Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 123/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2013-05-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt. 1 lit. b, art. 3 pkt. 3. art. 3 pkt. 7, art. 35, art. 51 ust. 1 pkt. 3
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt. 1 lit. c, art. 152, art. 153, art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędziowie Sędzia WSA Maria Kwiecińska (spr.) Sędzia WSA Ewa Kręcichwost - Durchowska Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2013 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...] września 2012 r. znak: [...], II. zasądza od Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej kwotę [...],- ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

Przeprowadzona w dniu 05 maja 2010 r. przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. kontrola budowy budynku gospodarczego i wiaty, na działce [...] w miejscowości K., ul. [...], wskazała, że na nieruchomości powyższej pobudowana została wiata od strony istniejącej stodoły oraz pomieszczenie na maszyny rolnicze. Nie stwierdzono natomiast wykonania wiaty z drugiej strony pomieszczenia na maszyny rolnicze, co przesądziło o niezgodności wykonanych robót budowlanych z udzielonym M. A. przez Kierownika Urzędu Rejonowego w W. pozwoleniem na budowę nr [...] z dnia [...] czerwca 1994 r., obejmującym budowę obiektu składającego się z trzech pomieszczeń: wiaty, pomieszczenia na maszyny rolnicze i wiaty. W trakcie kontroli organ ustalił również, że inwestorem po śmierci Z. A. jest współwłaściciel przedmiotowej działki J. A., który oświadczył, że ostatnie prace budowlane zostały przeprowadzone w 2007 i 2008 r. Inwestor nie okazał dziennika budowy oraz nie posiadał żadnych informacji o powołaniu kierownika budowy. Ponadto organ ustalił, iż roboty budowlane prowadzone były w sposób odbiegający od udzielonego pozwolenia – zmianie uległy charakterystyczne parametry obiektu.

W dniu 07 maja 2010 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. wydał postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych prowadzonych przez J. A. na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...] czerwca 1994 r. i zobowiązał inwestora do przedłożenia inwentaryzacji wykonanych robót. Następnie postanowieniem z dnia 02 grudnia 2010 r. organ ponownie wstrzymał prowadzenie robót budowlanych polegających na budowie budynku gospodarczego – wiaty na maszyny rolnicze.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. nałożył na inwestora J. A. obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego – "budynku gospodarczego – wiaty na maszyny rolnicze", uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem. W ocenie organu prowadzone roboty budowlane odbiegały istotnie od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę z dnia [...] czerwca 1994 r. (zmiana charakterystycznych parametrów obiektu). Organ pouczył inwestora, że dokumentacja powinna być sporządzona zgodnie z obowiązującymi przepisami, a w przypadku zmiany funkcji pomieszczeń inwestor obowiązany jest do uzyskania decyzji lokalizacyjnej dopuszczającej zmianę funkcji obiektu.

Odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...] stycznia 2011 r. złożyła M. K. wnosząc o uchylenie decyzji organu I instancji oraz nakazanie inwestorowi J. A. rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, która została wybudowana niezgodnie z udzielonym pozwoleniem na budowę.

Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Poznaniu decyzją z dnia [...] marca 2011 r., Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organ I instancji w prawidłowy sposób zastosował w niniejszej sprawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Zdaniem organu odwoławczego, wykonane roboty budowlane spowodowały zmianę zagospodarowania terenu oraz zmianę charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego, stanowiąc istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego. W tej sytuacji organ nadzoru budowlanego zobligowany był nałożyć na inwestora obowiązek sporządzenia i przedstawienia we wskazanym terminie projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych.

Skargę na powyższą decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu M. K. Wyrokiem z dnia 21 czerwca 2011 r., sygn. akt II SA/Po 324/11, sąd oddalił skargę.

Decyzją z dnia [...] października 2010 r. wydaną na podstawie art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2010r. nr 243, poz. 1623 ze zm.) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. zatwierdził przedłożony przez inwestora J. A. projekt budowlany zamienny budynku warsztatu samochodowego z wiatą oraz zobowiązał inwestora do uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie przedmiotowego obiektu.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła M. K., oświadczając, że nie wyraża zgody na lokalizację przedmiotowej inwestycji, według projektu zamiennego podnosząc, że jest ona niezgodna z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy, przekraczając określoną dla niej powierzchnię zabudowy.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji wskazując, że przedłożony przez inwestora projekt zamienny spełnia wymagania określone w przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 03 lipca 2003 r. w sprawie szczególnego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2003 r. nr 120, poz. 1133) jak również nie zawiera rozwiązań niezgodnych z obowiązującymi przepisami w tym techniczno – budowlanymi. Zachodzą więc podstawy do wydania decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego, przewidzianej w art. 51 ust. 4 ustawy prawo budowlane. Organ II instancji podkreślił, że zatwierdzony projekt jest zgodny z decyzją Burmistrza W. nr [...] z dnia [...] września 2010r. określającą warunki zabudowy dla inwestycji. Powierzchnia zabudowy przedmiotowego budynku gospodarczego zgodnie z wydaną decyzją wynosi 84 m2. Na działce – zgodnie z graficznym załącznikiem do decyzji - znajdują się inne budynki (w tym budynek gospodarczy w kształcie litery L), nieobjęte niniejszym postępowaniem. Organ odwoławczy wskazał również, że brak zgody właściciela nieruchomości sąsiedniej na budowę przy granicy budynku gospodarczego nie ma wpływu na procedurę legalizacyjną samowoli budowlanej, brak zgody nie ma wpływu dla stosowania przepisów prawa budowlanego.

Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu M. K., wskazując, że nie było podstaw prawnych do zatwierdzenia przedłożonego projektu budowlanego i że doszło do naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 3 i ust. 4 ustawy prawo budowlane, poprzez bezzasadne zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego przedłożonego przez J. A.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2012 r., sygn. akt II SA/Po 171/12, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...] października 2011 r.

Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie Sąd wskazał, że z decyzji o pozwoleniu na budowę z 1994 r. wynikała zgoda na posadowienie budynku gospodarczego o powierzchni 72,4 m2 z przylegającymi do niego z dwóch stron wiatami o powierzchni 37,98 m2 i o pow. 31,49 m2. W miejscu gdzie miały być posadowione ww. budowle inwestor zbudował budynek gospodarczy o łącznej powierzchni 83,3 m2 przedzielony jedną wiatą o powierzchni 57,7 m2 (część graficzna przedłożonego projektu zamiennego). Zdaniem Sądu decyzja organu I instancji z dnia [...] stycznia 2011 r. zobowiązywała inwestora do przedłożenia projektu zamiennego, który obejmowałby wszystkie odstępstwa od pierwotnego projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę z 1994 r., a więc projekt zamienny winien obejmować całość a nie część budynku gospodarczego, albowiem zarówno pomieszczenie gospodarcze oznaczone w projekcie zamiennym autorstwa J. S. jako nr 1 oraz to, oznaczone jako nr 2.2 zostały pobudowane niezgodnie z pierwotnym projektem. Projekt zamienny winien również niewątpliwie obejmować wiatę, jako również pobudowaną niezgodnie z pierwotnym projektem.

Sąd z urzędu zauważył, że projekt zamienny autorstwa J. S. przedłożony przez J. A., a zatwierdzony przez organy nadzoru budowlanego, dotyczył wykonania robót związanych ze zmianą sposobu użytkowania wyłącznie części murowanej budynku gospodarczego z przeznaczeniem na warsztat samochodowy, oznaczonej w części graficznej nr 1. Projektant J. S. już w tytule projektu zamiennego przewidział, że dotyczy on wyłącznie obiektu: warsztatu samochodowego, uznając pomieszczenie gospodarcze nr 2.2 i wiatę oznaczoną nr. 2.1 jako pomieszczenia "już istniejące". W części graficznej projektu zawarte zostały dodatkowo plany: nie tylko części murowanej budynku gospodarczego oznaczonej nr 1, ale także wiaty (rys. nr 4) z zaznaczeniem, iż również wiata stanowi warsztat samochodowy; oraz pomieszczenia gospodarczego nr 2.2. Tymczasem decyzją z dnia z dnia [...] października 2011r. zatwierdzono projekt budowlany zamienny "budynku warsztatu samochodowego wraz z wiatą". W uzasadnieniu decyzji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że "podnoszona przez skarżącą sprawa powierzchni warsztatu nie znajduje uzasadnienia w dokumentacji przedstawionej. Według dokumentacji do napraw przeznaczony jest warsztat, który wraz z częścią socjalną nie przekracza powierzchni 84 m2 (zgodnie z decyzją lokalizacyjną). PINB w W. nie może przyjąć, że wiata, nieprzystosowana do prowadzenia warsztatu, (brak ścian, brak ogrzewania) może służyć jako warsztat". Organ I instancji wskazał, że pomieszczenie 2.1 – wiata pomimo wykonanego kanału nie jest oznaczona jako hala warsztatowa, pomijając fakt, że zawarte w projekcie zamiennym oczywiste stwierdzenie, iż wiata nie jest halą (halą warsztatową), nie wyklucza uznania wiaty jako warsztatu. Co więcej, właśnie z legendy zawartej na rysunku nr 4 wynika, iż projektant w sposób jednoznaczny przewidział, że wiata stanowi warsztat samochodowy. Tym samym, w ocenie Sądu, w sprawie pojawiła się sprzeczność pomiędzy częścią opisową projektu zamiennego autorstwa J. S. a decyzją organu I instancji – z projektu wynika, iż dotyczy on części budynku o powierzchni 84 m2 (warsztatu murowanego), a decyzja organu I instancji z dnia [...] października 2011 r. dotyczyła budynku o powierzchni 156,6 m2 (warsztatu murowanego wraz z wiatą).

Konkludując swoje rozważania Sąd nakazał organowi I instancji wyjaśnienie czy projekt zamienny przedłożony przez inwestora dotyczy całości inwestycji i czy zgodnie z decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...] stycznia 2011 r. "uwzględnia wszystkie zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych" w stosunku do projektu pierwotnego. Jeżeli zdaniem organu projekt zamienny obejmuje zmiany dotyczące również istniejącej wiaty, koniecznym jest także jednoznaczne rozstrzygnięcie – już na tym etapie postępowania – przeznaczenia wiaty w projekcie zamiennym, bowiem projektant – wbrew stanowisku organów orzekających w toku postępowania administracyjnego, zakwalifikował przedmiotową wiatę jako "warsztat samochodowy".

Ponownie rozpoznając sprawę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. decyzją z dnia [...] września 2012 r., nr [...], na podstawie art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane zatwierdził przedstawiony przez J. A. projekt budowlany zamienny warsztatu samochodowego z wiatą i pomieszczeniem gospodarczym na działce nr [...] w miejscowości K. nakładając równocześnie obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie przedmiotowego obiektu.

Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie organ przytoczył dotychczasowy przebieg postępowania a następnie wskazał, że w dniu 06 września 2012 r. do organu wpłynął poprawiony projekt warsztatu samochodowego z wiatą i pomieszczeniem gospodarczym. Załączono do niego oświadczenie projektanta o uwzględnieniu wszystkich wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 26 kwietnia 2012 r. Poprawiony projekt zamienny obejmuje całość budynku tj. pomieszczenie warsztatowe z wiatą i pomieszczenie gospodarcze. Projektant dokonał też korekty tytułu projektu zamiennego z "warsztat samochody zmiana sposobu użytkowania części budynku gospodarczego" na "warsztat samochodowy z wiatą i pomieszczeniem gospodarczym". Część graficzna zawiera plany wszystkich pomieszczeń, a w poprawionej dokumentacji projektant zawarł oświadczenie inwestora, że wiata i pomieszczenie gospodarcze będą wykorzystywane na potrzeby warsztatu. Organ wyjaśnił również, że na etapie zatwierdzenia projektu organ nie może stwierdzić, czy inwestor będzie wykorzystywał pomieszczania w inny sposób, niż zapewnił w swoim oświadczeniu. Stąd Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że jako warsztat samochody będzie służyć tylko pomieszczenie warsztatowe (poz. 1 na rysunku nr 2), a wiata i pomieszczenie gospodarcze nie będą w ten sposób wykorzystywane.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła M. K. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...], Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej jako "K.p.a." utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji prawidłowo wydał decyzję, o jakiej mowa w art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane. Wyjaśniono, że gabaryty obiektu w przedłożonym projekcie zamiennym są zbliżone do sporządzonej w maju 2010 r. inwentaryzacji (różnią się jedynie grubością izolacji ściany od strony podwórza właściciela posesji tj. pana J. A.). Powierzchnia zabudowy w projekcie technicznym zatwierdzonym pozwoleniem na budowę (nr [...] z [...].06.1994r.) wynosiła 162m2 a w przedstawionym do zatwierdzenia projekcie budowlanym zamiennym powierzchnia zabudowy wynosi 156,6 m2. Organ odwoławczy wyjaśnił, że przedmiotem niniejszego postępowania jest budynek warsztatu samochodowego z wiatą i pomieszczeniem gospodarczym o powierzchni zabudowy 84m2. Poprawiony projekt zamienny obejmuje całość budynku tj. pomieszczenie warsztatowe z wiatą i pomieszczenie gospodarcze.

Zatwierdzony projekt budowlany zamienny jest zgodny z ostateczną decyzją Burmistrza W. nr [...] z dnia [...].09.2010 r., (sygn. [...]) określającą warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania części budynku gospodarczego z przeznaczeniem na warsztat samochodowy. Powierzchnia zabudowy przedmiotowego budynku gospodarczego (przeznaczonego na warsztat samochodowy, oznaczonego na mapie jako 1, 1.1. ) jest zgodna z wydaną decyzją o warunkach zabudowy i wynosi 84 m oraz zostały zachowane wszystkie obostrzenia wynikające z ww. decyzji Burmistrza W. Według dokumentacji, do napraw przeznaczony jest warsztat, który wraz z częścią socjalną nie przekracza powierzchni 84 m2 (zgodnie z decyzją lokalizacyjną). Zgodnie z przedłożonym projektem wiata (oznaczona na mapie jako 1.2.) pełni jedynie funkcję przedsionka do warsztatu samochodowego a nie hali warsztatowej, w której znajduje się kanał samochodowy. Właściciele przedmiotowej nieruchomości oświadczyli, iż wiata i pomieszczenie gospodarcze usytuowane przy warsztacie samochodowym nie będą wykorzystywane na potrzeby warsztatu samochodowego. Organ nadzoru budowlanego dal wiarę ww. oświadczeniu, za czym przemawia przedłożony projekt.

W dalszej części organ wyjaśnił, że przedłożony projekt spełnia warunki określone w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003r., w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2003 r., Nr 120, poz. 1133 ze zm.), jest kompletny oraz sporządzony i sprawdzony przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane.

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu M. K. reprezentowana przez radcę prawnego M. W. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zdaniem skarżącej decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego narusza art. 51 ust. 1 pkt. 3 ustawy Prawo budowlane.

W ocenie skarżącej w przedmiotowej sprawie niewątpliwie nastąpiła zmiana parametrów budynku gospodarczego, który obecnie ma być warsztatem i to zarówno co do jego wysokości, jak również powierzchni. Budynek ten jest wyższy o 1 metr, a jego powierzchnia jest większa o 10 m. Dowodem powyższego jest postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...] maja 2010 r., w którym ta zmiana parametrów budynku gospodarczego - warsztatu, została wyraźnie określona. Zdaniem skarżącej, za gołosłowne należało uznać twierdzenia organów I i II instancji, że inwestor J. A. zmienił przeznaczenie komina w wiacie z grzewczego na grawitacyjny. Komin ten nadal jest kominem grzewczym, a nie grawitacyjnym. W ocenie skarżącej nie wyjaśniono po co w wiacie montuje się komin grawitacyjny, skoro wierzy się inwestorowi, że nie będzie w niej naprawiał samochodów, a wiata ta będzie mu służyła jedynie jako przedsionek do warsztatu. Podniesiono również, że inwestor na podstawie uzyskał decyzję o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania części budynku gospodarczego z przeznaczeniem na warsztat samochodowy na działce o numerze ewidencyjnym [...] położonej w K., przy ul. [...], gmina W.". Zatwierdzony projekt obejmuje nie tylko część budynku gospodarczego o powierzchni 83,3m2, na co inwestor otrzymał w/w warunki zabudowy, ale również wiatę o pow. 57, 7m2 oraz pomieszczenie gospodarcze, które tymi warunkami zabudowy nie są objęte. Organy I i II instancji zatwierdziły projekt całej inwestycji, co zdaniem skarżącej powoduje dokonanie legalizacji z naruszeniem przepisów prawa. Organy nadzoru budowlanego błędnie ustaliły, że wiata nie ma ścian, tymczasem ma 3 pełne ściany, a czwarta ściana jest w 1/4 zabudowana. Ta właśnie wiata przez ścianę graniczy z domem mieszkalnym skarżącej. W wiacie znajduje się też kanał do naprawy samochodów i hałasy z tego właśnie pomieszczenia przeszkadzają skarżącej.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie w pierwszej kolejności należy wskazać, że w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., 270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany jej zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest kwestia prawidłowości rozstrzygnięć organów nadzoru budowlanego w przedmiocie zatwierdzenia przedstawionego przez J. A. projektu budowlanego zamiennego warsztatu samochodowego z wiatą i pomieszczeniem gospodarczym na działce nr [...] w miejscowości K.

W pierwszej kolejności niezbędne jest wskazanie, że w przedmiotowej sprawie dwukrotnie orzekał już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu. I tak wyrokiem z dnia 21 czerwca 2011 r., sygn. akt II SA/Po 324/11, sąd oddalił skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie nałożenia na inwestora J. A. obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego – "budynku gospodarczego – wiaty na maszyny rolnicze", uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem. Wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2012 r., sygn. akt II SA/Po 171/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił natomiast decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. w przedmiocie zatwierdzenia przedłożonego przez inwestora J. A. projektu budowlanego zamiennego budynku warsztatu samochodowego z wiatą.

Podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Jak wynika z ugruntowanego stanowiska sądów administracyjnych, skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie to zostało wydane; postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne; przyszłe postępowanie administracyjne, w tym także w sprawie stwierdzenia nieważności aktu i wznowienia postępowania administracyjnego, oraz ewentualne przyszłe postępowanie sądowoadministracyjne, w tym także przed NSA w przypadku ewentualnego rozpoznawania skargi kasacyjnej od ponownego wyroku sądu pierwszej instancji (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 17 marca 2009 r., sygn. akt I SA/Łd 1230/08, LEX 493588). Stąd skutkiem wyroku sądu administracyjnego w toku każdego z tych postępowań jest zakaz formułowania nowych ocen prawnych – sprzecznych z wyrażonym wcześniej przez sąd administracyjny poglądem.

W ramach prowadzonego postępowania legalizacyjnego inwestor przedłożył projekt budowlany zamienny, który w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wyrażonej w wyroku z dnia 26 kwietnia 2012 r., sygn. akt II SA/Po 171/12, był wadliwy, gdyż nie określał, czy obejmuje on część wykonanych robót budowlanych, czy też całe przedsięwzięcie objęte decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia [...] czerwca 1994 r. Stąd też Sąd nakazał organom nadzoru budowlanego wyjaśnienie czy projekt zamienny przedłożony przez inwestora dotyczy całości inwestycji i czy uwzględnia wszystkie zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych w stosunku do projektu pierwotnego. Dodatkowo Sąd nakazał jednoznaczne rozstrzygnięcie przeznaczenia wiaty w projekcie zamiennym, gdyż projektant zakwalifikował przedmiotową wiatę jako warsztat samochodowy. W szczególności Sąd zwrócił uwagę na fakt wykonania w niej kanału.

Po uchyleniu decyzji obu instancji przez sąd administracyjny inwestor przedłożył poprawiony projekt zamienny obejmujący całość budynku tj. pomieszczenie warsztatowe z wiatą i pomieszczenie gospodarcze. W projekcie tym dokonano również korekty tytułu zamiennego z "warsztat samochody zmiana sposobu użytkowania części budynku gospodarczego" na "warsztat samochodowy z wiatą i pomieszczeniem gospodarczym". Jego część graficzna zawierała plany wszystkich pomieszczeń, a w poprawionej dokumentacji projektant zawarł oświadczenie inwestora, że wiata i pomieszczenie gospodarcze usytuowane przy warsztacie samochodowym nie będą wykorzystywane na potrzeby warsztatu samochodowego. Organy administracji publicznej opierając się na powyższym projekcie oraz oświadczeniu skarżących uznały, że przedmiotowa inwestycja spełnia przesłanki umożliwiające jej zalegalizowane w trybie art. 51 ust. 1 pkt. 3 ustawy Prawo budowlane, a w konsekwencji wydały zaskarżoną decyzję. W ocenie Sądu działanie powyższe uznać należało za błędne.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że organy nadzoru budowlanego, w ramach prowadzonego postępowanie legalizacyjnego nie są uprawnione do opierania swoich rozstrzygnięć na oświadczeniach stron postępowania, a więc również i inwestora. Zakres postępowania legalizacyjnego, określony w ustawie Prawo budowlane, wyklucza bowiem możliwość oparcia rozstrzygnięcia na oświadczeniach dotyczących przeznaczenia danego obiektu. Sąd wyjaśnia, że organy nie mogą dawać (lub nie dawać) wiary pisemnym oświadczeniom inwestora, lecz zobowiązane są do dokonania oceny, czy projekt budowlany zamienny, przedłożony w wyniku nałożenia obowiązku, o jakim mowa w art. 51 ust. 1 pkt. 3 ustawy Prawo budowlane, spełnia warunki określone w art. 35 ustawy Prawo budowlane, a więc czy może zostać uznany za dokument spełniajmy wymagania określone przepisami prawa. Ustawa Prawo budowlane, w żadnym z powołanych powyżej przepisów, nie nakłada obowiązku uzyskania oświadczenia inwestora, co do planowanego przeznaczenia danej inwestycji, nakazując jedynie wyjaśnienie, czy dany obiekt budowlany spełnia wymagania dotyczące w szczególności zagospodarowania przestrzennego oraz jest zgodny z przepisami określającymi warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane i ich usytuowanie.

Podjęte powyżej uwagi prowadzą do wniosku, na co zwrócił uwagę już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 26 kwietnia 2012 r., sygn. akt II SA/Po 171/12, że rolą organów prowadzących przedmiotowe postępowanie było samodzielne rozstrzygnięcie, jaki jest prawny charakter spornej wiaty. Sąd podkreśla, że samodzielność powyższych ustaleń musi przy tym być rozumiana jako konieczność dokonania oceny na podstawie zgromadzonych środków dowodowych oraz obowiązujących przepisów prawa, a więc bez odwoływania się do oświadczeń inwestora. Rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy wymagało, w pierwszej kolejności, rozważania, jaki jest charakter przedmiotowej wiaty z kanałem do naprawy w świetle przepisów ustawy Prawo budowlane i przepisów wykonawczych. Jak wskazuje analiza zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, w toku postępowania zaniechano jednakże dokonania powyższych ustaleń, odwołując się jedynie do stanowiska inwestora.

W tym miejscu Sąd wyjaśnia, że określenie charakteru prawnego spornej wiaty z kanałem ma podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Zgodnie z art. 3 pkt. 3 ustawy Prawo budowlane budowlą jest każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury. Jak wyjaśnia się w orzecznictwie do katalogu budowli zalicza się również wiatę (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 lutego 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 1314/10, Baza NSA; wyrok WSA w Opolu z dnia 27 października 2009 r., sygn. akt II SA/Op 250/09, Baza NSA). Należy przy tym pamiętać, że w niniejszym przypadku wzniesiono wiatę, która dodatkowo została wyposażona w urządzenie techniczne – kanał samochodowy i już to samo urządzenie samodzielnie winno być przedmiotem oceny organu, co do kwalifikacji z punktu widzenia przepisów Prawa budowlanego, a w szczególności definicji obiektu budowlanego. Budowa wiaty (zwłaszcza wiaty z kanałem samochodowym, a więc obiektu budowlanego, o którym mowa w art. 3 ust. 1 lit. b ustawy Prawo budowlane), a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego stanowią roboty budowlane (art. 3 pkt. 7 powołanej powyżej ustawy). Zakwalifikowanie przedmiotowej wiaty wraz z kanałem samochodowym jako budowli wiązałoby z koniecznością nie tylko ustalenia, czy zgodna jest ona z przepisami prawa budowlanego, lecz również z koniecznością oceny, czy spełnia ona wymogi określone przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a więc, czy jest ona zgodna z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub ostateczną decyzją o warunkach zabudowy (art. 35 ust. 1 pkt. 1 ustawy Prawo budowlane). Wskazać bowiem należy, że w świetle art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy.

Brak samodzielnego rozważania przez organy nadzoru budowlanego charakteru spornej wiaty wraz z kanałem samochodowym powoduje, że niemożliwym jest dokonanie oceny prawidłowości przedstawionego projektu budowlanego zamiennego, w szczególności pod kątem spełnienia przez niego warunków dotyczących poszanowania zasad zagospodarowania przestrzennego. Przesądza to również o niewykonaniu wskazań zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 26 kwietnia 2012 r., sygn. akt II SA/Po 171/12, w którym nakazano organom rozważanie charakteru przedmiotowej wiaty. Okoliczność powyższa przesądza tym samym o wadliwości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Reasumując dotychczasowe rozważania wskazać należy, że organy nadzoru budowlanego dopuściły się naruszenia art. 51 ust. 1 pkt. 3 ustawy Prawo budowlane oraz art. 7, 77 § 1 oraz 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.). Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...] września 2012 r.

Ponownie rozpoznając sprawę Kolegium zobowiązane jest do dokonania samodzielnej oceny charakteru prawnego spornej wiaty, a w konsekwencji jej zgodności z przepisami prawa budowlanego i przepisami regulującymi gospodarkę przestrzenną.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

O wykonalności orzeczono na podstawie art. 152 powyższej ustawy.