Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1843/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-12-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 134 par. 1, art. 144 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 135, art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 13 ust. 1 pkt 3, art. 13ha ust. 1, art. 13k ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 470
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - t.j.
article: art. 2 pkt 33
journal: Dz.U. 2020 poz 110
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - t.j.
article: art. 80, art. 7, art. 77 par. 1, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek (spr.) Sędzia WSA Jakub Linkowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 grudnia 2020 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. sp. z o.o. z siedzibą w O. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2020 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] stycznia 2020 r.; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz P. sp. z o.o. z siedzibą w O. 100 (sto )złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] stycznia 2020 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego nałożył na stronę karę pieniężną w kwocie 1.500 zł. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie przejazdu po drodze krajowej wymienionej w rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty( Dz.U. z 2018 r.,poz.890 ze zm.) dalej "rozporządzenie 22 marca 2011 r.", z naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej.

Zdarzenie to miało miejsce w dniu [...] sierpnia 2019 r, w którym zarejestrowano przejazdy pojazdu samochodowego o numerze rejestracyjnym [...] (samochodu ciężarowego) przez:

1.urządzenie kontrolne o numerze identyfikacyjnym [...] pod numerem ewidencyjnym [...], o godzinie 12:08:44, na odcinku drogi [...] nr [...] węzeł W.- węzeł L.

2. urządzenie kontrolne o numerze identyfikacyjnym [...] pod numerem ewidencyjnym* [...], o godzinie 12:27:39, na odcinku drogi [...] nr [...] węzeł W.- węzeł W.

3. urządzenie kontrolne o numerze identyfikacyjnym [...] pod numerem ewidencyjnym [...], o godzinie 13:29:33, na odcinku drogi [...] nr [...] węzeł W.- węzeł L

Pismem z dnia [...] lutego 2020 r. strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy .

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Organ odwoławczy stwierdził, iż rozpoznawanej sprawie na podstawie danych zawartych w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców prawidłowo ustalono, że pojazd o ww. numerze rejestracyjnym został zarejestrowany jako samochód ciężarowy i dlatego właścicielowi pojazdu została wymierzona kara, na podstawie art. 13k ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 470 ), zwanej dalej "udp, " w wysokości 1.500 zł.

Główny Inspektor Transportu Drogowego, wskazał, iż z całokształtu zebranego materiału dowodowego w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że pojazd o ww. numerze rejestracyjnym poruszał się w ww. dniu po drodze [...] wymienionej w załączniku do rozporządzenia z dnia 22 marca 2011 r. i za kontrolowany przejazd, stwierdzony w czasie kontroli stacjonarnej, nie została uiszczona opłata, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 udp.

Organ odwoławczywyjasnił, że w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 27 sierpnia 2015 r. w sprawie wnoszenia i rozliczania opłat elektronicznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1406) dalej "rozporządzenie z 27 sierpnia 2015 r." została przedstawiona procedura wnoszenia i rozliczania opłaty związanej z uiszczaniem opłaty elektronicznej. W rozporządzeniu tym dokładnie wskazano warunki, jakie należy spełnić przed rozpoczęciem wykonywania przejazdu po drodze płatnej.

W ocenie organu odwoławczego z zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że korzystająca z dróg publicznych spółka, zawarła umowę z podmiotem pobierającym opłatę elektroniczną. Jednakże nie zgłosiła prawidłowego, nowego numeru rejestracyjnego pojazdu.

Organ ustalił, że opłata elektroniczna za przejazd pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] w dniu [...] sierpnia 2019 r. o godzinie 12:08:44, o godzinie 12:27:39 oraz o godzinie 13:29:33, na odcinku drogi [...] nr [...] nie została uiszczona. Ustalono również, że w momencie wykonywanego przejazdu na koncie umowy użytkownika znajdowały się środki pieniężne w wysokości wystarczającej na uiszczenie należnej za przejazd opłaty elektronicznej. Urządzenie pokładowe o numerze [...] przypisane do ww. pojazdu zostało zwrócone przez użytkownika w dniu [...] października 2019 r. o godzinie 10:08:06. Podczas wymiany urządzenie zostało sklasyfikowane jako niefunkcjonalne - wyczerpana bateria. Ponadto w dniu [...] października 2019 r. o godzinie 10:52:13 użytkownik dokonał zamknięcia konta pojazdu o numerze rejestracyjnym [...]. Następnie w dniu [...] października 2019 r. o godzinie 10:58:45 użytkownik zarejestrował ww. pojazd w systemie z aktualnym numerem rejestracyjnym tj. [...].

Odnosząc się do ujawnionej w toku postępowania okoliczności dotyczącej powodu uznania podczas wymiany urządzenia viabox za niefunkcjonalne, organ bazując na posiadanej z urzędu wiedzy nt. funkcjonowania systemu elektronicznego poboru opłat wskazał, iż wyczerpywanie baterii zasilającej urządzenie viabox jest procesem etapowym szczegółowo je opisując w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Organ stwierdził również, że w dniu [...] sierpnia 2019 r. nie zarejestrowano żadnej transakcji poboru opłaty elektronicznej dla pojazdu o numerze rejestracyjnym [...]. Przed naruszeniem ostatnią transakcję poboru opłaty elektronicznej dla tego pojazdu odnotowano w dniu [...] maja 2019 r. o godzinie 13:18:22. Natomiast wymiana urządzenia viabox miała miejsce dopiero w dniu [...] października 2019 r. o godzinie 10:08:06. W takich okolicznościach trudno jest ustalić, kiedy urządzenie viabox wykazywało pierwsze objawy wyczerpującej się baterii oraz kiedy doszło do jej całkowitego wyczerpania się. Ponadto jeżeli bateria w urządzeniu viabox uległa całkowitemu wyczerpaniu, to urządzenie takie nie łączy się z punktem poboru opłat, a to oznacza, że opłata elektroniczna za przejazdy ww. pojazdu nie była pobierana. Zatem pomimo poruszania się pojazdu po drogach płatnych, przejazdy te nie były uwzględnione w nocie obciążeniowej, którą otrzymywała strona od operatora systemu. Trudno zatem uznać, że strona nie była świadoma tego, że urządzenie viabox może działać nieprawidłowo.

Odnosząc się do zarzutu strony, że z konta urządzenia viabox podczas przejazdów raz pobierane są opłaty, a raz nie, a taka sytuacja miała miejsce m.in. w dniu [...] września 2019 r., organ wyjaśnił, że zależne jest to od tego, czy urządzenie viabox znajdujące się w pojeździe podczas przejazdu skomunikuje się z urządzeniami kontrolnymi zamontowanymi na bramownicach. W przypadku komunikacji opłata elektroniczna zostanie pobrana, w przypadku braku komunikacji opłata elektroniczna nie zostanie pobrana. Wpływ na prawidłową komunikację urządzenia viabox z bramownicami może mieć wiele czynników m.in. czynniki atmosferyczne, urządzenia emitujące fale radiowe znajdujące się w pojeździe w momencie przejazdu, niski poziom naładowania baterii w urządzeniu viabox, nieprawidłowa instalacja urządzenia viabox w pojeździe, jak również brak takiego urządzenia w pojeździe w momencie przejazdu, a także zainstalowanie przez użytkownika w pojeździe urządzenia viabox z innego pojazdu. Dodatni stan salda konta użytkownika nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, bowiem przy braku komunikacji system nie może pobrać należnej za przejazd opłaty elektronicznej. Zatem pomimo faktu poruszania się przedmiotowego pojazdu po drodze płatnej, przejazd ten nie widnieje na wykazie transakcji znajdującym się w aktach sprawy.

Organ odwoławczy wskazał również, iż w toku postępowania nie ustalono, aby opłata za sporny przejazd została uiszczona. Co więcej, dowodu na taką okoliczność nie przedstawiła strona postępowania administracyjnego. Materiał dowodowy nie wskazuje, by ujawnione przez organ naruszenie było konsekwencją nieprawidłowego działania systemu elektronicznego poboru opłat.

W ocenie organu odwoławczego brak było też podstaw do umorzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przejazdu z naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. Wskazane przez stronę okoliczności faktyczne nie wypełniają bowiem przesłanek pozwalających na umorzenie postępowania administracyjnego lub odstąpienie od nałożenia kary, o których mowa w art, 189e k.p.a. i art. 189f § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. Strona uchybiła podstawowym obowiązkom w zakresie uiszczania opłaty elektronicznej, jakimi jest sprawdzenie przed przejazdem, czy urządzenie viabox znajdujące się w pojeździe jest sprawne, a obowiązek ten dotyczy wszystkich użytkowników systemu, w żadnym razie nie można mówić o znikomej szkodliwości czynu w rozumieniu art. 189 f § 1 kpa. Natomiast za siłę wyższą, zgodnie z definicją określoną w doktrynie prawa, uważa się zdarzenia o charakterze przypadkowym lub naturalnym (żywiołowym), nie do uniknięcia, takim, nad którym człowiek nie panuje. W przedmiotowej sprawie nie wystąpiły zatem okoliczności przewidziane w art. 189e k.p.a.

Odnosząc się do wydanej przez organ decyzji nr [...] z dnia [...] stycznia 2020 r., organ odwoławczy wskazał, że każda sprawa prowadzona przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego rozpatrywana jest w sposób indywidualny. W niniejszej sprawie na podstawie informacji zgromadzonych w toku postępowania administracyjnego ustalono, że urządzenie przed naruszeniem ostatni raz prawidłowo skomunikowało się w dniu [...] maja 2019 r. a jego wymiana nastąpiła dopiero w dniu [...] października 2019 r., tym samym w niniejszym stanie faktycznym nie wystąpiły przyczyny uzasadniające uchylenie decyzji i umorzenie postępowania bowiem nie ma wątpliwości co do ustalonego stanu faktycznego - opłata elektroniczna za przejazd nie została uiszczona, a strona poruszała się drogą płatną z niesprawnym urządzeniem, co niewątpliwe wyczerpuje znamiona art. 13 ust. 1 pkt 3 udp w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 2 udp.

Pismem z dnia [...] lipca 2020 r. strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7. art. 77 § 1. art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez naruszenie obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, nierozpoznanie należycie materiału dowodowego, zaniechanie przeprowadzenia należytego postępowania wyjaśniającego oraz niepełne i nieprzekonywujące uzasadnienie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji.

W konsekwencji strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, według norm przepisanych.

W cenie skarżącej spółki zaskarżona decyzja jest niesłuszna.

Stronie ponownie wyjaśnia, że zgodnie z przepisami u.d.p. kierowca włączył urządzenie podczas przejazdu po drodze, na której pobiera się opłatę, używał urządzenie zgodnie z przeznaczeniem. Kierowca nie informował o nieprawidłowym działaniu urządzenia. Z pisma z dnia [...] listopada 2019 r. jednoznacznie wynika, iż to urządzenie zostało sklasyfikowane jako nie funkcjonalne - wyczerpana bateria. Powyższe okazało się dopiero podczas wymiany urządzenia.

Strona zwróciła uwagę, iż na działanie systemu poboru opłat nie ma wpływu jako użytkownik. W okresie po dacie [...] sierpnia 2019r. system pobierał opłaty za pojazd [...].Ponadto pojazd był wykupiony z leasingu jego poprzedni numer rejestracyjny to [...] natomiast obecny to [...] (jednakże dwa dowody rejestracyjne potwierdzają oraz numer vin, że jest to ten sam pojazd) Kierowca poinformował spółkę, że zamontowane urządzenie nie dawało żadnych oznak niesprawności jak również nie sygnalizowało braku pieniędzy na koncie.

Strona wskazała również na dokumenty potwierdzające, iż konto było zasilone tj.: wygenerowany z systemu Viatoll dokument potwierdzający, że w dniu [...] sierpnia 2019r. stan konta wynosił 704.32 zł. oraz w dniu [...] sierpnia 2019 stan konta wynosił 612,08zł. Nie zrozumiałym jest z tego względu dla strony dlaczego dla pojazdu [...] opłata nie została pobrana.

Skarżąca podniosła również, iż wnosiła o ustalenie dlaczego system nie pobrał opłaty w sytuacji zasilonego konta (612,08zł), a na działanie systemu poboru opłat nie ma wpływu jako użytkownik. Ponadto organ nie wyjaśnił, dlaczego skoro opłaty nie pobrano [...] sierpnia 2019 r., to dlaczego pobrano z tego samego urządzenia opłatę w dniu [...] września 2019 r., choć też nie w całości, mimo, że składała wyjaśnienia w tym zakresie. W sprawie dotyczącej przejazdu w dniu [...] września 2019 r. została wydana decyzja umarzająca postępowanie. Powyższe dowodzi bezspornie o wadliwości działania systemu w dniu [...] września 2019r. oraz [...] sierpnia 2019r. Strona wniosła o pozytywne rozpatrzenie wyjaśnień, które zostały wcześniej wzięte pod uwagę przy wydawaniu decyzji [...] z dnia [...] stycznia 2020r. Materiał dowodowy jest ten sam: są środki na koncie, urządzenie nie wskazuje wadliwości działania, z innych urządzeń pobiera pieniądze, a z tego urządzenia raz pobiera, a raz nie. Z pism wynika, że weryfikuje się zapisy, a strona nie wie czy ktoś sprawdził urządzenie pokładowe czy działa poprawnie.

Strona zacytowała również uzasadnienie powołanej wyżej decyzji dotyczącej przejazdu w dniu [...] września 2019 r.: " Zachodzi zatem prawdopodobieństwo, iż w badanym przypadku zastosowana technologia mogła okazać się nie być niezawodną. Choć nie ma faktycznej możliwości dowiedzenia takiego stanu rzeczy, to w związku z tym, że za sprawność systemu odpowiada podmiot działający w interesie publicznym, samo podejrzenie nakazuje poddać w wątpliwość zastosowanie wobec obowiązującego środka represyjnego."

Uzasadnienie to świadczy w ocenie strony, o tym, że Główny Inspektor Transportu Drogowego ma doskonałą wiedzę, że zastosowana technologia jest w wadliwa.

Strona podniosła, iż nie zgadza się z uzasadnieniem zawartym w decyzji nr [...] z dnia [...] stycznia 2020r.(decyzja organu pierwszej instancji) że w okresie od [...] sierpnia 2019 r. do dnia [...] pażdziernika 2019 r., iż miała podstawy zgłaszać operatorowi problemy związane z funkcjonowaniem urządzenia pokładowego. Nie zgłaszała problemów z urządzeniem ponieważ urządzenie działało poprawnie i w dniu [...] września 2019 r. jednak pobrało opłatę oczywiście w części ale pobrało. Kierowca twierdzi, że urządzenie cały czas działało poprawnie więc nie było podstaw do zgłaszania reklamacji. Gdyby było tak jak uznał organ to opłaty w dniu [...] września 2019r. nie pobrało by urządzenie skoro by nie działało.

To samo dotyczy uzasadnienia zaskarżonej decyzji z dnia [...] czerwca 2020 r., Głównego Inspektora Transportu Drogowego str. 8 cyt. " Trudno zatem uznać, że strona nie była świadoma tego, że urządzenie viabox może działać nieprawidłowo".

W ocenie skarżącej powyższe uzasadnienie nie jest zgodne z prawdą i stanem faktycznym ponieważ jak udowodniła w dniu [...] września 2019 r. jednak opłata została pobrana. Trudno zatem stwierdzić czy urządzenia działa niepoprawnie skoro pobiera opłatę. W konsekwencji - w tym zakresie stan faktyczny nie został w sposób należyty wyjaśniony, a uzasadnienie decyzji jest niepełne i uniemożliwia odniesienie się do stwierdzonych naruszeń. Z powyższych względów zaskarżona decyzja zdaniem skarżącej narusza przepisy prawa procesowego tj. art. 7, art. 77 § 1. art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U.2019.2167) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2019 r.,poz..2325 t.j. )- zwanej dalej "p.p.s.a.". Podkreślić też należy, że w badaniu legalności Sąd nie jest związany zarzutami i granicami skargi.(art.134 § 1p.p.s.a.)

Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja, jak i decyzja pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art.145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.

Przedmiotem postępowania administracyjnego prowadzonego w niniejszej sprawie było ustalenie odpowiedzialności strony, z tytułu kary pieniężnej nałożonej przez organ, z uwagi na niepobranie opłaty elektronicznej, za przejazd opisanym wyżej pojazdem samochodowym(ciężarowym), należącym do strony, na odcinku drogi ekspresowej [...] węzeł W.— węzeł L. oraz odcinku [...] [...] węzeł W.- węzeł W.

Zgodnie z przepisami u.d.p. mającymi zastosowanie w niniejszej sprawie, w brzmieniu obowiązującym w dniu dokonanej kontroli pojazdu, jak również w dniu wydania zaskarżonej decyzji, obowiązek ponoszenia opłaty elektronicznej wynika z art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p., zgodnie z którym "Korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony (...)". Według art. 13 ha ust. 1 u.d.p., opłata, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, zwana dalej "opłatą elektroniczną", jest pobierana za przejazd po drogach krajowych lub ich odcinkach, określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 6 , to jest w rozporządzeniu z dnia 22 marca 2011 r. Z art. 13ha ust. 3 u.d.p., jak i przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 13 ha ust. 6 tej ustawy wynika, że powyższa opłata elektroniczna pobierana jest za przejazd po płatnych drogach krajowych lub ich odcinkach pojazdem samochodowym o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony. Stosownie natomiast do treści art. 13k ust. 1 u.d.p., "Za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, wymierza się karę pieniężną w wysokości: 1) 500 zł - w przypadku zespołu pojazdów o łącznej dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony złożonego z samochodu osobowego o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony oraz przyczepy; 2) 1500 zł - w pozostałych przypadkach." Z regulacji tej wynika, że pozostałe przypadki, o których mowa w pkt 2 tego przepisu, odnoszą się do samochodów ciężarowych.

Zgodnie z art. 13k ust. 4 u.d.p., "Kary pieniężne, o których mowa w ust. 1 oraz ust. 2 pkt 2, wymierza się właścicielowi pojazdu samochodowego, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, a jeśli pojazdem jest zespół pojazdów to właścicielowi pojazdu złączonego z przyczepą lub naczepą. Jeżeli właściciel nie jest posiadaczem pojazdu to kary nakłada się na podmiot, na rzecz którego przeniesiono posiadanie tego pojazdu." Przechodząc do zarzutów skargi wskazać należy, iż w załączniku nr 1 pkt 5 rozporządzenia w sprawie opłaty elektronicznej, określającego drogi, na których obowiązuje pobór opłaty elektronicznej za przejazd została wymieniona [...] [...] na odcinku węzeł W.- węzeł W.; natomiast w pkt 13 lit. b droga ekspresowa [...] na odcinku - węzeł W.- węzeł L.

Na tych właśnie drogach w dniu [...] sierpnia 2019 r. zarejestrowano przejazdy pojazdu samochodowego o numerze rejestracyjnym [...].

Powyższe ustalenia nie budzą wątpliwości w sprawie, podobnie jak i fakt, że pojazd ten został zarejestrowany jako pojazd ciężarowy, którego dopuszczalna masa całkowita wynosi 18 ton i w chwili spornych przejazdów znajdował się w posiadaniu skarżącego.

W sprawie niniejszej zakres postępowania wyjaśniającego obejmował zatem to, czy strona ponosi odpowiedzialność za niepobranie opłaty elektronicznej za przejazd na wskazanym, w decyzji odcinku drogi [...] [...] oraz [...] [...]. Skarżący twierdził, w trakcie postępowania i zarzuty te podtrzymuje w skardze, iż dopełnił wszystkich obowiązków w tym zakresie, bowiem posiadał środki na koncie do pobrania opłaty, a urządzenie viabox było w pełni sprawne, nie miał więc podstaw do składania reklamacji o nieprawidłowościach. Strona podniosła również, że [...] września 2019 r. już po kontroli [...] sierpnia 2019 r., która miała miejsce w rozpoznawanej sprawie, posiadał to samo urządzenie i system pobrał część opłaty, a organ uznał, iż nie nastąpiło to z winy skarżącego i umorzył postępowanie, w identycznych okolicznościach faktycznych i prawnych. Organ uznał jednak, że środki na koncie nie zwalniają skarżącego z odpowiedzialności, pomijając jego argumentację w tym zakresie oraz wskazał, że w dniu [...] pażdziernika 2019 r. urządzenie uznano za niefunkcjonalne z uwagi na rozładowana baterię, wyjaśniając jednocześnie zasady rozładowywania baterii w czasie.

Przypomnieć należy, iż w postępowaniu administracyjnym reguły determinujące czynności ustalania stanu faktycznego, zwane zbiorczo postępowaniem wyjaśniającym, wytyczone są przede wszystkim przez uregulowane w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. zasadę prawdy obiektywnej, zasadę oficjalności, zasadę ciężaru dowodu, bezpośredniości i zupełności zgromadzonego materiału. Treścią zasady prawdy obiektywnej jest powinność organu procesowego dokonania ustaleń co do faktów zgodnie z ich rzeczywistym przebiegiem. Tylko takie fakty mogą stanowić podstawę załatwienia sprawy (zob. wyrok NSA z 14 lutego 2013 r., sygn. akt II GSK 2173/11, LEX nr 1358369). Za zgodne z prawdą przyjmuje się w orzecznictwie takie ustalenia faktyczne, które prowadzą do konkluzji, że "w świetle przeprowadzonych dowodów fakt przeciwny dowodzeniu jest niemożliwy lub wysoce nieprawdopodobny" (zob. postanowienie SN z 4 kwietnia 2013 r., sygn. akt V KK 13/13, LEX nr 1312594; wyrok SA w Katowicach z 13 czerwca 2013 r., sygn. akt II AKa 156/13, LEX nr 1349898). Wniosek o zaistnieniu określonego przebiegu zdarzeń może stanowić także rezultat uwzględniającego wiedzę wynikającą z zasad doświadczenia życiowego i obserwacji życia społecznego oraz logicznego rozumowania o faktach wykazanych określonymi dowodami (zob. postanowienie SN z 23 maja 2002 r., sygn. akt V KKN 426/00, OSNKW 2002/9–10, s. 81).

Ustanowiona w kodeksie zasada oficjalności obciąża organ administracji publicznej obowiązkiem zebrania, a następnie rozważenia całego materiału dowodowego z urzędu. Koresponduje z nim przyjęta w postępowaniu administracyjnym koncepcja spoczywającego na organach administracji ciężaru dowodu, która nabiera szczególnego znaczenia w postępowaniu, którego przedmiotem jest nałożenie sankcji administracyjnej, a więc obowiązku o quasi karnym charakterze. Obciążenie strony sankcją administracyjną musi być poprzedzone jednoznacznym, niebudzącym jakichkolwiek wątpliwości ustaleniem faktu, iż istotnie naruszyła ona prawo, z którym to naruszeniem ustawa wiąże odpowiedzialność karno-administracyjną.

W rozpoznawanej sprawie organ obowiązkom tym nie sprostał, przez co dopuścił się naruszenia art.7 k.p.a., art.77 § 1 k.p.a., z art.80 k.p.a. oraz art.107 § 3 k.p.a.

Organ nie wykazał, że okoliczności faktyczne, na które się powołuje, w szczególności stwierdzenie rozładowania baterii urządzenia viabox [...] pażdziernika 2019 r. oraz przedstawiony w uzasadnieniu decyzji proces jej rozładowania, uzasadnia wadliwość urządzenia viabox, którym posługiwał się skarżący w dniu [...] sierpnia 2020 r. Podkreślić należy, że zdarzenia z którymi organ wiąże wymierzenie kary w rozpoznawanej sprawie, nastąpiły w dniu [...] sierpnia 2019 r. o godzinie 12:08:44 na odcinku drogi [...][...], o godzinie 12:27:39 na odcinku drogi [...] nr [...] oraz o godzinie 13:29:33, na odcinku drogi [...] nr [...] , natomiast rozładowanie baterii stwierdzono dopiero [...] pażdziernika 2019 r. Organ nie przedstawił żadnych dowodów, iż w dniu [...] sierpnia 2019 r. urządzenie via Box było wadliwe i posiadało rozładowaną baterię. Z tych względów argumentacja organu, w ocenie Sądu, jest niewiarygodna i nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy.

Organ nie odniósł się również w zaskarżonej decyzji w sposób wyczerpujący, do podnoszonych przez stronę okoliczności, iż w dniu [...] września 2019 r. z powodu częściowo niepobranej opłaty elektronicznej przez system, postępowanie w stosunku do skarżącego zostało umorzone. Organ nie ustalił również, czy jest tak jak podnosi strona skarżąca, że decyzja ta została wydana w identycznym stanie faktycznym i prawnym. Co z kolei stanowi o naruszeniu zasady zaufania do organów administracji publicznej o której mowa w art.8 k.p.a.

Rozpoznając sprawę ponownie organ zobowiązany będzie uwzględnić ocenę prawną wyrażoną przez Sąd i jeszcze raz w sposób wyczerpujący zebrać i ocenić materiał dowodowy oraz ustalić naruszenia jakich przepisów prawa dopuściła się strona, które uprawniałaby do obciążenia jej karą administracyjną. W tym postępowaniu przesłanek ustawowych do ukarania strony organ nie wykazał.

Organ zobowiązany będzie również wziąć pod uwagę że w dniu spornego przejazdu stan salda umowy, na podstawie której zostało skarżącemu wydane powyższe urządzenie viabox, wynosił 612,08 zł, i skarżący nie może ponosić odpowiedzialności za nieprawidłowości systemu, za pomocą którego pobór opłaty następuje, jeżeli obowiązków ciążących na nim dopełnił. Ponadto wyniki przeprowadzonego postępowania dowodowego, organ zobowiązany będzie przedstawić i wyjaśnić stronie w uzasadnieniu prawidłowo sporządzonej decyzji zgodnie z wymogami art.107 § 3 k.p.a., odnosząc się do wyjaśnień strony w sposób kompleksowy, a nie wybiórczy, jak to uczynił w niniejszym postępowaniu.

Z uwagi, na to, że nie jest rolą Sądu, prowadzenie postepowania dowodowego za organ orzekający w sprawie, w celu ustalenia faktów prawotwórczych w sprawie, dopiero po dokonaniu w sposób prawidłowy ustaleń faktycznych w sprawie i wyjaśnieniu wskazanych wyżej kwestii spornych między stronami, możliwe będzie wydanie wiążącego rozstrzygnięcia w sprawie.

Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art.135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art.200 p.p.s.a w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając na rzecz strony skarżącej zwrot uiszczonego wpisu sądowego w wysokości 100 złotych.