Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2203/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-12-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Insfrastruktury i Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1 pkt 2, art. 7, art. 77, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie sędzia WSA Kaja Angerman (spr.), sędzia del. SO Aleksandra Westra, Protokolant st. sekr. sąd. Paweł Konopelski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi G. M. i A. N. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę


UZASADNIENIE

Minister Infrastruktury i Budownictwa decyzją z [...] lipca 2017 r. po rozpatrzeniu odwołania G. M. i A. N. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...].05.2017 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta I. z dnia [...].05.1976 r., nr [...], orzekającej o przyznaniu odszkodowania za przejęcie na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości o powierzchni [...] ha, położonej na terenie G., oznaczonej katastralnie jako działki nr [...] do [...], stanowiącej w dacie wywłaszczenia własność J. N..

Powyższa decyzja była wynikiem następujących ustaleń faktycznych i oceny prawnej.

Decyzją z dnia [...].05.1976 r., nr [...] Prezydent Miasta I. orzekł o przyznaniu odszkodowania za przejętą na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości o powierzchni [...] ha, położoną na terenie G., oznaczonej katastralnie jako działki nr [...], stanowiącą w dacie wywłaszczenia własność J.N..

Pismem z dnia [...].01.2017 r. G. M. oraz A. N., reprezentowani przez adwokata H. K. wystąpili do Wojewody [...] z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta I. z dnia [...].05.1976 r., nr [...].

Decyzją z dnia [...].05.2017 r. znak [...] Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji Prezydenta Miasta I. z dnia [...].05.1976 r., nr [...].

Odwołanie od ww. decyzji Wojewody [...] z dnia [...].05.2017 r. znak [...] złożyli G. M. oraz A.N..

W odwołaniu skarżący podnieśli zarzut braku podstawy prawnej do wydania decyzji w przedmiocie odszkodowania oraz nieprzeprowadzenie przed wydaniem decyzji rozprawy administracyjnej w zakresie ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w trybie nadzoru o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej, organ prowadzący to postępowanie ma obowiązek rozpatrywać sprawę w granicach określonych w art. 156 § 1 Kpa, to znaczy, że nie może rozpatrywać sprawy co do jej istoty. Organ przytoczył treść art. 156 § 1 kpa i wykładnię art. 156 § 1 pkt 2 kpa.

Organ odwoławczy ustalił, że nieruchomość położona w G. o pow. [...] ha m2, stanowiąca własność J. N., została objęta zarządzeniem nr [...] Prezydenta Miasta I. z dnia [...].08.1975 r. w sprawie ustalenia terenów budownictwa jednorodzinnego w G. oraz ich podziału na działki budowlane (Dz. Urz. Wojewódzkiej Rady Narodowej w B. nr 10), wydanym na podstawie przepisów ustawy z dnia [...].07.1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach (Dz. U. z 1972 r. nr 27, poz. 192).

Zgodnie z art. 5 ust. 2 obowiązującej ówcześnie ustawy z dnia 6.07.1972r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach (Dz. U. z 1972r. nr 27, poz. 192), po upływie dwóch miesięcy od dnia wejścia w życie zarządzenia o ustaleniu terenu budowlanego oraz jego podziale na działki budowlane nieruchomości przechodziły z mocy prawa na własność Skarbu Państwa.

Podstawą prawną decyzji Prezydenta Miasta I. z dnia [...].05.1975 r. znak [...] przyznającej odszkodowanie za nieruchomość przejętą w opisanym wyżej trybie, był art. 10 ustawy z dnia 6.07.1972r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach (Dz. U. z 1972r. nr 27, poz. 192) oraz art. 8 ust. 1 oraz art. 12 ustawy z dnia 12.03.1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974r. nr 10, poz. 64 ze zm.) oraz Zarządzenie Naczelnika Miasta i Powiatu w I. Nr [...] z dnia [...].05.1974 r. w sprawie ceny gruntu przy wywłaszczeniu.

W ocenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa zarzut braku podstawy prawnej do wydania decyzji o odszkodowaniu nie znajduje uzasadnienia zarówno w ówcześnie obowiązujących przepisach jak i w zasadach współżycia społecznego. Organ zauważył, że obowiązujący w dacie wydania decyzji o odszkodowaniu kodeks postępowania administracyjnego stanowił, iż organ administracji państwowej załatwia sprawę przez wydanie decyzji (art. 97). Ponadto art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6.07.1972 r. stanowił, że wypłacenie odszkodowania za przejętą nieruchomość następuje zgodnie z przepisami ustawy o wywłaszczeniu. W myśl zaś art. 23 ustawy wywłaszczeniowej z dnia 12 marca 1958 r. odszkodowanie za wywłaszczony grunt ustalano w drodze decyzji. Organ wskazał też, że w aktualnym orzecznictwie sądowoadministracyjnym ukształtował się pogląd, że brak podstawy prawnej do wydania decyzji o ustaleniu odszkodowania za przejętą w trybie art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6.07.1972 r. nieruchomość nie jest oczywisty.

Prawo do odszkodowania za grunt przejęty z mocy art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6.07.1972 r. wynika z przepisu jej art. 10 ust. 1, który rzeczywiście nie precyzuje formy, w jakiej następuje jego ustalenie. Nie wynika ona jednoznacznie również z żadnego innego jej przepisu. Analizując to zagadnienie należy wszak mieć na uwadze brzmienie przepisu art. 20 ust. 1, wedle którego do wszczęcia postępowania i wydania decyzji w sprawach wymienionych w ustawie właściwe są organy gospodarki terenowej i ochrony środowiska prezydium powiatowej rady narodowej. A zatem ww. art. 22 ust. 1 stwarza domniemanie decyzyjnego trybu orzekania w zakresie objętym regulacją tej ustawy i wymagającym wydania władczych rozstrzygnięć. Do tego zakresu należy materia odszkodowania za przejęty grunt. Przepis ten nie zawiera żadnych ograniczeń, a użycie zwrotu "w sprawach" nakazuje szerokie jego rozumienie. Ustawa ta działanie z mocy prawa przewidziała wyraźnie tylko w odniesieniu do przejścia prawa własności (art. 5 ust. 2). Sformułowanie "wypłaca się" nie przekreśla formy decyzji w tym przypadku, bo stanowi tylko o obowiązku wypłaty i trybie jego ustalenia. Organ wskazał, że Naczelny Sąd Administracyjny opowiedział się za tezą, wedle której wypłata odszkodowania za nieruchomości przejęte w trybie przepisów ustawy z dnia 6.07.1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach następowała w drodze decyzji administracyjnej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 03.2015 r., sygn. akt I OSK 1534/13). Powyższe stanowisko zostało również zaprezentowane w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30.01.2017 r" sygn. akt IV SA/W a 2915/16.

Odnosząc się do zarzutu nieprzeprowadzenia rozprawy odszkodowawczej organ odwoławczy podkreślił, że w ustawie z dnia 6.07.1972 r. brak jest precyzyjnych i jednoznacznych przepisów co do sposobu ustalenia odszkodowania. W art. 10 ust. 1 wskazano jedynie, że odszkodowanie "wypłacało" się na podstawie przepisów ustawy wywłaszczeniowej. Przez zwrot "wypłaca się" należy z całą pewnością rozumieć czynność techniczną, polegającą na przekazaniu odszkodowania uprawnionemu adresatowi decyzji odszkodowawczej. Niemniej kwestia sposobu ustalenia odszkodowania nie była jednoznaczna. Organ zwrócił uwagę, że w ówcześnie obowiązujących przepisach brak było odesłania do stosowania przepisów proceduralnych zawartych w ustawie z dnia 12.03.1958 r. Z przepisu art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6.07.1972 r. nie wynika, aby ustalanie odszkodowania za przejęte grunty następowało według trybu określonego w ustawie z dnia 12.03.1958 r. tj. w szczególności po przeprowadzeniu rozprawy. Ustawodawca wskazał tylko, że odszkodowanie wypłaca się na podstawie przepisów ustawy wywłaszczeniowej. Organ podkreślił, że nie można stosować obecnie obowiązujących zasad przy dokonywaniu wykładni przepisów, których wykonywanie następowało w innym systemie prawnym. Prawidłowość decyzji administracyjnej ocenia się stosując przepisy i ich wykładnię obowiązującą w dacie wydania ocenianej decyzji, a nie dokonując aktualnej interpretacji tych przepisów (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19.01.2011 r., sygn. akt I SA/Wa 1520/10).

Należy zwrócić uwagę, że zasady ustalania odszkodowania w ustawie z dnia 12.03.1958 r. uregulowano w rozdziale 2 ustawy zatytułowanym "Odszkodowanie". Natomiast kwestia związana z przeprowadzeniem rozprawy znajdowała się w rozdziale 3 "Postępowanie wywłaszczeniowe". Zatem przeprowadzenie rozprawy wiązało się ściśle z postępowaniem wywłaszczeniowym, a nie odszkodowawczym. Ustawa z dnia 6.07.1972 r. nie wskazywała wprost na obowiązek przeprowadzenia rozprawy przed wydaniem decyzji o odszkodowaniu. Wskazanie, że odszkodowanie wypłaca się według zasad określonych w przepisach ustawy z dnia 12.03.1958 r. budzi wątpliwości interpretacyjne. Nie można jednoznacznie stwierdzić, które konkretnie przepisy miały zastosowanie z ustawy z dnia 12.03.1958 r. Wątpliwości interpretacyjne związane z wykładnią przepisu nie mogą stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji.

Zgodnie z orzecznictwem sądowym brak jest podstaw do uznania, że na gruncie ustawy z dnia 6.07.1972 r. przed wydaniem decyzji o odszkodowaniu konieczne było przeprowadzenie rozprawy odszkodowawczej, skoro kwestia zastosowania art. 22 ustawy z dnia 12.03.1958 r. mogła budzić rozbieżności na gruncie przepisów ustawy z dnia 6.07.1972 r. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10.03.2015 r. sygn. akt I OSK 1534/13, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30.01.2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 2915/16).

Zdaniem organu rozprawa (zgodnie z ówczesnym oraz obecnym brzmieniem kpa) nie była w żadnym przypadku obligatoryjna. Decyzja o jej przeprowadzeniu należała do swobodnej oceny organu (art. 82 § 1 kpa). Niezależnie od takiego stanowiska organ wyjaśnił, że w aktach niniejszej sprawy znajduje się protokół z rozprawy odszkodowawczej przeprowadzonej w dniu [...].05.1976 r. Na rozprawie stawił się J.N., a w jej toku nie wniósł żadnych zastrzeżeń do opinii biegłego z dnia [...].03.1976 r. ustalającej odszkodowanie za wywłaszczony grunt. Odszkodowanie na rzecz J.N. zostało przyznane za grunt, na podstawie opinii szacunkowej z dnia [...].03.1976 r., wykonanej przez biegłego rzeczoznawcy inż. J. N.. W oparciu o obowiązujące przepisy oraz biorąc pod uwagę, że po nabyciu gruntu właścicielowi pozostawał na terenie miasta G. grunt nie mniejszy niż przewidywał normatyw pod budownictwo domu jednorodzinnego wolnostojącego położony w innej części miasta, biegły ustalił, iż stawka odszkodowania wynosiła [...] zł za każdy 1 m2. Przyjmując powyższe biegły ustalił wartość gruntu o powierzchni [...] m2 na kwotę [...] zł ([...] m2x [...] zł = [...] zł). Decyzją z dnia [...].05.1976 r. znak [...] Prezydent Miasta I. przyznał odszkodowanie za wywłaszczony grunt w kwocie [...]zł.

Zdaniem organu brak jest więc podstaw do uznania, że kwota przyznanego odszkodowania była nieprawidłowa.

W świetle powyższego organ stwierdził, że decyzja Prezydenta Miasta I. z dnia [...].05.1976 r. znak [...]o ustaleniu odszkodowania w kwocie [...] zł za przedmiotową nieruchomość, nie jest dotknięta wadą rażącego naruszenia prawa, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa.

Brak jest również podstaw do stwierdzenia, aby oceniana decyzja naruszyła pozostałe przesłanki z art. 156 § 1 kpa, w związku z tym organ ocenił, że nie ma podstaw do stwierdzenia jej nieważności.

Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pełnomocnik G. M. i A. N. o zaskarżając decyzję w całości i wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, a nadto o orzeczenie o zwrocie od strony przeciwnej na rzecz skarżących kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego.

Zaskarżonej decyzji Ministra Infrastruktury i Budownictwa zarzucił rażące naruszenie przepisów art. 7, art. 77 § 1 oraz art.107 § 3 Kpa, tj. niepodjęcie przez organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, wadliwe rozpatrzenie całego materiału dowodowego, a przede wszystkim zawarcie w uzasadnieniu decyzji błędnych ocen prawnych tego stanu.

W uzasadnieniu skargi podniósł, ze nie podlega dyskusji fakt, iż przepisy ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach, nie przewidywały wprost formy decyzji administracyjnej jako aktu prawnego załatwiającego sprawę ustalenia odszkodowania za przejętą w trybie tej ustawy nieruchomość. Ukształtowana ówcześnie praktyka działania organów przewidywała formę "wykazów odszkodowań za grunty przejęte", na podstawie których ustalana była wysokość odszkodowania, i za przejęty grunt, i za jego składniki. Zatem załatwienie sprawy odszkodowania w formie decyzji uznać należy za działanie sprzeczne z prawem, skutkujące nieważnością takiej decyzji. Tak też sytuacje te oceniane były przez sądy administracyjne.

Minister Infrastruktury i Budownictwa nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, wadliwie rozpatrzył zebrany w sprawie materiał dowodowy, a także zawarł w uzasadnieniu decyzji błędne oceny prawne tego stanu, co w pełni czyni zasadnym zarzut rażącego naruszenia przez organ nadzoru przepisów art. 7, art. 77 § 1 oraz art.107 § 3 Kpa.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie sądu organ nadzoru prawidłowo przeprowadził postępowanie i słusznie ocenił oraz wywiódł, że nie zachodzą przesłanki pozwalające uznać, że decyzja z dnia [...] maja 1976r. r. wydana przez Prezydenta Miasta I. w przedmiocie przyznania odszkodowania J. N. za przejęcie na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości o powierzchni [...] ha położonej na terenie G., oznaczonej katastralnie jako działki nr [...] do [...], została dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a.

Kontroli Sądu poddana została decyzja wydana w trybie nadzwyczajnym, jakim jest postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej. Instytucja stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej stanowi odstępstwo od zasady stabilności prawomocnych orzeczeń. Istotą postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji jest ustalenie, czy nie zachodzi jedna z przesłanek wymienionych enumeratywnie w art. 156 § 1 k.p.a. Katalog przesłanek warunkujących stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej zakreśla ramy powierzonej sądowi kontroli legalności decyzji wydanej przez organ odwoławczy w postępowaniu nadzwyczajnym.

Niewątpliwie stwierdzenie nieważności jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych i może mieć miejsce tylko wówczas, gdy decyzja w sposób oczywisty dotknięta jest przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. W orzecznictwie podkreśla się, że wykładnia tego przepisu nie może być wykładnią rozszerzająca.

W przedmiotowej sprawie wbrew zarzutowi skargi nie można kierując się powyższymi kryteriami uznać, że zachodzi oczywista wadliwość kontrolowanej decyzji, a tym samym doszło do oczywistego naruszenia prawa. Skarżący istotę wadliwości decyzji upatruje wyłącznie w tym, że w jego ocenie została wydana bez podstawy prawnej.

Należy wskazać, że podstawą materialnoprawną kwestionowanej decyzji Prezydenta Miasta I. z [...] maja 1976 r. jest art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach Dz.U. z 1972r., nr 27, poz.192).

Stosownie do treści tego przepisu za nieruchomości, które przeszły na własność Państwa na podstawie art. 5 ust. 2, wypłaca się odszkodowania na podstawie przepisów o wywłaszczaniu nieruchomości, a więc przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. z 1974r., nr 10, poz. 64 ze zm.).

Niewątpliwe więc przepis art. 10 ust. 1 ustawy odsyła w zakresie wypłaty odszkodowania do zasad określonych w przepisach ustawy z 1958 r. nie wskazując jednoznacznie przepisów, które powinny mieć zastosowanie do ustalenia odszkodowania, ale też nie precyzując obowiązku stosowania przepisów proceduralnych w tej ustawie zawartych. Trzeba także podkreślić istotne odmienności jakie charakteryzują obie ustawy, które zdaniem sądu muszą być brane pod uwagę przy wykładni art. 10 wskazanej ustawy o terenach budownictwa.

Odmiennością jest, że ustawa o terenach budownictwa dotyczy nieruchomości przejmowanych na własność Skarbu Państwa z mocy prawa, a więc bez stosowania postępowania wywłaszczeniowego (art. 8 ust. 3 ustawy), w odróżnieniu od ustawy z 1958 r. regulującej zasady i tryb wywłaszczania nieruchomości.

Według art. 5 ust. 2 ustawy o terenach budownictwa nieruchomości lub ich części objęte uchwałą o ustaleniu terenu budowlanego z wyjątkiem działek, które właściciele zgodnie z art. 8 zachowali na własność lub które zostały w trybie art. 9 nadane na własność członkom ich rodzin, przechodzą z mocy prawa na własność Państwa po upływie 2 miesięcy od dnia wejścia w życie uchwały, wolne od ciążących na nich praw rzeczowych ograniczonych i innych obciążeń.

W ocenie sądu w przedmiotowej sprawie dotyczącej kwestii ustalenia odszkodowania konieczne i zasadne było uwzględnienie odmienności trybu przejmowania nieruchomości na własność Skarbu Państwa, a w konsekwencji zastosowanie do ustalenia i wypłaty odszkodowania tylko tych przepisów wskazywanej ustawy, które były niezbędne. Słusznie zauważył organ odwoławczy, że art. 10 ust. 1 ustawy o terenach budownictwa nie precyzuje formy, w jakiej nastąpić miało ustalenie odszkodowania, z kolei według art. 23 ustawy zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości ustalenie odszkodowania za wywłaszczany grunt następowało w drodze decyzji.

Użyty w art. 10 ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. zwrot "wypłaca się" odnosi się niewątpliwie do czynności technicznej, polegającej na przekazaniu odszkodowania uprawnionemu podmiotowi. Kwestia ustalenia odszkodowania na gruncie przepisów tej ustawy była zatem niejednoznaczna. Nie może być jednak wątpliwości, że ustalenie odszkodowania musi poprzedzać jego wypłatę, a przepis dotyczący wypłaty odszkodowania zawarty jest w tym samym rozdziale 2 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania, który dotyczy odszkodowania.

Zdaniem sądu odrębne uregulowanie w tej ustawie w rozdziale 2 zatytułowanym odszkodowanie, zagadnienia dotyczącego nie trybu postępowania, ale zasad ustalania odszkodowania i zasad jego wypłaty pozwalało na odesłanie w art. 10 ustawy o terenach budownictwa w istocie do stosowania właśnie w tym zakresie przepisów ustawy z 1958 r. W rozdziale tym uregulowane zostały zasady ustalenia odszkodowania odpowiednio za: grunty rolne, zasiewy, uprawy i plony, grunty leśne, budowle, grunty w mieście, dom jednorodzinny, dom mieszkalny, inny budynek, części składowe. W art. 12 określono zaś zasady wypłaty przyznanego odszkodowania. Z pewnością stosowanie przepisów zawartych w rozdziale 2 ustawy było więc uzasadnione, racjonalne i wystarczające do ustalenia odszkodowania bez przeprowadzenia rozprawy.

Zdaniem sądu treść art. 20 ust. 1 ustawy o terenach budownictwa uzasadnia wydanie decyzji w przedmiocie ustalenia odszkodowania, a nie tylko dokonanie czynności technicznej polegającej na jego wypłaceniu, zwłaszcza że uproszczona metoda wyceny składników odszkodowania dotyczyła tylko gruntów.

Sąd podziela w tym zakresie stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w uzasadnieniu wyroku z 10 marca 2015 r. sygn. akt I OSK 1534/13 w którym sąd wskazał "Analizując to zagadnienie należy wszak mieć na uwadze brzmienie przepisu art. 20 ust. 1, wedle którego do wszczęcia postępowania i wydania decyzji w sprawach wymienionych w ustawie właściwe są organy gospodarki terenowej i ochrony środowiska prezydium powiatowej rady narodowej. W przekonaniu Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznającego niniejszą skargę kasacyjną stwarza on domniemanie decyzyjnego trybu orzekania w zakresie objętym regulacją tej ustawy i wymagającym wydania władczych rozstrzygnięć. Do tego zakresu należy materia odszkodowania za przejęty grunt. Przepis ten nie zawiera żadnych ograniczeń, a użycie zwrotu "w sprawach" nakazuje szerokie jego rozumienie. Ustawa ta działanie z mocy prawa przewidziała wyraźnie tylko w odniesieniu do przejścia prawa własności (art. 5 ust. 2). Sformułowanie "wypłaca się" nie przekreśla formy decyzji w tym przypadku, bo stanowi tylko o obowiązku wypłaty i trybie jego ustalenia".

Na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, odszkodowanie za grunty rolne ustalane było według stawek przewidzianych przy sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych, powiększonych najwyżej do pięciokrotnej wysokości.

Według art. 8 ust. 8 pkt 3 ustawy jeżeli wywłaszczeniu podlega część gruntu, a pozostała część wynosiła nie mniej niż powierzchnia działki normatywnej przyjętej w danej miejscowości pod budowę domu jednorodzinnego wolno stojącego, odszkodowanie obliczane było jak w pkt 1 lit. b) tj. najwyżej do pięciokrotnej wysokości stawek ustalonych dla gruntu ornego klasy I w strefie ekonomicznej wielkomiejskiej. Zgodnie z art. 8 ust. 9 ustawy wysokość stawki odszkodowania za grunty wymienione w ust. 1, 2 i 8 pkt 1 lit. b) ustalał naczelnik powiatu (prezydent miasta) na podstawie wytycznych wojewody, który w przypadkach gospodarczo uzasadnionych mógł podwyższyć na wniosek naczelnika powiatu odszkodowanie za 1 m2 gruntu na określonych obszarach najwyżej do 10-krotnej stawki.

Właściciele nieruchomości gruntowych otrzymywali więc odszkodowanie obliczane w drodze przemnożenia stawki odszkodowania za 1 m2 ustalanej zarządzeniem właściwego organu, przez liczbę metrów kwadratowych przejmowanej przez Państwo nieruchomości.

Słusznie jednak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanym wyroku, że zasady określone w art. 8 tej ustawy wzmacniają stanowisko o potrzebie wydania decyzji w przedmiocie ustalenia odszkodowania, gdyż w pewnych sytuacjach zachodziła jednak potrzeba dokonywania ocen i wartościowania, a nie tylko stosowania określonych z góry stawek przy ustalaniu odszkodowania. Na taką potrzebę wskazywały m.in. przepisy art. 8 ust. 4, 5 i 12, które odpowiednio określały sposoby ustalania odszkodowania za zasiewy, uprawy i plony, nadto za plantacje kultur wieloletnich, wreszcie za inne części składowe gruntu. Dlatego też prawidłowo podkreślił NSA, że "nie sposób formułować poglądu o ustaleniu odszkodowania w tym zakresie według sztywnych stawek – tabel, a więc by następowało to z mocy prawa". Należy zauważyć, że odesłanie zawarte w art. 10 ustawy o terenach budownictwa do ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości nie zawęża stosowania przepisów tej ustawy tylko do "wypłaty" odszkodowania za grunt.

W przedmiotowej decyzji odszkodowanie za grunt zostało przyznane w oparciu o art. 8 ust. 8 pkt 3 ustawy i stawkę wynikającą z zarządzenia Naczelnika Miasta i Powiatu w I. nr [...] z 13 maja 1974r. w sprawie ustalenia ceny gruntów przy wywłaszczaniu, w oparciu o sporządzoną przez biegłego opinię szacunkową.

Organ ocenił więc, że odszkodowanie za grunt przyznane decyzją zostało ustalone zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami, gdyż kwota [...] zł odpowiada iloczynowi [...] m2 i stawki [...] zł.

W ocenie sądu ocena organu co do prawidłowości ustalenia odszkodowania jest zasadna. Ustalone decyzją z dnia [...] maja 1979 r. odszkodowanie odpowiadało obowiązującym wówczas przepisom prawa. Zdaniem sądu przepisy te nie będąc jednoznaczne z pewnością nie wykluczały możliwości wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie odszkodowania. Oznacza to, że organ mógł dokonać takiej ich wykładni, która wskazywała na konieczność wydania decyzji. Skoro w tej sprawie decyzja ustalająca odszkodowanie została wydana, zdaniem sądu uprawnione jest stanowisko, że odpowiadała ona prawu i miała swą podstawę prawną.

W ocenie sądu nie doszło do naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 kpa, ani też art. 7 i 77 § 1 i 107 § 3 kpa. Organy obu instancji dokonały niezbędnych w sprawie czynności w celu zgromadzenia materiału dowodowego i rozpoznania sprawy, dokonały jego wszechstronnej oceny i przedstawiły logiczną, opartą na zachowanych materiałach argumentację wyjaśniającą wyrażone w sprawie stanowisko.

Z tych przyczyn sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a orzekł o oddaleniu skargi.