Postanowienie NSA, sygn. akt II FSK 2348/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-10-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 106 § 5, art. 183 § 1, art. 229 § 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Bogdan Lubiński, , , po rozpoznaniu w dniu 18 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej E. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 listopada 2009 r. sygn. akt III SA/Wa 3205/08 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi E. M. na postanowienie Ministra Finansów z dnia 16 czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne postanawia: oddalić skargę kasacyjna.


UZASADNIENIE

1. Postanowieniem z dnia 30 listopada 2009 r., III SA/Wa 3205/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę E. M. na postanowienie Ministra Finansów z dnia 16 czerwca 2008 r. w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną.

2. Ze stanu sprawy przyjętego przez sąd pierwszej instancji wynikało, że E. M. wniosła skargę na postanowienie Ministra Finansów z dnia 16 czerwca 2008 r. w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne.

Przy piśmie z dnia 31 marca 2009 r. skierowanym do strony skarżącej przesłano odpis zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 31 marca 2009 r. o wezwaniu do uiszczenia – w terminie 7 dni od dnia doręczenia tego pisma – wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł, pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe zarządzenie skarżąca odebrała w dniu 23 kwietnia 2009 r.

Skarżąca w nadesłanym w dniu 6 maja 2009 r. wniosku o przyznanie prawa pomocy wniosła o zwolnienie, ewentualnie o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie wpisu od skargi w kwocie 100 zł.

3. Postanowieniem z dnia 5 czerwca 2009 r. referendarz sądowy odmówił przyznania stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym stwierdzając, iż sytuacja finansowa skarżącej nie jest wyjątkowa, a zapłata wpisu nie spowoduje powstania uszczerbku w jej koniecznym utrzymaniu.

Od niniejszego postanowienia skarżąca w dniu 5 lipca 2009 r. złożyła sprzeciw wnosząc o zmianę niniejszego postanowienia poprzez zwolnienie jej od kosztów sądowych w pełnym wnioskowanym zakresie, bądź chociażby częściowym w zależności od uznania Sądu. Postanowieniu referendarza sądowego zarzuciła wydanie z naruszeniem prawa materialnego, do którego doszło przez błędną jego interpretację, niewłaściwe zastosowanie, błędne ustalenia faktyczne, a także niewłaściwą wykładnię art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co do którego rozważono jedynie możliwość jego literalnego brzmienia pomijając całkowicie powszechnie uznane metody wykładni celowościowej i funkcjonalnej. Jednocześnie Skarżąca wskazała rażące naruszenia przepisów proceduralnych oraz podstawowych zasad postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego.

4. Sąd postanowieniem z dnia 22 lipca 2009 r. ponownie odmówił przyznania stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym uzasadniając, że nie zachodzą przesłanki do zastosowania prawa pomocy w stosunku do skarżącej. Sąd uznał, że comiesięczne dochody osiągane przez skarżącą, pomimo spłaty rat kredytu hipotecznego oraz pożyczki z kasy zapomogowo – pożyczkowej, a także pozostałych comiesięcznych wydatków nie uniemożliwiają wygospodarowanie kwoty na opłacenie wpisu stałego od wniesionej przez skarżąca skargi.

Dnia 17 sierpnia 2009 r. E. M. złożyła zażalenie na powyższe postanowienie.

5. Postanowieniem z dnia 9 października 2009 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącej podtrzymując ustalenia dokonane przez Sąd pierwszej instancji. Podzielił również stanowisko, że zapłata wpisu sądowego w kwocie 100 zł nie spowoduje uszczerbku w utrzymaniu skarżącej.

6. Zarządzeniem z dnia 27 października 2009 r. wezwano skarżącą do prawomocnego wykonania zarządzenia Przewodniczącego Wydziału III z dnia 31 marca 2009 r. w sprawie uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł, w terminie 7 dni od daty otrzymania niniejszego wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi.

Z adnotacji na znajdującym się w aktach sprawy "Potwierdzeniu odbioru" wynika, że korespondencja została doręczona na adres strony skarżącej 12 listopada 2009 r.

W dokumentach księgowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie dotyczących opłat sądowych na dzień 26 listopada 2009 r. nie stwierdzono wpływu kwoty z tytułu wpisu sądowego do sprawy o sygn. akt III SA/Wa 3205/08, do którego uiszczenia skarżąca została wezwana.

7. W odpowiedzi na wezwanie skarżąca nadesłała wniosek o rozłożenie na raty kosztów sądowych, twierdząc iż ich natychmiastowe ściągnięcie byłoby połączone z niewspółmiernymi trudnościami i powodowałoby dla niej nadmierne obciążenie majątkowe lub groziłoby innymi ciężkimi skutkami.

8. Uzasadniając wydane w sprawie postanowienie sąd pierwszej instancji odwołując się do treści art. 230 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) zwanej dalej: p.p.s.a. – wskazał, że w sprawie wezwano do uiszczenia należnego wpisu w sposób prawidłowy. W zarządzeniu zawarto pouczenie o skutkach jego nie wykonania, tj. wskazano na rygor w postaci odrzucenia skargi w przypadku nieuiszczenia wpisu w terminie. Powyższe wezwanie zostało skutecznie doręczone stronie skarżącej w dniu 12 listopada 2009 r. Siedmiodniowy termin do uiszczenia wpisu upływał więc 19 listopada 2009 r.

Z zapisów w rejestrze sądowym wynika, że do dnia 26 listopada 2009 r. wpisu nie uiszczono. Zostało to potwierdzone adnotacją specjalisty (k. 141 akt sądowych).

Odnosząc się do wniosku skarżącej dotyczącego rozłożenia na raty wpisu od skargi, należy stwierdzić, iż instytucja rozłożenia na raty kosztów sądowych, o której mowa w art. 229 § 1 p.p.s.a. nie znajduje w niniejszej sytuacji zastosowania. Wniosek ten, jak wynika z akt sprawy, został zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III z dnia 30 listopada 2009 r. odrzucony. Z tych też względów sąd pierwszej instancji uznał, że skarga podlegała odrzuceniu.

9. W skardze kasacyjnej skarżąca zaskarżyła powyższe postanowienie zarzucając mu wydanie go z naruszeniem prawa materialnego, do którego doszło w dwojaki sposób: przez błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie.

Wskazano, że pierwszy sposób naruszenia prawa materialnego polegał na "mylnym zrozumieniu treści zastosowanego przepisu. Ta postać naruszenia obejmuje także ustalone treści ogólnych pojęć prawnych. Naruszenie prawa przez niewłaściwe jego zastosowanie, to kwestia prawidłowego odniesienia normy prawa materialnego do ustalone stanu faktycznego, sprawa właściwego skonfrontowania okoliczności stanu faktycznego z hipotezą odnośnie normy prawnej i poddanie tego stanu ocenie prawnej na podstawie treści tej normy, a więc w sposób określony w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 2 kwietnia 2003 r. (sygn. akt I CKN 160/01, - opublk. Lex nr 78813), tj.:

- na podstawie błędnej wykładni przepisów prawnych stanowiących podstawę rozstrzygnięcia poprzez błędne i niezgodne z powszechnie obowiązującym stanem prawnym i jego powszechnie obowiązującą wykładnią przedwczesne, a zatem całkowicie niedopuszczalne zastosowanie art. 220 § 1 i § 3 p.p.s.a., które nastąpiło przed prawomocnym rozstrzygnięciem wniosku skarżącej o rozłożenie jej kosztów sądowych na raty, który to wniosek termin określony w wezwaniu do uiszczenia wpisu uczynił niebyłym i nieaktualnym, zaś prawomocne rozpoznanie wniosku powinno skutkować ponownym wezwaniem strony do jego uiszczenia i to każdorazowo z precyzyjnie, dokładni i szczegółowo określonym rygorem niedokonania tejże czynności w zakreślonym terminie, gdyż każdorazowo w sytuacji, w której w zakreślonym w wezwaniu terminie skarżący złożył wniosek dotyczący kosztów sądowych, a postępowania związanego z tym wnioskiem nie zakończono jeszcze formalnie w wojewódzkim sądzie administracyjnym, nie jest możliwe zastosowanie rygoru w postaci odrzucenia skargi z racji braku dokonania przez skarżącego wpłaty wpisu (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 czerwca 2008 r., sygn. akt II GZ 130/08, opublik. Lex nr 493734), bowiem zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 26 lutego 1976 r., (sygn. akt III CZP 11/76 - opublik. OSNCP 1976 nr 7-8, poz. 162) przepisy o kosztach sądowych spełniają tylko służebną rolę w stosunku do norm regulujących sam przebieg procesu i z tego powodu nie mogą wywierać ujemnego wpływu na prawidłowy wymiar sprawiedliwości, co powoduje, iż muszą być zatem tak wykładane, aby przy zachowaniu ich funkcji zostały stworzone gwarancje zapewniające stronie możliwość wypełnienia obowiązku procesowego oraz aby nie powstały trudności, które praktycznie prowadziłyby do pozbawienia strony możności obrony jej praw,

- na podstawie błędnej wykładni przepisów prawnych stanowiących podstawę rozstrzygnięcia poprzez błędne i niezgodne z powszechnie obowiązującym stanem prawnym i jego wykładnią uznanie, iż przepisy Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania i rozkładania na raty oraz cofania odroczenia lub rozłożenia na raty nieuiszczonych należności sądowych orzeczonych w postępowaniu przed sądem administracyjnym (Dz. U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2194) nie mają zastosowania do tych opłat, w stosunku do których obowiązek uiszczenia powstaje z mocy prawa i których nieuiszczenie powoduje odrzucenie skargi czy innego środka prawnego albo pozostawienie pisma bez rozpoznania, a więc m. in. do wpisu sądowego, podczas gdy z § 1 ust. 1 tegoż Rozporządzenia jednoznacznie wynika, iż znajduje ono zastosowanie do wszystkich należności z tytułu nieuiszczonych kosztów sądowych oraz grzywien orzeczonych w postępowaniu przed sądem administracyjnym, z wyjątkiem jedynie grzywny, o której mowa w art. 154 § 1. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zaś zgodnie z art. 211 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) koszty sądowe obejmują opłaty sądowe i zwrot wydatków, stosownie natomiast do art. 212 § 1 cytowanej wyżej ustawy opłatami sądowymi są wpis i opłata kancelaryjna, zatem z treści tychże przepisów jednoznacznie wynika, iż zupełnie nieuzasadnione jest stanowisko Sądu zawarte w skarżonym zarządzeniu jakoby wpisu od skargi nie można było uznać za nieuiszczone koszty sądowe, podczas gdy bezsprzeczne jest, iż wpis będący opłatą sądową stanowi koszty sądowe, a sam fakt jego nieuiszczenia, niezależnie nawet od przyczyn niemożności tegoż uiszczenia powoduje, iż stanowi on nieiszczone koszty sądowe i wcale nie muszą to być "nieuiszczone należności orzeczone przez sąd" jak to zawarto w skarżonym postanowieniu bowiem z samego brzmienia § 1 cytowanego wyżej rozporządzenia wynika, iż orzeczone muszą być jedynie grzywny, o czym najdobitniej świadczy użycie rozłącznego łącznika "oraz", powodujące, iż koszty sądowe w stosunku do których znajdują zastosowanie przepisy rozporządzenia nie muszą być wcale orzeczone przez Sąd i obowiązek ich uiszczenia może wynikać z samego prawa, jak to jest w przypadku wpisu sądowego,

- niewłaściwej wykładni przedmiotowych przepisu prawa, co do którego nie rozważono nawet możliwość ich literalnego brzmienia, pomijając tym samym całkowicie powszechnie uznane metody ich wykładni celowościowej i funkcjonalnej przez co naruszono nie tylko prawo strony do obrony jej praw i rzetelnego, bezstronnego rozpatrzenia jej sprawy, ale stworzono nie znajdującą uzasadnienia prawnego regułę, pozostającą w sprzeczności co do wszelkich zasad logiki procesowej, poprzez powołanie się jedynie na obowiązujące orzecznictwo działające na niekorzyść strony, przy całkowitym pominięciu pionu orzecznictwa całkowicie przeciwnego, a znacznie powszechniejszego, co zaskutkowało całkowitym pominięciem okoliczności sprawy przemawiających za zastosowaniem tych korzystnych dla strony uregulowań powszechnie obowiązujących w doktrynie i judykaturze powodujących ich w niniejszej sprawie w pełni znajduje zastosowanie art. 229 § 1 p.p.s.a. zgodnie z trescią którego należności z tytułu nieuiszczonych kosztów sądowych "oraz grzywien orzeczonych w postępowaniu przed sądem administracyjnym, z wyjątkiem grzywny, o której mowa w art. 154 § 1, mogą być umorzone lub zapłata tej należności może być odroczona albo rozłożona na raty, jeżeli jej ściągnięcie byłoby połączone z niewspółmiernymi trudnościami lub groziłoby dłużnikowi zbyt ciężkimi skutkami,

oraz z rażącym naruszeniem przepisów proceduralnych oraz podstawowych zasad postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego, tj.:

- brak podstawowych i koniecznych elementów wyroku określonych w art. 141 § 3 p.p.s.a., które w związku z uregulowaniem przewidzianym w art. 166 tejże ustawy stosuje się również do postanowień tj.: wyczerpującego powołania podstawy prawnej oraz uzasadnienia faktycznego i prawnego, w szczególności wskazania faktów, które sąd uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, i przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej oraz wyjaśnienia podstawy prawnej postanowienia z przytoczeniem przepisów prawa, tak aby poprawność rozumowania była możliwa do skontrolowania i zweryfikowania w toku instancji,

- brak dokładnej analizy materiału dowodowego w sprawie, a w konsekwencji naruszenie naczelnej zasady postępowania dowodowego określonej w art. 232 k.p.c. którą w związku z uregulowaniem przewidzianym w art. 106 § 5 p.p.s.a. stosuje się również do postępowania dowodowego prowadzonego w ramach sądownictwa administracyjnego, zgodnie z którą pomimo, iż to strony obowiązane są wskazywać dowody na stwierdzenie faktów z których wywodzą skutki prawne, to jednak dowody przeprowadza się nie tylko na wniosek stron postępowania, ale także z urzędu, bowiem w celu wyjaśnienia wątpliwości, które zrodzą się w ocenie dowodu przez sąd, w pełni możliwe i prawnie dozwolone jest dopuszczenie dowodu niewskazanego przez stronę, na stwierdzenie istotnych, a spornych ocenie sądu okoliczności faktycznych, gdyby według jego oceny zebrany w toku sprawy materiał dowodowy nie wystarczał do jej rozstrzygnięcia,

- niedochowanie wymogu niezbędnego zakresu postępowania dowodowego i uznania zasady swobodnej oceny dowodów jako antytezy dowolności w tejże ocenie, a przez to naruszenie normy zawartej w art. 233 § 1 k.p.c. którą w związku z uregulowaniem przewidzianym w art. 106 § 5 p.ps.a. stosuje się również do postępowania dowodowego prowadzonego w ramach sądownictwa administracyjnego, a zgodnie z którą sąd ocenia wiarygodność i moc dowodową według swojego uznania, jednakże na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału, zatem obowiązany jest nie tylko zebrać, ale i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy poprzez przeprowadzenie postępowania dowodowego niezbędnego do wyjaśnienia sprawy i rozważenie wszystkich istotnych okoliczności sprawy oraz oparcie ustaleń faktycznych nie na dowolnie wybranej części materiału dowodowego, lecz na analizie całokształtu okoliczności ujawnionych w sprawie, z uwzględnieniem wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu, jak również wszelkich okoliczności towarzyszących przeprowadzaniu poszczególnych dowodów i mających znaczenie dla oceny ich mocy i wiarygodności, bowiem jak przyjmuje się w doktrynie i judykaturze ramy swobodnej oceny dowodów muszą być zakreślone wymaganiami prawa procesowego, doświadczenia życiowego, regułami logicznego myślenia oraz pewnego poziomu świadomości prawnej, według których sąd w sposób bezstronny, racjonalny i wszechstronny rozważa materiał dowodowy jako całość, dokonuje wyboru określonych środków dowodowych i ważąc ich moc oraz wiarygodność odnosi je do pozostałego materiału dowodowego."

W związku z tak postawionymi zarzutami wniesiono o jego uchylenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jako bezzasadna podlega oddaleniu.

10. Po pierwsze należy wskazać, że autor skargi kasacyjnej błędnie utożsamia zarzuty naruszenia przepisów postępowania, jako przepisy prawa materialnego. Nie ulega bowiem wątpliwości, że przywołane w skardze kasacyjnej art. 106 § 5, art. 220 § 1 i, art. 154 § 1, art. 212 § 1 czy art. 232 i art. 233 § 1 kpc są przepisami postępowania a nie przepisami prawa materialnego. Dlatego też skoro art. 174 p.p.s.a. przewiduje jako podstawę skargi kasacyjnej naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to obowiązkiem autora skargi kasacyjnej jest prawidłowe ustalenie, jakiego charakteru normy prawne zaskarża i w jaki sposób (zgodnie z art. 174 p.p.s.a.) doszło do ich naruszenia. Okoliczność jest ta o tyle istotna, że stawiając zarzut naruszenia przepisów postępowania strona składająca skargę kasacyjną musi jednocześnie wskazać, w jaki sposób uchybienie tym przepisom mogło wpłynąć istotnie na wynik postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Tylko wykazanie, że gdyby do naruszenia nie doszło, zapadłoby odmienne rozstrzygnięcie, skutkuje uwzględnieniem środka odwoławczego opartego na tej podstawie kasacyjnej (por. wyrok NSA z dnia 30 listopada 2010 r., II FSK 1320/09, LEX nr 745628). Warto także wskazać, odnosząc się do zarzutów kasacyjnych, że przepisu ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie przewidują jako podstawy kasacyjnej zarzutu "rażącego naruszenia przepisów proceduralnych" (por. wyrok NSA z dnia 7 lutego 2008 r., II GSK 393/07, LEX nr 471114).

Co się zaś tyczy zarzutu naruszenia "art. 141 § 3" p.p.s.a. to należy wskazać, że autor skargi kasacyjnej błędnie wskazuje go, jako podstawę prawną dotyczącą elementów koniecznych, jakie powinno zawierać postanowienie sądu pierwszej instancji. Dopiero treść uzasadnienia tego zarzutu wskazuje, że prawdopodobnie intencją autora skargi kasacyjnej był zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., który określa elementy konieczne, jakie powinno zawierać uzasadnienie wyroku/postanowienia sądu administracyjnego.

Powyższe uchybienia mają o tyle istotny wpływ na wynik postępowania, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest zobowiązany, ale wręcz nawet nie jest uprawniony do precyzowania za stronę zarzutów skargi kasacyjnej bądź do poszukiwania za nią naruszeń prawa, jakich mógł dopuścić się wojewódzki sąd administracyjny (por. wyrok NSA z dnia 10 grudnia 2010 r., II FSK 1389/09, LEX nr 745651). Dlatego też należy wskazać, że strona błędnie sformułowała podstawy kasacyjne.

11. Po drugie za całkowicie niezrozumiałe, błędne i świadczące o niezrozumieniu przez autora skargi kasacyjnej zasad dotyczących postępowania przed sądami administracyjnymi należy uznać zarzuty kasacyjnej dotyczące art. 106 § 5 p.p.s.a. oraz art. 232 i art. 233 § 1 kpc. Należy bowiem zauważyć, że co do zasady, nie jest możliwe prowadzenie postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym, który kontrolę legalności opiera na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem administracji wydającym zaskarżoną decyzję (art. 133 § 1 p.p.s.a.). Od tej zasady istnieje wyjątek, o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a. Przepis ten przewiduje, że sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Co istotne przeprowadzenie dowodu (dopuszczenie dowodu) ma formę postanowienia, które zapada na rozprawie; wpisuje się je do protokołu rozprawy bez spisywania odrębnej sentencji, poniE.ż nie przysługuje na nie zażalenie. Postanowienie podlega ogłoszeniu i nie wymaga uzasadnienia. Dopuszczając dowód, sąd powinien wskazywać, jakie okoliczności mają nim być stwierdzone (por. B. Dauter, Komentarz do art.106 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Lex/El). A zatem warunkiem sine qua non możliwości postawienia zarzutu naruszenia art. 106 § 5 p.p.s.a jest po pierwsze zastosowanie przez sąd art. 106 § 3 p.p.s.a., czyli wydaniem postanowienia w zakresie postępowania dowodowego. Takiego natomiast postanowienia sąd pierwszej instancji w niniejszej sprawie nie wydał, tym samym nie może być mowy o naruszeniu wskazanych powyżej przepisów. Dopiero bowiem o naruszeniu art. 232 i art. 233 § 1 kpc. można by było mówić, gdyby sąd zastosował postępowanie dowodowe, o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a. i przeprowadził je niezgodnie z tym przepisem (por. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2005 r., OSK 1576/04, CBOSA).

12. Po trzecie należy wskazać, że przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga kasacyjna od postanowienia odrzucającego skargę podatniczki z uwagi na nie uiszczenie wpisu sądowego. A zatem tylko w tym zakresie Naczelny Sąd Administracyjny jest władny orzekać. Bezzasadnymi tym samym były zarzuty dotyczące prawidłowości zastosowania przez sąd pierwszej instancji art. 229 § 1 p.p.s.a. jak i przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania i rozkładania na raty oraz cofania odroczenia lub rozłożenia na raty nieuiszczonych należności sądowych orzeczonych w postępowaniu przed sądem administracyjnym (Dz. U. Nr 221, poz. 2194).

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając niniejszą sprawę w ramach postępowania dotyczącego odrzucenia skargi nie mógł rozpoznawać kwestii odrzucenia wniosku o rozłożenie na raty wpisu od skargi, bowiem od tego postanowienia stronie przysługiwało zażalenie, które strona wniosła. Postępowanie dotyczącego tego zażalenia zostało zakończone prawomocnym postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 stycznia 2011 r., II FZ 31/10, gdzie Sąd oddalił zażalenie skarżącej. W tej sytuacji skoro kwestia wniosku o rozłożenie na raty wpisu od skargi została prawomocnie przesądzona przez Naczelny Sąd Administracyjny w powyższym postanowieni, to Sąd rozpoznający skargę kasacyjnej, jest związany ustaleniami tam poczynionymi. Nie jest bowiem możliwe ponowne badanie tego samego zagadnienia.

13. Wreszcie odnosząc się do meritum sprawy należy wskazać, że nie można zgodzić się z argumentacją skargi kasacyjnej dotyczącej wykładni i zastosowania art. 220 § 1 p.p.s.a. Jak wynika z treści tego przepisu sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Zgodnie zaś z art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd.

Jak wynika z akt niniejszej sprawy Zarządzeniem Przewodniczącej wydziału III WSA w Warszawie z dnia 31 marca 2009 r. podatniczka została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł. Co istotne, postanowienie to nie zostało przez skarżącą zaskarżone a zostało stronie doręczone w dniu23 kwietnia 2009 r. W dniu 6 maja 2009 r. (data stempla pocztowego – 29 kwietnia 2009 r.) wpłynął do sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych ewentualnie o zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie wpisu od skargi. Postanowieniem z dnia 5 czerwca 2009 r. referendarz sądowy odmówił przyznania stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym. W związku ze sprzeciwem skarżącej postanowieniem z dnia 22 lipca 2009 r. WSA w Warszawie odmówił przyznania skarżącej prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 9 października 2009 r. oddalił zażalenie skarżącej na powyższe postanowienie. Tym samym w tym momencie postępowanie z zakresu wniosku o przyznanie skarżącej prawa pomocy zostało prawomocnie zakończone. W konsekwencji prawomocności zarządzenia z dnia 31 marca 2009 r. na jego podstawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie pismem z dnia 27 października 2009 r. wezwał skarżącą do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł.

Wbrew zatem wywodom skargi kasacyjnej nie można przyjąć by sąd pierwszej instancji nie dochował stawianych przepisami wymogów dotyczących prawidłowego wezwania skarżącej o uiszczenie wpisu od skargi. Ponownie pismem z dnia 27 października 2009 r. wezwał ją do jego uiszczenia. Tym samym prawidłowo zrealizował ustawowe wymagania stawiane przez art. 220 § 1 p.p.s.a. Konsekwencją zaś nie uiszczenia wpisu od skargi w zakreślonym terminie było jej odrzucenie, co też prawidłowo sąd pierwszej instancji zrobił.

Odnosząc się natomiast do kwestii, czy na skutek złożonego wniosku o rozłożenie na raty kosztów sądowych sąd pierwszej instancji powinien był ponownie wezwać skarżącą do uiszczenia wpisu, Naczelny Sąd Administracyjny staje na stanowisku, że nie było podstaw do takiego działania. Wynika to z oczywistego faktu, że przepisy art. 229 § 1 p.p.s.a. przewiduje możliwość odroczenia zapłaty należności ale tylko w odniesieniu do wymagalnych kosztów sądowych. Uregulowanie to dotyczy nieziszczonych należności sądowych orzeczonych w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Koszty te w przypadku bowiem ich nieziszczenia ściągane od dłużnika w drodze egzekucji sądowej. Jednakże skoro wpis sądowy nie podlega egzekucji sądowej, to nie ma podstaw do jego umorzenia, rozłożenia na raty lub odroczenia terminu płatności. Sankcją za jego nieziszczenie jest odrzucenie pisma strony albo pozostawienie go bez rozpoznania (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wydanie 4, Warszawa 2010 r., str. 536). Przepis ten nie może mieć zastosowania do tych opłat, w stosunku do których obowiązek uiszczenia powstaje z mocy prawa i których nieuiszczenie powoduje odrzucenie skargi czy innego środka prawnego albo pozostawienie pisma bez rozpoznania (zob. art. 214 § 1, art. 219 § 1, art. 220 § 1 i 3 art. p.p.s.a.). Nieopłaconego wpisu od skargi nie można uznać za nieuiszczoną należność orzeczoną przez sąd. Przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują jakiejkolwiek możliwości prawnej rozłożenia wpisu od skargi na raty czy też odroczenia jego zapłaty (por. M. Niezgódka-Medek, Komentarz do art.229 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Lex/El 2011; postanowienie NSA z dnia 15 grudnia 2004 r., GZ 126/04, CBOSA).

Z tych też względów w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie było podstaw do ponownego wzywania skarżącej do uiszczenia wpisu od skargi, na co trafnie w zaskarżonym postanowieniu zwrócił uwagę sąd pierwszej instancji.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie oraz art. 184 w zw. z art. 182 § 1 p.p.s.a orzekł jak w sentencji postanowienia.