Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1217/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2018-09-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 29 ust. 1 pkt 22 oraz art. 48 ust. 4 w zw. z art. 48 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1332
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Matan, Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant specjalista Magdalena Dąbek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2018 r. w sprawie ze skargi M. S. i T. S. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 1 czerwca 2009 r. M. G. zgłosiła Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w C. nielegalnie zbudowany przez T. S. garaż na działce położonej przy [...] w C., której jest współwłaścicielem.

W dniu [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przeprowadził oględziny na wskazanej nieruchomości, stwierdzając brak prowadzonych aktualnie robót budowlanych. Jednocześnie potwierdził istnienie budynku w stanie surowym, użytkowanego jako gospodarczy, wykonany z pustaków żużlobetonowych i dostawiony do istniejącej na działce zabudowy.

Pismem z dnia 1 lutego 2010 r. organ powiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie samowolnej budowy budynku, użytkowanego jako gospodarczy, zlokalizowanego na posesji przy Placu [...] w C., a w dniu [...] r. przeprowadzona została rozprawa administracyjna. Następnie postanowieniem nr [...] r. z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał M. i T. S., w trybie art. 81c ustawy z dnia 7 lipca 1994 r Prawo budowlane, dostarczenia do Inspektoratu opinii dotyczącej stanu technicznego i bezpieczeństwa konstrukcji obiektu budowlanego na wymienionej posesji, określenia funkcji oraz zgodności z obowiązującymi przepisami techniczno- budowlanymi. W wyniku rozpatrzenia zażalenia inwestorów, Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach postanowieniem z dnia [...] r. uchylił postanowienie organu pierwszej instancji, stwierdzając, brak wykazania podstaw do nałożenia takiego obowiązku.

Następnie, w wyniku przeprowadzonego postępowania, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. decyzją nr [...] z dnia [...] r. umorzył postępowanie w sprawie legalności obiektu gospodarczego zlokalizowanego na posesji przy Placu [...] w C., wskazując na jego bezprzedmiotowość. Decyzja ta została uchylona decyzją Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] r., po stwierdzeniu przez organ drugiej instancji braku wyjaśnienia charakteru przedmiotowego obiektu i braku ustalenia w sposób wyczerpujący stron tego postępowania.

Po uzupełnieniu postępowania, dołączeniu do akt sprawy nowych dokumentów, decyzją nr [...] z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. ponownie umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe, wyjaśniając, iż brak jest podstaw do prowadzenia postępowania w trybie przewidzianym w art. 48 Prawa budowlanego.

Wobec wniesionego przez M. G. odwołania, rozpatrujący sprawę Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach, decyzją z dnia [...] r., na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, uchylił zaskarżoną doń decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.

Po uzupełnieniu postępowania Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. decyzją nr [...] z dnia [...] r. na podstawie art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego ponownie umorzył postępowanie w sprawie legalności obiektu gospodarczego wybudowanego na posesji przy Placu [...] w C., wskazując, że obiekt, jako wypełniający definicję śmietnika, mógł powstać bez pozwolenia na budowę czy zgłoszenia, czyli nie może być mowy o samowoli budowlanej, a stąd wykluczono zasadność prowadzenia postępowania w trybie art. 48 Prawa budowlanego. Wskutek kolejnego odwołania M. G., rozpatrujący sprawę Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach, decyzją z dnia [...] r. ponownie uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu organ nie podzielił stanowiska organu pierwszej instancji, podkreślając, iż obiekt malej architektury winien charakteryzować się niewielkimi rozmiarami, co trudno powiedzieć o przedmiotowym obiekcie.

W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ powiatowy przeprowadził w dniu [...] r., w dniu [...] r. i w dniu [...] r. kontrolę budynku gospodarczego, funkcjonującego jako śmietnik, na posesji przy Placu [...], stwierdzając, iż jest on w dobrym stanie technicznym. Nadto stwierdził, iż jest on wykorzystywany jako śmietnik, choć wygląda jak garaż. Następnie decyzją nr [...] z dnia [...] r. nakazał inwestorowi T. i M. S. celem doprowadzenia śmietnika do stanu zgodnego z przepisami obciąć połać dachową do lica muru pomieszczenia śmietnika na wymienionej posesji oraz wykonać obróbkę blacharską wiatrową zgodnie ze sztuką budowlaną i obowiązującymi normami, wskazując termin 2 miesiące, od dnia ostateczności decyzji, na wykonanie nałożonych obowiązków. W uzasadnieniu wyjaśnił, że przeprowadzone postępowanie wykazało, że obiekt nie jest wiatą, ani z racji jego sposobu użytkowania jako śmietnik, nie jest też budynkiem gospodarczym. W związku z brakiem możliwości dokonania kwalifikacji prawnej obiektu uwzględniającej konstrukcję budynku, za podstawę orzeczenie przyjęto sposób użytkowania i funkcję obiektu jako śmietnika - § 22 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim odpowiadać powinny budynki i ich usytuowanie - tj. zadaszone pomieszczenia ze ścianami pełnymi służące do czasowego gromadzenia odpadów stałych. Jednocześnie organ stwierdził, iż zachowane zostały przewidziane rozporządzeniem Ministra Infrastruktury warunki lokowania takich obiektów, uwzględniając niezbędne odległości od granicy działki, od okien i drzwi do budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi a nadto graniczy z podobnymi urządzeniami na działce sąsiedniej (wtedy odległość od granicy działki nie jest wymagana). Uznając jednak, że przekrycie przedmiotowego obiektu wystaje na sąsiednią posesję (o 0,30m do 0,10m) zobowiązał inwestora do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem.

Wobec uznania obiektu - jako śmietnik- zdefiniowany funkcją jako obiekt małej architektury (art. 3 pkt 4 Prawa budowlanego), którego wybudowanie na działce, nie będącej miejscem publicznym, nie wymagało zgłoszenia ani pozwolenia na budowę, nie może być mowy w tym zakresie o postępowaniu legalizacyjnym. Wobec zaś naruszenia przepisu § 23 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim odpowiadać powinny budynki i ich usytuowanie, w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 nakazał jak w sentencji.

Także ta decyzja, w wyniku odwołania B. G., została decyzją Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] r. uchylona, a sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu podkreślono, iż nie wydaje się słuszne uznanie budynku o wymiarach 5,50 x 5,10 i wysokości 2,70m za obiekt malej architektury, szczególnie mając na względzie przykładowe wyliczenie przez ustawodawcę takich obiektów, tj. w szczególności niewielkie obiekty kultu religijnego, jak np. kapliczki, krzyże przydrożne, figury, czy posągi, wodotryski i inne obiekty architektury ogrodowej. Także z brzmienia art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowalnego poprzez wskazanie, że nie wymaga pozwolenia na budowę budowa wolnostojących parterowych budynków gospodarczych, wiat i altan o powierzchni do 25m² należy wnosić, iż obiekt o powierzchni powyżej 25m² trudno określić jako obiekt małej architektury. Wobec faktu, że organ odwoławczy nie jest w stanie samodzielnie przeprowadzić postępowania w trybie art. 48 Prawa budowlanego, gdyż działanie takie stanowiłoby naruszenie zasady dwuinstancyjności, należało orzec jak w sentencji. Jednocześnie organ ten wskazał, że dotychczasowe działanie organu powiatowego nosi znamiona przewlekłości postępowania i stanowi naruszenie art. 35 i art. 36 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Wskutek powyższego rozstrzygnięcia rozpatrujący sprawę kolejny raz sprawę organ powiatowy postanowieniem nr [...] z dnia [...] r., działając na podstawie art. 123 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane nakazał inwestorom M. i T. S. wstrzymać roboty budowlane oraz zobowiązał do przedłożenia w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania postanowienia wymienionych dokumentów.

Następnie, wobec nie przedłożenia wymaganych dokumentów w wyznaczonym terminie, decyzją nr [...] r. z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C., na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowalnego nakazał M. i T. S. rozbiórkę samowolnie wybudowanego śmietnika konstrukcji murowej, zlokalizowanego na wskazanej nieruchomości. Jednakże, wobec rozpatrzenia odwołania M. S., także ta decyzja uchylona została decyzją Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach(decyzja z dnia [...] r.). W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ zwrócił uwagę na naruszenie przez organ powiatowy art. 10 § 1 w związku z art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego wobec nie doręczenia postanowienia nr [...] z dnia [...] r. jednej ze stron postępowania- tj. T. S.

Prowadząc ponownie postępowanie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C., działając na podstawie art. 48 ust. 2 Prawa budowalnego powtórnie postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. zobowiązał inwestorów do wstrzymania robót budowlanych oraz przedłożenia w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania postanowienia wymienionych dokumentów tj. decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dopuszczającej możliwość istnienia przedmiotowego obiektu w dotychczasowej lokalizacji, oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz 4 egzemplarzy projektu budowlanego.

Postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. inspektor powiatowy zawiesił toczące się postępowania do czasu ustąpienia przyczyn zawieszenia, uznając uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu jako zagadnienia wstępnie. Z kolei postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. organ ten podjął zawieszone postępowanie, uznając, że brak wszczęcia z wniosku inwestorów postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu przesądza o braku podstaw do dalszego zwieszenia postępowania w sprawie legalności budowy budynku użytkowanego jako śmietnik na nieruchomości w C.

Decyzją nr [...] z dnia [...] r., przywołując w postawie prawnej art. 48 ust. 1 i art. 52 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2013, poz. 1409 ze zm.) nakazał M. i T. S. rozbiórkę samowolnie wybudowanego śmietnika konstrukcji murowej zlokalizowanego na nieruchomości przy [...] w C. W uzasadnieniu wskazał, iż postępowanie w sprawie legalności obiektu o wymiarach 5,2 x 5,10 wykonanego z pustaków żużlowych, z drewnianą więźbą i pokrytego papą asfaltową, użytkowanego jako śmietnik, wykazało, iż okoliczność takiego użytkowania obiektu nie może mieć przesądzającego znaczenia w sprawie. Organ powiatowy podkreślając fakt związania wskazaniami organu drugiej instancji oraz wskazując na brak możliwości skorzystania z opinii zewnętrznej w trybie art. 81c Prawa budowlanego, po przeprowadzeniu postępowania, na mocy art. 48 tej ustawy, wobec wykazania braku sprzeczności z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zobowiązał inwestorów do przedłożenia niezbędnych dokumentów w celu zalegalizowania przedmiotowego obiektu. Jednak pomimo prawidłowego doręczenia postanowienia, zobowiązani nie przedłożyli żądanych dokumentów, a w związku z powyższym zastosowany w sprawie musiał zostać ust. 4 art. 48, obligujący do zastosowania ust. 1 tego przepisu - nakazującego orzeczenie rozbiórki obiektu.

Odwołanie od powyżej decyzji złożyli M. i T. S., zarzucając naruszenie art. 51 ustawy Prawo budowlane oraz art. 138 § 2 w związku z art. 136 i art. 77 oraz art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez ich błędną wykładnię i zastosowanie w sprawie. W uzasadnieniu w pierwszej kolejności zwrócono uwagę na naruszenie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. przede wszystkim art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego- tj. zasady pogłębiania zaufania obywateli do państwa. Podkreślono fakt prowadzenia przez osiem lat postępowania i czterokrotne jego umarzanie przez organ pierwszej instancji. Jednak każda decyzja umarzająca spotykała się z niezrozumiałą reakcją organu odwoławczego, który ją uchylał i przekazywał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Odwołujący podnieśli, iż uznanie śmietnika za budynek gospodarczy dowodzi braku profesjonalizmu, szacunku przepisów prawa i znajomości przedmiotu całej sprawy. Wskazali, iż pomimo zapewnień urzędników o braku konieczności uzyskiwania pozwolenia na budowę czy zgłoszenia na budowę śmietnika na własnej posesji, od ponad ośmiu lat nękani są uciążliwym postępowaniem administracyjnym.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy zrelacjonował przebieg postępowania oraz wskazał na zobowiązanie inwestorów postanowieniem nr [...] do przedłożenia wskazanych tam dokumentów. Dalej stwierdził, iż podstawą zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji był przepis art. 48 Prawa budowlanego. W ramach prowadzonego postępowania legalizacyjnego nałożono na inwestorów obowiązek przedłożenia określonej dokumentacji, który pomimo upływu wyznaczonych terminów nie przedłożyli żądanych dokumentów. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż kwestia zastosowania w sprawie wymienionego powyżej art. 48, jak również kwestia kwalifikacji spornego obiektu jako gospodarczego, wymagającego pozwolenia na budowę, została ostatecznie rozstrzygnięta we wcześniejszych decyzjach organu (z dnia [...] r. i z dnia [...] r.), które wiążą obecnie organ zgodnie z art. 110 Kodeksu postępowania administracyjnego.

W niniejszej sprawie, wobec wdrożenia wobec spornego obiektu postępowania legalizacyjnego i wydania postanowienia w oparciu o art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, wskutek nieprzedłożenia wymaganych dokumentów spowodowało, że organ pierwszej instancji zgodnie z treścią art. 48 ust.4 w związku z ust. 1 zobowiązany został do orzeczenia rozbiórki tego obiektu, nie mając w tym zakresie żadnego luzu decyzyjnego.

Organ wojewódzki podkreślił, iż postępowanie legalizacyjne jest uprawnieniem a nie obowiązkiem strony. Po stronie zobowiązanego leży decyzja czy wykona nałożone nakazy, jednak w przypadku ich niewykonania musi liczyć się koniecznością orzeczenia rozbiórki.

Odnosząc się do twierdzeń podnoszonych w odwołaniu i wcześniejszych pismach o fakcie złego poinformowania co ewentualnej konieczności posiadania pozwolenia na budowę organ uznał, iż okoliczność ta nie ma wpływu na rozpatrywaną sprawę. Organy nadzoru budowlanego nie ponoszą odpowiedzialności za takie informacje. Za bezzasadny należy też uznać zarzut naruszenia art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego. Decyzje uchylone nie wywołują bowiem skutków prawnych, wobec ich wyeliminowania z obrotu prawnego. Z kolegi organ drugiej instancji od początku postępowania prezentował swoje stanowisko konsekwentnie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. i T. S. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej w mocy decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania. Zarzucili wymienionym decyzji naruszenie art. 51 oraz art. 4 ust. 2 Prawa budowlanego poprzez błędna ich wykładnię, a także naruszenie przepisów art. 138 § 2 w związku z art. 136 i art. 77 a także 107 § 3 i art. 7 oraz art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez ich błędna wykładnię i zastosowanie. W uzasadnieniu powtórzyli argumentację zaprezentowaną już w odwołaniu, podkreślając, iż zostali poinformowani, iż na remont czy budowę śmietnika nie jest wymagane ani pozwolenie na budowę, ani zgłoszenie. Dodali, iż organ wojewódzki nie wskazał żadnego przepisu określającego parametry śmietnika, które determinowane są tradycją, czy względami praktycznymi.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i nie znajdując podstaw do zmiany swojego stanowiska.

Na rozprawie w dniu 7 września 2018 r. skarżący T. S. podtrzymał skargę i zawartą w niej argumentację. Podkreślił, iż budowa obiektu była potrzebą chwili na przełomie 2004/2005 r., kiedy rozpadowi uległy dawne komórki. Wyjaśnił, iż nieruchomość, na której znajduje się przedmiotowy obiekt jest współwłasnością wielu osób, ale na realizację inwestycji uzyskał zgodę wszystkich współwłaścicieli. Dopiero następnie, ok. 2008 r. jeden ze współwłaścicieli wycofał zgodę. Dodał też, że z uwagi na stan zdrowia i finansów, ważny jest też finansowy aspekt orzeczonej rozbiórki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpatrując niniejszą sprawę zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

Kierując się tym zapisem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził, że tak zaskarżona decyzja, jak również poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa w sposób mogący spowodować ich uchylenie.

Zgodnie bowiem z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 2188) sąd administracyjny dokonuje kontroli legalności zaskarżonej decyzji, oceniając, czy decyzja ta nie narusza przepisów prawa. Bada, zatem czy nie doszło do naruszenia prawa i to zarówno prawa materialnego jak i formalnego w zakresie, w jakim stosował je organ administracyjny. Zgodnie z treścią art. 145 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uwzględnia skargę na decyzję administracyjną w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (§ 1 pkt. 1), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (§ 1 pkt. 2), innego naruszenia przepisów postępowania jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy ( § 1 pkt. 3), czy też naruszenia prawa, z którym ustawa wiąże skutek stwierdzenia nieważności (§ 2) lub konieczności stwierdzenia wydania orzeczenia z naruszeniem prawa.

Przedmiotem niniejszej sprawy jest rozstrzygnięcie w przedmiocie budowy na nieruchomości położnej w C. przy [...], budynku - obiektu murowanego o wymiarach 5,2m x 5,10m, wykonanego z pustaków żużlowych, z drewnianą więźbą i pokrytego papą asfaltową, użytkowanego jako śmietnik. Poza sporem pozostaje fakt, że inwestor nie dokonał zamiaru wykonania tych robót budowlanych właściwemu organowi administracji architektoniczno- budowlanej, ani nie uzyskał na jego wykonanie pozwolenia na budowę.

Trudno jednak przyjąć argumentację skarżących oraz pierwotne stanowisko organu pierwszej instancji, iż budowa śmietnika - jako budowa obiektu małej architektury ogrodowej - nie podlega reglamentacji Prawa budowlanego. Wprawdzie, zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 22 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2018, poz. 1202) budowa obiektów małej architektury nie wymaga pozwolenia na budowę, a w myśl art. 30 ust. 1 pkt 4 zgłoszeniu właściwemu organowi wymaga jedynie budowa obiektów małej architektury w miejscach publicznych, co w konsekwencji mogłoby potwierdzać powyższą tezę, że obiekty takie nie podlegają reglamentacji Prawa budowlanego na działkach prywatnych. Zasadniczym jednak problemem w takiej sytuacji pozostaje ustalenie co należy rozumieć pod pojęciem "obiekt małej architektury". Definicję obiektu małej architektury zawiera art. 3 pkt 4 cytowanej ustawy, stwierdzając, że należy przez to rozumieć niewielkie obiekty, w szczególności kultu religijnego, architektury ogrodowej czy obiekty służące rekreacji i utrzymaniu porządku. Przepis ten w punkcie 4b odnosi się do obiektów małej architektury ogrodowej wymieniając tu w szczególności m.in. posągi, wodotryski i inne obiekty. Definicja ta zawiera określenie jednej wspólnej cechy tej kategorii obiektów budowlanych - tzn. odnosi się jedynie do ich gabarytów, używając nieostrego pojęcia "niewielkie obiekty". Przykładowo więc obiekt małej architektury ogrodowej stanowi np. figurka przedstawiającą krasnala, nimfę czy amorka, ale także np. pergola służąca rozmieszczeniu zieleni ogrodowej, oczko wodne, kaskada, ogród skalny czy murowany grill ogrodowy -. (zob. Komentarz do ustawy Prawo budowlane pod red. Z. Niewiadomskiego). Uznanie konkretnego obiektu budowlanego za obiekt małej architektury ogrodowej ma charakter ocenny, a poprawna kwalifikacja określonych obiektów będzie możliwa po dokonaniu analizy konkretnego stanu faktycznego, z uwzględnieniem całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego.

W niniejszej sprawie w ocenie składu orzekającego zasadnie organ drugiej instancji stwierdził, iż nie sposób za obiekt małej architektury uznać budynek o wymiarach 5,50 x 5,10 i wysokości 2,70m, czyli o powierzchni powyżej 25m². Nie można do takiego obiektu przyjąć miary "niewielki obiekt". Dodatkowo trzeba podnieść, że przedmiotowy obiekt powstał wprawdzie na działce prywatnej, czyli nie w miejscu publicznym, ale pozostającej we współwłasności wielu osób, a skarżący nie mogą wykazać się prawem dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Także przeznaczenie tego obiektu oraz jego faktyczne wykorzystywanie - użytkowanie jako śmietnik - nie może do końca przekonywać do zaliczenia go do kategorii obiektów małej architektury. Wprawdzie można spotkać się z takim traktowaniem zadaszonych miejsc do gromadzenia odpadów stałych, ale w każdym przypadku istotne będą parametry danego obiektu. W tym konkretnym przypadku, jak wskazano powyżej, trudno uznać, by obiekt o podanych wymiarach mógł być traktowany jako obiekt niewielki. Obiekt ten bowiem całkiem odbiega od obiektów do których jest zbliżony w granicy. O ile bowiem sąsiedni obiekt to niewielka stalowa konstrukcja - stalowy kojec, o tyle w przypadku przedmiotowego obiektu jest murowany budynek i to pokaźnych rozmiarów. Jak stwierdził sam skarżący na rozprawie jego budowa "była potrzebą chwili, kiedy rozpadowi uległy stare komórki". Nie wydaje się, aby przeznaczenie komórek było tożsame ze wskazywaną obecnie funkcją przedmiotowego obiektu - czyli śmietnikiem. Z dołączonej do akt sprawy dokumentacji zdjęciowej wynika zaś, że w obiekcie składowane są rożne pudła, szafki czy rower, nie widać zaś w nim w ogóle pojemników na odpady stałe.

W tych okolicznościach zasadnie wiec organy uznały, iż dla doprowadzenia do legalizacji spornego obiektu niezbędne jest przeprowadzenie postępowania w trybie art. 48 Prawa budowlanego, prawidłowo stwierdzając, iż dla posadowienia przedmiotowego budynku niezbędne było uprzednie uzyskanie pozwolenia na budowę. Skoro zaś pozwolenia tego inwestorzy nie uzyskali, zasadnie w toku postępowania legalizacyjnego na mocy art. 48 ust. 2 i ust. 3 Prawa budowalnego nałożono na inwestorów obowiązek przedłożenia określonej dokumentacji, tj. decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dopuszczającej możliwość istnienia przedmiotowego obiektu w dotychczasowej lokalizacji, oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz 4 egzemplarzy projektu budowlanego, wyznaczając termin w jakim należy obowiązek ten wykonać. Jednak pomimo upływu wyznaczonego terminu inwestorzy nie przedłożyli wymaganych dokumentów. W takiej sytuacji wobec wdrożenia wobec spornego obiektu postępowania legalizacyjnego i wydania postanowienia w oparciu o art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, brak przedłożenia określonych dokumentów mógł spowodować działanie organu określone w art. 48 ust. 4 w związku z ust. 1 cytowanej ustawy, a mianowicie organ zobowiązany został do wydania decyzji o rozbiórce danego obiektu. Podzielić trzeba stanowisko organu odwoławczego, że organy w takiej sytuacji są związane powyższym przepisem i nie mają w tym zakresie żadnego luzu decyzyjnego.

Podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego w postaci art. 51 czy art. 4 ust. 2 ustawy Prawo budowlanego nie są uzasadnione. W przypadku pierwszego z przepisów - art. 51 - nie miał on zastosowania w sprawie, gdyż rozstrzygnięcie oparte zostało na art. 48 Prawa budowlanego. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 4 ust. 2, należy stwierdzić, iż nie jest zrozumiały, gdyż takiego przepisu w ustawie Prawo budowlane nie ma. Art. 4 nie ma bowiem redakcji z kolejnymi ustępami. Nie znajdują także w sprawie usprawiedliwionych podstaw zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego w postaci art. 138 § 2, art. 136 czy art. 77 a także art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Rozstrzygnięcie poprzedzone zostało wyczerpującym postępowaniem wyjaśniającym, a wydane w sprawie decyzje opatrzone zostały uzasadnieniami wyjaśniającymi stanowisko orzekających organów.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach skargę oddalił jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 ustawy – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.