Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2555/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-03-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 138 par. 1 pkt 1;
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 13 ust. 1 pkt 2, art. 13g ust. 1, art. 13g ust. 1a, art. 13g ust. 1b pkt 2, art. 40c, art. 41 ust. 4, 5 i 6;
journal: Dz.U. 2013 poz 260
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
article: art. 64 ust. 1 oraz lp. 6 pkt 9 lit. d i e, lp. 9 pkt 15 lit. b załącznika nr 2 do ustawy;
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: art. 5 w zw. z art. 8.
journal: Dz.U. 2011 nr 222 poz 1321
law: Ustawa z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant st. ref. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 marca 2014 r. sprawy ze skargi H. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] czerwca 2013 r., Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej GITD, organ), po rozpatrzeniu odwołania H. Sp. z o.o.

z siedzibą w W. (dalej skarżąca), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postepowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; dalej k.p.a.) art. 13 ust. 1 pkt 2, art. 13g ust. 1, ust. 1a i ust. 1b pkt 2, art. 40 c, art. 41 ust. 4, 5 i 6 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 260; dalej u.d.p.) oraz lp. 6 pkt 9 lit. d) i e), lp. 9 pkt 15 lit. b) załącznika nr 2 do ww. ustawy, art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.; dalej u.r.d.), art. 5 w zw. z art. 8 ustawy z 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r. Nr 222, poz. 1321), utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej organ I instancji) z [...] marca 2013 r. nakładającą na skarżącą karę pieniężną w wysokości 8 100 złotych za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło przekroczenie dopuszczalnego nacisku osi na drodze, na której jest dopuszczalny ruch pojazdów o naciskach osi do 8,0 t, dla podwójnej osi napędowej pojazdów silnikowych, przy odległości pomiędzy osiami składowymi nie mniejszej niż 1,3 m i mniejszej niż 1,8 m oraz przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej czteroosiowego pojazdu samochodowego z dwoma osiami kierowanymi, jeżeli oś napędowa jest wyposażona w opony bliźniacze i zawieszenie pneumatyczne lub równoważne albo jeżeli każda z osi napędowych jest wyposażona w opony bliźniacze

a maksymalny nacisk każdej z tych osi nie przekracza 9,5 t.

W dniu [...] września 2012 r. na drodze powiatowej nr [...], w miejscowości W., zatrzymano do kontroli pojazd marki [...] o nr rej. [...]. Pojazdem kierował Pan P. Z., który wykonywał przewóz drogowy piasku w imieniu przedsiębiorcy L. Sp. z o.o. z siedziba w G. W wyniku przeprowadzonego ważenia oraz pomiarów zatrzymanego do kontroli pojazdu stwierdzono następujące naruszenia dopuszczalnych norm:

- nacisk 21,07 t. na podwójną oś napędową - przekroczenie o 6,42 t.

- masa całkowita pojazdu 32,48 t. - przekroczenie o 3 t.

- przewoźnik nie miał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

Miejsce ważenia legitymowało się protokołem z pomiaru równości terenu na stanowisku kontroli pojazdów z [...] maja 2012 r. Pojazd został zważony przy pomocy wagi samochodowej do ważenia pojazdów w ruchu typu [...] o nr fabrycznym [...]. Waga ta legitymowała się w dniu kontroli ważnym świadectwem legalizacji ponownej wydanymi przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w T. z datą ważności do 31 marca 2013 r.

Kierowca został poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz

o przysługujących mu uprawnieniach. Pojazd zważono jednokrotnie, kierowca nie wnosił o ponowne ważenie a protokół kontroli podpisał bez uwag. Przesłuchany

w charakterze świadka kierowca zeznał m.in., iż załadowcą towaru była firma "B. Sp. j. z siedzibą D. oraz, że nie wiedział o przekroczeniu DMC pojazdu ponieważ wagowy w momencie gdy stał na wadze powiedział, że wszystko jest w porządku tzn., że waga jest w normie i może jechać. Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...].

1 października 2012 r. organ I instancji wszczął wobec załadowcy, wskazanego przez kierującego pojazdem, postępowanie administracyjne względem stwierdzonych w wyniku kontroli naruszeń.

Pismem z 2 października 2012 r. "B. Sp. j. z siedzibą D. poinformowała organ, iż wbrew zapisowi protokołu kontroli nie była załadowcą ładunku wskazanego w zawiadomieniu. Wskazując na umowę sprzedaży (w aktach sprawy) zawartą ze skarżąca spółką podkreśliła, iż zobowiązana był jedynie do sprzedaży na rzecz skarżącej spółki kruszywa. Wydobycie, jak i załadunek oraz transport kruszywa dokonywany był przez kupującego.

W dniu [...] października 2012 r., wpłynęło do organu pismo skarżącej, stanowiące odpowiedź na wezwanie z [...] września 2012 r., w którym poinformowała organ I instancji, iż to ona była załadowcą kontrolowanego [...] września 2012 r. pojazdu. Wobec powyższego, [...] października 2012 r. organ I instancji wszczął względem załadowcy postępowanie administracyjne, jednocześnie pouczył skarżącą o możliwości składania dodatkowych wniosków i wyjaśnień oraz wezwał do przedstawienia wymaganych dokumentów.

Pismem z [...] października 2012 r. skarżąca wyjaśnia, iż przy organizowaniu przewozu dochowała należytej staranności, nie miała wpływu ani też nie godziła się na powstanie naruszeń lub warunków przewozu. Ponadto, 16 stycznia 2013 r. skarżąca zgłosiła wnioski dowodowe o dopuszczenie następujących dowodów:

- oświadczenia wagowego P. C., który oświadcza, że w przypadku przekroczenia DCM pojazdu kierowca proszony jest przez radio CB o zrzucenie nadmiaru ładunku;

- umowy zawartej z przewoźnikami na okoliczność zobowiązania się do przestrzegania przepisów prawa;

- umowy zawartej pomiędzy Powiatem B., a skarżącą, z której wynika zgoda zarządcy drogi na poruszanie się pojazdu o masie nieprzekraczającej 40 ton.

Ponadto strona wnosiła o przesłuchanie kierownika ds. logistyki i transportu, który według strony zobowiązał przewoźników i kierowców do przestrzegania obowiązujących przepisów prawa oraz przesłuchanie Starosty B., w związku z zawartą umową pomiędzy Powiatem B., a skarżącą.

Decyzją z [...] marca 2013 r. organ I instancji nałożył na skarżącą karę pieniężną

w wysokości 8 100 złotych za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Odnosząc się do wniosków dowodowych strony dotyczących przesłuchania wskazanych przez nią osób, organ I stopnia stoi na stanowisku, że dowody w postaci przesłuchań ww. świadków nie wniosą nic istotnego do sprawy i nie wpłyną na jej rozstrzygnięcie. Dowody, które zostały zebrane w trakcie trwającego postępowania wyjaśniającego są wystarczającymi, aby jednoznacznie wskazać załadowcę i jego wpływ na powstałe naruszenia. Ponadto odnosząc się do wniosku o dopuszczenie dowodu z treści oświadczenia wagowego, organ stwierdził, iż z zeznań kierowcy wynika, że operator wagi (wagowy) nie zwracał mu uwagi aby część towaru została zrzucona, tak aby pojazd był normatywny, a wręcz przeciwnie kierowca otrzymał ustne zapewnienie od wagowego "że waga jest w normie i można jechać". W ocenie organu

I instancji zeznania świadka zebrane podczas kontroli stanowią dowód o wyższym znaczeniu ponieważ został on zebrany "na gorąco".

Odnosząc się do podnoszonej przez skarżącą kwestii dochowania należytej staranności i nie godzenia się na powstanie naruszeń, organ I instancji podkreślił, iż to w interesie strony jest poznanie stosownych regulacji z zakresu szeroko pojętego prawa transportowego i o ruchu drogowym oraz zapewnienie takiej organizacji załadunku, by do naruszeń tych norm nie dochodziło. Załadowca winien tak skonstruować relacje prawne ze swymi kontrahentami i odbierającymi ładunki przewoźnikami, by normy były przestrzegane. Przedstawione przez skarżącą dowody w postaci umów określające zasady postępowania podczas załadunku, w ocenie organu, pozostają jedynie zapisanymi postulatami, w żaden sposób nie mającymi odzwierciedlenia

w rzeczywistości. Wobec powyższego, w ocenie organu I instancji, w sprawie brak było podstaw do umorzenia postępowania administracyjnego.

W odwołaniu od powyższej decyzji, reprezentujący skarżącą pełnomocnik wniósł

o jej uchylenie w całości oraz umorzenie postępowania, względnie o uchylenie decyzji

i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie art. 7, art. 11, art. 77 § 1, 107 § 3 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie istoty sprawy w sposób wszechstronny i wyczerpujący oraz brak należytego uzasadnienia decyzji; art. 75 § 1, art. 78 § 1, art. 80 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodów, o których przeprowadzenie wnosiła strona oraz przeprowadzenie dowolnej oceny dowodów; art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niezakreślenie stronie terminu do wypowiedzenia się co do całości materiału dowodowego oraz naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie art. 13g ust. 1b pkt 2 u.d.p. w zw. z lp. 6 pkt. 9 lit. d i e oraz lp. 9 pkt 15 lit. b załącznika nr 2 do ww. ustawy, art. 41 ust. 6 u.d.p., art. 64 ust. 1 u.r.d. Zarzucił ponadto, błąd

w ustaleniach faktycznych będących podstawą wydania zaskarżonej decyzji polegający na dowolnym przyjęciu, że skarżąca miała bezpośredni wpływ na powstanie naruszenia, a ponadto dowolne przyjęcie, że na skarżącej ciążył obowiązek znajomości przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia. Pełnomocnik strony podniósł także, że odpowiedzialność podmiotów wymienionych w art. 13g ust. 1b pkt 2 u.d.p. ma charakter wyjątkowy. Jego zdaniem w przedmiotowym stanie faktycznym skarżąca nie miała wpływu na powstanie stwierdzonych naruszeń. Na poparcie powyższego przywołał umowę z przewoźnikiem i zezwolenie Zarządu Dróg Powiatowych w B. W ocenie pełnomocnika nielogiczne i sprzeczne z zasadami kodeksu postepowania administracyjnego było nieprzeprowadzenie przez organ I instancji środków dowodowych zgłaszanych przez stronę w sytuacji gdy zmierzały one do wykazania braku jej wpływu na powstanie naruszeń.

Decyzją z [...] czerwca 2013 r. GITD utrzymał w mocy decyzję z [...] marca 2013 r. W uzasadnieniu decyzji przytoczył treść przepisów stanowiących podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia i wyliczył jak w konkretnym przypadku przedstawiała się wysokość kary za przekroczenie nacisków na osie i dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu.

Wyjaśnił, iż zgodnie z art. 13g ust. 1b pkt 2 u.d.p., karę pieniężną za przejazd pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu nakłada się na nadawcę, załadowcę lub spedytora ładunku, jeżeli okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego. W ocenie organu odwoławczego, materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że spółka miała wpływ lub godziła się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Maksymalna dopuszczalna przez przepisy masa całkowita czteroosiowego pojazdu samochodowego z dwoma osiami kierowanymi może wynosić 32,0 t. Kontrola wykazała przekroczenie masy całkowitej pojazdu (32,48 t po odjęciu błędów pomiarów w wysokości 2%

i zaokrąglenia do 0,1 t w górę dla każdej osi), co ma bezpośrednie przełożenie na przekroczenie nacisków poszczególnych osi. GITD podkreślił, iż ze znajdującego się

w aktach sprawy pisma B. Sp. j. oraz z załączonego do niego zlecenia Nr [...] wynika w sposób jednoznaczny, iż załadowcą w przedmiotowym stanie faktycznym była skarżąca. Ponadto przesłuchany w trakcie kontroli kierowca zeznał, iż nie został poinformowany o przekroczeniu normatywności pojazdu, a po zważeniu pojazdu otrzymał komunikat "proszę jechać". Powyższe w ocenie organu wskazuje na godzenie się załadowcy na powstanie naruszenia, tym bardziej, że pojazd przed wyjazdem na drogi publiczne został zważony i załadowca znał jego masę. Nie podjął natomiast żadnych czynności zmierzających do doprowadzenia pojazdu do stanu normatywności. W ocenie organu, o braku staranności w dokonywaniu załadunku świadczy fakt, iż załadowca nie wystawił dokumentu WZ na konkretny transport, a jedynie pod koniec dnia wydawał jeden zbiorczy dokument.

Odnosząc się do argumentów podniesionych w odwołaniu organ uznał je za bezzasadne. Podkreślił, że skarżąca jako podmiot profesjonalnie zajmujący się załadunkiem, w celu nie dopuszczenia do powstania naruszeń przepisów ustawy

o drogach publicznych powinna znać przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury

z 31 grudnia 2002 r. Nadmienił również, iż załadowca nie może przerzucić odpowiedzialności za załadunek na inny podmiot na podstawie umowy cywilnej, dlatego też bez znaczenia dla odpowiedzialności załadowcy jest treść umowy łączącej go

z przewoźnikiem.

Organ odwoławczy podzielił ponadto stanowisko organu I instancji, który uznał, iż zgłaszane przez stronę wnioski dowodowe nie wniosłyby nic istotnego do sprawy i nie wpłynęłyby na jej rozstrzygnięcie. Dowody które zostały zebrane w trakcie postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez organ I instancji są wystarczające do stwierdzenia, iż załadowcą kontrolowanego pojazdu była skarżąca i miała ona wpływ na stwierdzone naruszenia.

W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, wstrzymanie ich wykonania oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Rozstrzygnięciom zarzuciła naruszenie art. 78 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie w sposób wszechstronny i wyczerpujący stanu faktycznego sprawy, niezebranie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, dokonanie dowolnej oceny dowodów bez wyraźnego wskazania przyczyn nieuwzględnienia wniosku o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów na okoliczność wykazania braku godzenia się i wpływu na naruszenie wskazywanych przez organ przepisów obowiązującego prawa, a w szczególności: art. 75 § 1 k.p.a. poprzez niedopuszczenie środków dowodowych oferowanych w sprawie przez skarżącą i uznanie ich za "nie wnoszące nic istotnego do sprawy",

w szczególności zeznań świadka wagowego; błąd w ustaleniach faktycznych polegający na dowolnym przyjęciu, że skarżąca miała bezpośredni wpływ na naruszenie przepisów tj. przekroczenie DMC pojazdu i poruszanie się po drogach na których dopuszczalny jest nacisk osi do 8t; art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej oceny dowodów, pomimo, że zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że skarżąca nie miała wpływu i nie godziła się na naruszenie powoływanych

w uzasadnieniu przepisów prawa, w szczególności z treści "upoważnień" zarządcy drogi który zezwolił przewoźnikom (kierowcom) na ruch w sposób odmienny od wskazań skarżącej w zawartej umowie z przewoźnikiem; art. 10 § 1 k.p.a. poprzez brak zakreślenia stronie terminu do wypowiedzenia się co do całości zebranego w sprawie materiału dowodowego; art. 11 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia zasadności przesłanek prawnych którymi kierował się organ administracji przy załatwianiu sprawy skarżącej

i błędne przyjęcie przez organ I i II instancji "(...) że, ustawodawca zawarł sztywno kwestię sankcji karnej za naruszenie przepisów ustawy nie pozostawiając organowi kontrolnemu w tej materii swobody w podejmowaniu decyzji" podczas gdy odpowiedzialność taka nie została uprzednio ustalona w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości; art. 78 § 1 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodów mających istotne znaczenie dla sprawy z uwzględnieniem słusznego interesu skarżącej; art. 79 k.p.a. poprzez oparcie ustaleń faktycznych na dowodzie z przesłuchania kierowcy przewoźnika pomimo braku zawiadomienia i udziału w tych czynnościach strony; błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie art. 13g ust. 1b pkt 2 u.d.p., polegające na bezpodstawnym przyjęciu, iż ma on zastosowanie w sytuacji,

w jakiej znalazła się skarżąca, a w szczególności na dowolnym przyjęciu, że miała wpływ na powstanie naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego, mimo iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy tego nie potwierdza; art. 40c u.d.p.w zw.

z Ip. 6 pkt 9 lit. d załącznika nr 2 do ww. ustawy, Ip. 6 pkt 9 lit. e załącznika nr 2 do ww. ustawy, Ip. 9 pkt 15 lit. b załącznika nr 2 do ww. ustawy oraz art. 41.ust. 6 u.d.p., art. 64 ust. 1 u.r.d. za przekroczenie dopuszczalnych nacisków na drogach wskazanych

w powołanych w decyzji przepisach polegające na bezpodstawnym przyjęciu, iż ma on zastosowanie w sytuacji, w jakiej znalazła się skarżąca, a w szczególności bezpodstawnym przyjęciu, że miała wpływ na powstanie naruszenia obowiązków

i warunków przewozu drogowego, mimo iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy tego nie potwierdza i nie wykazano tego w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości; niezastosowanie przepisu art. 71 ustawy o transporcie drogowym w zw.

z art. 7, 77 § 1 i 107 k.p.a. do oceny stanu faktycznego okoliczności sprawy,

a w konsekwencji brak wszechstronnego i dogłębnego wyjaśnienia okoliczności sprawy.

W obszernym uzasadnieniu skargi skarżąca rozwinęła podniesione zarzuty wskazując m.in., że jej odpowiedzialność, w stanie faktycznym niniejszej sprawy, uzależniona jest od okoliczności "wpływu" lub "godzenia się" na powstanie powołanych w decyzjach naruszeń. W ocenie skarżącej, poczynione przez organ ustalenia

w powyższym zakresie, nie zostały poprzedzone wyczerpującym zebraniem materiału dowodowego ani też jego dostateczną oceną.

Odnosząc się do stwierdzonego przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, skarżąca podniosła, iż w prowadzonym postępowaniu nie zbadano kwestii organizacji załadunku i zobowiązania się kierowców (przewoźników) do przestrzegania obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa. Podkreśliła, że przewoźnicy zobowiązani byli do dostarczenia pojazdów adekwatnych do wielkości przewożonych materiałów oraz do rozładowania materiału w sytuacji przekroczenia DCM pojazdu, co zgłaszane było przez wagowego w trakcie załadunku.

Wskazała także, że wnosiła o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania m.in. wagowego na okoliczność sposobu i organizacji transportu, czego organ nie uczynił uniemożliwiając tym samym wykazanie okoliczności, które miały zostać zbadane

i zaliczone w poczet materiału dowodowego, co więcej zarówno organ I jak i II instancji nie zebrał materiału dowodowego w sposób wyczerpujący i wszechstronny celem dokonania ustaleń zgodnych z stanem faktycznym.

Skarżąca wywodziła, że przyjęte przez organ założenia, iż wiarygodny materiał dowodowy w tak uproszczonym postępowaniu można zgromadzić jedynie "na gorąco"

w trakcie wykonywanych czynności kontrolnych oraz, że jedynie w ten sposób można ustalić wiarygodny stan faktyczny, nie znajdują żadnego uzasadnienia

w obowiązujących przepisach prawa.

W ocenie skarżącej ustalenia faktyczne dokonane przez organy I i II instancji zostały dokonane z naruszeniem zasady oficjalności i art. 75 k.p.a. i miały istotny wpływ na wynik sprawy. Co więcej, brak zebrania i weryfikacji środków dowodowych skarżącej przez organy I i II instancji nie pozwolił na przeprowadzenie postępowania dowodowego i zebranie całego materiału dowodowego. Organy I i II instancji nie uwzględniły

w dostateczny sposób tego, że odpowiedzialność załadowcy, jeżeli za taką uznać skarżącą, uzależniona jest od okoliczności "wpływu" lub "godzenia się" na powstanie naruszenia. Organy powinny uwzględnić sposób zorganizowania załadunku w danym dniu kontroli oraz dopuścić m.in. dowód z przesłuchania wagowego, celem wykazania okoliczności towarzyszących zaistnieniu ewentualnego przekroczenia dopuszczalnego DMC celem ustalenia, czy przekroczenie DMC nastąpiło jednoznacznie w sposób niebudzący przy realnym i rzeczywistym wpływie ze strony skarżącej lub też przy godzeniu się na takie naruszenie. Podkreśliła, że organy w ogóle nie zbadały, czy skarżąca miała jakikolwiek wpływ na decyzję i wybór przez kierowcę przewoźnika trasy przejazdu, a przez to kategorii drogi (w sensie dopuszczalnego obciążenia). Wszak

z poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych wynika, że poruszanie się pojazdów po drodze odbywało się za zgodą i aprobatą zarządcy drogi tj. Starostwa Powiatowego

w B.

Skarżąca wskazała, że podjęła wszelkie działania zmierzające i zorientowane na przestrzeganie obowiązujących przepisów prawa przez kierowców przewoźników. Co więcej, teren na którym dokonywano załadunku nie był w jej zarządzie ani w posiadaniu.

Zdaniem skarżącej w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy nie występuje automatyczne przełożenie pomiędzy faktem zaistnienia naruszenia (zbyt dużego obciążenia pojazdu), określonego w przepisach prawa, a maksymalną dopuszczalną masą całkowitą pojazdu lub dopuszczalnym naciskiem osi

a odpowiedzialnością załadowcy. Nie można się godzić z tezą organu I i II instancji, że skoro pracownik skarżącej załadował określony materiał na pojazd podstawiony

i dobrany przez przewoźnika, to tym samym skarżąca, gdyby uznać ją za załadowcę miała wpływ na wszelkie następstwa związane z jego przewozem. Stwierdzenie to jest sprzeczne z treścią umowy z przewoźnikiem, oświadczeniem wagowego oraz wyjaśnieniami dotyczącym faktycznej organizacji sposobu przewozu materiałów ujawnionymi w toku postępowania. Błędna, w ocenie skarżącej, jest teza, zgodnie

z którą jeżeli ktoś ładuje materiał w określonej ilości na pojazd, to tym samym automatycznie ma wpływ na wszelkie następstwa związane z jego przewozem. Co więcej, poruszanie się po drogach przez przewoźników pojazdami po wskazywanej przez organ I i II instancji drodze o określonej nośności 8t (przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na danej drodze) nie wynika w żaden sposób z decyzji skarżącej a Starostwa Powiatowego i udzielonych przewoźnikom zezwoleń i zgód,

a zatem bezpośredni wpływ w stanie faktycznym niniejszej sprawy miało Starostwo Powiatowe w B.

Skarżąca wyraziła wątpliwości dotyczące braku wszechstronnego zbadania legalności i zgodności decyzji z wymogami przepisu art. 71 ustawy

o transporcie drogowym. Wywodziła także, że brak jest wykazania w okolicznościach faktycznych sprawy, aby kontrola została przeprowadzona w sposób prawnie skuteczny i prawidłowy z uwzględnieniem obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa. Na poparcie swojej argumentacji skarżąca wskazała na konkretne orzeczenia sądów administracyjnych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja GITD, jak również utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa. W działaniu organów wydających decyzje Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia,

a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.

Definicja pojazdu nienormatywnego, zawarta w art. 4 pkt. 25 u.d.p. stanowi, iż pojazd nienormatywny to pojazd lub zespół pojazdów w rozumieniu art. 2 pkt 35a u.r.p., zgodnie z którym pojazd nienormatywny to pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy.

Zgodnie z art. 40 c ust. 1 ww. ustawy w przypadku stwierdzenia, że pojazd przekracza dopuszczalną masę całkowitą, naciski osi, wymiary lub przejazd pojazdu odbywa się bez zezwolenia wymaganego przepisami o ruchu drogowym, inspektor Inspekcji Transportu Drogowego oraz funkcjonariusz Policji mają prawo wymierzania

i pobierania kary pieniężnej ustalonej, zgodnie z art. 13 g ust.1, ust. 1b i 2 ustawy,

w załączniku nr 2. Załącznik ten odnosi kary pieniężne do trzech kategorii dróg, na których dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 8,0 t, do 10,0 t oraz do 11,5 t i przyporządkowuje wysokość kar w kategorii danej drogi dla danego rodzaju osi, jednoznacznie określając dopuszczalne wartości nacisku danych osi na danej drodze, niepowodujące nałożenia kary. Załącznik stanowi integralną część ustawy o drogach publicznych i wraz z nią jest źródłem powszechnie obowiązującego prawa, które użytkownicy dróg obowiązani są znać i stosować.

W myśl art. 61 u.r.d. ładunek nie może powodować przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej lub dopuszczalnej ładowności pojazdu (ust. 1). Ładunek na pojeździe umieszcza się w taki sposób, aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę (ust. 2 pkt, 1). Jeżeli masa, naciski osi lub wymiary pojazdu wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi, przejazd pojazdu jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia (art. 61 ust. 11).

Stosownie do art. 64 ust. 1 ww. ustawy, ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ, a w przypadku pojazdu nienormatywnego należącego do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej pod warunkiem uzyskania zezwolenia wojskowego na przejazd drogowy, wydawanego przez właściwy organ wojskowy.

Stosownie do art. 13g ust. 1b u.d.p., karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na:

1. podmiot wykonujący przejazd;

2. nadawcę, załadowcę lub spedytora ładunku, jeżeli okoliczności sprawy

i dowody jednoznacznie wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego.

Treść wskazanego przepisu dowodzi możliwości nałożenia kary pieniężnej na załadowcę, bowiem statuuje on odpowiedzialność wymienionych podmiotów, przy czym wobec nadawcy, załadowcy lub spedytora ładunku tylko wtedy, gdy okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego.

Odpowiedzialność ww. podmiotów, jest odpowiedzialnością dodatkową

w stosunku do obligatoryjnej odpowiedzialności przewoźnika wykonującego przewóz - jest to odpowiedzialność równoległa w stosunku do przewoźnika a warunkiem jej poniesienia jest spełnienie przesłanek wymienionych w art. 13g ust 1b pkt 2 u.d.p.

W myśl art. 41 u.d.p. po drogach publicznych dopuszcza się ruch pojazdów

o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t, z zastrzeżeniem ust. 2

i 3. Minister właściwy do spraw transportu ustala, w drodze rozporządzenia, wykaz:

1. dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się po-jazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t,

2. dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t - mając na uwadze potrzebę ochrony dróg oraz zapewnienia ruchu tranzytowego.

Drogi wojewódzkie inne niż drogi określone na podstawie ust. 2 pkt 1, drogi powiatowe oraz drogi gminne stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t.

W przypadku podwójnej osi napędowej pojazdów silnikowych, przy odległości pomiędzy osiami składowymi nie mniejszej niż 1,3 i mniejszej niż 1,8 m dopuszczalna jest maksymalna suma nacisków osi do 14,5 t włącznie w myśl zapisów lp. 6 pkt 9 załącznika nr 2 do ustawy o drogach publicznych.

W przypadku czteroosiowego pojazdu samochodowego z dwoma osiami kierowanymi, jeżeli oś napędowa jest wyposażona w opony bliźniacze i zawieszenie pneumatyczne lub równoważne albo jeżeli każda z osi napędowych jest wyposażona w opony bliźniacze, a maksymalny nacisk każdej z tych osi nie przekracza 9,5 t dopuszczalna masa całkowita może wynosić do 32,0 t włącznie w myśl zapisów lp. 9 pkt 15 załącznika nr 2 do ustawy o drogach publicznych. W załączniku tym określone są wysokości kar pieniężnych (o których nowa w powołanym wyżej art. 13g ust. 1 ww. ustawy), za przekroczenie dopuszczalnej masy oraz dopuszczalnych nacisków osi na drogach.

Skoro zatem w niniejszej sprawie zakres postępowania wyjaśniającego wyznacza norma prawa materialnego – art. 13g ust. 1b pkt 2 u.d.p., należało wyjaśnić czy postępowanie poprzedzające nałożenie kary pieniężnej zostało przeprowadzone

w sposób prawidłowy oraz czy organ prawidłowo zastosował przesłanki odpowiedzialności skarżącej jako załadowcy. Rzeczą organu, przy nałożeniu kary, było wskazanie okoliczności i dowodów na ich poparcie dla przypisania odpowiedzialności załadowcy. Okoliczności i dowody muszą być jednoznaczne, a więc niewątpliwe.

Naczelną zasadą postępowania administracyjnego jest zasada prawdy obiektywnej. Została ona wyrażona w art. 7 k.p.a. Z zasady tej wynika obowiązek organu administracji publicznej wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, co jest niezbędnym elementem właściwego zastosowania normy prawa materialnego. Realizację tej zasady zapewniają przede wszystkim przepisy regulujące postępowanie dowodowe. Zgodnie

z art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać materiał dowodowy, a więc podjąć ciąg czynności procesowych mających na celu zebranie całego materiału dowodowego i następnie go rozpatrzyć. Decyzja powinna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne. W doktrynie prawa

i postępowania administracyjnego obowiązek uzasadniania decyzji wiąże się zwykle

z zasadą przekonywania (art. 11) oraz z wyrażoną w art. 8 zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz świadomości i kultury prawnej obywateli.

Odnosząc się do podnoszonych przez skarżącą argumentów kwestionujących ustalenia organu w zakresie okoliczności faktycznych stanowiących podstawę do nałożenia kary, Sąd podkreśla, iż przebieg czynności kontrolnych odzwierciedla protokół kontroli. Sporządzenie takiego dokumentu znajduje umocowanie w art. 74 u.t.d. Przepis ten zobowiązuje inspektora przeprowadzającego kontrolę do sporządzenia protokołu

z dokonanych czynności. Podpisuje go inspektor i kontrolowany, który ma prawo wnieść zastrzeżenia. Kopię protokołu doręcza się kontrolowanemu (art. 74 ust. 3 u.t.d.).

Protokół z kontroli ma walor dowodowy, w szczególności w związku z tym, iż jego treść wykorzystywana jest do formułowania wniosków o wszczęcie postępowania, zaś same ustalenia protokołu kontroli drogowej wyznaczają granice przyszłego postępowania administracyjnego, pod względem stanu faktycznego i prawnego. Protokół jest w zasadzie jedynym dokumentem stanowiącym materiał dowodowy

w sprawach o nałożenie kary pieniężnej. Ma on cechy dokumentu urzędowego

w rozumieniu art. 76 § 1 kpa. Protokół kontroli drogowej korzysta, jako dokument urzędowy, z domniemania wiarygodności zawartych w nim ustaleń z tego jeszcze względu, że sporządzony jest z udziałem kierowcy. Odpowiadający wymaganiom art. 68 kpa, sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy, w ich zakresie działania, protokół z kontroli drogowej stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Obrazuje stan faktyczny, który mógłby być później trudny do odtworzenia.

Protokół taki może być podważony jedynie przez konkretny dowód, iż dane w nim zgromadzone są nieprawdziwe (wyrok NSA z 7 grudnia 2010 r., sygn. akt II GSK 1062/09).

W niniejszej sprawie protokół kontroli, podpisany przez kontrolowanego kierowcę bez uwag, potwierdza przekroczenie nacisku na podwójnej osi napędowej o 6,57 t oraz przekroczenie DMC pojazdu o 0,48 t.

Sąd zauważa, że wiarygodnym i rzeczywistym obrazem parametrów zatrzymanego pojazdu może być wyłącznie pomiar dokonany w toku kontroli drogowej, na zalegalizowanych urządzeniach pomiarowych, w miejscu ważenia legitymującym się dokumentem potwierdzającym spełnienie wszelkich warunków koniecznych do wykonywania pomiarów nacisków oraz masy pojazdów. Tylko taki tryb kontroli parametrów pozwala stwierdzić nienormatywność kontrolowanego pojazdu w chwili jego zatrzymania. Zatem Inspektorzy Transportu Drogowego weryfikują stan faktyczny zastany w chwili kontroli drogowej używając wyłącznie urządzeń o ważnej legalizacji.

Mając to na uwadze Sąd uznał, na podstawie dokumentów znajdujących się

w aktach administracyjnych sprawy, że kontrola drogowa, w toku, której dokonano ważenia pojazdu, została przeprowadzona w sposób prawidłowy, miejsce ważenia legitymowało się dokumentem potwierdzającym spełnienie wszelkich warunków koniecznych do wykonywania pomiarów nacisków oraz masy pojazdów, wagi miały świadectwo legalizacji a kierowca nie kwestionował wyniku ważenia i nie wnosił o jego powtórzenie. Art. 73 ust. 1 pkt 4 u.t.d. daje inspektorowi możliwość przesłuchiwania świadków i zasięgania opinii biegłych w toku kontroli. Z możliwości tej skorzystano przesłuchując kierowcę kontrolowanego pojazdu w charakterze świadka. Protokół przesłuchania włączono do akt sprawy, w związku, z czym strona mogła się z nim zapoznać.

W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że załadowcą przewożonego towaru była skarżąca.

Jak prawidłowo wyjaśnił organ maksymalna dopuszczalna przez przepisy masa całkowita czteroosiowego pojazdu samochodowego z dwoma osiami kierowanymi może wynosić 32,0 t. Przeprowadzona kontrola wykazała przekroczenie masy całkowitej pojazdu, co miało bezpośrednie przełożenie na przekroczenie nacisków poszczególnych osi. Z poczynionych w ramach postępowania ustaleń wynika, iż przed wyjazdem kontrolowanego pojazdu sprawdzono jego wagę a przesłuchany w trakcie kontroli kierowca zeznał, iż wagowy potwierdził, że: "wszystko jest w normie i można jechać".

Okoliczności sprawy, w ocenie Sądu i dowody jednoznacznie zatem wskazują, iż skarżąca miała wpływ lub godziła się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Sąd podziela także stanowisko organu, że o braku staranności w dokonywaniu załadunku świadczy fakt, iż załadowca nie wystawił dokumentu WZ na konkretny transport.

Odpowiedzialność za załadowanie pojazdu w sposób, który powoduje nieuchronność powstania naruszenia jednoznacznie przesądza o wystąpieniu wpływu lub godzenia się przedsiębiorstwa. Załadowca lub nadawca, który dopuścił do przekroczenia ładowności pojazdu oraz dopuścił do wyjazdu pojazdu nienormatywnego na drogi publiczne bez zezwolenia zawsze wypełnia przesłankę wpływu na powstanie naruszenia. Jak czytamy w wyroku Naczelny Sąd Administracyjny z 8 lutego 2012 r., sygn.. akt II GSK 1503/10 "niewątpliwie godzeniem się na naruszenie obowiązków lub warunków przewozu przez załadowcę jest sytuacja, gdy nie podjął on żadnych działań celem ustalenia, czy pojazd po załadunku nie stał się pojazdem nienormatywnym. Natomiast z wpływem na naruszenie mamy do czynienia wówczas, gdy załadowca

w taki sposób rozmieszcza ładunek, że powoduje to przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi pojazdu" (podobnie wyrok NSA z 24 sierpnia 2010 r., sygn. akt II GSK 717/09; wyrok NSA z 19 kwietnia 2012 r., sygn. akt II GSK 329/ 11).

W ocenie Sądu, podnoszone przez skarżąca w toku postępowania okoliczności, dotyczące łączących skarżącą z przewoźnikami umów cywilnych określających zasady dostarczenia pojazdów adekwatnych do wielkości przewożonych materiałów oraz koniczności rozładunku w sytuacji przekroczenia DMC pojazdu, pozostają bez wpływu na kwestę odpowiedzialności załadowcy. W orzecznictwie niejednokrotnie podkreślano, iż załadowca powinien tak zorganizować pracę i relację z kontrahentami, by zapewnić przestrzeganie przepisów prawa także w powyższym zakresie. Jak prawidłowo zauważył organ, załadowca nie może przerzucić odpowiedzialności za załadunek na inny podmiot na podstawie umowy cywilnej. W konsekwencji zdaniem Sądu, twierdzenia strony, nie mogą stanowić uzasadnienia do przyjęcia, iż przesłanki odpowiedzialności, o których mowa w art. 13g ust. 1b pkt 2 u.d.p. nie zostały spełnione. Wobec tego organ słusznie nałożył na skarżącą karę pieniężną, bowiem zgromadzony w sprawie materiał dowodowy dowodzi, że skarżąca, jako załadowca godziła się na przekroczenie DMC kontrolowanego zespołu pojazdu, które potwierdził wynik kontroli drogowej. Podkreślić należy, że nałożona na skarżącą sankcja pieniężna ma charakter prewencyjny a jej celem jest wymuszenie właściwej organizacji pracy

w przedsiębiorstwie skarżącej, tak, aby pojazdy nienormatywne nie wyjeżdżały z jej siedziby na drogi publiczne.

Za bezzasadny Sąd uznał także zarzut naruszenia art. 79 k.p.a. Jak wynika

z treści art. 73 ust. 1 pkt 4 u.t.d. inspektor może w toku czynności kontrolnych przesłuchiwać świadków. Powyższy zapis jest regulacją szczególną w stosunku do art. 79 k.p.a., której przyjęcie było uzasadnione wyjątkowym charakterem postępowania kontrolnego przeprowadzanego przez inspektorów inspekcji transportu drogowego. Kontrola ta wymaga na ogół przesłuchania świadków w jej trakcie, co wyklucza zastosowanie art. 79 k.p.a. (v. NSA w wyroku z 20 listopada 2007 r., sygn. akt I OSK 1617/06).

Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. należy podkreślić, iż pismem z [...] października 2012 r. organ I instancji zawiadomił skarżącą

o przysługujących jej prawach, w toku postępowania. Jednocześnie pouczył stronę

o prawie do składania wniosków, wyjaśnień, uwag i zastrzeżeń oraz o prawie do zapoznania się z aktami sprawy, sporządzania notatek i odpisów. Powyższe zostało powtórzone pismem z [...] stycznia 2013 r., kiedy to organ poinformował skarżącą

o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie naruszenia art. 10 k.p.a. nie traktuje w sposób automatyczny, upatrując w nim bezwzględnego uchybienia zasadzie czynnego udziału strony w postępowaniu. Zdaniem Sądu, dopiero wykazanie przez stronę, że brak możliwości zajęcia stanowiska oraz złożenia ewentualnych wniosków dowodowych, uniemożliwił podjęcie konkretnie wskazanej czynności procesowej, mogącej mieć przy tym wpływ na wynik sprawy, daje podstawę do przyjęcia, że doszło do naruszenia art. 10 k.p.a.

Odnosząc się z kolei do podnoszonego przez skarżącą zarzutu posiadania zgody i aprobaty zarządcy drogi, tj. Starostwa Powiatowego w B. na przejazd wskazanymi w zezwoleniu pojazdami drogami powiatowymi stanowiącymi dojazd do i z placu budowy, zgodnie z trasą wskazaną w załączniku do zawartej w dniu [...] czerwca 2012 r. umowy, pomiędzy powiatem b. a skarżącą, Sąd w pełni podziela stanowisko organu, zgodnie z którym powyższe zezwolenie nie jest tożsame z zezwoleniem w rozumieniu art. 64 ust. 1 p.r.d.

Reasumując powyższe stwierdzić należy, że organy administracji w toku postępowania wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 k.p.a). Swoje rozstrzygnięcia oparły na materiale dowodowym prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny oraz uzasadniły swoje stanowisko w sposób wymagany przez normę prawa zawartą w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.

Ustalony w sprawie stan faktyczny oraz implikacja prawna uzasadniały nałożenie na skarżącą kary za przejazd pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia. Również wysokość kary została ustalona w sposób prawidłowy, na podstawie właściwego przepisu załącznika do ustawy o drogach publicznych.

Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia, 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ. U. z 2012 r., Nr 270) orzekł jak w sentencji