Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SAB/Lu 58/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2022-06-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Zobowiązano do podjęcia czynności
Powołane przepisy: article: art. 1, art. 6 ust. 1-2, art. 13, art. 14, art. 16
journal: Dz.U. 2022 poz 902
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
article: art. 63 par. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie Sędzia NSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca) Asesor sądowy Marcin Małek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi M. P. na bezczynność Wójta Gminy Jeziorzany w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Wójta Gminy Jeziorzany do rozpatrzenia pkt 1 wniosku M. P. z dnia 21 marca 2022 r., w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku; II. stwierdza, że bezczynność Wójta Gminy Jeziorzany miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. wymierza Wójtowi Gminy Jeziorzany grzywnę w wysokości 500 (pięćset) złotych; IV. zasądza od Wójta Gminy Jeziorzany na rzecz M. P. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Sygn. akt II SAB/Lu [...]

Uzasadnienie

We wniosku z dnia 21 marca 2022 r. przekazanym drogą elektroniczną, M. P. domagał się od Wójta Gminy Jeziorzany udostępnienie dokumentów zawierających informacje o powierzchni gruntów leśnych stanowiące własność gminy i/lub będące w jej zarządzie w latach 2015- 2020; objętości pozyskania drewna z lasów gminnych w latach 2015-2020; areale zalesień na terenach gminnych w latach 2015-2020; areale powierzchni gruntów przeznaczonych do zalesienia w gminie w latach 2015-2020; areale zalesienia gruntów nieleśnych w gminie w latach 2015-2020 oraz powierzchni produkcyjnej gminnych szkółek leśnych w latach 2015-2020. Informacje miały zostać przesłane pocztą elektroniczną na podany adres. Ponieważ organ nie odpowiedział, wnioskodawca 12 kwietnia 2022r. wniósł skargę na bezczynność organu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W uzasadnieniu wskazał, że termin do udostępnienia przedmiotowej informacji publicznej upłynął, zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej , po 14 dniach od złożenia wniosku. Pomimo przekroczenia tego terminu podmiot zobowiązany nie udzielił jakiejkolwiek odpowiedzi. Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku, stwierdzenie, że dopuścił się bezczynności, ustalenie jej charakteru, przeprowadzenie dowodów z dokumentów wskazanych w skardze, zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wedle norm przepisanych oraz przekazanie przedmiotowej sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym. Pismem z dnia 5 maja 2022r. Wójt podał informacje dotyczące pkt. pierwszego wniosku i wskazał , że w zakresie pozostałych punktów wartości są zerowe. Odpowiadając na skargę wniósł natomiast o jej oddalenie, ewentualnie o umorzenie postępowania administracyjnego wobec udzielenia odpowiedzi i stwierdzenie bezczynności organu mającego miejsce bez rażącego naruszenia prawa. Organ potwierdził, że przedmiotowy wniosek nie został rozpoznany w terminie. Wyjaśnił, że przyczyną tego zaniechania było przeoczenie wniosku wynikającego z braku mechanizmów monitorowania stanu spraw w Urzędzie w świetle częstych zmian pracowników obsługujących sekretariat. W żadnym wypadku nie było to działanie ani celowe ani z góry zamierzone, ale wynikłe z niedoskonałego sposobu organizacji pracy. Zaznaczył jednak, że niezwłocznie po otrzymaniu skargi udzielił wnioskodawcy informacji publicznej zgodnie z wnioskiem (wydruk wiadomości e-mail w załączeniu). Organ podniósł również, że wnioskodawca przesłał wniosek wyłącznie drogą mailową i po upływie 14 dni w żaden sposób nie poinformował o tym, że odpowiedź nie została mu udzielona. Zwrócił uwagę, że zgodnie z art. 53 ust. 2b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę na bezczynność można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W orzecznictwie sądowo - administracyjnym pojawił się pogląd, że instytucja ponaglenia nie ma zastosowania do udzielania informacji publicznej. Występują jednak również poglądy odmienne. Niezależnie od przyjętego stanowiska przesłanie wniosku bez formy pisemnej i bez nawiązania jakiegokolwiek innego kontaktu ze strony wnioskodawcy spowodowało jego przeoczenie. W przypadku, gdy wnioskodawcy rzeczywiście zależało na szybkim uzyskaniu żądanych informacji mógł nawiązać kontakt z pracownikami urzędu i przedmiotowe informacje niezwłocznie by uzyskał. Tymczasem takiego działania nie podjął i zaledwie kilka dni po upływie terminu skierował skargę na bezczynność. W ocenie organu takie działanie rodzi podejrzenie, że rzeczywistym motywem działania wcale nie była potrzeba wejścia w posiadanie żądnych informacji.

W kolejnym piśmie z dnia 30 maja 2022r. skarżący wniósł o zobowiązanie organu do udzielenia odpowiedzi w zakresie pkt.1 wniosku, ustalenie bezczynności i jej charakteru oraz przeprowadzenia dowodu z dokumentów wskazanych w skardze, odpowiedzi na skargę oraz podanych w piśmie. Wyjaśnił, że jeśli chodzi o pkt.1 wniosku, otrzymał jedynie informację o powierzchni gruntów, a nie dokument z którego dane te pozyskano, o co wnosił.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje:

Bezzasadny jest przede wszystkim wskazany w odpowiedzi na skargę zarzut naruszenia art. 53 § 2b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U z 2022r. poz. 324 ) poprzez nieodrzucenie skargi na bezczynność pomimo braku ponaglenia jako warunku formalnego skargi na bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej. W orzecznictwie już wielokrotnie podnoszono, że skarga bezczynność organu w przedmiocie dostępu do informacji publicznej co do zasady nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej. Jak się podkreśla jest to wynikiem dalekiego odformalizowania postępowanie o udostępnienie informacji publicznej, w którym chodzi o jak najszybsze rozpatrzenie wniosku. Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie zawiera generalnego odesłania do stosowania przepisów kpa, a zawarte w niej odesłanie jest bardzo wąskie i dotyczy wyłącznie wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji i decyzji o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 2 ). Stąd w sprawach z zakresu informacji publicznych przepis art. 53 § 2b należy interpretować tak, że ponaglenie jest wymagane wtedy, gdy sprawa, której dotyczy skarga na bezczynność lub przewlekłość, prowadzona jest w oparciu o przepisy kodeksu postępowania administracyjnego lub przy ich zastosowaniu ( tak też NSA w wyroku z dnia 20 kwietnia 2021r. III OSK 2948/21 opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych ). Trafnie natomiast skarżący podnosi zarzut bezczynności organu. W orzecznictwie wielokrotnie już oceniano, że przez stan bezczynności rozumie sytuację, gdy określny podmiot, pomimo istniejącego obowiązku nie załatwia w określonej prawem formie i w określonym prawem terminie sprawy, co do której obowiązujące regulacje czynią go właściwym i kompetentnym. Celem skargi na bezczynność jest wówczas doprowadzenie do wydania przez niego aktu lub podjęcia czynności, jednakże, co jasne, bez przesądzania o treści czy skutkach tych działań. Zakres badania przez sąd sprawy ze skargi na bezczynność sprowadza się w pierwszym rzędzie do rozważenia, czy w ustalonym stanie faktycznym na organie administracji spoczywa obowiązek wydania aktu lub dokonania czynności kończących postępowanie, a następnie czy uczyniono to w przepisanym terminie. W sprawach ze skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do formacji publicznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r. poz. 902), sąd w pierwszej kolejności ocenia czy określony podmiot jest zobowiązany do udostępniania informacji publicznej i czy żądana informacja stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy. Uważa się, że bezczynność w takiej sprawie ma miejsce wtedy, gdy żądaniem wniosku jest objęta informacja mająca walor informacji publicznej, a podmiot zobowiązany nie podejmuje w ustawowym 14 - dniowym terminie stosownej czynności materialno-technicznej w postaci udostępnienia informacji publicznej będącej w jej posiadaniu (art. 13 ust. 1), nie wyda decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1), nie powiadomi wnioskodawcy o niemożności udzielenia informacji publicznej w wyznaczonym terminie i o przyczynach opóźnienia i nowym terminie wydania informacji, nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku w tej sprawie (art. 13 ust. 2), nie poinformuje o przeszkodach technicznych w udzieleniu informacji w żądanej formie (art. 14 ust. 2), ewentualnie nie informuje wnioskodawcy, że danej informacji nie posiada, bądź że istnieje odrębny tryb dostępu do tej informacji (art. 1 ust. 2). Nie budzi wątpliwości, że Wójt Gminy, jako organ władzy publicznej jest obowiązany do udostępniania informacji publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy ). Trafna jest również uwaga skarżącego co do publicznego charakteru żądanej informacji. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w tej ustawie. W orzecznictwie już wielokrotnie podkreślano, że jest nią zatem każda informacja wytworzona przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne oraz inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym, jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone. Pojęcie informacji publicznej odnosi się zatem do wszelkich faktów dotyczących spraw publicznych rozumianych jako działalność zarówno organów władzy publicznej, jak i samorządów gospodarczych i zawodowych oraz osób i jednostek organizacyjnych w zakresie wykonywania zadań władzy publicznej oraz gospodarowania mieniem publicznym, czyli mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Charakter publiczny należy przypisać tym informacjom, które odnoszą się do publicznej sfery działalności. O zakwalifikowaniu określonej informacji jako podlegającej udostępnieniu w rozumieniu ustawy decyduje kryterium rzeczowe, tj. treść i charakter informacji ( wyrok NSA z dnia15 grudnia 2021r. III OSK 4266/21i podane tam orzecznictwo opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych ). Jeśli informacją publiczną stanowi jest każda informacja o sprawach publicznych, to niewątpliwie taki charakter ma informacje o powierzchni gruntów leśnych stanowiące własność gminy i/lub będące w jej zarządzie w latach 2015- 2020; objętości pozyskania drewna z lasów gminnych w latach 2015-2020; areale zalesień na terenach gminnych w latach 2015-2020; areale powierzchni gruntów przeznaczonych do zalesienia w gminie w latach 2015-2020; areale zalesienia gruntów nieleśnych w gminie w latach 2015-2020 oraz powierzchni produkcyjnej gminnych szkółek leśnych w latach 2015-2020. Ocena ta znajduje potwierdzenie w art. 6 ust. 1 pkt.2 lit.f ustawy według którego udostępnieniu podlega informacja o majątku którym dysponują organy władzy publicznej oraz w art. 6 ust. 1 pkt. 5 lit. c) dotyczącym informacji o majątku jednostek samorządu terytorialnego oraz samorządów zawodowych i gospodarczych oraz majątku osób prawnych samorządu terytorialnego, a także kas chorych. Warto zaznaczyć, że informacje , o których udostępnienie wnosił skarżący wynikają częściowo z planu urządzenia lasu o którym mowa w art. 18 ust. 4 ustawy z dnia 28 września 1991r. o lasach (Dz. U z 202r. poz. 672 ). Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 6 ustawy jest to podstawowy dokument gospodarki leśnej opracowany dla określonego obiektu, zawierający opis i ocenę stanu lasu oraz cele, zadania i sposoby prowadzenia gospodarki leśnej. Z kolei pojęcie gospodarki leśnej zdefiniowane zostało w art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy, zgodnie z tym przepisem jest to działalność leśna w zakresie urządzania, ochrony i zagospodarowania lasu, utrzymania i powiększania zasobów i upraw leśnych, gospodarowania zwierzyną, pozyskiwania – z wyjątkiem skupu- drewna, żywicy, choinek, karpiny, kory, igliwia, zwierzyny oraz płodów runa leśnego, a także sprzedaż tych produktów oraz realizacje pozaprodukcyjnych funkcji lasu. Według art. 18 ust. 4 ustawy plan urządzenia lasu powinien zawierać w szczególności: 1) opis lasów i gruntów przeznaczonych do zalesienia, w tym: a) zestawienie powierzchni lasów, gruntów przeznaczonych do zalesienia oraz lasów ochronnych, 3) określenie zadań, w tym w szczególności dotyczących: ilości przewidzianego do pozyskania drewna, określonego oddzielnie jako etat miąższościowy użytków rębnych oraz etat powierzchniowy użytków przedrębnych ( pkt a ) oraz zalesień i odnowień ( pkt. b ). Nie jest kwestionowane w sprawie, że organ udzielił informacji dopiero 5 maja 2022r. już po wniesieniu skargi na bezczynność w dniu 12 kwietnia 2022r., a więc z naruszenie terminów dla jej udzielenia wskazanych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Zgodzić należy się przy tym ze skarżącym, że udostępniona informacja nie wyczerpywała treści pkt. 1 wniosku, do czego nawiązał w piśmie z 30 marca 2022r. Wskazał wtedy o udostępnienie dokumentów zawierających informacje o powierzchni gruntów leśnych stanowiące własność gminy i/lub będące w jej zarządzie w latach 2015- 2020. Takie dokumenty nie zostały jednak udostępnione, organ ograniczył się natomiast do podania liczby powierzchni gruntów leśnych w ha za lata 2015 -2021. Tymczasem stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych. Trzeba jednak zaznaczyć, że według tego przepisu udostępnieniu w trybie tej ustawy podlega jedynie dokument urzędowy (zarówno jego treść jak i postać w jakiej został utrwalony). Jedynie w przypadku innych rodzajów "nośników" informacji publicznej, niż dokument urzędowy, podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej nie ma obowiązku udostępnienia samego nośnika, a jedynie zawartą w nim informację publiczną. Warto podkreślić, że skarżący nie kwestionował udzielonej mu odpowiedzi co do pkt 2-6 wniosku. Stąd też na podstawie art. 149 § 1 pkt.1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zobowiązano organ do załatwienia pkt. 1 wniosku. Słusznie wskazał skarżący, że stosownie do art. 13 ust. 1 ustawy, udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem że, jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). Szczególny natomiast przypadek dopuszczalnego przekroczenia terminu wskazanego w art. 13 ust. 1 ustawy został unormowany w art. 14 ust. 2, który stanowi, że jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się. Z uwagi na to, że art. 14 ust. 2 ustawy nie określa terminu na powiadomienie wnioskodawcy o niemożności udzielenia informacji w sposób określony we wniosku, należy zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy przyjąć czternastodniowy termin do dokonania tej czynności od daty złożenia wniosku. Organ pomiędzy złożeniem wniosku 21 marca 2022r. do dnia 5 maja 2022r. nie podjął żadnej czynności. Jej usprawiedliwieniem nie mogą być kłopoty organizacyjne organu, związane z częstą rotacją pracowników obsługujących sekretariat. To na organie administracji ciąży bowiem odpowiedzialność za zorganizowanie i zapewnienie warunków kadrowych pozwalających na sprawne i terminowe załatwienie wpływających do niego spraw. Skutków zaniedbań organu w tym zakresie nie można przerzucać na stronę. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 4 września 2019 r. ( I OSK 980/18 opubl. w CBOSA ) do przyczyn niezależnych od organu nie można zaliczyć ograniczeń w tempie załatwiania spraw wynikających z dużej ich ilości i ograniczonych możliwości organizacyjnych organu. Brak adekwatności między tymi dwiema wielkościami obciąża władzę publiczną, zatem nie można zakwalifikować jej jako niezależnej od organu, byłoby to jednoznaczne ze zgodą na uznanie fikcyjnego charakteru terminów określonych kodeksowo. Zauważyć również trzeba, że wbrew przekonaniu organu, przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie nakładają na wnioskodawcę obowiązku dopytywania się o przyczyny braku odpowiedzi na jego wniosek. Usprawiedliwieniem dla organu nie mogło być wniesienie wniosku na adres mailowy organu, na co również zwrócono uwagę w odpowiedzi na skargą. Rzeczywiście zgodnie z art. 63 § 1 kpa podania (żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia) wnosi się na piśmie, za pomocą telefaksu lub ustnie do protokołu. Podania utrwalone w postaci elektronicznej wnosi się na adres do doręczeń elektronicznych. Jeżeli przepisy odrębne nie stanowią inaczej, podania wniesione na adres poczty elektronicznej organu administracji publicznej pozostawia się bez rozpoznania. Wspomniany przepis odwołuje się do pojęcia elektronicznej skrzynki podawczej organu administracji publicznej utworzonej na podstawie ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne. Ustawa z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 346 ) definiuje elektroniczną skrzynkę podawczą organu jako dostępny publicznie środek komunikacji elektronicznej służący do przekazywania dokumentu elektronicznego do podmiotu publicznego przy wykorzystaniu powszechnie dostępnego systemu teleinformatycznego (art. 3 pkt 17 ustawy). Stosownie do art. 16 pkt 1a ustawy podmiot publiczny udostępnia elektroniczną skrzynkę podawczą, spełniającą standardy określone i opublikowane przez ministra właściwego do spraw informatyzacji na ePUAP (elektronicznej platformie usług administracji publicznej), oraz zapewnia jej obsługę. Z funkcjonowaniem elektronicznej skrzynki podawczej organu łączy się m.in. system urzędowych poświadczeń odbioru rozumianych jako dane elektroniczne powiązane z dokumentem elektronicznym doręczonym podmiotowi publicznemu lub przez niego doręczanym w sposób zapewniający rozpoznawalność późniejszych zmian dokonanych w tych danych (art. 3 pkt 20 ustawy). Wymogi dotyczące m.in. doręczania dokumentów elektronicznych uregulowane zostały w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 września 2011 r. w sprawie sporządzania i doręczania dokumentów elektronicznych oraz udostępniania formularzy, wzorów i kopii dokumentów elektronicznych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 180 ). Wynika z tego, że obecnie nie jest możliwe wniesienie podania na adres e-mailowy organu. Jak już jednak wspomniano do postępowań dotyczących udostępnienia informacji publicznej, prowadzonych na podstawie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej przepisy kpa mają zastosowanie jedynie w ograniczonym zakresie. Stąd też pisemny wniosek o udostępnienie nie musi odpowiadać żadnym szczególnym wymogom formalnym. Nie stanowi on w szczególności podania w rozumieniu art. 63 kpa. Ugruntowane orzecznictwo nakazuje zaś za wniosek pisemny uznawać również przesłanie zapytania pocztą elektroniczną (e-mail) - i to nawet, gdy do jego autoryzacji nie zostanie użyty podpis elektroniczny (wyrok NSA z dnia 16 marca 2009 r. I OSK 1277/08 opubl. w CBOSA ). Sytuacja wygląda inaczej, gdy w sprawie chociażby potencjalnie zachodzi możliwość podjęcia decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej lub decyzji o umorzeniu postępowania, albo też jakiegokolwiek innego aktu administracyjnego, który wiązałby się ustaleniem podmiotu, od którego pochodzi wniosek. Wówczas do usunięcia braków formalnych wniosku znajduje zastosowanie art. 64 § 2 kpa (wyrok NSA z dnia 4 lutego 2016 r. I OSK 873/15 i 12 października 2017 r. I OSK 430/17 opubl. w CBOSA ). Należało natomiast uznać, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Przyjmowana w orzecznictwie sądów administracyjnych wykładnia art. 149 § 1a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi rażące naruszenie prawa w odniesieniu do bezczynności organu łączy z bezczynnością o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym, mającą miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa (por. wyroki NSA: z 5 sierpnia 2021 r. Il OSK 151/21, 23 marca 2021 r., II OSK 2439/20 opubl. w CBOSA). Słusznie przyjmuje się, że bezczynność o charakterze rażącego naruszenia prawa ma miejsce wówczas, gdy w sposób jednoznaczny i znaczący doszło do przekroczenia terminów określonych przepisami prawa na dokonanie danej czynności, a zarazem nie zachodzą okoliczności ekskulpujące bezczynność organu (wyrok NSA z 14 października 2020 r. II OSK 3661/19 opubl. w CBOSA). Prawdą jest, że organ usprawiedliwiał swoją bezczynność niedochowaniem należytej staranności w kontroli przychodzącej poczty elektronicznej. W orzecznictwie wielokrotnie jednak podnoszono, że skoro dopuszczalne jest wnoszenia podań drogą elektroniczną na adres internetowy organu , do obowiązków organów administracji publicznej należy zatem zapewnienie prawidłowego funkcjonowania systemów służących do komunikacji z tymi organami. W szczególności wskazuje się, że do obowiązków organu administracji publicznej należy taka konfiguracja poczty elektronicznej, w tym filtrów antyspamowych, oraz takie zorganizowanie obsługi technicznej poczty elektronicznej organu, aby zapewnić bezproblemowy i niezwłoczny odbiór przesyłanych na wskazany przez niego adres podań. Jeśli na oficjalnej stronie internetowej Urzędu wskazano adres do komunikacji elektronicznej z tym podmiotem, to wszelkie konsekwencje nieprawidłowości w funkcjonowaniu poczty elektronicznej obciążają ten podmiot. To na organie spoczywa obowiązek zorganizowania komunikacji elektronicznej z obywatelami w taki sposób, aby umożliwić im pewny i bezproblemowy kontakt z organem ( tak NSA w wyroku z dnia 14 kwietnia 2017r. I OSK 2188/16 i podane tam orzecznictwo opubl. w CBOSA). Z akt sprawy wynika, że stan ten miał miejsce niemal przez półtora miesiąca, co więcej nawet po otrzymaniu skargi organ nadal nie udzielił informacji w terminie określonym ustawą, a po odczytaniu wiadomości nie udostępnił jej zgodnie z intencją skarżącego, mimo prostoty żądania. W tym stanie powstały zatem podstaw do zakwalifikowania zaistniałej bezczynności jako rażącego naruszenia prawa, o czym orzeczono na podstawie art. 149 § 1a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w punkcie II sentencji wyroku. Sąd uznał również za uzasadnione wymierzenie organowi na podstawie art. 149 § 2 wspomnianej ustawy grzywny w kwocie 500 zł. W orzecznictwie zwraca się uwagę, że grzywna o jakiej mowa w tym przepisie jest dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco - represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy. Ma ona na celu wymusić wydanie aktu administracyjnego lub podjęcie czynności przez organ. W tej sprawie nawet po złożeniu skargi organ nie zachował terminu do udzielenia informacji i nadal nie udostępnił informacji zgodnej z żądaniem skarżącego. Należy więc uznać, że bezczynność organu była świadoma i miała na celu lekceważenie przepisów prawa i obowiązków spoczywających na organie administracyjnym. Sąd miarkował natomiast wysokość grzywny i zasądził z tego tytułu jedynie 500 zł, co jest jedynie symbolem nagannego postępowania organu administracji. Bezzasadne są rozważania organu w odpowiedzi na skargę co do motywów wystosowanego wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Warto zaznaczyć, że stosownie do art. 2 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. W wyroku z dnia 2 marca 2018r. ( I OSK 2160/17 opubl. w CBOSA ) Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że z punktu widzenia przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej motywy jakie towarzyszą wnioskodawcy przy zgłoszeniu żądania nie mają żadnego znaczenia. Ustawa nie wymaga ich podawania, a co więcej zabrania nawet podmiotowi do którego został skierowany wniosek domagania się ich ujawnienia. Artykuł 2 ust. 2 ustawy stanowi bowiem, że od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Określona informacja obiektywnie albo przynależy do katalogu rodzajów informacji publicznej określonym w art. 6, bądź ma jej cechę (dotyczy sprawy publicznej), albo nie. Klasyfikacja informacji czy jest ona publiczna czy nie, nie zależy zatem od celu jej uzyskania, czy sposobu jej wykorzystania. Określony fakt czy wiedza albo jest informacją publiczną, albo takiej cechy nie posiada. Warto przy tym zaznaczyć, że w orzecznictwie zwraca się uwagę, iż motywy, jakimi kieruje się wnioskodawca nie mają znaczenia w sytuacji żądania informacji prostej. Inna sytuacja jest w przypadku żądania informacji przetworzonej, kiedy to stosownie do art. 3 ust.1 pkt. 1 udostępnienie jej musi być szczególnie istotne dla interesu publicznego. Wówczas istotne jest, czy żądanie jest motywowane względami prywatnymi, czy publicznymi (wyrok NSA z 14 lipca 2020 r. I OSK 2820/19 opubl. w CBOSA ). W tej jednak sprawie sporu co do charakteru informacji nie było. Sama duża liczba wniosków złożonych przez dany podmiot nie może być podstawą do uznania, że mamy do czynienia z nadużyciem prawa do informacji publicznej ( tak NSA w wyroku z dnia 8 października 2020r. I OSK 1969/18 opubl. w CBOSA ). Co jasne informacja nie dotyczyła indywidualnej sprawy skarżącego, jest natomiast oczywiste, że dotyczyła informacji publicznej, czego i organ również nie kwestionował.

Z tych powodów należało orzec jak na wstępie. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 wspomnianej ustawy w związku z § 14 ust. 1 pkt. 1 lit. c) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie ( Dz. U z 2015r. poz. 1800 ). Obejmują one zwrot wpisu od skargi w kwocie 100 zł, 480 zł z tytułu zastępstwa procesowego adwokata i 17 zł opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.