Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 1308/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2007-06-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.) Protokolant sekr. sąd. Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w R. nie stwierdził u J. P. choroby zawodowej w postaci przewlekłej choroby narządu [...] spowodowanej [...]– wymienionej w poz. [...] wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. Nr 132, poz.1115). W uzasadnieniu stwierdzając, że J. P. zatrudniona w "A" w latach [...]-[...] i do [...] do nadal jako [...],[...] i [...] w Dziale [...], oraz w "B" Spółka Akcyjna w latach [...] – [...] jako [...] Działu [...], pracowała w warunkach narażenia na [...] powodowany m.in. [...]. Jednakże powołując się na wyniki badań przeprowadzonych przez specjalistyczne jednostki medyczne - Poradnię Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. oraz Przychodnię Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., które w swych orzeczeniach określił, iż w obrębie narządu [...] w obecnie przeprowadzonych badaniach brak jest zmian patologicznych upoważniających do rozpoznania choroby. Dlatego, mimo długoletniego zatrudnienia w warunkach narażenia działanie czynnika szkodliwego, czyli [...], w ocenie organu choroby takiej stwierdzić nie można.

W odwołaniu J. P., zarzucając organowi rażące naruszenie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych, wniosła o uchylenie tej decyzji i stwierdzenia u niej choroby zawodowej. W obszernym uzasadnieniu wskazał, że organ pierwszej instancji orzekając o braku podstaw do uznania choroby zawodowej opierał się na orzeczeniach Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego oraz Przychodni Chorób Zawodowych, które wydając swoje rozstrzygnięcia nie uwzględniły obszernej dokumentacji chorobowej ze Specjalistycznej Poradni – Szpitala im. [...] K. czy Specjalistycznej Przychodni Lekarskiej w C., z której wynika, że przez ostatni okres trzech lat jest w trakcie leczenia choroby – potwierdzonych [...]. Dodała, że z przedłożonej dokumentacji wynika, iż w okresie od [...] do [...] r. przebywała w Szpitalu Klinicznym w K., gdzie w Klinice [...] była operowana, w wyniku czego usunięto jej [...]. Tymczasem Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego odmawiając uznania choroby wymienionej w poz. [...] załącznika, zaprzecza faktom potwierdzonym, gdyż choroba [...] została niewątpliwie stwierdzona. Podkreśliła, że przez 24 lata pracowała w warunkach narażenia zawodowego, stwierdzono u niej patologiczne zmiany narządu [...] po wykonanym zabiegu operacyjnym [...] i nie może zrozumieć dlaczego nie uznano w jej przypadku choroby zawodowej. Dodając, że przy chorobach zawodowych dotyczą względy prawne a nie względy medyczne, domagała się stwierdzenia u niej choroby zawodowej.

Zaskarżoną decyzją, wydaną na podstawie art.138 ( 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję pierwszej instancji. Organ drugiej instancji doszedł do przekonania, że w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a mianowicie dochodzenia epidemiologicznego oraz orzeczeń kompetentnych placówek lekarskich wraz z dodatkowymi opiniami nie ma podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska. Podkreślił, że chociaż uzupełnione dochodzenie epidemiologiczne wykazało w przypadku strony pracę w narażeniu na czynnik szkodliwy – a mianowicie [...], to jednak w swoich orzeczeniach wskazane jednostki diagnostyczne czyli Poradnia Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. w dniu [...] r. oraz Przychodnia Medycyny Pracy Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. w dniu [...] r. nie rozpoznały u J. P. choroby zawodowej narządu [...], stwierdzając stan po usunięciu [...]. W związku z przedstawioną dokumentacją medyczną potwierdzającą rozpoznanie u strony choroby w postaci [...], organ odwoławczy przeprowadził dodatkowe postępowanie w celu wyjaśnienia sytuacji strony po przeprowadzonej operacji, a zwłaszcza jednoznacznego określenia czy przeprowadzona operacji spowodowała całkowite wyleczenie [...] zawodowej. W dodatkowej opinii z dnia [...] r. lekarze Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego stwierdzili, ze rozpoznany u strony "stan po wycięciu [...]" nie figuruje jako schorzenie w wykazie chorób zawodowych. Wobec nie wyjaśnienia wszystkich wątpliwości, a przede wszystkim nie wyjaśnieniu czy leczenie [...] spowodowało całkowite wyleczenie [...] zawodowej, organ drugiej instancji ponownie zwrócił się do diagnostyków. W ponownej opinii lekarze orzecznicy wyjaśnili, że nie znajdują podstaw do zmiany wcześniej zaprezentowanego stanowiska, stwierdzając, że choroba zawodowa narządu [...] nie może być rozpoznawana na podstawie zmian stwierdzonych w przeszłości, a aktualnie już nie istniejących. Zatem brak rozpoznania u strony choroby zawodowej przez lekarzy orzeczników- powoduje sytuację, iż w sprawie nie było podstaw do uznania u odwołującej się strony choroby zawodowej a tym samym zakwestionowania decyzji objętej odwołaniem.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach J. P. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i uznanie u niej choroby zawodowej narządu [...] wymienionej w pozycji [...] wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. W uzasadnieniu swej skargi wyjaśniła, że nie zgadza się z otrzymaną decyzją. Wyjaśniła, że zgłosiła się na badanie do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy po raz pierwszy w dniu [...] r., gdzie w wywiadzie stwierdzono, że została zakwalifikowana do zabiegu usunięcia [...]. Faktem jest, że [...] r. poddając się leczeniu w Klinice [...] w K., usunięto jej [...]. Wskazane dowody jednoznacznie wskazują, że przed zabiegiem, stwierdzono u niej chorobę narządu [...] - [...], wymienioną w poz. [...] wykazu chorób zawodowych. Mając na uwadze, że pracowała od [...]r. do nadal w warunkach narażenia zawodowego – pracując w dziale [...], gdzie [...], uważa, że rozpoznane schorzenie ma związek z wykonywanym zawodem w czasie i w miejscu zatrudnienia. Chociaż zatem w kolejnym badaniu kompetentne jednostki nie rozpoznały choroby zawodowej, a tylko stan po usunięciu [...], to jednak, w jej ocenie, nie wyjaśniono sprawy w sposób jednoznaczny. Przede wszystkim lekarze- orzecznicy nie udzielili odpowiedzi na pytanie, czy operacja doprowadziła do całkowitego wyleczenia [...]. Nie jest bowiem satysfakcjonująca odpowiedź, że rozpoczęła tryb orzeczniczy po usunięciu zmiany patologicznej na [...], gdyż według niej tryb orzeczniczy rozpoczęła [...] r., kiedy potwierdzono u niej [...].

W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. W odniesieniu do zarzutu skargi, wyjaśnił, że uzyskując z Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego opinię informującą, iż choroba zawodowa narządu [...] nie może być rozpoznana na podstawie zmian stwierdzonych w przeszłości, a aktualnie już nieobecnych, nie mógł uznać istnienia u skarżącej wnioskowanej choroby zawodowej.

W piśmie procesowym z dnia [...] r. skarżąca podniosła, że dla rozpoznania choroby zawodowej istotna jest bowiem nie tyle sama choroba czyli względy medyczne, ale także względy prawne, co powoduje konieczność przy rozpoznaniu choroby zawodowej, powiązanie jej z warunkami pracy. Uznając, że pracowała w warunkach narażenia zawodowego, nie ulega wątpliwości, iż występowała u niej choroba zawodowa spowodowana "[...]" i fakt poddania się zabiegowi chirurgicznemu tylko potwierdza istnienie u niej [...].

Na rozprawie w dniu 22 czerwca 2007 r. skarżąca J. P. podtrzymała swoje stanowisko zaprezentowane w skardze i wymienionym powyżej piśmie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując niniejszą sprawę, zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z brzmieniem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) - sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem decyzji, postanowień, czynności i innych aktów administracyjnych. Zatem kontrolują czy organy administracyjne wydające zaskarżone akty nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego mającego bądź mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy czy stanowiącego podstawę wznowienia postępowania, albo wreszcie naruszenia prawa powodującego ich nieważność, albowiem jedynie wówczas jest możliwe uchylenie kwestionowanej decyzji bądź stwierdzenie jej nieważności (zob. art.145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.)). Przy czym, po myśli art.134 tej ustawy, sądy te nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, czyli kontroli legalności dokonują także z urzędu.

Przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola zaskarżonej decyzji w aspekcie zarzutów podniesionych w skardze oraz wziętych pod rozwagę przez Sąd z urzędu w zakreślonych powyżej ramach wykazała, iż odpowiada ona prawu, nie narusza bowiem ani przepisów materialnoprawnych, ani przepisów procedury.

Decyzja ta zapadła na skutek wyczerpującego wyjaśnienia sprawy, na podstawie zgromadzonych i potrzebnych do jej rozstrzygnięcia dowodów, właściwej ich oceny oraz prawidłowych rozważań faktycznych i prawnych. Została też prawidłowo uzasadniona. Jest zatem zgodna z przepisami postępowania (art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego).

Przyjęte rozstrzygnięcie również nie uchybia przepisom prawa materialnego. W rozpatrywanej sprawie mają zastosowanie przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz. U. Nr 132, poz. 1115 ). W oparciu o wskazany akt chorobę zawodową można stwierdzić wówczas gdy spełnione zostaną kumulatywnie trzy przesłanki pozytywne, a mianowicie u osoby ubiegającej się rozpoznana zostanie choroba wymieniona w załączniku do wskazanego rozporządzenia, jej etiologia związana będzie z zatrudnieniem oraz wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych nastąpi w okresie wskazanym w rozporządzeniu.

Rozstrzygnięcie w przedmiocie stwierdzenia lub braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje właściwy inspektor sanitarny na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniach lekarskich oraz oceny narażenia zawodowego pracownika. Zatem warunkiem do wydania decyzji w przedmiocie choroby zawodowej jest jej rozpoznanie przez jednostki diagnostyczne, o których mowa w § 7 ust. 1 do 3 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Takimi jednostkami były Poradnia Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. oraz Przychodnia Chorób Zawodowych Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S..

Stosownie do postanowień pkt [...] załącznika do powołanego powyżej rozporządzenia, chorobę zawodową narządu [...] stwierdza się w przypadku rozpoznania w nim zmian patalogicznych w postaci: [...].

Jak słusznie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dla stwierdzenia choroby zawodowej konieczne jest łączne wystąpienie czynników w postaci pracy w warunkach szkodliwych, a więc w narażeniu na [...] i rozpoznanie schorzenia jako choroby zawodowej przez upoważnioną placówkę lekarską oraz istnienie związku przyczynowego pomiędzy pracą w takich warunkach a chorobą. Z materiału sprawy wynika, iż badające skarżącą zespoły lekarzy nie rozpoznały u niej choroby zawodowej. Rozpoznany u skarżącej "stan po usunięciu [...]", w ocenie wymienionych jednostek diagnostycznych nie upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej. Jest tak dlatego, że w wykazie chorób zawodowych nie wymieniono schorzenia "stan po usunięciu [...]", który stwierdzono u zainteresowanej. Orzeczenia lekarskie właściwych, uprawnionych do tego medycznych jednostek diagnostycznych – tj. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy Poradni Chorób Zawodowych w S. (z dnia [...]r.) oraz Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. (z dnia [...] r.) jednoznacznie stwierdziły u skarżącej "stan po usunięciu [...]" a jednocześnie brak w obrębie narządu [...] zmian patologicznych upoważniających do rozpoznania choroby zawodowej narządu [...].

Orzeczenia te poprzedzone były wnikliwymi badaniami lekarzy specjalistów – [...]-[...], specjalisty-[...] i specjalisty-[...] przy zastosowaniu nowoczesnych metod badawczych. Badań tych nie kwestionuje skarżąca. Wskazuje jednakże, że kiedy pierwszy raz zgłosiła się w Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S., to znaczy [...] r. to w trakcie przeprowadzonego wywiadu potwierdzono, że została "zakwalifikowana do zabiegu usunięcia [...]" w [...] Klinice [...] w K.. Oznacza to zatem w jej ocenie, iż wówczas stwierdzono u niej chorobę. Należy w tym miejscu przypomnieć, że podstawą wskazanych powyżej orzeczeń medycznych jednostek diagnostycznych pierwszego i drugiego stopnia były jednakże badania skarżącej przeprowadzone już po zabiegu operacyjnym, jak wymieniono powyżej w przypadku pierwszej instancji w [...], a w przypadku drugiej instancji – w październiku [...]r., podczas gdy planowany zabieg operacyjny - wykonany został w okresie [...]-[...]r. Wobec poważnych wątpliwości, organ odwoławczy przeprowadził uzupełniające postępowanie wyjaśniające. Wystąpił do lekarzy Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w dniu [...]r. z pismem w którym zawarł pytanie, "czy zastosowane w [...] r. wobec skarżącej leczenie [...] przy użyciu [...]– usuwające [...] – spowodowało całkowite wyleczenie u niej [...]". W odpowiedzi na to pytanie lekarze specjaliści wyjaśnili, że u skarżącej stwierdzono "stan po usunięciu [...]", co nie daje podstaw do uznania choroby zawodowej, gdyż w wyniku przeprowadzonych badań nie potwierdzono zmian patologicznych upoważniających do rozpoznania choroby. Niezadowolony z powyższej odpowiedzi inspektor sanitarny wystąpił ponownie do Dyrektora Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. o wyjaśnienie swoich wątpliwości. W piśmie z dnia [...] r. ponownie zadał pytanie, czy zastosowane w [...]r. leczenie spowodowało całkowite wyleczenie u skarżącej [...]. Po ponownej analizie całości akt sprawy – Dyrektor Instytutu wyjaśnił, że w żadnym z kolejnych badań skarżącej nie rozpoznano "[...]". Objaśnił, że u pacjentki występowały wprawdzie [...], które metodą [...] zostały usunięte, a sama zainteresowana rozpoczęła tryb orzeczniczy już po usunięciu zmiany patologicznej na [...] skarżącej. Przeprowadzone w Instytucie badania wykazały, że [...] u J. P. są prawidłowe, [...]. Oznacza to w ocenie specjalistów, iż zabieg operacyjny doprowadził do usunięcia zmian patologicznych – a [...] skarżącej z uwagi na [...] są prawidłowe.

Trafnie zatem, na podstawie tak zgromadzonego materiału dowodowego, organ odwoławczy uznał, iż nie ma w przypadku skarżącej możliwości stwierdzania choroby zawodowej. Wypada bowiem podkreślić, że jako choroba zawodowa może być rozpoznana jedynie taka choroba, która objęta jest wykazem chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do wymienianego powyżej rozporządzenia. Pomimo, iż przedłożona przez skarżącą dokumentacja choroby wskazywała rozpoznanie u niej chorobę w postaci [...], to jednak w wyniku zabiegu operacyjnego zmiany patologiczne zostały usunięte. Podnoszona przez skarżącą data [...] r., kiedy pierwszy raz zgłosiła się w Przychodni Medycyny Pracy w S. nie może być miarodajna, gdyż badania stanowiące podstawę dla miarodajnego i niezbędnego w sprawie orzeczenia lekarskiego przeprowadzone zostały w [...] r. Badający ją w trakcie tego postępowania lekarze specjaliści stwierdzili "stan po usunięciu [...]", jednocześnie wskazując, iż obecnie narząd [...] skarżący wolny jest od zmian patologicznych upoważniających do rozpoznania choroby zawodowej. Zatem należy podzielić twierdzenie organu, iż choroba zawodowa nie może być rozpoznana na podstawie zmian stwierdzonych w przeszłości, a aktualnie już nie występujących. Skoro zatem nie stwierdzono u skarżącej w trakcie przeprowadzonych konsultacji zmian patologicznych wymienionych w pozycji [...] wykazu chorób zawodowych stanowiących załącznik do rozporządzenia z 30 lipca 2002 r., nie można zatem rozpoznać u niej choroby zawodowej.

Mając na uwadze przepisy przedmiotowego rozporządzenia, określającego w zakresie stwierdzania chorób zawodowych obowiązywanie precyzyjnie określonej procedury postępowania, jednoznacznie i rygorystycznie określając kolejne etapy postępowania, należy podkreślić, że organy postępowały bardzo wnikliwie i ocenianemu postępowaniu nie można zarzucić naruszenia obowiązujących przepisów.

Konkludując, brak przesłanki w postaci rozpoznania choroby przez upoważnioną placówkę lekarską, uniemożliwia stwierdzenie choroby zawodowej. Dla wyniku sprawy nie ma już więc znaczenia okoliczność, że skarżąca wiele lat pracowała w warunkach narażenia na działanie czynnika szkodliwego.

Skoro więc zaskarżonej decyzji nielegalności zarzucić nie sposób, skargę należało oddalić na mocy art.151 Prawa o postępowaniu iprzed sądami administracyjnymi.