Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 891/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2009-12-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 33 zd. 1, art. 60 ust. 1 i 6, art. 160 ust. 1, art. 189 ust. 2, art. 190 ust. 2 pkt 2, art. 207 ust. 1,
journal: Dz.U. 2005 nr 164 poz 1365
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym
article: art. 24 § 3, art. 61 § 4, art. 110.
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Hanna Raszkowska Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Protokolant Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi P. B. na decyzję Rektora Uniwersytetu z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie skreślenia z listy studentów kierunku filozofia - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia "[...]" Dziekan Wydziału Humanistycznego Uniwersytetu skreślił P.B. z listy studentów I roku studiów stacjonarnych kierunku filozofia. Podano, że student nie uczestniczy w obowiązkowych zajęciach dydaktycznych.

Na skutek złożonego odwołania Rektor Uniwersytetu decyzją z "[...]", na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, uchylił decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W motywach uzasadnienia stwierdzono, że w postępowaniu przed organami uczelni w indywidualnych sprawach studentów stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, dlatego należy poinformować stronę o wszczęciu postępowania prowadzonego z urzędu oraz zapewnić stronie możliwość czynnego w niej udziału stosownie do art. 10 § 1 Kpa. Nadto organ I instancji nie wskazał przepisu ustawy o szkolnictwie wyższym, z którego wynikałby nakaz skreślenia z listy studentów. Wobec stwierdzonych uchybień natury procesowej uchylono decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania celem wyeliminowania stwierdzonych uchybień prawa.

Na to rozstrzygnięcie P.B. złożył skargę do sądu administracyjnego. Wobec późniejszego cofnięcia skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie postanowieniem z 18 maja 2009r. (sygn. akt II SA/Ol 426/09) umorzył postępowanie sądowe w tej sprawie.

Postanowieniem z 9 marca 2009r. Nr "[...]" Dziekan Wydziału Humanistycznego Uniwersytetu zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie skreślenia P.B. z listy studentów Wydziału Humanistycznego, kierunek filozofia, rok akademicki 2008/2009. Organ zawiadomił, że studentowi przysługuje prawo wypowiedzenia się co do zebranych dowodów oraz zgłoszenia żądań.

Strona wystąpiła z wnioskiem o zawieszenie postępowania, który postanowieniem Dziekana Wydziału Humanistycznego Uniwersytetu z 11 maja 2009r. rozpoznany został odmownie, gdyż nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 97 § 1 Kpa., zaś zgodnie z art. 98 § 1 Kpa nie można zawiesić na wniosek strony postępowania wszczętego z urzędu.

Na to postanowienie strona złożyła zażalenie, które nie zostało podpisane, wobec czego pismem z 9 czerwca 2009r. wezwano stronę do usunięcia braku pisma poprzez jego podpisanie z pouczeniem, iż nieusunięcie braku w 7-dniowym terminie spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania.

Decyzją z dnia "[...]" nr "[...]" Dziekan Wydziału Humanistycznego Uniwersytetu, na art. 104 Kpa, w zw. z art. 190 ust. 2 pkt 2 i art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005r. Prawo o szkolnictwie wyższym oraz § 25 statutu Uniwersytetu, skreślił P.B. z listy studentów Wydziału Humanistycznego kierunku filozofia.

W motywach uzasadnienia podano, że strona została przyjęta na I rok studiów stacjonarnych pierwszego stopnia, kierunku filozofia w roku akademickim 2008/2009, na podstawie decyzji Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej z 10 września 2008r. Podano, iż organizację i tok studiów oraz związane z nimi prawa i obowiązki studenta określa regulamin studiów. Studia prowadzone są bowiem według planów studiów i programów nauczenia - art. 160 ust. 1 i 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. Warunkiem zaliczenia semestru (roku) jest uzyskanie przez studenta zaliczenia ćwiczeń i praktyk oraz zdanie egzaminów ze wszystkich przewidzianych planem studiów dla danego semestru, co wynika z § 24 ust. 1-3 regulaminu Studiów Uniwersytetu uchwalonego uchwałą Senatu Uniwersytetu z dnia 30 czerwca 2006r., ze zm. Warunkiem zaliczenia przedmiotu lub praktyki jest wypełnienie przez studenta wymagań określonych przez nauczyciela akademickiego lub opiekuna praktyki, zgodnych z wytycznymi Rady Wydziału. Student przystępuje do egzaminu z indeksem i kartą okresowych osiągnięć, po uprzednim zaliczeniu zajęć obowiązkowych z danego przedmiotu. Zgodnie z Decyzją Nr 7 Rektora Uniwersytetu z dnia 12 maja 2008r. w sprawie ramowej organizacji roku akademickiego 2008/2009 na studiach stacjonarnych i niestacjonarnych, zajęcia dydaktyczne w semestrze zimowym rozpoczęły się w dniu 2 października 2008r. i trwały do 24 stycznia 2009r. Sesja egzaminacyjna wraz z sesją poprawkową została wyznaczona na okres od dnia 26 stycznia 2009r. do 14 lutego 2009r. To oznacza, iż zgodnie z planem studiów i programem nauczania do zaliczenia pierwszego semestru I roku studiów na kierunku filozofia niezbędne było zaliczenie przedmiotów: podstawy informatyki, język obcy nowożytny I, wychowanie fizyczne, psychologia, wprowadzenie do filozofii, analiza tekstów filozoficznych, historia filozofii starożytnej, logika, język starożytny, szkolenie BHP, szkolenie biblioteczne oraz złożenie egzaminu z przedmiotów: psychologia, wprowadzenie do filozofii. Poświadczenie otrzymania zaliczeń (karty osiągnięć) winno być złożone w dziekanacie wydziału do dnia 16 lutego 2009r. P.B. do dnia 16 lutego 2009r. tj. do dnia rozpoczęcia zajęć na drugim letnim semestrze nie odebrał karty osiągnięć studenta oraz nie przystąpił do sesji egzaminacyjnej z wymaganych programem nauczania przedmiotów. Stwierdzono, iż nie zaliczył tym samym pierwszego semestru I roku studiów. Obowiązkiem natomiast studenta jest postępowanie zgodne z treścią ślubowania i regulaminem studiów. Jest on w szczególności obowiązany do składania egzaminów, odbywania praktyk i spełniania innych wymogów przewidzianych w planie studiów - art. 189 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy o szkolnictwie wyższym. Stosownie zaś do art. 190 ust. 2 pkt 2 tej ustawy kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej może skreślić studenta z listy studentów w przypadku nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie. Studentowi umożliwiono udział w postępowaniu, gdyż formalnie wszczęto postępowanie administracyjne w tej sprawie oraz umożliwiono wypowiedzenie się w tym postępowaniu, z którego to uprawnienia strona skorzystała wnosząc o przeprowadzenie dowodu z oględzin dokumentacji znajdującej się u Rektora. Złożony wniosek nie został uwzględniony stosownie do art. 78 § 2 Kpa, gdyż organ może nie uwzględnić żądania strony, jeśli dotyczy ono okoliczności stwierdzonych innymi dowodami. Taka sytuacja ma miejsce w tej sprawie, gdyż żądanie strony dotyczyło okoliczności, które zostały już stwierdzone innymi dowodami w świetle zebranego materiału dowodowego tej sprawy.

Od tej decyzji P.B. wniósł odwołanie, w którym zażądał jej uchylenia jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Podkreślił, iż organ wydał decyzję, podczas gdy wcześniej w tej samej sprawie Rektor wznowił postępowanie administracyjne. Skoro toczy się wznowione postępowanie w przedmiocie skreślenia z listy studentów to nie może toczyć się inne postępowanie. Wobec braku podpisu pod złożonym odwołaniem strona została wezwania do jego usunięcia.

Pismem z 25 czerwca 2009r. P.B. wystąpił do Rektora Uniwersytetu z wnioskiem o zawieszenie toczącego się postępowania odwoławczego do czasu zakończenia wcześniej prowadzonego postępowania wznowieniowego. Wniosek ten nie został podpisany wobec czego pismem z 30 czerwca 2009r. wezwano stronę do podpisania wniosku z pouczeniem, iż nieuzupełnienie braku w terminie 7 dni spowoduje jego pozostawienie bez rozpoznania.

W piśmie z 28 lipca 2009r. zatytułowanym "ostatnie słowo" P.B. wniósł stosownie do art. 24 § 3 Kpa o wyłączenie J.M. Prof. dr hab. J.G. oraz prof. dr hab. J.W. od udziału w postępowaniu wobec potrzeby spojrzenia na bardzo skomplikowane sprawy w sensie procesowym przez kogoś, kto nie będzie wywoływał wątpliwości co do bezstronności w tej sprawie. W ocenie strony publiczne wypowiedzi pracowników na temat tej sprawy, a także dotychczasowe wadliwe jej prowadzenie budzi jego istotne zastrzeżenia co do bezstronności. Pismo to także nie zostało podpisane przez stronę.

Decyzją z "[...]" nr "[...]" Rektor Uniwersytetu utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił przebieg postępowania w tej sprawie stwierdzając, iż decyzja organa I instancji wydana została po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, gdzie zebrany materiał dowodowy potwierdza słuszność podjętego rozstrzygnięcia. Wyjaśniono, że nie jest zasadny zarzut dotyczący prowadzonego postępowania wznowieniowego, gdyż wniosek o wznowienie postępowania został złożony w dniu 24 kwietnia 2009r. i postępowanie w tym przedmiocie zakończyło się wydaną przez Rektora decyzją z 5 czerwca 2009r. którą odmówiono wznowienia postępowania zakończonego decyzją tego organu z "[...]" z uwagi na fakt, iż podanie o wznowienie zostało złożone po upływie terminu. Wyjaśniono, iż toczące się postępowanie o wznowienie postępowania nie miało wpływu na wydaną decyzję przez organ I instancji w przedmiocie skreślenia z listy studentów. Podkreślono, iż w tej sprawie brak jest podstaw do uchylenia decyzji organu I instancji, gdyż art. 138 § 2 Kpa umożliwia takie rozstrzygnięcie jedynie wówczas, gdy w sprawie musi być przeprowadzone uzupełniające postępowanie wyjaśniające w zakresie szerszym niż to wynika z art. 136 Kpa. Skoro w tej sprawie postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy i wyczerpujący brak jest podstaw do uchylenia decyzji. Podkreślono, iż organ rozpoznając sprawę winien wziąć pod uwagę także zmiany stanu faktycznego jakie zaszły od momentu jej wszczęcia i stosownie do tej reguły Rektor uwzględnił zebrany materiał dowodowy przez organ i instancji, jak również materiał dodatkowy dotyczący wznowienia postępowania oraz decyzji wydanych w tym postępowaniu. Reasumując wskazane okoliczności wskazują, iż pomimo wydania decyzji w przedmiocie skreślenia z listy studentów w trakcie postępowania wznowieniowego, wydana decyzja nie narusza przepisów prawa.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie pełnomocnik P.B. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Wskazał, iż w trakcie postępowania odwoławczego złożony został wniosek o wyłączenie od udziału w sprawie pracownika J.M. prof. dr hab. J.G. opierając swój wniosek na podstawie art. 24 § 3 Kpa, który uzasadniony został publicznymi wypowiedziami oraz dotychczasowe wadliwe prowadzenie spraw. Zarzucono, iż nie jest dopuszczalne wydanie decyzji przez pracownika, którego wyłączenia żąda strona, zanim to żądanie nie zostanie ocenione.

W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Rektora Uniwersytetu wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej. Odnośnie zarzutu braku rozpoznania wniosku o wyłączenie osób reprezentujących organ II instancji wskazano, że w takim wypadku należało żądać wyłączenia organu a nie wskazanych pracowników. Wyłączenie organu nie byłoby natomiast możliwe, gdyż nie istnieje organ wyższego stopnia nad rektorem uczelni.

Na rozprawie w dniu 1 grudnia 2009r. skarżący podtrzymał stanowisko, iż zażądał wyłączenia pracownika Uniwersytetu pełniącego funkcję piastuna organu - Rektora Uniwersytetu. Zarzucił, iż Rektor prowadzi równolegle dwa postępowania w tej samej sprawie i wniósł o przeprowadzenie dowodu na tę okoliczność, gdyż w sprawie skreślenia z listy studentów dziekan wszczął drugie postępowanie. Wskazał, iż osobą kompetentną do rozpoznania wniosku o wyłączenie Rektora jest Minister Szkolnictwa Wyższego. Na pytanie Sądu, czy podpisał swoje pismo z dnia 23 maja 2009r. będące zażaleniem na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania podał, iż raczej nie podpisał go skoro nie było dalej skarżone. Także odnośnie pisma z dnia 25 czerwca 2009r. wyjaśnił, iż raczej go nie podpisał, skoro później nie zostało przez niego zaskarżone. Nie jest w stanie powiedzieć czy usunął braki.

Po zamknięciu rozprawy pismem z 2 grudnia 2009r. skarżący wniósł o otwarcie rozprawy na nowo i przeprowadzenie dowodu z załączonego postanowienia Dziekana Wydziału Humanistycznego Uniwersytetu z 21 października 2009r. nr "[...]" w przedmiocie zawieszenia postępowania wszczętego z urzędu w sprawie skreślenia z listy studentów P.B., kierunek filozofia. Podniósł, iż o skutkach takiej sytuacji procesowej, gdy jednocześnie prowadzone są dwa postępowania w sprawie wypowiedział się WSA w Olsztynie w wyroku z 15 października 2009r. (sygn. akt II SA/Ol 572/09), który to pogląd skarżący aprobuje i przyjmuje jako własny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) sądy administracyjne powołane zostały do sprawowania wymiaru sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, tzn. do kontroli legalności zaskarżonych aktów czyli ich zgodności z przepisami prawa. Kontrola ta sprowadza się do badania, czy zaskarżony akt nie narusza przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania administracyjnego.

Wzruszenie aktu administracyjnego może nastąpić w razie, gdy kontrola wykaże, że narusza on przepisy prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., zwanej dalej: ustawą ppsa.).

W niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził takiego naruszenia przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Rektora Uniwersytetu z "[...]" utrzymująca w mocy decyzję Dziekana Wydziału Humanistycznego Uniwersytetu z dnia "[...]" w sprawie skreślenia skarżącego z listy studentów Wydziału Humanistycznego, kierunku filozofia.

W rozpoznawanej sprawie w pierwszej kolejności należy wyjaśnić kwestię dotyczącą statusu prawnego uczelni państwowej którą jest Uniwersytet, skoro ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych generalnie upoważnia sądy administracyjne do sprawowania wymiaru sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej.

Jak wynika z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. Nr 164, poz. 1365, ze zm.) zwaną dalej: ustawą o szkolnictwie uczelnia publiczna jest uczelnią utworzoną przez państwo reprezentowane przez właściwy organ władzy lub administracji publicznej. Uczelnia jest autonomiczna we wszelkich obszarach swojego działania na zasadach określonych w ustawie - art. 4 ust. 1 ustawy o szkolnictwie stanowiący respektowanie zasady wyrażonej w art. 70 ust. 5 Konstytucji RP. Uczelnia publiczna nie jest zatem organem administracji publicznej, o którym mowa w art. 1 pkt 1 Kpa, a jedynie jednostką organizacyjną nie będącą organem państwowym ani samorządowym, która została powołana do wykonywania zadań publicznych i jest uprawniona do nawiązywania stosunków administracyjnoprawnych (por. wyrok NSA z dnia 12 czerwca 2001r. sygn. akt I SA 2521/00, niepublikowany).

Taka pozycja uczelni państwowej określanej w nauce prawa "zakładem administracyjnym" powoduje, iż ustawodawca w art. 207 ust. 1 ustawy o szkolnictwie wprowadził zapis o odpowiednim stosowaniu przepisów ustawy Kodeks postępowania administracyjnego między innymi do decyzji podejmowanych przez organy uczelni w indywidualnych sprawach, a także w sprawach nadzoru nad działalnością uczelnianych organizacji studenckich oraz samorządu studenckiego, jak również przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. Jak wynika z utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnego (wyrok NSA z 25 czerwca 2002r. sygn. I SA 106/02, niepubl., wyrok NSA z 12 czerwca 2001r. sygn. I SA 2521/00, niepubl.) odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego ma zapewnić tylko minimum procedury, niezbędnej dla załatwienia sprawy i zachowania uprawnień strony, przy uwzględnieniu specyfiki szkoły wyższe. W ramach tej odpowiedniości nie sposób oczekiwać aby uczelnia publiczna działała tak, jak organ administracji publicznej, gdyż została powołana do zupełnie innych zadań, których zakres wynika z art. 4 ustawy o szkolnictwie. Zatem odpowiednie stosowanie przepisów Kodeku postępowania administracyjnego oznacza, iż pewne jego regulacje znajdą zastosowanie wprost, inne z pewnymi modyfikacjami, natomiast jeszcze inne z uwagi na specyfikę podmiotu jakim jest uczelnia publiczna nie będą miały zastosowania przed tym organem, który tylko pełni funkcję organu administracji publicznej w ściśle określonym zakresie spraw wyznaczonych w art. 207 ust. 1 ustawy o szkolnictwie.

W tym miejscu wskazać pozostaje, iż stosownie do art. 60 ust. 6 tej ustawy organami jednoosobowymi uczelni są rektor i kierownicy podstawowych jednostek organizacyjnych. Z art. 66 ust. 1 tej ustawy wynika natomiast, iż rektor kieruje działalnością uczelni i reprezentuje ją na zewnątrz, jest przełożonym pracowników, studentów i doktorantów uczelni. Rektor podejmuje decyzje we wszystkich sprawach dotyczących uczelni, z wyjątkiem spraw zastrzeżonych przez ustawę lub statut do kompetencji innych organów uczelni lub kanclerza - w szczególności (....) - art. 66 ust. 1 tej ustawy. Zatem to rektor uczelni jest przełożonym wszystkich zatrudnionych w niej pracowników. Ustawa o szkolnictwie wyższym nie przewiduje organu bezpośrednio przełożonego nad rektorem uczelni publicznej, stąd nie do przyjęcia jest pogląd skarżącego, iż organem uprawnionym do rozstrzygnięcia kwestii wyłączenia tego pracownika pełniącego funkcję piastuna organu odwoławczego będzie Minister Szkolnictwa Wyższego. Jak wynika z treści art. 24 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego stanowiącego podstawę żądania strony co do wyłączenia od udziału w jego sprawie Rektora Uniwersytetu w osobie prof. dr hab. J.G., bezpośredni przełożony pracownika jest obowiązany na jego żądanie lub na żądanie strony albo z urzędu wyłączyć go od udziału w postępowaniu, jeżeli zostanie uprawdopodobnione istnienie okoliczności nie wymieniowych w § 1, które mogą wywołać wątpliwość co do bezstronności tego pracownika.

W omawianej sprawie nie sposób z ustawy o szkolnictwie wyższym ustalić bezpośredniego przełożonego pracownika będącego piastunem funkcji rektora. Wprawdzie z art. 33 zd. 1 ustawy o szkolnictwie wynika, iż minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego sprawuje nadzór nad zgodnością działań uczelni z przepisami prawa i statutem oraz z treścią udzielonego pozwolenia na utworzenie uczelni niepublicznej, a także nad prawidłowością wydatkowania środków publicznych, to już z treści ust. 1 art. 36 tej ustawy wynika, iż minister ten posiada uprawnienie do stwierdzenia nieważności uchwał organu kolegialnego uczelni lub decyzji rektora uczelni, z wyłączeniem decyzji administracyjnej, w przypadku stwierdzenia jej niezgodności z przepisami prawa lub statutem uczelni (...). Regulacja ta wyklucza możliwość uznania ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego jako właściwego do uznania za bezpośredniego przełożonego rektora, który stosownie do zapisu art. 24 § 3 Kpa uprawniony byłby do rozpoznania wniosku w przedmiocie wyłączenia tego pracownika uczelni. Okoliczności tej nie zmienia fakt, iż minister ten może wystąpić do senatu uczelni z wnioskiem o odwołanie rektora, czy też może zawiesić go w pełnieniu tej funkcji - art. 38 ust. 1 i 4 tej ustawy. Z uprawnień tych nie sposób bowiem odczytać podległości służbowej, o której mowa w art. 24 § 3 Kpa.

Zdaniem składu orzekającego w tej sprawie, do zaistniałego w sprawie stanu faktycznego nie sposób w oparciu o zapis art. 207 ust. 1 ustawy o szkolnictwie przyjąć, że instytucja wynikająca z art. 24 § 3 Kpa może znaleźć zastosowanie w przypadku wystąpienia z wnioskiem o wyłączenie pracownika pełniącego funkcję piastuna organu jakim jest rektor uczelni. Stanowisko to nie wyklucza możliwości odpowiedniego zastosowania regulacji wynikającej z art. 24 § 3 Kpa w odniesieniu do innych pracowników uczelni, nie pełniących funkcji organu - rektora uczelni.

Wobec powyższego fakt, iż w zakresie zgłoszonego wniosku o wyłączenie rektora od rozpoznania sprawy nie wypowiedział się organ odwoławczy przed wydaniem skarżonej decyzji nie skutkuje uchybieniem przepisom postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Brak możliwości wyłączenia osoby piastującej funkcję organu jednoosobowego z powodu wątpliwości co do jej bezstronności nie oznacza, iż decyzje przez nią wydane pozostają poza wszelką kontrolą. Okoliczności dotyczące podstaw wyłączenia są bowiem przedmiotem oceny przez sąd administracyjny w przypadku wniesienia skargi. W tej sprawie trudno jednak uznać, aby skarżona decyzja rektora nosiła cechy braku bezstronności w sytuacji, gdy skarżący nie wypełnia podstawowych obowiązków. Okoliczność, że nie został rozpoznany wniosek o wyłączenie prorektora tej uczelni jest o tyle bez znaczenia, iż osoba sprawująca tę funkcję nie brała udziału w wydaniu zaskarżonej decyzji. Zatem uchybienie to w ocenie Sądu orzekającego w tej sprawie nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia.

Z przedstawionych Sądowi akt tej sprawy wynika, iż organy orzekające podjęły rozstrzygniecie w przedmiocie skreślenia skarżącego z listy studentów w oparciu o art. 190 ust. 2 pkt 2 ustawy o szkolnictwie, zgodnie z którym kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej może skreślić studenta z listy studentów, w przypadku nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie.

W pierwszym rzędzie należy wskazać, że podstawowe obowiązki studenta określają ustawy o szkolnictwie wyższym oraz na mocy art. 160 ust. 1 tej ustawy – regulamin studiów. Zgodnie z art. 189 ust. 2 tej ustawy student zobowiązany jest w szczególności do uczestniczenia w zajęciach dydaktycznych i organizacyjnych zgodnie z regulaminem studiów, a także składania egzaminów, odbywania praktyk i spełniania innych wymogów przewidzianych w planie studiów. Obowiązki te znajdują odzwierciedlenie w regulaminie studiów obowiązującym na uczelni, który zawarty został w uchwale Senatu Uniwersytetu z dnia 30 czerwca 2006r. ( § 21 Regulaminu). Wskazać pozostaje również, że student po myśli art. 189 ust. 1 ustawy o szkolnictwie zobowiązany jest postępować zgodnie z treścią ślubowania. Treść ślubowania na została określona w § 93 ust. 1 Statutu Uniwersytetu i zgodnie z nim student m.in. ślubuje zdobywanie wiedzy. Zgodnie z powołanymi wyżej przepisami nie ulega wątpliwości, że podstawowym obowiązkiem studenta jest uczestniczenie w zajęciach objętych programem studiów, uzyskiwanie zaliczeń oraz zdawanie egzaminów przewidzianych w toku studiów. Z obowiązkami tymi koresponduje przesłanka uprawniająca do skreślenia z listy studentów - art. 190 ust. 2 pkt 2 tej ustawy, gdyż w przypadku nieuzyskania zaliczenia lub roku w określonym terminie student może być skreślony z listy studentów. Wprawdzie decyzja podejmowana w tym zakresie ma charakter decyzji uznaniowej, a nie obligatoryjnej lecz taki zapis wynika z poszanowania przez ustawodawcę zasady autonomii wyższej uczelni. Przekazanie tej kwestii do uznania organów uczelni umożliwia uwzględnienie różnych nadzwyczajnych okoliczności uniemożliwiających studentowi wywiązanie się z jego podstawowych obowiązków z przyczyn od niego niezależnych lub trudnych do przewidzenia. Wystąpienie tych przesłanek powoduje konieczność ich rozpoznania przez organ w trakcie podejmowania decyzji w przedmiocie skreślenia z listy studentów z uwagi na nieuzyskanie zaliczenia lub roku w określonym terminie.

Z przekazanych akt sprawy oraz uzasadnienia decyzji będących przedmiotem skargi wynika, iż skarżący nie tylko nie przystąpił do sesji egzaminacyjnej, ale nawet nie odebrał karty osiągnięć studenta. Wskazano przy tym, że obowiązkiem studenta było postępowanie zgodnie z treścią ślubowania i regulaminem studiów, a w szczególności składanie egzaminów, odbywanie praktyk i spełnienie innych wymogów przewidzianych w planie studiów. W ocenie Sądu rozstrzygnięcie to nie narusza przepisów prawa. Wprawdzie organ nie zawarł obszernego wywodu dotyczącego kwestii uznania administracyjnego, lecz wskazał na fakt naruszenia przez skarżącego podstawowych obowiązków studenta oraz wyszczególnił wszystkie przedmioty, których zaliczenia strona nie uzyskała jak również egzaminów do których nie przystąpiła uwagi na okoliczność, iż skarżący do dnia 16 lutego 2009r. tj. do dnia rozpoczęcia zajęć dydaktycznych na drugim letnim semestrze nie odebrał karty osiągnięć studenta oraz nie przystąpił do sesji egzaminacyjnej z wyszczególnionych programem studiów przedmiotów. W toku prowadzonego postępowania administracyjnego skarżący nie przedstawił żadnej okoliczności, które wpłynęłaby na to, że w wymaganym terminie nie uzyskał zaliczeń ani też nie przystąpił do egzaminów. W tym zakresie strona nie przedstawiła żadnej przesłanki, która mogłaby wpłynąć na podjętą decyzję o jego skreśleniu w ramach uznania administracyjnego. Nie przedstawił organom orzekającym w sprawie jakichkolwiek argumentów, które możnaby uznać za ważne względy społeczne, które uzasadniałyby odstąpieniu od podjętego rozstrzygnięcia w ramach uznania administracyjnego. Skarżący nie przedstawił żadnej przesłanki którą można by uznać za uzasadniającą jego interes lub interes społeczny w zaniechaniu podejmowania rozstrzygnięcia o skreśleniu z listy studentów. W tej sytuacji nie można zarzucić organowi, iż nie rozważył wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, gdyż poza niebudzącym wątpliwości faktem braku zaliczenia semestru przez skarżącego nie wskazał on żadnych powodów, dla których nie wypełnił podstawowych obowiązków studenta.

Odnosząc się do podnoszonych przez skarżącego zarzutów dotyczących uchybień proceduralnych wskazać pozostaje, iż nie znajdują one uzasadnienia, bądź też nie miały wpływu na treść rozstrzygnięcia, a tylko takie po myśli art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mogą stanowić podstawę uwzględnienia skargi. Przede wszystkim nie jest słuszny argument strony, że skarżona decyzja została wydana pomimo toczącego się postępowania wznowieniowego. Wprawdzie wnioskiem z 24 kwietnia 2009r. strona wystąpiła o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Rektora z "[...]" w sprawie skreślenia z listy studentów, lecz postępowanie to nie zostało wznowione. W przeciwieństwie do zwykłego postępowania administracyjnego, w którym wszczęcie postępowania na żądanie strony następuje z dniem doręczenia żądania organowi (art. 61 § 3 Kpa), wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia (art. 149 § 1 Kpa). W wyniku wniosku skarżącego postępowanie nie zostało wznowione, gdyż decyzją z dnia 5 czerwca 2009r. Rektor Uniwersytetu odmówił wznowienia postępowania w tej sprawie. W związku z tym niezasadne jest twierdzenie skarżącego, iż w tej samej sprawie toczyły się równolegle dwa postępowania.

Ponadto wskazać należy, iż decyzją z dnia "[...]" Rektor Uniwersytetu uchylił wcześniejszą decyzję Dziekana Wydziału Humanistycznego Uniwersytetu z dnia "[...]" w sprawie skreślenia skarżącego z listy studentów i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Wprawdzie następnie organ I instancji wydał postanowienie z 9 marca 2009r. o wszczęciu postępowania, co nie wynika z przepisów prawa, gdyż stosownie do art. 61 § 4 Kpa o wszczęciu postępowania jedynie zawiadamia się osoby będące stronami, jednak uchybienie to nie miało żadnego wpływu na treść rozstrzygnięcia. Przy czym zauważyć należy, iż nie było nawet potrzeby zawiadamiania strony o wszczęciu postępowania, gdyż na skutek uchylenia decyzji z dnia "[...]" dalej toczyło się postępowanie w sprawie skreślenia P.B. z listy studentów.

Tożsamość sprawy wyznacza bowiem podmiot i przedmiot postępowania, a nie zastosowany przepis prawa, a te elementy są tożsame ze sprawą rozstrzygniętą wcześniejszymi decyzjami. Na zmianę tej oceny nie wpływa także art. 110 Kpa, zgodnie z którym organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej.

W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że wypływająca z przepisu art. 110 Kpa zasada związania organu administracji publicznej wydaną przez siebie decyzją oznacza w aspekcie proceduralnym to, że decyzja, która została doręczona (ogłoszona) stronie, nie może być zmieniona lub uchylona przez organ, który ją wydał, inaczej jak tylko w postępowaniu administracyjnym przewidzianym w kodeksie i z udziałem stron tego postępowania. Z punktu widzenia konstrukcji przyjętej w tym przepisie jest bez znaczenia, czy decyzja jest decyzją ostateczną czy też decyzją nieostateczną, jak również to, czy jest to decyzja, na mocy której strona nabyła prawo, czy też decyzja, na mocy której strona nie nabyła prawa. W każdym bowiem wypadku związania chodzi jedynie o to, aby organ administracji publicznej po dacie doręczenia (ogłoszenia) decyzji stronie nie dokonywał samowolnie i bez wiedzy stron zmian w decyzji należycie doręczonej, ani też nie uchylał takiej decyzji i zastępował ją innym rozstrzygnięciem. Bez znaczenia dla przyjętej tu koncepcji związania organu administracji publicznej wydaną przez siebie decyzją jest także to, czy decyzja jest niewadliwa czy też wadliwa. Chodzi o to, aby organ po dacie doręczenia czy ogłoszenia decyzji stronie nie dokonał samowolnie i bez jej wiedzy zmian w decyzji, czy zastępował decyzję tą innym rozstrzygnięciem (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 grudnia 2004r. sygn. akt OSK 833/04 niepubl., wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 22 maja 2006r. sygn. akt VI SA/Wa 696/06, Lex nr 276767). Przytoczyć należy także pogląd zawarty w wyroku Sądu Najwyższego z 3 czerwca 1993r. sygn. III ARN 27/93, OSNC 1994, nr 2 poz. 43; OSP 1995, z. 3 poz. 50 z glosą T. Wosia, w którym stwierdzono, że organ administracji jest - na podstawie art. 110 Kpa - związany wydaną decyzją także wówczas, gdy strona składająca nowy wniosek powołuje się na zmianę podstawy prawnej rozstrzygnięcia administracyjnego, polegającą na rozszerzeniu przesłanek pozwalających na ewentualne uwzględnienie wniosku, jednakże nadal w granicach tej samej kategorii spraw i tego samego rodzaju uprawnienia przysługującego tej stronie. W przypadku gdy poprzednie rozstrzygniecie administracyjne było dla strony niekorzystne, jego zmiana może nastąpić w trybie art. 154 § 1 Kpa.

Podzielając przedstawione wyżej poglądy stwierdzić pozostaje, iż w niniejszej sprawie właśnie z uwagi na związanie organów wydaną decyzją oraz kasatoryjnym charakterem decyzji organu odwoławczego dziekan, stosownie do zaleceń wynikających z decyzji Rektora Uniwersytetu z "[...]" prowadził postępowanie zawiadamiając o jego wszczęciu z zachowaniem zasad zapewnienia w nim udziału strony oraz umożliwiając jej wypowiedzenie się co do zebranego materiału.

Przywoływany przez skarżącego wyrok WSA w Olsztynie (sygn. akt II SA/Ol 572/09) dotyczył odmiennego stanu faktycznego, bowiem rozstrzygnięcie organu odwoławczego zostało poddane kontroli sądu administracyjnego, który wyeliminował z obrotu prawnego wszystkie decyzje podjęte w przedmiocie skreślenia z listy studenta z uwagi na stwierdzone naruszenia prawa, podczas gdy organy orzekające w tym zakresie nie czekając na wynik tej kontroli sądowoadministracyjnej prowadziły dalej postępowanie administracyjne w tej sprawie. W efekcie powyższego doszło do faktycznego prowadzenia dwóch postępowań w tej samej sprawie.

W obecnym postępowaniu rozstrzygniecie Rektora z "[...]" wprawdzie pierwotnie zostało zaskarżone do sądu administracyjnego lecz następnie skarga została cofnięta wskutek czego WSA w Olsztynie postanowieniem z dnia 18 maja 2009r. (sygn. akt II SA/Ol 426/09) umorzył postępowanie sądowe.

Nie można także uznać, iż nie zostały rozstrzygnięte wnioski skarżącego dotyczące zawieszenia postępowania. Wniosek o zawieszenie postępowania przed organem I instancji został rozstrzygnięty postanowieniem Dziekana Wydziału Humanistycznego Uniwersytetu z 11 maja 2009r. Wprawdzie skarżący wniósł na to postanowienie zażalenie, lecz go nie podpisał, a wezwany do uzupełnienia tego braku formalnego - jak sam przyznał na rozprawie przed tut. Sądem - braku tego nie uzupełnił skoro nie składał dalej środka zaskarżenia. Skarżący składał także wniosek o zawieszenie postępowania odwoławczego, lecz wniosku tego także nie podpisał i braku w tym zakresie skarżący nie uzupełnił (jak sam podał na rozprawie), pomimo wezwania przez organ. W związku z tym nie można uznać, iż doszło do naruszenia postępowania w tym zakresie, skoro zarówno zażalenie na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania, jak i wniosek o zawieszenia postępowania odwoławczego nie zostały skutecznie wniesione.

Odnośnie zaś dopuszczonego przez Sąd na podstawie art. 113 § 2 ustawy ppsa. dowodu z postanowienia Dziekana Wydziału Humanistycznego Uniwersytetu z 21 października 2009r. nr "[...]" w sprawie zawieszenia postępowania wszczętego z urzędu w przedmiocie wydania decyzji w sprawie skreślenia z listy studentów P.B., kierunku filozofia, stanowiącego w ocenie skarżącego potwierdzenie okoliczności, iż w sprawie jego skreślenia z listy studentów toczą się dwa postępowania administracyjne wyjaśnić pozostaje, iż w ocenie Sądu przedstawione postanowienie nie wpływa na zmianę jego stanowiska, iż przed organami orzekającymi toczyło się tylko jedno postępowanie w sprawie skreślenia z listy studentów. Prawidłowość podjęcia przedstawionego postanowienia może być jednakże przedmiotem kontroli Sądu po wcześniejszych wykorzystaniu środków zaskarżenia wynikających z Kodeksu postępowania administracyjnego.

Reasumując należy stwierdzić, iż skarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają prawa skutkującego koniecznością ich wyeliminowania z obrotu prawnego. Podstawą ich wydania była bowiem okoliczność niedopełnienia przez skarżącego podstawowych obowiązków studenta. W takim przypadku nie sposób zakwestionować stanowiska organów, iż zaistniały przesłanki do skreślenia skarżącego z listy studentów, gdyż nie sposób zaakceptować sytuacji aby osoba naruszająca podstawowe obowiązki studenta pozostawała w gronie studentów tego kierunku uczelni.

W tym stanie rzeczy skargę jako nieuzasadnioną należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.