Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1552/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-10-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 114 ust. 1 pkt. 1 lit. b, art. 130 ust.3 i 4
journal: Dz.U. 1997 nr 98 poz 602
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.
article: § 6 i 8 pkt. 6
journal: Dz.U. 2002 nr 236 poz 1998
law: Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi  przepisy ruchu drogowego.
article: art. 7, art. 76 § 1 i 3 , art. 77 § 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145  § 1 pkt. 1 lit. a i c, art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Janina Antosiewicz (spr.) Sędziowie sędzia NSA Joanna Banasiewicz sędzia del. NSA Roman Ciąglewicz Protokolant sekretarz sądowy Magdalena Błaszczyk po rozpoznaniu w dniu 24 października 2012r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej przy udziale prokuratora Prokuratury Okręgowej w Kielcach- Reginy Górnisiewicz skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 9 czerwca 2011 r. sygn. akt II SA/Ke 323/11 w sprawie ze skargi Prokuratora Rejonowego Kielce-Wschód w Kielcach na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na egzamin sprawdzający kwalifikacje do kierowania pojazdami oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 9 czerwca 2011 r., sygn. akt II SA/Ke 323/11, po rozpoznaniu skargi Prokuratora Rejonowego Kielce-Wschód w Kielcach, uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia [...] stycznia 2011 r., znak: [...] w przedmiocie skierowania na egzamin sprawdzający kwalifikacje do kierowania pojazdami.

Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy:

Decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach uchyliło decyzję wydaną z upoważnienia Starosty Staszowskiego z dnia [...] listopada 2010 r. znak: [...] orzekającą o skierowaniu D. F. vel K. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w trybie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym, po uwzględnieniu wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji, w związku z przekroczeniem 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego – egzamin teoretyczny i praktyczny, w zakresie prawa jazdy kat. B.

Organ II instancji ustalił następujący stan faktyczny i prawny. Wnioskiem z dnia 24 września 2010 r. Komendant Wojewódzki Policji w Kielcach wystąpił do Starosty Staszowskiego o skierowanie D. F. vel K. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami wskazując, iż ww. w okresie od dnia 26 października 2009 r. do dnia 1 września 2010 r. pięciokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego, za które uzyskał łącznie 30 punktów karnych. Opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. organ I instancji skierował D. F. vel K. na egzamin teoretyczny i praktyczny w zakresie prawa jazdy kat. B stosownie do dyspozycji art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym.

Od powyższej decyzji D. F. vel K. wniósł odwołanie podnosząc, iż w dniu 28 września 2010 r. odbył w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w Tarnobrzegu szkolenie w celu zmniejszenia liczby punktów karnych, co potwierdził przedkładając kopię zaświadczenia z WORD z dnia 12 października 2009 r. Tym samym ilość otrzymanych punktów karnych zmniejszyła się do 24.

Dokonując oceny rozstrzygnięcia organ odwoławczy przytoczył brzmienie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym, podkreślając, że kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1. Przepis ten określa, iż ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego prowadzi Policja, która określonemu naruszeniu przypisuje odpowiednią liczbę punktów i wpisuje do ewidencji. Zgodnie z art. 130 ust. 3 kierowca wpisany do ewidencji, może na własny koszt uczestniczyć w szkoleniu, którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Nie dotyczy to kierowcy w okresie 1 roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy. Skutki odbycia szkolenia reguluje ust. 6 § 8 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego, stanowiąc, iż odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24.

Organ odwoławczy, powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lipca 2010 r. (sygn. I OSK 885/09), uznający za niezgodny z ustawą Prawo o ruchu drogowym – przepis § 8 ust. 6 powołanego rozporządzenia MSWiA z dnia 20 grudnia 2002 r., uniemożliwiający odliczenie punktów karnych, pomimo odbytego szkolenia w przypadku przekroczenia 24 punktów, odmówił zastosowania tego przepisu. Kolegium podzieliło argumentację NSA, że zawarte w art. 130 ust. 4 pkt 4 Prawa o ruchu drogowym upoważnienie daje podstawę do określenia w rozporządzeniu jedynie liczby punktów odejmowanych z tytułu odbytego szkolenia, nie zaś wprowadzenia dodatkowych ograniczeń w zakresie możliwości odejmowania punktów karnych.

W ocenie Kolegium, skoro D. F. vel K. odbył w dniu 28 września 2010 r. szkolenie w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w Tarnobrzegu, to zgodnie z art. 130 ust. 4 pkt 4 Prawa o ruchu drogowym liczbę punktów zgromadzonych w okresie od 26 października 2009 r. do 1 września 2010 r. należy pomniejszyć o 6. Powyższe oznacza, że D. F. vel K. ma na koncie 24 punkty. Zgodnie z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy, brak zatem podstaw do kierowania strony na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami.

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł Prokurator Rejonowy Kielce-Wschód domagając się uchylenia decyzji Kolegium. Kwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzucił obrazę prawa materialnego: art. 130 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym w zw. z § 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uchylając zaskarżoną decyzję wskazał, że poza sporem pozostaje w sprawie okoliczność, że D. F. vel K. w okresie od 26 października 2009 r. do 1 września 2010 r. pięciokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego, za które uzyskał łącznie 30 punktów karnych. Przekroczenie liczby 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego stanowiło podstawę wniosku Świętokrzyskiego Komendanta Policji w Kielcach z dnia 24 września 2010 r. o sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w trybie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm., zwanej dalej jako ustawa). Zgodnie z tym przepisem kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty, na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym. Stosownie zaś do ust. 3 art. 130, kierowca wpisany do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego prowadzonej przez Policję, może na własny koszt uczestniczyć w szkoleniu, którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Nie dotyczy to kierowcy w okresie 1 roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy.

Z regulacji § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz.U. Nr 236, poz. 1998 ze zm., zwanego dalej rozporządzeniem) wynika, że odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24.

Podstawą stwierdzenia Kolegium o bezprzedmiotowości postępowania było uznanie, iż w sprawie nie znajduje zastosowania przepis § 8 ust. 6 rozporządzenia z uwagi na przekroczenie przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji delegacji ustawowej wynikającej z art. 130 ust. 4 ustawy. Zdaniem Sądu, wymaga podkreślenia, iż organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa (art. 6 k.p.a.). Źródłami prawa powszechnie obowiązującego zgodnie z art. 87 ust. 1 i 2 Konstytucji są Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe, rozporządzenia i akty prawa miejscowego – na obszarze działania organów, które je ustanowiły. Powyższe oznacza, że organy administracji nie mogą odmówić zastosowania przepisu rozporządzenia nawet w sytuacji gdy jest on wydany z przekroczeniem delegacji ustawowej. Sąd natomiast związany jest wyłącznie Konstytucją i ustawami. Zgodnie bowiem z art. 178 ust. 1 Konstytucji, sędziwie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji i ustawom. Zasada ta została powtórzona w art. 4 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269). Zatem Sąd Administracyjny może w konkretnej sprawie odmówić zastosowania przepisu aktu wykonawczego, jeżeli uzna, że przepis ten narusza Konstytucję lub ustawy.

W rozpoznawanej sprawie Kolegium odmawiając zastosowania art. 8 ust. 6 rozporządzenia MSWiA z dnia 20 grudnia 2002 r. naruszyło wyrażoną w art. 6 k.p.a. zasadę praworządności w sposób mający istotny wpływ na jej wynik. Trzeba również podnieść, iż orzecznictwo sądowoadministracyjne na gruncie wskazanego unormowania nie zajęło jednoznacznego stanowiska odnośnie przekroczenia delegacji ustawowej w § 8 ust. 6. W wyroku z dnia 22 marca 2011 r., sygn. akt I OSK 723/10 Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że regulacja zawarta w § 8 ust. 6 rozporządzenia w pełni służy realizacji celu unormowań ustawowych. Udzielając upoważnienia w art. 130 ust. 4 ustawodawca zawarł wyraźne wskazania treściowe, wyznaczające kierunek unormowań przyjętych w rozporządzeniu. Miały one na uwadze dyscyplinowanie i wdrażanie kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ustawy oraz zapobieganie wielokrotnemu naruszaniu przepisów ruchu drogowego. Zaakceptowanie stanowiska przeciwnego pozostawałoby w kolizji z celem ustawy oraz mogłoby doprowadzić do zagrożenia dla ruchu drogowego, poprzez dopuszczenie do niego kierowców, którzy z różnych przyczyn utracili zdolność bezpiecznego kierowania pojazdami. Takie samo stanowisko wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt I OSK 275/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w wyroku z dnia 29 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/Ol 878/08). Wprawdzie w powołanych orzeczeniach przedmiotem rozpoznania była sprawa dotycząca skierowania kierowcy na badanie psychologiczne w związku z przekroczeniem przez niego liczby 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1, jednak z uwagi na ten sam cel regulacji zawartych w art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b jak i w art. 114 ust.1 pkt 1 lit. b Prawa o ruchu drogowym, rozważania zawarte w uzasadnieniach tych wyroków mają pełne zastosowanie w niniejszej sprawie i skład orzekający w pełni je podziela.

Zapis zawarty w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy, a zwłaszcza użyte w nim sformułowanie "podlega" nie budzi żadnych wątpliwości co do obligatoryjnego charakteru poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji przez kierowcę, któremu przypisano 24 punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy. Oceny takiej nie zmienia fakt, że postępowanie z art. 114 ust.1 pkt 1 lit. b prowadzone jest na wniosek komendanta wojewódzkiego policji. Przepis wskazuje tu jedynie organ właściwy do złożenia wniosku, nie pozostawiając mu jednak swobody uznaniowej w tym zakresie, gdyż w razie przekroczenia przez kierowcę 24 punktów komendant wojewódzki policji zobowiązany jest do złożenia wniosku o skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji.

Pozostaje do rozważenia kwestia możliwości uwzględnienia przez organ odbycia szkolenia i jego skutków w postaci zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego, wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem przekroczyła 24 punkty karne. Sąd podkreślił, iż zgodnie z art. 130 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego prowadzi Policja (stosownie do § 3 ust. 1 rozporządzenia, komendant wojewódzki Policji właściwy ze względu na miejsce zamieszkania ewidencjonowanych). Przypisywanie punktów za konkretne naruszenia, dokonywanie wpisów do ewidencji i ich usuwanie należy do wyłącznej kompetencji Policji. Także Policja usuwa punkty przyznane na podstawie wpisu ostatecznego w razie odbycia szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy (§ 6 ust. 1 pkt 4 ww. rozporządzenia). Czynności te nie mogą być zatem dokonane przez starostę jako organ administracji publicznej, nie jest on także uprawniony do kwestionowania prawidłowości wynikających z ewidencji wpisów. W konsekwencji Starosta nie jest władny dokonać samodzielnego odliczenia punktów z racji odbycia przez skarżącego szkolenia, dopóki bowiem takiego usunięcia nie dokona Policja jako organ prowadzący ewidencję, dopóty starosta jest związany wskazaną przez Policję liczbą punktów przypisaną mu zgodnie z ewidencją z powodu naruszeń, których się dopuścił.

Wpis do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego jest czynnością materialno-techniczną podlegającą kontroli sądowoadministracyjnej. Strona zainteresowania wykreśleniem punktów z ewidencji może zatem zwrócić się do organu prowadzącego tę ewidencję o podjęcie określonego aktu lub czynności, a następnie, w zależności od tego, czy i jakie organ ten zajmie stanowisko, skorzystać ze skargi do sądu administracyjnego w oparciu o art. 3 § 2 pkt 4 lub pkt 8 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 13 lipca 2006 r., I OSK 1087/05). Kwestia ta nie może natomiast być rozpatrywana ani w postępowaniu administracyjnym, w którym ilość punktów uwidocznionych w prowadzonej przez Policję ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, jest przesłanką rozstrzygnięcia (np. w sprawie skierowania kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, o jakim mowa w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy), ani też w postępowaniu sądowym prowadzonym ze skargi na decyzje wydane w takich sprawach.

Z analizy przepisów art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy oraz § 8 ust. 6 rozporządzenia wynika, iż skutki zmniejszenia ilości punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego spowodowane odbyciem szkolenia mogą dotyczyć wyłącznie osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych wpisanych tymczasowo nie przekroczyła 24 punktów. Wbrew podniesionym w odpowiedzi na skargę twierdzeniom Kolegium, zasady i reguły postępowania wyrażone w art. 7 i 77 § 1 k.p.a. nie uzasadniają przyjęcia, iż organ odwoławczy zobowiązany jest do uwzględnienia skutków jakie powoduje odbycie szkolenia bez względu na termin w którym ono nastąpiło, w szczególności kiedy odbyło się już po wydaniu przez organ I instancji decyzji, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. Uwzględnienie wszelkich zmian stanu faktycznego może nastąpić tylko w odniesieniu do konkretnego stanu prawnego, a ten z uwagi na istniejące unormowania nie daje organowi odwoławczemu podstaw do działania we wskazanym wyżej zakresie.

Zaprezentowana wykładnia omawianych przepisów jest również zgodna z istotą systemu punktowego represjonowania kierowców dopuszczających się naruszeń przepisów ruchu drogowego oraz z celami, jakim ma system ten służyć. System ten umożliwia kierowcy samokontrolę i samodoskonalenie. Otrzymanie ostrzeżenia stanowi dla kierowcy sygnał, iż dalsze naruszanie przepisów ruchu drogowego może spowodować skierowanie go na egzamin sprawdzający lub odebranie prawa jazdy; zmusza go to do bardziej ostrożnej jazdy. W konsekwencji prowadzi do poprawy bezpieczeństwa ruchu drogowego, co jest celem nadrzędnym działań wszystkich organów funkcjonujących w sferze ruchu drogowego (R.A. Stefański, w: Prawo o ruchu drogowym. Komentarz, Lex 2008, wyd. III). Temu samemu celowi służy również instytucja zmniejszania liczby punktów za naruszanie przepisów ruchu drogowego w drodze udziału w szkoleniu, którego rolą jest uświadomienie skutków naruszania przepisów ruchu drogowego, zwłaszcza przepisów kształtujących zasady bezpiecznego zachowania się w tym ruchu. Aby przedstawione cele zmniejszania liczby punktów za udział w takim szkoleniu mogły zostać spełnione, koniecznym jest aby kierowcy naruszający przepisy ruchu drogowego świadomie i odpowiedzialnie kontrolowali swoją sytuację i podejmowali zawczasu dopuszczone przez prawo działania prowadzące do poprawy bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Udział w szkoleniu nie może natomiast być tylko sposobem na uniknięcie kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji następującego po przekroczeniu 24 punktów (art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy). Dlatego nie można zaakceptować wykładni przepisów Prawa o ruchu drogowym, dopuszczającej stosowanie art. 130 ust. 3 tej ustawy bez względu na liczbę otrzymanych przez kierowcę punktów. Pogląd, iż kierowca mógłby w drodze odbycia szkolenia zmniejszyć liczbę punktów karnych, po przekroczeniu limitu 24, niweczyłoby w ogóle możliwość stosowania środka z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy. Ujawnione naruszenie prawa procesowego polegające na uchybieniu przez Kolegium art. 6 k.p.a. poprzez bezzasadną odmowę zastosowania w sprawie § 8 ust. 6 rozporządzenia i w rezultacie przyjęcie, iż postępowanie w sprawie było bezprzedmiotowe, powoduje uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270) dalej p.p.s.a.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach, zaskarżając wyrok w całości, zarzucając:

1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

– obrazę art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w związku z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym poprzez niewłaściwe jego zastosowanie, polegające na przyjęciu przez WSA w Kielcach, że istnieje konieczność skierowania kierowcy na egzamin sprawdzający kwalifikacje w zakresie uprawnień kat. B w części teoretycznej i praktycznej, pomimo iż zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazywał, iż D. F. vel K. w chwili orzekania zarówno przez organ I jak i II instancji nie przekroczył 24 pkt karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego;

– obrazę art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w związku z art. 130 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym w związku z § 6 i § 8 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz.U. z 2002 r. Nr 236, poz. 1998 ze zm.) przez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż Kolegium nie jest uprawnione do samodzielnego uwzględnienia skutków odbycia przez kierowcę szkolenia o jakim mowa w art. 130 ust. 3 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, w którym udział powoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego oraz że Kolegium związane jest zapisami w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego prowadzonej przez komendanta wojewódzkiego Policji do czasu ich zmiany przez uprawniony organ,

– obrazę art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w powiązaniu z art. 130 ust. 3 w zw. z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym przez ich błędną wykładnię, polegającą na niewłaściwym zrekonstruowaniu treści normy prawnej wynikającej z powołanych wyżej przepisów i przyjęciu przez WSA w Kielcach, iż uczestnictwo w szkoleniu po skierowaniu przez Komendanta Policji wniosku, o którym mowa w art. 114 ust. 1 lit. b ustawy – Prawo o ruchu drogowym, nie może spowodować zmniejszenia liczby punktów karnych.

2) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

– obrazę art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 76 § 1 i 3 oraz art. 77 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż Kolegium w ramach nałożonego przez Kodeks postępowania administracyjnego obowiązku zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego nie może przeprowadzić dowodu przeciwko treści dokumentu urzędowego, jakim są dane zawarte w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego prowadzonej przez komendanta wojewódzkiego Policji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania ewidencjonowanych i jest związane zapisami w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego prowadzonej przez komendanta wojewódzkiego Policji do czasu ich zmiany przez uprawniony organ;

– naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez pominięcie przez WSA w Kielcach dowodu w postaci zaświadczenia Dyrektora WORD w Kielcach o odbytym przez K. K. w dniu 25 czerwca 2010 r. szkoleniu o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy – Prawo o ruchu drogowym i wynikających z niego konsekwencji w postaci zmniejszenia o 6 liczbę posiadanych punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego;

– obrazę art. 1 i 3 § 1 p.p.s.a. przez wyjście poza granice właściwości sądownictwa administracyjnego, tj. kontrolę działalności administracji publicznej, w szczególności poprzez faktyczne rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej i dokonanie oceny materiału dowodowego przez stanowcze przyjęcie, iż Kolegium w ramach swobodnej oceny dowodów oraz obowiązku zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego nie może przeprowadzić dowodu przeciwko treści dokumentu urzędowego jakim są dane zawarte w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego prowadzonej przez komendanta wojewódzkiego Policji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania ewidencjonowanych i jest związane zapisami w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego prowadzonej przez komendanta wojewódzkiego Policji do czasu ich zmiany przez uprawniony organ;

Wskazując na powyższe Kolegium wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnego w Kielcach do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi Prokuratora Rejonowego Prokuratury Rejonowej Kielce-Wschód w Kielcach oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przytaczając przepisy art. 130 ust. 1 i art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy – Prawo o ruchu drogowym organ przyznał rację sądowi, iż starosta jak również SKO nie mają prawa do dokonania czynności polegających m.in. na usuwaniu punktów z ewidencji. Uwadze Sądu umknął jednakże fakt, iż dane zawarte w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego (dalej "ewidencja") mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 76 § 1 k.p.a. Zgodnie z powołanym wyżej przepisem dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego co zostało w nich urzędowo stwierdzone. W związku z tym organy orzekające w sprawie zobligowane domniemaniem prawdziwości informacji zawartych w dokumencie urzędowym (ewidencji), uprawnione są do przyjęcia, że skarżący uzyskał liczbę punktów określonych w ewidencji. Jednakże stosownie do brzmienia art. 76 § 3 k.p.a. domniemanie takie może być obalone przez przeprowadzenie dowodu przeciwko treści dokumentu. W doktrynie przyjmuje się, iż wzruszenie takiego domniemania może nastąpić za pomocą wszelkich środków dowodowych (tak: A. Wróbel, w: M. Jaśkowska, A. Wróbel, Komentarz bieżący do ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071).

Mając zatem powyższe na uwadze, Kolegium zobligowane było do uwzględnienia przedłożonego przez stronę zaświadczenia z dnia 28 czerwca 2010 r. wystawionego na podstawie § 8 ust. 2 rozporządzenia przez Dyrektora WORD o odbyciu w dniu 25 czerwca 2010 r. szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Opisane wyżej zaświadczenie ma również charakter dokumentu urzędowego i Kolegium z uwagi na postanowienia art. 7 i 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 76 § 3 k.p.a. obowiązane było wziąć pod uwagą jego skutki w przedmiotowym postępowaniu, w szczególności w sytuacji gdy z jego treści wynikało, iż szkolenie, z którym wiąże się konieczność zmniejszenia o 6 liczbę posiadanych przez kierowcę punktów, odbyło się przed wydaniem przez organ I instancji decyzji na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy – Prawo o ruchu drogowym.

Zgodnie z powołanymi wyżej przepisami w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zobowiązane są również w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Skoro zatem, szkolenie odbyło się w dniu 28 września 2010 r. a decyzja Starosty Staszowskiego została wydana 10 listopada 2010 r. na podstawie wniosku komendanta wojewódzkiego Policji wystawionego po przekroczeniu przez kierowcę 24 punktów, to oczywistym jest, że dane zawarte w ewidencji w chwili orzekania przez Kolegium były już nieaktualne.

Dodatkowo zauważono, iż w rzeczywistości Kolegium nie dokonało czynności związanych ze zmianą danych w ewidencji, które są zastrzeżone dla komendanta wojewódzkiego Policji, uwzględniło tylko stan faktyczny jaki miał miejsce w dniu orzekania i wynikające z niego konsekwencji prawne w świetle brzmienia art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Zgodnie bowiem z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) organy mają obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawą do zastosowania właściwego przepisu prawa. Stosownie zatem do brzmienia art. 7, 76 § 1 i 3 oraz art. 77 § 1 k.p.a. Kolegium uwzględniło powyższą okoliczność. Orzekanie z pominięciem powołanych wyżej przepisów, poza ich oczywistym naruszeniem, niweczyłoby zasadę ekonomiki procesowej i podważałoby zasadę zaufania do organów Państwa.

Nie można zatem podzielić stanowiska Sądu, iż Kolegium nie jest uprawnione do samodzielnego uwzględnienia skutków odbycia szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, w którym udział powoduje zmniejszenie liczby punktów. W konsekwencji uzasadniony jest zarzut Kolegium naruszenia przez Sąd art. 114 ust. 1 lit. b ustawy – Prawo o ruchu drogowym poprzez niewłaściwe jego zastosowanie, polegające na przyjęciu, że istnieje konieczność skierowania kierowcy na egzamin sprawdzający kwalifikacje w zakresie uprawnień kat. B prawa jazdy w części teoretycznej i praktycznej, pomimo iż zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazywał, iż D. F. vel K. w chwili orzekania zarówno przez organ I jak i II instancji nie przekroczył 24 pkt karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Ponadto zgodnie z przepisem art. 3 § 1 i 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez orzekanie w sprawach ze skarg na m.in. decyzje wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie. Powyższe oznacza, że – w odróżnieniu od sądu powszechnego – Sąd administracyjny nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty, a jedynie ocenia, czy tego rodzaju rozstrzygnięcie, wydane przez organ administracyjny, nie narusza prawa.

Sąd zdaniem Kolegium wyszedł poza granice kontroli legalności decyzji dokonując rozstrzygnięcia sprawy i oceny stanu faktycznego sprawy poprzez stanowcze przyjęcie, iż Kolegium w ramach swobodnej oceny dowodów oraz obowiązku zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego nie może przeprowadzić dowodu przeciwko treści dokumentu urzędowego jakim są dane zawarte w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego.

Zdaniem sporządzającego skargę kasacyjną, WSA w Kielcach naruszył również art. 130 ust. 3 w zw. z art. 114 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym przez ich błędną wykładnię, polegającą na niewłaściwym zrekonstruowaniu treści normy prawnej wynikającej z powołanych wyżej przepisów i przyjęcie, iż uczestnictwo w szkoleniu po skierowaniu przez Komendanta Policji wniosku o którym mowa w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy, nie może spowodować zmniejszenia liczby punktów karnych. Interpretacja taka nie znajduje oparcia w przepisach obowiązującego prawa. Wynika to z następujących powodów.

Po pierwsze nałożenie przez organ administracji określonych obowiązków mocą decyzji administracyjnych musi wynikać ze ściśle z określonej normy prawnej. W konsekwencji nakazy i zakazy adresowane do jednostek muszą być interpretowane w sposób ścisły. Niedopuszczalne jest wywodzenie normy prawnej, z której wynikałby zakaz określonego postępowania w drodze wykładni rozszerzającej. Zgodnie z art. 130 ust. 3 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, kierowca wpisany do ewidencji, o której mowa w ust. 1, może na własny koszt uczestniczyć w szkoleniu, którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Nie dotyczy to kierowcy w okresie 1 roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy. Z przepisu tego nie wynika aby możliwość uczestniczenia w szkoleniu ze skutkiem w nim wskazanym istniała tylko do chwili osiągnięcia 24 punktów.

Z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy – Prawo o ruchu drogowym wynika jedynie, tyle że kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Przy czym przepis ten nie normuje wprost sytuacji w której już po wszczęciu postępowania administracyjnego z uwagi na brak zakazu wyartykułowanego w art. 130 ust. 3 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, doszło do zmniejszenia ogólnej liczby punktów z uwagi na odbycie w/w szkolenia. Zdaniem sporządzającego skargę, jest to celowy zabieg ustawodawcy, bowiem tryb postępowania w takich przypadkach normowany jest przepisami prawa procesowego (kodeksu postępowania administracyjnego) a nie przepisami prawa materialnego, chyba że (co nie ma miejsca w przedmiotowej sprawie) ustawodawca zamierzałby wprowadzić odrębności na rzecz danego postępowania.

Jak już wyżej podniesiono obowiązkiem organów administracji publicznej jest wyczerpujące zbadanie wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do zastosowania właściwego przepisu prawa na dzień wydania rozstrzygnięcia. W przedmiotowej sprawie, obowiązek ten Kolegium spełniło i po ustaleniu, że na dzień wydania rozstrzygnięcia zarówno przez organ I jak i II instancji, kierowca nie przekroczył 24 punktów, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy – Prawo o ruchu drogowym umorzyło postępowanie jako bezprzedmiotowe.

Po drugie, kwestia wyinterpretowania z przepisów ustawy – Prawo o ruchu drogowym normy prawnej, z której wynikałby brak możliwości odbycia szkolenia o jakim mowa w art. 130 ust. 3 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, ze skutkiem w nim określonym, w sytuacji gdy kierowca przed odbyciem szkolenia dopuścił się naruszeń za które suma punków przekroczyła 24, była już przedmiotem analizy przez wojewódzkie sądy administracyjne i Naczelny Sąd Administracyjny przy okazji badania zgodności z ustawą Prawo o ruchu drogowym § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego.

Zgodnie z powołanym wyżej § 8 ust. 6 rozporządzenia odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24. W przedmiotowej sprawie Sąd uchylając się od zbadania zgodności z ustawą Prawo o ruchu drogowym przytoczonego wyżej przepisu rozporządzenia, de facto wyprowadził tożsamy zakaz z brzmienia art. 130 ust. 3 w zw. z art. 114 ust. 1 ustawy. W tym miejscu należy zwrócić uwagę na uzasadnienie wyroku WSA w Łodzi z dnia 14 marca 2007 r., sygn. akt III SA/Łd 483/06, gdzie Sąd, badając kwestię legalności § 8 ust. 6 przytoczonego wyżej rozporządzenia słusznie zauważył, że aby rozporządzenie mogło zostać uznane za zgodne z Konstytucją należy m.in. ustalić, iż oprócz niesprzeczności z aktem ustawodawczym, z którego wynika delegacja i na podstawie którego został wydany, nie jest ono sprzeczne z normami konstytucyjnymi ani z aktami ustawodawczymi, które pośrednio lub bezpośrednio dotyczą materii będącej przedmiotem rozporządzenia. Dodatkowo jeżeli rozporządzenie określa tryb postępowania, to winno to czynić w taki sposób, aby zachowana została spójność z postanowieniami ustawy.

Wskazując na powyższe, WSA w Łodzi dokonując oceny ograniczenia, w oparciu m.in. o powyższe warunki, możliwości odbycia szkolenia ze skutkiem określonym w art. 130 ust. 3 ustawy przez osobę, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24, uznał, iż nie ma ono oparcia w przepisach ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Zbieżny pogląd wyraził również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 lipca 2010 r. sygn. akt I OSK 885/09 uznając, iż w ustawie – Prawo o ruchu drogowym a w szczególności z brzmienia art. 130 ust. 3 ustawy nie można wywieść normy prawnej, która by ograniczała możliwość zmniejszenia przez kierowcę liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego przez odbycie szkolenia, w sytuacji gdy przed jego rozpoczęciem dopuścił się naruszeń za które suma punktów przekroczyła 24. Jedyne bowiem ograniczenie jakie można wywieść z powołanego wyżej przepisu dotyczy kierowców w okresie 1 roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy.

Podniesione wyżej argumenty przesądzają o naruszeniu przez WSA w Kielcach art. 130 ust. 3 w zw. z art. 114 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym przez ich błędną wykładnie, polegającą na niewłaściwym zrekonstruowaniu treści normy prawnej wynikającej z powołanych wyżej przepisów i przyjęciu, iż uczestnictwo w szkoleniu po skierowaniu przez Komendanta Policji wniosku o którym mowa w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy – Prawo o ruchu drogowym, nie może spowodować zmniejszenia liczby punktów karnych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej z urzędu bierze pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki określone w art. 183 § 2 powołanej ustawy w tej sprawie nie wystąpiły, a wobec tego Sąd odwoławczy ograniczył się do kontroli zaskarżonego orzeczenia w granicach zakreślonych zarzutami skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna w tej sprawie została oparta o obie podstawy z art. 174 P.p.s.a., jednakże zarzuty naruszenia przepisów postępowania sprowadzające się do wadliwej kontroli zaskarżonej decyzji przez Sąd pierwszej instancji wiążą się z zarzutami materialnoprawnymi stąd też Naczelny Sąd Administracyjny jako pierwsze rozpoznał zarzuty z podstawy określonej w przepisie art. 174 pkt 1 P.p.s.a.

Skarga kasacyjna zarzuca niewłaściwe zastosowanie przez Sąd pierwszej instancji przepisu art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.). Przepis ten stanowi o obowiązku poddania kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji osoby posiadającej uprawnienia do kierowania pojazdami, skierowanej decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1.Ten ostatni przepis upoważnia organy policji do prowadzenia ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, przy czym określonemu naruszeniu przepisów przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji. Kierowca wpisany do ewidencji może uczestniczyć na własny koszt w szkoleniu, którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego (art. 130 ust. 3 ustawy).

Oceniając charakter prawny powyższej instytucji należy zauważyć, iż ustawodawca prowadzenie ewidencji jak również wprowadzenie w niej zmian powierzył wyłącznie organom Policji. Utwierdza w takim przekonaniu treść art. 130 ust. 4 zawierającego upoważnienie dla ministra spraw wewnętrznych w porozumieniu z ministrami transportu i sprawiedliwości do określenia sposobu punktowania i liczby punktów odpowiadających naruszeniu przepisów ruchu drogowego, warunków i sposóbu prowadzenia ewidencji, programu szkolenia i jednostek do niego upoważnionych, liczby punktów odejmowanych z tytułu odbytego szkolenia oraz podmiotów upoważnionych do uzyskiwania informacji zawartych w ewidencji.

Wykonanie powyższej delegacji stanowi rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz.U. Nr 236, poz. 1998). Zarówno powołane przepisy ustawy jak i rozporządzenie wykonawcze wskazują na to, że wpis do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego stanowi czynność materialno-techniczną, która mieszcząc się w katalogu, o którym stanowi przepis art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., podlega kontroli sądu administracyjnego. Kierowca zainteresowany wykreśleniem punktów karnych z ewidencji może zwrócić się do organu prowadzącego tę ewidencję o podjęcie określonego aktu lub czynności, a następnie w zależności od tego czy i jakie organ ten zajmie stanowisko skorzystać ze skargi do sądu administracyjnego kwestionując czynność na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. lub skarżąc bezczynność organu na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 tej ustawy. Stanowisko to, zajęte w wyroku NSA z dnia 13 lipca 2006 r., I OSK 1087/05 (Lex nr 27543) podzielił Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku a Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym tę sprawę uważa go za prawidłowe.

Odrębność sprawy prowadzenia ewidencji od sprawy wszczętej wnioskiem organów Policji w trybie § 7 ust. 1 rozporządzenia oznacza, że kwestia zmian w ewidencji nie może być rozpatrywana ani w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez starostę, ani w postępowaniu odwoławczym przed SKO, ani też w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w którym kontroli podlega decyzja wydana na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy – Prawo o ruchu drogowym.

Z uwagi na powyższe za chybione należy uznać zarzuty skargi kasacyjnej, że Sąd I instancji naruszył przepisy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. uznając, iż Kolegium prowadząc dowód przeciwko treści dokumentu jakim jest ewidencja kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego naruszyło przepisy prawa materialnego, tj. art. 130 ust. 3 ustawy w związku z § 6 rozporządzenia.

W istocie stanowisko organu odwoławczego zajęte w decyzji ostatecznej oraz w skardze kasacyjnej sprowadza się do tego, że organ administracji sam może określać ilość punktów przypisanych kierowcy, z pominięciem zapisów w ewidencji prowadzonej przez właściwy organ Policji. Stanowisko to jest błędne, gdyż uwzględniając regulacje materialnoprawne i stosując przepis art. 76 § 3 k.p.a. Kolegium mogłoby dokonać weryfikacji dokumentu urzędowego w postaci wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w Kielcach z dnia 1 czerwca 2010 r. o sprawdzenie kwalifikacji skarżącego do kierowania pojazdami mechanicznymi jedynie pod względem jego zgodności z danymi zawartymi w ewidencji. Nieuprawniona jest natomiast ingerencja organu odwoławczego w treść zapisów w ewidencji, jak również dokonywanie w niej zmian przez błędne uznanie, że odbycie szkolenia przez skarżącego już po przekroczeniu 24 punktów spowodowało zmniejszenie liczby punktów.

Stawiając zarzut naruszenia przepisu art. 130 ust. 3 ustawy – Prawo o ruchu drogowym w zw. z § 6 i § 8 ust. 4 rozporządzenia w odniesieniu do przepisu § 6 autor skargi kasacyjnej nie wskazuje o jaką jednostkę redakcyjną chodzi, gdyż przepis ten składa się z dwóch ustępów, zaś ustęp pierwszy dodatkowo dzieli się na cztery punkty. Związanie Sądu odwoławczego granicami skargi kasacyjnej uniemożliwia odniesienie się do tego zarzutu, gdyż Naczelny Sąd Administracyjny nie może domyślać się o jaki przepis chodziło skarżącemu Kolegium ani tez uzupełniać postawionego zarzutu.

Przepis § 8 ust. 4 rozporządzenia, który stanowi konkretyzację normy prawnej zawartej w art. 130 ust. 3 ustawy, przewiduje zmniejszenie liczby punktów o 6 kierowcy wpisanemu do ewidencji, po przedstawieniu zaświadczenia o odbyciu szkolenia odejmując je według kolejności wpisów. Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonał prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego uwzględniając z jednej strony odrębność sprawy prowadzenia ewidencji od sprawy kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji kierowcy, a ponadto trafnie zrekonstruował treść normy prawnej ustalającej limit punktów karnych, od którego zachodzi konieczność skierowania kierowcy na egzamin sprawdzający.

W zarzutach naruszenia prawa materialnego skarżące Kolegium wymieniając kolejno naruszone przepisy materialne pomija, iż przy wyjaśnianiu ich treści nie wystarczy wykładnia językowa, lecz należy posłużyć się wykładnią systemową i funkcjonalną. Na konieczność takiej wykładni w tego rodzaju sprawach zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 grudnia 2010 r. sygn. akt I OSK 275/10 (Lex 745196). Należy zatem zwrócić uwagę, iż przepis art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b zawiera nakaz poddania kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji kierowcę, w razie przekroczenia 24 punktów karnych wpisanych do ewidencji. Wniosek właściwego komendanta wojewódzkiego Policji jest więc w takim przypadku wiążący dla organu.

Przepis art. 130 ust. 3, przewidujący zmniejszenie liczby punktów przez uczestnictwo kierowcy w szkoleniu może więc dotyczyć tylko takiej osoby, której za naruszenie przepisów ruchu drogowego nie przypisano więcej niż 24 punkty karne. Za takim rozumieniem przepisu art. 130 ust. 3 przemawia także § 8 ust. 6 rozporządzenia stanowiąc, iż odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24. Powyższy przepis wykonawczy odpowiada treści upoważnienia ustawowego zawartego w art. 130 ust. 4 ustawy, w którym ustawodawca upoważniając organ naczelny zawarł równocześnie wyraźne wskazanie treściowe wyznaczając kierunek unormowań przyjętych w rozporządzeniu. Miały one na uwadze dyscyplinowanie i wdrażanie kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ustawy oraz zapobiegania wielokrotnemu naruszaniu przepisów ruchu drogowego.

Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej nie można w tym przypadku dopatrzyć się niezgodności przepisu § 8 ust. 6 rozporządzenia z przepisami ustawy, ponieważ przepis wykonawczy odpowiada nie tylko unormowaniom zawartym w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b i art. 130 ust. 3, lecz także realizuje wytyczne ustawodawcy co do treści aktu oraz kierunku regulacji i mieści się w granicach upoważnienia ustawowego z art. 130 ust. 4.

Odczytanie przepisów ustawy w sposób postulowany w decyzji ostatecznej i skardze kasacyjnej i nadanie im takiej treści, że kierowca w drodze odbycia szkolenia mógłby zmniejszyć liczbę punktów karnych po przekroczeniu limitu 24, niweczyłaby możliwość kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji kierowcy, a zatem osiągnięcia celu w postaci dyscyplinowania i wdrażania kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ustawy. Każdorazowo po przekroczeniu limitu 24 punktów karnych kierowca odbywając na własny koszt szkolenie uzyskiwałby zmniejszenie liczby punktów o 6, a zatem stosowanie przez organy środków służących dyscyplinowaniu kierowców i wdrażaniu ich do przestrzegania zasad ruchu drogowego stałoby się bezprzedmiotowe. Nie zostałaby także spełniona funkcja prewencyjna przepisów, które w myśl założenia ustawodawcy winny zapobiegać wielokrotnemu naruszaniu przepisów ruchu drogowego. Powyższa wykładnia przepisów ustawy o ruchu drogowym oraz § 8 ust. 6 rozporządzenia oprócz wspomnianego wyroku I OSK 275/10 został przyjęta przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 22 marca 2011 r., I OSK 723/10 (Lex 746909), z dnia 31 marca 2011 r., I OSK 1013/10 oraz z dnia 15 marca 2012 r., I OSK 419/11 (Lex 1136703).

Konsekwencją uznania za chybione zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego jest uznanie również za błędne zarzutów naruszenia przepisów postępowania w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wskazany jako naruszony przepis art. 1 P.p.s.a. zawiera definicję legalną sprawy sądowoadministracyjnej. Jest to więc sprawa z zakresu działalności administracji publicznej oraz każda inna sprawa, do której stosuje się przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sprawa poddana kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, a zakończona zaskarżonym wyrokiem odpowiada definicji ustawowej sprawy sądowoadministracyjnej, a dokonując kontroli legalności decyzji ostatecznej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia [...] stycznia 2010 r. Sąd pierwszej instancji nie naruszył swej właściwości wyznaczonej treścią przepisu art. 3 § 1 P.p.s.a. Błędnie w skardze kasacyjnej zarzuca się "faktyczne rozstrzygniecie sprawy administracyjnej".

W wyniku kontroli na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. WSA uchylił zaskarżoną decyzję, a w uzasadnieniu przedstawił wszystkie elementy wymagane przepisem art. 141 § 4 P.p.s.a. Nie może stanowić błędu zarzucane pominiecie dowodu w postaci zaświadczenia dyrektora WORD w Kielcach o odbyciu przez skarżącego szkolenia, gdyż w niniejszej sprawie okoliczność odbycia szkolenia po przekroczeniu przez skarżącego limitu 24 punktów karnych nie miała żadnego znaczenia, a w szczególności nie mogło to mieć wpływu na wynik sprawy.

Z powyższych względów uznając skargę kasacyjną za pozbawioną uzasadnionych podstaw Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.