Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 579/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2022-12-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6162 Scalanie i wymiana gruntów
Hasła tematyczne: Scalanie gruntów
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1, art. 8 ust. 1 i 3, art. 27 ust. 4
journal: Dz.U. 2021 poz 1912
law: ustawa z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Lemańska (spr.), sędzia WSA Marek Leszczyński, Protokolant sekretarz sądowy Natalia Paulina Janowicz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 listopada 2022 r. sprawy ze skarg A. P. i A. E. P. oraz A. S. i A. S. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] maja 2022 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów wraz z podziałem gruntów wspólnoty gruntowej i leśnej oddala skargi


UZASADNIENIE

I. Zaskarżoną decyzją z [...] maja 2022 r. znak [...] Wojewoda P., po rozpoznaniu odwołań wniesionych przez kilku uczestników scalenia, orzekł w stosunku do decyzji Starosty Powiatu B. z [...] grudnia 2021 r. znak [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów wraz z podziałem gruntów wspólnoty gruntowej i leśnej obiektu O., gmina S., w ten sposób, że:

1) uchylił punkt pierwszy decyzji Starosty o zmianie powierzchni obszaru scalenia z 259, 9347 ha na 260,0510 ha;

2) utrzymał w mocy decyzję Starosty w pozostałej części.

Rozstrzygnięcia wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

II. Postępowanie w przedmiocie scalenia gruntów oraz podziału gruntów wspólnoty gruntowej i leśnej zostało zainicjowane wnioskami Zarządu Wspólnoty Leśnej i Gruntowej wsi O. oraz właścicieli gruntów leśnych (szachownicy) położonych w obrębie O., gm. S. (w tym Burmistrza S. reprezentującego Gminę S. oraz Nadleśniczego Nadleśnictwa S. reprezentującego Skarb Państwa), do których należało 93,9 % projektowanego obszaru scalenia na obiekcie O., gm. S.

Postanowieniem z [...] sierpnia 2018 r. znak [...] Starosta Powiatu B. wszczął postępowanie scaleniowe gruntów obiektu "O." (obszar objęty szachownicą leśną i grunty ww. Wspólnoty), w odniesieniu do 97 jednostek rejestrowych (powierzchnia 257, 1723 ha); sporządził wykaz uczestników scalenia; wstrzymał wydawanie zezwoleń na wyrąb drzewostanów na gruntach stanowiących lasy i grunty leśne w działkach objętych postępowaniem; upoważnił do opracowania projektu scalenia gruntów geodetę B. A. S.. Termin zakończenia prac scaleniowych ustalono na [...] grudnia 2020 r. Ustalono też, że koszty prac zostaną pokryte z budżetu państwa oraz przez uczestników scalenia. Postanowienie odczytano na zebraniu uczestników scalenia [...] sierpnia 2018 r., na którym poinformowano o możliwości wniesienia zażalenia oraz wskazano przebieg postępowania w wypadku uprawomocnienia się postanowienia.

W trakcie postępowania Starosta dokonywał zmian powierzchni obszaru scalenia postanowieniami z: [...] października 2018 r., [...] stycznia 2019 r., [...] kwietnia 2019 r., [...] czerwca 2019 r., [...] lipca 2019 r. W wyniku tych zmian łączny obszar gruntów objętych scaleniem powiększono do 259,9347 ha. Postanowienia zmieniające były odczytywane na zwołanych przez Starostę zebraniach oraz wywieszane w lokalu Urzędu Miejskiego w S. i na tablicy ogłoszeń we wsi O., gm. S..

III. Procedura scaleniowo-podziałowa przebiegała w sposób następujący:

- na zebraniu uczestników scalenia [...] października 2018 r. dokonano wyboru Rady uczestników scalenia w liczbie 9 osób oraz ustalono skład Komisji pełniącej funkcje doradcze przy szacunku gruntów i opracowaniu projektu scalenia (dalej: Komisja) – k. 135-140 tom III. W konsekwencji, postanowieniem z [...] listopada 2018 r. Starosta, na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów (dalej: u.s.w.g.) powołał Komisję, w skład której weszli członkowie Rady oraz przedstawiciele: Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa Oddział Terenowy w B. (przedstawiciel tego podmiotu uległ zmianie na skutek postanowienia Starosty z [...] czerwca 2020 r., k. 96, tom VI), P. Izby Rolniczej i Starosty (k. 178 tom III);

- podczas zebrania uczestników scalenia [...] czerwca 2019 r. (drugi termin) – przyjęto przez aklamację wersję II zasad przeprowadzenia szacunku gruntów objętych postępowaniem (k. 209, tom V);

- na zebraniu uczestników scalenia [...] listopada 2019 r. geodeta-projektant zaznajomiła uczestników scalenia z zasadami i wynikami szacunku scalanych gruntów oraz wartością ich części składowych (drzewostany leśne). Wyniki zostały udostępnione do publicznego wglądu a mapy szacunku wyłożone. Poinformowano uczestników zebrania, że zarówno podczas zebrania jak i w okresie wyłożenia (tj. [...] - [...] listopada 2019 r.) mogą wnosić zastrzeżenia do szacunku, które będą rozpatrywane przez Komisję. W trakcie zebrania ani w okresie wyłożenia nie wpłynęły żadne zastrzeżenia uczestników scalenia do zasad i wyników szacunku (k. 268-270 tom V);

- podczas zebrania uczestników scalenia [...] listopada 2019 r., w którym z ogólnej liczby 141 uczestników uczestniczyło 72, co stanowi 51 % ogólnej liczby uczestników scalenia, podjęto uchwałę w sprawie wyrażenia zgody na dokonany szacunek gruntów (k. 293, tom V);

- w okresie [...] listopada 2019 r. - [...] stycznia 2020 r. geodeta-projektant zaznajomiła poszczególnych uczestników scalenia z wartością szacunkową ich gruntów i części składowych oraz zebrała życzenia dotyczące przyszłej lokalizacji gruntów, wpisując je do odrębnie sporządzonego "Kwestionariusza życzeń". Ponadto zebrała wnioski o pomniejszenie lub powiększenie gospodarstwa oraz o zniesienie współwłasności;

- decyzją z [...] lutego 2020 r. Starosta stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia polegającego na przeprowadzeniu scalenia gruntów położonych w obrębie geodezyjnym O., gmina S.;

- podczas zebrania [...] czerwca 2020 r. oraz w kolejnych dniach [...]-[...] i [...]czerwca 2020 r. geodeta-projektant zapoznała uczestników scalenia ze wstępnym projektem scalenia (wstępnym projektem rozmieszczenia działek i ekwiwalentami) oraz zebrała oświadczenia w sprawie projektu (sporządzono protokół k. 103, tom VI; dokonano wpisów do "Kwestionariusza życzeń");

- podczas zebrania uczestników scalenia [...]-[...] kwietnia 2021 r. doszło do okazania projektu scalenia i pouczono o możliwości zgłaszania w terminie 14 dni zastrzeżeń do projektu (dokumenty z okazania projektu scalenia stanowią odrębny tom akt administracyjnych). Spośród 141 uczestników scalenia zastrzeżenia do projektu scalenia złożyło 7 osób, w tym m.in. A. S., A. S.i oraz J. W.(pismo z [...] kwietnia 2021 r., k. 73 tom VII, w którym wnieśli o odstąpienie od podziału działki nr [...]i przyznanie jej im na wyłączną własność, ewentualnie o przyznanie działki powstałej w wyniku scalenia oznaczonej nr [...]), a także A. E. i A. P. (pismo z [...] kwietnia 2021 r., k. 88 tom VII, w którym zarzucili naruszenie art. 23 u.s.w.g. przez uniemożliwienie pełnego i rzetelnego zapoznania się z projektem scalenia oraz art. 8 ust. 3 u.s.w.g. przez projektowane wydzielenia niektórym uczestnikom scalenia gruntów o wartości znaczenie przewyższającej wartość ich dotychczasowych gruntów);

- w dniu [...] kwietnia 2021 r. przeprowadzono wewnętrzną kontrolę opracowanego i wyznaczonego na gruncie projektu scalenia gruntów oraz ocenę gospodarczą tego projektu. Kontrola wykazała, że projekt scalenia został opracowany zgodnie z przepisami i nadaje się do okazania uczestnikom scalenia. W dniu [...] kwietnia 2021r., przy udziale członków Komisji, został opracowany przez geodetę-projektanta "Projekt zasad objęcia w posiadanie gruntów wydzielonych w wyniku scalenia";

- w dniu [...] maja 2021 r. odbyło się posiedzenie Komisji, na którym rozpatrywano zastrzeżenia i proponowano ewentualne zmiany. Następnie dokumenty z rozpatrzenia zastrzeżeń przez Komisję zostały przekazane Staroście, który w piśmie z [...] maja 2021 r. rozpoznał zastrzeżenia (k. 201, tom VII);

- podczas zebrania uczestników scalenia [...] czerwca 2021 r. doszło do okazania zainteresowanym uczestnikom zmienionego i wyznaczonego na gruncie projektu scalenia;

- zawiadomieniem z [...] października 2021 r. Starosta poinformował uczestników scalenia w trybie art. 10 § 1 K.p.a. o skompletowaniu całego materiału dowodowego, możliwości zapoznania się z nim i wniesienia uwag, natomiast zawiadomieniem z[...]listopada 2021 r. poinformował, że na zebraniu [...] grudnia 2021 r. dojdzie do odczytania decyzji o zatwierdzeniu projektu scalenia gruntów wraz z podziałem gruntów wspólnoty gruntowej i leśnej.

Wszystkie wydane w trakcie postępowania postanowienia podlegały ogłoszeniu, a o ich podjęciu zawiadamiano.

IV. Decyzją z [...] grudnia 2021 r. Starosta orzekł o:

I. zmianie powierzchni obszaru scalenia obiektu O., gm. S., wynikającej z treści postanowień wydanych w postępowaniu scaleniowym, z 259,9347 ha na 260,0510 ha;

II. zatwierdzeniu projektu scalenia gruntów wraz z podziałem gruntów wspólnoty gruntowej i leśnej na obiekcie O., gm. S., w skład którego weszła część gruntów obrębu O., gm. S. o powierzchni 260,0510 ha, przedstawiona na mapie obszaru scalenia, na której został pokazany przebieg nowych granic nieruchomości oraz oznaczenie numerów działek wykazanych w rejestrze szacunku porównawczego gruntów wydzielonych w wyniku scalenia, z uwzględnieniem pozytywnie rozpatrzonych zastrzeżeń wniesionych do projektu scalenia;

III. zatwierdzeniu zasad objęcia w posiadanie gruntów wydzielonych w wyniku scalenia (punkty 1-11);

IV. zastosowaniu dopłat pieniężnych z tytułu wydzielenia gruntów o wyższej wartości szacunkowej w zamian za grunty dotychczas posiadane zgodnie z załącznikiem nr 1 do decyzji oraz zastosowaniu wypłat pieniężnych z tytułu wydzielenia gruntów o niższej wartości szacunkowej w zamian za grunty dotychczas posiadane zgodnie z załącznikiem nr 2 do decyzji;

V. stwierdził, że istniejące w księgach wieczystych wpisy dotyczące obciążeń nieruchomości przeniesione będą bez zmian, z gruntów poddanych scaleniu, na grunty wydzielone w wyniku scalenia;

VI. uznaniu w części za zasadne zastrzeżeń do projektu scalenia wniesionych przez: A. S., A. S. i J. W. oraz przez S. D.; uznaniu w całości za zasadne zastrzeżeń do projektu scalenia wniesionych przez B. H. . i T. S. S. oraz uznaniu w całości za bezzasadne zastrzeżeń do projektu scalenia wniesionych przez A. E. P. i A. P., U. B.-S. i A. S., M. P. oraz K. M..

Decyzję powyższą odczytano na zebraniu [...] grudnia 2021 r., na którym obecne były 44 osoby, z której to czynności sporządzono protokół. Sformułowano pouczenia o zaskarżeniu oraz poinformowano o wywieszeniu decyzji.

V. Odwołanie od decyzji Starosty zatwierdzającej projekt scalenia złożyli:

- A. S. i A. S., w części:

a) dotyczącej działki nr [...]przez odmowę jej przyznania na ich współwłasność (w udziałach po 1/3 części), ewentualnie

b) przez odmowę przyznania na współwłasność działki powstałej w wyniku scalenia, oznaczonej nr [...] o powierzchni 0,0093 ha, a w konsekwencji odmowę uznania za zasadne - w całości - złożonych zastrzeżeń do projektu scalenia. Zarzucili:

I. naruszenie prawa materialnego tj.:

1) naruszenie art. 8, art. 10, art. 12 ust. 2 i 3, art. 22 ust. 2, art. 25, art. 27 u.s.w.g. przez uznanie m.in., że A. i A. S. oraz J. W. wyrazili zgodę na podział działki nr [...]oraz przyznanie jej części na rzecz innego uczestnika scalenia; że geodeta-projektant scalenia obiektywnie uwzględniła życzenia co do projektowanych ekwiwalentów, informowała o podstawach scalenia i składanych propozycjach projektowych; że nie zostali pozbawieni czynnego udziału w postępowaniu scaleniowym i mieli możliwość ustosunkowania się do decyzji Komisji, która negatywnie zaopiniowała zastrzeżenia; że zatwierdzony projekt scalenia stanowi optymalne rozwiązanie spornych życzeń skarżących i N. G.;

2) błędną wykładnię art. 1, art. 24 ust. 1 i 2 u.s.w.g. i uznanie, że cele scalenia w ich przypadku zostały spełnione, co skutkowało brakiem uwzględnienia w całości zgłoszonych zastrzeżeń i odmową przyznania całej działki nr [...]; że realizacja celu scalenia nastąpiła w odniesieniu do uczestnika postępowania N. G., w sytuacji gdy przyznana na jej rzecz część działki nr [...] nie poprawia struktury obszarowej prowadzonego przez nią gospodarstwa rolnego i nie tworzy korzystniejszych warunków jego prowadzenia;

II. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie:

- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. przez niewyjaśnienie stanu faktycznego oraz brak wyczerpującego zbadania i błędne rozpatrzenie całości zgromadzonego materiału dowodowego, przez co wydana decyzja narusza słuszny interes skarżących;

- art. 7 w zw. z art. 78 § 1 K.p.a. przez brak uwzględnienia, w całości, zgłoszonych zastrzeżeń do proponowanego sposobu scalenia gruntów, bezzasadne i niezgodne z celem scalenia uwzględnienie żądania N. G. o wydzielenie na jej rzecz części działki nr [...] w sytuacji, gdy jest to sprzeczne z celem scalenia i nie poprawia struktury obszarowej posiadanego przez nią gospodarstwa rolnego;

- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 78 § 1 K.p.a. przez bezzasadne przyjęcie, że skarżący A. S.i wyraził zgodę na podział działki nr [...], przychylając się w ten sposób do żądania zgłoszonego przez N. G.;

- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 78 § 1 K.p.a. przez brak zachowania obiektywizmu przez geodetę, celowe i permanentne wprowadzanie w błąd co do warunków i propozycji scalenia dotyczących działki nr [...]; ferowania interesów i propozycji N. G. z ewidentnym pokrzywdzeniem interesów skarżących;

- art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., zgodnie z którymi organ jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzeć cały materiał dowodowy i na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona;

- art. 77 § 1 i art. 80 w zw. z art. 107 § 3 i art. 11 K.p.a. przez zaniechanie uzasadnienia decyzji w sposób przekonujący, a przede wszystkim brak wyjaśnienia przyczyn podziału działki nr [...], w tym przyczyn, dla których jej część przyznano N. G. niezgodnie z celem scalenia;

- art. 6, 8 i 9 K.p.a. przez naruszenie wynikających z powyższych przepisów zasad postępowania oraz brak bezstronności i równego traktowania uczestników postępowania, a także brak należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które miały wpływ na ustalenie praw;

- A. E. P. i A. P., kwestionując decyzję Starosty w całości, i zarzucając naruszenie:

1) art. 8 ust. 3 u.s.w.g. przez odstąpienie od zasady ekwiwalentności gruntów wymienionej w art. 8 ust. 1 i 2 i przyznanie gruntów o większej wartości niektórym uczestników postępowania z zastosowaniem dopłat w sytuacji, gdy zainteresowani uczestnicy scalenia nie złożyli zgodnego wniosku o wydzielenie im gruntów o innej wartości szacunkowej stosując dopłaty;

2) art. 8 § 1 K.p.a. w zw. z art. 33 ust. 1 u.s.w.g. przez nieuwzględnienie wniosku Zarządu Wspólnoty z [...] listopada 2020 r. podczas sporządzania projektu scalenia, a następnie wydzielenie gruntów objętych wnioskiem jedynie niektórym uczestnikom postępowania, bez poinformowania innych zainteresowanych o możliwości otrzymania atrakcyjniejszych terenów inwestycyjnych;

3) art. 9 i art. 10 § 1 K.p.a. w zw. z art. 33 ust. 1 oraz art. 23 ust. 2 u.s.w.g. przez odmowę udzielenia informacji w toku postępowania o gruntach, ich powierzchni oraz wartościach jakie otrzymują poszczególni uczestnicy scalenia z uwagi na nieokazanie projektu scalenia, a w konsekwencji ograniczeniu przepływu informacji i pozbawienie możliwości realnego udziału w postępowaniu;

4) art. 25 ust. 1 u.s.w.g. przez uniemożliwienie odwołującym czynnego udziału w opiniowaniu zastrzeżeń do projektu scalenia gruntów na posiedzeniu Komisji w dniu [...] maja 2021 r. (wyproszenie na czas opiniowania i podjęcia decyzji);

- U. B.-S. i A. S. w zakresie dotyczącym projektowanego poszerzenia drogi dojazdowej nr [...];

- G. P. który zarzucił naruszenie interesów udziałowców oraz niewydzielenie i nieprzekazanie gruntu na rzecz Gminy S. pod budowę przedszkola w O.

VI.1. Zaskarżoną decyzją z [...] maja 2022 r. Wojewoda P. i orzekł jak wskazano na wstępie, uchylając wyłącznie punkt 1 decyzji Starosty, a w pozostałym zakresie utrzymując ją w mocy.

2. Organ odwoławczy skonstruował decyzję w ten sposób, że na s. 4-9 przedstawił przebieg procedury scaleniowo-podziałowej, wskazał w 11 punktach powody uzasadniające potrzebę przeprowadzenia postępowania scaleniowego (1. poprawa struktury obszarowej poszczególnych gospodarstw rolnych oraz gruntów leśnych, 2. zmniejszenie ilości działek ewidencyjnych, 3. stworzenie działek o kształtach dogodnych do gospodarowania poprzez m.in. zlikwidowanie uciążliwej szachownicy leśnej, 4. dostosowanie granic działek do systemu urządzeń melioracyjnych, rzeźby terenu oraz dróg, 5. zaprojektowanie układu drogowego w sposób poprawiający jego funkcjonalność, 6. zlikwidowanie archaicznej formy władania, jaką są wspólnoty leśne i gruntowe, 7. zaktualizowanie gleboznawczej klasyfikacji gruntów, 8. wydzielenie niezbędnych gruntów na cele infrastruktury technicznej oraz społecznej bez procedury wywłaszczeniowej, 9. uporządkowanie stanów prawnych działek w tym zniesienia większości współwłasności, 10. opracowanie dokumentacji katastralnej o aktualnie wymaganych parametrach technicznych, 11. synchronizowanie dokumentacji katastralnej z zapisami w księgach wieczystych). Następnie Wojewoda odniósł się do zarzutów sformułowanych przez odwołujących.

3. Odnośnie zarzutów A. i A. S. wskazał, że nie znajdują one uzasadnienia.

Jak ustalił Wojewoda, odwołujący do scalenia wnieśli: udział po 1/3 części każdy w działkach nr: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], [...],[...],[...] o łącznej powierzchni 0,68 ha i wartości 35930,65 położonych we wsi O., gm. S., a także udział po 700/109200 każdy we Wspólnocie Gruntowej i Leśnej wsi O. obejmujący działki nr: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] o łącznej powierzchni 201,7516 ha położone we wsi O., gm. S.(jednostka rejestrowa [...]). Nadto A. S.do scalenia wniósł udział 10944/2153696 a A. S. udział 10943/2153696 we Wspólnocie Gruntowej i Leśnej wsi O. obejmujący działki nr: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...]o łącznej powierzchni 22,1279 ha.

Wojewoda wskazał, że z dokumentacji formalno-prawnej "Kwestionariusz życzeń" wynika, że [...] stycznia 2020 r. N. G. złożyła życzenie odnośnie lokalizacji przyszłych ekwiwalentów, tj. za należny jej udział we wspólnocie gruntowej zawnioskowała o wydzielenie ekwiwalentu w działce nr [...] około 105 m2 celem przekazania siostrze właścicielce działki nr [...]oraz w działce nr [...] o powierzchni około 150 m2 w tym samym celu. Wniosła o wydzielenie pozostałego ekwiwalentu w konturze szacunkowym [...]obok jej dzieci.

Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że w dniach [...]-[...] czerwca 2020 r. podczas indywidualnego zaznajomienia uczestników scalenia ze wstępnym projektem rozmieszczenia działek oraz podczas zbierania oświadczeń – uwzględniono życzenie uczestniczki scalenia N. G. wydzielając jej za udział we wspólnocie gruntowej ekwiwalent w trzech działkach o łącznej wartości 63235,56, do czego nie wniosła zastrzeżeń (w tym do projektu działki nr [...]), a dodatkowo sformułowała życzenie wydzielenia z działki nr[...]około 150 m2 od strony działki [...]i wniosła o rozdysponowanie pozostałego ekwiwalentu za dopłatą.

Natomiast, jak wskazał Wojewoda, A. i A. S. w okresie od [...] listopada 2019 r. do [...] stycznia 2020 r. nie wnosili życzeń dotyczących przyszłej lokalizacji gruntów (dokumentacja formalno-prawna "Kwestionariusz życzeń"), jak też nie składali innych wniosków. Podczas indywidualnego zaznajomienia ze wstępnym projektem rozmieszczenia działek oraz zebrania oświadczeń w sprawie projektu: [...] czerwca 2020 r. J. W. wniosła zastrzeżenie do zaproponowanego wydzielenia działki nr [...] o powierzchni 0,6484 ha i wartości 35916,46, wnosząc o wydzielenie ok. 0,05 ha w działce nr [...]; A. S. wniósł o wydzielenie działki nr [...], która sąsiaduje z jego działką [...], a pozostały projekt działki nr [...] przyjął bez zastrzeżeń; A. S. prosił o wydzielenie działki [...], która sąsiaduje z jego działką [...] oraz oświadczył, że pozostały projekt działki nr [...] przyjmuje bez zastrzeżeń ("Kwestionariusz życzeń").

Jak wskazał Wojewoda, zaproponowano zmianę polegającą na zmniejszeniu powierzchni i wartości działki nr [...] do powierzchni wynoszącej 0,6238 ha i wartości 34696,69 oraz wydzieleniu na rzecz A.i A. S. oraz J. W. działki nr [...] o powierzchni 0,0444 ha i wartości 1243,20. Spowodowało to zmniejszenie działki nr [...] do powierzchni 0,0150 ha wydzielonej na rzecz N. G.

W dniu [...] kwietnia 2021 r. A. S., A. S. zapoznali się z okazanym projektem, co potwierdzili własnoręcznymi podpisami. Opisany powyżej protokół potwierdza także, że zrezygnowali oni z zapoznania się z wyznaczonymi działkami w terenie, co również potwierdzili własnoręcznymi podpisami.

Ponadto za udziały we Wspólnocie Gruntowej i Leśnej wsi O. zostały zaprojektowane odpowiednio działki: na rzecz A. S. za udział wynoszący łącznie 71779,38 została zaprojektowana działka nr [...] o powierzchni 1,1602 ha i wartości 71787, 22, którą ww. przyjął bez zastrzeżeń. Natomiast na rzecz A. S. za udział wynoszący łącznie 71779,04 została zaprojektowana działka nr [...] o powierzchni 1,1979 ha i wartości 71786,44, którą ww. przyjął bez zastrzeżeń.

Organ drugiej instancji wskazał, że [...] kwietnia 2021 r. geodeta-projektant okazała A. i A. S. zaprojektowany i wyznaczony na gruncie projekt scalenia, poinformowała o obszarze i szacunku wydzielonych na ich rzecz gruntów oraz o możliwości składania zastrzeżeń do projektu w terminie 14 dni od dnia jego okazania.

W piśmie z [...] kwietnia 2021 r. ww. złożyli zastrzeżenia do projektu scalenia gruntów wnosząc o odstąpienie od podziału działki nr [...]i przyznanie jej na wyłączną współwłasność A. i A. S. oraz J. W., lub przyznaniu powstałej w wyniku scalenia działki nr [...] na ich wyłączną współwłasność oraz J. W. Uzasadniając zastrzeżenia wskazali, że nie wszyscy z nich wyrazili zgodę na projektowany podział działki nr [...]i w rezultacie wszyscy z nich wycofali propozycje podziału. Natomiast proponowane przez nich zmiany umożliwią im korzystniejsze warunki zagospodarowania prowadzonego gospodarstwa rolnego na działce [...].

Wojewoda ustalił, że zastrzeżenia A. i A. S. oraz J. W. zostały zbadane i rozpatrzone przez Komisję [...] maja 2021 r. (sporządzono protokół) w ten sposób, że zostały jednomyślnie odrzucone. Komisja jednak zaproponowała zmiany polegające na powiększeniu działki nr [...] o część działki nr [...]. Jak wskazał organ odwoławczy, A. S., J. W. i N. G. zaakceptowali powyższą propozycję, natomiast A. S. nie wyraził zgody na przyjęcie zmiany (tom VII k. 83-86).

Zaproponowane przez Komisję zmiany projektu scalenia zostały rozpoznane przez Starostę i utrwalone w piśmie z [...] maja 2021 r. Starosta poparł propozycję Komisji polegającą na powiększeniu nowo zaprojektowanej działki nr [...] przyznanej w projekcie scalenia na rzecz A. S., A. S. i J. W. o część wydzieloną z działki [...] przyznanej w projekcie scalenia na rzecz N. G. (tom VII k. 201).

Na podstawie powyżej przedstawionego przebiegu prac scaleniowych w odniesieniu do A. i A. S. Wojewoda stwierdził, że A. S. oraz J. W. wyrazili zgodę na podział działki nr [...]oraz przyznanie jej części na rzecz innego uczestnika scalenia tj. N. G. Wywiódł również, że geodeta-projektant uwzględniała w miarę możliwości życzenia do projektowanych ekwiwalentów składane w okresie od [...] listopada 2019 r. do [...] stycznia 2020 r. wpisując je, a także inne wnioski (o pomniejszenie lub powiększenie gospodarstwa oraz o zniesienie współwłasności) do "Kwestionariusza życzeń". A. i A. S. nie wnosili żadnych życzeń oraz nie sformułowali wniosków, a dopiero w okresie indywidualnego zaznajomienia ze wstępnym projektem rozmieszczenia działek tj. [...] - [...] czerwca 2020 r. nie zgodzili się na wydzielenie należnego ekwiwalentu za udział we wspólnocie na rzecz uczestnika scalenia N. G. Dlatego, w ocenie organu odwoławczego, zarzut braku obiektywizmu geodety-projektanta przy uwzględnianiu życzeń, co do projektowanych ekwiwalentów, nie znajduje uzasadnienia. Dodał, że każdy z uczestników scalenia oczekuje poprawy warunków gospodarowania gruntami, co rodzi konflikty i wywołuje konieczność wypracowania kompromisu. W przedmiotowej sprawie skala przedsięwzięcia wymagała szczególnej staranności, co mimo skali przedsięwzięcia zostało dochowane.

4. Organ drugiej instancji za bezzasadne uznał również zarzuty odwołania A. E.i A. P.

Ustalił na podstawie dokumentacji scalenia, że do scalenia ww. wnieśli:

1. działki nr: [...],[...],[...],[...],[...] o łącznej powierzchni 0,18 ha położone we wsi O., gm. S.,

2. udział 600/109200 we Wspólnocie Gruntowej i Leśnej wsi O. obejmujący działki nr: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] o łącznej powierzchni 201,7516 ha położone we wsi O., gm. S.,

3. udział 13436/2153696 we Wspólnocie Gruntowej i Leśnej wsi O.obejmujący działki nr: [...],[...] , [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] o łącznej powierzchni 22,1279 ha położone we wsi O., gm. S.

Łącznie do scalenia wnieśli nieruchomości o wartości 71480,16.

Wojewoda wskazał na podstawie dokumentacji formalno-prawnej "Kwestionariusz życzeń", że [...] grudnia 2019 r. A. E. i A. P. złożyli życzenia odnośnie lokalizacji przyszłych ekwiwalentów wnosząc o wydzielenie działki w szachownicy leśnej w kompleksie działek nr [...]-[...], ewentualnie w kompleksie działek nr [...] -[...] z możliwością powiększenia za dopłatą o około 2 ha. Wnieśli także o wydzielenie ekwiwalentu za udział we wspólnocie w działce nr [...] pomiędzy drogą wyjeżdżoną a linią wysokiego napięcia z możliwością powiększenia o około 2 ha. Następnie w dniach [...] -[...] czerwca 2020 r. geodeta-projektant indywidualnie zaznajomiła zainteresowanych uczestników scalenia gruntów ze wstępnym projektem rozmieszczenia działek oraz zebrała oświadczenia w sprawie tegoż projektu. Zgodnie z życzeniem ww. uczestników scalenia ekwiwalent należny za nieruchomości oraz udział we wspólnocie gruntowej i leśnej został im wydzielony w dwóch działkach nr: [...] i [...] o łącznej powierzchni 3,2226 ha i wartości 97923,66. W dniu [...] czerwca 2020 r. oświadczyli oni, że w stosunku do działki nr [...] nie wnoszą zastrzeżeń, natomiast wnieśli o przeniesienie pozostałego ekwiwalentu w użytki zielone nowoprojektowanej działki nr [...]. Z kolei oświadczeniem z [...] lipca 2020 r. A. E. i A. P. wnieśli o wydzielenie należnego ekwiwalentu w działce nr [...] (roboczy nr) z możliwością powiększenia o wartość około 26.400 zł. ("Kwestionariusz życzeń "). Kolejno wnioskiem z [...] lipca 2020 r. zwrócili się o przyznanie gruntów na powiększenie obszaru gospodarstwa o około 26.400,00 zł (" Kwestionariusz życzeń "). W dniu [...] kwietnia 2021 r. geodeta-projektant okazała zaprojektowany i wyznaczony na gruncie projekt scalenia. W ramach okazania ww. zostali poinformowani o obszarze i szacunku wydzielonych na ich rzecz gruntów oraz o możliwości składania zastrzeżeń do projektu. Protokół z okazania projektu scalenia obiektu O., gm. S. potwierdza, że [...] kwietnia 2021 r. A. E. i A. P. zapoznali się z okazanym projektem, jak również zapoznali się z wyznaczonymi działkami w terenie, które to czynności potwierdzili własnoręcznymi podpisami. Następnie w piśmie z [...] kwietnia 2021 r. wnieśli zastrzeżenia do projektu scalenia gruntów, które zostały jednoznacznie negatywnie zaopiniowane prze Komisję na posiedzeniu [...] maja 2021 r. Na posiedzeniu tym A. E. i A. P. wnieśli o zmianę projektu scalenia gruntów i przydzieleniu działki nr [...] zgodnie z przysługującym udziałem we wspólnocie gruntowej (tom VII k. 91), jednak i ten wniosek Komisja odrzuciła. Przedstawiła propozycję zmiany polegającą na wydzieleniu należnego ekwiwalentu z działek należących do Skarbu Państwa (nr [...]), jednak ten wniosek odrzucili uczestnicy scalenia. Ostatecznie odmówili podpisania protokołu z posiedzenia Komisji w dniu [...] maja 2021 r. Starosta dokonał rozpatrzenia zastrzeżeń w piśmie z [...] maja 2021 r. uznając je za niezasadne.

W ocenie organu odwoławczego, przebieg prac scaleniowych potwierdza czynny udział małżonków P. na każdym etapie postępowania scaleniowego (tom III k: 100, 136; tom V k: 47, 194, 198, 205, 265, 288, 295; tom VII k.: 99, 261). Odnosząc się do zarzutu odmowy udzielania informacji Wojewoda zauważył, że zarzut trudno jest powiązać go z indywidualnym interesem uczestników scalenia, zaś ustosunkowując się do zarzutu nieinformowania o możliwości otrzymania atrakcyjniejszych terenów inwestycyjnych - wskazał na art. 1 ust 1 u.s.w.g., który określa cel scalenia gruntów. W tym kontekście Wojewoda wyjaśnił, że małżonkowie P. za pięć działek o łącznej powierzchni 0,18 ha + udział 600/109200 we Wspólnocie obejmujący działki o łącznej powierzchni 201,7516 ha oraz udział 13436/2153696 we Wspólnocie obejmujący działki o łącznej powierzchni 22,1279 ha otrzymali dwie działki o łącznej powierzchni 3,2226 ha. Za nieruchomości o wartości 71480,16 otrzymali nieruchomości o wartości 97923,66, co świadczy o zachowaniu wymagań wynikających z art. 8 ust. 1 i 2 oraz art. 14 ust. 2 u.s.w.g. Organ drugiej instancji zauważył, że ww. złożyli [...] grudnia 2019 r. wniosek o przyznanie gruntów na powiększenie obszaru gospodarstwa o około 4 ha za dopłatą oraz wniosek z [...] lipca 2020 r. o przyznanie gruntów na powiększenie obszaru gospodarstwa o około 26.400,00 zł. Odnośnie z kolei zarzutu naruszenia art. 25 ust 1 u.s.w.g. wywiódł, że z przekazanych akt sprawy wynika, że zgłaszającym zastrzeżenia zapewniono udział w posiedzeniu Komisji, informując następnie o sposobie rozpatrzenia zastrzeżenia (co wynika z protokołu, tom VII k. 94-97).

5. Odnosząc się do pozostałych odwołań Wojewoda wskazał, że:

- w przypadku odwołania U. B.-S. i A. S.: wydzielona w wyniku scalenia działka nr [...] (droga gminna) została zaprojektowana w sposób poprawiający funkcjonalność istniejącego układu drogowego. Spowodowało to istotną poprawę warunków gospodarowania na innych działkach, uzasadniającą w łącznym rozrachunku przyjęte rozwiązanie;

- w przypadku odwołania G. P.: uczestnik scalenia przyjął wydzielony mu ekwiwalent bez zastrzeżeń ("Kwestionariusz życzeń").

W pozostałym zakresie Wojewoda wyjaśnił, że Gmina S. wniosła do scalenia grunty o łącznej powierzchni 6,67179 ha, które zostały oszacowane na wartość 297677,89, a w postępowaniu na jej rzecz zaprojektowano i wydzielono 34 działki o powierzchni 13,2417 ha i wartości 473546,94. Burmistrz S. zaakceptował projekt scalenia i zasady objęcia gruntów w posiadanie bez zastrzeżeń.

VII. 1. Skargi od decyzji Wojewody wnieśli A. E. P. i A. P. oraz A. i A. S..

2. A. E. i A. P. zarzucili naruszenie:

- art 8 ust. 3 u.s.w.g. polegające na błędnym uznaniu, iż prawidłowym było odstąpienie przez organ od zasady ekwiwalentności gruntów wymienionej w art. 8 ust. 1 i 2 ustawy i przyznanie gruntów o większej wartości niektórym uczestnikom postępowania z zastosowaniem dopłat w sytuacji, gdy zainteresowani uczestnicy scalenia nie złożyli zgodnego wniosku o wydzielenie im gruntów o innej wartości szacunkowej stosując dopłaty;

- naruszenie art. 8 § 1 K.p.a. przez niezauważenie błędu organu pierwszej instancji polegającego na prowadzeniu postępowania z naruszeniem zasad bezstronności i równego traktowania, w wyniku czego doszło do sporządzania projektu scalenia z wydzieleniem gruntów o nierównej wartości z jednoczesną gratyfikacją wyłącznie niektórych uczestników postępowania, z uwagi na niepoinformowanie innych o możliwości otrzymania terenów po "starej żwirowni" (działka nr [...]);

- naruszenie art 9, art. 10 § 1 oraz art 138 § 2 K.p.a. w zw. z art. 33 ust. 1 oraz art. 23 ust. 2 u.s.w.g. objawiające się nienależytą kontrolą instancyjną, a w konsekwencji niedopatrzeniem się naruszenia przepisów postępowania skutkujących niewyjaśnieniem w sposób prawidłowy istoty sprawy polegającego na odmowie udzielenia w toku postępowania pierwszoinstancyjnego informacji o gruntach, ich powierzchniach oraz wartościach jakie otrzymają poszczególne osoby będące uczestnikami postępowania scaleniowego, z uwagi na nieokazanie projektu scalenia, a w konsekwencji ograniczeniu przepływu informacji i pozbawienie uczestników możliwości realnego udziału w toczącym się postępowaniu;

- naruszenie art. 25 ust. 1 u.s.w.g. oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 33 ust. 1 u.s.w.g. przez niewszechstronną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego i uznanie, iż nie doszło do uniemożliwienia skarżącym czynnego udziału w opiniowaniu wniesionych zastrzeżeń do projektu scalania gruntów na posiedzeniu Komisji [...] maja 2021 r. z uwagi ich wyproszenie na czas opiniowania i podjęcia decyzji przez Komisję, a w konsekwencji niemożności wykazania swoich racji;

- art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art 33 ust 1 u.s.w.g. przez utrzymanie w mocy decyzji Starosty w sytuacji, gdy charakter naruszeń wskazanych w zarzutach uzasadniał uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu skarżący wskazali, że z uwagi na nietransparentność postępowania, pozbawienie ich czynnego udziału w postępowaniu scaleniowym, nieudzielanie informacji o działkach przyznanych innym uczestnikom scalenia, brak bezstronności i równego traktowania – pozbawieni zostali możliwości wyboru ekwiwalentu gruntów w przeciwieństwie do niektórych członków wspólnoty. Zaakcentowali również, że nie wyrazili zgody na stosowanie dopłat. Wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w części, tj. co do rozstrzygnięcia punktu 2 wraz z poprzedzającą ją decyzją Starosty w całości co do rozstrzygnięć z punktów II-VI i przekazanie sprawy w tym zakresie Staroście do ponownego rozpatrzenia.

3. A.i A. S. zarzucili:

I. naruszenie prawa materialnego:

1) art. 1 ust. 1 w związku z art. 24 ust. 1 i 2 u.s.w.g. przez uznanie, że:

a) zasady i cele scalenia gruntów w odniesieniu do skarżących uczestników zostały osiągnięte, co poprawiło strukturę obszarową posiadanego przez nich gospodarstwa rolnego, a także skutkowało brakiem uwzględnienia w całości zgłoszonych zastrzeżeń do projektu scalenia i odmową rozdysponowania na ich rzecz działki nr [...] - w całości;

b) realizacja celu scalenia nastąpiła na rzecz uczestnika postępowania N. G., przez przyznanie na jej rzecz części działki nr [...], która nie poprawia struktury obszarowej posiadanych przez nią gruntów i nie służy stworzeniu korzystniejszych warunków gospodarowania w rolnictwie, a nadto uwzględnia interesy osób trzecich nieuczestniczących w scaleniu;

2) art. 1 ust. 1 w związku z art. 1 ust. 2 pkt 5 u.s.w.g. przez przyjęcie, że cel scalenia może być zrealizowany wobec innego niż właściciel lub użytkownik gruntu położonego na obszarze scalenia lub inwestora - podmiotu;

3) art. 8 ust. 2 u.s.w.g. przez przyjęcie, że podział działki nr [...] był gospodarczo uzasadniony w sytuacji, gdy wydzielona powierzchnia nie miała wpływu na poprawienie struktury obszarowej gruntów uczestnika postępowania N. G.;

4) art. 10, art. 12 ust. 2 i 3, art. 22 ust. 2, art. 25, art. 27 u.s.w.g. przez uznanie m.in., że :

a) skarżący oraz J. W., jako właściciele gospodarstwa rolnego prowadzonego m.in. na działce nr [...], zaakceptowali propozycję podziału działki nr [...] oraz przyznanie jej części na rzecz innego uczestnika scalenia;

b) projektant scalenia obiektywnie uwzględniała życzenia co do projektowanych ekwiwalentów oraz informowała skarżących o podstawach scalenia i składanych propozycjach projektowych;

c) skarżącym w trakcie postępowania scaleniowego został zapewniony czynny udział oraz mieli możliwość ustosunkowania się do decyzji Komisji, która negatywnie zaopiniowała zgłoszone przez nich zastrzeżenia do projektu scalenia;

d) zatwierdzony projekt scalenia gruntów uwzględnia interesy skarżących oraz stanowi optymalne rozwiązanie spornych życzeń skarżących i N. G.;

II. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie, tj.:

1) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. przez zaniechanie wyjaśnienia stanu faktycznego oraz brak wyczerpującego zebrania i błędne rozpatrzenie całości zgromadzonego materiału dowodowego, przez co wydana została decyzja naruszająca słuszny interes skarżących;

2) art. 7 w zw. z art. 78 § 1 K.p.a. przez brak uwzględnienia, w całości, zgłoszonych przez skarżących zastrzeżeń co do proponowanego sposobu scalenia gruntów; bezzasadne i niezgodne z celem scalenia uwzględnienie żądania zgłoszonego przez uczestnika postępowania N. G. polegającego na wydzieleniu na jej rzecz części działki nr [...] w sytuacji, gdy przyznanie części tej działki był sprzeczne z celem scalenia i nie służyło poprawie struktury obszarowej posiadanego przez uczestnika postępowania N. G. gospodarstwa rolnego;

3) art. 7 w zw. z art. 77 i art. 78 § 1 K.p.a. przez bezzasadne przyjęcie, że skarżący na posiedzeniu Komisji [...] maja 2021 r. wyrazili zgodę na proponowany podział działki nr [...], akceptując w ten sposób żądanie zgłoszone przez N. G.;

4) art. 7 w zw. z art. 77 i art. 78 § 1 K.p.a. przez brak zachowania obiektywizmu przez geodetę i autorkę projektu scalenia, celowe i permanentne wprowadzanie skarżących w błąd co do warunków i propozycji scalenia dotyczących działki nr [...]; odmowę uwzględniania życzenia A. S. złożonego w okresie od [...] listopada 2019 r. do [...] stycznia 2020 r. dotyczącego działki nr [...];

5) art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., zgodnie z którymi organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona;

6) art. 77 w zw. z art. 80 w zw. z art. 107 § 3 i art. 11 K.p.a. przez zaniechanie uzasadnienia decyzji w sposób przekonujący, a przede wszystkim brak wyjaśnienia przyczyn, dla których Komisja jednomyślnie odrzuciła zastrzeżenia do projektu scalenia, w tym również przyczyn, dla których część działki nr [...] została przyznana na rzecz uczestnika N. G., niezgodnie z celem scalenia;

7) art. 6, 8 i 9 K.p.a. przez naruszenie wynikających z powyższych przepisów zasad postępowania oraz brak bezstronności i równego traktowania uczestników postępowania, a także brak należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które miały wpływ na ustalenie praw skarżących w postępowaniu.

Zdaniem skarżących, zatwierdzony projekt scalenia nie realizuje podstawowego celu scalenia polegającego na poprawie struktury obszarowej prowadzonego przez nich gospodarstwa. Podkreślili, że nie byli należycie informowani o możliwości czynnego udziału w postępowaniu.

VIII. W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie.

Odnosząc się do skargi A. E. i A. P. Wojewoda wskazał, że powierzchnia ich gospodarstwa przed scaleniem wynosiła 1,4265 ha a po scaleniu wynosi 3,2226 ha. Skarżący składali wnioski o powiększenie gospodarstwa rolnego, które zostały rozpoznane pozytywnie. Na etapie postępowania prowadzonego w pierwszej instancji skarżący nie składali wniosków o przydzielenie gruntów po "starej żwirowni". Wnieśli zastrzeżenia do projektu scalenia, jednak przed jego zatwierdzeniem decyzją Starosty zostały one uznane za bezzasadne. Z akt organu pierwszej instancji wynika, że zapewniono im udział w posiedzeniu Komisji, brali także udział w zebraniach ogólnych uczestników scalenia.

Odnosząc się do skargi A.i A. S. Wojewoda wskazał, że różnica w powierzchni należących do skarżących i J. W. gruntów przed scaleniem i po scaleniu wynosi – 0,9%, natomiast różnica w wartości wynosi +0,47%. Scalenie gruntów poprawiło strukturę obszarową gruntów skarżących w taki sposób, że z 12 działek przed scaleniem, których łączna powierzchnia wynosiła 0,68 ha, wydzielono 2 działki o łącznej powierzchni 0,6739 ha, w tym jedną o nr[...], bezpośrednio sąsiadującą z działką siedliskową skarżących nr [...]. Zarzut nr 2 organ uznał za bezpodstawny, gdyż nie został odniesiony do stanu faktycznego sprawy, a zarzut braku poprawy struktury obszarowej gospodarstwa uczestnika postępowania N. G. ocenił jako niedotyczący sytuacji skarżących. Organ drugiej instancji zwrócił uwagę, że każda ze stron mogła aktywnie uczestniczyć w pracach scaleniowych. Skarżący nie wnosili życzeń dotyczących przyszłej lokalizacji gruntów, a dopiero w okresie indywidulanego zapoznania ze wstępnym projektem w dniach [...] -[...] czerwca 2020 r. nie zgodzili się na wydzielenie należnego ekwiwalentu na rzecz innego uczestnika scalenia. Zarzut dotyczący braku obiektywizmu geodety-projektanta nie znajduje potwierdzenia w dokumentacji technicznej. Skarżący brali czynny udział w postępowaniu.

IX. Podczas rozprawy w dniu [...] listopada 2022 r.:

- skarżący A. P. wskazał, że "nie chce tych działek, które zostały mu przyznane"; chciałby działki na terenie dawnej żwirowni. Uiścił dopłatę, bo musiał. Różnica między działkami, które dostał, a działkami, które chciał otrzymać leży w ich położeniu, bowiem otrzymałem działki na obrzeżach, a działki na żwirowni są więcej warte. Był z żoną na zebraniu [...] maja 2021 roku, ale zostali wyproszeni na moment opiniowania, dlatego nie podpisali protokołu;

- skarżący A. S. wyjaśnił, że działka nr [...] ma około 1500 m2, prowadzone jest na niej gospodarstwo rolne; działka nr [...] stanowiła nieużytek. Na pytanie sądu w jaki sposób działka nr [...] o powierzchni 93 m2 przyczyniłaby się do poprawy struktury gospodarstwa rolnego, skarżący wyjaśnił, że działka ta po rozebraniu starego budynku mieszkalnego umożliwiłaby dojazd do drogi. Skarżący posiada bowiem budynek mieszkalny na działce nr [...], dalej w kierunku północnym stoi stodoła, za nią chlew, a naprzeciwko działki nr [...] stoi stary budynek mieszkalny, który rozebrałby w celu ułatwienia dojazdu z drogi do budynków gospodarczych. Drogą od strony południowej nie chce jeździć, bo jest uczęszczana i duży jest na niej ruch. Przyznana mu działka nr [...] o powierzchni 501 m2 stanowiła nieużytek, między nią a działką nr [...] stoi ogrodzenie. Skarżący wyjaśnił, że wzdłuż granicy działki nr [...] i działki nr [...] stoją budynki, to znaczy w różnej odległości od granicy, ale blisko niej. Wskazał, że "Gdy usłyszał, że działka nr [...] o powierzchni 93 m2 jest zarezerwowana, zrezygnowany wyszedł z budynku i nie złożył na piśmie życzenia przyznania działki";

- stanowisko sformułował również uczestnik postępowania G. P.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

X. Skargi podlegają oddaleniu.

Sądowoadministracyjna kontrola działalności administracji publicznej jest sprawowana pod względem zgodności z prawem (z wyłączeniem zasad słuszności i współżycia społecznego). W ramach tej kontroli sąd zobowiązany jest do uchylenia decyzji lub stwierdzenia jej nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy decyzja dotknięta jest naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: P.p.s.a.). Powyższe oznacza, że nie każde naruszenie prawa stwierdzone przez sąd powoduje konieczność wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego ale wyłącznie takie, który miało wpływ na wynik sprawy (w przypadku naruszenia prawa materialnego) lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (w przypadku naruszenia prawa procesowego). Niestwierdzenie takich naruszeń oraz innych prowadzących do stwierdzenia nieważności decyzji (lub stwierdzenia jej niezgodności z prawem) prowadzi do oddalenia skargi na zasadzie art. 151 P.p.s.a.

Przeprowadzając kontrolę legalności postępowania scaleniowego obiektu Ogrodniczki w wyżej zakreślonych granicach, sąd nie stwierdził podstaw do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Nie wystąpiły bowiem wady zarzucone w skardze, które miałyby wpływ na wynik sprawy, jak i innych wad sąd nie stwierdził z urzędu nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi (art. 134 P.p.s.a.). Sąd przy tym brał pod uwagę brzmienie u.s.w.g. na datę kolejnych czynności scaleniowych oraz w dacie wydawania decyzji zatwierdzających projekt scalenia, z uwagi na to, że postępowanie było rozciągnięte w czasie na kilka lat.

XI. Postępowanie scaleniowe obiektu Ogrodniczki gmina Supraśl zostało wszczęte na wniosek właścicieli gruntów, których łączny obszar obejmował 93, 9 % projektowanego obszaru scalenia, podczas gdy ustawa wymaga wniosku właścicieli gruntów przekraczających połowę tego obszaru (art. 3 ust. 2 u.s.w.g.). W ramach postępowania scaleniowego dokonano również podziału Wspólnoty Gruntowej i Leśnej wsi O., stosownie do treści art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (Dz. U. z 2022 r., poz. 140 ze zm.), zgodnie z którym podział wspólnoty gruntowej następuje wyłącznie w razie objęcia jej gruntów scaleniem, za zgodą bezwzględnej większości osób uprawnionych do udziału w tej wspólnocie. Wnioski o dokonanie scalenia i podziału, dowodzące zachowania wszystkich ww. warunków, zawiera dokumentacja znajdująca się w tomie I akt administracyjnych.

Zdaniem sądu, w sprawie nie budzi wątpliwości prawidłowość przebiegu postępowania scaleniowego, w którym postanowieniem z [...] sierpnia 2018 r. doszło do jego wszczęcia i określenia obszaru scalenia oraz terminu zakończenia prac scaleniowych, ustalenia wykazu uczestników scalenia gruntów, upoważnienia geodety, wstrzymania wydawania zezwoleń na wyrąb drzew oraz sformułowano stosowne pouczenia, w tym o zaskarżeniu – art. 7 u.s.w.g. (k. 81 tom III akt adm.), a następnie kolejnymi postanowieniami dokonywano zmiany obszaru scalenia. Należy podkreślić, że organy dochowały wymagań art. 31 u.s.w.g. odnośnie zawiadamiania uczestników postępowania przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłoszenia, w tym o terminach zebrań, wyłożeniu do publicznego wglądu wyników oszacowania, terminie okazania projektu scalenia. Zawiadomienia te i publiczne obwieszczenia zostały szczegółowo omówione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewody, co odzwierciedlają akta postępowania administracyjnego. Należy jedynie zwrócić uwagę, że między wydaniem w sprawie niniejszej decyzji w pierwszej i drugiej instancji zmieniły się przepisy u.s.w.g., w tym m.in. art. 31. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o scalaniu i wymianie gruntów, ustawy o utracie mocy prawnej niektórych ksiąg wieczystych oraz ustawy o drogach publicznych (Dz. U. z 2022 r., poz. 32 ze zm.), do postępowań scaleniowych lub wymiennych wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy (tj. przed 10 lutego 2022 r.) stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z tym że: 1) przepisy art. 7 ust. 3 i 4 oraz art. 31 ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym; 2) nie stosuje się przepisów art. 7a, art. 7b oraz art. 10 ust. 1 pkt 6 i 7 ustawy zmienianej w art. 1. Zdaniem sądu, nie doszło do naruszenia ww. przepisów materialnoprawnych i przepisów intertemporalnych.

Kontrola postępowania pod względem formalnym w pozostałym zakresie również wypada pozytywnie. Zachowano wymaganą kolejność czynności scaleniowych po wszczęciu postępowania, tj. wybrano radę uczestników scalenia składającą się z 9 osób (przy wymaganej liczbie 3-12, gdy liczba uczestników scalenia przekracza 10 osób – art. 9 ust. 1 u.s.w.g.; wybór ten uzupełniono [...] czerwca 2020 r.); wybrano przedstawicieli do Komisji pełniącej funkcje doradcze – art. 10 u.s.w.g.; określono w drodze uchwały zasady szacunku (uchwała z [...] czerwca 2019 r.), opracowano wyniki oszacowania podając je do wiadomości na zebraniu uczestników scalenia [...] listopada 2019 r. i następnie do publicznego wglądu wraz z pouczeniem o możliwości zgłoszenia zastrzeżeń, które nie wpłynęły (art. 11, art. 12), następnie podjęto uchwałę [...] listopada 2019 r. o wyrażeniu zgody na dokonany szacunek przeliczając spełnienie wymaganej większości i ustalając wypełnienie wymogu obecności co najmniej połowy liczby uczestników scalenia - 51% (art. 13 ust. 1 u.s.w.g., podjęto uchwałę przy obecności 72 uczestników scalenia, tj. 72 osób, k. 286, 292, 293 tom V akt adm.); w okresie listopad 2019 r. – styczeń 2020 r. dokonano zebrania życzeń i wpisania ich przez geodetę do kwestionariusza życzeń (vide odrębna teczka "Kwestionariusze życzeń"); uzyskano decyzję o stwierdzeniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko (k. 16 tom VI akt adm.); sporządzono wstępny projekt scalenia i zapoznano z nim uczestników scalenia na zebraniu [...] czerwca 2020 r. (k. 103 tom VI); sporządzono projekt scalenia, który okazano uczestnikom scalenia w kwietniu 2021 r. pouczając o możliwości składania na piśmie zastrzeżeń (odrębna teczka akt adm.), których wpłynęło siedem; odbyło się posiedzenie Komisji pełniącej funkcje doradcze, która [...] maja 2021 r. zaopiniowała zastrzeżenia (art. 25 ust. 1 u.s.w.g.), a Starosta rozpatrzył je w piśmie z [...] maja 2021 r. (art. 24 ust. 2); [...] czerwca 2021 r. okazano zmieniony projekt scalenia (art. 26), a wobec braku zgłoszenia zastrzeżeń przez większość uczestników scalenia (at. 27 ust. 1) doszło do zatwierdzenia projektu scalenia wraz z podziałem gruntów Wspólnoty na zasadzie art. 27 ust. 3 u.s.w.g., tj. decyzją Starosty z [...] grudnia 2021 r., które to rozstrzygnięcie podano do publicznej wiadomości na zebraniu uczestników scalenia [...] grudnia 2021 r. (sporządzono protokół, k. 362 tom VII), a następnie podano do publicznej wiadomości (art. 28 u.s.w.g.). Odwołania, które wpłynęły, Wojewoda rozpoznał zaskarżoną decyzją, która nie budzi zastrzeżeń z punktu widzenia legalności. W szczególności prawidłowo organ odwoławczy uchylił punkt pierwszy decyzji Starosty, bowiem doprecyzowanie obszaru scalenia mogło nastąpił w samej treści rozstrzygnięcia o zatwierdzeniu projektu scalenia (vide s. 20 decyzji Wojewody). Punkt 1 decyzji Starosty nie odzwierciedlał wymagań dla takiej decyzji wynikających z art. 27 ust. 4 pkt 1 u.s.w.g., bowiem decyzją "zatwierdza się granice i powierzchnię obszaru scalenia lub wymiany gruntów" a nie dokonuje zmiany obszaru scalenia. Zatwierdzenie obejmuje powierzchnię, co do której procedowano i może uwzględniać niewielkie modyfikacje wynikające z precyzyjnych sposobów wyliczeń powierzchni. W istocie decyzja Wojewody została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., z tym że zwrot "w pozostałej części utrzymać w mocy" oznacza w istocie orzeczenie w sposób identyczny jak w punktach II-VI decyzji Starosty. Takie sformułowanie zaskarżonej decyzji nie ma żadnego wpływu na wynik sprawy, zresztą skarżący punktu 1. rozstrzygnięcia Wojewody nie kwestionują.

Dodatkowo wskazać należy, że w pozostałym zakresie zaskarżone decyzje spełniają wszelkie wymagania decyzji administracyjnych kończących postępowanie, w szczególności decyzja organu odwoławczego rozpoznaje wszystkie odwołania oraz precyzyjnie odnosi się do sformułowanych w nich zarzutów wypełniając wyczerpująco wymaganie art. 107 § 3 K.p.a.

XII. 1. Zasadniczy spór sprowadzał się natomiast do zakwestionowania przez skarżących wyników scalenia w zakresie, w jakim odnoszą się one do przyznanych im ekwiwalentów oraz odnoszą się do zapewnienia skarżącym udziału w postępowaniu i informowania o podejmowanych czynnościach i etapach scalenia. Zarzuty te nie podważają jednak legalności zaskarżonej decyzji, tj. nie wywołują skutków, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.s.w.g., celem scalenia gruntów jest tworzenie korzystniejszych warunków gospodarowania w rolnictwie i leśnictwie poprzez poprawę struktury obszarowej gospodarstw rolnych, lasów i gruntów leśnych, racjonalne ukształtowanie rozłogów gruntów, dostosowanie granic nieruchomości do systemu urządzeń melioracji wodnych, dróg oraz rzeźby terenu.

2. Zdaniem sądu, w przypadku skarżących A. S. i A. S. powyższy cel został osiągnięty. Skarżący wraz z J. W. wnieśli do obszaru scalenia działki, w których przed scaleniem posiadali jako współwłaściciele udziały po 1/3, zaś A. i A. S. niezależnie wnieśli odrębne udziały we Wspólnocie Gruntowej i Leśnej wsi O. Zaznaczyć należy, że skarżący nie kwestionują expressis verbis ekwiwalentu przyznanego im za udział we Wspólnocie. Kwestionują przyznany ekwiwalent za udział we współwłasności wraz z J. W. - nie zgadzając się na dokonanie podziału działki nr [...] i przyznanie im tylko jej części z wyłączeniem 93 m2, o które w istocie toczy się spór z udziałem tych skarżących.

Wskazać więc trzeba, że działka nr [...] (numer sprzed scalenia) graniczyła z będącą przedmiotem współwłasności skarżących i J. W. działką nr [...] o powierzchni około 1500 m2 nieobjętą scaleniem, na której znajdują się zabudowania gospodarstwa rolnego skarżących (vide także oświadczenie na rozprawie przed sądem). Z działki nr [...] ostatecznie, na mocy zaskarżonej decyzji, powstały dwie działki: nr [...] o powierzchni 0,0501 ha bezpośrednio granicząca z działką skarżących nr 150/4 (i im przyznana) oraz działka nr[...] o powierzchni 0,0093 ha (przyznana innemu uczestnikowi scalenia – N. G., jako granicząca z działką nr [...] nieobjętą scaleniem). Dodać należy, że N. G. przyznano również działkę nr [...] o wielkości 0,0104 ha położoną z drugiej strony działki nr [...]. Istotnie, zastrzeżenia budzi lakoniczne stanowisko organów odnośnie zarzutów skarżących o nieprzyznaniu im dawnej działki nr [...] w całości. Jednak wątpliwości ulegają wyjaśnieniu, gdy ww. zarzuty skarżących zostaną rozpatrzone i zestawione z całokształtem okoliczności scalenia oraz poscaleniowej sytuacji obszarowej skarżących. Wynik tej konfrontacji nie pozwala stwierdzić naruszenia prawa procesowego bądź materialnego (zarzuconego w skardze) uzasadniającego uchylenie zaskarżonej decyzji z uwagi na uchybienie interesu prawnego skarżących S.

W szczególności bowiem, wbrew zarzutom naruszenia art. 1 ust. 1 u.s.w.g., doszło do poprawy struktury obszarowej gospodarstwa rolnego skarżących S. Z dwunastu działek o powierzchni łącznej 0,68 ha i wartości 35930, 65 posiadanych w udziałach po 1/3 otrzymali dwie działki: nr [...] i nr [...] o łącznej powierzchni 0,6739 ha i wartości 36 099, 49, w tym działkę nr [...] o powierzchni 0,0501 ha graniczącą z ich działką siedliskową nr [...]. Strukturę przyznanych gruntów odzwierciedla precyzyjnie rejestr szacunku gruntów przed i po scaleniu, szczegółowo opisany na s. 4 i 5 odpowiedzi na skargę tych skarżących. Zatem cel z art. 1 ust. 1 u.s.w.g. w stosunku do nich (a precyzyjnie: w stosunku do ich gospodarstwa rolnego) został zrealizowany. Zlikwidowano rozczłonkowanie i różną lokalizację działek przyznając zwarty obszar o powierzchni i wartości odpowiadającym wymaganemu ekwiwalentowi w rozumieniu art. 8 ust. 1 u.s.w.g.

Poza stricte interesem prawnym skarżących jest natomiast to, czy doszło do poprawy struktury obszarowej gospodarstwa rolnego N. G. na skutek przyznania jej fragmentu dawnej działki nr [...], tj. obecnej działki nr [...] o powierzchni 0,0093 ha. Fakt przyznania tej uczestniczce postępowania działki nr [...] może być, w ocenie sądu, rozpatrywany w kontekście sytuacji prawnej skarżących wyłącznie jako naruszenie zasad scalania, w tym przyznawania ekwiwalentów, tj. sąd mógł jedynie rozważyć, czy skarżący nie zostali potraktowani w sposób krzywdzący w stosunku do innego uczestnika postępowania i czy zachowano w stosunku do nich całą procedurę i zasady przyznawania ekwiwalentów, a więc czy zachowano zasady równości w sposób na jaki zezwala u.s.w.g. Na te pytania należy jednak odpowiedzieć twierdząco (a więc stwierdzić brak naruszenia regulacji u.s.w.g. w stosunku do ww. skarżących), gdyż:

- akcentowany przez skarżących brak zgody na podział działki nr [...] jest irrelewantny prawnie. Regulacje u.s.w.g. nie przewidują konieczności uzyskania zgody uczestnika scalenia na proponowany podział działki objętej scaleniem, która do niego przed scaleniem nie należała. W ustawie przewidziano przypadki konieczności uzyskania zgody uczestnika scalenia, ale dotyczą one innych sytuacji, tj. wydzielenia innemu uczestnikowi scalenia gruntów zabudowanych należących do określonego uczestnika scalenia, wydzielenia odrębnie gruntów odpowiadających wartości udziałów we współwłasności (art. 2 ust. 3 i 4 u.s.w.g.), wydzielenia gruntów o innej wartości szacunkowej przy zastosowaniu dopłat (art. 8 ust. 3), wydzielenia gruntów o znacznej różnicy w powierzchni przy zachowaniu ich wartości (art. 14 ust. 2). Zatem za bezskuteczne należy uznać zarzuty naruszenia art. 10, 12 ust. 2 i 3, art. 22 ust. 2, art. 25 i art. 27 u.s.w.g. w powiązaniu z art. 7, art. 77 i art. 78 § 1 K.p.a. w zakresie w jakim odnoszą się one do nieuwzględnienia braku zgody, czy w ogóle niezaakceptowania przez skarżących, propozycji podziału działki nr [...];

- przyznanie ekwiwalentu w postaci działki nr [...] o powierzchni 0,0093 ha, wbrew twierdzeniom skarżących nie nastąpiło na rzecz podmiotu, który nie był uczestnikiem scalenia, bowiem N. G. taki przymiot posiada. W tym więc zakresie nie doszło do naruszenia art. 1 ust. 2 pkt 5 w związku z ust. 1 u.s.w.g. Na marginesie należy stwierdzić, że sąd ma w polu widzenia, iż skarżącym chodzi o to, że uzasadnienie życzenia N. G. opierało się na zamiarze powiększenia w przyszłości działki jej siostry, niebędącej uczestnikiem scalenia. Nie zmienia to jednak faktu, że działkę nr [...] przyznano faktycznie uczestniczce scalenia a nie podmiotowi trzeciemu, niespełniającemu wymagań art. 1 ust. 2 pkt 5 u.s.w.g.;

- bez naruszenia prawa w okresie listopad 2019 r. – styczeń 2020 r. zebrano życzenia od uczestników scalenia odnośnie wielkości ekwiwalentów, ich położenia itd. (vide teczka "Kwestionariusze życzeń"). Z akt sprawy wprost wynika, że ani A. S., ani A. S. czy J. W. nie wnosili o powiększenie lub pomniejszenie ich gospodarstwa rolnego, nie wnosili o zniesienie współwłasności, jak też nie składali żadnych innych życzeń. Stało się tak choć w szczególności A. S. był czynnym uczestnikiem postępowania scaleniowego, a więc był świadomy jego przebiegu i treści poszczególnych etapów. Dla zobrazowania powyższego należy wskazać, że skarżący A S.: [...].02.2019 – był obecny na zebraniu uczestników scalenia w sprawie rozszerzenia obszaru scaleniowego (k. 44, tom V); [...].06.2019 – był obecny na zebraniu uczestników scalenia w sprawie kolejnego rozszerzenia obszaru scalenia i ustalenia zasad szacunku (k. 192 tom V); [...].11.2019 – był obecny na kolejnym zebraniu uczestników scalenia w sprawie rozszerzenia obszaru scalenia i przedstawienia wyników szacowania gruntów (k. 268 tom V); [...].11.2019 – był obecny na kolejnym zebraniu, gdzie przyjęto bez zastrzeżeń zgodę na dokonany szacunek (k. 292 tom V). Powyższa aktywność nastąpiła jeszcze przed etapem zbierania życzeń, zatem etap ten mógł być przez skarżących wykorzystany na złożenia konkretnego życzenia, co jednak nie nastąpiło. Natomiast uczestniczka scalenia N. G. swoje życzenia sformułowała w listopadzie 2019 r. Skarżący na piśmie sformułowali expressis verbis zastrzeżenia dopiero w czerwcu 2020 r. Tymczasem postępowanie scaleniowe jest etapowane, a skala przedsięwzięcia wymaga pogodzenia różnych, często sprzecznych interesów, o których dbanie należy do organów i geodety. Możliwość ingerencji w projekt scalenia jest więc ograniczona, tak co do treści tego projektu jak i co do czasu jego sporządzania (w miarę upływu czasu projekt przybiera coraz bardziej zaawansowaną wersję, gdyż kolejne rozwiązania godzą pojawiające się sprzeczne interesy). Skoro więc nie ma dowodu (wpisu w "Kwestionariuszu życzeń" czy w postaci innego pisma procesowego złożonego w okresie składania życzeń) na to, że skarżący wówczas sformułowali zamiary co do otrzymania konkretnego ekwiwalentu (mimo że co najmniej A. S. pozostawał aktywnym uczestnikiem scalenia) – nie można powiedzieć, że w sposób wyraźny i celowo doszło do ich pominięcia i nieuwzględnienia ich interesu prawnego co do działki nr [...]. Co prawda skarżący A. S.i wskazuje, iż zgłaszał życzenia ustnie, ale sam też przyznaje, że wobec uzyskania informacji o przeznaczeniu innej osobie działki, na której mu zależało – "zrezygnowany wyszedł" nie składając życzenia na piśmie i nie domagając się jego wpisania do Kwestionariusza. Świadczy to z jednej strony o wiedzy ww. o poszczególnych rozwiązaniach projektu scalenia, a z drugiej o braku jego wyraźnej woli (determinacji) do uzyskania tej konkretnej działki.

Sąd zwraca uwagę, że dopiero na rozprawie przed sądem w dniu [...] listopada 2022 r. skarżący ujawnił uzasadnienie braku zgody na podział działki nr [...] i przyznanie jej w części N. G. Uzasadnieniem tym jest zamiar uzyskania dojazdu do działki nr [...] od strony dawnej działki nr [...] dokładnie przez część przyznaną N. G. tj. działkę nr [...] o powierzchni 0,0093 ha. Jednak kwestia uzyskania dojazdu do działki nr [...] (przez fragment przyznany ostatecznie N. G.) mogła być podniesiona wcześniej przez skarżących S. Do wniosku takiego prowadzi analiza ogólnie dostępnych map (google.pl/maps), na których widoczna jest starsza zabudowa wzdłuż granicy działki nr [...] i dawnej działki nr [...]. Jednocześnie wynika z tego, że przyznanie skarżącym obecnej działki nr [...] nie poprawiłoby struktury obszarowej ich gospodarstwa rolnego, a jedynie umożliwiło, i to dopiero po wyburzeniu jednego z budynków, uzyskanie dodatkowego wjazdu na działkę nr [...]. Nie jest to jednak efekt, którego niezrealizowanie podważa zaskarżoną decyzję zatwierdzającą projekt scalenia gruntów. Uzyskanie dodatkowego wjazdu nie wpisuje się ściśle w cel art. 1 ust. 1 u.s.w.g. - wobec osiągnięcia poprawy struktury obszarowej gospodarstwa rolnego skarżących w inny sposób (vide jeszcze raz ustalenia Wojewody na s. 4 i 5 odpowiedzi na tę skargę).

Z akt sprawy wynika też, że nawet mimo niesformułowania życzeń przez skarżących S.i J. W. oraz mimo pewnego stopnia zaawansowania prac scaleniowych – uprawniony geodeta i Komisja pełniąca funkcje doradcze podjęli próbę wyjścia naprzeciw żądaniom skarżących (sformułowanych w pismach z czerwca 2020 r., a następnie powtórzonych w pismach do organu z października i listopada 2020 r.). Miało to miejsce po indywidualnym zaznajomieniu ze wstępnym projektem rozmieszczenia działek i na etapie zbierania oświadczeń w sprawie tegoż projektu. W wyniku tych prób doszło najpierw do zmniejszenia działki nr [...] przyznanej N. G. (wydzielonej z działki nr [...]) do powierzchni 0,0150 ha (etap uwzględnienia przez geodetę zastrzeżeń do wstępnego projektu rozmieszczenia działek, s. 10 decyzji Wojewody). Następnie doszło dodatkowo do zmniejszenia ekwiwalentu N. G. przyznanego w dawnej działce nr [...] (czyli znowuż zmniejszenia działki nr [...]) do powierzchni 0,0093 ha (obecnej działki nr [...]), co nastąpiło po etapie rozpatrzenia zastrzeżeń przez Komisję na posiedzeniu [...] maja 2021 r. To ostatnie działanie Komisji (zmniejszenie ekwiwalentu N. G. do powierzchni 0,0093 ha) zostało zaakceptowane przez Starostę, który w piśmie z [...] maja 2021 r. rozpatrzył zastrzeżenia. Zatem organy działały zgodnie, konsekwentnie i w ten sam sposób oceniały interes prawny skarżących (starając się im, w miarę możliwości, wyjść naprzeciw), a wynik tej oceny nie narusza prawa. Nie jest więc tak, jak twierdzą skarżący S., że ich stanowisko zupełnie pominięto, że nie brali czynnego udziału w postępowaniu, nie zachowano obiektywizmu czy celowo wprowadzano ich w błąd oraz nie uwzględniono życzenia A. S. złożonego w listopadzie 2019 r.

Sąd dodatkowo podkreśla, że o ile A. S. aktywnie uczestniczył w procedurze scaleniowej od lutego 2019 r. do listopada 2019 r., to z akt wynika, iż od czerwca 2020 r. do końca tej procedury aktywnie uczestniczyli obaj skarżący S. oraz J. W.(vide liczne pisma procesowe począwszy od czerwca 2020 r., szeroko opisane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji).

Zdaniem więc sądu, nie wystąpiła sytuacja pozbawienia ww. udziału w postępowaniu czy naruszenia zasady równości kosztem innego uczestnika postępowania scaleniowego.

Przyznać natomiast trzeba, że pewne wątpliwości można sformułować odnośnie sposobu procedowania przez Komisję doradczą i przyjęcia jej działania bez zastrzeżeń przez Wojewodę oraz co do uzasadnienia organów odnośnie nieuwzględnienia żądania przyznania skarżącym działki nr [...]. Wątpliwości te dotyczą:

- treści protokołu Komisji z posiedzenia [...] maja 2021 r. W tym zakresie wskazać trzeba, że zgodnie z art. 25 ust. 1 u.s.w.g., opiniowanie zastrzeżeń do projektu scalenia gruntów przez komisję odbywa się w obecności zainteresowanych uczestników scalenia oraz przynajmniej połowy liczby członków komisji. Z protokołu ww. posiedzenia (k. 84-88 tom VII) wynika, że uczestnicy scalenia w osobach A.i A.S. oraz J. W. zostali zawiadomieni o posiedzeniu, a także że "A. S. i J. W. zaakceptowali wydzielenie z działki nr [...] części na rzecz działki nr[...], a sprzeciw zgłosił A. S.". Zgodzić się należy ze skarżącymi, że ww. zapis protokołu faktycznie nie odzwierciedla rzeczywistości, bowiem A. S. nie było na posiedzeniu (brak jest jego podpisu i wskazania go na liście obecności). Niezgodny ze stanem faktycznym jest też zapis na s. 11 decyzji Wojewody, iż m.in. A. S. zaakceptował powiększenie jego ekwiwalentu o część z działki nr [...] przyznanej na rzecz N. G., które to twierdzenie powtórzył Starosta rozpatrując [...] maja 2021 r. zastrzeżenia (k. 201 tom VII) – gdy tymczasem A. S. na posiedzeniu Komisji [...] maja 2021 r. nie był obecny.

Nie mają jednak powyższe nieprawidłowości wpływu na wynik sprawy. Stanowisko skarżących było znane co najmniej od czerwca 2020 r. (choć ewoluowało w przypadku J. W., np. por. pismo z [...] czerwca 2020 r. i pismo z k. 81, 199 tom VII), a geodeta i Komisja podjęli – możliwą w danych okolicznościach i opisaną wyżej - próbę powiększenia ekwiwalentu skarżących. Zapisy protokołu, choć nieprecyzyjne, nie mogły już na tym etapie mieć żadnego wpływu na sposób scalenia i przyznania ekwiwalentów, jeśli chodzi o skarżących i N. G.;

- braku uzasadnienia opinii Komisji i decyzji organów co do powodów nieprzyznania skarżącym dawnej działki nr [...] w całości. Istotnie, organy jako uzasadnienie własnego stanowiska wskazały wyłącznie na katalog życzeń, w którym brak jest wniosków skarżących S.i J. W.. Lakoniczność tego stanowiska nie ma jednak wpływu na wynik sprawy i nie stanowi naruszenia art. 107 § 3 K.p.a. w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji. Wyklucza uwzględnienie skargi w tym zakresie całokształt stanu faktycznego i prawnego sprawy, a także obowiązek wyważenia interesu publicznego oraz prywatnego (art. 7 § K.p.a. w związku z art. 33 ust. 1 u.s.w.g.). W szczególności bowiem zgodnie z art. 27 ust. 1 u.s.w.g., projekt scalenia gruntów może być zatwierdzony, jeżeli po jego okazaniu, o którym mowa w art. 23 ust. 2 i w art. 26, większość uczestników scalenia nie zgłosiła do niego zastrzeżeń. Sąd zatem wskazuje, że spośród ponad 140 uczestników scalenia zastrzeżenia zgłosiło zaledwie 7 osób, w tym jedynie część z tych zastrzeżeń uwzględniono. Dalej argumentując, uzasadnienie skarżących co do przyznania działki nr [...] w postępowaniu administracyjnym w całości opierało się na ogólnym argumencie poprawy struktury obszarowej gospodarstwa rolnego skarżących, bez wskazania jaka jest jego powierzchnia, profil i w jaki konkretnie sposób dodatkowe 93 m2 poprawią jego strukturę. Wskazanie na zamiar wyburzenia wieloletniego budynku mieszkalnego i poprawienie w ten sposób dojazdu jest działaniem przyszłym, hipotetycznym, zamiarem a nie aktualną potrzebą. Sąd zwraca uwagę, że skarżący nie podjęli żadnych konkretnych działań w tym kierunku, co oznacza że przez kilka lat trwania postępowania scaleniowego nie było to naglącą potrzebą poprawiającą realnie funkcjonowanie ich gospodarstwa rolnego. Inaczej rzecz ujmując, nieprzyznanie skarżącym S. (we współwłasności z J. W.) działki obecnie nr [...] nie pogarsza ich sytuacji, a w istocie nic w tej sytuacji nie zmienia. Zgodzić się więc należy w całości z oceną sformułowaną w sprawach II SA/Rz 92/21, iż "Jeśli sytuacja uczestnika scalenia nie uległa pogorszeniu, a generalnie cel scalenia został osiągnięty - nie można mówić o naruszeniu indywidualnego interesu prawnego poprzez naruszenie art. 1 ust. 1 ustawy z 1982 r. o scaleniu i wymianie gruntów" oraz II SA/Rz 1329/13, iż "Z uwagi na przypisane organowi uznanie administracyjne w wyborze rozwiązania, kontrola sądu polega jedynie na tym, czy tego rodzaju rozstrzygnięcia nie posiadają cech dowolności, czy w sposób należyty zostały wyważone interesy społeczne i uzasadnione interesy poszczególnych osób". Zdaniem sądu, te wymagania nie zostały naruszone. Dodatkowo jedynie wskazać trzeba, że o wyjątkowości i szczególności sytuacji, w której mogłoby dojść do uchylenia decyzji scaleniowej przesądza również art. 33 ust. 6 u.s.w.g. (w brzmieniu obowiązującym od 10 lutego 2022 r. na mocy art. 4 ustawy zmieniającej wskazanej na wstępie uzasadnienia). Zgodnie z tym przepisem, sąd administracyjny, w przypadku uwzględnienia skargi w przedmiocie zatwierdzenia projektu scalenia lub wymiany gruntów po upływie terminu, o którym mowa w ust. 5, stwierdza wydanie decyzji o zatwierdzeniu projektu scalenia lub wymiany gruntów z naruszeniem prawa. Oznacza to, że po upływie dwóch miesięcy od wpływu do sądu skargi niedotkniętej brakami formalnymi, nawet jeśli sąd stwierdzi mającą wpływ na wynik scalenia nieprawidłowość, nie może decyzji zatwierdzającej projekt scalenia uchylić. Nawet więc naruszenie prawa uzasadniające uchylenie decyzji administracyjnej zatwierdzającej projekt scalenia nie może w ww. warunkach do tego prowadzić, ale wyłącznie może prowadzić do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa. Tym bardziej więc nie może prowadzić do uchylenia decyzji naruszenie art. 107 § 3 K.p.a., jeśli nie miało wpływu na wynik sprawy, a z taką sytuacją mamy do czynienia w przypadku skarżących A. i A. S. Jako argument wspierający należy wskazać, że ani skarżący S., ani N. G. nie zostali zobowiązani do dopłat ani do spłat, zatem wartości szacunkowe gruntów zostały zachowane, co również świadczy o ekwiwalentności przeprowadzonego w ich przypadku scalenia oraz ubezskutecznia zarzuty skargi.

3. W ocenie sądu, także w przypadku skarżących A. E. i A. P. cele postępowania scaleniowego zostały osiągnięte bez naruszenia prawa. Prawidłowo bowiem ustaliły organy, że za pięć działek o powierzchni 0, 18 ha położonych we wsi Ogrodniczki oraz za udział we Wspólnocie czyli łącznie nieruchomości o wartości 71 480, 16 otrzymali ekwiwalent w dwóch działkach nr [...] i [...] o wartości 97 923, 66, przy istnieniu – wbrew zarzutom skarżących – zgodnego wniosku o przyznanie ekwiwalentu wyższego o ponad 20 000 oraz przy nienaruszeniu zasad scalenia (vide k. 19 verte akt sądowych). Ustalenia organów oraz ich ocena prawna nie budzi wątpliwości z punktu widzenia legalności, w tym uzasadnienie decyzji Wojewody spełnia w odniesieniu do skarżących wymagania art. 107 § 3 K.p.a. w związku z art. 33 ust. 1 u.s.w.g.

W szczególności bezskuteczne pozostają zarzuty naruszenia art. 8 ust. 3 u.s.w.g. oraz art. 8 § 1 i art. 9 K.p.a. Zgodnie z art. 8 u.s.w.g., uczestnik scalenia lub wymiany, z zastrzeżeniem ust. 2-3a oraz art. 17 ust. 2, otrzymuje grunty o równej wartości szacunkowej w zamian za grunty dotychczas posiadane (ust. 1); jeżeli wydzielenie gruntów o równej wartości szacunkowej jest technicznie niemożliwe lub gospodarczo nieuzasadnione za równą wartość szacunkową uważa się również wartość o różnicy nieprzekraczającej 3% (ust. 2); na zgodny wniosek zainteresowanych uczestników scalenia można im wydzielić grunty o innej wartości szacunkowej stosując dopłaty (ust. 3).

Skarżący argumentowali o braku zgodnego wniosku co do dopłat oraz nierównym potraktowaniu w stosunku do pozostałych uczestników scalenia. Wskazać jednak należy, powtarzając trafne i znajdujące oparcie w materiale dowodowym ustalenia organów, że przygotowując wstępny projekt scalenia upoważniony geodeta dysponował dwukrotnie wyrażonym, jednoznacznym i niebudzącym wątpliwości stanowiskiem skarżących odnośnie zamiaru otrzymania ekwiwalentu o wyższej wartości szacunkowej i powierzchni ([...] grudnia 2019 r. w okresie tzw. życzeń formułowanych na przełomie 2019-2020 r., ww. wnieśli zgodnie o więcej o około 4 ha - 2 ha za działki w szachownicy leśnej, 2 ha za udział we wspólnocie gruntowej i leśnej; [...] czerwca 2020 r., po okazaniu wstępnego projektu rozmieszczenia działek, ww. wnieśli zgodnie o przyznanie ekwiwalentu w użytkach zielonych działki nr [...]; natomiast [...] lipca 2020 r. – w oświadczeniach w sprawie projektu scalenia – zgodnie wnieśli o wydzielenie ekwiwalentu w działce nr [...] z możliwością powiększenia o około 26 400, przy tym wszystkie te zapisy odzwierciedlono w "Kwestionariuszu życzeń", którego fragment znajduje się na k. 90 tom VII). Wobec powyższego nie sposób przyjąć, że brak było zgodnego wniosku tych stron skarżących co do przyznania ekwiwalentu o wyższej wartości szacunkowej i powierzchniowej.

Zdaniem sądu, skarżący P. w żadnym piśmie złożonym w postępowaniu administracyjnym nie odwołali złożonych w grudniu 2019 r. i lipcu 2020 r. żądań odnośnie wyższej wartości szacunkowej i powierzchniowej ekwiwalentu. W szczególności w powoływanym przez nich piśmie z [...] kwietnia 2021 r. nie wyrazili sprzeciwu wobec okazanego projektu scalenia, a jedynie ogólnie sformułowali następujące stwierdzenie: "chcielibyśmy wyrazić sprzeciw wobec wydzielenia uczestnikom scalenia gruntów o różnej wartości" (k. 88 tomu VII). Nie stanowi to sprzeciwu wobec przyznania im konkretnie wyższego ekwiwalentu i wobec obowiązku wniesienia dopłat. Jest to ogólne zastrzeżenie o przyznawaniu gruntów różnej wartości.

W tych okolicznościach negatywne zaopiniowanie przez Komisję zgłoszonych przez nich zastrzeżeń na posiedzeniu [...] maja 2021 r. (k. 97 tom VII), a następnie negatywne ich rozpatrzenie przez Starostę w piśmie z [...] maja 2021 r., nie budzi wątpliwości.

Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut dotyczący negatywnego załatwienia wniosku skarżących o przyznanie działki nr [...]. Sąd zwraca uwagę, że wniosek ten skarżący po raz pierwszy sformułowali na posiedzeniu Komisji doradczej [...] maja 2021 r. rozpatrującej zastrzeżenia, gdy sporządzony był już projekt scalenia, co wobec jednoznacznego wcześniej stanowiska skarżących – nie mogło już na tym etapie zasługiwać na uwzględnienie z uwagi wielość różnorodnych interesów uczestników scalenia, które organ ma obowiązek wziąć pod uwagę.

Z kolei odnośnie zarzutów braku poinformowania skarżących o możliwości ubiegania się o grunty dawnej żwirowni w działce nr [...], choć przyznano te grunty innym uczestnikom scalenia – zarzuty te nie znajdują uzasadnienia. Po pierwsze dlatego, że każdy uczestnik scalenia miał swobodę w formułowaniu żądań oraz był informowany o obszarze scalenia (vide rozważania o wydawaniu kolejnych postanowień o zmianie obszaru scalenia, ogłaszaniu ich na zebraniach i podawaniu do publicznej wiadomości). Skarżący zresztą ze swoich możliwości korzystali. Nie mogą więc argumentować niewiedzą co do tego, jakiej treści życzenia, oświadczenia, żądania czy zastrzeżenia zgłaszali inni uczestnicy scalenia. Argumentacja ta jest bezskuteczna, skoro możliwości wnoszenia środków prawnych w trakcie procedury scaleniowej sami nie zostali pozbawieni. Po drugie, skarżący brali czynny udział w całym postępowaniu. Dał temu wyraz Wojewoda na s. 15 zaskarżonej decyzji wskazując precyzyjnie karty akt sprawy dokumentujące ich udział. Po trzecie, istotnie, skarżący wielokrotnie formułowali i podpisywali pisma procesowe w trakcie procedury scaleniowej (podpisali skargę członków Wspólnoty z [...] lipca 2020 r. (k. 138 tom VI), a A. P. wnosił pisma z [...] marca 2021 r. i z [...] marca 2021 r.). Jednak wskazana skarga z [...] lipca 2020 r. ma charakter ogólny oraz nie odnosi się wprost i konkretnie do interesu prawnego skarżących P., a jedynie zawiera ogólne zarzuty odnośnie nierównego traktowania. Z kolei na pisma skarżącego Starosta oraz Wojewódzkie Biuro Geodezji udzielili odpowiedzi w pismach z [...] marca 2021 r. i [...] marca 2021 r. (k. 28, 30, 46, 49 tom VII), przy czym nie te pisma ale konkretne środki prawne, z których skarżący mogli skorzystać (życzenia do "Kwestionariusza życzeń", oświadczenia po indywidualnym zaznajomieniu ze wstępnym projektem rozmieszczenia działek, zastrzeżenia do projektu scalenia) podlegały formalnemu załatwieniu, co też nastąpiło. Po czwarte, bezskuteczny pozostaje również zarzut nieuczestniczenia przez skarżących w opiniowaniu przez Komisję doradczą zgłoszonych przez nich zastrzeżeń na posiedzeniu [...] maja 2021 r. Istotnie, przepis art. 25 ust. 1 u.s.w.g. wymaga obecności zainteresowanych uczestników scalenia w posiedzeniu opiniodawczym Komisji. Z protokołu na k. 95 tomu VII wynika, że skarżący brali w nim udział, tyle że nie podpisali protokołu. Sąd dysponuje protokołem, który stanowi dokument urzędowy i podstawę ustaleń faktycznych w sprawie. Waga tego dokumentu, w szczególności jego urzędowy charakter oraz podpisanie przez obecnych na posiedzeniu członków Komisji nie pozwala sądowi przyjąć, że stan faktyczny był inny niż odzwierciedlono w protokole. Jeśli więc skarżący chcą podważać treść tego dokumentu, bowiem w ich ocenie ma ona wpływ na wynik sprawy, to służą temu właściwe procedury (np. zawiadomienie właściwych organów o poświadczeniu nieprawdy).

Z powyższego wynika, że skarga małżonków P. jest bezskuteczna, bowiem nie wystąpiły podstawy do zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., w tym nie doszło do naruszenia żadnego przepisu wskazanego w skardze. Zarzuty naruszenia art. 8, 9 i 10 oraz art. 138 § 2 K.p.a. zostały też uzasadnione ogólnie i nie podważają stanowiska Wojewody. Wskazane w skardze przepisy u.s.w.g. nie zostały naruszone z uwagi na udokumentowany aktywny udział skarżących, co umożliwiało im zgłaszanie żądań w sposób formalny w procedurze scaleniowej i z czego korzystali. Natomiast decydujące w ich przypadku było jednoznaczne i nieodwołane sformułowanie wniosków na wstępnym etapie scalenia, co zostało uwzględnione i ubezskutecznia zarzuty materialnoprawne. Nie doszło również w tym kontekście do naruszenia wskazanego przez Wojewodę przepisu art. 14 ust. 2 u.s.w.g., który wymaga zgody na ekwiwalent większy powierzchniowo, a taka zgoda została sformułowana.

XIII. Reasumując powtórzyć należy za Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Rzeszowie (II SA/Rz 92/21), iż scalenia gruntów należą do "jednych z najtrudniejszych i najbardziej skomplikowanych spraw administracyjnych. Sądowoadministracyjna kontrola decyzji scaleniowych sprowadza się do ich weryfikacji pod względem zgodności z prawem, nie zaś do orzekania o słuszności rozstrzygnięć pod względem merytorycznym (II OSK 2805/14). Scalenie gruntów cechują rozwiązania mające charakter techniczny. Stanowi ono zbiorowy zabieg urządzeniowo-rolny, natomiast przy opracowywaniu samego projektu scalenia organy administracyjne korzystają z pewnej swobody. Jest ona niezbędna dla wybrania optymalnego w danych warunkach rozwiązania, przy jednoczesnym uwzględnieniu - w miarę możliwości - interesów i wniosków wszystkich uczestników scalenia. Jest nieuniknione, że w toku postępowania scaleniowego zwykle rodzą się liczne konflikty pomiędzy uczestnikami oczekującymi wyłącznie na poprawę ich warunków gospodarowania. Rozstrzygnięcie organów w tym zakresie ma charakter uznaniowy. Powoduje to, że kontrola Sądu ograniczać się może jedynie do oceny, czy nie posiadają one cech dowolności, czy nie narusza przepisów prawa i czy zostało wydane w wyniku zebrania i oceny niezbędnego materiału dowodowego – wyrok NSA z dnia 13 czerwca 2018 r. II OSK 1706/16, wyrok WSA w Rzeszowie z 28 sierpnia 2014 r., II SA/Rz 1329/13".

Podobnie jak WSA w Rzeszowie w ww. sprawie, także i sąd w sprawie niniejszej wskazuje, że "realizacja celów scalenia określonych w art. 1 ust. 1 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów nie może dotyczyć każdej pojedynczej działki i sytuacji, gdyż jest to niemożliwe. Niekiedy kosztem pojedynczych działek, czy interesów uczestników scalenia, następuje istotna poprawa warunków gospodarowania na innych działkach, uzasadniająca w łącznym rozrachunku przyjęte rozwiązanie. Istotne jest, aby każdy z uczestników scalenia otrzymał w jego wyniku pełny ekwiwalent swego gospodarstwa pod względem wartościowym i ilościowym. Nawet rzeczywiście zaistniałe w jednostkowych przypadkach naruszenie indywidualnego interesu uczestników scalenia nie podważa legalności decyzji zatwierdzającej projekt scalenia, gdy zachowano podstawową zasadę wydzielenia gruntów określoną w art. 8 ust. 1 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów - wyrok NSA z 18 stycznia 2006 r., OSK 908/04".

Na zasadzie kontroli legalności z punktu widzenia art. 6 K.p.a. w związku z art. 33 ust. 1 u.s.w.g. sąd też stwierdza, że organy nie naruszyły zasady prawdy obiektywnej, w tym reguł postępowania wyjaśniającego. Skargi nie podważają ustalonego stanu faktycznego sprawy, także w zakresie prawidłowego uzasadnienia decyzji, w tym respektowania zasad uwzględniania z urzędu interesu społecznego i interesu indywidualnego, prowadzenia postępowania w sposób zapewniający zaufanie do organów władzy czy przekonywania do podjętych rozstrzygnięć. Wbrew zarzutom podnoszonym w skardze, uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada warunkom określonym w art. 107 § 3 K.p.a. i szczegółowo odnosi się do zarzutów odwołania. Organy podejmowały działania dla określenia najbardziej optymalnego rozwiązania problemów uczestników scalenia. Dodać wypada, że na ogólną liczbę ponad 140 uczestników scalenia jedynie kilka osób złożyło odwołania, a następnie zaledwie czterech uczestników scalenia złożyło skargi.

Poprawa struktury obszarowej i uzyskanie korzystnych warunków gospodarowania to ogólny cel scalenia, co nie oznacza, że w każdym przypadku tej procedury zostanie on w równym stopniu osiągnięty w stosunku do każdego z uczestników scalenia. Poczucie nieuwzględnienia indywidualnych interesów nie jest argumentem wystarczającym dla podważenia legalności decyzji, bowiem organ scaleniowy "waży" wiele spornych interesów. Ustawa scaleniowa reguluje scalenie jako akcję zmierzającą do uporządkowania stanu gruntów na danym terenie, inicjowaną i akceptowaną generalnie przez większość, a niekoniecznie przez wszystkie osoby zainteresowane. Interesy tych, którzy akcji takiej nie akceptują co do zasady, chronione są odpowiednią procedurą, w ramach której projektowane rozwiązania mają być ujawniane, uprawnienie do udziału w podejmowaniu najbardziej istotnych decyzji należy do wszystkich zainteresowanych, zgłaszane zastrzeżenia mają być rozpatrywane komisyjnie, wreszcie uczestnicy reprezentowani są przez wybieraną przez siebie radę. Wszystkich tych reguł dochowano.

XIV. Marginalnie jedynie wskazać należy, że ponieważ skargi złożyli tylko niektórzy uczestnicy scalenia spośród tych, którzy wcześniej wnieśli odwołania, sąd nie miał obowiązku rozważać sytuacji prawnej osób nieposiadających przymiotu skarżących.

XV. Z wyżej wskazanych powodów sąd skargi oddalił na podstawie art. 151 P.p.s.a.