Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 1432/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-12-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Opłata skarbowa
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy: article: art. 141 § 4, art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Grzelak, Sędziowie NSA: Bogusław Dauter (sprawozdawca), Grzegorz Borkowski, Protokolant Paweł Koluch, po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2007 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej I. sp. z o.o. w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 kwietnia 2006 r. sygn. akt I SA/Po 39/05 w sprawie ze skargi I. sp. z o.o. w P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 29 października 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznych decyzji po wznowieniu postępowania w sprawie opłaty skarbowej 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od I. sp. z o.o. w P. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w P. kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

1. Wyrokiem z 12 kwietnia 2006 r., I SA/Po 39/05, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę I. sp. z o.o. w P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z 29 października 2004 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z 26 lipca 2004 r., nr [...], w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznych decyzji po wznowieniu postępowania w sprawie określenia zaległości w opłacie skarbowej.

2. Rozstrzygnięcie to zapadło w następującym, przyjętym przez sąd pierwszej instancji, stanie faktycznym: Urząd Skarbowy P. decyzjami z 10 stycznia 2001 r. nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], wydanymi na podstawie art. 207 § 1 i art. 23 § 4 w zw. z art. 53 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (dalej: o.p.). art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1989r. o opłacie skarbowej (Dz. U. nr 4, poz. 23 ze zm., dalej: u.o.s.) oraz § 68 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 9 grudnia 1994 r. w sprawie opłaty skarbowej (Dz. U. z 1994r. Nr 136, poz. 705 ze zm., dalej: rozporządzenie), określił zaległość w opłacie skarbowej w kwocie łącznej 353.721,90 zł oraz z odsetki za zwłokę w wysokości łącznej 66.455,60 zł od umów pożyczek pieniędzy zawartych w 2000 r. pomiędzy I. sp. z o.o. w P. (pożyczkobiorca) a I.L.I. w B. - Francja (pożyczkodawca). Spółki te zawarły osiem umów pożyczek, których przedmiotem były pieniądze w kwocie łącznej 29.382.000,00 FRF tj. 17.686.097,80 zł. Ponieważ opłata skarbowa nie została uiszczona w ustawowym terminie określonym w art. 7 ust. 2 u.o.s., organ podatkowy - stosownie do treści § 8 rozporządzenia Ministra -Finansów z dnia 23.12.1999r. w sprawie sposobu pobierania, uiszczania i zwrotu opłaty skarbowej, sposobu prowadzenia rejestrów tej opłaty oraz przypadków w których zapłata opłaty skarbowej następuje znakami tej opłaty lub przez nabycie urzędowego blankietu wekslowego (Dz.U. Nr 109, poz. 1247, dalej: rozporządzenie w sprawie sposobu pobierania) - określił decyzjami wysokość zaległej opłaty skarbowej w kwocie łącznej 353.721,90 zł oraz odsetki za zwłokę w wysokości łącznej 66.455,60 zł. Decyzje te stały się ostateczne 24 stycznia 2001 r.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. decyzją z 26 lipca 2004r. odmówił uchylenia ostatecznych decyzji stwierdzając, że okoliczność, iż w datach zawarcia umów pożyczek pieniądze znajdowały się za granicą - sugerowana przez spółkę, jako nowa okoliczność i dowód w sprawie - była znana organowi podatkowemu w dniu wydania decyzji ostatecznych, a załączonych przelewów nie uznał za nowy dowód w sprawie.

Dyrektor Izby Skarbowej w P. po rozpoznaniu odwołania utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji podnosząc, że bezspornym jest, iż wszystkie umowy zawarte zostały we Francji w siedzibie pożyczkodawcy, a pożyczkodawcą była firma francuska. Oczywistym było dla organu podatkowego, iż w datach zawierania kolejnych umów pożyczek pieniądze znajdowały się na koncie pożyczkodawcy we Francji. Przedłożone przez spółkę w postępowaniu dotyczącym wznowienia postępowania przelewy pieniędzy z konta pożyczkodawcy nie są dowodem, który prowadzić może do ustalenia nowych okoliczności bądź do zmiany oceny stanu faktycznego sprawy.

3. W skardze do sądu spółka zarzuciła naruszenie art. 121 § 1, art. 122, art. 210 § 1 pkt 6 o.p.

4. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie sąd pierwszej instancji wskazał, że dowody w postaci przelewów pożyczek nie ujawniały okoliczności, które nie były znane organowi podatkowemu pierwszej instancji w dniu wydania decyzji ostatecznych. Okoliczność, iż w datach zawarcia umów pożyczek, pieniądze znajdowały się za granicą, była znana organowi podatkowemu w dniu wydania decyzji ostatecznych. Bezspornym było, że wszystkie umowy zawarte zostały we Francji w siedzibie pożyczkodawcy w B., przedmiotem tych umów były franki francuskie, pożyczkodawcą była spółka francuska, że opłatę skarbową od umów ponosi spółka polska, że pieniądze zostały przekazane z Francji do Polski, że skarżąca obliczyła i uiściła opłatę skarbową. Faktem oczywistym, było tak dla stron umów pożyczek, jaki i dla organów podatkowych, że w datach zawierania poszczególnych umów, przedmiot pożyczek (franki francuskie), znajdowały się na koncie pożyczkodawcy we Francji. Zachodziła podstawa do uznania tej okoliczności za notoryczną (nie notoryjną) skoro to fakt tak dalece niesporny, że ani strony, ani obecnie sąd, nie mogą skutecznie poddać go wątpliwości. Potwierdzają to przedłożone przez skarżącą przelewy pieniędzy z konta francuskiego pożyczkodawcy. Jak wskazał sąd w wznowionym postępowaniu organ odwoławczy badał, czy zachodzi wskazana przez spółkę podstawa wznowienia. Skoro w wyniku tego badania organ podatkowy nie stwierdził istnienia żadnej z przesłanek określonych w art. 240 § 1 o.p., to zgodnie z art. 245 § 1 pkt 2 o.p. słusznie odmówił uchylenia decyzji dotychczasowych. W konsekwencji stwierdzenia braku podstaw do wznowienia postępowania, nie był uprawniony do merytorycznego rozpatrywania sprawy. W przeciwnym razie, postępowanie o wznowienie postępowania, przerodziłoby się w kolejną, zwykłą instancję postępowania administracyjnego, a istnienia takowej ordynacja podatkowa nie przewiduje. Ubocznie sąd wskazał, że nieuzasadnione było przekonanie spółki, iż dokonała wpłaty opłaty skarbowej wskutek błędnej decyzji organu podatkowego. Spółka uiściła opłaty skarbowe od wszystkich umów pożyczek. Wykonała obowiązek, który przyjęła na siebie w umowie pożyczek. Uzasadnienia decyzji ostatecznych - chociaż lakoniczne - nie uchybiają wymogom art. 210 § 4 o.p. bowiem nie są pozbawione wszelkich istotnych elementów. Lakoniczność uzasadnienia, nie może być zawsze utożsamiana z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem uzasadnienie orzeczenia jest tylko pewną materializacją uprzednio przeprowadzonego procesu myślowego, którego odzwierciedleniem jest samo rozstrzygnięcie decyzji. Wbrew zarzutom skargi zdaniem sądu brak było podstaw do przyjęcia, iż wydanie decyzji odmawiającej uchylenia decyzji ostatecznych nastąpiło z naruszeniem art. 121 § 1, art. 122. Natomiast art. 210 § 1 pkt 6 o.p. nie został naruszony w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Organy podatkowe wyjaśniły stan faktyczny sprawy, zapewniły spółce czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwiły wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

5. W skardze kasacyjnej zaskarżono powyższe orzeczenie w całości zarzucając mu naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przepisów prawa, w tym w szczególności art. 1 ust. 3 ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. Nr 4, poz. 23 ze zm.), przez przyjęcie, iż umowy pożyczek zwarte przez skarżącą podlegają opłacie skarbowej, albowiem prawa majątkowe wynikające z tych umów są wykonywane w Polsce, a nieistotnym jest w przedmiotowej sprawie miejsce znajdowania się - w momencie zawierania umów - przedmiotu umów pożyczek. Zarzucono także naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), poprzez brak wskazania podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz błędne uzasadnienie rozstrzygnięcia w odniesieniu do zarzutu strony skarżącej, iż przedmiotowe decyzje zostały wydane z naruszeniem art. 121, art. 122, art. 210 § 1 pkt 6 oraz art. 240 ust. 1 pkt 5 o.p., i przyjęcie, że:

- przedmiotowe decyzje zostały wydane wskutek przeprowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 121 § 1 o.p.),

- przedmiotowe decyzje zostały poprzedzone wypełnieniem obowiązku podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy (art. 122 o.p.),

- przedmiotowe decyzje zostały wydane bez naruszenia obowiązku uzasadnienia faktycznego decyzji, które powinno zawierać w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności (art. 210 § 1 pkt 6 o.p.),

-nie zachodzą przesłanki wynikające z art. 240 § 1 pkt 5 o.p. do wznowienia postępowania podatkowego, tj. nie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję oraz jednoczesne uznanie, iż dowody i okoliczności wskazane przez skarżącą nie są istotne w sprawie.

Zarzucono także naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak wskazania podstawy prawnej rozstrzygnięcia w odniesieniu do powstania obowiązku podatkowego w opłacie skarbowej i stwierdzenia, że obowiązek zapłaty opłaty skarbowej skarżąca wykonała z powodu przyjęcia go na siebie w zawartych umowach pożyczek.

W związku z tak postawionymi zarzutami wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Z treści tej skargi wynika, że jej autor w sposób niedopuszczalny stara się sprowadzić swoją argumentację na rozważania natury materialno- prawnej w sytuacji, gdy przedmiotem postępowania sądowego jest wznowienie postępowania podatkowego. Z tych przyczyn poza rozważeniami pozostanie zarzut naruszenia art. 1 ust. 3 u.o.s., jako nie mający związku z rozpoznawaną sprawą.

Nie znajdują uzasadnienia także pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej. Pierwszy z nich sprowadza się do naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a, poprzez brak wskazania podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz błędne uzasadnienie rozstrzygnięcia w odniesieniu do zarzutów skargi naruszenia określonych przepisów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że uzasadnienie orzeczenia sądu pierwszej instancji zawiera podstawę prawną rozstrzygnięcia, którą jest art. 151p.p.s.a.. W sposób prawidłowy sąd pierwszej instancji odnosi się do zarzutów skargi, że brak było podstaw do przyjęcia, iż przedmiotowe decyzje organów podatkowych zostały wydane z naruszeniem art. 121 § 1 i art. 122o.p.. Sąd zasadnie stwierdza także, że nie został naruszony, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, art. 210 § 1 pkt 6 o.p.. Ostateczna decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w P. prawidłowo skupia się na istocie postępowania jakim jest wznowienie postępowania, a konkretnie na przesłance określonej w art. 240 § 1 pkt 5 o.p.

.Mimo lakoniczności decyzji wymiarowych bezsporne zarówno dla organów podatkowych, jak i dla sądu pierwszej instancji było, że przedmiotowe umowy pożyczek zawarte zostały we Francji w siedzibie pożyczkodawcy, a więc za granicą, przedmiotem umowy były franki francuskie, zaś pożyczkodawcą była firma francuska. Te okoliczności nie były kwestionowane ani na etapie postępowania wymiarowego, ani postępowania o wznowienie postępowania. W sposób bezsporny wynikały z samej treści umów pożyczek, bez potrzeby gromadzenia nowych dowodów ten fakt potwierdzających. Dlatego Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł podzielić zarzutu skargi kasacyjnej, że przedmiotowe decyzje organów podatkowych wydane zostały z naruszeniem obowiązku uzasadnienia faktycznego decyzji. Należy w tym miejscu podkreślić, że istotą przesłanki określonej w art. 240 § 1 pkt 5 o.p. jest ujawnienie nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, które dałyby podstawę do przyjęcia innych ustaleń niż przyjęte w postępowaniu, które podlega wznowieniu. Skoro bezsporne jest, że stan faktyczny nie może ulec zmianie to zasadnie odmówiono uchylenia decyzji wymiarowych. Przyjęcie odmiennego zapatrywania doprowadziłoby do naruszenia naczelnej zasady postępowania podatkowego zasady trwałości decyzji ostatecznych.

Z przyczyn podanych na wstępie za niezasadny Naczelny Sąd Administracyjny uznaje zarzut braku wskazania podstawy prawnej rozstrzygnięcia w odniesieniu do powstania obowiązku podatkowego w opłacie skarbowej. Podnieść tylko należy, że sąd pierwszej instancji w sposób zbędny podjął rozważania co do materii, zarezerwowanej wyłącznie dla postępowania wymiarowego.

Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd orzekł na podstawie art. 209 w zw. z art. 204 pkt 1 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) i pkt 2 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu ( Dz. U. Nr 163, poz. 1349 z póz. zm. ).