Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 574/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-07-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Jagielska Sędziowie Sędzia WSA Dorota Wdowiak (spr.) Sędzia WSA Pamela Kuraś – Dębecka Protokolant Łukasz Poprawski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lipca 2006 r. sprawy ze skargi "A." sp. z o.o. w T. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] w przedmiocie nałożenie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2005r. w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w wysokości 2000 (dwa tysiące) złotych za to że przyrząd kontrolny nie odpowiada przepisom w zakresie rejestracji wymaganych okresów jazdy; 2. w pozostałej części skargę oddala; 3. stwierdza, że decyzje opisane w punkcie 1 w uchylonej części nie podlegają wykonaniu


UZASADNIENIE

VI SA/Wa 574/06

UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2006 roku nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2005 roku nr [...] o nałożeniu na "A." sp. z o.o. w T. kary pieniężnej w wysokości 5900.00 złotych.

W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny oraz dokonał prawidłowego zastosowania przepisów ustawy o transporcie drogowym oraz przepisów regulujących czas pracy kierowców. W szczególności organ I instancji wypełnił obowiązek wynikający z art. 7 i 77 kpa gromadząc w aktach sprawy dowody konieczne dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Dopuścił jako dowód wszystko, co mogło przyczynić się do jej wyjaśnienia. Nie naruszył przy tym art. 7 i 9 kpa. W sposób wszechstronny dokonał oceny stanu faktycznego, działał w granicach i zgodnie z przepisami prawa. Nie uchybił też obowiązkowi wynikającemu z art. 107 § 3 kpa. Decyzja zawiera bowiem wskazanie wszystkich faktów, potwierdzających zaistniałe podczas kontroli naruszenia. Przytoczone zostały prawidłowe podstawy prawne właściwe dla każdego naruszenia.

Co do poszczególnych naruszeń Główny Inspektor Transportu Drogowego zważył, co następuje:

W dniu [...] lipca 2005 roku, na drodze krajowej nr [...], w miejscowości T. zatrzymany został do kontroli pojazd marki [...] o nr rej. [...]. Kierujący pojazdem D. S. nie okazał do kontroli karty opłaty za przejazd po drogach krajowych, co oznacza, iż nie uiścił wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych.

Zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku transporcie drogowym, podczas przejazdu po drogach krajowych kierowca pojazdu obowiązany jest mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli, między innymi dowód uiszczenia opłaty za korzystanie z tych dróg. Wykonywania transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem obowiązków lub warunków wynikających z przepisów ustawy podlega karze stosownie do art. 92 ust. 1 ustawy. Konsekwencją tego rozwiązania jest treść lp. 1.4.1 załącznika do ustawy, który sankcjonuje karą w wysokości 3000.00 złotych wykonywanie transportu drogowego lub przewozów na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych.

Kierowca nie okazał do kontroli również wykresówek z dni: [...] lipca 2005 roku oraz wykresówki za ostatni dzień poprzedniego tygodnia kiedy prowadził pojazd, ani stosownego zaświadczenia o nieprowadzeniu pojazdu.

Stosownie do treści art. 87 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać także zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku. Zgodnie z art. 15 ust. 7 rozporządzenia Rady /EWG/ nr 3821 z dnia 20 grudnia 1985 roku w sprawie urządzeń stosowanych w transporcie drogowym, na żądanie uprawnionego funkcjonariusza służb kontrolnych kierowca obowiązany jest okazać wykresówki za bieżący tydzień i w każdym przypadku za ostatni dzień poprzedniego tygodnia, którym kierował pojazdem. Naruszenie przepisów ustawy lub wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych podlega karze, o czym stanowi art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy. Treść lp. 1.11.11 ust. 1 lit. b załącznika do ustawy sankcjonuje nieokazanie wykresówki karą 200.00 złotych za każdą wykresówkę.

Kontrolujący w toku kontroli stwierdzili, że tachograf zainstalowany w pojeździe nie odpowiada przepisom w zakresie rejestracji wymaganych okresów jazdy, ponieważ nie został poddany okresowemu sprawdzeniu. Ostatnia legalizacja miała miejsce [...].04.2003 roku. Zgodnie z art. 3 rozporządzenia Rady /EWG/ nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 roku w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, urządzenie rejestrujące jest zainstalowane i używane w tych pojazdach, które są zarejestrowane w Państwach Członkowskich i są wykorzystywane do transportu drogowego osób lub rzeczy. Rozdział VI załącznika do rozporządzenia stanowi o obowiązku badań i kontroli urządzeń rejestrujących. Zgodnie z jego zapisem, Państwa Członkowskie wyznaczają instytucje, które przeprowadzają badania i kontrole. Każdy przyrząd, zarówno nowy jak i naprawiony posiada świadectwo legalizacji swego działania oraz dokładności wskazań i rejestracji w granicach błędów określonych w rozdziale III pkt 1 lit. f, za pomocą plombowania. Państwa Członkowskie mogą ustanowić wstępną weryfikację obejmującą sprawdzenie i potwierdzenie zgodności nowego lub naprawionego przyrządu z homologowanym typem lub przekazać uprawnienia do uwierzytelnienia producentom lub ich upoważnionym przedstawicielom. Po zamontowaniu w pojeździe przyrząd oraz cała instalacja są zgodne z przepisami dotyczącymi maksymalnych dopuszczalnych błędów określonych w rozdziale III pkt 2 lit. f. Badania kontrolne muszą być wykonywane przez uprawnionego instalatora lub warsztat na jego odpowiedzialność.

Kontrole okresowe urządzeń zamontowanych w pojazdach są przeprowadzane co dwa lata i obejmują:

- sprawdzenie czy urządzenie funkcjonuje prawidłowo,

- sprawdzenie czy urządzenie opatrzone jest znakiem zatwierdzonego typu,

- sparzenie czy zamontowana jest tabliczka pomiarowa,

- sprawdzenie czy plomby na urządzeniu i na innych częściach instalacji są w stanie nienaruszonym,

- wyznaczenie faktycznego obwodu tocznego kół.

Badanie mające na celu stwierdzenie zgodności z postanowieniami rozdziału III pkt 3 lit f dotyczące maksymalnych dopuszczalnych błędów w eksploatacji jest przeprowadzone co najmniej raz na sześć lat, przy czym każde Państwo Członkowskie może ustalić krótszy odstęp między takimi badaniami pojazdów zarejestrowanych na swoim terytorium.

Stosownie do załącznika nr 35 lp. 30 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki społecznej z dnia 2 kwietnia 2004 roku w sprawie prawnej kontroli metrologicznej przyrządów pomiarowych /Dz.U. z 2004r., nr 77, poz. 703/, okresy ważności dowodów legalizacji ponownej dla tachografów samochodowych wynoszą 24 miesiące.

Zgodnie z art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 6 września o transporcie drogowym, kto wykonuje transport drogowy lub przewóz na potrzeby własne naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych podlega karze pieniężnej. Konsekwencją tego rozwiązania jest treść lp. 1.11.7 ust. 2 załącznika do ustawy, który nakłada karę pieniężną w wysokości 2000.00 złotych w przypadku, gdy przyrząd kontrolny nie odpowiada przepisom w zakresie rejestracji wymaganych okresów jazdy.

Zainstalowany w pojeździe tachograf nie odpowiada przepisom w zakresie wymaganych okresów jazdy, albowiem nie został poddany prawnej kontroli, której celem jest sprawdzenie stanu technicznego i poprawności działania tachografu w zakresie określonym przepisami rozporządzenia. Jedynie zapisy z urządzenia rejestrującego, które posiada ważną legalizację stanowią dowód wykonywania przez kierowcę poszczególnych czynności – czasu prowadzenia pojazdu, wszystkich innych okresów pracy, okresu dyspozycyjności oraz przerw w pracy i okresów dziennego odpoczynku.

Odnosząc się do zarzutu strony podniesionego w odwołaniu, iż kara pieniężna winna być nałożona na przedsiębiorcę, który jest właścicielem pojazdu, a nie jego dzierżawcę, Główny Inspektor Transportu Drogowego podniósł, że przedmiotowy pojazd był w prawnej dyspozycji strony, która od [...] czerwca 2005 roku była dzierżawcą tego pojazdu, zatem legitymowała się tytułem prawnym do niego.

Skargę na decyzje Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2006 roku utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2005 roku złożyła A. Spółka z o.o w T. wnosząc o jej uchylenie. Skarżący podkreślił, iż została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa procesowego: art. 7, 9 i 77 kpa oraz materialnego: art. 4 ust. 4, art. 92 ustawy o transporcie drogowym, albowiem wykonywany przez stronę transport nie miał charakteru przewozu na potrzeby własne. Był bowiem wykonywany przy użyciu dzierżawionego pojazdu. To na wydzierżawiającym pojazd spoczywa odpowiedzialność za stan i wymogi techniczne pojazdu.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wnosił o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji lub postanowienia. Sąd nie bada więc celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Kontrolując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powyższych zasad sąd uznał skargę za częściowo zasadną, aczkolwiek z innych, aniżeli podniesionych w skardze, powodów. Błędna jest decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o nałożeniu kary pieniężnej za zainstalowanie w pojeździe przyrządu kontrolnego, który nie odpowiada przepisom w zakresie rejestracji wymaganych okresów jazdy.

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że zgodnie z art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym /Dz.U. z 2004 r., nr 204, poz. 2088 ze zm./ kary pieniężne mogą być nakładane za naruszenie obowiązków lub warunków wynikających z tej ustawy lub z przepisów ustaw i umów międzynarodowych wymienionych w art. 92 ust. 1 pkt 1-6.

Rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 roku zostało włączone do polskiego porządku prawnego poprzez art. 2 Traktatu Akcesyjnego (Dz.U. Nr 90 z 2004 roku, poz. 864), który to Traktat jako umowa międzynarodowa mieści się w kategorii objętej pkt 6 tj. umów międzynarodowych, bowiem właśnie umowa międzynarodowa – Traktat Akcesyjny stanowi podstawę stosowania Rozporządzenia w Polsce.

Rozporządzenie Rady /EWG/ nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 roku w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym reguluje zasady instalacji, użytkowania i kontroli urządzeń rejestrujących. W załączniku nr 1 stanowiącym integralną część Rozporządzenia określone zostały wymagania dotyczące budowy, badań, instalacji i kontroli przyrządów kontrolnych. Nie wdając się w szczegółowość rozwiązań, należy zauważyć, iż rozdział VI stanowi o obowiązku badań i kontroli urządzeń rejestrujących. Rozróżnia świadectwo legalizacji nowych i naprawionych przyrządów, ich instalację oraz badania kontrolne a także badania okresowe. Te ostatnie obejmują sprawdzenia prawidłowości zamocowania tabliczki pomiarowej oraz badania techniczne przyrządów zamontowanych w pojazdach, a więc czy funkcjonują prawidłowo i czy opatrzone są wszystkimi niezbędnymi plombami, znakami homologacji oraz badania mające na celu stwierdzenie zgodności dotyczące maksymalnych, dopuszczalnych błędów.

Rozporządzenie Rady w art. 19 stanowi, iż to Państwa Członkowskie zobowiązane są przyjąć takie przepisy ustawowe, wykonawcze lub administracyjne, jakie mogą być konieczne do wdrożenia niniejszego rozporządzenia. Przepisy te obejmują miedzy innymi organizacje, procedurę i środki kontroli oraz kary stosowane w przypadku naruszeń.

Ustawa o transporcie drogowym z dnia 6 września 2001 roku w art. 92 ust. 4 stanowi, iż wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy. Załącznik w p. 1.11 wymieniał liczne, podlegające karze naruszenia przepisów o czasie pracy kierowców. Wskazany przez organy punkt 1.11.7 uznawał za karalne naruszenia dotyczące przyrządu kontrolnego (tachografu). Karze podlegały następujące naruszenia:

1) przyrząd kontrolny nie jest zainstalowany

2) przyrząd kontrolny nie odpowiada przepisom w zakresie rejestracji wymaganych okresów jazdy

3) przyrząd kontrolny nie posiada tabliczki znamionowej.

Żadna ze wskazanych sytuacji nie zaistniała w sprawie niniejszej, a w szczególności nie zaistniała sytuacja opisana w powołanym przez organ lp. 1.11.7. p.2.

W trakcie postępowania administracyjnego nie poczyniono żadnych ustaleń, z których wynikałoby, że zainstalowany w pojeździe przyrząd kontrolny nie odpowiada przepisom w zakresie rejestracji wymaganych okresów jazdy. Brak legalizacji jest niespełnieniem wymogu formalnego i nie świadczy wcale, że urządzenie funkcjonuje nieprawidłowo lub, że nie funkcjonuje wcale, ani też nie świadczy o możliwościach technicznych urządzenia. Legalizacja to prawna kontrola metrologiczna. A zatem nawet gdyby uznać, że zamontowany w pojeździe skarżącej tachograf nie posiadał wymaganej prawem ponownej legalizacji, to naruszenie to w dacie kontroli nie podlegało karze na podstawie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Używanie przyrządów pomiarowych wymagających kontroli metrologicznej bez wymaganych dowodów kontroli metrologicznej zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. prawo o miarach (Dz. U. nr 243 z 2004 r., poz. 2441) stanowiło wykroczenie podlegające karze na podstawie przepisów o wykroczeniach.

W/w ustawa reguluje m.in. prawną kontrolę metrologiczną przyrządów pomiarowych. Kontrola ta wykonywana jest m.in. przez legalizację pierwotną, jednostkową i ponowną. Z dniem 5 października 2005 r. został zmieniony art. 8 tejże ustawy poprzez dodanie do niego ust. 4 a. Stanowi on, iż legalizacja ponowna urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym – tachografów samochodowych jest wykonywana wyłącznie po naprawie.

Powyższy przepis obowiązywał w dacie decyzji organu II instancji, który jednak nie rozważał jego zastosowania. Tymczasem organ odwoławczy rozpoznaje i rozstrzyga ponownie sprawę administracyjną rozstrzygniętą decyzją organu I instancji w oparciu o stan faktyczny i prawny obowiązujący w dniu wydania decyzji ostatecznej.

Na marginesie wskazać należy, że z dniem 21 grudnia 2005 r. ustawą z dnia

29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych ustaw

(Dz. U. Nr 180 z 2005 r., poz. 1497) zmianie ulegała treść załącznika do ustawy

o transporcie drogowym. Dodano p. 11.1.1.d. nakładający karę pieniężną za "wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące, które nie zostało poddane wymaganej kontroli okresowej lub badaniu kontrolnemu". Z mocy art. 5 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw do postępowań administracyjnych wszczętych, a niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe.

W tym stanie rzeczy kara za brak legalizacji tachografu została nałożona na skarżącą z naruszeniem prawa materialnego mającym wpływ na wynik sprawy, polegającym na wadliwej interpretacji lp. 1.11.7. p.2 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, a także niezastosowaniu przepisu art. 4 a ustawy Prawo o miarach, a zatem działając na podstawie art. 145 § 1 p.1. lit. a i c p.p.s.a. Sąd uchylił obie zaskarżone decyzje w tej części i orzekł jak w sentencji.

O wstrzymaniu wykonania uchylonych decyzji Sąd orzekł na podstawie

art. 152 p.p.s.a.

W pozostałym zakresie skargę jako niezasadną należało oddalić.

Wbrew twierdzeniom skarżącej, decyzja zawiera zarówno ustalenia faktyczne jak i wywody prawne w przedmiocie braku opłaty za przejazd po drogach krajowych oraz brak wykresówek z dni: [...] lipca 2005 roku i ostatniego dnia poprzedniego tygodnia.

Nie budzi wątpliwości, iż kierowca w czasie kontroli nie okazał dowodu uiszczenia opłaty, co oznacza, iż opłaty nie uiścił. Dowodem uiszczenia opłaty jest bowiem nabyta i prawidłowo wypełniona karta opłaty. Przepisy są w tym przedmiocie jednoznaczne i nie budzą wątpliwości. Zostały wskazane przez organy. Są to art. 42 ust. 1, 92 ust. 1, 87 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym, lp. 1.4.1. / Dz.U. z 2004 r., nr 204, poz. 2088 ze zm./, § 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 roku w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych /Dz.U. nr 150, poz. 1684 ze zm./.

Nie budzą także wątpliwości i poczynione ustalenia w przedmiocie braku wymaganych wykresówek lub stosownego zaświadczenia o braku prowadzenia pojazdu. Także i w tej materii przepisy są jednoznaczne. Zgodnie z art. 15 ust. 7 rozporządzenia Rady /EWG/ nr 3821 z dnia 20 grudnia 1985 roku, kierowca obowiązany jest udokumentować swój czas pracy w bieżącym tygodniu i ostatnim dniu poprzedniego tygodnia, w którym prowadził pojazd. Kierowca tego nie uczynił, co oznacza, iż naruszył powyższy przepis rozporządzenia, a nałożona kara znajduje uzasadnienie w obowiązujących przepisach.

Wobec oczywistości stanu faktycznego i prawnego, skargę w części dotyczącej kary za brak opłaty i brak wykresówek, na zasadzie art. 151 p.p.s.a. należało oddalić.

Skarżący nie kwestionował poczynionych przez organ ustaleń. Podnosił, iż to nie on ponosi odpowiedzialność za stwierdzone naruszenia. Wykonywany przez niego transport przy użyciu pojazdu dzierżawionego nie stanowił przewozu na potrzeby własne w rozumieniu ustawy o transporcie drogowym, albowiem nie posiadał tytułu prawnego do przedmiotowego pojazdu. Za tytuł do dysponowania pojazdem nie może być uznana umowa dzierżawy.

Zarzuty skarżącego nie są trafne. Zgodzić się należy z organem, ze strona legitymowała się tytułem prawnym do przedmiotowego pojazdu. Pozostawał on w jej dyspozycji na podstawie ważnej umowy dzierżawy. Potwierdza to analiza znajdującej się w aktach sprawy umowy dzierżawy. Strona więc była dzierżawcą pojazdu. Tym samym miała tytuł prawny do dysponowania pojazdem. To nim strona wykonywała przewóz na potrzeby własne. Przepis art. 92 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym wskazuje na wykonującego transport drogowy lub przewóz na potrzeby własne. Nie wymaga on dla uznania wykonywania transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne tytułu własności pojazdu, przeto może on być wykonywany pojazdem na podstawie tytułu prawnego wnikającego np. z prawa obligacyjnego. Umowa dzierżawy jest przecież stosunkiem cywilnoprawnym. Skoro więc skarżący posiadał tytuł prawny do dysponowania pojazdem i wykonywał nim przewóz na potrzeby własne, to on jako przewoźnik podlega karze pieniężnej za naruszenia obowiązków lub warunków wynikających z przepisów ustawy o transporcie drogowym. Tak bowiem stanowi ustawa.

Także zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania nie są zasadne. Wbrew jego twierdzeniom skarżący miał prawo składania wyjaśnień i ustosunkowania się do zebranych dowodów, o czym został powiadomiony przy wszczęciu postępowania w sprawie. O prawie wynikającym z przepisów postępowania został pouczony, czy z nich skorzystał należy już tylko i wyłącznie do jego decyzji.

Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w wyroku.