Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1197/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-12-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151,  art. 217 par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 218,  art. 219
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 192 ust. 2
journal: Dz.U. 2005 nr 164 poz 1365
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym
article: art. 1 ust. 2
journal: Dz.U. 1975 nr 5 poz 28
law: Konwencja o wzajemnym uznawaniu równoważności dokumentów ukończenia szkół średnich, szkół średnich zawodowych i szkół wyższych, a także dokumentów o nadawaniu stopni i tytułów naukowych, sporządzona w Pradze dnia 7 czerwca 1972 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka Sędziowie WSA Joanna Skiba (spr.) Asesor WSA Mirosław Gdesz Protokolant Ewa Nieora po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2008 r. sprawy ze skargi T. T. na postanowienie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2008 roku nr [...] Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] o odmowie wydania zaświadczenia o uznaniu dyplomu ukończenia studiów wyższych, wydanego przez Wyższą Szkołę [...] w Federacji Rosyjskiej, za równoważny z dyplomem ukończenia studiów wyższych, wydawanym w Rzeczypospolitej Polskiej.

W uzasadnieniu organ podał, że w dniu [...] kwietnia 2008 r. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego wydał postanowienie o odmowie uznania za równoważny dyplomu nr [...] wydanego w dniu [...] maja 2001 roku przez Wyższą Szkołę [...], potwierdzającego ukończenie kształcenia odbytego wiatach 1999-2001 i uzyskanie kwalifikacji [...].

Wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy złożył w dniu 17 kwietnia 2008 roku T. T.

W postępowaniu prowadzonym w związku z wniesionym wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ administracji podał, że zgodnie z art. 192 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 z późn. zm.) zasady uznawania dyplomów ukończenia studiów wyższych uzyskanych za granicą za równorzędne z dyplomami uzyskiwanymi w kraju określają umowy międzynarodowe. W przypadku braku umów międzynarodowych, dyplomy ukończenia studiów wyższych uzyskane za granicą mogą być uznane za równorzędne z dyplomami uzyskiwanymi w Rzeczypospolitej Polskiej w drodze nostryfikacji. W roku 2001 w stosunkach pomiędzy Polską a Rosją w zakresie uznawania równoważności dyplomów ukończenia szkół wyższych obowiązywały:

- Konwencja o wzajemnym uznawaniu równoważności dokumentów ukończenia szkół średnich, szkół średnich zawodowych i szkół wyższych, a także dokumentów o nadawaniu stopni naukowych i tytułów naukowych sporządzona w Pradze w dniu 7 czerwca 1972 r. (Dz. U. z 1975 r. Nr 5, poz. 28 i 29);

- Porozumienie między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej i Rządem Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich o równoważności dokumentów o wykształceniu, stopniach i tytułach naukowych, wydawanych w PRL i ZSRR, podpisane w Warszawie dnia 10 maja 1974 r. (Dz. U. z 1975 r. Nr 4, poz. 14 i 15),

- Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Federacji Rosyjskiej o współpracy w dziedzinie kultury, nauki i oświaty, sporządzona w Warszawie w dniu 25 sierpnia 1993 r. (Dz. U. z 1994 r., Nr 36, poz. 133).

Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego ustalił, iż w trybie Konwencji Praskiej i Porozumienia z 1974 r. uznane za równoważne nie mogą zostać wszystkie dokumenty o wykształceniu, lecz jedynie te spełniające warunki zawarte w postanowieniach umów międzynarodowych obowiązujących w dacie wydania przedmiotowego dokumentu. Zarówno Konwencja Praska, jak i Porozumienie z dnia 10 maja 1974 r. zostały zawarte ponad 30 lat temu, w innych warunkach polityczno-ustrojowych i gospodarczych, kształtujących system szkolnictwa wyższego w państwach ich sygnatariuszy. Nieznane wówczas były występujące dziś formy kształcenia a szkolnictwo wyższe zamknięte było w trudnych do przekroczenia granicach państw sygnatariuszy. W okresie tym strony-sygnatariusze Konwencji nie mogły przypuszczać, iż powstaną nowe formy kształcenia uwarunkowane daleko idącą swobodą komunikacji i przemieszczania się. Celem zawarcia Konwencji, zgodnie z jej preambułą, było zapewnienie rozwoju społeczno-ekonomicznego państw bloku socjalistycznego, co w dzisiejszych realiach społeczno-politycznych nie znajduje już uzasadnienia. W pismach z dnia 17 stycznia 2003 r., 9 września 2005 r. i 16 stycznia 2008 r. Rektor Wyższej Szkoły [...] poinformował iż, nauka obywateli polskich prowadzona była na terytorium Rosji i Polski. Kształcenie na odległość po raz pierwszy zdefiniowane zostało w Kodeksie dobrej praktyki w organizacji kształcenia transnarodowego, przyjętego przez Komitet Konwencji Lizbońskiej w Rydze 6 czerwca 2001 r. Zgodnie z tą definicją kształcenie transnarodowe obejmuje "wszystkie typy programów kształcenia na poziomie wyższym, studiów bądź usług edukacyjnych (obejmujące kształcenie na odległość), w ramach których uczący się przebywają w państwie innym niż to, w którym mieści się instytucja nadająca", przy czym instytucją nadającą jest "szkoła wyższa nadająca tytuły i stopnie oraz wydająca dyplomy, świadectwa lub nadająca inne kwalifikacje". Kształcenie takie odbywać się musi w zgodzie z przepisami prawnymi dotyczącymi szkolnictwa wyższego państwa przyjmującego, jak i wysyłającego (Dział II, pkt 1). Ten sam wymóg dotyczy jakości akademickiej i standardów kształcenia transnarodowego, które muszą odpowiadać jakości i standardom państwa wysyłającego jak i przyjmującego. Z powyższego wynika, iż forma kształcenia jakie odbył wnioskodawca, po raz pierwszy zdefiniowana została niemal 30 lat po zawarciu umów międzynarodowych, w trybie których wnioskodawca domaga się stwierdzenia równoważności wydanego w Federacji Rosyjskiej dyplomu z odpowiednim dyplomem wydawanym w Rzeczypospolitej Polskiej. Instytucją nadającą przedmiotowej sprawie jest Wyższa Szkoła [...], zaś instytucjami prowadzącymi, które realizowały program kształcenia, są Wyższa Szkoła [...] oraz [...] A. [...] "J." spółka z o.o. z siedzibą w L. Fakt ten wynika zarówno z informacji otrzymanych od Rektora WS[...] w M. i W. M. z rosyjskiego ośrodka [...]. Kształcenie, którego absolwentem jest T. T. odbywało się na terytorium RP w czasie obowiązywania ustawy o szkolnictwie wyższym z dnia 12 września 1990 r. (Dz. U. Nr 65, poz. 385, z późń.. zm.). Zgodnie z art. 15 ust. 1 tejże ustawy, uczelnię niepaństwową może założyć osoba fizyczna lub osoba prawna na podstawie pozwolenia udzielonego przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego, po zasięgnięciu opinii Państwowej Komisji Akredytacyjnej. Powyższa ustawa wymagała też zgody ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego na utworzenie przez zagraniczną uczelnię jednostki organizacyjnej z siedzibą na obszarze RP (art. 64 ust. 9). Ponadto możliwość taka istnieje dopiero od dnia 15 stycznia 2001 r., to znaczy od dnia wejścia w życie nowelizacji ustawy o szkolnictwie wyższym uchwalonej w dniu 8 grudnia 2000 r. (Dz. U. Nr 122, poz. 1314). Przed tą datą przepisy ustawy o szkolnictwie wyższym w ogóle nie przewidywały możliwości działania jednostek organizacyjnych uczelni zagranicznych na terenie Polski. [...]A[...] "J" jako jednostka nie będąca uczelnią w rozumienia prawa polskiego, nie miała prawa do zawarcia tego typu umowy z uczelnią zagraniczną. Zatem kształcenie organizowane wspólnie przez rosyjską uczelnię oraz spółkę "J." nie spełniało wymogów określonych w polskich przepisach prawnych.

Zgodnie z obowiązującą w Federacji Rosyjskiej ustawą "O wyższym i podyplomowym wykształceniu zawodowym" z dnia 22 sierpnia 1996 roku (nr 125-FZ), dotyczącą poziomów wykształcenia wyższego oraz okresów i form studiów, istniejący w Rosji złożony system państwowej akredytacji szkół wyższych pozwala na wyróżnienie dwóch typów uczelni niepaństwowych: licencjonowanych, uprawnionych do prowadzenia kształcenia na poziomie studiów wyższych, przygotowujących się do uzyskania akredytacji oraz akredytowanych, które zgodnie z art. 10 ust. 5 ustawy posiadają prawo do wystawiania dyplomów o wzorze państwowym. Dokument o przyznaniu akredytacji państwowej zawiera potwierdzenie posiadania statusu szkoły wyższej, wykaz kierunków kształcenia, które uzyskały akredytację oraz potwierdzenie uprawnienia do wydawania dyplomów o wzorze państwowym. Wyższa Szkoła [...] w momencie zawierania umowy z [...] A. [...] "J." była szkołą licencjonowaną, a status uczelni akredytowanej uzyskała [...] listopada 2001 roku. Nie można zatem uznać, iż dyplomy absolwentów Wyższej Szkoły [...] wydawane przed datą uzyskania akredytacji spełniają wymogi art. 1 ust. 2 Konwencji Praskiej i art. 1 pkt 4 Porozumienia z 1974 r. Przed listopadem 2001 r. Wyższa Szkoła [...] w M. była szkołą licencjonowaną, nie mającą odpowiednika w polskim systemie szkolnictwa wyższego. Załączony do wniosku dyplom nr [...], wydany w dniu [...] maja 2001 r. przez Wyższą Szkołę [...] w M., potwierdza nadanie tytułu zawodowego [...]. Ponadto wnioskodawca w latach 1996 - 2000 odbył studia w Instytucie [...] w M., które ukończył uzyskując [...] czerwca 2000 r. tytuł bakaławra. Wynika stąd, że T. T. rozpoczął studia w Wyższej Szkole [...] (1999 r.) zanim jeszcze uzyskał dyplom bakaławra wydany przez Instytut [...] (czerwiec 2000 r.). Na dyplomie wydanym T. T. widnieje informacja, iż poprzednim dokumentem poświadczającym wykształcenie, na podstawie którego został on przyjęty na studia zakończone wydaniem dyplomu [...], jest dyplom bakaławra nr [...], ten zaś nie istniał w chwili podejmowania przez wnioskodawcę studiów w WS[...], ponieważ uzyskany został niespełna rok później. Wnioskodawca podniósł, iż jako posiadacz dyplomu ukończenia wyższych studiów magisterskich na Uniwersytecie [...] mógł zostać przyjęty na studia w WS[...]. Jednak zgodnie z ustawodawstwem rosyjskim, dyplom ten nie stanowi podstawy do przyjęcia na studia zakończone wydaniem dyplomu [...]. Ponadto, jeśli T. T. zostałby przyjęty na studia do WS[...] na podstawie dyplomu wydanego przez Uniwersytet [...], informacja o tym fakcie winna widnieć na wydanym mu dyplomie [...].

Reasumując organ podkreślił , iż T. T. odbył całość kształcenia w szkole licencjonowanej. W wyniku ukończenia powyższego kształcenia wydany został dyplom o wzorze niepaństwowym. W związku z faktem, iż kształcenie to dotyczyło polskiego obywatela i organizowane było w ramach umowy między Wyższą Szkołą [...] w M. a polską spółką [...]A[...] "J." oraz odbywało się zarówno na terenie Federacji Rosyjskiej, jak i Rzeczypospolitej Polskiej, zastosowanie mają również przywołane powyżej przepisy prawa krajowego, określające warunki, jakie muszą zostać spełnione, by organizować kształcenie na poziomie wyższym na terenie Rzeczypospolitej Polskiej. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego dokonując oceny współpracy Wyższej Szkoły [...] z [...] A. [...] J., stwierdził na podstawie uzyskanych z Ministerstwa Nauki i Edukacji Federacji Rosyjskiej informacji, iż kształcenie realizowane wspólnie przez obie instytucje odbyło się z naruszeniem przepisów ustawy z dnia 12 września 1992 roku o szkolnictwie wyższym. Kształcenie transnarodowe zgodnie z Kodeksem dobrej praktyki w kształceniu transnarodowym, musi odbywać się z poszanowaniem krajowego porządku prawnego, dotyczącego szkolnictwa wyższego. Charakter wspomnianej współpracy był więc próbą obejścia ustawowych przepisów regulujących szkolnictwo wyższe. Do takiej oceny przyczynił się również fakt, iż obowiązujące wówczas umowy międzynarodowe (tj. Konwencja Praska z 1972 r. oraz Porozumienie z ZSRR z 1974 r.) nie mogły mieć zastosowania do współczesnych form kształcenia transnarodowego. Zatem dokument przedstawiony przez wnioskodawcę nie jest dyplomem spełniającym wymogi powyższych umów z polskimi przepisami o szkolnictwie wyższym (§ 9 pkt 3).

Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył T. T. wnosząc o jego uchylenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie następujących norm i przepisów prawa:

- art. 1 ust. 2 Konwencji Praskiej o wzajemnym uznawaniu równoważności dokumentów ukończenia szkół średnich, szkół średnich zawodowych i szkół wyższych, a także dokumentów o nadawaniu stopni i tytułów naukowych (Dz. U. Nr 5 z dnia 19 lutego 1975 r) poprzez jego zawężające stosowanie,

- art. 1 pkt 4 dwustronnego porozumienia między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej i Rządem Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich o równoważności dokumentów o wykształceniu, stopniach i tytułach naukowych wydawanych w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej i Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich, podpisanym w Warszawie dnia 10 maja 1974 r. (Dz. U. 4 poz. 14 z dnia 13 lutego 1975 r.) poprzez jego zawężające stosowanie,

- art. 20 Umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Federacji Rosyjskiej o współpracy w dziedzinie kultury, nauki i oświaty, sporządzonej w Warszawie dnia 25 sierpnia 1993 r. (Dz. U. 36 poz. 133 z dnia 21 marca 1994 r.) poprzez jego zawężające stosowanie,

- Konwencji Lizbońskiej (Dz. U. 233 poz. 2339 z dnia 27 października 2004) poprzez odstąpienie od realizacji jej celów oraz poprzez nie kierowanie się wytycznymi odnośnie ogólnych zasad oceny zagranicznych kwalifikacji i dobrej praktyki w ich uznawaniu,

- art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 7 i 9 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej poprzez wydanie rozstrzygnięcia wbrew obowiązującym przepisom prawa,

- art. 7 oraz 78 § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez odmowę przeprowadzenia postępowania mającego na celu ustalenie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia,

- art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego, to jest prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie do organów Państwa, w szczególności poprzez dowolność w stosowaniu i interpretacji aktów prawa oraz dowolność interpretacji znaczenia dowodów zgromadzonych w sprawie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Przede wszystkim należy stwierdzić, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny jest powołany do kontroli administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia Sąd oceniał, czy przy wydaniu zaskarżonego postanowienia organ nie dopuścił się naruszenia prawa procesowego, a także prawa materialnego.

Oceniając zaskarżone postanowienie w tym zakresie Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżonemu postanowieniu nie można zarzucić naruszenia prawa.

Na wstępie należy stwierdzić, że po uchyleniu postanowień Ministra Edukacji i Sportu z dnia [...] lutego 2004 r. i [...] grudnia 2003 roku wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 maja 2005 roku sygn. akt I SA/Wa 476/04, w ponownie prowadzonym postępowaniu organ dołączył do akt sprawy cały szereg dokumentów, których analiza doprowadziła do wydania przedmiotowego postanowienia. Zostały więc wykonane przez organ wytyczne zawarte w wyroku z dnia 19 maja 2005 roku.

W aspekcie procesowym sprawę tę należy oceniać w świetle unormowań zawartych w art. 217 § 2, art. 218 i 219 k.p.a. Zgodnie z powołanymi przepisami zaświadczenie wydaje się, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa, albo gdy osoba ubiega się o wydanie zaświadczenia ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Jeśli chodzi o ten drugi przypadek, co ma miejsce w niniejszej sprawie, organ administracji obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Organ administracji może przed wydaniem zaświadczenia przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające. Odmowa wydania zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie, następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Z cytowanych regulacji wynika, że wydanie zaświadczenia wymaga jedynie ustalenia, czy osoba ubiegająca się o wydanie zaświadczenia ma interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego i czy obowiązujący w dacie wydania zaświadczenia stan prawny ma swoje odzwierciedlenie w posiadanej przez organ dokumentacji, z której wynikają fakty, których potwierdzenia żąda osoba ubiegająca się o jego wydanie. Do zaświadczeń nie mają zastosowania przepisy Działu II k.p.a. Dlatego też nie zasadny jest zarzut, dotyczący naruszenia art. 7 oraz art. 78 § 1 i 2 kpa kpa poprzez odmowę przeprowadzenia dowodu przez organ polegającego na pozyskaniu danych statystycznych o liczbie absolwentów rosyjskich szkół wyższych licencjonowanych, którzy podjęli studia doktoranckie. W postępowaniu dotyczącym wydania zaświadczenia organ nie ma prawa ustalać zwyczajów czy też praktyk istniejących w jakimś państwie. Zaświadczenie jest bowiem aktem o charakterze informacyjnym, a nie aktem o charakterze prawnokształtującym, jakim jest np. decyzja administracyjna. Treścią zaświadczenia jest wiedza organu o stanie prawnym, a nie o występującej w tym zakresie praktyce.

W niniejszej sprawie skarżący żądał wydania zaświadczenia o równoważności dyplomu wydanego przez Wyższą Szkołę [...] (Federacja Rosyjska) z polskim dyplomem ukończenia wyższych magisterskich studiów na kierunku [...]. Równorzędność dyplomu ukończenia studiów uzyskanego za granicą z dyplomami uzyskiwanymi w Rzeczypospolitej Polskiej powstaje z mocy samego prawa. Zaświadczenie zaś jest wyrazem wiedzy organu o prawie, zadaniem zaświadczenia jest potwierdzenie tego stanu prawnego.

Miarodajnym w tym zakresie źródłem danych była Konwencja o wzajemnym uznawaniu równoważności dokumentów ukończenia szkół średnich, szkół zawodowych i szkół wyższych, a także dokumentów o nadawaniu stopni i tytułów naukowych, sporządzona w Pradze w dniu 7 czerwca 1972 r., tzw. Konwencja Praska. Wydanie zaświadczenia o treści żądanej przez skarżącego mogłoby nastąpić, gdyby z treści postanowień Konwencji wynikało, że uznane za równorzędny na terytoriach umawiających się państw mogą być dyplomy ukończenia studiów wyższych tego samego typu (uniwersytet, politechnika i specjalistyczne instytuty typu uniwersyteckiego) lub wydziałów oraz uprawnienia do ubiegania się o stopień naukowy (art. 1 ust. 2 ww. konwencji).

Minister Szkolnictwa Wyższego prawidłowo przyjął, że równoważność dyplomu uzyskanego w Federacji Rosyjskiej z dyplomem uzyskanym w Polsce należy oceniać według postanowień Konwencji Praskiej uzupełnionej Porozumieniem zawartym między PRL a ZSRR w 1974 r., a które - stosownie do sporządzonej w Warszawie w dniu 25 sierpnia 1993 roku Umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a rządem Federacji Rosyjskiej o współpracy w dziedzinie kultury, nauki i oświaty .Wymienione akty - co należy zauważyć - nie mają już mocy wiążącej.

W zakresie postępowania wyjaśniającego, jakie Minister Szkolnictwa Wyższego mógł przeprowadzić przed wydaniem zaświadczenia bądź postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia mieściło się wyłącznie ustalenie stanu prawnego, jaki miał być potwierdzony w zaświadczeniu. Natura prawna zaświadczenia ogranicza postępowanie wyjaśniające tylko do takich działań, które pozwolą na urzędowe stwierdzenie znanych faktów lub stanu prawnego. Przedmiotem postępowania wyjaśniającego w sprawach zaświadczeń nie może być więc analizowanie zmian w stanie prawnym i wyprowadzanie z tego odpowiednich wniosków, ani dokonywanie ocen prawnych. W wyroku z dnia 21 lipca 2005 r., sygn. akt OSK 1777/04 Naczelny Sąd Administracyjny, powołując się na wcześniejsze orzecznictwo sądowoadministracyjne (wyrok NSA z dnia 25 października 2000 r. V SA 760/00, LEX nr 50109, a także wyrok NSA z dnia 18 marca 1998 r., II SA 125.98, LEX nr 41283), wskazał, że na postępowanie wyjaśniające poprzedzające wydanie bądź odmowę wydania zaświadczenia składają się czynności o charakterze materialno-technicznym. W ramach takiego postępowania organ bada, jakiego rodzaju źródło może zawierać żądane dane, a także czy dane te dotyczą stanu faktycznego bądź stanu prawnego, którego poświadczenia domaga się wnioskodawca. Nie można drogą zaświadczenia wywołać skutków kształtujących stosunki prawne, tj. przyznawać albo ograniczyć bądź pozbawić uprawnienia.

Stosownie do treści art. 192 ust. 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.) zasady uznawania dyplomów ukończenia studiów uzyskanych za granicą za równorzędne z dyplomami uzyskiwanymi w kraju określają umowy międzynarodowe. W niniejszej sprawie skarżący uzyskał dyplom ukończenia Wyższej Szkoły [...] w M. w 2001 r., a więc w okresie obowiązywania Konwencji Praskiej oraz Porozumienia między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej i Rządem Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich o równoważności dokumentów o wykształceniu, stopniach i tytułach naukowych, wydawanych w PRL i ZSRR.

Z materiałów dokumentacyjnych niniejszej sprawy wynika istotna dla rozstrzygnięcia okoliczność, że studia, które odbył skarżący, były studiami w systemie kształcenia na odległość. W systemie tym studiujący mieszka na obszarze jednego państwa, a studiuje (pobiera naukę) na obszarze innego państwa.

Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego prawidłowo uznał, że uzyskany przez T. T. dyplom nie jest dyplomem (dokumentem) w rozumieniu przepisów Konwencji Praskiej. Prawidłowo wywiódł, że do tego rodzaju studiów nie znajdują zastosowania przepisy Konwencji Praskiej. W czasie sporządzania Konwencji studia na odległość nie były studiami powszechnie występującymi, a już z pewnością dotyczyło to studiowania przekraczającego granice państw.

To, że Konwencja Praska, została sporządzona w 1972 r., a więc przed ponad trzydziestoma laty, w innych warunkach polityczno-ustrojowych i gospodarczych, kształtujących system szkolnictwa wyższego w państwach jej sygnatariuszy, rzeczywiście nie może pozostać bez wpływu na interpretację jej przepisów. Ówczesne szkolnictwo wyższe było zamknięte w granicach państw - sygnatariuszy Konwencji, a granice te były trudne do przekroczenia. W konsekwencji zamieszkiwanie na obszarze jednego państwa i studiowanie (pobieranie nauki) na obszarze innego było z zasady utrudnione, wręcz niemożliwe. Interpretacja ta znajduje potwierdzenie w Konwencji wiedeńskiej o prawie traktatów, sporządzonej w dniu 23 maja 1969 r. (Dz. U. z 1990 r. Nr 74, poz. 439), oraz w przepisach ustawy z dnia 14 kwietnia 2000 r. o umowach międzynarodowych (Dz. U. Nr 39, poz. 443 ze zm.). Stosownie do art. 31-33 Konwencji wiedeńskiej traktat należy interpretować w dobrej wierze, zgodnie ze zwykłym znaczeniem, jakie należy przypisywać użytym w nim wyrazom w ich kontekście oraz w świetle jego przedmiotu i celu ( art. 31 ust. 1); można odwoływać się do uzupełniających środków interpretacji, łącznie z pracami przygotowawczymi do traktatu oraz okolicznościami jego zawarcia (art. 32). Zatem zarzuty podniesione w skardze dotyczące naruszenia art. 1 ust. 2 Konwencji Praskiej, art. 1 pkt 4 dwustronnego porozumienia między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej i Rządem Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich o równoważności dokumentów o wykształceniu, stopniach i tytułach naukowych wydawanych w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej i Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich z dnia 10 maja 1974 r. (Dz. U. z 1975 r. Nr 4 poz. 14) oraz art. 20 umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a rządem Federacji Rosyjskiej o współpracy w dziedzinie kultury, nauki i oświaty, sporządzonej w Warszawie dnia 25 sierpnia 1993 r. (Dz. U. z 1994 r. Nr 36 poz. 133). Za zupełnie niezasadny należy uznać zarzut naruszenia Konwencji Lizbońskiej z dnia 27 października 2004 roku (Dz. U. Nr 233 poz. 2339), gdyż organ nie stosował w postępowaniu przepisów tej konwencji. Takie stanowisko sadu znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki NSA z dnia 9 lipca 2008 r. OSK 444/08, z 19 lipca 2008 r. OSK 491/08).

Takiego stanowiska sądu nie zmieniają wskazane przez skarżącego w załączniku do protokołu przykłady kształcenia, które miały wskazywać, że kształcenie na odległość było znane w czasie obowiązywania Konwencji Praskiej np. kształcenie uchodźców (z Korei, Wietnamu, krajów afrykańskich) oraz kształcenia dzieci uczęszczających do szkół zorganizowanych przy placówkach dyplomatycznych. Wskazane rodzaje kształcenia nie maja bowiem żadnego znaczenia w przedmiotowej sprawie.

Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego prawidłowo więc ustalił rodzaj studiów dokumentowanych przedmiotowym dyplomem, a następnie przesądził, czy do tego rodzaju studiów znajdują zastosowanie przepisy Konwencji Praskiej - ze skutkiem negatywnym.

Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.