Postanowienie Sądu Najwyższego, sygn. akt III RN 96/00
Sąd Najwyższy
Data orzeczenia: 2001-05-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 615  Sprawy zagospodarowania przestrzennego
Hasła tematyczne: Zagospodarowanie przestrzenne
Powołane przepisy: article: art. 18 ust. 1, art. 18 ust. 2 pkt 6, art. 18 ust. 2 pkt 8, art. 24 ust. 1-3
journal: Dz.U. 1999 nr 15 poz. 139
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 stycznia 1999 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.
article: art. 16 ust. 1 pkt 6
journal: Dz.U. 1995 nr 74 poz. 368
law: Ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.
Teza: Zarzuty do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego można wnieść od pierwszego dnia wyłożenia tego projektu do publicznego wglądu.

TEZY

Zarzuty do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego można wnieść od pierwszego dnia wyłożenia tego projektu do publicznego wglądu.


SENTENCJA

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Aliny i Andrzeja M. na pisma: Zarządu Miasta w Ł. z dnia 18 października 1999 r. (...) oraz Dyrektora Wydziału Architektury, Budownictwa i Urbanistyki L. Urzędu Wojewódzkiego w L. z listopada 1999 r. (...) w przedmiocie planu zagospodarowania przestrzennego, na skutek rewizji nadzwyczajnej Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego (...) od postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodka Zamiejscowego w Lublinie z dnia 30 listopada 1999 r. II SA/Lu 1255/99 postanowił: uchylić zaskarżone postanowienie w części dotyczącej pisma Zarządu Miasta w Ł. z dnia 18 października 1999 r.


UZASADNIENIE

Zarząd Miasta Ł. pismem z dnia 7 maja 1999 r. powiadomił wszystkie osoby, o których mowa w art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym /t.j. Dz.U. 1999 nr 15 poz. 139/, o wyłożeniu w Urzędzie Miejskim w Ł. do publicznego wglądu w dniach od 4 do 24 czerwca 1999 r. projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, informując je jednocześnie o tym, że zgodnie z art. 24 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie mogą zostać naruszone poprzez ustalenia tego projektu planu, może wnieść na piśmie do Zarządu Miasta Ł., nie później aniżeli w terminie 14 dni po upływie okresu wyłożenia projektu planu do publicznego wglądu, zarzuty przeciwko jego ustaleniom.

Alina i Andrzej M. skorzystali z przysługującego im z mocy art. 24 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym prawa i w dniu 14 czerwca 1999 r. wnieśli do Zarządu Miasta Ł. pismo nazwane "podaniem", w którym zgłosili swoje zarzuty do wyłożonego do wglądu publicznego projektu planu zagospodarowania przestrzennego w odniesieniu do ustaleń tego projektu dotyczących ich działek (...) w S.W. Tymczasem Zarząd Miasta Ł. pismem z dnia 18 października 1999 r., powołując się na art. 18 ust. 2 pkt 8 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, poinformował Alinę i Andrzeja M. o tym, że ich pismo zostało wniesione "poza terminem składania protestów i zarzutów" i z tej przyczyny nie zostało uwzględnione w procedurze przygotowywania tego projektu planu. Z kolei, pomimo pisma Aliny i Andrzeja M. z dnia 27 października 1999 r. skierowanego do Przewodniczącego Rady Miejskiej w Ł., w którym zakwestionowali oni stanowisko Zarządu Miasta Ł. w sprawie zgłoszonych przez nich zarzutów, także Dyrektor Wydziału Architektury Budownictwa i Urbanistyki L. Urzędu Wojewódzkiego pismem z listopada 1999 r. (...) - /bez daty/ poinformował ich o nieuwzględnieniu tego wniosku /zarzutów do projektu planu zagospodarowania przestrzennego/. Następnie, Naczelny Sąd Administracyjny - Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie postanowieniem z dnia 30 listopada 1999 r. (...) odrzucił skargę Aliny i Andrzeja M. na oba powyższe pisma, a to pismo Zarządu Miasta i Gminy w Ł. z dnia 18 października 1999 r. oraz pismo Dyrektora Wydziału Architektury Budownictwa i Urbanistyki L. Urzędu Wojewódzkiego z listopada 1999 r., stwierdzając w uzasadnieniu tego postanowienia, że "zaskarżone pisma nie są aktami administracyjnymi, na które w świetle art. 16 ust. 1 pkt 1-4 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ przysługuje skarga, która przez to jako niedopuszczalna w myśl art. 27 ust. 2 powołanej ustawy podlega odrzuceniu".

Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego pismem z dnia 26 maja 2000 r. wniósł rewizję nadzwyczajną od powyższego postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodka Zamiejscowego w Lublinie z dnia 30 listopada 1999 r. (...), w tej części, w jakiej dotyczy ono odrzucenia skargi w odniesieniu do pisma Zarządu Miasta Ł. z dnia 18 października 1999 r. - zarzucając rażące naruszenie art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ w związku z art. 16 ust. 1 pkt 6 i art. 16 ust. 2 ustawy o NSA oraz w związku z art. 101 a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym /t.j Dz.U. 1996 nr 13 poz. 74 ze zm./, a także art. 7 Kpa w związku z art. 59 ustawy o NSA w związku z art. 18 ust. 2 pkt 8, art. 24 ust. 1-3 i art. 27 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 2, art. 7 i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. W konsekwencji, w rewizji nadzwyczajnej wniesiono na podstawie art. 57 ust. 2 ustawy o NSA o uchylenie zaskarżonego postanowienia "w części dotyczącej ww. pisma Zarządu Miasta w Ł. z dnia 18 października 1999 r. i przekazanie sprawy Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu-Ośrodkowi Zamiejscowemu w Lublinie do ponownego rozpoznania". W uzasadnieniu rewizji nadzwyczajnej zauważono w szczególności, że: po pierwsze, skarżący wnieśli pismo - nazwane wprawdzie "podaniem" - w którym podnieśli zarzuty wobec projektu planu zagospodarowania przestrzennego jeszcze w czasie, gdy projekt ten był wyłożony do publicznego wglądu, a więc nie naruszając terminu zakreślonego w art. 24 ust. 2 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym; po drugie, o odmowie przyjęcia zarzutów do rozpoznania w danym wypadku zdecydował Zarząd Miasta Ł., podczas gdy powinien on nadać sprawie bieg, tak aby - zgodnie z wymaganiami ustawy - w sprawie tej mogła zająć stanowisko Rada Miasta Ł. i to w drodze stosownej uchwały /art. 18 ust. 2 pkt 8 i pkt 9 oraz art. 24 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym/, którą, wnoszący zarzuty może następnie zaskarżyć do sądu administracyjnego /art. 24 ust. 4 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym/; po trzecie, podejmując rozstrzygnięcie w rozpoznawanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie wziął pod uwagę, że przedmiotem skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego mogą być wszelkie akty, czynności, działania i sprawy załatwiane przez organy administracji publicznej, które nie mają charakteru cywilnoprawnego /art. 20 ust. 3 ustawy o NSA/, w tym także uchwały organów gmin /art. 16 ust. 1 pkt 6 ustawy o NSA/, przy czym w danym wypadku zostały spełnione również przesłanki prawne wymagane w wypadku wniesienia skargi w trybie art. 101 a ustawy o samorządzie gminnym, skoro uprzednio skarżący w dnia 27 października 1999 r. wystąpili już do Przewodniczącego Rady Miejskiej w Ł. z pismem, w którym kwestionowali stanowisko Zarządu Miasta Ł. w kwestii niedopuszczalności zgłoszonych zarzutów /art. 101 ustawy o samorządzie gminnym/; po czwarte, w tej sytuacji, odrzucając zarzuty skarżących, Naczelny Sąd Administracyjny nie tylko naruszył obowiązek dokładnego wyjaśnienia sprawy /art. 7 Kpa w związku z art. 59 ustawy o NSA/, ale naruszył także art. 2, art. 7 i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, bowiem w istocie uniemożliwił również skarżącym skorzystanie z przysługujących im praw, o których mowa w art. 24 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym oraz w art. 101a ustawy o samorządzie gminnym; po piąte, natomiast zaskarżone postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego o odrzuceniu skargi jest trafne w tym zakresie, w jakim skarga ta dotyczyła skierowanego do skarżących pisma Dyrektora Wydziału Architektury Budownictwa i Urbanistyki Urzędu Wojewódzkiego w L., skoro miało ono jedynie charakter informacyjny.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Rewizja nadzwyczajna jest zasadna. Zasady i tryb sporządzania, w tym także przyjmowania i rozpatrywania zarzutów do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, określają przepisy ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, zgodnie z którą: po pierwsze - zarząd gminy jest organem właściwym w sprawie sporządzania projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a następnie jego wyłożenia do publicznego wglądu na okres co najmniej 21 dni, o czym ma obowiązek poinformować opinię publiczną co najmniej 7 dni przed wyłożeniem projektu w drodze obwieszczenia oraz w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości /art. 18 ust. 1 i ust. 2 pkt 6 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym/; następnie zarząd gminy obowiązany jest do przyjmowania zgłaszanych do tego projektu planu protestów i zarzutów, a po upływie terminu do ich wnoszenia zarząd gminy je rozpatruje, przy czym protesty i zarzuty nie uwzględnione w projekcie planu zarząd gminy ma obowiązek przedstawić do rozstrzygnięcia radzie gminy /art. 18 ust. 2 pkt 8 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym/; po drugie - każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone przez ustalenia przyjęte w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który został wyłożony do publicznego wglądu, może wnieść na piśmie tzw. zarzuty wobec tego projektu planu, w terminie nie dłuższym aniżeli 14 dni po upływie okresu wyłożenia projektu planu do publicznego wglądu, a o ich uwzględnieniu lub odrzuceniu rozstrzyga rada gminy w drodze uchwały, która powinna zawierać równocześnie uzasadnienie faktyczne i prawne - przy czym, uchwałę o odrzuceniu zarzutów w całości lub części wnoszący je może zaskarżyć do sądu administracyjnego w terminie 30 dni od dnia jej doręczenia /art. 24 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym/. Wynika stąd, że ponieważ przedmiotem zarzutów mogą być interesy prawne lub uprawnienia określonego podmiotu, które naruszone zostały "przez ustalenia przyjęte w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wyłożonym do publicznego wglądu" /art. 24 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym/, to - formalnie rzecz biorąc - zarzuty do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego mogą być przez uprawnione podmioty wnoszone nie wcześniej aniżeli od pierwszego dnia wyłożenia tego projektu planu do publicznego wglądu /terminus a quo/ oraz "w terminie nie dłuższym niż 14 dni po upływie okresu wyłożenia projektu" /art. 24 ust. 2 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym - terminus ad quem/. Skoro więc w rozpoznawanej sprawie jest poza sporem, że projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego był wyłożony do publicznego wglądu w okresie od dnia 4 czerwca 1999 r. do dnia 24 czerwca 1999 r., a skarżący wnieśli zarzuty do tego projektu planu w dniu 14 czerwca 1999 r., to uczynili to w ramach ustawowo określonego terminu dla składania tego rodzaju zarzutów, a tym samym stwierdzenie zawarte w piśmie Zarządu Miasta Ł. z dnia 18 października 1999 r., że skarżący wnieśli swe zarzuty "poza terminem składania protestów i zarzutów" jest oczywiście bezzasadne.

Równocześnie, biorąc pod uwagę, że w każdym wypadku, gdy zarząd gminy nie uwzględni zgłoszonych zarzutów do projektu planu /niezależnie od przyczyny odmowy ich uwzględnienia/, ma on obowiązek przedstawić je do rozstrzygnięcia radzie gminy /art. 18 ust. 2 pkt 8 in fine ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym/, która podejmuje w tej sprawie stosowną uchwałę /art. 24 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym/, w rozpoznawanej sprawie doszło do rażącego naruszenia obowiązujących w tym względzie przepisów ustawowych, skoro Zarząd Gminy w Ł. w ogóle nie przedstawił do rozstrzygnięcia Radzie Gminy w Ł. zarzutów skarżących, lecz sam przesądził o tym, że z przyczyn formalnych /zresztą błędnie przyjmując, że wniesiono je "poza terminem składania protestów i zarzutów"/ nie mogą być one przedmiotem dalszego postępowania określonego w art. 18 ust. 2 pkt 8 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Powyższych rażących naruszeń prawa nie wziął pod uwagę Naczelny Sąd Administracyjny wydając zaskarżone postanowienie, przy tym wbrew wyraźnej dyspozycji art. 16 ust. 1 pkt 6 ustawy o NSA błędnie przyjął, że w rozpoznawanej sprawie skierowane do skarżących pismo Zarządu Gminy w Ł. z dnia 7 maja 1999 r. nie podlega kognicji tego Sądu.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy na podstawie art. 393[13] Kpc w związku z art. 10 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego, rozporządzeń Prezydenta Rzeczypospolitej - Prawo upadłościowe i Prawo o postępowaniu układowym, Kodeksu postępowania administracyjnego, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz niektórych innych ustaw /Dz.U. nr 43 poz. 189 ze zm./ orzekł jak w sentencji.