Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1604/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-11-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Grunty warszawskie
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 111 par. 1,  art. 119 pkt 3,  art. 122,  art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a,  art. 200 i  art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 9 ust. 1,  art. 18 ust. 2,  art. 19 ust. 2 i 3,  art. 34 ust. 3,  art. 36,  art. 38 ust. 1,  art. 39
journal: Dz.U. 2017 poz 718
law: Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości  warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa
article: art. 86,  art. 88 par. 1,  art. 127 par. 3,  art. 129 par. 1 i  par. 2,  art. 134,  art. 141 par. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magdalena Durzyńska Sędziowie: WSA Jolanta Dargas WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skarg Prezydenta miasta W. na postanowienia Komisji do spraw usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa z dnia [...] lipca 2017 r. i z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy 1. oddala skargę na postanowienie z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...]; 2. uchyla postanowienie z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...]; 3. zasądza od Komisji do spraw usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa na rzecz Prezydenta miasta W. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z [...] czerwca 2017 roku Komisja do spraw usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości [...], wydanych z naruszeniem prawa (Komisja) uznała, że strona - Prezydent [...] (Skarżący) nie stawiła się na rozprawę w dniu 29 czerwca 2017 roku bez uzasadnionej przyczyny i ukarała ją grzywną w wysokości 3000 zł. W pouczeniu zawartym w postanowieniu wskazane zostało, że na podstawie art. 141 § 1 w związku

z art. 44 i art. 27 § 3 k.p.a. oraz stosownie do art. 36 i art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 roku o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości [...] (Dz. U. z 2017 r., poz. 718, dalej "ustawa z dnia 9 marca 2017 r.") strona może zwrócić się do Komisji z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia.

Wnioskiem z [...] lipca 2017 roku Skarżący zwrócił się o ponowne rozpatrzenie sprawy i wstrzymanie wykonania postanowienia z [...] czerwca 2017 roku. Postanowieniem z [...] lipca 2017 roku Komisja stwierdziła niedopuszczalność wniosku

o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz odmówiła wstrzymania wykonania postanowienia o ukaranie grzywną.

Komisja wskazała następnie, że o ile odwołanie jest powszechnym środkiem zaskarżenia decyzji nieostatecznej w tym sensie, że ograniczenie prawa do wniesienia odwołania musi wynikać z wyraźnego przepisu ustawy, o tyle w odniesieniu do zażaleń została przyjęta reguła odwrotna, to jest służy ono jedynie wówczas, gdy przepis kodeksu wyraźnie upoważnia do wniesienia tego środka zaskarżenia. Komisja podkreśliła, iż zażalenie może być wnoszone tylko na postanowienia enumeratywnie wskazane w przepisach prawa.

Powołując się na treść art. 18 i art. 20 ustawy z dnia 9 marca 2017 roku Komisja podniosła, że w przypadku postanowienia o ukaraniu grzywną ustawodawca nie przewidział stronie ukaranej prawa jego zaskarżenia. W ocenie Komisji powołana regulacja przepisów ustawy z dnia 9 marca 2017 roku jednoznacznie wskazuje,

że prawo jednostki do obrony zostało przeniesione na drogę wniosku o zwolnienie

z grzywny. Tylko bowiem na postanowienie o odmowie zwolnienia z grzywny przysługuje zażalenie, do którego stosuje się art. 127 § 3 k.p.a. Rozwiązanie przyjęte

w ustawie z dnia 9 marca 2017 roku odbiega od regulacji kodeksowej, zawartej

w art. 88 § 2 k.p.a. Komisja podkreśliła, że przepisy k.p.a. mają zastosowanie

w postępowaniu rozpoznawczym tylko w zakresie nieuregulowanym i tylko odpowiednio, przepisy ustawy z dnia 9 marca 2017 roku mają bowiem niewątpliwie charakter lex specialis, w efekcie czego mają pierwszeństwo przed rozwiązaniami kodeksowymi. Wobec powyższego Komisja zobligowana była uznać, złożony przez Skarżącego środek zaskarżenia za niedopuszczalny.

Wnioskiem z [...] lipca 2017 roku, to jest wnioskiem w złożonym w terminie 7 dni od daty doręczenia postanowienia z [...] czerwca 2014 roku wraz z pisemnym uzasadnieniem Skarżący zwrócił się o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem postanowienia o ukaraniu grzywną oraz o wstrzymanie jego wykonania.

Postanowieniem z [...] sierpnia 2017 roku Komisja stwierdziła niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz odmówiła wstrzymania wykonania postanowienia.

Uzasadnienie postanowienia z [...] sierpnia 2017 r. jest tożsame w brzmieniu

z uzasadnieniem postanowienia z [...] lipca 2017 r.

Nie zgadzając się z powyższymi rozstrzygnięciami Skarżący złożył do tutejszego sądu skargi na postanowienia Komisji z dnia [...] lipca 2017 roku i z dnia [...] sierpnia

2017 roku, zarzucając im naruszenie :

1) art. 141 § 1, art. 88 § 1 zdanie drugie w związku z art. 86 zdanie drugie

w związku z art. 127 § 3 k.p.a. oraz art. 18 ust. 2, art. 36 i art. 38 ust. 1 ustawy dnia

9 marca 2017 roku poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu,

że postanowienie Komisji o ukaraniu grzywną nie podlega zaskarżeniu w drodze wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, podczas gdy ustawodawca przewidział możliwość zaskarżenia postanowienia o ukaraniu grzywną, o czym expressis verbis stanowi art. 88 § 1 zdanie drugie k.p.a., który to przepis znajduje zastosowanie

w postępowaniu przed Komisją na mocy odesłania zawartego w art. 38 ust. 1 ustawy, co miało istotny wpływ na wynik sprawy,

2) art. 34 w związku z artykułem z 127 § 3 k.p.a. oraz w związku z art. 18 ust. 2, art. 36 ust. 1 i art. 38 ustęp 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 roku poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym stwierdzeniu niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od postanowienia Komisji z [...] czerwca

2014 roku o ukaraniu grzywną.

Z uwagi na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonych postanowień w całości i zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W odpowiedzi na skargi Komisja wniosła o ich oddalenie, rozpoznanie sprawy na rozprawie celem umożliwienia wypowiedzenia się w sprawie zgodnie z art. 90

§ 2 p.p.s.a. w związku z art. 119 pkt 3 p.p.s.a., ewentualnie o połączenie spraw ze skarg na postanowienie z dnia [...] czerwca 2017 roku z niniejszymi sprawami do wspólnego rozpoznania i odrębnego rozstrzygnięcia stosownie do art. 111 § 2 p.p.s.a.

W uzasadnieniu Komisja w całości podtrzymała stanowisko wyrażone w postanowieniu o niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Dodatkowo wskazała, przywołując opinie wyrażone w doktrynie, że do przesłuchania stron nie stosuje się, zgodnie z art. 86 k.p.a. żadnych środków przymusu, a więc zarówno przewidzianych w art. 88 § 1 k.p.a. jak i przewidzianych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub innych, do których odsyła się w art. 88 § 3 k.p.a.

Komisja przyznała, że z art. 88 § 1 zdanie pierwsze k.p.a. wynika, że obowiązek osobistego stawiennictwa obwarowany jest sankcją grzywny jedynie względem świadka lub biegłego. Podkreśliła, że art. 88 § 1 k.p.a. uległ nowelizacji. Zgodnie z pierwotnym brzmieniem art. 88 § 1 k.p.a. "Kto będąc obowiązany do osobistego stawienia się mimo prawidłowego wezwania nie stawił się bez uzasadnionej przyczyny jako strona, świadek lub biegły, albo bezzasadnie odmówił złożenia zeznania, wydania opinii, okazania przedmiotu oględzin albo udziału w innej czynności urzędowej, może być ukarany przez organ przeprowadzający dowód grzywną do 1000 złotych, a w razie ponownego niezastosowania się do wezwania - grzywną do 1500 złotych."

Po nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 1 marca 1996 roku wykreślono z art. 88

§ 1 k.p.a. odniesienie do strony. Bez wątpienia celem nowelizacji było uniemożliwienie nałożenia przez organ grzywny na stronę za nieuzasadnione niestawiennictwo na

rozprawę. Oznacza to, zdaniem Komisji że na gruncie k.p.a. organ nie może ukarać strony grzywną za niestawiennictwo na jego wezwanie celem przesłuchania. W przedmiotowej sprawie nie doszło jednak w ocenie Komisji do naruszenia art. 88 k.p.a. gdyż nie miał on zastosowania. Zastosowanie miał natomiast jako przepis o szczególnym charakterze art.18 ust. 2 ustawy z dnia 9 marca 2017 roku.

Komisja nie zgodziła się również ze stanowiskiem Prezydenta, że wniosek o uchylenie grzywny nie jest adekwatnym środkiem obrony interesu ukaranego i podkreśliła, że rozpoznając wniosek o zwolnienie z grzywny organ może de facto uchylić nałożoną karę. W sytuacji, odmowy zwolnienia z grzywny stronie ukaranej przysługuje zażalenie (wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy), zgodnie z art. 20 w związku z art. 36 ustawy z dnia 9 marca 2017 roku. W ramach wniosku o zwolnienie z grzywny komisja rozpoznaje sprawę na nowo zgodnie z zasadą dwuinstancyjności, nie ograniczając się jedynie do twierdzeń zawartych we wniosku. Podobnie sytuacja wygląda w przypadku zażalenia na odmowę zwolnienia z grzywny. W efekcie sprawa rozpoznawana jest trzykrotnie, a na etapie rozpoznania strona ukarana może podnosić nowe okoliczności uzasadniające zwolnienie z grzywny. Zdaniem Komisji, okoliczności te mogą dotyczyć również wadliwości samego postanowienia o ukaraniu grzywną. Przepisy ustawy z dnia 9 marca 2017 roku, ale także k.p.a. nie wskazują bowiem, co należy rozumieć pod zwrotem "uznaje za usprawiedliwioną nieobecność lub odmowy zeznań albo wydania opinii". Zatem zdaniem Komisji rozwiązania przyjęte w ustawie z dnia 9 marca 2017 roku nie zamykają ukaranej prawa do sądu.

Komisja podkreśliła, że w sytuacji braku możliwości zaskarżenia postanowienia

o ukaraniu grzywną zobligowana była uznać wniesiony przez H.G. środek zaskarżenia jako niedopuszczalny.

Odnosząc się do treści pouczenia zawartego w postanowieniu o ukaraniu grzywną Komisja wyjaśniła, że zawarte w nim zostały wszystkie przepisy regulujące zasady zaskarżania postanowień w toku postępowania rozpoznawczego przed Komisją, w szczególności art. 18 ust. 2, art. 20, art. 38 ustawy z dnia 9 marca 2017 roku oraz

art. 141 § 1 k.p.a.. Jednocześnie Komisja podkreśliła, że w toku postępowania ukarana jest reprezentowana przez zespół profesjonalnych pełnomocników, w efekcie czego nie może się zasłaniać niewiedzą co do treści przepisów prawa. Nie ulega bowiem wątpliwości zdaniem Komisji, że stronie ukaranej nie przysługiwał środek zaskarżenia od postanowienia o ukaranie grzywną. Komisja wskazała, że nie można wywodzić powstania prawa do wniesienia środka zaskarżenia z własnego stanowiska organu, który niewłaściwie pouczył stronę, co do przysługującego jej środka odwoławczego.

Komisja wniosła o rozpoznanie sprawy na rozprawie wyjaśniając, że z uwagi na treść skargi oraz podnoszone przez stronę wątpliwości co do jej prawa do zaskarżenia postanowienia o nałożeniu grzywny postępowanie sądowoadministracyjne nie może ograniczać się jedynie do pisemnych stanowisk stron i wydanie orzeczenia na posiedzeniu niejawnym.

Komisja w piśmie z [...] listopada 2017 roku wniosła o:

1) zawieszenie postępowania do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowego ze skargi Prezydenta na postanowienie Komisji z dnia [...] lipca 2017 roku sygn. akt [...] o ukaraniu grzywną (sygnatura akt z I SA/Wa 1355/17) zgodnie z artykułem 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a.,

2) przekazanie sprawy do rozpoznania na rozprawę celem przedstawienia stanowiska Komisji zgodnie z art. 120 p.p.s.a.

Uzasadniając swoje stanowisko Komisja wskazała, że zgodnie z art. 125 § 1

pkt 1 p.p.s.a. sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Wyrokiem z 25 października 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił postanowienie Komisji z [...] lipca 2017 roku o ukaraniu H.G. grzywną w wysokości 3000 zł. Wyrok nie jest prawomocny i może zostać zaskarżony przez strony skargą kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Komisja wyjaśniła, że niniejsza sprawa jest w ścisłym związku z powyższą sprawą, bowiem WSA w Warszawie przesądził o prawie zaskarżenia postanowień Komisji w toku instancji, w szczególności o prawie do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy na postanowienie o ukaraniu grzywną. Zatem prawomocny wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie dotyczącej postanowienia Komisji z [...] lipca 2017 roku o ukaraniu grzywną będzie miał wpływ na wynik niniejszej sprawy. Z tego względu zasadne jest zawieszenie postępowania do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie sygn. akt I SA/Wa 1355/17.

W piśmie tym Komisja podkreśliła, że skarga na postanowienie o ukaraniu grzywną jest niedopuszczalna. Wyjaśniła, że nie można wywodzić prawa do zaskarżenia postanowienia w drodze wykładni z konstytucyjnej zasady dwuinstancyjności postępowania. Wobec treści art. 141 § 1 k.p.a. uznać należy,

że z braku przepisu wyraźnie stanowiącego o prawie zażalenia brak jest możliwości zaskarżenia postanowienia na drodze administracyjnej a następnie sądowej.

Komisja wskazała, że nie można wywodzić dopuszczalności prawa do zaskarżenia postanowienia o ukaraniu strony grzywną z art. 88 k.p.a. W jej ocenie, strona ukarana grzywną może je kwestionować w drodze wniosku o zwolnienie od grzywny.

W piśmie zawarte zostały również uwagi dotyczące zakresu fakultatywności wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy w odniesieniu do postanowień wydanych

w toku postępowania administracyjnego. Komisja wskazała również, że Prezydent

[...], to jest podmiot wnoszący w niniejszej sprawie skargę nie miał interesu prawnego do wniesienia skargi na postanowienie dotyczące H.G.

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2017 r. sąd odmówił zawieszenia postępowania sądowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje :

Przedmiotem skarg są postanowienia Komisji z dnia [...] lipca 2017 r. i z dnia

[...] sierpnia 2017 r., stwierdzające niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej wydaniem postanowienia o ukaraniu grzywną. W ich podstawie prawnej wskazany został art. 134 w związku z art. 127 § 3 k.p.a. w związku z art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 9 marca 2017 r.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się zatem do rozstrzygnięcia, czy od postanowienia o ukaraniu grzywną przysługuje podmiotowi ukaranemu prawo wniesienia środka zaskarżenia.

Sąd wskazuje na wstępie, że stanowisko Komisji w kwestii dopuszczalności środka zaskarżenia od postanowienia o ukaraniu grzywną nie jest konsekwentne.

W pouczeniu o środkach zaskarżenia, zawartym w zaskarżonych postanowieniach, poinformowano, że "Zgodnie z art. 141 § 1 w zw. z art. 144 i art. 127 § 3 k.p.a. oraz

art. 36 i art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości [...] strona może zwrócić się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy

w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia".

W postanowieniu z dnia [...] lipca 2017 r., wydanym w sprawie [...] (która to okoliczność znana jest sądowi z urzędu) wskazane zostało, że postanowienia są ostateczne w toku instancji (pkt 1 pouczenia). W pkt 2 pouczenia, które powinno odnosić się stricte do aktu administracyjnego, w którym jest zawarte, stronę poinformowano o prawie do skargi do sądu administracyjnego, powołując art. 3 § 2

pkt 2 p.p.s.a., i o trybie jej wnoszenia.

Natomiast na etapie rozpoznawania złożonych przez Skarżącego wniosków

o ponowne rozpoznanie sprawy Komisja uznała, że na postanowienie o ukaraniu grzywną nie przysługuje środek zaskarżenia.

Sąd powyższego poglądu Komisji nie podziela.

W kodeksie postępowania administracyjnego organy administracyjne również zostały wyposażone w możliwość dyscyplinowania podmiotów biorących udział

w postępowaniu, z wyłączeniem jednak stron. Począwszy od 30 kwietnia 1996 r., to jest od daty wejścia w życie ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego, rozporządzeń Prezydenta Rzeczypospolitej - Prawo upadłościowe i Prawo o postępowaniu układowym, Kodeksu postępowania administracyjnego, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 1996 r., Nr 43, poz.189) organy mogą nałożyć karę grzywny wyłącznie na osobę, która mimo prawidłowego wezwania nie stawiła się bez uzasadnionej przyczyny jako świadek lub biegły albo bezzasadnie odmówiła złożenia zeznania, wydania opinii, okazania przedmiotu oględzin albo udziału w innej czynności urzędowej.

Jak już wyżej wskazano, w ustawie z 9 marca 2017 r., zawarty został przepis przewidujący możliwość ukarania grzywną strony postępowania. Zatem Komisja może nałożyć na stronę postępowania grzywnę za niestawiennictwo.

Jednak zwrócić należy uwagę, że k.p.a. zawiera przepisy przewidujące możliwość wniesienia zażalenia na postanowienie o ukaraniu grzywną, niezależnie od przepisu przewidującego możliwość wystąpienia z wnioskiem o zwolnienie od grzywny.

Innymi słowy, kodeks postępowania administracyjnego przewiduje zarówno możliwość wystąpienia z wnioskiem o zwolnienie od grzywny jak i możliwość złożenia zażalenia na postanowienie o ukaraniu grzywną.

Wskazać należy w tym miejscu, że inny charakter ma postępowanie wywołane wniesieniem zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny, a inny charakter ma postępowanie wywołane wnioskiem o zwolnienie od grzywny. W pierwszym z nich rozpatruje się zarzuty przeciwko samemu nałożeniu grzywny. Natomiast w razie złożenia wniosku o uchylenie grzywny organ winien ocenić zasadność twierdzenia

o zaistnieniu okoliczności usprawiedliwiających niestawiennictwo, odmowę złożenia zeznań czy wydania opinii. Oba te tryby są odrębne i niezależne od siebie zwłaszcza, że w obu odmienny jest tryb procedowania, jak i przesłanki, które podlegają badaniu.

W konsekwencji mimo, że u ich podstaw spoczywa ta sama okoliczność prawna (wydanie postanowienia o ukaraniu grzywną stanowiącą karę porządkową) toczą się one w istocie niezależnie od siebie.

Powracając do ustawy z dnia 9 marca 2017 r. i zawartych w niej uregulowań przywołać należy brzmienie jej art. 9 ust. 1 i art. 36. Zgodnie z powołanymi przepisami "Komisja wydaje decyzje i postanowienia" (art. 9 ust. 1), a "Do decyzji i postanowień Komisji stosuje się odpowiednio przepis art. 127 § 3 k.p.a., z wyłączeniem decyzji, o których mowa w art. 34 ust. 3." (art. 36). Z art. 36 ustawy wynika tylko jedno wyłączenie odnośnie dopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, odnoszące się do decyzji wydawanych w oparciu o art. 34 ust. 3 ustawy. Jedynie językowa wykładnia art. 36 ustawy mogłaby zatem wskazywać, że od wszystkich postanowień wydawanych przez Komisję służy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (art.127 § 3 k.p.a. w zw. z art. 36 ustawy).

Sąd w pełni podziela stanowisko Komisji wyrażone w punkcie 1.9. pisma z dnia

[...] listopada 2017 r. zgodnie z którym przyjęcie zasady pierwszeństwa wykładni językowej nie oznacza braku obowiązku przeprowadzenia wykładni kompleksowej (tylko na marginesie sąd sygnalizuje, że w punkcie 4.2. powyższego pisma Komisja wyraziła odmienny pogląd, wskazując, że gdy wykładnia językowa jest uznana za wystarczającą, to na niej należy zakończyć proces interpretacji w myśl zasady interpretatio cessat

in claris).

Dokonując zatem kompleksowej wykładni wskazać należy, że wniosek

o ponowne rozpatrzenie sprawy przysługujący od postanowienia (z uwagi na brak organu wyższego stopnia nad Komisją) będący substytutem zażalenia, powinien przysługiwać od takich postanowień, na które kodeks postępowania administracyjnego przewiduje w analogicznych sytuacjach zażalenie.

W ocenie sądu rozwiązanie dopuszczające możliwość zaskarżenia wszystkich postanowień wydanych przez Komisję wydaje się rozwiązaniem mało racjonalnym (ale jest to uwaga skierowana głównie do ustawodawcy), bowiem wówczas nawet postanowienia Komisji np. w kwestii dopuszczenia dowodu byłyby zaskarżalne, także na drodze sądowej.

W art. 88 § 1 k.p.a. (w zw. z art. 86) przewidziane jest zażalenie na postanowienie o ukaraniu grzywną, zatem od postanowienia wydanego na podstawie art. 18 ust. 2 ustawy powinien przysługiwać wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Alternatywą jest gramatyczne odczytanie art. 36 ustawy, a wówczas wniosek

o ponowne rozpatrzenie sprawy również przysługuje.

Jak już wyżej wskazano, podzielając stanowisko Komisji o konieczności dokonania kompleksowej wykładni analizowanych przepisów sąd wskazuje, że nie ma podstaw do przyjęcia na podstawie przywołanych przepisów, iż środek zaskarżenia przysługuje od wszystkich postanowień Komisji (np. postanowień o dopuszczeniu dowodu czy też postanowień o wszczęciu postępowania). Brak jest jednocześnie

w ocenie sądu podstaw do wywodzenia prawa do wniesienia środka zaskarżenia wyłącznie z odesłania zawartego w art. 36 ustawy w związku z art. 127 § 3 k.p.a. – prawo do wniesienia środka odwoławczego od postanowienia musi być wywiedzione

z przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, do którego odsyła art. 38

ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 r.

W piśmie procesowym z [...] listopada 2017 r. Komisja wskazała, że art. 88

§ 1 k.p.a. w wersji nadanej ustawą z dnia 1 marca 1996 r. nie przewiduje możliwości ukarania strony grzywną. Wobec powyższego Komisja uznała, że strona postępowania prowadzonego w trybie przepisów ustawy z dnia 9 marca 2017 r. nie może złożyć środka odwoławczego od postanowienia o ukaraniu powołując się na art. 88 § 1 k.p.a. w związku z art. 127 § 3 k.p.a. i art. 36 ustawy.

Sąd wskazuje jednak, że przyjęcie powyższego rozumowania prowadziłoby do sytuacji nierównego traktowania osób ukaranych grzywną. Przyjmując tok rozumowania Komisji, możliwość złożenia środka odwoławczego byłaby wyłączona wobec strony,

z uwagi na fakt, że nie została ona wymieniona w art. 88 § 1 k.p.a. Wniosek taki natomiast mógłby złożyć świadek czy też biegły, to jest osoby o których mowa w art. 19 ust. 2 w związku z art. 39 ustawy z dnia 9 marca 2017 r., w związku z art. 127 § 3

i art. 88 § 1 k.p.a.

W ocenie sądu brak jest podstaw do takiego różnicowania sytuacji prawnej osób wezwanych na rozprawę przed Komisją.

Zatem przyjąć należy, że treść art. 88 § 1 k.p.a. w związku z art. 127 § 3 k.p.a. oraz 141 § 1 k.p.a. i art. 18 ust. 2 oraz 19 ust. 3 w związku z art. 36 i 38 ust. 1 ustawy

z dnia 9 marca 2017 r. uprawnia zarówno stronę jak i świadka lub biegłego ukaranego grzywną do złożenia środka odwoławczego.

Sąd wskazuje w tym miejscu, że w pełni podziela stanowisko Komisji wyrażone

w piśmie z [...] listopada 2017 r., zgodnie z którym błędne pouczenie zawarte w akcie administracyjnym nie kreuje prawa do wniesienia, czy to środka zaskarżenia

w administracyjnym toku instancji, czy też do złożenia skargi do sądu. Jednak

w niniejszej sprawie, prawo do złożenia środka odwoławczego nie wynika wyłącznie z pouczenia zawartego w postanowieniu, ale z treści przywołanego wyżej art. 88 § 1 k.p.a. w związku z art. 127 § 3 k.p.a. i 141 § 1 k.p.a. w związku z art. 36 i 38 ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 r.

Podnoszona w piśmie z dnia [...] listopada 2017 r. argumentacja dotycząca możliwości złożenia przez ukarany podmiot wniosku o zwolnienie od grzywny

i wywodzenie z tego braku prawa do złożenia środka zaskarżenia na postanowienie

o ukaranie grzywną jest niezasadna. Jak już bowiem wyżej wskazano oba środki odwoławcze mają odmienny charakter. Czym innym jest bowiem kontrola zasadności nałożenia grzywny na określony podmiot, a czym innym zwolnienie z grzywny w razie usprawiedliwienia nieobecności. To drugie może mieć miejsce tylko wtedy, gdy grzywną został ukarany podmiot, wobec którego przepis dopuszczał w ogóle nałożenie grzywny.

W art. 36 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. wskazane zostało, że do decyzji

i postanowień Komisji stosuje się odpowiednio przepis art. 127 § 3 k.p.a. Zgodnie z powołanym przepisem od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Oznacza to, że z woli ustawodawcy w przypadku postanowień i decyzji wydanych przez Komisję, strona niezadowolona z rozstrzygnięcia może złożyć wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy.

Wprowadzenie powyższego zapisu, w związku z brzmieniem art. 38

ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. oznacza, że podmiotowi ukaranemu karą grzywny przysługuje wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej wydaniem postanowienia o nałożeniu grzywny w trybie art. 18 ust. 2 i art. 19 ust. 3 ustawy.

Argumentacja zawarta w punkcie 4 pisma Komisji z [...] listopada 2017 r. zmierza do wykazania, że podmiot, który skorzystał z możliwości złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy nie może skorzystać, przed zakończeniem postępowania administracyjnego wywołanego tym wnioskiem, z prawa do skierowana skargi do sądu. Kwestia ta pozostaje bez wpływu na wynik niniejszej sprawy, której przedmiotem jest rozpoznanie skargi na postanowienia stwierdzające niedopuszczalność wniosku

o ponowne rozpoznanie sprawy.

Końcowo Komisja wskazywała, że skargi w niniejszej sprawie wniesione zostały przez nieuprawniony podmiot, to jest Prezydenta, podczas gdy grzywna nałożona została na H.G.

Jednak z akt administracyjnych przedstawionych sądowi wynika, że zawiadomienie o terminie rozprawy skierowane zostało nie na prywatny adres H.G., ale na adres Prezydenta [...]. W wezwaniu tym wskazano, że wezwany jest Prezydent [...] H.G. działająca w imieniu Miasta [...].

Z treści postanowienia o ukaraniu grzywną wynika, że Komisja postanowiła uznać, że strona – Prezydent [...] nie stawiła się na rozprawę w dniu

29 czerwca 2017 r. bez uzasadnionej przyczyny.

W ocenie Sądu, z treści zaskarżonego postanowienia z [...] czerwca 2017 r. wynika jasno, że kara grzywny nałożona została na Prezydenta.

W treści postanowienia (w osnowie i uzasadnieniu) nie pojawia się natomiast H.G., jako osoba fizyczna będąca piastunem organu.

Do akt przedmiotowej sprawy złożone zostało pełnomocnictwo udzielone przez Prezydenta [...] adwokat E.B. Cała dalsza korespondencja pomiędzy Komisją, a podmiotem ukaranym odbywała się za pośrednictwem tego pełnomocnika. Jak wynika z akt sprawy przedstawionych sądowi pełnomocnik ustanowiony przez Prezydenta [...] złożył dwa wnioski o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej wydaniem postanowienia z [...] czerwca 2017 roku, następnie złożył wnioski o zwolnienie od grzywny, składał również środki odwoławcze w postaci wniosków o ponowne rozpoznanie sprawy w stosunku do postanowień wydanych przez Komisję na skutek rozpoznania złożonych przez niego wniosków. Na żadnym etapie sprawy Komisja nie wskazała, że uznaje wnioski składane przez pełnomocnika Prezydenta za niedopuszczalne, jako złożone przez podmiot nie mający interesu prawnego.

Również postanowienia z [...] lipca 2017 r. i [...] sierpnia 2017 r. (to jest postanowień będących przedmiotem rozpoznawanych przez Sąd skarg) uznające za niedopuszczalne wnioski o ponowne rozpoznanie sprawy wydane zostały, jak wynika z ich treści po rozpoznaniu wniosków Prezydenta [...] i do niego skierowane.

Uznać zatem należy, że Komisja niekonsekwentnie przyjmuje, kto powinien być w tej sprawie podmiotem ukaranym za niestawiennictwo na rozprawie. Z tego też względu zarzut braku interesu prawnego po stronie Prezydenta

w zaskarżeniu postanowienia z [...] czerwca 2017 roku uznać należało za niezasadny. To ten podmiot wskazany został bowiem przez Komisję jako podmiot ukarany grzywną.

Jednocześnie organ pomija, że przedmiotem skarg w niniejszej sprawie nie jest postanowienie o ukaraniu grzywną, ale postanowienia stwierdzające niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Zatem brak jest podstaw do przyjęcia stanowiska, że skargi na postanowienia z dnia [...] lipca 2017 r. i z dnia [...] sierpnia

2017 r. wniesione zostały przez podmiot nieuprawniony.

Sąd wyjaśnia, że w sprawie złożono dwa wnioski o ponowne rozpoznanie sprawy w przedmiocie postanowienia o nałożeniu grzywny, pierwszy z dnia [...] lipca 2017 r., a drugi z dnia [...] lipca 2017 r.

Następnie wydano postanowienie z dnia [...] lipca 2017 r. (po rozpoznaniu wniosku z dnia [...] lipca 2017 r.), a następnie tożsame w treści postanowienie z dnia [...] sierpnia 2017 r. (po rozpoznaniu wniosku z dnia [...] lipca 2017 r ).

Oba postanowienia są przedmiotem skarg wniesionych do sądu administracyjnego i po połączeniu ich do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia postanowieniem z dnia [...] listopada 2017 r. na podstawie art. 111 § 1 p.p.s.a. objęte zostały niniejszym rozstrzygnięciem Sądu. W pkt 1 wyroku Sąd oddalił skargę na postanowienie z dnia [...] lipca 2017 r. – uznając wniosek z dnia [...] lipca 2017 r. jako złożony przedwcześnie jeszcze przed otrzymaniem przez skarżącego postanowienia o ukaraniu go grzywną z dnia [...] czerwca 2017 r.

Odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję (art. 129 § 1 k.p.a.) w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie (art. 129 § 2 k.p.a.). Kiedy środek zaskarżenia zostanie wniesiony przedwcześnie tj. zanim decyzja weszła do obiegu prawnego, organ odwoławczy powinien stwierdzić niedopuszczalność tego środka na podstawie art. 134 k.p.a..

Jak wynika z akt sprawy postanowienie z dnia [...] czerwca 2017 r. o ukaraniu grzywną skarżący otrzymał w dniu 11 lipca 2017 r. Od tego też dnia dopiero rozpoczął bieg termin do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Dlatego też wniosek z [...] lipca 2017 r. był przedwczesny, a zatem niedopuszczalny.

Ponieważ postanowieniem z dnia [...] lipca 2017 r. Komisja stwierdziła w jego sentencji niedopuszczalność wniosku z dnia [...] lipca 2017 r. o ponowne rozpoznanie sprawy (chociaż z innych powodów) Sąd co do tego postanowienia uznając je za prawidłowe, bowiem pomimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu w pkt I wyroku skargę oddalił uznając ją za niezasadną.

Natomiast z uwagi na przedstawione wyżej w uzasadnieniu stanowisko Sądu dotyczące prawa do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy złożonego w zawitym terminie określonym w art. 129 § 2 k.p.a. Sąd w pkt II wyroku uchylił postanowienie Komisji z dnia [...] sierpnia 2017 r.

Postanowienie z [...] sierpnia 2017 r. o niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy narusza art. 18 ust. 2 w związku z art. 36 i art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. w związku z art. 88 § 1 i art. 127 § 3 k.p.a. oraz art. 141 § 1 k.p.a.

Zdaniem Sądu brak było podstaw prawnych do zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie do czasu zakończenia prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie I SA/Wa 1355/17. Sprawa niniejsza nie pozostaje bowiem w związku ze sprawą I SA/Wa 1355/17. Sąd zauważa, że do dnia wydania wyroku w niniejszej sprawie nie została wniesiona skarga kasacyjna w sprawie zakończonej wyrokiem tego Sądu z dnia 25 października 2017 r. I SA/ Wa 1355/17.

Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie postępowania uproszczonego, ponieważ skarga dotyczyła postanowienia. Zgodnie z art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 p.p.s.a. sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, lub wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Wskazać także należy, że zgodnie z § 32 ust. 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 5 sierpnia 2015 r. – Regulamin wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 177), to przewodniczący wydziału orzeczniczego kieruje sprawy, o których mowa w art. 119 p.p.s.a. do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym według kolejności ich wpływu, chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej. Przepis ten, podobnie jak i art. 119 pkt 3 p.p.s.a., nie przewiduje w tym zakresie wniosku stron postępowania o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Zgodnie z art. 122 p.p.s.a., to Sąd rozpoznający sprawę w trybie uproszczonym może przekazać sprawę do rozpoznania na rozprawie, jednakże w niniejszej sprawie nie skorzystano z tej możliwości, wobec obszernych wyjaśnień zawartych w pismach procesowych.

Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 ppsa w pkt I wyroku i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c w pkt II wyroku orzekł jak w sentencji.

Podstawą rozstrzygnięcia o kosztach był art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. na podstawie którego zasądzono na rzecz skarżącego zwrot wpisu w wysokości 100 zł oraz wynagrodzenia pełnomocnika w wysokości 480 złotych.