Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 439/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-08-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 8 sierpnia 2014 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Gliniecki sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz sędzia del. NSA Jerzy Solarski /spr./ Protokolant starszy asystent sędziego Łukasz Pilip po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2014 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] Parku Narodowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 28 listopada 2012 r. sygn. akt II SA/Wr 475/12 w sprawie ze skargi [...] Parku Narodowego na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 28 listopada 2012 r. sygn. akt II SA/Wr 475/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu /dalej: WSA/, po rozpoznaniu sprawy ze skargi [...] Parku Narodowego /dalej: KPN/ na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu /dalej: Dyrektor RZGW/ z dnia [...] maja 2012 r. Nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód w zakresie poboru wód powierzchniowych i podziemnych dla potrzeb komunalnych, skargę oddalił.

W uzasadnieniu przedstawiono następującą argumentację faktyczną i prawną:

decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. Nr [...] Starosta Jeleniogórski, na podstawie art. 37 pkt 1, 122 ust. 1 pkt 1, 127 ust. 1 i 2, 128, 131 ust. 1, 2 i 2b, 140 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2005 r., Nr 239 poz. 2019 ze zm.) oraz art. 104 K.p.a., udzielił na rzecz [...] Sp. z o.o., na czas od dnia 1 lipca 2011 r. do dnia [...] grudnia 2030 r., pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód w zakresie poboru wód powierzchniowych i podziemnych dla potrzeb komunalnych gminy P. z ujęcia "[...]" w K., w ilości Q śr.d = 533 m³/d, Q max.h = 33,3 m³/h, Q max.d. = 800 m³/d, Q max.a = 292.000 m³/rok. Starosta ustalił, że wniosek o wydanie nowego pozwolenia nie zakłada zmiany dotychczasowego zakresu i sposobu korzystania z wód przez właściciela ujęcia, dotyczy istniejącego od wielu lat systemu urządzeń i nie zakłada jego rozbudowy; zespół ujęć "[...]" funkcjonuje w warunkach przyrodniczych uformowanych w wieloleciu, a dalszy pobór wody nie będzie wiązał się ze zmianą stosunków wodnych. Z uwagi na powyższe oraz dyspozycję art. 96 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 199, poz. 1227 ze zm., dalej: u.u.i.ś.) organ uznał, że skutki realizacji przedsięwzięcia objętego pozwoleniem nie będą znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, a zatem zbędne jest przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

W odwołaniu KPN zarzucił naruszenie art. 96 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 u.u.i.ś. oraz art. 125 pkt 3 ustawy - Prawo wodne.

Decyzją z dnia [...] maja 2012 r. Nr [...] Dyrektor RZGW utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję /wydana w wyniku rozpatrzenia odwołania pierwotna decyzja Dyrektora RZGW z dnia [...] sierpnia 2011 r. uchylająca decyzję Starosty i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia, została uchylona wyrokiem WSA z dnia 16 grudnia 2011 r. sygn. akt II SA/Wr 716/11/. Organ odwoławczy stwierdził, że cel i zakres korzystania z wód, warunki wykonywania uprawnienia oraz obowiązki niezbędne ze względu na ochronę zasobów środowiska, interesów ludności i gospodarki określone w decyzji Starosty Jeleniogórskiego z dnia [...] czerwca 2011 r. nie odbiegają od wcześniejszego pozwolenia wodnoprawnego udzielonego decyzją tego organu z dnia [...] czerwca 2001 r., co znajduje potwierdzenie w sporządzonym operacie wodnoprawnym. W związku z wyrokiem WSA z dnia 16 grudnia 2011 r. organ II instancji przyjął także, że dalsze szczególne korzystanie z wód w zakresie poboru z ujęcia "[...]", o niezmienionych parametrach, nie jest przedsięwzięciem w rozumieniu art. 96 ust. 1 - 3 u.u.i.ś. Przedsięwzięcie to zostało zdefiniowane w art. 3 ust. 1 pkt 13 tej ustawy jako zamierzenie budowlane lub inna ingerencja w środowisko, polegająca na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu (wg Sądu, powyższy zapis jako dominantę kreacji otoczenia wskazuje na pojęcie "przedsięwzięcie", nie zaś kontynuację sytuacji zaistniałej). Skutkuje to niemożnością zastosowania zasady przezorności nakazującej rozważenie, czy przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000. Tym samym Starosta nie był zobligowany do przeprowadzenia procedury oceny oddziaływania na środowisko poboru wody z ujęcia "[...]".

W skardze KPN zarzucił naruszenie:

- art. 96 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 u.u.i.ś. poprzez zaniechanie obowiązku rozważenia, czy przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura,

- art. 3 ust. 1 pkt 13 u.u.i.ś. przez przyjęcie, że nowe pozwolenie wodnoprawne udzielone decyzją przez Starosty Jeleniogórskiego z dnia 11 czerwca 2011 r. /powinno być 15 czerwca 2011 r./ nie jest przedsięwzięciem, o którym mowa w art. 96 ust. 1 tej ustawy,

- art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r., Nr 25 poz. 150 ze zm., dalej: P.o.ś.) przez zaniechanie obowiązku kierowania się przezornością w podejmowaniu działań administracyjnych,

- art. 7 K.p.a., przez naruszenie zasady praworządności,

- art. 8 K.p.a., przez naruszenie zasady pogłębiania zaufania do organów państwa.

Skarżący wskazał m.in. na brak podstaw do przyjęcia przez Dyrektora RZGW, że pozwolenie wodnoprawne udzielone decyzją Starosty z dnia [...] czerwca 2011 r. zostało wydane w takich samych uwarunkowaniach, jak poprzednie z dnia [...] czerwca 2001 r. Nie wziął bowiem pod uwagę, że przepis art. 96 ust. 1 u.u.i.ś. nakładający na organ obowiązek rozważenia przed wydaniem decyzji wymaganej przed rozpoczęciem realizacji przedsięwzięcia, innego niż przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, które nie jest bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynika z tej ochrony, czy przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, obowiązuje od 15 listopada 2008 r. Tak więc w dacie wydania wcześniejszego pozwolenia organ nie rozważał, czy szczególne korzystanie z wód w zakresie udzielonego pozwolenia może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000. Tym samym nie można podzielić stanowiska, że pozwolenie wodnoprawne udzielone decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r., przy podobnych lub nawet niezmienionych parametrach korzystania z wód, nie będzie z pewnością znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, skoro nigdy wcześniej nie wykonano żadnych badań, które potwierdziłyby lub wykluczyły wpływ wieloletniego poboru wody na siedliska i gatunki chronione w obszarach Natura 2000. KPN podniósł także, że jedną z intencji ustawodawcy, który w ustawie - Prawo wodne nakazuje powtarzanie procesu wydawania pozwolenia wodnoprawnego, było uwzględnienie przy korzystaniu z wód obserwowanej powszechnie długoterminowej zmienności warunków hydrologicznych. Terminowość pozwoleń wodnoprawnych na pobór wód chroni środowisko przed możliwym nadmiernym uszczerbkiem stanu wód i wszelkich składników biocenoz, mogącym się pojawić na skutek trwającego poboru. W ocenie skarżącego, przy wydawaniu pozwolenia wodnoprawnego dla ujęcia już funkcjonującego, należy traktować dalszą działalność tak, jakby była ona rozpoczynana od nowa. Przyczyną takiego podejścia jest sytuacja kumulowania się skutków negatywnego oddziaływania dotychczasowego poboru wody na chronione siedliska. W przeciwnym wypadku organ odpowiedzialny za stan tych siedlisk nie mógłby nigdy zweryfikować skutków poboru wody w środowisku, a ponawianie postępowania wodnoprawnego byłoby bezcelowe.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor RZGW wniósł o jej oddalenie.

O oddalenie skargi zwrócił się również uczestnik postępowania – [...] Sp. z o.o. w B. – wywodząc, że przedmiot sporu jest tożsamy z rozstrzygniętym wyrokiem WSA z dnia 16 grudnia 2012 r., co skłania do przyjęcia per analogiam powyższego rozstrzygnięcia i dokonanej tam oceny prawnej przedsięwzięcia, o którym mowa w art. 96 u.u.i.ś. W sprawie nie zostały spełnione przesłanki pozwalające na potraktowanie złożonego wniosku jako nowego przedsięwzięcia w rozumieniu przepisów tej ustawy, a zatem Starosta Jeleniogórski nie był zobowiązany do przeprowadzenia postępowania w zakresie ustalenia ewentualnego oddziaływania planowanego wykorzystania wody na środowisko i obszar Natura 2000.

Opisanym na wstępie wyrokiem WSA oddalił skargę wskazując, że istotne znaczenie dla kontroli zaskarżonej decyzji ma wydany w sprawie wyrok z dnia 16 grudnia 2012 r. (eliminujący z obrotu prawnego decyzję Dyrektora RZGW z dnia 8 sierpnia 2011 r.) i wyrażona w nim ocena prawna oraz wskazania co do dalszego postępowania, wiążące w sprawie, zgodnie z art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. W wyroku tym WSA wskazał, że w celu prawidłowego załatwienia sprawy, organ odwoławczy powinien zbadać, czy ustalony w decyzji Starosty Jeleniogórskiego z dnia [...] czerwca 2011 r. cel i zakres korzystania z wód, warunki wykonywania uprawnienia oraz obowiązki niezbędne ze względu na ochronę zasobów środowiska, interesów ludności i gospodarki, odbiega od wcześniejszego pozwolenia wodnoprawnego, zwłaszcza w aspekcie ewentualnych prac ingerujących w środowisko naturalne, a także wezwać organ I instancji do uzupełnienia akt administracyjnych poprzez złożenie dokumentów potwierdzających zamieszczenie stosownych obwieszczeń. Organ odwoławczy rozpoznając ponownie sprawę dostosował się do wytycznych i słusznie na podstawie sporządzonego operatu wodnoprawnego uznał, że wnioskodawca nie planuje zmiany dotychczasowego zakresu i sposobu korzystania z wód ujęcia, jego rozbudowy, a planowany pobór wód nie będzie większy od określonego we wcześniejszym pozwoleniu wodnoprawnym. Od określonych w nim obowiązków w zakresie ochrony zasobów środowiska, interesów ludności i gospodarki nie odbiegają także te nałożone na wnioskodawcę obecnie (różnica dotycząca zachowania przepływu nienaruszalnego poniżej ujęcia wody w potoku Łomnica pozwala przyjąć, że niniejsze pozwolenie nadkłada obowiązek zachowania wyższego przepływu - minimum 0,053 m³/s., co jest korzystniejsze dla środowiska, wobec określenia tej wartości w uprzednim na 0,0266 m³/s). Ponadto z akt sprawy wynika, że organ podał do publicznej wiadomości informację o wszczęciu postępowania wodnoprawnego poprzez wywieszenie na tablicy ogłoszeń w Starostwie Powiatowym w dniach od 24 maja do 14 czerwca 2011 r., umieszczenie informacji w Biuletynie Informacji Publicznej i ekoportalu. Odnosząc się do zarzutu skargi kwestionującego zaniechanie rozważenia konieczności przeprowadzenia procedury oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 WSA wskazał, że również ta okoliczność została przesądzona w wyroku z dnia 16 grudnia 2011 r. ("obowiązkowi rozważenia możliwości potencjalnego znaczącego oddziaływania na obszar Natura 2000 nie podlegają postępowania o wydanie nowego pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód, o które wnioskodawca ubiega się w związku z upływem okresu, na które było wydane poprzednie pozwolenie, z tym jednakże zastrzeżeniem, iż ustalony cel i zakres korzystania z wód, warunki wykonywania uprawnienia oraz obowiązki niezbędne ze względu na ochronę zasobów środowiska, interesów ludności i gospodarki nie mogą odbiegać od dotychczasowego"). Organ odwoławczy nie był zatem uprawniony do rozważenia, czy niniejsze przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura. Nie znajdują również uzasadnienia zarzuty naruszenia zasady praworządności i pogłębiania zaufania do organów państwa. Wszystkie czynności organów orzekających w sprawie zostały dokonane prawidłowo, a podjętym przez nie decyzjom nie można zarzucić wadliwości, skutkującej koniecznością wyeliminowania ich z obrotu prawnego.

W skardze kasacyjnej KPN, reprezentowany przez radcę prawnego, zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając mu:

1. Naruszenie przepisów postępowania przed sądami administracyjnymi, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1/ art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a) w zw. z art. 7, art. 8, art. 77 § 1 K.p.a. i art. 96 ust. 1 – 3 u.u.i.ś. przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie na skutek:

a) błędnego przyjęcia, że organ odwoławczy, a także organ I instancji w sposób należyty wyjaśniły okoliczności stanu faktycznego i dokonały prawidłowych ustaleń oraz zastosowały prawidłowe normy prawa materialnego,

b) błędnego przyjęcia, że ustalenia dokonane przez organ odwoławczy, które powinien był poczynić w związku ze wskazaniami określonymi w wyroku WSA z dnia 16 grudnia 2011 r. sygn. akt II SA/Wr 716/11 uprawniały do przyjęcia, że korzystanie z wód określone w decyzji udzielającej pozwolenia wodnoprawnego z dnia [...] czerwca 2011 r. nie jest przedsięwzięciem w rozumieniu art. 96 ust. 1 – 3 u.u.i.ś., mimo że organ odwoławczy ograniczył się w swoich ustaleniach do porównania jedynie parametrów technicznych i nie odniósł się w żaden sposób do argumentów skarżącego przedstawionych organom obu instancji przed wydaniem decyzji, wskazujących na odmienność warunków, w jakich wydane zostały poprzednie i zaskarżone pozwolenie wodno prawne;

2. Naruszenie prawa materialnego, tj.:

1/ art. 3 ust. 1 pkt 13 u.u.i.ś. przez jego błędna wykładnię, tj. przyjęcie, że nowe pozwolenie wodnoprawne udzielone przez Starostę Jeleniogórskiego decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. /wszędzie powinno być "[...] czerwca 2011 r."/ nie jest przedsięwzięciem, o którym mowa w art. 96 ust. 1 tej ustawy,

2/ art. 96 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 u.u.i.ś. przez jego błędną wykładnię, co skutkowało:

a) przyjęciem, że nowe pozwolenie wodnoprawne udzielone przez Starostę Jeleniogórskiego decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. nie jest przedsięwzięciem, o którym mowa w art. 96 ust.1,

b) przyjęciem, że organ odwoławczy nie był uprawniony do rozważenia, czy przedsięwzięcie, na które wydane zostało pozwolenie wodnoprawne decyzją Starosty z dnia [...] czerwca 2011 r. może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000 wobec przesądzenie tej okoliczności w wyroku WSA z dnia 16 grudnia 2011 r., którego ocena prawna dokonana w przedmiocie wiąże ten organ,

3/ art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. P.o.ś. – przez zaniechanie obowiązku kierowania się zasadą przezorności w podejmowaniu działań administracyjnych,

4/ art. 5 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) przez naruszenie wynikającego z tego przepisu obowiązku ochrony środowiska.

Wskazując na powyższe, skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu wskazano, że Sąd bezkrytycznie odniósł się do ustaleń dokonanych przez organ odwoławczy, uznając je za prawidłowe. W wykonaniu wyroku z dnia 16 grudnia 2011 r. II SA/Wr 716/11 skarżący złożył dodatkowe pisemne wyjaśnienia oraz dowód w postaci "Opinii hydrogeologicznej" podnosząc, że dotychczas nie przeprowadzono żadnych badań w przedmiocie oddziaływania poboru wód na chronione siedliska Natura 2000 (ochrona siedlisk przyrodniczych w parku narodowym - w niniejszym przypadku zbiorowiska kosodrzewiny i górnoreglowych borów świerkowych – ma priorytetowe znaczenie przed poborem wody do celów pitnych). W operacie wodnoprawnym na pobór wody ustalono wydajność ujęcia w oparciu o dane bardzo stare (z 1943 i 1949 r.), bądź też poprzez chwilowy pomiar wydajności ujęcia powierzchniowego z 2009 r. Ponadto w dacie wydania poprzedniego pozwolenia przepisy nie nakazywały dokonywania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w rozumieniu obecnego art. 96 ust. 1 u.u.i.ś., gdyż wyznaczenie obszarów Natura 2000 wiązało się z wejściem Polski do Unii Europejskiej. Oznacza to, że organ odwoławczy dokonując ponownych ustaleń, oceniając obowiązki i uprawnienia korzystającego z zezwolenia niezbędne ze względu na ochronę zasobów środowiska, nie mógł opierać się wyłącznie na literalnych zapisach decyzji udzielających pozwoleń i zobowiązany był do rozważenia w rozumieniu art. 96 ust. 1 u.u.i.ś. potencjalnie znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000. Pojęcie przedsięwzięcia, mimo zdefiniowania w art. 3 ust. 1 pkt 13 tej ustawy, z punktu widzenia prawa europejskiego oddziaływania na obszary Natura 2000 ma przy tym dużo szerszy zakres przedmiotowy, na co wskazują również postanowienia art. 96 ust. 2 ustawy, wymieniające decyzje związane z oddziaływaniem ma środowisko, niekoniecznie zmierzającym do realizacji przedsięwzięcia w znaczeniu, jakie mu nadano w definicji.

Sąd powinien mieć także na względzie, iż organy administracji miały obowiązek zastosowania zasady przezorności wyrażonej w art. 6 ust. 2 ustawy P.o.ś., zobowiązującej do przyjęcia pierwotnej hipotezy o długoterminowym, negatywnym oddziaływaniu poboru wód, a następnie do podjęcia badań mających na celu ocenę tej hipotezy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Stosownie do przepisu art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą przesłanki z art. 183 § 2 P.p.s.a., dlatego Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył się do oceny podstaw powołanych w skardze kasacyjnej.

Na wstępie przypomnieć należy, że przedmiotowa sprawa była już przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który w wyroku z dnia z dnia 16 grudnia 2011 r. II SA/Wr 716/11, uchylającym decyzję organu odwoławczego zawarł wytyczne, które z mocy art. 153 P.p.s.a wiązały organ administracyjny i Sąd przy ponownym rozpoznawaniu sprawy. W wyroku tym WSA stwierdził, że "Zasadniczym zagadnieniem w niniejszej sprawie jest odpowiedź na pytanie czy organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód, tutaj starosta, był obowiązany, przed wydaniem tej decyzji, do wszczęcia procedury oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000. /.../. Aby rozwiązać zatem priorytetowe zagadnienie przywołać należy regulację art. 96 ust. 1 u.u.i.ś. stanowiącą, iż organ właściwy do wydania decyzji wymaganej przed rozpoczęciem realizacji przedsięwzięcia, innego niż przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, które nie jest bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynika z tej ochrony, jest obowiązany do rozważenia, przed wydaniem tej decyzji, czy przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000. Dalszy ust. 3 tegoż art. 96 u.u.i.ś. wskazuje, że jeżeli organ uzna, że przedsięwzięcie to może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, to wydaje postanowienie w sprawie nałożenia obowiązku przedłożenia właściwemu miejscowo regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska stosownych dokumentów celem stwierdzenia konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000". WSA podkreślił, że "w przywołanych przepisach ustawodawca posłużył się formułą "przed rozpoczęciem realizacji przedsięwzięcia", a zatem dla wyróżnienia działań, które chociaż z całą pewnością znacząco nie oddziałują na środowisko i nie są bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynikają z tej ochrony, lecz mogą potencjalnie oddziaływać na obszar Natura 2000, użył pojęć opartych na kryteriach czasu i ruchu (zaakcentował dynamiczność pewnego etapu czynności). Kluczowe dla wykładni tego przepisu pojęcie "przedsięwzięcie" zostało zdefiniowane przez samego ustawodawcę w art. 3 ust.1 pkt 13 u.u.i.ś. jako zamierzenie budowlane lub inną ingerencję w środowisko polegające na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu. Zapis powyższy expressis verbis wskazuje na walor kreacji otoczenia (przekształcenie i zmiana) jako dominantę pojęcia "przedsięwzięcie", nie zaś kontynuację (przedłużenie, odnowienie) sytuacji zastałej. Zdaniem Sądu przeprowadzona wykładnia pozwala na przyjęcie twierdzenia, iż obowiązkowi rozważenia możliwości potencjalnego znaczącego oddziaływania na obszar Natura 2000 nie podlegają postępowania o wydanie nowego pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód, o które wnioskodawca ubiega się w związku z upływem okresu, na które było wydane poprzednie pozwolenie, z tym jednakże zastrzeżeniem, iż ustalony cel i zakres korzystania z wód, warunki wykonywania uprawnienia oraz obowiązki niezbędne ze względu na ochronę zasobów środowiska, interesów ludności i gospodarki nie mogą odbiegać od dotychczasowych. Oznacza to innym słowem, iż dalsze szczególne korzystanie z wód w zakresie poboru z ujęcia "[...]", o niezmienionych parametrach w porównaniu z pozwoleniem wodnoprawnym z dnia 7 czerwca 2001 r., nie jest przedsięwzięciem w rozumieniu zapisów art. 96 ust. 1-3 u.u.i.ś., a tym samym nie ma do niego zastosowania przewidziana w tych przepisach zasada przezorności nakazująca rozważenie czy przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000".

Powyższy wyrok nie był skarżony kasacyjnie, wobec czego sformułowane w nim wytyczne były wiążące przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, a na ich treść nie mogła mieć żadnego wpływu przedłożona "Opinia hydrogeologiczna", która wyraża stanowisko co do okoliczności faktycznych. Opinia ta nie mogła więc przekreślać dokonanej przez WSA oceny prawnej, która w wyroku została dokonana. Ocena ta odnosząca się do przepisów prawa zamieszczonych w treści uzasadnienia była jednoznaczna, sformułowana w sposób jasny, umożliwiający ustalenie treści związania, bez potrzeby podejmowania skomplikowanych zabiegów interpretacyjnych. Konsekwencją dokonanej oceny prawnej były wskazania co do dalszego postępowania, dla uniknięcia błędów już popełnionych oraz wskazania kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie.

Trafnie więc WSA stwierdził, że rozpoznając ponownie sprawę Dyrektor RZGW prawidłowo ustalił, że wnioskodawca nie planuje zmiany dotychczasowego zakresu i sposobu korzystania z ujęcia wód ani jego rozbudowy. Wynika to ze sporządzonego operatu wodnoprawnego który jednoznacznie wskazuje, że pobór wód nie będzie większy od tego, jaki określony został we wcześniejszym pozwoleniu wodnoprawnm. Również obowiązki nałożone na wnioskodawcę ze względu na konieczność ochrony zasobów środowiska, interesów ludności i gospodarki nie odbiegają od określonych we wcześniejszym pozwoleniu wodnoprawnym. Są wręcz korzystniejsze, o ile dotyczą ujęcia wody w potoku Łomnica, gdyż obecne pozwolenie wodnoprawne nadkłada na wnioskodawcę obowiązek zachowania wyższego przepływu nienaruszalnego: w "starym" pozwoleniu wartość tę określono na 0,0266m³/s, natomiast w nowym – na minimum 0,053m³/s.

W świetle przedstawionych wyżej, prawidłowych ustaleń, stanowiących realizację wytycznych zawartych w wyroku sygn. II SA/War 716/11, nie mogą odnieść zamierzonego skutku zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów postępowania, a to art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a., w zw. z art. 7, art. 8, art. 77 § 1 K.p.a. oraz art. 96 ust. 1 – 3 u.u.i.ś. poprzez błędne przyjęcie, że organy w należyty sposób wyjaśniły okoliczności faktyczne i prawidłowo przyjęły, że korzystanie z wód określone w decyzji udzielającej pozwolenia wodnoprawnego z dnia 15 czerwca 2011 r. nie jest przedsięwzięciem w rozumieniu art. 96 ust. 1 – 3 u.u.i.ś. Jeszcze raz powtórzyć należy, że wykonanie wytycznych obejmujących oceną prawną i wskazania co do dalszego postępowania było obowiązkiem organu, z którego to obowiązku Dyrektor RZGW w zupełności się wywiązał. Oznacza to, że stan faktyczny ustalony został prawidłowo, trafne jest też stanowisko, że dalsze korzystanie z wód nie kwalifikuje się jako przedsięwzięcie w rozumieniu art. 96 ust. 1 – 3 u.u.i.ś. W rozpoznawanej sprawie nie mamy do czynienia z przyszłym, dopiero planowanym przedsięwzięciem, lecz z kontynuacją już istniejącego, na niezmienionych na niekorzyść środowiska warunkach.

O tym, że kontynuacja przedsięwzięcia nie jest traktowana jako przedsięwzięcie, wypowiedział się Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z dnia 19 kwietnia 2012 r. C-121/11, w którym rozważano pojęcia "zezwolenie na inwestycję" i "przedsięwzięcie". W punkcie 27 TS stwierdził, że "Pojęcie zezwolenia na inwestycję jest zdefiniowane w art. 1 ust. 2 dyrektywy 85/337 jako "decyzja właściwej władzy lub władz, na podstawie której wykonawca otrzymuje prawo do wykonania przedsięwzięcia". Dlatego też o "zezwoleniu na inwestycję" w rozumieniu tej dyrektywy można mówić tylko w przypadku, gdy "przedsięwzięcie" musi zostać wykonane". Natomiast w punkcie 32 wyraził stanowisko, że "Zwykłe odnowienie obowiązującego zezwolenia na działanie składowiska odpadów końcowych, przy braku robót lub interwencji zmieniających stan fizyczny miejsca, nie może być zakwalifikowane jako "przedsięwzięcie" w rozumieniu art. 1 ust. 2 dyrektywy Rady 85/337/EWG z dnia 27 czerwca 1985 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne, zmienionej dyrektywą Rady 97/11/WE i dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2003/35/WE, zwanej dalej "dyrektywą 85/337/EWG". Na gruncie rozpoznawanej sprawy wyrok ten oznacza, że wobec braku zmiany warunków poboru wód /w sprawie pobór został nawet ograniczony/, odnowienie pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód w zakresie poboru wód powierzchniowych i podziemnych, nie może być uznane za "przedsięwzięcie".

Nieusprawiedliwione są także zarzuty naruszenia prawa materialnego wskazujące na art. 3 ust. 1 pkt 13 u.u.i.ś., art. 96 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 u.u.i.ś. przez błędną wykładnię i przyjęcie, że nowe pozwolenie wodnoprawne nie jest przedsięwzięciem, o którym mowa w art. 96 ust. 1 tej ustawy. Przepisy te były szczegółowo analizowane w sprawie sygn. II SA/Wr 716/11, a ich wykładnia dokonana w uzasadnieniu do wyroku z dnia 16 grudnia 2011 r. pozostaje wiążąca również na obecnym etapie postępowania; zaznaczyć też należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym sprawę, wykładnię powyższych przepisów w zupełności podziela.

Kolejne zarzuty naruszenia prawa materialnego wskazują na art. 6 ust. 2 P.o.ś., przez zaniechanie obowiązku kierowania się zasadą przezorności w podejmowaniu działań administracyjnych oraz na art. 5 Konstytucji RP, przez naruszenie wynikającego z tego przepisu obowiązku ochrony środowiska.

Art. 5 Konstytucji określa funkcje państwa, z których wynikają konkretne kompetencje i zadania organów państwowych w ogóle, a przede wszystkim tych, które powołuje sama Konstytucja. Jedną z takich funkcji jest ochrona środowiska, u podstaw której leży zasada zrównoważonego rozwoju państwa i gospodarki narodowej. Jednakże przepis ten, najwyższej rangi, sam w sobie nie może stanowić podstawy do nakładania konkretnych obowiązków, czego - zdaje się - oczekuje skarżący kasacyjnie. Z kolei przepis art. 6 ust. 2 P.o.ś. formułuje zasadę przezorności, mającą swoje źródło w postanowieniach art. 191 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu UE, który określa, że: "Polityka Wspólnoty [...] opiera się na zasadzie przezorności [...]". W literaturze wskazuję się, że w praktyce jej stosowanie /zasady przezorności/ powinno przejawiać się w tym, że wszystkie podmioty podejmujące działalność, której skutki nie są do końca sprawdzone, a mogą wywrzeć negatywny wpływ na środowisko, powinny dokonać wszechstronnej analizy, w jaki sposób można wyeliminować zagrożenia /zob. K. Gruszecki, Prawo ochrony środowiska, Komentarz, LEX, Wyd. III/. Jak z powyższego wynika, zasada "przezorności" ma charakter ogólnej dyrektywy i odnosi się również do planowanej działalności a nie jej kontynuacji, jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie.

Reasumując stwierdzić należy, że wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej okazały się nieusprawiedliwione.

Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w wyroku, na podstawie art. 184 P.p.s.a.