Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt SA/Sz 2512/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2004-07-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 13; art. 60 par 1; art 64 par 1 i 2
journal: Dz.U. 1997 nr 23 poz 117
law: Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Dożynkiewicz, Sędziowie Asesor WSA Nadzieja Karczmarczyk,, Sędzia NSA Krystyna Zaremba, Protokolant Krzysztof Kapelczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lipca 2004r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie długu celnego o d d a l a skargę.-


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r., Nr [...] wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), art. 13 § 1, § 3, art. 19 § 1 i § 3, art. 20 § 1 i § 20 § 1 i § 2, art. 85 § 1, art. 262 ustawy z dnia 9.01.1997 r. - Kodeks celny (Dz.U. Nr 23, poz. 117 ze zm.), § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 19.12.1997 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz.U. Nr 158, poz. 1047), § 11 ust. 1, § 13 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15.10.1997 r. w sprawie określania szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia (Dz. U. Nr 130, poz. 851), art. 13, art. 16 i art. 32 Protokołu 4 Układu Europejskiego, zmienionego Porozumieniem między Rzeczpospolitą Polską a Wspólnotami Europejskimi podpisanym w Brukseli dnia 24 czerwca 1997 r. (zał. do Dz. U. z 1997 r., Nr 104, poz. 662 i z 1999 r., Nr 30, poz. 1084) Dyrektor Izby Celnej orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Dyrektora Urzędu Celnego o następujących numerach: [...]z dnia [...] r., [...] z dnia [...]r., [...]z dnia [...]r. oraz [...]z dnia [...]r. wydanych wobec P. S. właściciela PHU "S" z siedzibą przy ul. [...]w K., uznających za nieprawidłowe zgłoszenia celne SAD o następujących numerach: 1. [...] z dnia [...]r.,

2. [...]z dnia [...]r.,

3. [...]z dnia [...]r.,

4. [...]z dnia [...]r.,

na podstawie których objęto procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym towar w postaci odzieży używanej i wymierzono dla tego towaru należności celne z zastosowaniem konwencyjnej stawki celnej w wysokości 23,1 %, jeżeli chodzi o towar dopuszczony do obrotu na podstawie dokumentów SAD wskazanych w poz. 2-4 oraz przy zastosowaniu stawki celnej autonomicznej w wysokości 60% wartości celnej w stosunku do towaru dopuszczonego do obrotu na podstawie dokumentu SAD wskazanego w poz. 1.

W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że na podstawie kolejnych zgłoszeń celnych Dyrektor Urzędu Celnego objął procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym towar w postaci odzieży używanej importowanej z Niemiec, wobec którego dla wymiaru należności celnych przyjęto obniżoną stawkę celną przewidzianą dla towarów pochodzących z krajów Unii Europejskiej na podstawie dołączonych do zgłoszeń celnych faktur zawierających deklaracje eksportera o preferencyjnym pochodzeniu towaru. Faktury te wraz deklaracją eksportera przekazane zostały przez polskie władze celne do weryfikacji władzom celnym państwa eksportera. Pismami z dnia [...]r. oraz [...]r. niemieckie oraz duńskie władze celne poinformowały, iż przeprowadzona weryfikacja wykazała, że towary objęte deklaracją eksportera nie są towarami pochodzącymi w rozumieniu Protokołu 4 Układu Europejskiego, wobec czego wszczęto z urzędu postępowania celne, w wyniku których wydane zostały przez Dyrektora Urzędu Celnego decyzje uznające wskazane zgłoszenia celne za nieprawidłowe i wymierzające należności celne dla importowanych towarów z zastosowaniem konwencyjnej stawki celnej jeżeli chodzi o zgłoszenia celne o nr [...] z dnia [...]r., [...]z dnia [...]r. i [...]z dnia [...]r. oraz autonomicznej stawki celnej jeżeli chodzi o zgłoszenie celne SAD o nr [...]z dnia [...]r., od których to decyzji wniesione zostały odwołania.

Wynika dalej z uzasadnienia omawianej decyzji Dyrektora Izby Celnej, że rozpatrując sprawę na skutek wniesionych odwołań w pełni podzielił on stanowisko organu pierwszej instancji w kwestii nieprawidłowości spornych zgłoszeń celnych. Wskazując przede wszystkim na regulację art. 13 Kodeksu celnego, zgodnie z którym cła określane są na podstawie Taryfy celnej obejmującej obniżone stawki celne określone w umowach zawartych przez Rzeczpospolitą Polską z niektórymi krajami lub grupami krajów i że stawki te stosowane są na wniosek zgłaszającego, o ile towary, do których się to odnosi, spełniają warunki do ich zastosowania, organ odwoławczy wskazał również, iż obowiązujące w dniu dokonania zgłoszenia celnego przepisy postanowień wstępnych Taryfy celnej oraz postanowienia art. 13 i art. 16 Protokołu 4 Układu Europejskiego wprowadzają możliwość stosowania stawek celnych obniżonych w przypadku jednoczesnego spełnienia określonych warunków, a mianowicie warunku pochodzenia towaru z obszaru Unii Europejskiej w rozumieniu postanowień Protokołu 4 Układu Europejskiego, warunku udokumentowania takiego pochodzenia towaru prawidłowo sporządzonym świadectwem przewozowym EUR 1 lub deklaracją na fakturze oraz warunku bezpośredniego przywozu towaru do Polski. Organ odwoławczy przywołał dalej uregulowanie zawarte w art. 32 Protokołu 4, w myśl którego dodatkowa weryfikacja dowodów pochodzenia towaru przeprowadzana jest wyrywkowo lub wtedy, gdy władze celne kraju importu mają uzasadnione wątpliwości co do autentyczności tych dokumentów, statusu pochodzenia sprawdzanych produktów lub wypełnienia innych wymogów tego Protokołu, stwierdzając w konsekwencji, iż to właśnie w oparciu o postanowienia tej regulacji została przeprowadzona weryfikacja postimportowa w rozpatrywanej sprawie, polegająca na sprawdzeniu deklaracji sporządzonej przez eksportera na przedłożonych przy odprawie celnej fakturach, która wykazała, iż towary będące przedmiotem importu nie są towarami pochodzącymi w rozumieniu Protokołu 4 Układu Europejskiego.

Wskazując dalej na postanowienia ustępu 5 Części A Postanowień wstępnych taryfy celnej stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19.12.1997 r., w myśl którego stawki celne obniżone wynikające z umów zawartych przez Rzeczpospolitą Polska z niektórymi krajami lub grupami krajów (umowy o strefach wolnego handlu) stosuje się do niektórych towarów pochodzących m.in. z państw członkowskich Unii Europejskiej, organ odwoławczy podkreśli, że o możliwości zastosowania do importowanego towaru stawek celnych obniżonych przesądza rzeczywiste pochodzenie towaru z kraju, z którym Polskę wiąże umowa o strefie wolnego handlu, przy czym pochodzenie to wykazane winno być dowodem pochodzenia prawidłowym zarówno pod względem formalnym, jak i materialnym.

Podkreślając dalej, że dokonana w rozpatrywanej sprawie weryfikacja deklaracji pochodzenia towaru przeprowadzona została w trybie urzędowej współpracy władz celnych Polski i państw członkowskich Unii Europejskiej, przewidzianej postanowieniami Protokołu 4 Układu Europejskiego, organ odwoławczy stwierdził w uzasadnieniu swej decyzji, że określona w art. 32 weryfikacja jest jedyną przewidzianą tymże Protokołem formą kontroli dokumentów pochodzenia towaru i jej wynik jest wiążący dla władz celnych kraju importu. Na potwierdzenie takiego charakteru tej weryfikacji organ odwoławczy powołał się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Stwierdzając dalej, iż przeprowadzona w rozpatrywanej sprawie przez niemiecką i duńską administrację celną weryfikacja przedłożonych przez polskiego importera dowodów preferencyjnego pochodzenia towaru, w postaci deklaracji eksportera zawartych na fakturach, wykazała, iż towar będący przedmiotem importu nie jest towarem pochodzącym w rozumieniu Protokołu 4 Układu Europejskiego, Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, iż żaden z przepisów tego Protokołu nie upoważnia organu kraju importu do żądania wyjaśnień od władz celnych weryfikujących dowody, w jaki sposób prowadziły weryfikację, a także nie ingeruje w formę odpowiedzi na wniosek o weryfikację, co niezasadnym czyni podniesiony w odwołaniu zarzut lapidarnego sformułowania odpowiedzi.

Wynika dalej z uzasadnienia omawianej decyzji ostatecznej, że nie znajdując podstaw do zastosowania w rozpatrywanej sprawie obniżonej stawki celnej przewidzianej dla towarów pochodzących z krajów Unii Europejskiej w rozumieniu Protokołu 4 Układu Europejskiego, organ odwoławczy za uzasadnione uznał jednak zastosowanie przez organ celny pierwszej instancji stawki celnej konwencyjnej i autonomicznej. Na przyjęcie takiej stawki pozwala, zdaniem tego organu, ust. 10 Części A Postanowień wstępnych do Taryfy celnej stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19.12.1997 r. w sprawie ceł na towary przywożone z zagranicy, w myśl którego do towarów wymienionych w wykazie stanowiącym załącznik nr 3 do tego rozporządzenia, których pochodzenie nie zostało udokumentowane świadectwem pochodzenia, ale można ustalić kraj lub region pochodzenia tego towaru, stosuje się stawkę celną autonomiczną lub stawkę konwencyjna, jeżeli jest wyższa od stawki autonomicznej. Zgodnie z § 11 ust. 1 ww. rozporządzenia dla zastosowania konwencyjnej stawki celnej pochodzenie towaru musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia. Ponieważ strona przedstawiła do akt sprawy świadectwa niepreferencyjnego pochodzenia towaru spełniające wymogi § 13 ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15.10.1997 r. organ celny pierwszej instancji w decyzjach o numerach: [...], [...], [...] zasadnie zastosował konwencyjne stawki celne. Z uwagi na fakt, iż w stosunku do decyzji nr [...] Strona nie przedłożyła do akt sprawy świadectwa niepreferencyjnego pochodzenia towaru, wymaganego dla zastosowania konwencyjnych stawek celnych, organ odwoławczy podkreślił, że prawidłowe było zastosowanie w tym przypadku autonomicznej stawki celnej.

Powyższa decyzja ostateczna zaskarżona została przez pełnomocnika P. S. do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie z powodu jej niezgodności z prawem. Domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji ostatecznej oraz poprzedzających ją decyzji Dyrektora Urzędu Celnego skarżący zarzuca naruszenie przy ich wydaniu przepisów art. 13 § 4 i § 3 pkt 4 i 5 Kodeksu Celnego w związku z art. 15 tegoż Kodeksu poprzez nieprawidłowe zastosowanie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z 19.12.1997 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej, naruszenie przepisów art. 13, art. 16 i art. 32 Protokołu Nr 4 Układu Europejskiego, a także naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 178, art. 121, art. 123 § 1 i art. 126 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Z uzasadnienia skargi wynika, że skarżący wadliwości decyzji ostatecznej upatruje w fakcie wydania zaskarżonej decyzji przez podmiot – Dyrektora Izby Celnej– który orzekał już sprawie, jako organ pierwszej instancji, tj. jako Dyrektor Urzędu Celnego, co stanowi według skarżącego, o niekonstytucyjności przepisów ustalających kompetencję tego podmiotu do orzekania w postępowaniu odwoławczym, bowiem art. 176 ust. 1 Konstytucji RP wprowadza zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.

W uzasadnieniu skargi podkreślono także, że z dokumentów będących w aktach sprawy wynika niezbicie, że krajem pochodzenia towaru jest kraj eksportu wykazany w dokumentach importowych, co oznacza, iż zgodnie z art. 13 i 16 Protokołu Nr 4 Układu Europejskiego winny mieć zastosowanie w imporcie "stawki celne preferencyjne lub konwencyjne, a nie autonomiczne". Skarżący za w pełni uzasadnioną w świetle postanowień Protokołu 4 uznaje tezę, iż wobec towarów importowanych z krajów Unii Europejskiej zastosowanie mają stawki celne preferencyjne lub konwencyjne w przypadku, gdy towar będący przedmiotem importu ma oczywiście ustalone źródło pochodzenia z krajów UE, nawet jeśli nie jest ono udowodnione dodatkowym świadectwem niepreferencyjnego pochodzenia.

Zwracając dalej uwagę na regulacje zawarte w art. 32 Protokołu 4 Układu Europejskiego, w szczególności na przewidziany w tym przepisie warunek przeprowadzenia dodatkowej weryfikacji dowodów pochodzenia towarów w postaci istnienia uzasadnionych wątpliwości co do autentyczności tych dokumentów, statusu pochodzenia sprawdzanych produktów lub innych wymogów tego Protokołu, skarżący podnosi też w wywodach uzasadnienia skargi, że organ odwoławczy w ogóle nie wskazuje w swej decyzji na to, czy istniały jakiekolwiek wątpliwości co do rzetelności informacji, a to oznacza, że polskie organy celne nie zastosowały wymogów postępowania weryfikacyjnego, skoro swych wątpliwości nie przedstawiły we wniosku o przeprowadzenie weryfikacji.

Zarzuca też skarżący, że jakkolwiek weryfikacja świadectw pochodzenia jest przy spełnieniu określonych przesłanek dopuszczalna, to winna się ona odbywać w ramach postępowania prowadzonego w kraju przed polskim organem celnym i zgodnie z obowiązującymi w Polsce przepisami, tymczasem w rozpatrywanej sprawie organ celny dokonywał weryfikacji faktury załączonej do zgłoszenia celnego bez wszczęcia jakiegokolwiek postępowania, które odbywałoby się z udziałem strony. Nie zapewniając stronie czynnego udziału w postępowaniu weryfikacyjnym organy celne naruszyły zatem postanowienia art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 262 Kodeksu celnego. Podnosi też skarżący, że w niniejszej sprawie konieczne jest rozważenie możliwości zastosowania art. 32 ust. 6 Protokołu Nr 4 Układu Europejskiego z treści którego wynika, że polskie władze celne mają uprawnienie do odstąpienia od zastosowania wobec kwestionowanych zgłoszeń celnych negatywnych wyników przeprowadzonej weryfikacji i rozwiązania problemu bez uszczerbku dla Strony, podkreślając jednocześnie, że organy celne Unii Europejskiej nawet pomimo negatywnych weryfikacji dowodów pochodzenia odzieży używanej eksportowanej do Polski odstępują od karania unijnych eksporterów.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany stanowiska wyrażonego w zaskarżonej decyzji ostatecznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje:

Na wstępie wskazać należy, iż stosownie do regulacji art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271), sprawy w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Skarga okazała się nieuzasadniona, nie zachodzą bowiem podstawy do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja ostateczna nie odpowiada przepisom prawa.

Stosownie do przepisu art. 13 § 1 ustawy z dnia 9.01.1997 r. - Kodeks celny (Dz.U. Nr 23, poz. 117 ze zm.), cła określane są na podstawie taryfy celnej lub innych środków taryfowych. Obejmując Polską Scaloną Nomenklaturą Towarową Handlu Zagranicznego PCN (nomenklaturą towarową) stawki celne, sposób, warunki i zakres ich stosowania oraz jednostki miar, taryfa celna obejmuje też obniżone stawki celne określone w umowach zawartych przez Rzeczpospolitą Polską z niektórymi krajami lub grupami krajów oraz preferencyjne stawki celne przyjęte jednostronnie przez Rzeczpospolitą Polską w odniesieniu do niektórych krajów, grup krajów lub regionów (art. 13 § 2 Kodeksu celnego). Stawki celne obniżone i preferencyjne stosowane są na wniosek zgłaszającego, o ile towary, do których się to odnosi, spełniają warunki do ich zastosowania, przy czym zastosowanie tych stawek może nastąpić również retrospektywnie, o ile zostaną spełnione warunki określone przepisami prawa, w tym umowami międzynarodowymi (art. 13 § 4 Kodeksu celnego).

Przepisy zawarte w części A ust. 5 pkt 1 postanowień wstępnych do Taryfy celnej, stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19.12.1997 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz.U. Nr 148, poz. 1047) obowiązującego w dniu złożenia zgłoszenia celnego w rozpatrywanej sprawie oraz postanowienia art. 13, art. 16 i art. 21 Protokołu 4 Układu Europejskiego wprowadzają możliwość stosowania stawek celnych obniżonych wobec niektórych towarów w przypadku jednoczesnego spełnienia trzech warunków: pochodzenia towaru z obszaru Unii Europejskiej w rozumieniu postanowień Protokołu 4, udokumentowania tego pochodzenia prawidłowo sporządzonym świadectwem przewozowym EUR 1 lub deklaracją na fakturze oraz bezpośredniego przywozu towaru do Polski. Określając w art. 21, jakim warunkom formalnym winna odpowiadać deklaracja pochodzenia sporządzona przez eksportera na fakturze, Protokół 4 Układu Europejskiego zawiera w art. 32 również postanowienia dotyczące weryfikacji dowodów pochodzenia, stanowiąc, że dodatkowa weryfikacja dowodów pochodzenia towaru przeprowadzana jest wyrywkowo lub wtedy, gdy władze celne kraju importu mają uzasadnione wątpliwości co do autentyczności tych dokumentów, statusu pochodzenia sprawdzanych towarów (produktów) lub wypełnienia innych wymogów tego Protokołu.

Stosownie do przepisu art. 60 § 1 Kodeksu celnego, każdy towar, który ma być objęty procedurą celną, powinien zostać zgłoszony do tej procedury. Do zgłoszenia celnego, sporządzonego w formie pisemnej na właściwym formularzu, zgłaszający powinien dołączyć dokumenty, których przedstawienie jest wymagane do objęcia towaru procedurą celną, do której jest on zgłaszany (art. 64 § 1 i 2 Kodeksu celnego). Stosownie do postanowień art. 65 tegoż Kodeksu, organ celny przyjmuje zgłoszenie celne, jeżeli odpowiada ono wymogom formalnym określonym w art. 64 i jeżeli wraz ze zgłoszeniem celnym przedstawiono towar nim objęty. Podstawę do zastosowania procedury celnej do towaru objętego zgłoszeniem stanowią dane zawarte w zgłoszeniu celnym przyjętym przez organ celny, o ile przepis szczególny nie stanowi inaczej. Przyjęcie zgłoszenia celnego przez organ celny powoduje z mocy samego prawa objęcie towaru wnioskowaną procedurą celną oraz określenie kwoty wynikającej z długu celnego - chyba, że w sprawie wydana zostanie decyzja rozstrzygająca inaczej o przeznaczeniu celnym towaru lub o kwocie wynikającej z długu celnego, a więc o kwocie wynikającej z powstałego z mocy prawa zobowiązania do uiszczenia należności celnych, odnoszącego się do towarów. Po przyjęciu zgłoszenia celnego, organ celny na wniosek strony wydaje decyzję lub z urzędu może wydać decyzję, w której albo uznaje zgłoszenie celne za prawidłowe, albo uznając zgłoszenie celne za nieprawidłowe określa kwotę wynikającą z długu celnego zgodnie z przepisami prawa celnego, względnie uznając, że objęcie towaru wnioskowaną procedurą jest niemożliwe, rozstrzyga o objęciu towaru właściwą procedurą celną lub nadaje towarowi właściwe przeznaczenie celne. Decyzja taka może zostać wydana przez organ celny jedynie przez upływałem trzech lat od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego.

Wynika z kolei z art. 70 § 1 Kodeksu celnego, że po przyjęciu zgłoszenia celnego, a więc po stwierdzeniu, że spełnione zostały warunki określone w art. 65 § 1, organ celny może przystąpić do jego weryfikacji polegającej w szczególności na kontroli zgłoszenia celnego i dołączonych do niego dokumentów, mogąc przy tym żądać od zgłaszającego przedstawienia innych dokumentów w celu sprawdzenia prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu. Uznając po jego weryfikacji zgłoszenie celne za nieprawidłowe, organ celny wydaje decyzję, o jakiej mowa w art. 65 § 4 pkt 2. Według postanowień art. 75 i art. 76 Kodeksu celnego, organ celny zwalnia towary, a więc umożliwia użycie towarów w celach określonych przez procedurę, do której zostały zgłoszone (np. dopuszczenia do obrotu), z chwilą dokonania weryfikacji zgłoszenia celnego lub jego przyjęcia bez weryfikacji, jeżeli spełnione zostaną warunki objęcia towarów wskazaną procedurą i o ile towary te nie są przedmiotem ograniczeń lub zakazów, przy czym w przypadku, gdy przyjęcie zgłoszenia celnego powoduje powstanie długu celnego, towary których zgłoszenie to dotyczy, zwolnione mogą zostać pod warunkiem zapłacenia lub zabezpieczenia kwoty wynikającej z długu celnego. Z przedstawionej wyżej regulacji wynika, że pod pojęciem "weryfikacji zgłoszenia celnego" ustawodawca celny rozumie fakultatywne postępowanie, prowadzone w okresie między przyjęciem zgłoszenia celnego a zwolnieniem towarów lub nadaniem im właściwego przeznaczenia celnego, w ramach którego to postępowania organ celny może podejmować wszelkie czynności, które są niezbędne dla sprawdzenia prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu celnym; postępowanie to kończy się albo doręczeniem zgłaszającemu dokumentu zgłoszenia celnego i zwolnieniem towaru albo wydaniem decyzji, o jakiej mowa w art. 65 § 4 pkt 2 Kodeksu celnego i zwolnieniem towaru lub nadaniem mu dopuszczalnego przeznaczenia celnego.

Niezależnie od postępowania weryfikującego zgłoszenie celne przed zwolnieniem towaru, Kodeks celny przewiduje również możliwość przeprowadzenia kontroli zgłoszenia celnego już po zwolnieniu towarów, a więc przeprowadzenia tzw. kontroli postimportowej, stanowiąc w art. 83, iż organ celny może to czynić zarówno z urzędu, jak i na wniosek zgłaszającego. Kontrola ta ma na celu upewnienie się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu celnym. Dla osiągnięcia tego celu organ celny może w szczególności kontrolować dokumenty i dane handlowe dotyczące operacji przywozu lub wywozu towarów objętych zgłoszeniem, jak również późniejszych operacji dotyczących tych towarów. Jeżeli z kontroli zgłoszenia celnego przeprowadzonej po zwolnieniu towaru wynika, że przepisy regulujące procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawdziwe, nieprawidłowe lub niekompletne dane lub dokumenty, organ celny zobowiązany jest, biorąc pod uwagę te dane, podjąć niezbędne działania w celu właściwego zastosowania przepisów prawa celnego.

Na gruncie rozpatrywanej sprawy jest okolicznością bezsporną, że do wydania zaskarżonej decyzji ostatecznej oraz poprzedzającej ją decyzji organu celnego pierwszej instancji doszło w wyniku przeprowadzenia przez ten organ postępowania w ramach tzw. kontroli postimportowej, a więc postępowania przewidzianego przepisami art. 83 Kodeksu celnego. Dokonane przez organ celny w ramach tego postępowania czynności miały na celu sprawdzenie prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu celnym, a przede wszystkim prawidłowości zastosowanej przez zgłaszającego obniżonej stawki celnej, mającej swoją podstawę w przyjęciu - na podstawie deklaracji eksportera na fakturze - pochodzenia towaru z krajów Unii Europejskiej w rozumieniu przepisów Protokołu 4 Układu Europejskiego. Jak wynika z akt sprawy, weryfikacji deklaracji eksportera na fakturze organy celne dokonały w trybie określonym w art. 32 Protokołu 4, występując od władz celnych kraju eksportu o potwierdzenie, czy będące przedmiotem importu towary mają status towarów pochodzących w rozumieniu tegoż Protokołu. Jest też w sprawie okolicznością w istocie przez skarżącego nie kwestionowaną, że przeprowadzona w tymże trybie weryfikacja deklaracji pochodzenia towaru, dokonana przez właściwe władze celne kraju eksportu, wykazała, iż będące przedmiotem zgłoszenia celnego towary w postaci odzieży używanej nie korzystają ze statusu produktów pochodzących z krajów Unii Europejskiej w rozumieniu postanowień Protokołu 4 Układu Europejskiego. Wbrew wywodom skargi, przewidziany w art. 32 Protokołu 4 tryb weryfikacji dowodów pochodzenia towarów (produktów) jest, jak to słusznie podkreślił organ odwoławczy, jedynym sposobem sprawdzenia prawidłowości dowodów pochodzenia, a jego wyniki są w istocie wiążące dla organów celnych kraju importera. Postanowienia Układu Europejskiego, jako ratyfikowanej umowy międzynarodowej wraz ze stanowiącymi ich integralną część załącznikami i protokółami, zgodnie z art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej są źródłem powszechnie obowiązującego prawa, mającym w określonych sytuacjach, stosownie do art. 91 ust. 2 Konstytucji, pierwszeństwo w stosowaniu przed ustawami, t.j. przed Kodeksem celnym i Ordynacją podatkową, brak jest zatem podstaw prawnych do kwestionowania wyników weryfikacji deklaracji celnej eksportera w przedmiocie statusu pochodzenia towarów objętych zgłoszeniem celnym, przeprowadzonej w trybie art. 32 Protokołu 4 Układu Europejskiego. W świetle tak postrzeganego trybu stosowania ww. postanowień Protokołu 4, za pozbawione jakiegokolwiek merytorycznego znaczenia uznać należy wywody skargi sprowadzające się zarówno do kwestionowania rozumienia pojęcia "towarów pochodzących" przyjętego w odniesieniu do odzieży używanej przez władze celne krajów Unii Europejskiej, jak i do twierdzenia, iż podstawę postimportowej kontroli polskich organów celnych stanowiła zmiana interpretacji tego pojęcia przez te władze, dokonana już po przyjęciu zgłoszenia celnego.

Nie zasługuje także na uwzględnienie podniesiony w skardze zarzut naruszenia zaskarżoną decyzją przepisów postępowania w postaci art. 178 Ordynacji podatkowej w związku z art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w następstwie pozbawienia strony czynnego udziału we wstępnej fazie postępowania, polegającej na wystosowaniu zapytań do niemieckich władz celnych. Przede wszystkim zauważyć wypada, iż do postępowania w sprawach celnych odpowiednie zastosowanie znajdują wyłącznie przepisy ustawy z dnia 29.08. 1997 r. - Ordynacja podatkowa, a nie przepisy ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 262 ustawy z dnia 9.01.1997 r. - Kodeks celny - Dz.U. Nr 23, poz. 117 ze zm.), którego art. 10 § 1 jest odpowiednikiem art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej i to naruszenie tego przepisu mogło mieć ewentualnie miejsce w rozpatrywanej sprawie. Jeżeli chodzi natomiast o naruszenie ww. przepisu Ordynacji podatkowej wskazać należy, że przewidziana w art. 32 Protokołu 4 Układu Europejskiego weryfikacja dowodu pochodzenia towaru dokonywana jest z udziałem organu celnego kraju eksportera, a więc organu, państwa obcego. Jest rzeczą oczywistą, że czynności sprawdzające tego organu wykraczają poza zakres postępowania administracyjnego zmierzającego do wydania decyzji uznającej zgłoszenie celne za nieprawidłowe, w istocie bowiem wynik tych czynności, w postaci stwierdzenia przez organ celny kraju eksportera, iż określony towar nie ma statusu produktu pochodzącego w rozumieniu Protokołu 4, stanowi dopiero podstawę do wszczęcia tego postępowania, a zatem nieuprawnioną w zupełności jest teza, jaka legła u podstaw tego zarzutu, że przy czynnościach kontrolnych znajduje również zastosowanie zasada określona w art. 123 Ordynacji podatkowej, a więc zasada określająca obowiązek zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania administracyjnego.

Na koniec zauważyć też należy, iż ewentualne naruszenie przez organ celny wskazanego w skardze przepisu art. 178 § 1 Ordynacji podatkowej nie jest samo w sobie naruszeniem powodującym wadliwość wydanej decyzji skutkującą uznaniem jej za nieważną, jak to wywodzi wnoszący skargę, aczkolwiek jest niewątpliwie naruszeniem, które w określonych okolicznościach może mieć wpływ na wynik sprawy i jako takie może uzasadniać żądanie wyeliminowania takiej decyzji z obrotu prawnego. Stawianie takiego zarzutu wymaga jednak wykazania, iż określone naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy administracyjnej, próby dokonania czego skarżący w rozpatrywanej sprawie jednak nie podejmuje.

Nieuprawniony jest także zarzut skargi, iż Dyrektor Izby Celnej, który orzekał sprawie, jako organ pierwszej instancji, ponownie orzekał w postępowaniu odwoławczym, jako Dyrektor Izby Celnej, co według skarżących stanowi o niekonstytucyjności przepisów stanowiących kompetencję tego podmiotu do orzekania w postępowaniu odwoławczym, gdyż art. 176 ust. 1 Konstytucji RP wprowadza zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Z akt sprawy wynika, iż w postępowaniu w pierwszej instancji sprawę rozstrzygała, z upoważnienia Dyrektora Urzędu Celnego, Naczelnik Działu K. P. , natomiast w postępowaniu w drugiej instancji sprawę rozstrzygał, z upoważnienia Dyrektora Izby Celnej, Z-ca Dyrektora Izby Celnej K. B., a więc inny organ i inna osoba.

Nie znajdując w tych warunkach podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja ostateczna wydana została z naruszeniem prawa materialnego, względnie uchybia ona przepisom postępowania w stopniu co najmniej mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, orzec należało o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej (art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270).