Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 1019/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2022-05-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6149 Inne o symbolu podstawowym 614
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 86 ust. 1 i 2, art. 87 ust. 2, art. 88 ust. 1, art. 95 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2020 poz 85
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce - t.j,
article: art. 3 pkt 1, 2, 2a, 23, 24, art. 5 ust. 4 i 4b,
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Protokolant: Starszy Sekretarz Sądowy Kinga Czernis po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2022 r. sprawy ze skargi A. J. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Politechniki [...] z dnia 13 września 2021 r., nr [...] w przedmiocie stypendium socjalnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 13 lutego 2020 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 86 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 85) - dalej w skrócie jako: "ustawa", Komisja Stypendialna, po rozpoznaniu wniosku z dnia 16 października 2019 r., przyznała A. J. w roku akademickim 2019/2020 stypendium socjalne w wysokości 492 zł miesięcznie w okresie od października 2019 r. do grudnia 2019 r. oraz odmówiła przyznania stypendium od stycznia 2020 r.

W uzasadnieniu decyzji Komisja Stypendialna wskazała, że próg uprawniający do otrzymania stypendium socjalnego wynosi 900 zł. Zatem od stycznia 2020 r. student nie spełnia warunków określonych § 30 ust. 3 Regulaminu świadczeń dla studentów (wprowadzonego Zarządzeniem Rektora nr [...] z 30 września 2019 r.) – dalej jako: "Regulamin świadczeń". Na podstawie dostarczonej przez studenta dokumentacji, uwzględniając dochód utracony, organ pierwszej instancji stwierdził, że średni miesięczny dochód przypadający na członka rodziny w okresie od października 2019 r. do grudnia 2019 r. wynosił 508 zł, a od stycznia 2020 r. wynosił 1.198,638 zł.

Odwoławcza Komisja Stypendialna, po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez A. J., decyzją z dnia 2 czerwca 2020 r., nr [...], utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.

Powyższą decyzję, po rozpoznaniu skargi A. J., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił prawomocnym wyrokiem z dnia 11 marca 2021 r., sygn. akt III SA/Gd 812/20.

Wydając powyższy wyrok Sąd zważył, że skarżący złożył odwołanie tylko co do części decyzji organu pierwszej instancji, a mianowicie odmawiającej przyznania świadczenia za okres od stycznia 2020 r. Decyzja organu pierwszej instancji stała się w związku z tym ostateczna w zakresie nie objętym odwołaniem, tj. przyznającym skarżącemu stypendium socjalne na okres od października do grudnia 2019 r., zaś organ odwoławczy był zobowiązany do rozpoznania odwołania tylko we wskazanym w odwołaniu zakresie.

Nadto Sąd zważył, że decyzja Odwoławczej Komisji nie wymieniała składu komisji. Jak wyjaśnił Sąd, z załączonego protokołu posiedzenia z dnia 2 czerwca 2020 r. wynika, że na zebraniu były obecne dwie osoby, co musi - w świetle zapisu § 5 ust. 4 Regulaminu świadczeń - nasuwać w tym zakresie uzasadnione wątpliwości, zwłaszcza wobec braku aktu powołania komisji.

Sąd przyjął ponadto, że legalność decyzji wymaga oceny jej zgodności nie tylko z przepisami ustawy czy regulaminu, ale również z przepisami postępowania administracyjnego. W tym kontekście Sąd stwierdził, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie odpowiada wymogom przepisów prawa, skoro w uzasadnieniu prawnym brak podstawy prawnej dla dokonanych przez organ wyliczeń miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie skarżącego, w tym uwzględnienia w nim dochodu utraconego i uzyskanego. Sąd zważył, że sposób ustalania miesięcznej wysokości dochodu na osobę w rodzinie nie został uregulowany samodzielnie w ustawie, gdyż w tym zakresie przepis art. 88 ust. 1 ustawy odsyła do zasad określonych w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, z zastrzeżeniem odrębności zawartych w tym przepisie ustawy. Sąd wskazał, że organ odwoławczy podał kwoty, które uwzględnił w dochodzie rodziny skarżącego w poszczególnych miesiącach, nie tylko bez dostatecznego wyjaśnienia podstawy prawnej, ale również bez podania sposobu dokonanych wyliczeń, co uniemożliwia prześledzenie przebiegu rozumowania organu. Przedstawienie sposobu myślenia organu jest szczególne ważne w sytuacji, gdy następują zmiany dochodu rodziny w stosunku do roku bazowego (2018) związane z utratą dochodu oraz uzyskaniem dochodu przez jej członków (§ 16 - § 17 Załącznika nr 2 Regulaminu świadczeń). Poczynione ustalenia dotyczące wysokości dochodu rodziny skarżącego (919,56 zł na osobę w styczniu) nie mogą się ograniczać do podania kwot dochodów uzyskiwanych przez poszczególnych członków rodziny bez przedstawienia zasad ich uwzględnienia czy dokonanych operacji matematycznych.

Ponadto – jak zważył Sąd odnośnie przyjętych przez organ kwot dochodów uzyskanych w 2019 r. przez członków rodziny - organ powinien wskazać nie tylko samą kwotę uzyskanego dochodu, ale również konkretny miesiąc, z którego kwota dochodu została przez niego uwzględniona (§ 17 ust. 2 Załącznika nr 2 Regulaminu świadczeń). W przypadku dochodu uzyskanego przez ojca (umowa o pracę z dnia 7 sierpnia 2019 r.) z zaświadczenia o zatrudnieniu z dnia 7 stycznia 2020 r. wynika, że kwoty wynagrodzenia netto w miesiącach październik-grudzień 2019 r. nie były takie same. Organ powinien także przedstawić sposób wyliczenia dochodu rocznego netto matki skarżącego. W miesiącach listopad-styczeń dochód roczny netto matki skarżącego stanowiła kwota 17.604,90 zł i jak wyjaśnił organ był to dochód roczny netto z zaświadczenia z Urzędu Skarbowego, który został pomniejszony o dochód utracony z tytułu zamknięcia działalności gospodarczej. Niemniej, organ nie wskazał ani kwoty wyjściowej przyjętej do obliczenia ww. kwoty ani kwoty, o jaką dochód ten został pomniejszony. Sąd zważył przy tym, że próg dochodowy uprawniający do otrzymania stypendium socjalnego wynosi 900 zł netto na miesiąc na osobę i jak wynika z zaskarżonej decyzji w miesiącu styczniu kwota ta została przekroczona o 19,56 zł.

We wskazaniach co do dalszego postępowania Sąd podał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy powinien rozpoznać odwołanie w zaskarżonej przez skarżącego części oraz dokonać jednoznacznych ustaleń w sprawie, przywołując zastosowane przepisy prawa, w tym Załącznika nr 2 do Regulaminu, przy czym ustalenia wysokości dochodu rodziny skarżącego, w tym dotyczące utraty i uzyskania dochodu, powinny wskazywać również na metodę dokonanych wyliczeń wraz z matematycznymi działaniami. Ponadto organ winien załączyć akt powołania komisji.

Po ponownym rozpatrzeniu odwołania A. J. Odwoławcza Komisja Stypendialna, decyzją z dnia 13 września 2021 r, nr [...], wydaną na podstawie art. 86 ust. 2, art. 88 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, art. 3 pkt 1-2a, pkt 23-24, art. 5 ust. 4 i ust. 4b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity: Dz.U. z 2020 r., poz. 111 ze zm.) oraz §15, §17, §18, §28-33 Regulaminu świadczeń dla studentów (wprowadzonego Zarządzeniem rektora nr [...] z dnia 30 września 2019 r.) – dalej jako: "Regulamin świadczeń" i Załącznika nr 2 do tegoż Regulaminu, uchyliła decyzję Komisji Stypendialnej z dnia 13 lutego 2020 r. w zaskarżonej części dotyczącej nieprzyznania skarżącemu stypendium socjalnego od stycznia 2020 r. oraz odmówiła przyznania skarżącemu stypendium socjalnego na okres od stycznia 2020 r. do lipca 2020 r.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał dowody, wzięte pod uwagę przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. Wyjaśnił, że ustalony, w oparciu o przepisy art. 87 ust. 2 ustawy, dochód uprawniający w roku akademickim 2019/2020 do otrzymania stypendium socjalnego wynosił 900 zł. W roku akademickim 2019/2020 rokiem bazowym był rok 2018 i to dokumenty dotyczące tego roku były wymagane do wniosku o stypendium socjalne.

Organ odwoławczy wyjaśnił nadto, że ustawa o świadczeniach rodzinnych definiuje pojęcie dochodu utraconego i uzyskanego oraz sposób postępowania przy wyliczaniu dochodu członka rodziny, który taki dochód utracił/uzyskał. Przesłanką do rozpatrywania dochodu utraconego jest np. wykreślenie z rejestru pozarolniczej działalności gospodarczej. W przypadku utraty dochodu przez członka rodziny w roku bazowym lub po tym roku, ustalając jego dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego. Natomiast jedną z przesłanek do rozpatrywania uzyskania dochodu jest uzyskanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. W przypadku uzyskania, po roku bazowym, dochodu przez członka rodziny, dochód ustala się na podstawie dochodu członka rodziny powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na który ustalane lub weryfikowane jest prawo do stypendium.

W ocenie organu odwoławczego organ pierwszej instancji błędnie wyliczył dochód na osobę w rodzinie skarżącego od stycznia 2020 r. Organ pierwszej instancji nie wziął pod uwagę, że matka skarżącego zamknęła działalność gospodarczą w dniu 30 listopada 2020 r., co organ pierwszej instancji powinien potraktować jako dochód utracony i zastosować przepis art. 5 ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz postanowienia § 16 Załącznika nr 2 do Regulaminu świadczeń. Natomiast do wyliczenia dochodu uzyskanego matki pod uwagę wzięto przychód wypłacony w grudniu 2019 r. a nie dochód netto za miesiąc grudzień 2019 r., czym naruszono przepisy art. 5 ust. 4b ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz postanowienia § 17 Załącznika nr 2 do Regulaminu świadczeń.

Organ odwoławczy, obliczając średni miesięczny dochód na osobę w rodzinie skarżącego wyliczył go na podstawie przepisów art. 3 pkt 1, 23 i 24, art. 5 ust. 4, art. 5 ust. 4b, ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz Załącznika nr 2 do Regulaminu świadczeń.

Średni miesięczny dochód od stycznia 2020 r. na osobę w rodzinie skarżącego został przez organ odwoławczy wyliczony jako suma przeciętnych miesięcznych dochodów skarżącego, jego matki, ojca oraz brata osiągniętych w 2018 r. z uwzględnieniem dochodu utraconego matki oraz dochodów uzyskanych po 2018 r. przez matkę i ojca, a następnie ta suma została podzielona przez ilość członków rodziny.

Organ odwoławczy stwierdził, że skarżący nie osiągnął dochodów w 2018 r., ani też nie uzyskał dochodów po 2018 r. Jego brat, jako osoba niepełnoletnia, pozostaje na utrzymaniu rodziców i nie osiąga dochodów.

Przeciętny miesięczny dochód ojca skarżącego, zgodnie z przedłożonymi dokumentami tj. zaświadczeniem z Urzędu Skarbowego dotyczącym nie złożenia zeznania podatkowego za rok 2018 oraz zaświadczeniem z firmy A Sp. z.o.o., wynosi 1.663,05 zł. Jest to przeciętny dochód osiągnięty w 2018 r. (0,0 zł) powiększony o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu. Ojciec skarżącego rozpoczął pracę 12 sierpnia 2019 r., a więc przeciętny dochód osiągnięty przez niego w 2018 r. został powiększony o kwotę osiągniętego dochodu za wrzesień 2019 r.

Ustalając przeciętny dochód matki skarżącego organ odwoławczy wziął pod uwagę dochody osiągnięte w 2018 r. oraz uwzględnił dochód utracony z tytułu zakończenia prowadzenia działalności gospodarczej oraz dochód uzyskany po roku 2018 z firmy B Sp. z o.o. Roczny dochód netto matki skarżącego za 2018 r. obliczono jako: dochód brutto (przychód pomniejszony o koszty uzyskania przychodu - 30.577,52 zł) z zaświadczenia z Urzędu Skarbowego pomniejszony o należny podatek (0,0 zł) oraz składki na ubezpieczenie społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu (2.344,97 zł) z tegoż zaświadczenia z Urzędu Skarbowego oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne (3.839,28 zł) z zaświadczenia z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Tym samym dochód roczny netto za 2018 r. wynosił 24.393,27 zł (30.577,52 zł - 0,0 zł - 2.344,97 zł - 3.839,28 zł). Dochód ten organ odwoławczy pomniejszył o dochód utracony z 2018 r. z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej tj. 6.788,37 zł. Dochód z działalności gospodarczej matki skarżącego organ ustalił na podstawie PIT 36 za rok 2018, w sposób analogiczny jak dochód roczny z 2018 r.: dochód brutto (przychód pomniejszony o koszty uzyskania przychodu - 12.972,62 zł) z PIT 36 pomniejszono o należną zaliczkę (0,0 zł) oraz składki na ubezpieczenie społeczne (2.344,97 zł) z tegoż PIT 36 oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne (3.839,28 zł) z zaświadczenia z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (12.972,62 zł - 0,0 zł - 2.344,97 zł - 3.839,28 zł). Następnie został wyliczony przeciętny dochód osiągnięty przez matkę skarżącego w 2018 r., czyli dochód osiągnięty w 2018 r. pomniejszony o dochód utracony z 2018 r., i podzielony przez 12 (ilość miesięcy w roku), który wyniósł 1.467,07 zł ((24.393,27-6.788,37)/12). W kolejnym kroku organ obliczył przeciętny dochód matki skarżącego do stypendium, który wyniósł 1.996,44 zł. Został on obliczony jako przeciętny dochód osiągnięty w 2018 r. (1.467,07 zł) powiększony o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu. Matka skarżącego rozpoczęła pracę 4 listopada 2019 r., a więc przeciętny dochód osiągnięty przez matkę skarżącego w 2018 r. został powiększony o kwotę osiągniętego dochodu za grudzień 2019 r. na podstawie zaświadczenia z dnia 2 lipca 2021 r. z firmy B Sp. z.o.o (529,37 zł).

W związku z powyższym średni miesięczny dochód na osobę w rodzinie skarżącego od stycznia 2020 r. wyniósł 914,87 zł ((1663,05+1.996,44)/4). Tym samym stypendium socjalne od stycznia 2020 r nie mogło zostać przyznane z uwagi na przekroczenie kwoty kryterium dochodowego.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że w sentencji decyzji organu pierwszej instancji nie określono w pełni okresu, za jaki odmawia się przyznania stypendium socjalnego, a jedynie ograniczono się do stwierdzenia, iż postanawia się nie przyznać stypendium socjalnego od stycznia. Nadto w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji brakuje wyczerpującego przedstawienia ustaleń dotyczących wysokości dochodu rodziny oraz sposobu dokonanych wyliczeń, jak i przywołania dokumentów, na których oparł się organ I instancji. Ponadto organ pierwszej instancji z uwagi na niepełną analizę materiału dowodowego dokonał błędnego wyliczenia średniego miesięcznego dochodu przypadającego na członka rodziny, a w konsekwencji niewłaściwie zastosował przepisy prawa materialnego. Z tych względów organ odwoławczy stwierdził, że zasadnym było uchylenie decyzji organu pierwszej instancji w części i w tym zakresie orzeczenie co do istoty sprawy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższą decyzję A. J. zarzucił jej błędne wyliczenia uprawniające do otrzymania stypendium socjalnego, przez co nie przyznano skarżącemu stypendium socjalnego w okresie od stycznia 2020 r.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że nielogiczne i niezrozumiałe są wyliczenia organu odwoławczego, a skoro przy wyliczeniach organ uwzględnił lata 2018 oraz 2019 i według tych wyliczeń jego ojciec osiągnął dochód miesięczny w wysokości 1.663,05 zł, to jest to fikcyjna wartość. Prawidłowo należało – zdaniem skarżącego – do dalszych wyliczeń przyjąć, że dochód jego ojca w 2018 r. wyniósł 0,00 zł zgodnie z zaświadczeniem z Urzędu Skarbowego, natomiast w 2019 r. jego dochód miesięczny wyniósł 797,90 zł zgodnie z zaświadczeniem z Urzędu Skarbowego 9.574,80 zł : 12 miesięcy. Skarżący zakwestionował również metodę i prawidłowość wyliczenia wysokości dochodu matki za 2018 r. oraz za 2019 r.

W odpowiedzi na skargę Odwoławcza Komisja Stypendialna wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) - dalej w skrócie jako: "p.p.s.a." sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną.

Rozpoznawana sprawa dotyczy stypendium socjalnego, o którą to pomoc materialną ubiegał się A. J. w oparciu o art. 86 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 87 ust. 1 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, jako student.

Prawidłowo ustalony, na podstawie przedłożonych przez skarżącego dokumentów obrazujących wysokość dochodów członków jego rodziny stan faktyczny pozostawał bezsporny.

Istota sporu w sprawie sprowadza się natomiast do odpowiedzi na pytanie, czy komisje stypendialne obu instancji prawidłowo obliczyły wysokość miesięcznego dochodu netto na członka rodziny skarżącego studenta.

Zgodnie z art. 86 ust. 1 pkt 1 ustawy student może ubiegać się o stypendium socjalne. Na zasadzie art. 87 ust. 1 tej ustawy, stypendium socjalne może otrzymać student znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej. Stosownie do art. 87 ust. 2 ustawy rektor w porozumieniu z samorządem studenckim ustala wysokość miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie studenta uprawniającą do ubiegania się o stypendium socjalne, która nie może być: 1) mniejsza niż 1,30 kwoty określonej w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 1876 i 2369); 2) większa niż 1,30 sumy kwot określonych w art. 5 ust. 1 i art. 6 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 111).

Warunki przyznania stypendium socjalnego określa art. 88 ustawy. Z mocy art. 88 ust. 1 tej ustawy wysokość miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie studenta ubiegającego się o stypendium socjalne ustala się na zasadach określonych w ustawie z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Przepis ten precyzuje przy tym jakie dochody i świadczenia uwzględnia się, a jakich nie uwzględnia przy ustalaniu wysokości miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie studenta.

Natomiast zgodnie z art. 95 ust. 1 i 2 ustawy, regulamin świadczeń dla studentów określa: 1) wysokość świadczeń, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4, lub sposób jej ustalania; 2) szczegółowe kryteria i tryb przyznawania świadczeń, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4, oraz zakwaterowania i wyżywienia, o których mowa w art. 104, oraz sposób wypłacania świadczeń, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4; 3) sposób dokumentowania sytuacji materialnej studenta; 4) tryb powoływania oraz skład komisji stypendialnej i odwoławczej komisji stypendialnej.

Regulamin świadczeń dla studentów ustala rektor w porozumieniu z samorządem studenckim. W nowo utworzonej uczelni regulamin ustala na okres roku rektor.

Ustawa o świadczeniach rodzinnych definiuje pojęcie dochodu, zaliczając do niego przede wszystkim przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1128, z późn. zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne (art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych). Istotne z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy były również definicje ustawowe dochodu uzyskanego oraz dochodu utraconego oraz zasady uwzględniania tych kategorii dochodów przy obliczaniu dochodu na członka rodziny.

Przez utratę dochodu rozumie się m.in. utratę dochodu spowodowaną wykreśleniem z rejestru pozarolniczej działalności gospodarczej lub zawieszeniem jej wykonywania w rozumieniu art. 16b ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2021 r. poz. 266, 1535 i 1621) lub art. 36aa ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 423, z późn. zm.), co wynika z art. 3 pkt 23 lit. f ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Z kolei przez uzyskanie dochodu rozumie się m.in. uzyskanie dochodu spowodowane uzyskaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej (art. 3 pkt 24 lit. c ustawy o świadczeniach rodzinnych).

Konieczność uwzględnienia dochodu utraconego i dochodu uzyskanego w przedmiotowej sprawie wynikała z bezspornych okoliczności faktycznych sprawy, skoro ojciec i matka skarżącego uzyskali dochód w 2019 r., zaś matka utraciła dochód w 2019 r.

Art. 5 ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowi, że w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy lub po tym roku, ustalając ich dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego.

Z kolei zgodnie z art. 5 ust. 4a ustawy o świadczeniach rodzinnych, w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, ustalając dochód członka rodziny, osoby uczącej się lub dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, osiągnięty w tym roku dochód dzieli się przez liczbę miesięcy, w których dochód ten był uzyskiwany, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na który ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczeń rodzinnych.

Art. 5 ust. 4b ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowi, że w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny, dochodu osoby uczącej się lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na który ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczeń rodzinnych.

W ocenie Sądu, organ odwoławczy prawidłowo ustalił wysokość miesięcznego dochodu netto na jednego członka rodziny studenta oraz przedstawił w sposób jasny wyliczenia matematyczne będące podstawą tych ustaleń.

W odniesieniu do dochodu ojca skarżącego organ prawidłowo przyjął, że w 2018 r. nie uzyskał on dochodu oraz że dochód ten należało, zgodnie z art. 5 ust. 4b ustawy o świadczeniach rodzinnych, powiększyć o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu. Dochód osiągnięty został bowiem w 2019 r., a więc po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy (2019/2020), tj. po 2018 r., a jednocześnie jest to dochód uzyskiwany w okresie, na który ustalane jest prawo do stypendium socjalnego. Prawidłowo organ dokonał powyższego powiększenia o dochód uzyskany przez ojca skarżącego we wrześniu 2019 r., a to z uwagi na uzyskanie zatrudnienia w dniu 12 sierpnia 2019 r.

Bezzasadnie twierdził skarżący, że dochód jego ojca za 2019 r. (w celu powiększenia dochodu ustalonego za rok bazowy) należało wyliczyć poprzez wyliczenie średniego miesięcznego dochodu za 2019 r., wynikającego z zaświadczenia Urzędu Skarbowego. Przyjęty przez skarżącego sposób powiększenia dochodu jego ojca o dochód uzyskany w 2019 r. pozostaje bowiem w sprzeczności z jednoznacznie brzmiącym przepisem art. 5 ust. 4b ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Odnosząc się natomiast do dochodu matki skarżącego materiał dowodowy zgromadzony w sprawie potwierdzał, że w 2018 r. uzyskiwała ona dochód, który po dokonaniu odliczeń kwot składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne (zgodnie z art. 3 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych) wyniósł 24.393,27 zł. Z dokumentów przedłożonych przez skarżącego wynikało również, że w stosunku do dochodu jego matki za 2018 r. należy pominąć dochód utracony w 2018 r. w wyniku wykreślenia z rejestru pozarolniczej działalności gospodarczej i jednocześnie powiększyć dochód za 2018 r. o dochód uzyskany w 2019 r., który podobnie jak w przypadku dochodu uzyskanego w 2019 r. przez ojca skarżącego należało ustalić jako dochód uzyskany przez matkę skarżącego w grudniu 2019 r., skoro umowę zlecenia z B Spółka z o.o. zawarła ona w dniu 4 listopada 2019 r.

Podsumowując, w ocenie Sądu, zastosowany przez uczelnianą komisję stypendialną drugiej instancji sposób obliczenia dochodu skarżącego, wynikający z powołanych wyżej przepisów, jest prawidłowy. Po analizie udokumentowanych przez studenta źródeł dochodu organ odwoławczy ustalił, że średni miesięczny dochód rodziny skarżącego, tj. ojca i matki, którzy dochód taki wykazywali, wynosi 914,87 zł, która to kwota nie uprawnia do otrzymania stypendium socjalnego. Ponieważ dochód netto na jednego członka rodziny studenta w 2018 r. nie zawierał się w ustalonych przez Rektora w porozumieniu z uczelnianym organem samorządu studenckiego przedziale uprawniającym do otrzymania stypendium socjalnego, organy zasadnie odmówiły skarżącemu przyznania wnioskowanego świadczenia. W związku z powyższym nie mogły odnieść zamierzonego skutku zarzuty podnoszone w skardze.

Wyjaśnić nadto należy, że organ odwoławczy w sposób prawidłowy zastosował się do wskazań co do dalszego postępowania oraz do oceny prawnej zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 11 marca 2022 r., sygn. akt III SA/Gd 812/20, albowiem po pierwsze podjął rozstrzygnięcie wyłącznie w odniesieniu do tej części decyzji organu pierwszej instancji, która została objęta odwołaniem skarżącego, po drugie w zaskarżonej decyzji wskazano skład Komisji, która decyzje tę wydała (decyzja została przy tym prawidłowo podpisana przez przewodniczącego Komisji zgodnie z § 7 Regulaminu świadczeń) i po trzecie wreszcie decyzja ta zawiera jednoznaczne, precyzyjne i jasne wyliczenia, pozwalające na dokonanie oceny prawidłowości ustalenia dochodu rodziny skarżącego na potrzeby ustalenia prawa do stypendium socjalnego.

Nadto, skoro w świetle § 24 w zw. z § 1 ust. 1 pkt 1 Regulaminu świadczeń stypendium socjalne przyznawane jest na okres od października danego roku akademickiego do 10 miesięcy, nie dłużej jednak niż do lipca danego roku akademickiego, słusznie organ odwoławczy orzekł reformatoryjnie poprzez odmowę przyznania skarżącemu stypendium socjalnego na okres od stycznia 2020 r. do lipca 2020 r.

Ponieważ podniesione przez skarżącego zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.