Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 1077/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2018-01-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 25 ust. 1, art. 35
journal: Dz.U. 2016 poz 722
law: Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności
article: art. 25
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 24 stycznia 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, , Protokolant Referent- stażysta Aneta Lubasińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2018 roku sprawy ze skargi P. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...] Wojewoda [...], na podstawie art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz. 657) w związku z art. 138. § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257), po rozpatrzeniu odwołania P. W. od decyzji Wójta Gminy Ż. nr [...] z dnia [...] orzekającej o wymeldowaniu P. W. z pobytu stałego w posesji nr 61 położonej w miejscowości C., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Jak wynika z akt sprawy, w dniu 12 maja 2017 r. do Urzędu Gminy w Ż. wpłynął wniosek A. W. w sprawie wymeldowania jej męża P. W. z pobytu stałego.

W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, Wójt Gminy Ż. w dniu [...] orzekł o wymeldowaniu skarżącego. W uzasadnieniu organ przedstawił ustalony w sprawie stan faktyczny oraz dokonał oceny zebranego materiału dowodowego pod kątem spełnienia przez P. W. ustawowej przesłanki, koniecznej do wymeldowania, tj. przesłanki opuszczenia miejsca pobytu stałego bez wymeldowania się. Z oceny tej wynika, że spełnienie powyższej przesłanki nie budziło wątpliwości organu.

W odwołaniu skarżący zarzucił:

1. błędy w ustaleniach faktycznych, a polegające na ustaleniu, iż opuścił dom nr 61 w C. dobrowolnie, podczas gdy był do tego zmuszony z uwagi na naganne zachowanie się teścia, a przez to doszło do naruszenie art. 35 ustawy o ewidencji ludności z dnia 24 września 2010 r., poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, iż ma on zastosowanie do sytuacji w jakiej się znalazł;

2. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 24 § 3 k.p.a poprzez jego niezastosowanie i nie wyłączenie pracowników od udziału w sprawie, pomimo iż istniały okoliczności, które mogą wywołać wątpliwość co do bezstronności tych pracowników;

3. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 75 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosku dowodowego o ponowne zapytanie do Komisariatu Policji w C. na temat interwencji domowych bez podawania okresu czasu, co miało wpływ na wynik sprawy, tj. w przedmiocie ustalenia dobrowolności opuszczenia domu przez moją osobę;

4. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. Art. 8 § 1 k.p.a. poprzez prowadzenie niniejszego postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej, tym samym nie kierowania się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania pierwszej instancji w całości, względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Zaskarżoną decyzją Wojewoda [...] utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie. Organ wskazał, że materialnoprawną podstawę decyzji stanowi art. 35 ustawy o ewidencji ludności. Zgodnie z tym przepisem organ gminy wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust 2 ustawy, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego, przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Pobytem stałym, zgodnie z treścią art. 25 cytowanej wyżej ustawy, jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Organ wyjaśnił, że przebywanie pod wskazanym adresem z zamiarem stałego pobytu oznacza skoncentrowanie w tym miejscu swoich spraw życiowych, w tym założenie ośrodka osobistych i majątkowych interesów. Przejawia się to w stałym korzystaniu z urządzeń tego lokalu, nocowaniu i spędzaniu wolnego czasu oraz zaspokajaniu swoich funkcji życiowych. Organ stwierdził, że ewidencja ludności służy rejestracji danych o miejscu rzeczywistego pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie prawnego.

Analizując w kontekście powyższego zgromadzony materiał dowodowy organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że w chwili obecnej nie ma podstaw, by przyjąć, że posesja nr 61 w C. stanowi centrum życiowe dla skarżącego. Wprawdzie odwołujący w swym piśmie wskazał okoliczności, które jego zdaniem winny skutkować odmową wymeldowania, to jednak przeprowadzone przez organ I instancji postępowanie wykazało, iż w stosunku do skarżącego wystąpiły przesłanki wymienione w ustawie o ewidencji ludności, warunkujące wymeldowanie z miejsca pobytu stałego.

Wojewoda podkreślił, że jak wynika z zebranego materiału dowodowego, osoby biorące udział w postępowaniu są w konflikcie, niemniej jednak strony złożyły zgodne wyjaśnienia co do faktu, że skarżący w marcu 2017 r. opuścił sporną nieruchomość i do chwili obecnej nie zamieszkał w niej ponownie. W tym zakresie organ powołał się na zeznania A. W.

Wojewoda podkreślił, że w dniu 22 maja 2017 r. P. W. złożył wyjaśnienia przed organem meldunkowym, w których wskazał, że od 20 marca br. zaczął zabierać z domu w C. 61 potrzebne mu rzeczy osobiste do ubrania i życia. Część rzeczy zostawił u swojego ojca w miejscowości N. 49, a część w mieszkaniu, które wynajmuję w miejscowości R., ul. R. 14 m. 4. Jako powód opuszczenia miejsca zameldowania skarżący wymienił konflikt rodzinny polegający na nieporozumieniach rodzinne z żoną i zbyt daleko idącą ingerencję teścia w życie rodzinne. Skarżący wyjaśnił, że w okresie od marca br. do chwili obecnej przyjeżdżał do domu w C. 61, aby zabrać część pozostałych jeszcze rzeczy w domu i spotkać się z dziećmi.

Organ zaznaczył, że w orzecznictwie administracyjnym ugruntował się pogląd, iż sam fakt istnienia konfliktu między stronami postępowania nie powoduje podważenia oceny, że opuszczenie lokalu miało charakter trwały i dobrowolny. Nie traci, co do zasady, dobrowolnego charakteru wyprowadzenie się z dotychczasowego miejsca zamieszkania, jeżeli ma ono na celu poprawienie komfortu życiowego strony, przez uniknięcie sytuacji konfliktowych związanych ze wspólnym zamieszkaniem. Organ podkreślił, że co do zasady - z brakiem dobrowolności opuszczenia lokalu – mamy do czynienia wówczas, gdy było ono wynikiem bezprawnego działania osób trzecich. Zatem chronione są osoby, które zmuszone zostały do opuszczenia lokalu na skutek niezgodnych z prawem działań, czy to współlokatorów, czy też innych osób (np. wymiana zamków).

Organ odwoławczy uznał za niezasadny zarzut odwołania, że organ niesłusznie przyjął za dobrowolne jego opuszczenie miejsca pobytu stałego. P. W. wskazał, iż został do tego zmuszony nagannym zachowaniem teścia. W tym zakresie organ powołał się na zeznania skarżącego, z których wynika, że około rok temu, podczas sprzeczki w domu, kiedy teść mu groził, prosił żeby opuścił dom, wtedy żona wezwała policję i teść wyszedł z domu z policjantem. ( ... ) Poza wyżej opisanym zdarzeniem w aktach niniejszej sprawy brak jest jakichkolwiek dowodów na to, że skarżący zgłaszał w organach ścigania utrudnianie mu zamieszkiwania bądź pozbawienie go dostępu do miejsca zameldowania. Zdaniem organu przywołana wyżej interwencja funkcjonariuszy Policji w przedmiotowej nieruchomości, miała miejsce "około rok temu". Zatem trudno uznać, że okoliczności te były bezpośrednią przyczyną opuszczenia przez skarżącego domu w marcu 2017r.

Mając na uwadze powyższe, Wojewoda wskazał, że również argument skarżącego ujęty w odwołaniu, iż organ meldunkowy odrzucił wniosek skarżącego o ponowne zapytanie Komisariatu Policji w C. na temat interwencji funkcjonariuszy w spornej posesji, w bliżej nieokreślonym czasie, nie zasługuje na uwzględnienie. Organ odwoławczy nie odmówił wiary wyjaśnieniom odwołującego, iż opisane wyżej zdarzenie miało faktycznie miejsce, ale jednocześnie wskazał, że nie miało ono bezpośredniego związku z wyprowadzeniem się skarżącego z domu. W ocenie organu na korzyść P. W. nie może także działać fakt, że jak sam odwołujący wskazał nadal posiada klucze do domu, ale nie miał potrzeby ich użyć, ponieważ zawsze, gdy przyjeżdżał był ktoś w domu i dom był otwarty". Zdaniem Wojewody okoliczności, te wyraźnie wskazują, iż skarżący po wyprowadzeniu się z domu, nadal posiada swobodny dostęp do spornego lokalu.

W świetle powyższego, a także w świetle pozostałego materiału dowodowego organ odwoławczy nie miał żadnych wątpliwości, że skarżący na skutek własnej decyzji opuścił dotychczasowe miejsce pobytu stałego. Wprawdzie nie ulega wątpliwości, iż u podstaw tej decyzji zaważył konflikt z żoną oraz teściem, to jednak w sytuacji, gdy mając dostęp do spornej nieruchomości, skarżący nie podejmował prób zamieszkania w niej ponownie, należy uznać, iż sam zrezygnował z przebywania tam. Organ wskazał, że z akt sprawy wynika, że skarżący wyprowadzając się z domu zabierał sukcesywnie wszystkie swoje rzeczy, również sprzęty i maszyny rolnicze oraz wynajął mieszkanie w R., w którym zamieszkał. Biorąc pod uwagę powyższe trudno uznać za przekonujące twierdzenie odwołującego, iż było to działanie krótkotrwałe. Deklarację skarżącego o powrocie do domu organ uznał, za zdarzenia przyszłe i niepewne.

Wojewoda podkreślił, że skarżący opuścił sporną posesję i obecnie swoje centrum życiowe skupił w wynajętym mieszkaniu w R. Tymczasem, obowiązkiem organów administracji publicznej jest rozstrzyganie spraw według stanu faktycznego istniejącego w dacie orzekania. Niemniej jednak, jeżeli skarżący zamieszka w posesji nr 61 w C., to będzie mógł ponownie zameldować się, o ile spełni przesłanki wynikające z przepisów meldunkowych.

Odnosząc się natomiast do argumentu ujętego w odwołaniu, dotyczącego naruszenia przepisu 24 § 3 k.p.a., organ odwoławczy podzielił stanowisko Wójta Gminy Ż. wyrażone w postanowieniu, iż w niniejszej sprawie brak było podstaw do wyłączenia pracownika organu. Organ odwoławczy, analizując akta sprawy nie dopatrzył się również nierównego i stronniczego traktowania stron postępowania. Z dokumentacji zgromadzonej w sprawie wynika, że skarżący miał zapewniony czynny udział w trakcie całego postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwiono mu wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów zgromadzonych w sprawie.

W skardze P. W. powtarzając argumentację zawartą w odwołaniu zarzucił:

1. błędy w ustaleniach faktycznych, a polegające na ustaleniu, iż opuścił dom nr 61 w C. dobrowolnie, podczas gdy był do tego zmuszony z uwagi na naganne zachowanie się teścia, a przez to doszło do naruszenie art. 35 ustawy o ewidencji ludności z dnia 24 września 2010 r., poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, iż ma on zastosowanie do sytuacji w jakiej się znalazł;

2. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 24 § 3 k.p.a poprzez jego niezastosowanie i niewyłączenie pracowników od udziału w sprawie, pomimo iż istniały okoliczności, które mogą wywołać wątpliwość co do bezstronności tych pracowników;

3. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 75 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosku dowodowego o ponowne zapytanie do Komisariatu Policji w C. na temat interwencji domowych bez podawania okresu czasu, co miało wpływ na wynik sprawy, tj. w przedmiocie ustalenia dobrowolności opuszczenia domu przez moją osobę;

4. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 8 § 1 k.p.a. poprzez prowadzenie niniejszego postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej, tym samym nie kierowania się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania pierwszej instancji w całości, względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. ( Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej powoływanej jako "p.p.s.a.") kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 powołanej ustawy, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., co do zasady Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, iż Sąd zobowiązany jest dokonać oceny legalności zaskarżonej decyzji niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze.

Rozpoznawana skarga w tych ramach prawnych nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszej sprawie była wydana na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. decyzja Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy Ż. z dnia [...] nr[...], orzekającą o wymeldowaniu P. W. z pobytu stałego w posesji nr 61 położonej w miejscowości C.

W ocenie Sądu stanowisko zaprezentowane przez organy administracji w niniejszej sprawie jest zasadne na gruncie obowiązujących przepisów prawa.

W pierwszej kolejności odnieść się należy do formułowanego przez skarżącego żądania wyłączenia Wójta Gminy Ż. (organu) oraz pracowników organu I instancji od rozpoznania sprawy. Takie żądanie wynika z treści wniosku skarżącego skierowanego do Wójta Gminy Ż. w piśmie z dnia 26 lipca 2017 r. Wprawdzie w skardze P. W. ograniczył się już tylko do zarzut naruszenia art. 24 § 3 kpa., poprzez jego niezastosowanie i niewyłączenie pracowników od udziału w sprawie, jednak z uwagi na treść złożonego przez skarżącego wniosku o wyłączenie z dnia 26 lipca 2017 r., Sąd, działając na podstawie art. 134 p.p.s.a., uznał za zasadne odniesienie się do wniosku skarżącego w całości.

Instytucję wyłączenia organu reguluje art. 25 kpa. Przewiduje on, że organ podlega z mocy prawa wyłączeniu od załatwienia sprawy dotyczącej interesów majątkowych jego kierownika lub osób pozostających z nim w stosunku małżeństwa, krewnych, powinowatych do drugiego stopnia oraz osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli. Organ podlega też wyłączeniu od rozpoznania sprawy dotyczącej interesów majątkowych osoby zajmującej kierownicze stanowisko w organie bezpośrednio wyższego stopnia lub osób pozostających z nim w stosunkach określonych w art. 24 § 1 pkt 2 i 3 kpa. Należy podkreślić, że o zdolności do prowadzenia konkretnego postępowania administracyjnego (kompetencji w ujęciu procesowym) organu rozstrzygają łącznie: właściwość rzeczowa, właściwość miejscowa, właściwość instancyjna oraz negatywne przesłanki procesowe, w tym wyłączenie organu lub jego pracownika od udziału w postępowaniu. W odniesieniu do ostatniego z wymienionych elementów prawo procesowe wprowadza rozgraniczenie między wyłączeniem pracownika organu i wyłączeniem organu. Art. 24 § 1 kpa. oraz art. 25 § 1 kpa. obejmują zakres różnych spraw, w których ustawa wymaga wyłączenia, oraz wywołują różne skutki prawne.

Mając powyższe na uwadze, a także stanowiska prezentowane w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego przykładowo: wyrok z dnia 7 maja 2012 r. I OSK 1655/12, wyrok z dnia 16 maja 2012 r. I OSK 1186/12, wyrok z dnia 6 lutego 2015 r. I OSK 340/15, Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, opowiada się za stanowiskiem, że strona postępowania nie może żądać wyłączenia organu (podobnie i osoby pełniącej funkcję organu) z innych przyczyn niż wymienione w art. 25 kpa. W piśmiennictwie wskazuje się ponadto, że "podstawa wyłączenia pracownika zawarta w przepisach o cechach enumeracji wyczerpującej nie może być przedmiotem wykładni rozszerzającej nawet wtedy, gdy chodzi o zachowanie należytego stopnia obiektywizmu i bezstronności w załatwianiu indywidualnych spraw administracyjnych. Gwarancyjna rola tych przepisów powinna być zachowana w rozsądnych granicach" (B. Adamiak, J. Borkowski, uwaga 9 do art. 24 [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011).

We wniosku o wyłączenie skarżący podniósł, że (...)"ojciec wnioskodawczyni S. M. pozostaje w koleżeńskich relacjach z samym Panem Wójtem Gminy". Wobec takich argumentów nie budzi wątpliwości, że nie zachodzą przesłanki wymienione w art. 25 § 1 kpa., uzasadniające wyłączenie organu.

Kodeks postępowania administracyjnego przewiduje także wyłączenie pracownika organu od udziału w postępowaniu. Wyłączenie to dotyczy konkretnego pracownika organu ( wymienionego z imienia i nazwiska) i ma miejsce w sytuacjach wskazanych w art. 24 § 1 kpa lub też na wniosek strony lub pracownika, jeżeli zostaną uprawdopodobnione okoliczności, które mogą wywołać wątpliwości co do bezstronności pracownika ( art. 24 § 3 kpa ). W przedmiocie wyłączenia pracownika w przypadku wskazanym w art. 24 § 3 kpa bezpośredni przełożony pracownika rozstrzyga postanowieniem, na które nie przysługuje zażalenie.

Z okoliczności sprawy nie wynika, aby zaistniała któraś z przesłanek art. 24 § 1 kpa, skutkująca obligatoryjnym wyłączeniem pracownika organu od udziału w sprawie. Rozważenia natomiast wymaga, czy naruszony został przepis art. 24 § 3 kpa w stopniu uzasadniającym uchylenie decyzji. Przepis art. 24 § 3 kpa przewiduje obowiązek wyłączenia pracownika (pracowników) w sytuacji, gdy uprawdopodobnione zostaną okoliczności wywołujące wątpliwości co do bezstronności określonego pracownika lub pracowników.

Należy w tym miejscu podnieść, że z wnioskiem o wyłączenie skarżący zwrócił się już po zakończeniu postępowania wyjaśniającego przed organem I instancji i sporządzeniu protokołu końcowego w trybie art. 10 § 1 kpa. Podkreślenia wymaga, że skarżący zwrócił się o wyłączenie w istocie wszystkich pracowników Urzędu z powołaniem się na fakt zatrudnienia uczestniczki postępowania w tym urzędzie i na istniejące między nią a pracownikami urzędu stosunki koleżeńskie. Podniósł dodatkowo, że w dniu 6 czerwca 2017 r. został pozbawiony prawa wglądu w akta sprawy, przez co uniemożliwiono mu zaznajomienie się z zebranym materiałem, sporządzenie notatek i kopii, a tym samym został pozbawiony możliwości konsultacji z osobą znającą zagadnienia prawne, jak równie podjęcia innych decyzji np. powołania dodatkowych świadków.

W tym zakresie, w wyniku zgłoszonego żądania wyłączenia, doszło do wydania w dniu 4 sierpnia 2017 r. postanowienia w tej sprawie, w którym organ wyczerpująco wyjaśnił przyczyny odmowy wyłączenia pracowników od rozpoznania sprawy. Szczegółowo przedstawiono okoliczności, w których odmówiono skarżącemu wydania z akt sprawy kserokopii zeznania żony, wskazując na fakt, że skarżący zgłosił takie żądanie ustnie jednak odmówił napisania wniosku. Natomiast pisemny wniosek z dnia 25 lipca 2017 r. o wydanie kserokopii dokumentacji z kart 44,35,32,14,12 został uwzględniony. W tym miejscu godzi się podnieść, że dokument na karcie 14 stanowi protokół przesłuchania strony tj. A. W. żony skarżącego.

W uzasadnieniu postanowienia organ podkreślił również, że w toku postępowania P. W. został prawidłowo poinformowany o przysługujących mu prawach i obowiązkach. Był właściwie informowany o każdej czynności wykonywanej w sprawie ( oględzinach lokalu, przesłuchaniach świadków) i mógł brać w niej udział. Skorzystał z tego prawa podczas oględzin lokalu. Po zapoznaniu się z aktami sprawy nie wnosił uwag do zebranego materiału dowodowego. Został pouczony o możliwości składania wniosków dowodowych przed wydaniem decyzji. Organ stwierdził, że P. W. nie uprawdopodobnił okoliczności, które uzasadniałyby wyłączenie pracownika lub pracowników urzędu wykonujących czynności w postępowaniu.

Sąd podziela stanowisko organu. Nie zasługuje na akceptację pogląd skarżącego, że o wywołaniu wątpliwości świadczy już sam fakt, że "(...) wnioskodawczyni jest wieloletnim pracownikiem Urzędu Gminy i niniejsza sprawa była prowadzona przez koleżanki mojej żony". Przyjęcia takiej argumentacji prowadziłoby do niedopuszczalnego wniosku o pierwszeństwie kryteriów subiektywnych. Natomiast okoliczności, które mogą wywołać wątpliwości co do bezstronności pracownika, winny na nie wskazywać w sposób obiektywny. Abstrahując więc od tego, że skarżący w swoim wniosku o wyłączenie nie wskazał na konkretnego pracownika(pracowników) podlegającego jego zdaniem wyłączeniu, to słusznie organ ocenił wniosek w kontekście prawidłowości przeprowadzonego postępowania z punktu widzenia bezstronności prowadzących go pracowników.

W tym kontekście na podkreślenie zasługuje fakt, że z wnioskiem o wyłączenie skarżący wystąpił w dniu 26 lipca 2017 r., po końcowym zapoznaniu się, w dniu 25 lipca 2017 r., z zebranym materiałem dowodowym i po uzyskaniu kserokopii wskazanych dokumentów, w tym protokołu z przesłuchania żony – wnioskodawczyni wymeldowania. Godzi się również podnieść, że innych wniosków dowodowych skarżący nie składał i nie kwestionował przebiegu postępowania dowodowego.

Reasumując tę część rozważań należy stwierdzić, że przedstawiona przez organ I instancji, w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] argumentacja przekonuje o słuszności podjętego rozstrzygnięcia w kwestii braku uprawdopodobnienia przesłanek skutkujących wyłączeniem pracowników.

Wobec powyższego zarzut skarżącego naruszenia art. 24 § 3 kpa., Sąd uznał za nieuzasadniony i pozostający bez wpływu na treść rozstrzygnięcia w kontekście przesłanek uchylenia przez Sąd decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a

Sąd nie stwierdził również naruszenia w sprawie przepisów prawa materialnego.

Podstawę prawną wymeldowania stanowi przepis art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 roku o ewidencji ludności (tekst jedn. Dz. U. 2016 r., poz. 722) zgodnie z którym organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się.

Stosownie zaś do treści art. 25 ust. 1 cytowanej ustawy pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Na pojęcie zamieszkiwania składają dwa elementy, tj. faktyczne przebywanie i zamiar. Opuszczenie miejsca pobytu stałego cechować musi zatem zarówno element faktyczny, polegający na stałym nieprzebywaniu w mieszkaniu, jak i element wolicjonalny, łączony z dobrowolnością zmiany miejsca pobytu. Dla zaistnienia przesłanki opuszczenia miejsca pobytu konieczne jest, aby fizycznemu przebywaniu osoby w innym miejscu niż miejsce pobytu stałego towarzyszył zamiar stałego związania się z tym innym miejscem, urządzenia w nim swego trwałego centrum życiowego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 kwietnia 2001 r., sygn. V SA 3169/00, a także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 lutego 1989 r., sygn. akt SA/Wr 789/88).

Zamiar taki określa się na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Przez termin "zamiar" w przypadku opuszczenia miejsca pobytu należy rozumieć nie tylko wolę wewnętrzną, ale także wolę dającą się określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Dla jego oceny istotne będzie ustalenie, czy okoliczności istniejące w sprawie potwierdzają wolę wewnętrzną zainteresowanego pozostawania w danym lokalu.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że opuszczenie miejsca pobytu stałego musi mieć charakter dobrowolny i trwały, by można było dokonać wymeldowania.

Podzielić należy, aktualny na gruncie obowiązującej obecnie ustawy, pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażony w wyroku z dnia 22 września 2005 r. (sygn. akt IV SA/Wa 600/05), w świetle którego miejsce stałego pobytu danej osoby to miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z sąsiadami.

Należy również podkreślić, że decyzja o wymeldowaniu ma charakter ewidencyjny i służy jedynie aktualizacji i doprowadzeniu do zgodności pomiędzy miejscem zamieszkania a miejscem zameldowania. Decyzja o wymeldowaniu nie skutkuje zmianą stosunków prawnorzeczowych dotyczących danej nieruchomości. Opuszczenie miejsca stałego pobytu ma miejsce wtedy, gdy dana osoba faktycznie nie przebywa w określonym lokalu i ma zamiar opuszczenia tego lokalu na stałe, a zamiar ten związany jest z założeniem w nowym miejscu ośrodka osobistych i majątkowych interesów. Rezygnacja z przebywania w określonym lokalu może nastąpić w sposób wyraźny - przez złożenie stosownego oświadczenia, ale także w sposób dorozumiany – przez zachowanie, które w sposób nie budzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby skoncentrowania swojej aktywności życiowej w innym miejscu. Przedmiotem oceny w postępowaniu o wymeldowanie są okoliczności istniejące w dniu faktycznego opuszczenia dotychczasowego miejsca zameldowania, a nie w dniu orzekania przez organy.

W ocenie Sądu w kontrolowanym postępowaniu zostało wykazane w sposób niebudzący wątpliwości, że skarżący nie koncentruje centrum swoich życiowych interesów pod adresem nieruchomości, z której został wymeldowany. Ponownie podkreślić trzeba, że orzecznictwo sądowe jednolicie przyjmuje, iż zameldowanie oraz wymeldowanie jest jedynie stwierdzeniem pewnego faktu i nie wpływa w żaden sposób na uprawnienia strony wynikające z prawa własności czy innych praw, zresztą w sprawie niniejszej zgodnie z Aktem Notarialnym z dnia [...] Rep. A Nr[...] – Umową podziału majątku wspólnego, jedynym właścicielem nieruchomości z której został wymeldowany skarżący jest jego żona A. W.

Nadto należy podnieść, że w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1097/12) utrwalony został pogląd, że jeżeli strona twierdzi, że została usunięta z dotychczasowego miejsca pobytu w drodze przymusu fizycznego lub psychicznego, a nie wystąpiła na drogę sądową o ochronę swoich uprawnień do zamieszkiwania w miejscu pobytu (nie skorzystała z środków prawnych w postaci powództwa cywilnego czy o przywrócenie naruszonego posiadania), to taka sytuacja daje podstawy do przyjęcia, że osoba dotychczasowe miejsce pobytu stałego opuściła dobrowolnie.

Deklaracja chęci powrotu do przedmiotowego lokalu nie przesądza o charakterze pobytu, bowiem zauważyć należy, że o ocenie charakteru pobytu, czy też opuszczenia lokalu decyduje nie tyle werbalna treść oświadczenia woli, lecz okoliczności faktyczne wskazujące na zamiar rzeczywisty. Wyrażenie jedynie woli dalszego zamieszkiwania w opuszczonym lokalu, bez jednoczesnego zobiektywizowania tej woli i przejawienia jej przez wykorzystanie instytucji prawnych umożliwiających dopuszczenie do współposiadania lokalu, nie jest okolicznością wystarczającą do uznania, że nie doszło do dobrowolnego opuszczenia lokalu. Nieskorzystanie z prawnych środków umożliwiających powrót do lokalu powoduje, że brak jest podstaw prawnych do utrzymywania fikcji meldunkowej. Skarżący akcentował, że przyczyną jego wyprowadzenia się z domu był konflikt z żoną i przede wszystkim naganne zachowanie się teścia. W skardze podniósł, że chce wrócić do domu i do rodziny, a stan niezamieszkania z rodziną ma charakter wyłącznie incydentalny i krótkotrwały.

Wobec poczynionych przez organy administracji prawidłowych ustaleń faktycznych o wyprowadzeniu się skarżącego w marcu 2017 r. z domu oznaczonego nr 61 położonego w miejscowości C., zasadnym było przyjęcie, że skarżący opuścił dobrowolnie i trwale miejsce stałego pobytu. Organy ustaliły, w trakcie przesłuchania skarżącego w dniu 22 maja 2017 r., że od 20 marca 2017 r. skarżący zaczął zabierać z domu w C. 61 potrzebne mu rzeczy osobiste do ubrania i życia. Część rzeczy zostawił u swojego ojca w miejscowości N. 49, a część w mieszkaniu, które wynajął w miejscowości R., ul. R. 14 m. 4. Jako powód opuszczenia miejsca zameldowania skarżący wymienił konflikt rodzinny polegający na nieporozumieniach rodzinnych z żoną i zbyt daleko idącą ingerencję teścia w życie rodzinne. Skarżący wyjaśnił, że w okresie od marca 2017 r. do chwili obecnej przyjeżdżał do domu w C. 61, aby zabrać część pozostałych jeszcze rzeczy w domu i spotkać się z dziećmi. Wyjaśnił, że nie miał problemu z dostaniem się do domu.

Z treści tego przesłuchania wynika również, że ostatni incydent w ramach konfliktu rodzinnego miał miejsce "około rok temu". Wobec powyższego nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skarżącego, wadliwego przeprowadzenia postępowania dowodowego poprzez nieuwzględnienie wniosku dowodowego o ponowne zapytanie do Komisariatu Policji w C. na temat interwencji domowych bez podawania okresu czasu, co miało wpływ na wynik sprawy, tj. w przedmiocie ustalenia dobrowolności opuszczenia domu przez skarżącego. Słusznie organ argumentował, że nawet jeżeli miały miejsce jeszcze wcześniejsze interwencje to nie mogły być one bezpośrednią przyczyną opuszczenia domu w dniu 11 marca 2017 r. Dodatkowo podkreślić należy, w kontekście powyższych rozważań, że nawet ustalenie w dacie orzekania o wymeldowaniu, że sama przyczyna opuszczenia lokalu nie była dobrowolna, ponieważ występowały na przykład elementy przymusu psychicznego czy fizycznego, to jednak następne trwałe związanie swojego centrum życiowego w innym lokalu, bez podejmowania jakiejkolwiek czynności prawnej by odzyskać możliwość zamieszkiwania w opuszczonym lokalu, stwarza sytuację prawną zobowiązującą organ administracji do wymeldowania takiej osoby z dawniej zajmowanego lokalu, skoro obowiązku meldunkowego nie dopełniła (por. wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OSK 352/07 dostępne: CBOIS).

Zgromadzony materiał dowodowy bezspornie potwierdza, że skarżący w okresie od marca 2017 roku do maja 2017 roku zabrał z domu wszystkie swoje rzeczy osobiste i należące do niego maszyny. Z akt sprawy wynika, że fakt zabrania wszystkich rzeczy osobistych skarżącego potwierdziły przeprowadzone w dniu 13 czerwca 2017 r. z udziałem skarżącego oględziny spornego domu, a bezsporność okoliczności zabrania będących własnością skarżącego maszyn rolniczych potwierdziły wyjaśnienia żony skarżącego oraz świadka A. S., który pomagał skarżącemu przy załadunku maszyn rolniczych celem ich wywiezienia z posesji nr 61 w miejscowości C. 61.

W domu nr 61 w C. skarżący pojawiał się okazjonalnie i nie miał utrudnionego dostępu do domu. W wynajętym w R. mieszkaniu odwiedzają go dzieci

Należy przy tym podnieść, że w toku postępowania administracyjnego skarżący nie wykazał okoliczności przeciwnych ani w zakresie opuszczenia lokalu, ani dobrowolności tegoż opuszczenia. Skarżący nie przedstawił na okoliczności przeciwne, niż ustalone przez organy w toku postępowania, żadnych dowodów. Natomiast materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracyjne nie pozwala na uznanie, iż nie nastąpiło opuszczenie lokalu przez skarżącego, jak również że opuszczenie to nie miało charakteru dobrowolnego i trwałego. Tym samym całokształt zachowania skarżącego wskazuje, iż dom, w którym był zameldowany, po prostu przestał być miejscem koncentracji jego interesów życiowych.

Należy podzielić pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wyrażony w wyroku z 10 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Bd 299/14, iż przez zamiar opuszczenia miejsca pobytu należy pojmować nie tylko wolę wewnętrzną, ale także wolę dającą się określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Dlatego też przy ustalaniu zamiaru nie można poprzestać tylko na oświadczeniach zainteresowanej osoby, lecz należy zbadać, czy okoliczności istniejące w sprawie potwierdzają wolę wewnętrzną osoby zainteresowanej, czy też pozostają z nią w sprzeczności. Do okoliczności takich należą między innymi: sposób opuszczenia lokalu, koncentracja interesów życiowych w danym miejscu (przebywanie w nim w sensie fizycznym, praca, nauka, prowadzenie życia towarzyskiego – przyjmowanie znajomych), posiadanie rzeczy w lokalu lub związanych z danym lokalem (np. kluczy, rzeczy osobistych) a także obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w nim (podobnie Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 4 września 2015 r., sygn. II OSK 2315/14). Analiza niniejszej sprawy pozwala jednoznacznie stwierdzić, że organy administracji w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy doszły do prawidłowych wniosków.

Jak słusznie podkreślił organ odwoławczy wymeldowanie jest czynnością, która stanowi potwierdzenie określonego stanu faktycznego, a niewątpliwie w niniejszej sprawie skarżący opuścił przedmiotowy dom trwale i na dzień orzekania ten stan się utrzymał. Deklarowana chęć powrotu, czy też uzależnienie powrotu od zmiany zachowania teścia była okolicznością niepewną i - jako taka - nie mogła stanowić podstawy do utrzymania zameldowania skarżącego. Istotną jest również okoliczność, iż aktualnie jedyną właścicielką domu w którym był zameldowany skarżący jest jego żona, co również, wobec istniejącego konfliktu, wpływa na możliwość faktycznego powrotu skarżącego do domu.

Reasumując, zdaniem Sądu materiał dowodowy został zgromadzony w niniejszej sprawie w sposób umożliwiający rozstrzygnięcie sprawy, a organy orzekające wyprowadziły z niego prawidłowe wnioski. W ocenie Sądu, organ I instancji, jak i organ II instancji prawidłowo ustalił, że opuszczenie przez skarżącego miejsca zameldowania na pobyt stały miało charakter dobrowolny oraz trwały.

Zdaniem Sądu organy orzekające w niniejszej sprawie nie naruszyły reguł postępowania dowodowego. Postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone z uwzględnieniem zasad wynikających z art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i 80 kpa. W świetle tych zasad organ administracji publicznej ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w taki sposób, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. Zasada prawdy obiektywnej została skonkretyzowana w art. 77 § 1 kpa., zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Natomiast zgodnie z art. 80 kpa. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

Realizacja przez organ administracji publicznej powyższych obowiązków nie pozbawia oczywiście strony prawa do czynnego udziału w czynnościach postępowania dowodowego, związanych z realizacją zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Prawo strony do czynnego udziału w każdym stadium postępowania jest realizowane w szczególności przez prawo do inicjatywy dowodowej, ukształtowane w art. 78 k.p.a., prawo do brania czynnego udziału w czynnościach postępowania dowodowego (art. 79 k.p.a.), jak również prawo do wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, wynikające z art. 10 § 1 i art. 81 k.p.a.

Zdaniem Sądu organy orzekające w niniejszej sprawie prawidłowo zrealizowały wyżej opisane obowiązki w zakresie postępowania wyjaśniającego, zapewniając stronie prawo czynnego udziału w postępowaniu. Skarżący został przesłuchany w charakterze strony w dniu 22 maja 2017 r. W toku postępowania był informowany o podejmowanych przez organy czynnościach w ramach postępowania wyjaśniającego (przesłuchaniach świadków, oględzinach lokalu). Skorzystał z prawa udziału w oględzinach lokalu. Przed wydaniem decyzji był informowany o zgromadzeniu materiału dowodowego i możliwości wypowiedzenia się co do niego. Złożył wniosek o wyłączenia pracowników, który został rozpoznany

W ocenie Sądu postępowanie wyjaśniające zostało przez organy przeprowadzone w sposób prawidłowy, wyjaśniono wszystkie istotne okoliczności sprawy, uzasadnienie decyzji jest przekonywujące i odpowiada wymogom z art. 107 § 3 kpa.

W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

d.j.