Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 578/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2019-11-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części; oddalono skargę w pozostałym zakresie
Powołane przepisy: article: art.1
journal: Dz.U. 2018 poz 2107
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jedn.
article: art.134 par.1,art.145 par.1 pkt 1 lit.a);
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art.83 par.2;
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art.14,art.59 ust.1,art.60 ust.1-2,ust.4,art.61 ust.1-2,art.107;
journal: Dz.U. 2018 poz 1508
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 5 listopada 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Tadeusz Lipiński sędzia WSA Adam Matuszak Protokolant specjalista Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2019 r. sprawy ze skargi G. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej I. uchyla pkt 5 zaskarżonej decyzji; II. w pozostałym zakresie oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia "[...]" Nr Rep. "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze w E. (dalej jako: SKO), na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r.- Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018r. poz. 2096 ze zm., dalej jako: k.p.a.) oraz art. 60 ust. 1 i art. 61 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 2018r. poz. 1508 ze zm. – tekst obowiązujący w dacie wydania decyzji - dalej jako: u.p.s.) uchyliło w całości decyzję Prezydenta Miasta E. (dalej jako: organ I instancji) z dnia "[...]" w sprawie ustalenia odpłatności za pobyt K. P. (dalej jako: beneficjentka) w Domu Pomocy Społecznej w R. (dalej jako: DPS) i orzekło co do istoty sprawy w ten sposób, że:

1) beneficjentka będzie ponosiła odpłatność w wysokości 565,92 zł miesięcznie od dnia 8 grudnia 2016r. do dnia 8 grudnia 2017r.,

2) R.P. za pobyt żony w DPS będzie ponosił odpłatność w wysokości 869,81 zł miesięcznie od dnia 8 grudnia 2016r. do dnia 8 grudnia 2017r.,

3) E.J. za pobyt matki w DPS będzie ponosiła odpłatność w wysokości 300 zł miesięcznie, zgodnie z umową zawartą w dniu 5 grudnia 2016r.,

4) M.J. za pobyt matki w DPS będzie ponosił odpłatność w wysokości 300 zł miesięcznie od dnia 8 grudnia 2016r. do dnia 8 grudnia 2017r.,

5) G. J. za pobyt matki w DPS będzie ponosił odpłatność w wysokości 1047,27 zł miesięcznie od dnia 8 grudnia 2016r. do dnia 1 stycznia 2017r. i od dnia 1 stycznia 2017r. do dnia 8 grudnia 2017r. w wysokości 1184,27 zł miesięcznie,

6) Gmina Miasto E. na prawach powiatu nie będzie ponosić odpłatności za pobyt osoby przebywającej w DPS w DPS.

W uzasadnieniu Kolegium przedstawiło szczegółowo stan faktyczny sprawy. Wskazano, że beneficjentka została skierowana do DPS od dnia 8 grudnia 2016r. na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w E. z dnia "[...]" i umieszczona w DPS na podstawie decyzji Dyrektora Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w E. z dnia "[...]". W związku z tym, że jest ona osobą zamężną i ma troje dzieci, osobami zobowiązanymi do wnoszenia opłaty za jej pobyt w DPS, oprócz beneficjentki, są mąż, córka oraz dwaj synowie. Podano, że organ I instancji na podstawie przeprowadzonych wywiadów środowiskowych oraz zgromadzonych w toku postępowania dokumentów i złożonych wyjaśnień przez zainteresowane strony oraz zeznań świadków ustalił, że beneficjentka pozostaje w związku małżeńskim. Źródłem jej dochodu jest świadczenie emerytalne otrzymywane z ZUS, które do lutego 2017r. wynosiło 808,45 zł, natomiast od marca 2017r. wynosiło netto 816,55 zł miesięcznie. W związku z tym, że zmiana świadczenia nie przekroczyła 10% kryterium dochodowego w stosunku do dochodu z lutego 2017r., odpłatność beneficjentki została ustalona na podstawie dochodu z lutego 2017r. Odnośnie do męża beneficjentki ustalono, że mieszka on sam i prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Źródłem jego dochodu jest świadczenie emerytalne otrzymywane z ZUS wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym, które do końca lutego 2017r. wynosiło 2.771,81 zł, zaś od marca 2017r. wynosi 2.784,17 zł. Przy czym zmiana wysokości dochodu nie przekroczyła 10% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej w stosunku do dochodu z lutego 2017r., a zatem jego odpłatność za pobyt żony w DPS również ustalono na podstawie dochodu z lutego 2017r. Wskazano, że 300% kryterium dochodowego dla osoby samotnie gospodarującej wynosi 1.902 zł, a zatem kwota dochodu męża osoby przebywające w DPS przekracza tę kwotę o 869,81 zł i w takiej wysokości ustalano odpłatność. Z kolei córka beneficjentki prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem i dziećmi, a dochód rodziny wynosi łącznie 5.229,53 zł, co stanowi kwotę 1.307,38 zł na osobę w rodzinie. Zatem dochód na osobę w tej rodzinie nie przekracza 300% kryterium dochodowego, które to kryterium stanowi kwota 1.542 zł. Jednocześnie córka beneficjentki zadeklarowała odpłatność za pobyt swojej matki w DPS w wysokości 300 zł miesięcznie, zgodnie z umową zawartą w dniu 5 grudnia 2016r. z Dyrektorem MOPS w E. Ustalono także, że syn beneficjentki G. J. na stałe zamieszkuje w Szwajcarii, nie składał zeznań podatkowych na terenie Polski, nie pobiera żadnych świadczeń z ZUS, a także brak jest jego aktualnych zgłoszeń do ubezpieczenia zdrowotnego. Wskazano, że nie odbiera on korespondencji kierowanej do niego przez organ. W związku z tym organ I instancji uznał, że wyczerpał dostępne prawnie możliwości ustalenia faktycznego stanu jego sytuacji dochodowej i rodzinnej. Odnośnie do syna beneficjentki M. J. ustalono, że mieszka on w siedzibie firmy spółki cywilnej, której jest współwłaścicielem, a zameldowany jest w lokalu, w którym zamieszkuje jego żona z dziećmi. Małżonkowie pozostają w związku małżeńskim, ale mają rozdzielność majątkową i jak oświadczają prowadzą oddzielne gospodarstwo domowe. M.J. oświadczył, że nie ponosi żadnych kosztów związanych z zamieszkaniem w siedzibie firmy, gdyż wszystko jest wliczone w koszty firmy. Podał jedynie, że na zakup żywności wydaje około 200 zł miesięcznie i "stołuje się" u przyjaciela. Nie jest również w stanie określić wysokości swojego miesięcznego dochodu. Przedłożył natomiast potwierdzenia regularnie wpłacanych żonie dobrowolnych alimentów na dwoje dzieci w łącznej wysokości 1600 zł miesięcznie. Biorąc to pod uwagę organ I instancji uznał, że M. J. prowadzi z żoną i dziećmi wspólne gospodarstwo domowe. Podkreślono, że czerpie on korzyści z dobra wspólnego spółki rodzinnej, korzysta ze wspólnych zysków finansowych wypracowanych przez spółkę i nie dysponuje żadnymi dokumentami potwierdzającymi fakt ponoszenia odrębnych kosztów utrzymania. Oświadczył także, że rozliczeniem z Urzędem Skarbowym zajmuje się żona, a swoją część dochodów otrzymuje gotówką na koniec miesiąca, lecz nie posiada potwierdzeń odbioru gotówki. Nie posiada też osobistego konta bankowego, lecz jest współwłaścicielem konta firmowego. Organ I instancji ustalił, na podstawie informacji uzyskanych z urzędu skarbowego, że dochód rodziny M. J. za rok 2016 wynosił netto 316.762,76 zł, co stanowi kwotę 79.190,69 zł na osobę w rodzinie, a w przeliczeniu na jeden miesiąc daje kwotę 6.599,22 zł miesięcznie. Zatem różnica pomiędzy dochodem na osobę w rodzinie, a 300% tego kryterium dochodowego na osobę w rodzinie wynosi 5.057,22 zł. W związku z tym organ I instancji ustalił wysokość odpłatność M. J. za pobyt matki w DPS w wysokości różnicy pomiędzy średnim miesięcznym kosztem utrzymania a odpłatnością wnoszoną przez pozostałe osoby zobowiązane - w miesięcznej wysokości 1.347,27 zł. W takcie postępowania odwoławczego - na skutek odwołania wniesionego przez M. J. - SKO przeprowadziło rozprawę administracyjną podczas której złożył on dodatkowe wyjaśnienia, które potwierdziła jego żona w piśmie skierowanym do Kolegium. Kolegium ustaliło w związku z tym, że jego dochód w grudniu 2016r. – 2161,86 zł, styczniu 2017r. - 3646,82 zł, lutym 2017r. - 3759,82 zł, marzec 2017r. - 858,90 zł, kwiecień 2017r. - 1738,31 zł. Mając zatem na uwadze ustalony stan faktyczny Kolegium uznało, że syn beneficjentki – M. J. prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, gdyż wyjaśnienia składane przez niego, jak i jego żonę są spójne i logiczne. Kolegium wzięło też pod uwagę, że na rozprawie zadeklarował odpłatność za pobyt matki w DPS w wysokości 300 zł miesięcznie, a organ I instancji w tym zakresie nie wniósł sprzeciwu. Kolegium zleciło również organowi I instancji przeprowadzenie postępowania dowodowego dotyczącego miejsca pobytu, sytuacji materialnej i rodzinnej syna beneficjentki G.J., jednakże podjęte czynności, w tym wyjaśnienia złożone przez członków rodziny osoby przebywającej w DPS oraz zwrócenie się do G.J. o udzielenie wyjaśnień dotyczących jego sytuacji majątkowej, dochodowej i rodzinnej nie pozwoliły na dokonanie ustaleń w tym zakresie. Mimo poinformowania go, że w myśl art. 61 ust. 1 i 2 u.p.s. jest on zobligowany do ponoszenia odpłatności za pobyt matki w DPS, pouczeniu o treści przepisów oraz wskazania, że w przypadku braku złożenia wyjaśnień w terminie 21 dni od daty otrzymania pisma Kolegium uzna, że jest on w stanie ponosić opłatę za pobyt matki w domu pomocy społecznej i ustali tę opłatę, nie udzielił on żadnych wyjaśnień. Zatem w odniesieniu do G.J. Kolegium ustaliło odpłatność uznając, że osiąga on dochód w wysokości ponad 300% kryterium dochodowego oraz biorąc pod uwagę wysokość odpłatności ponoszonej przez inne osoby zobowiązane, a także wysokość średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca DPS. Wskazano, że G.J. wiedział o toczącym się postępowaniu i był wzywany zarówno przez organ I instancji, jak i Kolegium do złożenia wyjaśnień dotyczących jego sytuacji materialnej i rodzinnej oraz został pouczony o konsekwencjach braku zastosowania się do wezwania. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, wskazano, że jakkolwiek obowiązkiem organu jest dokonanie prawidłowych ustaleń faktycznych sprawy, to jednak nie można mu czynić zarzutów w tym zakresie w sytuacji, gdy strona uniemożliwia, czy też nie wyraża nawet jakiegokolwiek zainteresowania w zaktualizowaniu danych, które znajdują się w jej posiadaniu, a tym samym w ustaleniu jej aktualnej sytuacji.

Na powyższą decyzję skargę wniósł G. J. (dalej jako: skarżący), zarzucając niezgodne z prawdą uzasadnienie w kwestii braku kontaktu w celu ustalenia jego sytuacji rodzinnej i materialnej, naruszenie art. 86 k.p.a., stronniczość Kolegium oraz uznaniowe określenie jego dochodu, naruszające art. 107 pkt 5b u.p.s. W związku z tym wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji. Podniósł, że na początku postępowania korespondencja kierowana była na adres w Polsce, gdzie od wielu lat nie przebywa wraz ze swoją rodziną, bowiem jego centrum interesów życiowych znajduje się w Szwajcarii. Wskazał, że w chwili powzięcia informacji o toczącym się postępowaniu niezwłocznie skontaktował się z pracownikiem socjalnym, który prowadził tą sprawę i złożył oświadczenie odnośnie do swojej sytuacji rodzinnej i materialnej. Dodatkowo odbył rozmowę z Dyrektor MOPS w E., podczas której został poinformowany, że w określeniu jego udziału w kosztach zastosują zasady jakby zamieszkiwał w Polsce. Uznał zatem, że sytuacja taka spowoduje narażenie jego bliskich na bezpośrednią szkodę materialną i dlatego na dalszym etapie postępowania korzystał z przysługującego mu prawa do odmowy odpowiedzi na podstawie art. 83 § 2 w zw. z art. 86 k.p.a. Zarzucił ponadto organowi II instancji zastraszanie go, powołując się na pismo Kolegium z dnia 4 marca 2019r. Podniósł, że Kolegium stwierdzając, że jest on w stanie ponosić opłatę za pobyt matki w DPS, naruszyło art. 86 k.p.a. oraz art. 107 pkt 5b u.p.s., gdyż z przedłożonych dokumentów wynika, że dochody skarżącego wynoszą 0 zł. W ocenie skarżącego organ ustalił jego odpłatność za pobyt matki w DPS w sposób uznaniowy i stronniczy, bowiem jednocześnie wziął pod uwagę oświadczenia złożone przez jego brata.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podkreślono, że organy obydwu instancji usiłowały ustalić dochody skarżącego i jego rodziny celem ustalenia odpłatności, jaką winien ponosić za pobyt matki w DPS, ale przez cały okres prowadzonego postępowania odmawiał podania danych dotyczących sytuacji majątkowej jego rodziny. Wyjaśniono, że przepisy art. 83 § 2 i art. 86 k.p.a. nie mają zastosowania w niniejszej sprawie z uwagi na treść ustawy o pomocy społecznej. Podkreślono, że jedną z postaci odmowy współdziałania z pracownikiem socjalnym jest uniemożliwienie mu przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego. Wskazano, że w treści skargi skarżący podał, niczym niepoparte, dane dotyczące jego braku jakiegokolwiek dochodu. Wyjaśniono ponadto, że postanowieniami z dnia "[...]" Kolegium wszczęło z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji w części dotyczącej pkt 5 oraz zawiesiło to postępowanie.

Na rozprawie przed tut. Sądem w dniu 5 listopada 2019r. pełnomocnik organu wyjaśniła, że wszczęto postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności punktu 5 decyzji z uwagi na błędne określenie dat płatności, a mianowicie daty te powinny być określone od 8 grudnia 2016r. do 31 stycznia 2017r. i od 1 lutego 2017r. do 8 grudnia 2017r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018r., poz. 2107 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018r., poz. 1302 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, obowiązującymi w dacie jego wydania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd ma obowiązek uwzględnienia skargi i wyeliminowania z obrotu prawnego aktu administracyjnego, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznając wniesioną w niniejszej sprawie skargę Sąd uznał, że zasługuje ona na uwzględnienie w części, jednakże z innych względów niż w niej wskazane.

Stosownie do art. 60 ust. 1 u.p.s. pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca, z zastrzeżeniem ust. 3. Średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca w domu pomocy społecznej o zasięgu gminnym ustala wójt (burmistrz, prezydent miasta), o zasięgu powiatowym – ustala starosta, zaś w regionalnym domu pomocy społecznej – ustala marszałek województwa - i ogłasza w wojewódzkim dzienniku urzędowym, nie później niż do dnia 31 marca każdego roku (art. 60 ust. 2 u.p.s.). Zgodnie z art. 60 ust. 4 u.p.s. ogłoszenie, o którym mowa w ust. 2, stanowi podstawę do ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej od następnego miesiąca przypadającego po miesiącu, w którym zostało opublikowane. Do tego czasu odpłatność za pobyt w domu pomocy społecznej ustala się na podstawie ogłoszenia z roku poprzedniego.

Stosownie do art. 61 ust. 1 u.p.s. do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej obowiązani są w kolejności: 1) mieszkaniec domu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, 2) małżonek, zstępni przed wstępnymi oraz 3) gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej - przy czym osoby i gmina określone w pkt. 2 i 3 nie mają obowiązku wnoszenia opłat, jeżeli mieszkaniec domu ponosi pełną odpłatność. Wysokość opłaty za dom pomocy społecznej określa art. 61 ust. 2 u.p.s., zgodnie z którym opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wnoszą:

1) mieszkaniec domu, nie więcej jednak niż 70% swojego dochodu a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, nie więcej niż 70% tego dochodu ,

2) małżonek, zstępni przed wstępnymi - zgodnie z umową, zawartą w trybie art. 103 ust. 2 u.p.s.:

a) w przypadku osoby samotnie gospodarującej, jeżeli dochód jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, jednak kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% tego kryterium,

b) w przypadku osoby w rodzinie, jeżeli posiadany dochód na osobę jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, z tym że kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie;

3) gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej - w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej a opłatami wnoszonymi przez osoby, o których mowa w pkt 1 i 2.

Z powołanych wyżej przepisów wynika jednoznacznie, że zarówno obowiązek ponoszenia opłat za dom pomocy społecznej, jak również wysokość tych opłat uzależniona jest od składu rodziny osób należących do kręgu wskazanego w art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.s. i od ich dochodu, a także od określonego kryterium dochodowego. Przy czym obowiązek wnoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej musi być skonkretyzowany i zindywidualizowany w stosunku do każdej z osób, które miałyby takie opłaty ponosić. Co do zasady konkretyzacja taka powinna nastąpić w drodze decyzji wydanej na podstawie art. 59 ust. 1 u.p.s. poprzez określenie kwoty opłaty za pobyt mieszkańca w domu pomocy społecznej, wskazanie osoby (osób) zobowiązanych do jej ponoszenia z kręgu podmiotów wymienionych w u.p.s. oraz ustalenie przypadających na nich kwot opłaty.

W związku z tym uznać należy, że w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości zasadność ustalenia odpłatności w zaskarżonej decyzji. Wobec niemożności poniesienia całkowitej kwoty odpłatności w DPS przez beneficjentkę, ustalono odpłatność od jej małżonka oraz zstępnych. Nie budzi przy tym wątpliwości prawidłowość ustalenia wysokości tej odpłatności od poszczególnych osób, co zostało szczegółowo opisane i wyliczone w decyzji Kolegium.

Natomiast zarzuty skargi ograniczają się wyłącznie do kwestii ustalenia wysokości odpłatności od skarżącego, a także uznania za wiarygodne twierdzeń jego brata. Odnosząc się zatem do zarzutu skarżącego odnośnie do uznaniowego ustalenia przez Kolegium jego sytuacji dochodowej wyjaśnić należy, że skarżący był wzywany do przedstawienia swojej sytuacji rodzinnej, majątkowej i dochodowej, czego zresztą nie kwestionuje w skardze, lecz powołuje się na prawo od odmowy odpowiedzi na pytania, które w jego ocenie przysługuje mu z mocy art. 83 § 2 k.p.a. Należy zatem wyjaśnić, że zgodnie z art. 14 u.p.s. przepisy k.p.a. stosuje się odpowiednio w sprawach nieuregulowanych w ustawie, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Procedura ustalania sytuacji rodzinnej i majątkowej jest jednak uregulowana w art. 107 u.p.s., a w związku z tym nie ma zastosowania powołany przepis k.p.a. Przy czym organ ma prawo domagać się złożenia oświadczenia o dochodach i stanie majątkowym (art. 107 ust. 5 k.p.a.), a także przedłożenia dokumentów o których mowa w art. 107 ust. 5b u.p.s., na które to zresztą dokumenty wskazuje sam skarżący, a które to powinna przedłożyć strona. Jednakże sytuacja, w której skarżący ani nie składa oświadczeń odnośnie do swojej sytuacji, ani nie przedkłada żadnych dokumentów potwierdzających jego oświadczenia, nie może uzasadniać odstąpienia od ustalenia odpłatności, czy też przyjęcia że jego dochód nie kwalifikuje go do ponoszenia odpłatności za pobyt matki w DPS. Wręcz przeciwnie, skoro skarżący de facto uniemożliwił ustalenie jego sytuacji materialnej i rodzinnej, to nie może podnosić zarzutów, że ustalenia organu w tym zakresie są dowolne. Nie wydaje się przy tym wiarygodne twierdzenie skarżącego, że kontaktował się z pracownikiem socjalnym i udzielał stosownych wyjaśnień, skoro sam twierdzi, że po uzyskaniu informacji o możliwość ustalenia odpłatności uznał, że sytuacja ta spowoduje narażenie jego bliskich na bezpośrednią szkodę materialną i powołał się na art. 83 § 2 k.p.a. Przy czym nawet w swojej skardze skarżący wprawdzie twierdzi, że jego dochód jest zerowy, ale ani nie podaje żadnych szczegółów, ani nie przedkłada żadnych dokumentów, np. o korzystaniu ze świadczeń z pomocy społecznej w kraju pobytu. Brak współdziałania skarżącego z organem pomocy społecznej uniemożliwił zatem organowi dokonanie oceny, czy istnieją przesłanki uzasadniające np. zwolnienie go z ponoszenia opłaty, z uwagi na nieustaloną, aktualną na dzień wydania decyzji sytuację majątkową. W takiej sytuacji organ miał prawo ustalenia odpłatności przy przyjęciu, że dochód skarżącego pozwala mu na poniesienie odpłatności ustalonej stosownie do art. 61 ust. 2 u.p.s.

Jednakże Sąd uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej ustalenia odpłatności skarżącego za pobyt matki w DPS z uwagi na błędne określenie ich wysokości za poszczególne okresy. Wskazać bowiem należy, że zgodnie z obwieszczeniem Nr "[...]" Starosty E. z dnia 15 stycznia 2016r. w sprawie ustalenia średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca w domach pomocy społecznej, funkcjonujących na terenie Powiatu E. na rok 2016 (Dz.Urz. Województwa "[...]") koszt ten odnośnie DPS, w którym przebywa beneficjentka wynosił 3.083 zł i kwota ta obowiązywała do dnia 31 stycznia 2017r. Kolejne bowiem obwieszczenie Nr "[...]" Starosty E. z dnia 24 stycznia 2017r., określające średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca w DPS w R. na kwotę 3.220 zł, zostało opublikowane w Dz.Urz. Województwa "[...]" (pod poz. "[...]"), a zatem kwota ta zaczęła obowiązywać od 1 lutego 2017r. Tym samym, zgodnie z art. 60 ust. 4 u.p.s. skarżący winien ponosić opłatę za pobyt swojej matki w DPS od dnia 8 grudnia 2016r. do dnia 31 stycznia 2017r. ustaloną zgodnie z obwieszczeniem Starosty E. z dnia 15 stycznia 2016r., natomiast dopiero od dnia 1 lutego 2017r. do dnia 8 grudnia 2017r. odpłatność za pobyt matki w DPS powinna być ustalona na podstawie obwieszczenia Starosty E. z dnia 24 stycznia 2017r. Tymczasem w zaskarżonej decyzji błędnie Kolegium daty te określiło odpowiednio od dnia 8 grudnia 2016r. do 1 stycznia 2017r. oraz od dnia 1 stycznia 2017r do 8 grudnia 2017r.

Natomiast odnosząc się do zarzutu skarżącego, że organ przyjął za wiarygodne wyjaśnienia i oświadczenia jego brata wskazać należy, że w odróżnieniu od skarżącego jego brat nie tylko nie unikał składania wyjaśnień, ale także przedkładał żądane przez organ dokumenty. Ponadto Kolegium w zaskarżonej decyzji wskazało, z jakich powodów uznałó, że jego twierdzenia są wiarygodne, a ocena ta nie budzi wątpliwości Sądu. Natomiast skarżący, poza ogólnym zakwestionowaniem wyjaśnień jego brata, nie wskazał które z nich nie polegają na prawdzie i z jakich względów. W tej sytuacji zarzuty pod adresem organu w tym zakresie należy uznać za gołosłowne.

W związku z powyższym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. należało uchylić zaskarżoną decyzję w części.