Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 905/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-09-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6160 Ochrona gruntów rolnych i leśnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Środowiska
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art 145 par 1 pkt 1 lit a, art 134, art 135, art 200 i 205 par 2, art 152
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędziowie Sędzia WSA Danuta Dopierała (spr.), Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant Joanna Kurek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2009 r. sprawy ze skargi Gminy W. na postanowienie Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej dotyczącej należności z tytułu wyłączenia gruntów leśnych z produkcji 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w W. z dnia [...] listopada 2008 r. znak: [...] dotyczące stanowiska wierzyciela odnośnie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej dotyczącej należności z tytułu wyłączenia gruntów leśnych z produkcji; 2. zasądza od Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych na rzecz Gminy W. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. stwierdza, że zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w W. z dnia [...] listopada 2008 r. znak: [...] nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej w dniu 4 maja 2009 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez Gminę W. jest postanowienie Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z [...] kwietnia 2009 r. o nr [...].

Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Generalny Lasów Państwowych, w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego [(Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej: k.p.a.], art. 17 § 1 i art. 34 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), po rozpatrzeniu zażalenia Gminy W. na postanowienie Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w W. z [...] listopada 2008 r. zawierające stanowisko wierzyciela co do zarzutów strony zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności z tytułu wyłączenia gruntów leśnych z produkcji, utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.

Wskazane orzeczenia zostały wydane w następującym stanie faktycznym:

Pismem z 14 maja 1999 r. Dyrekcja Budowy W. wystąpiła do Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w W. o wydanie decyzji o wyłączeniu z produkcji gruntów leśnych o powierzchni 2.640 m2, stanowiących część działki nr ew. [...] położonej w Gminie W. - w celu wybudowania kanalizacji sanitarnej i drogi technologicznej.

Po rozpatrzeniu tego wniosku Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w W. w dniu [...] maja 1999 r. wydał decyzję, którą w pkt. I zezwolił na wyłączenie z produkcji gruntów leśnych o powierzchni 0,2640 ha, wchodzących w skład działki ew. nr [...] - przeznaczonych pod budowę kanalizacji sanitarnej oraz w pkt. II ustalił:

podstawę do naliczania należności oraz opłat rocznych z tytułu włączenia ww. gruntów leśnych z produkcji;

należność za wyłączenie gruntów leśnych z produkcji;

opłatę roczną z tytułu użytkowania na cele nierolnicze i nieleśne ww. gruntów wyłączonych z produkcji leśnej oraz

4) wysokość jednorazowego odszkodowania za przedwczesny wyrąb drzewostanu.

Następnie należy wskazać, iż w dniu [...] sierpnia 2008 r. Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w W. wystawił tytuł wykonawczy Nr [...], w którym jako zobowiązanego wskazał Urząd Gminy W. Jako podstawę prawną należności wskazał ww. decyzję z [...] maja 1999 r., jako rodzaj należności - opłaty roczne za lata 2002 - 2007, a jako należność główną kwotę 28.644,26 zł.

Na podstawie ww. tytułu wykonawczego Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. wszczął w dniu 12 września 2008 r. postępowanie egzekucyjne przeciwko Gminie W.

W piśmie z 18 września 2008 r. Gmina W. zgłosiła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie ww. tytułu wykonawczego.

Podniosła, iż przedmiotowa egzekucja administracyjna wobec Gminy W. jako rzekomego zobowiązanego jest niedopuszczalna i nieuzasadniona ze względów merytorycznych - tj. z uwagi na nieistnienie po stronie Gminy W. obowiązku ponoszenia opłat rocznych za wyłączenie gruntu z produkcji leśnej w oparciu o wskazaną podstawę prawną należności i z uwagi na fakt, iż Gmina W. nie jest podmiotem, u którego powstało zobowiązanie.

Dalej, z ostrożności Gmina podniosła zarzut przedawnienia w odniesieniu do opłaty rocznej za rok 2002.

Wskazała też, że błędnie w ww. tytule wykonawczym wskazano podmiot zobowiązany w zakresie rzekomego przejścia obowiązków nałożonych na adresata decyzji z [...] maja 1999 r., czyli Dyrekcję Budowy W. w W. zauważając w tym zakresie, że Gmina W. nie jest nabywcą gruntów wyłączonych z produkcji, ani w żadnym stopniu następcą prawnym podmiotu, którego dotyczy obowiązek określony ww. decyzją.

Dodatkowo Gmina zwróciła uwagę na to, że osobowość prawną- zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie Gminnym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.) posiada Gmina W., a Urząd Gminy jest jedynie zespołem środków osobowo-technicznych służących wykonywaniu zadań wspólnoty samorządowej, dlatego też prawidłowo określając zobowiązanego należało wskazać Gminę W., a nie Urząd Gminy w W.

Powyższe pismo Gminy W., zawierające zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, zostało przekazane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. wierzycielowi, tj. Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w W., celem zajęcia stanowiska w trybie art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Postanowieniem z [...] listopada 2008 r. Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w W., powołując w podstawie prawnej art. 17 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zajął stanowisko co do zgłoszonych przez Gminę W. zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.

W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał po pierwsze, że egzekucja przeciwko Gminie W. jest zarówno dopuszczalna jak i uzasadniona. Podkreślił, iż decyzją z [...] maja 1999 r., wydaną na wniosek inwestora - Zakładu Budowy W., wyrażono zgodę na wyłącznie gruntów z produkcji leśnej przeznaczonych pod budowę kanalizacji sanitarnej (nazwaną kanalizacją opaskową Z.) i ustalono należności i opłaty roczne z tego tytułu. Decyzja ta stała się prawomocna. W dniu [...] marca 2002 r. inwestor przekazał protokolarnie wykonaną inwestycję Gminie W. Z treści tego protokołu wynika, że Gmina W. zobowiązuje się uregulować opłaty wynikające z decyzji z [...] maja 1999 r. Powołując art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2004 r., Nr 121, poz. 1266 ze zm.), z którego to wynika, że przejście obowiązków w zakresie opłat następuje z mocy prawa w razie zbycia gruntów wyłączonych z produkcji, organ zaznaczył, że zwrot "zbycie" nie oznacza wyłącznie przeniesienia własności, ale również inne formy przejścia praw do gruntu w tym również użytkowanie, a tak należałoby interpretować treść protokołu z dnia [...] marca 2002 r. przekazującego inwestycję do eksploatacji i użytkowania Urzędowi Gminy.

Po drugie organ wskazał, że za uzasadniony uznać należy zarzut przedawnienia opłaty rocznej za 2002 r. bowiem od dnia wymagalności tej opłaty upłynęło ponad 5 lat, co - zgodnie z art. 31 ust. 2 ww. ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych - skutkuje przedawnieniem tego roszczenia.

Po trzecie, organ odniósł się do zarzutu dotyczącego błędnego wskazania podmiotu zobowiązanego - Gminy W. uznając ten zarzut za nieuzasadniony z przyczyn już powyżej podniesionych.

Na koniec Regionalny Dyrektor Lasów Państwowych w W. za uzasadniony uznał zarzut niewłaściwego oznaczenia zobowiązanego, którym - jak wyjaśnił - jest Gmina W. (jako podmiot prawa posiadający osobowość prawną), a nie Urząd Gminy w W.

Na ww. postanowienie Gmina W. złożyła do Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych zażalenie. Wniosła w nim o spowodowanie zmiany stanowiska w sprawie obciążania jej obowiązkiem uiszczania opłat rocznych za wyłączenie z produkcji gruntów leśnych o powierzchni 2640 m2 pod budowę kanalizacji sanitarnej oraz o umorzenie prowadzonego przeciwko niej - na podstawie tytułu wykonawczego z [...] sierpnia 2008 r. - postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu Gmina W. powołała się przede wszystkim na korespondencję między stronami, w której to przedstawione zostały argumenty i dowody na okoliczność braku podstaw do przejścia na Gminę W. zobowiązań w zakresie ponoszenia opłat rocznych za wyłączenie przedmiotowych w sprawie gruntów leśnych z produkcji.

Postanowieniem z [...] kwietnia 2009 r., wydanym po rozpatrzeniu powyższego zażalenia, Dyrektor Generalny Lasów Państwowych na podstawie art. 144, art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy podtrzymał stanowisko i argumenty przedstawione w postanowieniu wydanym w I instancji.

Powołał się przede wszystkim na przepis art. 12 ust. 4 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz na protokół z [...] marca 2002 r., na podstawie którego pierwotny inwestor - Zakład Budowy W. przekazał kanalizację opaskową Z. Gminie W. Wskazał, że wyraz "zbycie" występujący w ww. art. 12 ust. 4, należy odczytywać w kontekście wyrażenia "właściciel" zdefiniowanego w art. 4 ust. 4 omawianej ustawy. Wskazał też, że ustawodawca przesądził, że wnioskującym i wyłączającym grunt leśny z produkcji może być nie tylko właściciel ale i posiadacz zależny. Stąd - jak stwierdził - przez zbycie należy rozumieć nie tylko przejście własności, ale też przejście innych praw do gruntu wyłączonego z produkcji.

Następnie wskazał, że przedmiotowa nieruchomość stanowi własność Skarbu Państwa w zarządzie Nadleśnictwa J. Posiadanie przedmiotowego gruntu na rzecz inwestora zastępczego - Dyrekcję Budowy W., przeniesiono na czas oznaczony do zakończenia inwestycji, na podstawie umowy z 10 maja 1999 r. Podniósł przy tym, iż w sprawie brak jest dowodu na to, że inwestor przekazał grunt z powrotem do Nadleśnictwa. Jednocześnie zaznaczył, iż treść i forma protokołu z [...] marca 2002 r. wskazują, że jego celem było przekazanie użytkownikowi obiektów budowlanych po zakończeniu inwestycji. Trudno przejąć zaś obiekty budowlane bez przejęcia w posiadanie także gruntów, na których są one posadowione. W tej sytuacji - jak wskazał - Gmina W. obejmując w użytkowanie obiekty budowlane stała się także użytkownikiem gruntów.

Dalej, organ odwoławczy zaznaczył m.in., że ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych nie łączy obowiązków w zakresie zapłaty należności i opłat rocznych z prawem własności, lecz z posiadaniem gruntu wyłączonego z produkcji. Mimo że inwestor nie posiada dokumentu jednoznacznie stwierdzającego zbycie gruntów w rozumieniu art. 12 ust. 4, to nie ulega wątpliwości, że po zakończeniu inwestycji i przekazaniu obiektów budowlanych inwestor nie posiada tytułu do gruntu. W tej sytuacji za użytkownika kanalizacji opaskowej należy uznać Gminę W.

Na koniec organ odwoławczy zaznaczył, że brak jest w aktach sprawy jakiegokolwiek dokumentu, który kwestionowałby treść protokołu z [...] marca 2002 r. Zaznaczył też, że nie ma żadnego znaczenia fakt, iż protokół ten nie został podpisany przez Wójta Gminy W.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie z [...] kwietnia 2009 r. skarżąca - Gmina W. wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i poprzedzającego to orzeczenie postanowienia Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w W. z [...] listopada 2008 r., ewentualnie - o skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu skargi podniosła, iż budowa kanalizacji sanitarnej w W. w ramach realizacji O. nie była zadaniem inwestycyjnym Gminy W. Zauważyła również, że Gmina nie jest właścicielem ani użytkownikiem czerpiącym pożytki z jej eksploatacji. Wprawdzie do Gminy jako wspólnoty samorządowej należy zaspokajanie zbiorowych potrzeb w zakresie kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, jednak nie oznacza to obowiązku ponoszenia opłat m.in. za wyłączenie gruntów z produkcji leśnej dla potrzeb budowy sieci kanalizacyjnej, która to inwestycja jest elementem centralnie finansowanej inwestycji obciążającej budżet państwa.

Dalej, skarżąca podniosła, że adresatem decyzji z [...] maja 1999 r. wydanej w przedmiocie wyrażenia zgody na wyłączenie z produkcji gruntów leśnych była Dyrekcja Budowy W. jako inwestor zastępczy, ponoszący należne opłaty do roku 2001. Następcą prawnym zlikwidowanej jednostki stał się Zakład "B.". Dotychczas, pomimo upływu kolejnych lat nie uległa zmianie sytuacja formalnoprawna w zakresie kanalizacji ściekowej w W., gdyż nadal nie dostarczono dowodów PT jako koniecznych dokumentów warunkujących prawidłowe przekazanie na majątek Gminy W. kanalizacji sanitarnej pomiędzy pompowniami [...] w W. a [...] w Z.

Nadto, skarżąca wskazała, iż nie można traktować Gminy W. jako nabywcy w oparciu o art. 12 ust. 4 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Stwierdziła, że skoro wnioskującym i wyłączającym grunt leśny z produkcji był inwestor zastępczy realizujący inwestycję finansową centralnie a grunt leśny nigdy nie został przekazany Gminie W. (i cały czas pozostaje w zarządzie Skarbu Państwa - Nadleśnictwa J.), to wybudowana kanalizacja jako środek trwały nie została należycie przekazana Gminie i nie może być ona zobowiązana do przejęcia obowiązku uiszczania opłat rocznych.

Na koniec skarżąca stwierdziła, iż zaskarżone postanowienie jako niezgodne z prawem poprzez zbyt dowolną i rozszerzającą interpretację art. 12 ust. 4 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych winno być uchylone w całości.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Generalny Lasów Państwowych wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie i uznając zarzuty skargi za niezasługujące na uwzględnienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [(Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a."], sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Wobec powyższego, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, albo też przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) -c) p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Wskazać również należy, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Stosownie do art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie ww. ustaw, Sąd uznał, iż zarówno zaskarżone postanowienie Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z [...] kwietnia 2009 r. jak i utrzymane nim w mocy postanowienie Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych z [...] listopada 2008 r. nie mogą się ostać, albowiem zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego mającym wpływ na wynik sprawy.

Przedmiot sporu w sprawie niniejszej sprowadza się do ustalenia, czy skarżąca - Gmina W. jest podmiotem zobowiązanym do uiszczenia opłat rocznych za wyłączenie gruntów o powierzchni 2.640 m2, stanowiących część działki o nr ew. [...] położonej w Gminie W. - z produkcji leśnej.

Jak wynika z akt sprawy tytuł wykonawczy z [...] sierpnia 2008 r., na podstawie którego wszczęta została egzekucja administracyjna wobec skarżącej Gminy, wystawiono w oparciu o decyzję z [...] maja 1999 r. skierowaną do Dyrekcji Budowy W. jako podmiotu wnioskującego o wydanie decyzji o wyłączeniu gruntów leśnych z produkcji w celu wybudowania kanalizacji sanitarnej (kanalizacji opaskowej Z.) i drogi technologicznej. Na mocy tej decyzji Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w W. ustalił m.in. opłatę roczną z tytułu użytkowania na cele nierolnicze i nieleśne gruntów wyłączonych tą decyzją z produkcji leśnej.

W postanowieniach wydanych w sprawie - w trybie art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - organy orzekające, tj. Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w W. jako wierzyciel oraz Dyrektor Generalny Lasów Państwowych jako organ odwoławczy wskazały, że opłaty roczne wynikające z ww. decyzji z [...] maja 1999 r. za okres od 2002 do 2007 roku przeszły z mocy prawa na skarżącą, tj. na podstawie art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych.

Przepis ten stanowi, że w razie zbycia gruntów wyłączonych z produkcji, obowiązek uiszczania opłat rocznych przechodzi na nabywcę. Zbywający jest obowiązany uprzedzić o tym nabywcę.

Interpretując ten przepis organ odwoławczy w uzasadnieniu swojego orzeczenia (podzielając stanowisko wierzyciela), zwrócił uwagę na definicję właściciela zawartą w art. 4 pkt 4 tej ustawy, zgodnie z którym to przepisem, ilekroć w ustawie jest mowa o właścicielu rozumie się przez to również posiadacza samoistnego, zarządcę lub użytkownika, użytkownika wieczystego i dzierżawcę. Organ ten uznał bowiem, że wyraz "zbycie" występujący w cyt. art. 12 ust. 4 należy odczytywać właśnie w kontekście wskazanej definicji wyrażenia "właściciel". Na tej też podstawie organ wywiódł, iż przez zbycie, o którym mowa w art. 12 ust. 4 należy rozumieć nie tylko przeniesienie prawa własności, ale też przejście innych praw do gruntu wyłączonego z produkcji.

Przyjmując taką wykładnię art. 12 ust. 4 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz mając na uwadze protokół spisany w dniu [...] marca 2002 r. przez komisję powołaną przez inwestora - Zakład "B." odnośnie przekazania inwestycji do użytku, organ odwoławczy w konsekwencji stwierdził, że to Gmina W. jako użytkownik gruntu, na którym znajduje się ww. użytkowana przez nią inwestycja jest zobowiązana do ponoszenia opłat rocznych wynikających z decyzji z [...] maja 1999 r.

Dostrzegając powyższe Sąd stwierdza, iż nie sposób zgodzić się z takim stanowiskiem organów orzekających w sprawie. Nie sposób bowiem podzielić interpretacji art. 12 ust. 4 ww. ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych przedstawionej przez te organy, a stanowiącego o wyniku niniejszego postępowania.

Sąd zauważa, iż art. 12 ust. 4 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych posługuje się terminem "zbycia gruntów". Jednocześnie zaznaczyć należy, iż w art. 4 tej ustawy zawierającym definicje użytych w niej pojęć, termin ten nie występuje, co świadczy o tym, iż należy odczytywać go zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. Nie znajduje uzasadnienia przyjmowanie dowolnej i rozszerzającej interpretacji tego terminu, a co więcej - odmiennej od występującej w porządku prawnym. Tym samym, w celu prawidłowego zastosowania art. 12 ust. 4 ww. ustawy należy odwołać się do przepisów prawa cywilnego regulujących kwestię zbycia gruntów (nieruchomości), tj. przeniesienia ich własności (art. 155 i nast. ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.)). Oznacza to, iż o zbyciu gruntów można mówić w szczególności w przypadku zawarcia umowy sprzedaży, zamiany, darowizny, ustanowienia użytkowania wieczystego i - co istotne - przy zachowaniu przy tym formy aktu notarialnego.

Zatem, podkreślić należy, iż zamiana osoby zobowiązanej do uiszczania opłat rocznych z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji - w świetle treści omawianego art. 12 ust. 4 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych - odbywa się w trybie regulowanym prawem cywilnym, poprzez zawarcie umowy skutkującej nabyciem gruntów (przeniesieniem prawa własności). Nabywca gruntów wstępuje w prawa i obowiązki zbywającego te grunty - na nabywcę przechodzi obowiązek uiszczania opłat rocznych. Na zbywcy ciąży obowiązek poinformowania o tym nabywcy (por. LEX - Tezy z piśmiennictwa do art. 12 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych: L. Klat-Wertelecka; Zmiana osoby zobowiązanej do uiszczenia opłat rocznych z tytułu wyłączenia gruntów rolnych z produkcji rolniczej - Teza 1 i 2; wyjaśnienia NZS.2005/4/48, M. Kotulski; Orzecznictwo sądów administracyjnych na tle wybranej problematyki ustawy o drogach publicznych - Teza 7 i 8, artykuł CASUS/2006/3/38, R. Sztyk; Obrót nieruchomościami w świetle prawa o ochronie środowiska - Teza 1; artykuł Rejent 2003/10/227). Tym samym za nieuzasadniony – nieznajdujący żadnego oparcia w przepisach - należało uznać pogląd organów orzekających w sprawie, iż pojęcie "zbycie gruntów" nie oznacza wyłącznie przeniesienia własności.

W konsekwencji Sąd stwierdza, iż opierając się na błędnej wykładni art. 12 ust. 4 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych organy orzekające wydały postanowienia zawierające błędną ocenę zarzutu skarżącej zgłoszonego na podstawie art. 33 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Nieprawidłowo bowiem uznały za zasadne obciążenie Gminy W., jako osoby zobowiązanego, opłatami rocznymi ustalonymi decyzją z [...] maja 1999 r.

W tym miejscu zauważyć należy, iż z akt administracyjnych sprawy nie wynika, aby Gmina W. nabyła sporne w sprawie grunty leśne wyłączone z produkcji. Zauważa to sam organ wskazując w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, iż inwestor nie posiada dokumentu (jednoznacznie) stwierdzającego dowód zbycia gruntów w rozumieniu art. 12 ust. 4 ustawy z 3 lutego 1995 r. Twierdzenie to jest o tyle uzasadnione, że - jak przyznaje w dalszej części uzasadnienia sam organ - po zakończeniu inwestycji i przekazaniu obiektów budowlanych inwestor nie posiada tytułu do gruntu. W istocie wynika to wprost z postanowień umowy nr [...] z [...] maja 1999 r. (k. 11 akt admin.). Na marginesie zauważyć należy, iż sam inwestor w piśmie z 13 września 2004 r. zaprezentował stanowisko, zgodnie z którym art. 12 ust. 4 ww. ustawy odnosi się do sytuacji zbycia gruntów wyłączonych z produkcji leśnej, stwierdzając następnie, że "W rozumieniu prawa cywilnego zbyciem jest przeniesienie własności, w tym przypadku nieruchomości, które w ogóle nie miało miejsca i nie mogło nastąpić z oczywistych przyczyn (właścicielem gruntu jest bowiem Skarb Państwa - Lasy Państwowe); (k. 41 akt admin.).

Wobec powyższego podkreślić należy, iż protokolarne przekazanie inwestycji do użytku (eksploatacji) przez inwestora zastępczego Gminie W. w dniu [...] marca 2002 r. nie może stanowić o przejściu na Gminę zobowiązań w zakresie uiszczania opłat rocznych. Protokół ten bowiem potwierdza wyłącznie techniczną czynność odbioru robót budowlanych, terminowość i prawidłowość realizacji inwestycji oraz zdolność instalacji do eksploatacji.

Konkludując Sąd stwierdza, iż uzasadniony jest zarzut skargi sprowadzający się do naruszenia art. 12 ust. 4 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. To natomiast czyniło zasadnym uchylenie obu postanowień wydanych w rozpatrywanej sprawie. Rozpatrując sprawę ponownie wierzyciel winien jeszcze raz ocenić zarzuty skarżącej zgłoszone w postępowaniu egzekucyjnym i wydać stosowne postanowienie w trybie art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji uwzględniając przy tym stanowisko Sądu przedstawione powyżej.

Z wymienionych powodów, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), art. 134 i art. 135 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. Na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Sąd orzekł o kosztach postępowania sądowego (pkt. 2), natomiast w oparciu o art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w pkt 3.