Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 1041/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2005-06-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Romała Sędziowie: NSA Elżbieta Rischka /spr./ NSA Małgorzata Tomaszewska Protokolant – Monika Szymańska po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi P. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) nr (...) w przedmiocie odmowy umorzenia podatku od środków transportowych za 2002 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

I SA/Gd 1041/02

U z a s a d n i e n i e

Pismem z dnia 15 lutego 2002 r. P. O. zwrócił się do Burmistrza Miasta i Gminy z wnioskiem o umorzenie I raty podatku od środków transportowych za 2002 r. uzasadniając swoją prośbę trudną sytuacją finansową w prowadzonej działalności gospodarczej spowodowanej brakiem zleceń i ponoszonymi dużymi kosztami.

Decyzją z dnia [...] Burmistrz umorzył 30% I raty całego podatku od posiadanych środków transportowych.

W odwołaniu od powyższej decyzji podatnik wniósł o umorzenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze całego zaległego podatku, ponownie argumentując swoją prośbę brakiem dochodowości w prowadzonej działalności, zastojem na wykonywane usługi.

Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu złożonego odwołania utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że zgodnie z przepisem art. 67 § 1 i 1a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137 poz. 926 ze zm.) organ podatkowy na wniosek podatnika może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe lub odsetki za zwłokę w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym. Umarzanie zaległości podatkowych lub odsetek za zwłokę na wniosek podatnika będącego przedsiębiorcą następuje zgodnie z przepisami o warunkach dopuszczalności i nadzorowania pomocy publicznej dla przedsiębiorców.

W myśl art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. o warunkach dopuszczalności i nadzorowania pomocy publicznej dla przedsiębiorców (Dz. U. Nr 60, poz. 704) przepisy ustawy stosuje się do udzielania pomocy, w wyniku której przedsiębiorca otrzyma pomoc, której wartość łącznie z udzieloną pomocą w ciągu trzech lat poprzedzających dzień tego udzielenia przekracza kwotę będącą równowartością 100 tys. EURO.

W przypadku, gdy wartość otrzymanej pomocy nie przekracza kwoty będącej równowartością 100 tys. EURO stosuje się przepisy art. 1-4, art. 35, 36, 37 ust. 1-4 i art. 38 cyt. ustawy.

Stosownie do art. 37 ust. 1 ustawy o warunkach dopuszczalności i nadzorowaniu pomocy publicznej dla przedsiębiorców, przedsiębiorcy ubiegający się o pomoc zobowiązani są do przedłożenia organowi udzielającemu pomocy informacji dotyczącej pomocy udzielonej im w okresie trzech kolejnych lat poprzedzających dzień złożenia wniosku o udzielenie pomocy.

Z oświadczenia złożonego przez wnioskodawcę wynika, iż nie korzystał on w okresie ostatnich trzech lat z żadnej pomocy publicznej.

W konsekwencji przedmiotowy wniosek rozpatrzony został w trybie ustawy Ordynacja podatkowa z uwzględnieniem wymienionych przepisów ustawy o warunkach dopuszczalności i nadzorowaniu pomocy publicznej.

Organ odwoławczy podkreślił, iż postępowanie wszczęte wnioskiem podatnika o umorzenie zaległości podatkowych ma szczególny i nadzwyczajny charakter ze względu na wyjątkowe znamiona przedmiotowe instytucji umorzenia. Ciężar dowodowy istnienia przesłanek umorzenia zaległości podatkowych spoczywa na wnioskującym.

Jednocześnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło, że instytucja umorzenia zbudowana jest przy zastosowaniu tzw. uznania administracyjnego pozostawiającego organom podatkowym możliwość wyboru konsekwencji prawnej przy ustalonym stanie faktycznym. Ponadto SKO podkreśla, iż umarzanie zaległości podatkowych jest instytucją nadzwyczajną w prawie podatkowym i stosowane może być tylko wówczas, gdy zaszły nadzwyczajne okoliczności spowodowane działaniem takich czynników, na które podatnik nie mógł mieć wpływu.

W ocenie organu odwoławczego podatnik nie przedstawił argumentów przemawiających za całkowitym umorzeniem zaległości podatkowej.

Skoro więc Burmistrz uznał za zasadne umorzenie 30% I raty podatku od posiadanych środków transportowych oraz odroczył termin płatności pozostałej części raty podatku (uwzględniając sytuację finansową wnoszącego prośbę) organ odwoławczy nie znalazł podstaw do zmiany lub uchylenia jego decyzji.

Nie zgadzając się z decyzją organu odwoławczego P. O. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

W uzasadnieniu złożonej skargi P. O. zwrócił uwagę na trudną sytuację materialną w jakiej się znajduje. W jego ocenie częściowe umorzenie zaległości nie rozwiązuje jego problemów, zaś sytuacja finansowa nie pozwala mu na wywiązanie się z obowiązku podatkowego.

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Dodatkowo SKO podniosło, iż P. O. wykazał do opodatkowania podatkiem od środków transportu wszystkie użytkowane przez siebie pojazdy, chociaż dwa z nich są przez niego leasingowane, co oznacza że nie będąc właścicielem tych pojazdów nie jest zobowiązany do uiszczenia podatku od środków transportu.

W odrębnym postępowaniu podatkowym zmieniona zostanie zatem kwota przypadającego do zapłaty podatku, o czym skarżący został poinformowany w dniu 12 czerwca 2002 r.

Zgodnie z art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn.zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga P. O. zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania, w szczególności art. 67 § l, art. 122, art. 187 § l i art. 191 ustawy Ordynacji podatkowej, w takim zakresie, że mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W utrwalonym już orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie budzi wątpliwości, że umorzenie jest instytucją prawną o charakterze wyjątkowym, gdyż zasadą jest płacenie podatków, nie zaś zwalnianie podatników od tego obowiązku. Jednakże organy podatkowe orzekając zgodnie z art. 67 § l ordynacji podatkowej w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej czy też odsetek od takiej zaległości powinny mieć na względzie, że ustawodawca ustalając przesłanki umorzenia, użył w tym przepisie zwrotów niedookreślonych "ważny interes podatnika" lub "interes publiczny", co można uznać za swoistą klauzulę generalną odsyłającą do systemu ocen pozaprawnych. Ocena, czy przesłanki umorzenia istnieją w konkretnej sprawie, może być dokonana po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu całokształtu materiału dowodowego (art. 191 ustawy ordynacja podatkowa), a poprzedzać je powinno wyczerpujące zebranie całego materiału dowodowego (art. 187 § l) oraz dokładne wyjaśnienie okoliczności faktycznych (art. 122). Ponadto wskazać należy, iż dokonanie takiej oceny przez organ musi szczegółowo być przedstawione w uzasadnieniu decyzji zgodnie z at. 210 § 4 ustawy ordynacja podatkowa. Brak prawidłowego uzasadnienia takiej decyzji uniemożliwia bowiem jej właściwą kontrolę ze strony Sądu.

W ocenie Sądu w sprawie niniejszej organy obu instancji wymogom tym nie sprostały. Ogólnikowość i lakoniczność sformułowań zawartych w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego, a także praktycznie brak uzasadnienia w przypadku decyzji organu pierwszej instancji (uzasadnienie sprowadza się do jednego zdania) uniemożliwia ocenę czy w sprawie nie zostały przekroczone granice przyznanego organom uznania administracyjnego.

W ocenie Sądu w sprawie niniejszej z uzasadnienia stanowiska tak organu I instancji, jak i organu odwoławczego nie wynika by zaskarżona decyzja wydana została po wcześniejszym ustaleniu i wszechstronnym rozważeniu tych okoliczności i kryteriów, które ustawodawca wskazał w przepisie stanowiącym podstawę dla rozpatrzenia wniosku.

W tym miejscu podkreślić należy, że ocena ważnego interesu podatnika wiąże się z koniecznością ustalenia jego sytuacji finansowej w stopniu nie budzącym wątpliwości.

Analiza przedłożonych Sądowi akt sprawy prowadzi do wniosku, że organy podatkowe nie zebrały w tym zakresie wystarczającego materiału dowodowego. W aktach sprawy brak jakichkolwiek materiałów dowodowych, poza deklaracjami PIT-5 za styczeń i luty 2002 r., pozwalających ocenić w jakiej sytuacji finansowej znajdował się skarżący. O wadliwości postępowania w tym zakresie świadczy dobitnie okoliczność przedstawiona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę, iż skarżący w dacie orzekania był właścicielem tylko jednego pojazdu ujętego w wykazie aktualnie posiadanych pojazdów, pozostałe użytkował na podstawie umów leasingu.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy celowym będzie rozpatrzenie całokształtu materiału dowodowego w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnie z normą wynikająca z art. 122 w zw. z art. 187 ordynacji podatkowej poprzez zgromadzeniei okonanie szczegółowej analizy zgromadzonego materiału dowodowego, a następnie poddanie go ocenie czy w sprawie występują okoliczności, o których mowa w art. 67 § l ordynacji podatkowej (ważny interes podatnika lub interes publiczny), oraz danie temu wyraz w wyczerpującym uzasadnieniu odpowiadającym wymogom art. 210 § 4 ordynacji podatkowej.

Z tych też względów na podstawie art. 145 § l pkt. l c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), należało orzec jak w pkt I sentencji wyroku. O kosztach Sąd nie orzekł, z uwagi na brak stosownego wniosku do złożenia którego obliguje przepis art. 210 § 1 w/w ustawy.