Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1555/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-01-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6293 Przejęcie gospodarstw rolnych
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Insfrastruktury i Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28, art. 105 § 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) Sędziowie WSA Dariusz Chaciński WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant sekretarz sądowy Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi S. W. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 2016 r. [...], na podstawie art. 105 § 1 w zw. z art. 157 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze zm., dalej jako k.p.a.), umorzył w całości postępowanie wszczęte na wniosek S. W., H. S. i M. S. o stwierdzenie wydania z rażącym naruszeniem prawa decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] Wydział Rolnictwa i Leśnictwa z dnia [...] lutego 1964 r. znak [...].

W uzasadnieniu decyzji organ podał, że na wniosek R. W., decyzją z dnia [...] stycznia 1964 r. znak [...], Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...], Wydział Rolnictwa i Leśnictwa przejęło w zagospodarowanie Państwa, na okres do dnia [...] grudnia 1973 r., grunty o pow. [...] ha, które wchodziły w skład należącego do niej gospodarstwa rolnego nr [...], o pow. [...] ha. Jednocześnie w użytkowaniu wnioskodawczyni pozostawiono zabudowania mieszkalne i gospodarcze oraz działkę o pow. [...] ha. Sprawę rozpatrzono w trybie ustawy z dnia 28 czerwca 1962 r. o przejmowaniu niektórych nieruchomości rolnych w zagospodarowanie lub na własność Państwa oraz o zaopatrzeniu emerytalnym właścicieli tych nieruchomości i ich rodzin (Dz.U. nr 38, poz. 166, dalej jako ustawa).

W następstwie powyższego, Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...], Wydział Rolnictwa i Leśnictwa decyzją z dnia [...] lutego 1964 r. znak [...], zarządziło przekazanie [...] Spółdzielni [...] w P. w zarząd i bezpłatne użytkowanie nieruchomości rolnej położonej na terenie wsi P., o pow. [...] ha (w tym rola o pow. [...] ha, łąki o pow. [...] ha, pastwiska o pow. [...] ha, użytki leśne o pow. [...] ha). Rozstrzygnięcie wydano na podstawie "§§ 2, 3 i następnych" rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1951 r. w sprawie przekazywania rolniczym spółdzielniom produkcyjnym nieruchomości rolnych, stanowiących własność Państwa (Dz.U. Nr 10, poz. 77, dalej jako rozporządzenie). Powyższą decyzję wydano na wniosek Spółdzielni, a przekazanie nastąpiło protokołem zdawczo odbiorczym z dnia [...] lutego 1964 r. (nr [...]).

W dniu [...] grudnia 1965 r. PPRNT wydało orzeczenie (nr [...]) o wykonaniu aktu nadania gospodarstwa nr [...] - położonego w P., obejmującego parcele nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...], o łącznej pow. [...] ha - na rzecz J. W. Po czym, na wniosek ww. organu z dnia 20 grudnia 1965 r., Państwowe Biuro Notarialne w [...], założyło dla przedmiotowej nieruchomości księgę wieczystą nr [...] (postanowienie z dnia [...] lutego 1966 r., znak [...]), w której to księdze dokonano wpisów:

w dziale I - oznaczenie nieruchomości: m.in. pow. [...] ha oraz działek nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...];

w dziale II - właściciel: prawo własności przypisano J. W.

Następnie decyzją z dnia [...] września 1968 r. (nr [...], znak [...]), PPRNT zatwierdziło scalenie gruntów we wsi P. o ogólnym obszarze [...] ha. Rozstrzygnięcie to zmieniono w dniu [...] września 1968 r. (decyzją PPRNT nr [...], znak [...]), w wyniku zastrzeżeń jednej z uczestniczek scalenia, W. P., w ten sposób, że w ramach rekompensaty za umniejszenie jej gospodarstwa wydzielono jej m.in. działkę nr [...]. Obydwie ww. decyzje scaleniowe wydano na podstawie przepisów art. 12 ust. 1, art. 9 i art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz.U. nr 3, poz. 13) oraz art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 17 lutego 1960 r. o utracie mocy prawnej niektórych ksiąg wieczystych (Dz.U. nr 11, poz. 67).

Na wniosek R. W. decyzją z dnia [...] lutego 1976 r. (znak [...]) - wydaną, w trybie przewidzianym ustawą z dnia 29 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne (Dz.U. Nr 21, poz. 118) - Naczelnik Gminy w P. przejął za rentę, na własność Państwa, stanowiące jej własność gospodarstwo rolne, o pow. [...] ha, bez zabudowań położone w P., dla którego prowadzona była księga wieczysta nr [...]. W dożywotnim użytkowaniu R. W. pozostawiono jedynie działkę gruntu o pow. [...] ha.

W stanie ustalonym ww. rozstrzygnięciami - spadkobiercy R. W. – S. W., H. S. i M. S. wystąpili do Wojewody [...] z wnioskiem o stwierdzenie wydania z rażącym naruszeniem prawa decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...], Wydział Rolnictwa i Leśnictwa (PWRNW), z dnia [...] lutego 1964 r., znak [...]. W ocenie skarżących na podstawie decyzji PWRNW powierzchnia odziedziczonego przez nich gospodarstwa została zmniejszona o [...] ha. Dowodzić tego miał wpis w operacie ewidencji gruntów i budynków, oznaczony jako zmiana nr [...], a także pisma Naczelnika Gminy P. z dnia [...] kwietnia 1985 r. (znak [...]) i Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] z dnia 9 kwietnia 2010 r. (znak [...]). Organ I instancji zaznaczył, że akta sprawy zakończonej zaskarżoną decyzją nie zostały odnalezione w archiwum zakładowym [...] Urzędu Wojewódzkiego. Należały one przy tym do kategorii archiwalnej "B", która nie była objęta prawnym obowiązkiem przekazania i składowania w Archiwum Państwowym, lecz podlegała przekazaniu na makulaturę (brakowaniu) po upływie okresu przechowywania (zob. § 2 zarządzenia Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych z dnia 13 sierpnia 1958 r. (M.P. nr 73, poz. 432) oraz zał. nr 2 - symbol 22 - do zarządzenia Ministra Szkolnictwa Wyższego z dnia 9 kwietnia 1963 r. w sprawie podziału materiałów archiwalnych na kategorie i ustalania terminów ich przechowywania (M.P. Nr 37, poz. 184), por. również pkt 8224 zarządzenia Ministra Administracji Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 12 grudnia 1975 r. w sprawie ustalenia jednolitego rzeczowego wykazu akt dla urzędów terenowych organów administracji państwowej). Organ I instancji podał, że rozpatrzył sprawę w oparciu o przekazane wraz z wnioskiem dokumenty z zasobu geodezyjnego Starostwa Powiatowego w [...], a także pozyskane w toku postępowania dokumenty złożone do księgi wieczystej prowadzonej dla przedmiotowego gospodarstwa.

Wojewoda [...] podał, że stwierdzenie nieważności decyzji jest instytucją procesową służącą do usunięcia z obrotu prawnego decyzji administracyjnych dotkniętych ciężką, kwalifikowaną wadą prawną opisaną w art. 156 § 1 k.p.a. Postępowanie nadzorcze jest nadzwyczajnym trybem postępowania i stanowi wyjątek od - wyrażonej w art. 16 k.p.a. - zasady stabilności decyzji, stąd też interpretacja przesłanek uzasadniających jego zastosowanie winna mieć charakter zawężający, a ustalenie podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji musi być niewątpliwe.

Organ wskazał, że merytoryczną ocenę przesłanek ujętych w art. 156 k.p.a. poprzedził wnikliwą analizą interesu prawnego. Konieczność weryfikacji statusu wnioskodawcy wynika z faktu, że ani on, ani nikt z jego poprzedników prawnych nie był adresatem zaskarżonej decyzji. Zgodnie z podstawową regułą, wynikającą z art. 28 k.p.a., stroną postępowania administracyjnego jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Wojewoda podkreślił, że interes prawny nie obejmuje okoliczności faktycznych, a tylko prawne. Dlatego też odróżnia się od niego interes faktyczny, z którym nie wiąże się status strony. Interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. powinien być: osobisty, konkretny, realny i aktualny.

Organ wskazał, że w niniejszym postępowaniu przedmiotem zaskarżenia jest decyzja o przekazaniu rolniczej spółdzielni produkcyjnej w zarząd i bezpłatne użytkowanie - nieruchomości rolnych, w tym gruntów przejętych w zagospodarowanie Państwa od R. W., która w dacie wydania przedmiotowej decyzji właścicielką ww. gruntu. Państwo z kolei było jego posiadaczem faktycznie władającym nieruchomością, w zakresie w jakim przejęło ją w zagospodarowanie (zob. art. 296 dekretu z dnia 11 października 1946 r. Prawo rzeczowe (Dz.U. Nr 57, poz. 319 ze zm., dalej jako dekret)). Zaskarżona decyzja realizowała natomiast dyspozycję art. 5 ust. 1 ustawy, który stanowił, że nieruchomości rolne przejęte w zagospodarowanie oddaje się w użytkowanie jednostkom państwowym i innym jednostkom uspołecznionym (np. rolniczym spółdzielniom produkcyjnym) lub indywidualnym rolnikom. Adresatem przedmiotowego rozstrzygnięcia była jedynie Spółdzielnia [...]. Natomiast stronami postępowania prowadzonego w trybie rozporządzenia - według reguły wyrażonej w art. 25 k.p.a. w brzmieniu z dnia 15 lutego 1964 r. - był każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyło postępowanie albo kto żądał czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek, w szczególności posiadacz nieruchomości (zob. § 2 ust. 2 i § 5 ust. 3 i § 6 rozporządzenia).

Zdaniem Wojewody w świetle przepisów k.p.a. oraz ustawy, dekretu i rozporządzenia R. W. nie była stroną postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją. Przedmiotowe rozstrzygnięcie polegało tylko na przekazaniu w zarząd i bezpłatne użytkowanie, nie rodząc żadnych skutków w sferze prawa własności, a jedynie w zakresie wykonywania przez Państwo faktycznego posiadania, przejętego w zagospodarowanie od R. W. gospodarstwa rolnego. W szczególności bowiem zaskarżona decyzja nie polegała na przeniesieniu prawa własności na rzecz Państwa lub osoby trzeciej, na którą to okoliczność wskazuje wnioskodawca, gdyż podstawy do tego nie dawały ani przepisy rozporządzenia, ani żadnego innego obowiązującego wówczas aktu normatywnego, nadto skutek taki nie zachodził również ex lege, przy czym dyspozycja taka, nawet wbrew przepisom prawa, nie została zawarta w rozstrzygnięciu zaskarżonej decyzji. Organ stwierdził, że skoro zaskarżone rozstrzygnięcie nie było podstawą przeniesienia prawa własności, to stwierdzenie jego nieważności nie mogłoby odwrócić skutków, które w istocie na jej mocy nie wystąpiły.

Wojewoda podkreślił, że przedmiotowa decyzja służyła wykonaniu rozstrzygnięcia o przejęciu gospodarstwa w zagospodarowanie Państwa, nie sposób zatem wiązać z nią negatywnych skutków dla wnioskodawców i ich poprzedników prawnych.

Rozważając natomiast rzeczywisty wpływ zaskarżonej decyzji na prawa i obowiązki R. W., S. W., H. S. i M. S. organ wskazał, że nie wpłynęła ona na treść praw ujawnionych w księdze wieczystej nr [...] (po migracji nr [...]).

Organ zauważył, że w 1966 r. dokonano szeregu zmian w rejestrze gruntów wsi P., w tym oznaczonych nr: [...], na który powołują się wnioskodawcy - nr [...] i nr [...]. Organ podkreślił, że treść wpisów w rejestrze gruntów nie ma charakteru prawotwórczego, a zapisy w ewidencji gruntów i budynków mają jedynie charakter techniczno-deklaratoryjny, bowiem organy ewidencyjne rejestrują jedynie stany prawne, ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Ewidencja gruntów jest bowiem tylko zbiorem informacji, a jej rejestr jest wyłącznie odzwierciedleniem danych wynikających z przedłożonych organowi dokumentów i stąd też ma on charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny. Ewidencja gruntów, pełniąc funkcje informacyjno-techniczne, nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów ani nie nadaje takich praw.

Organ szczegółowo odnosząc się do zmian w ewidencji zaznaczył, że powyższych ogólnych ustaleń - dotyczących zmian w ewidencji gruntów - dokonano w oparciu o fragmenty rejestru ewidencji gruntów i wykazów zmian gruntowych, w których wymienia się działkę nr [...] lub J. W., a także w oparciu o dokumenty stanowiące podstawę części wpisów dotyczących spornego gospodarstwa. Wojewoda podał, że weryfikacja sposobu prowadzenia ww. ewidencji, a w szczególności prawidłowość decyzji PPRNT z września 1968 r., nie były przedmiotem niniejszego postępowania. Powyższe dokumenty i ich analiza miały charakter pomocniczy, a zebrany materiał jest wystarczający, aby subsydiarnie potwierdzić, że okoliczność, z którą wnioskodawcy wiążą swój interes prawny nie mogła wystąpić w efekcie wydania decyzji o oddaniu w zarząd i bezpłatne użytkowanie, lecz w istocie wystąpiła na mocy innych rozstrzygnięć.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. ([...]) Minister Infrastruktury i Budownictwa na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. po rozpatrzeniu odwołania S. W., H. S. i M. S. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2016 r. nr [...] umarzającej w całości postępowanie w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] Wydział Rolnictwa i Leśnictwa z dnia [...].02.1964 r. nr [...] o przekazaniu na rzecz [...] Spółdzielni [...] w P., powiat [...] w zarząd i bezpłatne użytkowanie nieruchomości bez zabudowań, objętej państwową nieruchomością rolną położoną na terenie wsi P. o pow. [...] ha (w tym rola o pow. [...] ha), w granicach parcel wykazanych w załączonym do wniosku wyciągu z rejestru pomiarowo-klasyfikacyjnego wsi P., oznaczonych na planach sytuacyjnych wsi P. w skali 1:5000 liniami ciągłymi koloru czerwonego, zapisanych w rejestrze pomiarowym dla wsi P. po pozycją [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji Decyzją Minister podał, że sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a., gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej ingerencji organu administracyjnego i wówczas jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne pozytywne czy negatywne staje się prawnie niedopuszczalne. Ustalenie bezprzedmiotowości postępowania tj. gdy brak jest podstaw do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie, powoduje obowiązek organu administracji publicznej do umorzenia postępowania. Dalsze prowadzenie postępowania stanowiłoby o jego wadliwości. Jednocześnie Minister podał, że zgodnie z art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu, zatem wszczęcie postępowania na wniosek może nastąpić tylko z inicjatywy osoby, która ma legitymację procesową w rozumieniu art. 28 k.p.a. Zdaniem organu odwoławczego prawidłowo Wojewoda wywiódł, że wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji pochodzi od podmiotu, który nie wykazał interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. W sytuacji, gdy w toku postępowania okazało się, że zostało ono wszczęte wadliwie i brak jest formalnoprawnych podstaw do jego prowadzenia, to podlega ono umorzeniu na podstawie art. 105 k.p.a.

Skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. wywiódł S. W., który zaskarżył ją w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wyrażające się w uznaniu, że w przedmiotowym postępowaniu wnioskodawcy nie posiadają interesu prawnego.

W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie przedmiotowej decyzji i przekazanie sprawy Ministrowi Infrastruktury i Budownictwa celem ponownego przeprowadzenia postępowania.

W uzasadnieniu skargi podano, że zaskarżona decyzja jest kolejną odmową przyznania wnioskodawcom drogi do dochodzenia słusznego odszkodowania za bezprawny zabór nieruchomości dokonany przy udziale organów publicznych. Wcześniej prowadzone postępowania również zakończone zostały ich umorzeniem (decyzja Wojewody [...] z dnia [...] września 2015 r. [...], decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2015 r. [...]).

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc w uzasadnieniu, że nie zawiera ona żadnych nowych okoliczności, do których organ by się nie ustosunkował.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57 a (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej jako p.p.s.a.).

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Ministra Infrastruktury i Budownictwa utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2016 r. o umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] lutego 1964 r.

W pierwszej kolejności wskazać należy, iż przepis art. 105 § 1 k.p.a., wiąże bezprzedmiotowość postępowania z brakiem któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, co w konsekwencji powoduje niemożność rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty. Decyzja o umorzeniu postępowania zapada więc jedynie w sytuacji, gdy przyznanie określonego uprawnienia stało się zbędne lub organ administracji stwierdził oczywisty brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. W świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego bezprzedmiotowość postępowania rozumiana jest jako brak przedmiotu postępowania, a tym przedmiotem jest konkretna sprawa, w której organ administracji publicznej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. W doktrynie przyjmuje się również, iż postępowanie staje się bezprzedmiotowe w przypadku śmierci strony, gdy sprawa dotyczy praw i obowiązków niedziedzicznych i nieprzechodzących na następców prawnych, albo w toku postępowania okaże się, że osoba, której żądanie spowodowało wszczęcie postępowania nie legitymuje się interesem prawnym; gdy decyzja będąca przedmiotem postępowania odwoławczego prowadzonego w trybie nadzoru wygasła; gdy w toku postępowania przestanie istnieć przedmiot sprawy, jeżeli sprawa nie podlega rozstrzygnięciu w drodze decyzji, a postępowanie zostało wszczęte na żądanie strony; w przypadku braku w obowiązującym systemie prawnym przepisu umożliwiającego stronie przyznanie żądanego uprawnienia, jeżeli w dniu podejmowania rozstrzygnięcia nie obowiązują już przepisy o załatwieniu sprawy w drodze decyzji administracyjnej.

Umorzenie postępowania w niniejszej sprawie spowodowane było konstatacją organu, że wnioskujący o stwierdzenie nieważności decyzji PWRN z dnia [...] lutego 1964 r., nie ma w sprawie przymiotu strony, a tylko taki podmiot, stosownie do art. 157 § 2 k.p.a., jest uprawniony do skutecznego uruchomienia postępowania nieważnościowego.

Kto jest stroną postępowania rozstrzyga z kolei art. 28 k.p.a., z którego wynika, że stroną postępowania administracyjnego jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Istoty interesu prawnego należy z kolei upatrywać w jego związku z konkretną normą prawa materialnego, na podstawie której w postępowaniu administracyjnym określony podmiot, w określonym stanie faktycznym, może domagać się konkretyzacji jego uprawnień lub obowiązków, bądź żądać przeprowadzenia kontroli określonego aktu w celu ochrony jego sfery praw i obowiązków przed naruszeniami dokonanymi tym aktem i doprowadzenia tego aktu do stanu zgodnego z prawem. W konsekwencji stroną postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji jest każdy podmiot, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki prawne stwierdzenia nieważności tej decyzji. W przedmiocie istoty interesu prawnego wielokrotnie wypowiadało się orzecznictwo sądów administracyjnych, wskazując że stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji jest nie tylko strona postępowania zwykłego, zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2012 r. sygn. akt II OSK 2241/10, LEX nr 1138119 oraz z dnia 23 lipca 2008 r. sygn. akt I OSK 373/07).

Zdarza się niekiedy, że stroną postępowania nieważnościowego jest podmiot, który wprawdzie nie był stroną w postępowaniu zwykłym, jednak ma interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. do bycia stroną w nadzwyczajnym postępowaniu administracyjnym. Interes prawny, o którym mowa w art. 28 k.p.a., może wynikać nie tylko z normy prawa materialnego administracyjnego, ale także z normy prawa materialnego należącej do każdej gałęzi prawa, w tym również do prawa cywilnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 września 2013 r. sygn. akt II OSK 889/12).

W niniejszej sprawie przedmiotem kwestionowanej decyzji z dnia [...] lutego 1964 r. jest przekazanie nieruchomości o łącznym obszarze [...] ha [...] Spółdzielni [...] w P. w zarząd i bezpłatne użytkowanie. W ramach ww. areału znalazł się grunt ([...] ha), który na wniosek R. W. decyzją PRN w [...] z dnia [...] stycznia 1964 r. przejęto w zagospodarowanie Państwa, na okres do dnia [...] grudnia 1973 r. Z wnioskiem o wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] lutego 1964 r. wystąpił spadkobierca byłej właścicielki tego gruntu. Zdaniem Sądu, słusznie wskazały organy obu instancji, że ani R. W. nie była stroną postępowania zakończonego wydaniem decyzji z dnia [...] lutego 1964 r., ani obecnie jej następcy prawni nie mają przymiotu strony w żądaniu stwierdzenia jej nieważności. Decyzja, której stwierdzenia nieważności domaga się skarżący wydana została niejako w następstwie uruchomienia wnioskiem złożonym przez R. W. - poprzedniczkę prawną skarżącego w trybie ustawy z dnia 28 czerwca 1962 r. o przejmowaniu niektórych nieruchomości rolnych w zagospodarowanie lub na własność Państwa oraz zaopatrzeniu emerytalnym właścicieli tych nieruchomości i ich rodzin. Podkreślić należy, że w okresie przejęcia w zagospodarowanie przedmiotowej nieruchomości nie uległ zmianie tytuł prawny do niej, bowiem pozostawała ona nadal własnością R. W. Tym niemniej dostrzec należy, że od daty przejęcia w zagospodarowanie nieruchomości właściciel nie miał wpływu na sposób ani formę tego zagospodarowania i tym samym nie był stroną dalszego procesu zagospodarowania jego gruntu w tym toczących się w wyniku realizacji przejęcia postępowań. W zasadzie jedynie na marginesie rozważań wskazać należy, że z akt sprawy nie wynika aby R. W. wystąpiła z wnioskiem o zwrot tego gruntu po upływie okresu, na który został przejęty - termin złożenia wniosku o zwrot upływał [...] grudnia 1975 r. Z akt sprawy wynika, że w stosunku do przedmiotowego gruntu toczyło się postepowanie scaleniowe, zakończone decyzją z dnia [...] września 1968 r. nr [...], a z której wynika stan prawny działki oznaczonej nr [...]. R. W. nie kwestionowała przebiegu i rezultatu postępowania scaleniowego, a z decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2015 r. nr [...] oraz decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] wynika, że nie powiodło się wzruszenie w trybie nadzwyczajnym ostatecznej decyzji scaleniowej. Nie jest okolicznością sporna, że R. W. wystąpiła z wnioskiem o przekazanie za rentę gospodarstwa rolnego o pow. [...] ha., a decyzja uwzględniająca tenże wniosek pochodzi z dnia [...] lutego 1976 r. i wydana została w trybie ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne (Dz.U. Nr 21, poz.118).

W konsekwencji, wobec braku naruszenia przez organy obu instancji art. 105 § 1 w zw. z art. 28 k.p.a., zaskarżoną decyzję oraz decyzję poprzedzającą należało uznać za odpowiadające prawu.

Wobec powyższych ustaleń Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.