Postanowienie WSA w Opolu, sygn. akt II SAB/Op 72/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2021-02-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
659
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Odrzucono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 par. 2 pkt 8, art. 58 par. 1 pkt 6
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka Sędzia WSA Krzysztof Sobieralski po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi W. Ś. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta Opola w przedmiocie zwrotu zatrzymanego prawa jazdy postanawia odrzucić skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 30 października 2020 r. W. Ś., reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta Opola w przedmiocie zwrotu zatrzymanego prawa jazdy. Skarżący podniósł, że złożył wniosek o zwrot prawa jazdy 10 maja 2019 r., a decyzja w tej sprawie została wydana dopiero w dniu 17 sierpnia 2020 r. Dowodził, że w trakcie trwającego postępowania administracyjnego podejmowano szereg zbędnych czynności świadczących o celowym wydłużaniu tego postępowania, podczas gdy już z samej treści wniosku wynikało, że wystąpiły negatywne przesłanki do dokonania wnioskowanego zwrotu prawa jazdy. Ponadto podkreślił, że podjęcie przez organ decyzji kończącej sprawę nie czyni niniejszej skargi ani bezprzedmiotową, ani bezzasadną. W związku z tym domagał się stwierdzenia przez Sąd, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, które miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przyznania od organu na jego rzecz sumy pieniężnej w maksymalnej wysokości (24.590,85 zł), a także przyznania na rzecz adwokata kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, według norm przewidzianych prawem.

W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta Opola wniósł o oddalenie skargi, argumentując, że nie doszło do zarzucanego przewlekłego prowadzenia postępowania, ponieważ oczekiwano na niezbędne informacje od właściwego organu niemieckiego. Natomiast po ich uzyskaniu organ wydał w dniu 17 sierpnia 2020 r. decyzję załatwiającą sprawę. Poza tym Prezydent wyjaśnił, że skarżący złożył wniosek o zwrot zatrzymanego prawa jazdy w dniu 10 czerwca 2019 r., a nie - jak podał w skardze – w dniu 10 maja 2019 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Skargę należało odrzucić.

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.), dalej zwanej w skrócie: P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Natomiast art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (art. 149 § 1 P.p.s.a.).

Natomiast przed merytorycznym rozpoznaniem skargi sąd w pierwszej kolejności bada z urzędu dopuszczalność skargi, ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 P.p.s.a. Przesłankami tymi są: niewłaściwość sądu (pkt 1), niezachowanie terminu wniesienia skargi (pkt 2), nieuzupełnienie braków formalnych skargi (pkt 3), zawisłość sprawy lub prawomocne jej osądzenie (pkt 4), brak zdolności sądowej lub procesowej (pkt 5), brak interesu prawnego wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa art. 3 § 2 pkt 5 i 6 P.p.s.a. (pkt 5a), oraz niedopuszczalność skargi z innych przyczyn (pkt 6). Stwierdzenie wystąpienia którejś z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, a w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi.

Wskazać jeszcze trzeba, że zgodnie z art. 53 § 2b P.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Z kolei w myśl art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, z późn. zm.), zwanej dalej K.p.a., stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość).

Z akt sprawy wynika, że skarżący złożył ww. ponaglenie przed wniesieniem skargi (pismo z dnia 7 maja 2020 r.), a więc spełnił omawiany wymóg wyczerpania środków zaskarżenia, jednak Sąd uznał, że skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., ponieważ przeszkodę do jej merytorycznego rozpoznania stanowi okoliczność wniesienia skargi w dacie, w której Prezydent Miasta Opola zakończył już postępowanie wszczęte wnioskiem skarżącego z dnia 10 czerwca 2019 r. W wyniku załatwienia tego wniosku wydał bowiem w dniu 17 sierpnia 2020 r. decyzję załatwiającą sprawę administracyjną.

W związku z tym zauważyć trzeba, że w dniu 22 czerwca 2020 r. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej w skrócie: NSA) podjął uchwałę w składzie siedmiu sędziów o sygn. akt II OPS 5/19 (dostępna, jak wszystkie orzeczenia powołane w uzasadnieniu, na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sadów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl), w której wyraził tezę, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Uchwała ta dotyczy wprawdzie bezczynności, czyli innej formy pasywności organu administracji niż stanowiąca przedmiot zaskarżenia w przedmiotowej sprawie, jednak - jak celnie podniósł WSA w Lublinie w postanowieniu z dnia 10 lutego 2021 r., sygn. akt III SAB/Lu 22/20 - z uwagi na procesowe powiązanie w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym stanu bezczynności z przewlekłym prowadzeniem postępowania uzasadnione jest zastosowanie zawartego w tej uchwale poglądu także do oceny skargi na przewlekłość postępowania, wniesionej już po wydaniu decyzji, tj. po zakończeniu postępowania, którego dotyczyła skarga do sądu. Dodatkowo wskazać przyjdzie, że w uzasadnieniu komentowanej uchwały NSA odwołał się do ustawowych definicji bezczynności oraz przewlekłości postępowania zawartych w art. 37 § 1 pkt 1 i pkt 2 K.p.a., w brzmieniu po nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2017 r. poz. 935), skutkiem czego było nadanie tym pojęciom odmiennego znaczeniowo sensu. Dalej trafnie wywodził, w obu tych przypadkach skarga skierowana jest przeciwko wadliwemu procesowo stanowi postępowania, w wyniku którego konkretna sprawa indywidualna nie postępuje. NSA podkreślił, że kontrolowany w wyniku skargi na bezczynność stan rzeczy musi być w dacie wniesienia skargi aktualny, nie zaś historyczny. Natomiast przyjęcie koncepcji nielimitowanego żadnym terminem prawa do złożenia skargi na bezczynność jest nie do zaakceptowania. W ocenie składu Sądu orzekającego w tej sprawie uwagi te należy odnieść również do skarg na przewlekłe prowadzenie postępowania.

Podobne stanowisko do wyrażonego powyżej prezentowane jest w aktualnym orzecznictwie NSA i wojewódzkich sądów administracyjnych, w którym akcentuje się, że teza uchwały NSA o sygn. akt II OPS 5/19 niewątpliwie stanowi wskazówkę w zakresie koniecznego podejścia do obejmowania merytoryczną, sądowoadministracyjną kontrolą także spraw na przewlekłość postępowań administracyjnych, inicjowanych po wydaniu rozstrzygnięcia przez organ. Tożsamy jest bowiem cel skargi na bezczynność i skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania, czyli doprowadzenie do zwalczenia pasywności organu administracji w zakresie prowadzonego postępowania i nadania sprawie należytego biegu. Słusznie też wskazuje się, że obie te skargi skierowane są przeciwko wadliwemu procedowaniu organu, w wyniku którego konkretna i indywidualna sprawa administracyjna nie jest załatwiona bądź nie jest załatwiana. Zasadnie również zwraca się uwagę, że skoro w momencie wniesienia skargi nie występuje zarzucany stan bezczynności czy przewlekłego prowadzenia postępowania, bo postępowanie zostało uprzednio zakończone, to skarga wniesiona w takiej sytuacji nie może realizować wskazanego wcześniej jej celu, istoty (tak: NSA w postanowieniu z dnia 8 grudnia 2020 r., sygn. akt II OSK 1363/20; por. także postanowienia NSA: z dnia 17 listopada 2020 r., sygn. akt II OSK 3123/19 i z dnia 29 września 2020 r., sygn. akt II OSK 26/20).

Podsumowując dotychczasowe rozważania, należy stwierdzić, że skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta Opola, jako wniesiona przez skarżącego już po wydaniu przez ten organ decyzji z dnia 17 sierpnia 2020 r. odmawiającej W. Ś. zwrotu zatrzymanego prawa jazdy, czyli po zakończeniu postępowania administracyjnego przez skarżony organ, była niedopuszczalna w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a.

W tym stanie rzeczy Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 P.p.s.a.

O kosztach pełnomocnika z urzędu orzeknie referendarz sądowy, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 8 P.p.s.a.