Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 4047/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-05-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 127 par. 3, art. 134
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.), Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 maja 2022 r. sprawy ze skargi F. G. na postanowienie Rektora Szkoły [...] w [...] z dnia [...] października 2021 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Rektora Szkoły [...] w [...] na rzecz skarżącego F. G. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Rektor Szkoły [...] w [...] postanowieniem z dnia [...] października 2021 r. nr [...], działając na podstawie art. 134 K.p.a., stwierdził niedopuszczalność odwołania (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) F.G. od decyzji Prorektora z dnia [...] września 2021 r. utrzymującej w mocy decyzję Prodziekana z dnia [...] września 2021 r. o odmowie wznowienia studiów pierwszego stopnia na kierunku [...] z uwagi na nieprowadzenie tych studiów w S[...].

W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że decyzją z dnia [...] września 2021 r., zamieszczoną na podaniu skarżącego z dnia [...] sierpnia 2021 r., Prodziekan Studium [...] odmówił F.G. wznowienia studiów pierwszego stopnia na kierunku [...] z uwagi na nieprowadzenie tych studiów w S[...]. Następnie, decyzję tę utrzymał w mocy Prorektor S[...] decyzją z dnia [...] września 2021 r., jednak skarżący w piśmie z dnia [...] września 2021 r. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Wobec powyższego, powołując treść art. 15 K.p.a. Rektor wyjaśnił, że postępowanie administracyjne jest postępowaniem dwuinstancyjnym, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Oznacza to, że w przypadku kiedy w I instancji decyzję wydał z upoważniania Rektora S[...] Dziekan Studium, to wniosek o ponowne rozpatrzenie rozpatruje Rektor S[...] (§ 42 ust. 2 Regulaminu studiów), natomiast kolejne złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy jest niedopuszczalne. Jednocześnie Rektor stwierdził, że w decyzji Prorektora z dnia [...] września 2021 r. zabrakło pouczenia o możliwości wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zatem pouczył skarżącego o prawie i terminie wniesienia skargi.

W skardze na postanowienie Rektora Szkoły [...] w [...] z dnia [...] października 2021 r. F.G. zarzucił naruszenie prawa procesowego mające wpływ na wynik sprawy, to jest art. 134 K.p.a. w zw. z § 46 i § 42 ust. 2 Regulaminu Studiów Pierwszego i Drugiego Stopnia oraz Jednolitych Studiów Magisterskich w Szkole [...] w [...] poprzez stwierdzenie, że jego wniosek z dnia [...] września 2021 r. jest odwołaniem od decyzji Prodziekana [...] z dnia [...] września 2021 r., podczas gdy w istocie stanowi on uzupełnienie jego podania z dnia [...] sierpnia 2021 r.

Jednocześnie, na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a., skarżący wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z następujących dokumentów załączonych do skargi:

1. wydruku z systemu USOS z dnia [...] listopada 2021 r. - decyzji Prodziekana z dnia [...] września 2021 r.

2. decyzji – e-maila z dnia [...] września 2021 r.

3. kopii jego legitymacji studenckiej,

4. pisma z dnia [...] października 2021 r. przesłanego e-mailem.

na potwierdzenie braku podstaw do odmowy ukończenia studiów na kierunku [...], niewydania decyzji administracyjnych w sprawie, nierozstrzygnięcia wniosku skarżącego z dnia [...] sierpnia 2021 r, charakteru wniosku skarżącego z dnia [...] sierpnia 2021 r.

Wobec powyższego skarżący wniósł o uwzględnienie jego skargi i uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, a także o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.

Skarżący wniósł również o możliwie najszybsze wyznaczenie rozprawy (stacjonarnej lub w trybie on-line), ewentualnie o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jak też o łączne rozpoznanie tej skargi ze skargą na decyzję Prorektora z dnia [...] września 2021 r.

W uzasadnieniu skargi F.G. podniósł, że podaniem z dnia [...] sierpnia 2021 r. wniósł o wyrażenie zgody na ukończenie studiów licencjackich na kierunku [...] w trybie ponownej rekrutacji, tj. w trybie wznowienia studiów. Skarżący dodał, że decyzją z dnia [...] września 2021 r. Prodziekan nie wyraził zgody na ukończenie przez niego ww. kierunku, o czym dowiedział się z systemu USOS. Z kolei decyzja z dnia [...] września 2021 r. została doręczona skarżącemu mailem, natomiast zaskarżone postanowienie – pocztą w formie papierowej.

Skarżący wyjaśnił, że nie zgadza się z rozstrzygnięciem zawartym w zaskarżonym postanowieniu, ponieważ jego wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie dotyczy postępowania w przedmiocie wznowienia jego statusu jako studenta, a zgody Prodziekana [...] na zaliczenie jego dotychczasowych egzaminów i zaliczeń na poczet aktualnego toku studiów (skarżący jest studentem po ponownej rekrutacji i realizuje studia na kierunku [...]). Skarżący podkreślił jednocześnie, że status studenta posiadał już w roku akademickim 2020/2021 i nie utracił go do chwili obecnej. Nadto, w ocenie skarżącego jego podanie z dnia [...] sierpnia 2021 r. nie zostało rozpatrzone do dnia dzisiejszego. Dodał też, że jego wniosek z dnia [...] września 2021 r. jest w istocie kolejnym wnioskiem w sprawie zaliczenia dotychczas uzyskanych punktów ECTS na poczet aktualnego toku studiów i stanowi uzupełnienie jego stanowiska wskazanego w podaniu z dnia [...] sierpnia 2021 r. Skarżący wyjaśnił również, że nie jest to klasyczny wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przez Rektora, ponieważ taki wniosek już składał, został on rozpatrzony i stanowi przedmiot odrębnej skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (na decyzję Prorektora ds. Dydaktyki i Studiów z dnia [...] września 2021 r. w przedmiocie wznowienia studiów pierwszego stopnia na kierunku [...]). Wobec powyższego skarżący stwierdził, że nie było podstaw do wydania zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 134 K.p.a.

Pełnomocnik Rektora Szkoły [...] w [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie wskazując, że postanowienie zostało wydane w oparciu o błędne ustalenia organu, ponieważ Rektor przyjął, że sprawa wszczęta na wniosek skarżącego podaniem z dnia [...] sierpnia 2021 r. dotyczy wznowienia studiów na kierunku [...] oraz, że wniosek z dnia [...] września 2021 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy także dotyczy wznowienia studiów. W konsekwencji, w zaskarżonym postanowieniu stwierdzającym niedopuszczalność odwołania, organ błędnie pouczył skarżącego o możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego, zarówno od postanowienia, jak i od rozstrzygnięcia w przedmiocie studiowanego kierunku. Skarżący w skardze podnosi natomiast, że jego zamiarem było dokonanie, w trakcie drugiego semestru studiów pierwszego stopnia, wyboru studiowanego kierunku studiów zgodnie z § 11 ust. 1 regulaminu studiów oraz art. 69 ust. 4 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce. Tymczasem Rektor błędnie zinterpretował podanie skarżącego z dnia [...] sierpnia 2021 r., zakładając, że skoro skarżący studiował kierunek [...], z którego został skreślony (i który został zlikwidowany), po czym zrekrutował się ponownie na studia pierwszego stopnia, to wnosi o wznowienie studiów także na kierunku [...], a nie przypisanie do tego kierunku w trybie art. 69 ust. 4 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce.

Wobec powyższego pełnomocnik organu stwierdził, że skarga jest bezprzedmiotowa, ponieważ decyzja w sprawie wyboru kierunku studiów jest aktem wewnątrzzakładowym, na który skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje. Zaznaczył przy tym, że zgodnie z § 44 ust. 6 Regulaminu studiów, w sprawach, w których nie jest wymagane wydanie decyzji administracyjnej informację o treści rozstrzygnięcia przesyła się w formie skanu lub informacji o sposobie rozstrzygnięcia na adres skrzynki pocztowej studenta. Ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym wylicza natomiast poszczególne przypadki, w których sprawy wymagają rozstrzygnięcia decyzją administracyjną, ale wybór kierunku nie został zaliczony do tego typu spraw.

W piśmie procesowym z dnia [...] stycznia 2022 r. F.G. podkreślił, że wniósł również skargę na decyzję Prorektora ds. Dydaktyki i Studentów Szkoły [...] w [...] z dnia [...] września 2021 r. w przedmiocie odmowy wznowienia studiów pierwszego stopnia na kierunku [...], lecz skarga nie została przesłana przez organ do Sądu. Jednocześnie wyjaśnił, że w trosce o własne dobro oraz wstrzymane plany życiowe w istocie jest obecnie zapisany na drugi kierunek, jakim jest [...] i go realizuje, lecz nie wpływa to w żaden sposób na zasadność skargi oraz istotę sprawy.

W piśmie procesowym z dnia [...] stycznia 2022 r. pełnomocnik organu, w odpowiedzi na wezwanie Sądu, wyjaśnił, że Rektor nie widzi ani podstaw prawnych, ani faktycznych do zmiany zaskarżonego postanowienia, ponieważ wydane zostało wyłącznie na podstawie regulaminu studiów, który w § 46 zobowiązuje organy do odpowiedniego stosowania K.p.a. przy rozstrzyganiu indywidualnych spraw studenckich w zakresie nieuregulowanym w regulaminie studiów. Obecna ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce przewiduje wydanie decyzji administracyjnej jedynie w kilku enumeratywnie określonych przypadkach i nie zawiera odpowiednika art. 207 nieobowiązującej już ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym.

Pełnomocnik organu wyjaśnił też, że stosując odpowiednio K.p.a., organ na podstawie art. 111 § 2 może sprostować z urzędu decyzję co do prawa odwołania i wniesienia skargi do sądu administracyjnego, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji. W chwili wniesienia skargi termin ten już upłynął, zatem zmiana decyzji w tym zakresie jest niedopuszczalna.

Ponadto, zdaniem pełnomocnika, w pozostałym zakresie, pomimo częściowo błędnego uzasadnienia decyzja odpowiada prawu wewnętrznemu uczelni. Studenci S[...], studiujący na studiach pierwszego stopnia, wybierają kierunek studiów do końca drugiego semestru. W zdecydowanej większości przypadków przypisanie do określonego kierunku następuje automatycznie w drodze czynności materialno-technicznej. Wybierając jeden spośród dostępnych kierunków, student deklaruje odpowiedni zestaw przedmiotów, które jest zobowiązany studiować od trzeciego semestru. W przypadku skarżącego, który wniósł o przypisanie do zlikwidowanego w listopadzie 2020 r. kierunku [...], wydana została przez dziekana wewnątrzzakładowa decyzja odmowna. Decyzja ta została podtrzymana przez Rektora, także decyzją wewnątrzzakładową, a więc tym samym regulaminowy, dwuinstancyjny tok postępowania, został wyczerpany. Skarżący jednak ponowne odwołał się od decyzji Rektora, zatem stosując zgodnie z regulaminem studiów odpowiednio K.p.a., organ postanowieniem stwierdził niedopuszczalność odwołania. Pomimo błędnego nazwania wniosku skarżącego wnioskiem o wznowienie studiów, skarżone postanowienie odpowiada regulaminowi studiów, ponieważ skarżącemu nie przysługiwało prawo do ponownego rozpatrzenia sprawy przez Rektora. Z uwagi na to, że przedmiotem rozstrzygnięcia przez zaskarżone postanowienie są wewnątrzzakładowe procedury (skarżący w skardze również podnosi, że nie wnosił o wznowienie studiów), a K.p.a. stosowane jest odpowiednio tylko na podstawie regulaminu studiów, to zdaniem organu, postanowienie to także stanowi akt wewnątrzzakładowy, który nie podlega kontroli sądowoadministracyjnej, zatem Rektor podtrzymał wniosek o odrzucenie skargi.

Jednocześnie pełnomocnik organu ponownie podkreślił, że sprawa przypisania skarżącego do kierunku została przez niego załatwiona i skarżący od dnia 1 października 2021 r. jest przypisany do kierunku [...] (wewnątrzzakładowa czynność materialno-techniczna). Tym samym zrealizowany został nakaz wynikający z art. 69 ust. 4 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce. Zmiana studiowanego kierunku może nastąpić wyłącznie w trybie przewidzianym regulaminem studiów.

W piśmie datowanym na [...] marca 2022 r. F.G. zaznaczył, że zapisanie się na inny kierunek zostało mu niejako narzucone przez Dziekanat jako jedyna możliwość ukończenia studiów, a co zrobił z troski o swoje dobro osobiste oraz rozwój życiowy, który został wstrzymany przez decyzję z dnia [...] września 2021 r., a także ze względu na niezrozumiałe motywy podjęcia przez S[...] decyzji odmownej. W ocenie skarżącego zapisanie się przez niego na drugi kierunek nie zamyka jednak sprawy uzyskania dyplomu na kierunku [...]. Co więcej, jest sprzeczne z "instrukcją Dziekana Studium Licencjackiego z dnia [...] października 2020 r. w sprawie rozliczania absolutoriów" (Instrukcja), która jasno mówi, że "A.2. To, jaki program studiów obowiązuje danego studenta, określone jest przez rok podjęcia przez niego studiów. Student rozpoczynający studia w roku t zobowiązany jest do realizacji programu studiów opisanego w informatorze na rok t". Skarżący wyjaśnił zatem, że w jego przypadku jest to informator na rok 2020/2021, w którym znajduje się kierunek [...], wraz z wyszczególnionym całym programem. Skarżący zaznaczył, że kierunek ten znajdował się również w ofercie S[...] w momencie jego rekrutacji na studia, a mimo tego odmówiono mu możliwości ukończenia studiów na kierunku, którego program już zrealizował, a także napisał i złożył pracę dyplomową, która została przyjęta przez Promotora z wynikiem bardzo dobrym. Skarżący dodał też za Rektorem, że kierunek [...] został zlikwidowany w listopadzie 2020 r., co nastąpiło po wydaniu Instrukcji, dyktującej warunki i sposób uzyskiwania absolutoriów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga zasługuje na uwzględnienie.

Podstawę prawną wydania zaskarżonego postanowienia Rektora S[...] stanowił art. 134 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.

Zgodnie natomiast z art. 127 § 3 K.p.a. do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji.

Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następstwie rozpoznania wniosku skarżącego z dnia [...] września 2021 r., w którym zwrócił się do Rektora S[...] o ponowne rozpatrzenie jego sprawy dotyczącej umożliwienia ukończenia studiów i uzyskania dyplomu nie kierunku [...].

Skarżący w skardze, zarzucając organowi naruszenie art. 134 K.p.a. wyjaśnił, że jego wniosek z dnia [...] września 2021 r. nie był wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Rektora z dnia [...] września 2021 r., lecz kolejnym wnioskiem w sprawie zaliczenia dotychczas uzyskanych punktów ECTS na poczet aktualnego toku studiów i stanowi uzupełnienie jego stanowiska wskazanego w podaniu z dnia [...] sierpnia 2021 r.

W tym miejscu należy przypomnieć, iż decyzją z dnia [...] września 2021 r. Prodziekan [...] Szkoły [...] w [...] odmówił F.G. wyrażenia zgody na przypisanie do wybranego kierunku studiów. Od powyższej decyzji skarżący odwołał się do Rektora Szkoły [...] w [...], który decyzją z dnia [...] września 2021 r., po rozpatrzeniu ww. odwołania, podtrzymał decyzję Prodziekana z uwagi na to, że kierunek [...] został wygaszony, a zajęcia w jego ramach nie są już na uczelni prowadzone.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 23 marca 2022 r. sygn. akt II SA/Wa 239/22 odrzucił skargę F.G. na powyższą decyzję wskazując, iż przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2022 r. poz. 574) nie przewidują aby w sprawach tego typu wydawana była decyzja administracyjna, od której przysługiwałaby skarga do sądu administracyjnego. Decyzję odmawiającą wyrażenia zgody na przypisanie do wybranego kierunku studiów, należy bowiem uznać za sprawę związaną z tokiem studiów, procedowaną na podstawie § 42 i § 44 Regulaminu studiów pierwszego i drugiego stopnia oraz jednolitych magisterskich w Szkole [...] w [...], stanowiącym załącznik do uchwały nr [...] Senatu S[...] z dnia [...] kwietnia 2020 r. Jest to akt wewnętrzny, skierowany na wywołanie konkretnych i indywidualnie oznaczonych skutków prawnych w ramach istniejącego stosunku zakładowego.

Organ nie prowadził zatem w sprawie zainicjowanej podaniem skarżącego z dnia [...] sierpnia 2021 r. postępowania administracyjnego i nie wydał decyzji, które podlegałaby zaskarżeniu w trybie przewidzianym w Kodeksie postępowania administracyjnego. Rozpoznając wniosek skarżącego z dnia [...] września 2021 r. organ nie miał tym samym podstaw do wydania postanowienia w trybie art. 134 K.p.a. stwierdzającego niedopuszczalność odwołania (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy). Zaskarżone postanowienie należało zatem wyeliminować z obrotu prawnego.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

O zwrocie kosztów postępowania, obejmujących uiszczony wpis sądowy, Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a.