Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 5227/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-06-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 360 ust 1 i 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2020 poz 85
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce - t.j,

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Olga Żurawska - Matusiak Sędziowie: sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) sędzia del. WSA Dariusz Chaciński po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Edukacji i Nauki od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 marca 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 1667/20 w sprawie ze skargi Rektora Politechniki [...] na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie przyznania stypendium 1. prostuje w komparycji zaskarżonego wyroku oczywistą omyłkę polegającą na błędnym wskazaniu organu w ten sposób, że zamiast: "Politechniki [...]" wpisuje: "Rektora Politechniki [...]"; 2. oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 2 marca 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 1667/20, po rozpoznaniu skargi Politechniki [...] na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] czerwca 2020 r., nr [...], w przedmiocie przyznania stypendium, uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] listopada 2019 r., nr [...].

Jak wskazał Sąd pierwszej instancji zaskarżoną decyzją - przywołując art. 138 § 1 pkt 1 wobec art. 127 § 3 K.p.a. - Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego utrzymał w mocy swoje orzeczenie z dnia [...] listopada 2019 r. o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania dr inż. A. C., zwanej dalej: "Naukowcem", stypendium ministra dla wybitnych młodych naukowców, zwanego dalej: "stypendium Ministra". Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] maja 2019 r. na elektroniczną skrzynkę podawczą organu wpłynął wniosek Rektora Politechniki [...] – dalej: "Rektor" o przyznanie Naukowcowi stypendium Ministra - na podstawie art. 360 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 85, ze. zm.) – dalej: "Prawo o szkolnictwie wyższym". Zgodnie z tym przepisem stypendium może otrzymać młody naukowiec, prowadzący działalność naukową, mający stopień doktora, od uzyskania którego nie upłynęło 7 lat, i jest zatrudniony w podmiocie, wskazanym art. 7 ust. 1 cyt. ustawy - w tym przypadku na uczelni.

W dniu [...] listopada 2019 r. wydano decyzję o umorzeniu postępowania, jako bezprzedmiotową, w sprawie przyznania Naukowcowi stypendium, natomiast zaskarżona obecnie decyzja wydana została na skutek wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy, wniesionych skutecznie przez Rektora oraz Naukowca. Dalej organ wskazał, że Naukowiec uzyskał stopień doktora w dniu [...] grudnia 2011 r., przebywał również na urlopach, o których mowa w art. 360 ust. 3 Prawa o szkolnictwie wyższym, lub pobierał wymienione w tym przepisie zasiłki lub świadczenia - przez łączny okres 182 dni. Na podstawie tych informacji ustalono, że okres, gdy Naukowiec miał status młodego naukowca - o którym mowa w art. 360 ust. 2 pkt 2 Prawa o szkolnictwie wyższym - upłynął w dniu [...] czerwca 2019 r. W związku z tym, Naukowiec nie spełnił warunku otrzymania stypendium, określonego w art. 360 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 2 Prawa o szkolnictwie wyższym. Z brzmienia tego przepisu wynika jednoznacznie, że stypendium może otrzymać młody naukowiec wykazujący się znaczącymi osiągnięciami w działalności naukowej, gdy ma stopień doktora, od uzyskania którego nie upłynęło 7 lat. Zarówno w Prawie o szkolnictwie wyższym, jak i wydanym na jej podstawie rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 1 kwietnia 2019 r. w sprawie stypendiów ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki dla studentów i wybitnych młodych naukowców (Dz. U. poz. 658) – dalej: "rozporządzenie w sprawie stypendiów", nie ma regulacji, wskazujących możliwość otrzymania stypendium przez osobę, która ustawowe warunki jego otrzymania spełniała w dacie składania wniosku. W rozpatrywanej sprawie jest bezsporne, że Naukowiec miał status młodego w okresie składania wniosków o przyznanie stypendium, jednakże nie można tej okoliczności uznać za przesłankę uprawniającą do zaliczenia go do grona młodych naukowców także w dniu wydawania rozstrzygnięcia w sprawie przyznania stypendium tj. w dniu [...] listopada 2019 r. W ocenie organu nie pozwalają na to zarówno przepisy Prawa o szkolnictwie, wyższym w zakresie w jakim obejmują regulacje dotyczące stypendium Ministra, jak i przepisy regulującego tę materię w rozporządzeniu.

W skardze na powyższą decyzję strona skarżąca sformułowała zarzut błędnej wykładni art. 360 ust. 2 pkt 2 Prawa o szkolnictwie wyższym, w zw. z art. 61 § 3 K.p.a., poprzez uznanie, że stypendium może otrzymać osoba spełniająca przesłanki określone w tym przepisie - posiadanie stopnia doktora, od uzyskania którego nie upłynęło 7 lat, w dniu wydania decyzji. W przepisie tym nie ma tymczasem takiego wskazania. Wedle stanowiska judykatury, prawidłowa wykładnia zakłada badanie tej przesłanki na dzień upływu terminu składania wniosku.

W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wskazanym na wstępie wyrokiem Sąd pierwszej instancji uznał wniesioną skargę za posiadającą usprawiedliwione podstawy. Zdaniem Sądu organy obu instancji wadliwie wyłożyły znaczenie przepisów prawa materialnego, zakreślających warunki ubiegania się o przyznanie stypendium, w kontekście oceny, kiedy należy spełniać warunek określony art. 360 ust. 2 pkt 2 Prawa o szkolnictwie wyższym. W uzasadnieniu wyroku wskazano, że w przypadku postępowań o charakterze konkursowym kluczowe znaczenie muszą odgrywać warunki faktyczne czy prawne na dzień składania wniosku, chyba że inne reguły wynikałyby z samych przepisów szczególnych. Wówczas uczestniczący w konkursie musieliby być tego świadomi i odpowiednio to uwzględniać. W ocenie Sądu Wojewódzkiego nie może mieć kluczowego znaczenia w rozpatrywanej sprawie, podkreślana przez organ okoliczność nie uchybienia - przy rozpatrywaniu wniosku Naukowca - końcowemu terminowi dokonanie tej czynności, wynikającemu z mocy przepisu - tu dzień [...] listopada 2019 r., w myśl § 17 ust. 4 rozporządzenia w sprawie stypendiów. Wprawdzie - w przypadku danego Naukowca – data, od której nie spełniał on warunków wymaganych dla osób określonych mianem młodego naukowca, nie była odległa od terminu składania wniosków. Mając na uwadze zakreślony przez prawodawcę termin rozstrzygnięcia danego konkursu o stypendia - koniec listopada - wnioskodawca mógł przewidywać, że jego aplikacja będzie procedowana, gdy nie będzie on już spełniał stosownych warunków dla jej złożenia. Jednakże przedmiotowa sprawa jest jedynym z szeregu przypadków, jakie mogą wystąpić w toku określonego postępowania konkursowego, czy też analogicznych, gdzie termin składania wniosków i ich rozpatrzenia nie jest oczywiście tożsamy. Systemowo zaś, nie do zaakceptowania jest w ocenie Sądu pierwszej instancji wyłożenie przepisów, w wyniku którego – co do zasady - możliwość uzyskanie stypendiów wiąże się dla części zainteresowanych z terminem rozpoznania ich wniosku. Oznaczałoby to akceptację sytuacji, gdy osoby - których dzień utraty statusu młodego naukowca przypada w okresie pomiędzy złożeniem wniosków a wyznaczoną normatywnie końcową datą ich rozpatrzenia - pozostawały w niepewności. Ich sytuacja – prawo konkurowania o stypendium Ministra - byłaby uzależniona od daty załatwienia sprawy przez organ. Nie sposób przy tym zakładać, aby wolą prawodawcy - określającego normatywnie terminy składanie wniosków oraz końcowy ich rozpatrzenia - było, co do zasady, wykluczenie a priori z konkursu o stypendia wszystkich osób, które przystaną spełnić warunki ubiegania się o nie do daty końcowej, wyznaczonej dla organu do orzeczenie w przedmiocie ich przyznania.

Zdaniem Sądu meriti zaskarżony akt narusza przepis prawa materialnego, określający wymagania, jakie ma spełniać osoba ubiegająca się stypendium – art. 360 ust. 2 pkt 2 Prawa o szkolnictwie wyższym - wobec bezzasadnego uznania, że decydujące znaczenie ma stan faktyczny na datę orzekanie w sprawie nie zaś składania wniosku. W ocenie Sądu Wojewódzkiego prowadziłoby to do naruszenia przepisu postępowania, zakreślającego kiedy postępowanie administracyjne może być umorzone (art. 105 § 1 K.p.a.). Ponieważ analogiczną wadą są obarczone: decyzja zaskarżona oraz ją poprzedzająca, Sąd pierwszej instancji wyeliminował z obrotu oba te akty.

Z przytoczonych wyżej przyczyn - na podstawie art. 135 oraz 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) - dalej: "P.p.s.a." - orzeczono jak w sentencji.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Minister Edukacji i Nauki. Zaskarżając rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji w całości zarzucił naruszenie:

I. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 133 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 6 i art. 105 K.p.a. w zw. z art. 360 ust. 2 pkt 2 Prawa o szkolnictwie wyższym poprzez wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o błędnie przyjętą ocenę stanu faktycznego i przyjęcie, że decydujące znaczenie dla wydania decyzji w niniejszej sprawie ma stan faktyczny na datę składania wniosku nie zaś orzekania w sprawie, co doprowadziło do uchylenia decyzji umarzającej postępowanie;

II. przepisów prawa materialnego:

1) art. 360 ust. 2 pkt 2 Prawa o szkolnictwie wyższym, poprzez niewłaściwe jego zastosowanie polegające ma przyjęciu, że wynika z niego, że decydujące znaczenie ma stan faktyczny na datę składania wniosku nie zaś orzekania w sprawie, podczas gdy przepis ten jedynie określa warunki, jakie musi spełnić osoba, by mogła być uznana za "młodego naukowca";

2) art. 360 ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym, poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy przepis ten jednoznacznie określa, że stypendium ministra dla wybitnych młodych naukowców może otrzymać młody naukowiec, co jednoznacznie wskazuje, że decydujące znaczenie ma stan faktyczny na datę orzekania w sprawie nie zaś składania wniosku.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. W obu zaś przypadkach o zasądzenie kosztów postępowania według norm przypisanych. Nadto organ wniósł o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano przede wszystkim, że rolą przedmiotowego stypendium jest premiowanie osób młodych o dużym dorobku. Wyznaczony siedmioletni okres jest bardzo długi i pozostawia dużo czasu na wypracowanie dorobku. Złożenie wniosku na miesiąc przed upływem tego okresu nie zasługuje na przyjmowanie interpretacji systemowej - rozszerzającej, sprzecznej z celem regulacji i niewynikającej z przepisów. Dodatkowo przyjęcie takiej interpretacji i ewentualne pozytywne rozpatrzenie wniosku może doprowadzić do odmowy finansowania wniosku osoby młodszej, o siłą rzeczy mniejszym dorobku naukowym. I właśnie dlatego okres 7 lat jest tak istotny. Wraz ze wzrostem stażu, rośnie doświadczenie, powinien wzrastać poziom prac. Osoba mająca 6 letnie doświadczenie zapewne jest w o wiele lepszej pozycji, niż osoba, która pracuje od roku. Nie mówiąc już o osobie mającej ponad siedmioletnie doświadczenie. Dlatego też przyjmowanie interpretacji zawartej w zaskarżonym wyroku jest również nieuzasadnione społecznie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Stosownie do art. 182 § 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Z kolei według 182 § 3 P.p.s.a. na posiedzeniu niejawnym Naczelny Sąd Administracyjny orzeka w składzie jednego sędziego, a w przypadkach, o których mowa w § 2, w składzie trzech sędziów. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie strona skarżąca kasacyjnie złożyła stosowny wniosek, a strona przeciwna nie przedstawiła odmiennych wniosków procesowych, skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wywiedziona w tej sprawie skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż mimo częściowo błędnego uzasadnienia, zaskarżony wyrok odpowiada prawu.

Zgodnie z art. 360 ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym stypendium ministra może otrzymać młody naukowiec wykazujący się znaczącymi osiągnięciami w działalności naukowej. W przepisie art. 360 ust. 2 pkt 2 ustawodawca określił, że młodym naukowcem jest osoba prowadząca działalność naukową, która posiada stopień doktora, od uzyskania którego nie upłynęło 7 lat, i jest zatrudniona w podmiocie, o którym mowa w art. 7 ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym.

A. C. uzyskała stopień naukowy doktora w dniu [...] grudnia 2011 r.. Przebywała również na urlopach, pobierała zasiłki lub świadczenia - przez łączny okres 182 dni. Na podstawie tych informacji ustalono, że okres, gdy posiadała status młodego naukowca upłynął w dniu [...] czerwca 2019 r. W związku z tym, organ uznał, że postępowanie jest bezprzedmiotowe, gdyż wnioskodawczyni nie spełnia warunku otrzymania stypendium ministra dla "wybitnych młodych naukowców" i wydał decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania stypendium, jako bezprzedmiotową.

Szczegółowe kryteria i tryb przyznawania oraz sposób wypłacania stypendiów ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki określa rozporządzenie w sprawie stypendiów. Zgodnie z § 17 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie stypendiów, wniosek o przyznanie stypendium można było złożyć w terminie od dnia 2 maja 2019 r. do dnia 31 maja 2019 r. Zgodnie z § 17 ust. 4 rozporządzenia wnioski złożone w maju 2019 r. były rozpatrywane w terminie do dnia 30 listopada 2019 r. Procedura oceny wniosków składała się z oceny formalnej i oceny merytorycznej. Ocenie merytorycznej podlegały wyłącznie wnioski spełniające wymagania formalne (§ 13 ust. 1 ww. rozporządzenia). Na podstawie oceny formalnej sporządzano listy rankingowe wniosków o przyznanie stypendiów według liczby przyznanych punktów (§ 13 ust. 2 ww. rozporządzenia).

Prawo o szkolnictwie wyższym w art. 360 ust. 1 stanowi, że stypendium może otrzymać: "młody naukowiec wykazujący się znaczącymi osiągnięciami w działalności naukowej". Przepis ten niewątpliwie wiąże otrzymanie stypendium ze statusem młodego naukowca. W reżimie normatywnym art. 360 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 Prawa o szkolnictwie wyższym relewantne znaczenie, w procedurze przyznawania stypendium Ministra, oprócz statusu młodego naukowca, ma też data przyznania świadczenia - wydania decyzji.

Postępowanie w przedmiocie przyznania stypendium ministra dla wybitnych młodych naukowców, jest postępowaniem administracyjnym w rozumieniu K.p.a., a jego rozstrzygnięciem jest decyzja administracyjna. Kandydat ubiegający się o przyznanie stypendium musi spełniać wszystkie warunki do jego otrzymania w dniu podjęcia decyzji przez Ministra; w tej dacie bowiem nabywa prawo do stypendium. Stylizacja normatywna art. 360 ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym: "stypendium ministra może otrzymać młody naukowiec wykazujący się znaczącymi osiągnięciami w działalności naukowej", prowadzi do wniosku, że posiadanie statusu młodego naukowca jest konieczne w dacie przyznania stypendium, a nie w dacie wnioskowania o nie. Stypendium jest bowiem dedykowane osobom młodym o dużym dorobku naukowym. Trzeba przy tym zaznaczyć, że stypendium Ministra dla wybitnych młodych naukowców pełni funkcję motywującą do dalszej pracy naukowo-badawczej i nosi znamiona nagrody.

W przepisie art. 360 ust. 2 pkt 2 Prawa o szkolnictwie ustawodawca zawarł legalną definicję pojęcia: "młody naukowiec". Młodym naukowcem jest osoba prowadząca działalność naukową, która posiada stopień doktora, od uzyskania którego nie upłynęło 7 lat, i jest zatrudniona w podmiocie należącym do systemu szkolnictwa wyższego i nauki. Przy czym wskazana w tym przepisie granica temporalna – 7 lat nie powinna być interpretowana rozszerzająco (przepisy zawierające definicje legalne podlegają bowiem ścisłej – literalnej wykładni). Przeczy to bowiem celowi regulacji, czyli premiowaniu "młodych naukowców".

W przedmiotowej sprawie, w dniu złożenia wniosku o przyznanie stypendium, A. C. posiadała status młodego naukowca. Sporne w sprawie jest to, czy tę okoliczność można było uznać za wyłączną przesłankę uprawniającą do zaliczenia, do grona wybitnych młodych naukowców także w dniu wydania decyzji w sprawie przyznania stypendium ministra. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd Wojewódzki stwierdził: "Powyższe uwagi prowadzą do konstatacji o naruszeniu skarżonym aktem przepisu prawa materialnego, określającego wymagania, jakie ma spełniać osoba ubiegająca się Stypendium - art. 360 ust. 2 pkt 2 ustawy o szkolnictwie - wobec bezzasadnego uznania, że decydujące znaczenie ma stan faktyczny na datę orzekania w sprawie nie zaś składania wniosku. Prowadziło to do naruszenia przepisu postępowania, zakreślającego kiedy postępowanie administracyjne może być umorzone (art. 105 § 1 K.p.a.).".

Na pewno spełnienie przesłanki bycia "wybitnym młodym naukowcem" w dniu złożenia wniosku, jest wystraczające do legitymowania się tym statusem, ponieważ złożenie wniosku wszczyna postępowanie administracyjne. Należy przy tym zauważyć, że zarówno przepisy Prawa o szkolnictwie wyższym, jak i rozporządzenia w sprawie stypendiów, nie zawierają regulacji wskazujących na możliwość otrzymania stypendium przez osobę, która spełniała ustawowe warunki jego otrzymania na dzień upływu terminu składania wniosków. Zdaniem skarżącego organu w takiej sytuacji nie można wydać decyzji merytorycznej, w oparciu o art. 360 ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym.

Z tym stanowiskiem nie można się zgodzić. Zgodnie z art. 105 § 1 K.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest konkretna sprawa administracyjna w rozumieniu art. 1 pkt 1 K.p.a., w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu albo stwierdzając w niej o niedopuszczalności takiego orzekania. Przepis art. 105 § 1 K.p.a. ma zastosowanie w tych sytuacjach, gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak jest sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania, co powoduje, że umorzenie postępowania administracyjnego stanowi orzeczenie formalne, kończące postępowanie, bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia. Bezprzedmiotowość postępowania może wynikać zarówno z przyczyn podmiotowych i przedmiotowych. Przyczyny podmiotowe związane są z podmiotem stosunku prawnego w taki sposób, że w razie jego braku nie mogą w jego miejsce wstąpić następcy prawni, więc będzie to śmierć osoby fizycznej lub likwidacja osoby prawnej, także podmiotu, który był stroną postępowania. Przyczyny przedmiotowe zachodzą wówczas, gdy brak jest przedmiotu postępowania, gdy nie istnieje sprawa, która mogłaby stanowić przedmiot postępowania. Postępowanie jest/staje się bezprzedmiotowe, gdy brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę co do istoty. Podkreślenia wymaga, że umorzenie postępowania jest orzeczeniem formalnym, kończącym postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia. Taka forma rozstrzygnięcia powinna być traktowana jako środek ostateczny, mający zastosowanie tylko w tych sytuacjach, kiedy nie ma możliwości podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy z uwagi na wystąpienie trwałej przeszkody uniemożliwiającej wydanie decyzji co do istoty sprawy.

W niniejszej sprawie nie można mówić o bezprzedmiotowości, ponieważ przedmiotem postępowania była sprawa administracyjna o przyznanie stypendium ministra dla "wybitnych młodych naukowców". Jak podniesiono wyżej postępowanie w sprawie przyznania takiego stypendium jest postępowaniem administracyjnym. Minister ocenia złożone wnioski pod względem formalnym i merytorycznym i jeżeli nie stwierdzi uchybień formalnych, zasadniczo powinien wydać merytoryczną decyzję pozytywną przyznającą stypendium, albo negatywną o odmowie przyznania stypendium.

W świetle art. 360 ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym, stanem faktycznym przyjętym przy rozstrzyganiu sprawy jest stan z daty wydania decyzji. Sąd Wojewódzki stwierdził, że: "Systemowo zaś, nie do zaakceptowania jest wyłożenie przepisów, w wyniku którego - co do zasady - możliwość uzyskania stypendiów wiąże się dla części zainteresowanych z terminem rozpoznania ich wniosku. Oznaczałoby to akceptację sytuacji, gdy osoby - których dzień utraty statusu młodego naukowca przypada w okresie pomiędzy złożeniem wniosków w wyznaczoną normatywnie końcową datą ich rozpatrzenia - pozostawały w niepewności. Ich sytuacja - prawo konkurowania o Stypendium - byłaby uzależniona od daty załatwienia sprawy przez organ. Nie sposób przy tym zakładać, aby wolą prawodawcy — określającego normatywne terminy składania wniosków oraz końcowy termin ich rozpatrzenia - było, co do zasady, wykluczenie a priori z konkursu o stypendia wszystkich osób, które przestaną spełniać warunki ubiegania się o nie do daty końcowej, wyznaczonej dla organu do orzeczenia w przedmiocie ich przyznania".

W świetle postanowień art. 360 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 Prawa o szkolnictwie wyższym, w sytuacji gdy w dniu złożenia wniosku osoba wnioskująca spełniała przesłanki materialne do otrzymania stypendium dla "wybitnych młodych naukowców" tj. ma stopień doktora, od uzyskania którego nie upłynęło 7 lat, zaś w dniu wydania decyzji już tego warunku nie spełnia, nie świadczy to o bezprzedmiotowości sprawy. Minister powinien zatem wydać w sprawie rozstrzygnięcie merytoryczne. Zresztą w przedmiotowej sprawie organ uznał, że A. C. nie spełniła przesłanek otrzymania stypendium dla wybitnych młodych naukowców, co oznacza, że odniósł się do jej wniosku merytorycznie, zatem wykluczało to przyjęcie bezprzedmiotowości sprawy. Dlatego też Minister Nauki powinien był wniosek skarżącej załatwić merytorycznie, a nie umarzać postępowanie w sprawie jako bezprzedmiotowe. Wskazać też należy na przepisy dotyczące zasad ogólnych prowadzenia postępowania administracyjnego, stanowiące między innymi, że organy administracji publicznej powinny: stać na straży praworządności (art. 7 K.p.a.), prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej (art. 8 K.p.a.), jak również wypełniać wobec stron obowiązki informacyjne (art. 9 K.p.a.).

Wbrew zarzutom i argumentom skargi Sąd Wojewódzki zasadnie wyeliminował z obrotu prawnego zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] listopada 20219 r. W ponownie przeprowadzonym postępowaniu Minister, po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, będzie więc zobligowany do merytorycznego odniesienia się do wniosku skarżącej.

Mając na uwadze powyższe wywody, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżony wyrok mimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu, dlatego na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

Jednocześnie, na podstawie art. 156 § 1 i § 3 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny sprostował, w komparycji wyroku Sądu pierwszej instancji, oczywistą omyłkę pisarską.