Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2094/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-11-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 32 ust. 4 pkt 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1202
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędziowie: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.) sędzia del. WSA Marta Laskowska-Pietrzak po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K.L. i W.L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 26 lutego 2019 r. sygn. akt II SA/Ol 46/19 w sprawie ze skargi K.L. i W.L. na decyzję Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 26 lutego 2019 r., II SA/Ol 46/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę W.L. i K.L. na decyzję Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia [...] listopada 2018 r., nr [...], w przedmiocie pozwolenia na budowę.

Wyrok ten został wydany w następującym stanie sprawy:

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r., nr [...], Starosta O. zatwierdził projekt budowlany i udzielił G.Z. pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na rozbudowie istniejącego obiektu handlowego na działce nr [...], obręb [...] m. [...].

Na skutek wniesionego przez skarżących odwołania, decyzją z dnia [...] listopada 2018 r. (zaskarżoną w tej sprawie) Wojewoda Warmińsko-Mazurski utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że udzielone pozwolenie na budowę dotyczy zamierzenia budowlanego określonego w projekcie rozbudową. Polega ona na budowie budynku usługowego na działce nr [...], przylegającego bezpośrednio do budynku usługowego znajdującego się na dz. nr [...]. Nieruchomość na działce nr [...] stanowi współwłasność skarżących - 90% i inwestora - 10%. Po analizie projektu budowlanego organ uznał, że objęte pozwoleniem na budowę prace budowlane stanowią budowę budynku na działce nr [...], funkcjonalnie powiązanego z lokalem nr 2, istniejącym na działce sąsiedniej. Przy czym projektowane prace budowlane nie dotyczą części wspólnych budynku usytuowanego na działce nr [...]. Zdaniem Wojewody na prace polegające na: demontażu fragmentów ścian dla wykonania otworu drzwiowego, montażu nadproża, zamurowaniu wybranych otworów okiennych i drzwiowych oraz demontażu wspornikowego zadaszenia elewacji frontowej, nie jest wymagana zgoda współwłaściciela nieruchomości sąsiedniej, gdyż wspornikowe zadaszenie elewacji frontowej znajduje się nad działką nr [...] i prace dotyczą ściany zewnętrznej lokalu nr 2, od strony dz. nr [...], która nie jest ścianą nośną całego budynku, a stanowi ścianę zewnętrzną lokalu stanowiącego wyłączną własność inwestora.

W związku z powyższym, w ocenie Wojewody, złożone w sprawie oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, należy uznać za prawidłowe. Planowana inwestycja jest zgodna z decyzją o warunkach zabudowy, a projekt budowlany jest kompletny, zgodny z wymogami wynikającymi z przepisów ustawy Prawo budowlane.

W skardze na powyższą decyzję skarżący wnieśli o jej uchylenie w całości, zarzucając naruszenie art. 199 k.c.; art. 3 ust. 7a ustawy Prawo budowlane; art. 32 ust. 4 pkt 2 tej ustawy. W uzasadnieniu podnieśli, że roboty objęte decyzją wymagają ich zgody jako współwłaścicieli działki nr [...].

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w sprawie.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw. Jej oddalenie nastąpiło na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.".

W uzasadnieniu Sąd wyjaśnił, że rozstrzygnięcia wymaga, czy zatwierdzony projekt budowlany i udzielone pozwolenie na budowę na działce nr [...], do której skarżącym nie przysługuje żaden tytuł prawny, wymagało uzyskania ich zgody, z uwagi na to, że zamierzony obiekt budowlany będzie przylegał do posadowionej na granicy z działką nr [...] zabudowy, a konkretnie przybudówki – części wyodrębnionej pod względem funkcjonalnym i własnościowym lokalu nr 2. Według zamierzeń inwestora ściana zewnętrzna lokalu nr 2, stanowiącego wyłączną własność inwestora, ale posadowionego na działce, do której skarżącym przysługuje 90% udziału we współwłasności, stanie się ścianą wewnętrzną obiektu handlowego i w związku z tym inwestor planuje wykonać demontaż fragmentów ścian dla wykonania otworu drzwiowego, montaż nadproża, zamurowanie wybranych otworów okiennych i drzwiowych oraz demontaż wspornikowego zadaszenia elewacji frontowej nad działką [...].

Dalej Sąd wskazał, że do działki nr [...] skarżącym nie przysługuje żaden tytuł prawny. A zatem posadowienie obiektu na tej działce nie wymagało zgody skarżących. Zdaniem Sądu przedmiotowa inwestycja stanowi rozbudowę obiektu handlowego, gdyż ma stanowić funkcjonalną całość z lokalem nr 2. Zabudowa na działce nr [...] ma jedynie przylegać do zabudowy na działce nr [...], od strony lokalu nr 2. Taka możliwość została przewidziana w § 12 ust. 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Ostateczna decyzja z 2012 r., ustalająca warunki zabudowy na działce nr [...], uprawnia inwestora do budowy przy granicy z działką nr [...].

Nie zasługiwał również, zdaniem Sądu, na uwzględnienie akcentowany przez skarżących brak zgody na przebudowę ściany zewnętrznej lokalu nr 2, posadowionej na działce nr [...], przy granicy z działką [...], która stanie się wewnętrzną ścianą planowanej rozbudowy obiektu handlowego. W judykaturze nie budzi wątpliwości, że w pojęciu przebudowy mieści się wykucie otworów w ścianie szczytowej jako ścianie nośnej budynku, które stanowi ingerencję w konstrukcję budynku i wymaga pozwolenia na budowę. Z brzmienie art. 29 ust. 2 pkt 1aa) cyt. ustawy wynika, że pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na: przebudowie budynków, innych niż budynki, o których mowa w ust. 1, z wyłączeniem ich przegród zewnętrznych oraz elementów konstrukcyjnych, a także z wyłączeniem przebudowy, której projekt budowlany wymaga uzgodnienia pod względem ochrony przeciwpożarowej. Zatem roboty budowlane ingerujące w elementy konstrukcyjne budynku wymagają pozwolenia na budowę. Powyższe zostało uwzględnione w kwestionowanym pozwoleniu na budowę, które objęło także roboty budowlane wymienione na k. 58 zatwierdzonego projektu budowlanego, polegające na demontażu fragmentów ścian dla wykonania otworu drzwiowego, montażu nadproża, zamurowaniu wybranych otworów okiennych i drzwiowych oraz demontażu wspornikowego zadaszenia elewacji frontowej nad działką [...]. Roboty te nie wymagały zgody skarżących, gdyż wymienione elementy służą wyłącznie do użytku właściciela lokalu nr 2, czyli inwestora. Sporna ściana, zdaniem Sądu, posiada dwie witryny i pięcioro drzwi, które służą wyłącznie lokalowi nr 2. Zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (tj. Dz. U. z 2018 r. poz. 716) nieruchomość wspólną stanowi grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiedli skarżący, zaskarżając ten wyrok w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

1/ art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez nierozpoznanie wszystkich zarzutów skargi oraz niewyjaśnienie wydanego rozstrzygnięcia w zakresie podnoszonych przez skarżących naruszeń norm prawa budowlanego, w szczególności:

a) dotyczącej naruszenia art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane wyrażające się w wydaniu pozwolenia na budowę w sytuacji gdy inwestor nie uzyskał zgody wszystkich współwłaścicieli obiektu budowlanego położonego na działce nr [...], tym samym nie posiadając prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane;

b) dotyczącej naruszenia art. 3 ust. 7a ustawy Prawo budowlane polegające na jego niezastosowaniu w sytuacji, gdy prace budowlane, które zamierza przeprowadzić inwestor, uznać należy za przebudowę obiektu budowlanego znajdującego się na działce nr [...] będącego współwłasnością skarżących;

c) poczynionego założenia, że planowane roboty budowlane nie wymagały zgody skarżących, gdyż elementy objęte planowanymi pracami służą wyłącznie do użytku inwestora, w sytuacji kiedy prace te obejmują swoim zakresem demontaż fragmentów ścian dla wykonania otworu drzwiowego, zamurowaniu wybranych otworów okiennych i drzwiowych oraz demontaż wspornikowego zadaszenia elewacji frontowej, a więc prace w częściach wspólnych budynku;

2/ art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. i w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie przez Sąd, że zaskarżona decyzja wydana została bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy pomimo wskazywania przez stronę okoliczności istotnych dla niniejszej sprawy tj. brak uzyskania zgody przez współwłaściciela nieruchomości na wykonanie prac przekraczających zakres zwykłego zarządu, planowanie przez inwestora realizacji przebudowy obiektu budowlanego znajdującego się na działce nr [...], będącego współwłasnością skarżących;

3/ art. 199 k.c. polegające na uznaniu, że objęte projektem prace budowlane na działce nr [...] zmierzające do utworzenia funkcjonalnej całości z lokalem nr 2 położonym na terenie sąsiadującej działki nr [...], pomimo bezpośredniego stykania się nowoprojektowango budynku z już istniejącym i pomimo konieczności demontażu fragmentów ścian, zamurowania wybranych otworów okiennych i drzwiowych oraz demontażu wspornikowego zadaszenia elewacji frontowej stanowiącej element wspólny, nie wymagają zgody współwłaściciela nieruchomości położonej na działce nr [...].

Mając na uwadze powyższe skarżący wnieśli o: uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, rozpoznanie sprawy na rozprawie oraz orzeczenie o kosztach postępowania.

W piśmie procesowym z dnia 12 sierpnia 2021 r. uczestniczki postępowania K.D. oraz A.Z. wniosły o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego na ich rzecz od skarżących. Podobnie w piśmie procesowy z dnia 13 sierpnia 2021 r. uczestniczka postępowania G.Z., wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego od skarżących. W obu tych pismach nie zażądano przeprowadzenia rozprawy.

Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z dnia 2 września 2021 r. skierowano przedmiotową sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz.U. poz. 1842 ze zm.).

W piśmie procesowym z dnia 14 września 2021 r. skarżący podtrzymali twierdzenia skargi kasacyjnej. Również uczestniczki postępowania K.D. oraz A.Z. oraz G.Z. w pismach procesowych z dnia 20 września 2021 r. podtrzymały twierdzenia udzielonej odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie godzi się wyjaśnić, że stosownie do brzmienia art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której podstawy zostały ujęte w art. 183 § 2 p.p.s.a., jak też podstawy odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania przed sądem wojewódzkim (art. 189 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie nie występują te przesłanki, zatem Naczelny Sąd Administracyjny był związany zarzutami skargi kasacyjnej. Natomiast tak rozpoznawana skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie, albowiem zaskarżony nią wyrok odpowiada prawu.

Przystępując do wyjaśnienia przesłanek nieuwzględnienia wniesionej skargi kasacyjnej przede wszystkim na wstępie należy zauważyć, iż w rozpoznawanej sprawie organy architektoniczno-budowlane zatwierdziły projekt budowlany i udzieliły pozwolenia na budowę w zakresie rozbudowy istniejącego obiektu handlowego na działce nr [...] obr. [...] m. [...] gm. [...]. Natomiast zarzuty skargi a aktualnie skargi kasacyjnej wobec zaskarżonej decyzji koncentrują się głównie na kwestii nie posiadania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane), wobec braku zgody skarżących - współwłaścicieli obiektu budowlanego na działce nr [...] - na przedmiotową przebudowę objętą kwestionowaną decyzją.

Nie jest sporne w realiach tej sprawy, iż planowana rozbudowa dotyczy budowy obiektu usługowego na działce nr [...], przylegającego bezpośrednio do budynku usługowego znajdującego się na dz. nr [...].

Z analizy zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów wynika, że nieruchomość na działce nr [...] stanowi współwłasność skarżących - 90% i inwestora - 10%.Takiego podziału nieruchomości dokonał Sąd Rejonowy w O. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2004 r., sygn. akt [...], znoszącym współwłasność nieruchomości. W przywołanym wyżej postanowieniu sąd powszechny orzekł również o prawie wyłącznej własności poszczególnych części budynku, przydzielając inwestorowi odrębny lokal użytkowy nr 2 na I kondygnacji (składający się z piwnicy i dobudówki), przylegający bezpośrednio do granicy działki nr [...].

Przedmiotowym projektem budowlanym objęto prace budowlane na działce nr [...], przy czym planowany budynek "styka" się z sąsiednim budynkiem na dz. nr [...] w płaszczyźnie ścian należących do lokalu nr 2, stanowiącego własność inwestora i tworzy z tym lokalem jedną funkcjonalną całość. Nie jest kwestionowane, iż z rysunków konstrukcyjnych wynika, iż strop projektowanego budynku oparty jest na podciągu osadzonym na projektowanych słupach, które posadowiono na nowym fundamencie, zaprojektowanym obok istniejącego (rys str. 71 i 72). Ściany i pokrycie budynku jedynie stykają się ze ścianą budynku istniejącego (rys. str. 49). Z rzutu parteru (str. 47) wynika, że budowana część stanowi funkcjonalną całość z istniejącymi pomieszczeniami lokalu nr 2 i nazwana została salą sprzedaży. Organ odwoławczy uznał zatem, a Sąd pierwszej instancji to zaaprobował, iż objęte pozwoleniem na budowę prace budowlane stanowią budowę obiektu na działce nr [...], funkcjonalnie powiązanego z lokalem nr 2, istniejącym na działce sąsiedniej. Jednakże prace te objęte przedmiotowym pozwoleniem na budowę, jak zaznaczono, nie dotyczą części wspólnych budynku usytuowanego na dz. nr [...].

Z przedstawionego projektu budowlanego wynika, co nie jest kwestionowane, na co zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji, iż zaplanowano także demontaż fragmentów ścian dla wykonania otworu drzwiowego, montaż nadproża, zamurowanie wybranych otworów okiennych i drzwiowych oraz demontaż wspornikowego zadaszenia elewacji frontowej nad działką nr [...], przy czym na te prace, jak zauważył Sąd pierwszej instancji, nie jest wymagana zgoda współwłaściciela nieruchomości sąsiedniej gdyż: wspornikowe zadaszenie elewacji frontowej znajduje się nad działką nr [...], zaś pozostałe prace dotyczą ściany zewnętrznej lokalu nr 2 od strony dz. nr [...], która nie jest ścianą nośną całego budynku, a stanowi ścianę zewnętrzną lokalu stanowiącego wyłączną własność inwestora.

Z powyższym twierdzeniem w pełni zgadza się Naczelny Sąd Administracyjny, albowiem wymienione powyżej elementy lokalu użytkowego nr 2 na działce nr [...] objęte planowanym demontażem i planowaną realizacją służą po zniesieniu współwłasności wyłącznie do użytku tego właśnie ww. lokalu użytkowego przynależnego inwestorowi.

Należy w tym miejscu zauważyć, iż skoro w budynku na działce [...] wyodrębnione są dwa samodzielne lokale użytkowe (1 i 2) a lokal nr 2 posiada dwie witryny i pięcioro drzwi (co potwierdzono na rozprawie przed WSA w Olsztynie), które służą wyłącznie lokalowi nr 2, to prace budowlane związane z demontażem czy przebudową tej zewnętrznej ściany na działce nr [...] od granicy z działką nr [...] nie wymagają w takiej sytuacji zgody ze strony skarżących na prowadzenie prac budowlanych. Przede wszystkim trafnie Sąd pierwszej instancji, potwierdzając brak potrzeby uzyskania zgody skarżących na prace budowlane w opisanym wyżej zakresie, właściwie powołał się na normę art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, która statuuje, że nieruchomość wspólną stanowi grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali. Zasadnie zatem wskazując na treść wyroku NSA z dnia 16 stycznia 2018 r., II OSK 1231/17, wyjaśniono, że objęte przebudową elementy budynku przynależne inwestorowi a wyżej wskazane nie stanowią części wspólnych budynku.

Stąd też prawidłowo Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko organów architektoniczno-budowlanych o niezasadności zgłoszonego zarzut w zakresie braku zgody skarżących, jako współwłaścicieli części wspólnych nieruchomości, na planowaną przez inwestora rozbudowę. Z kolei posadowienie na działce nr [...], do której skarżący nie mają żadnego tytułu prawnego, obiektu nazwanego przez inwestora salą sprzedaży nie wymagało także ich zgody. Zatem w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w opisanych wyżej okolicznościach niniejszej sprawy czyniony zarzut w skardze kasacyjnej naruszenia art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane dot. braku oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, nie może być uznany za usprawiedliwiony, gdyż normy tej nie naruszono w sposób opisany w skardze kasacyjnej. W sprawie tej oświadczenie takie zostało złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej i jest środkiem dowodowym mającym wykazać dysponowanie przez inwestora nieruchomością na cele budowlane.

Przede wszystkim jednak zarzut naruszenia ww. normy ustawy Prawo budowlane winien być podniesiony w ramach zarzutu naruszenia prawa materialnego (podobnie jak i naruszenia art. 3 ust. 7a ustawy Prawo budowlane), ale nie zostało to skutecznie uczynione przez skarżących w skardze kasacyjnej, a dodatkowo należało powiązać go z zarzutem naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., czego jednak skutecznie również nie uczyniono. Niemniej nie zmienia to wyżej wyrażonego poglądu o niezasadności tego zarzutu nawet powiązanego w skardze kasacyjnej z zarzutem naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 134 § 1 p.p.s.a. Bez wpływu na wynik niniejszego postępowania jest zarzut naruszenia art. 3 pkt 7a ustawy Prawo budowlane, odnoszący się do pojęcia przebudowy. Przebudowa następuje bowiem w części obiektu, który po zniesieniu współwłasności budynku na dz. [...] przypadł inwestorowi i nie dotyczy ona części wspólnych.

Przede wszystkim jednak należy podkreślić, iż sądowy podział budynku poprzez zniesienie współwłasności na dz. nr [...] skutkuje powstaniem nowych przedmiotów własności. Rzeczy wydzielone z większej rzeczy przypadają na wyłączną własność poszczególnym współwłaścicielom, a co za tym idzie wygasa przez to współwłasność macierzystej rzeczy wspólnej. Stąd też nie ma uzasadnionych podstaw do przyjęcia naruszenia w sprawie art. 199 k.c. dotyczącego potrzeby uzyskania zgody wszystkich współwłaścicieli w sytuacji, gdy dochodzi do rozporządzania rzeczą wspólną oraz do innych czynności, które przekraczają zakres zwykłego zarządu. W ustalonym w tej sprawie stanie faktycznym (prace nie dotyczą części wspólnych), w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, norma ta nie została naruszona.

Stąd też przebudowa dokonywana w opisywanym wyżej zakresie nie rodzi po stronie skarżących prawa do wyrażania zgody na planowane zamierzenie. Skarżący, jako strony przedmiotowego postępowania, mogą na ogólnych zasadach brać czynny udział w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym, składać odwołanie, jak też domagać się wydania decyzji zgodnej z prawem, ale nie mogą oczekiwać, że w realiach tej sprawy będą wyrażać zgodę na planowaną inwestycję.

Należy również informacyjnie w tym miejscu zaznaczyć, iż decyzję o pozwoleniu na budowę w tej sprawie poprzedziła decyzja Burmistrza D. z dnia [...] grudnia 2012 r. ustalająca warunki zabudowy dla rozbudowy istniejącego obiektu handlowego, planowanego na działce nr [...] przy ul [...] w [...], która przesądziła również sposób usytuowania planowanego obiektu przy granicy działki, na której znajduje się wyodrębniony lokal nr 2 przyznany w ramach sądowego zniesienie współwłasności inwestorowi.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można Sądowi pierwszej instancji skutecznie zarzucić naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że "Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną". Powyższy przepis określa zatem granice rozpoznania skargi przez sąd administracyjny pierwszej instancji, zaś granice danej sprawy wyznacza jej przedmiot wynikający z treści zaskarżonego działania organu administracji publicznej. Oznacza to, że o naruszeniu normy wynikającej z powyższego przepisu można byłoby mówić, gdyby sąd wykroczył poza granice sprawy, w której została wniesiona skarga, albo - mimo wynikającego z tego przepisu obowiązku - nie wyszedł poza zarzuty i wnioski skargi, np. nie zauważając naruszeń prawa, które nie były powołane przez skarżącego, a które Sąd pierwszej instancji zobowiązany był uwzględnić z urzędu. Sąd pierwszej instancji rozpoznając skargę niewątpliwie orzekał w granicach sprawy, oceniając postępowanie organów architektoniczno-budowlanych w zakresie przedmiotowego pozwolenia na budowę, a zatem nie orzekał w granicach (w znaczeniu podmiotowym i przedmiotowym) innej sprawy niż ta, w której została wniesiona skarga.

Dodatkowo należy wskazać, że w ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. nie można kwestionować dokonanej przez Sąd oceny ustalonego stanu faktycznego z punktu widzenia jego zgodności lub niezgodności z mającym zastosowanie w sprawie stanem prawnym, czy też prawidłowości dokonanej przez Sąd oceny działań organu administracji publicznej pod kątem zachowania przepisów procedur obowiązujących ten organ (por.m.in. wyroki NSA: z dnia 25 marca 2011 r., I FSK 1862/09; z dnia 11 kwietnia 2007 r., II OSK 610/06; z dnia 15 października 2015 r., I GSK 241/14). W ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. nie można kwestionować prawidłowości zajętego stanowiska prawnego i wyrażonych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku poglądów (por. wyrok NSA z dnia 2 lipca 2015 r., I OSK 450/15), ani prawidłowości oceny materiału dowodowego (por. wyrok NSA z dnia 21 października 2010 r., I GSK 264/09). W opisanych wyżej warunkach podnoszenie w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia przez Sąd przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. należało uznać za nieusprawiedliwione. Natomiast ze skargi kasacyjnej wynika, iż naruszenie ww. normy procedury sądowoadministracyjnej skarżący wiążą z nierozpoznaniem ich wszystkich zarzutów skargi. Zatem w istocie więc skarżący podnoszą w sposób domniemany zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., który to przepis określa niezbędne elementy uzasadnienia wyroku, jednakże taki zarzut nie został w skardze kasacyjnej postawiony. Niezależnie od tego jednak informacyjnie w tym zakresie należy wskazać, że Sąd administracyjny nie ma obowiązku odnosić się w uzasadnieniu wyroku do każdego twierdzenia strony zawartego w skardze i w pozostałych pismach procesowych. Obowiązkiem sądu jest bowiem odniesienie się do tych elementów, które są istotne z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy, aby nie czynić wywodu nadmiernie rozbudowanym, a przez to nieczytelnym - por. wyrok NSA z dnia 7 września 2017 r. II OSK 2904/16.

Przedstawione wyżej rozważania wskazują, iż Sąd pierwszej instancji, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, trafnie przyjął, iż skarga wniesiona w tej sprawie nie zasługiwała na uwzględnienie, stąd też prawidłowo zastosował konstrukcję prawną z art. 151 p.p.s.a., a to oddalenia wniesionej skargi. Skoro postępowanie w tej sprawie przed organami architektoniczno-budowlanymi przeprowadzone zostało zgodnie z regułami procedury administracyjnej, to nie można skutecznie zarzucić naruszenia tym organom obrazy art. 7 i 77 § 1 k.p.a. w zakresie niewyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w odniesieniu do braku zgody skarżących jako współwłaścicieli nieruchomości na wykonanie wskazywanych prac budowlanych, jak uczyniono to w skardze kasacyjnej. Nie było więc uzasadnionych podstaw do zastosowania w sprawie przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., skoro nie ujawniono innych naruszeń przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zatem sformułowany zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. nie zasługiwał na uwzględnienie.

Przedstawione zaś w motywach tego uzasadnienia stanowisko prowadzi do konkluzji, że zarzuty skargi kasacyjnej jako nieusprawiedliwione nie mogły odnieść zamierzonego skutku.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego zgodnie z wnioskami zawartymi w odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestników postępowania G.Z., K.D. oraz A.Z., gdyż brak było podstawy prawnej w przepisach p.p.s.a. do zasądzenia tych kosztów na rzecz uczestników postępowania.

Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tj. Dz.U. poz. 1842 ze zm.). Zgodnie z powołanym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. W ocenie NSA rozpoznanie sprawy było konieczne, gdyż postępowanie sądowe trwa już prawie 3 lata. Ograniczenia związane z epidemią COVID-19 są nadal utrzymywane. Przeprowadzanie w tych okolicznościach rozpraw zwiększyłoby zagrożenie dla osób biorących w nich udział. Jednocześnie ze względów technicznych nie można przeprowadzić wszystkich rozpraw na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. W tej szczególnej sytuacji rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym było w ocenie NSA rozsądnym kompromisem pomiędzy prawem stron do jawnego rozpoznania sprawy, a prawem do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 45 Konstytucji RP) oraz zasadą proporcjonalności, z której wynika możliwość ograniczenia konstytucyjnych praw z uwagi na konieczność ochrony zdrowia.

Z tych powodów orzeczono jak w sentencji.