Postanowienie WSA w Łodzi, sygn. akt I SO/Łd 9/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2018-10-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 0001
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Przyznano prawo pomocy w części
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 1 pkt 2, art. 258 par. 2 pkt 7
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 24 października 2018 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Tomasz Naraziński po rozpoznaniu w dniu 24 października 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku Ł. A. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie, która ma się toczyć ze skargi Ł. A. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku nr UNP: [...] w przedmiocie: określenia zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług i nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do rozliczenia w kolejnym miesiącu za poszczególne miesiące 2014 roku oraz nałożenia obowiązku zapłaty podatku wynikającego z faktur wystawionych w styczniu, marcu, kwietniu i maju 2014 roku p o s t a n a w i a: przyznać skarżącemu prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 1.000 zł oraz ustanowić adwokata, a w pozostałym zakresie wniosek oddalić.


UZASADNIENIE

Pismem z 10 sierpnia 2018 r. Ł. A. wniósł o udzielenie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w przyszłej sprawie ze skargi na decyzję wydaną [...] r. przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. w utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-Ś. z [...] r. w sprawie określenia zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług i nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do rozliczenia w kolejnym miesiącu za poszczególne miesiące 2014 r. oraz nałożenia obowiązku zapłaty podatku wynikającego z faktur wystawionych przez skarżącego w styczniu, marcu, kwietniu i maju 2014 r., w łącznej wysokości 1.289.094 zł.

Wnioskodawca oświadczył, że znajduje się w tak złej sytuacji finansowej i materialnej, że nie stać go na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania.

Oświadczył, że mieszka wraz z żoną w należącym do niej mieszkaniu. Nie ma żadnych oszczędności, nieruchomości, ani żadnych wartościowych ruchomości. Jest bezrobotny i nie prowadzi działalności gospodarczej. Korzysta z pomocy finansowej swoich rodziców J. i S. A., od których otrzymuje pieniądze na zakup jedzenia, ubrań, środków czystości i na inne bieżące wydatki. Opłaty dotyczące mieszkania ponosi żona wnioskodawcy.

Miesięczne dochody żony wnioskodawcy wynoszą około 3.700 zł. Według oświadczenia żona wnioskodawcy spłaca kredyt mieszkaniowy i gotówkowy w wysokości około 2.240 zł. Koszty utrzymania mieszkania wynoszą około 500 zł. Pozostałą część dochodu żona przeznacza na bieżące utrzymanie. Na rachunku bankowym posiada stale debet w wysokości około 4.000 zł.

Skarżący oświadczył, że w związku z problemami w prowadzonej działalności i zachwianiem, a w zasadzie utratą płynności finansowej i dochodów popadł w ogromne długi. Ciążą na nim zobowiązania wobec: 1) A. - 40.166,02 zł plus odsetki i koszty sądowe, 2) B. - 523.693,24 zł plus odsetki i koszty sądowe oraz 473.242,86 zł plus odsetki i koszty sądowe, 3) Banku C. - 120.00,00 zł plus odsetki i koszty sądowe oraz egzekucyjne, 4) D. Bank - 90.092,92 zł plus koszty egzekucji, 5) na rzecz E.- 74.348,11 zł, 6) Skarbu Państwa -5.064.727,00 zł plus odsetki.

Wnioskodawca podniósł, że w sprawie oznaczonej sygn. akt l SO/Łd 2/18 w której wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi około 3.554.280,00 zł. zostało mu przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym. Oświadczył, że nie ma żadnej wiedzy, ani doświadczenia, które pozwoliłby mu na podjęcie jakiejkolwiek obrony przed niesłuszną decyzją. Sprawa jest przy tym skomplikowana zarówno pod względem faktycznym i prawnym.

Z tych względów wniósł o uwzględnienie swojego wniosku i zwolnienie od kosztów przyszłego postępowania oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata M. K. z kancelarii adwokackiej w Ł. przy ul. A. 20/2 z którego porad w przeszłości korzystał.

Do wniosku załączył: 1) fotokopię decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, którą zamierza zaskarżyć, 2) intercyzę z 23 stycznia 2018 r., której wynika, że małżonkowie ustanowili rozdzielność majątkową, 3) informację z CEiDG, z której wynika, że wnioskodawca prowadził działalność gospodarczą pod nazwą A. w okresie od 6 września 2012 r. do 30 stycznia 2015 r., 4) zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu w roku 2016 (PIT-37), z którego wynika, że wnioskodawca osiągnął dochód w wysokości 1.436 zł, 5) trzy nakazy zapłaty oraz wezwanie do zapłaty, 6) propozycję zawarcia ugody w celu spłaty zadłużenia, 7) dwa postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego z wniosku Banku D S.A. z uwagi na bezskuteczność egzekucji, 8) tytuły wykonawcze wystawione przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P..

We wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonym na formularzu PPF wnioskodawca powtórzył okoliczności wskazane w piśmie z 10 sierpnia 2018 r.

W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżący złożył oświadczenie zgodnie z którym nie posiada aktywnych rachunków bankowych i z żadnych rachunków nie korzysta. Rachunki, które otworzył w latach 2012-2013 w D., F. Bank, B. zostały zajęte przez urząd skarbowy na podstawie tytułu egzekucyjnego. Skarżący wyjaśnił również że lokal mieszkalny w K. Ł., w którym aktualnie mieszka, jest własnością jego rodziców. Z oświadczenia zawartego we wniosku wynika natomiast, że mieszkanie w Ł. – które skarżący wskazał jako miejsce zamieszkania, stanowi własność żony skarżącego.

Skarżący złożył zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku 2017, z którego wynika, że nie osiągnął żadnego przychodu oraz zeznanie żony, z którego wynika, że osiągnęła dochód w wysokości 59.428 zł (dochód po odliczeniach).

Referendarz sądowy zważył, co następuje:

Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) - dalej "P.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.

W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.

Zgodnie z 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Wniosek nie zasługuje w całości na uwzględnienie.

Z wniosku oraz złożonych dokumentów wynika, że skarżący nie posiada środków pieniężnych na ustanowienie adwokata z wyboru i uiszczenie kosztów sądowych. Skarżący nie osiąga żadnych dochodów, o czym świadczy zeznanie podatkowe za rok 2017 oraz informacja z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, z której wynika, że skarżący został wykreślony z ewidencji z dniem 30 stycznia 2015 r.

Uzupełniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący złożył m.in. wyciągi z dwóch rachunków bankowych żony prowadzonych przez F. Bank i Bank B.. Wyciągi te nie potwierdzają, że sytuacja majątkowa jego żony P. A. jest taka, jaką skarżący przedstawił we wniosku. W szczególności nie potwierdzają one oświadczenia, zgodnie z którym żona skarżącego posiada stały debet w wysokości 4.000 zł a jej dochody pozwalają na spłatę kredytu mieszkaniowego i gotówkowego, zapłatę należności związanych z utrzymaniem mieszkania i innych kosztów utrzymania.

P. A. posiada dwa rachunki bankowe. Z zestawienia operacji na rachunku prowadzonym przez F. Bank w okresie od 1 lipca 2018 r. do 30 września 2018 r. wynika, że saldo końcowe jest ujemne i wynosi -3.964 zł, co jest zbieżne z oświadczeniem skarżącego.

Z wyciągów z rachunku bankowego prowadzonego przez Bank B. wynika natomiast, że w okresie od 25 czerwca 2018 r. do 23 lipca 2018 r. saldo początkowe wynosiło 6.361 zł zaś saldo końcowe 8.085 zł, w okresie od 24 lipca 2018 r. do 23 sierpnia 2018 r. saldo końcowe wynosiło 4.758 zł, zaś w okresie od 24 sierpnia 2018 r. do 23 września 2018 r. saldo końcowe wynosiło 3.088 zł.

Opisy operacji na obu rachunkach przeczą również oświadczeniom skarżącego, iż dochody żony wystarczają na spłatę kredytów i niezbędne wydatki. Z obu wyciągów wynika, że żona skarżącego dokonuje szeregu wydatków, które wykraczają poza wydatki konieczne do utrzymania. Z rachunku prowadzonego przez F. Bank wynika np., że żona wnioskodawcy posiada również rachunek brokerski ponieważ w daniach między 14 a 20 sierpnia 2018 r. przelewała środki pieniężne na i z tego rachunku, jak można przypuszczać z opisu tych operacji, w celu nabycia akcji spółki giełdowej 11BIT. Świadczy to o tym, że małżonkowie posiadają nadwyżkę środków nad wydatkami niezbędnymi do utrzymania, która pozwala im na inwestowanie w akcje.

W ocenie referendarza nałożeniu na skarżącego obowiązku poniesienia części kosztów sądowych nie stoi na przeszkodzie umowa majątkowa małżeńska z 23 stycznia 2018 r. o ustanowieniu rozdzielności majątkowej małżeńskiej.

Stosownie do art. 23 ustawy z 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59 ze zm.) małżonkowie zobowiązani są do wzajemnej pomocy i alimentacji również w zakresie ponoszenia kosztów postępowania sądowego, a na istnienie takiego obowiązku nie ma wpływu ustanowiona rozdzielność majątkowa małżonków. Rozdzielność majątkowa małżeńska w świetle przepisów prawa rodzinnego odnosi się, jak sama nazwa wskazuje, do majątków małżonków, a nie do ich wzajemnych obowiązków. Rozdzielność majątkowa dotyczy kwestii zobowiązań każdego z małżonków wobec osób trzecich, a także kwestii samodzielnego dysponowania i zarządzania swoimi majątkami (por. postanowienie NSA z 4 lipca 2017 r. sygn. akt II FZ 259/17).

W tej sytuacji referendarz ocenił, że wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania i na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.

AKE.