Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 3989/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-10-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 23 par. 6, art. 59 par. 1, art. 18
journal: Dz.U. 2014 poz 1619
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz, Protokolant starszy referent Karol Kodym, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2015 r. sprawy ze skargi K. L. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

I. Stan sprawy przedstawia się następująco:

1. Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. na podstawie tytułów wykonawczych obejmujących zaległości z tytułu podatku od towarów i usług (dalej zwany: "VAT"), odsetek od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek dochodowy, podatku dochodowego pobieranego od dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej prowadzi egzekucję do majątku K. L. (zwany dalej: "Skarżącym").

2. Skarżący pismem z 27 października 2011r. zatytułowanym "Załącznik do odwołania" złożył wniosek o wstrzymanie egzekucji, wskazując, iż jego żona i syn są osobami bardzo chorymi i czynności egzekucyjne mogą stać się bezpośrednią lub pośrednią przyczyną zagrożenia ich zdrowia i życia. Zauważył także, że wstrzymanie egzekucji leży w interesie społecznym i jedyną drogą do spłaty zaległości jest jego praca.

3. Dyrektor Izby Skarbowej we W. (zwany dalej: "DIS") postanowieniem z [...] grudnia 2011r. odmówił wstrzymania prowadzonego postępowania egzekucyjnego uznając, iż w sprawie nie zachodzą szczególnie uzasadnione przesłanki do jego wstrzymania.

4. Skarżący w zażaleniu z 17 grudnia 2011r. podkreślił, iż jego sytuacja rodzinna jest wyjątkowa i szczególna - żona i syn są osobami bardzo chorymi i prowadzona egzekucja stanowi zagrożenie ich życia. Podniósł też, iż wstrzymanie egzekucji leży w interesie społecznym, ponieważ cały ciężar utrzymania rodziny spoczywa na nim. Jego praca i poświęcenie to sytuacja wyjątkowa i nietypowa, w której nikt nie chciałby się dobrowolnie znaleźć. Zachodzące okoliczności mają charakter wyjątkowy i odbiegają od norm występujących powszechnie, gdzie w zdrowej rodzinie można normalnie pracować, uczyć się i żyć.

5. Minister Finansów postanowieniem z [...] lipca 2012r. utrzymał w mocy ww. postanowienie DIS i powołał się na treść art. 23 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005r. Nr 229, poz. 1954 ze zm., dalej zwana: "u.p.e.a.").

W uzasadnieniu wyjaśnił, że wstrzymanie czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego zależy od uznania organu nadzoru i ogranicza się do szczególnie uzasadnionych wypadków, za które uznaje się zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa, okoliczności na które zobowiązany nie miał wpływu i które są niezależne od sposobu jego postępowania, np. klęska żywiołowa, wypadki losowe. Analiza materiału dowodowego sprawy nie wykazała występowania szczególnie uzasadnionych przypadków do wstrzymania postępowania egzekucyjnego, o których mowa ww. art. 23 u.p.e.a. W ocenie Ministra Finansów wystarczającej przesłanki do wstrzymania postępowania egzekucyjnego nie stanowią podnoszone przez Skarżącego argumenty dotyczące sytuacji rodzinnej, choć niewątpliwie sytuacja ta zasługuje na poważne potraktowanie. "Instytucja" wstrzymania postępowania egzekucyjnego, o której mowa w art. 23 u.p.e.a. powoduje jedynie przesunięcie w czasie zapłaty dochodzonych należności, w konsekwencji czego wzrasta kwota zaległości przez wzrost odsetek za zwłokę. W wyniku wstrzymania postępowania egzekucyjnego sytuacja rodzinna Skarżącego nie ulegnie więc poprawie, a jego sytuacja finansowa ulegnie pogorszeniu.

5. Skarżący w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 sierpnia 2012r. wniósł o uchylenie ww. postanowienia Ministra Finansów, z uwagi na naruszenie interesu chroniącego życie i zdrowie członków jego rodziny (żony i syna). Ponownie podniósł, że zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek do wstrzymania postępowania egzekucyjnego, bo sytuacja rodzina, w której się znajduje jest wyjątkowa i odbiega od norm występujących powszechnie. Żona i syn wymagają leczenia [...] - więc prowadzenie egzekucji może spowodować utratę zdrowia i zagrożenie ich życia. Wstrzymanie postępowania egzekucyjnego spowodowałoby wzrost kwoty dochodzonej zaległości przez wzrost odsetek za zwłokę - co jest znacznie wolniejsze od spodziewanych dochodów, które pozwoliłyby na spłatę zaległych i bieżących zobowiązań podatkowych. W przypadku wstrzymania postępowania egzekucyjnego sytuacja rodzinna Skarżącego uległaby poprawie, co pozwoliłoby mu na opiekę i leczenie dolegliwości chorobowych i powrót do normalnego funkcjonowania rodziny.

6. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 21 maja 2013r. sygn. akt III SA/Wa 2838/12 uchylił ww. postanowienie Ministra Finansów z [...] lipca 2012r. stwierdzając, że nie może być ono wykonane w całości.

W ocenie Sądu z akt sprawy wynika, że DIS, jak i organ odwoławczy, przed wydaniem zaskarżonego postanowienia nie podjęli żadnych czynności w celu dokładnego ustalenia stanu faktycznego. Przede wszystkim Skarżącego nie wzywano (pomimo, iż Skarżący w postępowaniu przed organami obu instancji deklarował, iż gotów jest przedstawić stosowne zaświadczenia o stanie zdrowia żony i syna) do przedstawienia dokumentów dotyczących stanu zdrowia żony i syna Skarżącego. Tym samym organy nie mogły odnieść się do argumentów zawartych we wniosku o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego i w zaskarżeniu od postanowienia DIS. Organy nie zbadały także, jaki wpływ na sytuację finansową Skarżącego mają ww. choroby członków rodziny. Z uwagi na powyższe, nie można zaakceptować stanowiska Ministra Finansów, iż brak jest podstaw do uznania rozpatrywanej sprawy za szczególnie uzasadniony przypadek, uzasadniający wstrzymanie prowadzonego przez organ egzekucyjny postępowania egzekucyjnego. W ocenie Sądu takie stwierdzenie organu jest przedwczesne oraz narusza art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. i to w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. Uznaniowy charakter postanowienia o wstrzymaniu postępowania egzekucyjnego nie zwalnia organu od prawidłowego ustalenia stanu faktycznego a jednocześnie pogłębia obowiązek wnikliwego i rzetelnego uzasadnienia rozstrzygnięcia. Sąd wskazał, że w ponownie prowadzonym postępowaniu Minister Finansów powinien podjąć wszelkie niezbędne działania celem dokładnego ustalenia stanu faktycznego. Przede wszystkim organ powinien wezwać stronę do przedłożenia, a następnie przeanalizować dokumenty dotyczące powoływanych przez skarżącego chorób jego żony i syna. Po dokładnym ustaleniu stanu faktycznego organ powinien ponownie zbadać, czy w sprawie zaistniały szczególne okoliczności uzasadniające wstrzymanie postępowania egzekucyjnego.

7. Minister Finansów w wyniku ponownego rozpatrzenia zażalenia przy jednoczesnym uwzględnieniu ww. wyroku WSA w Warszawie, postanowieniem z 22 listopada 2013r. uchylił w całości postanowienie DIS i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

8. DIS, po ponownym rozpatrzeniu wniosku Skarżącego z 27 października 2011r., postanowieniem z [...] stycznia 2014r. odmówił wstrzymania postępowania egzekucyjnego, w podstawie prawnej wskazując m.in. art. 1a pkt 16 i art. 23 § 6 u.p.e.a.

W uzasadnieniu DIS wskazał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. skierował wniosek do organu egzekucyjnego o przymusową realizację tytułów wykonawczych o nr: [...],[...],[...],[...],[...] - obejmujących należności z tytułu VAT za: kwiecień 2010r. (8.244,70 zł), sierpień 2010r. (3.027 zł), październik 2010r. (6.750 zł), grudzień 2010r. (9.073 zł) i maj 2011r. (1.829 zł) oraz tytułów wykonawczych o nr [...],[...] obejmujących należności z tytułu odsetek z tytułu nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek dochodowy za czerwiec, wrzesień i grudzień 2010r. (odpowiednio 6.656zł, 3.755 zł i 3.755 zł), oraz podatku dochodowego w wysokości 19% pobieranego od dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej za 2010r. (22.458 zł) oraz odsetki od tych należności. W ww. sprawach postępowanie egzekucyjne wszczęto w trybie art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a., zgodnie z którym wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Organ egzekucyjny w trakcie postępowania egzekucyjnego zastosował środki egzekucyjne, przewidziane w art. 1 a pkt 12 a tiret 1 u.p.e.a. - egzekucję z pieniędzy.

DIS podkreślił, że stosując się do wskazań zawartych w ww. postanowieniu Ministra Finansów z [...] listopada 2013r. wezwał Skarżącego do przedłożenia bieżących dokumentów dotyczących stanu zdrowia żony i syna oraz wskazania terminu, do którego Skarżący żąda wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Skarżący w odpowiedzi z 24 grudnia 2013r. na ww. wezwanie, przesłał zaświadczenia o stanie zdrowia żony i syna oraz wskazał wstępnie termin, do którego wnosi o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego – 30 kwietnia 2020r., zaznaczając, że podany termin może mieć jedynie charakter orientacyjny, ponieważ zależy od stanu zdrowia żony i syna, na który Skarżący nie ma wpływu. Termin ten, może więc ulec wydłużeniu, w zależności od stanu zdrowa żony i syna, choć Skarżący nie ustaje w działaniu i wysiłkach by jego wynagrodzenie pozwoliło na regularne i terminowe opłacanie należności podatkowych.

W ocenie organu nadzoru Skarżący we wniosku z 27 października 2011r. uzupełnionym pismem z 24 grudnia 2013r., nie wskazał okoliczności, które przemawiałyby za uznaniem wystąpienia szczególnie uzasadnionego przypadku, o którym mowa w art. 23 § 6 u.p.e.a. Obawy o zagrożenie zdrowia i życia żony i syna, starania o powrót do normalnego życia rodziny, oraz interes społeczny, polegający w jego ocenie, na ponoszeniu przez Skarżącego ciężaru utrzymania rodziny, a także termin, do którego wnosi o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego (30.04.2020r. – jedynie orientacyjny), nie ustawanie w działaniu i wysiłkach, aby wynagrodzenie pozwoliło na regularne i terminowe opłacanie należności podatkowych, nie można – zdaniem DIS - uznać za szczególnie uzasadnione przypadki, wyczerpujące przesłankę do wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Z przekazanych zaświadczeń o stanie zdrowia wynika, że żona Skarżącego znajduje się pod stałą opieką przychodni, od wielu lat się leczy, natomiast syn choruje od 2006r. i jest niezdolny do samodzielnej egzystencji. Skarżący w protokole o jego stanie majątkowym z 23 września 2011r. odmówił złożenia podpisu, a wynika z niego, że Skarżący osiąga dochody miesięcznie od 3000 zł do 5000 zł, zaś żona i syn otrzymują renty (bez podania kwot), Skarżący ponosi też opłaty z tytułu czynszu, energii elektrycznej i gazu (łącznie 730 zł); jest też właścicielem samochodu i współwłaścicielem drugiego auta oraz właścicielem lokalu mieszkalnego. proponowany przez Zobowiązanego termin, do którego wnosi o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego z uwagi na treść definicję wstrzymania postępowania egzekucyjnego (wstrzymanie wykonania zastosowanych środków egzekucyjnych, które nie powoduje uchylenia dokonanych czynności egzekucyjnych, oraz niepodejmowanie nowych środków egzekucyjnych) doprowadziłoby do przedawnienia zobowiązań podatkowych, objętych tytułami wykonawczymi. Stosownie do treści art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz.U. z 2012r., poz. 749 ze zm.) Zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat. licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.

DIS dodatkowo wskazał, że wystąpienie okoliczności, którą można uznać za przesłankę szczególnie uzasadnionego przypadku, nie jest równoznaczne z obowiązkiem wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Ustawodawca w żaden sposób w art. 23 § 6 u.p.e.a. nie określił, jakiego rodzaju przypadki uznał za szczególnie uzasadnione. Ocenę w tym względzie pozostawiono więc organom rozpatrującym sprawę. Okoliczności uzasadniające wstrzymanie postępowania egzekucyjnego w trybie ww. przepisu muszą mieć charakter wyjątkowy w tym znaczeniu, że powinny odbiegać od występujących powszechnie (wyroki WSA w Warszawie z: 23 lipca 2008r. sygn. akt III SA/Wa 1468/07 - LEX nr 490172; 10 czerwca 2008r. sygn. akt III SA/Wa 87/08 - LEX nr 533616; 20 września 2007r. sygn. akt III SA/Wa 3377/06 - LEX nr 441263).

DIS reasumując podniósł, że w sprawie nie występują przesłanki do wstrzymania postępowania egzekucyjnego i to w terminie proponowanym przez Skarżącego.

9. Skarżący w zażaleniu z 6 lutego 2014r. zarzucił ww. postanowieniu DIS naruszenie art. 77 § 1, art. 80 i art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013r., poz. 267 ze zm.; zwany dalej: "k.p.a.") przez niepodjęcie działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego. Za istotę całej sprawy uznał, że w świetle choroby, jaka dotknęła jego żonę i syna, prowadzenie postępowania egzekucyjnego mogłoby spowodować poważne zagrożenie ich zdrowia i życia, a skutki i postępy obecnego leczenia mogą zostać zniweczone przez działania egzekucyjne. Zaszło też niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia, czy też nieodwracalnych skutków uderzających w stabilność i bezpieczeństwo jego rodziny.

10. Minister Finansów postanowieniem z [...] września 2014r. utrzymał w mocy ww. postanowienie DIS z [...] stycznia 2014r., podtrzymując jego podstawę faktyczną i prawną.

W uzasadnieniu przywołując treść art. 23 § 6 u.p.e.a. stwierdził, że pomimo wskazania przez Skarżącego okoliczności dotyczących choroby żony i syna, które zasługują na poważne potraktowanie, to postępowanie wyjaśniające wykazało, że w sprawie nie zaistniały podstawy do wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Powstałe zaległości są efektem nieuregulowania należnych zobowiązań w terminie płatności, a Skarżący mimo osiągania dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej, nie wykazał chęci uregulowania ww. zaległości w sposób dobrowolny - nie dokonał dobrowolnej wpłaty na poczet dochodzonych zaległości.

Według Ministra, choć wskazane przez Skarżącego stan zdrowia żony i syna są niewątpliwie okolicznościami szczególnymi, na które nie ma się wpływu i niezależne od sposobu postępowania, jednak nie mogą one stanowić podstawy do wstrzymania postępowania egzekucyjnego do majątku Skarżącego, tym bardziej, że ww. zaległości uległyby przedawnieniu w terminie wstrzymania postępowania egzekucyjnego, o który wnosi (do 30 kwietnia 2020r. z możliwością jego wydłużenia). Wstrzymanie postępowania egzekucyjnego powoduje także przesunięcie w czasie zapłaty dochodzonych zaległości, a w efekcie tego wzrasta zaległości przez wzrost odsetek za zwłokę od tych zaległości, co w przypadku niełatwej sytuacji Skarżącego spowodowałoby jej pogorszenie.

Minister Finansów - odnosząc się do zarzutów naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez pominięcie innych działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy - stanął na stanowisku, iż materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy nie potwierdził, aby DIS wydając ww. postanowienie naruszył ww. przepisy prawa, gdyż podjął niezbędne czynności celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes Skarżącego.

11. Skarżący w skardze do WSA w Warszawie z 10 listopada 2014r. wniósł o uchylenie ww. postanowienia Ministra Finansów, z uwagi na naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez pominięcie działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia i zrozumienia stanu faktycznego. W ocenie Skarżącego nienależycie rozpoznano sprawę przez pominięcie szczególnych okoliczności mających wpływ na jego trudną sytuację; zlekceważono i nie uznano poważnych faktów i szczególnych okoliczności mających wpływ na jego trudną sytuację; naruszono jego interesy chronienia życia i zdrowia członków rodziny przez odmówienie wstrzymania postępowania egzekucyjnego oraz naruszono podstawowe, konstytucyjne praw obywatela i praw człowieka.

Zdaniem Skarżącego, choć Minister Finansów przy wydaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia podniósł, iż rozumie sytuację Skarżącego, świadomie nie wstrzymał postępowania egzekucyjnego i czynności egzekucyjnych. Minister Finansów nie podjął więc niezbędnych czynności, celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes zobowiązanego i stworzenie przez to możliwą do zaistnienia sytuację zagrożenia życia i zdrowia jego rodziny.

12. Minister Finansów w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

1. Skarga nie ma uzasadnionych podstaw.

2. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych decyzji i postanowień z prawem. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270, dalej zwana: "P.p.s.a.").

3. W świetle akt sprawy oraz okoliczności podniesionych w uzasadnieniach wydanych w sprawie postanowień wyżej określone przesłanki – zdaniem Sądu - nie zachodzą.

Sąd zauważa ponadto, że organy administracyjne obu instancji będąc, na mocy art. 153 P.p.s.a., związane oceną prawną i wskazaniami, co do dalszego postępowania, wyrażonymi w ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 21 maja 2013r. sygn. akt III SA/Wa 2838/12, w sposób należyty zastosowały się do wskazań zawartych w tym orzeczeniu.

Po pierwsze należy podnieść, że w postępowaniu poprzedzającym wydania postanowienia w pierwszej instancji, DIS wezwał Skarżącego do przedstawienia stosownych zaświadczeń i dokumentów świadczących o stanie zdrowia żony i syna. Skarżącego wezwano również do wskazania, na jaki okres chciałby, żeby doszło do wstrzymania czynności egzekucyjnych bądź postępowania egzekucyjnego.

Skarżącemu wyjaśniono również, że podstawę prawną do wydania ww. postanowienia organu pierwszej instancji stanowi przepis art. 23 § 6 u.p.e.a, który umożliwia organowi nadzoru wstrzymanie na czas określony czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Podniesiono też, wyjaśniając przesłanki, istotne do rozpatrzenia sprawy, że instytucja wstrzymania czynności egzekucyjnych bądź postępowania egzekucyjnego przewidziana w ww. przepisie ma charakter uznania administracyjnym. Oznacza to, że nawet w sytuacji, gdy w odniesieniu do konkretnej osoby wystąpią określone przesłanek do ww. wstrzymania, to organ nadzoru nie jest zobligowany do wydania postanowienia wstrzymującego czynności egzekucyjne albo postępowanie egzekucyjne.

Sąd za prawidłowe w tym zakresie uznaje stanowisko organów i stwierdza, że nawet wówczas, gdy po stronie wnoszącego wniosek o wstrzymanie czynności egzekucyjnych albo postępowania egzekucyjnego zajdą szczególnie uzasadnione przypadki – które w ww. przepisie art. 23 § 6 u.p.e.a. nie zostały ani zdefiniowane ani bliżej dookreślone - organ nadzoru nad egzekucją administracyjną może odmówić zastosowania ww. instytucji wstrzymania.

Warto również wskazać, że nadzór w postępowaniu egzekucyjnym polega na kontroli prawidłowości czynności egzekucyjnych podejmowanych przez organ egzekucyjny oraz oddziaływaniu przez organ nadzoru na organ egzekucyjny za pomocą środków przewidzianych przez ustawę w celu wyeliminowaniu stwierdzonych nieprawidłowości. Do środków nadzoru zaliczane są: wstrzymania czynności egzekucyjnych, wstrzymanie postępowania egzekucyjnego oraz uchylenie postanowienia organu egzekucyjnego i orzeczenie co do istoty sprawy. Organ nadzoru przed rozpatrzeniem wniosku o wstrzymanie czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego ocenia więc czy prawidłowe były działania organu egzekucyjnego, zarównano na podstawie kryterium legalności, jak i celowości. Ocena celowości działań organu egzekucyjnego wynika z art. 6 u.p.e.a., który obliguje wierzyciela do podejmowania wszelkich kroków w celu zastosowania środków egzekucyjnych, gdy zobowiązany uchyla się od wykonania obowiązków, ciążących na nim z mocy prawa. Tym samym organ nadzoru rozpatrując wniosek o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego bada z urzędu czy organ egzekucyjny działa na mocy art. 6 u.p.e.a. oraz to czy Skarżący uchylał się od ciążących na nim obowiązków. Również zastosowanie przez organ egzekucyjny środka egzekucyjnego, który nie jest najmniej uciążliwy, a więc naruszenie art. 7 § 2 u.p.e.a., może przyczynić się do wstrzymania czynności egzekucyjnych albo postępowania egzekucyjnego, w związku z impulsem przekazanym przez Skarżącego w postaci wniosku o wstrzymanie na mocy art. 23 § 6 u.p.e.a. Przepis art. 23 § 6 u.p.e.a. został więc po to stworzony, by organ nadzoru miał możliwość – a nie obowiązek - uwzględniania indywidualnych okoliczności, uzasadniające czasowe zaprzestanie prowadzenia egzekucji, stanowiące odstępstwo od zasady możliwe najszybszego wykonania zobowiązania, co uzasadnione jest chociażby z uwagi na koszty postępowania egzekucyjnego.

Sąd zauważa, że ustawodawca w żaden sposób nie określił przy tym, jakiego rodzaju przypadki uznał za szczególnie uzasadnione w rozumieniu art. 23 § 6 u.p.e.a. Ocenę w tym względzie pozostawiając organom orzekającym w konkretnej sprawie. Nie ulega jednak wątpliwości, że okoliczności uzasadniające wstrzymanie postępowania egzekucyjnego w trybie tego przepisu muszą mieć charakter wyjątkowy w tym znaczeniu, że powinny odbiegać od występujących powszechnie. "Szczególny" w rozumieniu potocznym oznacza "odznaczający się czymś osobliwym, zwracający czymś uwagę; niezwykły, wyjątkowy, specjalny, nieprzeciętny" (por. Uniwersalny słownik języka polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2003, t. IV, s. 638). W tym kontekście należy uwzględnić sytuacje spowodowane działaniem czynników, na które zobowiązany nie miał wpływu, niezależnych od sposobu jego postępowania, a wynikających ze zdarzeń losowych.

Z akt sprawy wynika, że organy nadzoru nad egzekucją administracyjną obu instancji - wydając w sprawie postanowienia o odmowie wstrzymania postępowania egzekucyjnego - zgodziły się, że wymienione przez Skarżącego w pismach dolegliwości żony i syna, wymagające leczenia, są okolicznościami szczególnymi (żona Skarżącego znajduje się pod stałą opieką przychodni, od wielu lat się leczy, natomiast syn choruje od 2006r. i jest niezdolny do samodzielnej egzystencji). Organy nadzoru podkreśliły również, że tego typu choroby należą do zdarzeń losowych, na które nie ma się wpływu, więc są niezależne są od sposobu postępowania. Tym samym mogą stanowić szczególnie uzasadnione okoliczności dające podstawę do wstrzymania postępowania egzekucyjnego o których mowa w ww. art. 23 § 6 u.p.e.a. Zdaniem organów nadzoru nie oznacza to jednak, że w takim przypadku istnieje obowiązek do wstrzymania postępowania egzekucyjnego lub czynności egzekucyjnych. Trudna sytuacja życiowa sama w sobie nie przesądza, że zaszły okoliczności uzasadniające wstrzymanie postępowania egzekucyjnego, które prowadzone jest na podstawie obowiązujących przepisów z zachowaniem reguł płynących z art. 6 i art. 7 § 2 u.p.e.a.

W tym zakresie Sąd podziela stanowisko organów nadzoru obu instancji, które prawidłowo odwołały się do dodatkowych okoliczności wynikających z akt sprawy. Skarżący w protokole o jego stanie majątkowym z 23 września 2011r. odmówił złożenia podpisu, a wynika z niego, że Skarżący osiąga dochody miesięcznie od 3000 zł do 5000 zł, zaś żona i syn otrzymują renty (bez podania kwot), Skarżący ponosi też opłaty z tytułu czynszu, energii elektrycznej i gazu (łącznie 730 zł); jest też właścicielem samochodu i współwłaścicielem drugiego auta oraz właścicielem lokalu mieszkalnego. Powyższe wskazuje, że organy nadzoru dążyły wszelkimi możliwymi środkami do ustalenia stanu faktycznego sprawy koniecznego do rozpatrzenia wniosku o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Tym samym niezasadny jest zarzut naruszenia art. 7 k.p.a., który ma w sprawie zastosowanie na mocy art. 18 u.p.e.a.

Prawidłowe było również wskazanie przez organy nadzoru, że egzekwowane przez NUS zaległości są efektem nieuregulowania przez Skarżącego należnych zobowiązań w terminie płatności, pomimo osiągania przez Skarżącego dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej oraz innych źródeł dochodów otrzymywanych przez członków jego rodziny. Na uwagę zasługuje również to, że Skarżący nie wykazuje chęci dobrowolnego uregulowania ciążących na nim zaległości, a na poczet dochodzonych zaległości nie dokonał dobrowolnej wpłaty. Skarżący, w świetle obowiązujących przepisów, zobligowany jest do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, a w szczególności VAT, którym przecież obciąża konsumenta. Organ podatkowy – wierzyciel – na mocy art. 6 u.p.e.a. nie może zrezygnować z dochodzenia należnych Skarbowi Państwa podatków i w razie niewykonania przez zobowiązanego obowiązku podatkowego jest zobligowany podjąć działania mające na celu doprowadzenie do wykonania przez podatników ciążących na nich obowiązków. Oczywistym przy tym jest, iż prowadzone wobec Skarżącego przez NUS postępowanie egzekucyjne jest dla Skarżącego uciążliwe, jak każde przymusowe postępowanie egzekucyjne, tym niemniej zostało ono wszczęte w związku z tym, że Skarżący nie regulował dobrowolnie należnych zobowiązań publicznoprawnych.

Sąd wskazuje ponadto, że wobec Skarżącego, jak wynika z akt administracyjnych, organ egzekucyjny - NUS zastosował środek egzekucyjny w postaci egzekucji z rachunków bankowych, egzekucję z innych wierzytelności pieniężnych, egzekucję z ruchomości, czyli jedne z mniej dotkliwych środków egzekucyjnych, a mimo to Skarżący, choć otrzymuje stałe przychody z prowadzonej działalności gospodarczej, nie podjął choćby próby uregulowania w toku postępowania egzekucyjnego części swoich zaległości w postaci podatków (w tym VAT, który co do zasady przerzucany jest na konsumenta.

Sąd podkreśla też, że organy nadzoru wyjaśniły Skarżącemu, że im dłużej prowadzone jest postępowanie egzekucyjne, tym większe odsetki obciążają osobę zobowiązaną do płacenia podatków, która choć osiąga stałe źródło dochodu z prowadzonej działalności gospodarczej, jest w niełatwej sytuacji, która w wyniku zastosowania wnioskowanej przez Skarżącego instytucji z art. 23 § 6 u.p.e.a., uległaby jeszcze pogorszeniu.

Trafne było również podniesienie przez organy nadzoru, że wstrzymanie postępowania egzekucyjnego bądź czynności egzekucyjnych powinno następować na ściśle określony czas. Wstrzymanie ww. postępowania lub czynności nie może zmierzać - tak jak proponuje Skarżący - do przedawnienia ciążących na nim zobowiązań podatkowych. Nie można bowiem wypaczać sensu instytucji prawnej, do której została ona stworzona. Skarżący tymczasem, na co prawidłowo zwróciły uwagę organy administracyjne w pismach o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego wskazuje wprawdzie termin, do którego wnosi o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego, ale jest to termin na tyle odległy (30 kwietnia 2020r. - z możliwością, jak wskazuje Skarżący - jego wydłużenia), że gdyby organ wyraził na niego zgodę, doszłoby do umorzenia postępowania egzekucyjnego wyłącznie z powodu zajścia szczególnie uzasadnionych przesłanek, które nie zostały przewidziane w treści at. 59 § 1 u.p.e.a, który odnosi się do umorzenia postępowania egzekucyjnego, jako podstawa do umorzenia.

W ocenie Sądu powyższe okoliczności świadczą – wbrew zarzutom skargi – o wyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego sprawy w toku postępowania nadzorczego (art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a.), choć Skarżący nie wyraził chęci współpracy przy ustalaniu źródeł jego utrzymania i jego rodziny oraz sytuacji majątkowej rodziny w kontekście możliwości dobrowolnego spłacania egzekwowanych przymusowo należności Skarbu Państwa. Doszło również do wyrażenia przez organy administracyjne obu instancji prawidłowych ocen w zakresie możliwości zastosowania instytucji wstrzymania postępowania egzekucyjnego w trybie art. 23 § 6 u.p.e.a., z uwzględnieniem całokształtu materiału dowodowego. Niezasadny jest więc również zarzut naruszenia przez organy nadzoru obu instancji przepisu art. 80 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. W sprawie doszło też do ustalenia stanu faktycznego w wyniku podjęcia wszelkich niezbędnych działań, zmierzających do ustalenia zajścia szczególnie uzasadnionych przypadków, o których mowa w art. 23 § 6 u.p.e.a. oraz rozpatrzenia wszelkich okoliczności podnoszonych przez Skarżącego (art. 7 k.p.a.), a postanowienia wydane przez organy obu instancji zostały rzetelnie uzasadnione celem dokładnego przedstawienia prezentowanego przez organy administracyjne stanowiska i przesłanek, którymi kierowały się odmawiając wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Tym samym doszło też do prawidłowego zastosowania przepisu art. 11 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a.

4. Sąd mając powyższe na względzie, uznał, że zasadne jest oddalenie skargi, na mocy art. 151 P.p.s.a.