Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 242/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2022-09-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6159 Inne o symbolu podstawowym 615
6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Planowanie przestrzenne
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: *Stwierdzono nieważność aktu, niebędącego aktem prawa miejscowego w całości
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 503
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon Sędziowie: Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn (spr.) Protokolant: asystent sędziego Sławomir Mirowski po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 września 2022 r. sprawy ze skargi Wojewody Dolnośląskiego na uchwałę Rady Gminy Zawonia z dnia 23 września 2021 r. nr XXXI/199/2021 w przedmiocie uchwalenia Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Zawonia I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w całości; II. zasądza od Gminy Zawonia na rzecz strony skarżącej kwotę 480 zł (słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Skargą nadzorczą z 21 II 2022 r. Wojewoda Dolnośląski wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały nr XXXI/199/2021 Rady Gminy Zawonia z dnia 23 IX 2021 r. w sprawie uchwalenia Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Zawonia – dalej jako "Studium".

Uzasadniając skargę wojewoda zarzucił istotne naruszenie art. 11 w zw. z art 28 ust. 1 ustawy z 27 III 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2021 r. poz. 741), dalej "upzp", polegające na istotnym naruszeniu trybu sporządzania studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego poprzez dokonanie zmian w części tekstowej i graficznej Studium po przeprowadzeniu całej procedury sporządzania studium i bez jej ponowienia w niezbędnym zakresie.

Wojewoda podkreślił, że uzgodniony i zaopiniowany projekt Studium został po raz pierwszy wyłożony do publicznego wglądu w dniach 3 XII 2020 r. – 7 I 2021 r. Na skutek złożonych do projektu uwag i wniosków wprowadzone zostały korekty w projekcie, a następnie, bez ponawiania procedury uzgadniania i opiniowania, w dniu 8 VI 2021 r. na stronie Biuletynu Informacji Publicznej opublikowano ogłoszenie o drugim wyłożeniu do publicznego wglądu projektu Studium oraz wyznaczono termin na składanie wniosków do projektu do dnia 10 VIII 2021 r. Wojewoda zaznaczył, że treść uchwalonego Studium różni się od treści projektu będącego przedmiotem procedury uzgodnień i opiniowania z właściwymi organami, jak również wyłożonego w toku procedury sporządzania Studium do publicznego wglądu. W skardze zwrócono uwagę na następujące zmiany:

1) w zakresie ustaleń dotyczących maksymalnej wysokości zabudowy na obszarach zabytkowych parków oraz obszarach cmentarzy (odpowiednio 5m i 7m). Uchwalone Studium zawiera odmienne ustalenia dotyczące tego parametru, tj. większe (odpowiednio 7m i 9m - str. 109). Wartości te uległy zmianie po pierwszym wyłożeniu projektu Studium do publicznego wglądu, niemniej jednak nie ponowiono procedury uzgodnień i opiniowania z właściwymi organami w tym zakresie;

2) w zakresie terenów wyłączonych spod zabudowy. Po ostatnim wyłożeniu projektu studium wprowadzono nową kategorię przeznaczenia terenów o symbolu K obszary obsługi komunikacyjnej z przeznaczeniem pod infrastrukturę (rozdział 2.2.3., str. 111);

3) dotyczące polityki ochrony złóż kopalin (rozdział 3.1.6., str. 113). Wprowadzono zapis stanowiący o dopuszczeniu prowadzenia na gruntach rolnych prac geologicznych, w szczególności poszukiwania i rozpoznawania złóż kopalin i wód podziemnych;

4) wprowadzenia dodatkowej kategorii terenów przeznaczonych pod zabudowę - RU/U - obszary obsługi rolnictwa i usług już po wyłożeniu projektu Studium po raz pierwszy do publicznego wglądu, a więc po dokonaniu uzgodnień i zaopiniowaniu;

5) w zakresie terenu o symbolu RU/U, graniczącego od strony północnej, zachodniej i południowej z terenem ZL oraz od strony wschodniej z terenem R. W projekcie Studium wyłożonym po raz drugi do publicznego wglądu teren ten został oznaczony jako teren RU, czyli obszary obsługi rolnictwa, natomiast tereny oznaczone symbolem RU/U to obszary obsługi rolnictwa i usług (które notabene wprowadzono już po dokonaniu uzgodnień i zaopiniowaniu projektu Studium). Względem projektu Studium faktycznie poszerzony został zakres przeznaczenia tego terenu o drobną wytwórczość, usługi komercyjne i usługi sportu i rekreacji (str. 107 i 108 studium);

6) w zakresie terenu o symbolu K, zlokalizowanego w Zawoni, w pobliżu ulicy Akacjowej. Uzgodniony i zaopiniowany, a następnie wyłożony do publicznego wglądu projekt Studium przewidywał na tym terenie zabudowę mieszkaniową. Po pierwszym wyłożeniu projektu studium do publicznego wglądu (w dniach 3 XII 2020 r. – 7 I 2021 r.) wskazany teren został oznaczony jako obszar o przeważającej funkcji produkcyjno-usługowej (PU) i z takim przeznaczeniem projekt studium został wyłożony po raz drugi do publicznego wglądu (w dniach 8 VI 2021 r. – 9 VII 2021 r.). Z kolei uchwalona na sesji Rady Gminy Zawonia i przedłożona wojewodzie wersja Studium przewiduje na wskazanym terenie obszar obsługi komunikacji.

W ocenie wojewody dokonanie merytorycznych zmian w projekcie Studium, w tym zmian polegających na całkowitej zmianie kierunku przeznaczenia określonych terenów po przeprowadzeniu całej procedury uchwalania Studium, w tym po dokonaniu uzgodnień z właściwymi organami i po wyłożeniu projektu studium do publicznego wglądu, celem składania wniosków do projektu, wymagało bezwzględnego ponowienia trybu sporządzenia studium dokonanego zgodnie z art. 11 upzp. Wojewoda nadmienił, że dokonanie poza jakąkolwiek procedurą zmian w części tekstowej i graficznej studium w stosunku do tekstu uchwały ustalonego w wyniku procedury planistycznej, w szczególności uzgodnionego i zaopiniowanego przez właściwe organy, stanowi istotne naruszenie art. 11 w zw. z art. 28 ust. 1 upzp. Wojewoda zaznaczył przy tym, że w orzecznictwie wyrażone zostało stanowisko, że jakkolwiek upzp w odniesieniu do studium nie przewiduje wymogu ponawiania czynności planistycznych, w tym ponownego wykładania projektu studium do publicznego wglądu, nie oznacza to jednak, że takiego ponownego wyłożenia projektu ustawa zabrania zwłaszcza gdy się zważy, że postanowienia uchwalonego studium różnią się istotnie od pierwotnego, wyłożonego do publicznego wglądu, projektu studium (wyrok NSA z dnia 12 IX 2012 r., sygn. akt II OSK 1410/12 – CBOSA). W ocenie skarżącego dokonanie merytorycznych zmian w Studium, w tym całkowitej zmiany kierunków przeznaczenia określonych terenów po przeprowadzeniu całej procedury uchwalenia Studium, wymagało bezwzględnego ponowienia trybu sporządzenia studium zgodnie z art. 11 upzp.

W odpowiedzi na skargę Rada Gminy Zawonia (dalej jako "organ") wniosła o oddalenie skargi w całości. Podniosła, że obowiązujące przepisy upzp, w przeciwieństwie do procedury dotyczącej planu miejscowego, nie przewidują obowiązku ani możliwości ponawiania procedury opracowania projektu studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Powołano się przy tym na poglądy wyrażone w piśmiennictwie oraz judykaturze (Z. Niewiadomski (red.): Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz, Warszawa 2004, s. 123; wyrok NSA z dnia 10 VI 2020 r., II OSK 1805/19; wyrok WSA w Opolu z 26 II 2019 r., II SA/Op 546/18 – CBOSA).

Organ zwrócił też uwagę, że w jego ocenie wprowadzone zmiany nie miały charakteru na tyle istotnego by uzasadniały ponowienie procedury. Studium uzgadnia się obowiązkowo z Zarządem Województwa Dolnośląskiego w zakresie jego zgodności z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego województwa oraz z Państwowym Gospodarstwem Wodnym Wody Polskie w zakresie dotyczącym zabudowy i zagospodarowania terenu położonego na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią. W związku z tym, że zmiana wysokości zabudowy nie dotyczy zakresu ww. uzgodnień, nie zaszła także potrzeba ponownego ich uzgadniania. W kwestii zaś ewentualnego ponownego zaopiniowania projektu Studium warto wskazać, że opinia jest wyrażeniem stanowiska innego organu, które nie ma charakteru wiążącego dla organu prowadzącego sprawę główną. Wobec tego uzyskanie opinii od właściwych podmiotów obliguje do dokonania analizy uzyskanego stanowiska, ale nie oznacza obowiązku wprowadzenia zmian do projektu studium. Ponadto organ zaznaczył, że projekt Studium ponownie wyłożony do publicznego wglądu w terminie 8 VI 2021 r. – 9 VII 2021 r. zawierał wskaźniki wysokości zabudowy na terenach cmentarzy i zabytkowych parków takie jak w uchwalonym studium. Dalej organ zauważył, że zapis stanowiący o dopuszczeniu na gruntach rolnych prac geologicznych, w szczególności poszukiwania i rozpoznawania złóż kopalin i wód podziemnych, wprowadzony został na skutek uwag mieszkańców. Uwagi dotyczyły wprowadzenia na działkach przeznaczonych na tereny rolnicze, na których nie zostały udokumentowane złoża, przeznaczenia PE - obszary eksploatacji surowców. Uwagi te nie mogły zostać uwzględnione w zakresie zmiany przeznaczenia terenu ze względu na zasadę niedopuszczalności uzależnienia przeznaczeń terenów od jakichkolwiek warunków, zdarzeń przyszłych i niepewnych, w tym wypadku udokumentowania złóż kopalin. Biorąc jednak pod uwagę wspominanie wyżej uwagi mieszkańców, postanowiono zaakcentować dopuszczalność prowadzenia na gruntach rolnych prac geologicznych, w szczególności poszukiwania i rozpoznawania złóż kopalin i wód podziemnych, poprzez wprowadzenie odpowiedniego zapisu w podrozdziale 3.1.6. Polityka ochrony złóż kopalin. Organ nadmienił również, że w projekcie Studium, który został uzgodniony i zaopiniowany przez odpowiednie organy, a następnie wyłożony do publicznego wglądu, w podrozdziale 5.2.5 "Zaopatrzenie w gaz", znajdował się następujący zapis: ,.W ramach systemu gazowego dopuszcza się: (...) prowadzenie na gruntach rolnych oraz gruntach leśnych poszukiwawczych badań geofizycznych i wierceń, a także realizację inwestycji związanych z zagospodarowaniem odwiertów, budową instalacji technologicznych, budową rurociągów od nowo powstałych odwiertów do ośrodków zbiorczych, oraz ich późniejszą eksploatację i likwidację." Zapis ten został wprowadzony na wniosek P. G. N. TK.[...] z dnia [...] 2019 r. Wprowadzenie podobnego zapisu w podrozdziale 3.1.6 "Polityka ochrony złóż kopalin" nie jest więc zmianą polityki Studium, gdyż dopuszczalność prowadzenia na gruntach rolnych oraz gruntach leśnych poszukiwawczych badań geofizycznych i wierceń znalazła się już w pierwszej wersji projektu studium. Ponadto dodanie przedmiotowego zapisu nie wprowadziło żadnych ograniczeń w zagospodarowaniu. Dopuszczenie prowadzenia na gruntach rolnych prac geologicznych nie zmienia również rolniczego przeznaczenia gruntów, a jedynie dopuszcza działania poszukiwawcze. Wprowadzenie takiego zapisu było również zasadne z uwagi na art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 9 VI 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2021 r. poz. 1420 ze zm.), który stanowi, że w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, podejmowanie i wykonywanie działalności określonej ustawą, to jest prac geologicznych, a w szczególności poszukiwanie i rozpoznawanie złóż kopalin i wód podziemnych, jest dopuszczalne tylko wówczas, jeżeli nie naruszy ona sposobu wykorzystywania nieruchomości ustalonego w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Dopuszczenie prowadzenia na gruntach rolnych prac geologicznych, w szczególności poszukiwania i rozpoznawania złóż kopalin i wód podziemnych, umożliwi po odkryciu i zatwierdzeniu dokumentacji geologicznej przez właściwy organ administracji geologicznej wprowadzenie ich do studium. W związku z powyższym, zmianę taką – zdaniem organu - trudno uznać za istotną. Dodanie powyższego zapisu nie dotyczy zakresu uzgodnień, a więc nie zaszła także potrzeba ponownego ich uzgadniania. Kolejna zmiana polegająca na wprowadzeniu nowego przeznaczenia K dla działek 112/11, 112/13, 112/14, 112/14 obręb Zawonia, została wprowadzona po II wyłożeniu projektu Studium do publicznego wglądu, w związku z uwzględnieniem uwagi z dnia 16 VI 2021 r. złożonej dnia 17 VI 2021 r. przez Pracowników P.P.H.U. I. Spółka z o.o., z siedzibą w Z., w tym przez właściciela działek. W uwadze wskazano wprost na potrzebę przeznaczenia przedmiotowych działek na wykonanie parkingu na samochody pracowników. Biorąc również pod uwagę pojawiające się podczas dyskusji uwagi mieszkańców sąsiadujących z przedmiotowym terenem, w których wnioskowano o nieprzeznaczanie terenu pod zabudowę produkcyjno-usługową w obawie o możliwość intensywnego zabudowania działek, wprowadzono obszar przeznaczeń K- obszary obsługi komunikacji z zakazem zabudowy kubaturowej, przystając jednocześnie na wnioski obu stron. Zmiana polegająca na zmianie przeznaczenia terenu z RU (obszary obsługi rolnictwa) na RU/U (obszary obsługi rolnictwa i usług) również nastąpiła na skutek uwagi właściciela terenu. W przypadku tym rozszerzono zakres przeznaczenia terenu o drobną wytwórczość, usługi komercyjne i usługi sportu i rekreacji. Zmiana ta nie jest związana z zasadniczą zmianą kierunków zagospodarowania, nie wprowadza ograniczeń w zagospodarowaniu i jest zgodna z wnioskiem właściciela terenu, stąd została uznana za nieistotną i niewymagającą powtórzenia procedury.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 28 ust. 1 upzp istotne naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części.

Istota zarzutów podnoszonych w skardze sprowadza się do zanegowania procesowej poprawności postępowania organu przy opracowaniu tekstu Studium. W ocenie skarżącego należało bowiem ponowić procedurę co najmniej od etapu uzgodnieniowego – opiniodawczego, albowiem po tym etapie nastąpiły merytoryczne zmiany w projekcie Studium dotyczące parametrów zabudowy jak i kierunków przeznaczenia terenów. Dokładnie chodzi o: zmianę parametru dopuszczalnej wysokości zabudowy na terenach zabytkowych parków (ZPz) i cmentarzy (ZC); wprowadzenie funkcji komunikacji (K) w miejsce funkcji produkcyjno-usługowej (PU) w obrębie terenu oznaczonego jako działki nr 112/11, nr 112/13, nr 112/14 i nr 112/15 obręb Zawonia; wprowadzenie funkcji obsługi rolnictwa i usług (RU/U) w miejsce funkcji obsługi rolnictwa (RU) dla terenu działki nr 620/4 obręb Złotów oraz dopuszczenie możliwości przeprowadzenia prac geologicznych na gruntach rolnych.

W ocenie Sądu, wprawdzie regulacja z art. 11 -12 upzp wskazująca katalog czynności przeprowadzanych kolejno w toku procedury opracowania studium nie przewiduje expressis verbis obowiązku ponowienia czynności w przypadku zmian treści projektu studium w końcowym etapie procedury, to jednak takiego obowiązku nie można wykluczyć. Sąd w składzie orzekającym przychyla się do tych tez judykatury, które zaznaczają, że w określonych przypadkach określone w art. 11 upzp czynności będą wymagały powtórzenia (zob. np. wyroki NSA z 15 XII 2009 r., II OSK 1629/09; z 12 IX 2012 r., II OSK 1410/12 – CBOSA).

Trzeba podkreślić, że sekwencja czynności określonych w art. 11 upzp ma charakter celowy i racjonalny służąc stworzeniu optymalnych warunków dla wypracowania takiego projektu studium, który spełniał będzie wymagania wynikające zarówno z obowiązujących przepisów jak i z potrzeb mieszkańców gminy (tak indywidualnych jak i zbiorowych). Wykluczyć więc należy dopuszczalność wprowadzenia istotnych zmian w treści projektu studium na końcowym etapie procedury w całkowitym oderwaniu od uzyskanych wcześniej uzgodnień i opinii, czy wniesionych uwag, bez konieczności ponowienia czynności z art. 11 upzp w odpowiednim zakresie. Stanowiłoby to bowiem zaprzeczenie celu określonej w powołanym przepisie procedury sprowadzając ją do roli "sztuki dla sztuki". Rację ma zatem skarżący stwierdzając, że również w przypadku czynności mających na celu uchwalenie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy może wystąpić konieczność ich ponowienia.

W okolicznościach rozpatrywanej skargi wymaga jednak podkreślenia, że podstawy do ponowienia czynności z art. 11 upzp wystąpią jedynie w przypadku, w którym zmiany dokonane w projekcie studium są na tyle znaczące (istotne), że uzasadniają cofnięcie się do wcześniejszego etapu procedury celem poddania ich stosownej weryfikacji prawnej lub/i społecznej. W tym sensie, tak jak nie można podzielić pryncypialnego stanowiska o braku jakichkolwiek podstaw do ponawiania procedury z art. 11 upzp, tak również nie można zgodzić się z twierdzeniem, że każda zmiana treści projektu studium wymagać będzie jej powtórzenia w odpowiednim zakresie.

Istotność zmian uzasadniających powtórzenie czynności z art. 11 upzp należy oceniać zawsze in concreto biorąc pod uwagę ich materię, jak i znaczenie dla całości rozwiązań przyjętych w projekcie oraz wpływ na interesy prawne osób zainteresowanych. Innymi słowy, trzeba uwzględnić, czy dokonane zmiany ingerują w materię będącą przedmiotem uzgodnienia oraz opinii oraz czy zmieniają w sposób znaczący sytuację właścicieli terenów w porównaniu z wersją poprzednią projektu.

W niniejszej sprawie organ wprowadził opisane wyżej zmiany w treści Studium po etapie I i II wyłożenia jego projektu do publicznego wglądu. Analiza postanowień kwestionowanego skargą Studium jak i załączonej dokumentacji daje podstawy do uznania, że nastąpiło w tym przypadku istotne naruszenie wymagań procesowych dotyczących uchwalenia Studium. Charakter i zakres wprowadzonych zmian, na które powołano się w skardze, uzasadniał bowiem konieczność ponowienia etapu uzgodnień oraz opiniowania jak również obligował do ponownego wyłożenia projektu Studium do publicznego wglądu.

Sąd podkreśla, że celem etapu procedury z art. 11 pkt 4 i 5 upzp, a więc zasięgnięcia stanowiska właściwych organów, jest stworzenie optymalnych warunków do zachowania spójności studium zarówno z przepisami odrębnymi jak i wymagającymi uwzględnienia okolicznościami faktycznymi. Jest to etap szczególnie istotny, bowiem to właśnie na tym etapie rozstrzyga się prawidłowość normatywna i merytoryczna ustaleń każdego studium. Leży w interesie społecznym szerokie zakreślenie kręgu podmiotowego organów uprawnionych do wyrażenia stanowiska, czy to w formie opinii czy wiążącego uzgodnienia. To organy wyliczone w art. 11 pkt 4 i 5 upzp powinny oceniać, czy przedłożony im konkretny projekt wymaga wyrażenia stanowiska. One też oceniają, jakie to będzie stanowisko i w jakiej zostanie wyrażone formie. Wypada podkreślić, że stanowisko właściwego organu zajmowane w ramach procedury przygotowywania projektu studium stanowi szczególny rodzaj środka nadzoru prewencyjnego nad samorządem terytorialnym, o którym stanowi art. 89 ustawy z 8 III 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2018 r., poz. 994). Jednym zaś z elementów relacji nadzorczej jest powinność każdorazowego dokonania przez organ nadzorujący autonomicznej weryfikacji określonego stanu przez pryzmat przepisów prawa stanowiących normatywny wzorzec kontroli. Chodzi tu więc zawsze o weryfikację dokonywaną w sposób niezależny od woli czy intencji podmiotu nadzorowanego. Powyższe okoliczności sugerują, że organy władzy planistycznej realizując etap konsultacyjny procedury planistycznej powinny zasadniczo unikać działania wybiórczego, pomijającego określone organy, chyba że brak właściwości któregoś z organów wymienionych w art. 11 pkt 4 i 5 upzp jest w konkretnych warunkach bezdyskusyjny. Analogicznie należy postąpić w sytuacji zmiany rozwiązań przyjętych w projekcie studium już po zakończeniu etapu konsultacyjnego.

W niniejszej sprawie na pewno rację ma organ, że bezprzedmiotowe byłoby ponawianie uzgodnień z właściwym organem Wód Polskich z uwagi na niewystępowanie w obrębie Studium obszaru szczególnego zagrożenia powodzią (akta organu, tom I, k. 300). Nie można jednak podzielić stanowiska organu donośnie do braku potrzeby uzgodnienia przeprowadzonych zmian z Zarządem Województwa Dolnośląskiego w zakresie zgodności z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego województwa dolnośląskiego (Dz.Urz. Woj.Doln. z 2020 r., poz. 4036). Należy podkreślić, że powołany plan formułuje szereg ustaleń i postulatów z zakresu polityki przestrzennej dotyczących m.in. gminy Zawonia w zakresie chociażby terenów jednostek Zielonej Infrastruktury (ZI), Wrocławskiego Obszaru Funkcjonalnego (gmina Zawonia znajduje się w wewnętrznej strefie silnego rozwoju), korytarzy ekologicznych o znaczeniu ponadlokalnym (międzynarodowym, krajowym i regionalnym) czy inwestycji publicznych (przebudowa drogi wojewódzkiej nr 340, korytarz obwodnicy aglomeracji wrocławskiej). Przy tak szeroko zakreślonym przedmiocie ustaleń planu wojewódzkiego nie sposób wiarygodnie wykluczyć wpływ zmian treściowych dokonanych w projekcie Studium na szczegółowe wymagania określone w tym planie i sformułowane w pierwotnym uzgodnieniu wynikającym z postanowienia Zarządu Województwa Dolnośląskiego z dnia 20 VII 2020 r. (Nr 27/5350/20) w przedmiocie warunków uzgodnienia projektu Studium (akta organu, tom I, k 292).

Charakter i zakres zmian przeprowadzonych w Studium uzasadniał też ponowienie czynności konsultacyjnych w zakresie opiniowania. Zmiany przeznaczenia niektórych terenów, dopuszczenie intensyfikacji zabudowy w obrębie terenów zabytkowych parków (ZPz) i cmentarzy (ZC) czy wprowadzenie zapisów dotyczących prac geologicznych w obrębie terenów rolnych wymagało ponowienia konsultacji co najmniej z takimi organami jak komisja urbanistyczno-architektoniczna, właściwy wojewódzki konserwator zabytków, właściwy organ administracji geologicznej. Komisja urbanistyczno-architektoniczna stanowi organ doradczy składający się z osób o wykształceniu i przygotowaniu fachowym związanym bezpośrednio z teorią i praktyką planowania przestrzennego. Zmiana koncepcji w zakresie funkcji określonych terenów i zasad ich zagospodarowania nie jest więc obojętna w perspektywy zakresu przedmiotowego działania tej komisji. Tak samo zmiany w obrębie zabudowy terenów zabytkowych parków nie mogą być uznane za obojętne z perspektywy zadań realizowanych przez organ ochrony zabytków. Właściwy organ administracji geologicznej powinien zaś mieć możliwość zapoznania się ze zmianą dotyczącą prac geologicznych. Jak już wyżej wyjaśniono nie ma w tym przypadku znaczenia, że ewentualne stanowisko tych organów jest niewiążące. Na organie odpowiadającym za przeprowadzenie procedury planistycznej ciąży obowiązek umożliwienia właściwym organom zajęcia stanowiska, celem zapoznania się z nim i co najmniej wzięcia pod uwagę.

Co do kolejnych etapów procedury, to z przesłanej dokumentacji wynika, że organ dokonał dwukrotnie wyłożenia projektu Studium do publicznego wglądu, co sugeruje, że wbrew stanowisku prezentowanemu w odpowiedzi na skargę, organ dostrzegał konieczność ponowienia procedury po zmianach przeprowadzonych po pierwszym wyłożeniu. Sąd zwraca uwagę, że po drugim wyłożeniu projektu Studium wprowadzono równie znaczące zmiany do jego treści jak po pierwszym wyłożeniu, tak więc trudno jest ustalić z jakich przyczyn organ dostrzegł zasadność dokonania drugiego wyłożenia ale już nie trzeciego. Zaznaczyć trzeba, że w orzecznictwie utrwalone jest stanowisko wskazujące na potrzebę ponownego upublicznienia projektu aktu planistycznego w sytuacji, gdy na skutek wprowadzonych zmian mogło dojść do naruszenia interesów osób trzecich (zob. np. wyroki NSA z 12 IX 2012 r., II OSK 1410/12 i z dnia 3 X 2008 r., II OSK 367/08 – publ. CBOSA). Skoro zaś po drugim włożeniu projektu Studium do publicznego wglądu przeprowadzono zmiany w zakresie przeznaczenia niektórych terenów, to wystąpiło wysokie prawdopodobieństwo naruszenia interesu osób trzecich. Sąd oczywiście nie neguje faktu, że przeprowadzone zmiany wynikały z uwzględnienia uwag właścicieli tych terenów, jednak należy mieć w takim przypadku na względzie również interesy właścicieli nieruchomości sąsiednich, którzy nowopowstały stan rzeczy mogą postrzegać w kategoriach zmiany niekorzystnej. Dlatego też zmiana przeznaczenia terenu z zasady rodzi obowiązek ponowienia czynności planistycznych.

Mając powyższe na względzie Sąd uwzględnił skargę orzekając na zasadzie art. 147 § 1 ppsa.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ppsa, uwzględniając poniesione przez skarżącą celowe koszty w łącznej kwocie 480 zł, na które składa się wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika.