Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1850/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-03-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 95  art. 96
journal: Dz.U. 2003 nr 179 poz 1750
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych
article: art. 410
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
article: art. 1  art. 2  par. 2
journal: Dz.U. 1964 nr 43 poz 296
law: Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska (spr.), Sędziowie WSA Przemysław Szustakiewicz, Sławomir Antoniuk, Protokolant Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 marca 2010 r. sprawy ze skargi S. P. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu świadczenia pieniężnego przysługującego przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w L. z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; 3. zasądza od Ministra Obrony Narodowej na rzecz S. P. kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.


UZASADNIENIE

Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 127 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpoznaniu odwołania [...] S. P. od decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w L. nr [...] z dnia [...] czerwca 2009 r., w przedmiocie odmowy zwrotu świadczenia pieniężnego przysługującego przez okres roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu podał, iż Dowódca [...] Okręgu Wojskowego decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2003 r. dokonał wypowiedzenia [...] S. P. stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. W następstwie powyższego wymieniony został zwolniony z tej służby z dniem [...] kwietnia 2004 r. i przeniesiony do rezerwy.

Wskutek zwolnienia wymienionego z zawodowej służby wojskowej Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w L. wypłacił wymienionemu uposażenie przysługujące przez okres roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, w kwocie 2.257,02 zł brutto miesięcznie za okres od 1 maja 2004 r. do 30 kwietnia 2005 r.

Natomiast decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2005 r. Dowódca Wojsk Lądowych, wskutek wniosku zainteresowanego z dnia 6 października 2005 r., stwierdził nieważność decyzji Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego nr [...] z dnia [...] marca 2003 r., dotyczącej wypowiedzenia wymienionemu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej.

W związku z powyższym Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w L. w dniu 10 lutego 2006 r. wezwał zainteresowanego do zwrotu kwoty 24.827,24 zł, stanowiącej kwotę netto świadczenia pieniężnego z tytułu wypowiedzenia stosunku zawodowej służby wojskowej wypłaconego za okres od 1 maja 2004 r. do 30 kwietnia 2005 r.

W dniu 7 czerwca 2006 r. skarżący dobrowolnie dokonał zwrotu powyższej kwoty na wskazany rachunek bankowy Wojskowego Biura Emerytalnego w L.

Następnie, rozkazem personalnym Dyrektora Departamentu Kadr MON nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. skarżący z dniem [...] stycznia 2009 r. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej i przeniesiony do rezerwy, wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego, dokonanego przez samego zainteresowanego.

Na podstawie wniosku zainteresowanego z dnia 6 lutego 2009 r., Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w L. decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2009 r. oraz decyzją uzupełniającą do tej decyzji z dnia [...] marca 2009 r. przyznał odwołującemu prawo do świadczenia pieniężnego przysługującego przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej w okresie od 1 lutego 2009 r. do 31 stycznia 2010 r.

W wykonaniu wskazanych decyzji zainteresowanemu, począwszy od dnia 1 lutego 2009 r., wojskowy organ emerytalny w L. wypłaca przedmiotowe świadczenie pieniężne w kwocie miesięcznej 4.200 zł.

W dniu 17 czerwca 2009 r. skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego – Z. P., skierował do Wojskowego Biura Emerytalnego w L. wezwanie do zapłaty kwoty 24.827,24 zł wraz z odsetkami od dnia otrzymania niniejszego wezwania.

Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w L. decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. odmówił zwrotu świadczenia pieniężnego w kwocie 24.827,24 zł.

Od powyższej decyzji S. P., złożył odwołanie w dniu 16 lipca 2009 r. do Ministra Obrony Narodowej (data wpływu: 27 lipca 2009 r.).

Minister Obrony Narodowej nie zgodził się z zarzutami odwołania.

W ocenie organu II instancji brak jest podstaw prawnych do zwrotu spornego świadczenia w kwocie 24.827,24 zł wraz z odsetkami.

Według organu, w rozpatrywanej sprawie bezsporne jest, że skarżącemu za okres od 30 kwietnia 2004 r. do 1 maja 2005 r. wypłacono 12-miesięczne uposażenie, w związku ze zwolnieniem ze służby. Spełnienie przesłanki zwolnienia odwołującego z zawodowej służby wojskowej umożliwiło dokonanie wypłaty tej należności.

Zdaniem organu nie budzi również wątpliwości okoliczność, iż w dniu 7 marca 2006 r. skarżący, wskutek wezwania Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w L., dobrowolnie zwrócił sporne świadczenie.

Organ II instancji zaznaczył, że w odwołaniu skarżący pomija jednak fakt, iż zarówno przepisy art. 9 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r.

o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. z 1992 r. Nr 5, poz. 18 z późn. zm.), obowiązującej w dacie jego zwolnienia oraz przepisy art. 75 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892 z późn. zm.) stanowią, że roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych należności ulegają przedawnieniu z upływem trzech lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne.

Jednocześnie w powyższych unormowaniach ustawowych, jak wyjaśnił dalej organ odwoławczy, ustalono, że bieg przedawnienia roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych należności przerywa każda czynność przed organem właściwym do rozpatrzenia roszczenia podjęta bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia roszczenia.

To zaś, zdaniem Ministra Obrony Narodowej, oznacza, iż dniem wymagalności ostatniego z dwunastu uposażeń, o których mowa w art. 18 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. z 1992 r. Nr 5, poz. 18 z późn. zm.), był dzień 1 maja 2005 r.

Nadto, w oparciu o dokumentację emerytalną, organ ustalił, że skarżący nie składał jakichkolwiek wniosków do wojskowego organu emerytalnego w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia roszczenia przed złożonym wezwaniem z dnia 17 czerwca 2009 r., które świadczyłyby o przerwaniu biegu przedawnienia.

Minister Obrony Narodowej uznał zatem, że w przypadku zainteresowanego nastąpiło przedawnienie roszczeń w przedmiocie uposażenia i innych należności pieniężnych z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej.

Niezależnie od powyższego, organ II instancji podzielił stanowisko Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w L., iż skarżący został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] stycznia 2009 r. Z tego tytułu, na podstawie decyzji nr [...] z dnia [...] lutego 2009 r. oraz decyzji uzupełniającej tę decyzję z dnia [...] marca 2009 r. Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w L., przyznał zainteresowanemu prawo do świadczenia pieniężnego przez okres jednego roku z tytułu zwolnienia z zawodowej służby, o którym mowa w art. 95 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.

W świetle powyższego, w ocenie organu II instancji, brak jest podstaw do żądania od wojskowego organu emerytalnego w L. jakichkolwiek należności z tytułu nieskutecznego zwolnienia.

Organ II instancji przychylił się również do stanowiska wojskowego organu emerytalnego w L., iż uchwała Sądu Najwyższego w składzie siedmiu sędziów z dnia 11 września 2008 r. (sygn. akt II UZP 1/08), również nie ma zastosowania w powyższej sprawie. Przedmiotem postępowania nie jest bowiem świadczenie emerytalne, ale świadczenie pieniężne należne żołnierzowi przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej. Zatem porównywanie tych świadczeń, z uwagi na specyfikę i odrębne regulacje prawne jest niewłaściwe.

Z kolei, odnosząc się do sformułowanego w odwołaniu zarzutu co do braku właściwości sądów administracyjnych w powyższej sprawie, organ odwoławczy stwierdził, iż dotychczas sądy administracyjne wielokrotnie orzekały w sprawach dotyczących świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 95 pkt 1, nie kwestionując przy tym swojej właściwości. Tytułem przykładu Minister odwołał się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 września 2008 r. (sygn. akt II SA/Wa 846/08), z dnia 23 października 2008 r. (sygn. akt II SA/Wa 886/08), z dnia 16 stycznia 2009 r. (sygn. akt II SA/Wa 1272/08, II SA/Wa 1454/08, II SA/Wa 1486/08, II SA/Wa 1507/08, II SA/Wa 1508/08, II SA/Wa 1509/08, II SA/Wa 1532/08) oraz wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lipca 2009 r. (sygn. akt I OSK 1471/08).

Ponadto, w końcowej części uzasadnienia organ wyjaśnił, iż od dnia 1 sierpnia 2008 r., wskutek nowelizacji ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, wypłaty przedmiotowego świadczenia pieniężnego dokonuje się na podstawie decyzji wojskowego organu emerytalnego właściwego dla adresu zameldowania żołnierza (art. 96 ust. 7 i 9 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych). W ocenie organu, przepis ten jednoznacznie wskazuje na właściwość sądów administracyjnych w sprawach z zakresu przedmiotowego świadczenia pieniężnego przez okres jednego roku z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej.

Na powyższą decyzję S. P., reprezentowany przez radcę prawnego – Z. T. P., wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Wystąpił o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji Dyrektora WBE w L. – jako wydanych bez podstawy prawnej – ewentualnie ich uchylenie – jako wydanych z naruszeniem prawa. Złożył też wniosek o zasądzenie na rzecz skarżącego kwoty 2.400 zł tytułem kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego przed Wojewódzkim Sadem Administracyjnym w Warszawie oraz kwoty 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

Zaskarżonym decyzjom zarzucił naruszenie prawa materialnego, które, jego zdaniem, miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 96 ust. 1, 7, i 9 w zw. z art. 95 pkt 1 ustawy pragmatycznej, poprzez błędną ich wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, iż mogą one stanowić podstawę prawną decyzji w przedmiocie odmowy zwrotu 12-miesięcznego świadczenia z tytułu zwolnienia ze służby w 2004 r. w sytuacji, gdy sprawa zwrotu tego rodzaju świadczenia jest sprawą cywilną rozstrzyganą przez sądy powszechne.

Postawił również zarzut naruszenia art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o uposażeniu w zw. z art. 156 k.p.a., poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, wskutek którego uznano, iż po stwierdzeniu nieważności decyzji o wypowiedzeniu, świadczenie wypłacone w 2004 r. stało się świadczeniem nienależnym i skarżący zobowiązany był je zwrócić, a także zarzut naruszenia art. 10 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (t.j. Dz. U. z 2002 r. Nr 76, poz. 693 ze zm.), poprzez jego niezastosowanie w sprawie i w konsekwencji uznanie świadczenia wypłaconego w 2004 r. jako świadczenia nienależnego.

W ramach zarzutów naruszenia przepisów postępowania skarżący wymienił zarzut naruszenia art. 138 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a., polegający na braku oparcia działań organu o obowiązujące normy prawne, nieprawidłowym ustaleniu znaczenia tych norm i wadliwie dokonanej subsumcji oraz nieprawidłowym ustaleniu następstw prawnych, a nadto zarzut naruszenia art. 7 i 77 k.p.a., poprzez niezbadanie w sposób wystarczający sprawy i niepodjęcie kroków niezbędnych do jej załatwienia w sposób praworządny oraz zarzut naruszenia art. 156 k.p.a., poprzez jego błędną wykładnię i nieprawidłowe ustalenie konsekwencji prawnych stwierdzenia nieważności decyzji o wypowiedzeniu i jej wpływie na prawo do świadczeń z tytułu zwolnienia ze służby w 2004 r.

W uzasadnieniu skargi wskazał, że sprawa nie powinna być w ogóle rozstrzygnięta w drodze decyzji administracyjnej, ponieważ kwestia ustalenia, czy świadczenia wypłacone przez WBE w L. są świadczeniami nienależnymi w rozumieniu art. 410 kc. ma charakter ściśle cywilistyczny i podlega kognicji sądu powszechnego. W tym zakresie skarżący odwołał się do orzecznictwa Sądu Najwyższego (uchwały z dnia 22 grudnia 1997 r. sygn. III CZP 57/97, Lex Polonica nr 327034), jak i dwóch orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego (niepublikowanego wyroku z dnia 24 lutego 2005 r. sygn. akt I OSK 191/05 oraz wyroku z dnia 19 stycznia 2006 r. sygn. akt I OSK 162/2005, Lex nr 194412).

Skarżący podniósł, że brak jest również przepisu prawa materialnego, który stanowiłby podstawę do wydania zaskarżonej decyzji. Podkreślił, że podstawą taką nie mogą być na pewno przepisy ustawy pragmatycznej (art. 95 pkt 1 w zw. z art. 96 ust. 1, 2, 7 i 9 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych), ponieważ w przywołanym akcie normatywnym przypadki, w których organy rozstrzygają sprawy w drodze decyzji administracyjnej ujęto w sposób enumeratywny i nie zaliczono do nich kwestii rozstrzygniętej zaskarżonymi decyzjami. W rezultacie zaskarżone decyzje zostały wydane bez podstawy prawnej i są dotknięte wadą nieważności (art. 156 § 1 k.p.a.).

Zdaniem skarżącego, organy zajęły również błędne stanowisko co do skutków stwierdzenia nieważności decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego i jego wpływu na ważność (prawidłowość) wypłaty świadczenia w 2004 r. Skarżący wywiódł, iż w tej części rozstrzygnięcia organy nieprawidłowo przyjęły, iż stwierdzenie nieważności tej decyzji znosi skutki prawne takiego zwolnienia ex tunc. Wprawdzie, jak zauważył skarżący, stwierdzenie nieważności decyzji o wypowiedzeniu ma ten skutek, że decyzja ta jest nieważna od początku – wstecz od chwili jej wydania, niemniej jednak wiąże ona organ do czasu stwierdzenia jej nieważności i samo usunięcie jej z obrotu nie uchyla jej skutków prawnych wywołanych do czasu stwierdzenia nieważności. Skarżący na poparcie swych twierdzeń przywołał zgodny z nimi pogląd wyrażony w dwóch orzeczeniach Sądu Najwyższego: wyroku z dnia 11 października 2007 r. sygn. III UK 53/07 i uchwale składu 7 sędziów z dnia 11 września 2008 r. sygn. III UZP 1/08 i zwrócił uwagę, że wyrażone w nich stanowisko jest powszechnie akceptowane przez inne składy orzekające Sądu Najwyższego oraz liczne sądy powszechne niższych instancji.

To z kolei, jego zdaniem, świadczy o trafności jego stanowiska, że w chwili zwolnienia ze służby w 2004 r. spełniał przesłanki do otrzymania świadczenia określonego w art. 18 ust. 1 pkt 1 obowiązującej wówczas ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy, a przeciwne twierdzenia organu doprowadziły do naruszenia tego przepisu.

W ocenie skarżącego, o zasadności jego skargi świadczy również treść, odnoszącego się do wypłaconego w 2004 r. świadczenia, przepisu art. 10 ww. ustawy, którym wprowadzono zakaz żądania świadczeń pobranych w przeszłości oraz okoliczność, iż po zwolnieniu ze służby w 2004 r. i wypłacie 12-miesięcznego świadczenia skarżącemu przez okres roku nie wypłacano emerytury (art. 41 wojskowej ustawy emerytalnej) i to pomimo, iż skarżący zwrócił pobrane świadczenie.

W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Decyzją z dnia [...] maja 2004 r. nr [...] wydaną przez Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w L. przyznano S. P. prawo do uposażenia po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej za okres od 1 maja 2004 r. do 30 kwietnia 2005 r. miesięcznie w kwocie brutto 2.252,02 zł.

Następnie Dowódca Wojsk Lądowych decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2005 r. stwierdził nieważność decyzji Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego nr [...] z dnia [...] marca 2003 r. w sprawie wypowiedzenia skarżącemu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej.

W związku z powyższym Dyrektor WBE w L. pismem z dnia 10 lutego 2006 r. wezwał skarżącego do zwrotu kwoty nienależnie pobranego świadczenia w kwocie 24.827,24 zł. Jak wynika z tego pisma, kwota ta stanowi równowartość pobranego świadczenia po zwolnieniu ze służby za okres od 1 maja 2004 r. do 30 kwietnia 2005 r. Na kwotę tę składa się: 12 miesięcznych świadczeń (2.257,00 zł x 12 miesięcy) wynoszących w sumie 27.084,24 zł pomniejszonych o kwotę 2.257 zł, stanowiącą równowartość pobranych i odprowadzonych składek na ubezpieczenie społeczne (27.084,24 zł – 2.257 zł = 24.827,24 zł).

Kwota ta została w dniu 7 marca 2006 r. zwrócona przez skarżącego zgodnie z ww. wezwaniem do zapłaty.

Następnie pismem z dnia 17 czerwca 2009 r. pełnomocnik skarżącego zwrócił się do Wojskowego Biura Emerytalnego w L. z wezwaniem do zapłaty na rzecz skarżącego kwoty 24.827,24 zł wraz z odsetkami od dnia otrzymania niniejszego wezwania do dnia zapłaty. Pełnomocnik wskazał, iż kwota ta została w marcu 2006 r. wpłacona przez skarżącego tytułem zwrotu nienależnie pobranego świadczenia w postaci dwunastomiesięcznego uposażenia należnego po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej. Zdaniem pełnomocnika, organ nie był uprawniony żądać od skarżącego tej kwoty "tytułem zwrotu nienależnie pobranej 12-stki".

W decyzji z dnia [...] czerwca 2009 r., odmawiającej uwzględnienia wniosku skarżącego wyrażonego w wezwaniu do zapłaty z dnia 17 czerwca 2009 r., organ powołał jako podstawę prawną swego rozstrzygnięcia przepisy art. 96 ust. 1, 2, 7 i 9 w związku z art. 95 pkt 1 cyt. ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.

W myśl art. 95 pkt 1 tej ustawy żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, niezależnie od odprawy, o której mowa w art. 94, przysługuje przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby wypłacane co miesiąc świadczenie pieniężne w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby.

Przepis art. 96 cyt. ustawy pragmatycznej stanowi, iż:

Świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 95 pkt 1, przysługuje żołnierzowi, z zastrzeżeniem ust. 2-4, który pełnił nieprzerwanie zawodową służbę wojskową przez okres co najmniej piętnastu lat. Przepis art. 94 ust 3 stosuje się odpowiednio (art. 96 ust. 1).

Świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 95 pkt 1, przysługuje również żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, który pełnił zawodową służbę wojskową na podstawie kontraktu na pełnienie służby stałej, a nie spełnia warunku określonego w ust. 1, o ile żołnierz ten został zwolniony wskutek:

1) upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez właściwy organ

2) orzeczenia przez wojskową komisję lekarską niezdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej, w razie gdy utrata tej zdolności została spowodowana wypadkiem pozostającym w związku z pełnieniem służby lub chorobą powstałą w związku ze szczególnymi warunkami służby;

3) niewyznaczenia na stanowisko służbowe w czasie pozostawania w rezerwie kadrowej;

niewyznaczenia na stanowisko służbowe na kolejną kadencję (art. 96 ust. 2).

W razie zbiegu uprawnień do świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 95 pkt 1, i świadczenia emerytalnego żołnierzowi przysługuje, według jego wyboru, tylko jedno z tych świadczeń (art. 96 ust. 3).

Żołnierz, który posiada uprawnienia do świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 95 pkt 1, może je pobrać jednorazowo z góry za cały należny okres (art. 96 ust. 5).

Świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 95 pkt 1, wypłaca się żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej w terminach określonych w art. 81 ust. 1, a w przypadku gdy żołnierz wystąpił o wypłatę tego świadczenia za cały należny okres jednorazowo z góry, nie później niż w terminie trzydziestu dni od dnia zwolnienia żołnierza ze służby (art. 96 ust. 6).

Wypłaty świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 95 pkt 1, zwrotu kosztów jednorazowego przejazdu żołnierza i członków jego rodziny oraz zwrotu kosztów przewozu urządzenia domowego do obranego przez żołnierza miejsca zamieszkania w kraju dokonuje wojskowy organ emerytalny właściwy dla adresu zameldowania żołnierza (art. 96 ust. 7).

Wypłaty należności, o których mowa w ust. 7, dokonuje się na pisemny wniosek żołnierza zawodowego, na podstawie decyzji wojskowego organu emerytalnego właściwego dla adresu zameldowania żołnierza (art. 96 ust. 9).

Należności pieniężne, związane ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej, inne niż wymienione w art. 95 pkt 1 i 6, wypłaca się na podstawie decyzji dowódcy, o którym mowa w art. 104 (art. 96 ust. 10).

Z przepisu art. 96 ust. 9 w związku z art. 96 ust. 7 i art. 95 pkt 1 ustawy wynika, iż wojskowy organ emerytalny wydaje decyzje w przedmiocie wypłaty świadczenia pieniężnego w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby.

Żądanie zawarte w wezwaniu do zapłaty z dnia 17 czerwca 2009 r. nie dotyczyło wypłaty ww. świadczenia pieniężnego. Świadczenie to zostało już bowiem ustalone ostateczną decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2004 r. i wypłacone skarżącemu.

W wezwaniu do zapłaty pełnomocnik skarżącego domaga się zapłaty kwoty 24.827,24 zł, stanowiącej równowartość kwoty wpłaconej przez skarżącego w marcu 2006 r. tytułem zwrotu nienależnie pobranego świadczenia w postaci dwunastomiesięcznego uposażenia należnego po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej za okres od 1 maja 2004 r. do 30 kwietnia 2005 r.

W tej sytuacji oczywistym jest, iż powołane przez organ przepisy ustawy pragmatycznej nie mogły stanowić prawnej podstawy zaskarżonego rozstrzygnięcia. Również pozostałe przepisy nie mogą stanowić prawnej podstawy do wydania decyzji w przedmiocie żądania określonego w wezwaniu do zapłaty z dnia 17 czerwca 2009 r.

W piśmiennictwie wskazuje się, iż przez brak podstawy rozumie się fakt, że decyzja rzeczywiście podstawy takiej nie posiada. Wydanie decyzji bez podstawy pranej oznacza, że albo nie ma przepisu prawnego, który umocowuje administrację publiczną do działania albo też przepis jest, ale nie spełnia wymagań działania tej administracji, polegającego na wydawaniu decyzji administracyjnych rozumianych jako indywidualne akty administracyjne zewnętrzne (wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2007 r., II OSK 1396/06, Lex nr 315975).

W szczególności brak podstawy prawnej występuje, gdy decyzję administracyjną wydano w sferze stosunków cywilnoprawnych, a także, gdy oparto się na przepisach materialnych, odnoszących się do stanów faktycznych diametralnie odmiennych od stanów występujących w danej sprawie (por. H. Poleszak, "Stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej w postępowaniu przed NSA", NP 1984, nr 1, s. 22-23).

Zwrot świadczenia nienależnego jest regulowany przepisami prawa cywilnego (art. 410 i następne Kodeksu cywilnego), a zatem spory o zwrot tego świadczenia są sporami z zakresu prawa cywilnego w rozumieniu art. 1 k.p.c.

Do rozpoznawania spraw cywilnych powołane są sądy powszechne, o ile sprawy te nie należą do właściwości sądów szczególnych oraz Sąd Najwyższy (art. 2 § 2 k.p.c.).

Oparcie zaskarżonych decyzji na przepisach art. 96 ust. 1, 2, 7 i 9 w związku z art. 95 pkt 1 ustawy pragmatycznej należy ocenić jako oparcie się na przepisach odnoszących się do stanów faktycznych diametralnie odmiennych od stanu występującego w niniejszej sprawie (skarżący żąda zwrotu wpłaconej przez siebie kwoty tytułem zwrotu świadczenia nienależnego, a nie wypłaty należności, o której mowa w art. 95 pkt 1 ustawy pragmatycznej).

Reasumując, stwierdzić należy, iż zarówno zaskarżona decyzja, jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji, wydane zostały bez podstawy prawnej w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Mając na względzie powyższe, WSA w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, Sąd orzekł w pkt 2 sentencji wyroku, na podstawie art. 152 tej ustawy.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200, art. 209 i art. 205 § 2 ww. ustawy oraz na podstawie § 14 ust. 2 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).