Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 437/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2004-02-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Skarżony organ: Prezes Głównego Urzędu Ceł

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia NSA (del) Krystyna Kutzner (spr.) Sędziowie : NSA (del) Piotr Lechowski WSA Halina Jakubiec Protokolant : Dorota Hajto po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2004 r sprawy ze skargi "T." Spółka z o.o. w [...] na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł w [...] z dnia 2 lutego 2001 r nr [...] w przedmiocie długu celnego skargę oddala


UZASADNIENIE

W dniu [...] 1999 r Dyrektor Urzędu Celnego w [...], działając na podstawie art.145 § l pkt.5, art.147 i art.149 § l i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, wznowił postępowanie celne w sprawie towaru odprawionego według dokumentu SAD nr [...] z dnia [...] 1997 r, a następnie decyzją wydaną na mocy art.151 § l pkt.2 oraz art.67 ust. l i art.83 ust.2 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r - Prawo celne (Dz.U. z 1994 r Nr 71, poz.312 ze zm.) ;

1. uchylił decyzję zawartą w/w dokumencie SAD

2. wymierzył należności celne za przecier pomidorowy według pozycji 2002 903 19 ze stawką 50% min.0,6 ECU/kg - w kwocie [...] zł

3. wymierzył opłatę manipulacyjną dodatkową w kwocie [...]zł

4. dopuścił przedmiotowy towar do obrotu na polskim obszarze celnym.

W uzasadnieniu wydanej decyzji organ celny stwierdził, że przy odprawie celnej przedmiotowego towaru zastosowano obniżoną stawkę celną z uwagi na przedłożone świadectwo pochodzenia towaru EUR l nr C [...] . Dokument ten został przesłany do weryfikacji władzom celnym eksportera, które nie potwierdziły pochodzenia tego towaru z Węgier. Ta okoliczność stanowiła podstawę do wznowienia postępowania i uchylenia pierwotnej decyzji, gdyż przedłożone świadectwo pochodzenia towaru nie mogło stanowić podstawy do zastosowania obniżonej stawki celnej.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca podniosła, że otrzymane wraz z dostawą dokumenty potwierdzały węgierskie pochodzenie towaru. W piśmie Węgierskiego Głównego Urzędu Ceł nr [...] z dnia [...]99 nie stwierdzono, że koncentrat nie jest pochodzenia węgierskiego, lecz jedynie, że eksporter węgierski nie przedstawił do weryfikacji świadectwa EUR l właściwych dokumentów potwierdzających pochodzenie przecieru pomidorowego. W ocenie skarżącej weryfikacja dokumentu EUR l powinna odbyć się na podstawie dokumentów, jakie przedstawił eksporter w dniu wysyłki, gdyż zarówno na Węgrzech, jak i w Polsce podstawą do potwierdzenia przez urząd celny dokumentu EUR l jest wniosek, do którego należy załączyć fakturę zakupu towaru od producenta i oświadczenie producenta potwierdzające, że towar został wyprodukowany na Węgrzech. Te dokumenty - zdaniem skarżącej - na pewno znajdują się w aktach sprawy węgierskiego urzędu celnego.

Prezes Głównego Urzędu Ceł decyzją z dnia 2 lutego 2001 r utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie i stwierdził, że upoważnione władze celne kraju eksportera nie mogły zweryfikować przedłożonego świadectwa pochodzenia towaru, a to oznacza, że dokument ten nie może być uznany za prawidłowy dowód pochodzenia dla zastosowania preferencji celnych. Weryfikacja przeprowadzona zgodnie z art.32 ust.3 Protokołu Nr 7 do Środkowoeuropejskiej Umowy o Wolnym Handlu CEFTA, wprowadzonego na mocy Protokołu dodatkowego Nr 4 (Załącznik do Dz.U. z 1996 r Nr 158, poz.809), przez władze celne kraju eksportu jest jedyną przewidzianą zgodnie z tym Protokołem formą kontroli dowodów pochodzenia towaru, a wynik jej jest wiążący dla władz celnych kraju importu i nie może być podważany. Ze względu na ustalenia węgierskich władz celnych należało uznać, że przedmiotowy towar nie posiada preferencyjnego pochodzenia z obszaru CEFTA.

Prezes Głównego Urzędu Ceł przyznał, że postanowienie o wznowieniu postępowania z dnia [...] 1999 r i zaskarżona decyzja zostały wydane o przepisy procesowe Kodeksu postępowania administracyjnego, zamiast na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r - Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz.926 ze zm.) w związku z art.262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r Kodeks celny (Dz.U. Nr 23, poz. 117 ze zm.,), jednak organ odwoławczy postanowił nie uchylać zaskarżonej decyzji w części dotyczącej powołanej podstawy prawnej z uwagi na fakt, że w świetle przepisów Ordynacji podatkowej istniała podstawa do wznowienia postępowania i wydania decyzji. Okoliczność powołania niewłaściwych przepisów prawa procesowego - zdaniem Prezesa Głównego Urzędu Ceł - nie miała wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy.

Na powyższą decyzję wpłynęła skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której skarżąca zarzuciła naruszenie art.233 Ordynacji podatkowej, art.262 i 289 Kodeksu celnego oraz art.2, 7, 16, 17, 18 i 32 Protokołu Nr 7 do Środkowoeuropejskiej Umowy o Wolnym Handlu (CEFTA).

Skarżąca podniosła, że w sprawie błędnie zastosowano przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, zamiast Ordynacji podatkowej, która obowiązywała w dacie wydania rozstrzygnięć.

Ponadto skarżąca zarzuciła, że podstawą do wznowienia postępowania był dokument w języku angielskim, który nie został przetłumaczony, ani uwierzytelniony. Z treści tego dokumentu nie wynika, jaka procedura została zastosowana przy weryfikacji świadectwa pochodzenia EUR, w szczególności co było przyczyną odpowiedzi negatywnej. Brak jest również możliwości stwierdzenia, czy węgierskie organy celne weryfikowały u źródła tj. od eksportera węgierskiego pochodzenie towaru. Skarżąca nie miała możliwości oficjalnego ustosunkowania się do treści informacji przesłanych przez węgierskie władze celne.

Skarżąca podniosła, że nie można zarzucić jej braku dobrej woli, gdyż w treści umowy handlowej zawarte jest jednoznaczne oświadczenie eksportera, że towar objęty umową pochodzi z krajów CEFTA. Pochodzenie towaru określone w umowie - zdaniem skarżącej - powinno obligować organy celne do szczególnie wnikliwego wyjaśnienia pochodzenia towaru, a nie poprzestanie wyłącznie na lakonicznym stwierdzeniu węgierskich organów celnych. Z uwagi na udzielenie lakonicznej i niejednoznacznej odpowiedzi, zachodzą szczególne okoliczności w rozumieniu art.32.9 protokołu Nr 7 Umowy CEFTA, na podstawie których preferencyjna stawka celna wymierzona w pierwotnej decyzji może zostać utrzymana.

W odpowiedzi na skargę Prezes Głównego Urzędu Ceł wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie, a dodatkowo wyjaśnił, że skarżąca miała możliwość oficjalnego ustosunkowania się do treści informacji władz węgierskich, gdyż tłumaczenie przysięgłe znajduje się w aktach sprawy. Organ odwoławczy poinformował skarżącą o prawie do zapoznania się i złożenia końcowych wyjaśnień, jednak z możliwości tej skarżąca nie skorzystała. W związku z powyższym zarzut dotyczący tej okoliczności jest bezzasadny.

Prezes Głównego Urzędu Ceł wyjaśnił, iż nie zarzucał skarżącej braku dobrej woli lub niedbalstwa odnośnie wiedzy co do statusu pochodzenia sprowadzonego towaru, a jedynie stwierdził, iż przedłożony dowód pochodzenia nie spełnia wymogów do zastosowania obniżonej stawki celnej. Organy celne nie mają prawnej możliwości ustalania preferencyjnego pochodzenia towarów z obszaru CEFTA w inny sposób, niż zostało to określone w art.32 w/w Protokołu Nr 7.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r i postępowanie nie zostało zakończone, zgodnie z art.97 Przepisów wprowadzających ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r, Nr 153, poz. 1271 ze zm.), podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W pierwszej kolejności należy mieć na uwadze, że uznanie w dniu objęcia towaru wnioskowaną procedurą dokumentów przedłożonych przez importera nie wyklucza możliwości ich późniejszego zweryfikowania. I uwaga druga - polski importer nie może mieć wpływu na wynik postępowania weryfikacyjnego przeprowadzanego na podstawie wiążących Polskę postanowień Środkowoeuropejskiej Umowy o Wolnym Handlu CEFTA.

Zgodnie z powyższymi uwagami należy stwierdzić, że w rozpatrywanej sprawie ograny celne na mocy art.31 ust.2 Protokołu Nr 7 w/w Umowy uprawnione były do weryfikacji deklaracji pochodzenia towaru zamieszczonej na fakturze pod kątem jej autentyczności oraz poprawności informacji podanych w tym dokumencie, zwracając się w tym zakresie o pomoc do kompetentnych władz celnych. Oczywistym jest, że taka weryfikacja jest przeprowadzana po zwolnieniu towarów. Z kolei zgodnie z art.32 ust.3 w/w Protokołu weryfikacji tej dokonują władze celne kraju eksportu. Podkreślić należy, że wynik tej weryfikacji jest wiążący dla władz celnych w kraju importu i w przypadku negatywnego wyniku obliguje te władze do wszczęcia stosownego postępowania w celu zastosowania prawidłowej stawki celnej.

W niniejszej sprawie po uzyskaniu negatywnego wyniku weryfikacji od węgierskich władz celnych Dyrektor Urzędu Celnego zasadnie wszczął postępowanie z urzędu, a następnie uchylając pierwotne rozstrzygnięcie - wydał decyzję określającą wysokość długu celnego, mając na uwadze że skarżąca nie była uprawniona do korzystania z obniżonej stawki celnej. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy. Przeprowadzone postępowanie oraz jego wynik były zgodne z obowiązującymi przepisami w tym zakresie i wbrew zarzutom skarżącego - nie można uznać rozstrzygnięć organów celnych za wadliwe.

Z akt sprawy wynika, że przyczyną nie uznania pochodzenia towaru był brak wystarczających dowodów u eksportera, a zatem tylko eksporter jest uprawiony do przedkładania dowodów na okoliczność pochodzenia towaru. Wbrew stanowisku skarżącej, organy celne kraju importu nie są uprawione do prowadzenia postępowania dowodowego w zakresie pochodzenia towaru, a w konsekwencji należy uznać, że importer nie ma wpływu na wynik tego postępowania. Za prawidłowo określenie pochodzenia towaru odpowiada eksporter i tylko on w postępowaniu weryfikacyjnym prowadzonym przez władze celne kraju eksportu może skutecznie udowadniać tę okoliczność.

Odnośnie podstaw prawnych wydanych rozstrzygnięć Sąd podzielił stanowisko Prezesa Głównego Urzędu Ceł, że w niniejszej sprawie zastosowania mają przepisy prawa materialnego zawarte w ustawie Prawo celne, obowiązujące w dniu dokonania zgłoszenia celnego towaru oraz przepisy prawa procesowe zwarte w Ordynacji podatkowej obowiązujące w dniu wznowienia postępowania z urzędu przez organ I instancji. Stosownie do art.145 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję, jeżeli stwierdzi, że naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania miało lub odpowiednio mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Ta okoliczność nie zaistniała w rozpatrywanej sprawie.

Mając powyższe na uwadze Sąd działając na podstawie 151 w/w ustawy orzekł jak w sentencji.