Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 286/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2020-03-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 116 par 1 pkt 1 lit a i b pkt 2, art. 116 par 2
journal: Dz.U. 2018 poz 800
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Waldemar Michaldo Sędzia: WSA Jarosław Wiśniewski (spr.) Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek Protokolant: st. sekr. sąd. R. F.-P. po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2020 r. sprawy ze skargi A. H. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] grudnia 2018 r. Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku od towarów i usług za I i II 2015r. wraz z odsetkami za zwlokę i kosztami postępowania egzekucyjnego skargę oddala.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. decyzją z dnia [...] grudnia 2018r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego K. z dnia [...] czerwca 2018r., nr [...] orzekającej o odpowiedzialności podatkowej A. H., jako byłego Prezesa Zarządu solidarnie ze Spółką E.-W. Sp. z o.o., NIP [...] oraz z drugim członkiem Zarządu M. H. za zaległości podatkowe ww. Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za: styczeń 2015r. w kwocie 6.613, 00 zł; luty 2015r. w kwocie [...] zł; odsetki za zwłokę od ww. zaległości na dzień [...].06.2018r. w łącznej kwocie [...] zł; koszty postępowania egzekucyjnego w łącznej kwocie 10.132, 59 zł.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym. Spółka E.-W. złożyła do organu I instancji deklaracje podatkowe w podatku VAT w dniu [...].02.2015r. za miesiąc styczeń 2015 r. w kwocie 6.613 zł; w dniu [...].03.2015 r. za miesiąc luty 2015r. w kwocie 160.758 zł. Spółka nie uiściła w całości ww. należności. Na przedmiotowe zaległości podatkowe wystawiono w dniu [...].03.2015r. tytuł wykonawczy SM [...] na zaległość za miesiąc styczeń 2015r., który doręczono Spółce w dniu [...] kwietnia 2015r. oraz w dniu [...].04.2015r. tytuł wykonawczy [...] na zaległość za miesiąc luty 2015r., który doręczono Spółce w dniu [...].05.2015r. Postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie ww. tytułów wykonawczych zostało umorzone postanowieniem organu I instancji z dnia [...].01.2016r., nr [...] w związku z tym, że środki egzekucyjne przewidziane w ustawie z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2018r. poz. 1314 ze zm.) nie doprowadziły do zaspokojenia należności, wynikających z wystawionych tytułów wykonawczych. Mając na uwadze bezskuteczność egzekucji oraz fakt pełnienia przez ww. funkcji Prezesa Zarządu Spółki E.-W. – organ I instancji postanowieniem z dnia [...].01.2018r., nr [...], doręczonym w dniu [...].02.2018r., wszczął z urzędu postępowanie w sprawie orzeczenia o solidarnej ze Spółką E.-W. i z M. H. - Wiceprezesem Zarządu ww. Spółki odpowiedzialności ww. zobowiązanego, jako byłego Prezesa Zarządu ww. Spółki za zaległości podatkowe ww. Spółki z tytułu zaległości podatkowej w podatku VAT za ww. okres.

Po przeprowadzeniu postępowania, organ I instancji, wydaną w dniu [...].06.2018r. decyzją nr [...] orzekł o solidarnej ze Spółką oraz drugim członkiem Zarządu odpowiedzialności ww., jako byłego Prezesa Zarządu ww. Spółki za zaległości podatkowe Spółki E.-W..

Od przedmiotowej decyzji ww. zobowiązany, wniósł odwołanie, zarzucając nieuwzględnienie przez Urząd Skarbowy dokumentów i wyjaśnień, jakie zostały złożone przy piśmie z dnia [...] marca 2018r. oraz wyciągnięcie na ich podstawie błędnych wniosków, co do terminu zgłoszenia wniosku o upadłość Sp. E.-W.. Jednocześnie wniesiono o ponowną analizę stanu faktycznego i przyjęcie, że wniosek o upadłość ww. złożył w terminie, o zmianę zaskarżonej decyzji w całości oraz o odstąpienie od żądania wobec ww. zapłaty podatku obciążającego Spółkę E.-W., tj. zwolnienie ww. z odpowiedzialności.

Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, organ II instancji wydał decyzję z dnia [...] grudnia 2018r., o której mowa na wstępie. W uzasadnieniu powołano się na okoliczności faktyczne sprawy i uznano, że spełniona została przesłanka z art. 108 § 2 pkt 3 w zw. z § 3 o.p., bowiem wszczęcie w dniu [...] lutego 2018r. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2018r. postępowania w sprawie orzeczenia o solidarnej ze Spółką E.-W. odpowiedzialności ww., jako byłego Prezesa Zarządu ww. Spółki za ww. zaległości podatkowe, nastąpiło po uprzednim wszczęciu postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne, prowadzone wobec doręczonych tytułów wykonawczych zostało umorzone postanowieniem organu I instancji z dnia [...] stycznia 2016r., nr [...] w związku z tym, że środki egzekucyjne przewidziane w u.p.e.a., nie doprowadziły do zaspokojenia należności, wynikających z wystawionych tytułów wykonawczych. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, organ egzekucyjny poszukiwał majątku zobowiązanej Spółki na podstawie [...] tytułów wykonawczych, wystawionych przez ZUS w K., Urząd Skarbowy K. Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, Urząd Miejski w B. oraz Powiatowy Zarząd Dróg w W., podejmując szereg czynności, udokumentowanych w aktach sprawy. W toku przedmiotowego postępowania sporządzono w dniu [...] października 2014r. zawiadomienie o zajęciu wierzytelności na rachunkach bankowych Spółki prowadzonych przez K. Bank Spółdzielczy w K., jednak bank powiadomił organ egzekucyjny o braku środków na rachunku bankowym oraz zbiegu egzekucji administracyjnej z sądową. Na podstawie kolejnych tytułów wykonawczych, sporządzano dalsze zajęcie do tego banku tj.: z dnia [...].10.2014r. nr [...] [...], z dnia [...].11.2014r. nr [...] [...], z dnia [...].11.2014r. nr [...] [...], z dnia [...].11.2014r. nr [...] [...], z dnia [...].12.2014r. nr [...] [...] W dniu [...].12.2014r. skierowano do Gminy P. zajęcie wierzytelności Spółki z tytułu wykonanych robót, jednak Wójt Gminy P. poinformował, iż Spółka w dniu [...].01.2014r. przelała wszystkie należne jej wierzytelności na rzecz [...] Bank S.A. i w tej sytuacji zajęcie jest nieskuteczne. W dniu 15.01.2015r. sporządzono zajęcia rachunków bankowych nr [...] [...], które skierowano do Banku BPH S.A., Banku PEKAO S.A., Banku Zachodniego S.A., Deutsche Bank S.A., Banku Pocztowego S.A., MBank S.A., ING Bank Śląski S.A. oraz Getin Noble Bank S.A Tylko zajęcia skierowane do ING Bank Śląski S.A. oraz Getin Noble Bank S.A., okazały się skuteczne, ale z uwagi na brak środków oraz zbieg egzekucji nie zostały zrealizowane. Na podstawie "Oświadczenia o kontraktach handlowych w trakcie realizacji" sporządzonego przez Spółkę, skierowano w dniu [...].01.2015r. zajęcia wierzytelności [...] [...] do Urzędu Miasta i Gminy S., Urzędu Miasta i Gminy W., B. Przedsiębiorstwa Komunalnego Sp. z o. o. oraz E. S.A., jednak Urząd Miasta i Gminy S. poinformował, iż wierzytelność należna Spółce jest objęta umową cesji na rzecz [...] Banku Spółdzielczego, a ostateczne rozliczenie umów nastąpi w okresie luty-maj [...]. B. Przedsiębiorstwo Komunalne Sp. z o. o. poinformowało, iż do dnia zajęcia Spółce wypłacono kwotę [...] i na dzień zajęcia pozostaje do zafakturowania końcowe rozliczenie. Natomiast na podstawie informacji uzyskanych od pozostałych dłużników zajętych wierzytelności wynikało, iż przed dniem doręczenia zajęcia rozliczono wszystkie należności, wynikające z umów zawartych ze Spółką.

Dodatkowo organ odwoławczy wskazał, że ze względu na bezskuteczność czynności terenowych oraz zastosowanych środków egzekucyjnych, skierowano wnioski w 2015r. o udostępnienie danych dot. E.-W. Sp. z o. o. - w trybie art. 36 ustawy egzekucyjnej - do takich organów i podmiotów jak: Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji (CEPIK), Ministerstwo Sprawiedliwości (Informacja o Księgach Wieczystych), Zakład Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat K. , Urząd Miasta K., Wydział Geodezji, Starostwo Powiatowe Wydział Geodezji. Uzyskane informacje nie ujawniły żadnego majątku Spółki podlegającego egzekucji i pozostały bez wpływu na bieg postępowania egzekucyjnego. Również informacje uzyskane z wszelkich dostępnych aplikacji tj. POLTAX, EGAPOLTAX, KONTROLA, SeRCe oraz CERBER w zakresie danych dotyczących rachunków bankowych, nabytego mienia w drodze umów cywilnych oraz źródeł przychodów i możliwości ich zajęcia - okazały się nieefektywne dla prowadzonego postępowania.

Natomiast na podstawie informacji uzyskanych od zobowiązanego, jako Prezesa Zarządu E.-W. Sp. z o. o. do protokołu o stanie majątkowym z dnia [...].01.2015r. ustalono, iż Spółka wynajmuje lokale biurowe od E. Sp. z o.o., zatrudnia [...] pracowników. Dodatkowo do protokołu doręczono pismo zobowiązanego z dnia [...].01.2015r., w którym oświadczył on, iż Spółka : posiada rachunek bankowy w [...] Banku Spółdzielczym , [...] Bank S.A., ING Bank Śląski S.A. Posiada wierzytelności w Urzędzie Miasta i Gminy S., Gminie P., B. Przedsiębiorstwie Komunalnym Sp. z o. o. oraz w E. P. S.A. nie posiada ruchomości, gdyż zostały przewłaszczone na rzecz [...] Banku Spółdzielczego, nie posiada nieruchomości. Kolejne tytuły wykonawcze były podstawą sporządzonych w dniu [...].01.2015r. zajęć wierzytelności nr [...] [...], które skierowano do [...] Banku Ś. S.A., Urzędu Miasta i Gminy S. oraz B. Przedsiębiorstwa Komunalnego Sp. z o.o. Następne zajęcie z dnia [...].02.2015r. nr [...] [...] oraz z dnia [...].02.2015r. Nr [...] [...] przesłano do [...] Banku Ś. S.A. W odpowiedzi uzyskano informacje o przeszkodach w realizacji dokonanych zajęć tj. braku środków oraz wystąpienie kolejnych zbiegów egzekucyjnych. W dniu [...].02.2015r. sporządzono zajęcia nieruchomości nr [...] [...], zajęcia okazały się nieskuteczne, gdyż E.-W. nie był właścicielem nieruchomości, lecz E. Sp. z o.o. Kolejne zajęcia z dnia [...].03.2015r. Nr [...] [...] oraz z dnia [...].03.2015r. Nr [...] [...], skierowano do Banku [...] w S.. Zajęcia skuteczne, co do zasady, nie zostały jednak zrealizowane z uwagi na brak środków na rachunku. Z uwagi na zbieg egzekucji administracyjnej z sądową, wystąpiono do Sądu Rejonowego [...] z wnioskiem z dnia [...].04.2015r. Nr [...] [...] o rozstrzygnięcie kompetencji egzekucyjnej. Postanowieniem z dnia [...] września 2015r. wydanym do sygn. akt I Co [...] Sąd wyznaczył Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] do prowadzenia dalszej egzekucji, co do środków na rachunkach bankowych w [...] Bank Ś. S.A., [...] Banku [...] oraz [...] Bank S.A. Po uprawomocnieniu się postanowienia Sąd, zwrócił w dniu [...].11.2015r. akta egzekucyjne organu egzekucyjnego. W okresie wstrzymania ww. czynności egzekucyjnych - na podstawie kolejnych tytułów wykonawczych kierowanych do egzekucji - dokonywano dalszych zajęć, szczegółowy wykaz zawarto na str. [...] i [...] omawianej decyzji organu II instancji. Mając na uwadze sądowe rozstrzygnięcie kompetencji egzekucyjnej oraz brak realizacji dokonanych czynności, wystąpiono do banków pismami z dnia [...] listopada [...]. w celu ustalenia aktualnych stanów na rachunkach bankowych Spółki w zakresie przyczyn braku realizacji zajęć, wysokości kwot zdeponowanych w okresie wstrzymania czynności tj. kwiecień- listopad 2015r., dokonanych wypłat na podstawie art. 81 § 4 u.p.e.a. oraz dat ewentualnego zamknięcia prowadzonych rachunków zgodnie z treścią art. 60 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r.-Prawo Bankowe. Uzyskane informacje nie miały żadnego wpływu na efektywność egzekucji. W dniu [...].11.2015r. ustalono, na podstawie danych rejestrowych Sądu Rejonowego [...] w K., [...] Wydział Gospodarczy KRS, iż aktualnym właścicielem Spółki jest W. która jako Grupa Kapitałowa skupuje zadłużone spółki. Natomiast Prezesem Zarządu jest Z. B., który w KRS figuruje, jako osoba reprezentująca [...] Spółek. Ponadto, E. Sp. z o. o., pismem z dnia [...].12.2015r. poinformowała organ egzekucyjny, iż z dniem [...].04.2015r. wypowiedziała E.-W. Sp. z o. o. umowę najmu lokalu położonego w K., przy ul. [...].

W świetle powyższego, organ odwoławczy uznał, że pomimo podjętych czynności i zastosowanych środków egzekucyjnych nie ustalono na obszarze będącym we właściwości miejscowej organu egzekucyjnego żadnego majątku ruchomego, nieruchomości, niespłaconych wierzytelności, praw majątkowych, czy środków finansowych ww. Spółki, do których można by skierować i prowadzić skuteczną egzekucję administracyjną. Wskazano nadto, że organ I instancji prawidłowo umorzył prowadzone postępowanie z uwagi na bezskuteczność egzekucji, a okoliczności przedstawione w ww. postanowieniu o umorzeniu postępowania egzekucyjnego są dla organu podatkowego wiążące.

W ocenie organu odwoławczego, organ egzekucyjny podejmował wszechstronne działania, mające na celu ustalenie i wyegzekwowanie składników majątku Spółki, przy tym w trakcie prowadzonej egzekucji nie ograniczał się do jednego sposobu egzekucji, lecz poszukiwał składników majątkowych mogących stanowić źródło środków pieniężnych na zaspokojenie należności podatkowych. W tym stanie rzeczy, spełniona została przesłanka bezskuteczności egzekucji z majątku Spółki E.-W. sp. z o.o., o jakiej mowa w art. 116 § 1 o.p.

Organ odwoławczy podał, że nie budzi wątpliwości kwestia, iż ww. zobowiązany pełnił funkcję Prezesa Zarządu Spółki E.-W. Sp. z o.o. od dnia [...]10.1994r., kiedy to umową spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z dnia [...].10.1994r., stanowiącą zarazem protokół pierwszego Zgromadzenia Wspólników Spółki powołano ww. do pełnienia funkcji Prezesa w Zarządzie Spółki. Funkcję tą pełnił on do dnia [...].04.2015r., tj. do dnia podjęcia przez Zgromadzenie Wspólników Spółki E.-W. Sp. z o.o. uchwały nr [...] w sprawie odwołania ww. ze składu Zarządu ww. Spółki. W czasie zatem, kiedy upływał termin płatności zaległości w podatku VAT za miesiące styczeń [...]. i luty [...]., tj. odpowiednio w dniach [...].02.2015r., [...]03.2015 r., ww. pełnił funkcję Wiceprezesa Zarządu Spółki E.-W. Sp. z o.o. Fakt pełnienia funkcji w tym czasie potwierdzony został zgromadzoną w aktach dokumentacją z K. Rejestru Sądowego nr [...]. Organ II instancji zauważył przy tym, że ww. zobowiązany w złożonym odwołaniu, faktu pełnienia funkcji Wiceprezesa Zarządu w określonym czasie, ustalonego na podstawie ww. dokumentów, nie kwestionował.

W świetle powyższego, organ odwoławczy podał, że w sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki pozytywne orzeczenia o odpowiedzialności ww., jako byłego Wiceprezesa Zarządu Spółki E.-W. Sp. z o.o., tj.: istnienie niezapłaconych zaległości podatkowych Spółki E.-W. Sp. z o.o., wynikających ze złożonych deklaracji podatkowych z tytułu podatku VAT za ww. okres; bezskuteczność egzekucji prowadzonej na podstawie wystawionych tytułów wykonawczych nr [...] i [...], pełnienie przez ww. funkcji Prezesa Zarządu w czasie upływu terminu płatności zaległości z tytułu podatku VAT za miesiące styczeń [...]. i luty [...]., tj. odpowiednio w dniach [...].02.2015r. i [...].03.2015r.

Następnie organ odwoławczy przeanalizował sprawę pod kątem przesłanek egzoneracyjnych (art. 116 § 1 pkt 1 i pkt 2 o.p.). W tym zakresie organ podał, że w toku prowadzonego postępowania podatkowego w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności ww. został wezwany pismem z dnia [...] lutego 2018r. o wskazanie majątku, z którego możliwa byłaby egzekucja administracyjna, prowadząca do zaspokojenia zaległości Spółki. W odpowiedzi na to wezwanie nie przedstawił on żadnych informacji na temat istnienia majątku, ani nie wskazał żadnych składników majątkowych, mogących stanowić podstawę zaspokojenia zaległości Spółki. Zobowiązany nie wskazał mienia Spółki E.-W., pozwalającego obecnie i realnie na zaspokojenie zaległości podatkowej ww. Spółki w znacznej części, zaś z dokumentów zgromadzonych w toku postępowania oraz umorzonego w 2016r. postępowania egzekucyjnego wynika, iż Spółka majątku takiego nie posiada.

Ponadto w ocenie organu II instancji, w przedmiotowej sprawie nie został skutecznie zgłoszony wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki E.-W. Sp. z o.o. Jak wynika z załączonego do akt Zarządzenia Przewodniczącego Wydziału [...] Gospodarczego dla spraw upadłościowych i naprawczych przy Sądzie Rejonowym [...] z dnia [...].04.2015r. sygn. akt [...] pismem z dnia [...].03.2015r. Spółka E.-W. złożyła wniosek o ogłoszenie upadłości, obejmującej likwidację majątku dłużnika, lecz z powodu braków formalnych w postaci niedołączenia pisemnego oświadczenia, co do prawdziwości danych zawartych we wniosku oraz aktualnego bilansu sporządzonego dla celów postępowania upadłościowego, zarządzono jego zwrot. Złożenie nieskutecznego wniosku o upadłość w żaden sposób nie uwalnia członka zarządu od odpowiedzialności za zaległości Spółki.

Dodatkowo w sprawie ustalono, że Spółka E.-W., oprócz zaległości objętych przedmiotowym postępowaniem, posiadała również w podatku od towarów i usług nieuregulowane zaległości za styczeń 2014r., kwiecień 2014r., sierpień 2014r., wrzesień 2014r., październik 2014r. W dniu [...].03.2014r. Spółka wystąpiła do Urzędu Skarbowego [...] z wnioskiem o rozłożenie na cztery raty zaległości podatkowej za styczeń 2014r., wynikającej z deklaracji VAT-7. Na poczet zaległego podatku za ww. okres, w dniu [...].03.2014r. Spółka wpłaciła [...] zł, co odpowiednio zarachowano: na zaległość podatkową [...] zł i na odsetki za zwłokę [...] zł. Do rozłożenia na raty pozostało [...] zł zaległego podatku. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] przychylił się do prośby Spółki i wydaną w dniu [...].05.2014r. decyzją nr [...] rozłożył zaległość podatkową ([...] zł) do spłaty w czterech ratach miesięcznych z terminem ostatniej spłaty ostatniej raty na dzień [...].08.2014r. w wysokości [...] zł (należność główna). W okresie od [...].05.2014r. do [...].06.2014 r. na poczet zaległości za styczeń [...]. Spółka wpłaciła [...] zł. Oprócz tego w dniu [...]06.2014r. Spółka wpłaciła [...] zł na zaległość podatkową w ww. podatku za kwiecień 2014r. Na kolejną prośbę Spółki, wniesioną w dniu [...].07.2014r., Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] decyzją nr [...] z dnia [...].07.2014r., ostatnie dwie raty zaległości podatkowej za styczeń 2014r. w wysokości [...] zł rozłożył na 10 rat płatnych miesięcznie po 10.052,10 zł (należność główna), w terminach od [...].08.2014r. do 25.05.2015r. Natomiast wydaną decyzją nr [...] z dnia [...].07.2014r. część niezapłaconej II raty zaległości podatkowej za styczeń 2014r. w wysokości [...] zł i zaległości podatkowej za kwiecień 2014r. w wysokości [...] zł, Naczelnik Urzędu Skarbowego rozłożył do spłaty w sześciu ratach płatnych w okresie od [...].08.2014r. do 26.01.2015r. Cała zaległość podatkowa objęta ww. decyzją wynosiła [...] zł. Dochowując terminów płatności, Spółka w dniu [...].08.2014r. wpłaciła ratę podatku w wysokości [...] zł (należność główną), wynikającą z decyzji nr [...] i ratę podatku w wysokości [...] zł (należność główną), wynikającą z decyzji nr [...] Wpłaty zostały zaliczone na zaległość w podatku od towarów i usług za styczeń 2014r. Po tym czasie Spółka zaprzestała spłacać układ ratalny, co spowodowało zgodnie z przepisami wdrożenie postępowania egzekucyjnego.

Zdaniem organu, z powyższych ustaleń wynika, iż Spółka zaprzestała wpłat rat ustalonych decyzjami Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] dot. zaległości za styczeń 2014r. i kwiecień 2014r. od miesiąca września 2014r.( termin wpłaty raty ustalony na [...].09.2014r. + 14 dni), zatem wniosek o upadłość zarząd Spółki powinien zgłosić najpóźniej dnia [...].10.2014r., czyli, jak przyjął prawidłowo organ I instancji, w miesiącu październiku 2014r.

Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ II instancji podał, że w sprawie mamy do czynienia z sytuacją, w której wniosek o upadłość nie został w ogóle skutecznie zgłoszony, co potwierdza włączony do akt dokument w postaci Zarządzenia Przewodniczącego Wydziału [...] Gospodarczego dla spraw upadłościowych i naprawczych przy Sądzie Rejonowym dla K. z dnia [...].04.2015r. sygn. akt [...] [...] Złożony bowiem w dniu [...].03.2015r. wniosek o upadłość został przez Sąd z powodu braków formalnych zwrócony, co wywołuje skutek taki, jak gdyby wniosek nie został nigdy złożony. Jako nieznajdujące potwierdzenia w stanie faktycznym, ustalonym na podstawie zebranego materiału dowodowego należało uznać zatem twierdzenia, zawarte w odwołaniu, iż organ I instancji wywiódł nieprawidłowy wniosek co do zbyt późnego złożenia wniosku o upadłość w marcu [...]., a ww. złożył wniosek o upadłość, gdy rzeczywiście wystąpiły do tego wszelkie przesłanki. Dodatkowo wskazano, że Spółka E.-W. posiadała szereg innych zaległości z tytułu niezapłaconych należności za [...]. na rzecz następujących podmiotów: ZUS w K. w kwocie [...] zł (należność główna), Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w kwocie [...] zł (należność główna), Urzędu Miejskiego w B. w kwocie 525 zł (należność główna), Powiatowego Zarządu Dróg w W. w kwocie [...] zł (należność główna). Zauważono również, że organ I instancji w wydanych decyzjach ratalnych z dnia [...].05.2014r. i [...].07.2014r. przeprowadził analizę wskaźnika bieżącej płynności finansowej Spółki E.-W., informującego o zdolności do regulowania wymagalnych zobowiązań przy pomocy upłynnienia środków obrotowych. Niska wartość wskaźnika bieżącej płynności finansowej Spółki E.-W. w 2013r., tj. na poziomie 1,46 przy wskazywanych, jako optymalne wartościach 1,2(1,5) - 2,00) wprost informowało Zarząd Spółki o niebezpieczeństwie wystąpienia problemów z płynnością, tzn. z terminowym regulowaniem zobowiązań. Informację tę potwierdzał kolejny wskaźnik płynności szybkiej, odzwierciedlający natychmiastową zdolność podmiotu do spłaty zobowiązań, który na koniec 2011r. wyniósł 0,58, na koniec 2012r.-0,24, a na koniec 2013r.-0,20, gdzie optymalna wartość powinna mieścić się w przedziale 1,0-1,2. Spadek poniżej wartości 1,0 oznacza zachwianie płynności finansowej firmy i problemy w regulowaniu zobowiązań firmy z łatwo osiągalnych środków finansowych. Ww. zobowiązany miał w tym czasie świadomość kwot narastającego zadłużenia wobec różnych podmiotów i instytucji. W tych okolicznościach ww. nie powinien był przypuszczać, że trudności finansowe kierowanej przez niego Spółki są jedynie przejściowe i zwalniają go z obowiązku respektowania przepisów Prawa upadłościowego i naprawczego. Od członków zarządu spółki kapitałowej wymagany jest bowiem profesjonalizm oraz podwyższona staranność, która pozwala na kontrolowanie sytuacji w Spółce, aby zorientować się, że jest ona niewypłacalna i że należy wystąpić z wnioskiem o ogłoszenie upadłości. W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji swoje rozważania związane z "czasem właściwym" na zgłoszenie wniosku o upadłość Spółki, oparł na pierwszej ze wskazanych podstaw i rzeczywiście z zebranego materiału dowodowego, wynika, że Spółka zaprzestała regulowania swoich wymagalnych zobowiązań od września 2014r. Z tego też powodu, podnoszony w odwołaniu zarzut nieuwzględnienia złożonych przy piśmie z dnia 21.03.2018r. wyjaśnień i dokumentów, dotyczących sytuacji finansowej Spółki, należało uznać za nieuzasadniony w kontekście ustalenia niebudzących wątpliwości faktów, tj. niezapłacenia przez Spółkę należności podatkowych wobec Skarbu Państwa, co zresztą nie było przez ww. kwestionowane.

Organ II instancji dokonał też analizy sprawy w kontekście przesłanki z art. 116 § 1 pkt 1 lit. b o.p. Wskazano, że w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z sytuacją niezłożenia wniosku w ogóle. Okoliczność ta zatem otworzyła ww. możliwość wykazania, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy. Z akt sprawy nie wynika jednak, aby ww. przedłożył dowód, albo wskazał okoliczności mieszczące się w hipotezie normy przepisu art. 116 § 1 pkt 1 lit. b o.p. i mógł skorzystać z przewidzianego tam dobrodziejstwa. Na str. [...] i [...] decyzji II instancji wskazano na argumentację o braku winy zobowiązanego dotyczącą niezgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcia postępowania układowego. W tym zakresie wskazano w szczególności, że z uzasadnienia Zarządzenia Przewodniczącego Wydziału [...] Gospodarczego dla spraw upadłościowych i naprawczych przy Sądzie Rejonowym [...] o zwrocie wniosku o ogłoszenie upadłości z dnia [...].03.2015r., jak i przywołanego przepisu art. 25 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 28.02.2003r. - Prawo upadłościowe i naprawcze (j.t. Dz. z 2015 poz.233) oświadczenie, co do prawdziwości danych zawartych we wniosku dłużnik zobowiązany jest złożyć wraz z wnioskiem - bez odrębnego wzywania do jego uzupełnienia. Podobny obowiązek, a wynikający z art. 23 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ww. ustawy ciąży na dłużniku w zakresie dołączenia do wniosku bilansu sporządzonego przez dłużnika dla celów postępowania, na dzień przypadający w okresie trzydziestu dni przed dniem złożenia wniosku. W przypadku niemożności jego dołączenia dłużnik powinien wskazać przyczyny jego niedołączenia i je uprawdopodobnić. Mając powyższe na uwadze, organ odwoławczy stwierdził, że ww. nie dochował należytej, a wymaganej przepisami prawa od członków Zarządu Spółki, staranności w złożeniu wniosku o upadłość. Jego usprawiedliwianie się brakiem dostępu do dokumentów po odwołaniu go z funkcji Prezesa Zarządu Spółki E.-W. Sp. z o.o. - w sytuacji, gdy wskazane powyżej obowiązki ciążyły na nim w czasie i dotyczyły okresu, gdy sprawował tę funkcję - nie znajduje uzasadnienia. Z tego też powodu ww. nie może wskazać żadnego majątku Spółki. Całą dokumentację finansowo-księgowa wraz ze sporządzonym wstępnie sprawozdaniem finansowym za 2014r., ww. przekazał protokołem, nowemu Zarządowi z nadzieją, że nowy Zarząd nie zaprzepaści wieloletniego dorobku firmy i jej uznania na rynku. Jak przedstawił ww., na podstawie dołączonego do pisma - bilansu sporządzonego na dzień [...].10.2014r. Spółka wykazywała zysk. Jednak już wtedy zaczęły się kłopoty finansowe, mimo że z dokumentacji, będącej w posiadaniu Zarządu nie wynikało, by zaistniały przesłanki do złożenia przez Zarząd wniosku o zgłoszenie upadłości Spółki. Okoliczności te w żaden sposób nie są i nie mogą być traktowane, jako usprawiedliwiające zachowanie byłego członka zarządu w niepodejmowaniu właściwych działań we właściwym czasie i mająca wpływ na uwolnienie od odpowiedzialności za zaległości Spółki, których termin płatności upływał w czasie, gdy osoba trzecia pełniła funkcję członka Zarządu. W ocenie organu, niewątpliwie członkowie Zarządu Spółki E.-W. dołożyli wielu starań, by przywrócić równowagę ekonomiczną Spółki, w czym swego wsparcia, w granicach prawa, udzielił Naczelnik Urzędu Skarbowego [...], poprzez przyznanie Spółce układu ratalnego w spłacie zadłużenia, wsparł swoimi decyzjami Naczelnik tego Urzędu. Organ podatkowy podkreślił jednak w wydanych decyzjach, że każdy podmiot prowadzący działalność gospodarczą, ponosi ryzyko swoich działań rynkowych i w przyszłości powinien we własnym zakresie poszukiwać możliwości przezwyciężania trudności finansowych, bowiem podjęte przez Naczelnika Urzędu Skarbowego decyzje miały charakter wyjątkowy. Udzielenie ulg w spłacie zobowiązań podatkowych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] nie stanowi okoliczności świadczącej o braku winy zobowiązanego w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości, tym bardziej w sytuacji poczynionych prze organ w decyzjach ratalnych ustaleń, co do istniejącego już w datach ich wydawania niebezpieczeństwa wystąpienia problemów z płynnością, tzn. terminowym regulowaniem zobowiązań. Organy podatkowe mają świadomość realiów prowadzenia działalności gospodarczej, które są zawsze obarczone ryzykiem przedsięwzięć gospodarczych. Ryzyko i ewentualne negatywne skutki z nim związane obciążają jednak podmioty gospodarcze i osoby nimi kierujące. Ryzyka niepowodzeń gospodarczych, działających na rynku podmiotów nie można przerzucić na Skarb Państwa, a tak właśnie by się stało w przypadku uwolnienia członka Zarządu od odpowiedzialności za zaległości podatkowe ww. Spółki E.-W.. Nie mogły stanowić przesłanek uwalniających od odpowiedzialności przywoływane przez ww. w odwołaniu okoliczności walki o utrzymanie pracy dla [...] pracowników, o zakończenie robót użytecznych społecznie (kanalizacje dla ludzi), bowiem przedmiotem oceny organu podatkowego pod kątem ewentualnego uwolnienia od odpowiedzialności, mogą być wyłącznie przesłanki enumeratywnie wymienione w przepisie art. 116 § 1 o.p. Wskazane z kolei przez ww. okoliczności niskich dochodów z emerytury, jak i braku majątku wobec tak dużej kwoty zadłużenia mogą być przedmiotem oceny w sytuacji ewentualnego uruchomienia przez ww. postępowania w sprawie ulg w spłacie zaległości podatkowych.

Zdaniem organu odwoławczego, w przedmiotowej sprawie wystąpiły wszystkie przesłanki pozytywne do przeniesienia na ww. odpowiedzialności podatkowej za przedmiotowe zobowiązania Spółki E.-W., natomiast nie wystąpiła żadna przesłanka negatywna, która mogłaby go uwolnić od tej odpowiedzialności.

W ostatniej części decyzji, organ II instancji odniósł się do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postepowania, uznając, że organy podatkowe działały w oparciu o zasady wynikające z Ordynacji podatkowej. W konsekwencji utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie ww. decyzji zarzucono naruszenie:

- art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) i b) o.p., (w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2015r.), a to poprzez błędne przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie nie zachodziła przesłanka egzoneracyjna, wykluczająca możliwość obciążenia skarżącego odpowiedzialnością za zaległości podatkowe spółki E.-W. sp. z o.o.,

- art. 187 § 1 o.p., polegające na nieprawidłowej i fragmentarycznej analizie materiału dowodowego w sprawie, a w konsekwencji uznaniu, że w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki uzasadniające orzeczenie o solidarnej odpowiedzialności skarżącej na gruncie art. 116 o.p.

W uzasadnieniu skargi, skarżący przedstawił uzasadnienie merytoryczne ww. zarzutów ze szczególnym wskazaniem na okoliczności wyłączające jego odpowiedzialność i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o uchylenie decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji, podtrzymał w całości dotychczasowe stanowisko w sprawie. W zakresie zarzutów skargi, uznał je za bezpodstawne i powołał się na treść zaskarżonej decyzji. W konsekwencji wniesiono o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019r. poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania.

Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, w tym także te niepodniesione w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych.

Na podstawie art. 135 p.p.s.a. Sąd podejmuje także środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w granicach kompetencji, przysługujących sądowi administracyjnemu, na podstawie wyżej wymienionych przepisów, Sąd uznał, że nie zawierają one wad, powodujących konieczność ich wyeliminowania z obrotu prawnego. Sąd podziela argumentację zawartą w zaskarżonych decyzjach organu I i II instancji. W konsekwencji skarga A. H. nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] grudnia 2018r., nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...] czerwca 2018r., nr [...] orzekającą o odpowiedzialności podatkowej A. H., jako byłego Prezesa Zarządu solidarnie ze Spółką E.-W. Sp. z o.o., NIP [...] oraz z drugim członkiem Zarządu M. H. za zaległości podatkowe ww. Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za: styczeń 2015r. w kwocie [...] zł; luty 2015r. w kwocie [...] zł; odsetki za zwłokę od ww. zaległości na dzień [...].06.2018r. w łącznej kwocie [...] zł; koszty postępowania egzekucyjnego w łącznej kwocie [...] zł.

Spór w rozpoznawanej sprawie, sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy organy podatkowe, zasadnie obciążyły skarżącego odpowiedzialnością za zaległość podatkową z tytułu podatku od towarów i usług wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego.

W kontrolowanej sprawie, skarżący wyprowadza odmienne wnioski i konsekwencje prawne z ustalonych zdarzeń (w tym przede wszystkim z wniesionego nieskutecznie, odrzuconego wniosku o ogłoszenie upadłości). W szczególności skarżący próbował wykazać przesłanki negatywne (egzoneracyjne) odpowiedzialności – podnosząc, że po pierwsze, wniósł we właściwym czasie stosowny wniosek, zaś w czasie, kiedy doszło do zaniechania uzupełnienia braku formalnego wniosku, skarżący nie pełnił już funkcji członka zarządu; po drugie, że nie mógł odpowiadać za zaniechanie przez nowy zarząd uzupełnienia braku formalnego wniosku o ogłoszenie upadłości, upatrując braku winy w swoim działaniu.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów postępowania – zdaniem Sądu, w postępowaniu organów obu instancji, nie sposób dopatrzyć się naruszenia przepisów procedury. Zgodnie z art. 120 o.p. organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa, a stosownie do art. 122 o.p. w toku postępowania podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Stosownie zaś do treści art. 121 § 1 o.p. postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Organy podatkowe powinny również wyjaśniać stronie zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania przez stronę decyzji bez stosowania środków przymusu, co wynika z art. 124 o.p. Przepis art. 180 § 1 o.p. nakazuje dopuszczenie w charakterze dowodu wszystkiego, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Art. 187 § 1 o.p. nakłada na organ podatkowy obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, a zatem dokonania swobodnej oceny materiału dowodowego, z uwzględnieniem wskazań logicznego rozumowania, wiedzy i doświadczenia życiowego. Następnie, zgodnie z art. 191 o.p., organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

Organy obu instancji w niniejszej sprawie, uczyniły zadość regułom wyrażonym w cyt. wyżej przepisach. Przeprowadzono stosowne postępowanie wyjaśniające, zebrano pełny materiał dowodowy, a jego ocena została przedstawiona w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji i odpowiada wymogom oceny swobodnej.

Sąd nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji I i II instancji niczego, co usprawiedliwiałoby podnoszony zarzut błędnej oceny materiału dowodowego. Zdaniem Sądu wyciągnięte przez organy podatkowe wnioski są logiczne i spójne. Pomiędzy ustaleniami, a podjętymi ocenami organów nie wystąpiły sprzeczności. Reprezentowanie zaś przez organy podatkowe odmiennego od skarżącego stanowiska w zakresie oceny materiału dowodowego, nie uzasadnia zarzutu naruszenia art. 187 § 1 o.p.

Skarżący miał też zapewniony czynny udział w każdym stadium postępowania i przed wydaniem decyzji umożliwiono mu wypowiedzenie się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (art. 123 § 1o.p.).

Wszystkie okoliczności istotne dla przedmiotu sprawy były przedmiotem analizy organów obu instancji, której rezultaty zostały szczegółowo opisane i ocenione w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji. Wskazać też należy, iż w art. 210 § 1 o.p. określone są elementy, które powinna zawierać decyzja wydana w sprawie podatkowej, a § 4 tego przepisu stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji zawierać powinno, w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś powinno zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.

Zdaniem Sądu, zarówno w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jak i w uzasadnieniu poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, poza przytoczeniem właściwych przepisów prawa, szczegółowo opisano stan faktyczny i odniesiono go do wskazanych norm prawnych. Podkreślić należy, iż niewydanie decyzji, które byłyby zgodne z oczekiwaniem skarżącego nie oznacza, iż w sprawie zostały pogwałcone zasady postępowania podatkowego. Z akt kontrolowanej sprawy wynika jednoznacznie, że materiał dowodowy został zebrany przez organy w sposób rzetelny i skrupulatny. Był on przy tym kompletny i wystarczający dla podjęcia rozstrzygnięcia. Spójna, logiczna i kompleksowa ocena nie naruszała granic swobodnej oceny dowodów. Organy podatkowe rozpatrzyły nie tylko poszczególne dowody z osobna, ale i poddały analizie całość zebranego materiału dowodowego, akcentując jego kompleksową wymowę i wzajemną koherentność.

Wobec powyższego, zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia przywołanych w skardze przepisów postępowania są niezasadne. Pomiędzy ustaleniami, a podjętymi ocenami organów nie wystąpiły sprzeczności, a analiza i ocena zebranego materiału dowodowego jest prawidłowa.

Stwierdzając, że orzekające w niniejszej sprawie organy podatkowe, wypełniły obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z daną sprawą, Sąd przystępuje do oceny trafności zastosowania w wydanych rozstrzygnięciach norm prawa materialnego, wywiedzionych z przepisu 116 o.p.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że w prawie podatkowym, obowiązek zapłaty podatku, a co za tym idzie, towarzysząca mu odpowiedzialność, ciąży co do zasady na podatniku. Zasada ta jednak doznaje istotnego wyjątku, ponieważ przepisy rozdziału 15 działu III o.p., przyznają organom podatkowym, prawo do orzekania o odpowiedzialności osób trzecich. Odpowiedzialność osób trzecich za zaległości podatkowe ma miejsce w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania podatkowego przez podatnika, płatnika lub następcę prawnego. Odpowiedzialność osób trzecich ma charakter akcesoryjny, gdyż nie może powstać bez uprzedniego powstania obowiązku wobec pierwotnego dłużnika. Jest to także odpowiedzialność subsydiarna, ponieważ wierzyciel podatkowy nie ma swobody w kolejności zgłaszania roszczenia do podatnika lub osoby trzeciej, lecz kolejność ta jest ściśle określona przez przepisy prawa podatkowego.

Możliwość orzekania o odpowiedzialności osoby trzeciej, warunkowana jest wcześniejszym niewykonaniem zobowiązania przez podatnika lub płatnika, a prowadzenie wobec niej egzekucji, dopuszczalne jest jedynie w przypadku, gdy egzekucja z majątku podatnika, okazała się w całości lub w części bezskuteczna (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 1 czerwca 2011r., sygn. akt III SA/Wa 2635/10, wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Osoby trzecie odpowiadają za należności podatnika całym swoim majątkiem, co oznacza, że ich odpowiedzialność ma charakter osobisty. Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich ukształtowana została, jako solidarna z podatnikiem (por. R. Dowgier w: C. Kosikowski, L. Etel, R. Dowgier, P. Pietrasz, S. Presnarowicz, Ordynacja podatkowa, Komentarz, Warszawa 2006, str. 443).

Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich uzależniona jest od spełnienia wymogów ogólnych, wskazanych w przepisach art. 107 - 109 o.p., natomiast krąg podmiotów, które ponoszą odpowiedzialność z tytułu cudzych zaległości podatkowych został określony w art. 110 - 117 o.p.

Zgodnie z art. 107 § 1 i 2 o.p. w przypadkach i w zakresie przewidzianych w niniejszym rozdziale za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie. Jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej, osoby trzecie odpowiadają również za: podatki niepobrane oraz pobrane, a niewpłacone przez płatników lub inkasentów; odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych; niezwrócone w terminie zaliczki naliczonego podatku od towarów i usług oraz za oprocentowanie tych zaliczek; koszty postępowania egzekucyjnego.

Na podstawie art. 116 § 1 pkt 1 i 2 o.p., za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialności w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy, a także, gdy nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Zgodnie z art. 116 § 2 o.p., odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu.

Według art. 116 § 4 tej ustawy przepisy § 1-3 stosuje się również do byłego członka zarządu oraz byłego pełnomocnika lub wspólnika spółki w organizacji.

Konstrukcja przywołanych przepisów wskazuje, że przesłanki odpowiedzialności członków zarządu, podzielić można na pozytywne i negatywne, te ostatnie zwane także egzoneracyjnymi. Pozytywne przesłanki to takie, których spełnienie rodzi odpowiedzialność członka zarządu. Natomiast przesłankami negatywnymi są okoliczności, których brak zaistnienia, w powiązaniu ze spełnieniem przesłanek pozytywnych, stanowi podstawę wydania decyzji o odpowiedzialności osoby zarządzającej. Zadaniem organu podatkowego zamierzającego obciążyć członków zarządu spółki kapitałowej jej zaległościami podatkowymi jest zarówno wykazanie, że spełnione zostały w konkretnym przypadku przesłanki pozytywne, jak i ustalenie, czy nie wystąpiły przesłanki negatywne, przy czym w odniesieniu do tych ostatnich (egzoneracyjnych) - poprzez użyty zwrot legislacyjny "a członek zarządu nie wykazał" - przepis wyraźnie przesuwa ciężar ich wykazania na członka zarządu.

Zgodnie z art. 109 § 1 oraz § 2 o.p., w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej przepisy art. 29, art. 47 § 1, art. 51 § 1, art. 53 § 3, art. 55, art. 57, art. 59, art. 60 oraz art. 64-66 stosuje się odpowiednio. W razie niedotrzymania terminu płatności osoba trzecia odpowiada również za naliczone po dniu wydania decyzji o jej odpowiedzialności podatkowej odsetki za zwłokę od: zaległości podatkowych; należności wymienionych w art. 107 § 2 pkt 1; niezwróconych w terminie zaliczek na naliczony podatek od towarów i usług.

Z uwagi na fakt, iż odpowiedzialność osób trzecich ma charakter odpowiedzialności nadzwyczajnej, ustawodawca dokładnie określił warunki, jakie poprzedzają wydanie decyzji, o której mowa w art. 108 § 1 o.p. Zgodnie bowiem z art. 108 § 2 pkt 2 lit. a ww. ustawy, postępowanie w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej nie może zostać wszczęte przed dniem doręczenia decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego.

Nadto, zgodnie z art. 108 § 2 pkt 3 o.p., postępowanie w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej nie może zostać wszczęte przed dniem wszczęcia postępowania egzekucyjnego - w przypadku, o którym mowa w § 3.

W myśl zaś art. 108 § 3 o.p. w razie wystawienia tytułu wykonawczego na podstawie deklaracji, na zasadach przewidzianych w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przed orzeczeniem o odpowiedzialności osoby trzeciej nie wymaga się uprzedniego wydania decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego i decyzji, o której mowa w art. 53a.

Zgodzić należy się ze stanowiskiem organów podatkowych, że w kontrolowanej sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki pozytywne orzeczenia o odpowiedzialności A. H., jako byłego Prezesa Zarządu Spółki E.-W. Sp. z o.o., tj.: istnienie niezapłaconych zaległości podatkowych Spółki, wynikających ze złożonych deklaracji podatkowych z tytułu podatku VAT za sporny okres; bezskuteczność egzekucji prowadzonej na podstawie wystawionych tytułów wykonawczych; pełnienie przez ww. funkcji Prezesa Zarządu w czasie upływu terminu płatności zaległości z tytułu podatku VAT za miesiące styczeń 2015r. i luty 2015r., tj. odpowiednio w dniach [...].02.2015r. i [...].03.2015r.

Jak bowiem wynika z akt sprawy, Spółka E.-W. Sp. z o.o. złożyła do organu I instancji deklaracje podatkowe w podatku VAT w dniu [...].02.2015r. za miesiąc styczeń 2015r. w kwocie [...] zł; w dniu [...].03.2015r. za miesiąc luty 2015r. w kwocie 160.758 zł. Spółka nie uiściła w całości ww. należności. Niezapłacone należności podatkowe, stanowiły zaległość podatkową i wystawiono na nie tytuły wykonawcze. Postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie ww. tytułów wykonawczych zostało umorzone postanowieniem organu I instancji z dnia [...] stycznia 2016r., nr [...] w związku z tym, że środki egzekucyjne przewidziane w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie doprowadziły do zaspokojenia należności, wynikających z wystawionych tytułów wykonawczych. Mając na uwadze bezskuteczność egzekucji oraz fakt pełnienia przez zobowiązanego funkcji Prezesa Zarządu Spółki E.-W. – organ I instancji, postanowieniem z dnia [...] stycznia 2018r., nr [...], prawidłowo wszczął z urzędu postępowanie w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności skarżącego.

Powyższe wskazuje zatem, że w badanej sprawie, spełniona została przesłanka z art. 108 § 2 pkt 3 w zw. z § 3 o.p. Dowody zgromadzone w aktach obrazują w sposób nienasuwający wątpliwości, iż zaistniały przesłanki do wszczęcia wobec skarżącego postępowań w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności za zobowiązania Spółki oraz że wszczęcie tych postępowań nastąpiło w czasie określanym przez przepisy Ordynacji podatkowej.

Należy mieć na uwadze, że w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, organ egzekucyjny poszukiwał majątku zobowiązanej Spółki na podstawie [...] tytułów wykonawczych, wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w K., Urząd Skarbowy K. , Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, Urząd Miejski w B. oraz Powiatowy Zarząd Dróg w W., podejmując szereg czynności, udokumentowanych w aktach sprawy.

Zauważyć trzeba, że w toku przedmiotowego postępowania, sporządzono m.in. zawiadomienie o zajęciu wierzytelności na rachunkach bankowych Spółki, prowadzonych przez K. Bank Spółdzielczy w K.; skierowano do Gminy P. zajęcie wierzytelności Spółki z tytułu wykonanych robót; sporządzono zajęcia rachunków bankowych, które skierowano do Banku BPH S.A., Banku PEKAO S.A., Banku Zachodniego S.A., Deutsche Bank S.A., Banku Pocztowego S.A., MBank S.A., ING Bank Śląski S.A. oraz Getin Noble Bank S.A Tylko zajęcia skierowane do [...] Bank [...] S.A. oraz [...] Bank S.A., okazały się skuteczne, ale z uwagi na brak środków oraz zbieg egzekucji nie zostały zrealizowane. Ponadto w przedmiotowej sprawie, skierowano zajęcia wierzytelności do Urzędu Miasta i Gminy S., Urzędu Miasta i Gminy W., B. Przedsiębiorstwa Komunalnego Sp. z o. o. oraz E. P. S.A. Kolejne tytuły wykonawcze były podstawą zajęć wierzytelności, które skierowano do [...] Banku [...] S.A., Urzędu Miasta i Gminy S. oraz B. Przedsiębiorstwa Komunalnego Sp. z o. o. Jak wynika z akt sprawy, zajęcia skierowano także do Banku Spółdzielczego w S.. Dodatkowo, ze względu na bezskuteczność czynności terenowych oraz zastosowanych środków egzekucyjnych, skierowano wnioski o udostępnienie danych dot. E.-W. Sp. z o. o. do takich organów i podmiotów jak: Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji (CEPIK), Ministerstwo Sprawiedliwości (Informacja o Księgach Wieczystych), Zakład Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat [...], Urząd Miasta K., Wydział Geodezji, Starostwo Powiatowe Wydział Geodezji. Również informacje uzyskane z wszelkich dostępnych aplikacji tj. POLTAX, EGAPOLTAX, KONTROLA, SeRCe oraz CERBER w zakresie danych dotyczących rachunków bankowych, nabytego mienia w drodze umów cywilnych oraz źródeł przychodów i możliwości ich zajęcia, okazały się nieefektywne dla prowadzonego postępowania. Uzyskane informacje nie ujawniły żadnego majątku Spółki, podlegającego egzekucji i pozostały bez wpływu na bieg postępowania egzekucyjnego.

Powyższe potwierdza, że pomimo szeregu podjętych czynności i zastosowanych środków egzekucyjnych, nie ustalono na obszarze będącym we właściwości miejscowej organu egzekucyjnego, żadnego majątku ruchomego, nieruchomości, niespłaconych wierzytelności, praw majątkowych, czy środków finansowych ww. Spółki, do których można było skierować i prowadzić skuteczną egzekucję administracyjną.

Sąd ma na uwadze okoliczność, że organ egzekucyjny, podejmował wszechstronne działania, mające na celu ustalenie i wyegzekwowanie składników majątku Spółki. Powielanie ich szczegółowego opisu nie jest zasadne, choćby z uwagi na przejrzystość i klarowność niniejszego uzasadnienia. Biorąc jednak pod uwagę wszystkie podejmowane czynności, które zasygnalizowano powyżej, wskazać należy, że w trakcie prowadzonej egzekucji, organ nie ograniczał się do jednego sposobu egzekucji, lecz poszukiwał różnych składników majątkowych, mogących stanowić źródło środków pieniężnych na zaspokojenie należności podatkowych.

W tym stanie rzeczy, zgodzić należy się ze stanowiskiem organów podatkowych, że spełniona została przesłanka bezskuteczności egzekucji z majątku Spółki E.-W. sp. z o.o., o jakiej mowa w art. 116 § 1 o.p.

Zgodnie z Uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 grudnia 2008r. sygn. akt II FPS 6/08: "stwierdzenie przez organ podatkowy bezskuteczności egzekucji, o której mowa w art. 116 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa powinno być dokonane po przeprowadzeniu postępowania egzekucyjnego. Stwierdzenie bezskuteczności egzekucji ustala się jednak na podstawie każdego prawnie dopuszczalnego dowodu". Według wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 18 lipca 2012r. sygn. akt I SA/Go 101/12: "odpowiedzialność członka zarządu jest możliwa dopiero wtedy, gdy egzekucja z majątku spółki okaże się w całości lub w części bezskuteczna. Bezskuteczność egzekucji można natomiast stwierdzić po przeprowadzeniu stosownego postępowania egzekucyjnego, a jego zakończenie formalnym aktem organu egzekucyjnego daje pewność, że nie zachodzi żadna możliwość zaspokojenia egzekwowanej należności".

Adekwatnie zatem – z powołaniem na jednolitą linię orzeczniczą sądów administracyjnych – prawidłowo w zaskarżonych decyzjach uznano, że egzekucja zobowiązań prowadzona w stosunku do całego majątku Spółki okazała się bezskuteczna, przez co została spełniona przesłanka art. 116 § 1 o.p., tj. bezskuteczność egzekucji. W skardze nie podniesiono żadnych zarzutów w powyższym zakresie.

Sąd zauważa także, że kwestią niebudzącą wątpliwości jest to, iż skarżący pełnił funkcję Prezesa Zarządu Spółki E.-W. Sp. z o.o. od dnia [...].10.1994r., kiedy to umową spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z dnia [...].10.1994r., stanowiącą zarazem protokół pierwszego Zgromadzenia Wspólników Spółki, powołano ww. do pełnienia funkcji Prezesa w Zarządzie Spółki. Funkcję tą pełnił on do dnia [...].04.2015r., tj. do dnia podjęcia przez Zgromadzenie Wspólników Spółki E.-W. Sp. z o.o., uchwały nr [...] w sprawie odwołania skarżącego ze składu Zarządu ww. Spółki. W czasie zatem, kiedy upływał termin płatności zaległości w podatku VAT za miesiące styczeń 2015r. i luty 2015r., tj. odpowiednio w dniach [...].02.2015r., [...].03.2015r. - ww. pełnił funkcję Prezesa Zarządu Spółki E.-W. Sp. z o.o. Fakt pełnienia funkcji w tym czasie potwierdzony został zgromadzoną w aktach dokumentacją z Krajowego Rejestru Sądowego nr [...]. Zauważyć przy tym trzeba, że faktu pełnienia funkcji Prezesa Zarządu w określonym czasie, ustalonego na podstawie ww. dokumentów, skarżący nie kwestionował.

W świetle powyższego, prawidłowo uznały organy podatkowe obu instancji, że na gruncie przedmiotowej sprawy, zostały spełnione wszystkie przesłanki pozytywne orzeczenia o odpowiedzialności skarżącego, jako byłego Prezesa Zarządu Spółki E.-W. Sp. z o.o.

Mając na względzie, że organy wykazały spełnienie pozytywnych przesłanek, warunkujących odpowiedzialność członka zarządu za zaległości podatkowe Spółki, należało w dalszej kolejności ocenić prawidłowość stanowiska organów podatkowych w kwestii, czy skarżący wykazał, że wystąpiła którakolwiek z okoliczności uwalniającej go od tej odpowiedzialności (art. 116 § 1 pkt 1 lit. a i b oraz pkt 2 o.p.).

Przechodząc do ww. kwestii, wskazać należy, że do negatywnych przesłanek odpowiedzialności podatkowej, zalicza się wykazanie, że we właściwym czasie zgłoszony został wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez winy, ewentualnie wskazanie mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Wykazanie przesłanek negatywnych, których zaistnienie wyklucza orzeczenie o odpowiedzialności członków zarządu, jako osób trzecich, obciąża te podmioty.

W kontekście powyższego wskazać należy, że skarżący nie wskazał mienia Spółki E.-W. Sp. z o.o., pozwalającego realnie na zaspokojenie zaległości podatkowej ww. Spółki w znacznej części, zaś z dokumentów zgromadzonych w toku postępowania oraz umorzonego w 2016r. postępowania egzekucyjnego wynika, iż Spółka majątku takiego nie posiada. W konsekwencji, wobec tak dokonanych ustaleń i faktów, co do braku i nie wskazania mienia, z którego egzekucja mogłaby doprowadzić do zaspokojenia zaległości Spółki w znacznej części, nie doszło do naruszenia przepisu art. 116 § 1 o.p., poprzez przeniesienie na skarżącego odpowiedzialności za zobowiązania ww. Spółki.

W tym miejscu podkreślić należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym dominuje pogląd, iż tylko realnie istniejące mienie, wskazane wraz z jego usytuowaniem, istniejące w momencie, w którym toczy się postępowanie dotyczące przeniesienia odpowiedzialności, wypełnia przesłankę zwalniającą członka zarządu od odpowiedzialności z art. 116 § 1 pkt 2 o.p. Jednocześnie, mieniem określonym w art. 116 § 1 pkt 2 o.p. nie jest mienie wskazane przez samo zgłoszenie wniosków dowodowych, które dopiero mają wykazać, że takie mienie istnieje (wyrok NSA z dnia 19.10.2017r. sygn. akt II FSK 2632/15; wyrok NSA z dnia 7.02.2017r. sygn. akt IFSK 1032/15).

Nie budzi wątpliwości Sądu, że wskazanie mienia Spółki musi być przede wszystkim wskazaniem mienia kompletnego, realnego, dostępnego do natychmiastowego wyegzekwowania, o wiarygodnej, niebudzącej wątpliwości wartości pieniężnej, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części. Nie jest zatem wystarczające wskazanie mienia, z którego egzekucja jest jedynie potencjalnie możliwa.

Nadto, rację mają organy podatkowe uznając, że w badanej sprawie nie został skutecznie zgłoszony wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki E.-W. Sp. z o.o. Jak wynika z załączonego do akt Zarządzenia Przewodniczącego Wydziału [...] Gospodarczego dla spraw upadłościowych i naprawczych przy Sądzie Rejonowym [...] z dnia [...].04.2015r. sygn. akt [...] [...], pismem z dnia [...].03.2015r. Spółka E.-W. Sp. z o.o. złożyła wniosek o ogłoszenie upadłości obejmującej likwidację majątku dłużnika, lecz z powodu braków formalnych w postaci niedołączenia pisemnego oświadczenia, co do prawdziwości danych zawartych we wniosku oraz aktualnego bilansu sporządzonego dla celów postępowania upadłościowego, zarządzono jego zwrot.

Zaaprobować należy stanowisko organów obu instancji, że złożenie nieskutecznego wniosku o upadłość w żaden sposób nie uwalnia członka zarządu od odpowiedzialności za zaległości Spółki. Warunkiem zwolnienia członka zarządu od odpowiedzialności jest zaś tylko prawidłowy i prawnie złożony wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania układowego. Nie wywiera takich skutków wniosek zwrócony lub odrzucony przez sąd (wyrok NSA z dnia 10.04.2015r. sygn. akt II FSK 853/13). Wniosek Spółki zwrócony z uwagi na jego braki formalne, świadczy o braku należytej staranności w wypełnianiu obowiązków prezesa zarządu.

W kontekście powyższego, organy prawidłowo powołały się na treść przepisów ustawy z dnia 28.02.2003r. - Prawo upadłościowe i naprawcze w brzmieniu obowiązującym do dnia 31.12.2015r. (t.j. Dz.U. z 2015 poz.233) i niecelowe jest ich ponowne powielanie. Zasadnie też organy powołały się na pogląd wyrażony w uzasadnieniu uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10.08.2009r., sygn. akt II FSP 3/09 dotyczący "właściwego czasu" na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości. Rozważania organów obu instancji w tym zakresie, Sąd aprobuje w całości i przyjmuje za własne.

Jak słusznie wskazały organy, w realiach rozpoznawanej sprawy, Spółka zaprzestała wpłat rat ustalonych decyzjami Naczelnika Urzędu Skarbowego K. dot. zaległości za styczeń 2014r. i kwiecień 2014r. od miesiąca września 2014r. (termin wpłaty raty ustalony na [...].09.2014r. + 14 dni), zatem wniosek o upadłość zarząd Spółki powinien zgłosić najpóźniej dnia 9.10.2014r., czyli w miesiącu październiku 2014r.

Wskazać należy, że w toku postępowania, skarżący kwestionował, jako nieprawidłowy, wskazany przez organy termin zgłoszenia wniosku o upadłość w miesiącu październiku 2014r., przyjmując, iż wniosek o upadłość złożony przez Spółkę w marcu 2015r. nie był spóźniony, bowiem dopiero w tej dacie, doszło do załamania kondycji firmy z powodu niewypłacenia ok. [...] miliona złotych przez jednego z inwestorów (UM w M. ).

W tym zakresie podać trzeba, że w przedmiotowej sprawie zaistniała sytuacja, w której wniosek o upadłość nie został w ogóle skutecznie zgłoszony, co potwierdza włączony do akt dokument w postaci Zarządzenia Przewodniczącego Wydziału [...] Gospodarczego dla spraw upadłościowych i naprawczych przy Sądzie Rejonowym [...] z dnia [...].04.2015r., sygn. akt [...] [...] Złożony bowiem w dniu [...].03.2015r. wniosek o upadłość został przez Sąd z powodu braków formalnych zwrócony, co wywołuje skutek taki, jak gdyby wniosek nie został nigdy złożony. Jako nieznajdujące potwierdzenia w stanie faktycznym, ustalonym na podstawie zebranego materiału dowodowego, należy zatem uznać twierdzenia skarżącego, że organy wywiodły nieprawidłowy wniosek, co do zbyt późnego złożenia wniosku o upadłość w marcu 2015r., a skarżący złożył wniosek o upadłość, gdy rzeczywiście wystąpiły do tego wszelkie przesłanki.

Zaaprobować należy ocenę organów obu instancji, które uznały, że skarżący nie dochował należytej, a wymaganej przepisami prawa od członków Zarządu Spółki, staranności w złożeniu wniosku o upadłość.

Natomiast, usprawiedliwianie się skarżącego, brakiem dostępu do dokumentów i korespondencji po odwołaniu go z funkcji Prezesa Zarządu Spółki - w sytuacji, gdy wskazane powyżej obowiązki, ciążyły na nim w czasie i dotyczyły okresu, gdy sprawował tę funkcję - nie znajduje uzasadnienia. W tym zakresie zarzuty skargi także nie mogą zyskać aprobaty Sądu.

Zasadna jest ocena organów, że z tego też powodu, skarżący nie może wskazać żadnego majątku Spółki. Całą dokumentację finansowo-księgową wraz ze sporządzonym wstępnie sprawozdaniem finansowym za 2014r., przekazał on bowiem protokołem, nowemu Zarządowi z nadzieją, że nowy Zarząd nie zaprzepaści wieloletniego dorobku firmy i jej uznania na rynku. Jak przedstawił skarżący w toku postępowania, powołując się na bilans sporządzony na dzień [...].10.2014r., Spółka wykazywała zysk. Jednak już wtedy zaczęły się kłopoty finansowe, mimo że z dokumentacji, będącej w posiadaniu Zarządu nie wynikało, aby zaistniały przesłanki do złożenia przez Zarząd wniosku o zgłoszenie upadłości Spółki. Okoliczności te w żaden sposób nie są i nie mogą być traktowane, jako usprawiedliwiające zachowanie byłego członka zarządu w niepodejmowaniu właściwych działań we właściwym czasie i mające wpływ na uwolnienie od odpowiedzialności za zaległości Spółki, których termin płatności upływał w czasie, gdy osoba trzecia pełniła funkcję członka Zarządu. Jak trafnie zauważają organy, członkowie Zarządu Spółki E.-W. Sp. z o.o. dołożyli wielu starań, aby przywrócić równowagę ekonomiczną Spółki, w czym swego wsparcia, w granicach prawa, udzielił Naczelnik Urzędu Skarbowego [...], poprzez przyznanie Spółce układu ratalnego w spłacie zadłużenia. Jednakże zauważyć trzeba, że udzielenie ulg w spłacie zobowiązań podatkowych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego [...], nie stanowi okoliczności świadczącej o braku winy skarżącego w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości, tym bardziej w sytuacji ustaleń poczynionych przez organ w decyzjach ratalnych, co do istniejącego już w datach ich wydawania, niebezpieczeństwa wystąpienia problemów z płynnością, tzn. terminowym regulowaniem zobowiązań.

Dodać należy, że rozważając kryterium braku winy, jako przesłanki zwalniającej od odpowiedzialności za zaległości podatkowe, należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Członek zarządu winien wykazać brak winy, czyli udowodnić swoją staranność oraz fakt, że uchybienie określonemu obowiązkowi było od niego niezależne (por. wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2012 r., sygn. akt l FSK 385/11). Jednak na gruncie badanej sprawy sytuacja taka nie miała miejsca.

Należy również podkreślić, że charakter prawny funkcji prezesa/członka zarządu, wiąże się ze zwiększonym zakresem odpowiedzialności, w tym odpowiedzialności za skutki działań kierowanej osoby prawnej. Stąd członkowie zarządu są uprawnieni i zobowiązani do kontrolowania stanu finansów i majątku Spółki. W sytuacji, gdy Spółka nie jest w stanie zaspokoić wszystkich swych zobowiązań, mają obowiązek zgłoszenia wniosku o upadłość lub otwarcie postępowania układowego (restrukturyzacyjnego). Jeżeli członek zarządu nie wykona tego obowiązku, aby uwolnić się od odpowiedzialności, powinien wykazać, że pomimo zachowania należytej staranności, obiektywnie zaistniały przyczyny, które uniemożliwiły mu podjęcie działań zmierzających do wszczęcia postępowania upadłościowego lub układowego. Taką okolicznością może być np. obłożna choroba uniemożliwiająca złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości (por. powoływany już wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2012r., sygn. akt I FSK 385/11).

Zważając także na powyższe, zgodzić należy się z organami podatkowymi, że nie mogą stanowić przesłanek uwalniających od odpowiedzialności, przywoływane przez skarżącego okoliczności walki o utrzymanie pracy dla [...] pracowników, o zakończenie robót użytecznych społecznie (kanalizacje dla ludzi), bowiem przedmiotem oceny pod kątem ewentualnego uwolnienia skarżącego od odpowiedzialności mogą być wyłącznie przesłanki enumeratywnie wymienione w przepisie art. 116 § 1 o.p. Wskazane z kolei przez skarżącego okoliczności niskich dochodów z emerytury, jak i braku majątku wobec tak dużej kwoty zadłużenia mogą być przedmiotem oceny w sytuacji ewentualnego uruchomienia przez skarżącego, postępowania w sprawie ulg w spłacie zaległości podatkowych.

Skarżący zatem nie wykazał, by niezgłoszenie skutecznego wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości, nastąpiło bez jego winy.

W świetle powyższego, wskazać należy, że organy podatkowe ustaliły i wskazały prawidłowo w swych rozstrzygnięciach, termin właściwy do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcia postępowania układowego Spółki, jednakże skarżący pełniąc funkcję prezesa zarządu i będąc tym samym uprawnionym i zobowiązanym do zabezpieczenia prawa wierzycieli do odzyskania swoich należności, nie podjął w tym zakresie żadnych działań mimo, iż jak wynika z art. 11 ust. 1 i 2 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze, dłużnika uważa się za niewypłacalnego, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Organy podatkowe dowiodły zatem, iż w przedmiotowej sprawie, zaistniały wszystkie przesłanki pozytywne do orzeczenia o odpowiedzialności A. H. za wskazane w zaskarżonej decyzji zaległości podatkowe Spółki, natomiast skarżący nie wykazał, że we właściwym czasie został zgłoszony wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe, ani że niezgłoszenie ww. wniosku nastąpiło bez jego winy. Nie wskazał również mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części.

W konsekwencji nie mogły zyskać aprobaty Sądu zarzuty skargi dotyczące naruszenia prawa materialnego.

Końcowo należy wskazać, że prawidłowo orzeczono również o odpowiedzialności za odsetki za zwłokę oraz koszty postępowania egzekucyjnego, za które skarżący odpowiada na mocy art. 107 § 2 pkt 2 i pkt 4 o.p.

Rekapitulując stwierdzić należy, że w analizowanej sprawie, zaistniały wszystkie przesłanki pozytywne warunkujące odpowiedzialność skarżącego, jako prezesa zarządu Spółki. Terminy płatności zobowiązań podatkowych, które wobec ich nieuregulowania przekształciły się w zaległości podatkowe, przypadały na okres, kiedy skarżący pełnił funkcję prezesa zarządu. Prowadzona wobec Spółki egzekucja okazała się bezskuteczna. Jednocześnie wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, skarżący nie wykazał, aby we właściwym czasie został zgłoszony wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe, a niezgłoszenie ww. wniosku nastąpiło bez jego winy. Nie wskazał również mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części. Zatem nie wystąpiła którakolwiek z przesłanek warunkujących wyłączenie odpowiedzialności, tym samym zarzucane w skardze naruszenia art. 116 o.p. okazały się niezasadne. Ocena ta, przy braku uchybień procesowych związanych z samą procedurą orzekania o odpowiedzialności osoby trzeciej, przesądziła o zgodności z prawem zaskarżonej decyzji organu I i II instancji.

Dokonując natomiast kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie wykraczającym poza ramy zarzutów, zgodnie z cytowanym na wstępie art. 134 § 1 p.p.s.a., orzekający w niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się uchybień, skutkujących koniecznością jej wyeliminowania z obrotu prawnego.

Końcowo, na marginesie Sąd wskazuje z urzędu, że przed tut. Sądem, rozstrzygnięto również sprawę o sygn. akt I SA/Kr 285/19 o tożsamych istotnych okolicznościach, w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności podatkowej skarżącego ze Spółką za zaległości podatkowe Spółki w podatku od towarów i usług za styczeń 2014r. w kwocie [...] zł; za kwiecień 2014r. w kwocie [...] zł; za sierpień 2014r. w kwocie 91.616, 00 zł; za wrzesień 2014r. w kwocie [...] zł; za październik 2014r. w kwocie [...] zł, odsetki za zwłokę od ww. zaległości na dzień [...].06.2018r. w łącznej kwocie [...] zł; koszty postępowania egzekucyjnego w łącznej kwocie [...] zł.

Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności, Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, nie naruszają prawa, dlatego działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.