Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2199/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-06-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Skarżony organ: Dyrektor Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Asesor Andrzej Czarnecki WSA Ewa Marcinkowska Protokolant: Andrzej Michrowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi D. L. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] października 2004 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad na rzecz skarżącej D. L. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

D. L. prowadząca działalność gospodarczą p.n. F.H.U. “M." z siedzibą w Z. wniosła skargę na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] października 2004 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia.

Z akt administracyjnych wynika, iż w dniu [...] września 2003 r. na drodze krajowej nr [...] w miejscowości K. zatrzymano do kontroli zespół składający się z ciągnika o nr rej. [...] i naczepy o nr rej. [...] przewożący melasę (ciągnik stanowił własność J. L., a naczepa własność skarżącej D. L.).

Pojazdem kierował kierowca P. P.

W wyniku dokonanych pomiarów stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku na drugiej osi pojazdu.

Kierowca podpisał protokół kontroli zgłaszając jednak do protokołu uwagę, że masa brutto w czasie ważenia u nadawcy była inna niż stwierdzona w czasie kontroli.

Pismem z dnia [...] września 2003 r. Zastępca Dyrektora Oddziału w [...] Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad zawiadomił właściciela ciągnika J. L. o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie obciążenia karą pieniężną za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia informując jednocześnie, że w protokole kontroli błędnie obliczono wartość nacisku trzeciej osi kontrolowanego zespołu, pomyłka ta nie miała jednak zasadniczego wpływu na wynik dokonanej kontroli.

W piśmie z dnia [...] września 2003 r. skierowanym do Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w [...] D. L. właścicielka firmy F.H.U. “M." z siedzibą w Z. złożyła swoje uwagi do protokołu kontroli z dnia [...] września 2003 r. stwierdzając, że ważenia dokonano przy zaciągniętym hamulcu ręcznym, co przy ładunku płynnym mogło wywołać kołysanie pojazdu, a wskutek tego mogły powstać naprężenia na poszczególnych osiach pojazdu.

Ponadto podniosła, że dopuszczalna masa całkowita przy ważeniu w Cukrowni R. w czasie załadunku wynosiła 39,720 tony, natomiast przy ważeniu w czasie kontroli wynosiła 43,300 tony, a biorąc pod uwagę zużycie paliwa w czasie jazdy powinna być niższa.

Zarzuciła też, że nacisk na pierwszą oś naczepy został błędnie obliczony, gdyż powinien wynosić 6,370 tony.

Do pisma tego załączyła kopię Kwitu nr [...] Magazyn Wyda wystawionego przez Cukrownię R.

W kolejnym piśmie z dnia [...] października 2003 r. D. L. poinformowała Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w [...], że stroną zainteresowaną w tym postępowaniu administracyjnym jest ona jako właścicielka firmy F.H.U. M., natomiast J. L. jest tylko właścicielem pojazdu o nr rej. [...] dzierżawionego przez jej firmę.

Na wezwanie Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w [...] skarżąca przedstawiła zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej oraz umowę użyczenia ciągnika siodłowego o nr rej. [...] zawartą pomiędzy J. L. właścicielem pojazdu, a D. L. właścicielką firmy F.H.U. “M.".

W związku z wyjaśnieniami złożonymi przez skarżącą Zastępca Dyrektora Oddziału w [...] Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad pismem z dnia [...] grudnia 2003 r. zawiadomił ją o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie obciążenia karą pieniężną za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia wraz z pouczeniem o treści art. 10 § 1, art. 73 i art. 79 § 2 kpa.

Kolejnym pismem z dnia [...] lutego 2004 r. skarżąca została poinformowana o zakończeniu postępowania dowodowego i możliwości zapoznania się przez nią z zebranym materiałem dowodowym.

Decyzją z dnia [...] lutego 2004 r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad nałożył na skarżącą karę pieniężną 1 560zł za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia.

W uzasadnieniu decyzji wskazał na to, że kontrolowany pojazd posiadał nienormatywny nacisk na drugiej osi pojazdu oraz, że sprawdzenia nacisków osi i masy pojazdu dokonano zgodnie z zaleceniami podanymi w instrukcji producenta wag przy użyciu przenośnych wag do pomiarów statycznych posiadających aktualne świadectwa legalizacji, które zostały okazane kierowcy do wglądu na punkcie kontrolnym. Kierowcy okazano także protokół z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia.

Ponadto, że ustalona w trakcie kontroli łączna masa zespołu wynosiła 38,56 tony i była niższa niż masa określona na miejscu załadunku w Cukrowni R.

Podkreślił też, że w protokole kontroli błędnie obliczono wartość nacisku trzeciej osi kontrolowanego zespołu, pomyłka ta nastąpiła przy matematycznym przeliczeniu pomierzonej wartości i nie miała zasadniczego wpływu na wyniki dokonanej kontroli.

W dniu [...] marca 2004 r. skarżąca skierowała do Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazując na to, że pojazd zatrzymany do kontroli spełniał wszystkie określone przepisami normy, a więc nie był pojazdem nienormatywnym.

Ponownie podniosła fakt, że masa całkowita ustalona w czasie załadunku była mniejsza niż w czasie kontroli, a organ się do tego nie ustosunkował oraz, że zespołem przewożony był ładunek płynny, a więc przy ważeniu przy zaciągniętym hamulcu ręcznym mogły powstać naprężenia na osiach.

Zarzuciła, że organ nie wyjaśnił dokładnie stanu faktycznego, a wątpliwości powinny być rozstrzygnięte na korzyść strony.

Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] października 2004 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji powołał się na te same argumenty, które zostały przedstawione wcześniej w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] lutego 2004 r.

Wskazał ponownie na to, że kontrolowany pojazd miał przekroczony nacisk na drugiej osi, a więc był pojazdem nienormatywnym oraz, że karę pieniężną nałożono zgodnie z załącznikiem do ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych.

Ustosunkowując się do zarzutów skarżącej stwierdził, że masa brutto kontrolowanego pojazdu wynosiła 38,56 tony, a nie jak twierdzi strona 41,30 tony, a więc była mniejsza niż masa brutto w miejscu załadunku.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca przedstawiła te same zarzuty, na które powoływała się wcześniej we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a ponadto zarzuciła naruszenie przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa przy rozpoznawaniu sprawy poprzez naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu.

Pełnomocnik Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad w odpowiedzi na skargę wskazał, że organ wszechstronnie zbadał sprawę, a powołana przez skarżąca ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa nie ma w tej sprawie zastosowania.

Podkreślił jeszcze raz, że wagi, którymi dokonywano pomiaru posiadały świadectwa legalizacji, a ważenia dokonano zgodnie z instrukcją producenta wag oraz, że teren posiadał aktualny Protokół z pomiaru pochylenia terenu.

Wojwódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sądy administracyjne powołane są do badania legalności, czyli zgodności zaskarżonych decyzji lub postanowień z przepisami postępowania oraz przepisami prawa materialnego.

Sąd administracyjny nie bada natomiast celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu.

Skarga w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie, gdyż organ administracji przy ponownym rozpatrzeniu sprawy nie wyjaśnił dostatecznie stanu faktycznego istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy naruszając tym samym zasadę prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 kpa.

Zgodnie z art. 7 kpa organ administracji publicznej prowadzący postępowanie ma obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

Art. 77 § 1 kpa nakłada natomiast na organ administracji obowiązek zebrania w sposób wyczerpujący i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż w czasie kontroli przeprowadzonej w dniu [...] września 2003 r. na drodze krajowej nr [...] w miejscowości K. zespołu składającego się z ciągnika i naczepy użytkowanego przez firmę skarżącej stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku na drugiej osi pojazdu o 8,63 kN.

Art.13 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz U z 2004 r. Nr 204 poz. 2086) stanowi, iż korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych. Pojazdem nienormatywnym natomiast, zgodnie z art. 4 pkt. 25 w/w ustawy jest pojazd lub zespół pojazdów, którego masa, naciski osi lub wymiary wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi.

Dopuszczalne naciski na osie pojazdu określa Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia ( Dz U z 2003 r. Nr 32 poz. 262 z późn. zm.)

Art. 61 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz U z 2003 r. Nr 58 poz. 515 z późn. zm.) nakładają natomiast obowiązek takiego umieszczenia ładunku na pojeździe, aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę oraz był zabezpieczony przed zmianami położenia.

Kontrolowanym pojazdem przewożony był ładunek płynny (melasa) w cysternie jednokomorowej.

Skarżąca w piśmie wyjaśniającym z dnia [...] września 2003 r. skierowanym do organu administracji oraz we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy podnosiła, iż ważenie pojazdu odbywało się przy zaciągniętym hamulcu ręcznym, w związku z tym ładunek płynny powodował kołysanie się pojazdu, wskutek czego mogły powstać naprężenia na poszczególnych osiach pojazdu.

Organ nie ustosunkował się do tych zarzutów, ani w decyzji z dnia [...] lutego 2004 r., ani w decyzji z dnia [...] października 2004 r., wydanej po ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Wyjaśnienie tej okoliczności i jej wpływu na wynik pomiaru miało istotne znaczenie biorąc pod uwagę fakt, że podstawą nałożenia kary pieniężnej na skarżącą było przekroczenie dopuszczalnego nacisku na drugiej osi pojazdu.

W czasie kontroli nie stwierdzono natomiast przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu.

W protokole kontroli wpisano masę brutto zespołu 38,563 tony, a w czasie załadunku melasy w Cukrowni R. w Kwicie – Magazyn Wyda wpisano masę brutto 39,720 tony. Masa zespołu ustalona w punkcie kontrolnym była więc mniejsza niż masa ustalona w miejscu załadunku.

Zarzut skargi w tym zakresie nie znajduje więc uzasadnienia.

Podobnie zarzut odnośnie naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu.

Skarżąca pismem z dnia [...] grudnia 2003 r. (doręczonym w dniu [...] stycznia 2004 r.) została zawiadomiona o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie obciążenia karą pieniężną za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia i pouczona o treści art. 10 § 1, art. 73 i art. 79 § 2 kpa.

Z kolei pismem z dnia [...] lutego 2004 r. (doręczonym w dniu [...] lutego

2004 r.) organ zawiadomił skarżącą o zakończeniu postępowania dowodowego i możliwości zapoznania się przez nią z zebranym materiałem dowodowym.

W sprawie tej nie miały natomiast zastosowania powołane przez skarżącą przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz U Nr 137, poz. 926 z późń. zm.).

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ administracji powinien wyjaśnić, czy ładunek płynny (melasa) znajdujący się w jednokomorowej cysternie, przy zaciągniętym hamulcu ręcznym, powodował kołysanie się pojazdu w czasie ważenia i czy w związku z tym mogły powstać naprężenia na poszczególnych osiach pojazdu mające wpływ na wynik pomiaru.

Niewyjaśnienie przez organ administracji tej okoliczności faktycznej, istotnej dla rozstrzygnięcia sprawy, obligowało Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz U z 2002 r. Nr 153, poz 1270 z późn. zm), orzekł jak w sentencji wyroku.