Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 299/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-05-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 299/22. [pic] WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 maja 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Urszula Zięba Sędziowie: sędzia WSA Piotr Głowacki (spr.) sędzia WSA Inga Gołowska po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi R. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 13 stycznia 2022 r., nr [...], w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania; skargę oddala.


UZASADNIENIE

Naczelnik [..] Urzędu Skarbowego w K. decyzją z 19.12.2019r., nr [...] orzekł o solidarnej ze spółką odpowiedzialności podatkowej R. S. za zaległości podatkowe H. sp. z o.o. z tytułu podatku od towarów i usług za wrzesień 2014r. i październik 2014r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami egzekucyjnymi w łącznej kwocie 365.623,50 zł.

Decyzja została doręczona skarżącemu 16.01.2020 r. w trybie artykułu 150 Ordynacji podatkowej. Pismem z 27.10.2021r. R. S. złożył wniosek do Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wraz z odwołaniem. We wniosku wskazano, iż uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez winy skarżącego, bowiem dopiero 21.10.2021r., tj w dniu doręczenia skarżącemu wezwania Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł., na adres ul. [...], [...] W., powziął pierwszą jakąkolwiek informację o wszczęciu wobec niego postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych, w tym tytułu wykonawczego wystawionego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. Skarżący podał, iż po telefonicznym kontakcie i po umówieniu wizyty w Urzędzie Skarbowym Ł., doręczono mu tytuł wykonawczy nr [...], wystawiony 11.09.2020r. przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. na podstawie decyzji z 19.12.2019r. [...] w sprawie odpowiedzialności podatkowej. Korespondencja do skarżącego była adresowana na adres ul. [...] lok. [...] w Ł., gdzie już nie mieszka od stycznia 2016r., gdyż dokonał sprzedaży przedmiotowego lokalu na podstawie umowy z 29.12.2015r. i od tego czasu adresem zamieszkania pozostaje adres ul. [...], [...] W. Powyższe udokumentował.

Postanowieniem z 13.01.2022r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Po rozpatrzeniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. wydał postanowienie z 13.01.2022r., nr [...], którym odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ podkreślił, iż przesyłka pocztowa o numerze [..], zawierająca przedmiotową decyzję, została przesłana za pośrednictwem operatora pocztowego tj. Poczty Polskiej S.A. na adres skarżącego rejestracyjny/korespondencyjny; ul. [...], [..] Ł., tj. adres wynikający z Centralnego Rejestru Podmiotów Krajowej Ewidencji Podatników (CRP KEP-SeRCe, dalej: system SeRCe). W przedmiotowej sprawie ze zwrotnego potwierdzenia odbioru oraz koperty wynika, iż decyzja Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. z 19.12.2019r., nr [...] była dwukrotnie awizowana (pierwsze awizo 2.01.2020r., drugie awizo 10.01.2020r.). Na kopercie widnieją pieczęcie oraz parafki osoby doręczającej. Ww. przesyłka nie została podjęta w terminie 14 dni od dnia pozostawienia w skrzynce oddawczej pierwszego awiza. W dniu 17.01.2020r. nastąpił zwrot korespondencji z adnotacją doręczyciela na kopercie "zwrot nie podjęto w terminie". Zatem zgodnie z przepisem art. 150 § 4 Ordynacji podatkowej, doręczenie decyzji zostało dokonane z dniem 16.01.2020r. i od tego dnia należy liczyć bieg terminu dla złożenia środka odwoławczego. W konsekwencji decyzja Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. została prawidłowo skierowana do skarżącego na wskazany adres rejestracyjny/korespondencyjny, tj. ul. [..], [..] Ł., a następnie (po dwukrotnym awizowaniu) uznana za doręczoną 16.01.2020r. w trybie art. 150 O.p.

Na mocy art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1995r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz.U. z 2020r. poz. 170 ze zm.; dalej "u.z.e.i.p.p.") obowiązkowi ewidencyjnemu podlegają, między innymi, osoby fizyczne; wedle art. 5 ust 2 u.z.e.i.p.p. zgłoszenie identyfikacyjne osób fizycznych zawiera, między innymi, adres miejsca zamieszkania oraz adres miejsca zameldowania na pobyt stały lub czasowy; art 9 ust 1 i ust. 1b u.z.e.i.p.p. wskazuje, że podmioty podlegające obowiązkowi ewidencyjnemu mają obowiązek aktualizowania danych objętych zgłoszeniem, przy czym na mocy obowiązującego od 1 stycznia 2012r. art 9 ust. 1 d u.z.e.i.p.p. w przypadku zmiany adresu miejsca zamieszkania przez podatnika będącego osobą fizyczną objętą rejestrem PESEL, nieprowadzącą działalności gospodarczej lub niebędącą zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług, za dokonanie aktualizacji uznaje się podanie przez tego podatnika aktualnego adresu miejsca zamieszkania w składanej deklaracji lub innym dokumencie związanym z obowiązkiem podatkowym. Jak wywiódł Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 4 września 2014r., sygn. akt II FSK 1757/13, skoro prawodawca przewidział specjalny system ewidencyjny podatników i płatników, służący organom podatkowym i prowadzonym przez nie postępowaniom, to wykluczone jest, aby organy te posiłkowały się innymi danymi, także zawartymi w innych publicznych rejestrach, bowiem podawałoby to w wątpliwość celowość prowadzenia ewidencji podatników i płatników, a nawet godziło w istotę tej ewidencji. W związku z tym zaniechanie dokonania przez podatnika dokonania zgłoszenia aktualizacyjnego w przypadku zmiany adresu zamieszkania prowadzi do skutku w postaci kierowania korespondencji przez organ podatkowy pod niewłaściwy adres, a mogące stąd wynikać ewentualne negatywne skutki obciążają podatnika, a nie organ podatkowy.

Skoro na skarżącym ciążył obowiązek aktualizacji danych zawartych w rejestrze, a którego nie dopełnił i nie przedstawił kontrdowodów wskazujących na uaktualnienie swojego adresu, to nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy.

R. S. złożył skargę na ww. postanowienie, zarzucając naruszenie art 162 § 1 Ordynacji podatkowej - poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji tego odmowę przywrócenia terminu wobec dowolnego uznania, że skarżący w niniejszej sprawie nie wykazał, że nie ponosi winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji, w sytuacji w której skarżący we wniosku inicjującym niniejsze postępowanie co najmniej uprawdopodobnił, że z uwagi na błędy proceduralne, nie miał możliwości odbioru zaskarżonej decyzji, a tym samym wniesienia odwołania w terminie, albowiem została ona doręczona na niewłaściwy adres.

W uzasadnieniu wskazano na postanowienie Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 8 grudnia 2021r., nr BON.III.5220.531.5.2021.MW - w przedmiocie przywrócenia skarżącemu terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia 30.05.2018r. wydanej w tożsamym stanie faktycznym, jak w niniejszej sprawie,

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał w całości swe dotychczasowe stanowisko i wnosił o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019r. poz. 2325 ze zm.; dalej : "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania.

Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodnoszone w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Zarzuty skargi nie są zasadne, stąd skarga podlega oddaleniu.

Istotą rzeczy, wobec niespornych okoliczności faktycznych sprawy, była kwestia oceny winy skarżącego w niezachowaniu terminu, zważywszy iż skarżącemu wysłano decyzję podatkową organu I instancji pod adres, pod którym jak wynika z dołączonej do wniosku o przywrócenie terminu dokumentacji, nie mieszkał już z uwagi na sprzedaż mieszkania i wyprowadzenie się z niego.

W ocenie sądu organ prawidłowo uznał, że podnoszone przez skarżącego okoliczności nie uprawdopodobniają braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania. Wiodące bowiem było, że w świetle art. 2 ust. 1 w zw. z art. 5 ust 2 ustawy z dnia 13 października 1995r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników skarżący podlegał obowiązkowi ewidencyjnemu i dotyczył on między innymi adresu miejsca zamieszkania oraz adres miejsca zameldowania na pobyt stały lub czasowy. Ponadto w świetle art. 9 ust 1 i ust. 1b tejże ustawy miał on obowiązek aktualizowania danych objętych zgłoszeniem, przy czym na mocy obowiązującego od 1 stycznia 2012r. art 9 ust. 1d ustawy, w przypadku zmiany adresu miejsca zamieszkania przez podatnika będącego osobą fizyczną objętej rejestrem PESEL, nieprowadzącej działalności gospodarczej lub niebędącej zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług, za dokonanie aktualizacji uznaje się podanie przez tego podatnika aktualnego adresu miejsca zamieszkania w składanej deklaracji lub innym dokumencie związanym z obowiązkiem podatkowym. Organ podatkowy doręczał zatem decyzję podatkową na adres skarżącego wynikający z powyższej ewidencji. Podzielić należy ocenę, że skoro ustawodawca przewidział specjalny system ewidencyjny podatników i płatników, służący organom podatkowym i prowadzonym przez nie postępowaniom, to wykluczone jest, aby organy te posiłkowały się innymi danymi, także zawartymi w innych publicznych rejestrach, bowiem podawałoby to w wątpliwość celowość prowadzenia ewidencji podatników i płatników, a nawet godziło w istotę tej ewidencji (por. wyrok NSA z 4 września 2014r. sygn. akt II FSK 1757/13). Skarżący zaniechał dokonania zgłoszenia aktualizacyjnego przez okres kilku lat, w sytuacji kiedy nie ulegało wątpliwości, iż ciążył na nim obowiązek aktualizacji danych zawartych w rejestrze. Skarżący zajmując stanowisko reprezentacyjne w spółce powinien mieć świadomość, iż w przypadku zmiany adresu zamieszkania może zachodzić skutek w postaci kierowania korespondencji przez organ podatkowy pod niewłaściwy adres, ale jednocześnie adres wiążący organ, co wynika z w/w przepisów ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników, jak i świadomość mogących stąd wynikać negatywnych skutków. Skarżący nie dopełniając powyższego obowiązku i nie przedstawiając dowodów wskazujących na uaktualnienie swojego adresu, nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Art. 162 Ordynacji podatkowej nie uzależnia uprawnienia do przywrócenia terminu od stopnia zawinienia. Oznacza to, że nawet najlżejszy stopień zawinienia w uchybieniu terminu obciąża wnioskodawcę, co stwierdzono w sprawie wobec braku aktualizacji ewidencji podatników. Uniknięcie negatywnych skutków istotnie nie było poza możliwością skarżącego. Także lżejsza postać zawinienia – niedbalstwo, rozumiane jako niedołożenie należytej staranności, jakiej można wymagać od każdej osoby dbającej o swoje interesy, uniemożliwia przyznania racji argumentacji skarżącego. O braku winy można mówić wyłącznie w przypadku stwierdzenia, że było to niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia nawet przy dołożeniu przez stronę szczególnej staranności. Oznacza to, że przywrócenie terminu jest niedopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa, a więc nie dopełniła czynności z powodu przeszkody, którą mogła przezwyciężyć. To zainteresowany powinien uprawdopodobnić wystąpienie niezawinionych przez siebie okoliczności, które uniemożliwiły mu dochowanie terminu, posiadając bowiem najpełniejszą wiedzę o tych przyczynach powinien je przejrzyście i wiarygodnie przedstawić. Organ podatkowy nie ma w tym wypadku obowiązku poszukiwania przyczyn uchybienia terminu, ale jedynie obowiązek weryfikacji twierdzeń strony pod względem ich wiarygodności (por. wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2012 r. sygn. akt II FSK 1289/10). W związku z tym zaniechanie dokonania zgłoszenia aktualizacyjnego w przypadku zmiany adresu zamieszkania prowadzi do skutku w postaci kierowania korespondencji przez organ podatkowy pod adres z ewidencji, a mogące stąd wynikać ewentualne negatywne skutki obciążają podatnika.

Niezasadne są zarzuty skargi odwołujące się do odmiennego względem organów podatkowych potraktowania wniosku o przywrócenie terminu przez inne organy administracji publiczne. Organy te są odrębnymi instytucjami względem organów podatkowych i z racji swoich zadań posługują się danymi zawartymi w swoich rejestrach, nie będąc przy tym związane reżimem ustawy z dnia 13 października 1995r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w K. miał obowiązek posługiwania się danymi z ww. rejestru, gdyż art. 14a w/w ustawy nakazuje wykorzystywać dane z tego rejestru do realizacji celów i zadań ustawowych organów podatkowych. Tym samym posługiwanie się przez organ I instancji ww. adresem wskazanym w tym rejestrze w korespondencji ze skarżącym było uprawnione. W tym aspekcie przywołana argumentacja Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z postanowienia z dnia 8 grudnia 2021r. o o przywróceniu skarżącemu terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia 30.05.2018r. nie może wiązać w sprawie podatkowej.

Mając powyższe na uwadze, sąd w oparciu o art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.