Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 194/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2006-05-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6335 Zwrot nienależnego świadczenia
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Dnia 31 maja 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Asesor WSA Ewa Alberciak (spr.),, Protokolant Asystent sędziego Dominika Trella, po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2006 roku na rozprawie sprawy ze skargi Z.N. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...]; 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się orzeczenia.


UZASADNIENIE

III SA/Łd 194/06

Uzasadnienie

Decyzją z dnia [...] Nr [...], wydaną na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. c, art. 41 ust. 6 oraz art. 76 ust. 1, 2, 3, 5, 6 i 7 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2004 r. Nr 99, poz. 1001 ze zm.), Prezydent Miasta Ł. orzekł o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia pieniężnego za okres od dnia 1 stycznia 2004 r. do dnia 12 lutego 2004 r. w kwocie 845,30 zł przez Z.N.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podniesiono, iż w dniu 18 sierpnia 2005 r. na podstawie informacji z Oddziału Kontroli Legalności Zatrudnienia ustalono, że Z.N. od dnia 1 stycznia 2004 r. wykonywał pracę na podstawie umowy o dzieło w firmie A spółce z o.o.

Organ administracji, powołując treść art. 76 ust. 1, 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, stwierdził, iż w tym stanie rzeczy należało orzec o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia.

W odwołaniu od powyższej decyzji Z.N. wyjaśnił, iż nigdzie nie był zatrudniony w systemie ciągłym ani nie wykonywał żadnej pracy. Podał, iż zaoferował swoje rysunki satyryczne firmie wydawniczej, ale nie miał żadnej pewności, że spodobają się i zostaną wykorzystane. Chciał sprawdzić, czy jego rysunki są coś warte. Podpisał dokument o zrzeczeniu się praw autorskich do rysunku, który ewentualnie się spodoba. Okazało się, że w lutym na konto bankowe wpłynęła kwota 36,20 zł, której nawet nie zauważył. Odwołujący wskazał swoją trudną sytuację materialną i zdrowotną.

Decyzją z dnia [...] Nr [...], wydaną na podstawie art.138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art.10 ust. 4 pkt 2, art. 76 ust. 1 i 2 pkt 1, art.139 ust.1 powołanej ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, Wojewoda [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wyjaśniono, iż Prezydent Miasta Ł., decyzją z dnia [...] nr [...], przyznał Z.N. status osoby bezrobotnej od dnia 5 lutego 2003 r. oraz prawo do zasiłku dla bezrobotnych w wysokości 120 % zasiłku podstawowego, określonego w art. 24 ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, od dnia 13 lutego 2003 r., na okres 12 miesięcy. Z uwagi na wyczerpanie okresu pobierania zasiłku, Prezydent Miasta Ł., decyzją z dnia [...] nr [...], pozbawił Z.N. prawa do zasiłku dla bezrobotnego od dnia 13 lutego 2004 r. W związku z nabyciem przez Z.N. prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, Prezydent Miasta Ł. kolejną decyzją z dnia [...] nr [...], pozbawił ww. statusu osoby bezrobotnej od dnia 13 kwietnia 2005 r. W dniu 18 sierpnia 2005 r. do Powiatowego Urzędu Pracy nr 2 w Ł. wpłynęła informacja z Oddziału Kontroli Legalności Zatrudnienia [...] Urzędu Wojewódzkiego w Ł. o tym, iż Z.N. wykonywał pracę w ramach umowy o dzieło od dnia 1 stycznia 2004 r. Zważając na powyższe, Prezydent Miasta Ł. postanowieniem z dnia [...] nr [...], wznowił z urzędu postępowanie w sprawie utraty przez Z.N. prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 13 lutego 2004 r. zakończone decyzją ostateczną z dnia [...] nr [...] oraz postępowanie w sprawie pozbawienia statusu osoby bezrobotnej od dnia 13 kwietnia 2005 r. zakończone decyzją ostateczną z dnia [...] nr [...]. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, Prezydent Miasta Ł., decyzją z dnia [...] nr [...], uchylił decyzję z dnia [...] nr [...] w sprawie utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 13 lutego 2004 r. w związku z wyczerpaniem okresu zasiłkowego, uchylił decyzję z dnia [...] nr [...] w sprawie pozbawienia statusu osoby bezrobotnej od dnia 13 kwietnia 2005 r. z powodu nabycia uprawnień do renty chorobowej oraz pozbawił skarżącego statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 1 stycznia 2004 r. z powodu wykonywania pracy na podstawie umowy o dzieło.

Od powyższej decyzji Z.N. odwołał się wskazując, że nie zgadza się z pozbawieniem statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 1 stycznia 2004 r. Podnosił, że w dniu 1 października 2004 r., po okresie pobierania zasiłku, firma A sp. z o.o. przysłała mu umowę o prawa autorskie. Była to umowa dotycząca jego rysunku, który pozostawał w tej firmie od lat, a dopiero w tym okresie został opublikowany. W wyniku rozpatrzenia złożonego odwołania Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] znak [...] uchylił zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując że zachodzi konieczność ustalenia, w świetle podpisanych umów autorskich, od kiedy przestał on spełniać warunki osoby bezrobotnej. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...] znak [...] orzekł o uchyleniu w całości decyzji z dnia [...] znak [...] orzekającej o utracie prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 13 lutego 2004r. z powodu upływu okresu jego pobierania oraz decyzji z dnia [...] znak [...] orzekającej o pozbawieniu statusu osoby bezrobotnej od dnia 13 kwietnia 2005r. i orzekł o utracie prawa do zasiłku dla bezrobotnych oraz statusu osoby bezrobotnej od dnia 1 stycznia 2004r. Powyższa decyzja jest decyzją ostateczną. Skarżący nie złożył od niej odwołania. Następnie Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...] znak [...] orzekł o konieczności zwrotu nienależnie pobranego świadczenia pieniężnego za okres od dnia 1 stycznia 2004r. do dnia 12 lutego 2004r. w kwocie brutto 845,30 zł. Od powyższej decyzji Z.N. złożył w dniu 30 stycznia 2006r. odwołanie.

Organ odwoławczy podał, że zgodnie z art. 76 ust. 1 i 2 pkt 1 osoba, która pobrała nienależnie świadczenie pieniężne, jest obowiązana do zwrotu w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, kwoty otrzymanego świadczenia wraz z przekazaną od tego świadczenia zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składką na ubezpieczenie zdrowotne. Za nienależnie pobrane świadczenie uważa się: świadczenie pieniężne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do jego pobierania, jeżeli pobierający to świadczenie był pouczony o tych okolicznościach.

Zdaniem organu odwoławczego Z.N. był pouczony o okolicznościach powodujących utratę statusu bezrobotnego, bowiem w dniu rejestracji tj. 20 lutego 2003r. złożył oświadczenie, w którym zgodnie z ówczesnym stanem faktycznym był osobą niezatrudnioną i nie wykonywał innej pracy zarobkowej. Również w tym samym dniu potwierdził własnoręcznym podpisem przyjęcie do wiadomości pouczenia, w którym w pkt ll wyliczono okoliczności powodujące utratę statusu osoby bezrobotnej z jednoczesną utratą zasiłku. Jedną z nich jest niespełnianie warunków osoby bezrobotnej.

Ponadto w uzasadnieniu rozstrzygnięcia podniesiono, że Z.N. załączył do odwołania wyciąg z rachunku bankowego z dnia 29 lutego 2004r., z którego wynika że w dniu 2 lutego 2004 r. wpłynęła na jego konto kwota 36,20 zł, jako honorarium za wykonanie umowy autorskiej zawartej w dniu 1 stycznia 2004r. O powyższym fakcie, ani też w ogóle o zawarciu takiej umowy, skarżący nie poinformował Powiatowego Urzędu Pracy Nr 2 w Ł.. Fakt ten został ujawniony w prowadzonym postępowaniu wyjaśniającym.

W ocenie Wojewody [...] umowa o nazwie "umowa autorska" zawarta na okres od 1 stycznia 2004r. do dnia 31 stycznia 2004r., jak również druga umowa zawarta na okres od dnia 1 października 2004 r. do dnia 31 października 2004r., ma jednocześnie charakter umowy o dzieło ( § 1, 3 przedmiotowej umowy ) oraz licencji, o której mowa w art. 41 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (§ 3 przedmiotowej umowy).

Zdaniem organu odwoławczego, biorąc pod uwagę fakt, że skarżący był prawidłowo pouczony o konsekwencjach świadczenia usług w ramach umowy o dzieło (utrata statusu bezrobotnego), a organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...], której skarżący nie zakwestionował, uznał że świadczył takie usługi na rzecz spółki A, żądanie zwrotu nienależnie pobranego zasiłku za okres od 1 stycznia 2004r. do 12 lutego 2004r., jest zasadne.

Organ administracyjny pouczył Z.N., zważając na jego trudną sytuację życiową i materialną, że zgodnie z art. 76 ust. 7 starosta na wniosek zainteresowanego może odroczyć termin płatności lub rozłożyć na raty nienależnie pobrane świadczenie, albo po zasięgnięciu opinii powiatowej rady zatrudnienia umorzyć te należności w całości albo w części, jeżeli wystąpi jedna z przesłanek określonych w tym przepisie jak np. dochodzenie należności mogłoby pozbawić osobę, która pobrała nienależne świadczenie, albo osobę pozostającą na jej utrzymaniu niezbędnych środków utrzymania.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący podniósł, iż nie zgadza się z interpretacją Urzędu Pracy odnośnie zawartej przez niego umowy o dzieło. Zdaniem skarżącego o rodzaju umowy o pracę decyduje rzeczywista wola stron, uzewnętrzniona w jej treści, zaś nazwa może być myląca, dlatego nie ma rozstrzygającego znaczenia. Podniósł, iż tą samą wolę co on podkreśla Firma A sp. z o.o., która w piśmie z dnia 24 listopada 2005 r. wskazała, że należy badać jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy, aniżeli opierać się na jej dosłownym brzmieniu. Wyjaśnił ponownie, iż firmie spodobał się jeden rysunek, który leżał od lat, nie wykonywał żadnej pracy dla tej firmy i nie osiągnął korzyści materialnych przekraczających połowę najniższego wynagrodzenia. Podał, iż podpisał umowę będąc przekonany, że firma sformułowała ją prawidłowo. Pozbawienie go zasiłku w kwocie 845,30 zł za to, że sprzedał rysunek za 36,20 zł, jest zdaniem skarżącego, nieludzkie i sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wnosił o jej oddalenie. Powtórzył argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie skarżący oświadczył, iż nie wykonywał żadnej pracy zarobkowej, tylko 5 lat temu wykonał rysunki i zaniósł je do wydawcy tygodnika B oraz zgodził się, żeby rysunki te redakcja wykorzystała. W styczniu 2004 r. otrzymał pocztą dwie umowy do podpisu i obie je podpisał. Były to umowy sprzedaży praw autorskich do rysunku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 cyt. ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

W myśl zaś art. 145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie :

l/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy,

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach,

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

W niniejszej sprawie Sąd stwierdził, iż doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy i do naruszenia przepisów postępowania, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Kwestią sporną jest zasadność żądania zwrotu pobranego zasiłku dla bezrobotnych za okres od 1 stycznia 2004 r. do 12 lutego 2004 r.

Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2004 r., Nr 99, poz. 1001 ze zm.). Zgodnie z art. 76 ust. 1 i ust. 2 tej ustawy - osoba, która pobrała nienależne świadczenie pieniężne, jest obowiązana do zwrotu, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, kwoty otrzymanego świadczenia wraz z przekazaną od tego świadczenia zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składką na ubezpieczenie zdrowotne (ust. 1).

Za nienależnie pobrane świadczenie pieniężne uważa się:

1) świadczenie pieniężne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do jego pobierania, jeżeli pobierający to świadczenie był pouczony o tych okolicznościach;

2) świadczenie pieniężne wypłacone na podstawie nieprawdziwych oświadczeń lub sfałszowanych dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd powiatowego urzędu pracy przez osobę pobierającą to świadczenie;

3) zasiłek, dodatek szkoleniowy, stypendium lub inne świadczenie pieniężne finansowane z Funduszu Pracy, wypłacone osobie za okres, za który nabyła prawo do emerytury, świadczenia przedemerytalnego, renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej, renty rodzinnej, renty socjalnej, zasiłku chorobowego lub świadczenia rehabilitacyjnego, jeżeli organ rentowy, który przyznał świadczenie, nie dokonał jego pomniejszenia na zasadach określonych w art. 78;

4) koszty szkolenia, w przypadku określonym w art. 41 ust. 6;

5) zasiłek wypłacony za okres, za który, w związku z orzeczeniem sądu, wypłacono wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy lub odszkodowanie z tytułu wadliwego wypowiedzenia umowy o pracę;

6) świadczenie pieniężne wypłacone z Funduszu Pracy za okres po śmierci uprawnionego;

7) świadczenie przedemerytalne wypłacone w kwocie zaliczkowej, jeżeli organ rentowy odmówił wydania decyzji ustalającej wysokość emerytury w celu ustalenia wysokości świadczenia przedemerytalnego (ust. 2).

W decyzji organu pierwszej instancji nie została wymieniona dokładnie podstawa prawna żądania zwrotu zasiłku. Organ powołał się na art. 76 ust. 1, 2, 3, 4, 5, 6 i 7 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. W uzasadnieniu zacytował treść ust. 1 i 2 art. 76. Nie wskazano jednak odpowiedniego ustępu i punktu tego przepisu, który stanowił podstawę żądania zwrotu pobranego przez skarżącego świadczenia i odnosił się do sytuacji skarżącego. Organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji, jako podstawę prawną żądania zwrotu zasiłku dla bezrobotnych powołał art. 76 ust. 1 i 2 pkt 1 tej ustawy. Organ odwoławczy uznał, iż Z.N. za okres od 1 stycznia 2004 r. do 12 lutego 2004 r. został wypłacony zasiłek dla bezrobotnych mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do jego pobierania i był on pouczony o tych okolicznościach. Organ administracji stwierdził na podstawie wyciągu z rachunku bankowego, iż w dniu 2 lutego 2004 r. wpłynęła na konto skarżącego kwota 36,20 zł, jako honorarium otrzymane na podstawie umowy autorskiej zawartej w dniu 1 stycznia 2004 r., która to umowa w ocenie organu ma jednocześnie charakter umowy o dzieło ( § 1,3) oraz licencji, o której mowa w art. 41 ustawy z dnia 4 lutego 2004 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz.U. z 2000 r. Nr 80, poz. 904 ze zm.).

Sankcje za złożenie nieprawdziwych oświadczeń wywierają skutki w sferze uprawnień bezrobotnego, co wskazuje na konieczność rzetelnego wypełniania obowiązków przez bezrobotnego, zaś organ zatrudnienia obciąża obowiązek udzielania bezrobotnemu stosownych pouczeń. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego konieczność pouczenia o okolicznościach uzasadniających ustanie prawa do pobierania świadczenia pieniężnego stanowi warunek sine gua non uznania pobranego świadczenia za nienależne świadczenie i w konsekwencji orzeczenia obowiązku jego zwrotu.

Z.N. zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy Nr 2 w Ł. w dniu 5 lutego 2003 r., w czasie obowiązywania ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 1997 r. Nr 25, poz. 128 ze zm.). W dniu 20 lutego 2003 r. własnoręcznie podpisał oświadczenie, co wynika z załączonej do akt administracyjnych karty rejestracyjnej bezrobotnego oraz karty identyfikacyjnej w formie wydruku komputerowego, że jest osobą niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, nie uzyskuje dochodów z innych źródeł niż zatrudnienie, inna praca zarobkowa, pozarolnicza działalność, podlegających opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych w wysokości wyższej od połowy najniższego wynagrodzenia. Było to zgodne ze stanem faktycznym.

Z.N. w tym dniu także został pouczony o obowiązku powiadomienia w ciągu 5 dni Urzędu Pracy o podjęciu zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub pozarolniczej działalności pod rygorem kary grzywny (pkt I 5 pouczenia) oraz okolicznościach powodujących utratę statusu osoby bezrobotnej, z jednoczesną utratą prawa do zasiłku oraz wszystkich świadczeń przysługującym bezrobotnym, jeżeli przestanie spełniać warunki osoby bezrobotnej (pkt II 1 pouczenia).

Z akt administracyjnych tj. z karty rejestracyjnej (k.1), karty identyfikacyjnej (k.12) oraz z pouczenia (k.11) nie wynika, aby skarżący został poinformowany przez organ co należy rozumieć pod pojęciem "innej pracy zarobkowej". Tymczasem art. 2 ust. 1 pkt 16 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu stanowił, że ilekroć w ustawie jest mowa o "innej pracy zarobkowej" – oznacza to wykonywanie pracy na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub spółdzielni kółek rolniczych (usług rolniczych).

Nałożony na bezrobotnego obowiązek informowania urzędu pracy o podjęciu zatrudnienia, czy innej pracy zarobkowej wymaga od organu dokładnego pouczenia o zakazie podejmowania pracy m. in. na podstawie umowy o dzieło bez względu na kwotę osiągniętego wynagrodzenia z tego tytułu. Ponadto z akt administracyjnych nie wynika, aby skarżący był poinformowany przez organ jaka kwota dochodu przekracza połowę najniższego wynagrodzenia, a taka informacja jest niezbędna do złożenia oświadczenia przez bezrobotnego.

W tej sytuacji, w ocenie Sądu, nie można przyjąć, że skarżący był świadom regulacji ustawowych, został o nich, jak to wywiedziono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w sposób prawidłowy pouczony. Skoro organy obu instancji przyjęły, że skarżący od 1 stycznia 2004 r. był zatrudniony na podstawie umowy o dzieło, to obowiązkiem ich było udowodnienie, że był on pouczony o okolicznościach powodujących ustanie prawa do pobierania zasiłku m.in. poprzez podjęcie pracy na podstawie takiej umowy. Tym bardziej, że skarżący podważa ustalenia, co do wykonywania przez niego zatrudnienia na podstawie umowy o dzieło. Skarżący nie jest prawnikiem, a więc organ nie może poprzez odwołanie się do świadomości strony postępowania czuć się zwolniony z obowiązku nałożonego przepisem prawa.

Zwrócić należy uwagę, iż nie zostało jednocześnie wyjaśnione w sposób nie budzący wątpliwości, czy umowa zawarta przez skarżącego w dniu 1 stycznia 2004 r. ze spółką A była umową o dzieło w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego, czy umową w rozumieniu ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Istota sporu sprowadza się do oceny treści umowy. Jest poza sporem, że jej przedmiot został określony jako utwór w pojęciu ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Organ odwoławczy dokonując oceny prawnej tej umowy nie odniósł się w ogóle do stanowiska stron tej umowy. Skarżący w swoich pismach wyjaśniał, że w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych nie wykonywał żadnej pracy, umowa z dnia 1 stycznia 2004 r. dotyczyła rysunku, który był w spółce od lat, była to umowa sprzedaży praw autorskich do rysunku. A spółka z o.o. w Ł. – wydawca Tygodnika B w piśmie z dnia 12 września 2005 r. oraz z dnia 24 listopada 2005 r. przedstawiając swoje stanowisko, podała, iż nie są to umowy w ramach, których autor zobowiązany był do wykonania określonego dzieła.

O kwalifikacji umowy zawartej w takiej sytuacji decydować muszą konkretne ustalenia stron. Podkreślić w tym miejscu należy, że wykonanie dzieła powierza się osobie ze względu na jej przymioty, które upewniają zamawiającego, że oznaczone dzieło będzie wykonane w sposób odpowiadający oczekiwaniom czy potrzebom (stan obiektywnej osiągalności). W art. 627 k.c. nie zdefiniowano pojęcia dzieła, stwierdzono jedynie, że ma to być dzieło oznaczone przez co rozumie się bliższe określenie rezultatu pożądanego przez zamawiającego (por. wyrok SN z dnia 18 czerwca 2003 r. II CKN 269/01 OSNC 2004/9/142).

Zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji jest zobowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy w sprawie. W tym celu jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 75 § 1 k.p.a). Czy konkretna okoliczność została udowodniona, ocenia się na podstawie całokształtu materiału dowodowego – art. 80. k.p.a. Organ zatem nie może uchylić się od dokonania konkretnych ustaleń faktycznych, mających wpływ na wynik sprawy. Na podstawie całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego, organ kierując się zasadami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, zobligowany jest ocenić każdy dowód w sprawie i wypowiedzieć się, czy dany fakt uznaje za udowodniony, czy też nie. Wskazanie konkretnych dowodów, na których organ się oparł przy dokonywaniu ustaleń faktycznych, jak i dowodów, którym odmówił wiarygodności i mocy dowodowej i przyczyn tego, musi znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanej decyzji zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. Zachowanie powyższych wymogów jest dla strony gwarancją prawidłowego rozpoznania i załatwienia jej sprawy.

Uzasadnienie decyzji organów obu instancji nie odpowiada wyżej wymienionym wymogom. Organy administracji nie podjęły czynności mających na celu ustalenie, czy Z.N. złożył w spółce rysunki przed podpisaniem umowy autorskiej z dnia 1 stycznia 2004 r., czy też po jej zawarciu, w okresie od dnia 1 stycznia 2004 r. do 31 stycznia 2004 r., wykonał utwór (rysunek) dla zamawiającego.

Zdaniem Sądu, w tej sytuacji sporna i niewyjaśniona pozostaje kwestia kwalifikacji zawartej przez skarżącego umowy z dnia 1 stycznia 2004 r. nazwanej umową autorską.

A zatem doszło do naruszenia art. 76 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, a naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy oraz do naruszenia art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a., a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Na marginesie wyjaśnić należy, iż zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego przepis art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 1997 r. Nr 25, poz. 128 ze zm.) stanowił podstawę prawną decyzji stwierdzającej obowiązek zwrotu nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych (por. wyrok SN z dnia 5 października 2000 r. III RN 20/00 OSNP 2001/12/403).

W niniejszej sprawie Sąd uznał, iż przepis art. 76 ust. 1 powołanej ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy również stanowi samodzielną podstawę prawną do wydania przez organ administracji decyzji stwierdzającej obowiązek zwrotu nienależnie pobranego świadczenia pieniężnego.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracji winny uzupełnić postępowanie uwzględniając powyższe uwagi oraz ponownie ocenić zebrany materiał dowodowy.

Z powyższych względów, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym orzekł jak w pkt 1 sentencji. Uwzględniając treść art. 152 tej ustawy, zgodnie z którym, w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane, Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku.