Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2349/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-05-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędziowie asesor WSA Marian Wolanin, sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), Protokolant Artur Dral, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2006 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] września 2005 nr [...] w przedmiocie odmowy unieważnienia wpisu w rejestrze ewidencji gruntów. - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r. Prezydent. W. odmówił unieważnienia wpisu w rejestrze ewidencji gruntów Skarbu Państwa jako właściciela do dawnej działki nr [...] w parceli nr [...] "[...]" (obecnie część dz. ew. [...] w obr. [...]). W uzasadnieniu wskazał, że zmiana zapisów w rejestrze ewidencji gruntów odnośnie właściciela nieruchomości może nastąpić w oparciu o jednoznaczne dokumenty zaś obecny zapis stanu prawnego nieruchomości w rożnych dokumentach nie jest jednoznaczny. Ewidencja gruntów uprawniona jedynie do dokonywania rejestracji zmian w rejestrze ewidencji gruntów nie ma możliwości rozstrzygania, który z dokumentów dotyczących stanu prawnego nieruchomości jest prawdziwy.

Odwołanie od tej decyzji wniósł B. S. zarzucając błędy w ustaleniach faktycznych i prawnych.

W wyniku rozpoznania odwołania Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Wobec złożenia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Sąd ten wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2005 r. w sprawie VISA\Wa 1146\04 stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji wskazując na naruszenie przepisów o właściwości organów. Sąd wywiódł, że w niniejszej sprawie organem ustawowo uprawnionym do rozpoznania odwołania jest Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego a nie -Wojewoda.

Po ponownym rozpoznaniu odwołania od decyzji z dnia [...] grudnia 2003 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego - decyzją z dnia [...] września 2005r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał na następujące ustalenia faktyczne i prawne:

Pismem z dnia 2.07.2002r. B. S. wystąpił o sprostowanie ewidencji w pozycji właściciel i o wpisanie zamiast Skarbu Państwa – B. S. W uzasadnieniu tego wniosku powołał się na zaświadczenie z dnia 9.04.200lr. ze zbioru dokumentów Rep. Zb. [...] wydane przez Sąd Rejonowy [...] oraz postanowienie tego Sądu w sprawie [...]. Żądanie to powtórzył w kolejnych pismach skierowanych do Urzędu Gminy Wydziału Geodezji Gospodarki Nieruchomościami z dnia 27.08.2002 r. oraz do Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia 21.07.2003 r. zatytułowanym jako "wniosek o unieważnienie wpisu w rejestrze gruntów jako właściciela Skarbu Państwa dla działki nr [...] w parceli [...] "[...]"

Przedmiotowy grunt w operacie ewidencyjnym stanowi część działki nr [...] z obrębu [...]. Prawo własności gruntu o powierzchni 1750 m2, dla którego z uwagi na zaginięcie księgi wieczystej "[...]" postanowieniem PBN w W. urządzono zbiór dokumentów - zostało wywłaszczone decyzją z dnia [...].03.1981 r. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ II instancji decyzją z dnia [...] czerwca 1981 r. Decyzją z dnia [...].04.1999 r. Wojewoda [...] i stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez Przedsiębiorstwo Państwowe [...] "[...]" z siedzibą w W., którego następcą prawnym jest A. Spółka Akcyjna -prawa użytkowania wieczystego przedmiotowego gruntu (oznaczona jako działka [...])

Pismem z dnia 3.07.2002r. B. S. wystąpił o unieważnienie decyzji Prezydenta W. z dnia [...].06.1981r. utrzymującej w mocy decyzję o wywłaszczeniu przedmiotowego gruntu na rzecz Skarbu Państwa.

Decyzją z dnia [...].06.2003r. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast stwierdził nieważność decyzji Prezydenta W. z dnia [...].06.1981 r. i poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...].03.1981 r. w części dotyczącej ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość i odmówił stwierdzenia nieważności kwestionowanych decyzji w części dotyczącej wywłaszczenia. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z [...].10.2003 r. otrzymał w mocy decyzję z dnia [...].05.2003r.

Na wniosek B. S. zostało wszczęte postępowanie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, które obecnie jest zawieszone.

Odnosząc się do wniosku skarżącego o unieważnienie wpisu Skarbu Państwa jako właściciela w rejestrze ewidencji gruntów i wprowadzenia zmian poprzez wpisanie jego osoby w miejsce Skarbu Państwa organ odwoławczy wskazał, że brak jest podstaw do wprowadzenia tych zmian na podstawie zaświadczenia wydanego przez Sąd Rejonowy [...] z dnia [...].04.2001 oraz postanowienia tego Sądu z dnia [...].04.2001 r. o nabyciu spadku po A. S.

B. S. nie legitymuje się tytułem prawnym do nieruchomości zaś w obrocie prawnym pozostaje decyzja z dnia [...].03.1981 r. utrzymana w mocy decyzją z dnia [...].06.1981 r. w części dotyczącej wywłaszczenia. Z w\w względów decyzję I instancji należało utrzymać w mocy, choć nie z przyczyn wskazanych przez organ I instancji.

W ocenie organu II instancji B. S. nie może zostać wpisany do ewidencji gruntów nie z powodu niejednoznaczności dokumentów, lecz z powodu nie posiadania tytułu prawnego do przedmiotowej nieruchomości.

Jeżeli postępowanie prowadzone w trybie nadzoru dotyczące wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości lub w sprawie jej zwrotu zakończą się dla B. S. korzystnie wówczas w ewidencji gruntów zostaną dokonane stosowne zmiany.

B. S. złożył skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...].09.2005 r.

W skardze podał, że Skarb Państwa został wpisany do rejestru gruntów na podstawie zbioru dokumentów, w którym jako właściciele nieruchomości wpisane są osoby fizyczne. Wpis ten został dokonany 8.11.1999 r. a w tym czasie, - bo od 1988 r. B. S. nieruchomość powinna być już zwrócona. Skarżący powołał się przy tym na treść art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zarzucił, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany, a zatem nieruchomość powinna podlegać zwrotowi zaś organ miał ustawowy obowiązek zawiadomienia go o tym, że zaistniała przesłanka do zwrotu nieruchomości, czego zaniechano. Wskazał również, że nie istnieje oryginał decyzji wywłaszczeniowej z 1981 r., z tym, że na rozprawie przyznał, że obecnie oryginał ten został odnaleziony i znajduje się w aktach dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazał, że ewidencja gruntów nie orzeka w sprawach dotyczących praw rzeczowych do nieruchomości a ma jedynie charakter techniczno- deklaratoryjny.

W kolejnych pismach procesowych oraz na rozprawie dnia 31 maja 2006r. skarżący podtrzymał dotychczasowe stanowisko wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów podróży.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. -Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Jednocześnie art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) wskazuje,

że Sąd rozstrzyga w graniach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Mając na względzie powyższe unormowanie Sąd uznał, że skarga nie jest uzasadniona albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Zgodnie z treścią art. 20ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2000 nr 100, poz. 1086 z późn. zm. – tekst jednolity) ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące:

1) gruntów - ich położenia, granic powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych oraz zbioru dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości. W ewidencji gruntów i budynków wykazuje się także właściciela a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych inne osoby fizyczne lub prawne, w których władaniu znajdują się grunty.( ust. 2 tego art.)

Jednocześnie §10 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków wskazuje, że ewidencja obejmuje dane dotyczące właściciela nieruchomości.

Zmiana w ewidencji gruntów może nastąpić z urzędu lub na wniosek uprawnionej osoby, z tym że z urzędu następuje m.in. wtedy gdy zmiany wynikają z: prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych ( §46 ust. 2 pkt. 1 cyt. wyżej rozporządzenia). Innymi słowy organ ma obowiązek wprowadzić zmiany w ewidencji gruntów gdy poweźmie wiadomość, że nastąpiły zmiany, co do osoby właściciela lub władającego nieruchomością.

Jak wynika z akt administracyjnych nieruchomość będąca przedmiotem niniejszego postępowania stanowiła niegdyś własność A. S. i M. S. J. S. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 1976 r. Sąd Rejonowy w G. stwierdził nabycie spadku po M. S. na rzecz B. S. oraz M. G. Postanowieniem z dnia [...].04.2001 r. Sąd Rejonowy [...] stwierdził, że B. S. nabył w całości spadek po A. S., który zmarł 9.11.1983 r. Jednocześnie decyzją z dnia [...].06.1981 r. utrzymano w mocy decyzję Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...].03.1981 r. o wywłaszczeniu nieruchomości, w wyniku czego własność jej przeszła na rzecz Skarbu Państwa. Późniejszą decyzją nieruchomość ta została skomunalizowana. W wyniku rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej - decyzją z dnia [...].06.2003 r. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast twierdził jej nieważność jednakże jedynie w części

dotyczącej przyznania odszkodowania. W konsekwencji pozostała w mocy decyzja w części dotyczącej wywłaszczenia a zatem nie nastąpiły zmiany po stronie właściciela nieruchomości. W tym stanie rzeczy organ II instancji prawidłowo ustalił, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw do wpisania B. S. do ewidencji gruntów w miejsce Skarbu Państwa jako właściciela. Sam fakt, że z zaświadczenia ze zbioru dokumentów nie wynika, że Skarb Państwa a następnie gmina stały się właścicielami tej nieruchomości nie podważa prawidłowości rozstrzygnięcia organu choć oczywiście stanowi zaniedbanie właściciela, w którego interesie było złożenie do zbioru dokumentów decyzji wywłaszczeniowej oraz komunalizacynej.

Prawidłowo również organ ustalił, że dokumenty, które miałyby stanowić podstawę dokonania zmian w ewidencji - to jest zaświadczenie ze zbioru dokumentów oraz postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku nie potwierdzają, że skarżący jest właścicielem nieruchomości. Biorąc bowiem pod uwagę, że decyzja wywłaszczeniowa została wydana w 1981 r.i z data jej ustatecznienia się na Skarb Państw przeszła własność nieruchomości i decyzja ta nie została wzruszona w części dotyczącej wywłaszczenia, w dacie śmierci - w 1983 r.- A. S. nie był już właścicielem tej nieruchomości a zatem nie wchodziła ona w skład spadku.

Odnosząc się natomiast do zarzutu skarżącego, że nieruchomość powinna -już w 1988 r. podlegać zwrotowi albowiem nie została zużyta na cel wskazany w wywłaszczeniu - a zatem nie można było dokonać w ewidencji wpisu własności Skarbu Państwa po tej dacie - wskazać należy, że zarzut ten nie jest zasadny. Kwestia zwrotu nieruchomości jest przedmiotem odrębnego postępowania i - jak trafnie wskazał organ odwoławczy organy prowadzące ewidencje nie są władne badać tej sprawy. Na marginesie jedynie wskazać należy, że ustawa, na której art. 137 powołuje się skarżący - o gospodarce nieruchomościami weszła w życie 1.01.1998 r. a zatem jej przepisy nie mogły mieć zastosowania w niniejszej sprawie. Kwestie zwrotu wywłaszczonych nieruchomości (lub jej części), które stały się zbędne uregulowane były również w przepisach ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Z żadnego przepisu prawa nie wynika ażeby sam fakt, że nieruchomość stała się zbędna stanowił o przejściu własności nieruchomości na poprzedniego właściciela lub jego następcę prawnego.

Reasumując - brak podstaw do uznania zasadności zarzutu skarżącego o nieprawidłowości wpisu Skarbu Państwa jako właściciela nieruchomości na tej podstawie, że nieruchomość ta w 1988 r. podlegała zwrotowi.

Niezasadny jest także zarzut braku dokumentów potwierdzających wywłaszczenie nieruchomości ( w aktach znajdowała się jedynie przez długi okres kserokopia decyzji, która nie nosiła waloru dokumentu) albowiem - jak sam przyznał skarżący oryginał tego dokument został odnaleziony i obecnie znajduje się w aktach postępowania, które toczy się w Wydziale I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że organ prawidłowo przyjął, że w dacie wydawania decyzji przez organ odwoławczy B. S. nie posiadał tytułu prawnego do nieruchomości będącej przedmiotem postępowania, tytuł ten natomiast posiadał Skarb Państwa a zatem prawidłowo odmówił unieważnienia omawianego wpisu w rejestrze ewidencji gruntów i wpisania w niej skarżącego.

W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że skarga nie jest uzasadniona, nie stwierdził również innych uchybień, które musiałyby skutkować uchyleniem decyzji a zatem skargę należało oddalić.

Mając powyższe na uwadze - na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji.