Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 979/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2018-02-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5
journal: Dz.U. 2015 poz 1412
law: Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędziowie sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) sędzia WSA Joanna Brzezińska Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Kloska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2018 r. sprawy ze skargi H. W. na decyzję Wojewódzki Inspektor Sanitarny z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

II SA/Bd 979/17

UZASADNIENIE

Decyzją Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...].04.2017 r. nr [...], znak: [...], wydaną na podstawie art. 104 ustawy z dnia [...] marca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 z póżn. zm.) i art. 5 pkt. 4 a ustawy z dnia [...] marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2015 r., poz. 1412 z późn. zm.), § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia [...] czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1367), nie stwierdzono u H. W. choroby zawodowej - przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy - zespołu cieśni w obrębie nadgarstka, wymienionej w poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych określonego w przepisach w sprawie chorób zawodowych, wydanych na podstawie art. 237 § 1 pkt. 3-6 i § 11 ustawy z dnia [...] czerwca 1974 r. - Kodeks Pracy.

W uzasadnieniu organ przedstawił następujące ustalenia:

Orzeczeniami lekarskimi- Wojewódzkiego Ośrodka M. P. w B., Specjalistycznej Przychodni O. Z. P., Poradni Chorób Zawodowych nr [...] oraz orzeczenia lekarskiego nr [...] wystawionego przez Instytut M. P. im. prof. dr med. J. N. , Przychodnię Chorób Zawodowych w Ł. stwierdzono brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, po dokonaniu oceny narażenia zawodowego dotyczącego H. W., zatrudnionego:

-od [...].12.1969 r. do [...].01.1972 r. w K. R. D., na stanowisku omłotowy,

-od [...].02.1972 r. do [...].07.2000 r. w spółce P. [...] S.A., Rejonowy Urząd P. w B., Urząd P. w J. Z., Urząd P. Witosław, na stanowisku listonosz.

Praca na stanowisku omłotowego polegała na obsłudze młocarni, obsłudze pulpitu sterującego, konserwacji oraz czyszczeniu części pracujących, przygotowywaniu i załadunku pakietów zboża na młocarnię. Praca przy młocarni odbywała się w polu od sierpnia do kwietnia oraz od maja do lipca w ciągu roku, podczas żniw, praca trwała od 10 do 11 h w ciągu dnia.

Od [...].02.1972 r. do [...].01.1973 r. H. W. pracował w Urzędzie P. J. na stanowisku listonosza (rozwiązanie umowy o pracę). Od dnia [...].04.1973 r. do dnia [...].07.2000 r. pracował w P. [...] S.A., także na stanowisku listonosza w wymiarze całego etatu w podstawowym systemie pracy. W Urzędzie P. obsługiwał jeden rejon. Praca odbywała się w godzinach od 7.40 do 15.40, przerwa - 15 minutowa.

Według zakresu czynności z roku 1995 ., do obowiązków doręczyciela - wieś, należało przygotowywanie przesyłki i czasopism przez ułożenie do doręczenia, pobierania w księgach oddawczych przesyłki rejestrowanej przeznaczonej do doręczenia, obsługiwanie rejonu doręczeń zgodnie z ustalonym planem obsługi obszaru doręczeń, terminowe doręczenia korespondencji zwykłej i rejestrowanej, przesyłek listowych zwykłych i rejestrowanych, awizowanie przesyłek, odbieranie za pokwitowaniem tabliczek kontrolnych do skrzynek wiejskich rozmieszczonych w rejonie, opróżnianie skrzynek pocztowych w rejonie. Według rejestru wypadków pracodawca, może potwierdzić że Pan W. w 2000 r. obsługiwał rejon na motorowerze (pozycja siedząca). Nie ma osób, które mogłyby potwierdzić w jaki sposób przemieszczał się we wcześniejszym okresie zatrudnienia. Prace wykonywał pieszo. Wykonywana praca była związana z dźwiganiem i przenoszeniem ciężarów o zmiennej wadze, chodzeniem po schodach.

H. W. wykonywał również pracę w pomieszczeniach Urzędu, polegającą na przygotowaniu materiału przeznaczonego do doręczenia i rozliczenia z przesyłek po powrocie z rejonu (sortowanie korespondencji, pobieranie gotówki, przekazów) .

W uzasadnieniu orzeczenia z dnia [...].07.2016 r. Wojewódzkiego Ośrodka M. P. w B. stwierdzono, że brak jest podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Klinicznie stwierdzono obustronny zespół cieśni nadgarstka, ale badany zakończył swoją aktywność zawodową w 2000 r., wg wywiadu leczenie neurologiczne od 2012 r., a zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia [...] czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, okres po którym wystąpiły udokumentowane objawy chorobowe, upoważnia do rozpoznana ww. choroby zawodowej- wynosi 1 rok. Ponadto, w trakcie pracy na stanowisku listonosza badany nie wykonywał ruchów monotypowych w stawach nadgarstkowych. W następstwie ponownego badania, już w Instytucie M. P. w Ł. im. prof. dr med. J. N., Przychodni Chorób Zawodowych również stwierdzono o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej.

W uzasadnieniu orzeczenia lekarskiego wskazano, że u pacjenta przeprowadzono konsultację neurologiczną rozszerzoną o badanie neurofizjologiczne, które wykazało prawidłowe przewodnictwo we włóknach ruchowych i czuciowych prawego i lewego nerwu łokciowego. Badanie przewodnictwa we włóknach ruchowych prawego nerwu pośrodkowego wykazało dyskretne izolowane zmiany aksonalne na poziomie nadgarstka. Przewodnictwo we włóknach czuciowych prawego nerwu pośrodkowego prawidłowe. Badanie przewodnictwa we włóknach ruchowych lewego nerwu pośrodkowego wykazało cechy izolowanego uszkodzenia aksonalnego na poziomie nadgarstka. Przewodnictwo we włóknach czuciowych prawego nerwu pośrodkowego prawidłowe.

W rozumieniu medyczno - prawnym, aby rozpoznać chorobę zawodową konieczne jest rozpoznanie kliniczne schorzenia wymienionego w aktualnym wykazie chorób zawodowych. Dane z badania podmiotowego, a także obraz kliniczny nie spełniają kryteriów klinicznych rozpoznania cieśni nadgarstka. Dodatkowo wyniki badania EMG z prawidłowymi wartościami prędkości przewodzenia we włóknach czuciowych i zmianami aksonalnymi z przewagą lewej kończyny górnej nie są typowe dla neuropatii nerwu pośrodkowego na poziomie nadgarstka. Reasumując, w chwili obecnej nie są spełnione kryteria dla rozpoznania cieśni nadgarstka.

Jak wskazał organ, kolejnym warunkiem koniecznym do rozpoznania choroby zawodowej jest potwierdzenie w środowisku pracy czynników ją wywołujących. Na podstawie analizy czynności zawodowych wykonywanych przez badanego ustalono, że trakcie pracy nie wykonywał on czynności powtarzalnych monotypowych, w wymuszonym tempie pracy, stwarzających warunki, w których dochodziłoby do zwiększenia ciśnienia w kanale nadgarstka i długotrwałego ucisku na pień nerwu pośrodkowego i w konsekwencji wystąpienia zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. Zgłaszane przez pacjenta dolegliwości należy wiązać ze stwierdzoną chorobą zwyrodnieniową kręgosłupa z wielopoziomową dyskopatią. Reasumując, po przeanalizowaniu całości zgromadzonej dokumentacji lekarskiej, narażenia zawodowego oraz wyników aktualnie wykonanych badań nie znaleziono podstaw do rozpoznania u badanego cieśni nadgarstka o etiologii zawodowej.

H. W. podkreślał, że tereny wiejskie obsługiwał na motorowerze, a ze względu na rozległość terenu i dużą ilość adresów pokonywał dzienne duże odległości. W związku z powyższym musiał wielokrotnie uruchamiać i zatrzymywać pojazd, co wiązało się koniecznością przełączania lewą ręką biegów i trzymania nadgarstka cały czas ściśniętego, gotowego do przełączania biegów. Były to ruchy powtarzalne, monotypowe, które stwarzały warunki do zwiększenia ciśnienia w kanale nadgarstka i długotrwałego ucisku na pień nerwu pośrodkowego i w konsekwencji wystąpienia cieśni w obrębie nadgarstka.

Organ podkreślił, że ze względu na wniesione przez H. W. uwagi do orzeczenia lekarskiego wydanego przez Instytut M. P. im. prof. J. N., Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w celu weryfikacji oceny narażenia zawodowego ustalił u pracodawcy, że nie może on potwierdzić czy Pan W. pracował w rejonie wiejskim czy miejskim, czy obsługiwał rejon pieszo czy na motorowerze. Według rejestru wypadków pracodawca, może potwierdzić, że [...] stycznia 2000 r. pracownik uległ wypadkowi na motorowerze. Nie ma osób, które mogłyby potwierdzić w jaki sposób przemieszczał się on we wcześniejszym okresie zatrudnienia i jak dokładnie wyglądała praca (P. W. w dniu [...] stycznia 2000r. podczas zatrzymania się motorowerem na oblodzonej nawierzchni upadł na prawą stronę ciała i doznał urazu prawego barku). Brak w dokumentacji osobowej informacji jakim pojazdem się poruszał i czy miał pozwolenie na jazdę motorowerem. Według pracodawcy, podczas pracy nie były wykonywane ruchy monotypowe o charakterze zginania dłoniowego i grzbietowego w stawach nadgarstkowych z jednoczesnym wykorzystaniem ruchów chwytnych.

W tych warunkach, na podstawie § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia [...] czerwca 2009 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny nie stwierdził u H. W. choroby zawodowej - przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy - zespół cieśni w obrębie nadgarstka, wymienionej w poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych.

Strona nie zgodziła się z treścią decyzji organu I instancji. Wnosząc odwołanie podniosła, że Instytut M. P. w Ł. nie uwzględnił jej wyjaśnień, które przedstawiła we wniosku o ponowne przeprowadzenie badania lekarskiego. Według niej nieprawdziwe były także ustalenia i ocena organu I instancji w kwestii narażenia zawodowego dotyczące pracy omłotowego i listonosza wiejskiego. Dokonano sprzecznych ustaleń w zebranym w sprawie materiale dowodowym. Strona nie zgodziła się z treścią obu orzeczeń lekarskich, które dały podstawę do wydania negatywnej decyzji organu I instancji. H. W. przywołał pismo z dnia [...] listopada 2016 r., w którym opisał charakter pracy listonosza wiejskiego w latach 1972-2000 oraz zakończenie pracy zawodowej z powodu wypadku na motorowerze. Podkreślił, że przez pracodawcę sporządzony został protokół powypadkowy, który potwierdza fakt i okoliczności wypadku, a także dokument o przyznaniu jednorazowego odszkodowania w tytułu wypadku przy pracy. Strona dołączyła odpisy umów o pracę jako doręczyciel (na pół etatu). Jednocześnie sporządziła opis rejonów pocztowych, które obsługiwała. Na potwierdzenie powyższych okoliczności strona powołała w piśmie dane adresowe świadków, w celu zeznania i ustalenia czynności jego pracy, ciężaru torby doręczycielskiej itd. Strona przedstawiła również świadectwa wykonywanej pracy w szczególnych warunkach, potwierdzające warunki zatrudnienia w P. [...]. Odwołujący zarzucił, że jego dolegliwości, w tym zespół cieśni nadgarstka jest efektem ciężkiej pracy listonosza wiejskiego.

Decyzją Nr [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] czerwca 2017 roku utrzymano zaskarżoną decyzję w mocy.

Stosownie do art. 235ą i 235˛ ustawy z dnia [...] czerwca 1974r. - Kodeks pracy (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1666 z późn. zm.) i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia [...] czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 1367) do wydania decyzji stwierdzającej chorobę zawodową konieczne jest spełnienie następujących warunków:

-choroba powinna być wymieniona w obowiązującym wykazie chorób zawodowych.

-w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy.

-zespół objawów choroby zawodowej powinien odpowiadać skutkom biologicznym działania czynnika szkodliwego,

-konieczne jest rozpoznanie choroby zawodowej przez lekarza zatrudnionego w jednostce orzeczniczej uprawnionej do rozpoznawania chorób zawodowych.

Organ ustalił i podzielił ich ocenę dokonaną przez organ I instancji.

W przedmiotowej sprawie, w procesie orzeczniczym brały udział jednostki orzecznicze I i II stopnia. Zgodnie z § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1367), właściwą osobą do orzekania w zakresie chorób zawodowych jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1184), zatrudniony w jednej z jednostek orzeczniczych I lub II stopnia. Podstawą wydania decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej było orzeczenie lekarskie z dnia [...].10.2016 r., które zostało wydane przez uprawniony podmiot i nie budzi zastrzeżeń oraz dokonano oceny całości dokumentacji.

Warunkiem koniecznym do rozpoznania choroby zawodowej jest wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Okres w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważniających do rozpoznania choroby zawodowej, pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym dla poz. 20.1 przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy - zespołu cieśni w obrębie nadgarstka wynosi 1 rok. W omawianym przypadku pierwsze udokumentowane objawy chorobowe wystąpiły w 2012 r. - 2 lata po ustaniu narażenia zawodowego. W związku z powyższym nie było podstaw do rozpoznania u odwołującego zespołu cieśni nadgarstka. Ponadto ustalono, iż w trakcie pracy zawodowej H. W. nie wykonywał ruchów monotypowych w stawach nadgarstkowych, w wymuszonym tempie pracy, stwarzających warunki, w których dochodziłoby do zwiększenia ciśnienia w kanale nadgarstka i długotrwałego ucisku na pień nerwu pośrodkowego.

Przyjęto z wysokim prawdopodobieństwem, że aktualny stan zdrowia jest wynikiem pracy H. W. lecz rozpoznana choroba kręgosłupa i inne ujawnione dolegliwości tj. drętwienia w obrębie kończyn górnych i dolnych, obręczy barkowej i szyi, sztywność, osłabienie siły mięśniowej, osłabienie ruchów precyzyjnych dotyczące palców kończyn górnych nie są wymienione w wykazie chorób zawodowych.

Do zawodowych czynników ryzyka sugerujących możliwą etiologię zespołu cieśni nadgarstka należą wielokrotnie powtarzane ruchy prostowania i zginania w nadgarstku w ciągu dnia pracy, zwłaszcza jeśli są połączone z koniecznością zamykania dłoni lub chwytania narzędzia pracy palcami, używanie dużej siły nacisku na narzędzia przez zginacze i prostowniki palców, niewłaściwa pozycja podczas pracy prowadząca do ucisku nerwu pośrodkowego przez ściany kanału nadgarstka. Szczególnie obciążająca jest praca polegająca na wykonywaniu rutynowych, powtarzających się szybkich niezmiennych ruchów nadgarstków o czasie trwania krótszym niż 1Os.

Wyniki dochodzenia epidemiologicznego przeprowadzonego przez organ I instancji wykazały, iż H. W. podczas wykonywania obowiązków zawodowych nie wykonywał ruchów monotypowych o charakterze zginania dłoniowego i grzbietowego w stawach nadgarstkowych z równoczesnym wykorzystaniem ruchów chwytnych.

Odnosząc się do zarzutu strony, dotyczącego przesłuchania wskazanych przez odwołującego się świadków, organ II instancji uznał, iż powyższe nie wniesie nowych dowodów w zakresie ustalenia warunków pracy H. W. i nie wpłynie na zmianę rozstrzygnięcia decyzji. Opracowana Karta oceny narażenia zawodowego przedstawia szczegółową charakterystykę wykonywanej przez odwołującego pracy oraz rodzaj wykonywanych czynności. Jednostki orzecznicze wydające w sprawie orzeczenia lekarskie dysponowały prawidłowo zebranym i wyczerpującym materiałem dowodowym obrazującym warunki i środowisko pracy.

Organy inspekcji sanitarnej mają za zadanie ocenić, w których zakładach pracy było narażenie zawodowe oraz mają obowiązek przestrzegać procedury administracyjnej i stosować się do reguł zawartych w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych, tj. w drodze dochodzenia epidemiologicznego ustalić gdzie pracownik był zatrudniony i w jakich warunkach wykonywał pracę.

Przed wydaniem decyzji administracyjnej organ II instancji zawiadomieniem z dnia [...].05.2017 r. poinformował strony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Strony nie skorzystały z możliwości zapoznania się z dokumentacją w niniejszej sprawie.

Zdaniem organu odwoławczego, postępowanie w przedmiocie choroby zawodowej H. W. zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący. Organ w sposób prawidłowy przeprowadził postępowanie administracyjne w tym w sposób właściwy dokonał oceny zgromadzonego materiału dowodowego. Umożliwił stronom zapoznanie się z dokumentacją sprawy, wypowiedzenie się co do zebranych materiałów i zgłoszenie ewentualnych uwag przed wydaniem decyzji w przedmiotowej sprawie. Orzeczenia lekarskie jednostek orzeczniczych wskazują jednoznacznie na brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy - zespołu cieśni w obrębie nadgarstka wymienionej w poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych.

Wobec braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej u H. W. przez Wojewódzki Ośrodek M. P. w B. i Instytut M. P. w Ł., organ I instancji nie stwierdził choroby zawodowej i wydał decyzję o braku podstaw do jej rozpoznania. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w B. nie znalazł podstaw prawnych do zmiany decyzji organu I instancji.

H. W. wniósł skargę na decyzję Nr [...] z dnia 30 czerwca; 2017 roku, zarzucając:

1 naruszenie art. 235ą i 235˛ ustawy z dnia [...] czerwca 1974 roku – Kodeks pracy, poprzez ich niezastosowanie,

2 naruszenie art.8 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30. 06. 2009 roku w sprawie chorób zawodowych przez uznanie, wbrew istniejącym dowodom, braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej,

Skarżący nie zgadza się ze stanowiskiem organów. Wszystkie zastrzeżenia skarżący przedstawił w swoim odwołaniu z dnia [...].04.2017 roku. Organ administracyjny II instancji przyjął ustalenia organu I instancji za prawidłowe i odmówił bezzasadnie przeprowadzenia nowych dowodów w zakresie ustalenia warunków pracy poprzez przesłuchanie wskazanych świadków, gdyż nie wniosą one nic istotnego dla sprawy.

Nieprawidłowo organ przyjął, że opracowana Karta oceny narażenia zawodowego przedstawia szczegółową charakterystykę wykonywanej przez skarżącego pracy oraz rodzaj wykonywanych czynności. Karta ta jest niepełna, skoro nie uwzględnia ruchów monotypowych przy prowadzeniu przez 28 lat motoroweru marki Komar, w różnych warunkach atmosferycznych, w upale i chłodzie, deszczu, śniegu i mrozie.

Organ II instancji nie uwzględnił też nowych dowodów w postaci świadectw pracy, które potwierdzają, że skarżący wykonywał pracę w wymiarze często 1,5 etatu i nie byty to wypadki odosobnione, co potwierdziliby zawnioskowani świadkowie.

Organ nie wziął także pod uwagę dostarczonej dokumentacji medycznej, która potwierdza, że objawy chorobowe u skarżącego wystąpiły już w latach 80 i 90 XX wieku, a więc jeszcze w czasie pracy zawodowej, dlatego też kwestionowany przez obie instancje warunek czasu ujawnienia choroby, został także spełniony.

Skarżący podał, że wielokrotnie składał wyjaśnienia na piśmie przekazując jednocześnie nowe dowody jakie udało mu się odnaleźć w sprawie, natomiast jego osobisty przyjazd do siedziby organu II instancji był ponad jego siły, gdyż są dni kiedy nie może wstać z łóżka.

Zdaniem skarżącego zostały spełnione materialnoprawne przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej, które wyznacza definicja formułowana w art. 235ą ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks Dz. U. z 2016 r., poz. 1666 z e zm.).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Legalną definicję pojęcia choroby zawodowej zawiera art. 235ą ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks Pracy (Dz. U. z 2016 r., poz. 1666 z późn. zm.), zgodnie z którą jest to choroba wymieniona w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".

Dla uznania schorzenia za chorobę zawodową konieczne jest, aby rozpoznane schorzenie znajdowało się w wykazie chorób zawodowych oraz aby istniał związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy powstałymi objawami chorobowymi, a warunkami, w jakich pracownik świadczył pracę. Związek ten musi zostać ustalony bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem.

Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Rozstrzygnięcie o charakterze schorzenia, a w konsekwencji zaliczenie go do schorzeń z listy chorób zawodowych, należy do lekarzy orzekających w postępowaniu o stwierdzeniu występowania choroby zawodowej. Lista stanowi załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1367, dalej wschz).

Zgodnie z § 6 ust. 1 tego rozporządzenia, orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, zwane dalej "orzeczeniem lekarskim", wydaje lekarz spełniający określone § 5 ust. 1 wymogi, na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego.

W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej jest opinią w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. Organy inspekcji sanitarnej oraz sądy administracyjne, kontrolujące wydane przez te organy decyzje administracyjne, nie posiadają specjalistycznej wiedzy, która pozwoliłaby na samodzielną ocenę konkretnych przypadków lub jednostek chorobowych pod kątem ich zaliczenia do określonej choroby zawodowej. W związku z tym, organ wydający decyzję w sprawie choroby zawodowej nie jest uprawniony do merytorycznej kontroli orzeczeń lekarskich, ani wykonywania własnych ustaleń, prowadzących do odmiennego rozpoznania jednostki chorobowej. Nie oznacza to jednak bezkrytycznej akceptacji, gdyż takie orzeczenie podlega ocenie pod kątem zachowania kryteriów określonych w art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. (zob. wyroki NSA z dnia 24 lutego 2015, sygn. akt II OSK 2013/13, i z dnia 9 lipca 2015 r., sygn. akt II OSK 2986/13). Zadaniem organów wydających decyzję jest kontrola, czy wydane orzeczenia wyjaśniły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności wymagające wiadomości specjalnych. Organ ma możliwość uzupełnienia materiału dowodowego, a w razie potrzeby może zwracać się do lekarzy jednostek orzeczniczych o wyjaśnienie wątpliwości, rozbieżności czy sprzeczności, które nie pozwalają mu na jednoznaczne rozstrzygnięcie i wydanie decyzji w sprawie. Nie są wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy orzeczenia lekarskie, które nie odnoszą się w sposób szczegółowy do całości zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie. Orzeczenie lekarskie musi w sposób wszechstronny i przekonujący wyjaśniać wszystkie wątpliwości. Opinia jednostki uprawnionej do rozpoznawania chorób zawodowych powinna zawierać merytoryczne uzasadnienie stanowiska z odniesieniem się nie tylko do wyników badań tej jednostki, ale również do innych zebranych dowodów.

Przenosząc powyższe na grunt badanej sprawy wskazać trzeba, iż przed wydaniem zaskarżonych w sprawie decyzji, organy właściwe w sprawie pozyskały orzeczenia lekarskie, opisane wcześniej. Skarżący został badany w Wojewódzkim Ośrodku M. P. w B., Specjalistycznej Przychodni O. Z. P., Poradni Chorób Zawodowych, który wydał orzeczenie nr [...] oraz przez Instytut M. P. im. prof. dr med. J. N., Przychodnię Chorób Zawodowych w Ł., który ustalił i ocenił schorzenie skarżącego w wydanym orzeczeniu lekarskim nr [...]. W efekcie, w obu orzeczeniach stwierdzono brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, w postaci zespół cieśni w obrębie nadgarstka (poz. 20.1 wykazu) zaliczanego do grupy przewlekłych chorób układu nerwowego wywołanych sposobem wykonywania pracy, po dokonaniu oceny narażenia zawodowego dotyczącego skarżącego.

W uzasadnieniu orzeczenia z dnia [...].07.2016 r. Wojewódzkiego Ośrodka M. P. w B. stwierdzono, że brak jest podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Klinicznie stwierdzono obustronny zespół cieśni nadgarstka, ale badany zakończył swoją aktywność zawodową w 2000r. Podkreślono jednak, że zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia [...] czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, okres po którym wystąpiły udokumentowane objawy chorobowe i który upoważnia do rozpoznana ww. choroby zawodowej- wynosi 1 rok. Według wywiadu, leczenie neurologiczne miało miejsce od 2012 r. Ustalono też, że w trakcie pracy na stanowisku listonosza, badany nie wykonywał ruchów monotypowych w stawach nadgarstkowych. W następstwie ponownego badania, już w Instytucie M. P. w Ł. im. prof. dr med. J. N., Przychodni Chorób Zawodowych również stwierdzono o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej.

W uzasadnieniu tego orzeczenia lekarskiego wskazano, że u pacjenta przeprowadzono konsultację neurologiczną rozszerzoną o badanie neurofizjologiczne, które wykazało prawidłowe przewodnictwo we włóknach ruchowych i czuciowych prawego i lewego nerwu łokciowego. Badanie przewodnictwa we włóknach ruchowych prawego nerwu pośrodkowego wykazało dyskretne izolowane zmiany aksonalne na poziomie nadgarstka. Przewodnictwo we włóknach czuciowych prawego nerwu pośrodkowego prawidłowe. Badanie przewodnictwa we włóknach ruchowych lewego nerwu pośrodkowego wykazało cechy izolowanego uszkodzenia aksonalnego na poziomie nadgarstka. Przewodnictwo we włóknach czuciowych prawego nerwu pośrodkowego prawidłowe.

Wyjaśniono, że w rozumieniu medyczno - prawnym, aby rozpoznać chorobę zawodową konieczne jest rozpoznanie kliniczne schorzenia wymienionego w aktualnym wykazie chorób zawodowych. Dane z badania podmiotowego, a także obraz kliniczny nie spełniają kryteriów klinicznych rozpoznania cieśni nadgarstka. Dodatkowo wyniki badania EMG z prawidłowymi wartościami prędkości przewodzenia we włóknach czuciowych i zmianami aksonalnymi z przewagą lewej kończyny górnej nie są typowe dla neuropatii nerwu pośrodkowego na poziomie nadgarstka. Uznano więc, że w chwili obecnej nie są spełnione kryteria dla rozpoznania cieśni nadgarstka.

Kolejnym warunkiem koniecznym do rozpoznania choroby zawodowej jest potwierdzenie w środowisku pracy czynników ją wywołujących. Na podstawie analizy czynności zawodowych wykonywanych przez badanego ustalono, że trakcie pracy nie wykonywał on czynności powtarzalnych monotypowych, w wymuszonym tempie pracy, stwarzających warunki, w których dochodziłoby do zwiększenia ciśnienia w kanale nadgarstka i długotrwałego ucisku na pień nerwu pośrodkowego i w konsekwencji wystąpienia zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. Zgłaszane przez pacjenta dolegliwości należy wiązać ze stwierdzoną chorobą zwyrodnieniową kręgosłupa, z wielopoziomową dyskopatią. Reasumując, po przeanalizowaniu całości zgromadzonej dokumentacji lekarskiej, narażenia zawodowego oraz wyników aktualnie wykonanych badań nie znaleziono podstaw do rozpoznania u badanego cieśni nadgarstka w etiolog zawodowej.

Zdaniem Sądu, wydane w niniejszej sprawie orzeczenia lekarskie w sposób należyty i wyczerpujący przedstawiają powody, z których wyprowadzono wniosek o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Z ich treści wynika, iż podjęte ustalenia w zakresie stanu klinicznego na podstawie badania lekarskiego i przeprowadzonych badań dodatkowych zostały skonfrontowane z zakresem oceny narażenia zawodowego oraz charakterystyką pracy.

Mając zatem na względzie powyższe trzeba zgodzić się ze stanowiskiem organów Inspekcji Sanitarnej, iż wydane w sprawie orzeczenia lekarskie poprzedzone zostały specjalistycznymi badaniami stanu zdrowia skarżącego oraz dokładną analizą zgromadzonej dokumentacji, są obiektywne i przekonujące. Tymczasem bez pozytywnej opinii lekarskiej bądź sprzecznie z taką opinią organ administracji nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wielokrotnie bowiem podkreślano, że organ nie ma prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Związanie to wynika z tego, że orzeczenie lekarskie – jak już wyżej wspomniano - stanowi podstawowy środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej i organy administracji są związane ustaleniami orzeczeń diagnostycznych. Stąd, nie dysponując przeciwdowodami, które mogłyby orzeczenia te podważyć, nie ma w tym zakresie podstaw do przyjęcia, iż rzeczywisty stan zdrowia skarżącego kształtuje się odmiennie od wyników badań stanowiących podstawę orzeczeń lekarskich (wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 1078/06, publ. CBOSA i powołane w nim orzecznictwo).

Mając powyższe na względzie Sąd podziela stanowisko organu, iż w stanie faktycznym i prawnym niniejszej sprawy brak jest podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.

W ocenie Sądu, postępowanie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, a zaskarżonej decyzji nie można zarzucić wadliwości, uzasadniającej jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. Organy w toku prowadzonego postępowania w sposób należyty wyjaśniły bowiem okoliczności stanu faktycznego oraz dokonały prawidłowego ustalenia mającej zastosowanie normy. Sporządzone natomiast uzasadnienia wyjaśniają podstawę prawną przyjętego rozstrzygnięcia w sposób wyczerpujący, tak aby strona mogła zrozumieć przesłanki i argumenty, którymi organ kierował się przy załatwianiu sprawy, nie naruszając tym samym wyrażonej w art. 11 k.p.a. zasady przekonywania.

Organy nie naruszyły przepisów prawa materialnego ani procesowego, bowiem zgromadziły przed wydaniem zaskarżonej decyzji obszerny materiał dowodowy, przeprowadziły postępowanie zgodnie z wytycznymi zawartymi w przepisach rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych oraz z poszanowaniem zasad wynikających z przepisów k.p.a., a w szczególności oparły swoje rozstrzygnięcie na orzeczeniach lekarskich mających charakter opinii biegłego.

Co do przedstawionych przez skarżącego wniosków dowodowych na okoliczność wykonywania ruchów monotypowych to organ wypowiedział się w tej kwestii. Z jednej strony sam fakt wykonywania ruchów monotypowych nie musi prowadzić do powstania schorzenia o jakim mowa w rozporządzeniu, a z drugiej strony, z badania podmiotowego, a także obrazu klinicznego, objawy nie spełniają kryteriów klinicznych rozpoznania cieśni nadgarstka (tak orzeczenie instytutu w Ł., który szczególnie wnikliwie dokonał badania) a ponadto udokumentowane objawy chorobowe wystąpiły po upływie terminu określonego w rozporządzeniu, po ustaniu narażenia zawodowego. W tych okolicznościach należy uznać, że rozstrzygając sprawę organ oparł się na prawidłowo zgromadzonym materiale dowodowym i wnioski skarżącego nie miałyby wpływu na wynik rozstrzygnięcia.

Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 151 u.p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku