Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1116/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-10-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6461 Wynalazki
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 par. 1, art. 3 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 7 ust. 1,  art. 8, art. 235 ust. 1 pkt 1, art. 255 ust. 1 pkt 1, art. 257
journal: Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej
article: art. 50, art.. 51, art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Protokolant ref. staż. Katarzyna Smaga po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2011 r. sprawy ze skargi S. L., R. U., M. S., J. G., W. B., M. H., S. P., P. R., S. M., W. H., Z. M., B. L. i M. B. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia patentu na wynalazek oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] marca 2011 r. Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej, na podstawie art. 10 ustawy z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości (j.t. Dz. U. z 1993 r. Nr 26, poz. 117 ze zm.) – dalej jako u.w. - i art. 315 ust. 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (j.t. Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz, 1117 ze zm.) – dalej jako p.w.p., unieważnił patent na wynalazek pt.: "Sposób przygotowania wsadu do przerobu w piecu szybowym na kamień miedziowy oraz wsad brykietowy do przerobu w piecu szybowym na kamień miedziowy" nr Pat-[...] (określanego dalej jako Patent) udzielonego na rzecz [...] s.a. z siedzibą w L. (dalej jako KGHM). Decyzja została ogłoszona ustnie [...] marca 2011 r.

Decyzję wydano w następujących ustaleniach;

Umową z dnia [...] maja 1997 r. zawartą przez KGHM (zamawiającym) z J. G., P. R. i J. C. (wykonawcami) zamawiający zlecił wykonawcom opracowanie projektu racjonalizatorskiego będącego następnie przedmiotem Patentu. W § 6 umowy postanowiono, że prawo do uzyskania Patentu na wynalazek lub prawo ochronne na wzór użytkowy, dokonany w wyniku realizacji umowy, przysługuje KGHM. Zgodnie z § 7 umowy wykonawcom przyznano prawo do wynagrodzenia przez okres pięciu lat za wykonany projekt w związku z uzyskiwanymi korzyściami z projektu, a w przypadku uzyskania patentu za okres pierwszych dziesięciu lat stosowania projektu. Jednocześnie zastrzeżono, że wynagrodzenie to będzie przysługiwało także innym współautorom projektu racjonalizatorskiego wskazanym przez wykonawców.

Na skutek zgłoszenia Patentu przez KGHM podaniem z dnia [...] lipca 1998 r. Paten został udzielony na rzecz KGHM decyzją z dnia [...] października 2002 r. Jako podstawę prawną do uzyskania Patentu zgłaszająca podała art. 20 ust. 2 u.w. - prawo do patentu na wynalazek dokonany przez twórcę w wyniku wykonywania obowiązków ze stosunku pracy albo realizacji innej umowy przysługuje pracodawcy lub zamawiającemu, chyba że strony ustaliły inaczej – wymieniając we wniosku twórców Patentu: J. G., P. R., J. C., M. B., W. B., M. H., W. H., A. J., A. L. (późniejsi następcy prawni tego twórcy to: S. L. i B. ), Z. M., S. M., S. P., M. S., R. U. i M. W..

Decyzją z dnia [...] marca 2005 r. Urząd Patentowy, na podstawie art. 90 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 224 ust. 1 p.w.p. stwierdził wygaśnięcie z dniem [...] lipca 2003 r. Patentu z powodu nieuiszczenia w terminie opłaty za II okres ochronny.

W grudniu 2008 r. twórcy (wykonawcy ww. umowy) wystąpili do sądu cywilnego o zapłatę należności dodatkowych za wykonanie projektu racjonalizatorskiego.

KGHM w dniu [...] listopada 2009 r., na podstawie art. 89 ust. 1 p.w.p., wystąpiła do Urzędu Patentowego z wnioskiem o unieważnienie Patentu, podając jako uczestników postępowania wymienionych twórców. Zdaniem wnioskodawcy Urząd Patentowy powinien w postępowaniu o unieważnienie Patentu zbadać, czy wynalazek spełniał ustawowe przesłanki do udzielenia na niego Patentu. Jak podkreślała KGHM okoliczność ta będzie miała bezpośredni wpływ na sferę praw i interesów wnioskodawcy, bowiem przesądzi kwestię zasadności roszczeń twórców o zapłatę dodatkowego wynagrodzenia z tytułu stosowania wynalazku. W związku z tym swój interes prawny wnioskodawca oparł na art. 89 ust. 1 p.w.p. w związku z przepisami art. 56, art. 353(1), art. 353 i art. 354 k.c.

Opisując opatentowane rozwiązanie KGHM podkreślała, że w dacie zgłoszenia nie było ono ani nowe ani nieoczywiste, z uwagi na to, że wcześniejsze rozwiązania podobnego problemu już istniały także w postaci chronionej. Jednocześnie podkreślano brak przesłanki nadawania się opatentowanego rozwiązania do stosowania według opisu patentowego.

W odpowiedzi twórcy projektu racjonalizatorskiego pismem złożonym [...] lutego 2010 r. wnosili o odrzucenie lub o oddalenie wniosku KGHM podkreślając, że KGHM nie ma interesu prawnego w żądaniu unieważnienia Patentu. Motywem działania KGHM jest zwolnienie się z obowiązku zapłaty wynagrodzenia, co można zakwalifikować wyłącznie jako interes faktyczny wnioskodawcy, a nie jako jego interes prawny. Twórcy podnosili, że obecnie rozumiana zasada z przepisu art. 7 k.p.a. "słusznego interesu strony", wobec osiągnięcia przez KGHM olbrzymich korzyści z rozwiązania racjonalizatorskiego, wyklucza możliwość uwolnienia się spółki od obowiązku należnej zapłaty twórcom tego rozwiązania.

Nadto podkreślano, że fakt wygaśnięcia Patentu również wyklucza interes prawny wnioskodawcy w jego unieważnieniu, gdyż rozwiązanie nie korzysta z ochrony, a więc wniosek o unieważnienie Patentu jest bezprzedmiotowy.

Jednocześnie podnoszono konieczność rozpatrzenia przez Urząd Patentowy, w przypadku uznania za zasadne prowadzenia postępowania o unieważnienie Patentu, argumentacji wnioskodawcy o braku nieoczywistości spornego rozwiązania szerzej odnosząc się do kwestii istoty samego wynalazku w piśmie z dnia [...] kwietnia 2010 r.

Zdaniem spółki (pismo złożone w dniu [...] września 2010 r.) unieważnienie Patentu ze skutkiem ex tunc niewątpliwe wpływa na zakres obowiązków KGHM, a więc kształtuje jej interes prawny, który można wywodzić nie tylko z przepisów prawa administracyjnego lecz również z prawa cywilnego. Jeżeli bowiem wnioskodawca stwierdza, że dostarczony mu wynalazek nie miał zdolności patentowej w dacie zgłoszenia, to ma interes prawny w jego unieważnieniu, skoro samo wygaśnięcie prawa nie likwiduje go za okres przed wygaśnięciem.

Wnioskodawca podkreślał, że kwestia zastosowania art. 7 k.p.a. (dotycząca słusznego interesu obywateli), w sytuacji w której wynalazek nie miał zdolności patentowej, nie koliduje z tym interesem, natomiast wpływa na prawa i obowiązki KGHM.

Po rozprawie, która odbyła się [...] września 2010 r., kolejnym pismem złożonym [...] października 2010 r. twórcy ponowili wnioski z pisma z dnia [...] lutego 2010 r. podkreślając brak interesu prawnego KGHM w unieważnieniu Patentu. Podtrzymano stanowisko o braku interesu prawnego również z uwagi na fakt wygaśnięcia Patentu. W dalszej części pisma ponowiono argumentację odnoszącą się do kwestii istoty samego wynalazku w aspekcie jego nieoczywistości, nowości i stosowalności.

W kolejnym piśmie złożonym [...] grudnia 2010 r. KGHM podtrzymała swoją argumentację na uzasadnienie interesu prawnego w unieważnieniu Patentu.

W odpowiedzi twórcy w dniu [...] marca 2011 r. złożyli odpowiedź na pismo KGHM z [...] grudnia 2010 r. podtrzymując w całości prezentowane dotychczas stanowisko.

Na rozprawie w dniu [...] marca 2011 r. Urząd Patentowy poinformował twórców, że nie są stroną w sprawie o unieważnienie Patentu, gdyż nie są uprawieni z Patentu oraz nie byli wnioskodawcami o jego unieważnienie.

W tych ustaleniach została wydana wymieniona na wstępie decyzja z dnia [...] marca 2011 r.

Zdaniem Urzędu Patentowego KGHM [...] s.a. z siedzibą w L. wykazała interes prawny w żądaniu unieważnienia patent na wynalazek pt.: "Sposób przygotowania wsadu do przerobu w piecu szybowym na kamień miedziowy oraz wsad brykietowy do przerobu w piecu szybowym na kamień miedziowy" nr Pat-[...]. Wystąpiono bowiem przeciwko KGHM z powództwem cywilnym o zapłatę uzupełniającej części wynagrodzenia ustanowionego umową zawartą przez KGHM z twórcami rozwiązania racjonalizatorskiego, na które następnie udzielono prawo ochronne.

Natomiast zdaniem Urzędu Patentowego twórcy nie byli stroną postępowania o unieważnienie Patentu toczącego się w trybie art. 89 ust. 1 w związku z art. 255 ust. 1 p.w.p., jako nie będący uprawnieni z Patentu oraz dlatego, że nie oni byli wnioskodawcami w sprawie o unieważnienie Patentu. Nie byli więc czynnie ani biernie legitymowani do udziału w postępowaniu w charakterze strony.

Za niewątpliwe organ uznał, że jedynym uprawnionym z Patentu jest KGHM, która zgłosiła wynalazek do opatentowania, a zgłoszenia tego nie dokonali twórcy, którzy nie byli również uczestnikami postępowania o udzielenie Patentu. Wniosek o unieważnienie Patentu również zgłosiła wyłącznie uprawniona z Patentu KGHM. W ocenie Urzędu Patentowego, przez fakt powiadamiania twórców o rozprawach i przez doręczaniem im pism procesowych, nie stali się stroną postępowania o unieważnienie spornego Patentu.

Powołując się na przepis art. 315 ust. 3 p.w.p. z zastosowaniem wyjątku z art. 37 ust. 2 p.w.p. – zgłoszenie wynalazku nastąpiło [...] lipca 1998 r., data ogłoszenia w BUP [...] w dniu [...] stycznia 2000 r. a zakończenie postępowania (decyzja o udzieleniu Patentu) [...] października 2002 r. – organ wskazał na zastosowanie przepisów ustawy o wynalazczości, z wyjątkiem podanym wyżej, jako stanowiących podstawę prawną do oceny zdolności patentowej wynalazku.

Urząd Patentowy uznał, że dla merytorycznego rozstrzygnięcia wystarczające było stwierdzenie, że w dacie zgłoszenia wynalazku nie posiadał on zdolności patentowej w zakresie ustawowego wymogu nieoczywistości rozwiązania (art. 10 u.w.), gdyż z godnie z tym przepisem wynalazek musi spełniać łącznie wszystkie wygania: nieoczywistości i stosowalności.

Przechodząc zatem do ustaleń merytorycznych określił zakres ochrony jako stanowiący dwa przedmioty: sposób przygotowania wsadu do przerobu w piecu szybowym na kamień miedziowy oraz wsad brykietowy do przerobu w piecu szybowym na kamień miedziowy.

Z zastrzeżeń niezależnych Patentu 1 i 4 dla obu przedmiotów wynika, że stanowią one podstawowy zakres ochronny wynalazku. Zastrzeżenia zależne jedynie dookreślają zastrzeżenia niezależne nie zmieniając ani nie wykluczając ich cech.

Powołując się na dokumenty ([...] w połączeniu z [...],[...] i [...]) organ stwierdził, że dostatecznie ujawniają one cechy z zakresu ochrony spornego wynalazku, dając znawcy z dziedziny metalurgii, w dacie pierwszeństwa zgłoszenia, przez rutynowa kombinację tych cech możliwość stworzenia (odtworzenia) obu przedmiotów ochrony. Dokument [...] ujawnia proces wytwarzania wsadu brykietowego z koncentratu miedzi i koksu naftowego ujawniając wsad brykietowy objęty ochroną. To rozwiązanie znane było wcześniej i zastosowany koks naftowy spełnia funkcję paliwa posiadając uziarnienie poniżej 3mm – najbardziej zbliżone do uziarnienia koncentratu miedzi (poniżej 2 mm). Zatem koks naftowy jest ekwiwalentem zastosowanego w wynalazku koksu. W związku z tym ujawnione paliwo technologiczne ma być maksymalnie dostosowane swą ziarnistością do ziarnistości koncentratu miedzi. Ujawnione w dokumencie [...] czynności procesu wytwarzania wsadu brykietowego z koncentratu miedzi i koksu naftowego przez ich wymieszanie z lepiszczem, a następnie przez ich suszenie i brykietowanie, są takie jak przedstawione w zakresie ochrony wynalazku. Wskazana w zastrzeżeniach niezależnych zawartość wody po osuszeniu – ok. 4% masy – przez porównanie jej do przeciwstawionego rozwiązania – ok. 5% - z uwagi na określenie, iż owe 4% masy występuje po wyrazie "korzystnie", nie zawęża zakresu ochrony.

Zastrzegane w wynalazku uziarnienie koksu (paliwa alternatywnego) zawiera frakcje o ziarnistości poniżej 5 mm. W dokumentach [...] i [...] ujawniono w stanie techniki koksiki (koksy) charakteryzujące się taką dominująca frakcją poniżej 5 mm. Natomiast dokument [...] ujawnia w stanie techniki koksik (koks) identyczny z koksikiem, co do składu granulometrycznego, z koksikiem podanym w obu zastrzeżeniach niezależnych.

Na decyzję pełnomocnik twórców: J. G., P. R., M. B., W. B., M. H., W. H., S. L. i B. L. (następcy prawni A. L.), Z. M., S. M., S. P., M. S. i R. U. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, z podaniem jako dalszych twórców i uczestników postępowania, już przez niego nie reprezentowanych: J. C., A. J. i M. W., którzy skargi nie podpisali.

Skarżący złożyli wniosek o uchylenie, jak to określono, postanowienia Urzędu Patentowego o odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu twórców oraz o uchylenie zaskarżonej decyzji z wnioskiem o wznowienie postępowania administracyjnego, ewentualnie o stwierdzenie nieważności wymienionego postanowienia i decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Decyzji zarzucono naruszenie prawa materialnego – art. 28 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p.- przez przyjęcie, że twórcy nie mają interesu prawnego w sprawie, który wynika z art. 8 ust. 1 pkt 1-3 p.w.p. i został niejako przez Urząd Patentowy uznany przez zastosowanie art. 255(2) ust. 1 i 2 i art. 255(3) i art. 255 ust. 4 p.w.p., jako że przepisy te stanowią o udziale stron, a nie jednej strony. Naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. przez pozbawienie twórców prawa strony w postępowaniu administracyjnym. Naruszenie art. 89 ust. 1 p.w.p. w zw. z art. 28 k.p.a. przez uznanie, że KGHM ma interes prawny w unieważnieniu Patentu i w związku z tym zachodzi konieczność zastosowania art. 156 pkt 4 k.p.a. przez stwierdzenie nieważności decyzji. Naruszenie art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. przez niezebranie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego w sprawie i w związku z tym naruszenie art. 10 i art. 11 u.w. przez przyjęcie, że Patent nie spełnia cech wynalazku przez brak nowości i nieoczywistości.

Zdaniem skarżących unieważnienie Patentu wpływa bezpośrednio na prawa twórców, w szczególności na sferę ich praw osobistych. Urząd Patentowy określił strony postępowania na podstawie art. 89 p.w.p. zgodnie z art. 28 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p. zawiadamiając twórców o toczącym się postępowaniu i doręczając im pisma KGHM. Prawa strony w postępowaniu administracyjnym przysługiwały twórcom, gdyż unieważnienie Patentu ma bezpośredni wpływ na ich prawa podmiotowe określone w art. 8 p.w.p. i w art. 23 oraz 24 k.c. Dlatego organ administracji zgodnie z art. 255(2) i art. 255(3) p.w.p. w postępowaniu spornym, a więc z natury w postępowaniu kontradyktoryjnym, doręczył twórcom wniosek wzywając do odpowiedzi i zawiadomił twórców o rozprawie. Tym samym uznał, że spór o unieważnienie Patentu toczył się pomiędzy KGHM i twórcami. Zatem późniejsze przyjęcie, że stroną tego postępowania jest wyłącznie KGHM wypacza sens i istotę postępowania spornego. Podkreślono, że sama spółka wskazała jako stronę postępowania twórców, co w świetle art. 255 ust. 4 p.w.p. wiązało Urząd Patentowy. W związku z tym pozbawienie twórców statusu strony naruszyło ich prawo do czynnego udziału w postępowaniu (art. 7 i art. 10 § 1 k.p.a.), co jest wadą kwalifikowaną tego postępowania, podobnie jak uznanie za stronę postępowania KGHM – właściciela Patentu, który wywodzi swe prawa z umowy o wykonanie projektu racjonalizatorskiego, a jak podkreślał NSA w wyroku z dnia 9 marca 1994 r. (III SA 1434/93) legitymację strony określają przepisy prawa, a nie czynności prawne pomiędzy poszczególnymi podmiotami.

Urząd Patentowy z naruszeniem art. 7 k.p.a. wyjaśniał okoliczności sprawy wyłącznie na podstawie jednostronnych okoliczności wskazywanych przez KGHM z pominięciem korzyści jakie spółka uzyskała z Patentu. Obecnie KGHM zmierza przez unieważnienie Patentu do pozbawienia twórców praw do należnego im wynagrodzenia, a odmowa udziału twórców w postępowaniu pozbawia ich możliwości obrony tych praw.

Skarżący nie zgadzali się z ustaleniami Urzędu Patentowego co do niespełnienia przez wynalazek warunków jego patentowalności przez brak cech nowości i nieoczywistości. Wiarygodność twierdzeń KGHM oparta na dokumentach [...] i [...] jest wątpliwa, gdyż dokumenty te zostały sporządzone wyłącznie dla potrzeb wniosku spółki, która nie wykazała by "koksik" był faktycznie sprzedawany powszechnie przed datą zgłoszenia wynalazku. Nadto trudno, zdaniem skarżących, czynić zarzut oczywistości wynalazku tylko z powodu dostępności na rynku jednego z surowców wykorzystywanych w wynalazku, gdyż ocena nieoczywistości musi dotyczyć całego wynalazku, a nie jednej z jego części. Z kolei fakt wykorzystania różnych koksów i koksików, w tym koksu ponaftowego, był przyznany przez uprawnionego wzięty pod uwagę w postępowaniu zgłoszeniowym. W związku z tym Urząd Patentowy nie rozpatrzył całego materiału dowodowego z naruszeniem art. 77 § 1 k.p.a. nie oceniając dokumentów [...] i [...] łącznie z całym materiałem sprawy na tle całego stanu techniki.

W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy wnosił o jej oddalenie.

Pismem z dnia [...] października 2011 r. KGHM (w odpowiedzi na skargę), podtrzymując argumentację prezentowaną we wcześniejszych pismach, wnosiła o odrzucenie skargi ewentualnie o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje;

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 ww. ustawy).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów należało uznać, iż po stronie skarżących brak było legitymacji skargowej.

W rozpoznawanej sprawie podstawową kwestią stanowiło rozstrzygnięcie o prawie skarżących do wniesienia skargi do sądu administracyjnego (art. 50 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 257 p.w.p.). Stosownie do art. 257 p.w.p. na decyzje oraz postanowienia Urzędu Patentowego w sprawach, o których mowa w art. 255, stronom przysługuj skarga do sądu administracyjnego. Do spraw wskazanych w art. 255 ust. 1 pkt 1 p.w.p. należą sprawy o unieważnienie patentu, dodatkowego prawa ochronnego, prawa ochronnego albo prawa z rejestracji. W myśl art. 50 § 1 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny (...), przy czym zgodnie z art. 51 p.p.s.a. kilku uprawnionych do wniesienia skargi może w jednej sprawie występować w roli skarżących, jeżeli ich skargi dotyczą tej samej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności albo bezczynności organu.

Należy uznać za niewątpliwe, że skarga dotyczy tej samej decyzji, a więc skarżący mogli skorzystać z przepisu art. 51 p.p.s.a. Jednakże aby skutecznie wnieść skargę musieli wykazać się interesem prawnym wymaganym przez art. 50 § 1 p.p.s.a.

Legitymacja skargowa w świetle art. 50 § 1 p.p.s.a. przysługuje podmiotowi wnoszącemu skargę we własnym interesie prawnym. Ten interes prawny w przeprowadzeniu kontroli sądowej aktu lub czynności organu administracji publicznej musi wynikać z przepisów prawa administracyjnego, procesowego lub ustrojowego, kształtujących własną sprawę wnoszącego skargę, z czym wiąże się interes prawny w doprowadzeniu owego aktu lub czynności do stanu zgodności z obiektywnym porządkiem prawnym. Przepis art. 50 § 1 p.p.s.a. ma charakter lex generalis i znajduje zastosowanie w takim zakresie, w jakim legitymacja skargowa nie została odmiennie określona w ustawie szczególnej (por. T.Woś i M. Bogusz /w/ Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, wydanie 4. LexisNexis Warszawa 2011, s. 312). Taką ustawą szczególną jest ustawa Prawo własności przemysłowej, która postanawia w art. 257, iż na decyzje oraz postanowienia Urzędu Patentowego w sprawach, o których mowa w art. 255, stronom przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Zatem legitymacja skargowa w niniejszej sprawie nie przysługiwała skarżącym, jako że nie byli stroną postępowania spornego toczącego się przed Urzędem Patentowym. Jednocześnie należy zauważyć, że art. 50 § 2 p.p.s.a. nie mógł mieć także zastosowania z uwagi na treść przepisu art. 257 p.w.p. i brak w ustawie Prawo własności przemysłowej innego przepisu przydającego twórcom legitymację do wniesienia skargi w rozpoznawanej sprawie.

Skarżący wywodzili swój interes prawny do złożenia skargi przez wskazywanie, że unieważnienie spornego Patentu pt.: "Sposób przygotowania wsadu do przerobu w piecu szybowym na kamień miedziowy oraz wsad brykietowy do przerobu w piecu szybowym na kamień miedziowy" nr Pat-[...] ma bezpośredni wpływ na sferę ich praw (w szczególności osobistych) w tym na prawa autorskie podkreślając, iż unieważnienie Patentu może spowodować ze strony KGHM żądanie zwrotu wypłaconych skarżącym wynagrodzeń. Należy w związku z tym zauważyć, że zarówno kwestia praw autorskich, jak i kwestia ewentualnych roszczeń finansowych nie uzasadnia interesu prawnego wymaganego w postępowaniu administracyjnym oraz w postępowaniu przed sądem administracyjnym.

Stosownie do art. 7 ust. 1 p.w.p. przedsiębiorcy mogą przewidzieć przyjmowanie projektów racjonalizatorskich na warunkach określonych w ustalanym przez siebie regulaminie racjonalizacji. Skarżący wykonali w ramach umowy z dnia [...] maja 1997 r. o dokonanie projektu racjonalizatorskiego, zawartej z ich ówczesnym pracodawcą – KGHM, projekt racjonalizatorski za wynagrodzeniem określonym w § 7 tej umowy. Zgodnie z § 6 umowy przekazali prawo do uzyskania patentu na wykonany projekt racjonalizatorski swojemu pracodawcy – KGHM, który takie prawo ochronne na swój wniosek uzyskał.

Zgodnie z art. 8 ust. 1 p.w.p. na warunkach określonych w ustawie twórcy wynalazku, wzoru użytkowego, wzoru przemysłowego oraz topografii układu scalonego przysługuje prawo do: uzyskania patentu, prawa ochronnego albo prawa z rejestracji; wynagrodzenia; wymieniania go jako twórcy w opisach, rejestrach oraz w innych dokumentach i publikacjach. KGHM z zachowaniem cytowanego przepisu ustaliła i wypłacała wynagrodzenie skarżącym oraz wymieniła ich we wniosku o udzielenie Patentu oraz w innych dokumentach jako twórców wynalazku. Ponieważ skarżący na podstawie § 6 umowy o dokonanie projektu racjonalizatorskiego przekazali prawo do uzyskania Patentu swojemu pracodawcy – KGHM – nie byli stroną postępowania, w wyniku którego KGHM otrzymała prawo ochronne na sporny wynalazek. Stosownie bowiem do art. 235 ust. 2 p.w.p. stroną w postępowaniu przed Urzędem Patentowym w sprawie uzyskania patentu, prawa ochronnego albo prawa z rejestracji jest zgłaszający, a zgłaszającym była wyłącznie KGHM.

Postępowanie w sprawie unieważnienia patentu toczyło się przed Urzędem Patentowym w trybie spornym – art. 255 ust. 1 pkt 1 p.w.p. Krąg podmiotów tego postępowania, które mają interes prawny we wniesienie wniosku o unieważnienie patentu, jest określony w sposób szczególny przepisami ustawy Prawo własności przemysłowej i jest on odmienny w stosunku do uregulowań z art. 28 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 9 czerwca 2010 r. wydany w sprawie 620/09). W postępowaniu o unieważnienie patentu występują uprawniony z prawa ochronnego i ewentualnie składający sprzeciw lub realny konkurent uprawnionego z prawa ochronnego, którego zamiar wytwarzania przedmiotów lub stosowania technologii opisanej w dokumencie patentowym wiąże się ściśle z zakresem prowadzonej przez niego działalności zarobkowej czy zawodowej (por. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2007 r. wydany w sprawie II GSK 92/07 oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 sierpnia 2008 r. wydany w sprawie VI SA/Wa 867/06). Brak jest zatem uzasadnienia prawnego wprowadzania do postępowania spornego o unieważnienie patentu jako stron tego postępowania innych podmiotów, w tym twórców wynalazku nieuprawnionych z prawa ochronnego, którzy nie uczestniczyli w postępowaniu zgłoszeniowym. Należy uznać za uprawnione stwierdzenie, iż jak podkreślano, istota interesu prawnego, w postępowaniach dotyczących wynalazków, wynika z zasady wolności wykonywania działalności gospodarczej. Skarżący nie podjęli żadnej działalności gospodarczej w zakresie określonym spornym Patentem, a ich zamiarem jest zablokowanie możliwości unieważnienia tego Patentu. Zatem swój interes prawny nie wywodzą z tego, że chcą podjąć jakąś działalność gospodarczą, na przeszkodzie której stałby sporny Patent, lecz "obronę" Patentu uzasadniają swoimi roszczenia finansowym kierowanymi do uprawnionego KGHM, a więc interesem faktycznym.

Skarżący wywodzą swój interes prawny również z faktu, iż zostali powiadomieni przez Urząd Patentowy o wniesieniu wniosku o unieważnienie Patentu oraz w tym postępowaniu organ administracji doręczał im pisma procesowe. Należy w związku z tym podkreślić, że okoliczności te nie stały się podstawą interesu prawnego skarżących i nie przydały im statusy strony w postępowaniu administracyjnym. Skarżącym nie jest przynależne prawo ochronne ze spornego Patentu oraz nie złożyli wniosku o jego unieważnienie. Nie można zatem uznać, że skarżący brali udział w postępowaniu administracyjnym (w rozumieniu stron tego postępowania) tylko dlatego, że Urząd Patentowy doręczał im w tym postępowaniu pisma i przyjmował pisma przez nich składane. Bycie stroną postępowania spornego prowadzonego przed Urzędem Patentowym nie następuje przez oświadczenie woli organu administracji (per facta concludentia) lecz wynika z przepisów ustawy Prawo własności przemysłowej. W przeciwnej sytuacji to Urząd Patentowy, a nie przepisy ustawy, określałby według własnego uznania strony prowadzonego przez siebie postępowania administracyjnego, a takiej sytuacji żaden przepis ustawy nie przewiduje. Urząd Patentowy zasadnie zatem stwierdził, że skarżący nie mogli być stronami postępowania w postępowaniu spornym o unieważnienie spornego Patentu, co w konsekwencji w świetle art. 257 p.w.p. powoduje, że nie mogli stać się stronami postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym.

W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny, w sytuacji braku podstaw odnoszenia się do pozostałych zarzutów skarżących, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.