Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 745/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2021-11-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono orzeczenie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 71, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 80 ust. 1 pkt 1, 2, 3, art. 85
journal: Dz.U. 2021 poz 247
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Adamczewski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska Asesor WSA Tomasz Porczyński po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 listopada 2021 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżoną decyzję, poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy D. z dnia [...] r. (znak [...]) oraz postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Ł. z dnia [...] r. (znak [...]); 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz skarżącego A. B. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. dc


UZASADNIENIE

II SA/Łd 745/21

Uzasadnienie

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynęła skarga A.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z [...] r. (znak: [...]), utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy D. z [...] r. (znak [...]), odmawiającą określenia z wniosku skarżącego środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia.

Z akt sprawy wynika, że Wójt Gminy D. decyzją z [...] r., wydaną na podstawie art. 71, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 80 ust. 1 pkt 1, 2, 3, art. 85 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tj. Dz.U. z 2021 r., poz. 247 ze zm. ) [dalej: ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku], § 3 ust. 1 pkt 104 rozporządzenia Rady Ministrów z 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019 r. poz. 1839) [dalej: rozporządzenie środowiskowe] oraz art. 104 k.p.a., odmówił A.B. ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia pn. "Budowa budynku inwentarskiego, w skład którego wchodzą; zespół 12-stu sektorów o planowanej obsadzie 2611 sztuk kur niosek każdy, ogrody zimowe, pakownia z częścią socjalną, wiata magazynowa. Budowa mieszalni pasz, w skład której wchodzą: budynek technologiczny mieszalni pasz, instalacja technologiczna, dwa silosy zbożowe o pojemności do 130 m² każdy, cztery silosy zbożowe o pojemności do 55 m² każdy, trzy silosy paszowe o pojemności do 35 m² każdy, jeden silos na materiały o pojemności do 50 m². Budowa brodzika dezynfekcyjnego. Budowa zbiornika bezodpływowego na ścieki bytowe o poj. min. 10 m². Budowa czterech zbiorników bezodpływowych na ścieki technologiczne o łącznej pojemności min. 40 m². Budowa podziemnego zbiornika ppoż. o poj. 150 m² wraz z przelewem awaryjnym i wylotem do rowu odwadniającego. Budowa zewnętrznych instalacji: kanalizacji sanitarnej, kanalizacji technologicznej, kanalizacji deszczowej, wodociągowej i elektrycznej" planowanego na działkach nr ewid. 69/1, 69/2, 69/3, 69/4, 69/5, 69/6, 69/7, 69/8, 69/9, 69/10, 69/11, 69/12, 69/13, obręb T., gm. D.. W treści uzasadnienia organ I instancji podniósł, iż wydając decyzję odmowną związany był tym, że Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Ł. (dalej: RDOŚ) postanowieniem z [...] stycznia 2021 r. (znak: [...]) odmówił uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia.

Od decyzji odwołanie złożył inwestor zarzucając naruszenie:

1) przepisów postępowania, tj. art. 6 i 8 k.p.a. w zw. z art. 77 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku poprzez zignorowanie przez organ I instancji zasady legalności działania organów administracji oraz zasady działania w sposób pogłębiający zaufanie do organów władzy publicznej polegające na całkowitym pominięciu w toku oceny materiału dowodowego pisma skarżącego z 12 lutego 2021 r., co w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji sprzecznej z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa;

2) przepisów postępowania, tj. art. 80 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 85 ust. 1 i 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. poprzez zaniechanie obowiązku zweryfikowania w toku wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wyników uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, w świetle pozostałego zgromadzonego materiału dowodowego oraz niewzięcie pod uwagę ustaleń zawartych w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, a także nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji, polegające na bezrefleksyjnym przekopiowaniu ustaleń organu uzgadniającego, bez konkretnego wyjaśnienia, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione uzgodnienia i opinie organów, o których mowa w art. 77 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, w tym zwłaszcza postanowienie RDOŚ z [...] stycznia 2021 r., co w konsekwencji powoduje niemożność zweryfikowania przez stronę prawidłowości wydanej decyzji administracyjnej;

3) przepisów postępowania, tj. art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego zebranego w sprawie, w tym zwłaszcza złożonego przez skarżącego raportu o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia wraz z dołączonymi do niego aneksami oraz pism skarżącego zawierających wyjaśnienia do zarzutów organu uzgodnieniowego, w tym zwłaszcza całkowicie zignorowanego przez organ pisma z 12 lutego 2021 r., co skutkowało błędnym uznaniem, że zachodzą podstawy do odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla ww. przedsięwzięcia i wydaniem decyzji odmownej;

4) art. 77 ust. 1, 3 i 7 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku poprzez zaniechanie obowiązku zweryfikowania postanowienia organu uzgodnieniowego RDOŚ w sytuacji, kiedy postanowienie to nie jest zaskarżalne i jako takie podlega obowiązkowej weryfikacji organu prowadzącego postępowanie główne.

W konsekwencji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Jednocześnie na podstawie art. 142 k.p.a. w zw. z art. 77 ust. 7 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku A.B. zaskarżył w całości postanowienie RDOŚ z [...] stycznia 2021 r. o odmowie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia, na które stronie nie przysługiwało zażalenie.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 131 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 77 ust. 1 pkt 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku poprzez:

1) odmówienie uzgodnienia warunków środowiskowych przedsięwzięcia na podstawie zakwestionowania zasadności uznania działalności za ekologiczną, podczas gdy dokonywanie oceny czy dane przedsięwzięcie ma charakter ekologiczny czy też nie leży poza zakresem kompetencji RDOŚ w toku procedury uzgodnienia w trybie art. 77 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku.

2) odmówienie uzgodnienia warunków środowiskowych przedsięwzięcia z uwagi na rzekome braki i nieścisłości raportu o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia, mimo że w treści pisma z 12 lutego 2021 r. skarżący w sposób wyczerpujący odniósł się do zastrzeżeń organu uzgodnieniowego w tym zakresie.

Skarżący w odwołaniu wniósł o uchylenie postanowienia RDOŚ z [...] stycznia 2021 r. jako wydanego w oparciu o ustalenia dokonane z przekroczeniem ustawowych kompetencji.

Ponadto, na podstawie art. 136 k.p.a., skarżący wniósł o przeprowadzenie na etapie postępowania odwoławczego dowodu z wyjaśnień i twierdzeń zawartych w jego piśmie z 12 lutego 2021 r. (w załączeniu) na okoliczność wykazania, iż rzekome braki i nieścisłości raportu środowiskowego, na które powołuje się organ uzgodnieniowy w uzasadnieniu decyzji odmawiającej uzgodnienia warunków środowiskowych przedsięwzięcia, zostały kompleksowo wyjaśnione przez skarżącego i tym samym nie stanowiły podstawy wydania negatywnej decyzji organu uzgodnieniowego.

W toku postępowania odwoławczego wpłynęło do Kolegium pismo inwestora z 10 maja 2021 r., w którym, w uzupełnieniu złożonego odwołania, o wniósł o dopuszczenie na etapie postępowania odwoławczego dowodu z pisemnej opinii rzeczoznawcy Stowarzyszenia Naukowo-Technicznego Inżynierów i Techników Rolnictwa w W. dr inż. R. G. z [...] kwietnia 2021 r. (dalej: opinia), dotyczącej postanowienia wydanego przez RDOŚ z [...] stycznia 2021 r. o odmowie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia. Zdaniem strony skarżącej z lektury ww. dokumentu wprost wynika, że uwarunkowania środowiskowe wnioskowanego przedsięwzięcia pozwalają na jego pozytywne uzgodnienie przez organ środowiskowy, co organ I instancji winien wziąć pod uwagę rozpoznając merytorycznie wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Rzeczony dokument w postaci opinii rzeczoznawcy dr inż. R.G., dotyczącej ww. postanowienia wydanego przez RDOŚ z [...] stycznia 2021 r., winien, w charakterze dowodu, być przeanalizowany przez organ odwoławczy, mając na względzie jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, a mianowicie zasadę dwuinstancyjności w aspekcie materialnym.

Wspomnianą na wstępie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie organu I instancji.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji i postanowienia RDOŚ Kolegium doszło do wniosku, że rozstrzygnięcia zapadły zgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym. Kolegium podkreśliło, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie jest decyzją uznaniową. Oznacza to, że organ właściwy do wydania tej decyzji winien przeprowadzić postępowanie przewidziane przepisami ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jest zobligowany wydać decyzję, jeżeli inwestor spełni wymagania przewidziane przepisami ustawy. Natomiast odmowa określenia środowiskowych uwarunkowań powinna w oczywisty sposób nastąpić wówczas, gdy sprzeciwia się temu przepis prawa materialnego: w szczególności w razie odmowy uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia przez organ współdziałający (art. 80 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 77 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku).

Dalej organ II instancji stwierdził, że planowane przedsięwzięcie jest przedsięwzięciem mogącym potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 104 lit. a) rozporządzenia środowiskowego, w związku z czym wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 2 pkt 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Kolegium przypomniało, iż prowadząc postępowanie w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia, po otrzymaniu uzupełnionego raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, organ I instancji wystąpił do organów współdziałających, tj. RDOŚ, PPIS oraz Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w S. o zajęcie stanowiska, co do planowanej inwestycji.

PPIS pismem z 22 grudnia 2020 r. pozytywnie zaopiniował warunki realizacji dla planowanego przedsięwzięcia, Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich w S. postanowieniem z [...] listopada 2020 r. uzgodnił realizację planowanego przedsięwzięcia i określił warunki jego realizacji, RDOŚ postanowieniem z [...] stycznia 2021 r. odmówił uzgodnienia realizacji planowanego przedsięwzięcia. U podstaw odmowy uzgodnienia legło przyjęcie, że w planowanym zamierzeniu inwestycyjnym prowadzony będzie ekologiczny chów kur, utrzymywanych w celu produkcji ekologicznych jaj, a zatem projekt całego zamierzenia winien być dostosowany do wymogów rozporządzenia Komisji (WE) nr 889/2008 z 5 września 2008 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych w odniesieniu do produkcji ekologicznej, znakowania i kontroli (Dz.Urz. UE. L250/1 z 18.09.2008 r.) [dalej: rozporządzeniem WE].

Zdaniem RDOŚ, zgodnie z art. 12 ust. 3 pkt e (II) rozporządzenia WE maksymalna obsada dla kurnika, którym zdaniem tego organu jest budynek inwentarski, wynosi do 3.000 sztuk kur niosek. Organ opiniujący zakwestionował przyjęcie przez inwestora, że każdy wydzielony w budynku sektor stanowi funkcję odrębnego kurnika. Ponadto, zdaniem organu opiniującego inwestycja jest niezgodna z art. 15 rozporządzenia WE, wobec braku zapewnienia wybiegu dla kur o odpowiedniej powierzchni. Wskazał, że zgodnie z art. 14 ust. 5 rozporządzenia WE "Drób musi mieć dostęp do terenów na wolnym powietrzu przynajmniej przez jedną trzecią część życia", przy czym musi być zachowany warunek z załącznika III do ww. rozporządzenia WE, tj. powierzchnia wybiegu (w m² dostępnych rotacyjnie na sztukę) nie może być mniejsza niż 4 m, przy jednoczesnym zachowaniu limitu 170 kg N/ha/rok. Maksymalna liczba zwierząt na hektar, o której mowa w art. 15 ust. 2 rozporządzenia WE, zgodnie z załącznikiem IV dla kur niosek wynosi 230. Mając na względzie, że kury powinny mieć dostęp do wybiegu przez jedną trzecią część życia, minimalna powierzchnia wybiegu dla całego stada, tj. 31.332 kur niosek, winna wynosić nie mniej niż 45,40 ha. Przepis art. 15 ust. 2 rozporządzenia WE dopuszcza również wyliczenie wymaganej powierzchni w oparciu o odpowiednie przepisy prawa krajowego przyjęte na mocy dyrektywy 91/676/EWG. W analizowanym przypadku będzie to ustawa z 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz.U. z 2020 r., poz. 310 ze zm.) oraz rozporządzenie Rady Ministrów z 12 lutego 2020 r. w sprawie przyjęcia "Programu działań mających na celu zmniejszenie zanieczyszczenia wód azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych oraz zapobieganie dalszemu zanieczyszczeniu (Dz.U . z 2020 r. poz. 243). Biorąc po uwagę wskaźniki przyjęte w tych aktach prawnych minimalna powierzchnia wybiegu dla całego stada powinna wynosić 26,20 ha. Zgodnie z danymi przyjętymi w raporcie planowana powierzchnia wybiegów będzie wynosić sumarycznie ok. 125.352 m² (tj. 12 wybiegów dla kur, każdy po ok. 10.446 m² ). Wskazana wartość, zdaniem RDOŚ, jest o rząd wielkości mniejsza od minimalnej wymaganej przepisami. Jednocześnie zdaniem tego organu, należy wziąć pod uwagę, iż kury na wolnym powietrzu przebywają przez większość czasu, co oznacza, iż wskazane wartości minimalnej powierzchni wybiegów należy zwiększyć o kilkanaście procent. Biorąc pod uwagę potrzeby etologiczne kur oraz dystans, na jaki ptak może się oddalić od schronienia (kurnika), należy uznać iż niemożliwym jest by stado kur niosek korzystało z całego wybiegu, wobec czego na obszarze bliskim kurnikowi będzie dochodzić do gromadzenia się zwierząt, co wpłynie na nadmierne zanieczyszczenie gleby i wód składnikami odżywczymi, głównie związkami azotu, wynikającymi ze zwiększonej podaży ptasich odchodów. Zatem nawet zapewnienie na etapie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko większego wybiegu, normy środowiskowe dla zanieczyszczenia wód azotanami ze źródeł rolniczych nie zostaną dotrzymane;

Organ podniósł też, że rozwiązania technologiczne przedmiotowego przedsięwzięcia są niezgodne z art. 10 rozporządzenia WE, tzn. przewidziano montaż instalacji wentylacji mechanicznej, natomiast w ww. przepisie określono, że budynek musi umożliwiać wydajną naturalną wentylację. W ocenie RDOŚ skala przedsięwzięcia, tj. chów 31.332 szt. (tj. 125,328 DJP) w jednym budynku inwentarskim wymusza zastosowanie wspomnianego systemu wentylacji mechanicznej - systemu wymuszonego obiegu powietrza w budynku.

Dalej organ wskazał, że przedłożony raport nie zawiera elementów wskazanych w postanowieniu Wójta Gminy D. z [...] grudnia 2019 r., tj. pkt I I 26. Prognozowane oddziaływania na środowisko analizowanych wariantów, zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 6 oraz ust. 6 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku należy określić, w tym przeanalizować i ocenić oddziaływanie racjonalnych wariantów alternatywnych na wszystkie elementy środowiska na etapach budowy, eksploatacji i likwidacji. Zatem analiza oddziaływania na poszczególne elementy środowiska powinna zostać przeprowadzona zarówno dla wariantu wybranego przez wnioskodawcę do realizacji, jak i dla opisywanych w raporcie racjonalnych wariantów alternatywnych. W przypadku, gdy oddziaływanie na konkretny element środowiska jest dla ww. wariantów identyczne dopuszcza się przeprowadzenie analizy oddziaływania jedynie dla wariantu inwestorskiego z jednoczesnym wskazaniem w treści raportu, iż oddziaływanie dla wariantu alternatywnego jest tożsame i przeprowadzona analiza dotyczy również tego wariantu (wariantu alternatywnego). W innym przypadku, tj. kiedy zakres oddziaływań ww. wariantów na dany element środowiska jest różny, należy przeprowadzić oddzielną analizę przewidywanego oddziaływania na ten element środowiska i dokonać oceny tego oddziaływania.

W ocenie organu, przedłożony raport zawiera ponadto braki i nieścisłości w następującym zakresie:

"I. Emisja do powietrza:

1. Emisja godzinowa dla pyłu PMio wskazana w tabeli 5 na str. 55 raportu wg RDOŚ powinna wynosić 0,0447 kg/h.

2. Dla wariantu inwestorskiego należało przedstawić pliki z programu (przynajmniej dane wstępne i wyniki obliczeń załączyć w formie wydruku, a całości plików załączyć na CD), a wyniki i wnioski powinny zostać przedstawione w raporcie (przynajmniej poprzez porównanie wyników z wartościami dopuszczalnymi - w tym również dla poprawionej emisji pyłu PMio).

3. Należało przedstawić analizy emisji rozprzestrzeniania się substancji w powietrzu dla wariantów alternatywnych wskazanych w raporcie, tj. poprzez:

a) Wykonanie analizy emisji pyłów i gazów do powietrza uwzględniającej istniejące oraz projektowane źródła emisji oraz uwzględniającej aktualne tło zanieczyszczeń w rejonie przedsięwzięcia określone przez właściwy miejscowo Inspektorat Ochrony Środowiska,

b) Przedstawienie wyników rozprzestrzeniania się pyłów i gazów w powietrzu w formie graficznej na czytelnym podkładzie mapowym (np. mapa ewidencyjna lub ortofotomapa) z oznaczeniem m.in. terenów sąsiednich,

c) Wykonanie analizy emisji i rozprzestrzeniania się substancji w powietrzu w oparciu o referencyjne metodyki modelowania poziomów substancji w powietrzu,

d) Scharakteryzowanie uciążliwości odorowych, w tym określenie ich zakresu przy uwzględnieniu siły i kierunku wiatru oraz wskazanie środków minimalizujących, jeśli będą stosowane, np. dodatki do magazynowania nawozów, ściółek itp.

4. Należało przeanalizować oddziaływanie odorowe (zarówno dla wariantu inwestorskiego oraz wariantów alternatywnych) na najbliższe tereny przedstawiając czytelną mapę poglądową z zaznaczeniem obszarów narażonych na uciążliwości odorowe.

Emisji hałasu:

1. Nie załączono aktualnej klasyfikacji akustycznej od Wójta Gminy D. lub potwierdzenia wydanego przez ww. organ, że zagospodarowanie terenów chronionych akustycznie nie zmieniło się od czasu wydania poprzedniej klasyfikacji akustycznej.

2. Załączone do raportu o ochronie środowiska - pismo z 4 listopada 2020 r. nie zawiera podpisu osoby upoważnionej do jego wydania, jak również pieczęci organu wydającego.

3. Nie wyjaśniono, dlaczego w tabeli 20 przyjęto czas pracy dla budynku mieszalni 240 min. w porze dnia.

4. Nie wyjaśniono, w jaki sposób uzyskano wyniki równoważnego poziomu hałasu w tabeli 24 dla samochodów ciężarowych. Z obliczeń organu wynika, że równoważny poziom mocy akustycznej dla operacji przejazd np. na odcinku T l powinien wynosić 86,2 dB, a nie 83,6 dB.

5. Nie wyjaśniono, z czego wynika inny zasięg izolinii 40 dB w porze nocy przedstawiony w raporcie o ochronie środowiska z 7 lipca 2020 r. oraz w raporcie z 6 listopada 2020 r., skoro dane wprowadzone do obliczeń oddziaływania akustycznego są identyczne.

Gospodarki wodno-ściekowej:

1. Nie wykazano, iż projektowany rów będzie w stanie przyjąć i skutecznie odprowadzić wody opadowe i roztopowe z terenu przedsięwzięcia, nie naruszając stosunków wodnych na terenach sąsiednich.

Przyrodniczym:

1. Nie wyjaśniono, czy w miejscu realizacji przedsięwzięcia znajduje się obecnie pole uprawne, nie wskazano rodzaju prowadzonych upraw. Należało przedstawić teren realizacji przedsięwzięcia oraz obszar oddziaływania na dokumentacji fotograficznej.

2. Występuje rozbieżność dotycząca rowu na przedmiotowej działce - nie wyjaśniono, czy oprócz cieku R. i niewielkiego zbiornika po jego południowej stronie, na terenie działek inwestycyjnych występują jeszcze inne rowy, tj. np. na str. 46 opisano zabezpieczenia na etapie budowy rowu melioracyjnego, jednakże nie dokonano opisu lokalizacji rowu i jego środowiska przyrodniczego.

3. Nie przedstawiono informacji, czy na etapie eksploatacji planowane jest stałe ogrodzenie terenu wzdłuż rzeki Rakówki i na odcinku projektowanego rowu oraz wokół istniejącego zbiornika wodnego. Należało przedstawić przebieg ogrodzeń na mapie.

Wobec zaskarżenia powyższego postanowienia RDOŚ z [...] stycznia 2021 r. w odwołaniu od decyzji Wójta Gminy D., Kolegium przyjęło, że obowiązane jest do jego oceny. Dokonując oceny ww. postanowienia RDOŚ Kolegium zgodziło się z organem uzgadniającym, że planowane przedsięwzięcie polegające na hodowli kur niosek w systemie ekologicznym nie spełnia wymogów rozporządzenia WE, chociaż nie do końca Kolegium zgodziło się z powierzchnią dla wybiegu kur przyjętą przez RDOŚ w zaskarżonym postanowieniu. Uzasadniając powyższe organ powołał się na przepisy rozporządzenia Komisji (WE) nr 889/2008 z 5 września 2008 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych w odniesieniu do produkcji ekologicznej, znakowania i kontroli.(Dz.U.UE.L.2008.250.1 z 18.09.2018) (dalej: rozporządzenie WE).

Z ww. art. 12 ust. 3 pkt e (ii) rozporządzenia WE - zdaniem Kolegium - wynika, że w żadnym kurniku nie może przebywać więcej niż 3.000 kur niosek. W niniejszej sprawie inwestor planuje natomiast budowę jednego budynku inwentarskiego, w którym będzie przebywać 31.332 szt. kur niosek. W tej sytuacji organ zgodził się z RDOŚ, że planowany kurnik nie spełnia warunków określonych w tym przepisie.

Zdaniem Kolegium pojęcia kurnik nie można utożsamiać z wydzielonym w budynku inwentarskim sektorem, lecz należy je odnieść do budynku. Przepisy mającego zastosowanie w sprawie rozporządzenia WE nie zawierają definicji kurnika. Takiej definicji nie zawierają też przepisy krajowe. W ustawie z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm.) zdefiniowane jest pojęcie budynku, którym jest taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiadający fundamenty i dach (art. 3 pkt 2 tej ustawy). W ocenie Kolegium nie można wyprowadzić definicji kurnika, tak jak to uczynił autor opinii dr inż. R.G., z założenia, że skoro rozporządzenie WE definiuje "gospodarstwo rolne" jako wszystkie jednostki produkcyjne funkcjonujące pod jednolitym zarządem w celu wytwarzania produktów rolnych, a "jednostka produkcyjna" oznacza wszystkie środki wykorzystywane w danym sektorze produkcji takie jak obiekty produkcyjne, grunty rolne, pastwiska, obszary na wolnym powietrzu, budynki dla zwierząt gospodarskich, obiekty do składowania płodów rolnych, produktów upraw, produktów pochodzenia zwierzęcego, surowców i innych środków produkcji związanych z tym sektorem produkcji, to należy uznać za "gospodarstwo rolne" całą planowaną inwestycję, a wydzielone i oddzielone sektory z przynależnymi do nich wybiegami jako "jednostki produkcyjne" - oddzielne kurniki.

W ocenie Kolegium, celem chowu w warunkach ekologicznych jest zapewnienie kurom lepszego dostępu do terenów na wolnym powietrzu. Jak wynika z art. 14 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 z 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowaniu produktów ekologicznych i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 2092/91 (Dz.Urz. UE L 2007.189.1 z 20.07.2007 r.) zwierzęta ekologiczne są urodzone i chowane w gospodarstwach ekologicznych - ust. 1 lit. a pkt (i); zwierzęta, które nie były chowane w gospodarstwach ekologicznych mogą zostać wprowadzone do gospodarstwa ekologicznego w celach hodowlanych na szczególnych warunkach.

Z analizowanych przepisów wynika, że chów ekologiczny obwarowany jest licznymi ograniczeniami i nakazami. W tej sytuacji inwestor, który ubiega się o hodowlę w systemie ekologicznym powinien wykazać, że hodowla będzie prowadzona ekologicznie i spełnia wymagania określone przepisami prawa. Zdaniem Kolegium, wprowadzenie maksymalnej ilości kur niosek w kurniku oraz określenie minimalnej powierzchni wybiegu miało na celu umożliwienie kurom swobodnego korzystania z powierzchni zielonej otaczającej kurnik. Należy zgodzić się ze stanowiskiem RDOS, że "Biorąc pod uwagę potrzeby etologiczne kur oraz dystans, na jaki ptak może się oddalić od schronienia (kurnika), należy uznać, iż niemożliwym jest by stado kur niosek korzystało z całego wybiegu, wobec czego na obszarze bliskim kurnikowi będzie dochodzić do gromadzenia się zwierząt, co wpłynie na nadmierne zanieczyszczenie gleby i wód składnikami odżywczymi, głównie związkami azotu, wynikającymi ze zwiększonej podaży ptasich odchodów". Powstaje zatem uzasadniona obawa, że normy 170 kg N/ha/rok w najbliższym otoczeniu kurnika, przy utrzymywaniu hodowli w ilości 31.332 szt. kur niosek nie zostaną zachowane. Kolegium uznało, że słuszne jest także stanowisko RDOŚ w zakresie braku dostatecznej powierzchni gruntów dla wybiegu kur w ilości 31.332 szt. Kolegium nie zgodziło się z wielkością powierzchni, określoną w zaskarżonym postanowieniu, jednakże nie ma to wpływu na końcowy wynik. Zdaniem Kolegium, należy zgodzić się z autorem opinii - dr inż. R. G., że RDOŚ niezasadnie ustalił, że dla planowanego przedsięwzięcia minimalna powierzchnia wybiegu powinna wynosić zgodnie z rozporządzeniem WE - 45,40 ha. Załącznik IV rozporządzenia WE, do którego odwołał się RDOŚ określa liczbę zwierząt na hektar określoną w art. 15 ust. 2. W załączniku tym wskazano, że maksymalna liczba zwierząt na hektar, odpowiadająca 170 kg.N/ha/rok wynosi 230 kur niosek. Przepis ten odwołuje się do art. 15 ust. 2 rozporządzenia WE, zgodnie z którym w celu wyznaczenia właściwej obsady zwierząt gospodarskich, o której mowa w ust. 1, tj. która nie może przekroczyć rocznego limitu 170 kg azotu na hektar użytków rolnych, o którym mowa w art. 3 ust. 2, właściwy organ ustala jednostki inwentarskie odpowiadające powyższemu limitowi, biorąc pod uwagę jako wytyczne wartości ustanowione w załączniku IV lub odpowiednie przepisy prawa krajowego przyjęte na mocy dyrektywy 91/676/EWG. Z kolei art. 3.ust. 2 rozporządzenia WE stanowi, że zawartość azotu w oborniku zwierzęcym, określona w dyrektywie Rady 91/676/EWG dotyczącej ochrony wód przed zanieczyszczeniami powodowanymi przez azotany pochodzenia rolniczego, stosowanych w gospodarstwie nie może przekroczyć 170 kg rocznie na 1 hektar użytków rolnych. Limit ten stosuje się wyłącznie do użycia obornika gospodarskiego, suchego obornika i odwodnionego nawozu od drobiu, kompostowanych odchodów zwierzęcych, w tym nawozu do drobiu, przekompostowanego obornika i płynnych odchodów zwierzęcych. Zdaniem Kolegium, powyższą normę 230 kur niosek, jako maksymalną liczbę zwierząt na ha odpowiadającą 170 kg N/ha/rok należy odnieść do powierzchni gruntów, jaką powinien legitymować się inwestor, dla zagospodarowania pomiotu. Powierzchnia taka dla kur niosek o liczbie 31.332 szt. powinna wynosić 136,22 ha. Według RDOŚ, skoro kury powinny przebywać 1/3 swojego życia na wybiegu powinno się im zagwarantować minimalną powierzchnię równą 1/3 z wyliczonej powierzchni gruntów, tj. 45,40 ha (136,22 : 3 = 45,40). Zdaniem Kolegium dla 31.332 szt. kur niosek minimalna powierzchnia wybiegu, zgodnie z załącznikiem III rozporządzenia WE powinna wynosić 125.328 m² (31.332 x 4 = 125.328). Jak wynika z uproszczonego wypisu z rejestru gruntów (karta nr 1-3) działki objęte inwestycją, tj. nr 69/1, 69/2, 69/3, 69/4, 69/5, 69/6, 69/7, 69/8, 69/9, 69/10, 69/11, 69/12, 69/13, posiadają łączną powierzchnię 13,6334 ha. W raporcie sporządzonym 6 listopada 2020 r. wskazano na str. 22, że w ramach planowanej inwestycji zakłada się do przekształcenia grunt pod: budynkiem inwentarskim wraz z ogrodami zimowymi o powierzchni ok. 4.800 m², silosami technologicznymi i mieszalniami o powierzchni ok. 350 m², placami manewrowymi i brodzikiem o powierzchni ok. 3.400 m², drogami z tłucznia (dojazdowej i pomiędzy placami manewrowymi) o powierzchni ok. 2.145 m². Pozostałą część, stanowią tereny zielone o pow. 125.639 m². Dodając wskazane w raporcie powierzchnie budynku inwentarskiego, silosów i mieszalni, placów manewrowych i brodzika oraz dróg z tłucznia wychodzi, że pod tymi obiektami będzie zajęte ok. 10.695 m². Biorąc zatem pod uwagę, że łączna powierzchnia działek objętych projektowaną inwestycją wynosi 136.334 m², pod teren dla wybiegu kur pozostaje powierzchnia 125.639 m², a więc należałoby przyjąć, że powierzchnia ta spełnia normy wybiegu dla planowanej ilości kur niosek (125.328 m²), co przyjął autor raportu. Jednakże w wyliczeniach autor raportu nie uwzględnił tej okoliczności, że na terenie działki nr 69/3 występują grunty leśne o powierzchni 10.277 m² oraz występują grunty pod rowami o powierzchni 1512 m². Zdaniem Kolegium, grunty te nie powinny być uwzględniane w ogólnej powierzchni przeznaczonej na wybieg. Zatem po odjęciu powierzchni gruntów leśnych i powierzchni gruntów pod rowami, pozostaje na wybieg dla kur niosek powierzchnia 113.850 m² gruntu. Ponadto, jak wynika z mapy rzeka R. przebiega w południowej części działki nr 69/3 i oddziela część południową tej działki od reszty terenu objętego inwestycją, w tym tereny zielone przeznaczone na wybieg. Trudno jest zatem założyć, tak jak to przyjął autor raportu, że pozostała część terenu inwestycji, po odjęciu powierzchni zajętej pod ww. obiekty budowlane, gwarantuje minimalną powierzchnię dla wybiegu dla kur niosek w ilości 31.332 szt. Trudno jest bowiem uznać, że kury będą korzystały z terenu odciętego przez rzekę. W tej sytuacji stanowisko RDOŚ, choć z innym uzasadnieniem, zasługuje na uwzględnienie. Należy w pełni zgodzić się z organem ochrony środowiska, że "brak zgodności zamierzenia inwestycyjnego z przepisami rozporządzenia WE, a przede wszystkim nierealność spełnienia ww. wymogów dla chowu ekologicznego przez instalację o charakterze przemysłowym prowadzą do braku możliwości prawidłowego określenia przewidywanego oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko". Według organu w świetle wyrażonego wyżej stanowiska, dalsze zarzuty odwołania i opinii dr inż. R.G. pod adresem postanowienia RDOŚ nie mogą odnieść żadnego skutku, a odnoszenie się do nich nie będzie miało wpływu na podjęte rozstrzygnięcie. Ponadto Kolegium podkreśliło, iż opinia dr inż. R.G., jako opinia prywatna, nie ma pełnej mocy dowodowej z uwagi na interes prawny strony, która zmierza do wykazania podnoszonych przez siebie twierdzeń. Z tego samego powodu Kolegium odstąpiło do oceny raportu o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko. W niniejszym postępowaniu Kolegium nie dopatrzyło się naruszenia prawa przez RDOŚ przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia z [...] stycznia 2021 r., a zatem postanowienie to jest wiążące.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów odwołania Kolegium stwierdziło, że nie można zarzucić organowi I instancji, iż naruszył przepisy postępowania. Nie można też zgodzić się ze skarżącym, że uzasadnienie decyzji sprowadza się jedynie do przekopiowania ustaleń organu uzgodnieniowego. Z uzasadnienia decyzji wynika, że organ I instancji wydając zaskarżone rozstrzygnięcie:

- wziął pod uwagę wszystkie protesty, które wpłynęły w czasie toczącego się postępowania i stwierdził, iż planowana działalność jest zbyt uciążliwa dla środowiska i mieszkańców oraz pozostaje w rażącej sprzeczności z charakterem sąsiadującej zabudowy, którą stanowią budynki mieszkalne jednorodzinne, jak również dom opieki dla osób starszych i schorowanych;

- rozważył kwestie oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko i zdrowie ludzi, kierując się zasadą przezorności stanowiącą zasadę prawa unijnego art. 191 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, zgodnie z którą należy wszelkie prawdopodobieństwo wystąpienia negatywnych skutków traktować tak, jak pewność ich wystąpienia. Kierując się tą zasadą uznał, iż wątpliwość, czy dane negatywne odziaływanie należy uznać za znaczące czy nieznaczące, rozstrzygnąć należy na korzyść środowiska przyjmując, że będzie ono znaczące;

- stwierdził, że raport stanowiący dowód w sprawie, choć kilkakrotnie uzupełniony przez inwestora nie budzi zaufania i pozostawia wiele wątpliwości, m.in. w raporcie na stronie 149 "analiza możliwych konfliktów społecznych, wpływ na zdrowie i warunki życia ludzi", inwestor stwierdza, że "nie przewiduje się występowania konfliktów społecznych w aspekcie środowiska przyrodniczego, lokalna społeczność nie będzie narażona na ponadnormatywne emisje. Przedsięwzięcie przewidziane jest do realizacji na obszarze przewidzianym pod takiego rodzaju inwestycje, planuje się w obszarze istniejących hal, w związku z powyższym małe jest prawdopodobieństwo wystąpienia konfliktów społecznych". Łącznie w złożonych do Urzędu Gminy w D. protestach przeciw planowanej inwestycji podpisało się około 120 mieszkańców okolicznych miejscowości, co pokazuje, że skala sprzeciwu jest bardzo duża;

- odniósł się do ustawy o samorządzie gminnym, która nakłada na gminę obowiązek zaspokojenia zbiorowych potrzeb mieszkańców, w tym w zakresie ochrony środowiska i przyrody oraz zdrowia i bezpieczeństwa obywateli. Wyjaśnił, że jako organ wypełniający obowiązki wynikające z tej ustawy, dąży do systematycznego, zrównoważonego rozwoju gminy. Zrównoważony rozwój jest zasadą ujętą w konstytucji RP. Jego istotą jest powiązanie szybkiego rozwoju gospodarczego i jakości życia ludności z poprawą stanu środowiska przyrodniczego. Zgodnie z art. 3 pkt 50 ustawy Prawo ochrony środowiska - przez zrównoważony rozwój rozumie się taki rozwój społeczno-gospodarczy, w którym następuje proces integrowania działań politycznych, gospodarczych i społecznych, z zachowaniem równowagi przyrodniczej oraz trwałości podstawowych procesów poszczególnych społeczności lub obywateli zarówno współczesnego pokolenia, jak i przyszłych pokoleń. Dlatego podejmowanie decyzji w sprawach szczególnie ważnych dla środowiska przyrodniczego oraz lokalnych społeczności, należy dokonywać z niezwykłą starannością. Bowiem decyzje te mają znaczący wpływ nie tylko na teraźniejszą sytuację społeczno-gospodarczą, a także na przyszłe pokolenia mieszkańców gminy oraz dalszy zrównoważony rozwój gminy;

- analizując wpływ planowanej inwestycji na środowisko, zdrowie i warunki życia ludzi uznał, że zamierzone przedsięwzięcie spowoduje niewątpliwie pogorszenie stanu środowiska, stworzy uciążliwości dla mieszkańców i środowiska przyrodniczego. Lokalizacja przedsięwzięcia budowy budynku inwentarskiego dla chowu kur na terenie wsi T. budzi zdecydowany sprzeciw społeczności lokalnej. Zgodnie z postanowieniami zawartymi w raporcie o odziaływaniu inwestycji na środowisko projektowany kurnik mimo przyjętych założeń technologicznych i technicznych będzie źródłem emisji substancji odorowych, powstających w wyniku rozkładu produktów przemiany materii. Źródłem ciągłej emisji odorów do powietrzu będą systemy wentylacji. Zanieczyszczenia gazowe powodujące pojawienie się uciążliwości zapachowej występują najczęściej jako wieloskładnikowe mieszaniny, których skład chemiczny jest trudny do określenia. Obecność odorów w powietrzu traktuje się jako czynnik pogarszający jakość życia ludzi. Z uwagi na rodzaj, zakres i charakter inwestycji mieszkańcy miejscowości T. w szczególności będą narażeni na wszelkie uciążliwości związane z jej funkcjonowaniem, co narusza zasady współżycia społecznego. W związku z tym uznał za istotne protesty mieszkańców, których determinacja i podejmowane wspólne działania pokazują, jak ważne jest dla nich zapewnienie godnych warunków życia w ich miejscu zamieszkania. Lokalna społeczność jest bardzo negatywnie nastawiona do planowanej inwestycji, gdyż ww. hodowla kur nie będzie produkcją standardową lecz produkcją przemysłową, co wiąże się z licznymi niedogodnościami związanymi z jej funkcjonowaniem.

Nie znajduje także uzasadnienia zarzut pod adresem postanowienia RDOŚ z [...] października 2020 r., że RDOŚ zawarł w nim informację, iż wzywał wnioskodawcę za pośrednictwem organu do uzupełnienia raportu i udzielał szczegółowych wyjaśnień w zakresie wymaganego uzupełnienia. Postanowienie to zostało bowiem sprostowane w powyższym zakresie postanowieniem RDOŚ z [...] października 2020 r. Zdaniem Kolegium, RDOŚ zaniechał wezwania inwestora do uzupełnienia raportu, z uwagi na przyjęcie, że planowane przedsięwzięcie nie spełnia wymogów chowu ekologicznego, czemu dał wyraz w postanowieniu odmawiającym uzgodnienia realizacji planowanej inwestycji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi A.B. zarzucił zaskarżonej decyzji:

1. obrazę przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:

a) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 77 ust. 1, 3 i 7 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku oraz art. 9 k.p.a. i art. 15 k.p.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji oraz postanowienia organu uzgodnieniowego, mimo że Kolegium wskazało na błędnie dokonaną przez organ uzgodnieniowy wykładnię przepisów art. 14 i 15 rozporządzenia Komisji (WE) nr 889/2008 z 5 września 2008 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych w odniesieniu do produkcji ekologicznej, znakowania i kontroli (Dz.U.UE.L.2008.250.1 z 2008.09.18), w zakresie sposobu ustalenia wielkości minimalnej powierzchni wybiegu dla kur niosek, ale utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, w sytuacji kiedy dla realizacji zasady dwuinstancyjności zasadne byłoby w takim stanie rzeczy uchylenie decyzji organu I instancji i organu uzgodnieniowego i przekazanie sprawy tym organom do ponownego rozpoznania, tak aby mogła ona zostać de facto rozpoznana przez organy obu instancji i tak aby zapewnić stronie możliwość wypowiedzenia się co do stanowiska organu I instancji, czy organu uzgodnieniowego wydanego w oparciu o zalecenia Kolegium przed wydaniem przez te organy rozstrzygnięć i ewentualnego zmodyfikowania wniosku wszczynającego postępowanie - której to możliwości, w konsekwencji powyższego naruszenia, strona została sprzecznie z art. 9 k.p.a. bezprawnie pozbawiona;

b) art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 6 k.p.a. w zw. z art. 131 ust. 1 pkt 2 oraz art. 77 ust. 1 pkt 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku poprzez jego niezastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji oraz postanowienia organu uzgodnieniowego, w sytuacji kiedy postanowieniem tym bezzasadnie, wbrew art. 131 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, przypisano organowi uzgodnieniowemu kompetencje do oceny czy dane przedsięwzięcie ma charakter ekologiczny, która to ocena wykracza poza upoważnienie ustawowe udzielone w trybie art. 77 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, co w konsekwencji doprowadziło do odmowy uzgodnienia warunków środowiskowych przedsięwzięcia z uwagi na rzekomy brak charakteru ekologicznego planowanej działalności, które to ustalenia organ uzgodnieniowy poczynił z przekroczeniem swoich kompetencji, wkraczając w kompetencje przyznane wyłącznie jednostkom certyfikującym, o których mowa w przepisach rozporządzenia WE oraz ustawy z 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym (tj. Dz.U. z 2020, poz. 1324) [dalej: ustawa o rolnictwie ekologicznym];

c) art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 6 i 8, art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego zebranego w sprawie, zignorowanie przez Kolegium zasady legalności działania organów administracji oraz zasady działania w sposób pogłębiający zaufanie do organów władzy publicznej, polegające na utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji, jak również postanowienia organu uzgodnieniowego - Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Ł. z [...] stycznia 2021 r., w sytuacji kiedy organ I instancji wydając decyzję odmawiającą określenia środowiskowych uwarunkowań dla inwestycji skarżącego, dokonał wyrywkowej oceny zgromadzonego materiału dowodowego i m.in. pominął ustalenia opinii sporządzonej przez niezależnego rzeczoznawcę [...] dr inż. R.G. oraz złożone przez skarżącego w piśmie z 12 lutego 2021 r. wyjaśnienia co do zarzutów organu uzgodnieniowego w przedmiocie rzekomych braków i nieprawidłowości raportu środowiskowego, co skutkowało błędnym uznaniem, że po pierwsze uzasadniona jest odmowa uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia, a po drugie zachodzą podstawy do odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla ww. przedsięwzięcia i wydaniem decyzji odmownej, a w konsekwencji doprowadziło do bezzasadnego utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji, w sytuacji kiedy decyzja ta jak i leżące u jej podstawy postanowienie organu uzgodnieniowego winna być uchylona i przekazana do ponownego rozpoznawania organowi I instancji i organowi uzgodnieniowemu;

d) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. art. 85 ust. 1 i 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji, która ze względu na nienależyte uzasadnienie przez organ I instancji, polegające na zawarciu w nim jedynie ogólnikowych sformułowań, że ustalenia zawarte w raporcie i jego uzupełnieniach są "niepełne i niewystarczające" bez konkretnego wyjaśnienia, jakie to nieścisłości - zdaniem organu I instancji - uniemożliwiły ustalenie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia, a także niewyjaśnienie w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione uzgodnienia i opinie organów, o których mowa w art. 77 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, w tym zwłaszcza postanowienie RDOŚ z [...] stycznia 2021 r., które to nienależyte uzasadnienie powoduje niemożność zweryfikowania przez stronę prawidłowości wydanej decyzji administracyjnej, winna być wyeliminowana z obrotu prawnego, czego Kolegium zaniechało uznając decyzję organu I instancji za odpowiadającą prawu;

e) art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego zebranego w sprawie, w tym zwłaszcza złożonego przez skarżącego raportu o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia wraz z dołączonymi do niego aneksami, co skutkowało uznaniem przez Kolegium, że planowana inwestycja nie będzie spełniać wymogów dotyczących minimalnej powierzchni wybiegu dla kur niosek, z uwagi na fakt, iż na terenie planowanego wybiegu przepływa rzeka, która ogranicza dostęp do terenów za rzeką, w sytuacji kiedy z analizy raportu środowiskowego wprost wynika, że skoro na wybieg przeznaczone są również tereny znajdujące się za rzeką, to Inwestor przewidział rozwiązania zapewniające kurom swobodne przedostawanie się przez rzekę w postaci kładki umożliwiające kurom przejście na drugą stronę, a zatem wykorzystana będzie cała powierzchnia planowanego kurnika, a także poprzez niewykazanie na jakich konkretnych ustaleniach i elementach materiału dowodowego Kolegium oparło swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji; które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy, jako że w ich wyniku, poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, bezprawnie pozbawiono skarżącego możliwości czynnego udziału w sprawie w ramach dwuinstancyjnego toku sprawy, podczas gdy celem zapewnienia skarżącemu takiej możliwości, kiedy mógłby ustosunkować się do stanowiska organu I instancji czy organu uzgodnieniowego, ewentualnie zmodyfikować treść swojego wniosku, Kolegium winno uchylić decyzję organu I instancji oraz postanowienie organu uzgodnieniowego i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania tym organom;

2. obrazę przepisów prawa materialnego, tj.:

a) art. 12 ust. 3 lit. e pkt li rozporządzenia WE w zw. z art. 6 k.p.a. poprzez bezzasadne zawężenie pojęcia "kurnik" do budynku (budynku inwentarskiego) w rozumieniu przepisów ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tj. Dz.U. z 2020, poz. 1333 ze zm.), w sytuacji kiedy wykładania literalna przepisów rozporządzenia WE w żadnym razie nie daje podstaw do takiego sposobu rozumienia pojęcia "kurnika", jaki przyjęło Kolegium, i nie wyklucza uznania za osobne kurniki pojedynczych sektorów, wydzielonych w jednym budynku inwentarskim;

b) art. 12 ust. 3 lit. g i art. 15 ust. 2 rozporządzenia WE w zw. z art. 6 k.p.a. poprzez bezzasadne uznanie, że do powierzchni wybiegu dla kur niosek nie można wliczać powierzchni lasu znajdującego się w obrębie tego wybiegu, w sytuacji kiedy las, podobnie jak każdy inny grunt, może pełnić funkcję wybiegu dla kur niosek, po uprzedniej konwersji zgodnie z art. 37 rozporządzenia WE, a tym samym uwzględniając powierzchnię lasów znajdujących się w obrębie planowanego przez skarżącego wybiegu dla kur niosek stwierdzić należy, iż powierzchnia wybiegu odpowiada wymogom przewidzianym w przepisach prawa dla chowu ekologicznego, a zatem w tym zakresie nie było podstaw do odmowy określenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia oraz do utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji.

Jednocześnie w trybie art. 106 § 3 ustawy p.p.s.a. skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z następujących dokumentów, na okoliczności wskazane poniżej:

1) pisma Dyrektora Departamentu Promocji i Jakości Żywności Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 20 września 2019 r. - celem wykazania, iż zarówno Kolegium, jak i organ I instancji oraz organ uzgodnieniowy, dokonały błędnej wykładni pojęcia "kurnika" w kontekście spełnienia przez planowane przedsięwzięcie wymogów chowu ekologicznego, poprzez przyjęcie założenia, że jako "kurnik" należy traktować cały budynek inwentarski, w sytuacji kiedy zgodnie z interpretacją przepisów rozporządzenia WE, przyjętą przez Ministerstwo, w pełni dopuszczalne i zgodne z prawem jest wydzielanie w obrębie jednego budynku inwentarskiego sektorów, z których każdy traktowany jest jako osobny "kurnik", ergo w danym budynku inwentarskim może być obsada większa aniżeli 3.000 kur niosek;

2) załącznika do newslettera Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska z kwietnia 2018 r. - na okoliczność wiedzy RDOŚ, iż w sytuacji kiedy w toku rozpoznawania niniejszej sprawy Kolegium, przestrzegając zasady dwuinstancyjności, uchyliłoby zaskarżone postanowienie organu uzgodnieniowego i przekazał temu organowi do ponownego rozpoznania, z uwzględnieniem prawidłowego sposobu wykładni przepisów dotyczących chowu ekologicznego w zakresie minimalnej powierzchni wybiegu dla kur niosek, dając przez to skarżącemu szansę na ustosunkowanie się do stanowiska organu uzgodnieniowego wyrażonego w oparciu o właściwą wykładnię przepisów prawa w zakresie dotyczącej minimalnej powierzchni wybiegu dla kur niosek skarżący miałby możliwość zmodyfikowania wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla chowu kur niosek poprzez wskazanie mniejszej ilości planowanej obsady niż maksymalna możliwa do utrzymania ilość zwierząt;

3) wiadomości e-mail od jednostki certyfikującej z 29 lipca 2021 r. - na okoliczność potwierdzenia możliwości dokonania konwersji połaci leśnych, znajdujących się na terenie wybiegu dla kur niosek, co świadczy o tym, że wbrew ustaleniom Kolegium wskazany przez skarżącego i opisany w raporcie środowiskowym teren wybiegu dla kur niosek może być w całości przez nie wykorzystywany.

W konsekwencji skarżący wniósł o uwzględnienie skargi, przeprowadzenie w sprawie rozprawy, uchylenie zaskarżonej decyzji, jak również decyzji organu I instancji ją poprzedzającej i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania, zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi A.B. podnosił przede wszystkim, że projektowane przedsięwzięcie (budynek inwentarski) posiada wydzielone i odosobnione sektory, z których każdy posiada indywidualny wybieg. Takie rozwiązanie zapewnia, że kury przebywające w jednym sektorze nie mają żadnej styczności z kurami z pozostałych sektorów, posiadają swój własny wybieg, na którym przebywają i swobodnie mogą się przemieszczać. Każdy z tych sektorów powinien być zatem traktowany jako jedna jednostka produkcyjna, zapewniająca indywidualny wybieg o powierzchni adekwatnej do ilości kur niosek zlokalizowanych w danym sektorze w ilości zgodnej z wymogami chowu ekologicznego.

W zakresie ustaleń Kolegium co do tego, że wybieg dla kur niosek planowany w ramach przedmiotowej inwestycji nie spełnia wymogu co do minimalnej powierzchni, a to z uwagi na występujące na jego terenie obszary leśne oraz rzekę, skarżący skonstatował, że przepisy rozporządzenia WE nie precyzują specyfiki terenu, na którym może zostać zlokalizowany wybieg dla kur niosek, nie definiują również pojęcia "wybiegu". Co do wykorzystania na potrzeby wybiegu dla kur niosek obszarów leśnych podniósł, iż wbrew stanowisku Kolegium obszary takie, po uprzedniej konwersji, mogą z powodzeniem pełnić funkcję wybiegu dla kur niosek. Zostało to zresztą potwierdzone przez jednostkę certyfikującą, odpowiedzialną za weryfikację spełnienia wymogów chowu ekologicznego. W kontekście natomiast konieczności wyłączenia powierzchni terenów położonych za rzeką skarżący zwrócił uwagę, że nad rzeką planowane są kładki, a tereny znajdujące się za rzeką zostały wyraźnie zaznaczone jako tereny przeznaczone pod wybieg dla kur niosek.

Skarżący zaznaczył, że RDOŚ odmawiając uzgodnienia warunków realizacji dla przedsięwzięcia z powołaniem się na okoliczności dotyczące rzekomego braku spełnienia przez to przedsięwzięcie warunków chowu ekologicznego wykroczył poza swoje kompetencje i odniósł się do kwestii pozaśrodowiskowych, a więc takich, które nie podlegają jego ocenie w procedurze uzgodnieniowej na podstawie art. 77 ustawy. Do weryfikowania spełnienia warunków chowu ekologicznego, wynikających z rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 z 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylające rozporządzenie (EWG) nr.2092/91 (Dz.U.UE.L.2007.189.1 z 2007.07.20) oraz przepisów Unii Europejskiej wydanych w trybie tego rozporządzenia, zgodnie z przepisami ustawy o rolnictwie ekologicznym powołane są bowiem jednostki certyfikujące. RDOŚ nie jest taką jednostką, a zatem nie ma upoważnienia do wypowiadania się w kwestiach spełnienia wymogów chowu ekologicznego na etapie uzgadnianie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Skarżący wskazał, że dla oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, nie jest istotne, czy przedmiotowe przedsięwzięcie ma charakter ekologiczny (dotyczy chowu ekologicznego kur niosek), czy też nie, jest to bowiem kwestia poboczna, od której nie zależy rozstrzygnięcie w kwestii środowiskowych uwarunkowań danej inwestycji. Ocena, czy dana inwestycja klasyfikuje się do produkcji ekologicznej nie jest rolą regionalnego dyrektora ochrony środowiska, gdyż do tego powołane są - na podstawie przepisów prawa unijnego - specjalne jednostki certyfikujące.

Skarżący zarzucił także, iż wbrew wymogowi wynikającemu z art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. b tiret drugi ustawy organ I instancji nie wyjaśnił, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione ustalenia zawarte w postanowieniu RDOŚ w Ł. z [...] stycznia 2020 r. o odmowie uzgodnienia warunków realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia. Organ I instancji ograniczył się jedynie do bezkrytycznego i bezrefleksyjnego "przekopiowania" fragmentów uzasadnienia zawartych w uzasadnieniu wspomnianego postanowienia, traktując je jako własne. Wójt Gminy D. powtarza za RDOŚ w Ł., że informacje zawarte w raporcie, a także jego uzupełnieniach są "niepełne i niewystarczające" nie objaśniając stronie, jakie konkretnie nieścisłości wpłynęły na decyzję organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Tytułem wstępu należy wyjaśnić, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z 20 października 2021 r. niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 1842) [dalej: ustawa covidowa]. W związku ze zmianą art. 15 zzs4 tej ustawy wynikającą z art. 4 pkt 3 ustawy z 28 maja 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1090), która weszła w życie 3 lipca 2021 r., w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. Zgodnie zaś z art. 15 zzs4 ust. 3 wskazanej ustawy covidowej przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

Jednocześnie należy wskazać, że na tle powołanego przepisu w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażono pogląd, iż "prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m.in. dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami uCOVID-19 jest m.in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19 (...). Z perspektywy zachowania prawa do rzetelnego procesu sądowego najistotniejsze jest zachowanie prawa przedstawienia przez stronę swojego stanowiska w sprawie (gwarancja prawa do obrony). (...) Dopuszczalne przepisami szczególnymi odstępstwo od posiedzenia jawnego sądu administracyjnego na rzecz formy niejawnej winno bowiem następować z zachowaniem wymogów rzetelnego procesu sądowego" (zob. uchwała NSA z 30 listopada 2020 r., II OPS 6/19).

W okolicznościach niniejszej sprawy należy stwierdzić wypełnienie się warunków określonych w art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy covidowej. Rozpoznanie przedmiotowej sprawy jest konieczne, co znajduje potwierdzenie w zarządzeniu o rozprawie zdalnej z 14 września 2021 r., jednakże rozprawy tej, wymaganej przez ustawę, nie można przeprowadzić na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku z uwagi na fakt, że organ nie potwierdził możliwości technicznych w zakresie uczestniczenia w tej rozprawie, mimo wezwania, co skutkowało skierowaniem sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w trybie wskazanego przepisu, o czym strony zostały zawiadomione w drodze zarządzenia z 13 października 2021 r.

Nie ulega przy tym wątpliwości, że wymagany przywołaną wyżej uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego standard ochrony praw stron i uczestników w niniejszej sprawie został zachowany, skoro wskazanym powyżej zarządzeniem strony zostały powiadomione o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne i miały możliwość zajęcia stanowiska w sprawie, względnie uzupełnienia dotychczasowej argumentacji (zarządzenie o rozprawie zdalnej z 14 września 2021 r.).

Przechodząc zatem do kontroli legalności zaskarżonej decyzji należy wyjaśnić, że stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) [dalej: ustawa p.p.s.a.], sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.

Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art.145 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ustawy p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 ustawy p.p.s.a.).

Dokonując kontroli w ramach tak zakreślonej kognicji sądów administracyjnych, Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa w sposób określony w powołanych przepisach, co uzasadnia jej uchylenie w całości.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z [...] r. (znak [...]) utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy D. z [...] r. (znak [...]) odmawiającą określenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia pod nazwą "Budowa budynku inwentarskiego, w skład którego wchodzą: zespół 12-stu sektorów o planowanej obsadzie 2611 sztuk kur niosek każdy, ogrody zimowe, pakownia z częścią socjalną, wiata magazynowa. Budowa mieszalni pasz, w skład której wchodzą: budynek technologiczny mieszalni pasz, instalacja technologiczna, dwa silosy zbożowe o pojemności do 130 m3 każdy, cztery silosy zbożowe o pojemności do 55 m3 każdy, trzy silosy paszowe o pojemności do 35 m3 każdy, jeden silos na materiały o pojemności do 50 m3. Budowa brodzika dezynfekcyjnego. Budowa zbiornika bezodpływowego na ścieki bytowe o poj. min. 10 m3. Budowa czterech zbiorników bezodpływowych na ścieki technologiczne o łącznej pojemności min. 40 m3. Budowa podziemnego zbiornika ppoż. o poj. 150 m3 wraz z przelewem awaryjnym i wylotem do rowu odwadniającego. Budowa zewnętrznych instalacji: kanalizacji sanitarnej, kanalizacji technologicznej, kanalizacji deszczowej, wodociągowej i elektrycznej" planowanego na działkach nr ewid. 69/1, 69/2, 69/3, 69/4, 69/5, 69/6, 69/7, 69/8, 69/9, 69/10, 69/11, 69/12, 69/13, obręb T., gm. D.

Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tj. Dz.U. z 2020 r., poz. 247 z późn. zm.) [dalej: ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku]. Zgodnie z art. 71 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Niespornym jest w niniejszej sprawie, że zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 104 rozporządzenia Rady Ministrów z 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019, poz. 1839 z późn. zm.) [dalej: rozporządzenie środowiskowe] przedmiotowe przedsięwzięcie zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.

Wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych oraz decyzji o pozwoleniu na zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części - wydawanych na podstawie ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tj. Dz.U. z 2020 r., poz. 1333), co wynika z treści art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dołącza się do wniosku o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 72 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku). Stosownie do art. 71 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania dla realizacji konkretnego przedsięwzięcia. Nie jest to decyzja uznaniowa. Oznacza to, iż organ właściwy do wydania tej decyzji winien przeprowadzić postępowanie przewidziane przepisami powołanej ustawy i jest zobligowany wydać tę decyzję, jeżeli inwestor spełni wymagania określone przepisami ustawy.

Przesłanki wydania decyzji negatywnej, tzn. decyzji o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia, muszą wynikać z konkretnie wskazanych uregulowań prawnych i faktycznych. Odmowa wydania takiej decyzji może zatem nastąpić w przypadku wystąpienia sprzeczności planowanego przedsięwzięcia z postanowieniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego (art. 80 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku), odmowy uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia przez organ współdziałający (art. 80 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku), czy też sprzeczności z innymi przepisami prawa. Podstawę taką może również stanowić wynikająca z art. 81 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku odmowa zgody na realizacje przedsięwzięcia w innym wariancie niż proponowany przez wnioskodawcę.

Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa wyłącznie wpływ planowanego przedsięwzięcia na środowisko i wymagania, jakie powinny być spełnione, by zminimalizować skutki negatywnego wpływu na środowisko czynników dla niego szkodliwych. Ocena oddziaływania na środowisko jest więc szczególną procedurą mającą na celu ocenę skutków realizacji danego przedsięwzięcia na środowisko i jego elementy, decydującą o możliwości realizacji przedsięwzięcia. W sprawie takich inwestycji jak niniejsza do przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko był upoważniony organ niewyspecjalizowany w ochronie środowiska - w tym przypadku wójt (art. 75 ust. 1 pkt 4 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku).

Przed wydaniem decyzji, właściwy organ uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia z organem wyspecjalizowanym: regionalnym dyrektorem ochrony środowiska (art. 77 ust. 1 pkt 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku). Organ ten, z racji swoich kompetencji, jest w stanie samodzielnie ocenić wpływ inwestycji na środowisko, w oparciu o dane faktyczne wskazane w raporcie. Należy jednak zaznaczyć, że w postępowaniu administracyjnym, zgodnie z regułami wynikającymi z art. 7 k.p.a., obowiązuje zasada prawdy obiektywnej obligująca do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności stanu faktycznego. W związku z tym, nawet gdy nikt nie kwestionuje prawidłowości sporządzenia raportu oraz danych w nim zawartych, organ wydający decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach musi samodzielnie ocenić, czy został on sporządzony zgodnie z przepisami. Organ prowadzący postępowanie w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia może przy spełnieniu określonych warunków wydać decyzję negatywną. Musi to jednak szczegółowo uzasadnić, odnosząc się do całego zgromadzonego materiału dowodowego, w tym w szczególności do raportu i postanowienia organu uzgadniającego.

Organ nie może a priori założyć, biorąc pod uwagę charakter przedsięwzięcia, że inwestor nie będzie w stanie spełnić ciążących na nim warunków, bez dogłębnej analizy raportu, przyjętych w jego ramach założeń. Analizy te w przypadku odmowy uzgodnienia warunków inwestycji winny bardzo precyzyjnie określać przyczyny takowej odmowy, ze szczegółowym wskazaniem okoliczności, które to spowodowały.

Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach ma bowiem dostarczyć wiążących informacji dla organów orzekających na kolejnym etapie realizacji inwestycji celem skonkretyzowania wymagań ochrony środowiska (art. 86 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku). Organ orzekający o środowiskowych uwarunkowaniach danego przedsięwzięcia ma więc obowiązek kierować się wynikającą z art. 6 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (tj.: Dz.U. z 2021 r., poz. 1973 ze zm.) [dalej: Prawo ochrony środowiska] zasadą przezorności, obligującą do przewidzenia wszystkich skutków ingerencji w środowisko na etapie realizacji i eksploatacji planowanej inwestycji.

Dlatego tak ważną rzeczą jest to, aby organ administracji dokonał rzetelnej, wnikliwej i wszechstronnej oceny raportu przy zachowaniu wszystkich obowiązujących reguł dowodowych. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko stanowi kluczowy dowód w sprawach dotyczących ustalenia środowiskowych uwarunkowań danej inwestycji. W konsekwencji organ I instancji, jak i organ odwoławczy, mają obowiązek sprawdzenia zawartości raportu w kontekście spełnienia wymogów formalnych i merytorycznych, co oznacza zwłaszcza ustalenie, czy opracowany raport zawiera komplet niezbędnych informacji pozwalających na ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w tym tereny sąsiednie, a zwłaszcza danych identyfikujących rodzaj i skalę skutków środowiskowych oraz społecznych. Obowiązkiem organów jest również sprawdzenie wszystkich materiałów stanowiących podstawę sporządzonego raportu. Ustalenia zawarte w raporcie mogą służyć wydaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach tylko wówczas, gdy raport jest rzetelny, spójny oraz wolny od niejasności i nieścisłości. Natomiast skuteczność zarzutów wobec raportu może być zróżnicowana w zależności od poparcia ich odpowiednimi dowodami i konkretną argumentacją, jednak w każdym przypadku rzeczą organu administracji jest wyjaśnienie i ocena rozbieżnych stanowisk dotyczących oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (wyroki NSA z: 26 marca 2015 r., II OSK 2032/13; 28 sierpnia 2014 r., II OSK 464/13; 5 marca 2015 r., II OSK 1858/13; 20 stycznia 2012 r., II OSK 2094/10; 18 maja 2016 r., II OSK 2151/14).

Zauważyć też należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jest dokumentem prywatnym inwestora będącym dowodem w postępowaniu administracyjnym i podlegającym ocenie właściwego organu (wyrok NSA z 18 marca 2009 r., sygn. II OSK 383/08, a także K. Gruszecki, Ustawa o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko. Komentarz, Wrocław 2009 s. 179 uw. 2). Tym samym raport nie jest w istocie opinią biegłego w rozumieniu art. 84 k.p.a., a jedynie ma status dokumentu prywatnego będącego ekspertyzą rzeczoznawcy, będący w istocie przedstawieniem własnego poglądu przez daną stronę przy zaakcentowaniu, że pogląd ów odpowiada stanowisku rzeczoznawcy (K. Knoppek, Dokument w procesie cywilnym, Poznań 1993 s. 107- 108; T. Ereciński w: k.p.c. Komentarz LexisNexis 2009 t. 1 s. 712 uw. 15, s. 758 uw. 18). Tym niemniej raport sporządzany przez inwestora wchodzi w skład materiału dowodowego sprawy, jest dowodem z dokumentu i jak każdy inny dowód podlega regułom postępowania dowodowego, w tym swobodnej ocenie dowodów zgodnie z art. 80 k.p.a.

Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, jest zatem jednym z najważniejszych elementów postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, mającym ułatwić ustalenie wszystkich potencjalnych zagrożeń związanych z realizacją planowanego przedsięwzięcia (K. Gruszecki, Komentarz do ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, Wrocław 2009, s. 179).

W ramach charakterystyki tego dokumentu, warto wskazać, iż poprzednia ustawa z 9 listopada 2000 r. o dostępie do informacji o środowisku i jego ochronie oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 109, poz. 1157 z późn. zm.) zrezygnowała z wcześniej obowiązującego wymogu wykonywania oceny oddziaływania na środowisko przez biegłych, i aktualnie nie ma żadnych ograniczeń podmiotowych, kto może wykonywać raport. Jednakże w praktyce dokumenty takie przygotowywane są przez osoby posiadające stosowne wykształcenie. Raport opracowywany jest na zlecenie podmiotu zainteresowanego realizacją przedsięwzięcia, ale oceniany przez organ administracji przeprowadzający ocenę oddziaływania na środowisko.

Raport oceniany jest przez organ wydający decyzję określającą uwarunkowania środowiskowe, a uczestnicy postępowania mają możliwość zgłoszenia zastrzeżeń dotyczących tego dowodu. Zastrzeżenia te jednak nie mogą być gołosłowne, lecz powinny być poparte np. ekspertyzą, która w sposób udokumentowany wskazuje na wady raportu. Podzielając ww. przedstawione stanowisko należy zauważyć, że w toku kontrolowanego postępowania administracyjnego nie przedstawiono w istocie żadnego przeciwdowodu przeciwko sporządzonemu raportowi.

Istotne jest natomiast, w szczególności w świetle przeprowadzonych powyżej rozważań dotyczących charakteru raportu, prawnych możliwości jego badania przez organ oraz kwestii możliwości dokonywania ocen materiału dowodowego przez organ, że w realiach niniejszej sprawy w praktyce organ nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący materiału dowodowego zebranego w sprawie. Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, jak również postanowienie organu uzgodnieniowego - Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Ł. z [...] stycznia 2021 r., w sytuacji gdy organ I instancji wydając decyzję odmawiającą określenia środowiskowych uwarunkowań dla inwestycji, dokonał niepełnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego. Słusznie bowiem podnosi skarżący, iż pominięto ustalenia opinii sporządzonej przez niezależnego rzeczoznawcę [...] dr inż. R.G. oraz złożone przez skarżącego w piśmie z 12 lutego 2021 r. wyjaśnienia co do zarzutów organu uzgodnieniowego w przedmiocie braków i nieprawidłowości raportu środowiskowego. Skutkowało to w efekcie uznaniem, że uzasadniona jest odmowa uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia, a ponadto, że zachodzą podstawy do odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla ww. przedsięwzięcia i wydaniem decyzji odmownej, w konsekwencji doprowadzając do utrzymania w mocy decyzji organu I instancji. Przypomnieć zatem należy raz jeszcze, że organ winien bardzo dokładnie rozważyć wszelkie dostępne mu materiały dowodowe, w szczególności te przedkładane przez stronę postępowania.

Odwołać się jeszcze należy do treści art. 85 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, który określa wymogi uzasadnienia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W odniesieniu do decyzji, w przypadku których została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, uzasadnienie decyzji powinno zawierać m.in. uzasadnienie stanowiska, o którym mowa w art. 82 ust, 1 pkt 4 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, który stanowi, że w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wydawanej po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ przedstawia m.in. stanowisko w sprawie konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.

Z treści uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika natomiast, że organ ten w ogóle nie przeanalizował wskazanego pisma skarżącego z 12 lutego 2021 r., jak również załączonej opinii rzeczoznawcy, traktując ją jako dokument prywatny i nie mający znaczenia dla sprawy, wobec innych ustaleń organu, mimo iż zostało one złożone przez skarżącego na 2 tygodnie przed wydaniem decyzji. Zatem organ przed wydaniem decyzji pozostawał w jego posiadaniu i winien rozważyć zawarte w nim argumenty. W treści tego pisma skarżący odniósł się natomiast w sposób wyczerpujący do zarzutów, jakie względem przedłożonego raportu środowiskowego podniósł RDOŚ w Ł. w postanowieniu odmawiającym uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia, a także wskazał na naruszenia, jakich dopuścił się organ uzgodnieniowy, które – jego zdaniem - niewątpliwie powinny zostać wyeliminowane poprzez ponowne zwrócenie się do RDOŚ w Ł. o analizę raportu środowiskowego z uwzględnieniem wyjaśnień przedłożonych przez skarżącego.

Zgodzić się zatem należy ze skarżącym, w kontekście powyższych ustaleń, że skoro organ nie rozpoznał i nie odniósł się do wszystkich dokumentów i wyjaśnień przedkładanych przez stronę skarżącą, a dotyczących istotnych elementów raportu oddziaływania na środowisko, to zasadnym jest zarzut, iż postępowanie nie zostało rozpoznane merytorycznie w całokształcie sprawy. Zasadnym jest tym samym zarzut naruszenia zasady przekonywania, zobowiązującej organ do oparcia się na przekonujących podstawach, wskazanych w uzasadnieniu decyzji. Pamiętać bowiem należy, iż uzasadnienie decyzji jest tak samo ważne, jak jej rozstrzygnięcie, zarówno dla strony, jak i dla pozostałych uczestników obrotu prawnego, w których sferze prawnej decyzja ta wywołuje jakiekolwiek skutki, gdyż winna być możliwa do skontrolowania pod względem jej zgodności z prawem i powinna odzwierciedlać stanowisko organu oraz tłumaczyć przebieg rozumowania prowadzący do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego do rzeczywistej sytuacji faktycznej. W orzecznictwie podkreśla się, że taka decyzja jest źródłem praw jej adresatów albo nałożonych na nich obowiązków, gdyż kształtuje treść stosunku administracyjnoprawnego. Natomiast motywy oraz tok rozumowania organu, przedstawiające ocenę i proces konkretyzacji stosunku administracyjnoprawnego w danej sprawie, powinny zostać przedstawione w uzasadnieniu decyzji w sposób spójny, logiczny i wyczerpujący, aby możliwe było poznanie przez stronę i w miarę możliwości zaakceptowanie zasadności przesłanek, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy, a w dalszej kolejności - by umożliwić pełną i rzetelną kontrolę takiej decyzji przez sąd (por. m.in. wyroki NSA z 17 maja 2011 r., II OSK 672/10 oraz z 10 grudnia 2014 r., II OSK 1241/13 i wyrok WSA w Opolu z 28 października 2010 r., II SA/Op 369/10).

W tym wypadku usprawiedliwiony jest zatem zarzut naruszenia zasad ogólnych procedury administracyjnej, w tym określonych w art. 8, art. 9 i art. 11 k.p.a.

Dodatkowo podkreślić należy, iż trafnie wskazał skarżący, że organ I instancji jedynie powtórzył za RDOŚ w Ł., że informacje zawarte w raporcie, a także jego uzupełnieniach są "niepełne i niewystarczające". Organ nie wyjaśnił w związku z tym stronie, jakie konkretnie nieścisłości wpłynęły na jego decyzję i co winien skarżący poprawić, uzupełnić w raporcie, aby był on prawidłowy i nie budził wątpliwości organu. Zabrakło skonkretyzowania zarzutów co do raportu, precyzyjnego wskazania jego braków, tak aby strona mogła się odnieść do tak postawionych zarzutów i ewentualnie dokonać korekty, uzupełnienia treści raportu. Takowego jednakże uzasadniania zabrakło, a tym samym stronie uniemożliwiono zweryfikowania prawidłowości wydanej decyzji, albowiem w praktyce nie jest ona w stanie ocenić czym de facto kierował się organ I instancji odmawiając ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji, w którym nie podano ustaleń w kwestiach istotnych dla rozstrzygnięcia oraz niedostatecznie wyjaśniono jej podstawy prawne i nie odniesiono się do wszystkich istotnych zarzutów i wyjaśnień skarżącego, a więc uzasadnienie, które nie sprecyzowało stanowiska i treści wydanej decyzji, stanowi o niespełnieniu wymogów z art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Narusza też kodeksową zasadę przekonywania (art. 11 k.p.a.).

Odnośnie zaś do treści uzasadnienia decyzji Kolegium, to powołało się ono równie ogólnikowo na to, że organ I instancji "rozważył kwestie oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko i zdrowie ludzi, kierując się zasadą przezorności stanowiącą zasadę prawa unijnego art. 191 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, zgodnie z którą należy wszelkie prawdopodobieństwo wystąpienia negatywnych skutków traktować tak jak pewność ich wystąpienia. Kierując się tą zasadą uznał, iż wątpliwość, czy dane negatywne oddziaływanie należy uznać za znaczące czy nieznaczące, rozstrzygnąć należy na korzyść środowiska przyjmując, że będzie ono znaczące".

Trafnie w tym zakresie wskazuje skarżący, iż założenia art. 191 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej w kontekście powołanej przez organ I instancji zasady przezorności przewidują nie tyle brak ingerowania w środowisko poprzez realizację nowych inwestycji, a podejmowanie takich przedsięwzięć z zachowaniem odpowiednich środków, m.in. dostępnych danych naukowo-technicznych. Tak też uznaje się w doktrynie, gdzie komentatorzy wprost wskazują, że "Najpełniejszym wyrazem zasady ostrożności jest obowiązek stosowania najlepszych dostępnych technik/technologii (ang. best available techniąues, best available technology) wynikający wprost z art. 191 ust. 3 TFUE, który zobowiązuje do uwzględniania dostępnych danych naukowo-technicznych przy opracowywaniu polityki w dziedzinie środowiska (por. komentarz do art. 191 ust. 3 - M. Nowacki, A. Przyborowska-Klimczak [w:] Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Komentarz. Tom II (art. 90-222), red. K. Kowalik-Bańczyk, M. Szwarc-Kuczer, A. Wróbel, Warszawa 2012, art. 191).

Pamiętać również należy, że ustawodawca w art. 85 ust. 1 i 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku przewidział szczególne wymogi w odniesieniu do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Tym samym generalny wymóg uzasadnienia decyzji przewidziany w art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. jest rozwijany przez przepisy ww. ustawy. Wbrew wymogowi wynikającemu z art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. b tiret drugie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku organ I instancji, czyli Wójt Gminy D., nie wyjaśnił, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione ustalenia zawarte w postanowieniu RDOŚ w Ł. z [...] stycznia 2020 r. o odmowie uzgodnienia warunków realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia.

Przesłanki określające, czym ma kierować się organ wydający decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach przy nakładaniu tego obowiązku, zostały wskazane w art. 82 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Przepis ten stanowi, że organ stwierdza konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, biorąc pod uwagę w szczególności następujące okoliczności, jeżeli: posiadane na etapie wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dane na temat przedsięwzięcia nie pozwalają wystarczająco ocenić jego oddziaływania na środowisko; ze względu na rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia oraz jego powiązania z innymi przedsięwzięciami istnieje możliwość kumulowania się ich oddziaływań oraz istnieje możliwość oddziaływania przedsięwzięcia na obszary wymagające specjalnej ochrony ze względu na występowanie gatunków roślin i zwierząt lub ich siedlisk lub siedlisk przyrodniczych objętych ochroną, w tym obszary Natura 2000 oraz pozostałe formy ochrony przyrody.

W ocenie Sądu wskazane powyżej naruszenia co do uzasadnienia zaskarżonych decyzji mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Działanie bowiem, któremu zarzucić można brak kompletnej i rzetelnej analizy materiału dowodowego, zgromadzonego w sprawie, stanowi o naruszeniu zasady dochodzenia prawdy obiektywnej, tj. art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez niepodjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym zignorowaniu informacji płynących z dokumentów uzupełniających raport o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia oraz pism skarżącego zawierających wyjaśnienia co do zastrzeżeń RDOŚ w Ł. (dowody z dokumentów), a także na niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego wbrew ciążącemu na organie na podstawie art. 77 k.p.a. obowiązkowi w tym zakresie.

Jak już wspomniano raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jest najistotniejszym dowodem w postępowaniu w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, mającym ułatwić ustalenie wszystkich potencjalnych zagrożeń związanych z realizacją planowanego przedsięwzięcia. Jego zadaniem jest zanalizowanie i określenie, jaki będzie zakres oddziaływania projektowanego przedsięwzięcia na środowisko, przy uwzględnieniu planowanych rozwiązań inwestycyjnych i zestawienie tego z innymi możliwościami (wariantami). Organ wydający decyzję określającą uwarunkowania środowiskowe ma obowiązek dokonania na podstawie art. 80 k.p.a. oceny wartości dowodowej raportu, a uczestnicy postępowania mają możliwość zgłoszenia zastrzeżeń dotyczących tego dowodu (por. wyrok WSA w Lublinie z 31 marca 2011 r., II SA/Lu 845/10).

Przechodząc do analizy zarzutów skargi odnoszących się do prawa materialnego, w ocenie Sądu, w zasadniczej części okazały się one także uzasadnione.

Odnosząc się w pierwszym rzędzie do zarzutu dotyczącego nieprawidłowego zdefiniowania przez Kolegium pojęcia "kurnik" i stwierdzenia w związku z tym naruszenia normy art. 12 ust. 3 pkt e (ii) rozporządzenia WE wskazać należy, że Kolegium w tym aspekcie zgodziło się z organem I instancji, że pod pojęciem kurnika należy rozumieć budynek inwentarski jako całość, a nie wydzielone w nim sektory, a jednym z argumentów przemawiających na korzyść takiego założenia było stwierdzenie Kolegium, że "celem chowu w warunkach ekologicznych jest zapewnienie kurom lepszego dostępu do terenów na wolnym powietrzu". Zauważyć przy tym jednak należy, iż organ przyznaje równocześnie, że przepisy mającego zastosowanie w sprawie rozporządzenia WE nie zawierają definicji kurnika. Takiej definicji nie zawierają też przepisy krajowe.

W ocenie Sądu, zgodzić się należy z twierdzeniami skarżącego, że jeżeli projektowane przedsięwzięcie (budynek inwentarski) posiada wydzielone i odosobnione sektory, z których każdy posiada indywidualny wybieg, to takie rozwiązanie zapewnia, że kury przebywające w jednym sektorze nie mają żadnej styczności z kurami z pozostałych sektorów, posiadają swój własny wybieg, na którym przebywają i swobodnie mogą się przemieszczać. Gwarantować to winno kurom z poszczególnych sektorów – jak wskazuje inwestor - nieograniczony "dostęp do terenów na wolnym powietrzu". Ten aspekt, tj. fakt zaplanowania osobnych sektorów, z osobnymi wyjściami winien zostać przez organy dogłębnie zbadany, organy natomiast ograniczyły się w tym względzie jedynie do ogólnych stwierdzeń i opierając się li tylko na fakcie przekroczenia w ramach budynku liczby 3.000 sztuk drobiu stwierdziły niespełnienie wymagań przez inwestycję. Brak takiej analizy świadczy, w ocenie Sądu, że organy nie dokonały kompletnej i wnikliwej analizy materiału dowodowego, dopuszczając się naruszenia przepisów postępowania.

Formułując taką tezę, zdaniem Sądu trzeba wskazać na następujące okoliczności i dowody zgłoszone przez stronę skarżącą. Nie bez znaczenia zatem będzie opinia Dyrektora Departamentu Promocji i Jakości Żywności Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi zawarta w piśmie z 20 września 2019 r., co istotne kierowanym do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Ł., a zatem znana organom opiniującym, zakładającą możliwość wydzielania w ramach jednego budynku inwentarskiego kilku sektorów, z których każdy traktowany jest jako osobny kurnik w rozumieniu przepisów rozporządzenia WE. W opinii tej wprost zapisano, że "(...) w opinii Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, w zakresie produkcji ekologicznej "kurnik" można interpretować jako wydzieloną odrębną część większego budynku inwentarskiego, w którym to budynku łącznie może przebywać więcej niż 3000 szt. kur niosek (do 3000 w jednej odrębnej części- kurniku)". Uznać zatem należało, że wykładania celowościowa i literalna przepisów rozporządzenia WE w żadnym razie nie dawała podstaw do zawężenia pojęcia "kurnika" do pojedynczego budynku inwentarskiego. Kolegium nie było zatem uprawnione do dokonywania wykładni rozszerzającej przepisów rozporządzenia WE, tworząc wymóg czy założenia, których te przepisy nie przewidują.

Dalej należy także zauważyć, iż samo już literalne brzmienie tytułu art. 12 rozporządzenia WE, tj. "Szczegółowe warunki dotyczące pomieszczeń oraz praktyk gospodarskich dla drobiu" jasno wskazuje, iż unijny prawodawca konstruując przedmiotową regulację miał na celu unormowanie wymagań, jakie mają spełniać "pomieszczenia dla drobiu", w żadnym miejscu nie wprowadzając wykładni rozszerzającej, która nakazywałby odnoszenie (np. w kwestii warunku wielkości obsady z pkt e) pojęcia kurnika nie do "pomieszczenia", a do odrębnego "budynku".

Powyższe założenie znajduje także potwierdzenie w świetle konstrukcji całej Sekcji 2 rozporządzenia WE zatytułowanej "Pomieszczenia inwentarskie i praktyki gospodarskie" w skład której wchodzi analizowany art. 12. W zakresie Sekcji 2 prawodawca unijny w art. 10 wprowadził bowiem ogólne zasady dotyczące warunków w pomieszczeniach inwentarskich, rozgraniczając jednocześnie wymagania ogólne względem budynków (ust. 1, 2) oraz wymagania względem pomieszczeń (ust. 2, 4). Ogólne wymagania następnie doznają uszczegółowienia prawodawczego w kolejnych artykułach w zależności od rodzaju produkcji: art. 11 - dot. ssaków, art. 12 - dot. drobiu, art. 13 - dot. pszczelarstwa. W konsekwencji uznać należy, iż nie ma jakichkolwiek podstaw do dowolnego stosowania tych pojęć, w sytuacji kiedy legislacyjnie zostały one rozróżnione w treści ww. rozporządzenia WE.

Pamiętać przy tym należy, iż powszechnie przyjmuje się w orzecznictwie sądów zasadę pierwszeństwa wykładni językowej oraz pomocniczości wykładni systemowej i funkcjonalnej. Szeroko kwestia ta została poddana analizie m.in. w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 28 czerwca 2000 r., K 25/99, OTK 2000/5/141, w którym Trybunał stwierdził "W państwie prawnym interpretator musi zawsze w pierwszym rzędzie brać pod uwagę językowe znaczenie tekstu prawnego. Jeżeli językowe znaczenie tekstu jest jasne, wówczas - zgodnie z zasadą clara non sunt interpretanda - nie ma potrzeby sięgania po inne, pozajęzykowe metody wykładni. W takim wypadku wykładnia pozajęzykowa może jedynie dodatkowo potwierdzać, a więc wzmacniać, wyniki wykładni językowej wykładnią systemową czy funkcjonalną". Natomiast w wyroku Trybunału z 8 czerwca 1999 r. Trybunał stwierdził, iż "skoro treść przepisu, dzięki wykładni językowej, pozwala skonstruować obowiązującą normę, a ponadto wyraźna jest ratio legis tak ustalonej normy, to brak podstaw do stosowania wykładni systemowej i celowościowej" (SK 12/98, OTK 1999/5/96; por. także: post. Sądu Najwyższego z 17 maja 2000 r., KZP 7/00, OSNKW 2000/5-6/51; uchwała Sądu Najwyższego z 18 września 1998 r., III CZP 32/98, OSNC 1999/1/2; uchwała Sądu Najwyższego z 28 marca 1996 r., I PZP 40/95, OSNAP 1996/22/331). Również orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego nie pozostawia wątpliwości, iż pierwszeństwo w dekodowaniu norm prawa ma wykładnia językowa.

Mając zatem na uwadze powyższe tezy traktujące w sposób jednoznaczny o kolejności stosowanych metod wykładni i konieczności przypisania pierwszeństwa wykładni literalnej, nie sposób zgodzić się z poglądem organu I instancji (podtrzymanymi w zaskarżonej decyzji przez Kolegium) zgodnie z którym pod pojęciem kurnika należy rozumieć pojedynczy obiekt budowlany w rozumieniu przepisów ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, w sytuacji kiedy przepisy rozporządzenia WE takiego założenia w żadnym razie nie czynią. Teoria racjonalnego ustawodawcy nakazuje przyjąć, iż gdyby chciał definiować pojęcie "kurnika" w sposób, w jaki robi to Kolegium, z pewnością sformułowałby to precyzyjnie w treści przepisu rozporządzenia WE bądź też w słowniczku pojęciowym. Jeżeli jednak tego nie uczynił, to trudno domniemywać odmiennej jego woli wbrew temu, co jasno wynika z treści art. 12 ust. 3 rozporządzenia WE.

Niezrozumiałe jest także argumentowanie przez organ, w ślad za stanowiskiem RDOŚ, że "Biorąc pod uwagę potrzeby etologiczne kur oraz dystans, na jaki ptak może się oddalić od schronienia (kurnika), należy uznać, iż niemożliwym jest by stado kur niosek korzystało z całego wybiegu, wobec czego na obszarze bliskim kurnikowi będzie dochodzić do gromadzenia się zwierząt, co wpłynie na nadmierne zanieczyszczenie gleby i wód składnikami odżywczymi, głównie związkami azotu, wynikającymi ze zwiększonej podaży ptasich odchodów". Powstaje zatem uzasadniona obawa, że normy 170 kg N/ha/rok w najbliższym otoczeniu kurnika, przy utrzymywaniu hodowli w ilości 31.332 szt. kur niosek nie zostaną zachowane. Tak argumentacja ma charakter li tylko przypuszczeń, nie opiera się na jakichkolwiek argumentach natury prawnej, a przed wszystkim nie znalazła oparcia w dokumentacji, opiniach ekspertów, analizach zachowania zwierząt dokonanych przez specjalistów w tej dziedzinie, co mogłoby ewentualnie dawać asumpt do takowych stwierdzeń. Oparcie się natomiast jedynie na przekonaniu organu nie może stanowić podstawy do stawiania takowych tez, a na ich bazie uzasadniania stanowiska organu co do odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań środowiska, nawet o ile byłoby to jeden z argumentów do tego. Organ działając w granicach prawa winien opierać się tylko na sprawdzonych i popartych dowodami, czy stosowanymi analizami dokumentach, opracowaniach eksperckich.

Istotne wątpliwości budzą także prowadzone przez organy rozważania co do minimalnej wielkości wybiegu dla kur niosek.

W tym zakresie organ argumentował, że dla 31.332 szt. kur niosek minimalna powierzchnia wybiegu, zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia WE powinna wynosić 125.328 m2 (31.332 x 4 = 125.328). w tym względzie wskazywał organ, że jak wynika z uproszczonego wypisu z rejestru gruntów działki objęte inwestycją posiadają łączną powierzchnię 13,6334 ha. Dalej wyjaśnił, że w raporcie sporządzonym 6 listopada 2020 r. wskazano, że w ramach planowanej inwestycji zakłada się do przekształcenia grunt pod: budynkiem inwentarskim wraz z ogrodami zimowymi o powierzchni ok. 4.800 m2, silosami technologicznymi i mieszalniami o powierzchni ok. 350 m2, placami manewrowymi i brodzikiem o powierzchni ok. 3.400 m2, drogami z tłucznia (dojazdowej i pomiędzy placami manewrowymi) o powierzchni ok. 2.145 m2. Pozostałą część, stanowią tereny zielone o pow. 125.639 m2. Zdaniem organu, dodając wskazane w raporcie powierzchnie budynku inwentarskiego, silosów i mieszalni, placów manewrowych i brodzika oraz dróg z tłucznia wyszło, że łącznie pod tymi obiektami będzie zajęte ok. 10.695 m2. Z tego też względu, jak podniósł organ, łączna powierzchnia działek objętych projektowaną inwestycją wynosi 136.334 m2, pod teren dla wybiegu kur pozostaje zatem jedynie powierzchnia 125.639 m2, a zatem – jak skonstatował organ - należałoby przyjąć, że powierzchnia ta spełnia normy wybiegu dla planowanej ilości kur niosek (125.328 m2). W tym względzie konkluzja organu jest zgodna z tezami autora raportu. Dalej jednakże organ stwierdził, że autor raportu nie uwzględnił okoliczności, że na terenie działki nr 69/3 występują grunty leśne o powierzchni 10.277 m2 oraz występują grunty pod rowami o powierzchni 1512 m2. Z tych też względów, zdaniem Kolegium, grunty te nie powinny być uwzględniane w ogólnej powierzchni przeznaczonej na wybieg. Zatem po odjęciu powierzchni gruntów leśnych i powierzchni gruntów pod rowami, jak stwierdził organ, pozostała na wybieg dla kur niosek jedynie powierzchnia 113.850 m2 gruntu. Dodatkowo organ zakwestionował zaliczenie jako terenów pod wybieg dla drobiu, terenów znajdujących się po drugiej stronie cieku wodnego znajdującego się w południowej części działki nr 69/3. Organ wskazał, że skoro teren ten jest oddzielony ciekiem wodnym od reszty terenu objętego inwestycją, to nie można go uwzględniać jako terenu przeznaczonego na wybieg.

W ocenie Sądu wskazane argumenty przemawiające, zdaniem Kolegium, za brakiem możliwości uznania spełnienia wymogów dla minimalnej wartości terenu wybiegu nie mogą uzyskać akceptacji. Organ w tym zakresie nie dokonał właściwych, przekonujących, a przede wszystkim zgodnych z przepisami i realiami inwestycji analiz.

W pierwszym rzędzie zakwestionować należy ustalenie organu, że wybieg dla kur niosek planowany w ramach przedmiotowej inwestycji nie spełnia wymogu co do minimalnej powierzchni z uwagi na występujące na jego terenie obszary leśne. Zauważyć w tym zakresie bowiem należy, iż przepisy rozporządzenia WE nie precyzują w żadnej mierze specyfiki terenu, na którym może zostać zlokalizowany wybieg dla kur niosek, nie definiują również pojęcia "wybiegu". W szczególności, co trafnie podnosił skarżący, wykorzystanie na potrzeby wybiegu dla kur niosek obszarów leśnych jest jak najbardziej dopuszczalne. Obszary takie, po uprzedniej konwersji, mogą pełnić funkcję wybiegu dla kur niosek. Powyższe zostało zresztą potwierdzone przez jednostkę certyfikującą, odpowiedzialną za weryfikację spełnienia wymogów chowu ekologicznego. Na dowód tego skarżący przedstawił dowód w postaci wiadomości e-mail od jednostki certyfikującej z 29 lipca 2021 r.

Ponadto, odnośnie do kwestii konieczności wyłączenia powierzchni terenów położonych za rzeką również trafnie podnosi skarżący, iż nad rzeką planowane są kładki umożliwiające kurom przejście na drugą stronę. Potwierdzeniem powyższego jest analiza rysunku 2B w załączniku do raportu środowiskowego, na którym to rysunku tereny znajdujące się za rzeką zostały wyraźnie zaznaczone jako tereny przeznaczone pod wybieg dla kur niosek. Nie sposób w tym zakresie dokonywać ocen, czy takowe przedsięwzięcie jest racjonalne, zasadne. Nie można jednak zgodzić się z tezami Kolegium, nie popartymi żadnymi dowodami materialnymi, ekspertyzami, że teren ten nie będzie w praktyce wykorzystywany przez drób jako wybieg, albowiem jest zbyt daleko od kurnika, a naturalne zachowanie kur wskazuje, iż przebywają one jedynie w pobliżu schronienia i nie będą się one zbytnio od niego oddalały. Są to jedynie teoretyczne rozważania, co do których organ nie ma właściwego umocowania i wiedzy praktycznej do sformułowania takowych ocen. Tym bardziej, że – na co należy zwrócić uwagę - organ uzgodnieniowy nie miał wątpliwości co do tego, że Inwestor zamierza zapewnić rozwiązania technologiczne umożliwiające kurom swobodne przedostawanie się na drugą stronę rzeki, albowiem nie zwrócił on uwagi na tę kwestię w swoim postanowieniu.

Reasumując, Kolegium dokonało zatem samowolnej wykładni przepisów rozporządzenia WE skutkującej uznaniem, że obszar leśny nie może pełnić funkcji wybiegu, a po drugie uznało, niezgodnie z planami inwestycyjnymi skarżącego, że kury nie będą mogły korzystać z terenów wybiegu znajdujących się za ciekiem wodnym (rzeką), co w konsekwencji doprowadziło Kolegium do błędnego uznania braku spełnienia wymogu minimalnej powierzchni wybiegu.

Zgodzić się też należy ze skarżącym, iż Kolegium utrzymując w mocy postanowienie organu uzgodnieniowego, oparte na błędnych założeniach pozbawiło skarżącego możliwości ewentualnego zaskarżenia rozstrzygnięcia organu uzgodnieniowego, wydanego z uwzględnieniem prawidłowych wskaźników i założeń dla obliczenia powierzchni minimalnej wybiegu dla kur niosek, a tym samym naruszyło zasadę dwuinstancyjności. Jeżeli bowiem, na etapie ponownego rozpoznawania sprawy przez organ uzgodnieniowy organ ten ponownie doszedłby do przekonania, że zadeklarowana przez skarżącego powierzchnia planowanego wybiegu dla kur niosek jest niewystarczająca, powołując na tę okoliczność warunki wynikające rzeczywiście z przepisów prawa obowiązującego, skarżący, powiadomiony o tym w trybie art. 9 i 10 k.p.a., miałby możliwość zmodyfikowania swojego wniosku w zakresie ilości kur niosek, tak aby odpowiadała ona wielkości powierzchni planowanego wybiegu i w konsekwencji aby wniosek spełniał założenia poczynione przez organ uzgodnieniowy, a dalej organ I instancji.

Zgodzić się też należy z zarzutem skargi wskazującym na przekroczenie przez RDOŚ zakresu swoich kompetencji co do spełnienia przez inwestycję wymagań dla chowu ekologicznego. Powyższe potwierdziło w swoim rozstrzygnięciu Kolegium akceptując tym samym zastrzeżenia formułowane przez organ uzgodnieniowy, a wykraczające poza jego uprawnienia.

Wskazać zatem raz jeszcze należy, iż w praktyce utrwalone jest stanowisko, iż to organ II instancji uprawniony jest do weryfikacji postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. Organ I instancji wydający decyzję o uwarunkowaniach środowiskowych jest związany postanowieniem RDOŚ, natomiast uprawnionym do jego kontroli jest właśnie organ rozpoznający odwołanie (por. np. wyrok WSA w Warszawie z 27 maja 2014 r., VIII SA/Wa 549/14). W zaskarżonej decyzji natomiast, jak wskazano wyżej, RDOŚ – dokonując oceny spełnienia przez inwestycję wymagań dla chowu ekologicznego – wykroczył poza swoje ustawowe kompetencje. Organ odwoławczy natomiast nie odniósł się do powyższej kwestii w praktyce ją akceptując, nie weryfikując tego stanowiska.

Analizując powyższe zagadnienie w orzecznictwie zauważyć należy, iż na gruncie rozwiązań analogicznych do tych z art. 77 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, zwrócono uwagę przykładowo na gruncie postanowień art. 48 ustawy - Prawo ochrony środowiska, że "1. Organ ochrony środowiska dokonuje uzgodnienia albo odmawia uzgodnienia w trybie (art. 48 ust. 2 w związku z art. 378 ust. 2 pkt 2 Prawa ochrony środowiska), analizując przedsięwzięcie wyłącznie z punktu widzenia wymagań ochrony środowiska. Postępowanie uzgodnieniowe nie jest natomiast właściwym miejscem dla formułowania przez strony propozycji zupełnie innej lokalizacji inwestycji. Obowiązkiem organu ochrony środowiska jest bowiem ocenić planowane przedsięwzięcie w sytuacji, gdy ma ono powstać w miejscu wybranym przez podmiot podejmujący realizację przedsięwzięcia. 2. Nie jest kompetencją organu ochrony środowiska analizowanie planowanego przedsięwzięcia z punktu widzenia jego wpływu na krajobraz, architekturę, wymagania sanitarne, zamiary inwestycyjne strony, kwestie wykonywania prawa własności nieruchomości, czy ewentualnej sprzeczności z planem zagospodarowania przestrzennego. Kwestie te mogą być przedmiotem analizy innych organów w toku odrębnych postępowań" (wyrok WSA w Warszawie z 3 kwietnia 2007 r., IV SA/Wa 117/07).

Z powyższego wynika, że organ występujący o uzgodnienie powinien za każdym razem weryfikować stanowisko organu współdziałającego, gdyż to on ponosi ostateczną odpowiedzialność za końcowy wynik postępowania, a zatem również za warunki realizacji przedsięwzięcia określone w decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych (K. Gruszecki, Komentarz do art. 77 w: K. Gruszecki, Komentarz do ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, wyd. II LEX/el. 2020, teza 4).

Odnosząc to do konkretnej regulacji zadań i kompetencji RDOŚ zauważyć należy, że zgodnie z art. 131 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku "do zadań regionalnego dyrektora ochrony środowiska należy: 1) udział w strategicznych ocenach oddziaływania na środowisko; 2) przeprowadzanie ocen oddziaływania przedsięwzięć na środowisko lub udział w tych ocenach; 3) tworzenie i likwidacja form ochrony przyrody na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody; 4) ochrona i zarządzanie obszarami Natura 2000 i innymi formami ochrony przyrody, na zasadach i w zakresie określonych ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody; 5) wydawanie decyzji na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody; 6) przeprowadzanie postępowań i wykonywanie innych zadań, o których mowa w ustawie z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie; 7) przekazywanie danych do bazy, o której mowa w art. 128; 8) (uchylony); 9) współpraca z organami jednostek samorządu terytorialnego w sprawach ocen oddziaływania na środowisko i ochrony przyrody; 10) współpraca z organizacjami ekologicznymi; 11) wykonywanie zadań, w tym wydawanie decyzji oraz zlecania ekspertyz z zakresu gospodarki odpadami".

Jak wskazuje się w doktrynie przepis art. 131 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku ma też znaczenie praktyczne. Umożliwia on bowiem określenie się regionalnego dyrektora ochrony środowiska, jeżeli chodzi o jego kompetencje. W praktyce bowiem można zauważyć tendencję polegającą na uznawaniu tego organu za właściwy w każdej sprawie związanej z ochroną środowiska. Katalog tych zadań należy wykładać ściśle i nie jest dopuszczalne przyjmowanie de lege lata poglądu zakładającego domniemanie kompetencji tego organu". (zob. B. Rakoczy, Komentarz do art. 131 w: Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Komentarz. Rakoczy Bartosz, LexisNexis 2010; teza nr 3).

Kolegium nie było zatem uprawnione do odmówienia uzgodnienia warunków środowiskowych przedsięwzięcia wyłącznie na podstawie zakwestionowania zasadności uznania działalności za ekologiczną. W orzecznictwie powiązanym z art. 77 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, wielokrotnie można spotkać się ze stwierdzeniem, iż organ uzgodnieniowy winien działać w zakresie swoich kompetencji, a więc w przypadku RDOŚ - kompetencji nadanych ustawą, skupiających się wokół analizy przedsięwzięć z punktu widzenia wymagań ochrony środowiska (por. m.in. wyrok WSA w Poznaniu z 7 lutego 2018, IV SA/Po 292/15; z 16 października 2013 r., II SA/Po 644/13; z 27 lutego 2014, IV SA/Po 717/13; z 21 października 2010 r., II SA/Po 411/10).

Zatem zgodzić się należy ze skarżącym, iż jeżeli zagadnienia, które kwestionuje RDOŚ, nie wiążą się wprost z kwestiami wymagań ochrony środowiska, to stanowi to podstawę do zakwestionowania zastrzeżeń poczynionych przez RDOŚ w toku procedury uzgodnieniowej. Organ uzgodnieniowy wykroczył bowiem poza swoje kompetencje ustawowe, dokonując oceny spełnienia przez planowaną inwestycją warunków chowu ekologicznego. Tymczasem Kolegium w swoim rozstrzygnięciu, odnośnie do powyższego, wprost wskazuje, że "(...) należy w pełni zgodzić się z organem ochrony środowiska, że "brak zgodności zamierzenia inwestycyjnego z przepisami rozporządzenia WE, a przede wszystkim nierealność spełnienia ww. wymogów dla chowu ekologicznego przez instalację o charakterze przemysłowym prowadzą do braku możliwości prawidłowego określenia przewidywanego oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko".

Skoro zatem organ uzgodnieniowy nie miał kompetencji ani narzędzi do oceny warunków chowu ekologicznego, której mimo to bezprawnie dokonał, to stwierdzenie Kolegium, że działał on w zakresie swoich kompetencji, przesądzając o tym, że planowane przedsięwzięcie nie spełnia wymogów przewidzianych dla chowu ekologicznego, nie znajduje uzasadnienia w przepisach prawa. Tym samym, wobec przyjęcia, że to właśnie postanowienie organu uzgodnieniowego legło u podstaw rozstrzygnięcia organu I instancji, jak i później Kolegium, to doszło niewątpliwie do naruszenia przepisów prawa w tym zakresie.

Innymi słowy organ uzgodnieniowy odniósł się do kwestii pozaśrodowiskowych, a więc takich, które nie podlegają jego ocenie w procedurze uzgodnieniowej na podstawie art. 77 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku.

Do weryfikowania bowiem spełnienia warunków chowu ekologicznego, wynikających z rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 z 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylające rozporządzenie (EWG) nr 2092/91 (Dz.U.UE.L.2007.189.1 z 2007.07.20) oraz przepisów Unii Europejskiej wydanych w trybie przepisów tego rozporządzenia, zgodnie z przepisami ustawy o rolnictwie ekologicznym powołane są jednostki certyfikujące. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska nie jest zaś taką jednostką certyfikującą, a zatem nie ma upoważnienia do wypowiadania się w kwestiach spełnienia wymogów chowu ekologicznego na etapie uzgadnianie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Trafnie przy tym podnosi skarżący, iż dla oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie jest istotne, czy przedmiotowe przedsięwzięcie ma charakter ekologiczny (dotyczy chowu ekologicznego kur niosek), czy też nie jest. Jest to bowiem kwestia poboczna, od której nie zależy rozstrzygnięcie w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań danej inwestycji. Zatem raz jeszcze należy stwierdzić, że ocena, czy dana inwestycja klasyfikuje się do produkcji ekologicznej nie jest rolą regionalnego dyrektora ochrony środowiska, gdyż do tego powołane są - na podstawie przepisów prawa unijnego - specjalne jednostki certyfikujące.

Przesłanki określające, czym ma kierować się organ wydający decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach przy nakładaniu tego obowiązku, zostały wskazane w art. 82 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Przepis ten stanowi, że organ stwierdza konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, biorąc pod uwagę w szczególności następujące okoliczności, jeżeli: posiadane na etapie wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dane na temat przedsięwzięcia nie pozwalają wystarczająco ocenić jego oddziaływania na środowisko; ze względu na rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia oraz jego powiązania z innymi przedsięwzięciami istnieje możliwość kumulowania się ich oddziaływań oraz istnieje możliwość oddziaływania przedsięwzięcia na obszary wymagające specjalnej ochrony ze względu na występowanie gatunków roślin i zwierząt lub ich siedlisk lub siedlisk przyrodniczych objętych ochroną, w tym obszary Natura 2000 oraz pozostałe formy ochrony przyrody.

Reasumując, Sąd uznał za uzasadnione zarzuty naruszenia prawa materialnego we wskazanym powyżej zakresie, poprzez niewłaściwe ich zastosowani, przy użyciu błędnej wykładni, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

W tym stanie rzeczy z przyczyn wskazanych i opisanych wyżej Sąd uznał za zasadne uchylenie zaskarżonej decyzji.

Jednocześnie Sąd, w oparciu o art. 135 ustawy p.p.s.a., orzekł o uchyleniu również decyzji organu I instancji. Należy w tym miejscu wyjaśnić, że stosownie do art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując oceny legalności sąd na podstawie art. 135 ustawy p.p.s.a. stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Obowiązkiem sądu administracyjnego jest bowiem stworzenie takiego stanu, aby w obrocie prawnym nie istniał i funkcjonował żaden akt organu administracji publicznej niezgodny z prawem (por. T. Woś (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 629).

Wskazać w tym aspekcie należy zatem, że jednym z dokumentów, które winny być przesłane do organów uzgadniających i opiniujących, jest raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (art. 77 ust. 2 pkt ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku), który stanowi zasadniczy dowód w postępowaniu prowadzonym przez organ I instancji. Podzielić należy tu pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, że każda zmiana raportu (jego uzupełnienie) wymaga przeprowadzenia ponownej procedury uzgodnieniowej. To samo dotyczy opinii Państwowego Inspektora Sanitarnego. Raport jest bowiem przedkładany tym organom wraz z wnioskiem o uzgodnienie/zaopiniowanie (por. np. wyrok NSA z 26 lipca 2017 r., II OSK 2126/16). W orzeczeniu tym wyjaśniono również, że postanowienie uzgodnieniowe nie jest zaskarżalne zażaleniem, a może być tylko kwestionowane w ramach odwołania (art. 142 k.p.a.). Ewentualnie dokonanie ponownych uzgodnień na etapie postępowania odwoławczego pozbawiłoby zatem stronę prawa do kwestionowania uzgodnień oraz opinii w ramach administracyjnego toku instancji, co narusza art. 15 k.p.a. w zw. z art. 78 Konstytucji RP.

Z powyższych uwag wynika, że w niniejszej sprawie niezbędne jest również wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego rozstrzygnięcia organu I instancji. Rozstrzygnięcie takie bowiem nie może pozostać w obrocie prawnym.

Sąd uznał również, iż zaistniały podstawy do wyeliminowania z obrotu prawnego postanowienia uzgodnieniowego Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Ł..

Błędy postanowienie RDOŚ polegają przede wszystkim na tym iż nie zawiera ono pełnego odniesienia się do ustaleń raportu i dodatkowych wyjaśnień, w tym opinii eksperckiej przedłożonych przez skarżącego. Przedłożony raport na wniosek RDOŚ został uzupełniony w żądanym zakresie, natomiast uzasadnienie postanowienia do tego już się nie odnosi.

W orzecznictwie podkreśla się, że co prawda decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia, pomimo iż uzależniona jest od niezaskarżalnego i istotnie kształtującego ją postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w przedmiocie uzgodnienia warunków jego legalizacji, to nie oznacza jednak, że nie powinno ono podlegać wnikliwej kontroli organu ostatecznie rozstrzygającego w sprawie (por. wyroki NSA z 15 grudnia 2009 r., II OSK 1886/09, WSA w Olsztynie z 29 czerwca 2010 r., II SA/Ol 435/10, WSA w Warszawie z 20 sierpnia 2014 r., VIII SA/Wa 548/14). Organ wydając decyzję odmowną powinien zatem wykazać wadliwość zajętych stanowisk w opiniach i uzgodnieniach, co wymaga merytorycznego odniesienia się do treści tych dokumentów (wyrok NSA z 1 lipca 2016 r., II OSK 339/15). Na konieczność każdorazowej oceny postanowień uzgadniających wskazywały sądy administracyjne w swych rozstrzygnięciach (wyrok WSA w Bydgoszczy z 22 września 2015 r., II SA/Bd 23/15, z 11 czerwca 2014 r., II SA/Bd 445/14 oraz wyrok NSA z 9 września 2016 r., II OSK 3022/14).

Zasadnym będzie wobec tego uznanie, iż w rozpoznawanej sprawie brak jest właściwej weryfikacji postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, co uzasadnia jego uchylenie.

Przypomnieć należy raz jeszcze, iż zgodnie z art. 85 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, uzasadnienie decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych, niezależnie od wymagań wynikających z k.p.a. powinno zawierać między innymi informacje: - w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, - uzgodnienia regionalnego dyrektora ochrony środowiska. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia natomiast tych wymagań zarówno wynikających z przepisów szczególnych, a to z art. 85 ust. 2 powoływanej ustawy, jak również z art. 107 § 1 i § 3 k.p.a.

Organ odwoławczy prowadząc postępowanie ma obowiązek przeprowadzić je ponownie, a więc musi dokonać weryfikacji wyników uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku oraz ustaleń zawartych w raporcie złożonym przez inwestora.

Zgodnie z kolei z art. 66 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku raport zawiera określone enumeratywnie składniki, które podlegają weryfikacji organu wydającego decyzję środowiskową. W przedmiotowej sprawie zaskarżona decyzja w zawiera wadliwą ocenę, co wykazano wcześniej, oceny ustaleń raportu. Organ odwoławczy winien zatem dokonać ponownej oceny całego materiału dowodowego a więc również przedłożonego raportu wraz z jego uzupełnieniem oraz wszystkich postanowień uzgadniających. Dopiero całościowa analiza materiału dowodowego, w szczególności z uwzględnieniem pominiętych dokumentów – opinii rzeczoznawcy oraz pisma skarżącego z 12 lutego 2021 r. pozwoli na właściwe rozstrzygnięcie sprawy (zobacz wyrok WSA z 24 kwietnia 2014 r., II SA/Gd 888/13).

Rozpoznając ponownie sprawę Kolegium powinno ocenić czy powody, dla których organ I instancji odmówił wydania decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania przedsięwzięcia mają uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym. Z przepisu art. 77 ust. 1 pkt 1 ustawy wynika obowiązek uzgodnień lecz "organ występujący o uzgodnienie" powinien za każdym razem dokonywać weryfikacji stanowiska organu współdziałającego, gdyż to on ponosi ostateczną odpowiedzialność za końcowy wynik postępowania, zatem również za warunki realizacji przedsięwzięcia określone w decyzji środowiskowej (por. K. Gruszecki, Ustawa o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie (...), Wrocław 2009 r., wyrok WSA w Poznaniu z 27 lutego 2014 r., IV SA/Po 717/13, z 5 października 2016 r., II SA/Bd 425/16).

Rozpoznając sprawę ponownie organy winny mieć na uwadze zawarte wyżej oceny prawne. Z ocen tych wynika w szczególności, że organ winien przede wszystkim dopuścić dowód z opinii biegłego, przedłożony przez skarżącą. Konieczność szczególnie wnikliwego i wszechstronnego wyjaśnienia skali planowanego przedsięwzięcia determinuje w niniejszej sprawie przede wszystkim bardzo duża skala przedsięwzięcia. Organ winien również zobowiązać inwestorów do ewentualnego uzupełnienia raportu w związku z wymogiem jego aktualności oraz koniecznością zbadania ewentualnych oddziaływań skumulowanych. Następnie, uzupełniony raport wraz z opinią niezależnego rzeczoznawcy [...] dr inż. R.G., która stanowi w istocie uzupełnienie pierwotnego raportu, winien być przesłany RDOŚ i PPIS celem uzgodnienia oraz zaopiniowania. Końcowo, organy, mając na uwadze całokształt zebranego materiału oraz sformułowane wyżej oceny prawne dotyczące kryteriów uwzględnianych przy podejmowaniu decyzji środowiskowej w sprawach dotyczących inwestycji o wskazanym stopniu uciążliwości, winny wydać decyzję co do istoty.

Z tych wszystkich względów, mając na uwadze, a także uznając, że zaskarżona decyzja, poprzedzająca ją decyzja organu I instancji oraz postanowienie uzgodnieniowe Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Ł. zostały wydane z naruszeniem przepisów zarówno prawa materialnego jak i przepisów postępowania, a uchybienia te miały istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż bezpośrednio determinowały treść obu decyzji oraz wskazanego postanowienia uzgodnieniowego, sąd za uzasadnione uznał wyeliminowanie ich z obrotu prawnego i dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) i lit. c) w zw. z art. 135 ustawy -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono na postawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powoływanej ustawy p.p.s.a. Na koszty te składają się wpis od skargi (200 zł), wynagrodzenie adwokata (480 zł) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł).

dc