Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 2413/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2005-06-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 2413/02 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 czerwca 2005r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Rojek, Sędziowie: WSA Stanisław Grzeszek (spr), WSA Urszula Zięba, Protokolant: Dominika Janik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2005r., sprawy ze skargi S. K., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 2 września 2002r. Nr [...], w przedmiocie podatku od nieruchomości, I. uchyla zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje organu I instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego koszty postępowania w kwocie 60,-zł (sześćdziesiąt złotych).


UZASADNIENIE

Decyzjami z dnia [...] czerwca 2002 r. o numerach: [...]wydanymi z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy K. stwierdzono brak nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 1991-2002 z tytułu posiadania kontenera usytuowanego na targowicy miejskiej.

Przedmiotowe decyzje zostały wydane na wniosek podatnika - S. K. który zakwestionował zasadność naliczenia podatku od nieruchomości od przedmiotowego kontenera twierdząc, że kontener nie jest budynkiem, gdyż nie spełnia kryteriów zawartych w art. 3 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane.

Organ podatkowy I instancji odmawiając stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za w/w okresy rozliczeniowe podniósł, że ustawa o podatkach i opłatach lokalnych zawiera własną definicję budynku dla celów podatku od nieruchomości. Za budynek w rozumieniu ustawy uważa się obiekt budowlany umocowany w ziemi lub na ziemi, posiadający ściany lub słupy albo filary oraz pokrycie dachowe / art. 3 ust. 4 ustawy /.

Kontener posiadany przez Podatnika spełnia te kryteria i jest z pewnością obiektem budowlanym, nie złączonym trwale z gruntem i zatem podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.

Jednocześnie organ podatkowy wskazał, iż na podstawie przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz uchwał Rady Miasta w K. w sprawie ustalenia wysokości stawek podatku od nieruchomości za poszczególne lata podatkowe zostały wydane decyzje ustalające zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 1997 - 2002 i podatek został zapłacony / za wyjątkiem 2002 r. /.

Od decyzji organu podatkowego I instancji zostały złożone odwołania z dnia 6 lipca 2002 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w których Podatnik stwierdził, iż przedmiotowy kontener nie posiada fundamentu, dachu, słupów, filarów, ścian oraz nie jest umocowany w ziemi lub na ziemi, co oznacza, że nie jest budynkiem, o którym mowa w art. 3 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach. Kontener to metalowa skrzynia do wielokrotnego użycia i składowania różnych wyrobów, służąca do przewozu ładunków różnymi środkami bez ich przepakowania.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzjami z dnia[...] września 2002 r. o numerach: [...] utrzymała w mocy decyzje organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy podzielił w pełni argumentację organu I instancji dodając, że dla celów podatku od nieruchomości nie jest istotna definicja budynku z ustawy - Prawo budowlane, ponieważ w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych ustawodawca zdefiniował pojęcie budynku na potrzeby podatku od nieruchomości.

Kolegium zauważyło, że Podatnik za lata 1997-2001 zapłacił należny podatek, jeżeli zatem organ podatkowy I instancji stwierdził, że na koncie Podatnika nie występuje nadpłata, to słusznie wydał decyzję stwierdzającą brak nadpłaty.

Odnośnie 2002 r. Kolegium stwierdziło, że skoro Podatnik nie zapłacił podatku i na koncie podatnika nie występuje nadpłata, to organ podatkowy I instancji słusznie wydał decyzję stwierdzającą brak nadpłaty.

Na decyzje ostateczne Samorządowego Kolegium Odwoławczego Podatnik złożył skargi z dnia[...] października 2002 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie.

Zaskarżonym decyzjom zarzucił:

- naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie,

-błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę.

W uzasadnieniu Skarżący podniósł identyczne argumenty jak w odwołaniach, dodając, że w uchwałach Rady Miasta nie ma nigdzie zapisu o kontenerach, które są obiektami tymczasowymi i nie figurują w ewidencji budynków i gruntów.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargi podtrzymało w całości swoje stanowisko zawarte w decyzjach ostatecznych i wniosło o oddalenie skarg.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na mocy art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. / na rozprawie w dniu [...] czerwca 2005 r. postanowił połączyć do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygnaturach od I SA/Kr 2413/02 do I SA/Kr 2418/02 i prowadzić je pod sygnaturą I SA/Kr 2413/02.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ zwanej dalej P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę wydawanych przez organy administracji publicznej aktów administracyjnych pod względem ich zgodności z prawem. Jednocześnie sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną -art. 134 § 1 P.p.s.a.

Zaskarżone decyzje podlegają uchylenie aczkolwiek z innych powodów niż podniesione w skargach.

Skarżący wystąpił do organu podatkowego I instancji z wnioskiem z dnia [...] usługowo-handlowych ustawionych na targowicy miejskiej w Końskich. Wniosek ten został doprecyzowany jako wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 1997 - 2002 / protokół z dnia 16 maja 2005r./.

Organ podatkowy I instancji rozpatrując przedmiotowy wniosek wydał na podstawie art. 21 § 3 i art. 207 Ordynacji podatkowej merytoryczne rozstrzygnięcia stwierdzające brak nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 1997 - 2002 odmawiając zasadności zgłoszonym we wniosku zarzutom, co do braku podstaw prawnych wymierzenia podatku od nieruchomości od kontenerów.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy przedmiotowe decyzje podtrzymując ocenę prawną dokonaną w sprawach przez organ I instancji. W stwierdzając w uzasadnieniu, że skoro na koncie podatnika nie występuje nadpłata, to organ słusznie wydał decyzje stwierdzające brak nadpłat.

W ocenie sądu badane decyzje zostały wydane z naruszeniem przepisów art. 21 § 3, art. 79 Ordynacji podatkowej.

W świetle art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej / według stanu prawnego obowiązującego w rozpoznawanych sprawach /, jeżeli wskutek wszczętego postępowania podatkowego, organ podatkowy stwierdzi, że mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku, albo, że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zaległości podatkowej, albo stwierdza nadpłatę.

W postępowaniu podatkowym opartym na technice samoobliczania podatku zasadniczą j ego fazą jest kontrola, której przedmiotem jest ocena prawidłowości działań podatnika w zakresie ustalenia podatkowoprawnego stanu faktycznego oraz zastosowanie do niego odpowiednich przepisów prawnych - prawidłowość działań podatnika w przypadku, gdy ciąży na nim obowiązek złożenia deklaracji podatkowej. Kontroli samoobliczania podatkowego poświęcony jest m.in. przepis art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej.

Deklaratoryjna decyzja podatkowa jest wydawana na podstawie wyżej powołanego przepisu wówczas, gdy organ podatkowy stwierdzi, że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji złożonej podatnika, jak też wtedy, gdy wysokość jest właściwa, lecz podatnik nie zapłacił w całości lub części należnego podatku. Nieprawidłowości w zakresie wykazanego przez podatnika zobowiązania podatkowego mogą także dotyczyć przypadków jego zawyżenia. Organ podatkowy powinien wówczas zgodnie z przepisami art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej stwierdzić nadpłatę podatku.

Jak z powyższego wynika omówiony przepis w żadnym wypadku nie może stanowić podstawy prawnej dla decyzji wydanej po przeprowadzeniu postępowania wszczętego wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości.

Zobowiązanie w podatku od nieruchomości powstaje bowiem w drodze wydania i doręczenia decyzji ustalającej jego wysokość - art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej w związku z art. 6 ust. 7 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych / Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz.84 ze zm./.

Decyzja w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości ma zatem charakter konstytutywny.

Z tych też względów brak było również podstaw do prowadzenia przez organ podatkowy I instancji postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty.

W stanie prawnym obowiązującym w rozpoznawanych sprawach, stosownie do treści art. 79 Ordynacji podatkowej podatnik uprawniony jest do złożenia żądania stwierdzenia nadpłaty, gdy kwestionuje zasadność lub wysokość podatku pobranego przez płatnika / art. 79 § 1 Ordynacji podatkowej /.

Wniosek o stwierdzenie nadpłaty mogą złożyć również podatnicy, wyłącznie w zakresie zobowiązań podatkowych powstających z mocy prawa / art. 79 § 2 pkt 1 lit. a-c Ordynacji podatkowej /.

Uprawnienie to jest związane z:

1/ deklaracjami zawierającymi ostateczne rozliczenie za okres rozliczeniowy, jeżeli zadeklarowany i wpłacony został podatek nienależny lub w wysokości wyższej od należnej bądź wykazano nadpłatę mniejszą od należnej,

2/ innymi deklaracjami, w których wykazano i na podstawie, których wpłacono podatek nienależny lub zawyżony,

3/ wpłatą nienależnego lub w wysokości większej od należnej podatku niezwiązanego z obowiązkiem złożenia deklaracji.

W świetle przywołanych przepisów prawo złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty nie przysługuje m.in. podatnikom w zakresie zobowiązań podatkowych powstających w drodze doręczenia decyzji / decyzji o charakterze konstytutywnym /.

Przepisy art. 79 § 2 pkt 1 lit. a-c Ordynacji podatkowej mają zastosowanie tylko w sytuacji, gdy wysokość zobowiązania podatkowego została wyliczona wyłącznie w drodze samoobliczenia podatku przez podatnika / por. wyrok NSA z dnia 28 stycznia 2003 r. sygn. akt I SA/Łd 807/01, Mon. Podat. 2003/12/38 /.

Tak więc, dopóki w obrocie prawnym istnieją decyzje ustalające wysokość podatku od nieruchomości za lata 1997-2002, to nie jest możliwe prowadzenie postępowania i wydania na żądanie Podatnika, decyzji w sprawie stwierdzenia nadpłaty.

O ewentualnej nadpłacie podatku od nieruchomości będzie można mówić, gdy ostateczne i prawomocne decyzje ustalające podatek od nieruchomości zostaną wzruszone w jednym z trybów określonych w rozdziałach 17- 19 Ordynacji podatkowej.

Jeżeli w przepisach prawa nie przewidziano prawa do występowania przez stronę z określonym żądaniem, to wniosek strony jest w tym zakresie bezprzedmiotowy i bezskuteczny.

Zgodnie z art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe organ podatkowy wydaje decyzje o umorzeniu postępowania. Bezprzedmiotowość postępowania to m.in. brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ podatkowy jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Jeżeli zatem w przepisach prawa nie określono możliwości wszczęcia i prowadzenia na wniosek podatnika postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości, to postępowanie w tej sprawie nie może się toczyć i organ podatkowy nie może takiego wniosku rozpatrywać / por. wyrok WSA z dnia 5 października 2004 r. sygn. akt III SA 2265/03, Mon. Podat. 2005/1/46 /.

W ocenie Sądu organy podatkowe rozpatrując wniosek Podatnika o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 1997-2002 naruszyły przepisy Ordynacji podatkowej w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy, nie odnosząc się do merytorycznych zarzutów zgłoszonych w skargach, należało zaskarżone decyzje i poprzedzające je decyzje organu I instancji wyeliminować z obrotu prawnego.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ podatkowy rozważy, czy w sprawie zastosować art. 208 § 1, czy ewentualnie art. 165a Ordynacji podatkowej.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. / orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.