Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1166/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.135j, art.133
journal: Dz.U. 2020 poz 360
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tj.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi R. R. na orzeczenie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie ukarania karą dyscyplinarną oddala skargę


UZASADNIENIE

Komendant Wojewódzki Policji w [...] orzeczeniem z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...], działając na podstawie art. 135j ust. 1 pkt 3, art. 134 pkt 1 oraz art. 133 ust. 6 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r., poz. 360 ze zm. – dalej jako "ustawa o Policji"), po zapoznaniu się z materiałami postępowania dyscyplinarnego przeciwko R. R. (dalej także jako "obwiniony" lub "skarżący") obwinionemu o to, że:

I. w dniu [...] czerwca 2019 r., będąc referentem Referatu [...]z siedzibą

w [...] Wydziału Konwojowo - Ochronnego Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] naruszył dyscyplinę służbową w ten sposób,

że skierował z pominięciem drogi służbowej raport, dotyczący realizowanych z jego udziałem czynności służbowych, bezpośrednio do Komendanta Głównego Policji tj.

o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji w związku z § 4 ust. 1 Zarządzenia nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2013 r.

w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji.

II. w dniu [...] lipca 2019 r., będąc referentem Referatu [...]z siedzibą w [...] Wydziału Konwojowo - Ochronnego Komendy Wojewódzkiej Policji

w [...] naruszył dyscyplinę służbową w ten sposób, że skierował, z pominięciem drogi służbowej, pismo zatytułowane List otwarty, dotyczące realizowanych z jego udziałem czynności służbowych, bezpośrednio do Ministra Spraw Wewnętrznych

i Administracji tj. o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji w związku z § 4 ust. 1 Zarządzenia nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji.

III. w dniu [...] lipca 2019 r., będąc referentem Referatu [...] z siedzibą w [...] Wydziału Konwojowo - Ochronnego Komendy Wojewódzkiej Policji

w [...] naruszył dyscyplinę służbową w ten sposób, że z pominięciem drogi służbowej nadał bieg sporządzonej przez siebie notatce urzędowej z dnia [...] lipca 2019 r. dotyczącej realizowanych z jego udziałem czynności służbowych, przekazując ją bezpośrednio Dyżurnemu KPP w [...], tj. o czyn

z art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 06 kwietnia 1990 roku o Policji w związku z § 4 ust. 1 Zarządzenia nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2013 r.

w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji.

IV. w dniu [...] lipca 2019 r., będąc referentem Referatu [...]z siedzibą w [...] Wydziału Konwojowa - Ochronnego Komendy Wojewódzkiej Policji

w [...] naruszył dyscyplinę służbową w ten sposób, że skierował, z pominięciem drogi służbowej raport, dotyczący realizowanych z jego udziałem czynności służbowych, bezpośrednio do Komendanta Głównego Policji tj. o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 06 kwietnia 1990 r. o Policji w związku z § 4 ust. 1 Zarządzenia nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji,

orzekł o uznaniu obwinionego winnym popełnienia zarzucanych mu czynów opisanych w pkt. I, II, III, IV orzeczenia i wymierzył karę dyscyplinarną nagany.

Komendant Wojewódzki Policji w uzasadnieniu wydanego orzeczenia wskazał, że Komendant Wojewódzki Policji w [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...] września 2019 r. wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko R. R., któremu zarzucono popełnienie przewinień dyscyplinarnych opisanych na wstępie niniejszego orzeczenia.

Podstawę wszczęcia postępowania dyscyplinarnego stanowiły ustalenia podjęte w trakcie prowadzonych na zasadzie art. 134i ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji czynności wyjaśniających.

Podał, że z materiałów uzyskanych w trakcie przeprowadzonego postępowania dyscyplinarnego wynika, iż wymieniony policjant nadał bieg z pominięciem drogi służbowej sporządzonym przez siebie raportom z dnia [...] czerwca 2019 r. i [...] lipca 2019 r skierowanym do Komendanta Głównego Policji, ponadto przesłał List otwarty z dnia [...] lipca 2019 r. do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz przekazał bezpośrednio Dyżurnemu KPP w [...] sporządzoną przez siebie notatkę urzędową z dnia [...] lipca 2019 r. W przytoczonych dokumentach obwiniony m.in. podniósł, iż sprawa ujawnienia przez niego w 2013 r. zakopywania odpadów komunalnych w miejscowości [...] na posesji należącej wówczas do S. N.(posła na Sejm RP), może mieć związek z szykanowaniem go i prowadzonymi w KWP w [...] postępowaniami dotyczącymi jego osoby, mającymi na celu podważenie jego wiarygodności.

Na polecenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] lipca 2019 r. w niniejszej sprawie zostały przeprowadzone czynności wyjaśniające, w trakcie których zgromadzono materiał dowodowy w postaci: kopii listu otwartego z dnia [...] lipca 2019 r. skierowanego przez R. R. do E. W. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, kopii raportów z dnia [...] czerwca 2019 r. i [...] lipca 2019 r. sporządzonych przez funkcjonariusza skierowanych do Komendanta Głównego Policji, oryginału notatki urzędowej sporządzonej przez R. R. w dniu [...] lipca 2019 r., notatek służbowych sporządzonych przez rzecznika dyscyplinarnego, materiałów uzyskanych z Wydziału Kontroli KWP w [...] z przeprowadzonych czynności wyjaśniających w trybie przepisów Kpa w sprawie skargi - "Raportu" R. R. z dnia [...] czerwca 2019 r., sprawozdania z czynności wyjaśniających prowadzonych w niniejszej sprawie.

Następnie materiał dowodowy, uzupełniono w trakcie prowadzonego postępowania dyscyplinarnego o dowody w postaci: przesłuchania w charakterze świadków: R. E. , dyżurnego KPP w [...], G. P., kierownika Referatu [...]z siedzibą w [...] Wydziału Konwojowe - Ochronnego KWP w [...], G. S., Naczelnika Wydziału Konwojowo - Ochronnego KWP w [...], D. S., Z-cy Naczelnika Wydziału Konwojowe - Ochronnego KWP w [...], wyjaśnień obwinionego R. R..

Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego oraz po zapoznaniu z nim obwinionego, rzecznik dyscyplinarny postanowieniem z dnia [...] grudnia 2019 r. zakończył czynności dowodowe, a w sporządzonym sprawozdaniu wniósł o uznanie R. R. za winnym zarzucanych mu czynów i wymierzenie kary dyscyplinarnej nagany.

Komendant Wojewódzki Policji w [...] wskazał, że na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego bezspornie ustalono, że obwiniony R. R. popełnił przewinienie dyscyplinarne, czynami opisanymi na wstępie niniejszego orzeczenia, a stan faktyczny sprawy jest zgodny z opisem, dokonanym w sprawozdaniu z przeprowadzonego postępowania dyscyplinarnego przez rzecznika dyscyplinarnego, który przedstawiając jednocześnie wnioski, uznał zachowanie R. R. za zawinione i zaproponował wymierzenie kary dyscyplinarnej nagany.

Przechodząc do oceny zachowania policjanta, organ I instancji na wstępie zaznaczył, że zgromadzony w postępowaniu dyscyplinarnym materiał dowodowy wyjaśnia wszystkie okoliczności związane z zaistniałym zdarzeniem, a zatem pozwala na ocenę zachowania obwinionego policjanta.

Podał, że zgodnie z treścią art. 132 ust. 1 i 2 ustawy o Policji, policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej, przy czym naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów.

Niedopełnienie obowiązków służbowych określonych w przepisach prawa, a z taką sytuacją zdaniem organu mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie, stanowi naruszenie dyscypliny służbowej, o której mowa w art. 132 ust. 3 pkt. 3 ustawy o Policji.

Dla należytej oceny popełnionego czynu organ uznał za słuszne przedstawienie unormowań prawnych warunkujących odpowiedzialność obwinionego, zwłaszcza w aspekcie zachowania drogi służbowej. Zgodnie z § 4 ust. 1 Zarządzenia nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji (dalej jako "Zarządzenie"), policjanci i pracownicy Policji są obowiązani do zachowania drogi służbowej. Przy tym zgodnie z § 4 ust. 2 i ust. 6 Zarządzenia istnieje możliwość pominięcia drogi służbowej, jednakże dotyczy to sytuacji, gdy policjant lub pracownik Policji uzyska informacje, mogące w jego ocenie świadczyć o popełnieniu przez innego policjanta lub pracownika Policji przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego lub przestępstwa skarbowego, albo przekazując odpowiednio kolejnemu wyższemu przełożonemu informację o naruszeniu przez bezpośredniego przełożonego dyscypliny służbowej, dyscypliny finansów publicznych albo o nieprzestrzeganiu przez niego zasad etyki zawodowej, jak też o innych sprawach, niż wymienione powyżej, a także w wypadkach niecierpiących zwłoki, o czym jednak należy niezwłocznie poinformować pominiętego przełożonego. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego nie można uznać, iż okoliczności takie wystąpiły w niniejszej sprawie.

Oceniając całokształt zebranego materiału w postępowaniu dyscyplinarnym organ I instancji stwierdził, że dowody w postaci zeznań świadków, a także wyjaśnień obwinionego oraz dokumentów w postaci notatki służbowej z dnia [...] lipca 2019 r., raportów skierowanych do Komendanta Głównego Policji, listu otwartego przesłanego do E.W. ówczesnej Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, kopii karty opisu stanowiska pracy funkcjonariusza, dają podstawę do stwierdzenia, iż wskazany policjant popełnił przewinienie dyscyplinarne czynami, opisanymi na wstępie niniejszego orzeczenia.

Zauważył, iż podległość służbowa została określona w karcie opisu stanowiska pracy wymienionego policjanta, z którą wymieniony zapoznał się i przyjął do stosowania w dniu [...] kwietnia 2017 r. Według zapisu wynikającego z pkt. 5 niniejszej karty policjant bezpośrednio podlega kierownikowi referatu konwojowo – ochronnego wymienionego wydziału, wobec powyższego należy uznać, iż funkcjonariusz był zobowiązany do zachowania drogi służbowej, a mimo to obowiązku tego nie dochował.

Przedstawione przez obwinionego okoliczności tj. stwierdzenie, że celem jego postępowania jest ujawnienie prawdy, ujawnienie nieprawidłowości oraz to, że cyt.: "nikt na dole" nie chce zająć się podnoszonymi przez niego kwestiami, co było powodem naruszenia drogi służbowej, zdaniem Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] nie uzasadniają w tej sytuacji postępowania funkcjonariusza.

Mając na uwadze powyższe ustalenia Komendant stwierdził, że w prowadzonym postępowaniu dyscyplinarnym udowodniono, iż R. R. dopuścił się do popełnienia przewinień dyscyplinarnych zarzucanych mu czynami opisanymi w niniejszym orzeczeniu. Dlatego też organ uznał, że obwiniony ponosi winę za popełnione czyny, bowiem świadomie chciał je popełnić. Zgodnie z treścią art. 132a ustawy o Policji przewinie dyscyplinarne jest zawinione wtedy, gdy policjant ma zamiar jego popełnienia, to jest chce je popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia na to się godzi. W omawianej sytuacji R. R. nie zaprzeczył, nadania biegu swoim pismom poza drogą służbową, wskazując na wyznawaną zasadę imperatywu kategorycznego, który dla ratowania dobra wyższego, zezwala naruszyć dobro niższe jakim w tym przypadku było naruszenie drogi służbowej.

Zdaniem orzekającego, zachowanie obwinionego, opisane w zarzutach niniejszego orzeczenia, stoi w sprzeczności z podstawowymi obowiązkami nałożonymi na każdego policjanta, tj. przestrzegania zasady hierarchizacji w Policji wynikającej z § 4 ust. 1 Zarządzenia. Stąd też, orzeczoną na podstawie art. 134 pkt 1 cyt. ustawy karę dyscyplinarną nagany, należy uznał za współmierną do popełnionego czynu i stopnia zawinienia. Uwzględnia ona okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego (przyznanie się obwinionego), następstwa dla służby (negatywny odbiór zachowania policjanta, rozluźnienie dyscypliny służbowej), rodzaj oraz stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków służbowych (zachowanie drogi służbowej), pobudki działania funkcjonariusza (działanie w sposób umyślny). Jednocześnie organ uwzględnił postawę obwinionego oraz dotychczasowy przebieg służby, w tym pozytywną opinię służbową wymienionego funkcjonariusza za okres od dnia [...] kwietnia 2016 r. do dnia [...] maja 2017 r.

Orzeczenie przełożonego dyscyplinarnego obwiniony odebrał w dniu [...] grudnia 2019 r., natomiast w dniu [...] stycznia 2020 r. obrońca policjanta. W dniu [...] stycznia 2020 r. do Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] wpłynęło za pośrednictwem poczty wniesione do Komendanta Głównego Policji odwołanie obrońcy obwinionego od przedmiotowego orzeczenia. W treści przedmiotowego odwołania obrońca wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od przedmiotowego rozstrzygnięcia. W dniu [...] stycznia 2020 r. postanowieniem nr [...] Komendant Główny Policji odmówił przywrócenia terminu. Odpis wymienionego postanowienia doręczono w dniu [...] lutego 2020 r. adwokatowi R.R. oraz w dniu [...] lutego 2020 r. obwinionemu. Zgodnie z przysługującym prawem pismem z dnia [...] stycznia 2020 r. adwokat R. R. wniósł do Komendanta Głównego Policji wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] kwietnia 2020 r. Komendant Główny Policji przychylił się do argumentów obrońcy wyrażonych w powyższym wniosku i uchylił w całości zaskarżone postanowienie oraz przywrócił termin do wniesienia odwołania.

W odwołaniu obrońca wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia oraz o uznanie R. R. winnym zarzucanych mu przewinień dyscyplinarnych i odstąpienie od jego ukarania.

W uzasadnieniu odwołania obrońca zarzucił zaskarżonemu rozstrzygnięciu obrazę art. 135j ust. 5 ustawy o Policji poprzez jego niezastosowanie i ukaranie obwinionego za przewinienia dyscyplinarne, w sytuacji gdy w stosunku R. R. zachodzą okoliczności podmiotowe i przedmiotowe uzasadniające zastosowanie wskazanego przepisu. Nadto obrońca podniósł, że zachowania policjanta nie można uznać za sprzeczne z etyką zawodową, bowiem postępował on zgodnie z misją jaka stawiana jest instytucji Policji, tj. stanie na straży porządku publicznego, a podejmowane przez R. R. działania zmierzały do wyjaśnienia czy został popełniony czyn zabroniony (czy zaobserwowane przez obwinionego działania zakopywania śmieci nie nosiło znamion przestępstwa przeciwko środowisku). Natomiast pominięcie drogi służbowej przez policjanta wynikało jedynie z obawy podejmowania wobec jego osoby nieuprawnionych prób nacisku. Obrońca obwinionego w odwołaniu wskazał, że stopień winy R. R. w niniejszej sprawie jest nieznaczny podobnie jak stopień społecznej szkodliwości i nie podważa zaufania społeczeństwa do Policji jako instytucji, a działania podjęte przez obwinionego zwiększały zaufanie społeczeństwa do Policji jako bezstronnej instytucji, strzegącej porządku publicznego niezależnie od tego, kim jest sprawca przestępstwa oraz jakie stanowisko zajmuje.

Komendant Główny Policji orzeczeniem z dnia [...] kwietnia 2020 r.

nr [...], działając na podstawie art. 135n ust. 4 pkt 1 ustawy o Policji, po rozpatrzeniu odwołania R. R. reprezentowanego przez pełnomocnika, utrzymał w mocy orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...].

Komendant Główny Policji na wstępie przedstawił ustalony w sprawie stan faktyczny podkreślając, że nie budzi on wątpliwości.

Podał, że przesłuchany w charakterze obwinionego w dniu [...] października 2019 r. odmówił złożenia wyjaśnień. Ponownie przesłuchany w dniu [...] listopada 2019 r. w obecności swojego obrońcy złożył wyjaśnienia. Policjant przyznał się, że wszystkie wymienione w przedstawionych mu zarzutach dokumenty złożył z pominięciem drogi służbowej. Wyjaśnił, że chciał poinformować o nieprawidłowościach związanych z zakopywaniem odpadów komunalnych oraz zależało mu na rzetelnym wyjaśnieniu tej sprawy. Policjant stwierdził, że wyznaje zasadę imperatywu kategorycznego, zgodnie z którą zawsze mówił prawdę i dla ratowania dobra wyższego, jego zdaniem, mógł naruszyć dobro niższe jakim w tym przypadku było naruszenie drogi służbowej. Wyjaśnił, że celem jego postępowania było ujawnienie prawdy, nieprawidłowości i dlatego naruszył dyscyplinę służbową. Obwiniony stwierdził, że wszelkie prowadzone wobec niego czynności związane z odpowiedzialnością dyscyplinarną w jego odczuciu są szykanami wobec jego osoby. Według obwinionego notatka z dnia [...] lipca 2019 r., którą przekazał dyżurnemu Komendy Powiatowej Policji w [...] była w istocie zawiadomieniem o przestępstwie popełnionym przez rzecznika dyscyplinarnego, gdyż zdaniem R. R. zachowanie L. K. było szykanowaniem jego osoby, przymuszeniem do złożenia fałszywych oświadczeń w sprawie lobbingu.

Komendant Główny Policji, uwzględniając stan faktyczny oraz przepisy ustawy o Policji regulujące postępowania dyscyplinarne stwierdził, że zebrany w toku postępowania dyscyplinarnego materiał dowodowy potwierdził bezsprzecznie popełnienie przez wymienionego zarzucanych mu czynów opisanych w punktach 1-4. Opisane okoliczności czynów zostały udokumentowane zebranymi dowodami w postaci zeznań świadków, wyjaśnień obwinionego oraz załączoną do akt postępowania dokumentacją. W odniesieniu do czynów zarzucanych policjantowi nie ulega wątpliwości, że doszło do naruszenia dyscypliny służbowej poprzez złamanie zasad hierarchiczności w Policji (pominięcie drogi służbowej). Z materiału dowodowego w postępowaniu dyscyplinarnym zdaniem Komendanta Głównego Policji jednoznacznie wynika, że R. R. nadał bieg dokumentom wymienionym w treści przedstawionych mu zarzutów z pominięciem drogi służbowej, do zachowania której był zobligowany obowiązującymi przepisami. Fakt ten został potwierdzony zeznaniami przełożonych obwinionego. Ponadto sam obwiniony składając wyjaśnienia nie zaprzeczył, że nadał bieg swoim pismom poza drogą służbową.

W tym miejscu Komendant Główny Policji wskazał, że Policja jest formacją zhierarchizowaną, natomiast rodzaj i specyfikacja realizowanych zadań wymaga od policjanta szczególnego zdyscyplinowania i umiejętności podporządkowania się. Ocena materiału dowodowego wskazuje, iż działanie obwinionego w zakresie zarzucanych mu czynów było zawinione. W świetle art. 132a ustawy o Policji przewinienie dyscyplinarne jest zawinione wtedy, gdy policjant ma zamiar jego popełnienia, to jest chce je popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia na to godzi się, bądź nie mając zamiaru jego popełnienia, popełnia je jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach mimo, że możliwość taką przewidywał albo mógł i powinien przewidzieć.

Ponadto zdaniem organu odwoławczego, obwiniony bezsprzecznie miał pełną świadomość konieczności zachowania zgodnego z ustanowionymi normami i rozumiał skutki swego postępowania. Przy czym obwiniony jako doświadczony funkcjonariusz Policji został odpowiednio przeszkolony, a zatem nie ulega wątpliwości, iż powinien znać i stosować przepisy dotyczące przestrzegania zasad hierarchiczności w Policji wynikającej z § 4 ust. 1 Zarządzenia, a przedstawione przez policjanta wyjaśnienia, iż celem jego działania była chęć ujawnienia prawdy oraz nieprawidłowości stanowią tylko przyjętą przez niego linię obrony i nie uzasadniają w żaden sposób zachowania R. R..

Odnosząc się do argumentów podniesionych w odwołaniu obrońcy obwinionego Komendant Główny Policji wskazał, że nie wnoszą one nic nowego do materiału dowodowego, który został zgromadzony w toku postępowania dyscyplinarnego oraz nie mogą mieć wpływu na zmianę treści zaskarżonego orzeczenia wydanego przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...].

Podniesiony w odwołaniu zarzut dotyczący niezastosowania art. 135j ust. 5 ustawy o Policji, organ odwoławczy uznał za bezpodstawny. Z przepisu tego wynika, że odstąpienie od wymierzenia kary dyscyplinarnej jest rozstrzygnięciem wyjątkowym, mającym zastosowanie w niektórych sytuacjach, wobec policjantów, którzy spełniają określone wymagania i dają rękojmię, że w przyszłości będą przestrzegali dyscypliny służbowej oraz zasad etyki zawodowej, a w przypadku obwinionego wymienione przesłanki nie występują. Zgromadzony w postępowaniu dyscyplinarnym materiał dowodowy, a w szczególności zeznania przesłuchanych świadków i wyjaśnienia obwinionego odnoszą się do wszystkich okoliczności związanych z zaistniałymi zdarzeniami i bezsprzecznie udowodnił, że zachowanie policjanta opisane w treści przedstawionych mu zarzutów stało w sprzeczności z podstawowymi obowiązkami nałożonymi na każdego policjanta. Ponadto nie ulega wątpliwości, że składając wskazane w zarzutach dokumenty obwiniony kilkukrotnie pominął drogę służbową.

W tym miejscu organ odwoławczy zauważył, że przepisy przywołanego zarządzenia przewidują tylko jeden przypadek odstąpienia od tego obowiązku. Zgodnie z § 4 ust. 2 i ust. 6 Zarządzenia dotyczy to sytuacji, gdy policjant lub pracownik Policji uzyska informacje, mogące w jego ocenie świadczyć o popełnieniu przez innego policjanta łub pracownika Policji przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego lub przestępstwa skarbowego, albo przekazując odpowiednio kolejnemu wyższemu przełożonemu informację o naruszeniu przez bezpośredniego przełożonego dyscypliny służbowej, dyscypliny finansów albo o nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej, jak też o innych sprawach, niż wymienione powyżej, a także w wypadkach niecierpiących zwłoki, o czym jednak należy niezwłocznie poinformować pominiętego przełożonego. Zdaniem wyższego przełożonego dyscyplinarnego biorąc pod uwagę całość zgromadzonego w postępowaniu dyscyplinarnym materiału dowodowego, w omawianym przypadku przepis ten nie miał zastosowania.

Ponadto Komendant Główny Policji nie przychylił się do twierdzenia obrońcy obwinionego, że popełnione przez policjanta przewinienia dyscyplinarne cechuje niska szkodliwość dla służby, bowiem brak podporządkowania się zasadom hierarchiczności w Policji oraz ich lekceważenie może wpłynąć destrukcyjnie na stosunki interpersonalne i atmosferę w jednostce Policji, a także zakłócić prawidłowe jej funkcjonowanie. Obwiniony w swoich wyjaśnieniach nie przedstawił żadnych dowodów świadczących o szykanowaniu jego osoby przez bezpośrednich przełożonych, a przeprowadzone czynności wyjaśniające w tym zakresie nie potwierdziły naruszenia dyscypliny służbowej.

Zdaniem Komendanta Głównego Policji, w przedmiotowej sprawie zostało wykazane, że obwiniony naruszył obowiązujące go normy prawne. Komendant Główny Policji uwzględniając charakter popełnionych przez R. R. przewinień dyscyplinarnych uznał, że wymierzona mu kara dyscyplinarna jest współmierna do stopnia zawinienia popełnionych przez niego czynów.

Orzeczenie Komendanta Głównego Policji w Warszawie z dnia [...] kwietnia 2020r. nr [...] stało się przedmiotem skargi R. R. reprezentowanego przez pełnomocnika do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Zaskarżonemu orzeczeniu skarżący zarzucił:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy, w postaci art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji w zw. z § 4 ust. 1 Zarządzenia poprzez niewłaściwe zastosowanie wskazanej normy prawnej i uznanie, iż działania obwinionego podejmowane były w związku z załatwianiem spraw służbowych;

2. naruszenie przepisów postępowania mającego wpływ na wynik sprawy w postaci art. 138g ust. 1 ustawy policji, poprzez naruszenie gwarantowanej w tym przepisie zasady obiektywizmu i prowadzenie postępowania dyscyplinarnego w sposób z góry ukierunkowany na ukaranie obwinionego.

Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o:

1. wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia, do czasu zakończenia postępowania w niniejszej sprawie;

2. uchylenie zaskarżonego orzeczenia oraz utrzymanego nim w mocy orzeczenia nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] grudnia 2019 roku;

3. zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżący przytoczył stan faktyczny sprawy oraz wskazał, że zaskarżone orzeczenie jest błędne i jako takie, nie może ostać się w obrocie prawnym. Skarżący zwrócił uwagę na sposób sformułowania zarzutów popełnienia przewinienia dyscyplinarnego przez skarżącego. Akcentują one to, że skarżący miał dopuścić się ich w związku z realizowanymi z jego udziałem czynnościami służbowymi. Opisane w zarzutach zdarzenia, dotyczą ujawnienia przez skarżącego okoliczności, świadczących o możliwości popełnienia przestępstwa przeciwko środowisku, w postaci zakopywania odpadów na terenie działki w miejscowości [...] w roku 2013. Działania te zostały podjęte przez skarżącego jako osoby prywatnej, a nie jako funkcjonariusza Policji w związku z zadaniami służbowymi.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację podniesioną w zaskarżonym orzeczeniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.) Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotowe orzeczenie według powyższych kryteriów, uznać należy, iż nie narusza ono prawa.

Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy istniały podstawy do uznania skarżącego winnym zarzucanych mu czynów i w konsekwencji do ukarania karą dyscyplinarną.

W ocenie tut. Sądu na takie pytanie należało udzielić pozytywnej odpowiedzi.

Przede wszystkim należy mieć na względzie to, że już sam skarżący przyznał, iż ponosi winę w popełnieniu zarzucanych mu czynów. Taka konkluzja wynika wprost z treści odwołania od orzeczenia organu pierwszej instancji, w którym to nie kwestionowano samej winy, a wyłącznie domagano się od organu, aby odstąpił od ukarania policjanta. Powyższe, w myśl zasad logicznego rozumowania wprost świadczy o tym, że skarżący w sposób dorozumiany zgodził się z przypisaniem mu winy za zarzucane czyny. Jeśli by bowiem kwestionował swą winę, to co oczywiste domagałby się uniewinnienia, a nie jedynie odstąpienia od ukarania. W świetle powyższego zarzuty skargi zmierzające do podważenia faktu popełnienia przez policjanta zarzucanych mu czynów uznać należało wyłącznie za przyjętą na obecną chwilę linię obrony i to pozostającą w sprzeczności z wcześniejszym postępowaniem w tym zakresie.

Niezależnie od powyższego, w ocenie tut. Sądu skarżone orzeczenie jawiło się jako pozostające w zgodzie z przepisami prawa, jak i ustalonym poprawnie przez organ stanem faktycznym.

Odnosząc się do wyeksponowanego w pkt.1 skargi zarzutu wyjaśnić należało, że w myśl § 4 ust.1 i 2 Zarządzenia Nr.[...] Komendanta Głównego Policji z [...] grudnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji (którego naruszenie było dla organu asumptem do przypisania skarżącemu zarzutu naruszenia dyscypliny służbowej), policjanci są obowiązani do zachowania drogi służbowej, a uzyskane przez pełniącego służbę policjanta informacje mogące w jego ocenie świadczyć o popełnieniu przestępstwa, niezwłocznie przekazuje się bezpośredniemu przełożonemu.

Wykładnia w/przywołanej regulacji świadczy więc o tym, iż zasadą jest informowanie przez policjanta bezpośredniego przełożonego o fakcie popełnienia przestępstwa. Inny sposób zachowania policjanta, jak każde odstąpienie od obowiązującej zasady, musi być podyktowane szczególnymi, wyjątkowymi okolicznościami. Nadto zachowanie niezgodne z zasadami winno mieć miejsce jak najrzadziej. Odstępstwo od zasad nigdy nie może (a w każdym razie nie powinno) stawać się normą.

Nadto z treści przywołanego przepisu wynika, iż odnosi się on do informacji uzyskanych przez policjanta pozostającego w służbie, a nie jak próbuje to sugerować strona skarżąca - informacji uzyskanych w związku z wykonywaniem zadań służbowych. Policjant winien więc przestrzegać służbowej drogi kontaktu

z przełożonym niezależnie od tego, czy o możliwości popełnienia przestępstwa powziął wiedzę przy pełnieniu obowiązków służbowych czy też w czasie wolnym od służby.

Powyższe konkluzje pozostają w zgodzie z systemowym usytuowaniem policjanta w strukturze organów państwowych. Co do zasady policjantem jest się przysłowiowe 24 godziny na dobę, a nie tylko w czasie pełnienia służby. Zachowanie policjanta w służbie i poza nią rzutuje bowiem bezpośrednio np. na odbiór społeczny policji jako całości – jako formacji powołanej do zapewnienia bezpieczeństwa publicznego.

Analizując materię winy policjanta zgodzić należało się także z twierdzeniami organu, że z materiałów sprawy wynika, iż skarżący miał świadomość, że pomija drogę służbową. Skarżący podnosił przecież, że rezygnacja z urzędowego trybu obiegu dokumentów wynikała z "wewnętrznego imperatywu moralnego". Przyznał więc, że z uwagi na inne dobro, świadomie zrezygnował z drogi służbowej.

Rację ma też organ stwierdzając, że każde z pism kierowanych z pominięciem drogi służbowej dotyczy skarżącego. Każda sprawa osobowa powinna zaś być załatwiania zgodnie z zasadami dotyczącymi obiegu dokumentów wynikającymi z zarządzenia Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji.

Ponadto trafnie zauważa organ, że raporty objęte zarzutami dyscyplinarnymi, dotykają spraw służbowych skarżącego, w kontekście jego stosunków w służbie. Wątek kryminalny, dotyczący nieprawidłowości w składowaniu odpadów, stanowi tylko tło do prezentowania przez skarżącego szeregu żądań, pretensji oraz zarzutów wobec przełożonych.

Za uprawnione należy więc uznać wywody odpowiedzi na skargę, że droga służbowa dotyczy praktyczne wszystkich aspektów funkcjonowania policjanta w jednostce organizacyjnej Policji. Jak to już podniesiono na wstępie niniejszych rozważań, do zachowania drogi służbowej zobowiązani są policjanci i pracownicy Policji. Jedyne wyjątki zwarte zostały w § 4 ust. 2 i 6 zarządzenia. W tym kontekście uprawnione są twierdzenia organu, że informacje, które skarżący starał się przekazać Komendantowi Głównemu Policji oraz Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji nie mogły być uznane za przypadki wyłączające treść § 4 ust. 1 zarządzenia. Stawiane przez skarżącego na obecnym etapie postępowania teza, o pozasłużbowym charakterze raportów objętych zarzutami dyscyplinarnymi, jawi się wyłącznie jako linia obrony przyjęta na potrzeby postępowania przed sądem administracyjnym.

Za nie znajdujące umocowania w realiach faktycznych sprawy należy też uznać twierdzenia skargi, że policjant działał jak zwyczajny obywatel składając swoje raporty o możliwości popełnienia przestępstwa. W myśl przepisów procesowych regulujących materię zawiadamiania o możliwości popełnienia przestępstwa, stosownego zawiadomienia można dokonać bądź w jednostce policji, bądź w prokuraturze. Tak więc –(jak pisze to w skardze skarżący – "zwykły obywatel") nie dokonuje omawianych działań bezpośrednio wobec Komendanta Głównego Policji czy Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. To więc dodatkowo świadczy o służbowym charakterze działań podejmowanych przez policjanta.

Na koniec – biorąc pod uwagę, ze kara nagany jest najłagodniejsza z katalogu kar dyscyplinarnych - należało wyjaśnić, że w ocenie tut. Sądu organ wymierzył skarżącemu karę adekwatną do popełnionych przewinień a z pewnością nie nadmiernie surową. W sposób dokładny i wyczerpujący wyjaśnił przy tym wymiar owej kary, odnosząc treść art. 134h ust. 1 ustawy o policji do stanu faktycznego niniejszej sprawy.

W tym stanie sprawy, nie podzielając argumentów zawartych w złożonej skardze, oraz uznając iż organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy, oraz iż przy wykonywaniu tych czynności nie naruszył przepisów prawa, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.).