Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 61/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2007-07-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art..151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Maria Zarębska-Kobak Sędziowie NSA Stanisław Śliwa /spr./ WSA Jolanta Ewa Wojtyna Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 4 lipca 2007 r. sprawy ze skargi H. i T. P. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w R. z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów -skargę oddala-


UZASADNIENIE

do wyroku z dnia 4 lipca 2007 r.

Decyzją z dnia [...] listopada 2006 r., Nr [...] P]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w R] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 KPA, art. 20 ust. 1 i 2 oraz art. 7b ust. 2, pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027) oraz przepisów § 44 pkt 2 i § 47 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454) po rozpatrzeniu odwołania H. i T.P. od decyzji Starosty P. z dnia [...].10.2006 r., Nr [...] odmawiającej wprowadzenia w operacie ewidencji gruntów i budynków wsi D. gmina G. zmian dotyczących działki nr 230 stanowiącej drogę wykazaną jako samoistne posiadanie Gminy G. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji podano, że w wyniku rozpatrzenia wniosku Wójta Gminy G. o wyjaśnienie sprawy użytkowania drogi dojazdowej położonej we wsi D., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr 230 w samoistnym posiadaniu Gminy G., Starosta P. decyzją z dnia [...].07.2004 r., nr [...] orzekł o wprowadzeniu zmian w operacie ewidencji gruntów wsi D. dotyczących sąsiedniej działki nr 211/1. Mianowicie w działce nr 211/1 o pow. 0,74 ha wykazanej na rzecz H. i T. P. wykreślone zostały użytki RII o pow. 0,29 ha i W o pow. 0,01 ha i wpisany w to miejsce użytek RII o pow. 0,30 ha. Pozostałe użytki w tej działce pozostały bez zmian. W uzasadnieniu decyzji podano, że na podstawie analizy materiału dowodowego stwierdzono, iż dotychczasowe wykazanie rowu melioracyjnego w ewidencji gruntów wsi D., jako użytek W stanowiący część działki nr 211/1, jest błędne. Po rozpatrzeniu odwołania H. P. od decyzji Starosty P., organ II instancji decyzją z dnia [...].09.2004 r. nr [...] orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji z dnia [...].07.2004 r. oraz o wprowadzeniu zmian w operacie ewidencyjnym wsi D. gmina G. odnośnie działki nr 211/1, polegających na wykreśleniu użytku B-Ps III o pow. 0,12 ha i użytku W o pow. 0,01 ha i wpisaniu użytku B-Ps III o pow. 0,13 ha. Pozostałe użytki i powierzchnia tej działki nie uległy zmianie.

Rozpoznając skargę na tę decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 10 maja 2005 r. sygn. akt II SA/Rz 848/04 uchylił akty organów obu instancji. W uzasadnieniu wyroku zarzucił rozstrzygnięcie sprawy w sposób wykraczający poza ramy wniosku złożonego przez Wójta Gminy G. oraz ingerencję poprzez wprowadzone zmiany, w prawo własności działki nr 211/1.

Mając na uwadze ocenę prawną wyrażoną w prawomocnym wyroku Sądu organ I instancji po przeprowadzeniu postępowania dowodowego decyzją z dnia [...].10.2006 r. nr [...] odmówił wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów wsi Dębów gmina G. dotyczących działki nr 230 o pow. 0,03 ha stanowiącej drogę wykazaną w samoistnym posiadaniu Gminy G. W uzasadnieniu decyzji podano, że według ustaleń na gruncie działka nr 230 pełni funkcję drogi dojazdowej dla właścicieli działek sąsiednich. Wzdłuż działki nr 230 od strony wschodniej, granicząc z działką nr 227, biegnie rów melioracyjny częściowo przykryty. W operacie ewidencji gruntów wsi D. rów stanowiący użytek W wykazano w działce nr 211/1 własnej H. i T. P., co nie odzwierciedla stanu faktycznego tego użytku. W związku z kwestionowaniem przez H. i T. P. wykazania w operacie ewidencji gruntów granic rowu melioracyjnego, sprostowanie danych ewidencyjnych działek nr 230 i 227 w zakresie wykazania na mapie ewidencyjnej użytku W sprowadza się do określenia zasięgu prawa własności. Zgodnie z ustawą Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz przepisami rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, za pomocą zmian w operacie ewidencyjnym nie można dokonywać żadnych zmian własnościowych. Przedmiotowa sprawa nie może być rozpatrzona w postępowaniu o wprowadzenie zmian w operacie ewidencji gruntów wsi D.

Od decyzji Starosty P. H. i T. P. złożyli odwołanie, w którym wnieśli o jej uchylenie i przywrócenie pierwotnego stanu ewidencyjnego rowu, oznaczonego jako użytek W. Podali, że według mapy ewidencji gruntów obowiązującej w 2004 r. oraz aktualnej mapy wydanej 31.10.2006 r., organ I instancji dokonał zmian w operacie ewidencyjnym dotyczących wykazania rowu, pomimo orzeczenia w zaskarżonej decyzji o odmowie ich wprowadzenia, a. ponadto nieprawdą jest, że wzdłuż działki nr 230 na wysokości działki nr 227 przebiega odkryty rów. Z posiadanych przez nich dokumentów tj. mapy sporządzonej przy zakupie działki nr 211/1 oraz decyzji z 1987 roku w sprawie zmian w rejestrze gruntów wynika, że rów melioracyjny powstał w działce nr 230 i od tego czasu w rejestrze gruntów i na mapie ewidencyjnej wsi D. wykazany jest jako użytek W w działce nr 211/1. Podają, że dowody potwierdzające samoistne posiadanie działki nr 230 przez Gminę G. nie są wystarczające, a wskutek wydania dla tej działki dokumentów z rejestru gruntów wsi D. z wpisem samoistnego posiadania przez Gminę G., udaremnione jest przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego. H. i T. P. zarzucili nieprawidłowości w zaskarżonej decyzji dotyczące stanu faktycznego i prawnego działek nr211/l i 230 oraz przewlekłość w postępowaniu administracyjnym.

Organ II instancji uznał, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 20 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ewidencja gruntów i budynków jest zbiorem informacji o gruntach i budynkach, ich właścicielach oraz innych osobach władających gruntami i budynkami. Zagadnienia dotyczące prowadzenia ewidencji gruntów i budynków uregulowane są wyżej wymienioną ustawą oraz przepisami rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz.U. Nr 38, poz. 454). W myśl § 44 pkt 2, § 45 ust. 1 oraz § 46 ust. 1 i 2 rozporządzenia, organ prowadzący ewidencję gruntów zobowiązany jest do utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje przez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych, przy czym zmian dotyczących granic i powierzchni dokonuje się na podstawie opracowań geodezyjnych i kartograficznych przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Ewidencja jest wyłącznie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości, zawiera jedynie dane wynikające z określonego tytułu własności i ma charakter deklaratoryjny co oznacza, że nie kształtuje nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza zaistniały stan prawny tej nieruchomości.

Według wypisów z rejestru gruntów wsi D., działka nr 211/1 o pow. 0,74 ha objęta Księgą Wieczystą nr 14 580 jest współwłasnością H. i T. P., a działka nr 230 (dr) o pow. 0,03 ha wykazana jest jako samoistne posiadanie G. G. Mając na uwadze przepisy § 47 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, na wniosek Wójta Gminy G. dotyczący użytkowania drogi we wsi D. gmina G. oznaczonej jako działka nr 230, Starosta P. przeprowadził postępowanie wyjaśniające. W wyniku dokonanych ustaleń stwierdzono istnienie niezgodności danych ewidencyjnych tej nieruchomości ze stanem faktycznym na gruncie. Celem wyeliminowania w operacie ewidencyjnym nieprawidłowego wykazania położenia rowu melioracyjnego oznaczonego jako użytek W dokonana została aktualizacja użytków gruntowych w działce nr 211/1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 10 maja 2005 r., sygn. akt II SA/Rz 848/04 uchylił decyzje organów I i II instancji w przedmiocie zmian w operacie ewidencji gruntów wsi D., wskazując na brak podstaw prawnych do ich wprowadzenia. Ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Sądu wiąże ten Sąd oraz organy, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że Starosta P. przywrócił poprzedni stan ewidencyjny dotyczący użytku W zarówno w części opisowej jak i kartograficznej operatu ewidencji gruntów wsi D. Według wypisu z rejestru gruntów wsi D., w działce nr 211/1 o pow. 0,74 ha stanowiącej własność H. i T. P. wykazane są użytki: RII o pow. 0,29 ha, Ł III o po-w. 0,28 ha, B-Ps III o pow. 0,12 ha, Ps III o pow. 0,04 ha, W o pow. 0,01 ha. Wobec powyższego zarzuty dotyczące braku przywrócenia dla działki nr 211/1 danych ewidencyjnych wykazanych przed wprowadzeniem zmian w operacie ewidencji gruntów wsi Dębów, są bezpodstawne.

Odnosząc się do pozostałych zastrzeżeń H. i T. P., w tym również podniesionych w skardze skierowanej do Głównego Geodety Kraju, stwierdzono, że mają one charakter roszczeń własnościowych. Organy administracji właściwe w sprawach ewidencji gruntów i budynków nie mogą rozstrzygać kwestii uprawnień do gruntu będących prawami właścicielskimi.

Powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zaskarżyli H. i T. P. domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji. W uzasadnieniu skargi podano, że akty rażąco naruszają prawo, gdyż :

Wójt Gminy G. wnioskiem z dnia 20.02.2004 r. zwrócił się do Starostwa Powiatowego w P. o wyjaśnienie stanu użytkowania na gruncie drogi oznaczonej nr 230 położonej w miejscowości D. gmina G., stanowiącej posiadanie samoistne Gminy G. ze stanem wykazanym na mapie ewidencji gruntów wsi D. gmina G. Starosta P. w sentencji decyzji z dnia [...].10.2006 r. odmówił wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu D. gmina G. dotyczącej działki nr 230 o pow.0,03 ha, będącej w posiadaniu samoistnym Gminy G. - drogi dojazdowe. Tak więc organ I instancji rozstrzygnął o innym przedmiocie, niż to co zostało wskazane we wniosku;

w decyzji Starosta podał, że "odmawia wprowadzenia zmian..." co jest niezgodne ze stanem faktycznym, gdyż pomimo takiego zapisu, organ ten bezprawnie dokonał zmian na mapie ewidencyjnej, co zdaniem skarżących potwierdzają złożone przez nich mapy;

skarżący nie zgadzają się ze stanowiskiem organów, że Gmina G. jest samoistnym posiadaczem działki 230, gdyż nie posiada ona żadnych dowodów to potwierdzających (brak jakiegokolwiek aktu własności, brak księgi wieczystej). Powoływanie się na protokół stwierdzenia stanu władania z 1966 r. jest błędne, ponieważ właścicielem działek była A. P. (potwierdzenie w księgach wieczystych) i w tej sytuacji jej mąż J. P. nie mógł samodzielnie dysponować jej majątkiem odrębnym. Tym bardziej, że protokół budzi wątpliwości - na oryginale widnieją różne charaktery pisma, różne kolory tuszu, brak danych dotyczących osoby geodety, brak oznaczenia dowodów potwierdzających stan władania;

* organy nie wykonały wytycznych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zawartych w wyroku wydanym w sprawie II SA/Rz 848 /04;

* organy I i II instancji przed wydaniem decyzji nie wyznaczyły skarżącym terminu do zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym (art.10 KPA);

* wydane decyzje nie spełniają warunków określonych w art. 107 KPA. Organy orzekające nie ustosunkowały się do wniosków skarżących, a w przypadku organu II instancji nie ustosunkował się on do wszystkich zarzutów podnoszonych w odwołaniu;

* odnośnie zarzutów podnoszonych w skardze do Głównego Geodety Kraju, a rozstrzygniętych przez organ II instancji w decyzji z dnia 27.11.2006 r. uważają, że nie miały one charakteru roszczeń własnościowych;

* skarżący wskazują, że na skutek obsuwania i rozmywania szerokość rowu, znajdującego się na działce 230 uległa znacznemu powiększeniu. Przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego i dokładne ustalenie granic powinno poprzedzić dokładne określanie poszczególnych użytków należących do tej czy też drugiej nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn, które legły u podstaw wydania zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Kontrola zaskarżonego aktu przez sąd administracyjny sprowadza się do badania go pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. Nr 153, poz. 1269) przy czym sąd - z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) - nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując kontroli aktu administracyjnego we wskazanych wyżej granicach Sąd uznał, że zaskarżone decyzje prawa nie naruszają.

Stan faktyczny sprawy w zakresie niezbędnym do jej rozstrzygnięcia przedstawia się w sposób następujący.

Gmina G. zwróciła się do Starosty P. "o wyjaśnienie stanu użytkowania na gruncie drogi oznaczonej nr 230 położonej w miejscowości D. gmina G.". Rozstrzygając ten wniosek Starosta P. decyzją z dnia [...].07.2004 r. orzekł o wprowadzeniu zmian w operacie ewidencji gruntów wsi D. dotyczących sąsiedniej działki nr 211/1 o pow. 0,74 ha wykazanej na rzecz H. i T. P. poprzez wykreślone użytków RII o pow. 0,29 ha i W o pow. 0,01 ha i wpisanie w to miejsce użytku RII o pow. 0,30 ha. Pozostałe użytki w tej działce pozostały bez zmian. Rozpatrując odwołanie H. P. od tej decyzji organ II instancji decyzją z dnia [...].09.2004 r. orzekł o jej uchyleniu oraz o wprowadzeniu zmian w operacie ewidencyjnym wsi D. gmina G. odnośnie działki nr 211/1, polegających na wykreśleniu użytku B-Ps III o pow. 0,12 ha i użytku W o pow. 0,01 ha i wpisaniu użytku B-Ps III o pow. 0,13 ha. Pozostałe użytki i powierzchnia tej działki nie uległy zmianie. Rozpatrując skargę te tę ostatnią decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z 10 maja 2005 r., sygn. akt II SA/Rz 848/04 uchylił akty organów obu instancji. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał na rozstrzygnięcie sprawy w sposób wykraczający poza ramy wniosku złożonego przez Wójta Gminy G., na ingerencję poprzez wprowadzone zmiany w prawo własności działki nr 211/1. Sąd nakazał organom zwrócenie się do Wójta Gminy G. o jednoznaczne sprecyzowanie żądania wniosku.

Prowadząc ponownie sprawę Starosta P. pismem z dnia 6.09.2005 r. zwrócił się do Wójta Gminy G. o sprecyzowanie wniosku. Wójt Gminy G. odpowiadając pismem z dnia 12.09.2005 r. stwierdził: "Porównując stan istniejący na gruncie z mapą ewidencji gruntów wsi D. okazało się, że występuje niezgodność terenu z mapą gdyż istniejąca w terenie droga i przyległy do niej rów i kolektor od strony wschodniej błędnie jest wkreślony na mapie ewidencyjnej tj. w działce nr 211/1 stanowiącej własność Państwa P.".

W takiej sytuacji organ I instancji decyzją z dnia [...].10.2006 r. odmówił wprowadzenia żądanych zmian przyjmując, że wprowadzenie zmiany użytków w działce 211/1 nastąpić może dopiero po przeprowadzeniu postępowania rozgraniczeniowego. Organ TT instancji utrzymał tę decyzję w mocy.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w opisanym stanie faktycznym sprawy Sąd uznał, że skarga uwzględnione zostać nie może.

W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że WSA rozpoznając przedmiotową sprawę związany jest - z mocy przepisu art. 153 ppsa - oceną prawną i wskazaniami, co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 10 maja 2005 r., sygn. akt II SA/Rz 848/04. W związku z tym przesądzone zostało, że zmiana w ewidencji gruntów dotycząca nowego określenia danego użytku stanowi ingerencję w prawo własności i może zostać przeprowadzona po rozgraniczeniu nieruchomości.

Wójt pismem z dnia 12.09.2005 r. nie sprecyzował w sposób jednoznaczny żądania swojego wniosku, jednak ustalenie organów, że chodziło mu zmianę polegającą na wykazaniu w ewidencji gruntów wsi D. rowu i kolektora przylegających od strony wschodniej działki nr 230 w tym właśnie miejscu, a nie po stronie zachodniej działki 230 (w działce nr 211/1). Takie żądanie, aczkolwiek nie wyrażone expressis verbis wynika z treści pisma z dnia 12.09.2005 r.

Aprobując wskazane wyżej stanowisko WSA, że ten rodzaj zmiany stanowi ingerencję w prawo własności organ nie mógł uwzględnić tego wniosku, jako że organy prowadzące ewidencję nie są uprawnione do tego rodzaju działań.

Odnosząc się do zarzutów podnoszonych przez skarżących stwierdzić należy, że nie zasługują one na uwzględnienie. W zaskarżonej decyzji organy rozstrzygnęły o przedmiocie sprawy wskazanym przez Wójta Gminy G. Stan faktyczny sprawy nie pozwala organom ewidencyjnym na wprowadzenie zmian w ewidencji, wobec wydania decyzji o odmowie wprowadzenia zmian. Obowiązkiem organów będzie wykreślenie wprowadzonych zmian, o ile wprowadzono je na podstawie poprzednio wydanej ostatecznej decyzji. Ten obowiązek pozostaje poza kontrolą Sądu rozstrzygającego w niniejszej sprawie. Poza sferą zainteresowania w niniejszej sprawie pozostaje również kwestia zasadności wpisu "samoistnego posiadania" działki nr 230 przez Gminę G. O ile skarżący z takim wpisem się nie zgadzają mogą podjąć stosowne kroki w kierunku jego zmiany. Organy zrealizowały wytyczne WSA zawarte w wyroku z 10 maja 2005 r. w zakresie potrzebnym do rozstrzygnięcia sprawy. Prawdą jest, że w aktach sprawy brak jest wezwania skierowanego do skarżących przez organy w trybie art. 10 KPA. Stwierdzić jednak należy, że do tego, by ten zarzut uznać za dający podstawę do skasowania decyzji skarżący musieliby wykazać, że naruszenie przepisu art. 10 § 1 KPA przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, iż zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych (wyrok NSA z dnia 18.05.2006 r., II OSK 831/05, ONSA i WSA 2006/6/157). Skarżący nie wskazują na to, by ten rodzaj naruszenia prawa uniemożliwił im dokonanie konkretnych czynności procesowych. Zaskarżona decyzja nie narusza przepisu art. 107 § 1 i § 3 KPA, bowiem zawiera wszystkie wskazane w powołanym przepisie elementy.

Mając na uwadze powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270) orzekł, jak w sentencji wyroku.