Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 721/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2016-06-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 11, art. 63 ust. 1, art. 95 pkt 9
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tamara Dziełakowska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędzia WSA Janina Guść Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2016 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi D. W. na decyzję Wojewody z dnia 14 października 2015 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę.


UZASADNIENIE

D. W. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku decyzję Wojewody z dnia 14 października 2015 r. r. dotyczącą zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku handlowo-usługowego wraz z instalacjami, wewnętrznym układem drogowym i przyłączami na terenie działek o numerach [...] i [...] położonych przy ul. J./W. w G.

Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Wnioskiem z dnia 3 sierpnia 2012 r. inwestor W. S. wystąpił do Prezydenta Miasta o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na budowie budynku handlowo – usługowego wraz z instalacjami, wewnętrznym układem drogowym i przyłączami, przebudową zewnętrznej instalacji kanalizacji sanitarnej i ogrodzenia na terenie działek o numerach [...] i [...] położonych przy ul. J./W. w G. Do wniosku inwestor załączył projekt budowlany, a także oświadczenie o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane.

Organ zawiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie: właściciela nieruchomości A. oraz właścicieli nieruchomości sąsiednich A. D. – S. (właścicielkę działki nr [...]) oraz G. F. – W. i D. W. (właścicieli działki nr [...]). Właścicielom tych działek przysługuje ograniczone prawo rzeczowe - nieodpłatna służebność gruntowa polegająca na prawie przejazdu i przechodu przez jedną z działek inwestora o numerze [...]. Ze znajdującego się w aktach sprawy projektu zagospodarowania terenu wynika, że inwestor zaplanował budowę budynku na działce nr [...], natomiast na działce nr [...] zaprojektowano budowę drogi wraz z miejscami parkingowymi.

Na etapie postępowania przed organem I instancji zastrzeżenia do projektowanej inwestycji zgłosili D. W. i G. F. – W. Podnieśli, że projektowana inwestycja nie gwarantuje bezpiecznego dowozu dzieci do budynku przedszkola usytuowanego na ich nieruchomości, a także dojazdu pojazdów uprzywilejowanych takich jak karetki pogotowia czy straż pożarna. Wskazali, że projektowany obiekt handlowo – usługowy, miejsca parkingowe i ogrodzenie nie mogą ograniczać przejazdu i przejścia na działce nr [...] i powinny być w całości zaprojektowane na działce nr [...].

W związku z powyższymi zastrzeżeniami organ I instancji zobowiązał inwestora do udokumentowania w projekcie budowlanym, że zaprojektowany układ drogowy w przypadku dostaw towaru do obiektu nie będzie kolidował z ustanowioną służebnością gruntową na działce nr [...] na rzecz właściciela działki nr [...].

W wykonaniu nałożonego zobowiązania inwestor przedstawił schemat dostaw towaru obrazujący możliwość bezkolizyjnego wjazdu i wyjazdu samochodów z miejsc postojowych obsługujących budynek przedszkola na działce nr [...].

W powyższych okolicznościach organ I instancji decyzją z dnia 31 sierpnia 2012 r., na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4, art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 ze zm.) zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu stwierdził, że projekt budowlany odpowiada wymaganiom określonym w planie miejscowym. Odnosząc się do zastrzeżeń właścicieli działki nr [...] organ wskazał, że z projektu budowlanego wynika, iż zaprojektowany układ komunikacyjny zachowuje ustanowioną na działce nr [...] służebność przejazdu i przechodu. Zaprojektowano drogę wewnętrzną o szerokości 5,5 m oraz chodnik o szer. 1,5 m z pasem zieleni oddzielającym jezdnię. Dodatkowo zaprojektowany zjazd na działkę nr [...] do istniejących miejsc postojowych. Z ulicy J. wybudowany zostanie zjazd wraz z przebudową odcinka ulicy J. oraz dojście piesze (chodniki). Tym samym zostanie zapewnione zarówno bezpieczne dojście do budynku przedszkola, jak i bezkolizyjny dojazd od drogi publicznej.

W odwołaniu od rozstrzygnięcia organu I instancji D. W. i G. F. – W. podnieśli zarzuty naruszenia przepisów art. 4 oraz art. 5 ust. 1 pkt 1c i art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, art. 145 Kodeksu cywilnego, § 12 oraz § 291 w zw. z § 209 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t. jedn. Dz. U. z 2010 r., Nr 239, poz. 1597 ze zm.), § 125 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne ich usytuowanie (Dz. U. Nr 43 poz. 430 ze zm.) oraz § 12 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz. U. Nr 124, poz.1030 ze zm.). W uzasadnieniu wyjaśnili, że z uwagi na brak bezpośredniego dostępu ich nieruchomości do drogi publicznej właściciel działki nr [...] aktem notarialnym z dnia 9 grudnia 2004 r. ustanowił na ich rzecz nieodpłatną służebność gruntową polegającą na prawie przejazdu i przechodu przez działkę nr [...] o obszarze 946 m2. Zwracając uwagę na wielkość nieruchomości i także na powyższy zapis podkreślili, że służebność dotyczy całej działki. Wobec faktu, że w ewidencji gruntów przedmiotowa działka stanowi drogę, utwardzili ją dodatkowo żwirem i od lat użytkują drogę o szerokości ok. 20 metrów. Do odwołania załączyli opinię techniczną z września 2012 r. dotyczącą oceny wpływu inwestycji polegającej na budowie pawilonu handlowo – usługowego na działce nr [...] oraz [...] na użytkowanie sąsiadujących obiektów budowlanych.

Wojewoda, decyzją z dnia 30 listopada 2012 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. umorzył postępowanie odwoławcze uznając, że pomimo doręczenia odwołującym rozstrzygnięcia organu I instancji, nie przysługiwał im przymiot strony postępowania w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 31 lipca 2012 r., wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 57/13 uchylił decyzję Wojewody, przesądzając jednoznacznie, że odwołujący posiadają legitymację do udziału w niniejszym postępowaniu. Rozstrzygnięcie powyższe zostało utrzymane w mocy wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lipca 2015 r. o sygn. akt II OSK 2969/13 oddalającym skargę kasacyjną.

Ponownie rozpoznając sprawę Wojewoda, decyzją z 14 października 2015 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy wyjaśnił, że planowana inwestycja jest objęta ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego O. – rejon ulic J. i W. w mieście G., uchwalonego uchwałą Nr XXIX/805/08 Rady Miasta z dnia 30 października 2008 r. (Dz. Urz. Woj. Pom. Z dnia 22 stycznia 2009 r., Nr 9, poz. 256). Działki nr [...] i [...] położone są w obszarze planistycznym oznaczonym symbolem 007-M/U32 – teren zabudowy mieszkaniowo – usługowej zawierający tereny zabudowy mieszkaniowej M24 i teren usługowy U33 bez ustalania proporcji między funkcją mieszkaniową a usługową. Zaprojektowany budynek spełnia wymagania zawarte w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego oraz jest zgodny z obowiązującymi przepisami oraz wiedzą techniczną.

Ustosunkowując się do podniesionych w odwołaniu zarzutów organ odwoławczy wskazał, że służebność przejazdu i przechodu na działce [...] ustanowiona została bez wskazanego na niej zakresu oraz wytyczenia konkretnej trasy przechodu i przejazdu. Zapis zawarty w księdze wieczystej dla tej działki ogranicza się jedynie do wskazania zapewnienia prawa przejazdu i przechodu dla każdorazowych właścicieli działek o numerach [...]-[...]. Organ wyjaśnił, że w niniejszej sprawie kwestia zakresu służebności, czy też jej nierespektowania może rodzić roszczenia o charakterze cywilnoprawnym, dla których rozpoznania Wojewoda nie jest właściwy.

Organ wyjaśnił ponadto, że z projektu zagospodarowania terenu wynika, że na działce nr [...] objętej służebnością gruntową zaprojektowano ciąg komunikacyjny składający się z jezdni dwukierunkowej o szerokości 5,5 m, chodnika o szerokości 1,5 m oddzielonego od jezdni pasem zieleni o szerokości 1,8 m. Rozwiązanie projektowe zostało pozytywnie uzgodnione przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych a dołączony do projektu schemat organizacji dostaw potwierdza, że przyjęta szerokość drogi manewrowej umożliwia, w przypadku odbywającej się dostawy towaru, bezkolizyjny wjazd i wyjazd samochodów z miejsc postojowych obsługujących budynek przedszkola na działce [...]. Zdaniem organu projektowana inwestycja spełnia § 14 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Za niezasadny uznał organ zarzut naruszenia przepisu § 125 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie, z uwagi na fakt, że przepisy tego rozporządzenia nie mają zastosowania w niniejszej sprawie. Dodatkowo za niezasadny uznał organ odwoławczy zarzut naruszenia § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych w przedmiocie niezachowania wymaganych przepisami odległości budynku przewidzianego na działce nr [...] od granicy z działką [...], albowiem inwestycja jest planowana na obu działkach należących do inwestora. Za bezzasadne uznał ponadto Wojewoda zarzut naruszenia § 291 w zw. z § 209 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Końcowo wskazał, że załączona do odwołania Opinia techniczna – ocena wpływu inwestycji polegającej na budowie pawilonu handlowo –usługowego na działce nr [...] oraz [...] na użytkowanie sąsiadujących obiektów budowlanych została opracowana przy błędnym założeniu, że projektowana na działce nr [...] droga jest drogą publiczną.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku D. W. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie art. 105 K.p.a. poprzez wydanie decyzji w sprawie, która stała się bezprzedmiotowa. Zarzucił ponadto naruszenie przepisu art. 3 pkt 11 w zw. z art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego polegające na uznaniu, że inwestor złożył prawidłowe oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Uzasadniając skargę wyjaśnił, że decyzja Wojewody utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę została wydana po zakończeniu robót budowlanych i po przystąpieniu przez inwestora do użytkowania obiektu budowlanego. Inwestor rozpoczął wykonywanie robót budowlanych i ukończył je przed uprawomocnieniem się wyroku WSA w Gdańsku z dnia 31 lipca 2013 r., sygn. akt II SA/Gd 57/13. W ocenie skarżącego w takiej sytuacji organ odwoławczy, stosownie do przywołanego w skardze orzecznictwa sądowoadministracyjnego, winien uchylić decyzję organu I instancji i umorzyć postępowanie. Skarżący zakwestionował ponadto stanowisko Wojewody, że wnioskodawca składając oświadczenie o posiadaniu tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wypełnił wszystkie wymogi prawa budowlanego. Zdaniem skarżącego w niniejszej sprawie konieczne jest rozstrzygnięcie kolizji pomiędzy oświadczeniem wnioskodawcy a prawami przysługującymi skarżącemu na mocy ograniczonego prawa rzeczowego służebności przechodu i przejazdu. Przywołując art. 289 § 1 Kodeksu cywilnego skarżący doszedł do przekonania, że prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w zakresie wybudowania drogi dojazdowej mają właściciele nieruchomości władnących, zaś inwestorowi prawo takie nie przysługuje.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację i stanowisko jak w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

W związku z podniesionymi w skardze zarzutami Sąd ustalił, że inwestycja objęta pozwoleniem na budowę z dnia 31 sierpnia 2012 r. została w całości zrealizowana. Decyzją z dnia 19 lipca 2013 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego udzielił pozwolenia na użytkowanie budynku handlowo – usługowego wraz z urządzeniami budowlanymi zlokalizowanego przy ul. J. (działka nr [...] i [...] obr. [...] w G. (k. 47-49).

Na podstawie informacji zawartych w Systemie OSO (Systemie Obsługi Spraw Orzekanych) tut. Sądu ustalono, że w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 57/ 13 zainicjowanej skargą D. W. i G. F. – W. Sąd, pomimo wniosku skarżących, nie wstrzymał wykonania ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta z dnia 31 sierpnia 2012 r. o pozwoleniu na budowę. Z porównania dat wyżej opisanej decyzji (19.07.2013 r. ) i wyroku Sądu w sprawie II SA/Gd 57/13 (31.07.2013r.) wynika jednoznacznie, że realizacja inwestycji w całości nastąpiła na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, a ostateczność tego rozstrzygnięcia została wyeliminowana dopiero w wyniku wydania przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku z dnia 8 lipca 2015 r. oddalającego skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku sygn. akt II SA/Gd 57/13.

Co istotne, podnoszone w sprawie zarzuty wobec przedstawionego przez inwestora projektu budowlanego i prawidłowości decyzji organu I instancji okazały się być niezasadne. W tym zakresie Sąd w całości podziela wywody i stanowisko organu odwoławczego, w szczególności odnoszące się do zgodności projektu zagospodarowania terenu z przepisami techniczno – budowlanymi przywołanymi w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wbrew też stanowisku skarżącego, złożonego przez inwestora oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie podważa brak zgody właścicieli nieruchomości władnącej tj. działki nr [...] na zabudowę działki [...] zwłaszcza w sytuacji gdy zabudowa ta respektuje fakt obciążenia nieruchomości służebnością gruntową. Podkreślenia wymaga, że okoliczność, iż właścicielom działki [...] przysługuje ograniczone prawo rzeczowe do nieruchomości objętej inwestycją stała się podstawą do przyznania im statusu strony w prowadzonym postępowaniu. Okoliczność ta jednak nie uprawniała do przyjęcia, że inwestor oprócz zgody właściciela nieruchomości na zabudowę jego nieruchomości powinien także dodatkowo lub też wyłącznie uzyskać zgodę właścicieli nieruchomości władnących. Zupełnie bezpodstawne jest wywodzenie w skardze, że skoro w sprawie chodziło o budowę drogi dojazdowej to w świetle treści art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego uprawnienie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane przysługiwało właścicielom nieruchomości władnącej, a nie inwestorowi. W rozstrzyganej sprawie, jak wynika z akt, źródłem uprawnienia inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane był stosunek zobowiązaniowy łączący go z właścicielem działek objętych inwestycją, a zatem zgoda ich właściciela (por. oświadczenie k. 16-17 i wypisy z rejestru gruntów k. 19-21 akt administracyjnych organu I instancji). Konkurencyjność uprawnienia znajdującego podstawę w zgodzie właściciela z uprawnieniem wynikającym z ograniczonego prawa rzeczowego musi być rozstrzygnięta na korzyść właściciela także wówczas gdy chodzi o budowę obiektu czy urządzenia potrzebnego do wykonywania tej służebności.

Zgodnie z treścią art. 285 § 1 Kodeksu cywilnego nieruchomość można obciążyć na rzecz właściciela innej nieruchomości (nieruchomości władnącej) prawem, którego treść polega bądź na tym, że właściciel nieruchomości władnącej może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, bądź na tym, że właściciel nieruchomości obciążonej zostaje ograniczony w możności dokonywania w stosunku do niej określonych działań, bądź też na tym, że właścicielowi nieruchomości obciążonej nie wolno wykonywać określonych uprawnień, które mu względem nieruchomości władnącej przysługują na podstawie przepisów o treści i wykonywaniu własności (służebność gruntowa). Służebność gruntowa może mieć jedynie na celu zwiększenie użyteczności nieruchomości władnącej lub jej oznaczonej części (§ 2 cyt. powyżej przepisu). Zauważyć zatem należy, że służebność gruntowa jest ograniczonym prawem rzeczowym, które zapewnia uprawnionemu określoną korzyść związaną z nieruchomością obciążoną. Z ustanowieniem i trwaniem służebności gruntowej wiąże się zasada, że służebność ta może być ustanowiona tylko w celu zwiększenia użyteczności nieruchomości władnącej lub jej oznaczonej części kosztem nieruchomości obciążonej dając nieruchomości władnącej różne korzyści na nieruchomości obciążonej, ale bez zbędnej szkody dla nieruchomości obciążonej. Ustanowiona służebność nie może wyczerpywać wszystkich uprawnień wchodzących w skład własności. Byłoby to sprzeczne z zasadą numerus clausus praw rzeczowych. Żadne takie prawo nie może mieć treści identycznej z treścią własności. Odpowiada jedynie wycinkowi władztwa, jaką daje własność.

Podkreślić ponownie należy, że służebności mają jedynie zwiększać użyteczność nieruchomości władnącej, ale nie kosztem uczynienia z nieruchomości obciążonej rzeczy pozbawionej znaczenia dla jej właściciela. Zwiększenie użyteczności jednej nieruchomości nie powinno pozbawiać wszelkiej użyteczności innej nieruchomości. Dlatego też granicą zakresu nie może być pozostawienie właścicielowi jednego lub nawet kilku uprawnień, ale pozbawionych dla niego znaczenia. Wskutek ustanowienia służebności muszą zatem pozostać takie uprawnienia właścicielskie, które sprawią, że nieruchomość obciążona nie straci wszelkiej obiektywnej użyteczności.

Korzystanie z nieruchomości przez uprawnionego ze służebności jest więc zdeterminowane zakresem korzystania z rzeczy przez właściciela.

Zgodnie z art. 289 § 1 i 2 Kodeksu cywilnego w braku odmiennej umowy obowiązek utrzymywania urządzeń potrzebnych do wykonywania służebności gruntowej obciąża właściciela nieruchomości władnącej. Jeżeli obowiązek utrzymywania takich urządzeń został włożony na właściciela nieruchomości obciążonej, właściciel odpowiedzialny jest także osobiście za wykonywanie tego obowiązku. Odpowiedzialność osobista współwłaścicieli jest solidarna. Obowiązek wynikający z art. 289 § 1 k.c. dotyczy urządzeń istniejących, a obowiązek w zakresie ich wzniesienia (bądź odbudowania) pozostawiono umownej regulacji stron. Za takim stanowiskiem przemawia wykładnia literalna przepisu. Ustawodawca w przepisie tym uregulował jedynie obowiązek utrzymywania urządzeń potrzebnych do wykonywania służebności gruntowej, a nie obowiązek ich budowy. Skarżący jest zatem w błędzie, sądząc, że w świetle treści art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego to jemu, a nie wnioskodawcy (posiadającemu zgodę właściciela) przysługiwało prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w zakresie budowy drogi. Zastrzeżenia skarżącego nie podważały zatem złożonego w sprawie przez inwestora oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Kluczowy zatem problem w sprawie sprowadzał się do rozstrzygnięcia zagadnienia czy w sytuacji zrealizowania inwestycji przy bezpodstawności stawianych zarzutów organ odwoławczy mógł wydać decyzję utrzymującą w mocy pozwolenie na budowę czy powinien je uchylić i umorzyć postępowanie w sprawie jako bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 kpa. Rzeczywiście w orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, że zakończenie robót budowlanych powoduje ten skutek, że postępowanie w przedmiocie wydania pozwolenia na budowę staje się bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowe z tego względu, że pozwolenie na budowę to w świetle treści art. 3 pkt 12 Prawa budowlanego decyzja administracyjna zezwalająca na rozpoczęcie i prowadzenie budowy (...). Skoro zaś roboty rozpoczęto, niezależnie od tego czy na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę czy też bez tej decyzji to jej późniejsze wydanie jest zbyteczne. Przyjmowano również, że w takiej sytuacji po umorzeniu postępowania w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę zastosowanie znajduje albo tryb legalizacji samowoli budowlanej z art. 48 Prawa budowlanego, albo tak zwany tryb naprawczy określony w przepisach art. 50 i 51 Prawa budowlanego. W stosunku do inwestora, który rozpoczął inwestycję legalnie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę stosownie do art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, która następnie została wyeliminowana wyrokiem sądu administracyjnego lub inną decyzją wydaną w postępowaniu nadzwyczajnym wskazywano, że właściwym trybem jest postępowanie naprawcze zmierzające do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem oraz zatwierdzenia projektu zamiennego usuwającego nieprawidłowości, które skutkowały wyeliminowaniem pozwolenia na budowę. Powyższego stanowiska wyrażonego w przywołanych w skardze orzeczeniach sądowoadministracyjnych Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie kwestionuje. Okoliczności rozpoznawanej sprawy są jednak odmienne. Decyzja ostateczna o pozwoleniu na budowę została wyeliminowana nie w toku realizacji inwestycji ale po jej zakończeniu i dodatkowo także po wydaniu pozwolenia na użytkowanie. Decyzja o pozwoleniu na użytkowanie jest natomiast przeszkodą dla uruchomienia trybu naprawczego z art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Jego wdrożenie jest możliwie dopiero po uprzednim wzruszeniu decyzji o pozwoleniu na użytkowanie w jednym z trybów nadzwyczajnych. Dodatkowo należy mieć na uwadze, że w rozpoznawanej sprawie wymagana art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego ostateczność decyzji została zniesiona nie na skutek wadliwości projektu, jego błędów, czy niezgodności z planem miejscowym i przepisami techniczno – budowlanymi, lecz na skutek bezpodstawnego nie uznania odwołujących za strony postępowania w sytuacji niezasadności ich zarzutów. W tych okolicznościach, zdaniem Sądu, organ odwoławczy nie miał podstaw do uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę, pomimo że została ona wykonana czy ujmując to inaczej "skonsumowana", zrealizowana przez inwestora. Umorzenie postępowania byłoby możliwe gdyby przyjąć, że wydane pozwolenie na użytkowanie zastępuje na dalszym etapie inwestycji tj. na etapie użytkowania inwestycji pozwolenie na budowę, czyniąc je całkowicie zbytecznym. Tak jednak nie jest. Funkcją decyzji, o której mowa w art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego jest nie tylko udzielenie pozwolenia na rozpoczęcie robót budowlanych ale również zatwierdzenie projektu budowlanego – dokumentu stanowiącego część dokumentacji budowy, o której mowa w art. 3 pkt 13 Prawa budowlanego, a którą inwestor obowiązany jest przekazać właścicielowi lub zarządcy obiektu po zakończeniu procesu budowlanego. Obowiązkiem właściciela lub zarządcy, zagrożonym zresztą karą grzywny, jest bowiem przechowywanie dokumentacji przez okres istnienia obiektu (por. art. 63 ust. 1 i art. 95 pkt 9 Prawa budowlanego). Zauważyć też należy, że po zakończeniu procesu budowlanego i po przekazaniu obiektu do użytkowania inwestor kończy swoją rolę. Wszelkie obowiązki związane z jego utrzymaniem przejmuje właściciel lub zarządca. Wszystko to sprawia, że w okolicznościach sprawy, wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę, pomimo zrealizowania obiektu i oddania go do użytkowania nie jest bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 kpa. To prawda, że w postępowaniu naprawczym, które w warunkach sprawy powinno się toczyć dopiero po wzruszeniu pozwolenia na użytkowanie zatwierdzeniu podlegałby też projekt budowlany zamienny, jednak należy mieć na względzie że projekt ten nie musiałby odpowiadać projektowi na podstawie którego obiekt został legalnie wzniesiony. Projekt budowlany zamienny powinien bowiem uwzględniać zarówno przepisy prawa miejscowego, jak i przepisy techniczno – budowlane obowiązujące w momencie jego opracowania.

Zdaniem Sądu, uchylenie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę na podstawie której inwestor zrealizował inwestycją nią objętą i uzyskał pozwolenie na użytkowanie nie powoduje automatycznie bezprzedmiotowości postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. W każdym przypadku zależy to bowiem od okoliczności konkretnej sprawy, a zwłaszcza przyczyny uchylenia przez sąd administracyjny pozwolenia na budowę. Nie ma powodu, aby w sytuacji niezasadności zgłoszonych do projektu zarzutów pozostałych stron inwestor, bądź właściciel czy zarządca ponosili koszty opracowania nowej dokumentacji (projektu zamiennego lub tylko inwentaryzacji wykonanych robót). Wydaje się, że powyższe okoliczności miał na względzie również ustawodawca, wprowadzając od dnia 28 czerwca 2015 r. zmiany w ustawie Prawo budowlane ustawą z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 443). Artykuł 28 ust. 1 w aktualnym brzmieniu, a zwłaszcza treść przepisu art. 32 ust. 4a Prawa budowlanego wyraźnie wskazuje, że tylko rozpoczęcie robót budowlanych z naruszeniem art. 28 ust. 1 stanowi obecnie przeszkodę do wydania pozwolenia na budowę. Nie można pomijać również zmiany art. 37 Prawa budowlanego, który w ust. 2 pkt 2 wyraźnie dopuszcza możliwość wydania decyzji o pozwoleniu na budowę po jej uprzednim wyeliminowaniu przez sąd dla kontynuowania robót budowlanych. Wprawdzie w rozpoznawanej sprawie z uwagi na treść art. 6 ust. 1 ustawy zmieniającej zastosowanie znajdowały przepisy w dotychczasowym brzmieniu, to jednak z uwagi na porządkujący charakter wprowadzonych zmian nie mogły one nie mieć wpływu na wykładnię norm w ich dotychczasowym brzmieniu.

Nie podzielając zatem zarzutów skargi, w tym zarzutu odnoszącego się do bezprzedmiotowości prowadzonego postępowania w sprawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718) orzeczono o jej oddaleniu.