Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 570/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2005-11-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6169 Inne o symbolu podstawowym  616
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Dnia 10 listopada 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Asesor WSA Arkadiusz Blewązka, Protokolant asystent sędziego Anna Dębowska, po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi T.B. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. z dnia [...] nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], Nr [...] wydaną na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych ( Dz.U. z 2004r. Nr 6 poz. 40 ze zm.), art. 104 k.p.a. oraz art. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2199/2003 z dnia 16 grudnia 2003r. ustanawiającego środki przejściowe dla stosowania w odniesieniu do 2004r. rozporządzenia Rady (WE) nr 1259/1999 w zakresie systemu Jednolitej Płatności Obszarowej dla Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wS.odmówił T. B. przyznania płatności na rok 2004r. z tytułu Jednolitej Płatności Obszarowej – 2004 (kod EFOiGR: 050212020000001, krajowa pozycja budżetowa: 99999999999) i Uzupełniającej Płatności Obszarowej – inne – 2004 (kod EFOiGR 050404000000401, krajowa pozycja budżetowa 00003301038) oraz nałożył kary pieniężne odpowiednio w wysokości 1071,60 zł i 1446,33 zł, jednocześnie zaznaczając, że będą one potrącane z płatności pomocy, do których producent rolny jest uprawniony z tytułu wniosków składanych w ciągu trzech lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym stwierdzono niezgodności.

W uzasadnieniu organ I instancji podał, iż przyczyną odmowy przyznania stronie płatności na rok 2004 była niezgodność (zawyżenie) pomiędzy zadeklarowaną sumą powierzchni działek rolnych a stwierdzoną w wyniku kontroli administracyjnej.

Wymierzona kara pieniężna w wysokości 2517,93 zł będzie potrącana z płatności pomocy, do których producent rolny jest uprawniony w ramach wniosków składanych przez niego w ciągu trzech lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym stwierdzono niezgodności. Wyjaśniając przyczynę odmowy przyznania stronie płatności z tytułu Jednolitej Płatności Obszarowej – 2004, Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wS.podał, iż we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych zgłoszono powierzchnię 6,12 ha, natomiast w wyniku kontroli stwierdzono, iż wynosi ona 1,03 ha, w związku z czym wniosek rozpatrzono pozytywnie w stosunku do 0 ha. Wyliczenie procentowej różnicy w powierzchni działek zgłoszonych we wniosku i stwierdzonych w wyniku kontroli wynosi 494,17 %. Z kolei wysokość kary pieniężnej w okresie trzech kolejnych wynosi 1071,60 zł. Wyjaśniając natomiast przyczynę odmowy przyznania stronie płatności z tytułu Uzupełniającej Płatności Obszarowej – inne rośliny – 2004 Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. podał, iż we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych zgłoszono powierzchnię 5,97 ha, natomiast w wyniku kontroli stwierdzono, iż wynosi ona 1,03 ha. Wobec czego wniosek rozpatrzono pozytywnie w stosunku do 0 ha. Wyliczenie procentowej różnicy w powierzchni działek zgłoszonych we wniosku i stwierdzonych w wyniku kontroli wynosi 479,61 %. Wysokość kary pieniężnej w okresie trzech kolejnych natomiast wynosi 1446,33 zł.

W odwołaniu od powyższej decyzji T.B. wniósł o zbadanie sprawy na miejscu, stwierdził, że złożył prawidłowo wypełniony wniosek zgodnie z mapkami, zaś działki, na których obsiał zboże prawidłowo zostały zmierzone. Strona podniosła również, iż domyśla się, że organowi I instancji chodziło o dzierżawcę, który był do 2003r., lecz od tego czasu nim już nie jest, a gospodarstwo przejął jej syn. T.B. wyjaśnił także, iż powodów rozwiązania tej umowy dzierżawy było bardzo wiele, począwszy od nieprawidłowego prowadzenia gospodarki rolnej oraz, że pozostajez dotychczasowym dzierżawcą w konflikcie, w związku z czym - jego zdaniem - sprawa dopłat winna zostać bardziej szczegółowo zbadana przy skorzystaniu z dowodu z przesłuchania świadków.

Decyzją z dnia [...], Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych ( Dz.U. z 2004r. Nr 6, poz. 40 ze zm.), art. 5 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2199/2003 z dnia 16 grudnia 2003r. ustanawiającego przejściowe środki działania dla celów stosowania w roku 2004 rozporządzenia Rady (WE) nr 1259/1999 w zakresie mechanizmu jednolitej płatności powierzchniowej wobec Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji oraz art. 32 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady (EWG) nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy zakwestionowaną przez stronę decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ II instancji podał, że w dniu 30 czerwca 2004r. T.B. złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2004r. W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami we wniosku organ I instancji pismem z dnia 27 lipca 2004r. wezwał stronę do złożenia wyjaśnień w sprawie działek o nr ewid. [...]/1, [...]/1 i [...]/1. Wnioskodawca we wskazanym terminie złożył wyjaśnienia w następstwie, których organ I instancji wydał w/w decyzję z dnia [...] odmawiającą przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, z sankcjami w okresie trzech lat kalendarzowych zgodnie z art. 32 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001. Od tej decyzji z zachowaniem ustawowego terminu T.B. wniósł odwołanie. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa podał również, iż po zapoznaniu się z aktami sprawy stwierdził, że organ I instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie zgodnie z art. 61 § 1, art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. W toku postępowania odwoławczego T.B. przedłożył wypis z rejestru gruntów z dnia 7 listopada 2003r. poświadczający, iż jest współwłaścicielem spornych działek oraz wypis z rejestru gruntów z dnia 2 lutego 2004r., z którego wynika, że osobą władającą nimi w ½ części do 2006r. jest dzierżawca R. J. W aktach sprawy znajduje się także umowa dzierżawy z dnia 1 października 2000r. zawarta pomiędzy T. B. i R. J. na okres 6 lat zarejestrowana w Starostwie Powiatowym w S. dotycząca działek nr [...], [...] i [...] o łącznej powierzchni 5,32 ha. W toku postępowania wyjaśniającego przed organem I instancji strona przedstawiła zawiadomienie wysłane do Urzędu Gminy w G. z dnia 17 maja 2003r. informujące o zerwaniu umowy dzierżawy z R. J. i przekazaniu gospodarstwa synowi – Z. B..

W dniu 1 sierpnia 2003r. skarżący zawarł umowę dzierżawy w/w działek na okres 3 lat z synem Z. B. Prawomocnym wyrokiem sądowym z dnia 26 listopada 2003r., opatrzonym klauzulą wykonalności z dnia 19 grudnia 2003r. przywrócono posiadanie gruntów rolnych położonych we wsi K. gminy G. oznaczonych w ewidencji gruntów numerami działek: [...], [...] oraz [...] o łącznej powierzchni 5,32 ha dzierżawcy R. J. Organ II instancji stwierdził nadto, iż z uwagi na w/w dowody podziela ustalenia dokonane przez organ I instancji, że posiadaczem gruntów rolnych położonych we wsi K., gmina G. działek oznaczonych numerami ewidencyjnymi [...], [...] oraz [...] (poprzednia numeracja odpowiednio [...], [...] i [...]) jest R.J. na podstawie wyroku sądowego z dnia 26 listopada 2003r. opatrzonego klauzulą wykonalności z dnia 19 grudnia 2003r., co znajduje potwierdzenie w wypisie z rejestru gruntów z dnia 2 lutego 2004r. Wobec czego dokumenty przedłożone przez skarżącego w postaci zawiadomienia skierowanego do Urzędu Gminy w G. z dnia 17 maja 2003r., w którym informuje o zarwaniu umowy dzierżawy z R. J. i przekazaniu gospodarstwa synowi Z. B. oraz umowy dzierżawy z dnia 1 sierpnia 2003r. w/w działek zawartej pomiędzy skarżącym, a jego synem nie odniosły skutków prawnych.

W ocenie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, T.B. nie jest osobą uprawnioną do dopłaty na sporne działki, gdyż nie jest posiadaczem w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy o dopłatach bezpośrednich i nie jest nim również Z.B., który miał przejąć gospodarstwo, a nie ubiegał się o dopłaty na wskazane działki. Z kolei odnośnie wniosku o przesłuchanie świadków organ II instancji stwierdził, że w toku postępowania strona nie sprecyzowała, o jakich świadków jej chodzi pomimo wezwania w trybie art. 10 k.p.a.

Nadto w ocenie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, organ I instancji prawidłowo zastosował art. 32 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 uznając, iż zadeklarowana powierzchnia gruntów rolnych została zawyżona w zakresie jednolitej płatności obszarowej o 5,09 ha oraz w zakresie uzupełniającej płatności obszarowej o 4,94 ha. Organ odwoławczy poza tym podniósł, że zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. poinformował stronę o przysługującym jej prawie do zapoznania się, wypowiedzenia i uzupełnienia zgromadzonego materiału dowodowego, z którego strona jednakże nie skorzystała i nie stawiła się w [...] Oddziale Regionalnym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz stwierdził, że wprawdzie uzasadnienie decyzji pierwszoinstancyjnej nie spełnia wszystkich warunków określonych w art. 107 § 3 k.p.a., jednakże uchybienia te nie miały wpływu na wynik sprawy, w związku z czym brak jest podstaw do jej uchylenia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi T.B. ponownie podniósł, iż dzierżawcą przedmiotowych działek od dwóch lat nie jest R.J., z którym pozostaje w konflikcie, a tylko jego syn –Z.B. oraz powołał się na toczące się przed Sądem postępowania z tym związane.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 wymienionej ustawy).

Podobne unormowanie zawiera ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ), powoływana dalej w skrócie jako p.p.s.a.

Stosownie do treści art. 3 § 1 i art. 135 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której skarga dotyczy, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Artykuł 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia ( art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. ).

Stwierdzenie wydania decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa wchodzi z kolei w rachubę, o ile zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a.).

Sąd zwraca także uwagę na treść art. 134 p.p.s.a., w myśl którego sąd rozstrzyga daną sprawę w jej granicach, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Powołany przepis stanowi więc podstawę do uwzględnienia skargi również wtedy, gdy strona nie podnosi podczas toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego zarzutów będących podstawą wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego aktu administracyjnego.

Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy Sąd uznał, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca wydane zostały z naruszeniem zasad określonych w art. 7 – 11, 77 § 1, 80 oraz 107 § 1 i 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Decyzje organów obu instancji nie spełniają bowiem wymogów określonych w art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Przepis ten w § 1 wskazując, jakie elementy powinna zawierać decyzja administracyjna, stanowi, iż powinna ona zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie stron lub strony, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji. Zgodnie z § 2 w/w przepisu, uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.

Motywy decyzji powinny być tak ujęte, aby strona mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy wydaną decyzją. Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie oraz nieuzasadnienie decyzji w sposób właściwy narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia przez sąd administracyjny takiej decyzji ( tak np. NSA w wyrokach: z dnia 16 marca 1998r. II SA 96/98 – Lex nr 41681, z dnia 28 października 1998r. I SA/Gd 1651/96, z dnia 13 grudnia 1988r. II SA 497/88 – ONSA 1989, nr 2, poz.68, Lex nr 10079, z dnia 8 maja 1998r. I SA/Lu 380/97 – nie publikowany).

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym oraz piśmiennictwem podstawa prawna decyzji administracyjnej musi być powołana dokładnie, a więc ze wskazaniem mających zastosowanie w sprawie przepisów zarówno prawa formalnego, jak i materialnego, wraz z powołaniem źródeł jego publikacji. Decyzja, w której nie podano podstawy prawnej, jest wadliwa, nawet jeśli taka podstawa w rzeczywistości istnieje (por. np. wyrok NSA z dnia 8 kwietnia 1999r., III SA 8192/98 – Lex nr 46242, J. Borkowski, J. Jędroska, R. Orzechowski, A. Zieliński – Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 1985r., B. Adamiak, J. Borkowski – Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H.Beck Warszawa 2004r., str. 504)

Tymczasem w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie organu I instancji zawiera w podstawie prawnej przepis art. 104 k.p.a., zgodnie z treścią którego organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej, a decyzje rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji i art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych (Dz.U. z 2004r. Nr 6, poz. 40 ze zm.) stanowiący, iż płatność na wniosek producenta rolnego przyznaje, w drodze decyzji administracyjnej, właściwy ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę wnioskodawcy kierownik biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, czyli przepisy formalnoprawne oraz art. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2199/2003 z dnia 16 grudnia 2003r. ustanawiającego środki przejściowe dla stosowania w odniesieniu do 2004r. rozporządzenia Rady (WE) nr 1259/1999 w zakresie systemu Jednolitej Płatności Obszarowej dla Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji, jednakże bez wskazania źródeł jego publikacji, który to przepis określa wprawdzie zasady przyznawania pomocy na podstawie systemu Jednolitej Płatności Obszarowej w razie stwierdzenia w wyniku kontroli administracyjnej lub kontroli na miejscu różnicy pomiędzy zadeklarowanym obszarem a wyznaczonym obszarem, lecz jest to regulacja niepełna i z tego względu zawiera on w swej treści odesłanie do art. 4 tegoż rozporządzenia, art. 2 lit. r i art. 48 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady (EWG) nr [...]( Dz.U.U.E. L 327 z dnia 12 grudnia 2001r., str. 11) oraz art. 1 b ust. 6 rozporządzenia (WE) nr 1259/1999 z dnia 17 maja 1999r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej (Dz.U.U.E. L 160 z dnia 26 czerwca 1999r., str. 113).

W konsekwencji nie sposób uznać, że powołane w podstawie prawnej przez organ I instancji przepisy wyczerpują całość podstawy prawnej. Wyjaśnić w tym miejscu należy, iż zgodnie z art. 249 (dawny art. 189) i art. 254 (dawny art. 191) traktatu ustanawiającego Europejską Wspólnotę Gospodarczą z dnia 25 marca 1957r., w brzmieniu ustalonym traktatem z Amsterdamu z dnia 2 października 1997r. zmieniającym Traktat o Unii Europejskiej, traktaty ustanawiające Wspólnoty Europejskie i niektóre związane z nimi akty ( Dz.U. z 2004r., Nr 90, poz. 864 zał. 31) oraz art. 2 ust. 38 traktatu z Nicei z dnia 26 lutego 2001r. zmieniającego Traktat o Unii Europejskiej, traktaty ustanawiające Wspólnoty Europejskie i niektóre związane z nimi akty (Dz. U. z 2004r., Nr 90, poz. 864, zał. 32) rozporządzenia mają zasięg ogólny, wiążą w całości i są bezpośrednio stosowane we wszystkich Państwach Członkowskich oraz wymagają publikacji w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w celu nabrania mocy powszechnie obowiązującej na terenie wszystkich Państw Członkowskich. Nie wymagają natomiast ani transpozycji do systemu prawa wewnętrznego państw członkowskich, ani też ogłoszenia według reguł tego prawa. Z tego też względu wyłącznie prawodawstwo opublikowane w drukowanej wersji Dziennika Urzędowego Unii Europejskiej uznawane jest za autentyczne. Adresatami rozporządzeń są nie tylko Wspólnoty Europejskie, państwa członkowskie i ich organy, lecz także ich obywatele i podmioty przynależne do Wspólnot Europejskich (osoby prawne, jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej).

Nadmienić należy, iż z mocy art. 2 części pierwszej aktu dotyczącego warunków przystąpienia Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej oraz dostosowań w traktach stanowiących podstawę Unii Europejskiej traktatu między Królestwem Belgii, Królestwem Danii, Republiką Federalną Niemiec, Republiką Grecką, Królestwem Hiszpanii, Republiką Francuską, Irlandią, Republiką Włoską, Wielkim Księstwem Luksemburga, Królestwem Niderlandów, Republiką Austrii, Republiką Portugalską, Republiką Finlandii, Królestwem Szwecji, Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (Państwami Członkowskimi Unii Europejskiej), a Republiką Czeską, Republiką Estońską, Republiką Cypryjską, Republiką Łotewską, Republiką Litewską, Republiką Węgierską, Republiką Malty, Rzeczpospolitą Polską, Republiką Słowenii, Republiką Słowacką dotyczącego przystąpienia Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczpospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej do Unii Europejskiej podpisanego w Atenach w dniu 16 kwietnia 2003r. (Dz. U. z 2004r., Nr 90, poz. 864) od dnia przystąpienia do Unii Europejskiej, tj. 1 maja 2004r. Rzeczpospolita Polska jest związana postanowieniami Traktatów założycielskich i aktów przyjętych przez instytucje Wspólnot i Europejski Bank Centralny przed dniem przystąpienia; postanowienia te są stosowane zgodnie z warunkami określonymi w tych Traktatach i w niniejszym Akcie. Z tego też względu Sąd zwraca uwagę, iż w/w rozporządzenie Komisji (WE) nr 2199/2003 powołane w podstawie prawnej decyzji organu I instancji również zostało opublikowane w Dz.U.U.E. L 328 z dnia 17 grudnia 2003r., str. 21 – 24, w polskiej wersji językowej – Dz.U.U.E. z 2003r., t. 41, str. 395 – 397.

Uzasadnienie decyzji organu I instancji poza nader lapidarnym stwierdzeniem niezgodności (zawyżenia) pomiędzy zadeklarowaną sumą powierzchnią działek rolnych a ustaloną w wyniku kontroli administracyjnej, nie zawiera właściwie jakichkolwiek ustaleń faktycznych mających istotne znaczenie w sprawie.

Nie wskazano w nim bowiem przyczyn, w wyniku których odmówiono skarżącemu przyznania płatności na rok 2004r. z tytułu Jednolitej Płatności Obszarowej – 2004 i Uzupełniającej Płatności Obszarowej – inne – 2004 oraz nałożono kary pieniężne łącznie w wysokości 2517,93 zł, nie zawiera żadnych wyjaśnień, w jaki sposób w wyniku kontroli ustalono, iż powierzchnia działek strony wynosi 1,03 ha, podczas gdy powierzchnia zgłoszona we wniosku wynosiła odpowiednio 6,12 ha i 5,97 ha, dlaczego wyliczenie procentowej różnicy w powierzchni działek zgłoszonych we wniosku i stwierdzonych w wyniku kontroli wynosi odpowiednio aż 494,17 % i 479,61 %, jak również, w jaki sposób ustalono wysokość nałożonych kar.

Decyzja pierwszoinstancyjna nie zawiera poza tym żadnego uzasadnienia prawnego w rozumieniu art. 107 § 1 i 3 k.p.a., z którego można byłoby uzyskać informację o tym, jaki przepis prawa materialnego upoważniał Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. do odmowy przyznania skarżącemu płatności na rok 2004 z tytułu Jednolitej Płatności Obszarowej – 2004 i Uzupełniającej Płatności Obszarowej – inne – 2004 oraz nałożenia określonych wyżej kar pieniężnych.

Brak uzasadnienia spełniającego cele i przesłanki art. 107 § 3 k.p.a. spowodował, iż decyzja ta narusza uprawnienia strony oraz zasady ogólne postępowania administracyjnego wyrażone w art. 7 – 11 k.p.a.

Powyższe zastrzeżenia dotyczą w zasadzie również decyzji organu II instancji.

W orzecznictwie sądowym wyjaśniono, że przedmiotem postępowania odwoławczego jest sprawa administracyjna jako całość i stąd podstawowym zadaniem organu II instancji jest ponowne rozstrzygnięcie danej sprawy ( por. np. wyrok NSA z dnia 14 sierpnia 1987r. IV SA 385/87 – Gospodarka Administracja Państwowa 1987/21, str. 40 i wyrok NSA z dnia 9 października 1992r. V SA 137/92 – ONSA 1993, nr 1, poz. 22).

Oznacza to, że z chwilą otrzymania odwołania wraz z aktami sprawy organ II instancji powinien przystąpić do rozpatrzenia sprawy, jak gdyby nie było decyzji organu I instancji. Zadaniem organu odwoławczego jest więc rozważenie, jak należy rozstrzygnąć daną sprawę zgodnie z zasadą praworządności i prawdy obiektywnej, a nie tylko utrzymać lub zmienić decyzję organu I instancji. W konsekwencji uznać należy, że również organ odwoławczy ma obowiązek ustosunkowania się do wszystkich zarzutów podniesionych przez stronę odwołującą się (por. np. wyroki NSA: z dnia 7 lutego 1996r. SA/Sz 2214/95, z dnia 22 kwietnia 1998r. I SA/Lu 21/98 – Lex nr 34147, z dnia 4 listopada 1998r. I SA/Lu 1056/97 – nie publikowany), a w razie potrzeby zgodnie z art. 136 k.p.a. może na żądanie strony lub z urzędu przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję.

Tymczasem w podstawie prawnej decyzji organu II instancji powołano art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i cytowany wyżej art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych, a więc przepisy formalnoprawne oraz powołany art. 5 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2199/2003 z dnia 16 grudnia 2003r. i art. 32 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem (EWG) nr 3508/92, jednakże bez wskazania ich publikatorów. Podnieść w tym miejscu należy, iż również wskazany przez organ II instancji art. 32 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem (EWG) nr [...]( Dz.U.U.E. L z dnia 12 grudnia 2001r., nr 327 str. 11) nie zawiera pełnej regulacji prawnej i odsyła do systemów pomocy określonych w art. 1 ust. 1 lit. a rozporządzenia (EWG) nr 3508/92.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ II instancji stwierdził, iż organ I instancji przeprowadził postępowanie zgodnie z art. 61 § 1, art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. oraz podziela ustalenia dokonane przez organ I instancji, że posiadaczem gruntów rolnych położonych we wsi K. w gminie G. oznaczonych numerami ewidencyjnymi [...], [...] i [...] (poprzednia numeracja odpowiednio: [...], [...] i [...]) na podstawie wyroku sądowego z dnia 26 listopada 2003r. opatrzonego klauzulą wykonalności z dnia 19 grudnia 2003r. jest R.J..

Jednakże w ocenie Sądu, organy administracji nie wyjaśniły w dostateczny sposób, naruszając art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., kto w rzeczywistości jest producentem rolnym uprawnionym do uzyskania płatności na sporne działki w rozumieniu art. 2 ust. 1 i 2 w/w ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych, tym bardziej, że zarówno z odwołania, jak i skargi wynika, iż skarżący pozostaje w konflikcie z R. J. spowodowanym m. in. prowadzeniem nieprawidłowej gospodarki rolnej na w/w działkach. Strona powołała się również na toczące się przed Sądem powszechnym postępowania będące rezultatem tej sytuacji, okoliczność przekazania spornych nieruchomości swojemu synowi na podstawie umowy dzierżawy, która jak wynika z akt administracyjnych została zawarta w dniu 1 sierpnia 2003r. oraz obsiania ich przez siebie zbożem, co w ocenie Sądu, może świadczyć o tym, że faktycznie prowadzi na nich produkcję rolną.

Poza tym w swoim odwołaniu skarżący zawarł wniosek o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków. Wskazać w tym miejscu należy, iż sam fakt legitymowania się przez R.J. wyrokiem Sądu Rejonowego w S. z dnia 26 listopada 2003r., sygn. akt C 245/03 przywracającym mu posiadanie przedmiotowych działek oraz nakazującym T. B. ich wydanie i umożliwienie wykonywania uprawnień dzierżawcy, nie oznacza jeszcze, że automatycznie utracił on ich posiadanie i nie jest już producentem rolnym uprawnionym do uzyskania płatności z tego tytułu, gdyż wyrok taki wymaga jeszcze bądź dobrowolnego wykonania przez stronę, bądź przymusowej realizacji w trybie postępowania egzekucyjnego na zasadach określonych w k.p.c.

Nadmienić należy, iż wskazany wyżej art. 2 ust. 1 i 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych przyznaje uprawnienie do płatności osobie fizycznej będącej posiadaczem gospodarstwa rolnego na będące w jej posiadaniu grunty rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska wprowadzając jako warunek posiadania działek rolnych o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha, które kwalifikują się do objęcia płatnościami, przy czym za działkę rolną uważa się zwarty obszar gruntu rolnego, na którym prowadzona jest jedna uprawa, o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha, wchodzący w skład gospodarstwa rolnego.

Zatem uprawnienie do uzyskania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych związane jest z instytucją posiadania, a nie tytułem własności.

Jednakże z uwagi na to, iż powołana ustawa nie zawiera własnej definicji posiadania, należy odwołać się w tym zakresie do dorobku prawa cywilnego, w szczególności art. 336 i 337 k.c. Zgodnie z tymi przepisami posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel ( posiadacz samoistny ), jak i ten kto nią włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą ( posiadacz zależny). Posiadacz samoistny nie traci zaś posiadania przez to, że oddaje drugiemu rzecz w posiadanie zależne. Odnosząc to do sytuacji mającej miejsce w niniejszej sprawie stwierdzić trzeba, że z uwagi na to, iż skarżący jest współwłaścicielem w/w działek, nawet zawierając umowy dzierżawy kolejno z R. J. i swoim synem Z. B. nie utracił statusu posiadacza samoistnego.

W tej sytuacji nie sposób się zgodzić ze stanowiskiem organu odwoławczego, iż brak aktywności skarżącego uniemożliwił potwierdzenie okoliczności mających świadczyć o tym, że jest producentem rolnym uprawnionym do otrzymania dopłat bezpośrednich do gruntów rolnych. Sama zaś okoliczność zawiadomienia skarżącego o możliwości wypowiedzenia się lub uzupełnienia zebranego materiału dowodowego w piśmie z dnia 7 kwietnia 2005r. nie może zostać uznana za spełnienie przez organ ciążącego na nim obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego określonego w art. 77 § 1 k.p.a., gdyż z uwagi na zaistniałe w sprawie wątpliwości, strona winna zostać wezwana do wskazania świadków, których przesłuchania się domagała, nie wspominając już o samej możliwości przeprowadzenia czynności kontrolnych na terenie jej gospodarstwa rolnego i sporządzenia z tej czynności protokołu.

Nadto podnieść należy, iż kolejną nieprawidłowością jakiej się dopuścił organ II instancji było powołanie się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na złożenie przez wnioskodawcę we wskazanym terminie wyjaśnień w następstwie, których organ I instancji miał wydać decyzję z dnia [...] w sytuacji, gdy w aktach administracyjnych nie ma żadnego protokołu z tej czynności.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy należy wyeliminować w/w błędy, dokonać ustaleń co do okoliczności faktycznych i wskazać podstawę tych ustaleń.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., art. 152 p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.