Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 401/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-12-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156  par. 1  pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 35 ust. 1 pkt 1i2
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Groński, Sędziowie sędzia WSA Maria Tarnowska, sędzia WSA Sławomir Fularski (spr.), Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Dawejnis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi Z. D. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2016 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] kwietnia 2016 r., znak: [...]Wojewoda [...] (dalej: "organ I instancji" "Wojewoda"), działając na podstawie art. 157 § 1 oraz art. 158 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.; dalej: "k.p.a.") oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j.t. Dz.U. z 2016 r., poz. 290, dalej: "P.b."), po rozpoznaniu wniosku A. P. i E. P. (dalej jako "wnioskodawcy") w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] nr [...]z [...] sierpnia 2011 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę Z. D. (dalej jako "inwestor") budynku mieszkalnego jednorodzinnego (pow. zabudowy 138,0 m2, pow. użytkowej 179,25 m2 i kubaturze 660,0 m3, ogrodzeniem oraz elementami urządzenia terenu przewidzianego do realizacji na dz. o nr geod. [...] w m. [...], gm. [...] oraz budynku garażu), pow. zabudowy 54,0 m2, pow. użytkowej 44,82 m2 i kubaturze 212,0 m3, kategoria obiektu: I, II, w części dotyczącej budynku garażu orzekł o stwierdzeniu nieważności ww. decyzji Starosty [...] w części dotyczącej budynku garażu.

W uzasadnieniu decyzji Wojewoda wyjaśnił, że w rozpatrywanej sprawie inwestycja, dla której wydano pozwolenie na budowę z [...] sierpnia 2011 r. polegała m.in. na budowie garażu zlokalizowanego na granicy działek o nr [...],[...] i [...]. Jak wynika z projektu budowlanego maksymalna wysokość budynku garażowego wynosi 4,84 m. Natomiast w ścianie tylnej, położonej na granicy z działką wnioskodawców o nr [...] zaprojektowane zostało okno.

Organ I instancji wskazał, że dla terenu inwestycji obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego części wsi [...] uchwalony uchwałą nr [...]Rady Gminy [...] z [...] kwietnia 2010 r., ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Województwa [...]Nr [...], poz. [...] z [...] września 2010 r.. Zgodnie z jego ustaleniami na terenie inwestycji dopuszcza się formę zabudowy bliźniaczej dla garażu i budynku gospodarczego na granicy działek sąsiednich. Sytuowanie budynku garażu bezpośrednio przy granicy z działką sąsiednią zostało zatem dopuszczone w ustaleniach planu miejscowego. Niemniej jednak w rozpatrywanej sprawie zastosowanie mają również przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (j.t. Dz.U z 2015 r., poz. 1422, dalej jako "rozporządzenie z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych"). Zgodnie z § 12 ust. 3 pkt 4 tego rozporządzenia, który obowiązywał również w czasie wydawania kontrolowanej decyzji, w zabudowie jednorodzinnej dopuszcza się sytuowanie budynku gospodarczego i garażu o długości mniejszej niż 5,5 m i o wysokości mniejszej niż 3 m bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości nie mniejszej niż 1,5 m ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych. Uznać zatem należy, że kontrolowana decyzja Starosty [...] z [...] sierpnia 2011 r. w części dotyczącej budynku garażowego, wprost narusza § 12 ust. 3 pkt 4 ww. rozporządzenia. Niedopuszczalne było już bowiem samo zlokalizowanie bezpośrednio przy granicy z działką sąsiednią garażu o wysokości przekraczającej o blisko 2 m wysokość wskazaną w przepisie.

Wojewoda nadto wskazał, że w przedmiotowej sprawie naruszono bezwzględny zakaz umieszczania otworów okiennych lub drzwiowych w ścianach zlokalizowanych w ostrej granicy z działką sąsiednią. Zakaz ten zawarty jest zarówno w § 12 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, dotyczącym garażu, jak i w przepisach ogólnych, odnoszących się do każdego budynku na działce budowlanej. Zgodnie z nimi, sytuowanie budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę granicy z działką sąsiednią jest dopuszczalne dopiero w odległości nie mniejszej niż 4 m od tej granicy (§ 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia). Tym samym jakiekolwiek odstępstwa, umożliwiające budowę w zbliżeniu do granicy lub bezpośrednio na granicy dotyczą wyłącznie ścian bez otworów okiennych i drzwiowych.

Konkludując organ I instancji stwierdził, że Starosta [...], zatwierdzając projekt budowlany i udzielając pozwolenia na budowę w zakresie budynku garażowego usytuowanego ścianą z otworem okiennym w bezpośredniej granicy z działką nr [...] i o wysokości przekraczającej 3 m, naruszył w sposób rażący warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Od tej decyzji odwołanie złożył inwestor wnosząc o jej uchylenie w całości i orzeczenie co do istoty sprawy w oparciu o art. 156 § 2 k.p.a. W ocenie odwołującego się Wojewoda błędnie uznał, że w przedmiotowej sprawie pomimo dopuszczenia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego możliwości sytuowania budynku garażu bezpośrednio przy granicy z działką sąsiednią mają również zastosowanie przepisy § 12 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych. Wskazał, że zgodnie z treścią § 12 ust. 2 ww. rozporządzenia, lokalizację budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 (tj. budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę granicy działki budowlanej) dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Powyższe rozwiązanie zastosowane przez ustawodawcę stanowi jeden z wyjątków od ogólnej zasady lokalizowania budynków na działce budowlanej w odległości 4 metrów (w przypadku ścian z oknami/drzwiami) lub 3 metrów (w przypadku ścian bez otworów). Analiza przepisu prowadzi do wniosku, że wyjątek ten ma charakter samoistny. Oznacza to, że zasady lokalizacji budynku określone w treści decyzji o warunkach zabudowy, względnie w postanowieniach miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego mogą przewidywać, iż budynek będzie mógł być lokalizowany w odległości 1,5 metra od granicy działki budowlanej lub w tzw. ostrej granicy działki. Jeśli zatem będzie spełniona przesłanka w postaci wydania dla danej inwestycji decyzji o warunkach zabudowy pozwalającej na posadowienie budynku w odległości bliższej niż wynika to z ogólnie przyjętych zasad albo plan miejscowy będzie wprost taką możliwość przewidywał, to nie jest konieczne spełnianie dodatkowych przesłanek, o których mowa w ust. 3 analizowanego przepisu. Wyjątki przewidziane w ust. 3 dla obiektów w zabudowie jednorodzinnej stanowią również samoistną kategorię wyjątków, które powinny być oceniane odrębnie od wyjątku wskazanego w ust. 2.

Ponadto odwołujący się zarzucił Wojewodzie nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego, które mogło zgromadzić dowody, pomocne w dokonaniu oceny czy występują przesłanki rażącego naruszenia prawa. W związku z faktem, że wybudowany obiekt nie posiada okna w ostrej granicy z działką sąsiednią nie zachodzi wymieniona w decyzji Wojewody przesłanka skutku wywołanego decyzją. Ze względu na fakt wybudowania obiektu ze ścianą pełną nie doszło do usytuowania budynku zwróconego ze ścianą z otworami okiennymi w stronę granicy z działką sąsiednią i naruszenia § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych.

Odwołujący się podniósł, że nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności prawomocnej decyzji Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. w oparciu o fakt wydania jej z rażącym naruszeniem prawa. W jego ocenie, jeżeli nawet zatwierdzony projekt, będący załącznikiem do decyzji zawierał wadę w postaci wrysowanego okna w elewacji znajdującej się na granicy z działką sąsiednią, to nie doszło do rażącego naruszenia prawa. Decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne poprzez wybudowanie obiektu zgodnego z warunkami technicznymi.

Decyzją z [...] grudnia 2016 r. znak: [...]Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "GINB" lub "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy organ odwoławczy wskazał, że analiza akt sprawy wykazała, iż sporny garaż nie narusza w sposób rażący ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części wsi [...] (uchwała Rady Gminy [...] z [...] kwietnia 2010 r. Dz. Urz. Woj. [...]z 2010 r. Nr 149, poz. 1848 ze zm. - wg stanu prawnego na dzień wydania kontrolowanej decyzji nieruchomość inwestycyjna położona jest na obszarze oznaczonym symbolem BMN15 - zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna (§ 26 pkt 1) w zakresie dopuszczalnego rodzaju zabudowy - m.in. garaż wbudowany, dobudowany lub wolnostojący (projektowany - garaż wolnostojący - Projekt zagospodarowania terenu - str. 19), powierzchni biologicznie czynnej min. 50 % powierzchni działki (projektowana - ok. 69 %), obsługi komunikacyjnej (projektowana - dostęp do ul. [...] i ul. [...]).

Jednakże GINB zwrócił uwagę na § 26 pkt 11 ww. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zgodnie z którym dopuszcza się formę zabudowy bliźniaczej dla garażu i budynku gospodarczego na granicy działek sąsiednich. Oznacza to, że ww. miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przewiduje możliwość usytuowania budynków garażowych i gospodarczych w granicy, jedynie w sytuacji, gdy będą to budynki w zabudowie bliźniaczej. Wyłączona jest więc możliwość usytuowania w granicy takiego budynku np. w zabudowie wolnostojącej. Organ odwoławczy podniósł, że z analizy dokumentacji projektowej wynika, iż elewacja północna budynku garażowego z otworem okiennym znajduje się w granicy z działką nr ewid. [...], stanowiącą własność wnioskodawców, natomiast elewacja wschodnia w granicy z działką nr ewid. [...] (Projekt zagospodarowania terenu - str. 19). Ponadto sporny budynek garażowy to budynek wolnostojący - żadna z jego ścian nie przylega do innego budynku.

Uwzględniając powyższe rozważania, GINB uznał, że projektowana lokalizacja wolnostojącego budynku garażowego rażąco narusza art. 35 ust. 1 pkt 1 P.b. w zw. z § 26 pkt 11 ww. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy przywołał brzmienie § 12 ust. 1 rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych. Wskazał, że sporny budynek gospodarczy usytuowany jest w sposób niezgodny z § 12 ust. 1 ww. rozporządzenia, nadto nie zachodzi również wyjątek, o którym mowa w § 12 ust. 2 tego rozporządzenia. Wyjątek ten dotyczy bowiem ścian pełnych, podczas gdy ściana w granicy z działką nr ewid. [...] jest ścianą z otworem, nadto ww. plan miejscowy w granicy dopuszcza wyłącznie zabudowę bliźniaczą, podczas gdy sporny budynek jest budynkiem wolnostojącym.

W ocenie organu odwoławczego, mając na uwadze projektowane usytuowanie budynku garażowego ścianą bez otworów w granicy z działką nr ewid. [...] oraz ścianą z otworem okiennym w granicy z działką nr ewid. [...], przy uwzględnieniu jego długości (12 m - Projekt zagospodarowania terenu - str. 19) i wysokości (4,84 m - Przekrój A-A - str. 106), decyzja Starosty [...] z [...] sierpnia 2011 r., w zakresie dotyczącym planowanej lokalizacji budynku garażowego, nie spełnia warunku § 12 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych. Zgodnie bowiem z tym przepisem dopuszcza się sytuowanie budynku gospodarczego i garażu o długości mniejszej niż 5,5 m i o wysokości mniejszej niż 3 m bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości nie mniejszej niż 1,5 m ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych.

Zdaniem GINB usytuowanie spornego budynku dwoma ścianami w granicy (w tym jedną ścianą z otworem), wobec niespełnienia przesłanek z § 12 ust. 2 oraz ust. 3 pkt 4, stanowi naruszenie § 12 ust. 1 pkt 1 i 2 ww. rozporządzenia.

Organ odwoławczy uznał, że bez wpływu na treść niniejszego rozstrzygnięcia pozostaje fakt, iż Starosta [...] decyzją z [...] grudnia 2014 r., nr [...], zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania ww. budynku garażowego na budynek gospodarczy, gdzie w ramach projektowanej zmiany sposobu użytkowania, przewidziano m.in. likwidację otworu okiennego w elewacji północnej ww. budynku. Powyższa decyzja Starosty [...] nie jest bowiem instrumentem służącym usunięciu wadliwości kontrolowanego pozwolenia na budowę. Nadto, w okolicznościach niniejszej sprawy (brak możliwości zlokalizowana w granicy wolnostojącego budynku garażowego oraz niespełnienie przesłanek z § 12 ust. 3 pkt 4 ww. rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych) samo tylko zlikwidowanie otworu w granicy nie może "konwalidować" stwierdzonych naruszeń.

Konkludując GINB stwierdził, że decyzja Starosty [...] z [...] sierpnia 2011 r. w kontrolowanej części, w której udzieliła pozwolenia na budowę budynku gospodarczego, wydana została z rażącym naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 2 P.b. w zw. z § 12 ust. 1 pkt 1 i 2 w zw. z § 12 ust. 2 i ust. 3 pkt 4 rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych.

W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w [...] na ostateczną w administracyjnym toku instancji decyzję z [...] grudnia 2016 r., inwestor reprezentowany przez radcę prawnego (dalej jako "skarżący") zarzucił naruszenie przepisów tj.:

1) art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na stwierdzeniu, że decyzja Starosty [...] z [...] sierpnia 2011 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, w sytuacji, gdy przepisy będące podstawą do wydania ww. decyzji budzą wątpliwości interpretacyjne, ewentualne naruszenie przepisów zostało usunięte, zaś za stwierdzeniem oczywistości naruszenia prawa nie przemawiają racje ekonomiczne i gospodarcze, które wywołuje rozstrzygnięcie;

2) art. 77 § oraz art. 7 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na braku zebrania przez organ materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie w sposób wyczerpujący, w szczególności w zakresie oddziaływania budynku położonego na działce nr [...] na otoczenie, w tym na działki sąsiednie, tj. działki o nr [...] i [...], a także w zakresie możliwości dobudowy do przedmiotowego budynku budynków na działkach sąsiednich i utworzenia zabudowy bliźniaczej;

3) § 26 pkt 11 uchwały Rady Gminy [...] z [...] kwietnia 2010 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części wsi [...] (Dz. U. Woj. [...]z 2010 r., nr [...] poz. [...] - wg stanu prawnego na dzień wydania kontrolowanej decyzji) poprzez jego błędne zastosowanie polegające na niewłaściwym uznaniu przez organ, że decyzja Starosty [...] z [...] sierpnia 2011 r. została wydana niezgodnie z niniejszym przepisem.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że organ błędnie zarzuca, iż decyzja Starosty [...] z [...] sierpnia 2011 r. w sposób rażący narusza art. 35 ust. 1 pkt. 1 P.b. w zw. z § 26 pkt. 11 uchwały Rady Gminy [...] z [...] kwietnia 2010 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części wsi [...]. Wskazał, że zgodnie z powyższym przepisem, dla terenów oznaczonych na rysunku planu symbolami B MN1÷30, dopuszcza się formę zabudowy bliźniaczej dla garaży i budynku gospodarczego na granicy działek sąsiednich. Zdaniem skarżącego, w świetle decyzji Starosty [...] z [...] sierpnia 2011 r., istniałaby możliwość dobudowy do budynku garażowego skarżącego (obecnie stanowiącego budynek gospodarczy) budynku zarówno od strony działki nr [...], jak i od strony działki nr [...].

Skarżący wskazał, że właściciel działki nr [...], obecnie niezabudowanej, planuje w przyszłości postawienie na swojej działce budynku gospodarczego, który będzie przylegał do ściany budynku skarżącego. Gdyby zatem doszło do realizacji tej inwestycji, powstały budynek stanowiłby zabudowę bliźniaczą z budynkiem należącym do skarżącego. Wówczas nie byłoby wątpliwości co do zgodności decyzji Starosty [...] z [...] sierpnia 2011 r. z § 26 pkt. 11 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Organ nie zebrał niezbędnego w sprawie materiału dowodowego i nie przesłuchał w charakterze świadka właściciela działki nr [...]na okoliczność możliwości utworzenia zabudowy bliźniaczej z budynkiem skarżącego, jak również nie ustalił, czy została wydana decyzja w przedmiocie pozwolenia na budowę takiego obiektu.

Skarżący podniósł, że jedynym elementem decyzji Starosty [...] z [...] sierpnia 2011 r. prowadzącym do naruszenia przepisu § 12 rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jest zatwierdzenie projektu przewidującego otwór okienny w ścianie budynku posadowionej na granicy z działką nr [...]. Zdaniem skarżącego w świetle stanu faktycznego niniejszej sprawy, nie można jednak uznać tego naruszenia za naruszenie rażące. Nie może bowiem ujść uwadze okoliczność, że przedmiotowy budynek nie posiada ww. otworu okiennego, zatem stan techniczny budynku nie narusza powyżej powołanych przepisów rozporządzenia.

Skarżący wskazał również, że w dniu [...] grudnia 2014 r. Starosta [...]wydał decyzję w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę na zmianę sposobu użytkowania budynku garażowego na budynek gospodarczy. Zatwierdzony projekt, oprócz zmiany sposobu użytkowania budynku obejmował także likwidację bramy garażowej oraz jednego okna (tj. okna mającego znajdować się w ścianie budynku zlokalizowanej na granicy z działką o nr [...]). W związku z tym należy uznać, że ww. decyzja z [...] grudnia 2014 r. usunęła niezgodność z przepisami prawa poprzedzającej jej decyzji z [...] sierpnia 2011 r. Dlatego też, zdaniem skarżącego, rozważania dotyczące nieważności decyzji Starosty [...] z [...] sierpnia 2011 r. w zakresie w jakim narusza ona treść § 12 rozporządzenia z [...] kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych są bezprzedmiotowe, a co najmniej nie mogą prowadzić do wniosku, że naruszenie ww. przepisu jest rażące.

W odpowiedzi na skargę GINB podtrzymując dotychczasowe stanowisko

w przedmiotowej sprawie wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz.U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718, dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

Kontrola ta polega na ocenie zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.).

Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem skargi jest decyzja GINB utrzymująca w mocy decyzję Wojewody stwierdzającą nieważność decyzji Starosty [...] z [...] sierpnia 2011 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę skarżącemu budynku mieszkalnego jednorodzinnego (pow. zabudowy 138,0 m2, pow. użytkowej 179,25 m2 i kubaturze 660,0 m3, ogrodzeniem oraz elementami urządzenia terenu przewidzianego do realizacji na dz. o nr geod. [...] w m. [...] gm. [...] oraz budynku garażu), pow. zabudowy 54,0 m2, pow. użytkowej 44,82 m2 i kubaturze 212,0 m3, kategoria obiektu: I, II, w części dotyczącej budynku garażu.

Mając na uwadze ww. przepisy oraz kryteria kontroli sądowej stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Organy obu instancji stwierdzając nieważność ww. decyzji w części dotyczącej budynku garażu nie naruszyły bowiem prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że określone w art. 156 § 1 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest nadzwyczajnym trybem postępowania administracyjnego, stanowiącym wyjątek od ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnych wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a. Przedmiotem tego postępowania jest wyłącznie ocena, czy kontrolowana decyzja dotknięta jest jedną z wad enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., a której wystąpienie powoduje konieczność wyeliminowania takiej decyzji ze skutkiem ex tunc. Podkreślić trzeba, że organ administracji publicznej orzekający w tym nadzwyczajnym trybie, posiada jedynie uprawnienia kasacyjne, tzn. rozstrzyga tylko i wyłącznie w kwestii istnienia bądź nieistnienia przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a., nie rozstrzyga zaś o istocie sprawy będącej przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie zwykłym.

Wypada przypomnieć, że zgodnie z art. 156 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która:

1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości,

2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa,

3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną

4) została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie,

5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały,

6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą.

7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.

Organ nadzoru, dokonując oceny czy zachodzą przesłanki z art. 156 § 1 k.p.a., uwzględnia stan faktyczny i prawny z daty wydania kontrolowanej decyzji. Ponadto należy wskazać, że organ nadzorczy działając w omawianym trybie, niezależnie od podniesionych przez wnioskodawcę okoliczności ma obowiązek zbadać, czy zaistniała któraś z pozytywnych przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. oraz czy nie zachodzi jedna z negatywnych przesłanek wymienionych w art. 156 § 2 k.p.a. W postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności organ orzekający ogranicza się jedynie do poszukiwania uchybień i wadliwości, tak proceduralnych, jak i dotyczących prawa materialnego. Postępowanie dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji jest postępowaniem nadzwyczajnym i służy jedynie wyeliminowaniu z obrotu prawnego rozstrzygnięć, które są ewidentnie sprzeczne z przepisami prawa.

W ocenie organów obu instancji przy wydaniu dla skarżącego decyzji Starosty [...] z [...] sierpnia 2011 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego (pow. zabudowy 138,0 m2, pow. użytkowej 179,25 m2 i kubaturze 660,0 m3, ogrodzeniem oraz elementami urządzenia terenu przewidzianego do realizacji na dz. o nr geod. [...] w m. [...], gm. [...] oraz budynku garażu), pow. zabudowy 54,0 m2, pow. użytkowej 44,82 m2 i kubaturze 212,0 m3, kategoria obiektu: I, II, w części dotyczącej budynku garażu doszło do rażącego naruszenia prawa.

Z taką oceną organów obu instancji w kwestionowanej części należy się zgodzić.

W tym miejscu należy wyjaśnić, że o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisami prawa stanowiącymi jego podstawę prawną. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszająca prawo to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który ma być stosowany w bezpośrednim rozumieniu.

Zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 P.b., przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę właściwy organ, tj. w tym przypadku Starosta [...] powinien sprawdzić zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz z przepisami, w tym techniczno - budowlanymi.

Słusznie zauważył organ odwoławczy, że § 26 pkt 11 ww. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dopuszcza formę zabudowy bliźniaczej dla garażu i budynku gospodarczego na granicy działek sąsiednich. Oznacza to, że ww. miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przewiduje możliwość usytuowania budynków garażowych i gospodarczych w granicy, jedynie w sytuacji, gdy będą to budynki w zabudowie bliźniaczej. Wyłączona jest więc możliwość usytuowania w granicy takiego budynku np. w zabudowie wolnostojącej.

Z analizy dokumentacji projektowej wynika, że elewacja północna budynku garażowego z otworem okiennym znajduje się w granicy z działką nr ewid. [...], stanowiącą własność wnioskodawców, natomiast elewacja wschodnia w granicy z działką nr ewid. [...]. Co zaś istotne w niniejszej sprawie - sporny budynek garażowy to budynek wolnostojący - żadna bowiem z jego ścian nie przylega do innego budynku.

Uwzględniając powyższe słusznie GINB uznał, że projektowana lokalizacja wolnostojącego budynku garażowego rażąco narusza art. 35 ust. 1 pkt 1 P.b. w zw. z § 26 pkt 11 ww. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Sporny budynek gospodarczy usytuowany jest w sposób niezgodny z § 12 ust. 1 rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych. Z treści tego przepisu wynika, że jeżeli nie zachodzą wyjątki przewidziane w przepisach, inwestor obowiązany jest usytuować projektowany budynek ścianą z otworami okiennymi w odległości co najmniej 4 metrów od granicy sąsiedniej działki budowlanej i w odległości co najmniej 3 metrów - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy. Nie zachodzi również wyjątek, o którym mowa w § 12 ust. 2 tego rozporządzenia. Zgodnie bowiem z tym przepisem sytuowanie budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu). Po pierwsze wyjątek ten dotyczy ścian pełnych, podczas gdy ściana w granicy z działką nr ewid. [...] jest ścianą z otworem. Po drugie zaś ww. plan miejscowy w granicy dopuszcza wyłącznie zabudowę bliźniaczą, podczas gdy sporny budynek jest budynkiem wolnostojącym.

W związku z powyższym, mając na uwadze projektowane usytuowanie budynku garażowego ścianą bez otworów w granicy z działką nr ewid. [...] oraz ścianą z otworem okiennym w granicy z działką nr ewid. [...], przy uwzględnieniu jego długości (12 m - Projekt zagospodarowania terenu - str. 19) i wysokości (4,84 m - Przekrój A-A - str. 106), decyzja Starosty [...] z [...] sierpnia 2011 r., w zakresie dotyczącym planowanej lokalizacji budynku garażowego, nie spełnia warunku § 12 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych. Zgodnie bowiem z tym przepisem dopuszcza się sytuowanie budynku gospodarczego i garażu o długości mniejszej niż 5,5 m i o wysokości mniejszej niż 3 m bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości nie mniejszej niż 1,5 m ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych. Usytuowanie spornego budynku dwoma ścianami w granicy (w tym jedną ścianą z otworem), wobec niespełnienia przesłanek z § 12 ust. 2 oraz ust. 3 pkt 4, stanowi naruszenie § 12 ust. 1 pkt 1 i 2 ww. rozporządzenia.

Prawidłowo organ odwoławczy uznał, że bez wpływu na treść jego rozstrzygnięcia pozostaje fakt, iż Starosta [...] decyzją z [...] grudnia 2014 r., nr [...], zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania ww. budynku garażowego na budynek gospodarczy, a w ramach projektowanej zmiany sposobu użytkowania, przewidziano m.in. likwidację otworu okiennego w elewacji północnej ww. budynku. Powyższa decyzja Starosty [...] nie jest bowiem instrumentem służącym usunięciu wadliwości kontrolowanego pozwolenia na budowę.

W okolicznościach niniejszej sprawy samo tylko zlikwidowanie otworu w granicy nie może "konwalidować" stwierdzonych naruszeń. Nie można tym samym zgodzić się ze skarżącym, że rozważania organu odwoławczego dotyczące nieważności decyzji Starosty [...] z [...] sierpnia 2011 r. w zakresie w jakim narusza ona treść § 12 rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych są bezprzedmiotowe i nie mogą prowadzić do wniosku, że naruszenie ww. przepisu jest rażące.

Słusznie więc GINB stwierdził, że decyzja Starosty [...] z [...] sierpnia 2011 r. w kontrolowanej części, w której udzieliła pozwolenia na budowę budynku gospodarczego, wydana została z rażącym naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 2 P.b. w zw. z § 12 ust. 1 pkt 1 i 2 w zw. z § 12 ust. 2 i ust. 3 pkt 4 rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych.

W związku z powyższym, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.