Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 881/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2021-01-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 37 ust. 1, 2, 5, art. 39 ust. 1 i 2, art. 41 ust.1 i 2, art. 44 ust.1, art. 45 ust.1 i 4, art. 53, art. 61 ust.8 pkt 2
journal: Dz.U. 2020 poz 818
law: Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020 - t.j.

SENTENCJA

Dnia 8 stycznia 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak Asesor WSA Małgorzata Kowalska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2021 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na informację Centrum Obsługi Przedsiębiorcy w Ł. z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie nieuwzględnienia protestu od etapu oceny merytorycznej projektu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną informacją z 19 października 2020 r. B w Ł., na podstawie art. 58 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 - 2020 (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 818 ze zm.) – dalej "ustawa wdrożeniowa", poinformowało A Sp. z o.o. z siedzibą w Ł., że protest od etapu oceny merytorycznej projektu o nazwie: "Wdrożenie strategii biznesowej w firmie A", oznaczony numerem wniosku o dofinansowanie: RPLD.02.02.01-10-0165/19, wniesiony w dniu 12 października 2020 r., nie został uwzględniony.

Z akt spawy wynika, że 28 października 2019 r. został ogłoszony konkurs nr [...] na dofinansowanie projektów w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego na lata 2014 -2020 Osi priorytetowej II: Innowacyjna i konkurencyjna gospodarka Działania II.2: Internacjonalizacja przedsiębiorstw Poddziałania II.2.1 Modele biznesowe MŚP. Nabór wniosków o dofinansowanie trwał od 29 listopada 2019 r. do 30 grudnia 2020 r. Regulamin konkursu został przyjęty uchwałą Zarządu Województwa Łódzkiego z 25 października 2019 r. nr 1453/19.

W ramach przedmiotowego konkursu na dofinansowanie projektów A Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. złożył w dniu 30 grudnia 2019 r. wniosek o dofinansowanie projektu o nazwie "Wdrożenie strategii biznesowej w firmie A ", oznaczony nr [...]. Projekt dotyczył wdrożenia opracowanego modelu biznesowego zmierzającego do wejścia na nowe rynki zbytu (Katar i RPA) oraz wejścia z nowymi produktami na rynki docelowe, na których firma nie dokonywała jeszcze eksportu. Wsparcie w ramach projektu ukierunkowane jest na zwiększenie międzynarodowej ekspansji przedsiębiorstwa, która przyczyni się do wzrostu obrotów w handlu zagranicznym. Podejmowane działania będą dotyczyć wdrożenia strategii biznesowej w celu wejścia na nowe rynki zagraniczne oraz wprowadzenia zmian organizacyjno-procesowych. Zaplanowane dwa działania wdrożeniowe obejmować będą m.in. udział w czterech imprezach targowo-wystawienniczych zagranicznych oraz przygotowanie projektu i produkcję indywidualnych materiałów promujących produkty lub usługi. Wskazane działania będą dotyczyć każdego z wymienianych nowych rynków ( informacje o projekcie str. 19 wniosku o dofinansowanie).

Projekt został negatywnie oceniony pod względem spełniania kryteriów oceny formalnej, lecz w wyniku wszczętej przez wnioskodawcę procedury odwoławczej, projekt został przywrócony do oceny i został przekazany do oceny merytorycznej, o czym wnioskodawca został poinformowany pismem z 4 sierpnia 2020 r.

W wyniku oceny merytorycznej wniosek o dofinansowanie projektu złożony przez spółkę, został skierowany do poprawy/uzupełnienia w zakresie kryterium nr 3: "Kwalifikowalność kosztów w projekcie oraz ich zasadność i adekwatność".

Wnioskodawca przedłożył skorygowaną/uzupełnioną dokumentację aplikacyjną w dniu 28 sierpnia 2020 r.

W wyniku weryfikacji skorygowanego wniosku o dofinansowanie projekt o nazwie "Wdrożenie strategii biznesowej w firmie A ", oznaczony nr [...] został negatywnie oceniony pod względem zgodności z kryterium merytorycznym nr 3 "Kwalifikowalność kosztów w projekcie oraz ich zasadność i adekwatność". Pismem z 21 września 2020 r. Instytucja Pośrednicząca poinformowała wnioskodawcę o negatywnym wyniku oceny projektu.

W uzasadnieniu negatywnej oceny kryterium merytorycznego dostępu nr 3 oceniający wskazali na wątpliwości w zakresie metodologii oszacowania wydatków oraz zasadności i racjonalności części kosztów projektu, w szczególności kosztów uczestnictwa w targach AUTOMECHANIKA FRANKFURT 2020 oraz w targach LATIN AUTO PARTS - PANAMA 2020 w ramach zadania 2 i 3). Podkreślili, że strategia biznesowa będąca załącznikiem do wniosku o dofinansowanie jako działania pożądane rekomenduje uczestnictwo w ww. imprezach, natomiast w zakresie uczestnictwa w targach w Panamie odnosi się do krajów latynoamerykańskich, które nie są celem wejścia na rynek w ramach przedmiotowego projektu. Ponadto uzasadnienie rekomendacji w zakresie uczestnictwa w targach w Niemczech wskazane w strategii jest bardzo lakoniczne. W skorygowanym budżecie wnioskodawca rozwinął opisy metod oszacowania wysokości wydatków oraz uzasadnienie uczestnictwa w imprezie AUTOMECHANIKA FRANKFURT 2020, jednakże, zdaniem oceniających, w odniesieniu do udziału w targach LATIN AUTO PARTS-PANAMA 2020 uzasadnienia nie można uznać za wystarczające. W zaplanowanym udziale na wskazanych międzynarodowych targach firma planuje zdobyć klientów z nowych rynków Kataru i RPA, jednakże dane prezentowane na stronie internetowej organizatora targów wskazują, iż w targach tych nie uczestniczyli wystawcy i klienci z Kataru i RPA. Udział w takich targach biorą w większości wystawcy i klienci z Ameryki Południowej i Północnej, a biorąc pod uwagę znaczną odległość geograficzną nie jest racjonalne wykorzystanie ich do wejścia na rynki Kataru i RPA. W ocenie ekspertów za niekwalifikowalne należy uznać wydatki na udział w imprezie LATIN AUTO PARTS - PANAMA 2020 (zadanie nr 3) w kwocie 65.400 zł oraz 1/4 wydatków na materiały promocyjne związane z tą imprezą w kwocie 30.000 zł. Łączna suma tych wydatków to 95.400 zł, co stanowi 20,33 % ogółu wydatków kwalifikowanych w projekcie. Zgodnie z wymogami dla kryterium "Kwalifikowalność kosztów w projekcie oraz ich zasadność i adekwatność", jeśli niezgodne z zasadami kwalifikowalności, niecelowe lub zawyżone wydatki przekroczą 20% łącznych kosztów kwalifikowanych, kryterium uznaje się za niespełnione. W związku z powyższym kryterium uznano za niespełnione.

12 października 2020 r. wnioskodawca złożył protest od negatywnego wyniku oceny merytorycznej, w którym wniósł o uznanie w całości jako kosztów kwalifikowanych wydatków na targi LATIN AUTO PARTS - PANAMA. Zdaniem protestującego zaplanowane koszty są zgodne z Wytycznymi w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020, Szczegółowym opisem osi priorytetowych RPO WŁ na lata 2014-2020 oraz z przepisami o pomocy publicznej lub pomocy de minimis. Zaplanowane wydatki mieszczą się w katalogu kosztów kwalifikowanych oraz zaplanowanych limitów wydatków. Wnioskodawca podkreślił, że zrealizował wiele projektów współfinansowanych ze środków UE, a koszty i zasadność udziału w imprezie wystawienniczej LATIN AUTO PARTS-PANAMA z punktu widzenia dużego doświadczenia w realizacji tego rodzaju projektów są uzasadnione. Wnioskodawca zwrócił także uwagę, że regulamin konkursu nie zabrania udziału w targach w krajach, których nie dotyczy docelowy rynek, na który firma planuje wejść ze swoją ofertą. Spółka poprzez udział we wskazanych w strategii biznesowej imprezach targowych planuje pozyskać klientów z nowych rynków, tj. Kataru i RPA. Protestujący zakwestionował również sposób określenia oceny kosztów niekwalifikowalnych, nie zgadzając się z poprawnością metodyki wyliczenia tych kosztów.

Informacją z 19 października 2020 r. B- dalej "B’" poinformowało spółkę, że protest od etapu oceny merytorycznej projektu nie został uwzględniony. Organ podkreślił, że spełnienie kryterium merytorycznego nr 3 "Kwalifikowalność kosztów w projekcie oraz ich zasadność i adekwatność", należy rozpatrywać przede wszystkim w kontekście zgodności zaplanowanych w budżecie wydatków z opisem oceny kryterium nr 3, w tym przede wszystkim z niezbędnością i uzasadnieniem konieczności ich poniesienia. Dokonana w sprawie ocena merytoryczna opiera się na opisie kryterium. COP wskazał, że w ramach wydatków w projekcie wnioskodawca zaplanował udział w imprezie targowej LATIN AUTO PARTS-PANAMA uzasadniając konieczność realizacji tego działania zapisami strategii biznesowej. Udział w targach w Panamie miał służyć pozyskiwaniu klientów z Ameryki Środkowej i Łacińskiej, nie zaś z Azji (Katar) i Afryki (RPA). W ocenie organu wnioskodawca nie wykazał związku pomiędzy udziałem w targach w Panamie z pozyskaniem klientów ze wskazanych rynków docelowych, a tym samym koszt udziału w tych targach jest nieuzasadniony, gdyż wnioskodawca nie pozyska klientów z rynków docelowych. Nie ma znaczenia fakt, że zaplanowane do poniesienia wydatki są zgodne z Wytycznymi w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020, Szczegółowym opisem osi priorytetowych RPO WŁ na lata 2014-2020 oraz z przepisami o pomocy de minimis, gdyż wydatki te nie są konieczne do pozyskania klientów ze wskazanych przez wnioskodawcę docelowych rynków zbytu. Wnioskodawca także nie uzasadnił konieczności ich poniesienia w kontekście planowanej ekspansji na rynki zagraniczne wskazane w opisie projektu.

W ocenie organu doświadczenie wnioskodawcy w realizowaniu projektów dofinansowanych ze środków UE, na które protestujący się powołuje, nie ma w rozpoznawanej sprawie znaczenia. Fakt, że wnioskodawca wielokrotnie korzystał z dofinansowania udziału w różnych imprezach targowych nie przesądza o kwalifikowalności któregokolwiek z wydatków zaplanowanych w ocenianym projekcie. Każdy projekt traktowany jest jako odrębne przedsięwzięcie i oceniany na podstawie kryteriów oceny i warunków dotyczących konkursu, w którym został złożony.

Zdaniem COP również zarzut braku doświadczenia wnioskodawcy w doborze targów oraz organizacji i złej wyceny wartości udziału w targach takich jak LATIN AUTO PARTS - PANAMA jest niezasadny. Oceniający nie sformułowali bowiem takich zastrzeżeń, a nawet w sytuacji gdy zostałyby one podniesione, to w świetle zapisów dokumentacji konkursowej, a w szczególności zasad oceny kryterium nr 3, doświadczenie wnioskodawcy nie ma znaczenia dla oceny merytorycznej zasadności wydatku na udział w targach, które nie będą miały wpływu na pozyskanie klientów z rynków docelowych, gdyż wnioskodawca nie wykazał związku pomiędzy udziałem w targach w Panamie a pozyskaniem klientów z tych rynków.

Organ nie zgodził się z przyjętymi przez wnioskodawcę założeniami, że uznany za niekwalifikowalny poziom wydatków na nabycie materiałów promocyjnych jest współzależny od poziomu kosztów udziału wnioskodawcy w targach. Wartość materiałów promocyjnych wykorzystanych w trakcie trwania jednej imprezy targowej nie ma bowiem związku z kosztami udziału w tej imprezie, zatem przyjęta przez oceniających metodyka proporcjonalnego podziału kosztów zakupu materiałów promocyjnych pomiędzy zaplanowane imprezy targowe jest zasadna. Prawidłowe jest założenie, że skoro wnioskodawca planuje udział w czterech imprezach targowych i planuje nabyć jeden komplet materiałów promocyjnych w celu korzystania z nich w trakcie trwania tych czterech imprez - to usunięcie z kosztów projektu jednej z imprez targowych wiąże się z pomniejszeniem zapotrzebowania na materiały promocyjne w proporcji 1/4 do 3/4. COP zgodził się więc z dokonaną oceną uznającą 1/4 kosztów planowanych na nabycie materiałów promocyjnych za niekwalifikowalną.

Wobec powyższego, zdaniem organu, wydatki zaplanowane na udział w targach LATIN AUTO PARTS - PANAMA oraz 1/4 wydatków na materiały promocyjne należy uznać za koszt niekwalifikowalny. Wskazane wydatki wynoszą 95.400 zł (65.400 zł koszt udziału w targach oraz 30.000 zł 1/4 wartości wydatków na materiały promocyjne), co stanowi 20,33% wydatków kwalifikowanych ogółem w projekcie, zgodnie zatem z zapisami Regulaminu konkursu, kryterium merytoryczne nr 3 uznano za niespełnione.

Organ podkreślił jednocześnie, że obowiązek starannego przygotowania dokumentacji aplikacyjnej, zgodnie z wymogami konkursu, ciąży na wnioskodawcy. Ocena przeprowadzona przez poszczególnych ekspertów została dokonana na podstawie obowiązujących kryteriów dla przedmiotowego konkursu oraz zapisów dokumentacji aplikacyjnej wnioskodawcy. Protestujący nie przedstawił argumentacji, która świadczyłaby o błędach proceduralnych na etapie weryfikacji zapisów projektu pod kątem wyznaczonych kryteriów oceny, jaką przeprowadzili eksperci. Jednocześnie Instytucja Pośrednicząca dopełniła wszelkich obowiązków wynikających z art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej.

Wobec powyższego organ stwierdził, że projekt nie spełnia wszystkich kryteriów merytorycznych i zgodnie z zapisami § 15 ust. 13 Regulaminu konkursu uzyskał ocenę negatywną i nie może zostać skierowany na podstawie art. 53 ust. 2 ustawy wdrożeniowej do kolejnego etapu oceny.

W skardze na powyższą informację skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi spółka podniosła zarzuty naruszenia:

1. art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, poprzez przeprowadzenie wyboru projektów do dofinansowania w sposób dowolny, a więc nierzetelny i arbitralny, co wyrażało się w szczególności w stwierdzeniu, że:

a. uczestnictwo spółki w imprezie targowej LATIN AUTO PARTS - PANAMA 2020 jest nieuzasadnione w kontekście celu projektu, jakim jest ekspansja spółki na rynki katarski oraz południowoafrykański, w sytuacji gdy dotychczasowe doświadczenie spółki związane z uczestnictwem w licznych międzynarodowych targach motoryzacyjnych pokazuje, że targi tego typu zrzeszają uczestników pochodzących z wielu państw, także pochodzących spoza regionu imprezy, w tym przede wszystkim uczestników z rynków docelowych, a zatem oczekiwanie, że udział w tych targach pozwoli spółce na rozszerzenie eksportu produktów do rynków docelowych, wskazanych w projekcie, jest w pełni uzasadnione, co czyni koszty związane z udziałem w targach za zasadne i adekwatne;

b. koszty przygotowania i produkcji materiałów promocyjnych w odniesieniu do uczestnictwa przez spółkę w imprezie targowej LATIN AUTO PARTS - PANAMA 2020 stanowią 1/4 całości kosztów z tego tytułu, gdy:

i. okoliczność ta nie wynika z danych dostarczonych przez spółkę,

ii. organ pośredniczący nie dążył do ustalenia rzeczywistej proporcji kosztów przygotowania i produkcji materiałów promocyjnych do wykorzystania w imprezie targowej LATIN AUTO PARTS - PANAMA 2020 w stosunku do łącznych kosztów przygotowania i produkcji materiałów promocyjnych,

iii. porównanie wszystkich kosztów uczestnictwa w poszczególnych imprezach targowych, których dotyczy projekt oraz przyporządkowanie tych kosztów do wskazanej imprezy targowej za pomocą innych obiektywnych kryteriów wyraźnie pokazuje, że koszty te są najniższe w przypadku zakwestionowanej przez organ imprezy targowej, a zatem stosunek udziału kosztów przygotowania i produkcji materiałów promocyjnych w odniesieniu do uczestnictwa przez spółkę w imprezie targowej LATIN AUTO PARTS - PANAMA 2020 jest zdecydowanie niższy niż 1/4 całości tych kosztów, a sama metoda ustalenia tego udziału przyjęta przez organ nieuprawniona, a w konsekwencji błędnie uznano, że łączna wartość kosztów niekwalifikowanych przekroczyła 20,00% ogółu wydatków kwalifikowanych projektu, podczas gdy prawidłowa ocena prowadzi do wniosku, że granica ta nie została przekroczona;

2. art. 37 ust. 5 ustawy wdrożeniowej poprzez zaniechanie uzyskania przez organ informacji i dokumentów obrazujących stosunek udziału kosztów przygotowania i produkcji materiałów promocyjnych w odniesieniu do uczestnictwa przez spółkę w imprezie targowej LATIN AUTO PARTS - PANAMA 2020 w proporcji do całości wydatków z tego tytułu, co doprowadziło organ do nieuprawnionego przyjęcia, że koszty przygotowania i produkcji materiałów promocyjnych w odniesieniu do uczestnictwa przez spółkę w imprezie targowej LATIN AUTO PARTS - PANAMA 2020 stanowią 1/4 całości kosztów z tego tytułu, a w konsekwencji, że łączna wartość kosztów niekwalifikowanych przekroczyła 20,00% ogółu wydatków kwalifikowanych projektu, co zdyskwalifikowało spółkę z uzyskania dofinansowania.

W oparciu o powyższe zarzuty spółka wniosła o stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Instytucję Pośredniczącą. Ponadto wniosła o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę B w Ł. wniosło jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej informacji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), -dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Taką ustawą szczególną jest ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (tzw. "ustawa wdrożeniowa").

Zgodnie z art. 61 ust. 5 ustawy wdrożeniowej sąd rozpoznaje skargę w zakresie, o którym mowa w art. 61 ust. 1 tej ustawy. Stosownie zaś do art. 61 ustawy wdrożeniowej w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, w tym w przypadku, o którym mowa w art. 66 ust. 2 pkt 1, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. W myśl art. 61 ust. 8 ustawy wdrożeniowj w wyniku rozpoznania skargi sąd może: 1) uwzględnić skargę, stwierdzając, że: a) ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 39 ust. 1, b) pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 55 albo art. 39 ust. 1; 2) oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia; 3) umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli jest ono bezprzedmiotowe.

Kontrolując zaskarżone rozstrzygnięcie B w Ł. sąd uznał, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób zgodny z prawem, z uwzględnieniem zasad, o którym mowa w art. 37 ustawy wdrożeniowej tj. w sposób rzetelny i bezstronny oraz zapewniający wnioskodawcy równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania.

Podstawę prawną kontrolowanego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy powołanej na wstępie ustawy wdrożeniowej oraz Regulaminu Konkursu nr RPLD.02.02.01-IP.02-10-066/19 na dofinansowanie projektów w ramach Poddziałania II.2.1 Modele biznesowe MŚP, Działania II.2 Internacjonalizacja przedsiębiorstw, Osi priorytetowej II: Innowacyjna i konkurencyjna gospodarka Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego na lata 2014 - 2020.

Ustawa wdrożeniowa określa ogólne reguły postępowania dotyczące wyboru projektów do dofinansowania. Zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia wszystkim wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. W myśl art. 37 ust. 2 ustawy projekt podlega ocenie pod względem spełnienia kryteriów wyboru projektów, zatwierdzonych przez komitet monitorujący, zgodnych z warunkami określonymi w art. 125 ust. 3 lit. a rozporządzenia ogólnego (czyli rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1303/2013 z 17 grudnia 2013 r.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że wynikająca z art. 37 ustawy wdrożeniowej zasada przejrzystości, rzetelności i bezstronności wyboru projektów oraz równości traktowania wnioskodawców w dostępie do informacji o zasadach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania dotyczy każdego etapu konkursu, począwszy od momentu przygotowywania regulaminu konkursu i formularza aplikacyjnego, aż po zakończenie samego tego postępowania konkursowego. Zasady te mają charakter normatywny i stanowią gwarancję równego traktowania wszystkich potencjalnych beneficjentów pomocy unijnej znajdując umocowanie w zasadzie równego dostępu do pomocy, wywodzącej się z traktatowej zasady równości. Zasada przejrzystości reguł oceny projektów wymieniona w art. 37 ust. 1 przywołanej ustawy ma charakter instrumentalny w relacji do zasady równości, formułując wobec właściwej instytucji przeprowadzającej wybór projektów do dofinansowania obowiązek jasnego, precyzyjnego i dostępnego dla wszystkich wnioskodawców (beneficjentów) określenia kryteriów kwalifikowania projektów. Wymogi zaś stawiane wnioskującym o udzielenie wsparcia, jeżeli na podstawie oceny ich spełnienia, miałoby to skutkować negatywnymi konsekwencjami, muszą być formułowane w sposób jednoznaczny, jasny i precyzyjny, a więc tak, aby nie pozostawiało to żadnych wątpliwości odnośnie do przyjmowanych w danym postępowaniu konkursowym kryteriów oceny projektów oraz oceny ich spełniania, które to kryteria oceny powinny być znane wnioskodawcom.(por. wyroki NSA z dnia: 17 sierpnia 2010 r., sygn. akt II GSK 856/10; 1 grudnia 2016 r., sygn. akt II GSK 5141/16; 8 lutego 2017 r., sygn. akt II GSK 131/17 dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów administracyjnych www.orzeczenia.nsa.gov.pl- CBOSA).

Tryb postępowania w sprawie przyznania środków na finansowanie zgłaszanych przez uprawnione podmioty projektów określa ustawa wdrożeniowa. Wybór projektów do dofinansowania następuje w drodze konkursu, o którym stanowi art. 39 ust. 1 ustawy wdrożeniowej. Natomiast zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy wdrożeniowej właściwa instytucja przeprowadza konkurs na podstawie określonego przez siebie regulaminu. Z art. 41 ust. 2 ustawy wdrożeniowej wynika, że regulamin konkursu określa w szczególności: 5) wzór wniosku o dofinansowanie projektu (pkt 5); kryteria wyboru projektów wraz z podaniem ich znaczenia (pkt 7); zakres, w jakim jest możliwe uzupełnianie lub poprawianie projektu w części dotyczącej spełniania przez projekt kryteriów wyboru projektów w trakcie jego oceny (pkt 7a); środki odwoławcze przysługujące wnioskodawcy oraz instytucje właściwe do ich rozpatrzenia (pkt 10).

Każdy projekt podlega ocenie pod względem spełnienia kryteriów wyboru projektów (art. 37 ust. 2 ustawy wdrożeniowej). Natomiast konkurs jest postępowaniem służącym wybraniu do dofinansowania projektów, które spełniły kryteria wyboru projektów albo spełniły kryteria wyboru projektów i uzyskały wymaganą liczbę punktów albo uzyskały kolejno największą liczbę punktów, w przypadku gdy kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów w konkursie nie wystarcza na objęcie dofinansowaniem wszystkich projektów, o których mowa w pkt 1 (art. 39 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy wdrożeniowej). Stosownie do art. 44 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, oceny spełniania kryteriów wyboru projektów przez projekty uczestniczące w konkursie dokonuje Komisja Oceny Projektów (dalej: KOP). W myśl art. 45 ust. 1 ustawy wdrożeniowej ocena spełnienia kryteriów wyboru projektów może być podzielona na etapy. Zgodnie z art. 45 ust. 4 zd. 1 ustawy wdrożeniowej właściwa instytucja przekazuje niezwłocznie wnioskodawcy pisemną informację o zakończeniu oceny jego projektu i jej wyniku wraz z uzasadnieniem tej oceny, podając liczbę punktów otrzymanych przez projekt lub informację o spełnieniu albo niespełnieniu kryteriów wyboru projektów.

Na podstawie art. 53 ustawy wdrożeniowej, wnioskodawcy, w przypadku negatywnej oceny jego projektu wybieranego w trybie konkursowym, przysługuje prawo wniesienia protestu w celu ponownego sprawdzenia złożonego wniosku w zakresie spełniania kryteriów wyboru projektów (ust.1), zaś negatywną oceną jest ocena w zakresie spełnienia przez projekt kryteriów wyboru projektów, w ramach której 1) projekt nie uzyskał wymaganej liczby punktów lub nie spełnił kryteriów wyboru projektów, na skutek czego nie może być wybrany do dofinansowania albo skierowany do kolejnego etapu oceny, 2) projekt uzyskał wymaganą liczbę punktów lub spełnił kryteria wyboru projektów, jednak kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów w konkursie nie wystarcza na wybranie go do dofinansowania (ust. 2).

Jak wskazano powyżej zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy wdrożeniowej konkurs przeprowadzany jest na podstawie regulaminu konkursu. Regulamin taki w niniejszej sprawie został przyjęty uchwalą Zarządu Województwa Łódzkiego Nr 1453/19 z dnia 25 października 2019 r. i opublikowany w dniu ogłoszenia konkursu na stronie internetowej B w Ł.

Zgodnie z § 13 Regulaminu konkursu statuującym ogóle zasady oceny projektów, złożony w konkursie projekt podlega ocenie przeprowadzonej przez KOP na podstawie kryteriów wyboru projektów, stanowiących Załącznik nr 3 do Regulaminu. W skład KOP wchodzą pracownicy lub eksperci, o których mowa w art. 68a ustawy wdrożeniowej. Eksperci, którzy wchodzą w skład KOP, pełnią rolę rozstrzygającą. Oznacza to, że IP jest związana decyzjami ekspertów odnośnie do spełnienia albo niespełnienia przez projekt danego kryterium lub przyznania danej liczby punktów, a także sporządzonym przez eksperta uzasadnieniem powyższej oceny.

Zgodnie z § 15 Regulaminu konkursu celem oceny merytorycznej jest weryfikacja projektów pod względem spełnienia kryteriów merytorycznych dostępu (z przypisanymi wartościami logicznymi Tak/Nie) i punkowych. W ramach kryteriów merytorycznych dostępu nr 1 oraz 3-6 istnieje możliwość poprawienia wniosku o dofinansowanie, w zakresie wynikającym z rekomendacji członków KOP, sformułowanych w procesie oceny. Niespełnienie przez projekt któregokolwiek z kryteriów merytorycznych dostępu powoduje, że projekt nie podlega ocenie na podstawie kryteriów merytorycznych punktowych i uzyskuje ocenę negatywną, Ocena merytoryczna dokonywana jest przez członków KOP będących ekspertami. Ocena projektu jest dokonywana na zasadzie konsensusu, co oznacza, że wszyscy członkowie KOP wypełniają jedną wspólną kartę oceny.

Zauważyć w tym miejscu należy, że zakres kontroli przeprowadzonej przez sąd administracyjny w sprawach dotyczących wniosków o dofinansowanie projektów jest ograniczony. Rola sądu sprowadza się do zbadania czy zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane po uprzednim przeprowadzeniu zgodnego z prawem postępowania, w tym w zgodzie z art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej. Kontrola sądowoadministracyjna nie polega na weryfikacji merytorycznej wniosku, lecz stwierdzeniu czy przeprowadzona procedura konkursowa oraz dokonana w jej trakcie ocena projektu nie naruszają powyższych reguł. Zmierza w szczególności do oceny, czy argumentacja oceniających oraz Instytucji Pośredniczącej nie jest dowolna, czy mieści się w granicach logicznego rozumowania, jest spójna, wyczerpująca, odpowiadająca generalnym standardom prawa, zasadom doświadczenia życiowego, pozostaje w związku z dokumentacją konkursową i ustalonymi kryteriami wyboru projektów, w sposób jasny, nie budzący wątpliwości, prezentując przesłanki wyboru - dokonanej oceny. W orzecznictwie podnosi się również, że sąd administracyjny nie ma kompetencji do merytorycznej weryfikacji oceny projektu, dokonanej na podstawie opinii ekspertów, na przykład poprzez odmienną ocenę założeń tego projektu (por. wyrok NSA z 17 grudnia 2013 r., II GSK 2249/13, wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 6 grudnia 2017 r., I SA/Go 438/17- dostępne w CBOSA).

Na gruncie niniejszej sprawy sporna jest ocena kryterium merytorycznego nr 3 "Kwalifikowalność kosztów w projekcie oraz ich zasadność i adekwatność". Wskazać należy, że opis kryteriów merytorycznych oraz informacje dotyczące sposobu oceny każdego z kryteriów zamieszczone zostały w załączniku nr 3 do Regulaminu konkursu- Kryteriów wyboru projektów dla Osi Priorytetowej II Innowacyjna i Konkurencyjna Gospodarka. Zapisy regulaminu, w tym zakresie wraz z opisami kryteriów stanowiły wskazówki dla beneficjentów i jednocześnie ekspertów oceniających projekty. Przeprowadzając kontrolę dokonanej oceny projektu przez Instytucję Pośredniczącą sąd w składzie rozpoznającym sprawę niniejszą doszedł do przekonania, że ocena ta została przeprowadzona w sposób prawidłowy i nie może być uznana za nierzetelną bądź arbitralną w odniesieniu do kryterium merytorycznego nr 3.

Zgodnie z opisem powyższego kryterium, w jego ramach ocenie podlegać będzie:

- czy planowane przez wnioskodawcę w ramach projektu wydatki są zgodne z Wytycznymi w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020, Szczegółowym opisem osi priorytetowych RPO WŁ na lata 2014-2020 oraz z przepisami o pomocy publicznej lub pomocy de minimis?

- czy wszystkie planowane wydatki kwalifikowalne w ramach projektu są uzasadnione i zaplanowane w odpowiedniej wysokości?

Badaniu podlega niezbędność wydatków do realizacji projektu i osiągania jego celów.

Jeśli niezgodne z zasadami kwalifikowalności, niecelowe lub zawyżone wydatki

przekroczą 20% łącznych kosztów kwalifikowalnych, kryterium uznaje się za niespełnione.

W rozstrzyganej sprawie omawiane kryterium uznane zostało za niespełnione bowiem wnioskodawca w pierwotnie złożonym projekcie oraz załączonej do niego strategii biznesowej w ogóle nie wykazała istnienia związku pomiędzy udziałem w targach motoryzacyjnych w Panamie a pozyskaniem nowych klientów z określonych w projekcie rynków docelowych – Kataru i RPA. W ocenie organu uzasadnienia takiego nie stanowiło także wskazanie przez skarżącą w uzupełnionym wniosku o dofinansowanie, że na wystawie obecni będą producenci i dystrybutorzy wyposażenia warsztatowego oraz firmy zajmujące się tuningiem samochodów. Na ostatnich targach na liście wystawców znajdowało się ponad 1000 przedstawicieli branży motoryzacyjnej, a poprzez udział w imprezie firma planuje zdobyć klientów z Kataru i RPA. Z uwagi na odległość geograficzną rynków docelowych i w oparciu o informacje dotyczące uczestników targów LATIN AUTO PARTS w Panamie pochodzące ze strony internetowej organizatora imprezy uznano, że wydatki na udział w tej imprezie nie umożliwią pozyskania klientów z rynków docelowych. Zatem za niekwalifikowane uznano wydatki na udział w targach w Panamie raz ¼ zaplanowanych globalnie w projekcie wydatków na materiały promocyjne. Wydatki te stanowiły 20,33% ogółu wydatków kwalifikowanych w projekcie co, zgodnie z wymogami dla tego kryterium określonymi w załączniku nr 3 do Regulaminu konkursu, skutkowało uznaniem kryterium za niespełnione.

Odnośnie oceny powyższego kryterium sąd wskazuje, że przyczyny podane przez oceniających ekspertów, jak i Instytucję Pośredniczącą rozpoznającą protest, które legły u podstaw negatywnej oceny projektu skarżącej, wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, znajdują pełne odzwierciedlenie w treści złożonego przez stronę wniosku. W ocenie sądu prawidłowo uznano, że w projekcie brak uzasadnienia dla celowości wydatków na sfinansowanie udziału skarżącej w targach LATIN AUTO PARTS PANAMA 2020 dla pozyskania klientów z rynku katarskiego i południowo afrykańskiego. Za zasadne w kontekście doświadczenia życiowego należy uznać zastrzeżenia ekspertów w zakresie wyboru spornej imprezy targowej w celu pozyskania docelowej grupy klientów w ramach projektu.

Odnosząc się do argumentacji skargi należy wskazać, że Regulamin konkursu rzeczywiście nie zabraniał udziału w targach w krajach, które nie dotyczą docelowych rynków zbytu, na które firma planuje wejść ze swoją ofertą. Jednak regulamin ten zabraniał dofinansowywania projektów, które planują wydatkowanie środków w sposób niecelowy. Za taki zaś należy właśnie uznać udział w imprezie targowej, która pozostaje bez znaczenia dla zdobycia klientów z nowych rynków docelowych wskazanych przez stronę w ocenianym projekcie, którymi są Katar i RPA. Jeżeli wnioskodawca uważał, że poprzez udział w targach w Panamie jest w stanie pozyskać klientów z Azji i Afryki to winien tę okoliczność wykazać w składanym projekcie. Eksperci oceniający projekt zasadnie bowiem z odwołaniem się do informacji podawanych przez organizatora targów wskazali, że udział w tej imprezie biorą klienci z krajów Ameryki Południowej i Północnej i ze względu na odległość geograficzna nie jest zasadne finansowanie udziału w tej imprezie w celu wejścia na rynki Kataru i RPA. Jeśli tak jak podnosi strona skarżąca z jej doświadczenia związanego z udziałem we wcześniejszych imprezach bądź być może z jej dotychczasowych kontaktów handlowych wynikało, że udział w tych targach może umożliwić jej pozyskanie nowych klientów, nie tylko z krajów latynoamerykańskich, ale także z rynków docelowych, winna tę okoliczność prawidłowo wykazać w złożonym projekcie. Tymczasem ani we wniosku o dofinansowanie ani w stanowiącej załącznik do wniosku strategii biznesowej nie zostały zawarte żadne zapisy wskazujące na możliwość pozyskania na tej imprezie targowej klientów z rynków docelowych określonych w projekcie. Wręcz przeciwnie ze strategii biznesowej wynika w sposób jednoznaczny, że impreza ta umożliwi skarżącej firmie ekspansję na rynki Ameryki Łacińskiej i Karaibów.

Sąd podziela także stanowisko organu, że doświadczenie wnioskodawczyni w związku z udziałem w wielu wcześniejszych imprezach targowych pozostaje bez wpływu na zasadność wydatku na udział w imprezie targowej w Panamie, bowiem w projekcie strona nie wykazała, że w wyniku realizacji tego zadania strona pozyska klientów z rynków docelowych. O kwalifikowalności określonego wydatku wskazanego w projekcie nie może decydować jedynie przekonanie wnioskodawcy o jego celowości. Sąd podziela zgodne w rozstrzyganej sprawie stanowisko wszystkich ekspertów oceniających przedmiotowy wniosek, że mimo wezwania do poprawienia projektu, strona nie wykazała związku pomiędzy udziałem w targach w Panamie, a pozyskaniem klientów z Kataru i RPA.

Za prawidłowe sąd uznał także stanowisko organu w zakresie nieuznanych za kwalifikowane wydatków na materiały promocyjne w wysokości ¼ ogółu wydatków z tego tytułu zaplanowanych w projekcie. Skoro w złożonym wniosku o dofinansowanie strona skarżąca nie przyporządkowała wartości materiałów promocyjnych do poszczególnych imprez targowych lecz wskazała ogólną kwotę wydatków z tego tytułu, to prawidłowo organ uznał za niekwalifikowane wydatki w ¼ wysokości przewidzianej w projekcie na ten cel. Za niekwalifikowalne uznał bowiem wydatki na jedną z czterech zapisanych w projekcie imprez targowych. Brak jest jakichkolwiek podstaw do powiązania wysokości wydatków na materiały promocyjne dotyczące zakwestionowanej imprezy targowej w Panamie ze stosunkiem globalnych wydatków na tę imprezę w porównaniu do kosztów uczestnictwa w pozostałych targach zgłoszonych do dofinansowania, czy też wielkością stosika wystawienniczego na tych targach, czy ilością pracowników oddelegowanych do udziały w imprezie, co w swojej skardze sugeruje strona skarżąca. Zależność taka musiałby bowiem wynikać z zapisów dokumentacji konkursowej, czego w sprawie nie stwierdzono. Skoro w swoim projekcie strona nie powiązała nakładów na materiały promocyjne z konkretną imprezą targową to prawidłowo organ uznał za niekwalifikowane wydatki z tego tytułu w ¼ wysokości określonej w projekcie.

Całkowicie niezrozumiałym jest postawiony w skardze zarzut naruszenia art. 37 ust. 5 ustawy wdrożeniowej, którego strona skarżąca upatruje w zaniechaniu wezwania jej przez Instytucję Pośredniczącą do przedstawienia informacji i dokumentacji obrazującej stosunek kosztów przygotowania i produkcji materiałów promocyjnych w odniesieniu do zakwestionowanej imprezy targowej w proporcji do całości wydatków z tego tytułu. Zgodnie z art. 37 ust. 5 ustawy wdrożeniowej właściwa instytucja może wymagać od wnioskodawcy wyłącznie informacji i dokumentów niezbędnych do oceny spełniania kryteriów wyboru projektów. W oparciu o cytowany przepis nie może zarzucić organowi, że nie żądał od skarżącej poprawienia projektu tak aby spełniał oceniane kryterium. Można organowi postawić zarzut jego naruszenia wyłącznie w sytuacji, gdy żąda on od beneficjenta informacji bądź dokumentów niekoniecznych do oceny spełnienia kryteriów wyboru. W rozstrzyganej sprawie z sytuacją taką nie mieliśmy do czynienia.

Wnioskodawca decyduje, jakie informacje poda we wniosku o dofinansowanie, aby wykazać, że planowane przez niego wydatki są uzasadnione z punktu widzenia zaplanowanych celów projektu i służą bezpośrednio ich osiągnięciu, do niego należy także przyporządkowanie zaplanowanych wydatków do założonych w projekcie zadań. Przedmiotem postępowania regulowanego ustawą wdrożeniową jest ocena projektu, dokonywana w postępowaniu konkursowym, a więc z zachowaniem obowiązujących w nim zasad równych i takich samym dla wszystkich uczestników konkursu. Instytucja dokonująca oceny projektu jest związana konkretnym wnioskiem o dofinansowanie konkretnego projektu, co oznacza związanie treścią wniosku o dofinansowanie oraz załączoną do niego przez wnioskodawcę dokumentacją. Poza zakres zawartych w nich oświadczeń woli i wiedzy wnioskodawcy instytucja nie może wykraczać, poprzez uczynienie przedmiotem oceny elementów niewynikających z wniosku o dofinansowanie projektu oraz dołączonej do niego dokumentacji. W konsekwencji nie jest zobowiązana do dokonywania ustaleń, czy też poszukiwania istnienia innych jeszcze, niż wskazane przez wnioskodawcę danych. Byłoby to nie do pogodzenia z istotą oraz logiką omawianego postępowania konkursowego, a także naruszało zasadę przejrzystości i rzetelności wyboru projektów i równego traktowania uczestników postępowania konkursowego.

Na zakończenie wskazać należy, że argumentacja przytoczona przez organ w zaskarżonym rozstrzygnięciu w ramach oceny spornego kryterium nie jest zdaniem sądu dowolna, to znaczy mieści się w granicach logicznego rozumowania, jest spójna, wyczerpująca, odpowiada generalnym standardom prawa, doświadczenia życiowego, pozostaje w związku z ustalonymi kryteriami wyboru projektów, w sposób jasny, nie budzący wątpliwości prezentuje przesłanki dokonanej oceny. Natomiast skarżąca nie przedstawiła żadnych merytorycznych argumentów, które mogłyby poddać w wątpliwość prawidłowość dokonanej oceny oraz jej uzasadnienie.

Reasumując wskazać należy, że ocena merytoryczna wniosku skarżącej spółki została dokonana na podstawie obowiązujących przepisów, procedur i zasad właściwych dla kontrolowanego postępowania konkursowego. W związku z niespełnieniem obligatoryjnego kryterium oceny merytorycznej: "Kwalifikowalność kosztów w projekcie oraz ich zasadność i adekwatność", strona została właściwie poinformowana o przysługujących jej środkach zaskarżenia, właściwy organ dokonał oceny zgłoszonego przez skarżącą protestu. Rozstrzygniecie protestu zawierało okoliczności na których oparł się organ dokonując przedmiotowej oceny, przyczyn dla których pewnym faktom odmówił wiarygodności, wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia protestu.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 2 u.p.s.f., orzeczono jak w sentencji wyroku.

d.j.