Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2316/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-04-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6131 Opłaty za korzystanie ze środowiska
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędziowie sędzia WSA Magdalena Durzyńska, sędzia WSA Piotr Korzeniowski, Protokolant st. sekr. sąd. Katarzyna Tomiło-Nawrocka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie opłaty za brak sieci zbierania pojazdów 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M. M. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] listopada 2012 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska określił wysokość zobowiązania K. P. z tytułu opłaty za brak sieci zbierania pojazdów w 2007 r. na kwotę 17.907 zł.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła K. P.

Decyzją z [...] lipca 2013 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska uchylił swoją decyzję z [...] listopada 2013 r. i orzekł, że wysokość zobowiązania K. P. z tytułu opłaty za brak sieci zbierania pojazdów w 2007 r. wynosi 13.430 zł.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że:

1. strona od 3 marca 2007 r. do 31 grudnia 2007 r. wprowadziła na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 46 pojazdów, z których 43 zostały sprzedane w 2007 r.;

2. w związku z powyższym strona powinna była zapewnić sieć zbierania pojazdów od 3 marca 2007 r.;

3. zapewnienie sieci zbierania pojazdów powinno odbyć się na podstawie art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji - Dz. U. nr 25, poz. 202 ze zm.), zwanej dalej "ustawą" albo na podstawie umów z przedsiębiorcami prowadzącymi stacje demontażu (art. 11 ust. 2 ustawy);

4. od 3 marca 2007 r. do 16 października 2007 r. strona nie zapewniła sieci zbierania pojazdów w rozumieniu powyższych przepisów, ponieważ - oprócz umów zlecenia zawartych z C. sp. z o. o. w L., zwaną dalej "C." i P. sp. z o. o. w L., zwaną dalej "P." - nie przedstawiła dowodów na zawarcie przez siebie umów z przedsiębiorcami prowadzącymi stacje demontażu; dopiero od 17 października 2007 r. została zapewniona sieć obejmująca co najmniej 95% terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w związku z uzyskaniem przez C. w tym dniu decyzji w zakresie gospodarki odpadami i istnieniem umów między C. a stacjami demontażu pojazdów; skutkowało to powstaniem sieci obejmującej co najmniej 95% terytorium kraju i zwolnieniem z opłaty za brak sieci.

Skargę do Sądu na decyzję z [...] lipca 2013 r. wniosła K. P. wskazując, że:

1. umowy zawarte przez skarżącą z C. i z P. zgodnie z ustawą z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r., poz.121), zwaną dalej "K.c." spowodowały, że podmioty te były pełnomocnikami skarżącej w zawieraniu umów ze stacjami demontażu pojazdów;

2. w związku z istnieniem umów między skarżącą (reprezentowaną przez C. albo P.) a stacjami demontażu pojazdów nie ma znaczenia, że C. uzyskał decyzję w zakresie gospodarki odpadami dopiero 17 października 2007 r.;

3. P. posiadała uprawnienia do prowadzenia stacji demontażu pojazdów już od 21 lutego 2007 r.; skarżąca nie posiada umów zawartych przez P. w jej imieniu, co jednak nie oznacza, że umów takowych nie zawarto;

4. organ wydał zaskarżoną decyzję kilka lat po złożeniu przez skarżącą rocznego sprawozdania o wysokości należnej opłaty za brak sieci za rok 2007.

W odpowiedzi na skargę organ, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji, wniósł o oddalenie skargi.

Na rozprawie (k. 69) oraz w załączniku do protokołu z rozprawy (k. 67-68) pełnomocnik skarżącej podniósł, że:

1. organ nie ustalił, w jakim zakresie P., z którą strona miała zawartą umowę, zapewniała pokrycie kraju siecią stacji demontażu;

2. organ pominął zawarcie przez skarżącą, reprezentowaną przez C. na podstawie pełnomocnictwa z 20 czerwca 2007 r., umów ze stacjami demontażu pojazdów współpracującymi z C.;

3. w sytuacji, gdy skarżąca wywodziła, że nie dysponuje egzemplarzami umów zawartych na podstawie pełnomocnictwa z 20 czerwca 2007 r. i ma trudności z ich uzyskaniem, rolą organu było zwrócenie się do innych podmiotów (np. do C.) o ich udostępnienie,

przez co organ naruszył art. 7, art. 77 i art. 107 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej "K.p.a." oraz art. 14 w zw. z art. 11 ust. 1 i 2 ustawy;

4. skarżąca podnosiła, że pewne kwoty z tytułu opłaty wpłaciła na rzecz podmiotu, z którym wiązała ją umowa; skarżąca nie prowadząca działalności profesjonalnie została oszukana przez podmiot pośredniczący;

5. postępowanie zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej było prowadzone przez jednego pracownika - K. K., co potwierdza metryka akt; organ naruszył w ten sposób art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 145 § 1 pkt 3 K.p.a.

Z kolei pełnomocnik organu na rozprawie podniósł, że

1. P. przejął w lutym 2007 r. tylko jedną stację demontażu pojazdów, co było ustalane w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 2430/13, a według dotychczasowego stanowiska sądów możliwe było zawieranie umów "kaskadowych", lecz jedynie przez podmioty, które same były stacjami demontażu;

2. metryki wypełniane były przez jednego pracownika, lecz należy to do jego obowiązków jako najmłodszego stażem; pracownicy prowadzący postępowanie nie wypełniają metryki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.

Skarga podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Przedmiotem zaskarżonej decyzji jest określenie wysokości zobowiązania z tytułu opłaty za brak sieci zbierania pojazdów w 2007 r., dokonane na podstawie art. 17 ust. 1 ustawy.

Na podstawie art. 11 ust. 1 ustawy wprowadzający pojazd (w myśl art. 3 pkt 13 i 14 ustawy pojęcie to obejmuje m. in. przedsiębiorcę dokonującego wewnątrzwspólnotowego nabycia pojazdu, czyli przywozu pojazdu z terytorium innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej w celu wprowadzenia na terytorium kraju) był zobowiązany do utworzenia sieci zbierania pojazdów, spełniającej wskazane w ustawie wymagania (pokrycie siecią terenów zamieszkałych tak, aby zapewnić właścicielowi możliwość oddania pojazdu wycofanego z eksploatacji do punktu zbierania pojazdów lub stacji demontażu, położonych w odległości nie większej niż 50 km w linii prostej od miejsca zamieszkania albo siedziby właściciela pojazdu). W przypadku nie spełnienia tego wymagania wprowadzający pojazd zobowiązany był do naliczenia i wpłacenia opłaty za brak sieci (art. 14 ust. 1).

Wskazana regulacja została zmodyfikowana, w związku z nowelizacją dokonaną ustawą z dnia 29 czerwca 2007 r. o zmianie ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz. U. nr 176, poz. 1236). Zmiana polegała na zwolnieniu wprowadzającego pojazd z opłaty za brak sieci w przypadku zapewnienia sieci obejmującej co najmniej 95% terytorium kraju (dodany ust. 5 art. 14 ustawy) oraz zróżnicowaniu wysokości opłat za brak sieci w przypadku zapewnienia przez wprowadzającego pojazd sieci obejmującej mniejszą niż 95% cześć terytorium kraju (dodany ust. 6 art. 14 ustawy). Jednocześnie art. 2 ustawy nowelizującej wskazuje, iż nowe zasady znajdą zastosowanie dla opłat należnych za rok 2007.

Ustawa wprawdzie obligowała określone podmioty do utworzenia sieci, jednak sankcja za niewypełnienie obowiązku w tym zakresie była równoważna do obciążeń przewidzianych dla podmiotów, które wprowadzały pojazdy, lecz nie były zobligowane do utworzenia sieci ze względu na mniejszy obrót - nie więcej niż 1.000 pojazdów w roku kalendarzowym (art. 12 ust. 1 i 2 ustawy). W tym przypadku wprowadzający pojazd może nie zapewniać sieci, ale zobowiązany jest do wniesienia, na odrębny rachunek Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, opłaty w wysokości 500 zł od każdego pojazdu wprowadzonego na terytorium kraju.

Z akt administracyjnych (k. 1 i k. 131) wynika, że skarżąca, wprowadzająca nie więcej niż 1.000 pojazdów w roku kalendarzowym (w 2007 r. wprowadziła 46 pojazdów w drodze wewnątrzwspólnotowego nabycia, przy czym zbyła w 2007 r. 43 z nich i w stosunku do nich była zobowiązana zapewnić sieć w 2007 r.), złożyła oświadczenie o podleganiu obowiązkowi zapewnienia sieci, a jednocześnie z akt tych ani z oświadczeń stron nie wynika, aby skarżąca dokonywała, na odrębny rachunek Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, opłaty w wysokości 500 zł od każdego pojazdu wprowadzonego na terytorium kraju.

Powyższe wskazuje, że w przypadku nie zapewnienia sieci, skarżąca zobowiązana była do naliczenia i wpłacenia opłaty za brak sieci w trybie art. 14 ust. 1 ustawy w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą.

Skarżąca mogła zapewnić sieć samodzielnie (art. 11 ust. 1 ustawy) lub na podstawie umów z przedsiębiorcami prowadzącymi punkty zbierania pojazdów lub stacje demontażu (art. 11 ust. 2 ustawy).

Organ prawidłowo ustalił, że skarżąca nie zapewniła sieci samodzielnie, w związku z czym powinna była zapewnić ją na podstawie umów zawartych z przedsiębiorcami prowadzącymi punkty zbierania pojazdów lub stacje demontażu.

Jak wynika z akt administracyjnych (k. 40), skarżąca utrzymywała, że zapewniła sieć wskutek zawarcia stosownych umów:

1. między skarżącą a C. (kopie umów - k. 28-39 akt adm.) ,

2. między C. - działającą na podstawie pełnomocnictwa skarżącej z 20 czerwca 2007 r. (kopia pełn. - k. 217 akt adm.) - a przedsiębiorcami prowadzącymi punkty zbierania pojazdów lub stacje demontażu (zestawienie tych przedsiębiorców - k. 5-7 akt adm.) oraz

3. między skarżącą a P. (kopie umów - k. 18-27 akt adm.).

W sprawie nie było sporne, że C. do 17 października 2007 r. nie była przedsiębiorcą prowadzącym punkty zbierania pojazdów lub stacje demontażu, gdyż nie miała do tego stosownych uprawnień nadanych decyzją wydaną w zakresie gospodarki odpadami.

W związku z tym, odnośnie umów omówionych powyżej:

a) w pkt 1 - należy podnieść, że te spośród umów zawartych między skarżącą a C., które zostały zawarte przed 17 października 2007 r. (dniem uzyskania przez C. uprawnienia do prowadzenia stacji demontażu pojazdów), nie mogą skutkować zapewnieniem sieci przed 17 października 2007 r.;

b) w pkt 2 - należy podnieść, że w aktach administracyjnych na płycie CD (k. 218) znajdują się w formie elektronicznej umowy zawartych między C. (mającej zdaniem skarżącej działać jako jej pełnomocnik na podstawie pełnomocnictwa skarżącej z 20 czerwca 2007 r.) a przedsiębiorcami prowadzącymi punkty zbierania pojazdów lub stacje demontażu; umów tych nie można jednak uznać za zawarte przez skarżącą, ponieważ nie jest ona wskazana w żadnej z nich jako strona umowy; w związku z tym umowy te nie mogą skutkować zapewnieniem sieci przed 17 października 2007 r.; w związku z ilością tych przedsiębiorców i rozmieszczeniem prowadzonych przez nich stacji demontażu zapewnienie sieci obejmującej co najmniej 95% terytorium kraju (potwierdzają to znajdujące się w aktach administracyjnych wydruki dotyczące pokrycia siecią obszaru kraju) nastąpiło od 17 października 2007 r., co zasadnie zauważył organ w zaskarżonej decyzji, a co od tego dnia skutkowało zwolnieniem z opłaty za brak sieci (art. 14 ust. 5 ustawy);

c) w pkt 3 - należy podnieść, że P. uprawnienia nadane decyzją wydaną w zakresie gospodarki odpadami, uprawniającą do prowadzenia punktów zbierania pojazdów lub stacji demontażu uzyskała co prawda już 21 lutego 2007 r., a umowy zawierane z P. były już po tym dniu, jednak ze sprawy o sygn. akt IV SA/Wa 2430/13 Sądowi wiadomo z urzędu, że P. miała podpisaną umowę jedynie z jedną stacją demontażu pojazdów, co biorąc pod uwagę powierzchnię kraju i ustawowe wymogi w zakresie odległości od miejsca zamieszkania albo siedziby właściciela pojazdu do stacji demontażu (nie większa niż 50 km w linii prostej) nie mogło zapewnić objęcia powierzchni terytorium kraju uprawniającej do zwolnienia (art. 14 ust. 5 ustawy) lub nawet ograniczenia wysokości opłaty za brak sieci (art. 14 ust. 6 ustawy); rozważania dotyczące tych okoliczności w zaskarżonej decyzji są co prawda dosyć lakoniczne (organ powinien był odnieść się szerzej do kwestii umów zawartych przez skarżącą z P.), ale uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy.

Odnosząc się do zarzutów skarżącej należy wskazać, że:

1. organ nie kwestionował uprawnienia C. i P. do działania w imieniu skarżącej do zawierania stosownych umów z przedsiębiorcami prowadzącymi stacje demontażu; podmioty te (tj. C. i P.) mogą działać w imieniu wprowadzającego pojazd przy zawieraniu umów z przedsiębiorcami prowadzącymi stacje demontażu (na podstawie osobnego pełnomocnictwa bądź pełnomocnictwa wynikającego z zawartej w oparciu o przepisy K.c. umowy zlecenia), jednakże - jak wskazano już powyżej - w umowach tych wprowadzający pojazd powinien być określony jako jej strona; skoro umowy znajdujące się w aktach administracyjnych (na płycie CD) nie spełniają tego warunku, gdyż ich stronami są C. i przedsiębiorca prowadzący stacje demontażu, nie mogą być uznane za zawarte w imieniu wprowadzającego pojazd (w imieniu skarżącej);

2. nie jest zasadny zarzut pełnomocnika skarżącej, że - w sytuacji braku w aktach administracyjnych umów zawartych przez P. z przedsiębiorcami prowadzącymi stacje demontażu, co do których skarżąca twierdzi, że zostały zawarte w jej imieniu - organ powinien wezwać inne podmioty (np. P. czy przedsiębiorców prowadzących punkty zbierania pojazdów) do nadesłania stosownych umów, ponieważ podmiotem zobowiązanym do zapewnienia sieci oraz do wykazania, że sieć została zapewniona, jest wprowadzający pojazd;

powyższe przemawia za tym, że nie doszło do naruszenia przez organ art. 7, art. 77 i art. 107 § 1 i 3 K.p.a.;

3. nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, że:

a) organ wydał zaskarżoną decyzję kilka lat po złożeniu przez skarżącą rocznego sprawozdania o wysokości należnej opłaty za brak sieci za rok 2007 - należność ta nie uległa bowiem przedawnieniu; z kolei złożone kilka lat wcześniej oświadczenie o należnej opłacie nie mogło stanowić tytułu do egzekwowania części należnej kwoty, stąd decyzją należało objąć całą nie uiszczoną należność za 2007 rok;

b) skarżąca pewne kwoty z tytułu opłaty wpłaciła na rzecz podmiotu, z którym wiązała ją umowa - kwestie rozliczeń z tytułu umów między podmiotami prawa prywatnego (cywilnego) nie mają wpływu na obciążenia publicznoprawne; stosownych roszczeń wobec swego kontrahenta skarżąca może dochodzić na drodze cywilnoprawnej (przed sądem cywilnym);

c) czynności w postępowaniach zakończonych skarżoną decyzją i ją poprzedzającą były prowadzone przez jednego pracownika - istotne z punktu widzenia zgodności z prawem danego aktu administracyjnego jest nie to, kto przygotowuje jego projekt, lecz kto go podpisuje; akt administracyjny jest zawsze podpisywany przez piastuna organu administracji publicznej i po doręczeniu go stronie wywołuje skutki prawne (wchodzi do obrotu prawnego); okoliczność, że projekty rozstrzygnięć w toku postępowań administracyjnych sporządzała ta sama osoba czy też wykonywała w ich toku określone czynności techniczne czy przygotowawcze (np. sporządzanie metryk) nie może więc mieć żadnego wpływu na ich zgodność z prawem, w szczególności w kontekście przesłanek z art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a.

W związku z powyższym nie są trafne zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów prawa procesowego.

Z przytoczonych wyżej przyczyn Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w pkt 1 sentencji.

Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 sentencji zapadło na podstawie art. 250 powyższej ustawy w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461) oraz art. 146a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r., nr 177, poz. 1054 ze zm.).