Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 762/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2014-11-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6213 Inne  świadczenia finansowe związane z lokalem mieszkalnym
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 § 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 88, art. 94 ust. 1, art. 95 ust. 1 pkt 1-4
journal: Dz.U. 2011 nr 287 poz 1687
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek (spr.) Sędzia WSA Michał Ruszyński Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Zacharia-Gardzielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2014 r. sprawy ze skargi M.K. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną skargą decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014r. (znak [...]) Komendant Wojewódzki Policji, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 w związku z art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity Dz. U. z 2013r., poz. 267; dalej jako Kpa), art. 88 ust. 1, art. 94 ust. 1, art. 95 ust. 1, art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jednolity Dz.U. z 2011r., Nr 287, poz. 1687 ze zm.) oraz § 3, § 3a rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów ( tekst jednolity Dz. U. z 2013r., poz. 864) utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. w przedmiocie odmowy przyznania skarżącemu M.K. pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego (domu) w [...].

Organy orzekały w następującym stanie faktycznym, wynikającym z akt administracyjnych :

M.K. jako funkcjonariusz Komendy Powiatowej Policji (Komisariat Policji), pozostający w służbie stałej od [...] listopada 2002 r., wnioskiem z dnia [...] maja 2014 r. wystąpił do Komendanta Powiatowego Policji o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego (domu) w [...] wskazując w nim, że lokal składa się z 6 izb o powierzchni mieszkalnej 80 m2 . Jako członków rodziny zamieszkujących wspólnie wskazał dzieci K. i J.K.. Do wniosku dołączył kserokopie protokołu dziedziczenia w postaci aktu notarialnego z dnia [...] maja 2014 r. Rep. A nr [...] oraz poświadczenia dziedziczenia dokonanego w drodze aktu notarialnego z dnia [...] maja 2014 r. Rep. A nr [...] (kserokopia). Dodatkowo 14 maja 2014 r. funkcjonariusz dostarczył oświadczenie własne stwierdzające, iż na mocy wskazanych aktów notarialnych nabył w drodze dziedziczenia nieruchomość w postaci domu, obarczoną długami zaciągniętymi przez poprzednią właścicielkę ( zadłużenie bankowe w kwocie 15 000 zł ), które zobowiązany jest spłacić, co oznacza obowiązek poniesienia przez niego dodatkowych kosztów. Na wezwanie organu dostarczył dokumentację bankową wskazującą na uregulowanie przez niego zadłużeń spadkodawczyni – H.K. z tytułu zaciągniętych kredytów.

Decyzją nr [...] z [...] czerwca 2014 r. Komendant Powiatowy Policji odmówił wnioskodawcy przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego (domu) w [...]. W uzasadnieniu wskazał, iż funkcjonariusz w drodze dziedziczenia uzyskał odpowiadający przysługującym mu normom zaludnienia lokal mieszkalny - dom w [...] i nie poniósł z tego tytułu kosztów, które można uznać za koszty jego uzyskania. Oświadczenie i kserokopie dokumentów złożonych przez funkcjonariusza o kosztach poniesionych w związku ze spłatą zobowiązań kredytowych, zaciągniętych przez zmarłą matkę nie mają bezpośredniego związku z uzyskaniem lokalu (domu), są to bowiem koszty poboczne na które pomoc finansowa nie przysługuje. Uznał, że pomoc finansowa w rozumieniu analizowanych przepisów ustawy o Policji i przepisów rozporządzenia wykonawczego oznacza przyznanie środków, których celem będzie częściowa rekompensata poniesionych wydatków przez policjanta. Dziedziczenie zaś jest bezpłatnym świadczeniem na rzecz spadkobiercy i nie jest to forma uzyskania lokalu mieszkalnego czy domu, z którą łączy się prawo do uzyskania pomocy finansowej określone w art. 94 ust. 1 ustawy o Policji.

W odwołaniu od tej decyzji profesjonalny pełnomocnik strony, domagał się uchylenia decyzji i przyznania wnioskowanej pomocy ewentualnie przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Zarzucając błędną wykładnię art. 94 ust 1 ustawy o Policji wywodził, iż "uzyskanie lokalu" o którym mowa w art. 94 ust. 1 ustawy o Policji może nastąpić w każdy sposób. Jego rozumienie jest szerokie i obejmuje także przypadek uzyskania lokalu w drodze darowizny czy umowy o dożywocie, co potwierdza orzecznictwo NSA. Na uprawnienie policjanta do pomocy finansowej zatem bez wpływu pozostaje sposób w jaki funkcjonariusz w służbie stałej uzyskał lokal mieszkalny, istotne natomiast pozostaje to, czy lokal ten odpowiada co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej. Za błędne uznał też stanowisko organu, że uzyskanie lokalu w wyniku nabycia spadku po zmarłej matce nie rodziło po stronie funkcjonariusza skutków finansowych. W wyniku spadkobrania funkcjonariusz prócz aktywów nabył też długi spadkowe, które zmuszony był spłacić. Nie są to koszty poboczne, jak uznał organ I instancji, ale koszty bezpośrednio związane z całym spadkiem.

Powołaną na wstępie decyzją Komendant Wojewódzki Policji, utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

Wskazał, iż w myśl przepisu art. 88 ust. 1 ustawy o Policji policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Z tak określonym prawem do lokalu wiążą się przewidziane ustawą o Policji formy zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych funkcjonariuszy Policji, a w szczególności przydział lokalu mieszkalnego (art. 88 ustawy), prawo do równoważnika pieniężnego (art. 92 ustawy), prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu (art. 94 ustawy). Podkreślił, iż pomoc finansowa jest więc zastępczą formą zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych funkcjonariuszy Policji.

W świetle wskazanych regulacji ustawy oraz rozporządzenia MSWiA z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów prawo funkcjonariusza do lokalu mieszkalnego realizowane jest przede wszystkim przez przydzielenie takiego lokalu, a dopiero, gdy przydziału nie dokonano, funkcjonariuszowi przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego we własnym zakresie. Świadczenie to jest zatem konsekwencją niezrealizowania uprawnienia policjanta do otrzymania lokalu mieszkalnego, określonego w art. 90 ustawy o Policji. Dlatego też przyznanie świadczenia w postaci pomocy finansowej możliwe jest tylko w sytuacji, gdy policjant spełnia warunki do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, lecz lokalu takiego nie otrzymał. Treść art. 94 ust. 1 ustawy o Policji wskazuje, że chodzi o sytuację, gdy funkcjonariusz Policji, przy wsparciu omawianej pomocy finansowej ma uzyskać lokal mieszkalny dla zaspokojenia swoich potrzeb mieszkaniowych z uwzględnieniem przysługującej mu normy powierzchni mieszkalnej ( § 2 ust. 1 rozporządzenia MSWiA z dnia z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów – t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1170). Pomoc finansowa nie jest uprawnieniem obligatoryjnym i samoistnym, lecz powstaje w ścisłym związku ze spełnieniem niezbędnych kryteriów ustawowych. Przedmiotowe świadczenie nie stanowi rekompensaty za nieotrzymanie w drodze decyzji administracyjnej przydziału lokalu mieszkalnego. Nie może też być utożsamiane z bezzwrotnym świadczeniem, udzielonym przez Państwo na spłatę wydatków związanych z nabyciem lokalu lub domu. Świadczenie to przysługuje nie w związku z uzyskaniem lokalu lub domu, ale w celu jego otrzymania. Podstawową przesłanką pozostaje zatem badanie, czy w dacie złożenia wniosku funkcjonariusz miał zaspokojone potrzeby lokalowe, czy też nie. Zdaniem organu odwoławczego, pomoc ta nie przysługuje funkcjonariuszowi, który składając wniosek, posiada lokal mieszkalny lub dom nadający się do zamieszkania w zakresie odpowiadającym co najmniej przysługującej powierzchni mieszkalnej. Analiza § 3 ust. 1 i 2 cyt. rozporządzenia w połączeniu z przepisem art. 94 ust. 1 ustawy o Policji wyraźnie wskazuje cel przyznania pomocy finansowej, mówiąc o uzyskaniu lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. Chodzi więc tu o sytuację, gdy funkcjonariusz Policji, przy wsparciu omawianej pomocy finansowej, ma uzyskać własność lokalu, stanowiącego odrębną nieruchomość, bądź własność domu jednorodzinnego, do którego będą mu służyły prawa rzeczowe, albo też ma uzyskać lokal w spółdzielni mieszkaniowej do którego będzie miał spółdzielcze prawo. Uzyskanie mieszkania wiąże się z udokumentowaniem przez policjanta poniesienia kosztów zakupu mieszkania, wykazaniem związku pomiędzy faktem uzyskania lokalu i pomocą finansową na jego uzyskanie. Wbrew stanowisku zaprezentowanemu w odwołaniu uznał, że rozporządzenie określa zamknięty katalog form uzyskania lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego i nie przewiduje uzyskania ich w drodze dziedziczenia. Przepisy te określają wprost co należy rozumieć pod pojęciem "na uzyskanie domu jednorodzinnego" oraz określają sposoby nabycia lokalu mieszkalnego, wyłączając tym samym możliwość uzyskania lokalu lub domu jednorodzinnego w drodze dziedziczenia. Komendant Wojewódzki podzielił też stanowisko organu I instancji, że udokumentowane przez funkcjonariusza koszty poniesione w związku ze spłatą zobowiązań zaciągniętych przez zmarłą matkę nie mają bezpośredniego związku z uzyskaniem lokalu lub domu i są to koszty poboczne na które pomoc finansowa nie przysługuje. Zdaniem organu, przyjęcie argumentacji odwołania prowadziłoby do celu sprzecznego z ustawą. Rozumienie zawartego w art. 94 ust 1 ustawy o Policji pojęcia "uzyskanie lokalu mieszkalnego" winno nastąpić z zastosowaniem wykładni systemowej i celowościowej. Przepis ten stanowi, że policjantowi, który nie otrzymał lokalu mieszkaniowego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. Jednocześnie, stosownie do art. 95 ust. 1 ustawy lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się m.in. policjantowi posiadającemu w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo dom jednorodzinny lub dom mieszkalno - pensjonatowy. Zrealizowanie prawa policjanta do lokalu mieszkalnego w formie zastępczej, to jest przez udzielenie pomocy finansowej na jego uzyskanie, jest zatem wyłączone także w przypadkach określonych w art. 95 ust. 1 ustawy, analogicznie jak w przypadku przydziału lokalu. Pomoc finansowa ma na celu zmniejszenie wydatków policjanta związanych z uzyskaniem we własnym zakresie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej, domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, gdy uzyskanie to wiąże się z poniesieniem kosztów finansowych nabycia tego lokalu lub domu. Otrzymanie lokalu mieszkalnego w drodze dziedziczenia, a więc bezpłatnego przysporzenia majątkowego przez spadkodawcę na rzecz spadkobiercy wyklucza możliwość przyjęcia, że policjantowi przysługuje pomoc finansowa. Zgodnie z art. 94 ust. 1 ustawy pragmatycznej pomoc finansowa ze środków budżetu Państwa jest świadczeniem celowym i ma służyć uzupełnieniu wkładu finansowego policjanta w uzyskanie we własnym zakresie lokalu mieszkalnego (domu). Uzyskanie mieszkania bez konieczności poniesienia nakładów na ten cel (np. w drodze darowizny) nie rodzi uprawnień do pomocy finansowej.

Organ podkreślił, iż do 7 maja 2014 r. wnioskodawca ani członkowie jego rodziny, o których mowa w art. 89 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, w miejscowości w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej nie posiadali lokalu mieszkalnego. Lokal taki nie został też przydzielony wnioskodawcy na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale. Z tego tytułu, jako świadczenie zastępcze funkcjonariusz na mocy decyzji nr [...] z dnia [...] listopada 2002r. Komendanta Powiatowego pobierał równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego w wymiarze stawki przysługującej policjantowi z rodziną. Za nietrafny w związku z tym Komendant Wojewódzki uznał zarzut skarżącego, że skoro organ I instancji nie dopełnił obowiązku przyznania mu lokalu mieszkalnego o powierzchni uwzględniającej uprawnienia skarżącego w zakresie przysługującej mu powierzchni mieszkaniowej z racji zajmowanego stanowiska służbowego, to pomoc finansowa ma rekompensować wydatki, które nastąpiły. Pomoc finansowa nie jest bowiem skutkiem niedopełnienia przez właściwy organ obowiązku przyznania policjantowi w służbie stałej na podstawie decyzji administracyjnej lokalu mieszkalnego o powierzchni uwzględniającej uprawnienia funkcjonariusza w zakresie przysługującej mu powierzchni mieszkalnej z racji zajmowanego stanowiska, z jednoczesnym uwzględnieniem ilości członków rodziny policjanta. Prawo policjanta do otrzymania lokalu mieszkalnego realizowane jest przede wszystkim przez przydzielenie takiego lokalu, a dopiero, gdy przydziału nie dokonano, funkcjonariuszowi przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego we własnym zakresie. Świadczenie to jest zatem konsekwencją niezrealizowania uprawnienia policjanta do otrzymania lokalu mieszkalnego, określonego w art. 90 ustawy o Policji. Dlatego też przyznanie pomocy finansowej możliwe jest tylko w sytuacji, gdy policjant spełnia warunki do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, lecz lokalu takiego nie otrzymał. Pomoc finansowa nie jest uprawnieniem obligatoryjnym i samoistnym, lecz powstaje w ścisłym związku ze spełnieniem niezbędnych kryteriów ustawowych. Z przepisów ustawy pragmatycznej nie wynika, aby przedmiotowe świadczenie traktować jako rekompensatę za nieotrzymanie w drodze decyzji administracyjnej przydziału lokalu mieszkalnego oraz utożsamiać je z bezzwrotnym świadczeniem, udzielonym przez Państwo na spłatę wydatków związanych z nabyciem lokalu lub domu. Świadczenie to przysługuje nie w związku z uzyskaniem lokalu lub domu, ale w celu jego otrzymania. Pomoc ta nie przysługuje funkcjonariuszowi, który składając wniosek, posiada lokal mieszkalny łub dom nadający się do zamieszkania w zakresie odpowiadającym co najmniej przysługującej powierzchni mieszkalnej.

Organ odwoławczy podkreślił, iż skarżący uzyskał dom jednorodzinny bez zapłaty ceny. Długi spadkowe jakie nabył w wyniku spadku po zmarłej matce w kwocie 15 402,24 zł, które aktualnie już spłacił, są kosztami bezpośrednio związanymi z całym spadkiem, jaki funkcjonariusz uzyskał w wyniku dziedziczenia. Dokonanie przez niego spłaty zadłużenia niewątpliwie ma określony wymiar finansowy aczkolwiek niezwiązany z uzyskaniem przez zainteresowanego lokalu mieszkalnego - domu. Za słuszne w związku z tym uznał stanowisko Komendanta Powiatowego Policji, że koszty poniesione w związku ze spłatą zobowiązań zaciągniętych przez zmarłą matkę nie mają bezpośredniego związku z uzyskaniem lokalu lub domu, są to koszty poboczne na które pomoc finansowa nie przysługuje. Reasumując stwierdził, że pomoc finansowa jest przeznaczona na uzyskanie lokalu mieszkalnego, a nie na spłatę zobowiązań powstałych po uzyskaniu tytułu prawnego do takiego lokalu.

Podniesione w odwołaniu stwierdzenie, że organ powinien ustalić, czy dom jednorodzinny odpowiada co najmniej przysługującej skarżącemu powierzchni mieszkalnej, bowiem uprawnienie policjanta do pomocy finansowej pozostaje bez wpływu na sposób, w jaki uzyskał dom jednorodzinny oraz że istotnym w tej sprawie pozostaje to czy dom odpowiada co najmniej przysługującej skarżącemu powierzchni mieszkalnej jest bezpodstawne. Nie ma bowiem żadnej wątpliwości, że potrzeby mieszkaniowe funkcjonariusza na dzień złożenia wniosku zostały zaspokojone. Funkcjonariusz uzyskał w drodze dziedziczenia lokal mieszkalny - dom, odpowiadający przysługującym mu normom zaludnienia. Niniejszy fakt został potwierdzony przez policjanta w złożonym wniosku z którego wynika, że skarżący uzyskał dom składający się z 6 izb o powierzchni mieszkalnej 80 m2. Zatem bezsporne jest, że spełnia on spełnia przysługujące funkcjonariuszowi 3 normy zaludnienia (3x7m2) , zgodnie z § 2 oraz § 3 rozporządzenia MSWiA z dnia z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów.

Ponadto, na dzień złożenia wniosku tj. 12 maja 2014 r. zainteresowany posiadał już lokal mieszkalny (dom) odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej, nabyty [...] maja 2014 r. W związku z tym organ wskazał na pogląd wyrażony w uchwale składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 marca 1999 r. sygn. OPS 1/99, że stosownie do przepisu art. 94 ust. 1 w związku z art. 88 ust. 1 ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji, policjantowi nie przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu lub domu, jeżeli policjant nie ma prawa do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego, określonego w art. 90 tej ustawy, w drodze decyzji administracyjnej, ponieważ posiada inny odpowiedni lokal mieszkalny w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej (art. 95 powołanej ustawy). Chodzi więc o sytuację, gdy policjant przy wsparciu pomocy finansowej ma uzyskać lokal w spółdzielni mieszkaniowej, własność lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość bądź własność domu jednorodzinnego. Nie może zatem policjant uzyskać tej pomocy w sytuacji, gdy uzyskał ten lokal wcześniej. Stwierdził w związku z tym, iż pomoc finansowa jest świadczeniem celowym i oznacza przyznanie określonych środków pieniężnych. Uzyskanie lokalu mieszkalnego wiąże się więc z koniecznością poniesienia określonych kosztów przez policjanta. Pomoc finansowa w rozumieniu powyższych przepisów oznacza przyznanie środków, których celem będzie częściowa rekompensata poniesionych wydatków przez policjanta. Oznacza to, że pomoc finansowa może mieć miejsce w sytuacji, gdy w wyniku własnych starań policjant ponosi wydatki z tytułu uzyskania lokalu. Uzyskanie lokalu wiąże się z udokumentowaniem przez policjanta poniesienia kosztów np. zakupu mieszkania, domu wykazaniem związku pomiędzy faktem uzyskania lokalu i pomocą finansową na jego uzyskanie. Zatem uzyskanie lokalu mieszkalnego oznacza uzyskanie odpłatne lokalu, a nie otrzymanie w formie spadku ( wyrok WSA w Łodzi w z dnia 16 marca 2011 r., III SA/Łd 52/11 ).

W skardze M.K., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...] kwietnia 2014 r. Skarżący zarzucił decyzji mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 88, art 94 ust. 1, art. 95 ustawy o Policji oraz przepisów § 2 i § 3 rozporządzenia MSWiA z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów, polegające na niewłaściwej interpretacji i w efekcie niewłaściwym zastosowaniu tych przepisów, poprzez przyjęcie, że zawierają one zamknięty katalog form uzyskania lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego, wśród których nie wymienia się uzyskania ich w drodze dziedziczenia oraz, że uzyskanie przez skarżącego domu jednorodzinnego w drodze dziedziczenia wyłącza prawo do udzielenia pomocy finansowej skarżącemu na uzyskanie lokalu;

a także, mające istotny wpływ na wynik spraw, naruszenie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7, art. 77 i art. 80 Kpa polegające na zaniechaniu podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego oraz na dokonaniu jednostronnej i wybiórczej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, a co za tym idzie naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów, przez przyjęcie, iż uzyskanie domu jednorodzinnego w drodze dziedziczenia wyłącza możliwość ubiegania się o pomoc finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego.

W motywach skargi wywodził, że przepis art. 88 ust. 1 ustawy o Policji statuuje generalną zasadę kształtującą uprawnienie policjanta do zaspokojenia jego potrzeb mieszkaniowych poprzez otrzymanie lokalu mieszkalnego w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej. Uprawnienie to jest realizowane w różny sposób, poczynając od przydziału lokalu mieszkalnego (art. 90 ustawy o Policji), poprzez przyznanie równoważnika pieniężnego (art. 92 ust. 1 tej ustawy) bądź poprzez pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość (art. 94 ust. 1 tej ustawy). Przepis art. 94 ust. 1, na co zwraca uwagę orzecznictwo sądów administracyjnych, pozostaje w ścisłym związku z art. 95 ustawy. W szczególności pomoc finansowa przysługuje tylko temu policjantowi, który nie uzyskał lokalu mieszkaniowego na podstawie decyzji administracyjnej, a powinien był taki lokal uzyskać ( wyrok W SA w Białymstoku z dnia 24 lutego 2005 r., II SA/Bk 712/04, Lex nr 194650). Zgodnie natomiast z przepisem art. 95 ust. 1 pkt. 2 ustawy o Policji, lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się policjantowi posiadającemu w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny odpowiadający, co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo dom jednorodzinny lub dom mieszkalno-pensjonatowy. Z powyższych przepisów wynika, że policjantowi mającemu zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, w sposób określony w art. 95 ust. 1 pkt 1-4 ustawy, nie przysługuje ani prawo do przydziału lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, ani też pomoc finansowa udzielona na cel wymieniony w art. 94 ust. 1 ustawy. Powyższy przepis interpretować należy łącznie z przepisem § 2 i § 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (Dz. U. 2013, poz. 864).

Skarżący wywodził, że nie miał zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych bowiem nie otrzymał lokalu mieszkalnego w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej. Powyższe uprawnienie nie zostało zrealizowane poprzez przydział lokalu mieszkalnego. Otrzymywał równoważnik pieniężny, o którym mowa w art. 92 cytowanej powyżej ustawie o Policji, którego wypłata została wstrzymana w związku ze złożonym wnioskiem. W ocenie skarżącego, składając stosowny wniosek o przyznanie pomocy oraz oświadczenie co do wielkości domu jak też dokumentując wydatki poniesione na uzyskanie domu jednorodzinnego spełnił warunki do uzyskania pomocy. Bez znaczenia bowiem pozostaje to, w jaki sposób uzyskał dom jednorodzinny i, że uzyskanie lokalu nastąpiło nieodpłatnie. Takie stanowisko prezentowane jest w orzecznictwie NSA, m.in. w wyroku z dnia 28 maja 2010 r., sygn. akt I OSK 1616/09, w którym stwierdzono, że "uzyskanie lokalu", o którym mowa w art. 94 ust. 1 ustawy o Policji może nastąpić w każdy sposób. Na uprawnienie policjanta do pomocy finansowej pozostaje bez wpływu sposób w jaki uzyskał lokal mieszkalny, istotne pozostaje natomiast, czy lokal ten odpowiada co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej. Określenie "pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego" (art. 94 ust 1) jest szerokie i odnosi się także do przypadku, gdy policjant uzyskał w drodze darowizny lokal mieszkalny, który jednak z uwagi na jego powierzchnię, niezgodną z obowiązującymi normami, nie zaspokaja prawa do lokalu mieszkalnego określonego w art. 88 ust. 1 ustawy o Policji.

Podobne stanowisko wyrażone zostało w wyroku NSA z dnia 18 października 2012 r., sygn. akt I OSK 139/12, dotyczącym uzyskania lokalu mieszkalnego w drodze umowy o dożywocie.

W ocenie strony skarżącej nietrafne zatem pozostaje stanowisko organów obu instancji w zakresie w jakim konsekwentnie wskazują, iż cytowane powyżej przepisy prawa zawierają katalog zamknięty sposobów uzyskania lokalu mieszkalnego, lub domu jednorodzinnego, który nie przewiduje uzyskania ich w drodze dziedziczenia oraz, że nie odnoszą się do przypadku, gdy policjant uzyskał lokal mieszkalny lub dom jednorodzinny w drodze dziedziczenia;

Skarżący podkreślał, iż powoływane przepisy ustawy o Policji wśród sposobów nabycia lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego, nie wymieniają również takich sposobów jak uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego w drodze darowizny, czy też w drodze umowy o dożywocie, co z kolei, idąc za błędnym tokiem rozumowania Komendanta Wojewódzkiego Policji także nie powinno stanowić podstawy do udzielenia pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, a mimo to, zgodnie z poglądem NSA, wyrażonym w cytowanych powyżej wyrokach wskazane sposoby uzyskania lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego (tj. w drodze darowizny, czy umowy o dożywocie) dają postawę do uzyskania pomocy finansowej na ich uzyskanie, oczywiście przy spełnieniu pozostałych wymogów. Na uprawnienie policjanta do uzyskania pomocy finansowej pozostaje bowiem bez wpływu sposób w jaki policjant uzyskał lokal mieszkalny, istotne pozostaje natomiast, czy lokal ten odpowiada co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej. Zatem, stanowisko organów obu instancji uznać należy za całkowicie chybione, bowiem żadne z cytowanych powyżej przepisów ustawy o Policji nie zawiera katalogu zamkniętego form uzyskania lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego. Co więcej, stanowisko organu odwoławczego pozostaje w sprzeczności ze stanowiskiem prezentowanym przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 maja 2010 r., sygn. akt I OSK 1616/09, który wskazuje, iż "uzyskanie", o którym mowa w art. 94 ust. 1 ustawy o Policji może nastąpić w każdy sposób.

Skarżący zarzucił, iż Komendant Wojewódzki nie odniósł się do powyżej stawianego zarzutu, jedynie cytując w uzasadnieniu orzecznictwo powołane w uzasadnieniu decyzji organu I instancji. Podkreślał, iż w aspekcie powyższych argumentów istotne pozostaje i to, że art. 94 ust. 1 ustawy o Policji nie stanowi, iż "uzyskanie" domu jednorodzinnego musi być odpłatne. Także żaden przepis rozporządzenia nie uzależnia przyznania pomocy finansowej od odpłatnego uzyskania przez policjanta lokalu mieszkalnego. Użyty w § 3 ust. 2 rozporządzenia zwrot "w szczególności" oznacza, wbrew stanowisku KWP, iż jest to katalog otwarty - przykładowy, wskazujący jakie dokumenty w szczególności winno się załączyć do wniosku o pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego. Zdaniem skarżącego, określenie "pomoc finansowa" na uzyskanie domu jednorodzinnego jest bardzo szerokie i odnosi się także do jego przypadku. Wprawdzie uzyskał dom jednorodzinny w drodze dziedziczenia, niemniej nastąpiło to wraz z długami, które aktualnie już spłacił. Dokonane spłaty zadłużenia w kwocie 15 402 zł niewątpliwie rodziło po jego stronie skutki finansowe. Poniesionych wydatków nie można uznać za koszty poboczne, jak błędnie uznały organy obu instancji i nie pozostające w związku z uzyskanym domem jednorodzinnym. Są to bowiem koszty bezpośrednio związane z domem jednorodzinnym, jaki funkcjonariusz uzyskał w wyniku spadkobrania.

Niezależnie od powyższego, skarżący akcentował, iż zarówno przepisy ustawy, jak i rozporządzenia nie wymagają aby uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu mieszkalnego musiało rodzić skutki finansowe. W konsekwencji należy uznać, że organy obu instancji dokonały błędnej wykładni art. 94 ust. 1 i następnych ustawy o Policji, przyjmując, iż uzyskanie przez skarżącego domu jednorodzinnego w wyniku spadkobrania wraz z długami nie daje podstawy o przyznania skarżącemu pomocy finansowej na jego uzyskanie. Wbrew stanowisku organów obu instancji, z przedłożonych do akt sprawy dokumentów wynika jednoznacznie, że skarżący winien taką pomoc finansową otrzymać, skoro dom mieszkalny uzyskany przez skarżącego odpowiada co najmniej przysługującej skarżącemu powierzchni mieszkalnej, natomiast bez znaczenia dla ustalenia uprawnienia do pomocy finansowej jest sposób jego uzyskania (odpłatnie czy nieodpłatnie). Kierując się zatem wykładnią celowościową uznać należy, że pomoc finansowa na uzyskanie domu jednorodzinnego przysługuje skarżącemu, który spełnił warunki do uzyskania takiej pomocy, gdyż nie miał zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej - nie uzyskał przydziału lokalu oraz nie uzyskał on lokalu mieszkalnego lub domu w miejscowości pobliskiej o odpowiedniej powierzchni.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, wnosząc też o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego wg norm przewidzianych. Odnosząc się do zarzutu odwołania, iż pominął argumentację wynikającą z wyroku NSA z dnia 28 maja 2010 r. I OSK 1616/09 stwierdził orzeczenia sądów administracyjnych w indywidualnych sprawach nie mają waloru orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego.

Na rozprawie w dniu 26 listopada 2014 r. pełnomocnik skarżącego wnosił i wywodził jak w skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) sąd administracyjny w zakresie swej właściwości sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Sądowa kontrola legalności działań administracji publicznej sprawowana jest przy tym, niezależnie od zarzutów skargi, w odniesieniu do całokształtu sprawy administracyjnej zakończonej zaskarżonym aktem ( np. decyzją administracyjną ). Stosownie bowiem do przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jednolity Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; powoływanej dalej jako: ppsa ) sąd orzeka w granicach sprawy administracyjnej nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stwierdzenie przez sąd administracyjny naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego bądź wreszcie innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, stanowi - stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 ppsa - podstawę do uchylenia zaskarżonego aktu ( np. decyzji ) albo stwierdzenia jego nieważności bądź niezgodności z prawem ( pkt 2 i 3 § 1 art.145 ppsa ) .

Dokonując, w ramach tak zakreślonej kognicji, kontroli legalności zaskarżonej przez M.K. decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] sierpnia 2014 r. Sąd doszedł do przekonania, iż skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Będąca przedmiotem kontroli decyzja organu odwoławczego utrzymała w mocy orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...] czerwca br. o odmowie przyznania skarżącemu pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego (domu) w [...].

Wskazane rozstrzygnięcia organów zapadły w niespornym w istocie stanie faktycznym. Poza sporem pozostawało bowiem, że skarżący ( będący osobą rozwiedzioną ) nie posiadał w miejscowości pełnienia służby ([...] ) lub pobliskiej prawa do lokalu mieszkalnego, w stosunku do niego nie została też wydana decyzja administracyjna o przydziale lokalu mieszkalnego z zasobów mieszkaniowych Policji, w związku z czym pobierał równoważnik pieniężny ( o jakim mowa w art. 92 ust. 1 ustawy ) za jego brak. W wyniku śmierci matki H.K. nabył spadek po niej, w skład którego wchodził też ( opisany następnie we wniosku o przyznanie pomocy finansowej ) 6-izbowy lokal mieszkalny ( dom ) położony w [...]. Nabycie przez skarżącego spadku, w tym prawa do domu o powierzchni mieszkalnej 80 m2, potwierdzone zostało przez akt poświadczenia dziedziczenia z [...] maja 2014 r. Rep.A nr [...], sporządzony w kancelarii notarialnej. Niesporne postawało też to, iż spadkodawczyni pozostawiła długi z tytułu zaciągniętych kredytów gotówkowych w oparciu o umowy z dnia [...] sierpnia 2011r. (zadłużenie 8 617,34 zł ) oraz z dnia [...] marca 2010 r. ( zadłużenie 6 626,24 zł), które skarżący spłacił. Poza sporem pozostawało i to, że z dniem dostarczenia aktu poświadczenia dziedziczenia skarżącemu wstrzymany został pobierany dotychczas równoważnik pieniężny za brak lokalu oraz, że w dniu 12 maja 2014 r. złożył on wniosek o przyznanie pomocy finansowej, wskazując powierzchnię mieszkalną lokalu ( domu ) i dwoje dzieci jako członków rodziny wspólnie z nim zamieszkujących.

Dokonując interpretacji mających zastosowanie w sprawie przepisów art. 88, 94 ust. 1, 95 ust. 1 pkt 1-4 ustawy o Policji Sąd uznał, że w ustalonym stanie faktycznym na który składają się w istocie wyłącznie okoliczności bezsporne, organy obu instancji prawidłowo stwierdziły brak podstaw do przyznania skarżącemu wnioskowanej pomocy finansowej, skoro skarżący składając wniosek był już w posiadaniu lokalu mieszkalnego, a zatem miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w miejscu pełnienia służby.

Uznając legalność stanowiska organów, w odniesieniu do ustalonego stanu faktycznego i w kontekście mających zastosowanie do niego podstaw prawnych, w pierwszej kolejności wskazać należy na uchwałę 7 sędziów NSA z dnia 29 marca 1999 r., sygn. I OPS 1/99, ONSA 1999, Nr 3, poz. 77; baza orzeczeń nsa.gov.pl ). NSA stwierdził w niej, że stosownie do art. 94 ust. 1 w związku z art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji ( Dz.U. Nr 30, poz. 179 ze zm.), policjantowi nie przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu lub domu, jeżeli policjant nie ma prawa do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego, określonego w art. 90 tej ustawy, w drodze decyzji administracyjnej, ponieważ posiada inny odpowiedni lokal mieszkalny w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej (art. 95 powołanej ustawy).

Uzasadniając wyrażony w uchwale pogląd NSA stwierdził, że prawo policjanta w służbie stałej do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej nie może być rozumiane jako prawo całkowicie oderwane od praw i obowiązków wynikających z istoty stosunku służbowego policjanta. Celem tego przepisu jest niewątpliwie to, ażeby policjant w służbie stałej mieszkał w miejscowości, w której pełni służbę albo w miejscowości pobliskiej. Z tym celem, a nie z przywilejem jako takim, związane jest prawo, o którym mowa w art. 88 ustawy. Tak rozumianemu uprawnieniu policjanta odpowiadają obowiązki organów Policji zaspokojenia tego prawa. Oznacza to, że jeżeli policjant ma odpowiednie mieszkanie w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, to cel przepisu jest osiągnięty, a wobec tego nie powstaje prawo do lokalu, o którym mowa w art. 88 ustawy. Prawo policjanta do lokalu mieszkalnego jest wyraźnie powiązane z przesłanką niezaspokojenia potrzeby mieszkaniowej uprawnionego funkcjonariusza. Omawiane uprawnienia policjanta do lokalu mieszkalnego lub pomocy finansowej na cele mieszkaniowe nie mogą być interpretowane w oderwaniu od treści art. 95 ustawy. Z kolei w wyroku NSA z dnia 25 sierpnia 2005 r., sygn. OSK 1957/04 ( vide: baza orzeczeń nsa.gov.pl ) sąd ten stwierdził, że warunek przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu lub domu należy wiązać tylko z taką sytuacją, w której policjant spełnia warunki do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego, o jakim mowa w art. 90 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, na podstawie decyzji administracyjnej, lecz lokalu takiego nie otrzyma. Natomiast jeśli policjant ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej w formie przewidzianej przez art. 95 ust. 1 cytowanej ustawy, to nie spełnia on ustawowych warunków do uzyskania prawa do lokalu, określonego w art. 88 ust. 1 tej ustawy. W konsekwencji taki policjant nie spełnia również niezbędnej przesłanki przyznania pomocy finansowej ( określonej w art. 94 ust. 1 wspomnianej ustawy), tj. niezrealizowania prawa do lokalu mieszkalnego w rozumieniu art. 90 ustawy o Policji. Z kolei w wyroku z dnia 9 stycznia 2002 r., sygn. I SA 708/00 ( vide: Lex nr 81657) NSA wskazał, że policjantowi nie przysługuje prawo do przydziału lokalu mieszkalnego ani pomoc finansowa na cel oznaczony w art. 94 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, jeżeli ma on zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w sposób określony w art. 95 pkt 1-4 ustawy o Policji. Natomiast w orzeczeniu z dnia 7 marca 2006 r., sygn. I OSK 554/05 ( vide: baza orzeczeń nsa.gov.pl) wyrażony został przez NSA pogląd, że z żadnego z analizowanych przepisów ustawy o Policji nie wynika, aby świadczenie w postaci pomocy finansowej miało być przyznawane na rozbudowę, remont posiadanego lokalu lub też spłatę zobowiązań kredytowych. Stąd błędny pozostaje pogląd, że cel na jaki wspomniana pomoc ma być przeznaczona, może być dowolnie określony przez funkcjonariusza występującego o jej przyznanie. Celem wymienianych przepisów ustawy o Policji nie było przyznanie jednej grupie zawodowej ułatwień w nabywaniu na własność lokali mieszkalnych. Pomocy finansowej z cytowanej ustawy nie można utożsamiać z formą bezzwrotnej pożyczki udzielanej przez Państwo obywatelowi na spłatę jego prywatnych zobowiązań. Kontynuując tę linię orzeczniczą, w wyroku z dnia 13 września 2006 r., sygn. I OSK 1203/05 ( vide: Lex nr 321175) NSA wskazał, że pomoc finansowa przysługuje wyłącznie funkcjonariuszom Policji, którzy są uprawnieni do otrzymania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, gdy ich potrzeby mieszkaniowe nie zostały zaspokojone w sposób określony w art. 95 ust. 1 pkt 1-4 ustawy z 1990 r. o Policji. Zaakcentował jednocześnie, iż brak jest podstaw do przyjęcia za słuszne zapatrywania, że pomoc tę należy rozumieć szeroko, włączając w nią możliwość spłaty zobowiązań zaciągniętych w związku z nabyciem lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego. Podobny pogląd zaprezentowany został w wyroku tego sądu z dnia z dnia 27 kwietnia 2009 r., sygn. I OSK 823/08, ( vide: baza orzeczeń nsa.gov.pl). Przytoczyć też można wyrok NSA z 23 listopada 2009 r., sygn. I OSK 33/09 ( baza orzeczeń nsa.gov.pl ), w którym wskazano, że świadczenie, o którym mowa w art. 94 ust. 1 nie stanowi przywileju, lecz zostało wprowadzone w interesie służby z uwagi na daleko idącą dyspozycyjność funkcjonariuszy Policji. Ustawa nie formułuje praw podmiotowych wszystkich funkcjonariuszy do uzyskania pomocy finansowej do nabycia mieszkania na własność, lecz stwarza takie uprawnienie tylko tym, którzy nie mają zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej.

W kontekście czynionych rozważań odwołać się też należy do stanowiska zaprezentowanego przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 14 maja 2001 r. (sygn. SK 1/00, publ. OTK 2001/4/84), w którym stwierdził on, że ratio legis szczególnej pomocy w uzyskaniu mieszkania przez funkcjonariusza Policji wynika z art. 88 ust. 1 ustawy o Policji stanowiącym, że funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień przysługujących z mocy przepisów odrębnych. Pomoc ta została wprowadzona w interesie służby, z uwagi na daleko idącą dyspozycyjność funkcjonariuszy Policji. Ze wskazanym przepisem art. 88 ust. 1 ustawy koresponduje powołany już art. 95 ust. 1 pkt 2 i 3 tejże ustawy, wyłączający z grona policjantów, którym przydziela się lokal mieszkalny na podstawie decyzji administracyjnej tych policjantów, którzy posiadają w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej odpowiedni lokal mieszkalny oraz tych których małżonek posiada taki lokal mieszkalny. Analiza treści powołanych przepisów wyraźnie wskazuje, że szczególna pomoc w uzyskaniu mieszkania przez policjantów uzasadniana jest dążeniem do zapewnienia policjantowi możliwości zamieszkania w miejscowości, w której pełni służbę.

W procesie wykładni przepisów w zakresie dotyczącym pomocy finansowej przyznanej funkcjonariuszom Policji na uzyskanie lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego rozstrzygnąć też należy na jaki moment dokonana powinna być ocena, czy funkcjonariusz Policji składający wniosek o przyznanie pomocy spełnia przesłanki do jej uzyskania. Dla rozstrzygnięcia tej kwestii odwołać się należy do poglądów orzecznictwa wyrażonych na tle analogicznej regulacji prawnej jaka była zawarta w nieobowiązującej już ustawie z dnia 26 kwietnia 1999 r. o Służbie Więziennej ( tekst jednolity Dz.U. z 2002 r., Nr 207, poz. 1761 ze zm.), a w odniesieniu do której NSA podjął w składzie 7 sędziów uchwałę z dnia 29 kwietnia 2009 r., sygn. I OPS 7/08, ( ONSAiWSA 2009, Nr 4, poz. 66). Stwierdził w niej, że nabycie przez funkcjonariusza Służby Więziennej domu mieszkalnego przed złożeniem wniosku o przyznanie pomocy finansowej, o której mowa w art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002 r. Nr 207, poz. 1761 ze zm.), nie wyklucza samo przez się przyznania tej pomocy. W motywach podjętej uchwały NSA wywiódł, że przewidziana ustawą pomoc finansowa nie została ukształtowana jako prawo z tytułu samego pełnienia służby w charakterze funkcjonariusza Służby Więziennej. Nie może być też ona uznawana za dodatkowy przywilej tej grupy zawodowej, co musiałoby budzić uzasadnione wątpliwości z punktu widzenia zasady równego traktowania obywateli. Konkludując poczynione rozważania NSA stwierdził, że fakt nabycia domu (lokalu) mieszkalnego w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej, nawet gdy przed tym nabyciem funkcjonariusz spełniał przesłanki otrzymania przydziału lokalu mieszkalnego, może być powodem wygaśnięcia uprawnień funkcjonariusza do omawianej pomocy finansowej, jeżeli w następstwie nabycia domu (lokalu) funkcjonariusz posiada dom (lokal) o odpowiedniej powierzchni w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej. Nabycie domu (lokalu) przed dniem zgłoszenia roszczenia o pomoc finansową automatycznie nie wyklucza uprawnień przewidzianych w art. 90 ust. 1 ustawy. Decydujące bowiem znaczenie ma sytuacja mieszkaniowa funkcjonariusza składającego wniosek o przyznanie analizowanego świadczenia, a zatem pomoc finansowa przysługuje funkcjonariuszowi tylko wówczas, gdy zgłaszając roszczenia nie miał on zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej. Stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu tej uchwały odnosić też należy do analizowanych – analogicznych - regulacji ustawy o Policji, co potwierdza wyrok NSA z dnia 10 grudnia 2009r., sygn. I OSK 743/09 (vide: baza orzeczeń.nsa.gov.pl), w którym stwierdzono, że uchwała 7 sędziów NSA z dnia 29 kwietnia 2009 r., I OPS 7/08, dotyczy co prawda funkcjonariuszy Służby Więziennej, ale zawarte w niej wywody w pełni odnoszą się do ustawy o Policji.

Przenosząc poczynione wywody na grunt rozpoznawanej sprawy i jej bezspornego stanu faktycznego stwierdzić należy, iż skarżący w dacie złożenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej ([...] maja 2014r.) miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w sposób odpowiadający wymaganiom art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji . W tym bowiem dniu posiadał już lokal mieszkalny (dom). Z dniem śmierci ( tj. [...] kwietnia 2014r.) swej matki H.K. nabył spadek po niej, w skład którego wchodził również (opisany następnie we wniosku o przyznanie pomocy finansowej) 6-izbowy lokal mieszkalny ( dom ) położony w [...]. Nabycie przez skarżącego spadku, w tym prawa do domu o powierzchni mieszkalnej 80 m2, stosownie do przepisów art. 925 w zw. z art. 924 Kc , nastąpiło już z dniem śmierci spadkodawczyni, a akt poświadczenia dziedziczenia z 9 maja 2014 r. jedynie skutek zachodzący z mocy prawa.

W dniu złożenia wniosku o pomoc finansową skarżący był już więc w posiadaniu lokalu mieszkalnego ( domu ) składającego się z 6 izb, o powierzchni mieszkalnej 80 m2. Biorąc pod uwagę deklarowany we wniosku skład osobowy rodziny funkcjonariusza ( on i dwoje dzieci ), powierzchnię mieszkalną posiadanego w dacie złożenia wniosku lokalu oraz przysługujące skarżącemu, z mocy § 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów ( tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 1170 ze zm. ) normy zaludnienia ( 7 do 10 m2 powierzchni mieszkalnej na osobę ) posiadany przez niego lokal był lokalem o jakim mowa w art. 88 ust. 1 ustawy o Policji. Co prawda wymóg odpowiedniej powierzchni mieszkalnej prawodawca sformułował jedynie w stosunku do lokalu mieszkalnego, a nie domu, tym nie mniej w świetle orzecznictwa, potrzeby mieszkaniowe policjanta są zaspokojone, jeśli posiadany w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej dom (jednorodzinny lub pensjonatowo-mieszkalny), spełnia przysługujące mu normy zaludnienia.

W dacie złożenia wniosku o pomoc finansową ([...] maja 2014r.) skarżący nie spełniał zatem przesłanki uzyskania prawa do pomocy finansowej o jakiej mowa w art. 94 ust. 1 . Miał już bowiem w tym dniu zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w rozumieniu art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji gdyż posiadał w miejscowości pełnienia służby lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo dom jednorodzinny tj. lokal o jakim mowa w art. 88 ust. 1 ustawy o Policji. Mając na zatem uwadze fakt posiadania lokalu ( domu ) jako decydujący o wyłączeniu prawa skarżącego do pomocy finansowej stwierdzić należy, iż okolicznościach rozpoznawanej sprawy bez znaczenia prawnego dla oceny spełniania przez skarżącego przesłanek do uzyskania pomocy finansowej pozostawała kwestia sposobu jego nabycia, tu w drodze dziedziczenia ( vide: wyrok NSA z dnia 28 maja 2010 r. I OSK 1616/09, wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 lutego 2013 r., II SA/Wa 2327/12; baza orzeczeń nsa.gov.pl ) .

W skardze dla wykazania, iż skarżący spełnia warunki do uzyskania pomocy finansowej powołane zostały dwa wyroki NSA z dnia 18 października 2012 r. I OSK 139/12 oraz z dnia 28 maja 2010 r. I OSK 1616/09. Analiza uzasadnień wskazanych orzeczeń nie pozwala na uznanie, że dostarczają one argumentacji za tezą o spełnianiu przez skarżącego warunków do otrzymania pomocy finansowej. Wprawdzie stany faktyczne tych spraw dotyczą przypadków uzyskania przez funkcjonariuszy lokali w drodze darowizny ( I OSK 1616/09 ) oraz umowy dożywocia ( I OSK 139/12 ), a więc pod tytułem darmym, co zbliża je do przypadku uzyskania lokalu w drodze dziedziczenia, to jednak uważna ich analiza wskazuje, że zajęte w nich przez NSA stanowisko koresponduje z poglądami zaprezentowanymi już wyżej. W wyroku wydanym w sprawie I OSK 139/12 NSA stwierdził, że "zarówno przepisy ustawy, jak i przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów nie uzależniają przyznania pomocy finansowej od odpłatnego nabycia przez policjanta lokalu mieszkalnego. Tym samym, fakt uzyskania lokalu mieszkalnego przez niemającego zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych policjanta w służbie stałej, na podstawie umowy dożywocia, nie może go pozbawiać prawa do pomocy finansowej, o jakiej mowa w art. 94 ust. 1 ww. ustawy, chyba że lokal ten odpowiada przysługującej policjantowi powierzchni mieszkalnej. Zakres przedmiotowy pojęcia "pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego" obejmuje wszelkie zdarzenia prawne, z którymi łączy się skutek nabycia lokalu mieszkalnego. Gdyby bowiem intencją ustawodawcy było zawężenie możliwości uzyskania lokalu mieszkalnego do określonych czynności cywilno-prawnych to zawarłby w ustawie stosowną regulację. Skoro zaś ustawa takich unormowań nie zawiera, przez "uzyskanie lokalu mieszkalnego" należy rozumieć każdą formę uzyskania przez policjanta w służbie stałej lokalu mieszkalnego, przy czym warunkiem przyznania pomocy jest ustalenie, że uzyskany lokal nie odpowiada przysługującym policjantowi normom zaludnienia". Z kolei w wyroku I OSK 1616/09 NSA wskazał ,że bez znaczenia prawnego dla ustalenia uprawnienia do pomocy finansowej jest sposób uzyskania lokalu (odpłatnie czy nieodpłatnie). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego "uzyskanie lokalu", o którym mowa w art. 94 ust. 1 ustawy o Policji może nastąpić w każdy sposób. Na uprawnienie policjanta do pomocy finansowej pozostaje bez wpływu sposób w jaki uzyskał lokal mieszkalny, istotne pozostaje natomiast czy lokal ten odpowiada co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej. Określenie "pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego" (art. 94 ust. 1) jest szerokie i odnosi się także do przypadku, gdy policjant uzyskał w drodze darowizny lokal mieszkalny, który jednak z uwagi na jego powierzchnię, niezgodną z obowiązującymi normami, nie zaspokaja prawa do lokalu mieszkalnego określonego w art. 88 ust. 1 ustawy o Policji. W konsekwencji powyższego należy przyjąć, iż funkcjonariusz policji w służbie stałej zachowuje prawo do pomocy finansowej nie tylko w przypadku nieprzydzielenia mu lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, ale także w sytuacji posiadania lokalu mieszkalnego (bez względu na źródło jego uzyskania), którego powierzchnia mieszkalna jest niezgodna (mniejsza) z przysługującą".

Przytoczone in extenso wypowiedzi orzecznictwa wskazują, iż autorowi skargi powołującemu się na nie, umknęła istotna okoliczność jaką pozostawało uzyskanie przez skarżącego w drodze dziedziczenia lokalu ( domu ) mieszkalnego odpowiadającego przysługującym mu normom zaludnienia. Niezrozumiałe są w związku z tym wywody końcowe skargi, iż pomoc finansowa przysługuje skarżącemu, bo uzyskany w drodze dziedziczenia dom odpowiada co najmniej przysługującej skarżącemu powierzchni mieszkalnej.

Z wyłuszczonych przyczyn Sąd uznał, iż rozstrzygnięcia organów orzekających w sprawie, odmawiające skarżącemu wnioskowanej pomocy finansowej nie naruszają prawa materialnego w stopniu o jakim mowa w art. 145 § 1 ppsa. Wbrew wywodom skargi nie doszło też do zarzucanego naruszenia przepisów prawa procesowego ( art. 7, 77 i 80 Kpa ) w stopniu o jakim mowa w powołanym przepisie. Wprawdzie bowiem organy odmiennie oceniły prawnie uzyskanie lokalu w drodze dziedziczenia, to nie miało to wpływu na wynik sprawy administracyjnej.

Z tych przyczyn na podstawie art. 151 ppsa skarga podlegała oddaleniu .