Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 221/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2018-05-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono orzeczenie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 135a ust. 1 i  3, art. 135g ust. 1 i 2, art. 135j ust. 1 i 2 pkt 4 i 6
journal: Dz.U. 2017 poz 2067
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 18 maja 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Janusz Furmanek, Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, , Protokolant Sekretarz sądowy Renata Tomaszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2018 roku sprawy ze skargi T. P. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uznania winnym popełnienia zarzucanych czynów i odstąpienie od ukarania uchyla zaskarżone orzeczenie oraz poprzedzające je orzeczenie nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w P. z dnia [...].


UZASADNIENIE

Orzeczeniem z dnia [...] nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w Ł. na podstawie art. 133 ust. 8 pkt 1 i art 135n ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 2067 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania T. P. od orzeczenia nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w P. z dnia [....] obwinionego o to, że:

1)pełniąc służbę na stanowisku detektywa Wydziału Kryminalnego Komendy Miejskiej Policji w P. i zobowiązanym do realizacji zadań stałych określonych w karcie opisu stanowiska pracy, będąc wyznaczonym od dnia 26 stycznia 2017 r. przez Naczelnika Wydziału Kryminalnego do prowadzenia rozpoznania operacyjnego kryptonim A o nr. [...] nie wykonał w pełni polecenia z dnia 2 lutego 2017 r. Naczelnika Wydziału Kryminalnego podinsp. P. S. poprzez nie sprawdzenie w KSIP 001 i rejestrację KSIP 001 wszystkich figurantów sprawy, sprawdzenia mienia figurantów, notowań kryminalnych figurantów sprawy czym naruszył dyscyplinę służbową określoną w art. 132 ust. 2 i 3 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji z późn. zm. w zw. z § 36 ust. 1 pkt 11 i 24 oraz § 40 ust. 1 decyzji 125 Komendanta Głównego Policji z dnia 5 kwietnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania Krajowego Systemu Informacyjnego Policji, Dz. Urz. KGP poz. 28.

2) pełniąc służbę na stanowisku detektywa Wydziału Kryminalnego Komendy Miejskiej Policji w P. i zobowiązanym do realizacji zadań stałych określonych w karcie opisu stanowiska pracy, będąc wyznaczonym od dnia 26 stycznia 2017 r. do prowadzenia rozpoznania operacyjnego kryptonim A o nr [...] w okresie od dnia 23 lutego 2017 r. do dnia 28 marca 2017 r. nie wykonał polecenia Zastępcy Naczelnika Wydziału Kryminalnego podinsp. T. M. w zakresie wykonania analiz w/w sprawy operacyjnej, typowania liderów i członków grup pseudokibiców drużyny W., którzy dokonując przestępstw około stadionowych oraz sprawdzenia w KSIP 001 i KSIP 2K i rejestrowania jako figurantów sprawy, czym naruszył dyscyplinę służbową określoną w art. 132 ust. 2 i 3 pkt 1 ustawy z dnia 06 kwietnia 1990 r. o Policji w zw. z § 36 ust. 1 pkt 11 i 24 oraz § 40 ust. 1 decyzji 125 Komendanta Głównego Policji z dnia 5 kwietnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania Krajowego Systemu Informacyjnego Policji, Dz.Urz. KGP poz.28

3) pełniąc służbę na stanowisku detektywa Wydziału Kryminalnego Komendy Miejskiej Policji w P. zobowiązanym do realizacji zadań stałych określonych w karcie opisu stanowiska pracy, będąc wyznaczonym od dnia 26 stycznia 2017 r. przez Naczelnik Wydziału Kryminalnego do prowadzenia rozpoznania operacyjnego krypt. W o nr [...] do dnia 2 czerwca 2017 r. nie wykonał polecenia Zastępcy Naczelnika Wydziału Kryminalnego podinsp. T. M. w zakresie objęcia danego figuranta zainteresowaniem, dokonania jego sprawdzeń, rejestracji SIP, dokonania sprawdzeń SIO i typowania jako liderów, czym naruszył dyscyplinę służbowo określoną w art. 132 ust. 2 i 3 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji ze zm. w zw. z § 36 ust. 1 pkt 11 i 24 oraz § 40 ust. 1 Decyzji 125 Komendanta Głównego Policji z dnia [...] w sprawie funkcjonowania Krajowego System Informacyjnego Policji, oraz w zw. z § 191 zarządzenia pf- 34 Komendanta Głównego Policji z dnia [....] w sprawie metod i form wykonywania przez Policję czynności operacyjno-rozpoznawczych,

4) pełniąc służbę na stanowisku detektywa Wydziału Kryminalnego Komendy Miejskiej Policji w P. i zobowiązanym do realizacji zadań stałych określonych w karcie opisu stanowiska pracy, będąc wyznaczony od dnia 26 stycznia 2017 r. przez Naczelnika Wydziału Kryminalnego do prowadzenia rozpoznania operacyjnego krypt. W o nr [...] nie wykonał w pełni polecenia Zastępcy Naczelnika Wydziału Kryminalnego podinsp. T. M. w zakresie uzyskiwania informacji dot. przestępstw dokonywanych przez kibiców i sporządzenie meldunków informacyjnych, czym naruszył dyscyplinę służbową określoną w art. 132 ust. 2 i 3 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji ,

5) pełniąc służbę na stanowisku detektywa Wydziału Kryminalnego Komendy Miejskiej Policji w P. i zobowiązanym do realizacji zdań stałych określonych w karcie opisu stanowiska pracy, będąc wyznaczony od dnia 26 stycznia 2017 r. przez Naczelnika Wydziału Kryminalnego do prowadzenia rozpoznania operacyjnego krypt. W o nr. [...] nie wykonał polecenia Zastępcy Naczelnika Wydziału Kryminalnego podinsp. T. M. w zakresie dążenie do pozyskania OZI na potrzeby typowania liderów grup pseudokibiców oraz członków takich popełniających przestępstwa, czym naruszył dyscyplinę służbową określoną w art. 132 ust. 2 i 3 pkt. 1 ustawy o Policji

6) pełniąc służbę na stanowisku detektywa Wydziału Kryminalnego Komendy Miejskiej Policji w P. i zobowiązanym do realizacji zadań stałych określonych w karcie opisu stanowiska pracy, będąc wyznaczony od dnia 26 stycznia 2017 r. przez Naczelnika Wydziału Kryminalnego do prowadzenia rozpoznania operacyjnego krypt. A o nr. [...] w okresie od 28.03.2017 r. do 2.06. 2017 r. nie wykonał polecenia Zastępcy Naczelnika Wydział Kryminalnego podinsp. T. M. w zakresie wykonania obligatoryjnych ustaleń składników majątkowych figurantów sprawy (ruchomości, nieruchomości, pojazdy, REGON, Księgi Wieczyste, CEL, KR , CEPiC ) z jednoczesnym stosowaniem środków techniki operacyjnej, która pozwoli na utrzymywanie bezpośredniej wiedzy o trasach przejazdu, miejscach pobytu, które zostaną wykorzystane do analizy zagrożeń i rozpoznania środowiska pseudokibiców W., czym naruszył dyscyplinę służbową określoną w art. 132 ust. 2 i 3 pkt 1 ustawy z dnia 06 kwietnia 1990 r. o Policji,

7) pełniąc służbę na stanowisku detektywa Wydziału Kryminalnego Komendy Miejskiej Policji w P. i zobowiązanym do realizacji zadań stałych określonych w karcie opisu stanowiska pracy, będąc wyznaczonym od dnia 26 stycznia 2017 r. przez Naczelnika Wydziału Kryminalnego do prowadzenia rozpoznania operacyjnego krypt. W okresie od 28 marca 2017 r. do 02 czerwca 2017 r. nie wykonał polecenia Zastępcy Naczelnika Wydziału Kryminalnego podinsp. T. M. wykonania i wykorzystania w ramach prowadzonej formy RTO-1/17 różnych metod pracy operacyjnej obserwacja, środki technicznego wsparcia, wywiad operacyjny, analiza kryminalna, czym naruszył dyscyplinę służbową określoną w art. 132 ust. 2 i 3 pkt. 1 ustawy o Policji

8) pełniąc służbę na stanowisku detektywa Wydziału Kryminalnego Komendy Miejskiej Policji w P. i zobowiązanym do realizacji zadań stałych określonych w karcie opisu stanowiska pracy, będąc wyznaczonym od dnia 26. 01. 2017r. przez Naczelnika Wydziału Kryminalnego do prowadzenia rozpoznania operacyjnego krypt. W w terminie do 24. 02. 2017 r. nie wykonał polecenia Zastępcy Naczelnika Wydziału Kryminalnego podinsp. T. M. w zakresie załączenia do powyższej formy pracy operacyjnej karty sprawdzeń mienia, czym naruszył dyscyplinę służbową określoną w art. 132 ust. 2 i 3 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji ze zm.

9) pełniąc służbę na stanowisku detektywa Wydziału Kryminalnego Komendy Miejskiej Policji w P. i zobowiązanym do realizacji zdań stałych określonych w karcie opisu stanowiska pracy, będąc wyznaczonym od dnia 26 stycznia 2017 r. przez Naczelnika Wydziału Kryminalnego do prowadzenia rozpoznania operacyjnego krypt. W nie wykonał polecenia Zastępcy Naczelnika Wydziału Kryminalnego podinsp. T. M. w zakresie przedłożenia do wglądu do dnia 28 marca 2017 r. kontrolowanej formy pracy operacyjnej RTO-1/17, czym naruszył dyscyplinę służbową określoną w art. 132 ust. 2 i 3 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

- orzekł o uchyleniu zaskarżonego orzeczenia w części dotyczącej zarzutów opisanych w pkt 4, 5 i 8 orzeczenia i w tym zakresie uniewinnił obwinionego, w pozostałym zakresie zaskarżone orzeczenie utrzymał w mocy.

Jak wynika z akt sprawy orzeczeniem nr [...] z dnia [...] Komendant Miejski Policji P. uznał skarżącego za winnego zarzucanych czynów opisanych w pkt 1 – 9 sentencji orzeczenia i odstąpił od ukarania.

W odwołaniu skarżący podniósł, że przedstawione zarzuty oparto na zeznaniach zaledwie kilku funkcjonariuszy Wydziału Kryminalnego, którzy pozostają blisko związani z T. M. O ich faworyzowaniu świadczą chociażby grafiki służb i wysokość przyznawanych premii. W porównaniu z pozostałymi funkcjonariuszami mają znacznie mniejszą ilość dyżurów, wynagradzani są niewspółmiernie do innych funkcjonariuszy wykonujących takie same zdania. Skarżący wyjaśnił, że jednym z zarzutów jest stawiany mu zarzut, iż nie udało się pozyskać kwalifikowanego źródła informacji. Kolejne zarzuty dotyczą niewykonania bądź częściowego niewykonania poleceń wydawanych przez przełożonych w formie pisemnej. Jak stwierdził skarżący z jego wiedzy wynika, iż do chwili obecnej większość funkcjonariuszy Wydziału Kryminalnego nie pozyskała kwalifikowanego źródła informacji, jak również nie wykonała wszystkich poleceń wpisywanych w karty nadzoru. Fakt, iż zarzuty zostały postawione wyłącznie jemu wskazuje jednoznacznie, iż postępowanie stanowi osobistą zemstę T. M. na złożony przez obwinionego raport o mobbingu. Skarżący wskazał, że wszelkie odstąpienia od rejestracji osób, których dane pojawiły się w RTO kryptonim W konsultował z przełożonymi tj. P. S. i T. M. Nie rejestrował wyłącznie osób, co do których po wstępnych czynnościach okazało się, iż nie miały powiązań z lokalnym środowiskiem pseudokibiców. Wydanie orzeczenie T. P. uznał za krzywdzące, niezgodne ze stanem faktycznym, podjęte w sposób subiektywny, rozstrzygające wszelkie wątpliwości na niekorzyść obwinionego.

Decyzją z dnia [...] Komendant Wojewódzki Policji w Ł. powołał Komisję do zbadania zaskarżonego orzeczenia Komendanta Miejskiego Policji w P. W dniu 12 stycznia 2018 r. Komisja, po zbadaniu zaskarżonego orzeczenia, sporządziła sprawozdanie, w którym wniosła o uniewinnienie obwinionego T. P. od zarzutów wymienionych w pkt 4, 5 i 8 orzeczenia Komendanta Miejskiego Policji w P. , a w pozostałym zakresie o utrzymanie badanego orzeczenia w mocy.

W zaskarżonym orzeczeniu Komendant Wojewódzki Policji w Ł. wskazał, że stosownie do art. 132 ust. 1 ustawy o Policji - policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. W myśl art. 132 ust. 3 ustawy o Policji, naruszeniem dyscypliny służbowej jest w szczególności: odmowa wykonania albo niewykonanie rozkazu lub polecenia przełożonego, względnie organu uprawnionego na podstawie ustawy do wydawania poleceń policjantom (pkt 1), zaniechanie czynności służbowej albo wykonanie jej w sposób nieprawidłowy (pkt. 2). Organ wyjaśnił, że zgodnie z § 36 ust. 1 decyzji nr 125 Komendanta Głównego Policji z dnia [...] w sprawie funkcjonowania Krajowego Systemu Informacyjnego Policji (Dz. Urz. KGP z 2013 roku poz. 28 ze zm.) - w rozdziale 9 - Procedura rejestracji informacji w KSIP .. "W zbiorach KS/P należy rejestrować informacje zgodnie z rodzajami oraz zakresem informacji określonym w rozdziałach 5 - 8, dokonując przyporządkowania informacji do właściwych zbiorów danych oraz zestawów informacji, a także dokonując rejestracji informacji we właściwej formie.

Organ odwoławczy wskazał, że § 40 ust. 1 powyższej decyzji stanowi, że informacje stanowiące podstawę do dokonania rejestracji operacyjnej lub uzasadniające jej dokonanie rejestruje się KSlP, z zastrzeżeniem ust. 6, niezwłocznie, jednak nie później niż w ciągu 24 godzin: 1) od sporządzenia lub uzyskania dokumentu z informacji stanowiącej podstawę lub uzasadniającej dokonanie rejestracji w tej formie; 2) od uzyskania informacji dających podstawę do opatrzenia rejestracji operacyjnej zastrzeżeniem koordynacyjnym w przypadku dokonania takiego zastrzeżenia.

Metody i formy pracy operacyjnej zawarte w przepisach niejawnych zarządzenia [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] w sprawie metod i form wykonywania przez Policję czynności operacyjno-rozpoznawczych znane były obwinionemu, chociażby przez fakt ukończenia stosownego szkolenia, stanowiąc podstawowe narzędzie prawne, z którego korzysta i które wykorzystuje w codziennej realizacji nałożonych obowiązków służbowych.

W niniejszej sprawie wyższy przełożony dyscyplinarny podzielił ustalenia Komisji zawarte w sprawozdaniu z dnia 12 stycznia 2018 r. i w związku z tym wskazał:

W zakresie zarzutu 1 niewykonania w pełni polecenia Naczelnika Wydziału Kryminalnego poprzez nie sprawdzenie w KSIP i brak rejestracji wszystkich figurantów sprawy uznał skarżącego winnym naruszenia dyscypliny służbowej. Organ wyjaśnił, że skarżący jest długoletnim funkcjonariuszem pionu operacyjnego, posiadającym stosowne przeszkolenie, znającym treść regulacji prawnych w sprawie funkcjonowania Krajowego Systemu Informacyjnego Policji i problematyki prowadzenia czynności operacyjnych, znającym zakres obowiązków służbowych zawartych w karcie opisu stanowiska pracy. Zgodnie z przepisami Decyzji nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] w sprawie funkcjonowania KSIP i pisemnym poleceniem uprawnionego przełożonego Naczelnika Wydziału Kryminalnego nie dokonał sprawdzenia osób i rejestracji figurantów. Przedmiotowe potwierdzają bezpośrednie dowody w postaci zapisów poleceń służbowych, treści aktów prawnych, karty zapoznania się z dokumentami, karta nadzoru, zakres zadań na stanowisku pracy, notatka z analizy - oględzin [...], zeznania świadków, w tym podinsp. P. S. Wyjaśnienia obwinionego, że naczelnik ustnie zmieniał polecenia w ocenie organu nie zasługują na uwzględnienie, gdyż przeczą zgromadzonemu materiałowi dowodowemu. Gdyby przyjąć, iż faktycznie doszło do zmiany poleceń w tym zakresie, skarżący jako długoletni funkcjonariusz powinien wiedzieć, iż należy w takim przypadku dążyć do uzyskania stosownej formy pisemnej, adekwatnie do wydanego wcześniej pisemnego polecenia.

W zakresie zarzutu 2 niewykonania polecenia Zastępcy Naczelnika Wydziału w zakresie dokonania analizy sprawy operacyjnej, typowania liderów i członków grup pseudokibiców oraz sprawdzenia ich w KSIP i rejestrowania ich jako figurantów organ odwoławczy uznał skarżącego winnym naruszenia dyscypliny służbowej. W przedmiotowym zakresie podobnie jak w uzasadnieniu do zarzutu nr 1 zgromadzony materiał dowodowy potwierdza zawinienie policjanta. W szczególności zeznania świadków, forma pisemna polecenia, brak dokumentacji na wykonanie polecenia w teczce RTO-1/17 potwierdzonej notatką podinsp. D.O. z 25 lipca 2017 r., przygotowanie zawodowe do wykonania zadania, a również wcześniejsze informacje i tłumaczenia obwinionego jak w notatce skarżącego z dnia 9 lipca 2017 r. , gdzie wbrew późniejszym tłumaczeniom stwierdził "Naczelnik oddał mi teczki i poinformował o dalszych założeniach i celach związanych z prowadzonym przeze mnie zagadnieniem. Po odebraniu teczek nie zwróciłem uwagi że w dniu 23-02-2017 moja teczka była kontrolowana przez Zastępcę Naczelnika Wydziału Kryminalnego KMP w P. Uchybienie to jest spowodowane moją winą lecz nie było to działania celowe , czy w raporcie z dnia 5 czerwca 2017 r., gdzie stwierdził "wszystkie polecenia były wydawane na piśmie/ gdzie niejednokrotnie miałem problem z ich odczytaniem"'.

W zakresie zarzutu nr 3 niewykonania pisemnego polecenia Zastępcy Naczelnika Wydziału dotyczącego braku objęcia figuranta zainteresowaniem, dokonania jego sprawdzeń SIO, rejestracji w KSIP i typowania jako lidera organ odwoławczy uznał skarżącego winnym naruszenia dyscypliny służbowej. Organ wskazał, że uzasadnienie pozostaje analogiczne jak do zarzutu nr 2.

W zakresie zarzutu nr 4 niewykonania polecenia Zastępcy Naczelnika dotyczącego uzyskiwania informacji dot. przestępstw popełnianych przez pseudokibiców i sporządzania meldunków informacyjnych oraz zarzutu nr 5 nie wykonania polecenia Zastępcy Naczelnika Wydziału Kryminalnego w zakresie dążenia do pozyskania OZI na potrzeby typowania liderów organ odwoławczy uniewinnił skarżącego. Zdaniem organu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pomimo, że wskazuje na fakt braku pozyskania OZI w tym okresie i sporządzenie jedynie 1 meldunku informacyjnego, nie wskazuje na faktyczną możliwość pozyskania źródła, a także iż zdobyta wiedza operacyjna nie przełożyła się na sporządzenie meldunków informacyjnych. Polecenie Zastępcy Naczelnika "dążenia do pozyskania OZI oraz "uzyskiwania informacji dotyczących przestępstw dokonywanych przez pseudokibiców"', nie znajduje odniesienia w zgromadzonym materiale dowodowym, iż była taka możliwość, a nadto nie wskazuje jakich czynności policjant zaniechał w realizacji wskazanego polecenia. Również w treści uzasadnienia orzeczenia organu I instancji, które powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, nie ma odniesienia się do tego zagadnienia, w szczególności jakie dowody potwierdzają ten zarzut i zostały przez organ orzekający uwzględnione. W tym stanie nie sposób przypisać policjantowi winy za brak realizacji tych poleceń, a jeśli nawet, to wina nie została udowodniona i należycie poparta stosowną argumentacją w treści uzasadnienia dokonanego rozstrzygnięcia. Tym samym w zakresie obu tych czynów należało obwinionego uniewinnić.

W zakresie zarzutu nr 6 tj. niewykonania polecenia Zastępcy Naczelnika Wydział Kryminalnego w zakresie ustalenia składników majątkowych figurantów sprawy z jednoczesnym stosowaniem środków techniki operacyjnej – uznano skarżącego za winnego naruszenia dyscypliny służbowej. Skarżący posiadał w tym zakresie wiedzę i doświadczenie w zakresie realizacji tego obowiązku. Polecenie zostało wydane w formie pisemnej. Jako osoba której przydzielono w styczniu 2017 tę formę pracy operacyjnej miał świadomość konieczności dokonania tych ustaleń. Brak ustaleń w tym zakresie potwierdza notatka podinsp. T. O., który dokonał analizy teczek RTO-1/17 oraz treść przesłuchania podinsp. T. M., który stwierdził "podczas prowadzonej kontroli w przedłożonej mi sprawie w dniu 26 maja 2017 r. nie znajdował się żaden dokument dotyczący wykorzystania jakiejkolwiek metody pracy operacyjnej. Nie znajdowała się tam żadna karta sprawdzeń mienia, czy tabela". W odniesieniu do realizacji przez asp. T. P. poleceń Zastępcy Naczelnika Wydziału Kryminalnego organ podkreślił fakt wskazany przez obwinionego w treści złożonych wyjaśnień w dniu 21 sierpnia 2017 r., gdzie wskazał, że z wytycznymi Zastępcy Naczelnika w karcie nadzoru formy zapoznał się dopiero po kontroli 26 maja 2017 roku. Stało się tak dlatego, że nikt nie poinformował go o jakichkolwiek wpisach w karcie nadzoru i żadne z poleceń nie było z nim omówione przez Zastępcę Naczelnika. Ponadto wpis był na odwrocie karty i nie rzucił mu się w oczy. O wytycznych z dnia 23 lutego 2017 r. Zastępcy Naczelnika skarżący nie miał pojęcia, ponieważ nie prosił go o teczkę do kontroli''.

Takie tłumaczenie, zdaniem organu odwoławczego, nie zasługuje na uwzględnienie, świadcząc o całkowitym braku należytego podejścia do nałożonych obowiązków służbowych.

W zakresie zarzutu nr 7 niewykonania polecenia Zastępcy Naczelnika Wydziału w zakresie wykonania i wykorzystania w ramach prowadzonej formy [...] różnych metod pracy operacyjnej uznano skarżącego za winnym naruszenia dyscypliny służbowej. Organ odwoławczy wskazał, że na winę policjanta w przedmiotowym zakresie wskazują dowody adekwatne do przytoczonych w zakresie zarzutu nr 6 w szczególności treść wydanego pisemnie polecenia oraz notatka służbowa podinsp. T. O. z analizy teczki [...].

W odniesieniu do zarzutu nr 8 dotyczącym niewykonania polecenia Zastępcy Naczelnika Wydziału dotyczącego załączenia do powyższej formy pracy operacyjnej karty sprawdzeń mienia, Komendant wskazał, że wobec postawienia obwinionemu zarzutu nr 6 niewykonania polecenia sprawdzeń mienia i wniosku o uznanie winy obwinionego w tym zakresie, fakt nie załączenia kart sprawdzeń do teczki był bezcelowy. Absurdem byłoby załączenie do teczki dokumentu z czynności, której nie dokonano. Biorąc powyższe pod uwagę w tym obszarze zarzucanego czynu, uznano obwinionego za niewinnego zarzucanego czynu.

W zakresie zarzutu nr 9 niewykonania polecenia Zastępcy Naczelnika Wydziału

Kryminalnego, dotyczącego przedłożenia przez skarżącego do wglądu do dnia 28 marca 2017 r kontrolowanej formy pracy operacyjnej – uznano obwinionego winnym naruszenia dyscypliny służbowej. Kwestia winy obwinionego w przedmiotowym zakresie pozostaje bezsporna. Wbrew pisemnemu poleceniu uprawnionego przełożonego teczka tej formy pracy operacyjnej nie została przez prowadzącego udostępniona. W rozpytaniu z dnia 26 lipca 2017 r. obwiniony w tej materii wyjaśnił, że w zakresie polecenia przedłożenia sprawy do kontroli w dniu 28 marca 2017 r. stwierdził, że nie przedłożył sprawy Zastępcy Naczelnika w wyznaczonym terminie. Uchybienie to jest spowodowane winą skarżącego, lecz nie było to działaniem celowe z jego strony.

Reasumując organ odwoławczy wyjaśnił, że w stanie sprawy należało uchylić zaskarżone orzeczenie w zakresie zarzutów opisanych w pkt 4, 5 i 8 i w tym zakresie uniewinnić obwinionego. W zakresie czynów opisanych w pkt 1, 2, 3, 6, 7, 9 obwinionemu można przypisać winę. Opisane przewinienia w ocenie organu uznać należy za zawinione, co najmniej w rozumieniu art. 132a pkt 2 ustawy o Policji.

W kwestii kary Komendant Wojewódzki Policji w Ł. wskazał, że stosownie do art. 135j ust. 5 ustawy o Policji - przełożony dyscyplinarny może odstąpić od ukarania, jeżeli stopień winy lub stopień szkodliwości przewinienia dyscyplinarnego dla służby nie jest znaczny, a właściwości i warunki osobiste policjanta oraz dotychczasowy przebieg służby uzasadniają przypuszczenie, że pomimo odstąpienia od ukarania będzie przestrzegał dyscypliny służbowej oraz zasad etyki zawodowej. Organ odwoławczy wskazał, że już w orzeczeniu przełożonego dyscyplinarnego wskazano, iż obwiniony posiada pozytywną ostatnią opinię służbową przełożonych, był nagradzany nagrodami pieniężnymi za zaangażowania w służbie i jest doświadczonym życiowo funkcjonariuszem.

W tym stanie Komendant uznał, że orzeczenie o odstąpieniu do ukarania, spełni zakładane cele prewencyjne i wychowawcze związane z zapobieżenie powrotowi obwinionego na drogę sprzeczną z zasadami dyscypliny służbowej oraz jest wystarczającą reakcją przełożonego dyscyplinarnego na udowodnione przewinienia dyscyplinarne.

W złożonej, do Wojewódzkiego Sadu administracyjnego w Łodzi, skardze T. P. zarzucił:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy - art. 132 ust. 2 i 3 pkt 1 i 2 ustawy o Policji, poprzez jego nieuzasadnione zastosowanie w sprawie i w konsekwencji wszczęcie postępowania dyscyplinarnego, gdy z okoliczności faktycznych w sprawie wynika, że nie mógł on dopuścić się zarzucanego mu czynu mającego znamiona naruszenia dyscypliny służbowej.

2. naruszenie przepisów art. 135 lit. j ust. 2 pkt 6, poprzez zaniechanie wskazania w zaskarżonym orzeczeniu uzasadnienia faktycznego, które wskazywałoby na fakty, które organ uznał za udowodnione, dowody na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, jak również zawarcie bardzo lakonicznego uzasadnienia prawnego zastosowanej kwalifikacji prawnej naruszenia dyscypliny służbowej, przez co orzeczenie to nie poddaje się kontroli instancyjnej, a także sprzecznego z podstawą prawną umorzenia o postępowania dyscyplinarnego, uzasadnienia wniosków końcowych, które determinowały organ do wydania orzeczenia w przedmiocie umorzenia postępowania dyscyplinarnego.

3. błędną wykładnię § 36 ust. 1 pkt 11 i 24 oraz § 40 ust. 1 decyzji 125 Komendanta Głównego Policji z dnia [...] w sprawie funkcjonowania Krajowego Systemu Informacyjnego Policji (Dz. Urz. KGP. Poz 28) oraz § 191 zarządzenia [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] w sprawie metod i form wykonywania przez Policję czynności operacyjno- rozpoznawczych.

Skarżący wniósł o uchylenie orzeczenia I i II instancji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, zwanej dalej p.p.s.a.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Należy również pamiętać, że sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest wyłącznie w granicach danej sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Przeprowadzona w powyższym zakresie kontrola wykazała, że zaskarżone orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] nr [...] wydane zostało z naruszeniem przepisów prawa w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a., co tym samym skutkuje uchyleniem zaskarżonego orzeczenia, jak i poprzedzającego go orzeczenia organu pierwszej instancji.

Podstawą prawną kwestionowanego aktu były przepisy ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r., poz. 2067 ze zm., dalej: "u.o.p.").

W orzecznictwie przyjęte zostało, że wymieniona ustawa w rozdziale 10, zatytułowanym: "Odpowiedzialność dyscyplinarna i karna policjantów", zawiera regulację materialnoprawną odpowiedzialności policjantów, jak i regulację procesową postępowania dyscyplinarnego.

Regulacja postępowania dyscyplinarnego jest – co do zasady – regulacją pełną (kompleksową) w zakresie wszczęcia, przebiegu i formy zakończenia. Przyjmuje się, że sprawa odpowiedzialności dyscyplinarnej nie jest sprawą administracyjną indywidualną, rozstrzyganą w formie decyzji administracyjnej. Oznacza to, że do postępowania dyscyplinarnego policjantów nie stosuje się przepisów kodeksu postępowania administracyjnego (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 grudnia 2006 r., sygn. akt. I OSK 472/06 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 14 października 2008 r., sygn. akt II SA/Go 481/08, dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zgodnie z treścią art. 132 ust. 1 u.o.p., policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej.

W świetle art. 132 ust. 2 u.o.p. naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów.

Jak wynika z art. 132 ust. 2 pkt 1 i 2 naruszeniem dyscypliny służbowej jest w szczególności:

1) odmowa wykonania albo niewykonanie rozkazu lub polecenia przełożonego, względnie organu uprawnionego na podstawie ustawy do wydawania poleceń policjantom, z wyłączeniem rozkazów i poleceń, o których mowa w art. 58 ust. 2;

2) zaniechanie czynności służbowej albo wykonanie jej w sposób nieprawidłowy;

Stosownie do treści art.132a u.o.p, przewinienie dyscyplinarne jest zawinione wtedy, gdy policjant ma zamiar jego popełnienia, to jest chce je popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi (ust. 1), nie mając zamiaru jego popełnienia, popełnia je jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwość taką przewidywał albo mógł i powinien przewidzieć (ust. 2).

Katalog kar dyscyplinarnych określa art. 134 u.o.p. W kolejnych przepisach ustawa reguluje kwestie proceduralne związane z wszczęciem postępowania dyscyplinarnego. Może je – w myśl art. 134 i ust. 4 u.o.p.- poprzedzać postępowanie wyjaśniające prowadzone w celu usunięcia zachodzących wątpliwości, co do popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego kwalifikacji prawnej albo tożsamości sprawcy. Unormowanie art. 134 i ust. 6 pkt 1 – 8 u.o.p. wskazuje, co powinno zawierać postanowienie wszczynające postępowanie dyscyplinarne. Niezbędnym elementem takiego postanowienia jest opis przewinienia dyscyplinarnego zarzucanego obwinionemu wraz z jego kwalifikacją prawną (pkt 4).

Stosownie do art. 135a ust. 1 u.o.p., postępowanie dyscyplinarne oraz czynności wyjaśniające, o których mowa w art. 134 i ust. 4 ustawy, prowadzi rzecznik dyscyplinarny.

Rzecznik zbiera materiał dowodowy i podejmuje czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy. W szczególności przesłuchuje świadków, obwinionego, przyjmuje od niego wyjaśnienia (art. 135e ust. 1 ustawy). W myśl art. 135g ust. 1 u.o.p., rzecznik dyscyplinarny jest obowiązany badać oraz uwzględniać okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i niekorzyść obwinionego.

Z regulacji zamieszczonej w art. 135f ust. 1 ustawy wynika, że w toku postępowania dyscyplinarnego obwiniony ma prawo do zgłaszania wniosków dowodowych (pkt 2), przeglądania akt postępowania dyscyplinarnego (pkt 3).

Stosownie do art. 135i ust. 1 u.o.p., rzecznik dyscyplinarny, po przeprowadzeniu czynności dowodowych i uznaniu, że zostały wyjaśnione wszystkie istotne okoliczności sprawy, zapoznaje obwinionego z aktami postępowania dyscyplinarnego. Przepis ten w ust. 7 przewiduje, że rzecznik dyscyplinarny, po zapoznaniu obwinionego z aktami postępowania dyscyplinarnego, wydaje postanowienie o zakończeniu czynności dowodowych.

W myśl art. 135 j ust.1 u.o.p., na podstawie oceny zebranego w postępowaniu dyscyplinarnym materiału dowodowego przełożony dyscyplinarny wydaje orzeczenie o: 1/ uniewinnieniu, albo 2/ odstąpieniu od ukarania, albo 3/ ukaraniu, albo 4/ umorzeniu postępowania.

Przedmiotem kontroli sądowej w rozpoznawanej sprawie jest orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] nr [...] orzekające o uchyleniu zaskarżonego orzeczenia Komendanta Miejskiego Policji w P. z dnia [...] w części dotyczącej zarzutów opisanych w pkt 4, 5 i 8 orzeczenia i w tym zakresie uniewinniające obwinionego, w pozostałym zakresie utrzymujące w mocy zaskarżone orzeczenie.

Skarga jest zasadna, ponieważ sądowa kontrola zgodności z prawem zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego oraz poprzedzającego go orzeczenia organu pierwszej instancji doprowadziła do stwierdzenia, że akt ten narusza prawo w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie go z obrotu prawnego.

Dochodząc do takiego wniosku Sąd w pierwszej kolejności poddał analizie sposób prowadzenia postępowania dyscyplinarnego w niniejszej sprawie.

Zwrócić trzeba uwagę na wynikający z ustawy o Policji sformalizowany tryb postępowania w zakresie czynności procesowych w postępowaniu w przedmiocie odpowiedzialności dyscyplinarnej policjantów. Zgodnie z art. 135 a. ust. 1 tej ustawy "Postępowanie dyscyplinarne oraz czynności wyjaśniające, o których mowa w art. 134 i ust. 4 prowadzi rzecznik dyscyplinarny".

Zgodnie z art. 135 e Rzecznik dyscyplinarny zbiera materiał dowodowy i podejmuje czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy. W szczególności przesłuchuje świadków, obwinionego, przyjmuje od niego wyjaśnienia, dokonuje oględzin. Z czynności tych sporządza protokoły. Rzecznik dyscyplinarny może także zlecić przeprowadzenie odpowiednich badań (ust. 1).

Z czynności innych niż wymienione w ust. 1 sporządza się protokół, jeżeli przepis szczególny tego wymaga albo przełożony dyscyplinarny lub rzecznik dyscyplinarny uzna to za potrzebne. W pozostałych przypadkach można ograniczyć się do sporządzenia notatki urzędowej (ust. 2).

Protokół powinien zawierać:

1) oznaczenie czynności, jej czasu i miejsca, osób w niej uczestniczących lub obecnych oraz charakteru ich uczestnictwa;

2) opis przebiegu czynności;

3) w miarę potrzeby:

a) stwierdzenie innych okoliczności dotyczących przebiegu czynności,

b) oświadczenia i wnioski uczestników czynności,

c) pouczenie o uprawnieniach i obowiązkach (ust. 3).

Wyjaśnienia, zeznania, oświadczenia i wnioski oraz stwierdzenia określonych okoliczności przez rzecznika dyscyplinarnego lub kierownika jednostki organizacyjnej Policji, o którym mowa w ust. 8, zapisuje się w protokole z możliwą dokładnością, a osoby biorące udział w czynności mają prawo żądać zapisania w protokole z pełną dokładnością wszystkiego, co dotyczy ich praw i interesów (ust. 4).

Osoby biorące udział w czynności, z której jest sporządzany protokół, a także osoby obecne, po zapoznaniu się z treścią protokołu, podpisują każdą jego stronę. Odmowę zapoznania się z treścią protokołu, a także odmowę lub brak podpisu którejkolwiek osoby należy omówić w protokole (ust. 5).

Jeżeli czyn będący przedmiotem postępowania dyscyplinarnego jest lub był przedmiotem innego postępowania, w tym postępowania przygotowawczego, przełożony dyscyplinarny może zwrócić się do właściwego organu o udostępnienie akt tego postępowania w całości lub w części. Za zgodą tego organu, potrzebne odpisy lub wyciągi z udostępnionych akt włącza się do akt postępowania dyscyplinarnego (ust. 9).

Postępowanie dyscyplinarne prowadzone przez rzecznika dyscyplinarnego kończy się, jak stanowi to art. 135 i. ust. 7 wydaniem (po zapoznaniu obwinionego z aktami postępowania dyscyplinarnego) postanowienia o zakończeniu czynności dowodowych oraz sporządzeniem sprawozdania. W oparciu o ocenę zebranego w postępowaniu dyscyplinarnym materiału dowodowego przełożony dyscyplinarny wydaje orzeczenie, o których mowa w art. 135 j. ust. 1.

Z powyżej przytoczonych zasad prowadzenia postępowania dyscyplinarnego wyłania się wniosek, że prawidłowe rozstrzygnięcie dotyczące odpowiedzialności dyscyplinarnej policjanta, wiążące się z właściwym zastosowaniem odpowiednich norm materialnoprawnych, uzależnione jest od uprzedniego zgromadzenia wyczerpującego materiału dowodowego, jego wszechstronnego rozważenia i oceny i dokładnego ustalenia na jego podstawie stanu faktycznego, w myśl zasad regulujących postępowanie dyscyplinarne. Powyższe czynności powinny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu faktycznym orzeczenia dyscyplinarnego, zgodnie bowiem z art. 135j ust. 1-2 ustawy o Policji na podstawie oceny zebranego w postępowaniu dyscyplinarnym materiału dowodowego przełożony dyscyplinarny wydaje orzeczenie (...), które powinno zawierać m.in. opis przewinienia dyscyplinarnego zarzucanego obwinionemu wraz z kwalifikacją prawną oraz uzasadnienie faktyczne i prawne orzeczenia.

Przytoczone przepisy stanowią swego rodzaju gwarancję procesową dla obwinionego, zgodnie z którą może zostać on uznany za winnego dopuszczenia się przewinienia dyscyplinarnego dopiero, gdy stan faktyczny sprawy zostaje ustalony w sposób nie budzący wątpliwości, a wszelkie wątpliwości w tymże stanie faktycznym zostaną rozstrzygnięte na korzyść obwinionego.

W niniejszej sprawie powyższe standardy prowadzenia postępowania dyscyplinarnego nie zostały zachowane. Wbrew bowiem cytowanym wyżej przepisom postępowanie wyjaśniające, które poprzedziło formalne wszczęcie postępowania dyscyplinarnego nie zostało przeprowadzone przez rzecznika dyscyplinarnego. Prowadził je wyznaczony przez Komendanta KMP w P. Naczelnik Wydziału do Walki z Przestępczością Gospodarczą i Korupcyjną KMP w P. podinsp. D. O. Jest to istotne naruszenie procedury zważywszy na fakt jakie czynności przeprowadził podinsp. D. O. i jakie one miały znaczenia dla rozpoznania sprawy.

W trakcie prowadzonych czynności podinsp. D. O:

1.Wystąpił do Naczelnika Wydziału Kryminalnego KMP w P. o ustosunkowanie się do zarzutów zawartych w raporcie z dnia 19 czerwca 2017 r., którym Zastępca Naczelnika Wydziału Kryminalnego KMP w P. informował Komendanta o niewypełnieniu przez T. P. poleceń służbowych i wnioskował o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego.

2.Wnioskował do Naczelnika Wydziału Kryminalnego KMP w P. , aby ten "zobligował T. P. do sporządzenia wyjaśnienia w taki sposób, by zostało w nim zawarte odniesienie do sposobu realizacji każdego z poleceń zawartych w każdej z kart nadzoru sprawy [...],

3.Występował do Zastępcy Naczelnika Wydziału Kryminalnego KMP w P. " o uzupełnienie raportu z dnia 19 czerwca 2017 r. poprzez przekazanie informacji w formie notatki służbowej, dotyczącej realizacji poleceń przez mł. asp. T. P. tak, by zostało w niej zawarte odniesienie do sposobu realizacji każdego z poleceń zawartych w RTO 1/17, łącznie z terminem wydania polecenia służbowego oraz czasem jego wykonania, częściowego wykonania lub niewykonania, co zgodnie z raportem miało wpływ na rażące naruszenie dyscypliny służbowej." 4.Wnioskował do Naczelnika Wydziału Kryminalnego KMP w P. o przekazanie informacji dotyczących faktu zapoznania T. P. z obowiązującymi przepisami prawa mającymi znaczenia dla rozstrzygnięcia.

5.Wnioskował do Naczelnika Wydziału Kryminalnego KMP w P. o przekazanie teczki [...] celem dokonania analizy dla potrzeb prowadzonego postępowania.

6.Występował do Komendanta Miejskiego Policji w P. o przedłużenie czasu trwania czynności wyjaśniających w sprawie.

7.Przeprowadził analizę 6 tomów RTO 1/17 kryptonim W

8.Dokonał w dniu 26 lipca 2017 r, rozpytania mł. asp. T. P. na okoliczności podnoszone w raporcie i notatkach służbowych Zastępcy Naczelnika Wydziału Kryminalnego KMP w P. w kontekście realizacji poleceń przełożonego.

9.Sporządził sprawozdanie z dnia 27 lipca 2017 r. w którym za zasadne uznał wszczęcie postępowania dyscyplinarnego wobec mł. asp. T. P. i wnosił o włączenie całości materiałów z czynności wyjaśniających do postępowania dyscyplinarnego.

Istotnie całość tych materiałów z naruszeniem art. 135 d ust. 9 u.o.p. została włączona do akt postępowania i wykorzystana w uzasadnieniach zaskarżonych orzeczeń dyscyplinarnych m.in. poprzez zacytowanie fragmentów wyjaśnień T. P. i fragmentów analizy akt [...] przedstawionej przez podinsp. D. O. Jak wynika z akt sprawy w toku postępowania wyjaśniającego/dyscyplinarnego tylko podinsp. D. O. analizował akta [...] pod kątem okoliczności wykonywania poleceń służbowych przez T. P. Sam rzecznik dyscyplinarny w swoim sprawozdaniu z dnia 29 listopada 2017 r. stwierdził, że do akt sprawy, jako dowody, włączone zostały materiały z postępowania wyjaśniającego w postaci dokumentów mających znaczenia dla oceny zarzucanego czynu.

Reasumując tę część rozważań należy stwierdzić, że prowadzenie postępowania wyjaśniającego przez funkcjonariusza niebędącego rzecznikiem dyscyplinarnym jest istotnym naruszeniem procedury prowadzenia postępowania dyscyplinarnego przewidzianej w art. 135a ust. 1 u.o.p. w zw. z art. 135 e ust. 1 i 2 u.o.p. Przepis art. 135a ust. 1 brzmi jednoznacznie i stanowi, że postępowanie dyscyplinarne oraz czynności wyjaśniające, o których mowa w art. 134i ust. 4 prowadzi rzecznik dyscyplinarny. Zgodnie z ust. 3 art. 135a przełożony dyscyplinarny do prowadzenia postępowania dyscyplinarnego oraz czynności wyjaśniających, o których mowa w art. 134i ust. 4, wyznacza rzecznika dyscyplinarnego w stopniu(...).

Nie jest to przepis o charakterze uznaniowym pozwalający przełożonemu dyscyplinarnemu na zlecenie przeprowadzenia tych czynności innemu funkcjonariuszowi niż rzecznik dyscyplinarny. W tym miejscu należy wskazać, że w aktach sprawy nie ma żadnego dokumentu, który wskazywałby w jakim trybie, przewidzianym u.o.p., Komendant polecił podinsp. D. O. przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, o którym mowa w art. 134i ust. 4, do którego odwołuje się art. 135a ust. 1 i 3 u.o.p.

Zważywszy zatem, że materiały postępowania wyjaśniającego wykorzystano w postępowaniu dyscyplinarnym jako istotne dowody stanowi to o wadliwości przeprowadzonego postępowania dyscyplinarnego w zakresie gromadzenia materiału dowodowego.

W tym miejscu należy również podnieść, że włączenie materiałów postępowania wyjaśniającego do postępowania dyscyplinarnego zostało dokonane z naruszeniem przepisów u.o.p. Jak wynika z akt sprawy o włączenie materiałów postępowania wyjaśniającego do postępowania dyscyplinarnego wnioskował prowadzący postępowanie wyjaśniające podinsp. D. O. Następnie protokołem z dnia 9 sierpnia 2017 r. rzecznik dyscyplinarny na podstawie art. 135d ust. 9 u.o.p. za zgodą Komendanta Miejskiego Policji w P. włączył do akt postępowania dyscyplinarnego akta czynności wyjaśniających w całości. Tymczasem jak wynika z art. 135d ust. 9 u.o.p. jeżeli czyn będący przedmiotem postępowania dyscyplinarnego jest lub był przedmiotem innego postępowania, w tym postępowania przygotowawczego, przełożony dyscyplinarny może zwrócić się do właściwego organu o udostępnienie akt tego postępowania w całości lub w części. Za zgodą tego organu, potrzebne odpisy lub wyciągi z udostępnionych akt włącza się do akt postępowania dyscyplinarnego. Jak więc wynika z tego przepisu to przełożony dyscyplinarny może zwrócić się do właściwego organu o udostępnienie akt tego postępowania w całości lub w części. Za zgodą tego organu, potrzebne odpisy lub wyciągi z udostępnionych akt włącza się do akt postępowania dyscyplinarnego. Taka sytuacja nie miała miejsca w przedmiotowej sprawie.

Również z tej przyczyny, że prawidłowo - zgodnie z procedurą przewidzianą w art. 135a ust. 1 - postępowanie wyjaśniające o którym mowa w art. 134i ust. 1 i postępowanie dyscyplinarne prowadzi rzecznik dyscyplinarny przepis art. 135 d ust. 9 nie jest przewidziany do sytuacji jaka miała miejsce w okolicznościach przedmiotowej sprawy.

Zaskarżonym orzeczeniem uznano obwinionego winnym zarzucanego mu czynu opisanego w pkt 1,2,3,6,7, i 9 orzeczenie Komendanta Miejskiego Policji w P. z dnia [...] uniewinniono obwinionego od zarzutu sformułowanego w pkt 4, 5 i 8 orzeczenia I instancji i odstąpiono od ukarania.

Sad stwierdza, że zarzuty postawione obwinionemu w pkt 2,3,6,7 i 9 sformułowano nieprawidłowo. Brak jest bowiem w ich treści daty polecenia służbowego, którego niewykonanie zarzuca się obwinionemu. Tylko w zarzucie 1 wskazano, że obwiniony "(...) nie wykonał w pełni polecenia z dnia 2 lutego 2017". Przy pozostałych zarzutach przedstawiono tylko czasokres w którym skarżący nie wykonał polecenia służbowego bez wskazania daty tego polecenia. Tymczasem należy mieć na uwadze, że w postępowaniu dyscyplinarnym istotny jest opis zarzucanego przewinienia dyscyplinarnego oraz jego kwalifikacja prawna. W postępowaniu tym policjantowi stawia się konkretny zarzut, a rozstrzygnięcie jest ściśle związane z poczynionymi ustaleniami dotyczącymi tegoż zarzutu. Postępowanie dyscyplinarne jest postępowaniem quasi - karnym, w którym nie dokonuje się oceny, czy policjant popełnił jakiekolwiek przewinienie dyscyplinarne, ale czy popełnił zarzucane mu przewinienie dyscyplinarne.

Analiza zgromadzonego materiału dowodowego oraz uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia wskazuje że opis ustalonego stanu faktycznego jest lakoniczny i z uwagi na brak zamieszczenia przez organ szczegółowych rozważań nad materiałem dowodowym niemożliwy do jednoznacznego zbadania, czy ów stan faktyczny przewinienia dyscyplinarnego został ustalony prawidłowo czy też nie. Wydane przez organy orzeczenia dyscyplinarne dotknięte są wadliwością uzasadnienia faktycznego, nie pozwalającą sądowi ocenić prawidłowości wydanego rozstrzygnięcia. Uzasadnienie faktyczne tych orzeczeń I i II instancji jest niepełne i w tym znaczeniu wadliwe. W uzasadnieniu orzeczenia organ winien bowiem m.in. podać ustalony w postępowaniu stan faktyczny przyjęty za podstawę rozstrzygnięcia, wyczerpująco wskazać dowody, na podstawie których ustalenia zostały poczynione, wyjaśnić dlaczego określone dowody organ uznał za przekonujące, i którym dowodom odmówił wiary oraz wskazać przyczyny takiej oceny. Tymczasem organy bardzo lakonicznie i ogólnikowo odniosły się do zgromadzonych dowodów. I tak w uzasadnieniu do zarzutu 1 organ odwoławczy stwierdził, że stawiany zarzut "(...) potwierdzają bezpośrednie dowody w postaci zapisów poleceń służbowych, treści aktów prawnych, karty zapoznania się z dokumentami, karta nadzoru, zakres zadań na stanowisku pracy, notatka z analizy - oględzin RTO-1/17, zeznania świadków, w tym podinsp. P. S".

W odniesieniu do zarzutu 2 zaprezentowano stanowisko, że "(...) W przedmiotowym zakresie podobnie jak w uzasadnieniu do zarzutu nr 1 zgromadzony materiał dowodowy potwierdza zawinienie policjanta. W szczególności zeznania świadków, forma pisemna polecenia, brak dokumentacji na wykonanie polecenia w teczce [...] potwierdzonej notatką podinsp. D. O. z 25 lipca 2017 r., przygotowanie zawodowe do wykonania zadania, a również wcześniejsze informacje i tłumaczenia obwinionego jak w notatce skarżącego z dnia 9 lipca 2017 r."

Uzasadniając zarzut 3 organ stwierdził, że "uzasadnienie pozostaje analogiczne jak do zarzutu nr 2."

Uzasadniając zarzut 7 organ odwoławczy wskazał, że "(...)na winę policjanta w przedmiotowym zakresie wskazują dowody adekwatne do przytoczonych w zakresie zarzutu nr 6 w szczególności treść wydanego pisemnie polecenia oraz notatka służbowa podinsp. T. O. z analizy teczki[...]".

Na podkreślenie zasługuje również fakt, że uzasadnienie orzeczenia Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. jest wierną kopią sprawozdania Komisji powołanej do zbadania zaskarżonego orzeczenia przełożonego dyscyplinarnego. Jedynie w części uzasadnienia odnoszącej się do kwestii odstąpienia od ukarania Komendant Wojewódzki Policji w Ł. przedstawił samodzielne stanowisko i argumenty.

Prawidłowe uzasadnienie faktyczne powinno wskazywać konkretne dowody, na podstawie których ustalenia zostały poczynione (np. daty poleceń, konkretne zeznanie konkretnie wskazanego świadka, dowody ze wskazaniem ich miejsca w aktach), wyjaśnić dlaczego określone dowody organ uznał za przekonujące, i którym dowodom odmówił wiary oraz wskazać przyczyny takiej oceny. Przy czym powoływanie się na dowody zgromadzone w postępowaniu wyjaśniającym takie jak notatka służbowa podinsp. T. O. z analizy teczki[...], notatka skarżącego z dnia 9 lipca 2017 r., brak dokumentacji na wykonanie polecenia w teczce [...] potwierdzonej notatką podinsp. D. O. z [...] z przyczyn opisanych wyżej jest niedopuszczalne. Nie bez znaczenia w sprawie jest jednoznaczne ustalenie stanowiska przełożonych skarżącego w sprawie konieczności rejestracji figurantów. W trakcie postępowania dyscyplinarnego nie zweryfikowano twierdzenia skarżącego, o tym, że kwestia ta była różnie interpretowana przez Naczelnika Wydział Kryminalnego P. S. i Zastępcę Naczelnika Wydziału Kryminalnego T. M. Twierdzenie organu, zawarte w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji , że "gdyby przyjąć, iż faktycznie doszło do zmiany poleceń w tym zakresie, asp. T. P. jako długoletni funkcjonariusz powinien wiedzieć, iż należy w taki przypadku dążyć do uzyskania stosownej formy pisemnej, adekwatnie do wydanego wcześniej pisemnego polecenia" nie stanowi przekonywującego argumentu zważywszy na możliwości funkcjonariuszy wyegzekwowania określonych zachowań od swoich przełożonych. Zaznaczenie przy tym wymaga, że nie chodziło o zmianę poleceń tylko o interpretację kogo i jak rejestrować w ramach czynności operacyjnych. W ocenie Sądu, aby możliwe było przypisanie skarżącemu zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego ponad wszelką wątpliwość musi być udowodnione, na czym miał polegać sposób wykonywania przez niego polecenia służbowego. Skarżący wyjaśniał iż z taką sprawą jak RTO 1/17 kryptonim W miał do czynienia po raz pierwszy dlatego oczekiwał pomocy w jej prowadzeniu. Wyjaśniał, że polecenia służbowe których niewykonanie ewentualnie niepełne wykonanie mu się zarzuca nie zostały z nim omówione a dodatkowo były różnie interpretowane przez przełożonych (Naczelnika i jego Zastępcę). Na uwagę zasługuje ta część zeznań Naczelnika Wydziału Kryminalnego P. S., który zeznał, że nie miał problemów w zakresie realizacji przez T. P. jego poleceń i uzgodnień w zakresie prowadzonej formy W i D. Skarżący twierdził, że z uwagi na charakter sprawy oczekiwał od przełożonych pomocy w jej prowadzeniu, której nie otrzymał. Nie jest w ocenie Sądu argumentem przemawiającym przeciwko twierdzeniom skarżącego fakt, że inni funkcjonariusze/świadkowie twierdzili, że mogli liczyć na pomoc przełożonych. Takie zeznania nie potwierdzają dopuszczenia się przez skarżącego przewinienia dyscyplinarnego niewykonania polecenia służbowego.

Należy mieć na uwadze, że zgodnie z art. 135g. u.o.p. 1. Przełożony dyscyplinarny i rzecznik dyscyplinarny są obowiązani badać oraz uwzględniać okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść obwinionego. 2. Obwinionego uważa się za niewinnego, dopóki wina jego nie zostanie udowodniona i stwierdzona prawomocnym orzeczeniem. Niedające się usunąć wątpliwości rozstrzyga się na korzyść obwinionego. Nie należy zapominać, że odpowiedzialność dyscyplinarna policjantów ma charakter represyjny, a jej konsekwencje mogą być bardzo daleko idące. Dlatego w postępowaniu tym rządzi fundamentalna konstytucyjna zasada domniemania niewinności (art. 135g ust. 1 i ust. 2 ustawy o Policji). Obwinionego uważa się zatem za niewinnego, dopóki wina jego nie zostanie udowodniona i stwierdzona prawomocnym orzeczeniem. Z zasady domniemania niewinności wypływają następujące wskazówki, co do sposobu prowadzenia postępowania dyscyplinarnego wobec funkcjonariusza Policji: Obwiniony nie musi niczego udowadniać. To na organie prowadzącym postępowanie spoczywa ciężar obalenia domniemania niewinności. Wszelkie niedające się usunąć wątpliwości rozstrzygać należy na korzyść skarżącego.

Organy Policji prowadząc postępowanie dyscyplinarne wobec funkcjonariusza mają więc obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. W szczególności są zobowiązane do dokonania wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku, na podstawie analizy całego materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w rozstrzygnięciu końcowym należycie uzasadnić.

Jak wynika bowiem z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2006 r. (sygn. akt II OSK 91/2006, opubl. LEX nr 303745) rolą wojewódzkiego sądu administracyjnego jest kontrola zaskarżonej decyzji i prawidłowość przeprowadzonego przez ten organ postępowania dowodowego, a nie samodzielne dokonanie przez sąd oceny dowodów, w miejsce skontrolowania oceny dowodów dokonanej przez organ administracyjny.

W wyroku z dnia 15 lutego 2006 r. (sygn. akt II FSK 659/05, opubl. ONSAiWSA z 2007 r. nr 2, poz. 35) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że przyjęcie w art. 133 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, że sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, oznacza, że sąd ten rozpatruje sprawę na podstawie stanu faktycznego i prawnego ustalonego w dniu wydania zaskarżonego aktu; sąd administracyjny nie rozstrzyga sprawy in merito, dokonuje wyłącznie kontroli zgodności z prawem jej rozstrzygnięcia przez organ administracji publicznej, a kontroli takiej można dokonać wyłącznie na podstawie stanu faktycznego ustalonego w czasie wydawania kontrolowanego aktu (por. również wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2005 r., sygn. akt FSK 2123/04, opubl. W ONSAiWSA z 2006 r. nr 1, poz. 9 i poruszoną tam kwestię nałożonego na sąd administracyjny I instancji obowiązku pozytywnego bądź negatywnego przyjęcia przez sąd stanu faktycznego ustalonego w postępowaniu administracyjnym przez organ administracji publicznej). Również Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie uważa, że wojewódzki sąd administracyjny kontroluje zaskarżony akt wyłącznie pod względem zgodności z prawem, nie zastępując organów administracyjnych w dokonywaniu ustaleń faktycznych będących podstawą rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, które to ustalenia organy dokonują w oparciu o przeprowadzone przez nie, zgodne z regułami przepisów proceduralnych, postępowanie dowodowe. Zadaniem sądu administracyjnego jest m.in. ocena, czy organ w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, bowiem tylko właściwie ustalony stan faktyczny umożliwia prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego. Dlatego rozpoznając niniejszą sprawę, sąd mógł wyłącznie ocenić, czy organ prawidłowo zebrał i ocenił materiał dowodowy, a także czy prawidłowo ustalił na jego podstawie stan faktyczny sprawy.

Fakt przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego o którym mowa w art. 134i ust. 4 u.o.p. przez funkcjonariusza niebędącego rzecznikiem dyscyplinarnym jest istotnym naruszeniem procedury o której mowa w art. 135 a ust. 1 i 3 co w konsekwencji powoduje, że wykorzystanie tego materiału dowodowego w postępowaniu dyscyplinarnym świadczy o niewłaściwie ustalonym stanie faktycznym. Błędy w sformułowaniu zarzutów, które podniesiono wyżej, lakoniczność i ogólnikowość uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia co wykazano wyżej oraz bezpodstawne powoływanie się na dowody zgromadzone w postepowaniu wyjaśniającym, nie pozwalają sądowi na dokonanie jednoznacznej oceny czynności podjętych przez organ i toku myślowego kierującego jego rozważaniami. Wszystko to nakazuje uchylić rozstrzygnięcia dyscyplinarne celem ponownego ich wydania już z prawidłowym ustaleniem stanu faktycznego na podstawie prawidłowo zgromadzonego materiału dowodowego i z uzasadnieniem obejmującym pozbawioną wadliwości ocenę materiału dowodowego i wskazanie ustalonego na tej podstawie stanu faktycznego, do którego mogą być zastosowane przepisy prawa materialnego. W tymże uzasadnieniu faktycznym organ poda m.in. ustalony w postępowaniu stan faktyczny przyjęty za podstawę rozstrzygnięcia, przedstawi analizę poszczególnych dowodów oraz wynik logicznego rozumowania, tj. wyczerpująco wskaże dowody, na podstawie których jakie ustalenia zostały poczynione, wyjaśni, dlaczego określone dowody organ uznał za przekonujące, i którym dowodom odmówił wiary oraz wskaże przyczyny takiej oceny. Wypełniając powyższe wytyczne, organ powinien mieć na uwadze treść prawidłowo postawionego obwinionemu zarzutu.

Skoro tak się nie stało, zaś organy obu instancji wydały orzeczenia na podstawie nieprawidłowo zgromadzonego materiału dowodowego oznacza to, że owe orzeczenia podlegają uchyleniu jako wydane z naruszeniem przepisów art. 135a ust. 1 i ust. 3, art. 135g ust. 1 i 2 i art. 135i ust. 1, art. 135j ust. 1 ust. 2 pkt 4 i 6 u.o.p. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Znaczenie wykazanych nieprawidłowości powoduje, że nie jest wystarczające uchylenie orzeczenia organu odwoławczego, ponieważ orzeka on na podstawie stanu faktycznego ustalonego w postępowaniu dyscyplinarnym (art. 135 l ust. 1 ustawy) i nie ma w zasadzie możliwości samodzielnego uzupełniania postępowania dowodowego. Poza tym skarżący ma prawo oczekiwać, aby sprawa została rozpatrzona przez dwie instancje. Konieczne było więc również wzruszenie orzeczenia pierwszoinstancyjnego.

Uznając, że zaskarżone orzeczenie oraz poprzedzające je orzeczenie dyscyplinarne organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania w zakresie wyżej opisanym , które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd działając na podstawie art.145 § 1 pkt.1 c p.p.s.a orzekł jak w sentencji

d.j.