Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 182/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2010-04-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
6149 Inne o symbolu podstawowym 614
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Burmistrz Miasta i Gminy
Powołane przepisy: article: art. 14 ust. 5 w zw. z art. 6 ust. 1
journal: Dz.U. 1991 nr 95 poz 425
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Elżbieta Piechowiak sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant Magdalena Tambelli po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w T. na uchwałę Rady Gminy w Ś. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia opłat za świadczenie przedszkola samorządowego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały, 2. stwierdza, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Rada Gminy Śliwice, powołując się na przepis art. 14 ust. 5 ustawy

z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. 1996 r. Nr 67, poz. 329

ze zm.), podjęła w dniu 25 listopada 2008r. uchwałę nr XXV/171/08 w sprawie ustalenia czesnego za pobyt dziecka w przedszkolu. W uchwale zamieszczono zapisy o ustaleniu opłaty miesięcznej w wysokości 70 złotych za dziecko w Przedszkolu Samorządowym "Borowiaczek" w Śliwicach ponad czas niezbędny na realizację podstaw programowych wychowania przedszkolnego tj. ponad 5 godzin dziennie.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy

na powyższą uchwałę złożył Prokurator Rejonowy w Tucholi, zarzucając jej naruszenie art. 14 ust. 5 w związku z art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r.

o systemie oświaty poprzez wprowadzenie odpłatności za nauczanie i wychowanie w przedszkolu ponad czas niezbędny na realizacje podstaw programowych wychowania przedszkolnego, tj. ponad 5 godzin dziennie, w wysokości 70 zł na jedno dziecko. Uzasadniając stawiany zarzut skarżący, podniósł, że Rada Gminy wprowadzając odpłatność świadczeń zobowiązana była wyraźnie określić, co mieści się w ramach oferowanego świadczenia, to jest co proponuje się w zamian za uiszczenie opłaty, gdy tymczasem z przyczyn ekonomicznych ustanowiła opłatę stałą uiszczaną

przez rodziców dzieci niezależnie od tego, czy świadczenia ponad podstawę programową były przez przedszkola publiczne faktycznie realizowane.

W odpowiedzi na skargę Rada Gminy wniosła o umorzenie postępowania

w sprawie, gdyż zaskarżona uchwała została uchylona w związku z podjęciem

w dniu 12 lutego 2010 r. przez Radę Gminy uchwały nr XXXIX/255/10 w tej samej sprawie, przy uchwalaniu, której uwzględniono treść zarzutów zawartych w skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25.07.2002 r.- Prawo

o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269; z późn. zm.), Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności

z prawem. Rozpoznając niniejszą sprawę w świetle powyższych kryteriów, należało uznać, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż kwestionowana uchwała została podjęta z naruszeniem prawa.

Jak prawidłowo wskazała strona skarżąca w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przez organ administracji art. 14 ust. 5 w związku z art. 6 pkt 1 ustawy

z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572; ze zm.).

Wskazać należy, iż zgodnie z przywołanym wyżej przepisem

art. 14 ust. 5 ustawy o systemie oświaty (cyt. wyżej) rada gminy posiada uprawnienie do ustalania opłat za świadczenia prowadzonych przez nią przedszkoli.

W myśl natomiast art. 6 pkt 1 omawianej ustawy, jedną z cech przedszkola publicznego jest bezpłatne nauczanie i wychowanie w zakresie co najmniej podstawy programowej wychowania przedszkolnego.

Rodzaj zaś i charakter zajęć objętych wymienioną podstawą programową określono w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 26 lutego 2002 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół (Dz. U. Nr 51, poz. 458).

Mając na uwadze treść wyżej wskazanych przepisów, stwierdzić należy, iż opłaty za świadczenia prowadzonych przez gminę przedszkoli mogą być ustalane i pobierane jedynie za świadczenia, które nie mieszczą się w podstawach wychowawczych. Stąd też powstaje konieczności jasnego, nie budzącego wątpliwości, określenia w uchwale rady, w formie niejako cennika, jakich konkretnie świadczeń dotyczy ustalona opłata, tak aby istniała możliwość zweryfikowania, czy odpłatnością nie objęto świadczeń bezpłatnych mieszczących się w podstawie programowej (inaczej mówiąc, czy objęto nią właściwe świadczenia), a nadto aby umożliwić rodzicom przedszkolaka wybór dodatkowych, odpłatnych świadczeń odpowiadających ich sytuacji finansowej i potrzebom dziecka.

Dodać należy, iż przepis art. 14 ust. 5 ustawy o systemie oświaty, nie stanowi podstawy prawnej do ustalenia ogólnej opłaty, która odnosiłaby się jednakowo

do wszystkich, dostępnych w przedszkolu, świadczeń, bez względu na ich indywidualne cechy i różną wartość. Wprowadzenie jednej stawki opłaty dla każdego z przedszkoli,

z czym mamy do czynienia w niniejszej sprawie, oznacza faktycznie ustalenie stałej odpłatności nauczania przedszkolnego dla wszystkich rodziców niezależnie od tego,

czy wprowadzono w ogóle dodatkowe, wykraczające poza podstawę programową wychowania świadczenia oraz czy dziecko z tego rodzaju świadczeń korzysta.

W konsekwencji stwierdzić należy, że w kwestionowanej uchwale nie znajduje odzwierciedlenia zasada ekwiwalentności dodatkowych świadczeń i związanych z nimi opłat, stanowiących odzwierciedlenie ponoszonych w związku z nim dodatkowych kosztów, a tym samy narusza ona przywołany wyżej art. 14 ust. 5 ustawy o systemie oświaty

Dodać należy, iż w ocenie Sądu brak było podstaw do uwzględnienia wniosku organu o umorzenia postępowania w sprawie jako bezprzedmiotowego ze względu na uchylenie kwestionowanego aktu uchwałą Rady Gminy Śliwice z dnia 12 lutego 2010 r. nr XXXIX/255/10. Wskazać należy bowiem, że, mimo uchylenia, uchwała nr XXV/171/08 wywołała skutki prawne w postaci pobierania w oparciu o nią opłat oraz mogłaby być nadal stosowana do sytuacji z okresu poprzedzającego jej uchylenie (m.in. upoważniałaby do egzekwowania zaległych, nieprawidłowo naliczonych opłat), zaś stwierdzenie nieważności tejże uchwały przez Sąd pozbawia ją mocy prawnej w całości ex tunc - tak jakby nigdy nie była podjęta, co oznacza, że nie może być w ogóle stosowana. Otwiera to między innymi drogę do realizacji uprawnień wynikających z art. 77 Konstytucji RP.

Z przedstawionych wyżej względów na podstawie art. 147 § ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(Dz. U. Nr 153, poz. 1270) stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały.