Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 437/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2022-12-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz Sędzia WSA Tomasz Świstak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 grudnia 2022 r. sprawy ze skarg B. J., Ł. T., A. W., W. R., W. W., M. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 kwietnia 2022 r. nr [...], nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań i umorzenia postępowania odwoławczego oddala skargi


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 10 grudnia 2021 roku, znak: [...], Wójt Gminy S. uzgodnił środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia pn. "Budowa gazociągu [...] na terenie gminy S. Odcinek od wpięcia do projektowanego gazociągu w msc. N. Ś. do Centrum Logistycznego w Ż." oraz stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia. Trasa planowanego gazociągu przebiega przez następujące miejscowości: N. Ś., K. , L. , L. M., K. 1, szczegółowy wykaz działek, które stanowią teren realizacji przedsięwzięcia zawiera Załącznik nr [...] do decyzji. Jednocześnie w pkt. II decyzji określono warunki i wymagania oraz obowiązki wykonania działań przy realizacji przedsięwzięcia.

Decyzję wydano po rozpatrzeniu wniosku [...] Spółki Gazownictwa sp. z o.o. z siedzibą w T. , Oddział Zakład Gazowniczy w P. z siedzibą w P. (dalej w skrócie jako Inwestor lub PSG) z dnia 04 maja 2021 r. Do wniosku dołączono wymagane prawem dokumenty, w tym kartę informacyjną przedsięwzięcia (dalej KIP).

Uzasadniając decyzję Wójt Gminy S. (dalej jako Wójt, organ I instancji) wyjaśnił, że planowane przedsięwzięcie wymienione jest w § 3 ust. 1 pkt 31 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. 2019 r., poz. 1839, dalej rozporządzenie OŚ) i zaliczane jest do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dla których przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko może być wymagane. Wójt wyjaśnił, że na terenie gminy S. w miejscu planowanego przedsięwzięcia (działki wykazane jako "Teren realizacji inwestycji" - oznaczone kolorem czerwonym na mapach będących załącznikiem do KIP) brak jest obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Natomiast lokalizacja przedsięwzięcia na terenie gminy T.1 w zakresie oznaczonym na mapach kolorem czerwonym jest zgodna z zapisami planu miejscowego dla linii gazociągu wysokiego ciśnienia na terenie gminy i miasta T. 1, uchwalonego przez Radę Miejską w T.1 uchwałą nr 0007.19.2019 z dnia 29 marca 2019 r. (Dz.Urz. Woj. Wlkp. z 2019 r., poz. 4067). Ponieważ niewielka część gazociągu znajduje się na terenie gminy T.1, pismem z dnia 14.06.2021 r. zwrócono się do Burmistrza T.1, stosownie do art. 75 ust. 4 z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tj. Dz.U. z 2021 r. poz. 247 ze zm., dalej u.u.i.ś.), o opinię dla przedmiotowego przedsięwzięcia. Postanowieniem z dnia 01.07.2021 r. znak Burmistrz T.1 zaopiniował pozytywnie planowane przedsięwzięcie.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarnego w K. (dalej PPIS) opinią sanitarną z dnia 29.06.2021 r. ([...]) nie stwierdził potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz wykonania raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko uznając, iż pod względem higienicznym i zdrowotnym nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia takiego obowiązku.

W toku postępowania do akt sprawy wpłynęły uzupełnienia KIP, przedłożone przez Inwestora po wezwaniach Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w K.2 (dalej Dyrektor DZZWP) oraz Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. (dalej RDOŚ), które przekazano organom opiniującym. Pismem z dnia 14.06.2021 r. ponownie zwrócono się do PPIS w T. o opinię, co do potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia, a w przypadku stwierdzenia takiej potrzeby - co do zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. PPIS w T. nie zajął stanowiska w przedmiotowej sprawie, co zgodnie z u.u.i.ś. uznano za brak zastrzeżeń. Natomiast Dyrektor ZZWP pismem z dnia 30.06.2021 r. zwrócił się do Wójta Gminy o wezwanie Inwestora o dodatkowe wyjaśnienia do informacji zawartych w KIP, co organ uczynił wezwaniem z dnia 05.07.2021 r. Pismem z dnia 22.07.2021 Inwestor przekazał uzupełnienia KIP, w tym sporządzone na żądanie RDOŚ.

Dyrektor ZZWP opinią z dnia 10.08.2021 r. ([...]) nie stwierdził potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko lecz wskazał na konieczność określenia w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach określonych warunków i wymagań (które uwzględniono w sentencji decyzji I instancji). Dyrektor ZZWP stwierdził brak możliwości negatywnego oddziaływania na pozostające w zasięgu oddziaływania jednolite części wód oraz nie stwierdził negatywnego oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia, powodującego zagrożenie dla realizacji celów środowiskowych, o których mowa w art. 56, art. 57, art. 59 i art. 61 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo Wodne, a określonych dla tych części wód w "Planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Odry", przyjętym rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 18 października 2016 r. (Dz.U. z 2016r., poz. 1967).

RDOŚ postanowieniem z dnia 25.10.2021 r. ([...]) wyraził opinię, że dla przedsięwzięcia nie ma potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, lecz wskazał na konieczność uwzględnienia w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach określonych przez organ warunków i wymagań (które uwzględniono w sentencji decyzji).

Wójt w dalszej kolejności wyjaśnił, że biorąc pod uwagę kryteria wymienione w art. 63 ust. 1 u.u.o.ś. przeanalizował: rodzaj, cechy i skalę przedsięwzięcia, wielkość zajmowanego terenu, zakres robót związanych z jego realizacją, prawdopodobieństwo, czas trwania, zasięg oddziaływania, możliwości ograniczenia oddziaływania oraz odwracalność oddziaływania, powiązania z innymi przedsięwzięciami, a także wykorzystanie zasobów naturalnych, różnorodność biologiczną, emisję i uciążliwości związane z eksploatacją przedsięwzięcia, gęstość zaludnienia wokół przedsięwzięcia oraz usytuowanie przedsięwzięcia względem obszarów wymagających specjalnej ochrony ze względu na występowanie gatunków roślin, grzybów i zwierząt, ich siedlisk lub siedlisk przyrodniczych objętych ochroną, w tym obszarów Natura 2000.

Odnosząc się do kryteriów wskazanych w art. 63 ust. 1 pkt. 1 lit a i pkt. 3 lit c u.u.i.ś. ustalono, że planowane przedsięwzięcie polega na budowie gazociągu [...] na terenie gminy S. Odcinek od wpięcia do projektowanego gazociągu w miejscowości N. Ś. do Centrum Logistycznego w Ż. (dalej CL w Ż.). Planowany odcinek gazociągu kończy się trójnikiem, od której znajdzie się odejście do planowanej stacji redukcyjno- pomiarowej na terenie CL Ż., zaś punkt początkowy znajduje się na granicy gminy S. oraz gminy T.1 w miejscowości N. Ś.. Średnica gazociągu wyniesie DN 200, maksymalne ciśnienie robocze to 6,3 MPa, długość to ok. 8,1 km. Planowany gazociąg nie wymaga stałego zajęcia terenu, na czas budowy gazociągu przewiduje się czasowe zajęcie pasa terenu o szerokości maksymalnie do 20 m. Celem inwestycji jest zwiększenie przepustowości sieci gazowej wysokiego ciśnienia, poprawienie wydajności i stanu technicznego sieci gazowych, w celu zwiększenia możliwości dostaw gazu dla nowych odbiorców. Budowa nowego gazociągu umożliwi spełnienie wysokich wymogów bezpieczeństwa przesyłu gazu oraz ma na celu zapewnienie bezawaryjnej dostawy gazu ziemnego do obecnych i przyszłych odbiorców. Odnosząc się do art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz pkt 3 lit. f ustawy u.u.i.ś., z uwagi na rodzaj, skalę oraz parametry i warunki eksploatacji planowanego przedsięwzięcia, nie przewiduje się negatywnego kumulowania oddziaływań projektowanego rurociągu z innymi przedsięwzięciami znajdującymi się w rejonie zainwestowania lub w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji. Jak wyjaśniono w uzupełnieniu dokumentacji mimo, że planowana inwestycja łączy się z innym przedsięwzięciem pn. "Budowa gazociągu [...] na terenie gminy S. Odcinek od Centrum Logistycznego w Ż. do śluzy odbiorczej w R.", to oddziaływania są podobne i nie pokrywają się lokalnie. Zasięg występowania oddziaływania inwestycji na środowisko ograniczy się do pasa montażowego gazociągu. Prace związane z budową instalacji prowadzone będą metodą potokową. Realizacja przedsięwzięcia będzie wiązała się z zastosowaniem typowych dla tego rodzaju inwestycji materiałów i surowców budowlanych, wymagać będzie głównie zaopatrzenia w wodę oraz w materiały budowlane.

W kontekście art. 63 ust. 1 pkt 3 lit. c, d i g u.u.i.ś. stwierdzono, że realizacja planowanego przedsięwzięcia będzie wiązała się z oddziaływaniem na klimat akustyczny, w szczególności w fazie realizacji. Hałas powstający na etapie budowy będzie miał charakter lokalny i okresowy. W celu zmniejszenia tych uciążliwości nałożono warunek, aby prace wykonawcze w rejonie terenów podlegających ochronie akustycznej prowadzić wyłącznie w porze dnia (od godziny 6:00 do godziny 22:00). Ustalono, że najbliższa zabudowa podlegająca ochronie akustycznej znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie inwestycji. Z uwagi na rodzaj, skalę inwestycji oraz planowaną do zastosowania technologię, w tym posadowienie projektowanej instalacji poniżej poziomu terenu stwierdzono, że na etapie eksploatacji przedsięwzięcie nie będzie źródłem uciążliwości akustycznych. Wobec powyższego Wójt uznał, że dotrzymane powinny zostać akustyczne standardy jakości środowiska określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz.U. z 2014 r., poz. 112).

Odnosząc się do art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. d oraz g u.u.i.ś. stwierdzono, że realizacja przedsięwzięcia wiązać się będzie z krótkotrwałą emisją substancji do powietrza na skutek prowadzenia robót ziemnych oraz z przemieszczeniem mas ziemnych. Emisje te będą miały charakter miejscowy i okresowy oraz ustaną po zakończeniu prac budowlanych, zatem uznano je za pomijalne.

W związku z art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. f u.u.i.ś. ustalono, że gospodarowanie odpadami odbywać się będzie na zasadach określonych w aktualnie obowiązujących przepisach szczegółowych. Odpady będą magazynowane selektywnie w wyznaczonym miejscu, a następnie będą przekazywane uprawnionym podmiotom do dalszego zagospodarowania. Na etapie eksploatacji projektowane przedsięwzięcie nie będzie znaczącym źródłem powstawania odpadów i nie będzie znacząco negatywne oddziaływać na środowisko gruntowo-wodne.

Odnosząc się do art. 63 ust. 1 pkt 2 lit. a, b, c, d, f, g, h, i, j u.u.i.ś. oraz zapisów uzupełnienia KIP stwierdzono, że teren przedsięwzięcia nie jest zlokalizowany na obszarach: wodno-błotnych, wybrzeży i środowiska morskiego, górskich; objętych ochroną, w tym stref ochronnych ujęć wód i obszarów ochronnych zbiorników wód śródlądowych, obszarach przylegających do jezior, uzdrowiskowych i ochrony uzdrowiskowej. W związku z realizacją planowanego przedsięwzięcia, przy uwzględnieniu planowanych rozwiązań i eksploatacji zgodnie ze wskazanymi w opinii warunkami, nie przewiduje się przekroczenia standardów jakości środowiska.

Z uwagi na rodzaj, skalę oraz przyjętą technologię planowanego przedsięwzięcia, odnosząc się do zapisów art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. e u.u.i.ś. uznano, że planowana inwestycja nie należy do zakładów o dużym ani zwiększonym ryzyku wystąpienia poważnej awarii wskazanych w rozporządzeniu Ministra Rozwoju z dnia 29 stycznia 2016 r. w sprawie rodzajów i ilości znajdujących się w zakładzie substancji niebezpiecznych, decydujących o zaliczeniu do zakładu o zwiększonym lub dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej (Dz.U. z 2016 r., poz. 138). W związku z eksploatacją przedsięwzięcia, przy uwzględnieniu używanych substancji i stosowanych technologii oraz realizacji zgodnie z obowiązującymi przepisami i normami, ryzyko katastrofy budowlanej będzie ograniczone. Ze względu na położenie geograficzne przedsięwzięcie nie jest zagrożone ryzykiem katastrofy naturalnej, w szczególności w wyniku wystąpienia: trzęsień ziemi, powodzi czy osuwisk. Inwestycja nie będzie ona wpływać na zmiany klimatyczne w skali globalnej. Przedsięwzięcie odporne będzie także na zmiany klimatu.

Odnosząc się do kryteriów wskazanych w art. 63 ust. 1 pkt 3 lit. g u.u.i.ś. ustalono, że gazociąg będzie budowany głównie metodą wykopu otwartego. Jedynie w miejscach skrzyżowań z drogami, ciekami naturalnymi oraz lasami zostanie ułożony metodą bezwykopową. Wykopy wykonane będą w rejonach kolizji z istniejącą infrastrukturą. Głębokość wykopów wynosić będzie od 1,3 m do 1,7 m na terenach zdrenowanych. Jeżeli warunki geologiczno- inżynierskie będą tego wymagały wykopy będą zabezpieczone poprzez deskowanie lub obłożenie profilami stalowymi. Odwodnienie wykopów zostanie wykonane metodą pompowania wody z wykopu, jak i metodą igłofiltrów przez pompowa nie wody igło filtrami usytuowanymi poza obrębem wykopu, po obu jego stronach. Wskutek czego nastąpić może wytworzenie lokalnej depresji obniżenie zwierciadła wody gruntowej w obrębie wykopu. Budowa prowadzona będzie odcinkami o długości ok. 100 m. Na odcinku km 0+800 - 2+900 teren inwestycji przebiega wzdłuż rzeki P. w odległości do maksymalnie 120 m. W przypadku terenu realizacji inwestycji znajdującego się w bliskiej odległości zostanie zastosowany wykop pionowy o szerokości ok. 65 cm obudowany typowymi systemowymi szalunkami aby zahamować dopływ wody z rzeki do wykopu i ograniczyć ilość odwadnianej wody. Przepływ nienaruszalny w rzece nie zostanie naruszony z uwagi, na to że ewentualna woda z odwodnienia wykopów ponownie kierowana będzie do rzeki P. po uzyskaniu zgody wodnoprawnej. Teren objęty pracami wyposażony zostanie w przenośne sanitariaty, regularnie opróżniane przez wyspecjalizowane firmy. Planuje się, że źródłem wody do wykonania prób hydraulicznych będą cieki wodne (P. ) znajdujące się w rejonie trasy gazociągu, względnie zastosuje się wodę z sieci wodociągowej, nie jest planowany pobór wody ze zbiorników wodnych. Aby zminimalizować możliwość przedostania się przez wykop budowlany do wód podziemnych ewentualnych zanieczyszczeń pochodzących z maszyn i pojazdów, ich tankowanie wykonywane będą w wyznaczonych miejscach, wyposażonych w utwardzoną nawierzchnię np. z płyt betonowych, poza dolinami rzek. Dodatkowo teren budowy powinien zostać wyposażony w sorbenty na wypadek awaryjnego i niekontrolowanego wycieku substancji ropopochodnych. Maszyny i urządzenia wykorzystywane podczas prac budowlanych utrzymywane będą w dobrym stanie technicznym i konserwowane systematycznie. Powyższe rozwiązania zostały zawarte w warunkach realizacji przedsięwzięcia.

Na terenach produkcji rolnej, przez które przebiegać będzie gazociąg, na okres budowy zajęty zostanie pas terenu o szerokości ok. 20,0 m. Po wybudowaniu gazociągu grunty rolne zostaną przywrócone do stanu pierwotnego.

Jak wynika z uzupełnienia dokumentacji, zaplecze budowy, bazy materiałowo-sprzętowe czy place manewrowe nie będą lokalizowane w pobliżu cieków wodnych, zbiorników wodnych, podziemnych ujęć wód, terenów zabagnionych, terenów leśnych. Całość inwestycji mieścić się będzie w obszarze terenu realizacji inwestycji. Zaplecze budowy oraz bazy materiałowo-sprzętowa zlokalizowane zostaną w rejonie terenu budowy i powstaną na czas realizacji robót. Stanowić one będą wyodrębniony teren zlokalizowany przy trasie planowanego gazociągu, na którym przebiegać będą procesy pomocnicze przy budowie instalacji. Planowana inwestycja zlokalizowana będzie na obszarze GZWP nr [...] Zbiornik T. -K. -K. 2.

Odnosząc się do art. 63 ust. 1 pkt 2 lit. e u.u.i.ś. stwierdzono, że teren przeznaczony pod przedsięwzięcie zlokalizowany jest poza obszarami chronionymi na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2021 r., poz. 1098). Najbliższymi obszarami Natura 2000, zlokalizowanymi w odległości ok. 3 km od przedsięwzięcia, są obszar mający znaczenie dla Wspólnoty Ostoja Nadwarciańska [...] Inwestycja będzie prowadzona częściowo na terenie korytarza ekologicznego Dolina Warty [...] W ramach planowanego przedsięwzięcia zostanie przeprowadzona wycinka około 1178 drzew o obwodach w większości poniżej 100 cm oraz około 1900 m2 lasu. W celu minimalizacji negatywnych oddziaływań nałożono warunek ich wycinki poza sezonem lęgowym ptaków, a w sezonie lęgowym wyjątkowo, pod nadzorem przyrodniczym i po stwierdzeniu, że brak jest miejsc lęgowych ptaków na drzewach przeznaczonych do usunięcia. Zgodnie z warunkami określonymi w opinii RDOŚ nałożono warunek nasadzeń rekompensacyjnych drzew i krzewów. Dodatkowo nałożono warunek na takim zabezpieczaniu pni drzew, które zapewni zachowanie występujących w ich obrębie gatunków zwierząt, roślin i grzybów. Celem zapewnienia ochrony płazów nakazano, aby miejsce prowadzonych prac zabezpieczyć tymczasowymi ogrodzeniami herpetologicznymi oraz obowiązek stałego monitorowania wykopów, a uwięzione w nich zwierzęta niezwłocznie przenosić w bezpieczne miejsce oraz, aby taką samą kontrolę przeprowadzić bezpośrednio przed zasypaniem wykopów i likwidację zagłębień. Zgodnie z treścią uzupełnienia do KIP w ramach realizacji planowanego przedsięwzięcia dojdzie do likwidacji fragmentów siedlisk 91E0. Planowana jest likwidacja 1% terenu siedliska o powierzchni ok. 61000 m2. W związku z powyższym realizację prac na terenie należy prowadzić pod nadzorem przyrodniczym, co zapisano w decyzji, zgodnie z opinią RDOŚ. Ponadto w ramach działań minimalizujących inwestor zobowiązał się do odtworzenia siedlisk, co zapisano w decyzji jako warunek. W przypadku natrafienia podczas planowanych prac na gatunki chronione lub miejsca lęgowe ptaków, prace należy przerwać do czasu uzyskania stosownego zezwolenia na odstępstwa od zakazów.

Odnosząc się do art. 63 ust. 1 pkt 2 lit. k u.u.i.ś., nałożono warunek monitorowania stanu wody w rzece P. i prognozy jej przepływów. Mając na względzie charakter i skalę oddziaływania, zastosowane rozwiązania i technologie organ stwierdził, że nie przewiduje się negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na jednolite Części Wód Powierzchniowych Jednolite Części Wód Podziemnych. Nie przewiduje się pogorszenia istniejącego stanu wód podziemnych i powierzchniowych.

Przedsięwzięcie nie będzie miało wpływu na obszary o znaczeniu historycznym, kulturowym oraz archeologicznym, nie będzie zlokalizowane na obszarach ochrony uzdrowiskowej, zlokalizowane jest poza terenami o dużej gęstości zaludnienia. Zgodnie z art. 63 ust. 1 pkt 3 u.u.i.ś. przeanalizowano zasięg, wielkość i złożoność oddziaływania, jego prawdopodobieństwo, czas trwania, częstotliwość i odwracalność, możliwości ograniczenia oddziaływania, a także możliwość powiązań z innymi przedsięwzięciami i ustalono, że realizacja planowanego przedsięwzięcia nie pociągnie za sobą zagrożeń dla środowiska. Przedsięwzięcie nie będzie transgranicznie oddziaływać na środowisko.

Reasumując, Wójt Gminy S. po dokonaniu analizy przedsięwzięcia, opinii organów, biorąc pod uwagę charakter i stopień złożoności oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a także rodzaj i skalę inwestycji oraz brak negatywnego wpływu na obszary wymagające specjalnej ochrony ze względu na występowanie gatunków roślin i zwierząt, ich siedlisk lub siedlisk przyrodniczych objętych ochroną, stwierdził, iż dla planowanego przedsięwzięcia nie ma potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko.

Pismem - obwieszczeniem znak [...] z dnia 29.10.2021 r., zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. poinformowano strony o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem przed wydaniem decyzji. Nie wniesiono żadnych uwag ani wniosków w przedmiotowej sprawie. Biorąc pod uwagę powyższe oraz uwzględniając wymogi w zakresie ochrony środowiska organ rozpatrzył przedmiotową sprawę w oparciu o wniosek i załączone do niego materiały oraz uzyskane opinie. Spełnienie środowiskowych uwarunkowań określonych w niniejszej decyzji powinno spowodować zaprojektowanie przedsięwzięcia w taki sposób, by jego realizacja i eksploatacja nie oddziaływała negatywnie na środowisko.

Decyzji, w oparciu o art. 108 k.p.a., nadano rygor natychmiastowej wykonalności, uwzględniając wniosek Inwestora, który wskazywał na trzy przesłanki, tj. zabezpieczenie gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami, ważny interes społeczny oraz wyjątkowo ważny interes strony. Organ uznał, że zwłoka w wykonaniu decyzji, w okolicznościach tej sprawy, może zagrażać dobrom chronionym - w tym interesowi społecznemu i wyjątkowo ważnemu interesowi inwestora. Planowana inwestycja ma służyć zapewnieniu bezpieczeństwa energetycznego państwa.

Odwołania o tożsamej treści od opisanej decyzji organu I instancji wnieśli B. J., A. W., W. W., M. L., W. R., M. W., Ł. T. wskazując, że decyzja z dnia 10 grudnia 2021r, wydana została z rażącym naruszeniem art. 72 ust. 5 u.u.i.ś. w zw. z art. 3 ust 1 pkt 13 u.u.i.ś., zgodnie z którym dla danego przedsięwzięcia można wydać tylko jedną decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach. Zdaniem odwołujących decyzja wydana została tylko dla części rzeczywistego zakresu przedsięwzięcia inwestycyjnego, w wyniku "sztucznego" i nieuprawnionego podziału tego przedsięwzięcia na części w celu ominięcia wymogów ustawy środowiskowej i w konsekwencji nieprzeprowadzenia rzetelnej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Zarzucono, że organ nie przeprowadził rzetelnej analizy wariantów realizacji przedsięwzięcia dla całego jego zakresu, w wyniku której możliwe byłoby ustalenie wariantu nieprzebiegającego przez teren nieruchomości należących do odwołujących. Ponadto organ z pominięciem ustalenia prawdy obiektywnej przyjął w tym postępowaniu, że trasa przebiegu drugiej części faktycznego zakresu rzeczowego przedsięwzięcia będzie mogła rozpocząć się w miejscu w którym wskazano zakończenie części objętej niniejszym postępowaniem - pomimo, że podstępowanie administracyjne dotyczące drugiej części tego przedsięwzięcia nie jest jeszcze zakończone, a tym samym nie jest znane jego ostateczne rozstrzygnięcie gwarantujące na bazie oceny środowiskowej możliwość połączenia dwóch podzielonych zakresów przedsięwzięcia inwestycyjnego. Zarzucono, że przy wydawaniu przedmiotowej decyzji naruszone zostały w sposób rażący przepisy postępowania: art. 6, 7, 8 i 9, 10, 12 i 77 § 1 i 2 oraz 80 k.p.a.

Odwołujący podnieśli, że niniejsze postępowanie administracyjne ([...]) zostało zainicjowane przez inwestora wnioskiem, który wpłynął do organu w dniu 4.05.2021r. W tym samym czasie wszczęte zostało również postępowanie administracyjne [...], zainicjowane wnioskiem inwestora który wpłynął do organu w dniu 21.04.2021r. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia: Budowa Gazociągu [...] na terenie gminy S. Odcinek od CL w Ż. do śluzy odbiorczej w R.. Każde z tych postępowań odnosi się do przedsięwzięcia dotyczącego budowy gazociągu [...] na terenie gminy S.. Każde z tych postępowań obejmuje inny odcinek tego gazociągu. W rzeczywistości jednak odcinki te stanowią części jednego większego przedsięwzięcia, m.in. z uwagi na istniejące powiązanie technologiczne, który powoduje, że wspólnie tworzą one zorganizowaną całość w postaci jednej spójnej infrastruktury ukierunkowanej na ten sam cel gospodarczy. Ponadto całość przedsięwzięcia była w przeszłości przedmiotem różnego rodzaju postępowań administracyjnych, jakie prowadzone były na terenie gminy przez ten sam organ. W postępowaniach tych rzeczywisty zakres przedsięwzięcia kwalifikowany był jako jedno przedsięwzięcie. Tym bardziej niezrozumiałe jest aktualne stanowisko organu, który akceptuje dokonanie przez inwestora podziału zadania na części. W ramach niniejszego postępowania wydana została decyzja o uzgodnieniu środowiskowych uwarunkowań realizacji danego odcinka gazociągu (jego części) i stwierdzeniu braku potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko. Natomiast w toku postępowania [...] wydane zostało postanowienie z dnia 13.08.2021 r. stwierdzające obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla przedsięwzięcia objętego tym postępowaniem -zatem do kolejnej części rzeczywistego zakresu przedsięwzięcia.

Odwołujący podnieśli, że w sprawie dotyczącej niniejszego przedsięwzięcia wydanych zostało już szereg decyzji, które określały rzeczywisty zakres planowanego przez inwestora przedsięwzięcia inwestycyjnego, wraz z podaniem działek geodezyjnych, których wykaz pozwalał ustalić planowany przebieg całego przedsięwzięcia (gazociągu) przez teren gminy - począwszy od granicy z gminą T.1 aż do R.. W toku tych postępowań przeprowadzono analizy wariantowości przedsięwzięcia, w ramach której rozpatrywana była alternatywna trasa przebiegu gazociągu. Zdaniem odwołujących przeprowadzenie w toku niniejszego postępowania rzetelnej analizy wariantowości realizacji przedsięwzięcia mogło doprowadzić do wydania rozstrzygnięcia, w którym gazociąg nie przechodziłoby przez teren nieruchomości odwołujących.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej SKO lub Kolegium) decyzją z dnia 28 kwietnia 2022 r. Nr [...], [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej k.p.a.), art. 71 ust. 1 i ust. 2 pkt 2, art. 84 ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tj. Dz.U. z 2021 roku, poz. 2373 ze zm. – u.u.i.ś.), § 3 ust. 1 pkt 31 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 roku w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 roku, poz. 1839), w punkcie 1. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy S. z dnia 10 grudnia 2021 roku, znak: [...], w przedmiocie uzgodnienia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia pn. Budowa gazociągu [...], na terenie gminy S., odcinek od wpięcia do projektowanego gazociągu w msc. N. Ś., do Centrum Logistycznego w Ż., i stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia (trasa planowanego gazociągu przebiega przez następujące miejscowości: N. Ś., K. , L. , L. M., K. 1 oraz w punkcie 2. umorzyło postępowanie odwoławcze względem B. J. oraz Ł. T..

W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że wnioskowane zamierzenie zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dla którego potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko może być wymagana. Zgodnie z § 3 ust.1 pkt 31 rozporządzenia OŚ takim przedsięwzięciem są instalacje do przesyłu gazu inne niż wymienione w § 2 ust. I pkt 20 oraz towarzyszące im tłocznie lub stacje redukcyjne, z wyłączeniem gazociągów o ciśnieniu nie większym niż 0,5 MPa i przyłączy do budynków. Wnioskowana inwestycja stanowi instalację do przesyłu gazu, która ma średnicą mniejszą niż 800mm (200mm) oraz długość mniejszą niż 40km (8.1 km), a zatem nie stanowi przedsięwzięcia zawsze znacząco oddziałującego na środowisko zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 20 rozporządzenia OŚ, a jednocześnie ciśnienie w zaplanowanym gazociągu jest większe niż 0,5MPa (6,3MPa). Tym samym planowana inwestycja kwalifikuje się jako przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, co organ I instancji prawidłowo uznał.

Kolegium wskazało, że do wniosku z dnia 4 maja 2021 r. przedłożono dokument KIP, mapy zarówno w formie papierowej, jak i elektronicznej, zapewniające czytelność przedstawionych w nich danych, zakreślające teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie oraz przewidywany obszar, o którym mowa w art. 74 ust. 3 a zd. drugie wraz z wyznaczoną odległością, o której mowa w ust. 3a pkt 1 u.u.i.ś.

W ocenie Kolegium przedłożona w sprawie KIP uwzględnia wszystkie informacje wymagane ustawą. KIP, jak i jej uzupełnienia przedłożone przez Inwestora wskutek wezwań organów opiniujących, to dokumenty obszerne, w których szczegółowo przeanalizowano wszelkie wynikające z przepisów i mające istotne znaczenie dla sprawy aspekty wpływu przedmiotowej inwestycji na środowisko. W karcie przeanalizowano oddziaływanie całego przedsięwzięcia pod kątem wszystkich aspektów środowiskowych wymaganych przepisami dla takiego dokumentu, mając na względzie ochronę zdrowia ludzi oraz elementów przyrodniczych. Informacje podane w KIP noszą cechę rzetelności i wiarygodności. Przy czym stwierdzono, że dokumentowi temu przysługuje szczególna wartość dowodowa, która wynika z kompleksowego charakteru analizy planowanego do realizacji przedsięwzięcia. Podważenie jego ustaleń mogłoby nastąpić jedynie, co do zasady, poprzez przedstawienie nowej analizy uwarunkowań środowiskowych (sporządzonej przez specjalistów dysponujących równie fachową wiedzą jak autorzy karty informacyjnej przedsięwzięcia), z której wynikałyby wnioski pozostające w sprzeczności do tych zawartych w karcie informacyjnej przedsięwzięcia (por. np. wyrok NSA z dnia 14 lutego 2013 roku, II OSK 1944/11).

Kolegium zwróciło uwagę, że organ I instancji dokonał analizy KIP wraz z załączonymi mapami ewidencyjnymi. Na tej podstawie ustalono, że inwestycja przebiega przez 217 działek na terenie gminy S. (obręb K. , K. 1, L. M., L. oraz przez 2 działki na terenie gminy T.1 (obręb N. Ś.). Z kolei, w zasięgu oddziaływania inwestycji znalazły się łącznie 672 działki na terenie gminy S. oraz 19 działek na terenie gminy T.1. W konsekwencji, liczba działek będących w obszarze oddziaływania inwestycji, a tym samym także ich właścicieli (stron postępowania) znacznie przekracza liczbę 10 i zastosowanie znalazł art. 74 ust. 3 u.u.i.ś.

Zdaniem SKO prawidłowo organ I instancji zwrócił się do Dyrektora ZZWP, RDOŚ w P. oraz PPIS w K. o opinie co do potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Organy te nie stwierdziły takiej konieczności. Uwzględniając wydane w sprawie opinie, jak też mając na uwadze całokształt zgromadzonego materiału dowodowego - charakter przedsięwzięcia i stopień złożoności oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, rodzaj i skalę inwestycji oraz brak negatywnego wpływu na obszary wymagające specjalnej ochrony ze względu na występowanie gatunków roślin i zwierząt, ich siedlisk lub siedlisk przyrodniczych objętych ochroną - organ I instancji uznał, że dla planowanej inwestycji nie ma potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko.

W ocenie Kolegium warunki przedsięwzięcia wynikające z opinii zostały przeniesione do zaskarżonej decyzji. Z uwagi na charakter i stopień złożoności oddziaływania przedsięwzięcia oraz brak negatywnego wpływu na obszary wymagające specjalnej ochrony, przedsięwzięcie nie spowoduje ponadnormatywnego oddziaływania na warunki życia i zdrowia ludzi, a także nie będzie stanowiło zagrożenia dla środowiska. Zdaniem SKO organ I instancji wywiódł samodzielnie prawidłowe wnioski z analizy przedłożonych do akt sprawy opinii.

Kolegium zwróciło uwagę, że organ I instancji dokonał zmiany względem dwóch zapisów zawartych w sentencji postanowienia RDOŚ w P. - odnośnie punktów 4 i 5 dot. warunków wycinki drzew i krzewów. Tego rodzaju ingerencja w ustalenia organu opiniującego jest dopuszczalna, gdyż w decyzji wydanej na podstawie art. 84 ust. 1 u.u.i.ś. organ ma opartą na uznaniu, wyłączną kompetencję określenia warunków korzystania ze środowiska, które pozwolą ograniczyć uciążliwości wywołane funkcjonowaniem przedsięwzięcia na etapie jego realizacji i eksploatacji lub użytkowania w celu ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich. Opinie, o których mowa w art. 64 ust. 1 u.u.i.ś., są najsłabszą formą współdziałania pomiędzy organami administracji publicznej i nie są wiążące dla organu rozstrzygającego o ewentualnej potrzebie przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Zaznaczono, że zmiany nie są znaczące i zawierają opis działań, które także zmierzają do zminimalizowania oddziaływania planowanego zamierzenia na środowisko. Ponadto za uzasadnieniem opinii RDOŚ dodano, aby wycinkę drzew ograniczyć do niezbędnego minimum.

W ocenie organu odwoławczego analiza materiału dowodowego wykazała, iż przedmiotowa inwestycja nie spowoduje naruszenia wymagań ochrony środowiska zawartych w odpowiednich przepisach prawa dotyczących zanieczyszczenia atmosfery, gospodarki ściekami, emisji poziomu hałasu oraz postępowania z odpadami, wobec czego zasadne było wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w zaskarżonym kształcie. Podkreślono, że proces przesyłu gazu jest procesem szczelnym i nie wywiera wpływu na środowisko przyrodnicze pod względem różnorodności biologicznej. Organ I instancji działał z uwzględnieniem przepisu art. 84 u.u.i.ś., gdyż w zaskarżonej decyzji określił konkretne warunki i wymagania dla realizacji przedsięwzięcia, jak też załączył jego charakterystykę. Skutkiem przyjęcia powyższego jest przyznanie racji organowi I instancji, który nie stwierdził potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania zamierzenia na środowisko oraz przygotowania raportu w tym zakresie.

Następnie Kolegium wskazało, że planowane przedsięwzięcie pozostaje również zgodne z uchwalonym planem miejscowym. O ile na terenie gminy S. miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie obowiązuje, o tyle został on uchwalony w gminie T.1 - uchwała Rady Miejskiej w T.1 Nr [...] z dnia 29 marca 2019 roku. Działka o nr ew. [...] położona jest na terenie z przeznaczeniem o symbolu 2R (tereny rolnicze) oraz IG (tereny infrastruktury technicznej - gazownictwo). Z kolei, działka o nr ew. [...] położona jest na terenie o symbolu IR (tereny rolnicze). Z § 7 planu miejscowego wynika, że na terenach oznaczonych na rysunku planu symbolami IR i 2R przeznaczeniem są tereny rolnicze, z zakazem lokalizacji budynków. Jednocześnie na tych terenach dopuszcza się lokalizację sieci i urządzeń infrastruktury technicznej, w tym gazociągów niskiego, średniego i wysokiego ciśnienia, z uwzględnieniem przepisów odrębnych. Wreszcie, na terenach oznaczonych symbolem IG głównym przeznaczeniem jest teren infrastruktury technicznej - gazownictwo oraz lokalizacja gazociągu wysokiego ciśnienia. Zgodnie z § 6 pkt 1 lit. d rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie (Dz. U. z 2013 roku, poz. 640), gazociąg o maksymalnym ciśnieniu roboczym powyżej l,6MPa jest gazociągiem wysokiego ciśnienia. Powyższe pozwala na zaaprobowanie stanowiska, że lokalizacja projektowanego przedsięwzięcia pozostaje w zgodzie z ustaleniami uchwalonego aktu prawa miejscowego.

Kolegium wskazało, że w toku postępowania doszło do uzupełnienia KIP, co inwestor uczynił na żądanie organów opiniujących. Organ I instancji każdorazowo przekazywał uzyskaną dokumentację wszystkim organom opiniującym, tak by miały możliwość ustosunkowania się do pozyskanych w ten sposób nowych informacji odnośnie przedsięwzięcia.

Ponieważ planowana inwestycja przechodzi przez działki położone na terenie gminy T.1 jedynie w minimalnym stopniu, organem właściwym do rozpoznania sprawy pozostawał Wójt Gminy S. . Jednocześnie Burmistrz Gminy i Miasta T.1 zaopiniował pozytywnie planowane przedsięwzięcie.

Podsumowując Kolegium podkreśliło, że celem inwestycji jest zwiększenie przepustowości sieci gazowej wysokiego ciśnienia, poprawienie wydajności i stanu technicznego sieci gazowych, a to w celu zwiększenia możliwości dostaw gazu dla nowych odbiorców. Budowa gazociągu umożliwi przy tym spełnienie wysokich wymogów bezpieczeństwa przesyłu gazu oraz ma na celu zapewnienie bezawaryjnej dostawy gazu ziemnego do obecnych i przyszłych odbiorców. Co więcej, z uwagi na treść art. 38 pkt 4 lit. q) ustawy z dnia 24 kwietnia 2009 roku o inwestycjach w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w Świnoujściu (Dz. U. z 2009 roku, poz. 700, tj. Dz. U. z 2021 roku, poz. 1836), jest to strategiczna inwestycja w sektorze gazowym, jego realizacja pozwoli na przesyłanie zwiększonej ilości gazu do aglomeracji k. , co z kolei składa się na jeden z elementów zapewnienia odpowiedniego poziomu bezpieczeństwa energetycznego kraju.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 72 ust. 5 u.u.i.ś. Kolegium wskazało, że ustawa środowiskowa nie zawiera definicji "etapów realizacji przedsięwzięcia". W ujęciu słownikowym jest to zamknięta część bądź faza danego procesu; słowo to można zrozumieć jako odnoszące się do fragmentów procesu następujących po sobie. Z akt sprawy nie wynika, by względem realizacji spornej inwestycji sporządzono taki harmonogram poszczególnych etapów, że warunkiem powstania gazociągu na ww. terenie jest uprzednie bądź późniejsze zrealizowanie innej inwestycji – odrębnego odcinka sieci gazowej. Jak zaznaczył Inwestor w piśmie z dnia 8 lutego 2022 r., wskazane przez odwołujących dwa przedsięwzięcia nie stanowią etapowania inwestycji - są one samodzielne i mogą funkcjonować odrębnie, a ich cel i zakres są odmienne. Inwestor podkreślił, że z uwagi na lokalizację planowanej inwestycji CL w Ż. - nowego odbiorcę gazu - możliwe i konieczne jest zasilenie tego przedsięwzięcia i uruchomienia dostaw gazowych bez konieczności równoczesnego doprowadzenia gazociągu wysokiego ciśnienia do śluzy odbiorczej w R. (miasto K.). W listopadzie 2020 roku zawarta została umowa o przyłączenie do sieci gazowej CL. Budowa gazociągu na terenie gminy S., odcinek od CL w Ż. do śluzy odbiorczej w R., będzie pełnić odrębną funkcję jako dodatkowe zasilenie w paliwo gazowe obszaru miasta K. i może być realizowane samodzielnie, na podstawie innego harmonogramu. Na odrębne przedsięwzięcia na terenie gminy M. i T.1 uzyskano już decyzje środowiskowe.

Mając na uwadze powyższe Kolegium uznało, że nie można zaakceptować stanowiska o naruszeniu przepisu art. 72 ust. 5 u.u.i.ś. Intencją Inwestora jest budowa gazociągu na odcinku od N. Ś. do CL w Ż. jako odrębnego zamierzenia budowlanego i do tego zamierzenia odnosi się przedłożona do akt sprawy dokumentacja środowiskowa.

Podobnie SKO odniosło się do zarzutu naruszenia art. 3 ust. 1 pkt 13 ustawy, który stanowi, że przedsięwzięciem w rozumieniu przepisów u.u.i.ś. jest zamierzenie budowlane lub inna ingerencja w środowisko polegająca na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu, w tym również na wydobywaniu kopalin; przedsięwzięcia powiązane technologicznie kwalifikuje się jako jedno przedsięwzięcie, także jeżeli są one realizowane przez różne podmioty. Planowane przedsięwzięcie będzie co prawda powiązane technologicznie z budową gazociągu na odcinku CL w Ż. - śluza odbiorcza w R., jednakże powiązanie to wynika wyłącznie ze specyfiki funkcjonowania sieci gazowej, w której wszystkie gazociągi są ze sobą połączone, każdy ma swój początek i koniec, a także pełni różne funkcje, np. wprowadzającą gaz ze źródła gazu do systemu, zasilającą stacje gazowe lub inne gazociągi, zabezpieczenie bezpieczeństwa dostaw, domknięcie pierścienia w przypadku zasilania dwustronnego, dystrybucyjną, doprowadzenie gazu do odbiorców - mieszkań, domów czy zakładów przemysłowych. Istotnym jest, że omawiane przedsięwzięcia pełnią odmienne funkcje: sporna inwestycja będzie zasilać przede wszystkim CL w Ż., a druga - odbiorców w mieście K.. Ponadto, jak wskazuje się w doktrynie i orzecznictwie, szerokie rozumienie pojęcia powiązań technologicznych ma zapobiegać pominięciu przeprowadzenia OOS dla przedsięwzięć, które ze względu na swoje powiązania technologiczne łącznie mogą powodować zwiększenie oddziaływania na środowisko, a każde z osobna nie przekracza progów wskazanych w przepisach. Wykładnia pojęcia "powiązanie technologiczne" w ramach definicji przedsięwzięcia musi uwzględniać przede wszystkim jego cele, funkcje i zadania, a prawidłowa decyzja środowiskowa powinna obejmować całość przedsięwzięcia (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 czerwca 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 248/17). Przepis ten ma zapobiegać dzieleniu jednego przedsięwzięcia na kilka przedsięwzięć realizowanych w tym samym czasie, w celu ominięcia procedury oceny oddziaływania na środowisko i ominięcia obowiązku opracowania związanej z tą procedurą dokumentacji (por. WSA w Szczecinie w wyroku z dnia 25 sierpnia 2016 r., sygn. akt II SA/Sz 530/15, LEX nr 2116287).

W ocenie Kolegium nie jest tak, że planowana inwestycja stanowi sztuczne wydzielenie od większego przedsięwzięcia w celu ominięcia obowiązku opracowania dokumentacji środowiskowej związanej z procedurą wynikającą z przepisów ustawy. Inwestor wywiódł bowiem wniosek o uzyskanie decyzji środowiskowej dla inwestycji, a swoje twierdzenia poparł specjalistyczną dokumentacją w postaci KIP oraz jej uzupełnień. W sprawie zostało przeprowadzone pełne postępowanie środowiskowe, w tym zasięgnięto opinii specjalistycznych organów, które dodatkowo uzyskały od Spółki dalsze wyjaśnienia i uzupełnienia. Opinie PPIS w K., RDOŚ w P. oraz Dyrektora Wód Polskich, chociaż odnoszą się do różnych sfer związanych z oddziaływaniem inwestycji na środowisko, pozostają zgodne co do stwierdzenia, że w niniejszej sprawie nie ma potrzeby przeprowadzenia tejże oceny.

Co więcej, nawet gdyby przyjąć, że zarzuty odwołania są w tym wypadku słuszne, to nie doszłoby do zmiany kwalifikacji przedsięwzięcia na mocy rozporządzenia OŚ. Zarówno omawiane przedsięwzięcie, jak i to planowane w ramach odrębnego projektu, stanowią instalacje o parametrach: średnica 200mm, na odcinku mniejszym niż 40km. Natomiast, przedsięwzięciem mogącym zawsze potencjalnie oddziaływać na środowisko będzie dopiero instalacja do przesyłu gazu o średnicy zewnętrznej nie mniejszej niż 800 mm i długości nie mniejszej niż 40 km (§ 2 ust. 1 pkt 20 lit. c rozporządzenia OŚ z 10 września 2019 r.). Zatem i w tym przypadku nie mogło dojść do obejścia przepisów ustawy.

Zwrócono uwagę, że zagadnienie kumulacji oddziaływań pomiędzy planowanym rurociągiem a innymi przedsięwzięciami znajdującymi się w rejonie zainwestowania lub w obszarze oddziaływania inwestycji zostało zbadane przez organ opiniujący RDOŚ w P., który ustalił, że oddziaływania z przedsięwzięciem pn. "Budowa gazociągu [...] na terenie gminy S. odcinek od Centrum Logistycznego w Ż. do śluzy odbiorczej w R." są podobne i pokrywają się lokalnie, a zasięg tych oddziaływań ograniczy się do pasa montażowego gazociągu (i tylko na etapie budowy), skutkiem czego jest on minimalny. W uzupełnieniu KIP Inwestor nadmienił, że oddziaływania skumulowane związane z realizacją obu gazociągów wystąpią wyłącznie w przypadku, gdy roboty budowlane będą wykonywane jednocześnie na terenie obu placów budowy i dotyczyć będą wyłącznie terenu usytuowanego w bezpośrednim sąsiedztwie miejsca kontaktu obu placów. W przypadku, gdy roboty budowlane będą wykonywane w różnych harmonogramach (w tym także w sąsiedztwie miejsca kontaktu) oddziaływania skumulowane związane z tą fazą inwestycji nie będą występowały. Co istotne, w ocenie Inwestora na etapie eksploatacji inwestycją nie przewiduje się wystąpienia istotnych, negatywnych oddziaływań skumulowanych przedmiotowej inwestycji z innymi przedsięwzięciami.

Kolegium nie znalazło podstaw do zakwestionowania zapisów KIP, jak też stanowiska RDOŚ w P. w tym aspekcie. Dokument KIP należy ocenić jako rzetelny, przygotowany profesjonalnie. Z kolei opinia RDOŚ w P. pochodzi od organu specjalizującego się w zagadnieniu oceny oddziaływania inwestycji na środowisko, w tym ewentualnych powiązań oraz kumulacji. Odwołujący nie przedstawili żadnych racjonalnych argumentów, które mogłyby zaprzeczyć ustaleniom faktycznym i prawnym poczynionym przez organ I instancji.

Kolegium podniosło, że prowadzenie postępowania dla odmiennej nitki gazociągu stanowi zagadnienie odrębne i na żadnym poziomie nie warunkuje sposobu rozstrzygnięcia omawianej sprawy. Wszelkie kwestie związane z trasą przebiegu drugiego przedsięwzięcia nie są przedmiotem tego postępowania, które tyczy się wyłącznie inwestycji na terenie gminy S. i T.1. W związku z powyższym nie znaleziono podstaw do przeprowadzenia dowodu z akt sprawy prowadzonej przed Wójtem Gminy S. o znaku: [...]

Następnie SKO wskazało, że Inwestor opisał w KIP, iż w wariancie alternatywnym możliwa jest zmiana przebiegu trasy gazociągu, ale wyłącznie na wskazanych na mapie krótkich odcinkach. Zaznaczono, że wariant realizacyjny uznano za najbardziej korzystny z punktu widzenia ekonomicznego, technologicznego i środowiskowego. Trasa wybrana do realizacji jest najkrótszą z możliwych wariantów, ingeruje w środowisko przyrodnicze w najmniejszym stopniu, zajmuje najmniejszą liczbę działek, przebiega przez tereny o mniejszej intensywności zabudowy, zakłada mniejsze nakłady inwestycyjne, zapewni mniejszą ilość skrzyżowań z infrastrukturą komunikacyjną (tory i drogi), jak też niesie ze sobą najmniejsze ryzyko nie zakończenia inwestycji w terminie. Inwestor nie zakładał wariantu o jeszcze innych uwarunkowaniach lokalizacyjnych.

Zdaniem Kolegium w dokumencie KIP racjonalnie i przekonująco uzasadniono wybór przebiegu trasy inwestycji. Ponadto, umieszczenie w karcie informacyjnej danych o ewentualnych wariantach przedsięwzięcia jest prawem, a nie obowiązkiem inwestora (por. wyrok NSA z dnia 17 października 2017 roku, II OSK 249/16, LEX nr 2401586). Dodatkowo, budowa układu sieci gazu ziemnego nie pociągnie za sobą istotnych zmian w istniejącym zagospodarowaniu terenów ani w ich dotychczasowym przeznaczeniu. Po wybudowaniu gazociągu ograniczenia lokalizacyjne dla nowych obiektów budowlanych wystąpią tylko w strefie kontrolowanej.

Podkreślono, że dla wydania prawidłowej decyzji w niniejszym postępowaniu nie ma znaczenia uprzednie wydanie decyzji środowiskowych dla innych przedsięwzięć, jak też to, że ostatecznie zostały one unieważnione. Inwestor każdorazowo dysponuje prawem do określenia rodzaju przedsięwzięcia we wniosku i jeżeli postępowanie prowadzone na podstawie wniosku z dnia 4 maja 2021 r. zakreśla jego nowe ramy, okoliczność złożenia wniosków co do przedsięwzięć o innym zakresie i to z datą wcześniejszą nie może przesądzać o formie zaskarżonego rozstrzygnięcia w sposób żądany przez strony postępowania. Poza tym, jak zauważył Inwestor w piśmie z dnia 8 lutego 2022 r., prace projektowe realizowane są w ramach przedmiotowej inwestycji obejmowały do początku roku 2021 odcinek I i II zadania inwestycyjnego pn. "Budowa gazociągu [...] na terenie gminy S.". Jednak z uwagi na konieczność dostarczenia paliwa gazowego na potrzeby CL w Ż. i budowanej w ramach tej inwestycji stacji gazowej, stało się koniecznym wyodrębnienie dwóch przedsięwzięć i ich realizacja w ramach odrębnych inwestycji. W konsekwencji, fakt podjęcia przez organ I instancji decyzji wskazanych w odwołaniach, następnie unieważnionych w postępowaniach nadzwyczajnych, w żaden sposób nie może rzutować na ustalenie "całego rzeczywistego zakresu przedsięwzięcia".

Zdaniem SKO nie mogło także dojść do naruszenia art. 9 k.p.a. oraz art. 10 k.p.a. poprzez niezapewnienie udziału w niniejszym postępowaniu wszystkim jego faktycznym stronom, a to z uwagi na zaakceptowanie "podzielenia zamierzenia inwestycyjnego na części". Pomijając okoliczność, że w sprawie nie miało miejsca podzielenie zamierzenia inwestycyjnego na części, to względem drugiej nitki sieci gazowej jest prowadzone postępowanie środowiskowe i to w nim właściwe strony postępowania powinny mieć zapewniony udział.

Kolegium podniosło, że nie wiadomo dokładnie, o jakich faktach znanych organowi z urzędu mowa w odwołaniach. Tym bardziej trudno odnieść się do zarzutu braku zakomunikowania owych faktów stronom postępowania, jak i społeczeństwu. Równie trudnym jest zrozumienie, o jakich osobach - części zainteresowanego społeczeństwa, które upatruje swojego statusu strony tego postępowania - mowa w wywiedzionych środkach zaskarżenia.

SKO wskazało, że w świetle powyższych rozważań nie można zgodzić się z odwołującymi, iż organ I instancji wydał decyzję nie stosując się do obowiązujących przepisów prawa, a także rażąco je naruszając.

Ponadto wyjaśniono, że organ może odmówić wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jedynie w przypadku wystąpienia: niezgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony (art. 80 ust. 2 u.u.i.ś.; odmowy uzgodnienia warunków realizacji bądź wydania negatywnej opinii, przez organy o których mowa w art. 77 ust. 1 ustawy; braku zgody wnioskodawcy na realizację przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany, jeżeli z oceny oddziaływania na środowisko wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w innym wariancie (art. 81 ust. 1 u.u.i.ś.); gdy z oceny oddziaływania na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000, a za realizacją przedsięwzięcia nie przemawiają konieczne wymogi nadrzędnego interesu publicznego, w tym wymogi o charakterze społecznym lub gospodarczym i brak jest rozwiązań alternatywnych (art. 81 ust. 2 u.u.i.ś.); jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może spowodować nieosiągnięcie celów środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza (art. 81 ust. 3 u.u.i.ś.). Żadna z przywołanych tu sytuacji nie miała miejsca w omawianej sprawie.

W odniesieniu do odwołań B. J. oraz Ł. T. Kolegium zadecydowało o umorzeniu postępowania odwoławczego wywołanego wniesieniem te osoby środków zaskarżenia. B. J. jest właścicielką działek o nr ew. [...] i [...], obręb R.; natomiast Ł. T. dysponuje działką o nr ew. [...] w obrębie R.. Przedmiotowa inwestycja nie przebiega przez obręb R., oddalony od terenu inwestycji (gmina S. i gmina T.1 - miejscowości N. Ś., K. , L. , L. M., K. 1 o kilka kilometrów, a zatem również od ww. działek odwołujących. Działki tych odwołujących nie znajdują się w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia.

Na opisaną decyzje SKO w K. do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Poznaniu wpłynęły skargi (o tożsamej treści): B. J., Ł. T., A. W., W. R., W. W. i M. L..

Skarżący podtrzymali wcześniejsze zarzuty naruszenia przez organy obu instancji przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania. W tym zakresie zarzucono naruszenie art. 107 § 3 k.p.a., art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 11 k.p.a. art. 12 k.p.a., art. 77 §1 i § 4 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 156 § 1 k.p.a. Zdaniem skarżących w decyzji brak jest uzasadnienia prawnego i faktycznego z przytoczeniem przepisów prawa dotyczącego całokształtu materiału dowodowego oraz złożonych w tym zakresie wniosków. Organ nie wyjaśnił przyczyn, dla których pominął wskazanie faktów, które uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej – w stosunku do całego zgłaszanego materiału dowodowego. Uzasadnienie prawne nie wyjaśnia podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa, co w szczególności odnosi się do wniosków dowodowych dotyczących pierwotnych decyzji środowiskowych dla całego niepodzielonego zakresu rzeczowego przedsięwzięcia, jak i akt postępowania dotyczącego drugiego zakresu rzeczowego przedsięwzięcia. Organ powołał się na definicje słownikowe dotyczące etapowania przedsięwzięć, lecz pominął definicje odnoszące się do "podziału" dokonanego w stosunku do dotychczasowego zakresu przedsięwzięcia. W konsekwencji zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję organu I instancji, która obarczona jest przesłankami do stwierdzenia w przyszłości jej nieważności z uwagi na rażące naruszenie prawa. W sprawie naruszono zasady praworządności, prawdy obiektywnej, pogłębiania zaufania obywateli do organu. Ponadto organ nie działał w sprawie wnikliwie i szybko, w tym w szczególności w zakresie rozpatrzenia żądania o wstrzymaniu wykonalności decyzji, w wyniku czego naruszono art. 35 oraz art. 36 ustawy k.p.a. Organ nie uwzględnił w postępowaniu powszechnie znanych faktów oraz faktów znanych z urzędu – z rozpatrywania wcześniejszych postępowań odnoszących się do pierwotnych decyzji środowiskowych wydanych dla całego niepodzielonego zakresu rzeczowego przedsięwzięcia. W konsekwencji nie oceniono na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

W zakresie zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego skarżący zarzucili naruszenie § 37.2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26.04.2013r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie - poprzez jego całkowite niezastosowanie, wynikające z dokonania niedozwolonego podziału pierwotnego zakresu rzeczowego przedsięwzięcia na dwie niezależne części w celu ominięcia ustawy środowiskowej. Podzielenie skutkowało brakiem zapewnienia przystosowania gazociągu do czyszczenia i inspekcji wewnętrznej tłokami. Pomimo iż przedstawiony aktualnie zakres rzeczowy tego przedsięwzięcia stanowi jedynie część planowanego gazociągu relacji M. - K. (R. ), który we wszystkich dotychczasowych decyzjach i postępowaniach prowadzonych dla ustalenia jego lokalizacji zarówno na terenie Gminy S. jak i pozostałych gmin, tj. T.1 i M. , uwzględniał powstanie stosownych śluz nadawczo – odbiorczych, umożliwiających prowadzenie "tłokowania" tego gazociągu. Natomiast w niniejszej sprawie taka śluza nie została uwzględniona - natomiast jest ona bezsprzecznie elementem drugiego "sztucznie" wydzielonego etapu - tj. gazociągu ze Ż. do R., co jednoznacznie świadczy o istniejącym powiązaniu technologicznym determinującym czyszczenie tego gazociągu za pomocą tłoka w celu zapewnienia jego bezawaryjnej pracy (co ma wpływ na zapobieganie w przyszłości zmaterializowaniu się potencjalnego ryzyka wystąpienia poważnej awarii). Zgodnie z przytoczonym § 37.2 ww. rozporządzenia: "gazociąg o długości większej niż 36,0 km oraz o maksymalnym ciśnieniu roboczym (MOP) powyżej 1,6 MPa i o średnicy równej lub większej od DN 200 powinien być przystosowany do czyszczenia i inspekcji wewnętrznej tłokami".

Zarzucono również naruszenie § 3 ust. 1 pkt 31 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019r. poprzez pominięcie stacji redukcyjnej oraz przedstawienie przez inwestora zakres przedsięwzięcia, które pozornie mógłby funkcjonować bez śluzy nadawczo-dbiorczej do czyszczenia gazociągu tłokiem. Zdaniem skarżących tym samym naruszono również art. 3 ust. 1 pkt 13 u.u.i.ś.

W sprawie doszło do naruszenia art. 72 ust. 5 ustawy u.u.i.ś, poprzez jego niezastosowanie. Rzeczywisty zakres rzeczowy pierwotnego przedsięwzięcia został sztucznie podzielony na potrzeby prowadzenia niniejszego postępowania środowiskowego na dwie części, a ponadto dokonany został kolejny podział, który może skutkować wręcz ominięciem procedury środowiskowej dla istotnego jej zakresu - tj. stacji redukcyjno pomiarowej planowanej na odejściu od trójnika stanowiącego aktualnie "sztuczne" zakończenie niniejszego zakresu.

Skarżący zarzucili również naruszenie art. 74 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez jego całkowite niezastosowanie.

W uzasadnieniu skarg rozwinięto ww. zarzuty. Zdaniem skarżących działania inwestora służą obejściu przepisów środowiskowych. Ponadto istnieje konflikt społeczny związany z inwestycją.

W skargach wniesiono o uwzględnienie wszystkich okoliczności niniejszej sprawy jak i wniosków dowodowych podnoszonych w poprzednio składanych pismach. Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wnieśli o wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji, umorzenie postępowania w niniejszej sprawie, zobowiązanie inwestora do rozszerzenia zakresu rzeczowego przedsięwzięcia o odcinek od Ż. do R..

W odpowiedzi na skargę SKO w K. wskazało, że dla wydania prawidłowej decyzji w niniejszym postępowaniu nie mogło mieć znaczenia uprzednie wydanie decyzji środowiskowych dla odrębnego przedmiotowo przedsięwzięcia. Inwestor każdorazowo dysponuje prawem do indywidualnego określenia przedsięwzięcia we wniosku i jeżeli postępowanie prowadzone na podstawie wniosku z dnia 4 maja 2021 r. dotyczy w sposób jednoznaczny budowy gazociągu [...] na terenie gminy S. - odcinek od wpięcia do projektowanego gazociągu w msc. N. Ś. do CL w Ż.. Okoliczność złożenia wniosku z datą wcześniejszą co do przedsięwzięcia o odmiennym rzeczowo zakresie nie może przesądzać o kształcie zaskarżonego rozstrzygnięcia w sposób żądany przez strony postępowania. Podkreślono, że zakres inwestycji określa inwestor w swoim wniosku, a organ jest tak określonym zakresem wniosku związany. Jeżeli zatem Inwestor wskazuje, że poprzednie przedsięwzięcie było realizowane jako jedno zadanie inwestycyjne, a obecnie wniosek dotyczy odmiennego przebiegu i funkcji projektowanego gazociągu, to nie sposób uznać, by wskazane w odwołaniach oraz w skargach unieważnione decyzje mogły w jakimkolwiek wymiarze rzutować na ustalenie "całego rzeczywistego zakresu przedsięwzięcia". To samo należy stwierdzić w związku z poglądem o obecnym związaniu wyrokami WSA w Poznaniu: 28 października 2020 r. (sygn. akt II SA/Po 335/20) oraz z dnia 11 marca 2021 r. (sygn. akt II SA/Po 343/20) - nie dotyczą one przedmiotu niniejszej sprawy.

Zdaniem Kolegium z § 3 pkt 31 rozporządzenia OŚ z 10 września 2019 r. nie wynika, by tłocznie bądź stacje redukcyjne musiały być wskazywane obligatoryjnie we wnioskach o uzyskanie decyzji środowiskowych wobec projektowanych gazociągów. Przy czym przez gazociąg rozumie się rurociąg wraz z wyposażeniem, ułożony na zewnątrz stacji gazowych, obiektów wydobywających, wytwarzających, magazynujących lub użytkujących gaz ziemny, służący do transportu gazu ziemnego (§ 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie - Dz.U. z 2013 roku, poz. 640), a przez tłocznię gazu - zespół urządzeń do sprężania, regulacji i bezpieczeństwa wraz z instalacjami zasilającymi i pomocniczymi, spełniający oddzielnie lub równocześnie funkcje: przetłaczania gazu ziemnego, podwyższania ciśnienia gazu ziemnego ze złóż i magazynów gazu oraz zatłaczania gazu ziemnego do tych magazynów (§ 2 pkt 35). Jednocześnie, zgodnie z § 37 ust. 2 rozporządzenia, gazociąg o długości większej niż 36,0 km oraz o maksymalnym ciśnieniu roboczym (MOP) powyżej 1,6 MPa i o średnicy równej lub większej od DN 200 powinien być przystosowany do czyszczenia i inspekcji wewnętrznej tłokami. Tymczasem przedmiotowa inwestycja obejmuje budowę gazociągu o długości ok. 8,1 km.

Kolegium zwróciło uwagę, iż w dokumencie KIP załączonym do wniosku wskazano, że stacja redukcyjno-pomiarowa nie jest objęta zakresem wniosku, natomiast punkt końcowy zakresu realizacji inwestycji znajdzie się na trójniku na sieci gazociągowej, od której znajdzie się odejście do projektowanej stacji redukcyjno-pomiarowej, wybudowanej na terenie CL Ż.. Istotnym jest, że Inwestor - jako podmiot działający profesjonalnie w branży gazociągowej - dysponuje fachową wiedzą co do koniecznej infrastruktury pozwalającej na prawidłowe funkcjonowanie projektowanych sieci gazowych.

SKO podniosło, że w piśmie Inwestora z dnia 8 lutego 2022 r. wskazano, iż przedmiotowe przedsięwzięcie stanowi inwestycję niezależną, której przypisano własną funkcję i cele (opisane szczegółowo w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji). Podkreślono, że z uwagi na lokalizację planowanej inwestycji CL w Ż. - nowego odbiorcę gazu - możliwe i konieczne jest zasilenie tego przedsięwzięcia i uruchomienia dostaw gazowych bez konieczności równoczesnego doprowadzenia gazociągu wysokiego ciśnienia do śluzy odbiorczej w R. (miasto K.). Zagadnienie to było także oceniane przez wyspecjalizowane organy działające w sprawie, w tym przede wszystkim przez RDOŚ w P., który postanowieniem z 25 października 2021 r. nie stwierdził, by projektowany odcinek był powiązany technologicznie z odcinkiem od CL w Ż. do śluzy odbiorczej w R..

Kolegium podkreśliło, że w sprawie nie doszło do sztucznego podzielenia inwestycji. Oczywistym jest, że żadne przedsięwzięcie nie funkcjonuje w całkowitym oderwaniu od otoczenia, w tym bez powiązań z innymi elementami szeroko rozumianej infrastruktury. Dotyczy to także przedsięwzięć w zakresie budowy sieci gazowej, które zawsze są częścią większej całości, składając się na cały system przesyłowy. Budowa gazociągów często przebiega równolegle na różnych odcinkach w ramach odrębnych, niezależnych od siebie robót budowlanych, które mogą być wykonywane przez różne podmioty i finansowane z innych źródeł. W związku z tym należy odwołać się do kryterium samodzielności funkcjonalnej, zakładającego, że inwestycja stanowi jedno przedsięwzięcie, jeżeli po jej zrealizowaniu będzie funkcjonować, to jest spełniać zakładane cele, niezależnie od tego, czy pozostałe elementy projektowanego większego systemu zostaną zrealizowane, czy też nie. Omawiana inwestycja spełnia to kryterium.

Wskazano również, że wspomniana w uzasadnieniu decyzji umowa z listopada 2020 r. z CL Ż. dotyczyła przyłączenia do sieci gazowej z odbiorcą.

Zdaniem Kolegium stanowisko przedstawione w skargach stanowi wyłącznie subiektywne spojrzenie skarżących na planowaną inwestycję. Inwestor przedstawił specjalistyczną dokumentację (KIP), w sprawie zostało przeprowadzone pełne postępowanie środowiskowe, w tym zasięgnięto opinii specjalistycznych organów, które dodatkowo uzyskały od Spółki dalsze wyjaśnienia i uzupełnienia. Istniały podstawy do wydania zaskarżonej decyzji. W ocenie SKO w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przedstawiono zarówno argumentację związaną z ustalonym stanem faktycznym, jak i z opisem relewantnej podstawy prawnej. Organ odwoławczy odniósł się nadto do zarzutów odwołań, wskazując że dla wydania prawidłowej decyzji w niniejszym postępowaniu nie miało znaczenia uprzednie wydanie decyzji środowiskowych dla innych przedsięwzięć, jak też to, że ostatecznie zostały one unieważnione oraz że nie dostrzeżono podstaw do przeprowadzenia dowodu z akt sprawy prowadzonej przed Wójtem Gminy S. o znaku [...] Ponadto, z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, iż na terenie inwestycji nie obowiązują miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego. Nie jest zatem przedmiotem niniejszego postępowania ocena zapisów uchwalonego planu miejscowego (uchwała Nr XXXVI/239/2021 z 8 marca 2021 r.). W konsekwencji, nie ma podstaw do zawieszenia omawianego postępowania w związku z powstałym zagadnieniem wstępnym tyczącym się wadliwości uchwalonego planu miejscowego.

Co do zarzutu naruszenia art. 12 k.p.a. Kolegium zwróciło uwagę, że termin rozpoznania sprawy został przedłużony z uwagi na skomplikowany jej charakter, konieczność analizy obszernego materiału dowodowego, konieczność wyjaśnienia, czy Pan Ł. T. jest stroną niniejszego postępowania. Termin zakończenia sprawy został wyznaczony do dnia 29 kwietnia 2022 r., a do wydania decyzji doszło w dniu 28 kwietnia 2022 r. Niezrozumiały jest zatem zarzut o bezczynności bądź opieszałości organu odwoławczego.

Prócz tego, znaczna część argumentacji - zwłaszcza dotyczącej zagadnień związanych z zastrzeżeniami Skarżących co do braku stacji redukcyjnej oraz tłoczni - została przedstawiona dopiero po wydaniu zaskarżonej decyzji.

Kolegium zwróciło również uwagę, że do akt sprawy nie wpłynęły żadne wnioski "prawie 200 osób" o uznanie ich za strony niniejszego postępowania. Z tychże akt nie wynika także, by planowana inwestycja wywoływała konflikt społeczny.

Postanowieniem z dnia 21 lipca 2022 r. tut. Sąd połączył skargi wniesione przez wszystkich skarżących, a zarejestrowane pod sygnaturami akt II SA/Po [...] – II SA/Po [...] do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygn. akt II SA/Po [...].

Postanowieniem z dnia 29 lipca 2022 r. sygn. akt II SA/Po [...] tut. Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem wydanym w dniu 11 października 2022 r. sygn. akt III OSK [...] oddalił zażalenie wniesione przez skarżącego W. W. na postanowienie z dnia 29 lipca 2022 r.

Pismem z dnia 30 sierpnia 2022 r., oznaczonym jako odpowiedź na zażalenie na postanowienie tut. Sądu z dnia 29 lipca 2022 r., pełnomocnik Inwestora (uczestnika postępowania) podniósł, że przedmiotem postępowania jest odcinek gazociągu kończący się na terenie CL Ż.. Stacja gazowa redukcyjno-pomiarowa zostanie na końcowym etapie inwestycji połączona z gazociągiem , jak przewiduje dokumentacja projektowa – dopiero po wybudowaniu całego układu przyłączeniowego po stronie CL, co umożliwi docelowo pobór paliwa gazowego. Nie są to również obiekty o zwiększonym ryzyku wystąpienia poważneij awarii przemysłowej. Inwestor nie uniknie żadnych procedur formalnych wymaganych przepisami, tak więc zarzuty o jakimkolwiek celowym wyłączeniu stacji gazowej z zakresu decyzji środowiskowej są całkowicie nietrafne. Pełnomocnik podniósł, że argumenty skarżących służą opóźnieniu realizacji strategicznej i istotnej dla całego regionu inwestycji – inwestycji celu publicznego, która ma również wymiar ponadregionalny, czego wyrazem jest jej uwzględnienei w wykazie inwestycji towarzyszących inwestycjom w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w Świnoujściu (ustawa z dnia 24 kwietnia 2009 r. – tj. Dz.U. z 2021 r. poz. 1836 rozdział 7 art. 38 pkt 4 lit. q).

Pismem z dnia 18 grudnia 2022 r. skarżąca B. J. podtrzymała dotychczas podniesione zarzuty oraz zarzuty podniesione przez pozostałych skarżących w postępowaniu o wydanie decyzji lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz w odwołaniu złożonym od tej decyzji, w którym nie ma przymiotu strony. Skarżąca podniosła, że pełnomocnik Inwestora w niniejszym postępowaniu nie odniósł się do stanowiska biegłych, że pozbawienie gazociągu wysokiego ciśnienie elementu jakim jest stacja redukcyjno – pomiarowa stanowi pozbawienie tego gazociągu cechy funkcjonalno- użytkowej powodującej brak możliwości osiągnięcia przez taki gazociąg jakiegokolwiek celu gospodarczego. Ponadto, zgodnie z opinią biegłych, gazociąg pozbawiony takiej stacji powoduje powstanie ryzyka wystąpienia poważnej awarii. Stanowisko biegłych nie zostało zakwestionowane kontropinią przedstawioną przez Inwestora. Skarżąca podniosła, że wskazywana przez organy umowa przyłączeniowa została zawarta 5.11.2020 r., co niewątpliwie musiało mieć wpływ na wydanie zaskarżonych decyzji. Zdaniem skarżącej SKO w K. zignorowało wyrok tut. Sądu i w roku 2021 wygasiło decyzję środowiskową z 2014 roku, podczas gdy wyrok sądu wywołał skutek ex tunc i nie było czego wygaszać.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skargi okazały się niezasadne.

Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest ocena prawidłowości rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującego w pkt 1 w mocy decyzję Wójta Gminy S. określającą środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia pod nazwą "Budowa gazociągu [...] na terenie gminy S. Odcinek od wpięcia do projektowanego gazociągu w msc. N. Ś. do Centrum Logistycznego w Ż.", w treści której organ ten orzekł o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia oraz określił warunki realizacji przedsięwzięcia. Z kolei w pkt 2 zaskarżonej decyzji SKO w K. umorzyło postępowanie odwoławcze względem B. J. oraz Ł. T.. Decyzja została wydana na wniosek inwestora - [...] Spółki Gazownictwa sp. z o.o. z siedzibą w T. , Oddział Zakład Gazowniczy w P. z siedzibą w P..

Mając na uwadze zarzuty skargi w pierwszej kolejności należało rozważyć, czy organy obu instancji prawidłowo zakwalifikowały sporną inwestycję oraz czy dopuszczalne było prowadzenie odrębnych postępowań dotyczących dwóch odcinków budowy gazociągu na terenie gmin S., T.1 i M. w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla tych inwestycji.

Inwestycja, której dotyczy zaskarżona decyzja, polega na budowie odcinka gazociągu wysokiego ciśnienia [...] na terenie gminy S. - odcinek od wpięcia do projektowanego gazociągu w msc. N. Ś. do CL w Ż. o długości 8,1 km. Planowany odcinek gazociągu kończy się trójnikiem, od której znajdzie się odejście do planowanej stacji redukcyjno - pomiarowej na terenie CL Ż., zaś punkt początkowy znajduje się na granicy gminy S. oraz gminy T.1 - w miejscowości N. Ś.. Średnica tego gazociągu wyniesie DN 200, maksymalne ciśnienie robocze to 6,3 MPa, długość to ok. 8,1 km.

W sprawie mamy do czynienia z inwestycją liniową – planowaną realizacją gazociągu. Zgodnie bowiem z art. 3 pkt 3a Prawa budowlanego przez obiekt liniowy należy rozumieć obiekt budowlany, którego charakterystycznym parametrem jest długość, w szczególności gazociąg.

Jak wynika z akt sprawy w 2021 roku Inwestor wystąpił z dwoma odrębnymi wnioskami o wydanie decyzji środowiskowych dla dwóch inwestycji na terenie gminy S., polegających na budowie dwóch odcinków gazociągu wysokiego ciśnienia. Pierwsza inwestycja, będąca przedmiotem niniejszego postępowania, obejmuje odcinek od wpięcia do projektowanego gazociągu w msc. N. Ś. do CL w Ż.. Druga inwestycja, objęta odrębnym wnioskiem, obejmuje odcinek od CL w Ż. do śluzy odbiorczej w R.. Podkreślenia nadto wymaga, że na odrębne przedsięwzięcia (inne odcinki gazociągu) na terenie gminy M. i T.1 uzyskano już decyzje środowiskowe. Nie budzi wątpliwości Sądu, że chociaż wszystkie te inwestycje mają na celu zapewnienie dostaw gazu i po włączeniu do krajowego systemu będą stanowiły jedną całość, to budowa poszczególnych odcinków gazociągów może być prowadzona niezależnie od siebie. O tym, kiedy i których odcinków gazociągu, jak i koniecznej dla ich funkcjonowania infrastruktury, będzie dotyczyła dana inwestycja, decyduje wola inwestora, którego wniosek o wydanie decyzji wymaganych dla poszczególnych odcinków inwestycyjnych determinuje zakres postępowań administracyjnych prowadzonych przez właściwe w tych sprawach organy administracji. Zgodnie bowiem z zasadą ogólną wynikającą m.in. z art. 61 § 1 i 2 k.p.a., organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach – jak każdy organ administracji prowadzący postępowanie oparte wyłącznie na zasadzie skargowości, tj. wymagające wniosku strony (zob. art. 73 ust. 1 u.u.i.ś.) – jest związany wnioskiem (treścią żądania) takie postępowanie inicjującym, w tym także co do zakresu przedmiotowego planowanego przedsięwzięcia.

Ponadto należy mieć na uwadze, że o ile planowane przedsięwzięcie będzie powiązane technologicznie z planowaną budową gazociągu na odcinku CL w Ż. - śluza odbiorcza w R., to powiązanie to wynika ze specyfiki funkcjonowania sieci gazowej jako inwestycji liniowej, w której wszystkie gazociągi są ze sobą połączone, każdy ma swój początek i koniec i każdy gazociąg pełni różne funkcje.

Skorzystanie z możliwości realizacji inwestycji liniowej odcinkami i w związku z tym przygotowywanie koniecznej dokumentacji dla poszczególnych odcinków, w tym występowanie z wnioskami o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach odrębnie dla poszczególnych odcinków, nie oznacza zatem naruszenia przepisu art. 72 ust. 5 u.u.i.ś., zgodnie z którym jedną decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach wydaje się w przypadku, gdy dla danego przedsięwzięcia jest wymagane uzyskanie więcej niż jednej z decyzji, o których mowa w ust. 1, lub gdy wnioskodawca uzyskuje odrębnie decyzje dla poszczególnych etapów realizacji przedsięwzięcia. W rozpatrywanym przypadku inwestor zdecydował się na odrębną realizację poszczególnych odcinków gazociągu, co jednakże nie stanowi o niedopuszczalnym etapowaniu inwestycji. W tym zakresie Sąd podziela argumentację przytoczoną przez Kolegium w odpowiedzi na skargę.

W opinii Sądu w rozpatrywanej sprawie nie doszło do naruszenia zakaz stosowania praktyki tzw. salami slicing. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 13 u.u.i.ś., przez "przedsięwzięcie" należy rozumieć "zamierzenie budowlane lub inną ingerencję w środowisko polegającą na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu, w tym również na wydobywaniu kopalin; przedsięwzięcia powiązane technologicznie kwalifikuje się jako jedno przedsięwzięcie, także jeżeli są one realizowane przez różne podmioty". Z powyższej definicji, odczytywanej w kontekście dalszych przepisów ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (zwłaszcza art. 59 i nast.) wynika, że zamiarem ustawodawcy był wyeliminowanie możliwości dzielenia przez inwestorów zamierzonych przedsięwzięć inwestycyjnych na mniejsze części (elementy, etapy) i objęcie jedną decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach (oraz przeprowadzaną ewentualnie w jej ramach OOŚ) danego przedsięwzięcia jako całości (całego zamierzenia), wszystkich jego elementów. Inna wykładnia prowadziłaby do zakazanego przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej zjawiska tzw. salami slicing (por. np. wyroki ETS w sprawach o sygn.: C-142/07, C-205/08, C-275/09 i C-227/01).

Temat salami slicing był wielokrotnie poruszany w orzecznictwie sądów administracyjnych. W wyroku z 29.1.2015 r. (II OSK 1605/13, Legalis), NSA wyjaśnił, że salami slicing oznacza: "dzielenie przedsięwzięcia wymagającego oceny środowiskowej na kilka mniejszych zamierzeń, które ze względu na swoje jednostkowe parametry takiej oceny nie wymagają i są realizowane jednocześnie lub etapowo w ramach formalnie odrębnych procesów inwestycyjnych jedynie w tym celu, by uniknąć przeprowadzania oceny całego podzielonego tak przedsięwzięcia". Nie stanowi więc salami slicing dzielenie przedsięwzięcia, które nie będzie skutkowało pominięciem oceny oddziaływania na środowisko, np. wydanie kilku decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla de facto jednego przedsięwzięcia, poprzedzonych oceną oddziaływania na środowisko. Ponadto nie będzie stanowiło niedozwolonego podziału przedsięwzięcia uzyskanie dla de facto jednego przedsięwzięcia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach poprzedzonej oceną oddziaływania na środowisko i decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, gdzie ocena nie była wykonana, gdyż organy uznały, że nie jest ona dla danej inwestycji wymagana. Nie stanowi obejścia zakazu salami slicing dzielenie przedsięwzięcia, które nie będzie skutkowało pominięciem oceny oddziaływania na środowisko, np. wydanie kilku decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla faktycznie jednego przedsięwzięcia, poprzedzonych oceną oddziaływania na środowisko (por. T. Filipowicz, A. Plucińska-Filipowicz. M. Wierzbowski (red.), ibidem). Należy również zauważyć, że w sytuacjach, gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, to jest to poprzedzone odpowiednią oceną właściwego organu popartą opiniami, tym samym brak jest podstaw, aby uznać zarzut sztucznego podziału przedsięwzięcia w celu uniknięcia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Na gruncie kontrolowanej sprawy należy zauważyć, że w odniesieniu do wszystkich odcinków spornego gazociągu na terenie gmin S., M. , T.1 prowadzone są lub były prowadzone postępowania w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. Zatem prowadzenie przedmiotowego postępowania w odniesieniu do jednego (kolejnego) odcinka gazociągu należy uznać za prawnie dopuszczalne. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie stanowisko organów w tym zakresie uznał za prawidłowe. Zaznaczenia w tym miejscu wymaga, że żadnego znaczenia dla wyniku sprawy nie ma pierwotne złożenie przez Inwestora jednego wniosku o ustalenie środowiskowych uwarunkowań dla realizacji obu odcinków gazociągu na terenie gminy S.. Jak wyżej wskazano, to inwestor decyduje o zakresie wniosku, zatem może również zmienić pierwotną koncepcję w tym zakresie, co w tym przypadku mógł uczynić.

W opinii Sądu nie można również skutecznie wywodzić, że brak uwzględnienia przez Inwestora stacji redukcyjno - pomiarowej oraz tłoczni stanowi pozbawienie tego gazociągu cechy funkcjonalno-użytkowej i w konsekwencji nie można zaakceptować inwestycji w formie objętej wnioskiem. Ocena wpływu stacji redukcyjno-pomiarowej oraz tłoczni na środowisko jest poza zakresem niniejszej sprawy - z uwagi na zakres wniosku Inwestora, w wyniku którego doszło do wydania zaskarżonej decyzji. Ponadto z treści § 3 ust. 1 pkt 31 rozporządzenia z dnia 10 września 2019 r. wynika, że instalacje do przesyłu gazu inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 20 oraz towarzyszące im tłocznie lub stacje redukcyjne, z wyłączeniem gazociągów o ciśnieniu nie większym niż 0,5 MPa i przyłączy do budynków; przy czym tłocznie lub stacje redukcyjne budowane, montowane lub przebudowywane przy istniejących instalacjach przesyłowych, nie są przedsięwzięciami mogącymi znacząco oddziaływać na środowisko. Normodawca przewiduje zatem możliwość realizacji tych elementów infrastruktury technicznej zarówno na etapie budowy gazociągów, jak i niezależnie od realizacji tych inwestycji. Nie można zatem argumentować, że już na etapie oceny oddziaływania inwestycji na środowisko dokumentacja projektowa każdego gazociągu powinna obejmować wymienioną infrastrukturę. Uwzględniając zasadę przezorności nie można ponadto skutecznie wywodzić, że niekompletny w tym zakresie wniosek inwestora nie mógł być procedowany, bowiem ocena oddziaływania inwestycji na środowisko jest w takim przypadku niepełna. Niezależnie od przytoczonej wyżej argumentacji, nie można nie zauważyć, że zarówno stacja redukcyjno – pomiarowa, jak i tłocznia będą realizowane na terenie centrum logistycznego, a więc na zwartym obszarze o przeznaczeniu produkcyjno-magazynowo-składowym, w znacznym oddaleniu od zabudowy mieszkaniowej, a ocena oddziaływania na środowisko tego obszaru została przeprowadzona na etapie uchwalania studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania czy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, o ile taki plan uchwalono. Mając to wszystko na uwadze Sąd nie dopatrzył się w omawianym zakresie naruszenia przez organy obu instancji obowiązku wyczerpującego zgromadzenia i przeanalizowania, a następnie umotywowania rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 72 ust. 4 u.u.i.ś., w aspekcie ochrony środowiska. Chodzi tu o podstawowe zasady prawa ochrony środowiska, jak zasada ostrożności oraz zasada działania zapobiegawczego (art. 191 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej). Zasada ostrożności stanowi ogólną zasadę prawa wspólnotowego, nakładającą na odpowiednie władze obowiązek podjęcia stosownych środków w celu zapobieżenia określonemu potencjalnemu ryzyku, nadając przy tym pierwszeństwo wymogom związanym z ochroną (m.in. środowiska naturalnego) przed innymi interesami. Została ona również wyartykułowana w art. 6 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2021 r., poz. 1973, z późn. zm.). Z zasady ostrożności wynika ciążący na wszystkich podmiotach obowiązek dołożenia należytej staranności w ocenie skutków, jakie dla środowiska może przynieść nowa inwestycja czy działalność. W opinii Sądu, w tym konkretnym przypadku przedsięwzięcie, rozpatrywane jako całość wraz z stacją redykcyjno-pomiarową oraz tłocznią, nie wykazywałoby innego wpływu na środowisko, niż poszczególne części tego przedsięwzięcia rozpatrywane z osobna. Pomiędzy tymi częściami – w przypadku ich łącznego rozpatrywania – nie zachodziłaby interakcja polegająca, z jednej strony, na częściowym kumulowania się negatywnych oddziaływań na środowisko, ale z drugiej strony także na ewentualnym, ich częściowym, wzajemnym znoszeniu się (neutralizacji). Należy przy tym pamiętać, co wyżej Sąd wyjaśnił, że nie stanowi obejścia zakazu salami slicing dzielenie przedsięwzięcia, które nie będzie skutkowało pominięciem oceny oddziaływania na środowisko. Z kolei obowiązujące przepisy zwalniają z obowiązku przeprowadzenia takiej oceny w odniesieniu do stacji redukcyjno-pomiarowej i tłoczni, które realizowane będą już po wybudowaniu gazociągu.

W konsekwencji przyjęcia, że przedmiotem poszczególnych wniosków Inwestora mogły być kolejne odcinki gazociągu należało uznać, że przedmiotowa inwestycja stanowi inwestycję, o której mowa w art. 71 ust. 2 pkt 2 u.u.i.ś., a więc przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Wnioskowana inwestycja stanowi instalację do przesyłu gazu, która ma średnicą mniejszą niż 800mm (200mm) oraz długość mniejszą niż 40km (8.1 km), a zatem nie stanowi przedsięwzięcia zawsze znacząco oddziałującego na środowisko zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 20 rozporządzenia OŚ, a jednocześnie ciśnienie w zaplanowanym gazociągu jest większe niż 0,5MPa (6,3MPa). Zatem organy obu instancji w tym zakresie dokonały prawidłowej kwalifikacji przedsięwzięcia. Należy w tym miejscu wskazać, że zarówno omawiane przedsięwzięcie, jak i planowane na odcinku od CL w Ż. do śluzy odbiorczej w R., stanowią instalacje o parametrach: średnica 200mm, na odcinku mniejszym niż 40km. Natomiast, przedsięwzięciem mogącym zawsze potencjalnie oddziaływać na środowisko będzie dopiero instalacja do przesyłu gazu o średnicy zewnętrznej nie mniejszej niż 800 mm i długości nie mniejszej niż 40 km (§ 2 ust. 1 pkt 20 lit. c rozporządzenia OŚ z 10 września 2019 r.). Zatem i w tym przypadku nie mogło dojść do obejścia przepisów ustawy.

W trakcie prowadzonego postępowania Wójt Gminy S. , na terenie której planowana inwestycja ma być zlokalizowana w przeważającej większości ustalił, że w sprawie nie jest wymagane przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, z którym to ustaleniem skarżący nie zgadzają się.

W tym zakresie zauważyć należy, że zgodnie z art. 59 ust. 1 pkt 2 u.u.i.ś. przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko jest wymagane w przypadku przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, gdy obowiązek powyższy został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 tej ustawy. Przepis ten z kolei wskazuje, że obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, przy uwzględnieniu warunków wymienionych w tym artykule, przy czym art. 64 ust. 1 pkt 1 i 2 u.u.i.ś. obliguje organ ten do uprzedniego zasięgnięcia opinii regionalnego dyrektora ochrony środowiska oraz państwowego inspektora sanitarnego. Organ prowadzący postępowanie jest zobowiązany zatem do ustalenia, czy w sprawie zachodzi konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, mając na względzie stanowisko ww. organów opiniujących. W przypadku zaś, gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, właściwy organ stwierdza brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przy czym charakterystyka przedsięwzięcia stanowi załącznik do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (vide: art. 84 ust. 1 i 2 u.u.i.ś.). W przypadku, gdy odstąpiono od konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, uzasadnienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, niezależnie od wymogów przewidzianych przepisami procedury administracyjnej, powinno zawierać informacje o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1 powyższej ustawy, uwzględnionych przy stwierdzeniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (vide: art. 85 ust. 2 pkt 2 u.u.i.ś.). Umożliwia to dokonanie oceny, co do prawidłowości rozstrzygnięcia w przedmiocie braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 17 listopada 2011r., sygn. akt II SA/Po 860/11, Legalis nr 468464).

W niniejszej sprawie organ I instancji prawidłowo zasięgnął, na podstawie art. 64 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy środowiskowej, opinii RDOŚ w P. i Państwowego Inspektora Sanitarnego, w sprawie potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i ewentualnego zakresu raportu o oddziaływaniu na środowisko. Swoją opinie wyraził także Dyrektor ZZWP. Opinie ww. organów zgodnie wskazują na brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, co w dalszej kolejności obligowało organ I instancji do dokonania oceny, czy w świetle kryteriów z art. 63 ust. 1 ustawy środowiskowej, konieczne było nałożenie na Inwestora obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. W związku z powyższym organ dokonał oceny, czy planowana inwestycja odpowiada wymogom art. 63 ust. 1 ustawy środowiskowej, mając przy tym na względzie kolejno wskazane tam kryteria takie jak: rodzaj i charakterystyka przedsięwzięcia (pkt 1); usytuowanie przedsięwzięcia, z uwzględnieniem możliwego zagrożenia dla środowiska, w szczególności przy istniejącym użytkowaniu terenu, zdolności samooczyszczania się środowiska i odnawiania się zasobów naturalnych, walorów przyrodniczych i krajobrazowych oraz uwarunkowań miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego (pkt 2); rodzaj i skalę możliwego oddziaływania rozważanego w odniesieniu do uwarunkowań wymienionych w pkt 1 i 2 oraz w art. 62 ust. 1 pkt 1 tej ustawy (pkt 3).

W powyższym zakresie, w opinii Sądu, organy obu instancji dokonały wyczerpującej i wszechstronnej analizy zgromadzonej w aktach sprawy dokumentacji. W tym zakresie oparły się na informacjach zawartych m.in. we wniosku Inwestora, Karcie Informacyjnej Przedsięwzięcia (KIP) wraz z jej uzupełnieniami, w której powołano się na opracowania zawierające informacje dotyczące oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, zarówno na etapie realizacji, jak i po zakończeniu planowanej inwestycji. Zauważyć przy tym należy, że KIP i jego uzupełnienia zawierają informacje niezbędne dla dokonania przedmiotowej oceny. Skoro zaś w toku niniejszego postępowanie nie został opracowany – w szczególności na zlecenie strony skarżącej - dokument odmiennie określający zakres oddziaływania inwestycji na środowisko, to KIP należy uznać za stanowiący podstawę ustaleń faktycznych dowód w sprawie, tym bardziej, że nie został on na etapie postępowania administracyjnego skutecznie podważony.

W oparciu o tak zgromadzony materiał dowodowy dokonano szczegółowej analizy rodzaju i charakterystyki przedsięwzięcia, z uwzględnieniem aspektów wskazanych w art. 63 ust. 1 pkt 1 u.u.i.ś. Wskazano przy tym na jego zakres, w tym na planowane do realizacji prace budowlane oraz ich skalę, a także na uciążliwości związane z ich wykonaniem, które uznano za krótkotrwałe, odwracalne i ustępujące wraz z zakończeniem robót. Wskazano także na sposób prowadzenia robót budowlanych, ze szczególnym uwzględnieniem ochrony środowiska oraz narażeniem na hałas, na sposób zagospodarowania odpadów, a także na oddziaływanie inwestycji na środowisko wodno-gruntowe i przyrodnicze.

Wskutek dokonanej przez organy obu instancji analizy ustalono, że planowane przedsięwzięcie nie pociągnie za sobą zagrożeń dla środowiska i nie będzie transgranicznie oddziaływać na środowisko. W opinii Sądu materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy potwierdza prawidłowość tego stanowiska.

Organy zgodnie i zasadnie ustaliły także, że z uwagi na rodzaj, skalę oraz przyjętą technologię planowanego przedsięwzięcia, planowana inwestycja nie należy do zakładów o dużym ani zwiększonym ryzyku wystąpienia poważnej awarii wskazanych w rozporządzeniu Ministra Rozwoju z dnia 29 stycznia 2016 r. w sprawie rodzajów i ilości znajdujących się w zakładzie substancji niebezpiecznych, decydujących o zaliczeniu do zakładu o zwiększonym lub dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej (Dz.U. z 2016 r., poz. 138). W związku z eksploatacją przedsięwzięcia, przy uwzględnieniu używanych substancji i stosowanych technologii oraz realizacji zgodnie z obowiązującymi przepisami i normami, ryzyko katastrofy budowlanej będzie ograniczone. Ze względu na położenie geograficzne przedsięwzięcie nie jest zagrożone ryzykiem katastrofy naturalnej, w szczególności w wyniku wystąpienia: trzęsień ziemi, powodzi czy osuwisk.

W uzasadnieniu obu decyzji dokonano także wyczerpującej analizy pozostałych kryteriów z art. 63 ust. 1 u.u.i.ś., odnoszących się do planowanego przedsięwzięcia, która to analiza doprowadziła do prawidłowego wniosku, że realizacja przedmiotowej inwestycji nie stanowi zagrożenia dla środowiska, w tym również przy istniejącym użytkowaniu terenu, zdolności samooczyszczania się środowiska i odnawiania się zasobów naturalnych, walorów przyrodniczych i krajobrazowych.

Przedłożona przez Inwestora KIP zawiera szczegółowy opis w zakresie rozważanych wariantów realizacji przedsięwzięcia oraz wariantu przyjętego do realizacji, w sposób zgodny z wymogami 66 ust. 1 pkt 5 u.u.i.ś. Na stronach 23 – 26 KIP opisano opis wariantów uwzględniający szczególne cechy przedsięwzięcia lub jego oddziaływania, w tym wariantu proponowanego przez wnioskodawcę oraz racjonalnego wariantu alternatywnego, jak również racjonalnego wariantu najkorzystniejszego dla środowiska - wraz z uzasadnieniem ich wyboru.

Inwestor opisał w KIP, iż w wariancie alternatywnym możliwa jest zmiana przebiegu trasy gazociągu, ale wyłącznie na wskazanych na mapie krótkich odcinkach. Zaznaczono, że wariant realizacyjny uznano za najbardziej korzystny z punktu widzenia ekonomicznego, technologicznego i środowiskowego. Trasa wybrana do realizacji jest najkrótszą z możliwych wariantów, ingeruje w środowisko przyrodnicze w najmniejszym stopniu, zajmuje najmniejszą liczbę działek, przebiega przez tereny o mniejszej intensywności zabudowy, zakłada mniejsze nakłady inwestycyjne, zapewni mniejszą ilość skrzyżowań z infrastrukturą komunikacyjną (tory i drogi), jak też niesie ze sobą najmniejsze ryzyko nie zakończenia inwestycji w terminie. Inwestor nie zakładał wariantu o jeszcze innych uwarunkowaniach lokalizacyjnych. Sąd podziela stanowisko Kolegium, że w dokumencie KIP racjonalnie i przekonująco uzasadniono wybór przebiegu trasy inwestycji. Jak podkreślono, budowa układu sieci gazu ziemnego nie pociągnie za sobą istotnych zmian w istniejącym zagospodarowaniu terenów ani w ich dotychczasowym przeznaczeniu. Po wybudowaniu gazociągu ograniczenia lokalizacyjne dla nowych obiektów budowlanych wystąpią tylko w strefie kontrolowanej. Nie można zatem podzielić zarzutów skarżących co do braku rzetelnej analizy wariantowości przedsięwzięcia inwestycyjnego.

W ocenie Sądu stanowiący podstawę ww. ustaleń materiał dowodowy został kompleksowo zgromadzony oraz rzetelnie oceniony. Organy, posiłkując się opiniami RDOŚ i PPIS oraz DWZZ dokonały weryfikacji ich treści oraz faktycznej analizy wszystkich, odnoszących się do planowanej inwestycji kryteriów opisanych w art. 63 ust. 1 u.u.i.ś., mając na uwadze zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. Wywiedzione z kolei w tym zakresie zarzuty, nie mogły skutkować odmienną oceną Sądu, bowiem nie wskazują one na żadne skonkretyzowane ryzyko powstania negatywnych skutków dla środowiska, życia, zdrowia i ludzi,

Podnieść przy tym należy, że wbrew twierdzeniom skarżącego, uzasadnienia obu wydanych w sprawie decyzji spełniają wymogi art. 85 ust. 2 pkt 2 u.u.i.ś., bowiem po pierwsze w pełni odpowiadają wymogom procedury administracyjnej z art. 107 § 3 k.p.a. Wskazują przy tym na fakty, które zostały uznane za udowodnione, dowody, na podstawie których poczyniono ustalenia faktyczne, a także przytaczają właściwe przepisy prawa oraz zawierają ich wyjaśnienie. Po drugie, zostały w nich zawarte szczegółowe informacje o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1 u.u.i.ś., uwzględnionych przy stwierdzaniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko. Wywiedzione w tym zakresie przez skarżących stricte polemiczne stanowisko, nie zostało skonkretyzowane, a zatem uznać je należy za dowolne i nie poparte żadną logiczną argumentacją.

Sąd nie dopatrzył się także naruszenia powołanych w skargach przepisów prawa procesowego. Zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy był bowiem wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy i umożliwił prawidłowe ustalenie okoliczności faktycznych. W ocenie Sądu, organy prawidłowo umotywowały wydane przez siebie decyzje, przedstawiły stan faktyczny i prawny sprawy i wyjaśniły na podstawie jakich dowodów zdecydowano o braku potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Organ odwoławczy odniósł się wyczerpująco do zarzutów podniesionych w odwołaniach. Skarga zaś, poza zaprezentowaną w jej treści polemiką z prawidłowymi ustaleniami dokonanymi przez organy administracji publicznej, nie zawiera żadnych przekonywujących argumentów, uzasadniających zaprezentowane w niej stanowisko. Należy przy tym podkreślić, że niezgodny z oczekiwaniami strony skarżącej wynik przeprowadzonego postępowania administracyjnego, sam w sobie nie uzasadnia wniosku, że zaskarżona decyzja narusza prawo.

Reasumując, stwierdzić należy, że zarzuty podniesione w skargach nie zasługują na uwzględnienie, albowiem w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym jak i prawnym, właściwie zastosowano, stanowiące podstawę wydanych decyzji, przepisy prawa materialnego, nie dopuszczając się przy tym naruszenia przepisów proceduralnych. Również Sąd, działając z urzędu poza granicami skargi, nie dostrzegł takich uchybień, które powodowałyby konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

Za chybione uznać należy również zarzuty odwołujące się do wcześniejszych decyzji i wyroków tut. Sądu, które wydane zostały w odniesieniu do wcześniejszych inwestycji dotyczących spornego gazociągu. W granicach niniejszej sprawy nie są również rozpatrywane zarzuty dotyczące bezczynności organu, przewlekłego prowadzenia postępowania oraz zarzuty dotyczące uchwalonego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

W opinii Sądu prawidłowo również SKO w K. w pkt 2 zaskarżonej decyzji umorzyło postępowanie odwoławcze wszczęte na skutek odwołań B. J. i Ł. T.. Nieruchomości tych osób nie znajdują się bowiem w obszarze oddziaływania inwestycji. Zgodnie z art. 74 ust. 3a u.u.i.ś. stroną postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wnioskodawca oraz podmiot, któremu przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości znajdującej się w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie w wariancie zaproponowanym przez wnioskodawcę, z zastrzeżeniem art. 81 ust. 1. Przez obszar ten rozumie się:

1) przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, oraz obszar znajdujący się w odległości 100 m od granic tego terenu;

2) działki, na których w wyniku realizacji, eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia zostałyby przekroczone standardy jakości środowiska, lub

3) działki znajdujące się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, które może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem.

Jak organ ustalił, działki należące do skarżących B. J. i Ł. T. nie znajdują się w obszarze 100 m od granic terenu planowanego przedsięwzięcia (co wynika z załączonych do wniosku map). Ponadto z dokumentów zgromadzonych w sprawie (KIP, opinii organów) nie wynika, aby w wyniku realizacji, eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia zostałyby przekroczone standardy jakości środowiska. Nic również nie wskazuje na to, by działki skarżących, które położone są w obr. R., znajdowały się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, skutkującego ograniczeniem w ich zagospodarowaniu zgodnie z ich przeznaczeniem. Co istotne, skarżący tych okoliczności nie wykazali. Mając na uwadze powyższe należy uznać, że nie zaistniała żadna z przesłanek z art. 74 ust. 3a u.u.i.ś., która uzasadniałaby uznanie skarżących B. J. i Ł. T. za strony postępowania w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedmiotowego przedsięwzięcia.

Skoro w sprawie brak było podstaw do uznania tych skarżących za strony postępowania, to postępowanie odwoławcze, wszczęte ich odwołaniami, podlegało umorzeniu na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.

Wobec powyższego, w ocenie Sądu, niezasadne okazały się wszystkie zarzuty skarg. Organy dokonały prawidłowej analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy, nie naruszając przepisów prawa materialnego i procesowego. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi ustawowe określone w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2022r. poz. 329) skargi oddalił.

Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów, na które została skierowana zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II tut. Sądu z dnia 29 lipca 2022 r. (k.[...] akt sądowych), wydanym na podstawie 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 2095).