Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1174/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2011-03-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Ulgi podatkowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 67a par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Madej, Sędziowie WSA Grzegorz Granieczny (spr.), Wojciech Organiściak, Protokolant Izabela Maj - Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 marca 2011 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ulgi płatniczej - umorzenie odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K., działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 oraz art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 z późn. zm.) utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. z dnia [...] nr [...] odmawiającą A.C. (C.) umorzenia odsetek z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące czerwiec i lipiec 2008 r.

W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji przedstawił w pierwszej kolejności przebieg postępowania w sprawie.

Organ wskazał, iż w dniu 15 marca 2010 r. do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. wpłynął wniosek A.C. w sprawie umorzenia odsetek z tytułu podatku od towarów i usług (VAT) za czerwiec i lipiec 2008 r. Z uzasadnienia przedmiotowego wniosku jak również ze złożonych dokumentów wynika, iż przyczyną powstania zaległości była pomyłka w złożonych deklaracjach VAT-7 za wyżej wymienione miesiące, ponieważ nieprawidłowo wykazano kwotę nadwyżki z poprzedniej deklaracji, podczas gdy została ona we wcześniejszym okresie zadysponowana do zwrotu. W związku z powyższym, kwoty podatku do zwrotu wykazane w deklaracjach za dwa kolejne okresy rozliczeniowe zostały zawyżone. Nadto, złożone zostały deklaracje korygujące, w wyniku czego podatnik jest zobowiązany do uregulowania różnicy podatku VAT - kwota podlegająca wpłacie do urzędu to [...] zł plus odsetki w wysokości [...] zł. W dalszej części wniosku podatnik wskazał na swoją sytuację finansową. Podał, że nie jest w stanie uregulować w całości zaległości wraz z odsetkami z uwagi na martwy okres w branży budowlanej, jak również ogólny zastój na rynku. Dowodem na potwierdzenie opisanych okoliczności jest wykazana z działalności gospodarczej strata za rok 2009 w wysokości [...] zł, wynikająca z rachunków zysków i strat oraz ujemny wynik finansowy w 2010 r., tj. za styczeń - strata w wysokości [...] zł, luty - strata w wysokości [...] zł.

Organ pierwszej instancji wskazał następnie, iż w toku postępowania zebrany został i przeanalizowany materiał dowodowy, na który złożyły się m. in.:

1) wniosek o udzielenie ulgi;

2) karta informacyjna o podmiocie ubiegającym się o ulgę (osoby fizyczne, spółki cywilne) wraz z listą zaległości na dzień 19 marca 2010 r.,

3) wydruki - zestawienia z podatku dochodowego (PIT-5L) za styczeń i luty 2010 r. oraz rachunek zysków i strat za 2009 r.

4) druki - oświadczenie o nieruchomościach oraz rzeczach ruchomych ORD-HZ oraz informacja o pomocy publicznej z dnia 26 marca 2010 r.,

5) oświadczenie o stanie majątkowym wraz z oświadczeniem w sprawie wnioskowanej pomocy publicznej z dnia 18 sierpnia 2009 r.;

6) druk - sytuacja ekonomiczna przedsiębiorcy - ocena ratingu.

W toku postępowania ustalono, że A.C. utrzymuje swoją rodzinę z dochodów uzyskanych z prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej. Ma dwoje dzieci, w wieku 15 i 17 lat. Żona – L. C. jest osobą niepracującą. Na utrzymanie domu przeznacza [...] zł miesięcznie, zaś na utrzymanie rodziny [...] zł. Spłaca kredyt w wysokości [...] zł miesięcznie. Posiada dom w którym zamieszkuje wraz z rodziną o szacunkowej wartości [...] zł, obciążony kredytem hipotecznym w wysokości [...] zł. Majątek ruchomy A.C. stanowi samochód osobowy Volkswagen Passat - szacunkowa wartość [...] zł, dwa samochody dostawcze Renault Master - szacunkowa wartość [...] zł oraz Lublin III - o wartości szacunkowej [...] zł. Podatnik zaznaczył, że nie ciążą na nim inne zaległości.

Odmawiając A.C. udzielenia ulgi organ podatkowy pierwszej instancji wskazał, że podmiot podejmując działalność gospodarczą winien ponosić skutki działań związanych z ryzykiem i ewentualnymi pomyłkami w ramach jej prowadzenia.

Organ zaznaczył, że decyzje wydawane na podstawie art. 67 § 1 pkt 3 ustawy - Ordynacja podatkowa mają charakter uznaniowy i wydawane są ze względu na ważny interes podatnika lub interes publiczny. Ważny interes podatnika to sytuacja, gdy z powodów nadzwyczajnych, losowych przypadków, podatnik nie jest w stanie zaległości podatkowych uregulować w sposób jednorazowy. Z drugiej strony, interes publiczny to pewnego rodzaju dyrektywa postępowania, nakazująca mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego ogółu mieszkańców. Dokonując wykładni pojęć "ważny interes podatnika" i "interes publiczny" należy odwołać się do obowiązującego systemu prawa, wskazując na zasadę powszechności opodatkowania zawartą w art. 84 Konstytucji, zgodnie z którym każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków jak również należnych odsetek, określonych w ustawach i podkreślając jednocześnie znaczenie ściągalności podatków dla Skarbu Państwa (interesu publicznego) oraz stawiając tezę o niedopuszczalności przenoszenia negatywnych skutków prowadzenia działalności gospodarczej na Skarb Państwa, co ma bezpośrednie odniesienie do norm art. 6 i 26 Ordynacji podatkowej, które to przepisy mówią o tym, że podatek to publicznoprawne, nieodpłatne, przymusowe i bezzwrotne świadczenie na rzecz, między innymi, Skarbu Państwa, a podatnik odpowiada za nie całym swoim majątkiem. "Ważny interes" wskazany w przepisie musi istnieć obiektywnie, a nie wyłącznie w przekonaniu podatnika składającego wniosek o przyznanie ulgi. Ochronie prawnej podlega tylko taki interes, który można uznać za "ważny", tj. taki, który nie może być zaspokojony bez doraźnej pomocy organu podatkowego. Uzasadniać to mogą sytuacje wyjątkowe, zdarzenie nieprzewidywalne, niemożliwe do uniknięcia nawet przy zachowaniu należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw, powstałe niezależnie od woli i postępowania podatnika, które powodują znaczne obniżenie zdolności płatniczych podatnika i podważają w sposób istotny warunki jego egzystencji. W tej sprawie takich okoliczności nie wykazano. Za takie zdarzenia nie można bowiem uznać skutków zaniedbań samego podatnika. Umorzenie zaległości byłoby w tym przypadku, w ocenie organu, zbytnim uprzywilejowaniem w stosunku do innych podatników, którzy niejednokrotnie mimo wiele trudniejszej sytuacji finansowej i majątkowej wywiązują się ze swoich zobowiązań względem Budżetu Państwa bez preferencji w ich spłacie.

Zdaniem organu podatkowego, przedstawione przez A.C. okoliczności nie mogą być uznane za szczególne i decydować o istnieniu ważnego interesu podatnika, uzasadniającego umorzenie odsetek.

W odwołaniu od powyższej decyzji A.C. zarzucił naruszenie art. 120, art. 121 § 1, art. 122, 124, 187, oraz art. 191 Ordynacji podatkowej. Stwierdził, że najistotniejszym mankamentem decyzji jest kompletny brak jej uzasadnienia w postaci oceny wskazanych przez podatnika przesłanek umorzenia odsetek oraz niewyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi kierował się organ podatkowy i nie dokonanie oceny na podstawie całego zebranego materiału dowodowego.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Uzasadniając przyjęte rozstrzygnięcie organ drugiej instancji zaznaczył, że podstawy umorzenia zaległości podatkowej powinny nawiązywać do sytuacji finansowej podatnika i mieć na względzie ochronę minimalnego poziomu życia tak jego, jak i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym.

Sytuacja finansowa A.C. nie jest przesłanką świadczącą o wyjątkowości, upoważniającej do zastosowania odstępstw od zasady równości i powszechności opodatkowania. Przejściowe trudności nie są równoznaczne z niemożnością zapłaty odsetek od zaległych zobowiązań podatkowych i nie stanowią automatycznie podstawy do udzielenia ulgi podatkowej, bowiem są elementem ryzyka gospodarczego. Zdaniem organu odwoławczego aktywa, którymi dysponuje podatnik, z nadwyżką pozwalają na zapłatę należnego zobowiązania podatkowego. Jedynie sytuacja finansowa podatnika nie może być argumentem uzasadniającym podjęcie pozytywnej decyzji w sprawie. Organ nie stwierdził również żadnych okoliczności nadzwyczajnych jako źródła powstania zaległości kreującej odsetki. Zaakcentował, że nie leży w interesie społecznym umarzanie odsetek zaległości podatkowych osób, których sytuacja materialna pozwala na ich uiszczenie, a przeszkadza temu jedynie sposób, w jaki podatnik gospodaruje swymi przychodami. Takie działanie nie może być nigdy podstawą do ulgowego traktowania zobowiązania podatkowego gdyż nie może obciążać ogółu i uzasadniać traktowania jako przeważającego.

Zdaniem organu odwoławczego, umorzenie odsetek mogłoby w niniejszym przypadku zostać uznane za faworyzowanie jednego podmiotu w stosunku do pozostałych podatników, bowiem podatnik nie skompensował budżetowi państwa skutków korzystania ze środków budżetowych w sytuacji, gdy budżet państwa z braku bieżących wpływów podatkowych na realizację zadań - zaciąga kredyty komercyjne (np. w obligacjach skarbowych).

Organ zaznaczył także, że nawet ustalenie, iż ważny interes strony lub interes publiczny uzasadniają zastosowanie ulgi, nie zobowiązuje samo przez się organu podatkowego do wydania pozytywnej dla niej decyzji.

Okoliczności, na jakie powołuje się wnioskodawca, iż uregulował zaległość podatkową w celu uzyskania zaświadczenia niezbędnego do udziału w przetargach nie stanowi również podstawy do umorzenia odsetek od zaległości powstałych w wyniku błędu popełnionego przez biuro rachunkowe obsługujące podatnika.

Końcowo organ zaznaczył, iż w sprawie wprawdzie wystąpił ważny interes podatnika, jednak odwołujący się pragnie przerzucić na państwo skutki finansowe poniesionego ryzyka, co narusza interes publiczny.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. A.C., reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego przy uwzględnieniu stawki opłat za czynności radców prawnych.

Decyzji Dyrektora Izby Skarbowej zarzucono naruszenie:

-art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez zaniechanie uzasadnienia decyzji w zakresie umorzenia odsetek,

- art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych wskutek odmowy umorzenia odsetek za zwłokę w sytuacji wystąpienia ważnego interesu podatnika;

- art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej poprzez odmowę umorzenia odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za miesiące VI, VII 2008 r. pomimo zaistnienia ważnego interesu podatnika.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik podniósł, iż organ podatkowy nie dokonał w należyty sposób analizy zebranego materiału dowodowego i nie wniknął szczegółowo w sytuację podatnika. Interes podatnika, w rozumieniu art. 67a § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa należy widzieć nie tylko w kontekście sytuacji nadzwyczajnych, ale także poprzez pryzmat normalnej sytuacji ekonomicznej, w tym wysokości uzyskiwanych przez stronę dochodów oraz konieczności ponoszenia wydatków. Podatnik znajduje się aktualnie w trudnej sytuacji finansowej i ponosi straty. Aktywa, które wskazuje organ podatkowy, są mu niezbędne do prowadzenia działalności gospodarczej, zatem nie może ich spieniężyć celem uiszczenia zaległości.

Pełnomocnik zaznaczył, że ustawodawca, ustanawiając ulgę płatniczą określoną w art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, nie zastrzegł dopuszczalności jej zastosowania wyłącznie do sytuacji, w których zaistnienie zaległości podatkowych wynika z okoliczności całkowicie niezależnych od podatnika, a jego aktualne położenie życiowe jest skutkiem zdarzeń nadzwyczajnych. Wynikający z uznania administracyjnego wybór pomiędzy dwoma równowartościowymi rozstrzygnięciami (tj. uwzględnieniem wniosku lub odmową umorzenia zaległości podatkowej) winien być poprzedzony wszechstronnym zbadaniem "ważnego interesu podatnika" i "interesu publicznego".

Zdaniem pełnomocnika organ w niniejszej sprawie ustalił, że istnieje ważny interes podatnika, który mógłby uzasadniać zastosowanie ulgi, jednakże ostateczna decyzja organu pozostała negatywna. Jeżeli mimo istnienia przesłanek z art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, podejmuje się decyzję polegającą na odmowie umorzenia zobowiązania podatkowego, winny zostać określone motywy takiego rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie motywy te zostały przedstawione w sposób bardzo ogólnikowy. Twierdzenie organu, że zastosowanie ulgi naruszałoby interes publiczny, obarczone jest błędem, gdyż za każdym razem, gdy organ udziela ulgi podatnikowi, w jakiś sposób cierpi na tym interes publiczny rozumiany jako interes finansowy Skarbu Państwa. Tym samym niemożliwym byłoby udzielenie komukolwiek umorzenia zaległości podatkowej, gdyż zawsze jest to działaniem na niekorzyść Skarbu Państwa. W przeważającej liczbie przypadków interes podatnika i interes publiczny (Skarbu Państwa) są sobie przeciwstawne. Ustawodawca, wskazując na przesłanki zastosowania ulgi, wskazuje alternatywnie przesłankę ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Tym samym – zdaniem pełnomocnika - zaistnienie jednego tylko z tych interesów umożliwia zastosowanie ulgi. Natomiast z uzasadnienia decyzji wynika, że wymaga on zaistnienia jednocześnie zarówno interesu podatnika, jak i interesu publicznego, co stanowi naruszenie art. 67a Ordynacji podatkowej.

Pełnomocnik skarżącego zarzucił, że organ nie uwzględnił okoliczności, iż zaistniała sytuacja wynikła z przyczyn nie leżących bezpośrednio po stronie podatnika. Powstanie zaległości podatkowej i związanych z tym odsetek za zwłokę, spowodowane zostało błędem biura rachunkowego obsługującego podatnika. Błąd ten został wykryty przez organ podatkowy dopiero po 18-tu miesiącach, co spowodowało naliczenie wysokiej kwoty odsetek. Sam podatnik nie ponosi żadnej winy w powstaniu tej zaległości. Zdaniem skarżącego jest to nadzwyczajna okoliczność, która winna zostać uwzględniona przy wydawaniu decyzji przez organ podatkowy.

Odpowiadając na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w pełni argumentację, zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się nieuzasadniona, albowiem objęta sądową kontrolą decyzja nie narusza prawa.

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest przez wojewódzkie sądy administracyjne pod względem zgodności z prawem, a więc legalności podjętych rozstrzygnięć co oznacza, że Sąd nie bada w zasadzie kontrolowanych aktów i czynności pod względem celowości.

Natomiast zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia

2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej: p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla je w części lub w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powołana wyżej regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości, że skarga podlega uwzględnieniu jedynie wówczas, gdy organom podatkowym można postawić uzasadniony zarzut, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji lub postanowienia dopuściły się naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania i to w takim stopniu, który sprawia, że naruszenie to miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub daje podstawę do wznowienia postępowania podatkowego.

Przystępując do oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji należy zauważyć, że decyzja ta (jak również decyzja organu pierwszej instancji) dotyczy wniosku podatnika o umorzenie odsetek z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące czerwiec i lipiec 2008 r. w wysokości [...] zł. Rozstrzygnięcie sporu w niniejszej sprawie sprowadza się zatem do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy w ustalonym stanie faktycznym organy podatkowe zobowiązane były do uwzględnienia wniosku skarżącego o umorzenie wyżej wskazanych odsetek.

Przed odniesieniem się do tak postawionego pytania, zasadne jest przytoczenie treści art. 67 a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem, organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może:

1) odroczyć termin płatności podatku lub rozłożyć zapłatę podatku na raty;

2) odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki określone w decyzji, o której mowa w art. 53a;

3) umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.

Oceniając stanowisko zajęte w sprawie przez organy podatkowe należy zauważyć, że brzmienie mającego w niniejszej sprawie zastosowanie art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej nie budzi wątpliwości co do tego, że wydanie decyzji umarzającej odsetki za zwłokę od zaległości podatkowej (co dotyczy zresztą i samej zaległości podatkowej) jest prawem, a nie obowiązkiem tych organów. Zatem ocena, czy spełnione zostały w indywidualnej sprawie przesłanki określone w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej stanowi element słusznościowy, nie podlegający kontroli sądu administracyjnego. Dotychczasowe orzecznictwo sądów administracyjnych wypracowało pogląd, że ustawodawca stanowiąc w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej materialnoprawną podstawę umorzenia zaległości podatkowych oraz odsetek za zwłokę upoważnił organy podatkowe do orzekania w ramach tzw. uznania administracyjnego, pozostawiając im ocenę, czy w konkretnej sprawie występują okoliczności uzasadniające udzielenie takiej ulgi oraz w jakim zakresie ma być ona udzielona. Kontrola legalności decyzji wydanych w ramach tzw. uznania administracyjnego sprowadza się zatem do zbadania, czy w procesie decyzyjnym organ uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych, mających wskazywać na ważny interes podatnika lub interes publiczny, uzasadniający umorzenie zaległości podatkowej lub odsetek oraz czy w ramach swojego uznania nie naruszył on zasady swobodnej oceny dowodów. Kontroli nie podlega przy tym uznanie samo w sobie, ale kwestia, czy decyzja została podjęta zgodnie z podstawowymi regułami postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z 9 stycznia 2002 r., sygn. akt III SA 830/00). Stanowisko powyższe potwierdza również doktryna. Wskazuje się, iż ocenie może podlegać legalność działania organu podatkowego, a nie zasadność i celowość odmowy.

Kontrolą sądu objęto zatem tę część postępowania administracyjnego, która odnosi się do ustalenia przez organy podatkowe faktu istnienia przesłanek warunkujących zastosowanie ulgi przewidzianej w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej.

Sąd stwierdził, iż w rozpatrywanej sprawie nie doszło do naruszenia wymienionego przepisu przez błędną interpretację pojęć "ważny interes podatnika" oraz "interes publiczny".

Ważny interes podatnika to sytuacja, gdy z powodu nadzwyczajnych, losowych przypadków, podatnik nie jest w stanie zaległości podatkowych uregulować. Przykładem w tym zakresie może być utrata możliwości zarobkowania, czy też utrata losowa majątku. Interes publiczny przemawia natomiast za zastosowaniem ulgi podatkowej m.in. w sytuacji, gdy zapłata zaległości podatkowej spowoduje konieczność sięgania przez podatnika do środków pomocy państwa, ze względu na to, iż nie jest on w stanie zaspokajać swoich potrzeb materialnych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 kwietnia 1999 r. sygn. akt SA/Sz 850/98). Interes podatnika w rozumieniu art. 67 § 1 rozumiany szerzej, to nie tylko sytuacje nadzwyczajne, ale także normalna sytuacja ekonomiczna w tym wysokość uzyskiwanych przez stronę dochodów jak również konieczność ponoszenia wydatków (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 1999 r., sygn. akt SA/Sz 1753/98).

Zdaniem Sądu, organy podatkowe słusznie w niniejszej sprawie uznały, iż nie występują w niej okoliczności, pozwalające powziąć przekonanie o słuszności udzielenia wnioskowanej przez podatnika ulgi.

Zasadnie bowiem organy podatkowe wskazały na wyjątkowość instytucji umorzenia zaległości podatkowej jako odstępstwa od zasady powszechności i równości opodatkowania. Sąd w szczególności stwierdził, że wbrew zarzutowi naruszenia art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, organy szczegółowo przeanalizowały przesłanki opisane w art. 67 § 1 tej ustawy stwierdzając, że ważny interes podatnika w niniejszej sprawie wprawdzie wystąpił, ale nie skorzystają one z możliwości pozytywnego rozpatrzenia wniosku o udzielenie ulgi, gdyż naruszałoby to interes publiczny. Dodatkowo tylko – zdaniem Sądu – zaznaczyć należy, iż interes publiczny w zakresie obowiązków podatkowych określają zasady wyrażone w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i w ustawach regulujących poszczególne podatki. Zgodnie z art. 84 Konstytucji "każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków określonych w ustawie". Wyrażona w tym przepisie zasada nakłada zatem na każdego obowiązek regulowania danin publicznych – co w świetle obowiązków Państwa – wydaje się być w pełni uzasadnione.

Ustalenia poczynione w powyższym zakresie organy również odpowiednio uzasadniły. Za słuszne uznać należy stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, że działalność gospodarcza (a taką działalność skarżący prowadzi) wykonywana jest na własne ryzyko i nie jest istotne z podatkowego punktu widzenia, czy zaległość podatkowa, związana z jej prowadzeniem powstała na skutek umyślnej winy strony czy też błędu biura rachunkowego, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. W tym przypadku, nawet – jak to uczyniły organy podatkowe – uznając istnienie ważnego interesu podatnika, wybór rozstrzygnięcia należał wyłącznie do organu podatkowego (tzw. uznanie administracyjne). Podkreślić należy, że uznaniowość rozstrzygnięcia w przedmiocie udzielania ulg nakłada na organy podatkowe obowiązek ustalenia w konkretnej sprawie istnienia bądź nie istnienia przesłanek udzielania ulg, a następnie rozstrzygnięcia – w ramach uznania administracyjnego – w przypadku wystąpienia przesłanek określonych w art. 67 a Ordynacji podatkowej o przyznaniu pomocy poprzez udzielenie ulgi, bądź też odmowy jej udzielenia. Najbardziej jednak istotnym jest fakt, że samo uznanie, a więc zasadność czy to przyznania, czy też odmowy udzielenia ulgi nie stanowi naruszenia prawa, skoro przepis art. 67 a wskazuje, że "organ podatkowy (...) może" zastosować określony rodzaj ulgi. Użycie w tych przepisach sformułowania "może" przesądza o tym, że nawet stwierdzenie istnienia przesłanek w nich wskazanych nie obliguje organu do udzielenia pomocy i przyznania wnioskowanej ulgi.

Należy nadto zaznaczyć, że wydając decyzje odmowne w niniejszej sprawie organy podatkowe wyjaśniły powody, dla których udzielenie przedmiotowej ulgi było ich zdaniem nieuzasadnione. Organy podatkowe przeanalizowały również sytuację majątkową strony. Za nieuzasadniony należy zatem uznać zarzut naruszenia art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej jak również art. 121 § 1 tej ustawy. Rozstrzygnięcie organu inne niż to, którego oczekuje strona, powzięte w ramach uznania administracyjnego, nie może bowiem przesądzać o złamaniu zasady zaufania do organów podatkowych, o ile organ swoje stanowisko właściwie uzasadni. Nawet bowiem w przypadku, gdy organy podatkowe stwierdzą istnienie okoliczności uzasadniających umorzenie zaległości podatkowych (odsetek), a więc ustalą występowanie ważnego interesu podatnika (jak to miało miejsce w niniejszej sprawie) lub interesu publicznego, nie są zobligowane do wydania decyzji, której domaga się podatnik. W takim przypadku rzeczą organów podatkowych jest wskazanie przyczyn, dla których udzielenie wnioskowanej ulgi nie było zasadne – co organy podatkowe w przekonaniu Sądu należycie uczyniły.

Nie sposób zgodzić się również z argumentacją zawartą w skardze, jakoby błędne było twierdzenie organu, że zastosowanie w niniejszej sprawie ulgi naruszałoby interes publiczny. Zdaniem pełnomocnika strony skarżącej za każdym razem, gdy organ udziela ulgi podatnikowi, w jakiś sposób cierpi na tym interes publiczny rozumiany jako interes finansowy Skarbu Państwa. Argumentacja powyższa nie znajduje uzasadnienia. Zaznaczyć bowiem należy, iż w określonych przypadkach (takich jak np. utrata przez podatnika majątku wskutek klęski żywiołowej) udzielenie ulgi leży również w interesie publicznym, gdyż odmowa przyznania ulgi mogłaby w efekcie spowodować poniesienie przez Skarb Państwa kosztów większych, niż rezygnacja z dochodzenia od podatnika kwot podatku bądź odsetek.

Reasumując Sąd uznał, iż organy podatkowe nie przekroczyły granic swobodnego uznania, gdyż zgodnie z obowiązującymi przepisami procedury zebrały cały materiał dowodowy, dokładnie wyjaśniły okoliczności faktyczne i na tej podstawie przeprowadziły wszechstronną i wnikliwą ocenę całokształtu materiału dowodowego dochodząc do przekonania, że pomimo wystąpienia ważnego interesu podatnika z możliwości pozytywnego rozpatrzenia wniosku nie skorzystają.

Jak już wyjaśniono wyżej, Sąd nie posiada uprawnień do merytorycznej kontroli podjętej przez organ decyzji.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i działając na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. skargę oddalił.