Wyrok NSA, sygn. akt V SA 2378/96
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1997-11-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Powołane przepisy: article: art. 14 ust. 1 pkt 36
journal: Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312
law: Obwieszczenie Ministra Współpracy Gospodarczej z Zagranicą z dnia 16 maja 1994 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Prawo celne.
Teza: Artykuł 14 ust. 1 pkt 36 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /t.j. Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 ze zm./ pomoce naukowe określa jako przedmioty "służące wyłącznie do celów dydaktycznych lub badawczych". Są one specjalnie do takich celów przygotowane /skonstruowane/, a przez to bardziej skomplikowane. Uwzględniają charakter, specyficzność oraz szczególne wymagania tych prac i wskutek tego, w odróżnieniu od prostych, nieskomplikowanych przedmiotów o szerszym zastosowaniu, wydatnie i w bardziej twórczy sposób ułatwiają wykonywanie prac dydaktycznych lub badawczych.

TEZY

Artykuł 14 ust. 1 pkt 36 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /t.j. Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 ze zm./ pomoce naukowe określa jako przedmioty "służące wyłącznie do celów dydaktycznych lub badawczych". Są one specjalnie do takich celów przygotowane /skonstruowane/, a przez to bardziej skomplikowane. Uwzględniają charakter, specyficzność oraz szczególne wymagania tych prac i wskutek tego, w odróżnieniu od prostych, nieskomplikowanych przedmiotów o szerszym zastosowaniu, wydatnie i w bardziej twórczy sposób ułatwiają wykonywanie prac dydaktycznych lub badawczych.


SENTENCJA

oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją zawartą w JDA SAD z 25 stycznia 1996 r. dyrektor urzędu celnego dokonał odprawy celnej sprowadzonych z Niemiec partii jednorazowych: butów, czapek i ściereczek, odmawiając uwzględnienia wniosku importera - instytutu naukowego "o zwolnienie z opłat celnych" na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 36 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /t.j. Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 ze zm./. W myśl tego przepisu, wolne od cła są pomoce naukowe, służące do celów dydaktycznych lub badawczych.

Na skutek odwołania importera prezes Głównego Urzędu Ceł uchylił decyzję organu celnego pierwszej instancji i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania, po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania wyjaśniającego, w szczególności w zakresie przeznaczenia importowanych przedmiotów.

Decyzją z 12 czerwca 1996 r. dyrektor urzędu celnego ponownie dokonał wymiaru cła od towarów odprawionych według dokumentu SAD z 25 stycznia 1996 r., odmawiając uwzględnienia zwolnienia od cła przewidzianego w art. 14 ust. 1 pkt 36 prawa celnego.

Orzekając w sprawie na skutek odwołania importera prezes Głównego Urzędu Ceł utrzymał w mocy decyzję urzędu celnego pierwszej instancji z 12 czerwca 1996 r. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że na podstawie umowy zawartej 10 października 1995 r. z Komitetem Badań Naukowych i spółką z o.o. C. importer realizuje odpłatnie na zlecenie tej spółki prace badawczo-rozwojowe.

Ponadto na podstawie umowy zawartej z innym instytutem naukowym skarżący w ramach projektu badawczego wykonuje usługi w dziedzinie technologii półprzewodnikowej. Prowadzi również działalność gospodarczą polegającą na produkcji diod, lamp oraz innych materiałów elektronicznych. Dowodzi to, zdaniem organu odwoławczego, że instytut wykonuje prace badawczo-rozwojowe w ramach działalności gospodarczej /usługowej/ świadczonej na rzecz innych podmiotów. W konsekwencji, sprowadzone 25 stycznia 1996 r. przedmioty jednorazowego użytku "nie służą wyłącznie do celów badawczych" i nie mogą być uznane za wolne od cła z mocy art. 14 ust. 1 pkt 36 prawa celnego. Są bowiem, zdaniem organu odwoławczego, materiałem eksploatacyjnym, nie zaś pomocą naukową w rozumieniu prawa celnego.

W skardze do NSA instytut wniósł o uchylenie decyzji prezesa Głównego Urzędu Ceł. Podniósł, że prace badawcze, wykonywane przy użyciu sprowadzonych 25 stycznia 1996 r. artykułów, są przedmiotem statutowej działalności instytutu. Ich realizacja nie jest jednak działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 14 ust. 1 pkt 36 prawa celnego. Tego rodzaju działalność skarżącego ogranicza się wyłącznie do produkcji i sprzedaży filtrów do odbiorników TV według opracowanej przez niego technologii.

Importowane przedmioty jednorazowego użytku są niezbędne "do prac badawczych w pomieszczeniach o wysokiej klasie czystości, takich jak odpowiednio wyposażone laboratoria naukowo-badawcze znajdujące się w instytucie". Stanowią wyposażenie laboratorium.

Prace badawczo-rozwojowe są finansowane ze środków przyznawanych instytutowi z budżetu państwa, międzynarodowych organizacji prowadzących programy badawcze i od zainteresowanych wynikami badań podmiotów gospodarczych. Otrzymywanie przez instytut świadczeń pieniężnych z tego tytułu nie kwalifikuje tych prac do działalności gospodarczej i nie wyłącza automatycznie zwolnienia od cła z art. 14 ust. 1 pkt 36 prawa celnego.

W odpowiedzi na skargę prezes Głównego Urzędu Ceł wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Według art. 14 ust. 1 pkt 36 prawa celnego, wolny od cła jest przywóz towarów z zagranicy, jeżeli przedmiotem przywozu są pomoce naukowe, w tym sprzęt sportowy i aparatura badawczo-pomiarowa, służące wyłącznie do celów dydaktycznych lub badawczych, przywożone dla szkół, instytucji i placówek naukowych oraz jednostek badawczo-rozwojowych, z wyłączeniem przywożonych do działalności gospodarczej. Przytoczony przepis stanowi wyjątek od zasady, że przywóz towaru z zagranicy podlega cłu /art. 4 ust. 1 prawa celnego/ i nie może być wykładany rozszerzająco.

Mając to na uwadze, podnieść należy, że art. 14 ust. 1 pkt 36 prawa celnego określa pomoce naukowe jako przedmioty "służące wyłącznie do celów dydaktycznych lub badawczych (...)" Tej treści określenie wskazuje, że spośród ogółu przedmiotów używanych w pracach dydaktycznych lub badawczych pomocami naukowymi, w rozumieniu powyższego przepisu, są tylko te przedmioty, które służą "wyłącznie" do celów dydaktycznych lub badawczych. Są więc specjalnie do takich celów przygotowane /skonstruowane/, a przez to bardziej skomplikowane, uwzględniają bowiem charakter, specyficzność oraz szczególne wymagania tych prac i wskutek tego, w odróżnieniu od prostych, nieskomplikowanych przedmiotów o szerszym zastosowaniu, wydatnie i w bardziej twórczy sposób ułatwiają wykonywanie prac dydaktycznych lub badawczych.

Do tego rodzaju przedmiotów nie należą wymienione na wstępie buty, czapki i ściereczki, jako proste, nieskomplikowane przedmioty, mające szersze zastosowanie, a nie wyłącznie do celów dydaktycznych lub badawczych, jak to zastrzega art. 14 ust. 1 pkt 36 prawa celnego, i z tego względu nie mogą być uznane za pomoce naukowe w rozumieniu tego przepisu.

Mając na uwadze powyższe okoliczności należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Dlatego na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ Sąd oddalił skargę.