Wyrok NSA oz. w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 169/99
NSA oz. w Gdańsku
Data orzeczenia: 2001-06-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Powołane przepisy: article: art. 14 par. 5
journal: Dz.U. 1997 nr 23 poz. 117
law: Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny.
Teza: Pojęcie "retrospektywnie" użyte w przywołanym art. 14 par. 5 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny /Dz.U. nr 23 poz. 117 ze zm./, należy rozumieć jako możność wstecznego zastosowania obniżonej stawki celnej w sytuacji, gdy w dniu odprawy celnej strona nie spełniła wszystkich określonych przepisami prawa warunków, a uzupełniła je w terminie późniejszym.

TEZY

Pojęcie "retrospektywnie" użyte w przywołanym art. 14 par. 5 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny /Dz.U. nr 23 poz. 117 ze zm./, należy rozumieć jako możność wstecznego zastosowania obniżonej stawki celnej w sytuacji, gdy w dniu odprawy celnej strona nie spełniła wszystkich określonych przepisami prawa warunków, a uzupełniła je w terminie późniejszym.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność skargi Eugeniusza K. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 15 grudnia 1998 r. w przedmiocie odmowy zwrotu należności celnych i na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ uchylił zaskarżoną decyzję, a także - zgodnie z art. 55 ust. 1 tej ustawy - zasądził od Prezesa Głównego Urzędu Ceł na rzecz skarżącego dziesięć złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego.


UZASADNIENIE

Eugeniusz K., prowadzący Skład Handlowy (...) Import Eksport w Sz.G., w dniu 4 lutego 1998 r. zgłosił do odprawy celnej jako importer mrożone ćwiartki kurczaka w ilości 1.733 szt. kartonów, deklarując kod PCN 0207 14 20 0.

Po przyjęciu zgłoszenia celnego przez organ celny, strona złożyła wniosek z dnia 18 lutego 1998 r. o dokonanie zwrotu należności celnych, załączając decyzję Ministra Gospodarki o stosownym numerze z dnia 10 lutego 1998 r. W dodatkowym piśmie /z dnia 15 kwietnia 1998 r./ strona wyjaśniła, że podstawą prawną do uwzględnienia wniosku o zwrot należności celnych jest przepis art. 14 par. 5 Kodeksu celnego, bowiem decyzja Ministra Gospodarki dotyczy kontraktu z dnia 22 grudnia 1997 r. zawartego z firmą B.F. INC, nr umowy 51776.

Dyrektor Urzędu Celnego w T. decyzją z dnia 18 maja 1998 r. uznał zgłoszenie celne z dnia 4 lutego 1998 r. za prawidłowe. W podstawie prawnej wskazał przepis art. 65 par. 4 pkt 1, art. 13 par. 1 i art. 85 par. 1 Kodeksu celnego. W ocenie organu, skoro mrożone ćwiartki kurczaka dopuszczono do obrotu 4 lutego 1998 r., decyzja wydana dnia 10 lutego 1998 r. nie dotyczy tego towaru i tym samym niemożliwe jest zastosowanie preferencyjnej stawki celnej.

Strona pismem z dnia 2 czerwca 1998 r. odwołała się od powyższej decyzji, wnosząc o jej uchylenie i retrospektywne zastosowanie preferencyjnej stawki celnej w związku z posiadanym przez stronę pozwoleniem Ministra Gospodarki z dnia 10 lutego 1998 r.

Prezes Głównego Urzędu Ceł, działając na podstawie art. 233 par. 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, odwołania nie uwzględnił i decyzją z dnia 15 grudnia 1998 r. zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. W uzasadnieniu wskazał, że importowane ćwiartki kurcząt zostały prawidłowo zaklasyfikowane według kodu PCN 0207 14 20 0, obejmującego "połówki lub ćwiartki, z kośćmi, mrożone, z ptactwa z gatunku Gallus domesticus". W ocenie Prezesa GUC, wniosek strony o zastosowanie preferencyjnej zerowej stawki celnej na towary wymienione w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie ustanowienia kontyngentów taryfowych na niektóre towary rolne przywożone z zagranicy /Dz.U. nr 159 poz. 1063 ze zm./, to jest towar objęty kodem PCN 0207 14 20 0 o wartości 22.646 USD, w ustalonym stanie faktycznym zasadnie nie został uwzględniony, gdyż pozwolenie Ministra Gospodarki zostało wydane w dniu 10 lutego 1998 r., a więc po dopuszczeniu towaru na polski obszar celny, zatem art. 14 par. 5 Kodeksu celnego nie ma zastosowania. Prezes GUC dodatkowo podkreślił, że stosownie do art. 85 par. 1 Kodeksu celnego należności celne przywozowe są wymagane według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących. Natomiast przepis art. 14 par. 5 Kodeksu celnego pozwala na retrospektywne zastosowanie środków, o których mowa w par. 2 i par. 3, a więc m.in. kontyngentów taryfowych, jednakże dotyczy to sytuacji, kiedy pozwolenie Ministra Gospodarki obowiązywało w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego, ale z jakichkolwiek przyczyn nie zostało przedstawione przed przyjęciem zgłoszenia celnego przez organ celny. Ponadto Prezes GUC wyjaśnił, że par. 1 powoływanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1997 r. został sprostowany obwieszczeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. o sprostowaniu błędów /Dz.U. nr 19 poz. 89/. Wobec tego, na towary rolne wymienione w załączniku do tego rozporządzenia zostały ustanowione preferencyjne stawki celne w wysokości określonej w tym załączniku, a nie preferencyjne zerowe stawki celne, jak sugeruje strona w odwołaniu.

W skardze na powyższą decyzję Eugeniusz K., wnosząc o jej uchylenie, zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 14 par. 5 Kodeksu celnego, naruszenie przepisów procesowych, w szczególności art. 120, art. 121 par. 1, art. 122, art. 123 par. 1 i art. 125 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu stwierdził, że kodeks celny przewiduje możliwość retrospektywnego zastosowania środków taryfowych /m.in. kontyngentu taryfowego/, jeżeli spełnione zostaną warunki określone przepisami prawa. Warunki te spełnił, a w związku z tym ma zastosowanie przepis art. 14 par. 5 Kodeksu celnego.

Zdaniem skarżącego, organ odwoławczy naruszył wskazane w skardze przepisy proceduralne przez nieprawidłową wykładnię przepisów prawa materialnego, rozpatrzenie odwołania po upływie wskazanego w ustawie terminu, niewyznaczenie trzydniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego w sprawie materiału dowodowego /art. 200 Ordynacji podatkowej/, a także nierzetelnie sporządził zaskarżoną decyzję przez niekompletne powołanie podstawy prawnej.

Prezes Głównego Urzędu Ceł w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Dodatkowo jedynie wskazał, że za bezpodstawne należy uznać zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego (...).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd administracyjny został wyposażony w funkcje kontrolne, co oznacza, że (...) bada zgodność zaskarżonej decyzji z przepisami prawa /art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym - Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.

W ustalonym stanie faktycznym zaskarżona decyzja nie może się ostać, bowiem trafny jest zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego przez błędną ich wykładnię w stopniu mającym istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Kwestia sporna w sprawie sprowadza się do interpretacji pojęcia "retrospektywności", zawartego w art. 14 par. 5 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny /Dz.U. nr 23 poz. 117 ze zm./. Przepis art. 14 par. 5 Kodeksu celnego przewiduje możliwość retrospektywnego zastosowania środków taryfowym /m.in. kontyngentu taryfowego/, jeżeli zostaną spełnione warunki określone przepisami prawa (...). Kodeks celny nie definiuje pojęcia "retrospektywności", natomiast według słownika języka polskiego pojęcie to oznacza "odwołanie się do wcześniejszych faktów lub wcześniejszych stadiów jakiegoś zjawiska".

Z ustaleń wynika, że w związku z zawarciem w dniu 22 grudnia 1997 r. kontraktu nr 51776 z firmą B.F. INC na dostawę 23,59 ton świeżo mrożonej białej tylnej ćwiartki kurczaka skarżący zwrócił się do Departamentu Regulacji Obrotu z Zagranicą w Ministerstwie Gospodarki o wydanie decyzji w sprawie pozwolenia przywozu takiego towaru zgodnie z zawartym kontraktem, w ramach kontyngentu taryfowego ustanowionego rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie ustanowienia kontyngentów taryfowych na niektóre towary rolne przywożone z zagranicy /Dz.U. nr 159 poz. 1063 ze zm./. Taką decyzję skarżący otrzymał w dniu 10 lutego 1998 r.

Okoliczność, że towar został dopuszczony do obrotu na polski obszar celny już w dniu 4 lutego 1998 r., a więc przed otrzymaniem decyzji Ministra Gospodarki, według organów celnych czyni bezzasadnym domaganie się zwrotu cła na podstawie art. 14 par. 5 Kodeksu celnego. Sąd w składzie rozpoznającym sprawę poglądu tego podzielić nie może.

Co do zasady art. 85 par. 1 Kodeksu celnego stanowi, że należności celne przywozowe są wymagalne według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących. Jednakże przepis art. 14 par. 5 Kodeksu celnego dopuszcza retrospektywne zastosowanie obniżonej stawki celnej określonej w kontyngencie, po spełnieniu warunków określonych przepisami prawa. Pojęcie "retrospektywnie", użyte w tym przepisie, należy rozumieć jako możność wstecznego zastosowania obniżonej stawki celnej w sytuacji, gdy w dniu odprawy celnej strona nie spełniła wszystkich określonych przepisami prawa warunków, a uzupełniła je w terminie późniejszym.

Jednym z tych warunków było przestawienie pozwolenia Ministra Gospodarki na import towaru. Strona takie pozwolenie przedstawiła i dotyczy ono niewątpliwie towaru będącego przedmiotem odprawy celnej z dnia 4 lutego 1998 r., importowanego na podstawie kontraktu z dnia 22 grudnia 1998 r. Tym samym strona konwalidowała braki uniemożliwiające skorzystanie przez nią z obniżonych stawek celnych, wynikających z par. 1 cytowanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1997 r.

Dodatkowo trzeba zauważyć, że importer nie ma żadnego wpływu na termin załatwienia jego wniosku przez Ministra Gospodarki w przedmiocie wydania pozwolenia na import towarów w ramach kontyngentów taryfowych. Jeżeli zatem procedura otrzymania powyższego pozwolenia została wszczęta przez stronę przed dniem zgłoszenia towaru do odprawy celnej, natomiast stosowną decyzję Minister wydał po dokonaniu tej odprawy, przy spełnieniu innych wymaganych prawem warunków nie ma przeszkód, aby w trybie art. 14 par. 5 Kodeksu celnego strona skorzystała z uzyskanego pozwolenia.

Odnośnie do podanych w skardze zarzutów proceduralnych należy stwierdzić, że naruszenie przez organy celne przepisów art. 139 par. 3, art. 140 czy art. 200 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy.

Z tych przyczyn na mocy art. 22 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 1 i art. 55 ust. 1 cytowanej ustawy o NSA należało orzec jak w sentencji.