Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 718/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-06-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 par. 2
journal: Dz.U. 2020 poz 1427
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, , sędzia WSA Grzegorz Antas (spr.), asesor WSA Elżbieta Granatowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi J. K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie oddalenie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z [...] lutego 2021 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 1438), dalej: k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2020 r. poz. 1333), dalej: p.b., w wyniku rozpatrzenia zażalenia J.K. utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] grudnia 2020 r. nr [...] oddalające zarzuty J.K. w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z [...] listopada 2020 r. nr [...] w związku z niewykonaniem obowiązku nałożonego decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...]sierpnia 2015 r. nr [...] nakazującą J.K. i E.K. dokonanie rozbiórki budynku garażowego o wymiarach 7,30 m x 7,60 m ze wspartym na nim zadaszeniem o konstrukcji stalowej o wymiarach 2,70 m x 4,00 m usytuowanego na działce nr ew. [...] położonej w miejscowości [...], gm. [...] zlokalizowanego przy granicy z działką sąsiednią nr ew. [...].

W odniesieniu do ustaleń faktycznych i prawnych, które stały za wydanym rozstrzygnięciem, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: [...]WINB) stwierdził, że w związku z niewykonaniem przez zobowiązaną J.K. obowiązku nałożonego decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: PINB) z [...]sierpnia 2015 r. PINB, działając w oparciu o przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r., poz. 1427), dalej: u.p.e.a., wszczął postępowanie mające na celu wyegzekwowanie obowiązku z niej wynikającego. J.K. upomnieniem z 10 grudnia 2019 r. została wezwana do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji z [...] sierpnia 2015 r. W wyniku przeprowadzonych czynności kontrolnych stwierdzono, że obowiązek nie został wykonany. W związku z powyższym PINB [...] listopada 2020 r. wystawił tytuł wykonawczy nr [...]. Pismem z 12 listopada 2020 r. J.K. wniosła zarzuty w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej, powołując się na podstawy z art. 33 § 1 pkt 2, 6 i 7 u.p.e.a. w brzmieniu ww. przepisu obowiązującym do dnia 29 lipca 2020 r. Zobowiązana podkreśliła, że obowiązek wskazany w tytule nie jest wymagalny i nie podlega egzekucji administracyjnej. Zauważyła równocześnie, że obowiązek wynikający z decyzji PINB został wykonany w 2015 r., gdy dokonano rozbiórki budynku garażowego. W tym miejscu w chwili obecnej znajduje się budynek gospodarczy i wiata, które to obiekty nie podlegają obowiązkowi zgłoszenia.

PINB postanowieniem z [...] grudnia 2020 r. na podstawie art. 34 § 1 i § 2 u.p.e.a. po zapoznaniu się z zarzutami wniesionymi do organu egzekucyjnego przez J.K. w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, zajmując stanowisko co do wniesionych zarzutów, orzekł o ich oddaleniu. W uzasadnieniu organ wskazał, że zobowiązana w żaden sposób nie udokumentowała rozbiórki budynku. Rozbiórka, jak zauważył organ, nie została potwierdzona podczas żadnej z kontroli przeprowadzanych przez PINB. Podczas kontroli przeprowadzonej 8 stycznia 2018 r. stwierdzono, że zlikwidowano kanał w garażu i obecnie znajduje się w nim wylewka betonowa oraz ściana dzieląca budynek, zlikwidowano okno środkowe (przy ścianie dzielącej budynek). W wykonanej ścianie znajdują się drzwi wejściowe, zdemontowano drzwi garażowe od strony działki sąsiedniej. Dokumentacja fotograficzna wykonana spoza terenu nieruchomości 14 września 2020 r. pozwala z kolei ocenić, że dokonane przekształcenia i przeróbki obiektu w dalszym ciągu można traktować jedynie jako wykonanie nakazów rozbiórki w niewielkiej części, a właściwie robót polegających na przebudowie obiektu, co nie powoduje ustania prawnego bytu elementu stosunku materialnoprawnego nawiązanego na podstawie decyzji rozbiórkowej. Obowiązek rozbiórki dotyczył całości obiektu, a nie tylko jego części w celu spełnienia wymagań przepisów prawa budowlanego. Za rozbiórkę obiektu wybudowanego w danym miejscu, jak wyjaśnił PINB, należy uznać usunięcie tego obiektu z miejsca, w którym został on wybudowany. Rozbiórka obiektu powinna zostać udokumentowana i potwierdzona przez organ nadzoru budowlanego. To, że przedmiotowy obiekt aktualnie według inwestorów może uchodzić za budynek gospodarczy oraz w części za wiatę a nie budynek garażowy nie zmienia faktu, że w rzeczywistości jest to ten sam obiekt budowlany którego dotyczy nakaz rozbiórki wydany ostateczną decyzją PINB z [...] sierpnia 2015 r. W tych warunkach, zdaniem PINB, obowiązek określony w tytule Wykonawczym nie został wykonany i jest wymagalny, w związku z czym zarzut dotyczący braku wymagalności obowiązku jest nieprawdziwy i niezasadny. Organ wskazał równocześnie, że w aktach sprawy znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru potwierdzające, że zobowiązana odebrała upomnienie 16 grudnia 2019 r. W związku z powyższym zarzut dotyczący braku uprzedniego doręczenia zobowiązanej upomnienia jest niezasadny.

Pismem z 21 grudnia 2020 r. zobowiązana złożyła zażalenie na postanowienie PINB w sprawie stanowiska wierzyciela, wnosząc o jego uchylenie i umorzenie postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu zażalenia zobowiązana ponownie wskazała, że obowiązek wskazany w tytule wykonawczym został wykonany w 2015 r. nie jest zatem wymagalny i nie podlega egzekucji administracyjnej. Stwierdziła, że PINB powołuje się na ustalenia jakie poczyniono 8 stycznia 2018 r., czyli przed blisko trzema laty od daty wystawienia tytułu wykonawczego i wszczęcia egzekucji administracyjnej. Dodatkowo PINB powołuje się na bliżej nieokreśloną dokumentację fotograficzną wykonaną w wątpliwych okolicznościach (spoza terenu nieruchomości). To wszystko pozwala, zdaniem wnoszącej zażalenie, podać w uzasadnioną wątpliwość ustalenia poczynione przez PINB w zakresie stanu faktycznego.

We wskazanym postanowieniu z [...] lutego 2021 r. utrzymującym w mocy postanowienie PINB z [...] grudnia 2020 r. [...]IWNB stwierdził, że zobowiązana wniosła swoje zarzuty w trybie art. 33 § 1 pkt 2, 6 i 7 u.p.e.a., odnosząc się do brzmienia tychże przepisów obowiązujących do 29 lipca 2020 r. W przypadku postępowań egzekucyjnych wszczętych po tej dacie (co miało miejsce w przedmiotowej sprawie) katalog przesłanek na podstawie których można wnosić zarzuty został jednakże zmieniony. Zobowiązana w swoich zarzutach powołała się na brak wymagalności obowiązku, niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego i brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. Ze względu na to, że w katalogu nowo przyjętych przesłanek stanowiących podstawę zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym również wskazano na brak wymagalności obowiązku (art. 33 § 2 pkt 6 u.p.e.a.) oraz brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia jeżeli jest wymagane (art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a.) organ I instancji zasadnie rozpoznał niniejsze zarzuty zakładając, że ww. przepisy są podstawą do ich wniesienia. Z uwagi na to, że ustawodawca wyeliminował z katalogu przesłanek do wniesienia zarzutów okoliczność niedopuszczalności egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego PINB zasadnie nie badał tej kwestii merytorycznie. W ocenie [...]WINB organ w postanowieniu nr [...] w sposób niebudzący wątpliwości odparł powołane przez zobowiązaną zarzuty i wykazał ich bezzasadność. Zarzut niewymagalności obowiązku nie znajduje uzasadnienia w dokumentacji zgromadzonej w sprawie. Zgodnie z art. 33 § 2 pkt 6 u.p.e.a. za zasadny można uznać zarzut braku wymagalności obowiązku, jeżeli został odroczony termin jego wykonania (art. 33 § 2 pkt 6a u.p.e.a.), rozłożono na raty spłatę należności pieniężnych (art. 33 § 2 pkt 6b - nieodnoszący się do obowiązku o charakterze niepieniężnym jakim jest rozbiórka budynku) lub wystąpiła inna przyczyna niż określona w lit. a i b ww. przepisu. Przepis art. 33 § 2 pkt 6 u.p.e.a. określa przesłanki, których zaistnienie na określonym etapie prowadzonego postępowania egzekucyjnego może być podstawą wniesienia zarzutu, a ich uprawdopodobnienie może prowadzić do uznania takiego zarzutu za zasadny. Zarzut odroczenia terminu wykonania obowiązku może być powoływany jedynie w sytuacji, w której w terminie przewidzianym do jego wniesienia, termin wykonania egzekwowanego obowiązku został już odroczony na mocy innej niż egzekwowana decyzji lub stanowiska odpowiedniego organu. Jak podkreślił [...]WINB, zarzut niewymagalności obowiązku nie jest różnoznaczny z wykonaniem obowiązku. Organ podkreślił, że decyzja PINB nr [...] pozostaje ostateczna i wykonalna. W niniejszej sprawie nie zapadło rozstrzygnięcie sądowe lub administracyjne skutkujące wycofaniem z obrotu prawnego egzekwowanej decyzji ostatecznej. Wobec powyższego nie nastąpiła sytuacja pozbawiająca cech wykonalności obowiązek nałożony ww. decyzją. Wobec niewykonania obowiązku PINB był zobowiązany do wszczęcia i prowadzenia postępowania celem wyegzekwowania od zobowiązanej obowiązku nią nałożonego. Odnosząc się do zarzutu braku doręczenia zobowiązanej upomnienia, [...]WINB zauważył, że PINB w sposób niewątpliwy wykazał jego bezzasadność, jeżeli upomnienie z 10 grudnia 2019 r. zostało skutecznie doręczone zobowiązanej 16 grudnia 2019 r. Jednocześnie [...]WINB zwrócił uwagę na fakt, że w interesie zobowiązanych jest umożliwienie organowi egzekucyjnemu przeprowadzenie kontroli na działce nr ew. [...] celem jednoznacznego ustalenia czy obowiązek wynikający z decyzji PINB został wykonany. Skarżąca na okoliczność rozbiórki nie przedstawiła żadnych dokumentów. Należy zgodzić się z opinią, że zobowiązana nie tylko nie wykonała obowiązku w całości, ale uchyla się od jego wykonania pomimo wymagalności obowiązku rozbiórki oraz nie poczyniła realnych działań (czynności) w celu dobrowolnego przystąpienia do jego wykonania.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie [...]WINB z [...] lutego 2021 r. złożyła J.K., zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie, jak też uchylenie poprzedzającego go postanowienia PINB z [...] grudnia 2020 r.

Skarżąca zarzuciła [...]WINB naruszenie:

- art. 6 w związku z art. 7 k.p.a. oraz art. 18 u.p.e.a. poprzez nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego w zakresie istnienia zobowiązania przedmiotowym tytułem i błędne ustalenie co do wygaśnięcia obowiązku, jak i braku wymagalności obowiązku wobec dobrowolnej realizacji przez stronę obowiązku rozbiórki;

- art. 6 k.p.a. w związku z art.18 w związku z art. 33 § 2 pkt 1 oraz art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a. poprzez oddalenie wniesionych zarzutów przy stanie prawnym i faktycznym skutkujących zasadnością podniesionych zarzutów.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że organ w tytule wykonawczym podał niezgodnie z rzeczywistością, iż obowiązek rozbiórki jest wymagalny, gdy z powodu realizacji nakazu rozbiórki przez inwestora obowiązek ten w dacie istnienia nakazu nie istniał. Argumentacja organu co do nieprzedstawienia dokumentów rozbiórki jest nieuzasadnione prawnie, gdyż prawo nie nakłada na inwestora tego typu obowiązków. Przy braku obowiązku prawnego tego typu wymagania są niczym nieuzasadnioną represyjną działalnością organu. Obowiązek wynikający z decyzji o rozbiórce został wykonany. W miejscu rozebranej budowli postawiona została wiata (budynek gospodarczy). Wszczęcie postępowania egzekucyjnego po upływie ponad 5 lat od realizacji nakazu rozbiórki jest co najmniej zastanawiające. Obecnie, po przeszło 5 latach, dokonywanie weryfikacji na podstawie "dokumentacji fotograficznej" jest bezpodmiotowe, albowiem nie jest to dowód wykluczający rozbiórkę i postawienie innego obiektu zgodnego z prawem budowlanym. Również pozostałe wywody organu do obecnego stanu faktycznego są sprzeczne z logiką, gdyż odnoszą się do stanu sprzed 5 lat i obecnie czynione weryfikacje pozbawione są waloru celowości. Skarżąca zwróciła również uwagę na to, że w przypadku wątpliwości co do treści zarzutu oraz jego podstawy prawnej obowiązkiem organu administracji jest dokładne ustalenie treści żądania strony.

W odpowiedzi na skargę [...]WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia z[...] lutego 2021 r. przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł doprowadziła do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ postanowienie [...]WINB nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie lub też stwierdzenie jego nieważności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważa, że w ramach wszczętego postępowania egzekucyjnego dotyczącego obowiązku dokonania rozbiórki nałożonego decyzją PINB z [...] sierpnia 2015 r., który określał tytuł wykonawczy z [...]listopada 2020 r. nr [...], skarżąca jako zobowiązana wniosła zarzuty, które zaskarżonym postanowieniem [...]WINB zostały oddalone przez organ nadzoru budowlanego jako wierzyciela. Takie rozstrzygnięcie odpowiada treści art. 34 § 2 pkt 1 u.p.e.a. Przypomnieć w tym kontekście należy, że art. 33 § 1 u.p.e.a. przyznał zobowiązanemu prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym uznaje się za podstawowy środek ochrony zobowiązanego, gdy postępowanie egzekucyjne narusza istotne zasady tego postępowania (por. E. Komorowski, Zarzuty w egzekucji administracyjnej [w:] System egzekucji administracyjnej, red. J. Niczyporuk, S. Fundowicz, J. Radwanowicz, Warszawa 2004, s. 509). Zobowiązany może zgłosić zarzuty inicjujące postępowanie, którego przedmiotem jest rozstrzygnięcie o ich dopuszczalności, a następnie zasadności bądź bezzasadności, przy czym zobowiązany może wnieść zarzuty tylko z przyczyn enumeratywnie wymienionych w art. 33 § 2 pkt 1-6 u.p.e.a. Powołanie innych przyczyn, aniżeli konkretne zdarzenia i okoliczności wymienione w ww. przepisie, uniemożliwia odniesienie się do nich przez wierzyciela w ramach procedury rozpatrzenia zarzutów. Dotyczy to także nowych okoliczności wskazywanych w toku postępowania zażaleniowego zainicjowanego zaskarżeniem postanowienia oddalającego zarzuty, w oparciu o które zobowiązany formułuje nowe, niezgłoszone uprzednio zarzuty. Zakresem postępowania przed organem wyższego stopnia jest objęte bowiem wyłącznie merytoryczne załatwienie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, które rozpatrzył wcześniej wierzyciel postanowieniem, o którym mowa w art. 34 § 2 pkt 1 u.p.e.a.

Na gruncie rozpatrywanej sprawy nie budzi wątpliwości, że w ramach procedury rozpatrzenia zarzutów skarżącej w sprawie prowadzenia egzekucji obowiązku wykonania rozbiórki budynku garażowego przysługiwało prawo wniesienia zarzutów, których katalog określa art. 33 § 2 pkt 1-6 u.p.e.a. a nie art. 33 § 1 pkt 1-10 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do dnia 29 lipca 2020 r. Wskazane stanowisko, na którym oparł się w sprawie [...]WINB, wynika z treści art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 2070), przyjmującego, że przepisy u.p.e.a. w dotychczasowym brzmieniu stosuje się wyłącznie do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie u.p.e.a. niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy (30 lipca 2020 r.). Powyższe pozostaje zgodne z tytułem wykonawczym z [...] listopada 2020 r. doręczonym skarżącej (k. 334), który odpowiada wzorowi określonemu w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 25 maja 2020 r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej (Dz. U. z 2020 r. poz. 968) i z zamieszczonym w nim pouczeniem.

Brak zastosowania się przez skarżącą do regulacji nakazującej zastrzeżenia formułowane względem prowadzenia egzekucji obowiązku wynikającego z decyzji PINB z [...] sierpnia 2015 r. odnieść do zarzutów określonych w art. 33 § 2 pkt 1-6 u.p.e.a. stanowiło niewątpliwie wadliwość obarczającą jej pismo z 12 listopada 2020 r., niemniej PINB, stwierdzając możliwość ustalenia istoty i treści żądania, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, był uprawniony do przyjęcia, że merytorycznemu rozpatrzeniu powinny podlegać zgłoszone zarzuty w zakresie, w jakim odpowiadają one podstawom zgłoszenia zarzutów przez zobowiązanego w świetle obowiązującego stanu prawnego. Taką kwalifikację nadać należało zgłoszonemu przez skarżącą zarzutowi opisanemu w art. 33 § 2 pkt 6 u.p.e.a. (poprzednio - wskazany w piśmie przez zobowiązaną art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a.), dotyczącemu braku wymagalności obowiązku, jak również zarzutowi wskazanemu w art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. (poprzednio - wskazany w piśmie przez zobowiązaną art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a.), dotyczącemu braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane. W postanowieniu z [...] grudnia 2020 r. doręczonym skarżącej PINB jako wierzyciel wskazał obowiązujące w dacie prowadzonego postępowania egzekucyjnego podstawy zgłoszenia zarzutów, treść art. 33 § 2 pkt 1-6 u.p.e.a. została w całości zacytowana przez zobowiązaną również w złożonym przez nią zażaleniu. Determinuje to uznanie, że w sytuacji, gdy skarżąca w tym środku zaskarżenia w całości powtórzyła swoje zastrzeżenie względem działania organu nadzoru budowlanego, stwierdzając, że obowiązek rozbiórki nie jest wymagalny i nie podlega egzekucji administracyjnej, brak jest powodów, by przyjąć, że poddane przez PINB i [...]WINB procedurze określonej w art. 33-34 u.p.e.a. zarzuty, o których mowa w art. 33 § 2 pkt 4 i 6 u.p.e.a., nie opowiadały intencjom wyrażonym świadomie przez zobowiązaną.

Ocena, jaką [...]WINB w zaskarżonym postanowieniu wywiódł odnośnie do powyższych podstaw zarzutów jest w pełni trafna, co odnosi się zarówno do sposobu rozumienia normatywnego znaczenia art. 33 § 2 pkt 4 i 6 u.p.e.a., jak i zastosowania tychże przepisów w stanie faktycznym sprawy. Brak jest bowiem podstaw, by przyjąć, że PINB jako wierzyciel powinien był w kontrolowanym postępowaniu uznać w całości lub w części którykolwiek z ww. zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej (art. 34 § 2 u.p.e.a.), co skutkować powinno umorzeniem postępowania egzekucyjnego. Niezaistnienie w sprawie warunków, które kazałyby stwierdzić, że skarżącej jako zobowiązanej nie zostało doręczone upomnienie poprzedzające wystawienie tytułu wykonawczego skutkujące wszczęciem postępowania egzekucyjnego jest bezsporne w świetle treści akt administracyjnych, w których znajduje się potwierdzenie odbioru przez skarżącą upomnienia z 10 grudnia 2019 r. nr [...] w dniu 16 grudnia 2019 r. (k. 295).

Badając kwestię braku wymagalności obowiązku określonego w tytule wykonawczym organy nadzoru budowlanego jako podstawę wniesienia zarzutu nie mogły temu środkowi prawnemu nadać znaczenia dowolnego, ale zobowiązane były posłużyć się jego sensem prawnym wyznaczonym przepisami u.p.e.a. Ustawodawca przyczyny braku wymagalność obowiązku odnosi do odroczenia terminu wykonania obowiązku, rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, i po trzecie – wystąpienia innej przyczyny powodujące brak wymagalności obowiązku. Do tej grupy, jak się wskazuje w piśmiennictwie, zaliczyć można np. sytuację, gdy egzekwowany przez organ egzekucyjny obowiązek wynika z aktu administracyjnego, który nie jest jeszcze wykonalny, np. nieostateczna decyzja administracyjna, której nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności ani niepodlegająca natychmiastowej wykonalności z mocy prawa (por. T Jędrzejewski [w:] Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2021, komentarz do art. 33, nb. 14). Odpowiada takie znaczenie rozumieniu wymagalności, która jest taką cechę obowiązku administracyjnego, która zezwala wierzycielowi domagać się od zobowiązanego wykonania obowiązku i w razie odmowy wystąpić do organu egzekucyjnego o zastosowanie przymusu egzekucyjnego. Stwierdzenie, że obowiązek nie jest wymagalny, oznacza, że obowiązek istnieje i jego egzekucja będzie dopuszczalna w przyszłości, ale nie może on być egzekwowany w danym momencie (por. P. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Warszawa 2021, komentarz do art. 33, uwaga 21). Powyższe każe w całości odrzucić stosowane przez skarżącą w skardze założenie prowadzące do postawienia znaku równości pomiędzy nieistnieniem obowiązku, brakiem wykonalności obowiązku oraz wykonaniem obowiązku. Nie można tym samym za skarżącą skutecznie uznawać, że określony obowiązek prawny wynikający z aktu administracyjnego (w tym przypadku sporny obowiązek rozbiórki obiektu budowlanego) nie ma charakteru wymagalnego, ponieważ ze względu na to, że został przez stronę wykonany "w dacie istnienia nakazu nie istniał".

W toku postępowania prowadzonego przed PINB i [...]WINB skarżąca ograniczyła się do twierdzenia, że obowiązek wskazany w tytule wykonawczym nie jest wymagalny – art. 33 § 2 pkt 6 u.p.e.a. (odnoszony przez zobowiązaną do art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a.), nie zgłosiła natomiast zarzutu opartego na podstawach wymienionych w art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. oraz w art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a., przez co powołanie tychże przepisów na etapie zaskarżenia postanowienia [...]WINB pozostaje niedopuszczalne, jeżeli celem tego działania miałoby być uczynienie z zamieszczonych w nich podstaw kryterium rozstrzygnięcia przez Sąd o dopuszczalności prowadzonej w niniejszej sprawie egzekucji administracyjnej. Na marginesie powyższej uwagi Wojewódzki Sąd Administracyjny za konieczne uznaje jednakże zauważenie, że akcentowana przez skarżącą sytuacja wykonania obowiązku rozbiórki przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego nie może być odnoszona ani do sytuacji nieistnienia obowiązku (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.) ani do wystąpienia innej przyczyny braku wymagalności obowiązku niż odroczenie terminu wykonania obowiązku w znaczeniu przyjętym w powołanym w skardze art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a. Przypadek nieistnienia dochodzonego obowiązku ograniczyć należy do sytuacji, gdy obowiązek ten nigdy nie powstał. Gdy istniał, ale został przez zobowiązanego wykonany dochodzi do wygaśnięcia obowiązku, co jest okolicznością, której wystąpienie stanowi podstawę wniesienia odrębnego zarzutu przez zobowiązanego (art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a.).

Pozostawiając na boku normatywne znaczenie przypisywane poszczególnym podstawom zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, zdaniem Sądu, nie budzi jakichkolwiek wątpliwości prawidłowość ustaleń faktycznych przyjętych przez [...]WINB w zakresie, w jakim potwierdzają one, że obowiązek rozbiórki budynku garażowego usytuowanego na działce nr ew. [...] położonej w miejscowości [...], wbrew sformułowanej deklaracji, nie został w rzeczywistości przez skarżącą wykonany. Ustaleniom tym nie można skutecznie postawić zarzutu naruszenia art. 6, art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Ocena materiału dowodowego przez organy nadzoru budowlanego jest szczegółowa i dokonana w ramach swobodnej oceny materiału dowodowego sprawy. Ocena ta spełnia wymogi art. 80 k.p.a., a więc organom nie można skutecznie zarzucić przekroczenia zasad swobodnej oceny dowodów i naruszenia tego przepisu przez dokonanie oceny dowolnej, nie znajdującej oparcia w całym materiale dowodowym tej sprawy. Organ szczegółowo przytoczył wnioski wynikające z kontroli stanu zabudowy znajdującej się na działce nr ew. [...] (protokół kontroli obiektu budowlanego z 8 stycznia 2018 r., k. 223), z której wynika, że budynek garażowy nie został w całości zlikwidowany, ale został poddany wyłącznie określonym modyfikacjom. Ustalenia te potwierdzały oględziny działki przeprowadzone 14 września 2020 r. (k. 326) oraz 19 listopada 2019 r. (k. 282), które jako środek dowodowy, zdaniem Sądu, nie powinny zostać zdyskwalifikowane w świetle tego, co podlegało w tym przypadku dowodzeniu, tylko dlatego, że w czynnościach tych nie wzięła udziału zobowiązana, a dokumentacja fotograficzna została wykonana z terenu innej (sąsiedniej) działki. Nie może ujść uwadze, że zawiadomienia skarżącej o kolejnych kontrolach wykonania obowiązku, które zostały wyznaczone w dniach - 14 września 2020 r. (k. 321), 23 marca 2020 r. (k. 308), 18 lutego 2020 r. (k. 307), czy też 19 listopada 2019 r. (k. 268), nie doprowadziły do podjęcia czynności, których zawiadomienia te dotyczyły z przyczyn leżących zasadniczo po stronie skarżącej.

Skarżąca w złożonej skardze zdecydowanie sprzeciwiła się możliwości nałożenia na nią obowiązku przedstawienia dokumentów potwierdzających wykonanie rozbiórki. Jej zdaniem działanie takie ma charakter represyjny, co, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie znajduje jednakże uzasadnienia. Uszła bowiem uwadze skarżącej treść dyspozycji art. 33 § 4 u.p.e.a. Przepis ten przewiduje, że zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej powinien określać istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie. Jeżeli zatem skarżąca w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego mającego na celu doprowadzenie do wykonania obowiązku rozbiórki wniosła zarzut oparty na twierdzeniu, że sporny obowiązek na niej nie ciąży, albowiem obowiązek ten został przez nią wykonany, to powinna środkami dowodowymi, którymi niewątpliwie dysponowała, wskazywany (legalny) stan zabudowy znajdującej się na należącej do niej działce wykazać. W wyroku z 7 lutego 2017 r. sygn. II OSK 1257/15 podjętym jeszcze na gruncie poprzedniego stanu prawnego (w sytuacji nieobowiązywania art. 33 § 4 u.p.e.a. w przytoczonym wyżej brzmieniu) Naczelny Sąd Administracyjny trafnie zwrócił uwagę na to, że to właśnie zobowiązany, gdy podnosi zarzut oparty na przesłance wykonania obowiązku, powinien przedstawić dowody potwierdzające, że obowiązek nie istnieje, ponieważ wygasł on z powodu wykonania. Odstąpienie od przekonania organu, że doszło do rozbiórki obiektu musi ważyć na ocenie zasadności wniesienia przez zobowiązanego zarzutu opartego na tejże okoliczności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela stanowisko, zgodnie z którym tylko takie działanie skutkujące pełną likwidacja skutków procesu budowy, a zatem usunięcie obiektu budowlanego z miejsca, w którym został on wybudowany, może być uznane za równoważne wykonaniu przez skarżącą obowiązku rozbiórki. W dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym zapatrywanie takie nie budzi wątpliwości (por. wyrok NSA z 22 maja 2020 r. sygn. II OSK 2812/19 wyrok NSA z 11 lutego 2016 r. sygn. II OSK 1434/14; wyrok NSA z 24 listopada 2008 r. sygn. II OSK 1764/07), pomimo że z treści skargi wynika, że skarżąca poglądu takiego zdaje się nie aprobować. Podzielane jest ono również w piśmiennictwie, w którym wskazuje się, że pojęcie rozbiórki związane jest działaniami (pracami) mającymi na celu likwidację obiektu budowlanego, tj. zakończeniem jego bytu fizycznego (por. T. Asman, Z. Niewiadomski [w:] Prawo budowlane. Komentarz, red. Z. Niewiadomski, Warszawa 2018, s. 55). Stan taki, co nie budzi wątpliwości Sądu, nie zaistniał, jeżeli rozbiórka spornego budynku nie została potwierdzona podczas żadnej z kontroli przeprowadzanych przez organy nadzoru budowlanego.

W tym stanie rzeczy, uznając zarzuty skargi za nieusprawiedliwione, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.