Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1943/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-11-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 129 ust. 5 pkt 3
journal: Dz.U. 2015 poz 1774
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie sędzia WSA Aneta Dąbrowska (spr.),, sędzia WSA Katarzyna Golat, Protokolant spec. Karolina Nawrocka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2016 r. sprawy ze skargi P. S.A. z siedzibą w L. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia odszkodowania oddala skargę


UZASADNIENIE

[...] S.A. z siedzibą w L. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Wojewody [...] z [...] czerwca 2016 r. uchylającą decyzję Starosty [...] z [...] października 2015 r. o odmowie ustalenia na rzecz T. G. odszkodowania za zmniejszenie wartości nieruchomości, położonej w miejscowości Z., gmina [...], oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działki nr [...] i nr [...], na skutek posadowienia na nich słupów elektroenergetycznych i transformatora oraz usytuowania nad nimi linii niskiego i średniego napięcia i przekazującą sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.

Stan sprawy przedstawia się następująco:

Wnioskiem z [...] sierpnia 2013 r. T. G. zwrócił się Starosty [...] o ustalenie i wypłatę na jego rzecz odszkodowania za zmniejszenie wartości nieruchomości położonej w miejscowości Z., gmina [...], oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działki nr [...] i [...], na skutek posadowienia na nich słupów elektroenergetycznych i transformatora oraz usytuowania nad nimi linii niskiego i średniego napięcia.

Starosta [...] decyzją z [...] października 2015 r. odmówił ustalenia na rzecz T. G. odszkodowania za zmniejszenie wartości wyżej opisanej nieruchomości na skutek posadowienia na nich słupów elektroenergetycznych i transformatora oraz usytuowania nad nimi linii niskiego i średniego napięcia.

Od powyższej decyzji T. G. wniósł odwołanie.

Wojewoda [...] decyzją z [...] czerwca 2016 r. uchylił decyzję Starosty [...] z 26 października 2015 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że decyzja w przedmiocie odszkodowania została wydana na podstawie art. 129 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którym odszkodowanie ustala starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości, z zastrzeżeniem ust. 5. Według ust. 5 starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu m. in. na wniosek podmiotu realizującego cel publiczny lub właściciela wywłaszczonej nieruchomości oraz gdy nastąpiło pozbawienie praw do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania, a obowiązujące przepisy przewidują jego ustalenie.

Z wniosku odwołującego się T, G. wynika, że obciążenie przedmiotowej nieruchomości umiejscowieniem infrastruktury elektroenergetycznej doprowadziło do zmniejszenia jej wartości, "za co dotychczas nie zostało ustalone ani wypłacone jakiekolwiek odszkodowanie". "Przebiegające nad działkami linie, a także słupy i transformator powodują, że działki te straciły swoją wartość. Gdyby nad działkami nie znajdowały się linie energetyczne ich wartość byłaby wyższa, tym bardziej, że są one położone w bardzo dobrej lokalizacji i są to działki zabudowane.". Swoje straty związane z umiejscowieniem infrastruktury elektroenergetycznej wnioskodawca wycenił na kwotę [...] zł, z tym że ostateczną wysokość należnego odszkodowania winien oszacować rzeczoznawca majątkowy, powołany przez organ prowadzący postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie.

Decyzją z [...] kwietnia 1982 r. Główny Architekt Województwa [...] po rozpatrzeniu wniosku [...] zatwierdził plan realizacyjny przebiegu linii energetycznych napowietrznych SN 15KV, NN i usytuowania stacji trafo "[...]" (objęty załącznikiem graficznym nr 1), zawierającym projekt linii i jednocześnie udzieli pozwolenia na budowę ww linii energetycznych według przebiegu jak w załączniku oraz 2 stacji na terenach położonych we wsi Z. gmina [...]. W aktach brak załącznika do tej decyzji.

Następnie decyzją z [...] maja 1982 r. Naczelnik Gminy [...], na podstawie art. 35 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości - zezwolił Przedsiębiorstwu [...] na czasowe zajęcie nieruchomości stanowiących własność prywatną położonych na terenie wsi Z. gm. [...], przez które mają przebiegać linie energetyczne, w celu wykonania modernizacji istniejącej linii napowietrznej oraz budowy 2 stacji trafo według planu realizacyjnego zatwierdzonego przez WDRMiOW w S. Z rozdzielnika decyzji wynika, że właściciele nieruchomości przez które przebiega projektowana linia, decyzję tę otrzymują w formie ogłoszenia decyzji na tablicy informacyjnej wsi Z. W aktach sprawy brak ogłoszenia umieszczonego na tablicy ogłoszeń i wykazu nieruchomości przez które inwestycja przebiegała.

Właścicielem działki nr [...] położonej w obrębie Z. gmina [...] była L. F. na podstawie aktu własności ziemi nr [...]. Umową sprzedaży Rep. A nr [...] z [...] kwietnia 1984 r. L. F. sprzedała T. G. działkę nr [...], która powstała z podziału działki nr [...] (na dwie działki nr [...] i nr [...]), zatwierdzonego decyzją Naczelnika Gminy [...] z [...] marca 1984. Następnie umową sprzedaży Rep. A nr [...] z [...] listopada 1992 r. T. G. nabył od L. F. działkę nr [...].

Starosta [...] rozpatrując wniosek odwołującego się pismami z [...] stycznia 2014 r. zwrócił się do [...] S.A. oraz do Wójta Gminy [...] o przesłanie "oryginału lub poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii prawomocnej decyzji Naczelnika Gminy [...] z [...] maja 1982 r., nr [...] wraz z wykazem właścicieli działek, których dotyczyła wydana decyzja". W piśmie z [...] stycznia 2014 r. Sekretarz Urzędu Gminy [...] poinformowała, "że we wszelkiej dokumentacji będącej w posiadaniu Urzędu Gminy [...], jak również w zasobach archiwalnych tutejszego Urzędu, brak jest jakichkolwiek dokumentów odnośnie przedmiotowej sprawy". Natomiast przy piśmie z [...] maja 2014 r. [...] S.A. przesłała poświadczoną z oryginałem kopię nieprawomocnej ww decyzji Naczelnika Gminy [...] z [...] maja 1982 r. wraz z informacją, iż "nie posiada wykazu właścicieli działek związanych z przedmiotowym dokumentem."

W uzasadnieniu swojej decyzji organ I instancji stwierdził, iż "mając na uwadze fakt, że nie udało się odnaleźć pełnej dokumentacji dotyczącej budowy linii energetycznych napowietrznych SN 15 kV, NN i stacji trafo "[...]" oraz fakt, iż będąca w dniu wydania właścicielką nieruchomości L. F. nie żyje, nie ma możliwości ustalenia, czy na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości (Dz.U. z 1974 r., Nr 10, poz. 64, ze zm.), zostało przeprowadzone postępowanie dotyczące ustalenia odszkodowania" i dalej, "że w art. 36 ww ustawy nie ma mowy o następcy prawnym, co we wniosku podnosi pełnomocnik T. G. Z ww artykułu wynika, że odszkodowanie zostanie ustalone na podstawie wzajemnego porozumienia stron, a stronami w postępowaniu dotyczącym budowy linii i stacji trafo byli ówcześni właściciele gruntów". Zatem brak jest podstaw do ustalenia i wypłaty odszkodowania za zmniejszenie wartości ww nieruchomości na skutek posadowienia na nich słupów elektroenergetycznych i transformatora oraz usytuowanie nad nimi linii niskiego i średniego napięcia, ponieważ nie nastąpiło tutaj ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, o którym mowa w art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

Stanowiska Starosty [...] nie podzielił organ odwoławczy, jako że nie znajduje ono oparcia w przepisach ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz orzecznictwie administracyjnym z tego zakresu. Wojewoda zauważył, że od 1 stycznia 1998 r. obowiązuje ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Artykuł 233 tej ustawy stanowi, że sprawy wszczęte, lecz nie zakończone decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie u.g.n., prowadzi się na podstawie jej przepisów. Natomiast zgodnie z art. 128 ust. 4 u.g.n. "odszkodowanie przysługuje również za szkody powstałe wskutek zdarzeń, o których mowa w art. 120 i 124-126. Odszkodowanie powinno odpowiadać wartości poniesionych szkód. Jeżeli wskutek tych zdarzeń zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększa się o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu". Wymieniony w tym przepisie art. 124 odpowiada treści art. 35 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Artykuł 36 ust. 1 o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości przewidywał wypłatę odszkodowania za straty wynikłe z działań przewidzianych w art. 35 ust. 1 i 2, ustalanego na podstawie decyzji właściwego organu, gdy strony nie doszły w tym zakresie do porozumienia (gdy zachodził spór). Przepis art. 128 u.g.n. nie określa czy roszczenia odszkodowawcze ulegają przedawnieniu a powołana ustawa nie zawiera odesłania do odpowiedniego stosowania przepisów Kodeksu cywilnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 12 maja 2011 r. (sygn. akt I SA/Wa 1671/10) - wydanym w analogicznym stanie faktycznym - jednoznacznie stwierdził, że "prawo do odszkodowania za straty wynikłe z decyzji ograniczającej prawo własności, jako że jest ustalane w drodze decyzji w obecnym stanie prawnym nie podlega przedawnieniu". Z kolei Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w wyroku z 28 października 2009 r. (sygn. akt II SA/Rz 385/10) stwierdził, że art. 129 ust. 5 u.g.n. ma zastosowanie także do stanów faktycznych powstałych przed wejściem w życie u.g.n., czyli do stanów faktycznych polegających na ograniczeniu prawa własności bez ustalenia odszkodowania (podobnie WSA w Lublinie w wyroku z 11 października 2012 r., sygn. akt II SA/Lu 374/12). Ostatnio potwierdził to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyrokach wydanych w analogicznych sprawach rozpoznawanych przez Wojewodę [...], a mianowicie w wyroku z 19 czerwca 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 608/15 oraz w wyroku z 7 stycznia 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 2418/15. Z wyroków tych wynika także, że odszkodowanie za szkodę będącą skutkiem ograniczenia prawa własności, należy się spadkobiercy właściciela nieruchomości obciążonej czy obecnemu właścicielowi nieruchomości obciążonej (który obecnie ponosi skutki przedmiotowego zajęcia), jeżeli odszkodowanie takie dotąd nie zostało wypłacone jego poprzednikowi prawnemu.

Podniesiona przez organ pierwszej instancji okoliczność, że nie udało się odnaleźć pełnej dokumentacji dotyczącej budowy linii energetycznych napowietrznych w miejscowości Z. nie może stanowić przesłanki podjęcia w sprawie rozstrzygnięcia negatywnego bądź rozstrzygnięcia nie merytorycznego. Wójt Gminy [...] poza informacją zawartą w piśmie z [...] stycznia 2014 r., nie wyjaśnił co się stało z aktami. Nie przedłożył także protokołu zniszczenia wraz ze zgodą Archiwum Państwowego na ich zniszczenie. Organ pierwszej instancji winien kontynuować poszukiwanie akt archiwalnych w Urzędzie Gminy [...] i u inwestora, ewentualnie rozważyć podjęcie czynności zmierzających do ich odtworzenia, a także wystąpić do organu, który wydał decyzję o ograniczeniu prawa własności (Naczelnik Gminy [...]) w celu przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, mającego na celu ustalenie daty ostateczności decyzji z [...] maja 1982 r. Nr [...]. W przypadku brakującego załącznika graficznego nr 1 do decyzji z [...] kwietnia 1982 r. Nr [...] zatwierdzającej plan realizacyjny przebiegu linii energetycznych napowietrznych SN 15KV, NN i usytuowania stacji trafo "[...]", ponownie wystąpić do archiwum zakładowego [...] Urzędu Wojewódzkiego, Delegatury w S., z zasobów którego pełnomocnik odwołującego się pozyskał kopię tej decyzji. Ponadto w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją nie zostały wykorzystane też inne możliwości dowodowe w celu potwierdzenia faktu, że linia elektroenergetyczna wybudowana na podstawie decyzji lokalizacyjnej z 1982 r. przebiega przez działki nr [...] i nr [...] w Z. oraz wyjaśnienia - przy udziale inwestora czy Wójta Gminy [...], ewentualnie spadkobierców L. F. (obecnie nieżyjącej) - czy było wypłacane odszkodowanie za szkody powstałe na przedmiotowej nieruchomości w związku z realizacją ww linii elektroenergetycznej i usytuowania stacji trafo "[...]. Tutaj organ pierwszej instancji winien mieć na uwadze treść art. 75 § 1 K.p.a. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Unormowanie to wskazuje na zasadę równej mocy środków dowodowych. Oprócz przykładowego wyliczenia środków dowodowych, zawartego w art. 75 § 1 K.p.a., środkiem dowodowym jest także przesłuchanie strony, o którym mowa w art. 86 K.p.a.

Organ odwoławczy, cytując art. 138 § 2 K.p.a. (w nieaktualnym brzmieniu), uznał za konieczne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w znacznej części, w zakresie wskazanym wyżej i uchylił zaskarżoną decyzję Starosty [...] z [...] października 2015 r., a sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

[...] S.A. z siedzibą w L. w skardze na decyzję Wojewody [...] z [...] czerwca 2016 r. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżąca zarzuciła wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniami:

- art. 233 u.g.n. przez prowadzenie postępowania w oparciu o przepisy tej ustawy w sytuacji, gdy ustawę powyższą można stosować jedynie gdy wniosek o wypłatę odszkodowania został zgłoszony przed dniem 1 stycznia 1998 r.,

- art. 129 ust. 5 pkt 3 ww ustawy przez uznanie, iż powyższy przepis ma zastosowanie w niniejszej sprawie w sytuacji, gdy przepisy ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości pozwalały na ustalenie odszkodowania, ewentualnie:

- art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. przez uznanie, że to wnioskodawca, to jest T. G., poniósł ewentualną szkodę skutkującą powstaniem roszczenia o wypłatę odszkodowania za zmniejszenie wartości nieruchomości oraz błędne przyjęcie, że wskutek umowy sprzedaży, na podstawie której L. F. sprzedała przedmiotową nieruchomość - to T. G. jest uprawniony do otrzymania odszkodowania na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami.

W motywach skargi podniesiono, że ograniczenie w korzystaniu z nieruchomości nałożone zostało nie na podstawie przepisów wskazanych w decyzji lecz na podstawie art. 35 i 36 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. z 1974 r., Nr 10, poz. 64, ze zm.); realizacja decyzji zezwalających na budowę infrastruktury elektroenergetycznej na działce będącej obecnie własnością T. G. odbywała się w czasie, gdy właścicielem nieruchomości była L. F. i to jej przysługiwały uprawnienia, o których mowa w art. 35 i 36 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości; aktualny właściciel gruntu mógłby skutecznie wystąpić z roszczeniem odszkodowawczym jedynie w przypadku nabycia roszczenia w ramach cesji wierzytelności; obniżenie wartości nieruchomości w związku z wybudowaniem urządzeń elektroenergetycznych dotyczyło osób, które w ówczesnym czasie były ich właścicielami i to tylko tym osobom od uostatecznienia się decyzji lokalizującej pozwolenie na budowę przysługiwało roszczenie o wypłatę odszkodowania, a nie obecnym; art. 36 ust. 2 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości przewidywał trzyletni termin przedawnienia do wystąpienia z takim roszczeniem, a w następnych regulacjach brak jest takiego ograniczenia czasowego; w sprawie niniejszej postępowanie zostało wszczęte już po wejściu w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami i w związku z tym niemożliwe jest stosowanie tej ustawy do stanów prawno - faktycznych zaistniałych przed jej wejściem w życie.

Wojewoda [...] - w odpowiedzi na skargę – wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Według organu art. 129 ust. 5 u.g.n. ma zastosowanie także do stanów faktycznych powstałych przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami, czyli do wszystkich stanów faktycznych polegających na odjęciu, przejęciu lub ograniczeniu prawa własności bez ustalenia należnego odszkodowania. Odmienna interpretacja tej regulacji sprowadzałaby się do uznania, że osoby takie jak wnioskodawca utraciłyby uprawnienia do uzyskania odszkodowania. Takie stanowisko naruszałoby konstytucyjną zasadę ochrony własności (art. 64 Konstytucji RP) i zasadę wyrażoną w art. 21 ust. 2 gwarantującą prawo do odszkodowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [(Dz. U. z 2016 r., poz. 718) - zwanej dalej: P.p.s.a.], sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skarg, nie uwzględnił skargi. W konsekwencji uznał, iż decyzja Wojewody [...] z [...] czerwca 2016 r. nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Tym samym - w wyniku analizy akt sprawy i treści wyżej wymienionej decyzji – Sąd nie stwierdził podniesionych w skardze naruszeń przepisów prawa, jak i z urzędu naruszenia art. 138 § 2 K.p.a., na podstawie którego wydano zaskarżoną decyzję.

Z przedstawionego stanu sprawy, akt administracyjnych sprawy oraz treści decyzji organu pierwszej instancji i zaskarżonej decyzji organu odwoławczego wynika, że:

1) decyzją z [...] kwietnia 1982 r. - po rozpatrzeniu wniosku [...] – zatwierdzono plan realizacyjny przebiegu linii energetycznych napowietrznych SN 15KV, NN i usytuowania stacji trafo "[...]" objęty załącznikiem graficznym nr 1 (projekt linii) oraz udzielono pozwolenia na budowę ww linii energetycznych i 2 stacji trafo na terenach położonych we wsi Z. gmina [...];

2) decyzją z [...] maja 1982 r. – wydaną na podstawie art. 35 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości – zezwolono Przedsiębiorstwu [...] - na czasowe zajęcie nieruchomości stanowiących własność prywatną położonych na terenie wsi Z. gmina [...], przez które mają przebiegać linie energetyczne w celu wykonania modernizacji istniejącej linii napowietrznej oraz budowy 2 stacji trafo według planu realizacyjnego zatwierdzonego decyzją z [...] kwietnia 1982r. W punkcie 2 rozdzielnika przedmiotowej decyzji wskazano, że właściciele nieruchomości, przez które przebiegała projektowana linia - decyzję tę otrzymali w formie ogłoszenia na tablicy informacyjnej wsi Z.;

3) ówczesnym właścicielem działki nr [...] położonej w obrębie Z. gmina [...] - na podstawie aktu własności ziemi nr [...] – była L. F.

4) decyzją Naczelnika Gminy [...] z [...] marca 1984 r. zatwierdzono podział działki nr [...] na działkę nr [...] i działkę nr [...];

5) uczestnik postępowania T. G. najpierw nabył od L. F. działkę nr [...] (akt notarialny Rep. A nr [...] z [...] kwietnia 1984 r.), a następnie działkę nr [...] (akt notarialny Rep. A nr [...] z [...] listopada 1992 r.);

6) wnioskiem z [...] sierpnia 2013 r. T. G. zwrócił się Starosty [...] o ustalenie i wypłatę na jego rzecz odszkodowania za zmniejszenie wartości nieruchomości położonych w miejscowości Z., gmina [...], o nr ewidencyjnych [...] i [...] na skutek posadowienia na nich słupów elektroenergetycznych i transformatora oraz usytuowania nad nimi linii niskiego i średniego napięcia. We wniosku powołał się m. in. na art. 129 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami;

7) Starosta [...] decyzją z [...] października 2015 r. odmówił ustalenia na rzecz ww uczestnika postępowania wnioskowanego odszkodowania. Organ stwierdził brak podstawa i możliwości do ustalenia odszkodowania wobec nieodnalezienia pełnej dokumentacji sprawy, zgonu ówczesnej właścicielki działek nieruchomości L. F. i nienastąpienia ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, o którym mowa w art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami;

8) Wojewoda [...] w zaskarżonej decyzji z [...] czerwca 2016 r.:

- po pierwsze nie zaakceptował stanowiska organu pierwszej instancji co do braku podstawy do ustalenia odszkodowania na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami. Organ odwoławczy, powołując się na stanowisko zaprezentowane w orzeczeniach Wojewódzkich Sądów Administracyjnych (wyrok WSA w Warszawie z 12 maja 2011 r., I SA/Wa 1671/10; wyrok WSA w Rzeszowie z 28 października 2009 r., II SA/Rz 385/10; wyrok WSA w Lublinie z 11 października 2012 r., II SA/Lu 374/12; wyroki WSA w Warszawie z 19 czerwca 2015 r., IV SA/Wa 608/15 i z 7 stycznia 2016 r., IV SA/Wa 2418/15) zauważył, że od 1 stycznia 1998 r. obowiązuje ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Artykuł 233 u.g.n. stanowi, że sprawy wszczęte, lecz nie zakończone decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie tej ustawy, prowadzi się na podstawie jej przepisów. Zgodnie z art. 128 ust. 4 u.g.n. odszkodowanie przysługuje również za szkody powstałe wskutek zdarzeń, o których mowa w art. 120 i 124-126. Wymieniony w tym przepisie art. 124 odpowiada treści art. 35 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Zaś art. 36 ust. 1 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości przewidywał wypłatę odszkodowania za straty wynikłe z działań przewidzianych w art. 35 ust. 1 i 2, ustalanego na podstawie decyzji właściwego organu, gdy strony nie doszły w tym zakresie do porozumienia (gdy zachodził spór). Przepis art. 128 u.g.n. nie określa czy roszczenia odszkodowawcze ulegają przedawnieniu a powołana ustawa nie zawiera odesłania do odpowiedniego stosowania przepisów Kodeksu cywilnego. Prawo do odszkodowania za straty wynikłe z decyzji ograniczającej prawo własności, jako że jest ustalane w drodze decyzji w obecnym stanie prawnym nie podlega przedawnieniu. Artykuł 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. ma zastosowanie także do stanów faktycznych powstałych przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami, czyli do stanów faktycznych polegających na ograniczeniu prawa własności bez ustalenia odszkodowania. Odszkodowanie za szkodę będącą skutkiem ograniczenia prawa własności, należy się spadkobiercy właściciela nieruchomości obciążonej czy obecnemu właścicielowi nieruchomości obciążonej (który obecnie ponosi skutki przedmiotowego zajęcia), jeżeli odszkodowanie takie dotąd nie zostało wypłacone jego poprzednikowi prawnemu;

- po drugie uznał, że pozostaje do wyjaśnienia zakres sprawy mający wpływ na ostateczne jej rozstrzygnięcie, wymagający dodatkowego zgromadzenia materiału dowodowego i przeprowadzenia postępowania dowodowego, w tym dopuszczenia na zasadzie art. 75 § 1 K.p.a. dowodów z dokumentów, przesłuchania świadków czy przesłuchania stron.

Sąd – mając za podstawę powyższy stan rzeczy – w pełni podzielił stanowisko organu odwoławczego wyrażone w zaskarżonej decyzji. Według dominującej obecnie linii orzeczniczej sądów administracyjnych i zaprezentowanej przez Wojewodą - art. 129 ust. 5 pkt pkt 3 u.g.n., stanowiący że starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu, gdy nastąpiło pozbawienie praw do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania, a obowiązujące przepisy przewidują jego ustalenie, ma zastosowanie także do stanów faktycznych powstałych przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami, czyli do wszystkich stanów faktycznych zaistniałych przed dniem 1 stycznia 1998 r. polegających na odjęciu, przejęciu lub ograniczeniu prawa własności bez ustalenia należnego odszkodowania (v. wyroki wyżej wymienione w punkcie 8 i np. wyroki NSA z 21 grudnia 2009 r., I OSK 1111/08; z 6 lutego 2009 r., I OSK 335/08 i z 6 marca 2012 r., I OSK 397/11). Niemniej w sprawie, aby można było rozstrzygnąć o odszkodowaniu w drodze decyzji administracyjnej na rzecz T. G. obecnego właściciela nieruchomości (działki [...]) jako ponoszącego skutki przedmiotowego zajęcia należy uprzednio ustalić, czy napowietrzna linia elektroenergetyczna (stacja trafo) wybudowana na podstawie decyzji z 1982 r. przebiega przez działki objęte wnioskiem odszkodowawczym, tj. działkę nr [...] i działkę nr [...]; w jakiej dacie decyzja z [...] maja 1982 r. uzyskała przymiot ostateczności; czy dawna właścicielka nieruchomości (L. F.), ewentualnie jej spadkobiercy nie otrzymali odszkodowania za straty wynikłe z działań związanych z zajęciem nieruchomości na realizację ww linii (stacji trafo). Wojewoda zatem zasadnie wskazał, że:

- po pierwsze w poszukiwaniu dokumentacji archiwalnej sprawy należy ponownie zwrócić się do Wójta Gminy [...] (albowiem z dotychczas pochodzącej od niego informacji nie wynika co stało się z ewentualną dokumentacją), następcy inwestora (albowiem dotychczas zwracano się tylko o decyzję z [...] maja 1982 r. i wykaz właścicieli), a nadto archiwum zakładowego [...] Urzędu Wojewódzkiego w W. Delegatura w S. (do którego zwracał się tylko skarżący) czy Archiwum Państwowego w S. (które - jak wynika z pisma z [...] listopada 2013 r. - mogło poszukiwać tylko decyzji z [...] maja 1982 r.;

- po drugie należy też przeprowadzić postępowanie dowodowe obejmujące wyjaśnienia inwestora, Wójta Gminy [...], spadkobierców L. F., czy wnioskodawcy, czyli sięgnąć do innych środków dowodowych (zeznań świadków, oględzin, przesłuchania stron).

Wszystko to oznacza, że organ odwoławczy zasadnie uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Decyzja organu pierwszej instancji została wydana bowiem z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 oraz art. 75 § 1 K.p.a., a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Wojewoda wydając zaskarżoną decyzję na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. miał na względzie przesłanki, od których spełnienia uzależniona jest możliwość zastosowania wymienionej normy. I chociaż przepis ten, w sensie spełnienia pierwszej z wymienionych w nim przesłanek, nie zastosował zastosowany zupełnie prawidłowo, tzn. nie nastąpiło wskazanie na naruszenie wszystkich przepisów postępowania, to bez wątpienia okoliczność ta wynika z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji wyraźnie wskazuje bowiem, iż w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania, w szczególności zasady ogólnej, jak i związanego z nią przepisu postępowania dowodowego, tj. art. 7 i art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. Oznacza to, iż uchybienie polegające na braku wskazania w zaskarżonej decyzji wszystkich przepisów postępowania, do naruszenia których doszło przed organem pierwszej instancji, nie było uchybieniem, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko taki stopień naruszenia przepisu prawa procesowego uzasadniałby uchylenie zaskarżonej decyzji w świetle art. 145 § 1 pkt 1c P.p.s.a. Również za uchybienie, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy nie można uznać braku uzasadnienia co do niemożności zastosowania art. 136 K.p.a., gdyż wyraźnie z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż rozstrzygnięcie sprawy wymaga nie tyle przeprowadzenia postępowania uzupełniającego, co postępowania wyjaśniającego w zakresie mającym istotny wpływ na to rozstrzygnięcie. Z kolei oznacza to, iż zostało także wykazane spełnienie drugiej przesłanki warunkującej zastosowanie art. 138 § 2 K.p.a. Ostatnim z uchybień związanym z zastosowaniem w sprawie art. 138 § 2 K.p.a. jest przytoczenie jego nieaktualnego brzemienia, ale i to uchybienie oceniono jako niemogące mieć istotnego wpływu na wynik sprawy.

Podsumowując stwierdzenie potrzeby przeprowadzenia postępowania dowodowego nie mogłoby się odbyć w warunkach pozbawienia stron postępowania możliwości ponownego rozpoznania sprawy w postępowaniu dwuinstancyjnym, czyli zgodnie z zasadą ogólną unormowaną w art. 15 K.p.a., co także przemawiało za rozstrzygnięciem odpowiadającym treści art. 138 § 2 K.p.a.

Wobec zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Sąd nie uwzględnił skargi i na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.