Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1051/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-09-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6290 Reforma rolna
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 5 lit. c
journal: Dz.U. 1946 nr 61 poz 340
law: Dekret z dnia 13 września 1946 r. o organizacji komisyj ziemskich

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) Sędziowie: WSA Jolanta Dargas WSA Joanna Skiba Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2014 r. sprawy ze skarg T. J. i X w P. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz każdego ze skarżących T. J. i X w P. kwotę po 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] stycznia 2014 r., nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, uchylił własną decyzję z [...] lipca 2013 r., nr [...] i stwierdził, że orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Ziemskiej z [...] maja 1950 r. nr [...] wydane zostało z naruszeniem prawa, jednakże nie można stwierdzić jego nieważności ze względu na upływ 10 lat od dnia doręczenie tego orzeczenia.

Z ustaleń dokonanych w toku postępowania administracyjnego wynika następujący stan faktyczny sprawy:

Dokumentem nadania ziemi z [...] maja 1946 r. nr [...], wydanym w trybie przepisów dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. – o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13); przywoływanego dalej jako: "dekret PKWN" ) Powiatowy Urząd Ziemski w P. przyznał F. J. nadział ziemi o pow. [...] h, ze stanowiącej własność Skarbu Państwa nieruchomości ziemskiej [...], położonej w gminie [...], powiecie [...].

Orzeczeniem z [...] maja 1950 Wojewódzka Komisja Ziemska przy Wojewodzie [...] orzeka z urzędu o uchyleniu, na podstawie art. 101 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnem (Dz.U. R.P. Nr 36, poz. 341), ww. dokumentu nadania ziemi, uznając jednocześnie F. J. za uprawnionego do otrzymania działki, której wytyczenie nastąpi w ramach prac regulacyjnych. W uzasadnieniu tego orzeczenia Komisja powołała się na prowadzoną w gromadzie [...] regulację, w związku z którą zachodziła konieczność zmiany granic i obszaru działki, a strona nie wyrażała na to zgody.

Pismem z 11 lipca 2012 r. T. J. – będący następca prawnym F. J. (co stwierdzone zostało postanowieniem Sądu Rejonowego w S. z [...] października 2011 r. sygn. akt [...]) – wniósł o stwierdzenie nieważności orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Ziemskiej z [...] maja 1950 r. jako wydanego z rażącym naruszeniem art. 101 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta RP o postępowaniu administracyjnem, a także wydanej przez organ niewłaściwy w sprawie. Mimo odmiennej pisowni nazwiska w dokumentach wytworzonych w różnych okresach czasu, tożsamość osoby F. J. (o którym mowa w orzeczeniach) i F. J. (wymienionego w postanowieniu spadkowym) nie budzi wątpliwości.

Po rozpoznaniu tego wniosku, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z [...] lipca 2013 r. odmówił stwierdzenia nieważności powyższego orzeczenia. W ocenie Ministra, kontrolowane orzeczenie, mimo błędnego uzasadnienia jest zgodne z prawem, gdyż dokument nadania ziemi z [...] maja 1946 r. rażąco naruszał art. 13 dekretu PKWN, który przewidywał, że obszar do którego ma być powiększone gospodarstwo lub nowo utworzone nie może być większy niż 5 ha ziemi średniej jakości. Skoro więc weryfikowanym przez Wojewódzką Komisję Ziemską dokumentem przyznano nadział ziemi niemal dwukrotnie przekraczający ww. normatyw, zaistniały podstawy do zastosowania art. 101 rozporządzenia RP i uchylenia tegoż dokumentu. Minister nie podzielił także stanowiska strony, że Wojewódzka Komisja Ziemska nie była organem właściwym, uprawnionym do weryfikacji w trybie nadzorczym powyższego aktu, a wywodził to poprzez odwołanie się do § 40 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. Nr 10, poz. 51 ze zm.) i przewidzianej w tym przepisie kompetencji Komisji do rozpoznania odwołania od decyzji powiatowego urzędu ziemskiego.

Kwestionując stanowisko Ministra, T. J. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W następstwie ponownie przeprowadzonego postępowania, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 1 i § 2 oraz art. 158 § 2 k.p.a., decyzją z [...] stycznia 2014 r. uchylił swoją poprzednią decyzję w całości i stwierdził, że orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Ziemskiej z [...] maja 1950 r. wydane została z naruszeniem prawa, ale ze względu na upływ 10 lat od jej doręczenia nie można stwierdzić jego nieważności.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wywodził, że kontrolowane orzeczenie z 1950 r. obarczone jest kwalifikowana wadą z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. (wydane przez organ niewłaściwy), podnosząc, że w dacie jego wydawania, organem który podsiadał kompetencje do wydania orzeczenia nadzorczego były właściwe organy rad narodowych, a nie Wojewódzkie Komisje Ziemskie. Minister wskazał mianowicie, że wprawdzie art. 2 dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 15 sierpnia 1944 r. - o organizacji wojewódzkich i powiatowych urzędów ziemskich (Dz.U. Nr 2, poz. 4) przewidywał, że wojewódzkie urzędy ziemskie działają jako instancja nadzorcza i wytyczają kierunki działalności powiatowych urzędów ziemskich. Niemniej dekret ten z dniem 20 września 1946 r. został uchylony dekretem z dnia 12 sierpnia 1946 r. - o zespoleniu urzędów ziemskich z władzami administracji ogólnej (Dz.U. Nr 46, poz. 248), a uprawnienia i obowiązki wojewódzkich urzędów ziemskich, z mocy art. 3 tego dekretu, przeszły na wojewodów. Po zniesieniu zaś z dniem 13 kwietnia 1950 r. stanowiska wojewody, co nastąpiło na podstawie art. 33 ustawy z dnia 20 marca1950 r. - o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz.U. Nr 14, poz. 130), która to ustawa weszła w życie 13 kwietnia 1950 r., dotychczasowy zakres właściwości działania zniesionych organów odpowiedniego stopnia, przejęły rady narodowe i ich organy. To więc oznaczało, że w dacie wydania kontrolowanego orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Ziemskiej ([...] maja 1950 r.), organem właściwym w sprawie (władza nadzorczą) były organy właściwej rady narodowej.

Minister nie podzielił natomiast zarzutu strony, że ww. orzeczenie wydane zostało z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., podtrzymując tym samym uprzednią ocenę, iż ze względu na areał przyznanej nieruchomości niemal dwukrotnie przekraczający normatyw określony w dekrecie PKWN, zaistniała podstawa do uchylenia w trybie art. 101 ust. 1 rozporządzenie Prezydenta RP, jako nieważnego dokumentu nadania ziemi. Mając przy tym na względzie, że oceniane orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Ziemskiej jest obarczone wyłącznie wadą z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., a w takim przypadku stwierdzenie nieważności może nastąpić jedynie wówczas jeśli od dnia doręczenie orzeczenia nie upłynęło 10 lat (art. 156 § 2 k.p.a.), ograniczył swoje rozstrzygnięcie stwierdzenia, stosownie do art. 158 § 2 k.p.a., że orzeczenie to wydane zostało z naruszeniem prawa.

Powodem kwalifikowanej wadliwości rozstrzygnięcia Prezydenta Miasta [...], wskazywanym przez Wojewodę, był brak protokołu z lustracji gospodarstwa rolnego należącego w 1/3 części do I. C., który wskazywałby niski poziom produkcji gospodarstwa tego w skutek jego zaniedbania, co umożliwiałoby jego przymusowy wykup w myśl art. 1 pkt 1 ustawy z 24 stycznia 1968 r.

Zawiadomieniem z 3 stycznia 2014 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi poinformował strony o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] kwietnia 2004 r. a następnie po przeprowadzeniu postępowania nadzorczego, decyzją z [...] stycznia 2014 r. stwierdził nieważność ww. decyzji organu wojewódzkiego.

Na powyższą decyzję skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli T. J. i Agencja Nieruchomości Rolnych Oddział w P.

T. J. zarzucił decyzji:

1. błędne przyjęcie, że art. 12 dekretu PKWN w brzmieniu obowiązującym na dzień 11 maja 1946 r. (dzień wydania dokumentu nadania ziemi) bezwzględnie zakazywał nadawanie ziemi o powierzchni większej niż 5 ha;

2. błędne przyjęcie, że F. J. nie mógł otrzymać w drodze nadania nieruchomości o powierzchni większej niż 5 ha;

3. błędne przyjęcie, że ww. dokument nadania ziemi wydany został z rażącym naruszeniem prawa;

4. błędne przyjęcie, że istniała podstawa prawna pozwalająca na uchylenie przez organ administracji tego dokumentu;

5. błędne przyjęcie, że dokument nadania ziemi z [...] maja 1946 r. jest nieważny;

6. błędne przyjęcie, że przy wydaniu orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Ziemskiej z [...] maja 1950 r. brak było rażącego naruszenia prawa.

Agencja Nieruchomości Rolnych zarzuciła z kolei decyzji naruszenie:

1.art. 5 pkt c w zw. z art. 8 pkt b dekretu z dnia 13 września 1946 r. – o organizacji komisyj ziemskich (Dz.U. Nr 61, poz. 340), § 40 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 marca 1945 r. w zw. z art. 72 i art. 101 lit. b rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 22 marca 1928 r., poprzez błędne przyjęcie, że Wojewódzka Komisja Ziemska nie była organem właściwym do orzekania w przedmiocie uchylenia dokumentu nadania ziemi wydanego na rzecz F. J.,

a w konsekwencji

2. naruszenie art. 156 § 1 pkt 1 i § 2 oraz art. 158 § 2 k.p.a., poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że zachodzą przesłanki do stwierdzenia, że orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Ziemskiej z [...] maja 1950 r. wydane zostało z naruszeniem prawa.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty, umotywowane obszernie w uzasadnieniach skarg, wnieśli oni o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargi Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o ich oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z [...] czerwca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie połączył sprawy objęte powyższym skargami do wspólnego rozpoznania i rozpatrzenia oraz prowadzenia pod jedną sygnaturą.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

skargi zasługiwały na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju wydana została z naruszeniem prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, choć sąd nie podzielił zarzutów sformułowanych w skardze Agencji Nieruchomości Rolnych.

Postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją toczyło się w trybie nadzwyczajnym i dotyczyło stwierdzenia nieważności, z powodu rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., orzeczenia administracyjnego, które również wydanej została w trybie nadzorczym.

Przedmiotem oceny Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, dokonanym w trybie nieważnościowym, było mianowicie orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Ziemskiej z [...] maja 1950 r. nr [...], którą organ ten z urzędu uchylił na podstawie art. 101 (bez doprecyzowania jednostki redakcyjnej tego przepisu) rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 22 marca 1928 r. - o postępowaniu administracyjnem (Dz.U. R.P. Nr 36, poz. 341), mającego walor ostateczności dokument nadania ziemi z dnia 11 maja 1946 r., wydanego przez Powiatowy Urząd Ziemski w P., mocą którego przyznano F. J. (vel [...]) nadział ziemi o pow. [...] ha. Powodem uchylenia tego aktu, wskazywanym przez Komisję był wzgląd na prowadzoną w miejscu jej położenia regulację i konieczność skorygowania granic działek, na która ww. nie wyrażał zgody.

Tymczasem te okoliczności w żadnym razie nie mogły stanowić podstawy do eliminacji aktu nadania ziemi w omawianym trybie. Zważyć bowiem należy, że postępowanie prowadzone na podstawie art. 101 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta RP z 1928 r., analogicznie jak postępowania prowadzone aktualnie na podstawie art. 156 § 1 i n. k.p.a. (przy uwzględnieniu wszelkich odrębności), jest postępowaniem nadzorczym. Nie miało ono więc prowadzić do merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej co do jej istoty (jak dzieje się w postępowaniu zwykłym), czy też zmiany względnie uchylenia niewadliwej prawnie decyzji, lecz było wyłącznie postępowaniem kontrolnym, w ramach których organ nadzoru oceniał, czy badana decyzja obarczona jest którąkolwiek z materialnoprawnych kwalifikowanych wad wymienionych w punktach oznaczonych lit. a do e ustępu 1 powyższego artykułu, które jak podkreśla się w orzecznictwie, odpowiadają w istocie przesłankom nieważności decyzji zawartym obecnie w art. 156 § 1 k.p.a. (por. wyrok NSA z 17 października 2013 r. II OSK 1161/12, dostępnym w internetowej bazie orzeczeń). Na żadną zaś z tych wad wówczas Wojewódzka Komisja Ziemska nie wskazała, co jest okolicznością niesporną. Dopatrywanie się natomiast w wydanym przez Powiatowy Urząd Ziemski w P. akcie nadania ziemi wady rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.pa. (odp. art. 101 ust. 1 lit. b rozporządzenia z 1928 r.) – jak czyni to Minister – jest w okolicznościach niniejszej sprawy całkowicie nieuprawnione. O takim naruszeniu prawa można wszak mówić jedynie wówczas, gdy spełnią się kumulatywnie następujące przesłanki: zaistniała oczywistość naruszenia prawa polegająca na widocznej sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną; przepis, który został naruszony, nie wymaga przy jego stosowaniu wykładni innej niż językowa; a skutki, które wywołuje decyzja, są nie do pogodzenia z wymaganiami praworządności, które należy chronić nawet kosztem obalenia tej decyzji. Taka sytuacja zaś w niniejszej sprawie nie zachodzi.

W szczególności nie sposób zgodzić się z Ministrem, że poprzez przyznanie aktem nadania z [...] maja 1946 r. F. J. ziemi o areale wynoszącym [...] ha naruszono w sposób rażący art. 12 ust. 2 dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia [...] września 1944 r. – o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13; dalej: "dekret PKWN"); którego przepisy stanowiły materialnoprawną podstawę wydania aktu. Jak trafnie bowiem zauważył T. J., przepis ten w brzmieniu obowiązującym w dniu [...] maja 1946 r., a więc w dacie wydania aktu, stanowił jedynie, że "obszar ten dla gospodarstw nowoutworzonych w zasadzie nie może wynosić więcej niż [...] ha ziemi średniej jakości, a dla gospodarstw ogrodniczo-warzywniczych nie może przekraczać [...] ha". Posłużenie się w redakcji przepisu zwrotem "w zasadzie nie może wynosić więcej niż [...] ha", należy natomiast interpretować jako wprowadzenie wprawdzie reguły górnej granicy obszaru podlegającej nadaniu ziemi, od której jednak możliwe były wyjątki, a te z kolei, wobec braku w tym względzie stosownych regulacji prawnych, pozostawione zostały uznaniu organów ziemskich. W tej sytuacji z samego faktu przydzielenia uprawnionemu ziemi w obszarze przekraczającym ww. normatyw nie można skutecznie czynić zarzutu, że naruszono przez to ww. przepis, a zwłaszcza, że naruszono go w sposób rażący, co z kolei uprawniałoby władze nadzorczą do zastosowania art. 101 ust. 1 lit. b rozporządzenia o postępowaniu administracyjnem i uchylenia aktu nadania ziemi jako orzeczenia nieważnego. Warto przy tym zauważyć, że kategoryczny zapis wyłączający przyznanie nadziału ziemi w wymiarze przekraczającym 5 ha obowiązywał jedynie przez pierwsze cztery miesiące obowiązywania dekretu PKWN. Uregulowany on był mianowicie w pierwotnej wersji art. 13 ust. 2 dekretu. Przepis ten jednak zmieniony został z dniem 19 stycznia 1945 r., na podstawie art. 1 pkt 17 dekretu z dnia 17 stycznia 1945 r. (Dz.U. Nr 3 poz. 9) i od tego momentu funkcjonuje w brzmieniu dotychczas obowiązującym, z tym że po opublikowaniu tekstu jednolitego dekretu PKWN ujęty jest w jednostce redakcyjnej oznaczonej jako art. 12 ust. 2. O ile więc przed 19 stycznia 1945 r. istotnie można mówić o niedopuszczalności przydzielania w ramach wykonywania przepisów dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej nadziałów przekraczających obszar 5 ha ziemi średniej jakości, to po tej dacie taki bezwzględny zakaz już z całą pewnością nie obowiązywał. To zaś oznacza, że wbrew temu co twierdzi obecnie organ nadzoru, orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Ziemskiej uchylające akt z [...] maja 1946 r. w sposób oczywisty naruszało art. 101 ust. 1 rozporządzenia z 1928 r., gdyż zastosowało ten przepis mimo braku zaistnienie ku temu jakichkolwiek przesłanek w nim opisanych, a to prowadzić powinno do stwierdzenia nieważności opartego na nim orzeczenia na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., o ile oczywiście w sprawie nie zaistniała przeszkoda w postaci nieodwracalnych skutków prawnych, o których stanowi art. 156 § 2 in fine k.p.a.

Niezależnie od powyższego wystarczającym uzasadnieniem dla stwierdzenia nieważności kontrolowanego orzeczenia z przyczyn opisanych w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., było w ocenie Sądu, niedopuszczalne na gruncie procedury administracyjnej obowiązującej w roku 1950 (podobnie zresztą jak ma to miejsce obecnie) łącznie w jednym orzeczeniu rozstrzygnięcia o charakterze kasacyjnym przewidzianym art. 101 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta RP i rozstrzygnięcia merytorycznego sprawy administracyjnej przewidzianego w art. 93 tegoż rozporządzenia. Na takie zaś połączenie tych trybów wskazuje treść sformułowanej przez Wojewódzką Komisję Ziemską sentencji orzeczenia, w której poza uchyleniem aktu nadania ziemi przesądziła ona także o przysługującym F. J. prawie do uzyskania działki i terminie kiedy to nastąpi, a więc ukształtowała w sposób władczy jego sytuację prawną na gruncie norm prawa materialnego, co mogło się odbyć dopiero w postępowaniu prowadzonym w trybie zwykłym.

Okoliczności te całkowicie uszły uwadze Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, który zamiast zweryfikować pod względem prawnym legalność wydanego przez Wojewódzką Komisję Ziemską orzeczenia z [...] maja 1950 r., skupił się na poszukiwaniu przyczyn, które ewentualnie uprawniałyby ją do uchylenia jako nieważnego aktu nadania ziemi z 1946 r.- co samo w sobie było już niedopuszczalne. To zaś oznacza, że nie przeprowadził on w sposób właściwy kontroli legalności powyższego orzeczenia, a w konsekwencji naruszył w sposób istotny art. 156 § 1 pkt 2 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 7, 77 i art. 80 k.p.a., a to prowadzić musi do uchylenia zaskarżonej decyzji Ministra, jak też obarczonej tożsamą wadą prawną poprzedzającej ją decyzji z 11 lipca 2013 r.

Mając przy tym powyższe na względzie, przypomnieć należy organowi naczelnemu, że kontrola w ramach postępowania nieważnościowego decyzji wydanej w trybie nadzorczym (a z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie) dotyczy legalności tej ostatniej, a nie legalności wyeliminowanej przez nią decyzji.

Zgodzić się natomiast przyjdzie z Ministrem, że Wojewódzka Komisja Ziemska nie był organem właściwym do podejmowania orzeczeń nadzorczych, o których mowa w art. 101 rozporządzenia Prezydenta RP, w odniesieniu do rozstrzygnięć wydawanych przez Powiatowe Komisje Ziemskie. Te bowiem mogła podejmować jedynie władza nadzorcza. Wojewódzkie Komisje Ziemskie, działające pierwotnie przy wojewódzkich urzędach ziemskich, wprawdzie wyposażone były w kompetencje uprawniające do rozstrzygania w trybie odwoławczym określonych kategorii spraw załatwianych przez Komisje Powiatowe, o czym stanowił art. 5 lit. c dekretu z dnia 13 września 1946 r. o organizacji komisyj ziemskich (Dz.U. Nr 61, poz. 340), jednakże nie można tego automatycznie utożsamiać z przynależnymi jej kompetencjami nadzorczymi. Kompetencje nadzorcze, skierowane do decyzji administracyjnych, mają wszak całkowicie inny cel i inny charakter i choć pozostają najczęściej w ręku jednego organu (w ręku "organu wyższego stopnia"), to organ ten nie może dowolnie ich wybierać. Możliwa więc jest sytuacja, w której nie istnieje tożsamość organu odwoławczego i organu nadzoru (por. wyrok NSA z 9 maja 2014 r. I OSK 2609/12, dostępny w internetowej bazie orzeczeń). Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Ewentualna właściwość Wojewódzkich Komisji Ziemskich w tego typu sprawach mogła być bowiem rozpatrywana jedynie przed dniem 20 września 1946 r., a to ze względu na treść art. 2 dekretu PKWN z dnia 15 sierpnia 1944 r. o organizacji wojewódzkich i powiatowych urzędów ziemskich (Dz. U. z 1944 r., Nr 2, poz. 4 ), który stanowił, że wojewódzkie urzędy ziemskie działają zasadniczo jako instancja nadzorcza i wytyczają kierunek działalności powiatowych urzędów ziemskich. Jednakże dekret ten, a więc także jego art. 2, derogowany został z sytemu prawnego na podstawie art. 6 dekretu z dnia 12 sierpnia 1946 r. o zespoleniu urzędów ziemskich z władzami administracji ogólnej (Dz.U. Nr 46, poz. 248), który wszedł w życie w dniu 20 września 1946 r., zaś uprawnienia i obowiązki wojewódzkich urzędów ziemskich przekazane zostały wojewodom, o czym z kolei stanowił art. 3 tego dekretu. Następnie zgodnie z art. 33 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U., Nr 14, poz. 130 ze zm.), która weszła w życie w dniu 13 kwietnia 1950 r., zniesione zostały stanowiska m. in. Wojewody, a dotychczasowy zakres właściwości zniesionych organów przejęły odpowiedniego stopnia rady narodowe oraz ich organy przejęły (vide art. 37 tej ustawy). Powyższe oznacza, że w dacie wydawania orzeczenia (16 maja 1950 r.) to właściwa rada narodowa (jej organy), a nie Wojewódzka Komisja Ziemska była "władzą nadzorczą", w rozumieniu art. 101 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej, w stosunku do Komisji ulokowanej na poziomie powiatu.

Sąd w składzie orzekającym nie podziela zatem poglądu wyrażonego w przywołanym przez Agencję Nieruchomości Rolnych wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 10 listopada 2009 r. sygn. akt IV SA/Wa 1416/09 (Lex nr 588386), wskazującego na właściwość Wojewódzkiej Komisji Ziemskiej, a podziela pogląd wyrażony w tej materii w wyroku tegoż sądu z 2 października 2009 r. sygn. akt IV SA/Wa 775/09 (Lex nr 573014). W konsekwencji także podnoszone przez Agencję zarzuty naruszenia wskazanych w skardze przepisów Sąd uznał za niezasadne.

Ta kwalifikowana wadliwość kontrolowanego przez Ministra orzeczenia z [...] maja 1950 r., ma jednak drugorzędne znaczenie w niniejszej sprawie, gdyż kluczowe w niej jest to, że orzeczenie to - jak już wyżej wykazano- obarczone jest także wadą opisaną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., a ta wywoduje dalej idące konsekwencje procesowe, niż wada opisana w punkcie 1 § 1 tegoż artykułu, bowiem prowadzi do eliminacji z obrotu prawnego decyzji nią obarczonej niezależnie od okresu czasu jaki upłynął od dnia jej doręczenia.

Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 135 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270), orzekł jak w sentencji wyroku.

Rozpoznając ponownie sprawę organ, uwzględniając ocenę prawną zawartą w niniejszym wyroku, zbada jakie skutki prawne wywołało orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Wywłaszczeniowej z [...] maja 1950 r. i oceni czy miały one charakter nieodwracalny w rozumieniu art. 156 § 2 in fine k.p.a., czy też nie. W zależności zaś od poczynionych w tym względzie ustaleń podejmie stosowne rozstrzygnięcie, którego treści skład orzekający obecnie nie przesądza.