Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 44/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2015-04-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 29 ust. 3
journal: Dz.U. 2012 poz 145
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, sędzia NSA Mieczysław Markowski (spr.),, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 marca 2015 r. sprawy ze skargi H. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z [...] sierpnia 2012 r. H. D. (dalej powoływana także jako Skarżąca) zwróciła się do Wójta Gminy S. o wszczęcie postępowania w sprawie niezgodnego z prawem odprowadzania wody z posesji J. P. Uzasadniając wniosek wskazała, że znaczna część wody wypływającej kanałem wybudowanym między jej budynkami gospodarczymi, płynie wzdłuż podmurówki, następnie zatrzymuje się na wysokości domu, nigdzie nie odpływa, ponieważ teren zaczyna się wznosić.

W dniu [...] września 2011r. przeprowadzono oględziny na posesji J. P. podczas których stwierdzono, że kanał odprowadzający wody deszczowe z budynku obory na długości całej posesji jest drożny, nie są do niego podłączone inne budynki, nie zalega w nim woda, a naturalny spadek terenu skierowany jest do posesji Państwa D. Na podstawie powyższych ustaleń Wójt Gminy S. w dniu [...] października 2012 r. wydał decyzję nr [...], którą odmówił nałożenia na J. P. - właściciela działek nr [...] i [...] obowiązku przywrócenia stosunków wodnych do stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Uzasadniając swoją decyzję organ l instancji oparł się w głównej mierze na wyroku Sądu Okręgowego w Ł. I Wydział Cywilny sygn. akt [...] z dnia [...] października 2011 r., a także wskazał, iż po przeprowadzeniu oględzin nie stwierdzono zmiany lub wystąpienia nowych okoliczności w stosunku do stanu ocenianego przed sądem i z tego tez powodu orzekł jak w sentencji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] października 2012 r. uchyliło decyzję Wójta Gminy S. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.

W dniach [...] listopada 2012 r. i [...] maja 2013 r. przeprowadzono kolejne oględziny na przedmiotowych gruntach w obecności stron postępowania. W budynkach gospodarczych Państwa D. stwierdzono m.in. zawilgocenie ścian oraz posadzek, nie stwierdzono zastoisk wody. Ustalono też, że rowek na posesji Państwa P. jest wilgotny, ale drożny ze śladami przepływu wody. W dniu [...] maja 2013 r. organ l instancji dokonał kolejnych oględzin na posesji J. P., tym razem po intensywnych deszczach w dniu [...] maja 2013 r., z których sporządzono protokół. Podczas oględzin nie stwierdzono jednak stagnacji wody w kanale między budynkami J. P., a budynkami H. D. oraz w rowku odprowadzającym wody opadowe, nie stwierdzono też wycieku gnojówki.

Na podstawie powyższych ustaleń Wójt Gminy S. decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] odmówił nałożenia na J. P. obowiązku przywrócenia stosunków wodnych do stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom.

Z powyższą decyzją nie zgodziła się Skarżąca i wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. Odwołująca wskazała, iż Wójt Gminy S. w przedmiotowej decyzji nie dokonał rzetelnej analizy wszystkich zebranych dowodów z pominięciem tych wskazanych przez nią, uwzględnił opinię specjalisty z zakresu melioracji wodnej, który nie jest biegłym z listy Wojewody ani rzeczoznawcą, a teza sporządzonej przez niego opinii jest niezrozumiała i oparta na domysłach autora.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie podzieliło argumentacji odwołania i decyzją z [...] sierpnia 2013 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu Kolegium w pierwszej kolejności powołało treść art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 145), wyjaśniając, że do jego zastosowania nie jest wystarczający sam fakt dokonania określonej zmiany na gruncie. Konieczne jest nadto ustalenie, że zmiana zmodyfikowała stan wody na gruncie powodując pogorszenie stosunków wodnych ze szkodą dla gruntów sąsiednich.

Rozważając zebrany w sprawie materiał dowodowy, Kolegium stwierdziło, iż Jó. P. nie dokonał zmian na swych gruntach, które by powodowały wyczerpanie przesłanek zawartych w art. 29 ust. 3 ustawy - Prawo wodne. SKO powołało się na ustalenia zawarte w opinii specjalisty wodnomelioracyjnego J. I., iż wody powierzchniowe zawsze spływały z wyżej położonych działek przez działkę Pana P. nr [...], a następnie przez działkę H. D. nr [...], na oględziny z dnia [...] maja 2013 r., podczas których nie stwierdzono stagnacji wody na posesjach H. D. oraz J. P., a także w budynkach gospodarczych oraz piwnicy budynku mieszkalnego Państwa D. Nie stwierdzono również wody w kanale betonowym do odprowadzania wód opadowych z obory J. P. i użytków rolnych położonych poza budynkami. Ustalono natomiast zawilgocenie posadzek oraz ścian od podłoża w budynkach gospodarczych oraz piwnicy domu Państwa D. od strony P. Zgodnie z opinią specjalisty wodnomelioracyjnego J. I. system odprowadzania wody u J. P. wykonany jest ze znacznym spadkiem i nie ma możliwości, aby woda w nim stagnowała, zarówno w uszczelnionym korycie betonowym, gdzie spadek wynosi ok. 27%, jak i w rowku (bruździe) o spadku ok 40%. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ zwrócił też uwagę, iż sama Skarżąca nie była wstanie wskazać widocznych śladów przepływu wody z działki sąsiada J. P. na jej działkę, który powodowałaby szkody w jej budynkach, ani żadnych innych dowodów na tę okoliczność. Ponadto organ odwoławczy podkreślił, że ustalenia specjalisty wodnomelioracyjnego pokrywają się też z ustaleniami biegłego sądowego, który w opinii sporządzonej na potrzeby postępowania sądowego przed Sądem Okręgowym w Ł. l Wydział Cywilny, sygn. akt [...], stwierdził, że nie sposób ustalić, czy wody gruntowe docierają na działkę H. D. wyłącznie z siedliska Pana P., bo równie dobrze mechanika wód gruntowych może powodować docieranie do budynków D. wód z jej własnego siedliska wsiąkających w grunt za jej stodołą albo z jej podwórza o trawiastej powierzchni.

Po rozpatrzeniu skargi Skarżącej, Wojewódzki Sad Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 20 marca 2014 r., sygn. akt II SA/Bk 914/13 uchylił ww. decyzje organów obu instancji. Zdaniem Sądu, zebrany w sprawie materiał dowodowy nie dawał organom administracji podstaw do ustalenia, że w sprawie nie zachodzą przesłanki określone w przepisie art. 29 ust. 3 ustawy - Prawo wodne. Z opinii powołanego w toku postępowania specjalisty wodnomelioracyjnego J. I. wynika bowiem, że od momentu wybudowania przez J. P. właściciela działek o nr [...] i [...] spornej obory, stan wody istniejący na działce skarżącej zmienił się zasadniczo, albowiem "z dachów budynków gospodarskich po opadach napływają duże ilości wody, a ich wielkość zależy od intensywności i czasu trwania deszczu. Kierunek i miejsce odprowadzania jest taki, iż napływa korytem betonowym między budynkami gospodarskimi stron, a następnie rowkiem - bruzdą przez ogródek przydomowy w kierunku drogi powiatowej" – (odpowiedź autora opinii na uwagi Skarżącej - k. 154-157 akt postępowania administracyjnego). W tej samej opinii jej autor doszedł jednocześnie do wniosku, że w jego ocenie J. P. wznosząc budynek obory nie zmienił stanu wody na gruncie, ale wybudował nowy system odprowadzania wód. W ocenie Sądu oba zacytowane fragmenty opinii potwierdzają, że w niniejszej sprawie bez wątpienia doszło do zmiany stanu wody na gruncie, albowiem zarówno wybudowanie nowego systemu odprowadzenia wody jak i zmiana dotychczasowego systemu jej odprowadzania rodzi ten sam skutek w postaci zmiany stanu wody. W kontrolowanym postępowaniu nie budzi też wątpliwości, że problem z przesiąkaniem wód do piwnicy budynku mieszkalnego i budynku gospodarczego Skarżącej zaistniał po wybudowaniu przez J. P. budynku obory z odstępstwami i do dnia wydania zaskarżonej decyzji problem ten nie został wyeliminowany. Tym niemniej, ani autor kluczowej w sprawie opinii, ani organy administracji nie wyjaśniły, czy pomiędzy tym dwoma faktami, tj. działaniem J. P. polegającym na wybudowaniu z odstępstwami spornej obory, a szkodą na działce Skarżącej istnieje związek przyczynowy.

W ocenie Sądu dla rozstrzygnięcia powyższych, kluczowych kwestii decydująca byłaby opinia hydrologiczna, dlatego też rozpoznając sprawę ponownie organ powinien uzupełnić materiał dowodowy o taką ekspertyzę.

Ponownie rozpoznając sprawę, organ I instancji zgodnie z zaleceniami Sądu, przeprowadził dowód z opinii biegłego M. F. (biegły z listy Wojewody M. w zakresie postępowania wodnoprawnego oraz posiadającego uprawnienia Ministra Środowiska w zakresie hydrogeologii) w sprawie oceny czy na działkach o nr ew. [...], [...] nastąpiła zmiana stanu wody na gruncie powodująca powstawanie szkód na działce nr [...] w obrębie miejscowości J. Biegły, po przeprowadzeniu szczegółowych oględzin działek, wywiadu z przedstawicielami stron, sondowaniu geologicznemu i dokonanych pomiarach nie stwierdził żadnych bezpośrednich związków pomiędzy zmianą stanu wody na gruncie na działkach [...] i [...], a szkodami na działce [...]. Z przeprowadzonych pomiarów wynika, że nie istnieje bezpośredni związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy zagospodarowaniem i wprowadzeniem wód opadowych z ternu działek [...] i [...] a pogorszeniem się stanu wód na działce [...].

Mając na uwadze powyższą opinię oraz inny zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, jak przeprowadzone w dniu [...] sierpnia 2014 r. oględziny i obserwacja działek podczas opadów deszczu, dowody z zeznań świadków przeprowadzonych w dniu [...] sierpnia 2014 r. czy też odpowiedź biegłego na zastrzeżenia Skarżącej, organ I instancji decyzją z dnia [...] października 2014 r., Nr [...] odmówił nałożenia na Pana J. P., właściciela działek o nr [...] i [...] obowiązku przywrócenia stosunków wodnych do stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom.

Z decyzją Wójta Gminy S. nie zgodziła się Skarżąca, która w złożonym odwołaniu wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Skarżąca zarzuciła między innymi, że decyzja została wydana na podstawie oględzin przeprowadzonych w czasie trwającej od wielu miesięcy suszy, która ma już charakter hydrologiczny,

uniemożliwiającej dokonanie koniecznych obserwacji oraz wykonania niezbędnego badania hydrologicznego przepływu wody za pomocą piezometrów. Zdaniem Skarżącej niezasadnie nie dokonano oceny murku oporowego oraz kanału do odprowadzania wody a także nie rozpatrzono zgłaszanych przez nią wniosków dowodowych. Nie rozpatrzono również merytorycznie opinii biegłych: Pana J. S. i J. K. oraz rzeczoznawcy Z. D.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r., Nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Wskazując na regulacje art. 29 Prawa wodnego, Kolegium stwierdziło, że istnieje generalny zakaz zmiany stanu wody na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Spowodowanie przez właściciela zmiany stanu wody na gruncie, dające organom podstawy do zastosowania sankcji, o której mowa w art. 29 ust. 3 Prawa wodnego, to takie działanie, które ingeruje w naturalny stan wody na danym terenie związany z jego ukształtowaniem, warunkami przyrodniczymi, czy też hydrologicznymi. Działaniem takim jest w szczególności wykonanie przeszkody w odpływie wody opadowej z terenów sąsiednich zgodnie z naturalnym kierunkiem odpływu.

Przeprowadzone postępowanie nie potwierdziło stanowiska Skarżącej, jakoby w sprawie występowało niezgodne z prawem odprowadzanie wody z posesji J. P. na działkę i do piwnicy Skarżącej. Organ powołał się w tym zakresie na opinię J. I ., dr. M. F. oraz oględziny przeprowadzone w dniu [...] maja 2013 r. po intensywnych opadach deszczu oraz w dniu [...] sierpnia 2014 r. w trakcie opadów. Przeprowadzone dowody potwierdziły, że wody opadowe pomiędzy budynkami Skarżącej i Państwa P. spływają swobodnie, nie stwierdzono stagnacji wód jak również nie stwierdzono widocznych uszkodzeń kanału i murku oporowego. Wody spływają zgodnie z naturalnym ukształtowaniem terenu w kierunku drogi.

Kolegium podkreśliło, że ze sporządzonej opinii hydrogeologicznej jasno wynika, że piwnice posesji na działce nr [...] ulegają czasowemu podtopieniu z przyczyn naturalnych, wynikających z uwarunkowania terenu i stanu wód w rzece Ś., a nie spowodowane przez tę czy inna formę zabudowy czy sposobu zagospodarowania wód opadowych. Podobne stanowisko wynika z wyjaśnień Pana J. I., wskazujący na poziom wód gruntowanych jako podstawową przyczyną zalewania piwnic Skarżącej. W ocenie Kolegium stan ten potęguje występowanie na tym terenie gruntów słabo przepuszczalnych i bardzo słabo przepuszczalnych (glina), kumulujących wilgoć. Na takim gruncie po ulewnych deszczach bardzo długo utrzymuje się woda wokół fundamentów (woda gruntowa sięga wyżej poziomu fundamentów lub może okresowo ten poziom przekraczać). Wobec tego, gdy wody gruntowe mogą wywoływać stałe parcie hydrostatyczne na ściany fundamentowe, konieczne jest zabezpieczenie poprzez izolację.

Na powyższą decyzję Skarżąca wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, zarzucając brak merytorycznego ustosunkowania się przez organ odwoławczy do zarzutów podniesionych w odwołaniu. Zdaniem Skarżącej decyzje organów obu instancji zostały podjęte na podstawie błędnej opinii hydrologicznej pana M. F. wykonanej po jednokrotnych oględzinach w czasie głębokiej suszy hydrologicznej i bez przeprowadzenia podstawowego badania kierunku i wielkości przepływu wody za pomocą piezometrów. Zdaniem Skarżącej sporządzona opinia zawiera szereg sprzeczności ze stanem faktycznym, w szczególności uznaniem że zalewanie piwnic powstaje wskutek wzrostu poziomu wód gruntowych a nie opadowych i przyjęciem, że na działce o nr [...] nie doszło do podniesienia terenu, który to stan jest zauważalny wzrokowo. Błędnie również, w ocenie Skarżącej, przepływ wód gruntowych ustalono na podstawie poziomu wody w studniach przy dokonaniu jednokrotnego ich pomiaru.

Skarżąca wskazała także, że zaskarżone decyzje zostały wydane bez rozpatrzenia składanych przez nią wniosków dowodowych i oceny stanu kanału i murku oporowego, których zadaniem jest uniemożliwienie zalewnia jej posesji przez wody opadowe pochodzące z wybudowanej obory.

Wskazując na powyższe, Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonych decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, celem uzupełnienia wydanej opinii hydrologicznej, ustalenia dlaczego nie dochodzi do zalewania piwnicy będącej odrębną budowlą oraz obserwacji odpływu wody powierzchniowej w czasie występowania długotrwałych deszczy lub roztopów.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w kwestionowanej decyzji.

W piśmie z dnia 23 lutego 2015 r., Skarżąca dodatkowo zarzuciła naruszenie szeregu przepisów postępowania, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności:

- art. 7, 77 § 1 i 84 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nie ustosunkowanie się do zarzutów strony zgłaszanych w przedmiocie niewykonania decyzji Wójta Gminy S. przez J. P., bez wskazania motywów jakimi się kierował organ nie podzielając zastrzeżeń strony co do uchylania się od wykonania decyzji administracyjnych, i poprzestanie na arbitralnym uznaniu, że ocena organu pierwszej instancji jest prawidłowa, bez dokonania przez organ administracji publicznej drugiej instancji własnej analizy i oceny materiału dowodowego, powtórzeniu lakonicznych informacji, które nie odnoszą się do zarzutów i zastrzeżeń zgłaszanych przez stronę w toku postępowania, co skutkowało iż w zakresie zgłaszanych przez stronę zastrzeżeń i nieprawidłowości nie zostało przeprowadzone stosowne postępowanie dowodowe,

- art. 8 i 107 § 3 k.p.a poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnikowych stwierdzeń, iż na rozstrzygnięcie organu miał wpływ wyrok Sądu Okręgowego w Ł., co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywatela do organów państwa poprzez uniemożliwienie kontroli zaskarżonej decyzji, co skutkować winno uznaniem, że nie dokonano wyjaśnienia stanu faktycznego,

- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej z uwagi na pominięcie przez organ zgłaszanych przez Skarżącą zagrożeń bezpieczeństwa użytkowania obiektu z uwagi na pękania posadzek w budynkach, zagrzybienia i pleśnienia ich ścian, co w konsekwencji doprowadziło do załatwienie sprawy bez poszanowania słusznego interesu obywatela polegającej na oparciu rozstrzygnięcia na oświadczeniu osób które fakt istnienia tego stanu potwierdzają, ale organ ten aspekt pomija,

- art. 7 k.p.a. i 77 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie istotnych dla sprawy okoliczności oraz zaniechanie poczynienia własnych ustaleń w sprawie, a mianowicie, czy J. P. wykonał nałożone na niego obowiązki i czy wykonane prace spełniają wymogi techniczne określone przepisami i normami prawa budowlanego,

- art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodów z dokumentów np. ekspertyz technicznych oceniających w sposób fachowy wykonane prace, co umożliwiłoby określenie czy roboty budowlane zostały wykonane zgodnie z zasadami sztuki budowlanej, analizy akt sądowych, w sytuacji gdy organ administracji publicznej, jako podmiot kierujący postępowaniem winien w sposób wyczerpujący zebrać, a następnie rozpatrzyć cały materiał dowodowy w sposób bezstronny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.).

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy S. odmawiającą nałożenia na właściciela dziełek [...] i [...] obowiązku przywrócenia stosunków wodnych do stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom.

Decyzja ta została wydana na podstawie art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz.U. z 2012 r., poz. 145 ze zm.). Zgodnie z brzmieniem tego przepisu właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może:

1) zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej, ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich;

2) odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie.

Na właścicielu gruntu ciąży ponadto obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich (ust. 2). Jeżeli zaś spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom (ust. 3).

Powołane przepisy statuują administracyjny tryb orzekania o przywróceniu stanu poprzedniego lub wykonaniu urządzeń zapobiegających szkodom na gruntach sąsiednich wskutek dokonanej przez właściciela gruntów zmiany stanu wodnego. Przesłanką wydania nakazu jest stwierdzenie, że doszło do zmiany stosunków wodnych na gruncie wskutek działań właściciela tych gruntów oraz, że zmiana stosunków wodnych szkodliwie wpływa na grunty sąsiednie. Zmiana stosunków wodnych wiąże się z konkretnym działaniem właściciela gruntów ingerującym w ukształtowany w terenie system zasobów wodnych. Szkodliwe zaś oddziaływanie zmiany stosunków wodnych na grunty sąsiednie to proces długotrwały, wymagający obserwacji, niejednokrotnie nie dający się stwierdzić w czasie jednorazowych, sporadycznych oględzin. Między zmianą stosunków wodnych na gruncie a szkodliwym jej wpływem na grunty sąsiednie winien zachodzić adekwatny (typowy, przeciętny) związek przyczynowy (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 3 lutego 2009 r., sygn. akt II SA/Bk 609/08). Niemniej jednak należy zaznaczyć, że sam fakt dokonania określonej zmiany stosunków wodnych nie jest wystarczający do zastosowania art. 29 ust. 3 ww. ustawy, bowiem konieczne jest ustalenie, że dokonana zmiana spowodowała szkodę na gruncie sąsiednim.

Według Skarżącej właściciel działek o nr [...] i [...] – J. P. w sposób niezgodny z prawem odprowadza wodę ze swoich działek, co powoduje okresowe zalewanie jej działki oraz piwnicy domu.

W ocenie Sądu, zgodzić się należało z organami obu instancji, że przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe, w szczególności kilkukrotne oględziny działek [...] [...] i [...] (również w trakcie opadów deszczu) oraz sporządzone opinie biegłych nie potwierdziły stanowiska Skarżącej, jakoby J. P. dokonał zmiany stosunków wodnych ze szkodą dla jej gruntu. Owszem, niewątpliwie wybudowanie przez J. P. obory na swoich działkach wraz z systemem odprowadzania wody z tegoż budynku (koryto betonowe między budynkami gospodarskimi obu stron postępowania administracyjnego i rowek odprowadzający wodę w kierunku drogi powiatowej) spowodowało zmianę stosunków wodnych na jego działce, jednakże przeprowadzone postępowanie nie wykazało, aby powyższa zmiana miała miejsce ze szkodą dla gruntów Skarżącej.

Podkreślić należy, że niniejsza sprawa była już przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego, które zakończyło się wyrokiem tut. Sądu z dnia 20 marca 2014 r. II SA/Bk 914/13 uchylającym zaskarżoną wówczas decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Sąd stwierdził wówczas, że dla właściwego ustalenia stanu faktycznego w sprawie niezbędna jest opinia hydrologiczna. Wykonując zalecenie Sądu, organ I instancji powołał biegłego dr M. F., który w sporządzonej opinii hydrologicznej ocenił czy na działkach o nr ew. [...], [...] nastąpiła zmiana stanu wody na gruncie powodująca powstawanie szkód na działce nr [...]w obrębie miejscowości J. Biegły, po przeprowadzeniu szczegółowych oględzin działek, wywiadu z przedstawicielami stron, sondowaniu geologicznemu i dokonanych pomiarach nie stwierdził żadnych bezpośrednich związków pomiędzy zmianą stanu wody na gruncie na działkach [...] i [...], a szkodami na działce [...]. Z przeprowadzonych pomiarów wynika, że nie istnieje bezpośredni związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy zagospodarowaniem i wprowadzeniem wód opadowych z terenu działek [...] i [...] a pogorszeniem się stanu wód na działce [...]. W opinii tej biegły stwierdził, że piwnice posesji na działce nr [...](należącej do Skarżącej) ulegają czasowemu podtopieniu z przyczyn naturalnych, wynikających z uwarunkowania terenu i stanu wód w rzece Ś., i nie są spowodowane przez tę czy inna formę zabudowy czy sposobu zagospodarowania wód opadowych na działce sąsiedniej.

Z powyższej opinii, jak również wcześniejszej opinii sporządzonej przez J. I. wynika, że to poziom wód gruntowych, ukształtowanie terenu oraz rodzaj gleby znajdującej się na posesji Skarżącej (a więc przyczyny naturalne) są podstawowym powodem zalewania piwnicy Skarżącej i występowania zawilgoceń. Powyższe ustalenia znajdują potwierdzenie także w innych dowodach przeprowadzonych w sprawie, w szczególności w oględzinach dokonanych w dniu [...] maja 2013 r. (po intensywnych opadach deszczu) oraz w dniu [...] sierpnia 2014 r. (w trakcie opadów). W trakcie tychże oględzin stwierdzono, że wody opadowe pomiędzy budynkami Skarżącej i Państwa P, spływają swobodnie, nie ulegają stagnacji jak również nie stwierdzono widocznych uszkodzeń kanału i murku oporowego. Wody spływają zgodnie z naturalnym ukształtowaniem terenu w kierunku drogi.

Stąd też zdaniem Sądu, całokształt materiału dowodowego zgromadzonego w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym dawał organom prowadzącym to postępowanie jednoznaczne podstawy do uznania, że właściciele nieruchomości nr geod. [...] i [...] nie zmienili stosunków wodnych ze szkodą dla gruntu sąsiedniego, tj. działki Skarżącej, a skoro tak, brak było podstaw do nałożenia na właścicieli tej działki obowiązków na podstawie art. 29 Prawa wodnego. Podsumowując za niezasadne uznać należy zarzuty skargi wskazujące na wadliwość postępowania dowodowego i niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności. Przeciwnie, analiza akt administracyjnych przemawia za tym, że organy podjęły odpowiednie działania w celu ustalenia, czy doszło do zmian stosunków wodnych na gruncie ze szkodą dla działek sąsiednich, zgromadziły materiał dowodowy i na jego podstawie, po dokonaniu jego oceny, wyciągnęły prawidłowe wnioski, jasno je uzasadniając. W tak ustalonym stanie faktycznym organ prawidłowo zastosował art. 29 Prawa wodnego.

Ustosunkowując się do zarzutów podniesionych w skardze oraz piśmie z dnia 23 lutego 2015 r., należało uznać je za bezzasadne. Skarżąca wskazuje przede wszystkim na błędną, w jej ocenie opinie biegłego M. F., będącą zasadniczą podstawą wydania kwestionowanych decyzji oraz brak merytorycznego odniesienia się przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze do zarzutów wskazanych w odwołaniu od decyzji organu I instancji.

W ocenie Sądu, wykonana na zlecenie organu pierwszej instancji opinia biegłego hydrologa – M. F., posiadającego niezbędne uprawnienia do sporządzenia opinii hydrologicznych, jest wyczerpująca i obszerna, a zawarte w niej spostrzeżenia i wnioski są logicznie uzasadnione i zgodne z regułami doświadczenia życiowego.

Wskazać należy, że w świetle art. 84 § 1 K.p.a., gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii. Organ ocenia opinię biegłego swobodnie na podstawie zasad wiedzy, nie jest zatem związany tą opinią. Może ją przyjąć, jeśli uzna ją za trafną, ale może ją całkowicie lub częściowo zdyskwalifikować i przyjąć odmienną, własną, opartą na nauce lub doświadczeniu. Organ nie może ograniczyć się w uzasadnieniu decyzji do powołania się na konkluzję zawartą w opinii biegłego, lecz obowiązany jest sprawdzić, na jakich przesłankach biegły oparł swoją konkluzję i skontrolować prawidłowość rozumowania biegłego (E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, teksty, wzory i formularze, Warszawa 1970, s. 178 i 179). Dowód z opinii biegłego podlega ocenie organu – tak jak każdy dowód – z zastosowaniem zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 80 K.p.a. (wyrok NSA z dnia 5 października 2009 r., I OSK 1444/08, niepubl., dostępny w CBOSA).

Wskazywane przez Skarżącą w skardze zastrzeżenia co do opinii biegłego M. F., takie jak: jednokrotne oględziny gruntów w trakcie hydrologicznej suszy, brak przeprowadzenia badania kierunku i wielkości przepływu wody za pomocą piezometrów, sprzeczności ze stanem faktycznym czy też błędne przyjęcie poziomu wody w studniach bez wiedzy o intensywności ich użytkowania, w ocenie Sądu, w żadnej mierze nie rzutują na wiarygodność sporządzonej opinii jako dowodu w sprawie. Zaznaczyć należy, że autor opinii ustosunkował się do zastrzeżeń Skarżącej w piśmie z dnia 9 września 2014 r., wyjaśniając dlaczego nie przeprowadzono badań za pomocą piezometrów oraz w oparciu o jakie dane i jaki pomiary (sondowania) została sporządzona opinia. Wyjaśnienia te, w powiązaniu z treścią samej opinii jednoznacznie wskazują, że ustalenia biegłego są wiarygodne, spójne i oparte niewątpliwie o jego doświadczenie zawodowe. Podkreślić przy tym należy, że w sprawach z zakresu stosunków wodnych zeznania świadków czy też wyjaśnienia stron postępowania nieposiadających fachowej wiedzy z zakresu hydrologii, gospodarki wodnej czy melioracji nie stanową dowodu mogącego podważać ocenę zmiany stosunków wodnych przeprowadzoną przez osobę o wiadomościach specjalnych (vide wyrok z dnia 18 czerwca 2014 r., II SA/Ke 373/14, CBOSA). Nie bez znaczenia w sprawie jest również to, treść kwestionowanej przez Skarżącą opinii biegłego koreluje z innymi, przeprowadzonymi w sprawie dowodami, chociażby z opinią J. I. czy też wielokrotnie powtarzanymi oględzinami działek, zarówno w czasie opadów deszczu, bezpośrednio po nich jak i w pogodne dni.

Nie można się również zgodzić z zarzutami dotyczącymi uzasadnienia zaskarżonej decyzji, bowiem zostało ono sporządzone w sposób odpowiadający wymaganiom z art. 107 § 3 k.p.a., w tym zawiera opis stanu faktycznego, ocenę zgromadzonych w sprawie dowodów oraz powołanie się na podstawę prawną i wyjaśnienie sposobu jej zastosowania w sprawie. Wbrew twierdzeniom Skarżącej, Kolegium ustosunkowało się do zarzutów podniesionych w odwołaniu (str. 9-10 decyzji organu odwoławczego).

Odnosząc się do zarzutów Skarżącej związanych z niewykonaniem ciążących na J. P. obowiązków nałożonych na podstawie wyroku sądu powszechnego czy też stanu technicznego wybudowanych urządzeń odprowadzających wodę opadową na jego działkach, wyjaśnić należy że nie mogły one wpłynąć na ocenę zgodności z prawem zakwestionowanych decyzji. Kwestia egzekwowania orzeczeń sądów powszechnych pozostaje poza zainteresowaniem postępowania dotyczącego naruszenia stosunków wodnych, zaś kwestia stanu technicznego wykonanych budowli odprowadzających wodę opadową z obory J. P. była przedmiotem analizy organów administracyjnych obu instancji. Ze zgromadzonych dowodów (protokoły oględzin, treść sporządzonych opinii biegłych) bezsprzecznie wynika, że wykonane obiekty spełniały swoją funkcję, sprawnie odprowadzały wodę opadową w kierunku drogi, nie stwierdzono aby woda gdziekolwiek zatrzymywała się, czy w nadmiarze przesiąkała do gruntu. Tym samym, treść dołączonego do pisma z dnia [...] lutego 2015 r. postanowienia Sądu Rejonowego w W. wskazująca, jakie prace budowalne powinien przeprowadzić J. P., nie mogła wpłynąć na ocenę, czy zmiana stosunków wodnych na działkach J. P. wyrządziła szkodę dla gruntu Skarżącej.

Reasumując ocenić należy zaskarżoną decyzję jako zgodną z prawem, wydaną po przeprowadzeniu postępowania, w którym wyjaśniono istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności (ustalono, czy nastąpiła zmiana stosunków wodnych i czy zmiana ta pozostawała w związku przyczynowo – skutkowym z ewentualną szkodą na gruncie Skarżącej). Brak było zatem podstaw do uwzględnienia skargi.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.