postępowania celnego w sprawie kontroli zgłoszenia celnego jak i powołanie przez organ I instancji biegłego rzeczoznawcy M Ma, który ustalił sporną wartość celną na dzień

[...]2007 r. przy uwzględnieniu uszkodzeń wymienionych w wycenie Aego . Organ odwoławczy wskazał, iż w opinii Nr [...] M Ma, wartość rynkowa importowanego pojazdu w stanie nieuszkodzonym po dokonaniu korekty z tytułu pierwszej rejestracji, korekty za przebieg, korekty za ogumienie oraz korekty określonej jako "różne" , wynikającej z zadanej szacunkowej korekty z tytułu wcześniejszych napraw (12%), została określona na dzień [...]2007 r. w wysokości [...]zł. Z opinii tej wynikało, iż po uwzględnieniu stanu technicznego pojazdu wynikającego z wyceny nr [...], biegły przy zastosowaniu metody stopnia uszkodzenia, ustalił wartość pojazdu na kwotę 49.286zł z uwzględnieniem współczynnika zbywalności, a bez tego współczynnika – 78.231 zł.

Dyrektor Izby Celnej dalej wskazał, iż z uzupełniającej opinii nr [...] biegłego Aego z dnia [...]2010 r. nadesłanej przez skarżącego przed wydaniem decyzji wynikała wartość rynkowa pojazdu w stanie nieuszkodzonym w wysokości 44.600 zł, a uwzględniała ona korekty z tytułu pierwszej rejestracji, korekty za przebieg, korekty za ogumienie oraz korekty określonej jako "różne". Wskazano, iż korekty różne dotyczyły stanu utrzymania

i dbałości o pojazd, zadanej szacunkowej korekty z tytułu wcześniejszych napraw, korekty ze względu na liczbę właścicieli, aktualność badań technicznych, serwisowania pojazdu, szczególny charakter eksploatacji, regionalną sytuację rynkową oraz import prywatny. Organ wyjaśnił, iż w wymienionej opinii biegły dokonał wyceny pojazdu w stanie uszkodzonym i wyliczenia jego wartości przy zastosowaniu dwóch metod, tj. zredukowanego kosztu naprawy i metody stopnia uszkodzenia. Według pierwszej wartość samochodu, przy zastosowaniu urealnionego kosztu naprawy, wyniosła 19.518 zł. Według metody stopnia uszkodzenia, natomiast koszt przedmiotowego pojazdu z uwzględnieniem współczynnika zbywalności ustalono na kwotę 16.303 zł, a bez tego współczynnika – 25.878 zł.

Dalej w uzasadnieniu decyzji odwoławczej organ II instancji wskazał, że obie ww. opinie rzeczoznawców zostały ocenione przez organ I instancji w granicach wiedzy ogólnej, doświadczenia oraz przy uwzględnieniu Instrukcji Określania Wartości Pojazdu nr 1/2005. Organ odwoławczy, oceniając przedmiotowe opinie

i ustalenie wartości pojazdu w stanie nieuszkodzonym stwierdził prawidłowość zastosowania w obu opiniach korekt tzw. podstawowych, z tytułu pierwszej rejestracji, przebiegu, ogumienia, związanych z wartością transakcyjną określoną

w art. 29 WKC. Zgodził się z organem I instancji co do nieuwzględniania korekt określanych jako różne a wnikających m.in. ze stanu utrzymania i dbałości o pojazd, zadanej szacunkowej korekty z tytułu wcześniejszych napraw, liczby właścicieli, ze względu na aktualność badań technicznych, serwisowania pojazdu, szczególny charakter eksploatacji, regionalną sytuację rynkową oraz import prywatny, wyjaśniając szczegółowo przyczyny braku podstaw do ich zastosowania. I tak, odnośnie korekt z tytułu wcześniejszych napraw, stanu utrzymania i dbałości

o pojazd, ze względu na szczególny charakter eksploatacji, czy serwisowanie, organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, iż ich odliczenie od wartości pojazdu nie było możliwe z uwagi na brak pełnej informacji i dokumentacji w tym zakresie. Natomiast w kwestii korekt z tytułu regionalnej sytuacji rynkowej i importu prywatnego wskazano, że notowania wartości rynkowych zawarte w katalogu "INFO-EKSPERT", w oparciu o które ustalono uśrednioną cenę pojazdu używanego na rynku polskim uwzględniają te korekty. W ocenie organu II instancji nieuzasadnione jest także zastosowanie korekty ze względu na aktualność badań technicznych

i liczbę właścicieli, gdyż korekty te nie są bezpośrednio związane z wartością transakcyjną określoną w art. 29 WKC, stanowiąc element "wtórny" dokonanego importu.

Odnosząc się dalej do ustaleń wynikających z przedmiotowych opinii dotyczących wartości pojazdu w stanie uszkodzonym, stwierdził, iż ocena w tym zakresie organu I Instancji co do zastosowanych metod wyceny pojazdów w obu dokumentach jest prawidłowa. Obie oceny zawierają w sobie elementy ustalone przez program "INFO-EKSPERT" oraz elementy wprowadzone przez rzeczoznawcę na podstawie własnej oceny zagadnień dotyczących pojazdu. Treść obu wycen ujawnia metody i sposób dojścia do konkretnej kwoty końcowej. Podzielił jednak stanowisko organu I instancji, iż do określenia wartości rynkowej pojazdu w stanie uszkodzonym zasadnym jest posłużenie się metodą stopnia uszkodzenia, polegającą na skorygowaniu wartości pojazdu nieuszkodzonego o stopień uszkodzenia, współczynnik stopnia uszkodzenia, współczynnik uszkodzeń ukrytych, bez współczynnika zbywalności, który - w ocenie organu odwoławczego - nie wpływa na cenę transakcyjną. Metoda ta bowiem jest zgodna z zasadami posługiwania się katalogiem "INFO-EKSPERT" oraz znajduje oparcie w orzecznictwie sądów administracyjnych.

Dokonując w dalszej kolejności porównania obu opinii, przy uwzględnieniu tego samego rodzaju zastosowanych korekt oraz tego samego rodzaju współczynników organ odwoławczy stwierdził, iż wartość pojazdu na podstawie opinii Aego z dnia [...] 2010 r. (ustalona w wysokości [...]zł) jest zdecydowanie niższa od ustalonej w opinii M Ma z dnia [...]2010 r. (ustalona w kwocie [...]zł). Wobec tego, stosownie do treści art. 31 ust. 2 lit b WKC, Dyrektor Izby Celnej, wskazał, iż dla potrzeb określenia wartości celnej w ramach metody ostatniej szansy, organ celny I instancji prawidłowo przyjął niższą wartość rynkową pojazdu, która została określona w oparciu o dane wynikające z opinii Aego .

Odnosząc się do zarzutów strony, dotyczących nieuprawnionej ingerencji organu celnego w opinię sporządzoną na jej zlecenie, organ odwoławczy wyjaśnił, iż organ celny nie dokonywał zmian w zakresie ustalenia wartości bazowej brutto pojazdu oraz co do zastosowanych korekt i wielkości współczynników zawartych

w tej opinii. Nie uwzględnił jedynie korekt różnych a wnikających m.in. ze stanu utrzymania i dbałości o pojazd, zadanej szacunkowej korekty z tytułu wcześniejszych napraw, liczby właścicieli, ze względu na aktualność badań technicznych, serwisowania pojazdu, szczególny charakter eksploatacji, regionalną sytuację rynkową oraz import prywatny. Pominął także współczynnik zbywalności, który – zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym – zawiera zbyt wiele czynników subiektywnych, które nie mogą mieć zastosowania przy ustalaniu wartości rynkowej metodą ostatniej szansy. Ponadto organ II instancji wyjaśnił, iż opinia biegłego nie może być traktowana jako jedyny i przesądzający dowód w sprawie, gdyż stanowi jedynie część materiału dowodowego, który podlega swobodnej ocenie, jak każdy inny dowód. Stwierdzono także, iż przedmiotowa opinia została prawidłowo sprawdzona co do przesłanek wyprowadzonych wniosków jak i prawidłowości rozumowania biegłego, wobec czego podniesiony zarzut uznano za niezasadny.

W tym kontekście, organ odwoławczy stwierdził też, iż postępowanie organu I instancji było zgodne z zasadą dochodzenia do prawdy obiektywnej i uwzględniało cały materiał dowodowy i wszystkie okoliczności korzystne jak i niekorzystne dla określenia sytuacji materialnoprawnej strony.

Dalej w uzasadnieniu decyzji Dyrektor Izby Celnej poddał ocenie uzasadnienie faktyczne zaskarżonej decyzji i zastosowanie poszczególnych kwalifikacji prawnych do poszczególnych okoliczności stanu faktycznego.

W tym zakresie organ odwoławczy wyszedł od omówienia obowiązującego

w Unii Europejskiej systemu ustalania wartości celnej oraz regulacji wynikających

z art. 30-31 WKC (metody zastępcze ustalania wartości celnej), mające zastosowanie gdy wartość ta nie może być ustalona na podstawie wskazanego art. 29 WKC. W wyniku powyższego za prawidłowe i zgodne z powołaną regulacją prawną uznano dokonane przez organ I instancji ustalenie wartości celnej importowanego pojazdu w kwocie 35.821 zł (po odliczeniu odpowiednich korekt: 10% marży, 10 % cła, 22 % podatku VAT, 13,6% akcyzy) przy zastosowaniu metody "ostatniej szansy", przyjmując wartość rynkową pojazdu w stanie uszkodzonym

w kwocie [...]zł przy uwzględnieniu odpowiednich korekt na podstawie wyceny biegłego rzeczoznawcy Aego , a w konsekwencji i wyliczoną kwotę długu celnego w kwocie [...]zł.

Końcowo, Dyrektor Izby Celnej stwierdził, iż nie dopatrzył się także naruszenia przez Naczelnika Urzędu Celnego przepisów prawa procesowego, tj. zasad postępowania wyrażonych w art. 122, art. 124, art. 125, art. 187, art. 191 Ordynacji podatkowej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na powyższą decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...]r. W Zy wniósł o jej uchylenie i umorzenie postępowania w sprawie lub ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

Zaskarżonej decyzji - analogicznie jak w odwołaniu - zarzucił:

- naruszenie art. 29 Wspólnotowego Kodeksu Celnego poprzez jego niezastosowanie i odrzucenie faktycznej wartości transakcyjnej pojazdu, wynikającej z dokumentów dotyczących sprzedaży przy braku przesłanek na takie odrzucenie

i niezasadne ustalenie wartości celnej na podstawie art. 30 Wspólnotowego Kodeksu celnego,

- naruszenie art. 197 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez nieskorzystanie, w zakresie wymagającym wiadomości specjalnych, z dodatkowej opinii biegłego w sytuacji istnienia dwóch opinii odmienne oceniających wartość importowanego pojazdu i zgłaszanych zastrzeżeniach skarżącego do opinii rzeczoznawcy M Ma, a także przy wątpliwościach organu co do możliwości zastosowania przy wycenie określonych korekt, całkowicie dowolną ingerencję w opinię rzeczoznawcy i jej zmodyfikowanie według uznania organu orzekającego w sprawie, w konsekwencji powyższego nieprawidłowe ustalenie wartości celnej przedmiotowego pojazdu i nieprawidłowe wyliczenie wysokości obciążającego skarżącego długu celnego.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że określenie przez niego wartości celnej towaru, uwzględniające załączone do zgłoszenia celnego dokumenty (m.in. zamówienie samochodu z [...]r., rachunek z [...]r., oświadczenie

o kosztach transportu, wycenę nr[...]z [...]r.) było zgodne z art. 29 WKC i nie zachodziła żadna z przesłanek do skorzystania z zastępczych metod ustalania wartości celnej wskazanych w art. 30 WKC. Zdaniem skarżącego, w toku postępowania celnego organy celne skutecznie nie zakwestionowały prawdziwości

i wiarygodności dokumentów, z których wynikała wartość transakcyjna sprowadzonego samochodu. Skarżący wskazał też, iż posłużenie się serwisami internetowymi do ustalenia wartości rynkowej pojazdu, bez opisania wyposażenia, stanu technicznego, przebiegu, uszkodzeń, dat transakcji jest niewystarczające dla powzięcia uzasadnionych wątpliwości co do wartości transakcyjnej pojazdu. Skarżący uważa, że przy ustalaniu wartości rynkowej z zastosowaniem wybranej przez organ metody ostatniej szansy doszło do uchybień mających wpływ na treść decyzji. W tym zakresie autor skargi wskazał, że ze zleconej przez organ celny opinii biegłego M Ma z niezrozumiałych przyczyn wynika inna wartość końcowa pojazdu, choć opinia ta powtarza w istocie ustalenia opinii Aego co do stanu technicznego pojazdu. Skarżący nie zgadza się także

z wyeliminowaniem przez organy celne korekt wartości pojazdu przyjętych przez biegłego A. z tytułu: stanu utrzymania i dbałości o pojazd, z tytułu wcześniejszych napraw, ze względu na liczbę właścicieli, z uwagi na aktualność badań technicznych, z tytułu serwisowania pojazdu, szczególnego charakteru eksploatacji, regionalnej sytuacji rynkowej oraz importu prywatnego. Jego zdaniem przepisy określające metodologie wyceny nie wyłączają możliwości zastosowania tych korekt. Ponadto w ocenie skarżącego mają one charakter cenotwórczy, ponieważ kształtują indywidualne cechy pojazdu i są brane pod uwagę przy zawieraniu umów sprzedaży. Skarżący wskazał także, iż organ celny nie był uprawniony do samodzielnego ustalania wartości rynkowej i weryfikacji opinii biegłego, prowadzącej w istocie do sporządzenia własnej wyceny. W sytuacji dysponowania dwiema odmiennymi opiniami biegłych i zastrzeżeniami skarżącego, organ winien dopuścić bądź to dowód z opinii uzupełniającej bądź powołać innego biegłego, a nie zastępować wiadomości specjalnych własnymi ustaleniami.

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego

z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") wynika, że aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji.

Oceniając zaskarżoną decyzję na podstawie powyższych kryteriów stwierdzić należy, że decyzja ta nie narusza prawa, skarga jest zatem bezzasadna.

Istotą sporu w niniejszej sprawie była wartość celna importowanego towaru. Dla jego rozstrzygnięcia istotne znaczenie miało ustalenie wartości transakcyjnej importowanego samochodu marki [...] wyprodukowanego w 2004 r.

Należy wskazać, iż wartość celna towarów określana jest dla celów stosowania Taryfy Celnej Wspólnot Europejskich, jak również środków pozataryfowych, określonych odrębnymi przepisami wspólnotowymi i mających zastosowanie w obrocie towarowym (art. 28 Wspólnotowego Kodeksu Celnego).

Wspólnota Europejska jak wszystkie kraje członkowskie WTO opiera swoje reguły dotyczące ustalania wartości celnej na Porozumieniu z 1994 r. o stosowaniu artykułu VII Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu GATT.

Zgodnie z tym Porozumieniem wartość celna jest ustalana głównie na bazie wartości transakcyjnej.

Stosownie do art. 29 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towary wtedy, jeżeli zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty, ustalana, o ile jest to konieczne, na podstawie artykułów 32 i 33.

Metoda wartości transakcyjnej jest podstawową metodą ustalania wartości celnej przywożonych towarów.

Organy celne mogą odstąpić od stosowania tej metody, jeśli mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Wtedy nie muszą ustalać wartości celnej importowanych towarów z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej (art. 181a ust. 1 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny).

Powyższy pogląd należy uznać za ugruntowany w orzecznictwie.

Artykuł 78 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, pozwala organom celnym na przeprowadzenie kontroli zgłoszenia celnego po zwolnieniu towarów.

Jeżeli z kontroli zgłoszenia lub kontroli po zwolnieniu towarów wynika, że przepisy regulujące właściwą procedurę celną zostały zastosowane w oparciu

o nieprawidłowe lub niekompletne dane, rzeczą organu celnego jest podjąć niezbędne działania w celu uregulowania sytuacji towarów, biorąc pod uwagę nowe dane, którymi dysponują.

Na gruncie rozpoznawanej sprawy uzasadnione wątpliwości co do tego, czy zadeklarowana przez skarżącego wartość celna stanowi cenę faktycznie należną lub zapłaconą za importowany pojazd, wynikały z porównania zadeklarowanej wartości celnej z cenami samochodów o podobnych parametrach na rynku kraju eksportu, które to ceny według tych notowań z maja 2010 r. wynosiły od 11.990 USD do 14.975 USD. Powyższe wartości zostały odpowiednio skorygowane do przedziału od 8.393 USD do 10.482 USD w związku z uwzględnieniem stanu technicznego i uszkodzeń wynikających z wyceny biegłego sądowego przedłożonej ze zgłoszeniem celnym (opinia nr [...]). Ceny te odbiegały od zadeklarowanej w dokumencie SAD wartości transakcyjnej określonej na kwotę [...]USD, stanowiącej cenę zakupu. Wykazana w zgłoszeniu celnym wartość celna, jaką była ww. cena zakupu została powiększona o koszty transportu do miejsca wprowadzenia towaru na obszar celny Wspólnoty w wysokości [...]zł.

W tych warunkach organ celny słusznie uznał, że istniały uzasadnione wątpliwości czy wartość transakcyjna zadeklarowana w zgłoszeniu celnym stanowi całkowitą płatność za importowany towar i w konsekwencji powstały też przesłanki do wszczęcia z urzędu postępowania celnego w celu uregulowania sytuacji towaru.

Skarżący zarzuca organom celnym, że nie zakwestionowały prawdziwości

i wiarygodności dokumentów transakcyjnych, które stanowiły podstawę wypełnienia zgłoszenia celnego. Zdaniem Sądu, wskazana rozbieżność cen rynkowych stanowiła wystarczającą przesłankę do odrzucenia ceny transakcyjnej, bez konieczności badania autentyczności i wiarygodności umowy kupna czy innych dokumentów transakcyjnych. Należy wskazać, iż weryfikacja ceny zadeklarowanej przez stronę nie zawsze prowadzi do podważania ceny, którą strona zapłaciła za towar. Przeprowadzona kontrola zgłoszenia celnego miała doprowadzić jedynie do ustalenia, że zadeklarowana cena jest wiarygodna w aspekcie ustalania wartości celnej. Stanowisko, iż niewiarygodność ceny transakcyjnej uzasadniająca jej odrzucenie wystąpi już wówczas, gdy okaże się, że jest ona rażąco niska potwierdza orzecznictwo sądów administracyjnych (por. wyrok z 21 stycznia 2009 r. , sygn. akt III SA/Wr 263/08, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). A zatem odrzucenie przez organy celne wartości transakcyjnej, jako podstawy ustalenia wartości celnej importowanego pojazdu, w ocenie Sądu nie było dowolne, lecz opierało się na uzasadnionych przesłankach. Źródłem tychże wątpliwości organu celnego oprócz analizy cen, kształtujących się na rynku amerykańskim, było także niedostarczenie przez skarżącego żadnych materiałów poświadczających zadeklarowaną wartość pojazdu, pomimo wezwania w tym zakresie. Organ w zaskarżonej decyzji wyjaśnił stronie

w sposób przekonujący z jakich przyczyn przedłożone dokumenty, w tym opinia biegłego Nr KL [...] nie może mieć znaczenia dla wartości rynkowej sprowadzonego pojazdu. Przy czym, jak już wskazano ww. wycena została wykorzystana do określenia stopnia uszkodzenia samochodu.

Należy podkreślić, że posługiwanie się katalogami i wyspecjalizowanymi czasopismami, dostępnymi także w formie elektronicznej, jest nie tylko powszechnie akceptowane w orzecznictwie, lecz znajduje także oparcie w opiniach Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej (WCO). Poszukując informacji na temat cen pojazdu tego typu, co importowany w niniejszej sprawie, organ posłużył się zatem prawidłowymi metodami, poszukując właściwego modelu i rocznika. Takie postępowanie odpowiada wymogom zasady prawdy obiektywnej, stanowiącej jeden z fundamentalnych standardów postępowania organów celnych (art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej).

W skardze skarżący sformułował zarzut dotyczący niewłaściwego posłużenia się serwisami internetowymi. W jego ocenie organ powinien szczegółowo opisać wyposażenie, stan techniczny, przebieg, rodzaj uszkodzeń, wskazać daty transakcji, aby jego wątpliwości co wartości transakcyjnej były uzasadnione. Powyższy zarzut należy uznać za całkowicie chybiony. Należy wskazać, iż serwisy internetowe nie stanowiły bezpośrednio podstawy do ustalenia wartości rynkowej pojazdu, lecz źródło uzasadnienia wątpliwości dotyczących wartości zadeklarowanej w zgłoszeniu celnym. Podkreślenia wymaga fakt, iż ustalenia w odniesieniu do cen pojazdów na rynku kraju eksportu zawarte na stronach internetowych miały jedynie charakter orientacyjny i stanowiły podstawę do przeprowadzenia przez organ celny postępowania wyjaśniającego w zakresie wartości celnej towaru zadeklarowanej

w zgłoszeniu celnym.

Nie było więc potrzeby ustalania tak dokładnej wartości rynkowej pojazdu na tym etapie postępowania. Jak wskazano wyżej, posłużenie się tego typu źródłem informacji dla wyjaśnienia wątpliwości co do wartości celnej pojazdu było w pełni zgodne z zasadami postępowania celnego.

Ponadto w ocenie Sądu, w przypadku importowanego pojazdu niemożliwym jest znalezienie samochodu identycznego i słusznie zatem organ wziął pod uwagę wartość pojazdu podobnego, którą pomniejszył o stopień wykazanych uszkodzeń.

Konsekwencją zakwestionowania wartości transakcyjnej była konieczność ustalenia wartości celnej z wykorzystaniem jednej z metod wskazanych kolejno w art. 30 WKC, a przypadku braku możliwości zastosowania metod opisanych ww. przepisie, wartość celną należało ustalić w oparciu o art. 31 WKC, tj. metodę "ostatniej szansy", co w przedmiotowej sprawie zasadnie zostało uczynione.

Przepis ten przewiduje, że jeżeli wartość celna nie może być ustalona na podstawie przepisów art. 29 lub art. 30 WKC, ustalana jest na podstawie danych dostępnych we Wspólnocie z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami

i ogólnymi przepisami: artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych

i Handlu, Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego

w sprawie Taryf Celnych i Handlu. W szczególności dokonuje się weryfikacji

w oparciu o materiały porównawcze dla samochodów o parametrach zgodnych

z danymi dla sprowadzonych przez importera, wyprodukowanych poza Wspólnotą, sprzedawanych na rynku Wspólnoty. Zgodnie z postanowieniami Porozumienia,

w sytuacji gdy wartość celna przywożonych używanych pojazdów samochodowych ustalana jest w oparciu o art. 31 WKC, istnieje możliwość skorzystania

z wyspecjalizowanych katalogów lub czasopism zawierających średnie ceny rynkowe tych pojazdów na obszarze Wspólnoty bądź z opinii biegłego.

W przedmiotowej sprawie, organ dysponował dwiema opiniami rzeczoznawców samochodowych – opinią Aego nr [...] z [...]2007 r. i uzupełniającą ją opinią nr [...]z [...]2010 r. zleconą przez stronę oraz opinią M Ma Nr [...]zleconą przez organ. Jak wynika z uzasadnień zaskarżonej decyzji jak i decyzji organu I instancji, opinie te zostały dokładnie opisane, porównane i ocenione przez organy celne obu instancji, z szczegółowym wskazaniem zastosowanych w nich metod wyceny i sposobu dojścia do kwoty końcowej. Stwierdzono też, iż są one zgodne

z posługiwaniem się katalogiem INFO-EKSPERT i zawierają w sobie elementy ustalane przez ten program oraz elementy wprowadzone przez rzeczoznawców na podstawie własnej oceny zagadnień dotyczących pojazdu. Wartość pojazdu została ustalona przez organ celny przy uwzględnieniu kwoty [...] zł wynikającej z wyceny Aego , będącej niższą od tej z wyceny M Ma, a więc

z korzyścią dla strony, stosownie do art. 31 ust. 2 lit b WKC.

Jak też wynika z zaskarżonej decyzji, organ celny pominął przy ustalaniu wartości celnej część korekt zastosowanych przez biegłego określonych jako "różne". Uwzględniono bowiem tylko tzw. korekty podstawowe z tytułu pierwszej rejestracji, przebiegu, ogumienia. W decyzji zostało skarżącemu szczegółowo wyjaśnione dlaczego inne korekty nie mogą być odliczone. Z przedstawionym stanowiskiem organu w tym zakresie Sąd zgadza się.

Jeśli deklarowana jest wartość towaru, to udokumentowanie tej wartości spoczywa na stronie, która może i powinna udostępnić wszystkie posiadane dowody i dokumenty dotyczące zawartej transakcji. Należy podkreślić, iż organ celny nie jest uprawniony do określania wartości transakcyjnej. Jego kompetencje sprowadzają się do ustalenia wartości celnej, a wartość transakcyjna podaje wyłącznie zgłaszający, organ może ją zaakceptować lub odrzucić. Skoro skarżący nie przedstawił żadnych dodatkowych informacji dotyczących sprowadzonego samochodu, które miałyby wpływ na jego cenę – dotyczących właśnie ewentualnych upustów w cenie ze względu na stan utrzymania i dbałość, szczególny charakter eksploatacji, serwisowanie – to zastosowanie wymienionych korekt nie było możliwe. Brak jest podstaw aby w tym zakresie dokonywał jakichkolwiek ustaleń organ celny wyręczając stronę. Prawidłowe jest także stanowisko organu, którego Sąd nie będzie już przytaczał, ponieważ zostało szczegółowo uzasadnione w decyzjach obu instancji, jak i odpowiedzi na skargę, a dotyczące pozostałych pominiętych korekt.

Strona zarzuciła, iż organ celny samodzielnie wycenił pojazd, podczas gdy wymagało to wiedzy specjalistycznej a zatem powołania innego biegłego lub zlecenia opinii uzupełniającej. Zarzut ten jest również bezpodstawny.

Należy tutaj podkreślić, iż przy ustalaniu wartości celnej w oparciu o metodę ostatniej szansy dopuszcza się posługiwanie się katalogami i czasopismami fachowymi, ale na tym etapie postępowania konieczne jest przede wszystkim jednak uwzględnienie stanu pojazdu i wszystkich elementów indywidualnych wpływających na jego wartość.

O ile uwzględnienie tych indywidualnych okoliczności każdego przypadku z reguły będzie utrudnione w przypadku oparcia się wyłącznie na cenach katalogowych, o tyle zarzutu takiego nie można z pewnością postawić opinii biegłego, która opiera się na badaniu konkretnego pojazdu i uwzględnia w ostatecznej ocenie wartości wszystkie indywidualne elementy takie jak zużycie, uszkodzenia. W takim zakresie, została wykorzystana opinia Aego i było to prawidłowe. Organ ustalił wartość celną pojazdu, zgodnie ze swoją kompetencją, przyjmując dane z opinii biegłego do jego wyceny. Sąd nie doparzył się żadnych uchybień ze strony organu celnego

w takim postępowaniu.

Odnosząc się w tym miejscu do twierdzeń strony, iż z niezrozumiałych przyczyn z opinii biegłego M Ma wynika inna wartość końcowa niż

z opinii przedłożonej przez skarżącego, Sąd uznał, iż powyższa uwaga nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, ponieważ w istocie opinia ta, jak wskazano wyżej wykorzystana została tylko dla celów porównawczych, a organ celny przyjął wartość bazową pojazdu na podstawie wyceny korzystniejszej dla strony, tj. z opinii Aego .

Nie ma też racji skarżący twierdząc, iż organ celny nie ma uprawnienia do samodzielnego ustalania wartości rynkowej. Zgodnie bowiem z postanowieniami Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu, w sytuacji gdy wartość celna przywożonych używanych pojazdów samochodowych ustalana jest w oparciu o art. 31 WKC, istnieje możliwość skorzystania z wyspecjalizowanych katalogów lub czasopism zawierających średnie ceny rynkowe tych pojazdów na obszarze Wspólnoty bądź z opinii biegłego. Dopuszczalność posłużenia się przez organ celny danymi pochodzącymi z tej opinii (a nie ustalenie wartości celnej przez biegłego, co sugeruje strona) potwierdzają zatem reguły korzystania z danych dostępnych we wspólnocie, określone w art. 31 WKC. Opinia jest jednym z dowodów zebranych w sprawie, jak słusznie podkreślił organ w zaskarżonej decyzji, podlegających ocenie na równi

z innymi dowodami. Nie można zatem zarzucić organom celnym żadnej dowolności

i ingerencji w opinię rzeczoznawcy. Powyższe świadczy więc o bezzasadności zarzutów naruszenia przez organy celne przepisów prawa materialnego, a głównie art. 29, art. 30, art. 31 WKC.

Reasumując, w ocenie Sądu, zasadnie podważono wartość transakcyjną, sprowadzonego przeze stronę samochodu, a po wyeliminowaniu poszczególnych metod, prawidłowo zastosowano metodę "ostatniej szansy". Stwierdzić należy, że materiał dowodowy został zgromadzony zgodnie z regułami procesowymi, stanowił wystarczającą podstawę do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jego oceny dokonano zaś zgodnie z zasadami logiki. W wyniku prawidłowych działań procesowych zastosowano właściwe zinterpretowane regulacje prawa materialnego.

Z powyższych względów, należało stwierdzić, iż zaskarżona decyzja dotycząca określenia wysokości długu celnego zapadła w poszanowaniem zasad postępowania wynikających z Ordynacji podatkowej, w tym zasady swobodnej oceny dowodów (art. 191). Zmiany w zakresie ustalenia właściwej wartości celnej towaru,

w tym przypadku sprowadzonego samochodu, skutkowały zmianą kwoty długu celnego. Również określenie niezaksięgowanej kwoty cła (2568 zł) oraz zaksięgowania retrospektywnie powyższej kwoty należało uznać za prawidłowe

i zgodne z zapisem art. 221 i art.243 WKC.

Z tych przyczyn, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.