Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1419/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2017-04-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 7, art. 77 i art. 80
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 124b
journal: Dz.U. 2016 poz 2147
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Godlewski Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk /spr./ WSA Paweł Zaborniak Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi A. S.A. w [...] Oddział [...] na decyzję Wojewody z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Starosty [...] z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...]; II. zasądza od Wojewody na rzecz strony skarżącej A. S.A. w [...] Oddział [....] kwotę 697 zł /słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi A S.A. z/s w [...] Oddział [...], dalej "Spółka" jest decyzja Wojewody z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia nieruchomości wydana w następującym stanie sprawy.

Po uprzednim uchyleniu przez Wojewodę decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. decyzji Starosty [...] z dnia [...] lutego 2016 r. wydanej po rozpoznaniu wniosku Spółki z dnia [...] czerwca 2015 r. orzekającej o zobowiązaniu do udostępnienia nieruchomości i ponownym rozpatrzeniu sprawy Starosta [...] decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] odmówił udostępnienia nieruchomości położonej w W., oznaczonej jako działka ewidencyjna nr 196 o powierzchni 3,38 ha, w celu wykonania remontu linii energetycznej napowietrznej SN-15KV K. – ZBK G. – odgałęzieniu K. 1,2 polegającego na wymianie istniejących przewodów z 3xAFL 35 mm2 na nowe typu 3xBLX – T 50 mm2.

Organ ustalił, że przedmiotowa działka stanowi własność T. O. i K. O. na zasadach wspólności majątkowej małżeńskiej. Według organu zakres prac obejmujących planowaną inwestycję nie mieści się w dyspozycji art. 124b ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2015 r., poz. 1774 ze zm., dalej "u.g.n.") będącym podstawą prawną decyzji zobowiązującej do udostępnienia nieruchomości, nie stanowi bowiem remontu w rozumieniu art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r., poz. 290 ze zm., dalej "P.b."). Remont polega na odtworzeniu stanu pierwotnego, a za taki nie mogą być uznane roboty budowlane polegające na rozbiórce istniejącego obiektu budowlanego i wzniesieniu nowego obiektu, nawet w tym samym miejscu i odpowiadającego gabarytami pierwotnemu. W efekcie rozbiórki inwestor dokonuje bowiem nie remontu a odbudowy.

W odwołaniu od powyższej decyzji Spółka podniosła, że projektowany remont polegał będzie na wymianie jedynie poszczególnych elementów i zastąpieniem ich nowymi, a nie na "odbudowie" jak wskazuje decyzja organu I instancji. Decyzja wydana przez Starostę [...] została wydana z naruszeniem obowiązującej ustawy P.b. oraz art. 124b u.g.n.

Po rozpoznaniu odwołania opisaną na wstępie decyzję Wojewoda działając na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 23) w związku z art. 9a u.g.n. utrzymał w mocy decyzje Starosty z dnia [...] lipca 2016 r.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że stosownie do treści przepisu art. 124b ust. 1 u.g.n. "starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji zobowiązuje właściciela (...) do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów, jeżeli właściciel (...) nie wyraża zgody". Decyzja zobowiązująca do udostępnienia nieruchomości może być wydana jedynie w przypadku, gdy dotyczy urządzeń infrastruktury technicznej wymienionych w art. 124b ust. 1, które nie należą do części składowych nieruchomości, a zatem będących składnikiem przedsiębiorstwa. Warunkiem jej wydania jest brak zgody podmiotu praw rzeczowych na udostępnienie nieruchomości uprawnionemu podmiotowi. Jak wynika z treści art. 3 pkt 8 P.b. istota remontu polega na odtworzeniu stanu pierwotnego. Jak wynika z treści art. 3 pkt 8 P.b. istota remontu polega na odtworzeniu stanu pierwotnego, czyli odtworzeniu czegoś, co kiedyś było, ale nie ma tego w chwili rozpoczęcia remontu. Z treści definicji legalnej remontu wynika też w sposób niewątpliwy, że pojęcie to odnosi się do robót budowlanych w istniejącym obiekcie budowlanym. To zaś oznacza, że remontem nie mogą być roboty budowlane polegające na rozbiórce istniejącego obiektu budowlanego i budowie obiektu budowlanego nowego, nawet jeśli budowa polega na odbudowie obiektu istniejącego z ewentualnym wykorzystaniem materiałów pozostałych po rozbiórce obiektu dotychczasowego. Stąd też remont polega na wymianie poszczególnych elementów i zastąpieniu ich nowymi w istniejącym obiekcie budowlanym. Za remont nie mogą być zatem uznane roboty budowlane polegające na rozbiórce istniejącego obiektu budowlanego i wzniesieniu obiektu nowego, nawet w tym samym miejscu i odpowiadającego gabarytami pierwotnemu. W efekcie rozbiórki obiektu budowlanego inwestor nie dokonuje bowiem jego remontu, lecz odbudowy, czyli zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 6 P.b. budowy ze wszystkimi tego konsekwencjami. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się również, że w wyniku remontu nie może powstać obiekt budowlany o innych parametrach technicznych lub użytkowych, niż obiekt pierwotny. Jeżeli zatem w wyniku wykonywanych robót budowlanych nastąpi zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem parametrów charakterystycznych dla kształtu całego obiektu budowlanego, takich jak jego kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość lub liczba kondygnacji, będziemy mieli do czynienia z przebudową. Jeżeli zaś wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót polegać będzie na odtworzeniu stanu pierwotnego, nie będąc bieżącą konserwacja, będzie to remont.

Z wniosku Spółki z dnia [...] czerwca 2015 r. uzupełnionego dnia [...] lipca 2015 r. i [...] sierpnia 2015 r. oraz załącznika graficznego do w/w wniosku jednoznacznie wynika, iż prace, jakie mają zostać wykonane, będą polegać na wymianie istniejących słupów P – 10 ŻN na słupy P 13,5/4,3E, a także na zdemontowaniu przewodów nieizolowanych 3xAFL 35mm2 i wymianie ich na przewody typu 3xBLX-T 50 mm2. W związku z tym nie ma wątpliwości co do tego, iż zamierzona inwestycja ma polegać na wymienia dotychczasowych słupów i przewodów o zmienionych parametrach. Wymiana elementów na nowe – słupy o większej wysokości, przewody o innych właściwościach fizycznych i technicznych – nie może zostać uznana za remont. Okoliczność, jaką jest fakt, iż w wyniku przeprowadzonych prac obiekt liniowy nie zmieni swojej trasy ani długości, nie ma znaczenia w sprawie, ponieważ w wyniku wykonanej działalności powstanie nowa substancja w miejscu dotychczas istniejącego obiektu.

W skardze na opisaną na wstępie decyzję Spółka reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika zaskarżając ją w całości wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

1. Przepisów postępowania, mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 84 K.p.a. poprzez brak wyczerpującego zgromadzenia o rozpatrzenia materiału dowodowego oraz brak wszechstronnej oceny dotychczas zgromadzonego (przy uwzględnieniu, iż niekompletnego) materiału dowodowego, polegającego na:

1. Niedopuszczeniu dowodu z opinii biegłego z zakresu budownictwa dla ustalenia czy planowane prace należy ocenić jako "remont" czy może jako "przebudowę", a jedynie oparcie rozstrzygnięcia w tym względzie na własnej ocenie organu, która to ocena nie ma waloru opinii biegłego, nie wyczerpuje i nie może wyczerpać zagadnień wymagających wiadomości specjalnych;

2. Nawiązując do powyższego, naruszenie polegające na braku inicjatywy dowodowej i nie ustalenie, czy w kontekście podjęcia prac w zakresie wymiany tylko określonych, niewielkich fragmentów, linii energetycznej 15 KV, której całkowita długość to ponad 14 km, zachodzi uzasadniona podstawa do przyjęcia, iż zaplanowane prace zmieniają substancję budowlaną, skoro nie jest możliwe pozyskanie materiałów, z których pierwotnie wykonano linię, a zastosowane materiały nie zmieniają parametrów linii, lecz jedynie odpowiadają – stanowią współcześnie dostępne zasobniki – dla zachowania dotychczas istniejących właściwości technicznych i najpełniejszego odzwierciedlenia właściwości fizycznych;

2. Przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a związane z naruszeniem powyższych przepisów postępowania polegające na:

1. Błędnej wykładni art. 124b u.g.n. w związku z niewłaściwym zastosowaniem art. 3 pkt 7a P.b. – czyli błędnym przyjęciu, iż nie spełnione są przesłanki do nałożenia obowiązku udostępnienia nieruchomości, ponieważ planowane prace spełnią definicję "przebudowy" (z art. 3 pkt 7a P.b.);

2. W kontekście powyższego zarzutu niezastosowania art. 3 pkt 7a P.b. i nieprzyjęcie, że planowane prace spełniają definicję "remontu";

3. Niezastosowanie art. 3 pkt 3a w związku z jego pkt 8 P.b. i pominięciu, że linia elektroenergetyczna stanowiąca przedmiot planowanych prac jest obiektem liniowym, do którego odnieść należy konieczność zachowania tożsamych gabarytów i parametrów wymienionych elementów, a w przypadku braku tożsamych jak te, z których pierwotnie linię wykonano, to ich odpowiedników, które w sposób tożsamy oddziałują na nieruchomość właściciela, co planował zachować, bądź nawet w mniejszym stopniu.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Ocena zaskarżonej decyzji przeprowadzona w zakresie wynikającym z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718) i art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) wskazuje, że w toku postepowania administracyjnego doszło do naruszeń prawa procesowego, które mogą mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia uchylenie decyzji organów obu instancji.

Materialnoprawną podstawą wydania decyzji jest art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie z jej treścią starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej zobowiązuje właściciela w drodze decyzji do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów nie należących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji (...), jeżeli właściciel (...) nie wyraża na to zgody.

Z brzmienia tego przepisu wynika, że może on być zastosowany przez organ, jeżeli kumulatywnie spełnione są dwie przesłanki, a to: - wystąpi konieczność wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem ciągów drenażowych, przewodów elektrycznych i urządzeń a właściciel, użytkownik wieczysty nie wyraża zgody na udostępnienie.

W przedmiotowej sprawie nie został wyczerpująco udokumentowany brak zgody na udostepnienie nieruchomości na cel określony w art. 124b ustawy.

Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych spełnienie tej przesłanki zachodzi wówczas gdy właściwy podmiot w sposób jasny i oczywisty wyrazi swoje stanowisko.

W aktach brak jest dokumentów potwierdzających, iż prowadzone były rozmowy mające na celu uzyskanie zgody.

W aktach znajduje się umowa z dnia [...] kwietnia 2015 r. w celu "przebudowy istniejącej linii napowietrznej – SA 15 KV z 3xAFL – 35 mm2 na BLX-T 50 mm2 na odcinku od słupa nr 40 do stacji [...] wraz z odgałęzieniem" a na niej w miejscu podpisu właściciela adnotacja "brak jakiejkolwiek zgody na wjazdy na działkę i zmianę parametrów", podpis K. O.

Taki zapis nie potwierdza, iż prowadzone były rokowania z właścicielami nieruchomości, t. K. i T. O. Z wypisu z rejestru gruntów wynika, że działka nr 196 jest współwłasnością K. i T. O.

Wydanie w trybie art. 124b u.g.n. decyzji musi być bowiem poprzedzone próbami uzyskania zgody osób mających prawa rzeczowe do nieruchomości na jej udostępnienie w celu wykonania określonych prac a czynności te muszą zostać udokumentowane i dopiero ich bezskuteczność upoważnia do złożenia wniosku w trybie art. 124b ustawy.

Wprawdzie cytowany przepis nie wprowadza formalnego obowiązku przeprowadzenia rokowań, lecz w praktyce przyjmuje się, że powinno dojść do wymiany pism i stanowisk a zatem do negocjacji. "Zgoda nie zostanie wydana w przypadku braku jakiejkolwiek odpowiedzi na propozycję ale także w przypadku braku porozumienia co do warunków udostępnienia" – G. Matusik, G. Bieniek, E. Mzyk, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz.

Zgodnie z przepisami prawa budowlanego "remont" to wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym.

Nie ulega wątpliwości, iż obiektem budowlanym jest wybudowana w latach 70- tych XX wieku linia napowietrzna SN – czyli średniego zasięgu – 15 KV o długości łącznej 14 km. Planowane prace obejmują wymianę poszczególnych odcinków. Organ rozpoznając sprawę nie może poprzestać oceniając charakter prac, których dotyczy wniosek na dołączonych "warunków technicznych przebudowy linii średniego napięcia K. – ZBK G., odgałęzienie K. 1, 2".

Obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie jest samodzielna ocena zakresu prac, których dotyczy wniosek, a następnie wyczerpujące uzasadnienie swojego stanowiska.

Organ prowadząc ponownie postępowanie uwzględni stanowisko Sądu.

Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. w zw. z art. 124b u.g.n. i art. 3 pkt 7a p.b. oraz art. 7, art. 77 NSA 1 i art. 80 K.p.a. Sąd uwzględnił skargę.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a.