Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 130/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-05-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6461 Wynalazki
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. art. 10, 26
journal: Dz.U. 1993 nr 26 poz 117
law: Ustawa.z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości - tekst jednolity
article: art. art. 255 ust. 4, 255 (8) ust. 1 pkt 8, 256 ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 49 poz 508
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2013 r. sprawy ze skargi Z. z siedzibą w W. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia wniosku o unieważnienie patentu na wynalazek pt. "sposób wytwarzania emblematu tekstylnego i emblemat tekstylny" nr [...] 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącego Z. z siedzibą w W. kwotę 1670,70 (jeden tysiąc sześćset siedemdziesiąt 70/100) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (organ) decyzją z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] po rozpoznaniu sprawy o unieważnienie patentu na wynalazek o nr [...] pt. "Sposób wytwarzania emblematu tekstylnego i emblemat tekstylny" udzielonego na rzecz M. T. (uprawniony, uczestnik), wszczętej na skutek wniosku o unieważnienie patentu złożonego przez Z. z siedzibą w W. (skarżący), działając na podstawie art. 10, art. 11 i art. 12 ust. 3 ustawy z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości (Dz. U. z 1993 r. Nr 26, poz. 117 ze zm., dalej jako "ustawa o wynalazczości) w związku z art. 315 ust. 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm.-dalej jako "p.w.p.") oraz art. 256 ust. 2 p.w.p., oddalił ww. wniosek, przyznał uczestnikowi od skarżącego kwotę w wysokości 1600 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, przyznał A. J. od skarżącego kwotę 260 złotych tytułem zwrotu kosztów przejazdu oraz utraconych zarobków.

Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Wnioskiem z dnia [...] maja 2010 r. Z. z siedzibą w W. – W. w B. (skarżący w niniejszej sprawie), działając na podstawie art. 89 ust. 1 w związku z art. 315 ust. 3 p.w.p., wystąpił do Urzędu Patentowego RP działającego w trybie postępowania spornego o unieważnienie patentu o nr [...] na wynalazek pt: "Sposób wykonania emblematu tekstylnego i emblemat tekstylny" udzielonego na rzecz M. T. uzasadniając, że wynalazek w dniu zgłoszenia do opatentowania nie spełniał przesłanek z art. 10 i art. 11 oraz art. 12 ust. 3 ustawy o wynalazczości. Skarżący uzasadnił swój interes prawny wystąpieniem uprawionego przeciwko niemu z pozwem cywilnym o naruszenie praw ze spornego patentu. Stwierdził, że wszystkie czynności składające się na sposób wykonania emblematu tekstylnego według opatentowanego wynalazku nr [...] były powszechnie znane przed datą zgłoszenia tego wynalazku do opatentowania, tj. przed dniem [...] lipca 2000 r., a ich rezultat wynikał w sposób oczywisty ze znanego stanu techniki i był w pełni przewidywalny dla przeciętnego znawcy z dziedziny hafciarstwa. Ponadto skarżący wskazał, że znane też były maszyny hafciarskie do haftu komputerowego z przystawkami do termicznego odcinania naddatku materiału włókienniczego oraz, że przed datą ogłoszenia przedmiotowego wynalazku, nabywał od uprawnionego emblematy o równych niepostrzępionych krawędziach.

Skarżący w celu dowiedzenia określonych powyżej zarzutów wskazał na dowody z zeznań świadków oraz materiały złożone do akt sprawy [...] przez firmę H. Sp. z o.o. z siedzibą w W. jako załączniki do sprzeciwu wobec decyzji Urzędu Patentowego RP o udzieleniu patentu.

Uprawniony z patentu pismem z dnia [...] marca 2011 r. wystąpił o oddalenie wniosku o unieważnienie uznając go za bezzasadny i nie dotyczący istoty wynalazku i zakresu ochrony, tj. nowego sposobu wykonania fazy wykończeniowej emblematu, który to sposób pozwala uzyskać emblemat o nowej jakości.

Na rozprawie w dniu [...] maja 2011 r., skarżący, podtrzymując swoje wcześniejsze stanowisko w sprawie złożył pismo procesowe wraz z materiałami dowodowymi oraz wystąpił z wnioskiem o dopuszczenie dowodu z zeznań świadków. Z uwagi na powyższe, uprawniony wystąpił o odroczenie rozprawy w celu zapoznania się z nowymi materiałami.

Urząd Patentowy, przychylając się do wniosku uprawnionego, postanowił rozprawę odroczyć oraz dopuścić dowód z zeznań świadka w osobie M. P. na okoliczność, że emblematy według spornego wynalazku były oferowane do sprzedaży i sprzedawane skarżącemu przed datą zgłoszenia spornego wynalazku do ochrony oraz dowód z zeznań świadka w osobie A. J. na okoliczność wykorzystania sposobów wytwarzania emblematów przy użyciu maszyn hafciarskich z wykorzystaniem programów komputerowych, wypalania otworów w tkaninach i dzianinach z naniesionym haftem, wycinania oraz obróbki metodami termicznymi.

Ponadto zobowiązano strony do przedłożenia do akt sprawy wszystkich materiałów dowodowych mających znaczenie w zakresie jej rozstrzygnięcia.

Skarżący nadesłał przy piśmie procesowym z dnia [...] czerwca 2011 r. jako materiały dowodowe następujące załączniki, a mianowicie:

- 41 faktur na emblematy z 1998 r.,

- wykaz programów komputerowych z lat 1994-1999 spółki H.,

- postanowienie KM Policji w S. o postawieniu zarzutu prezesowi spółki H., że produkował i sprzedawał wyroby naruszające prawa z patentu nr [...],

- oświadczenia przedsiębiorstwa [...] o dostępności na rynku maszyn hafciarskich japońskiej firmy T.,

- oświadczenia pracownic firmy H. o sposobie wykonywania emblematów w tej firmie

- dokumentację prawną dotyczącą haftowanych emblematów z firmy H.,

- dokumentację techniczną na wykonanie emblematu,

- dokumentację z warunkami technicznymi do produkcji emblematów.

Dodatkowo przy piśmie procesowym z dnia [...] września 2011 r. skarżący dostał kolejne dwa załączniki jako dowody w sprawie, tj.:

- pismo z firmy [...] o dostępności na rynku automatu hafciarskiego firmy T.,

- pisma - prospektu firmy T.

W odpowiedzi na powyższe uprawniony wystąpił o oddalenie tych dowodów wskazując między innymi, że oświadczenia pracownic są sprzeczne z informacją firmy H. o sposobie produkcji przesłaną do Urzędu Patentowego RP przy piśmie z dnia [...] czerwca 2002 r., a z pozostałej dokumentacji wynika, że emblemat jest obszywany po wycięciu, a według patentu najpierw obszywany, a potem dopiero wycinany. Dodatkowo uprawniony wskazał, że zakres ochrony spornego patentu dotyczy końcowego etapu produkcji emblematu, który jest nowy, podczas gdy skarżący występuje przeciw całemu procesowi, a właściwie tylko przeciw znanym etapom czy elementom procesu.

Na rozprawie w dniu [...] maja 2012 r. Kolegium wysłuchało zeznań świadków oraz odebrało od uprawnionego oświadczenie, zgodnie z którym sposób produkcji emblematu według spornego patentu nie był mu znany ze stanu techniki, postanowiło postępowanie zakończyć, a ogłoszenie decyzji odroczyć do dnia [...] maja 2012 r. z uwagi na konieczność przeanalizowania całego materiału dowodowego.

Urząd Patentowy po rozpatrzeniu wszystkich materiałów dowodowych zgromadzonych w niniejszej sprawie, wysłuchaniu stron i ustaleniu stanu faktycznego, wydało wskazaną na wstępie decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że stosownie do przepisu art. 89 ust. 1 p.w.p., patent może być unieważniony na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny. W myśl art. 255 ust. 1 pkt 1 p.w.p. sprawy o unieważnienie patentu rozpatruje Urząd Patentowy RP w trybie postępowania spornego. Natomiast zgodnie z art. 315 ust. 3 p.w.p. ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu ocenia się według przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia wynalazku. Jak podał organ, w niniejszej sprawie wynalazek pt. "Sposób wytwarzania emblematu tekstylnego i emblemat tekstylny " nr [...] został zgłoszony do Urzędu Patentowego RP w dniu [...] lipca 2000 r., tj. w okresie obowiązywania cytowanej wcześniej ustawy z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości. Z tego powodu przepisy tej ustawy stanowiły dla organu podstawę oceny ustawowych warunków wymaganych do uzyskania ochrony na ww. wynalazek.

Organ, w oparciu o zgromadzone w sprawie materiały dowodowe wskazujące, że uprawniony wystąpił z zarzutami o naruszenie praw z patentu wobec skarżącego, uznał, że skarżący posiada interes prawny w zakresie wystąpienia o unieważnienie spornego patentu.

W ocenie organu, skarżący nie przedstawił żadnego dowodu, że ww. patent nie spełniał przesłanek art. 10 i art. 11 ustawy o wynalazczości w dniu zgłoszenia do opatentowania.

Zdaniem organu, istota wynalazku spornego patentu i zakres ochrony według pierwszego zastrzeżenia dotyczą obszycia ściegiem hafciarskim konturu kształtu emblematu i wycięciu tego emblematu z materiału, na którym został wykonany, natomiast cały złożony materiał dowodowy dotyczy wykonywania wzoru będącego przedmiotem emblematu. Emblemat według przedłożonych dowodów, w tym dokumentacji stanowiącej załącznik do pisma skarżącego z dnia [...] czerwca 2011 r., protokołu z zeznań świadka A. J., przed datą zgłoszenia spornego patentu wykonywany był przez naniesienie na materiał wzoru haftu będącego przedmiotem emblematu następnie wycięcie emblematu z materiału i obszycie krawędzi emblematu overlokiem. Stosowano również przed wycięciem, jak zeznał świadek, wykonywanie na hafciarce zasymulowanego obszycia i później właściwego obszycia overlokiem. Jak podał organ, uprawniony sposobem przedstawionym w spornym patencie zmienił tę technologię, nie stosował obszycia overlokiem tylko przed wycięciem naniesionego na materiał w znany sposób wzoru obszywał emblemat na tym samym urządzeniu ściegiem hafciarskim i dopiero wycinał z materiału. Zdaniem organu, zastosowanie obszycia emblematu ściegiem hafciarskim zamiast overlokiem dawało produkt lepszej jakości o brzegach niepogrubionych i niepostrzępionych, co potwierdziła w swoich zeznaniach świadek M. P., która przyznając, że wprawdzie nie zna technologii stosowanej przez uprawnionego, ale emblematy dostarczane początkowo przez niego były postrzępione, a później dostarczane wykończone ściegiem hafciarskim były gładkie.

Jak wskazał organ, nie mają znaczenia dowodowego w sprawie w aspekcie zarzutów wskazanych przez skarżącego faktury ze sprzedaży emblematów, gdyż nie wynika z nich jaką technologią emblematy te zostały wykonane. Także bez znaczenia w tym zakresie są przedstawione programy komputerowe haftowania oraz prospekty firmy T. o dostępnych urządzeniach do haftowania, gdyż ani program haftowania ani urządzenie nie są przedmiotem istoty wynalazku i ochrony spornego patentu. Nie stanowią również w powyższym kontekście dowodu w sprawie oświadczenia pracownic firmy H. o sposobie wykonywania emblematu w tej firmie, ponieważ są one niewiarygodne jako sprzeczne z oświadczeniem przedstawiciela tej firmy P. T., który w piśmie do organu z dnia [...] czerwca 2002 r. wskazał, że cięcia tkanin rozgrzanym ostrzem w firmie H. nie wykonywano, świadczenie to podważa również zeznanie złożone na rozprawie przez świadka A. J., który zeznał, że przed rokiem 2000, tj. datą zgłoszenia spornego patentu do opatentowania na hafciarce można było jedynie wykonać zasymulowane obszycie, po którym po wycięciu emblematu następowało właściwe obszycie overlokiem.

Zdaniem organu, z treści opisu spornego patentu i zastrzeżeń patentowych oraz porównania cech wynalazku ze stanem techniki w zestawieniu załączonym do pisma uprawnionego z dnia [...] kwietnia 2012 r. wynika, że według spornego patentu wykonywano emblemat na jednym urządzeniu, a przed datą zgłoszenia projektu do opatentowania konieczne było zastosowanie kilku urządzeń. Uwzględniając powyższe Urząd Patentowy uznał, że zgromadzone w rozpatrywanej sprawie materiały dowodowe nie uzasadniają słuszności postawionych przez skarżącego zarzutów.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący zarzucił decyzji Urzędu Patentowego RP z dnia [...] maja 2012 r. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 10, art. 11 i art. 12 pkt 3 ustawy o wynalazczości w związku z art. 315 ust. 3 p.w.p., przez niewłaściwe ich zastosowanie.

Nadto zarzucił naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie:

- art. 78 i art. 123 k.p.a. w związku z art. 256 ust. 1 p.w.p. przez ich niezastosowanie, polegające na braku wydania przez organ rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosków dowodowych zgłoszonych przez skarżącego w piśmie z dnia [...] czerwca 2012 r. o dopuszczenie dowodu z zeznań świadka P. T. oraz dowodu z opinii biegłego z dziedziny hafciarstwa - co miało istotny wpływ na wynik sprawy,

- art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, polegające na:

a) braku wyczerpującego i dokładnego zbadania stanu faktycznego sprawy,

b) braku wyczerpującego zbadania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego,

c) pominięciu szeregu istotnych dowodów, okoliczności oraz argumentów podnoszonych przez skarżącego, mających wpływ na rozstrzygnięcia sprawy,

d) dokonaniu oceny udowodnienia lub braku udowodnienia szeregu okoliczności nie na podstawie całokształtu materiału dowodowego, lecz jego wybiórczo wybranych fragmentów,

e) braku przeprowadzenia analizy oraz oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie w zakresie podniesionych przez skarżącego zarzutów: wynikania w sposób oczywisty ze stanu techniki rozwiązania polegającego na sposobie wytwarzania emblematu tekstylnego, określonego w zastrzeżeniach 1 i 2, braku nowości oraz wynikania w sposób oczywisty ze stanu techniki rozwiązania w postaci emblematu tekstylnego, określonego w zastrzeżeniu 3, sprzeczności korzystania z wynalazku - w zakresie sposobu (zastrzeżenia 1 i 2) oraz wytworu/ emblematu (zastrzeżenie 3) - z obowiązującym prawem lub porządkiem publicznym, co miało istotny wpływ na wynik sprawy,

f) błędach w ustaleniach faktycznych, mających istotny wpływ na wynik sprawy, polegających w szczególności na przyjęciu, że skarżący nie przedstawił żadnego dowodu, że patent nr [...] nie spełniał przesłanek określonych w art. 10 i art. 11 ustawy o wynalazczości w dniu zgłoszenia do opatentowania, podczas, gdy wniosek odmienny wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego, oraz że cały złożony przez skarżącego materiał dowodowy dotyczy wykonywania wzoru będącego przedmiotem emblematu, podczas gdy skarżący przedstawił szereg dowodów dotyczących obszycia ściegiem hafciarskim konturu kształtu emblematu i wycięcia tego emblematu z materiału, na którym został wykonany.

Skarżący wskazał również na naruszenie art. 8, art. 11, art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a., polegające na braku prawidłowego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji przez pominięcie wskazania przez Urząd Patentowy szeregu dowodów zgłaszanych przez strony, w zakresie dania im wiary lub odmowy dania im wiary, w całości lub w części oraz podania przyczyn takiego uznania, co podważa zaufanie do działania organu, wskazując na pełną dowolność w wydawaniu decyzji przez organ w oderwaniu od zebranego w sprawie materiału dowodowego, oraz polegające na braku odniesienia się w decyzji przez organ do wszystkich zarzutów podnoszonych we wniosku przez skarżącego, tj. naruszenia art. 10, art. 11 oraz art. 12 pkt 3 ustawy o wynalazczości - brak nowości, wynikanie w sposób oczywisty ze stanu techniki, sprzeczność korzystania z wynalazku z obowiązującym prawem lub porządkiem publicznym - w odniesieniu do obu kategorii wynalazku, tj. sposobu oraz wytworu (emblematu), co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Przy tak postawionych zarzutach skarżący wniósł o uchylenie powyższej decyzji w całości.

Zdaniem skarżącego, wprawdzie zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 10, art. 11 i art. 12 pkt 3 ustawy o wynalazczości w związku z art. 315 ust. 3 p.w.p., to jednak brak w jej uzasadnieniu śladu, aby organ rozpatrzył i ustosunkował się do wszystkich, podnoszonych przez skarżącego zarzutów, sprowadzających się do braku wykazania nowości, wynikania w sposób oczywisty ze stanu techniki, sprzeczności korzystania z wynalazku z obowiązującym prawem lub porządkiem publicznym - w odniesieniu do obu kategorii wynalazku, tj. sposobu oraz wytworu (emblematu), objętych spornym patentem.

Jak podał skarżący, organ administracji rozważał jedynie zarzut braku nowości rozwiązania według wynalazku w zakresie sposobu wytwarzania emblematu tekstylnego i uznał, że sposób opisany w zastrzeżeniach patentowych 1 i 2 nie był znany przed datą zgłoszenia wynalazku, jest zatem nowy. Brak jest natomiast rozważań w zakresie nowości samego emblematu, który jak wynika z szeregu zgromadzonych dowodów, wytworzony sposobem według patentu nr [...], znajdował się w obrocie przed datą zgłoszenia wynalazku do ochrony. Również w uzasadnieniu nie ma stanowiska organu w zakresie rozstrzygnięcia kwestii, czy wynalazek (w zakresie sposobu i wytworu) wynika w sposób oczywisty ze stanu techniki, czy też nie wynika. Brak jest również jakichkolwiek rozważań w zakresie zarzutu udzielenia patentu z naruszeniem art. 12 pkt. 3 ustawy o wynalazczości.

Pozostałą argumentacją skargi skarżący skoncentrował wokół zeznań świadków i zarzucił organowi ich niewłaściwe zinterpretowanie w sytuacji, gdy miały one, w jego ocenie, istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co, następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

W myśl art. 315 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności

przemysłowej (Dz. U. Nr 49 poz. 508) do praw m.in. w zakresie wynalazków istniejących w dniu wejścia w życie tej ustawy (22 sierpnia 2001 r.) stosuje się przepisy dotychczasowe, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej.

Powyższy wynalazek został zgłoszony do opatentowania w dniu [...] lipca

2000 r. W związku z tym ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu ocenia się według przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia wynalazku. Tak więc w powyższym przypadku do rozstrzygnięcia sprawy będą miały zastosowanie przepisy ustawy z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości (Dz. U. z 1993 r. Nr 26 poz. 117 ze zm.).

Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest decyzja Urzędu Patentowego RP z dnia [...] maja 2012 r. w przedmiocie unieważnienia patentu na wynalazek o nr [...] pt. "sposób wytwarzania emblematu tekstylnego emblemat tekstylny".

Wniosek o unieważnienie powyższego patentu złożył Z. z siedzibą w W. (wnioskodawca) uzasadniając swój interes prawny w żądaniu unieważnienia patentu, wystąpieniem uprawnionego z patentu przeciwko wnioskodawcy – osobom działającym na jego rzecz z zawiadomieniem o popełnieniu przestępstwa polegającego na naruszeniu praw uprawnionego do patentu. Uprawniony wstąpił również przeciwko wnioskodawcy z pozwem cywilnym o naruszenie patentu.

Skoro uprawniony wystąpił z zarzutami o naruszenie prawa z patentu

nr [...] wobec wnioskodawcy to uznać należy, iż wnioskodawca posiada interes prawny w zakresie wystąpienia o unieważnienie patentu.

Sprawę w trybie postępowania spornego organ z mocy art. 255 ust. 4 p.w.p. rozstrzyga w granicach wniosków i jest związany podstawą wskazaną przez wnioskodawcę. Unieważnienie patentu służy skorygowaniu błędu popełnionego przy jego udzielaniu, polegającego na przyznaniu prawa, mimo braku ustawowych warunków jego udzielenia.

Skarżący wskazał, że przedmiotowe rozwiązanie nie spełnia przesłanek z art. 10, 11 oraz 12 ust. 2 ustawy o wynalazczości.

Zgodnie z art. 10 ustawy o wynalazczości przedmiotem wynalazku, który podlega opatentowaniu, może być tylko nowe rozwiązanie o charakterze technicznym, nie wynikające w sposób oczywisty ze stanu techniki i mogące nadawać się do stosowania. Tak więc, aby dane rozwiązanie o charakterze technicznym mogło zostać opatentowane musi spełniać trzy kryteria tzw. zdolności patentowej:

1. nowość,

2. nieoczywistość - rozwiązanie nie wynika w sposób oczywisty ze stanu techniki,

3. stosowalność - rozwiązanie nadaje się do stosowania.

Z nowością mamy do czynienia wtedy, gdy dane rozwiązanie nie było wcześniej udostępnione do wiadomości powszechnej w sposób ujawniający dla znawcy przedmiotu dostateczne dane do jego stosowania, w szczególności przez publikacje, jawne stosowanie lub prezentację na wystawie publicznej.

Z nieoczywistością mamy do czynienia wtedy gdy dane rozwiązanie nie wynika w sposób oczywisty ze stanu techniki, przez który należy rozumieć wszystko co zostało ujawnione przed datą, wg której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania patentu.

Przyjmuje się, że rozwiązanie może nadawać się do stosowania jeżeli jest rozwiązaniem zupełnym tzn. pozwalającym na osiągnięcie rezultatu bez potrzeby dokonywania rozwiązań dodatkowych, przekraczających zwyczajne zabiegi adaptacyjne. Braki w tym zakresie mogą wynikać bądź z wad dokumentacji, bądź z niedopracowania samego projektu. W pierwszym przypadku mówi się o potrzebie należytego ujawnienia wynalazku, bez czego patent nie może być udzielony (art. 26 prawa wynalazczego).

Przepis art. 10 cytowanej ustawy o wynalazczości stanowi, że wynalazek podlegający opatentowaniu musi spełniać wszystkie wymienione w nim wymogi, łącznie, tzn. być nowym rozwiązaniem o charakterze technicznym, nie wynikającym ze stanu techniki w sposób oczywisty i mogący nadawać się do stosowania. Zatem wynalazek, który nie spełnia, przynajmniej jednego wymogu określonego w art. 10 ustawy o wynalazczości nie może być opatentowany.

W ocenie organu skarżący nie przedstawił żadnych dowodów świadczących o naruszeniu art. 10 i 11 prawa wynalazczego.

Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie z powyższym twierdzeniem nie sposób się zgodzić. Co prawda skarżący (wnioskodawca) nie przeciwstawił we wniosku o unieważnienie patentu [...] z dnia [...] maja

2010 r. przedmiotowemu rozwiązaniu innego patentu jednak wskazał, że wszystkie czynności składające się na sposób wykonania emblematu tekstylnego według opatentowanego wynalazku [...] były powszechnie znane ze stanu techniki przed datą zgłoszenia tego wynalazku do opatentowania tj. przed dniem [...] lipca

2000 r., a ich rezultat wynikał w sposób oczywisty ze znanego stanu techniki i był w pełni przewidywalny dla przeciętnego znawcy z dziedziny hafciarstwa.

Ponadto skarżący wskazał, że przed datą zgłoszenia przedmiotowego wynalazku do opatentowania na rynku światowym i polskim firmy z Japonii i Chin oraz USA oferowały maszyny hafciarskie do haftu komputerowego z przystawkami do termicznego, najczęściej laserowego, odcinania naddatków materiału włókienniczego.

Skarżący powołał się też we wniosku na pismo z dnia [...] marca 2002 r. zawierające uwagi świadczące o istnieniu przeszkód do udzielenia patentu na przedmiotowy wynalazek. W ww. piśmie wskazano, iż zgłoszone do ochrony rozwiązanie w całości mieści się w stanie techniki, zaś w zakresie dowodów na poparcie powyższego twierdzenia powołano się na cytat z książki pt. "Haftowanie" autora Melino Coss, Wydawnictwo "Świat książki" Warszawa 1997 r., str. 183 - "Haftujemy kształt brzegu na tkaninie a następnie odcinamy niepotrzebny materiał" - oraz powszechną znajomość sposobu haftowania materiału włókienniczego napiętego na ramę do haftowania, jak również na to, że na maszynie hafciarskiej materiał napięty na ramę przemieszcza się względem igły głowicy tej maszyny wzdłuż linii zadanej programem komputerowym.

Do powyższych twierdzeń skarżącego zawartych we wniosku o unieważnienie patentu Urząd nie ustosunkował się w ogóle lub w stopniu niewystarczającym, jest to o tyle istotne, iż powyższe twierdzenia skarżącego mogą świadczyć o braku nowości i oczywistości przedmiotowego patentu.

W ocenie Sądu ustalenie kryterium oczywistości, czy też nieoczywistości rozwiązania to skomplikowany proces obejmujący kilka etapów. Są to: określenie właściwego stanu techniki, zidentyfikowanie cech zgłoszonego wynalazku, przyjęcie właściwego miernika oceny oraz wyznaczenie progu oczekiwanego postępu. W świetle podniesionych we wniosku zarzutów żadna z tych okoliczności nie została objęta rozważaniami zawartymi w uzasadnieniu decyzji.

Uzasadniając zaskarżoną decyzję organ skoncentrował się jedynie na wybiórczej ocenie zeznań świadków, pomijając całkowicie kwestie oczywistości wynalazku.

Wynalazkiem jest rozwiązanie problemu przy posłużeniu się zdatnymi do opanowania siłami przyrody dla osiągnięcia przyczynowo przewidywalnego rezultatu leżącego poza sferą intelektualnego oddziaływania człowieka. Technika jest sferą działalności człowieka, której bazą teoretyczną są stosowane nauki przyrodnicze wymagające weryfikacji eksperymentalnej. Poza sferą techniki pozostają obszary działalności ludzkiej, których bazą teoretyczną są takie nauki jak matematyka, lingwistyka, programowanie wymagające wyłącznie weryfikacji logicznej. Dla oceny rozwiązania należy rozłożyć je na elementy składowe wśród których są zarówno elementy techniczne jak i nietechniczne. Rozwiązanie jest patentowalnym wynalazkiem o ile w obszarze technicznym jest przynajmniej jeden nowy nieoczywisty element. Jeśli wkład wynalazczy leży wyłącznie w obszarze nietechnicznym rozwiązanie należy uznać za niepatentowalne.

Samo stwierdzenie, że dane rozwiązanie nie zostało wcześniej udostępnione do wiadomości powszechnej nie uzasadnia jeszcze uznania jego oryginalności za wystarczającą do udzielania patentu. Od nowego rozwiązania wymaga się bowiem aby nie wynikało ono w sposób oczywisty ze stanu techniki, przez który należy rozumieć wszystko co zostało ujawnione przed datą, wg której oznacza się pierwszeństwo do udzielenia patentu.

W niniejszej sprawie skarżący cały czas podtrzymuje, że wszystkie elementy kwestionowanego patentu wynikają ze stanu techniki.

Wobec powyższego, w ocenie składu orzekającego, w tej sprawie, organ winien ocenić, czy dla znawcy posiadającego przeciętną wiedzę z dziedziny hafciarstwa przedmiotowy patent wynika w sposób oczywisty ze stanu techniki, czego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zabrakło. Organ winien ponadto rozważyć w kontekście zarzutów wniosku o unieważnienie patentu, czy przypadkiem w tej sprawie nie zachodzi, na co zwraca uwagę skarżący zwyczajne połączenie kilku znanych rozwiązań tzw. agregat, bądź nawet rozwiązanie dokonane przez proste skojarzenie takich kilku znanych rozwiązań.

Stwierdzić zatem należy, że na etapie procedowania UP dopuścił się naruszeń przepisów postępowania 7, 77, 107 k.p.a., które to naruszenie - zdaniem Sądu - mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania, gdyż nie wyjaśnił stanu faktycznego sprawy.

Kontrola zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem możliwa jest wyłącznie w warunkach wyczerpujących ustaleń faktycznoprawnych dokonanych przez organ. Warunki te są spełnione tylko w sytuacji przestrzegania zasad postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 256 ust. 1 p.w.p., do postępowania spornego przed UP, w tym do postępowania o unieważnienie patentu, w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy k.p.a. Takie unormowanie pociąga za sobą wiele doniosłych konsekwencji prawnych. Przede wszystkim obliguje UP do stosowania w postępowaniu spornym ogólnych zasad postępowania administracyjnego określonych w art. 6 i następnych k.p.a., w tym zwłaszcza zasady prawdy materialnej, wyrażonej w art. 7 k.p.a. Aczkolwiek w postępowaniu o unieważnienie patentu (spornym) organ rozstrzyga spór między stronami na zasadzie kontradyktoryjności procesu, przy czym w myśl art. 255 ust. 4 p.w.p. zakres żądania (granice wniosku) i wskazana podstawa prawna wyznaczają zakres sprawy (co oznacza, że organ nie może badać sprawy pod kątem innej podstawy unieważnienia niż podana przez stronę), jednak kontradyktoryjność ta, skutkiem obowiązku stosowania w tym postępowaniu odpowiednio przepisów k.p.a., nie zmienia ogólnej zasady, że wydając decyzję w sprawie, UP związany jest rygorami procedury administracyjnej określającej obowiązki organu w zakresie prowadzenia postępowania i orzekania. W rezultacie obowiązany jest do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i jej załatwienia, zgodnie z art. 7 k.p.a. Żeby sprostać temu zadaniu musi w sposób wyczerpujący zebrać oraz rozpatrzyć cały materiał dowodowy i na jego podstawie ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona, do czego z kolei zobowiązują art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Materiał dowodowy zebrany w sprawie powinien być kompletny, tj. dotyczyć wszystkich okoliczności faktycznych, które mają znaczenie dla jej rozstrzygnięcia i powinien zostać zebrany zgodnie z prawem (art. 75 § 1 k.p.a.). Oznacza to obowiązek m.in. przeprowadzenia w razie potrzeby, z urzędu dowodów służących ustaleniu stanu faktycznego i zgodnie z wymogami procedury. Z kolei rozpatrzenie całego materiału dowodowego oznacza konieczność ustosunkowania się przez organ do wszystkich dowodów zebranych w sprawie i ich analizy.

Stosownie do tych reguł organ, w granicach wniosku inicjującego postępowanie sporne i wskazanej w nim podstawy prawnej żądania, obowiązany jest wykazać niezbędną aktywność obliczoną na pełne wyjaśnienie sprawy w tym zakresie. W uwarunkowaniach faktycznoprawnych rozpatrywanej sprawy, organ uznał, że wskazany przez wnioskodawcę materiał dowodowy na uzasadnienie wniosku, w świetle stanowiska zajętego w odpowiedzi na wniosek przez uprawnionego oraz wyników wskazanej na wstępie rozprawy, wystarcza do załatwienia wniosku. Organ winien ten materiał poddać gruntownej analizie i ocenić. Jest to niezbędne minimum procedowania w tej sprawie. Należy przy tym zauważyć, że postępowanie w przedmiocie unieważnienia patentu trwało niespełna półtora roku i w tym czasie strony złożyły wiele oświadczeń, zostało przeprowadzone postępowanie dowodowe. Samo odnotowanie w uzasadnieniu decyzji stanowisk stron, przeprowadzonych dowodów nie czyni temu zadość. Jest to o tyle istotne, że strony przedstawiały własną ocenę twierdzeń przeciwnika, prezentowały swoje racje w różnych stadiach tego postępowania.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreślane jest znaczenie prawne rozważenia całego materiału dowodowego. Organ rozpatrując materiał dowodowy nie może pominąć jakiegokolwiek przeprowadzonego dowodu, może natomiast zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, odmówić dowodom wiarygodności. Jednak wówczas obowiązany jest wskazać przyczynę takiego stanowiska. Tylko taki sposób wskazania motywów rozstrzygnięcia umożliwia sądom kontrolę prawidłowości przeprowadzonego postępowania i jego wyniku w postaci decyzji. Zatem ocenie sądu nie podlega tylko osnowa decyzji, ale jej całość, łącznie z uzasadnieniem faktycznym i prawnym (wyrok NSA z dnia 15 listopada 2001 r., sygn. akt I SA/Gd-668/98). Wobec tego uzasadnienie, którego treść nie pozwala na poznanie motywów, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy, skutkuje wadliwością uzasadniającą uchylenie decyzji z tego powodu, że nie poddaje się ona kontroli i ocena jej legalności nie jest możliwa (wyrok NSA z dnia 28 października 1998 r., sygn. I SA/Gd 1651/96). Decyzja, która nie zawiera powyższych elementów narusza art. 2558 ust. 1 pkt 8 p.w.p.

Rolą sądu administracyjnego jest kontrola decyzji administracyjnych pod względem zgodności z prawem, a nie samodzielne rozstrzyganie spraw na etapie postępowania w Urzędzie Patentowym i wyprowadzanie własnych wniosków z materiału dowodowego.

Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdza, że UP nie rozważył dokładnie stanu faktycznego sprawy oraz argumentów podnoszonych przez wnioskodawcę i uprawnionego, a także nie zebrał w prawidłowy sposób materiału dowodowego, po czym nie ocenił należycie zgromadzonego materiału, naruszając tym samym przepisy art. 7, 77 i 80 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p. W konsekwencji organ nie uzasadnił wydanego rozstrzygnięcia, zgodnie z art. 2558 ust. 1 pkt 8 p.w.p. i art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Stwierdzone uchybienia organu w sprawie uzasadniają zarzut naruszenia przez organ powołanych przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W tym stanie rzeczy Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie odnośnie wykonalności decyzji zostało wydane w myśl art. 152 p.p.s.a., natomiast o kosztach Sąd orzekł na mocy art. 200 p.p.s.a.

Rozpatrując ponownie sprawę organ rozpatrzył cały materiał dowodowy w sposób kompleksowy, a ponadto ustosunkowuje się do twierdzeń skarżącego zawartych we wniosku [...] maja 2010 r. o unieważnienie patentu nr [...].