Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SAB/Gl 46/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2014-08-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
659
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: Zobowiązano do dokonania czynności
Powołane przepisy: article: art. 35 i art. 36
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 73
journal: Dz.U. 1998 nr 133 poz 872
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski,, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Protokolant Izabela Maj-Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi I. M. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę Powiatu M. w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną 1) zobowiązuje Starostę Powiatu M. do załatwienia wniosku skarżącej z dnia [...] r. w terminie miesiąca od zwrotu akt administracyjnych; 2) stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3) zasądza od Starosty Powiatu M. na rzecz skarżącej kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 3 stycznia 2001 r. I. M. wystąpiła do Wójta Gminy P. z wnioskiem o odszkodowanie odpowiadające wysokości swojego udziału w nieruchomości byłej "A" w P.

Postanowieniem z dnia [...] r. Wójt Gminy P., działając na podstawie art. 19 i art. 65 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego przekazał ten wniosek w części dotyczącej odszkodowania za drogę gminną o powierzchni 1415 m2 położoną w P. właściwemu organowi -tj. Staroście [...].

Postanowieniem z dnia [...]r. Starosta [...], na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego zawiesił postępowanie w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania na rzecz I. M. za nieruchomość drogową położoną w P. oznaczoną nr ewid. 1 o pow. 0,1415 ha, zajętą pod drogę gminną. W uzasadnieniu stwierdził, iż zawieszenie jest zasadne, gdyż brak jest decyzji Wojewody [...] stwierdzającego nabycie z mocy prawa z dniem [...]r. przez Gminę P. własności nieruchomości będącej na dzień [...] r. własnością wnioskodawczyni. Stąd do czasu rozstrzygnięcia przez Wojewodę [...] sprawy nabycia nieruchomości drogowej położonej w P. - nr 1 przez Gminę P., należało orzec jak w sentencji.

W wyniku złożonego przez I. M. zażalenia sprawę rozpatrywał Wojewoda [...], który postanowieniem z dnia [...]r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Starosty [...]. W uzasadnieniu stwierdził, iż warunkiem prowadzenia postępowania odszkodowawczego jest uprzednie wydanie przez wojewodę decyzji w przedmiocie stwierdzenia nabycia prawa własności nieruchomości przez określony podmiot publicznoprawny. Dopiero bowiem decyzja wojewody precyzuje przedmiot roszczenia odszkodowawczego i potwierdza uzyskane prawa własności przez określony podmiot, potwierdzając jednocześnie utratę prawa przez dotychczasowego właściciela.

Postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...] Wojewoda [...] wznowił z urzędu postępowanie zakończone swoją ostateczną decyzją z dnia [...]r. nr [...] w sprawie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem [...]r. przez Gminę P. prawa własności nieruchomości zajętej pod ulicę [...] w P., oznaczoną w ewidencji gruntów obręb P. jako działka nr 1 o powierzchni 0,1965 ha - k.m.4. W uzasadnieniu wskazał, iż wyszły na jaw nowe fakty i okoliczności, istniejące w dniu wydania decyzji, które nie były znane organowi w dniu wydawania tej decyzji. Podkreślił, że przedmiotowa decyzja z [...] r. nie wskazywała, kto w dniu [...]r. był właścicielem nieruchomości, którą z mocy prawa nabyła Gmina P.

Pismem z dnia [...]r. Wojewoda [...] wystąpił do Ministra Infrastruktury z prośbą o rozważenie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] r. Nr [...] stwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem [...] r. przez Gminę P. własności nieruchomości, zajętej pod drogę gminną nr [...] - ulicę [...] w P., oznaczonej w ewidencji gruntów

jako działka nr 1 o powierzchni 0,1965 ha oraz postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] r. Nr [...] utrzymującego w mocy postanowienie Starosty [...] z dnia [...] r. nr [...] o zawieszeniu postępowania w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość położoną w P. oznaczoną jako działka nr 1 o pow. 0,1415 ha.

Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...]Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej stwierdził nieważność postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] r. oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia Starosty [...] z dnia [...] r. nr [...] o zawieszeniu postępowania w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę. W uzasadnieniu stwierdził, iż w dacie wydania wymienionych postanowień nie istniała przesłanka uzasadniającą zawieszenie postępowania, gdyż w obrocie prawnym pozostawała decyzja Wojewody [...] z dnia [...] r. Nr [...] stwierdzająca nabycie z

mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę P. własności nieruchomości, zajętej pod drogę gminną nr [...] - ulicę [...] w P.

Z kolei pismem z dnia 15 maja 2012 r. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej poinformował Wojewodę [...], iż z przedłożonych akt nie wynika, by wskazana decyzja Wojewody [...] z dnia [...] r. obarczona była którąkolwiek z wad wymienioną w art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, a to uniemożliwia stwierdzenie jej nieważności. Okoliczność wystąpienia przesłanek wskazanych w art. 145 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego nie może jednocześnie skutkować nieważnością decyzji administracyjnej.

Pismem z dnia [...]r., działająca przez pełnomocnika, I. M. złożyła do Wojewody [...] zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę Powiatu [...], polegające na niewydaniu do dnia dzisiejszego decyzji w sprawie wszczętej wnioskiem o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość położną w P., w powiecie [...], w gminie P., składającej się z działki nr 1, zajętej pod drogę publiczną - ulicę [...] w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133, poz. 872 ze zm.). W uzasadnieniu podkreśliła, że pomimo złożenia przedmiotowego wniosku w dniu 3 stycznia 2001 r. Wójt Gminy P. nie podjął żadnych działań w stosunku do złożonego wniosku. Dopiero postanowieniem z dnia [...]r. przekazał wniosek Staroście [...]. Z kolei Starosta postanowieniem z dnia [...]r. zawiesił z urzędu postępowanie, przy czym Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej postanowieniem z dnia [...] r. stwierdził nieważność tego postanowienia oraz postanowienia Wojewody [...]. W rezultacie Starosta [...] zmuszony był prowadzić postępowanie. Jednak zawiadomieniem z dnia [...]r. poinformował, że sprawa ustalenia i wypłaty odszkodowania nie może być załatwiona w terminie określonym w art. 35 Kodeksu postępowania administracyjnego i zgodnie z art. 36 tego Kodeksu wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy na "trzy miesiące od daty otrzymania od Wojewody [...] ostatecznej decyzji odnośnie uregulowania (...) stanu prawnego nieruchomości (...), prowadzonej w wyniku wznowienia postępowania. Starosta wskazał jako "przewidywany termin załatwienia sprawy " 31 lipca 2013 r., czyli termin roczny, co oznacza, że już wszczynając postępowanie wyznaczył termin załatwienia sprawy rażąco przekraczający terminy wskazane w Kodeksie postępowania administracyjnego. Dodała przy tym, że w tak zwanym "międzyczasie" Starosta nie podjął żadnych czynności zmierzających do załatwienia sprawy. Dopiero zawiadomieniem z dnia 23 stycznia 2014 r. po raz kolejny wyznaczono nowy termin załatwiania sprawy na dzień 30 września 2014 r.

Uwzględniając, że upłynęły już wszelkie określone w art. 35 Kodeksu postępowania administracyjnego terminy załatwiania sprawy niniejsze zażalenie należy uznać za w pełni zasadne.

Rozpatrując złożone zażalenie Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] r. uznał je za nieuzasadnione. Stwierdził, że sprawa dotyczy postępowania w przedmiocie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość przejętą pod drogę. Wskazał, że rozpatrzenie takiego wniosku jest możliwe dopiero po zakończeniu ostateczną decyzją wznowionego przez Wojewodę [...] postępowania zakończonego decyzją z dnia [...]r. Wyjaśnił, że decyzja z dnia [...]r. stwierdzająca nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez gminę P. własności wymienionej nieruchomości, nie ustalała czyją własność stanowiła ta nieruchomość w dacie [...] r. Dopiero ten fakt daje podstawę do ustalenia przez Starostę [...] odszkodowania, m.in. dla I. M.. Dodał też Wojewoda, że przepisy nie uzależniają od wydania tej decyzji możliwości wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania, determinują jednak merytoryczne zakończenie postępowania odszkodowawczego wydaniem ostatecznej decyzji w sprawie nabycia własności przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego.

Organ stwierdził, że art. 37 Kodeksu postępowania administracyjnego stanowi podstawę do oceny, czy organ rozpatrujący sprawę, mimo przekroczenia terminu do rozpatrzenia sprawy określonego w art. 35 Kodeksu pozostaje w bezczynności lub przewlekle prowadzi sprawę, czy też niedotrzymanie terminu było uzasadnione i wyznaczono nowy termin rozpatrzenia sprawy. Zgodnie z art. 36 Kodeksu o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie wskazanym w art. 35 Kodeksu organ obowiązany jest powiadomić stronę postępowania. W niniejszej sprawie organ pierwszej instancji powiadamiał stronę o przyczynach zwłoki w załatwieniu sprawy, wskazując każdorazowo nowy termin jej załatwienia. Brak merytorycznego działania Starosty spowodowany był dalszym prowadzeniem sprawy przez Wojewodę [...], który prowadzi wznowione postępowanie w sprawie uregulowania w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. stanu prawnego nieruchomości położonej w P.

Pismem z dnia 14 maja 2014 r. pełnomocnik skarżącej I. M. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę Powiatu [...], wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej polegające na niewydaniu do dnia dzisiejszego decyzji w sprawie o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość położoną w gminie P., w powiecie [...], składającą się z działki ewidencyjnej nr 1 zajętą po drogę publiczną-ulicę [...] w trybie art. 73 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Uwzględniając powyższe wniósł o zobowiązanie Starosty Powiatu [...] do niezwłocznego wydania merytorycznej decyzji administracyjnej w sprawie oraz zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącej opisał aktualny stan faktyczny sprawy, podkreślając, iż stosowny wniosek o ustalenie i wypłatę odszkodowania skarżąca złożyła w dniu [...]r. do Wójta Gminy P., który dopiero postanowieniem z dnia [...] r. przekazał go organowi właściwemu - Staroście [...]. Ten jednak nie rozpatrzył sprawy, ale postanowieniem z dnia [...] r. postępowanie z urzędu zawiesił i pomimo, iż Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej postanowieniem z dnia [...] r., stwierdził nieważność tego postanowienia, dalej pozostaje bezczynny i nie prowadzi postępowania. Jedyną czynnością Starosty jest informowanie strony o kolejnych terminach rozpatrzenia sprawy w trybie art. 36 Kodeksu postępowania administracyjnego. Pomimo wielokrotnego zwracania się skarżącej o merytoryczne załatwienie sprawy odszkodowania organ nadal uporczywie odwołuje się do sprawy prowadzonej przez Wojewodę [...]. Pełnomocnik wyjaśnił, że w sprawie przedstawiono i wykazano prawa do przedmiotowej nieruchomości, wskazując m.in. na pochodzenie przedmiotowej nieruchomości nr 1 (w skład nieruchomości zajętej pod drogę publiczną na podstawie opinii biegłego geodety powołanego w sprawie prowadzonej przed Wojewodą [...], wchodzi powierzchnia 0,1415 ha pochodząca z nieruchomości o powierzchni 2,2007 ha dawnej osady "[...]", której pierwotnymi właścicielami byli m.in. przodkowie skarżącej), a także odniesiono się do decyzji z dnia [...] r., którą ówczesny Minister Przemysłu i Handlu przywrócił stan prawny całej nieruchomości o powierzchni 2,207 ha - "[...]" sprzed jej przejęcia pod przymusowy zarząd, czyli zwrócił ją prawowitym właścicielom z rodziny C. lub ich następcom prawnym. Skarżąca jest jedną ze spadkobierców dawnych właścicieli nieruchomości, a przewlekłe prowadzenie sprawy uniemożliwia zaspokojenie jej uzasadnionych roszczeń odszkodowawczych.

Skarżąca zwróciła uwagę, że działanie organu - to wyznaczanie wciąż nowych terminów załatwienia sprawy, a nadto w jej ocenie nie sposób zrozumieć uporczywego odnoszenia się przez Starostę do sprawy toczącej się przed Wojewodą, a w wyniku tego odwlekanie załatwienia sprawy należnego odszkodowania. Podkreśliła, że decyzje wydawane przez wojewodę w trybie art. 73 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną mają jedynie charakter deklaratoryjny, a postępowania przed Wojewodą i Starostą mają charakter całkowicie odrębny, stąd powoływanie się po raz kolejny na postępowanie toczące się przed Wojewodą [...] nie znajduje uzasadnienia w sprawie.

Praktyka organu wyrażająca się w zaniechaniu podejmowania czynności zmierzających do wyjaśnienia i rozpoznania wniesionego wniosku o odszkodowanie nie znajduje oparcia w przepisach prawa, a wręcz narusza ogólne zasady postępowania administracyjnego - tj. zasadę prawdy obiektywnej (art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego) oraz zasadę sprawności działania i niezwłocznego załatwiania spraw (art. 12 Kodeksu).

W odpowiedzi na skargę Starosta [...] wniósł o jej oddalenie. Opisując dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podkreślił, że wobec wznowienia przez Wojewodę [...] postępowania w sprawie nabycia przez Gminę P. własności nieruchomości zajętej

pod drogę publiczną - ulicę [...], dopiero po jej zakończeniu będzie mógł podjąć decyzję w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Powołał się w tym zakresie na identyczne stanowisko Wojewody [...] oraz wskazał, iż mając na uwadze słuszny interes obywatela nie wydał dotychczas decyzji o odmowie ustalenia odszkodowania na rzecz skarżącej. Powtórzył, iż niezbędnym warunkiem ustalenia odszkodowania jest ostateczna decyzja Wojewody [...] wydana w wyniku wznowienia postępowania odnośnie nabycia nieruchomości nr 1 -obręb P., przez Gminę P. i jednocześnie ustalającą czyją własność stanowiła przedmiotowa nieruchomość w dniu [...] r. W jego ocenie decyzja Wojewody [...] konkretyzuje przedmiot wywłaszczenia dokonanego na podstawie art. 73 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną- tj. obszar nieruchomości przejętej na własność podmiotu publicznego oraz podmioty wywłaszczenia - tj. osoby, które pozbawione zostały prawa własności nieruchomości. Bez uzyskania ostatecznej decyzji Wojewody [...], z której będzie wynikało, iż I. M. utraciła udział we współwłasności nieruchomości, zdaniem organu brak podstaw prawnych do ustalenia przez Starostę [...] wysokości odszkodowania na jej rzecz. Starosta [...] odwołał się do pism informujących o terminie załatwiania sprawy oraz powtórzył, iż zgodnie z art. 73 ust. 4 cytowanej ustawy odszkodowanie za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną ustalane i wypłacane jest na wniosek właściciela nieruchomości. Zatem osoba występująca z takim wnioskiem obowiązana jest do udokumentowania swojego statusu prawnego, tj. potwierdzenia faktu, iż utraciła własność nieruchomości i tym samym jest osobą uprawnioną do dochodzenia odszkodowania. Zdaniem organu, skarżąca nie wykazała swoich praw właścicielskich do przedmiotowej nieruchomości, mimo dwukrotnego wzywania o przedłożenie ostatecznej decyzji Wojewody [...] potwierdzającej utratę udziału we współwłasności nieruchomości położonej w P. pod drogę publiczną - ulicę [...], decyzji takiej nie przedstawiła. Dodał przy tym, że z funkcjonującej w obrocie prawnym decyzji Wojewody [...] z dnia [...] r. nie wynika, iż skarżąca była współwłaścicielką tej nieruchomości w dacie [...] r., stąd też decyzja ta mogłaby stanowić podstawę do wydania decyzji odmownej odnośnie ustalenia odszkodowania na rzecz skarżącej. Organ mając na względzie interes skarżącej, która w ustawowym czasie złożyła wniosek o odszkodowanie przedłużał termin załatwienia sprawy, by po otrzymaniu ostatecznej decyzji Wojewody [...] wydanej w wyniku wznowienia postępowania, ustalić odszkodowanie za utraconą własność.

Pismem z dnia [...] r. pełnomocnik skarżącej ustosunkował się do twierdzeń Starosty [...] przedstawionych w odpowiedzi na skargę. Uznał, że uzasadnienie przez organ niemożności wydania decyzji w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania nie znajduje podstaw w obowiązujących przepisach ustawy z dnia 13 października 1998 r., ani w orzecznictwie. Powtórzył argumentację zaprezentowaną już w skardze. Dodał, że o ile w przypadku ustalania odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości najczęstszym dowodem jest decyzja właściwego wojewody, o tyle brak jest przeszkód do wykazania tej okoliczności innymi środkami. W niniejszej wykazane zostało że skarżąca w dniu [...] r. była współwłaścicielką nieruchomości przejętej przez Gminę P., co potwierdzają przedłożone w sprawie dokumenty.

Na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2014 r. pełnomocnik skarżącej podtrzymał skargę i zawarte w niej wnioski oraz stanowisko zaprezentowane w piśmie procesowym z dnia 13 sierpnia 2014 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując sprawę zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Kodeks postępowania administracyjnego w rozdziale 7 reguluje terminy załatwienia spraw przez organy administracji publicznej. Według art. 35 organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. W § 3 tego artykułu przewidziane zostały ustawowe terminy maksymalne dla załatwienia sprawy. Terminy te rozpoczynają swój bieg, w przypadku organu pierwszej instancji, w momencie wszczęcia postępowania (art. 61 § 3 - data doręczenia żądania

organowi administracji publicznej), a kończą z chwilą wydania w tej instancji decyzji administracyjnej. Podstawową funkcją tych terminów jest dyscyplinowanie organów prowadzących postępowanie, co niewątpliwie ma ścisły związek z wyrażoną w art. 12 Kodeksu zasadą szybkości postępowania.

Analiza wymienionych przepisów wskazuje, że dla załatwienia sprawy wyznaczono: termin "niezwłoczny", miesięczny i dwumiesięczny w przypadku sprawy szczególnie skomplikowanej. Mogą one być przedłużane na zasadach określonych w art. 36 § 1, albo mogą być wyznaczane terminy dodatkowe zgodnie z art. 37 § 2 Kodeksu. Bieg omawianych terminów ulega wstrzymaniu w przypadkach uregulowanych w art. 35 § 5 Kodeksu, przy czym pokreślić trzeba, że okoliczności zwalniające organ administracji publicznej z zarzutu bezczynności muszą mieć charakter prawny, proceduralny, a nie faktyczny. O ile organ administracyjny ma załatwić sprawę przez wydanie decyzji i nie czyni tego w terminie określonym w art. 35 lub wyznaczonym zgodnie z art. 36 pozostaje w bezczynności.

Należy w tym miejscu podkreślić, iż o bezczynności organu można mówić zarówno wtedy, gdy w ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności, do których był zobowiązany, jak również wtedy, gdy wprawdzie prowadził postępowanie, lecz nie zakończył go wydaniem stosownej decyzji.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy trzeba zauważyć, że wniosek reprezentowanej przez pełnomocnika skarżącej I. M. w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za teren zajęty pod drogę, został złożony już w 2001 r. Wprawdzie wniosek ten nie został skierowany do organu właściwego - czyli Starosty [...], tylko do Wójta Gminy P., a ten ostatni dopiero postanowieniem z dnia [...] r. przekazał go organowi właściwemu, ale Starosta [...] już po przekazaniu wniosku nie przeprowadził w sprawie żadnego postępowania. Postanowieniem z dnia [...] r. zawiesił postępowanie do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez Wojewodę [...] - tzn. do czasu wydania przez niego decyzji przewidzianej w art. 73 ust. 3 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Postanowienie to zostało wprawdzie utrzymane w mocy postanowieniem Wojewody [...] z dnia [...] r., ale ten sam Wojewoda wnioskiem z dnia [...] r. wystąpił do Ministra Infrastruktury z prośbą o rozważenie możliwości wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wymienionego postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie Starosty [...]. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej postanowieniem z dnia [...] r., stwierdził nieważność wymienionych postanowień, uznając, iż w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja Wojewody [...] z dnia [...] r. stwierdzająca nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez gminę P. własności nieruchomości zajętej pod drogę gminną nr [...] - ulicę [...] w P., oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka nr 1 o powierzchni 0,1965 ha, a tym samym brak było w tym momencie podstaw do zawieszenia postępowania w sprawie złożonego wniosku o wypłatę odszkodowania.

W ocenie organu - Starosty [...] wymieniona funkcjonująca w obrocie prawnym decyzja z dnia [...] r. nie zawierała jednak wszystkich niezbędnych danych, tzn. stwierdzając nabycie nieruchomości przez gminę, nie wskazywała jej poprzednich właścicieli, czyli nie ustalała czyją własność wymieniona nieruchomość stanowiła w dniu [...] r., wskazując jedynie, że były to grunty o nieuregulowanym statusie prawnym. Zdaniem organu, wobec braku informacji na temat poprzednich właścicieli przedmiotowej nieruchomości w tej decyzji, brak było podstawy do przyjęcia, iż wnioskująca I. M. znajduje się w kręgu osób uprawnionych do tej nieruchomości. Dlatego też uznając braki w tym zakresie zostało wznowione przez Wojewodę [...] postępowanie zakończone wymienioną powyżej decyzją z dnia [...] r. W dacie orzekania przez organ postępowanie to nie zostało zakończone i w tym fakcie Starosta [...] upatruje przyczynę długotrwałego postępowania, wskazując, iż dopiero decyzja Wojewody [...] kończąca to wznowione postępowanie będzie podstawą dla postępowania odszkodowawczego z wniosku skarżącej.

Stanowiska takiego nie można w pełni podzielić. Jak stwierdził Wojewoda, rozpatrując zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie, obowiązujące przepisy prawa nie uzależniają od wydania decyzji w trybie art. 78 ust. 3 cytowanej powyżej ustawy możliwości wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania. Niewątpliwie trzeba podzielić twierdzenia tego organu, że

ostateczna decyzja w sprawie nabycia własności przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego wpływa na merytoryczne zakończenie postępowania w sprawie odszkodowania za przejętą nieruchomość, gdyż stanowi ona dowód nabycia własności konkretnej nieruchomości przez podmiot publicznoprawny, ale nie można podzielić zdania, iż to wyłączny dowód potwierdzający tę okoliczność. Nadto, co trzeba w tym przypadku wyraźnie podkreślić, w niniejszej sprawie decyzja potwierdzająca przejście własności przedmiotowej nieruchomości na gminę P. została wydana, a zatem stwierdzono już sam fakt przejścia prawa własności wnioskowanej działki na Gminę P. - nastąpiło to już w decyzji z dnia [...] r. Stąd też Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w postanowieniu stwierdzającym nieważność postanowienia Wojewody [...] oraz poprzedzającego go postanowienia Starosty [...] zawieszającego z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość oznaczoną jako działka nr 1 o pow. 0,1415 ha uznał, że brak decyzji Wojewody nie może być podstawą zawieszenia postępowania, gdyż w dacie orzekania przez Ministra funkcjonowała w obrocie prawnym ostateczna decyzja Wojewody [...] z dnia [...] r. Tym samym brak tej decyzji nie mógł być powodem zawieszenia postępowania w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za przejęty grunt, prowadzonego z wniosku I. M. Inaczej sytuacja wygląda obecnie. Przed Wojewodą [...] nadal prowadzone jest bowiem wznowione postępowanie zakończone tą decyzją. Można zatem zastanawiać się, czy obecnie nie ma podstawy do zawieszenia toczącego się postępowania, do czasu prawomocnego zakończenia tego postępowania przez Wojewodą [...]. Nie ma też przeszkody, w ocenie składu orzekającego, by Starosta [...] samodzielnie dokonał oceny przedłożonego przez stronę skarżącą materiału potwierdzającego jej prawo do przedmiotowej nieruchomości. W spawie, jak wyjaśnił pełnomocnik skarżącej, przedstawiono i wykazano jej prawa do przedmiotowej nieruchomości, wskazując m.in. na pochodzenie przedmiotowej nieruchomości nr 1 (w skład nieruchomości zajętej pod drogę publiczną na podstawie opinii biegłego geodety powołanego w sprawie prowadzonej przed Wojewodą [...], wchodzi powierzchnia 0,1415 ha pochodząca z nieruchomości o powierzchni 2,2007 ha dawnej osady "[...]", której pierwotnymi właścicielami byli m.in. przodkowie skarżącej). Skarżąca jest jedną ze spadkobierców dawnych właścicieli nieruchomości, a przewlekłe prowadzenie sprawy uniemożliwia zaspokojenie jej uzasadnionych roszczeń.

Powyższe ustalenia muszą prowadzić do stwierdzenia, że wniosek skarżącej dotychczas nie został załatwiony, a wszystkie podejmowane przez organ w sprawie czynności nie prowadziły do wydania decyzji ustalającej wysokość należnego odszkodowania z tytułu przejęcia przez Gminę P. działki nr 1 zajętej pod drogę.

Należy przy tym zauważyć, że niniejsza skarga została złożona w przewidziany prawem sposób. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Oznacza to sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia taki jak zażalenie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W przypadku, gdy mamy do czynienia z bezczynnością organu właściwym trybem postępowania jest uprzednie złożenie zażalenia do organu wyższego stopnia na podstawie art. 37 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. W omawianej sprawie zażalenie takie zostało złożone pismem z dnia 27 marca 2014 r. , rozpatrzone postanowieniem Wojewody [...] z dnia [...] r. Zatem wyczerpanie tego środka stanowi o dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego.

Opierając się na zgromadzonych w sprawie dokumentach oraz uwzględniając treść wydanych w sprawie rozstrzygnięć załatwiających złożone zażalenia na bezczynność organu należało stwierdzić zasadność skargi, bowiem Starosta [...] w kontrolowanym postępowaniu był niewątpliwie bezczynny - nie załatwiając złożonego w sprawie wniosku skarżącej o wypłatę odszkodowania z tytułu zajęcia nieruchomości pod drogę.

Nie można jednak braku działania Starosty [...] nadać charakteru rażącego naruszenia prawa, gdyż jak wskazano powyżej organ wyczekiwał na decyzję Wojewody [...] konkretyzującą przedmiot wywłaszczenia dokonanego na podstawie art. 73 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną - tj. obszar nieruchomości przejętej na własność podmiotu

publicznego oraz podmioty wywłaszczenia - tj. osoby, które pozbawione zostały prawa własności nieruchomości, nie chcąc, jak stwierdził orzekać na niekorzyść strony.

Mając na uwadze powyższą argumentację na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2012, poz. 270) orzeczono, jak w punkcie 1 sentencji. Termin do wydania w sprawie rozstrzygnięcia liczy się zgodnie z art. 286 § 2 przywołanej powyżej ustawy od dnia doręczenia akt organowi. Sąd mając na uwadze okoliczności, w jakich doszło do bezczynności organtjuznał, że stwierdzona bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 cytowanej ustawy, z uwzględnieniem przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przed radcę prawnego ustanowionego z urzędu. (DzU. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).