Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 398/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2005-02-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 lutego 2005r Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Małgorzata Brachel -Ziaja Sędziowie : NSA Izabela Dobosz NSA Stanisław Biernat (spr) Protokolant : Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2005r. sprawy ze skargi Z. F. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] stycznia 2001r., Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję tego samego organu z dnia [...] sierpnia 2000r, II. zasądza od Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz skarżącego Z. F. kwotę 10 zł ( dziesięć złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...].08.2000 r., nr [...], Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W., działając na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.jedn. Dz.U., 1997, Nr 142, poz. 950 z późn. zmianami), pozbawił uprawnień kombatanckich Z. F., ur. [...].03.1928 r., przyznanych mu przez ZW ZBoWiD w K. w 1977 r. z tytułu udziału w walce o utrwalenie władzy ludowej w okresie od [...].04.1947 r. do [...].12.1947 r. W uzasadnieniu organ podał, opierając się na aktach ZBoWiD, że w okresie, za który zostały przyznane Z. F. uprawnienia kombatanckie, pełnił on służbę w Milicji Obywatelskiej. Organ powołał następnie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach..., stanowiący, że pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które uzyskały takie uprawnienia wyłącznie z tytułu działalności w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej. Organ dodał, że nie jest obowiązany do wyjaśniania, czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. 1 ust. 2, art. 2 i art. 4 ustawy o kombatantach....

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Z. F. stwierdził, że walczył z UPA. Ponadto podał, że doznawał represji ze strony III Rzeszy.

W dniu [...].01.2001 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. wydał decyzję Nr [...], w której utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 k.p.a. i art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach... . W uzasadnieniu organ powtórzył motywy zawarte w uzasadnieniu swojej wcześniejszej decyzji. Ponadto dodał, że okoliczności dotyczące udziału strony w walkach z UPA podczas służby w MO nie mają wpływu na wynik sprawy. Milicja Obywatelska nie jest bowiem zmilitaryzowaną służbą państwową w rozumieniu art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach.... Organ odwołał się w tym kontekście do uchwały NSA sygn. OPS 5/00. W związku z tym jakiekolwiek zadania wykonywane podczas służby w MO nie mogą być uznane za działalność kombatancką. Podobnie, nie przysługują uprawnienia kombatanckie za pracę przymusową na rzecz III Rzeszy.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Z. F. stwierdził, że jego zadaniem jako milicjanta była obrona ludności przed bandą UPA, która m.in. w 1947 r. we wsi M. wymordowała [...] osoby i spaliła doszczętnie wieś. Skarżący podał, że jako 13 latek został wywieziony w 1941 r. do N.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z 30.08.2002 r., Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., Nr 153, poz. 1270).

Stosownie do § 1 rozporządzenia Prezydenta RP z 25.04.2003 r., w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (Dz.U., Nr 72, poz. 653) rozpoznawanie spraw z zakresu działania Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, w których stroną skarżącą są osoby zamieszkałe poza obszarem właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości osoby te zamieszkują.

Uprawnienia kombatanckie przysługują osobie, która spełnia jedno lub więcej wymagań określonych w art. 1 ust. 2, art. 2 i art. 4 ustawy o kombatantach....

Niesporne jest, że Z. F. uzyskał uprawnienia kombatanckie z tytułu walki zbrojnej o utrwalanie władzy ludowej, jako funkcjonariusz Milicji Obywatelskiej, w okresie od [...].04.1947 - [...].12.1947 r.

W świetle orzecznictwa sądowego uprawnienia kombatanckie za samą służbę w Milicji Obywatelskiej nie przysługują; por. np. uchwałę 7 sędziów NSA z 12.06.2000, OPS 5/00, ONSA 2001/1/3.

Jednakże, wbrew twierdzeniom Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W., w trakcie postępowania weryfikacyjnego powinno się badać, czy stronie nie przysługują uprawnienia kombatanckie z innego tytułu, wynikającego z obowiązującej ustawy. Wynika to z orzecznictwa sądowego (np. z wyroku SN z 22.02.2001, III RN 77/00, OSNAP 2001/15/475).

Sąd stwierdza, że w aktach postępowania weryfikacyjnego znajduje się kopia legitymacji b. jeńca wojennego, wydanej przez Polskie Siły Zbrojne. Z dokumentu tego wynika, że Z. F. posiadał stopień wojskowy st. [...], a jako ostami przydział wojskowy podano 2 p.p. H.. W życiorysie Z. F. znajdującym się w aktach postępowania przez ZboWiD (k. 22), został opisany pobyt skarżącego na robotach w N., a następnie jego ucieczka w marcu 1945 r. w stronę zbliżającego się frontu do 'armii M.". Zapewne chodzi tu o armię gen. M.. W armii tej skarżący przebywał, jak podaje, do listopada 1946 r.

Zdaniem Sądu, organ powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające mające na celu wykazanie charakteru pobytu Z. F. w Polskich Siłach Zbrojnych na Zachodzie, a w szczególności tego, czy miałby on podstawy do zachowania uprawnień kombatanckich na podstawie art. l ust. 2 pkt l ustawy o kombatantach... . Wykazanie posiadania tytułu uprawnień kombatanckich należy do strony, jednakże organ powinien przeprowadzić stosowne postępowanie wyjaśniające, kierując się także dyrektywami wypływającymi z art. 7, 9, 77 § 1 i 78 § 1 k.p.a. Sąd stwierdza zatem w niniejszej sprawie naruszenie przez organ przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 97 § 2 ustawy z 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) w związku z art. 200 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).