Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 1473/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2015-12-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6114 Podatek od spadków i darowizn
Hasła tematyczne: Podatek od spadków i darowizn
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1 pkt 2, art. 6 ust. 1 pkt 4, art. 9 ust. 1 pkt 1, art. 15 ust. 4
journal: Dz.U. 2015 poz 86
law: Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Kwarcińska, Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Maria Flisikowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 8 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 31 lipca 2015 r., nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. Zaskarżoną decyzją z dnia 31 lipca 2015 r. Dyrektor Izby Skarbowej , działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j.t. Dz.U. z 2015 r. poz. 613 – dalej jako "Ordynacja podatkowa" lub "O.p."), art. 1 ust. 1 pkt 2, art. 5, art. 6 ust. 1 pkt 4 i ust. 4, art. 7 ust. 1, art. 8 ust. 1, art. 9 ust. 1 pkt 1, art. 14 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 pkt 1, art. 15 ust.4 art. 17a ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (j.t. Dz.U. z 2015 r. poz. 86 ze zm. – dalej jako "u.p.s.d."), po rozpatrzeniu odwołania K. B. – dalej jako "Skarżący" od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 5 marca 2015 r. ustalającej zobowiązanie podatkowe w podatku od spadków i darowizn w wysokości 2.020 zł, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego sprawy:

2. W dniu 4 lipca 2013 r. Skarżący, w odpowiedzi na wezwania Naczelnika Urzędu Skarbowego (dalej jako "Naczelnik US") z dnia 19 czerwca 2013 r., w toku czynności sprawdzających w zakresie kontroli źródeł pochodzenia majątku oraz przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych za rok 2008, złożył pisemne wyjaśnienia wskazując, że wydatki na zakupy dokonane w latach 2008 i 2009 były sfinansowane ze środków finansowych otrzymanych od jego rodziców Z. i M. B. Kwoty te nie stanowiły darowizn ani przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, bowiem były wypełnieniem obowiązku alimentacyjnego w rozumieniu przepisów kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.

W odpowiedzi na wezwanie z dnia 17 kwietnia 2014 r. Skarżący przedłożył kserokopie wyciągów bankowych dokumentujących wpłaty dokonane przez Z. B. – dalej jako "matka Skarżącego" za działki: nr [...] Z przedłożonych poleceń przelewu wynika, iż matka Skarżącego przekazała na rzecz syna m.in. w dniu 10 listopada 2008 r. kwotę 10.100 zł w dwóch transzach: 4.620 zł tytułem "wadium [...]". 5.480,00 zł tytułem "[...] wadium".

W związku z informacjami powziętymi w toku czynności sprawdzających w zakresie kontroli źródeł pochodzenia majątku oraz przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych za rok 2008, Naczelnik US postanowieniem z dnia 10 grudnia 2014 r. wszczął z urzędu postępowanie podatkowe wobec Skarżącego w sprawie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn z tytułu nabycia w dniu 10 listopada 2008 r. kwoty 10.100 zł od matki.

W toku prowadzonego postępowania podatkowego organ podatkowy:

- pismem z dnia 17 grudnia 2014 r. wezwał Skarżącego do złożenia w dniu 23 stycznia 2015 r. zeznań w charakterze strony. Skarżący stawił się w wyznaczonym w wezwaniu miejscu i terminie, jednak nie wyraził zgody na przesłuchanie.

- pismem z dnia 17 grudnia 2014 r. wezwał matkę Skarżącego do złożenia w dniu 23 stycznia 2015 r. zeznań w charakterze świadka. Świadek stawił się, jednak jako wstępny strony skorzystał z prawa odmowy złożenia zeznań.

Wobec powyższego Naczelnik US skierował wezwania z dnia 26 stycznia 2015 r. do Skarżącego i jego matki w celu złożenia pisemnych wyjaśnień.

Z udzielonych wyjaśnień wynika, że rodzice wraz z synem ustalili, że w celu zapewnienia startu w samodzielne życie poniosą wydatki na nabycie przez niego nieruchomości rolnych, aby w przyszłości po zakończeniu studiów mógł prowadzić tam działalność agroturystyczną i rolną. W zamian za przekazanie wymienionych kwot w 2008 r. rodzice oczekiwali od syna pozytywnych wyników w nauce i ukończenia studiów. Rodzice ponosili wydatki na utrzymanie syna, w tym także w okresie studiów na czesne, czynsz za kwaterę oraz na wyżywienie i codzienne potrzeby. W 2008 r. Skarżący nie był w stanie sam się utrzymać - studiował na studiach dziennych. Nie prowadził samodzielnego gospodarstwa domowego i mieszkał z rodzicami.

3. Decyzją z dnia 5 marca 2015 r. Naczelnik US ustalił Skarżącemu zobowiązanie podatkowe w podatku od spadków i darowizn w kwocie 2.020 zł z tytułu nabycia darowizny od matki dokonanej w dniu 10 listopada 2008 r. o wartości 10.100 zł.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że moment powstania obowiązku podatkowego przyjęty został w kontekście art. 6 ust. 4 u.p.s.d., zgodnie z którym w przypadku, gdy nabycie nie zostało zgłoszone do opodatkowania, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą powołania się przez podatnika przed organem podatkowym na fakt nabycia. W przedmiotowej sprawie "powołanie się" miało miejsce 4 lipca 2013 r.

Naczelnik US uznał, że otrzymane przysporzenie nie ma charakteru świadczenia alimentacyjnego, bowiem wykracza poza ramy wynikające z art. 135 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. W obowiązku alimentacyjnym mieści się obowiązek zapewnienia podstawowych potrzeb życiowych, zatem można do niego zaliczyć także drobne prezenty. Jednak względy doświadczenia życiowego nakazują przyjąć, że nie należą do nich znaczne kwoty świadczone jednorazowo.

Mając na uwadze fakt, iż darowizna nie została zgłoszona do opodatkowania w ustawowym terminie jednego miesiąca od daty powstania obowiązku podatkowego, a należny podatek nie został zapłacony, w wydanej decyzji uwzględniona została 20% stawka podatkowa, której kryteria zastosowania wynikają z treści art. 15 ust. 4 u.p.s.d.

Naczelnik US, wypełniając zapis art. 9 ust. 2 u.p.s.d., do wartości nabytych w dniu 10 listopada 2008 r. środków pieniężnych w kwocie 10.100 zł doliczył wartość darowizn nabytych od tej samej osoby w okresie 5 lat poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie.

4. W odwołaniu od decyzji organu I instancji Skarżący wniósł o uchylenie decyzji w całości i umorzenie postępowania w sprawie, z uwagi na naruszenie art. 128 i 133 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego oraz art. 888 § 1 Kodeksu cywilnego.

W uzasadnieniu Skarżący zarzucił, że organ pierwszej instancji w drodze własnego uznania określił zawężone ramy obowiązków rodzicielskich wobec syna. Powołując pismo Ministerstwo Finansów z dnia 31 października 1995 r. PO 2/11-01573/3/95 Skarżący stwierdził, że pojęcie "środki utrzymania i wychowania" należy rozumieć szeroko, jako zapewnienie dziecku (lub innemu uprawnionemu członkowi rodziny) tego wszystkiego, co jest potrzebne do jego fizycznego i umysłowego rozwoju, odpowiedniego wykształcenia, przygotowania do życia w społeczeństwie.

Poczynione zakupy miały zapewnić Skarżącemu start w dorosłe samodzielne życie, a więc bezpodstawne i niczym nie poparte jest twierdzenie organu pierwszej instancji o nieusprawiedliwionym wydatku. Skarżący był pod opieką rodziców i pozostawał na ich utrzymaniu, a rodzice zobowiązani byli do zapewnienia mu odpowiedniego startu w dorosłe życie. Ten stosunek zobowiązaniowy jest bezsporny.

Skarżący przywołał treść uchwały pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z dnia 16 grudnia 1987 r. (III CZP 31/86 OSNP 1988, poz.42), w myśl której zaspokojenie potrzeb uprawnionego zależy od osobistych cech dziecka oraz od zamożności i przyjętego przez zobowiązanego modelu konsumpcji. Jak wynika z akt sprawy rodzice ustalili wcześniej zakres swoich obowiązków alimentacyjnych wobec syna stosownie do przyjętych w domu standardów. Zatem nie było żadnej darowizny w okresie nauki. Rzeczywiste darowizny wystąpiły w roku 2010 r. po ukończeniu studiów przez Skarżącego. Organ nie miał podstaw do uznania świadczenia za zawarcie umowy darowizny i tym samym naruszył prawo w stopniu mającym decydujący wpływ na treść zaskarżonej decyzji.

W piśmie z dnia 28 lipca 2015 r., Skarżący wskazał, że jego matka spłacała na bieżąco cudze długi - jest to fakt bezsporny znajdujący odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Zapłata cudzego długu oznacza, że stała się wierzycielem Skarżącego (art.518 kodeksu cywilnego), jej roszczenie nie przedawniło się, bowiem nie upłynęło jeszcze 10 lat od daty spłaty cudzych długów. Takich zdarzeń nie można utożsamiać ani z darowizną, ani też z pożyczką. Jeżeli Skarżący zostanie zwolniony z obowiązku zapłaty swojego długu wobec matki wówczas zgłosi ten fakt organowi pierwszej instancji niezwłocznie, natomiast w przypadku gdy zostanie wezwany do jego spłaty wówczas będzie musiał dług zwrócić.

5. Decyzją z dnia 31 lipca 2015 r. Dyrektor Izby Skarbowej w utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy, powołując treść art. 1 ust. 1 pkt 2 u.p.s.d., oraz art. 888 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 121 ze zm. – dalej jako "K.c.") oraz wyrok WSA w Gdańsku z dnia 2 grudnia 2010 r. sygn. akt I SA/Gd 1035/10, zaaprobowany przez NSA w orzeczeniu z dnia 25 stycznia 2013 r. sygn. akt II FSK 1125/11, stwierdził, że przedmiotem darowizny może być także zapłata lub przejęcie przez darczyńcę długu obdarowanego względem osoby trzeciej.

Zgodnie z art. 890 § 1 K.c. - oświadczenie darczyńcy powinno być złożone w formie aktu notarialnego. Jednakże umowa darowizny zawarta bez zachowania tej formy staje się ważna, jeżeli przyrzeczone świadczenie zostało spełnione.

Mając na uwadze art. 5, art. 6 ust. 1 pkt 4 i ust. 4, art. 9 ust. 1, art. 15 ust. 1 i 4 u.p.s.d. organ stwierdził, że w analizowanej sprawie kluczową kwestią jest charakter prawny dokonanego przysporzenia na rzecz Skarżącego.

Organ stanął na stanowisku, że darowizna jest zdarzeniem prawnym ujętym w zamkniętym katalogu tytułów prawnych wymienionych w art. 1 ust. 1 u.p.s.d. i polega na bezpłatnym świadczeniu na rzecz obdarowanego kosztem majątku darczyńcy, bez względu na przyczynę dokonania tego świadczenia. Podobnym w skutkach jest świadczenie alimentacyjne przewidziane w ustawie z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (j.t. Dz.U. z 2015 r. poz. 583 – dalej jako "K.r.i.o.").

Wskazując na treść art. 128, art. 133 § 1, art. 135 § 1 i 2 K.r.i.o. organ wyjaśnił, że zakres obowiązku alimentacyjnego obejmuje usprawiedliwione potrzeby uprawnionego oraz zarobkowe i majątkowe możliwości zobowiązanego. Są to wprawdzie pojęcia nieostre, gdyż nie ma jednego i stałego kryterium odniesienia przy ich określaniu, obejmuje jednak obowiązek zapewnienia podstawowych warunków egzystencji, a więc wyżywienia, ubrania, higieny osobistej, leczenia, a więc zaspokojenia potrzeb fizycznych, jak również dostarczenia rozrywek, wypoczynku, wykształcenia tak ogólnego, jak i zawodowego (uchwała SN z dnia 16 grudnia 1987, MP 1988, Nr 6, poz. 60). Skoro w obowiązku alimentacyjnym mieści się obowiązek zapewnienia podstawowych potrzeb życiowych, to można do niego zaliczyć także i drobne prezenty. Jednak względy doświadczenia życiowego nakazują przyjąć, że nie należą do nich znaczne kwoty świadczone jednorazowo.

Organ wskazał, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 grudnia 2007 r. o sygn. akt II FSK 11/07 stwierdził, że obowiązek alimentacyjny nie może objąć obowiązku czynienia darowizn.

Matka Skarżącego oprócz kwoty będącej przedmiotem niniejszej decyzji (10.100 zł), zapłaciła również za inne nieruchomości zakupione przez syna:

- w dniu 7 marca 2008 r. nastąpiła płatność kwoty 7.660 zł tytułem "[...]",

- w dniu 19 marca 2008 r. nastąpiła płatność kwoty 31.140 zł tytułem "[...]",

- w dniu 28 listopada 2008 r. nastąpiła płatność kwoty 28.960.00 zł tytułem "WADIUM [...]",

- w dniu 9 grudnia 2008 r. nastąpiła płatność kwoty 74.160 zł w trzech transzach: 22.220,00 zł tytułem "DZ.[...]K. B.", 32.960,00 zł tytułem "Dz. [...] K.B.",18.980 zł tytułem "Dz. [...] K.B.".

Łączna kwota wydatkowa przez matkę Skarżącego na poczet zobowiązań syna wyniosła 152.020 zł.

Zdaniem organu, świadczenie w kwocie 10.100 zł nie mieści się w ramach obowiązku alimentacyjnego, gdyż nie służyło do zaspokojenia podstawowych, bieżących potrzeb życiowych Skarżącego. Inwestowanie w nieruchomości nabywane przez syna wykracza poza istotę alimentacji. Spowodowało utworzenie majątku odrębnego Skarżącego, którego rodzaj - gospodarstwo rolne - i fakt samego posiadania daje dodatkowe profity w postaci dopłat bezpośrednich, liczonych w oparciu o kryterium areału gruntu rolnego. Taka forma świadczenia na rzecz dziecka nie oznacza także pomocy związanej z niedostatkiem, skoro zmierzała do pozyskania środków finansowych pochodzących z funduszy unijnych. Dawała więc gwarancję dobrego, pewnego startu życiowego.

Zdaniem organu, zdarzenie prawne mające miejsce 10 listopada 2008 r. odpowiada definicji zawartej w art. 888 § 1 K.c., zgodnie z którym bezpłatne świadczenie darczyńcy na rzecz obdarowanego kosztem swojego majątku oznacza darowiznę. Obowiązek alimentacyjny obejmuje dostarczenie środków utrzymania i w miarę potrzeby środków wychowania, ale nie mieści się w nim obowiązek dawania darowizn.

Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 133 § 1 K.r.i.o. rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że Skarżący prowadził w 2008 r. gospodarstwo rolne, uzyskując z tego tytułu dotacje w łącznej kwocie 50.193,34 zł, a zatem przewyższającej przeciętne wynagrodzenie, które wynosiło 35.326.56 zł (2.943,88 zł x 12). Z obiektywnego punktu widzenia nie można więc przyjąć, że Skarżący nie mógł utrzymać się samodzielnie i na rodzicach ciążył obowiązek alimentacyjny.

Powołując treść wyroku z dnia 25 lutego 2014 r. sygn. akt III SA/Po 722/13, oraz

wyroki NSA z 12 lutego 2008 r., I FSK 264/07, z 14 maja 2008 r., I FSK 685/07, wyroki WSA w Gliwicach z 6 maja 2008 r., I SA/Gl 1000/07, z 9 września 2009 r, III SA/Gl 706/09, organ stwierdził, że brak jest podstaw do przyjęcia, aby organy podatkowe mogły ingerować w zawierane umowy cywilnoprawne, jednakże mają one prawo do oceny skutków podatkowych takich umów i w wypadku, gdy wykazany zostanie zamiar obejścia prawa podatkowego, mają prawo uznać, że umowa taka nie wywiera skutku sprowadzającego się do zmniejszenia obciążenia podatkowego strony.

Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, że w orzecznictwie wielokrotnie podkreślano, że czynności cywilnoprawne nie mogą być wykorzystywane do obejścia przepisów prawa podatkowego (wyrok SN z 4 lutego 1994 r., III ARN84/93, , wyroki NSA z 17 kwietnia 1997 r. I SA/Po 1353/96; z 28 listopada 1997 r., III SA 794/96; z 25 czerwca 1998 r., I SA/Po 1883/97; z 16 października 1998 r., I SA/Łd 1764/96; z 16 lutego 2000 r., SA/Sz 538/99, z dnia 13 sierpnia 2003 r I SA/Bd 712/03).

Zdaniem organu nie jest zasadny zarzut, że przekazanie środków pieniężnych nie nastąpiło w ramach umowy darowizny, a stanowiło wykonanie obowiązku alimentacyjnego rodziców względem syna. Podobnie jak twierdzenie, że matka Skarżącego stała się jego wierzycielem na podstawie art. 518 K. c., spłacając jego długi. Zdaniem organu, zgromadzony materiał dowodowy, w tym oświadczenia Skarżącego i jego matki, potwierdza, że zamiarem matki Skarżącego było sfinansowanie zakupu nieruchomości dokonanego przez syna, a nie wejście w rolę wierzyciela.

6. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie przepisów art.128 i 133 K.r.i.o. oraz art. 888 § 1 i art.518 K. c. oraz art. 15 ust. 4 u.p.s.d.

W uzasadnieniu Skarżący wskazał, że organ podatkowy drugiej instancji w drodze własnego uznania sam określił zawężone ramy obowiązków rodzicielskich wobec syna pomijając znany mu stan faktyczny sprawy. Orzekając o nieusprawiedliwionych potrzebach Skarżącego i uznając jako darowiznę środki na sfinansowanie nieruchomości, zastąpił rodziców. Skarżący wyjaśnił, że był pod opieką rodziców i pozostawał na ich utrzymaniu, a rodzice zobowiązani byli do zapewnienia mu odpowiedniego startu w dorosłe życie. Skarżący ponownie zacytował uchwałę pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z dnia 16 grudnia 1987 r. III CZP 91/86 OSNP 1988, poz.42, oraz sformułowanie z pisma Ministerstwa Finansów z dnia 31 października 1995 r. nr PO 2/11-01573/3/95.

Zdaniem Skarżącego, z akt sprawy wynika, że zapłata zobowiązań miała zapewnić Skarżącemu start w dorosłe samodzielne życie, a więc bezpodstawne i niczym nie poparte jest twierdzenie organu pierwszej instancji o nieusprawiedliwionym wydatku, tym bardziej, że w zgodnie z treścią art.518 K.c. wierzytelność istnieje nadal i nie nastąpiło zwolnienie z długu. Może być egzekwowana na mocy wyroku lub ugody przed sądem powszechnym.

W sprawie bezsporne jest, że już organ pierwszej instancji od początku tej sprawy miał wątpliwości co do charakteru prawnego tego wydatku, bowiem zwlekał z wydaniem postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego.

Skarżący zarzucił organowi drugiej instancji naruszenie art.888 K.c. w taki sposób, że uznał zapłatę przez matkę długu Skarżącego za nieruchomość jako darowiznę wiedząc, że nie zachodzą przesłanki opisane w tym artykule.

7. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

8. W piśmie procesowym z dnia 30 listopada 2015 r. Skarżący odniósł się do argumentacji organu i stwierdził, że nie można zrównać sfinansowania zakupów z darowizną. Samo umożliwienie zakupów jest spełnieniem obowiązków rodziców wobec dziecka, a późniejsza spłata długu tego nie wyklucza. Bez pomocy rodziców Skarżący nie miałby szans na takie zakupy, bowiem nie posiadał zdolności kredytowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

9.1. Skarga nie jest zasadna.

9.2. Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a."), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

9.3. W niniejszej sprawie zasadniczą kwestią sporną jest określenie charakteru prawnego dokonanego przysporzenia na rzecz Skarżącego w związku z finansowaniem przez jego matkę kosztów zakupu nieruchomości.

Na etapie postępowania podatkowego przed organem pierwszej instancji Skarżący podnosił, iż otrzymane świadczenie pieniężne stanowi wypełnienie obowiązku alimentacyjnego rodziców względem dziecka jako zapewnienie mu odpowiedniego startu w dorosłe życie.

Następnie na etapie postępowania odwoławczego pełnomocnik Skarżącego podniósł, że wpłaty jakie dokonywała matka Skarżącego stanowią spłatę cudzych długów przez co stała się wierzycielem Skarżącego, a roszczenie z tego tytułu nie uległo jeszcze przedawnieniu.

Natomiast zdaniem organów podatkowych otrzymane przez Skarżącego środki finansowe stanowią darowiznę, od której obowiązek podatkowy w podatku od spadków i darowizn powstał w dacie złożenia pisma w organie podatkowym, wyjaśniającym źródła finansowania przez Skarżącego zakupów nieruchomości.

Natomiast bezsporne w niniejszej sprawie jest to, że w trakcie prowadzonych czynności sprawdzających w zakresie kontroli źródeł pochodzenia majątku oraz przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych za 2008 r. organ podatkowy ustalił, że matka Skarżącego przekazała na rzecz syna w dniu 10 listopada 2008 r. kwotę 10.100 zł w dwóch tranaszach kwotę 4620 zł. tytułem; Dz. [...]wadium., 5480,00 zł, tytułem ,,Dz. [...]wadium".

Oprócz kwoty będącej przedmiotem niniejszej decyzji w wysokości 10.100 zł tytułem zakupu nieruchomości, zapłaciła również za inne nieruchomości zakupione przez syna:

- w dniu 7 marca 2008 r. nastąpiła płatność kwoty 7.660 zł tytułem "Dz. [...]",

- w dniu 19 marca 2008 r. nastąpiła płatność kwoty 31.140 zł tytułem "[...]",

- w dniu 28 listopada 2008 r. nastąpiła płatność kwoty 28.960.00 zł tytułem "wadium [...]",

- w dniu 9 grudnia 2008 r. nastąpiła płatność kwoty 74.160 zł w trzech transzach: 22.220,00 zł tytułem "Dz [...] K. B.", 32.960,00 zł tytułem "Dz. [...] K.B.",18.980 zł tytułem "Dz. [...]K.B.".

Łączna kwota wydatkowa przez matkę Skarżącego na poczet zobowiązań syna z tytułu zakupu nieruchomości wyniosła 152.020,00 zł.

W ocenie Sądu słusznie organy podatkowe stwierdziły, że ten rodzaj nabycia pieniędzy odpowiada definicji zawartej w art. 888 § 1 K.c. zgodnie z którym bezpłatne świadczenie darczyńcy na rzecz obdarowanego kosztem swojego majątku oznacza darowiznę.

Wskazane kwoty darowizn miały mieścić się zdaniem Skarżącego w obowiązku alimentacyjnym rodziców wobec syna i z takim zamiarem były realizowane. Argumentacja taka nie jest prawidłowa, gdyż nie rozróżnia tych pojęć, a wręcz je utożsamia. Czym innym jest bowiem "obowiązek", a czym innym "prawo". Ten pierwszy jest niewątpliwie obowiązkiem alimentacyjnym, a to drugie tylko możnością określonego postępowania. Obowiązek alimentacyjny nie może wiec objąć obowiązku czynienia darowizn. Obowiązek alimentacyjny obejmuje dostarczenie środków utrzymania i w miarę potrzeby środków wychowania, ale nie mieści się w nim obowiązek dawania darowizn.

Zgodnie z art. 128 k.r.i.o. obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo.

Dalej zgodnie z art. 133 § 1 k.r.i.o. rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania.

Z regulacji zawartej w kodeksie rodzinnym i opiekuńczym wynika, że o zakresie obowiązku alimentacyjnego decydują usprawiedliwione potrzeby uprawnionego. Pojęcia usprawiedliwionych potrzeb nie można jednoznacznie zdefiniować, ponieważ nie ma jednego stałego kryterium odniesienia. Rodzaj i rozmiar tych potrzeb jest uzależniony od cech osoby uprawnionej oraz od splotu okoliczności natury społecznej i gospodarczej, w których osoba uprawniona się znajduje. W każdym razie rodzice w zależności od swych możliwości są obowiązani zapewnić dziecku środki do zaspokojenia zarówno jego potrzeb fizycznych (wyżywienia, mieszkania, odzieży, higieny osobistej, leczenia w razie choroby), jak i duchowych (kulturalnych), a także środki wychowania (kształcenia ogólnego, zawodowego) według zdolności, dostarczania rozrywek i wypoczynku. Przy ocenie, które z potrzeb uprawnionego powinny być uznane za potrzeby usprawiedliwione, należy z jednej strony brać pod uwagę możliwości zobowiązanego, z drugiej zaś zakres i rodzaj potrzeb (por. uchwałę pełnego składu Izby Cywilnej i Administracyjnej SN z dnia 16 grudnia 1987 r., M.P. z 1988 r. Nr 6, poz. 60.).

Skoro w obowiązku alimentacyjnym mieści się obowiązek zapewnienia podstawowych potrzeb życiowych, to można do niego zaliczyć także i drobne prezenty. Jednak względy doświadczenia życiowego nakazują przyjąć, że nie należą do nich znaczne kwoty świadczone jednorazowo .

Takie stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 grudnia 2007 r. o sygn. akt II FSK 11/07 wskazując, że obowiązek alimentacyjny nie może objąć obowiązku czynienia darowizn.

Niewątpliwie rodzice mają prawo zapewnić dziecku ,, start życiowy w dorosłe samodzielne życie" jak to określała strona w trakcie prowadzonego postepowania. Jednakże zapewnienie środków na przyszłość w postaci tak jak w niniejszej sprawie w formie zakupu nieruchomości nie mieści się w kategorii obowiązku alimentacyjnego.

Brak jest zatem podstaw do uznania, że przekazane środki mają charakter świadczenia alimentacyjnego, bowiem wykraczają poza ramy wynikające z art. 135 k.r.i.o. Potraktowanie zatem tej kwoty przez organy podatkowe, jako darowizny dokonanej na rzecz Skarżącego i opodatkowanie jej podatkiem od spadków i darowizn, nie stanowi wbrew twierdzeniom skargi naruszenia art. 128 i 135 k.r.i.o.

Również nie zasługuje na uwzględnienie argumentacja strony skarżącej wskazująca, że wpłaty dokonywane przez matkę Skarżącego stanowią przejęcie długu w rozumieniu art. 518 K.c. Stanowisko to przeczy wcześniejszej argumentacji strony wskazującej na charakter alimentacyjny dokonywanych wpłat.

Mając na uwadze fakt, że wskazana darowizna nie została zgłoszona do opodatkowania w ustawowym terminie jednego miesiąca od daty powstania obowiązku podatkowego a należny podatek nie został zapłacony, to prawidłowo organy zastosowały art. 6 ust. 4 i art. 15 ust. 4 u.p.s.d.

Z przywołanego przepisu art. 6 ust. 4 u.p.s.d. wynika, że w przypadku gdy nabycie nie zostało zgłoszone do opodatkowania, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą powołania się przez podatnika przed organem podatkowym lub organem kontroli skarbowej na fakt nabycia. Stosownie do art. 15 ust. 4 ustawy nabycie niezgłoszone w ustawowym terminie podlega opodatkowaniu według stawki 20 %, jeżeli obowiązek podatkowy powstał wskutek powołania się podatnika przed organem podatkowym lub organem kontroli skarbowej, powołanie nastąpiło w toku czynności sprawdzających, postępowania podatkowego, kontroli podatkowej lub postępowania kontrolnego na okoliczność dokonania tej darowizny a należny podatek nie został zapłacony.

W ocenie Sądu prawidłowo organy przyjęły, że Skarżący nabył w drodze darowizny kwotę łącznie 10.100,00 zł i nabycia tego nie zgłosił. Na okoliczność otrzymania środków Skarżący powołał się w trakcie czynności sprawdzających dokonywanych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego i stosownego podatku od otrzymanej darowizny nie uiścił.

Mając powyższe na uwadze nieuzasadnione są zarzuty zawarte w skardze naruszenia przepisów prawa materialnego art.128 i 133 K.r.i.o. oraz art. 888 § 1 art.518 K. c. oraz art. 15 ust. 4 u.p.s.d.

9.4. Wskazane wyżej okoliczności sprawiły, że skargę jako nieuzasadnioną należało oddalić, na podstawie art. 151 p.p.s.a.