Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 344/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-09-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Zespół do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 5a i art. 62 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2011 nr 127 poz 721
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - tekst jednolity.
article: § 35
journal: Dz.U. 2003 nr 139 poz 1328
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o  niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Joanna Banasiewicz, Sędzia NSA Małgorzata Borowiec (spr.), Sędzia del. WSA Dorota Jadwiszczok, Protokolant starszy asystent sędziego Małgorzata Penda, po rozpoznaniu w dniu 17 września 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P.F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 października 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 1886/11 w sprawie ze skargi P.F. na czynność Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności [...] z dnia [...] marca 2011 r. w przedmiocie odmowy wydania legitymacji osoby niepełnosprawnej 1. prostuje sentencję zaskarżonego wyroku w ten sposób, że w miejsce: "Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności [...]" wpisuje: "czynność Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności [...] z dnia [...] marca 2011 r.", 2. oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 października 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 1886/11 oddalił skargę P.F. na czynność Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności [...] z dnia [...] marca 2011 r. w przedmiocie odmowy wydania legitymacji osoby niepełnosprawnej.

Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

P.F. wnioskiem z dnia [...] marca 2011 r. zwrócił się do Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności [...] o wydanie legitymacji osoby niepełnosprawnej, przedkładając orzeczenie Komisji Lekarskiej do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia [...] o zaliczeniu do [...] grupy inwalidztwa, wystawione w dniu [...] marca 1997 r.

Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności [...] w odpowiedzi z dnia [...] marca 2011 r. poinformował wnioskodawcę, że wydanie legitymacji świadczącej o stopniu niepełnosprawności osobie, która nie posiada ważnego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności lub orzeczenia o wskazaniach do ulg i uprawnień nie jest możliwe. W obowiązującym stanie prawnym brak jest podstaw do wystawienia legitymacji dokumentującej niepełnosprawność na podstawie rozstrzygnięć innych podmiotów niż zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności oraz sądy pracy i ubezpieczeń społecznych. Podał, że wnioskodawca, chcąc uzyskać legitymację osoby niepełnosprawnej – zgodnie z § 35 pkt 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej z 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności (Dz. U. Nr 139, poz.1328 ze zm.) musi posiadać orzeczenie o stopniu niepełnosprawności lub orzeczenie o wskazaniach do ulg i uprawnień. Organem wydającym legitymację jest starosta, natomiast podstawą prawną do jej wydania jest odpowiednie orzeczenie zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności lub zmieniający je wyrok sądowy. Organ na poparcie swojego stanowiska powołał opinię Biura Pełnomocnika Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...]. W konsekwencji Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności [...] stwierdził, że biorąc pod uwagę przepisy wynikające z powołanego rozporządzenia w sprawie nie zostały spełnione przesłanki do wydania wnioskodawcy przez starostę legitymacji dokumentującej stopień niepełnosprawności.

W wykonaniu zawartego w powołanym piśmie pouczenia P.F. w dniu 8 kwietnia 2011 r. wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa i wydania legitymacji.

Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności [...] w odpowiedzi z dnia [...] kwietnia 2011 r. podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wyjaśnił, że wydanie legitymacji jest czynnością materialno-techniczną i w związku z tym, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej w skrócie p.p.s.a.), istnieje możliwość jej zaskarżenia do sądu administracyjnego.

Powyższe rozstrzygnięcie organu stało się przedmiotem skargi P.F. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wniósł o wydanie legitymacji osoby niepełnosprawnej i stwierdził, że podstawę prawną do jej wydania stanowią przepisy art. 1, art. 3, art. 62 i art. 6c ust. 9 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j.: Dz. U. z 2011 r. Nr 127 poz. 721 ze zm.) oraz przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności. Stwierdził, że w świetle art. 62 ust. 2 pkt 1 powołanej ustawy, załączone przez niego orzeczenie Obwodowej Komisji Lekarskiej Do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia [...] z dnia [...] marca 1997 r. zaliczające skarżącego do [...] grupy inwalidów z ogólnego stanu zdrowia jest traktowane na równi z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Tym samym przesłanka określona w § 35 ust. 3 w/w rozporządzenia została spełniona i legitymacja powinna być mu wydana. Zdaniem skarżącego, stanowisko organu jest bezzasadne, gdyż stosując § 35 ust. 3 powołanego rozporządzenia, nie uwzględnia art. 62 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 cyt. ustawy. W ocenie skarżącego orzeczenie załączone do wniosku powinno być traktowane na równi z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, gdyż ta norma ustawy wiąże wszystkie organy i urzędy, mające ustawowe powinności wobec osoby niepełnosprawnej. Ponadto skarżący stwierdził, że w kontekście unormowań ustawowych, opinia Pełnomocnika ds. Osób Niepełnosprawnych nie może być sprzeczna z przepisami ustawy, a jeśli jest sprzeczna, jak w tym wypadku, to nie ma wiążącej mocy prawnej i nie może być podstawą odmowy wydania legitymacji osobie niepełnosprawnej.

Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu wyroku podał, że rodzaje działań (bezczynności), które mogą stanowić przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego określa art. 3 § 2 p.p.s.a., który w pkt 4 stanowi, iż kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 (decyzje, postanowienia) akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Wolą ustawodawcy, zgodnie z powołanym przepisem, było zatem objęcie kontrolą sądu administracyjnego tych prawnych form działania administracji publicznej, które mogą być i są podejmowane przez organy administracji publicznej w stosunku do podmiotów administrowanych w sprawach, do których załatwienia nie jest przewidziana forma decyzji lub postanowienia. Działania te podejmowane są w sprawach indywidualnych, a ich przedmiotem jest określony i zindywidualizowany stosunek administracyjny, którego źródłem jest przepis prawa powszechnie obowiązującego. Muszą przy tym dotyczyć uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd pierwszej instancji stwierdził, że czynność polegająca na odmowie wydania legitymacji osoby niepełnosprawnej mieści się w zakresie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Konkretyzuje bowiem normę prawa powszechnie obowiązującego, tj. § 35 pkt 3 cyt. rozporządzenia Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności. Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności jest organem administracji publicznej powoływanym przez starostę stosownie do art. 6a ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Przedmiotem podejmowanej czynności jest określony i zindywidualizowany stosunek administracyjny. Obowiązek do wystawienia przez Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności legitymacji osoby niepełnosprawnej wynika z powołanego § 35 ust. 3 w/w rozporządzenia. Przepis ten stanowi, że w przypadku orzeczenia o stopniu niepełnosprawności lub orzeczenia o wskazaniach do ulg i uprawnień osoby, która ukończyła 16 rok życia, starosta wystawia legitymację dokumentującą stopień niepełnosprawności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że z akt sprawy wynika, że skarżący do wniosku o wydanie legitymacji osoby niepełnosprawnej dołączył orzeczenie Komisji Lekarskiej do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia [...] o zaliczeniu do [...] grupy inwalidztwa z dnia [...] marca 1997 r. W rozpoznawanej sprawie znajdował zatem zastosowanie art. 62 powołanej ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, który wymienia warunki na jakich osoby – które przed dniem wejścia w życie ustawy (tj. przed dniem 1 stycznia 1998 r.) zaliczono do jednej z grup inwalidów – w rozumieniu ustawy są uznawane za osoby niepełnosprawne. Stosownie do art. 62 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 tej ustawy osoby, które przed dniem wejścia w życie ustawy zostały zaliczone do jednej z grup inwalidów, są osobami niepełnosprawnymi w rozumieniu ustawy, jeżeli przed tą datą orzeczenie o zaliczeniu do jednej z grup inwalidów nie utraciło mocy. Orzeczenie o zaliczeniu do [...] grupy inwalidów traktowane jest na równi z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

W ocenie Sądu pierwszej instancji, posiadanie orzeczenia, o którym mowa w powołanym przepisie, nie jest jednak wystarczające dla uzyskania legitymacji osoby niepełnosprawnej. Zgodnie bowiem z art. 5 a ust. 1 i 2 cyt. ustawy, osoby posiadające ważne orzeczenia o zaliczeniu do jednej z grup inwalidów (...), o których mowa w art. 62, oraz orzeczenia, o których mowa w art. 5, mogą składać do zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności i wskazań, o których mowa w art. 6b ust. 3, dla celów korzystania z ulg i uprawnień na podstawie odrębnych przepisów. W postępowaniu w sprawach, o których mowa w ust. 1, zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności wydaje orzeczenie, w którym: stopień niepełnosprawności określa się na podstawie przedłożonych orzeczeń, o których mowa w ust. 1, zgodnie z przepisami, o których mowa w art. 5 i 62 (pkt 1); wskazania, o których mowa w art. 6b ust. 3, ustala się stosownie do naruszonej sprawności organizmu i ograniczeń funkcjonalnych uzasadniających korzystanie z ulg i uprawnień na podstawie odrębnych przepisów (pkt 2).

W konsekwencji Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skoro skarżący nie spełnił wymagań wymienionych art. 5 a ust. 1 cyt. ustawy, nie posiada bowiem orzeczenia zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności o ustaleniu stopnia niepełnosprawności lub orzeczenia o wskazaniach do ulg i uprawnień, o których mowa w tym przepisie, to Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności [...] prawidłowo odmówił mu wydania legitymacji osoby niepełnosprawnej.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł P.F. reprezentowany przez radcę prawnego i zaskarżając wyrok w całości, na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie:

1) art. 5a ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz.U. z 2011 r. Nr 127 poz. 721 ze zm.), poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, wynikające z błędnego uznania, że warunkiem koniecznym do wydania legitymacji osoby niepełnosprawnej jest złożenie do miejskiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności wniosku o ustalenie stopnia niepełnosprawności, w przypadku gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu (nawet literalna) wskazuje, że osoby o których mowa w art. 62 tej ustawy "mogą" (a więc nie muszą) składać wnioski o ustalenie stopnia niepełnosprawności, jednakże jak wynika z treści przepisu złożenie takiego wniosku nie jest obligatoryjne dla uzyskania legitymacji osoby niepełnosprawnej;

2) art. 62 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz § 35 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz. U. z 2003 r. Nr 139, poz. 1328 ze zm.), poprzez ich błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, wynikające z błędnego uznania, że istnieją przesłanki do odmowy wydania skarżącemu legitymacji osoby niepełnosprawnej, podczas gdy zgodnie z § 35 cyt. rozporządzenia, w przypadku istnienia orzeczenia o stopniu niepełnosprawności lub orzeczenia o wskazaniach do ulg i uprawnień osoby, która ukończyła 16 rok życia, starosta wystawia legitymację dokumentującą stopień niepełnosprawności, a zgodnie z treścią naruszonego art. 62 ust. 1 i 2 cyt. ustawy, orzeczenie o zaliczeniu do [...] grupy inwalidów traktowanie jest na równi z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (jest dokumentem równoważnym), a tym samym w niniejszej sprawie skarżący spełnił przesłanki nakładające na organ obowiązek wydania legitymacji osoby niepełnosprawnej.

Wskazując na powyższe podstawy skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi na podstawie art. 188 p.p.s.a. oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor stwierdził, że zgodnie z treścią powołanej ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych osoba posiadająca orzeczenie o zaliczeniu do [...] grupy inwalidów, jest traktowana równoznacznie z osobą, co do której wydano orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, a tym samym zachodzą wszystkie ustawowe przesłanki do wydania legitymacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w zaskarżonym wyroku dokonał zatem błędnej wykładni przepisów powołanych przepisów cyt. ustawy i rozporządzenia, stwierdzając, że osoba ubiegająca się o wydanie legitymacji osoby niepełnosprawnej powinna obowiązkowo wystąpić do miejskiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności w celu ustalenia stopnia niepełnosprawności. Mimo, że przepisy ustawy (art. 62 ust. 1 i 2) zrównują w skutkach prawnych orzeczenia o grupach inwalidzkich z orzeczeniami o stopniu niepełnosprawności. Zdaniem autora skargi kasacyjnej, dokonanie przez Sąd pierwszej instancji błędnej wykładni przepisów, a w konsekwencji błędnego ich zastosowania, prowadzi do sytuacji, w wyniku której na osobę niepełnosprawną nakładane są dodatkowe obowiązki, w żaden sposób niewynikające z treści obowiązujących przepisów prawa, co powoduje ugruntowanie błędnej praktyki stosowanej przez organ.

Ponadto skarżący podkreślił, że żaden przepis, a tym bardziej art. 5a cyt. ustawy nie nakłada na osobę niepełnosprawną obowiązku wystąpienia do miejskiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności z wnioskiem o ustalenie stopnia niepełnosprawności. Prawidłowa wykładnia tego przepisu wskazuje, że dla uzyskania legitymacji osoby niepełnosprawnej złożenie wniosku o ustalenie stopnia niepełnosprawności nie jest obligatoryjne. Wskazał również, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie odniósł się do faktu, iż przepisy cyt. ustawy i rozporządzenia zrównują w skutkach prawnych orzeczenia wydane przez miejski zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności z orzeczeniami o zaliczeniu do [...] grupy inwalidów. Powołana ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych dodatkowo nie przewiduje szczególnych wymagań lub przesłanek, które ma spełnić osoba niepełnosprawna ubiegająca się o wydanie legitymacji. Zgodnie z § 35 cyt. rozporządzenia, jedynym warunkiem niezbędnym dla uzyskania legitymacji jest posiadanie orzeczenia o niepełnosprawności, co nie oznacza, że musi być to orzeczenie wydane przez miejski zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności, gdyż jak wynika z treści art. 62 ust. 1 i 2, dokumentem równoważnym jest orzeczenie o zaliczeniu do [...] grupy inwalidów. W ocenie autora skargi kasacyjnej, skarżący spełnił w niniejszej sprawie wymagania do wydania mu legitymacji osoby niepełnosprawnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie wskazać należy, iż sprostowaniu z urzędu podlegała niedokładność w sentencji zaskarżonego wyroku, bowiem przedmiotem skargi P.F. jest czynność Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności [...] z dnia [...] marca 2011 r.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przyczyny enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna została oparta na zarzutach naruszenia prawa materialnego, tj. art. 5a ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych i art. 62 ust.1 i 2 tej ustawy oraz § 35 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności, poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie.

Istota sporu sprowadza się do wyjaśnienia, czy skarżący, posiadający orzeczenie Obwodowej Komisji Lekarskiej Do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia [...] z dnia [...] marca 1997 r. zaliczające go do [...] grupy inwalidów z ogólnego stanu zdrowia, który zgodnie z art. 62 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 powołanej ustawy jest w rozumieniu tej ustawy osobą niepełnosprawną, a w/w orzeczenie jest traktowane na równi z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jest wystarczające do wydania mu legitymacji dokumentującej stopień niepełnosprawności, czy też stosownie do § 35 pkt 3 cyt. rozporządzenia niezbędne jest posiadanie przez niego orzeczenia zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności o stopniu niepełnosprawności lub orzeczenia o wskazaniach do ulg i uprawnień.

Zgodnie z § 35 ust. 3 i ust. 2 powołanego rozporządzenia starosta wystawia legitymację dokumentującą stopień niepełnosprawności, w przypadku orzeczenia o stopniu niepełnosprawności lub orzeczenia o wskazaniach do ulg i uprawnień osoby, która ukończyła 16 rok życia. Wzór legitymacji dokumentującej stopień niepełnosprawności określa załącznik nr 3 do rozporządzenia. Z wzoru legitymacji wynika, że do legitymacji wpisuje się m.in. stopień niepełnosprawności jak i symbol przyczyny niepełnosprawności.

W świetle art. 1 cyt. ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych wynika, że osobami niepełnosprawnymi są osoby, których niepełnosprawność została potwierdzona orzeczeniem o zakwalifikowaniu przez organy orzekające do jednego z trzech stopni niepełnosprawności. Organami tymi są zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, które – działając na podstawie prawa – mogą wydawać orzeczenia tylko takiej treści, jaka została przewidziana w obowiązujących je przepisach. W tym wypadku są to art. 6b tej ustawy w związku z wydanym na podstawie upoważnienia z art. 6c ust. 9 rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności. Orzeczenie zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności ma co do określenia stopnia niepełnosprawności moc wiążącą i decydujące znaczenie przy stosowaniu przepisów ustawy o rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Orzeczenie to obejmuje jako całość orzeczenie o niepełnosprawności per se (art. 3 ust. 1 ustawy), a jednocześnie stanowi podstawę do przyznania ulg i uprawnień na podstawie odrębnych przepisów (art. 3 ust. 2 ustawy). Ma zatem treść określoną w art. 6b ustawy, która – poza ustaleniem stopnia niepełnosprawności – powinna zawierać wskazania dotyczące między innymi odpowiedniego zatrudnienia, szkolenia, uczestnictwa w terapii zajęciowej, konieczności zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze oraz pomoce techniczne ułatwiające funkcjonowanie danej osoby, a także korzystania z systemu środowiskowego wsparcia, konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby, itp. Stosownie do § 13 ust. 2 pkt 9 i ust. 3 pkt 9 omawianego rozporządzenia w orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności oraz w orzeczeniu o wskazaniach do ulg i uprawnień umieszcza się symbol przyczyny niepełnosprawności. Sposób jego oznaczenia określa § 32 ust. 2 pkt 1-12 rozporządzenia. Symbol przyczyny niepełnosprawności zawarty w orzeczeniu o niepełnosprawności, stopniu niepełnosprawności lub wskazaniach do ulg i uprawnień odzwierciedla rozpoznanie uszkodzenia lub choroby, która niezależnie od przyczyny jej powstania powoduje zaburzenia funkcji organizmu oraz ograniczenia w wykonywaniu czynności życiowych i aktywności społecznej osoby zainteresowanej lub dziecka (§ 32 ust. 3 rozporządzenia). Jednocześnie art. 62 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 omawianej ustawy, zawarty w rozdziale 11 stanowi, że osoby, które przed dniem wejścia w życie ustawy zostały zaliczone do jednej z grup inwalidów, są osobami niepełnosprawnymi w rozumieniu ustawy, jeżeli przed tą datą orzeczenie o zaliczeniu do jednej z grup inwalidów nie utraciło mocy. Orzeczenie o zaliczeniu do [...] grupy inwalidów traktowane jest na równi z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Oznacza to, że P.F. w rozumieniu ustawy jest osobą niepełnosprawną posiadającą orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Z kolei art. 5a ust 1 i ust. 2 pkt 1 i 2 cyt. ustawy stanowi, że osoby posiadające ważne orzeczenia o zaliczeniu do jednej z grup inwalidów, niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym, o których mowa w art. 62, oraz orzeczenia, o których mowa w art. 5, mogą składać do zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności i wskazań, o których mowa w art. 6b ust. 3, dla celów korzystania z ulg i uprawnień na podstawie odrębnych przepisów.

W postępowaniu w sprawach, o których mowa w ust. 1, zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności wydaje orzeczenie, w którym:

1) stopień niepełnosprawności określa się na podstawie przedłożonych orzeczeń, o których mowa w ust. 1, zgodnie z przepisami, o których mowa w art. 5 i 62;

2) wskazania, o których mowa w art. 6b ust. 3, ustala się stosownie do naruszonej sprawności organizmu i ograniczeń funkcjonalnych uzasadniających korzystanie z ulg i uprawnień na podstawie odrębnych przepisów.

Analiza cytowanego przepisu prowadzi do wniosku, że osoby, które posiadają ważne orzeczenia o zaliczeniu do jednej z grup inwalidów, o których mowa w art. 62, w przypadku, gdy chcą skorzystać z ulg i uprawnień na podstawie odrębnych przepisów, dla których wymagane jest przedstawienie orzeczenia zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności, mogą złożyć do tego zespołu wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności i wskazań, o których mowa w art. 6b ust. 3 ustawy. Przy czym stopień niepełnosprawności określa się na podstawie przedłożonych orzeczeń, o których mowa w ust. 1, m.in. zgodnie z przepisem, o którym mowa w art. 62.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej, Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej wykładni wskazanych jako naruszone przepisów prawa materialnego. Zasadnie uznał, że skoro warunkiem wystawienia przez starostę legitymacji dokumentującej stopień niepełnosprawności jest orzeczenie o stopniu niepełnosprawności lub orzeczenie o wskazaniach do ulg i uprawnień osoby, która ukończyła 16 rok życia (§ 35 ust. 3 rozporządzenia), to w świetle cyt. art. 5a ust. 1 ustawy fakt przedłożenia przez skarżącego ważnego orzeczenia o zaliczeniu do jednej z grup inwalidów nie jest wystarczające do uwzględnienia jego wniosku. Jak wyżej wskazano, niezbędne jest bowiem przedstawienie określonych orzeczeń wydanych przez uprawnione podmioty. Ubocznie zauważyć należy, iż trafność tego stwierdzenia wynika także z wzoru legitymacji dokumentującej stopień niepełnosprawności, w której obok stopnia niepełnosprawności wpisuje się również symbol przyczyny niepełnosprawności, którego nie zawiera orzeczenia o zaliczeniu do jednej z grup inwalidów.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i w oparciu o art. 184 p.p.s.a. podlega oddaleniu. O sprostowaniu niedokładności w zaskarżonym wyroku orzeczono na podstawie art. 156 § 1 i 3 p.p.s.a.