Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 604/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2022-10-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6166  Łowiectwo
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 59  par. 2
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Sędziowie Sędzia WSA Adam Matuszak Asesor WSA Grzegorz Klimek (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 października 2022 r. sprawy ze skargi M. B. na postanowienie Nadleśniczego Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie szacowania szkód łowieckich 1) uchyla zaskarżone postanowienie; 2) zasądza od Nadleśniczego Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo na rzecz skarżącego kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 8 czerwca 2022 r. Nadleśniczy Nadleśnictwa L. (organ), działając na podstawie art. 46d ust. 1 w zw. z art. 49a ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie (Dz. U. z 2022 r., poz. 1173) w zw. z art. 58 § 1 i art. 59 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735, dalej: k.p.a.), po rozpatrzeniu wniosku z dnia 24 stycznia 2022 r. wniesionego do Nadleśnictwa L. przez pełnomocnika M.B. (skarżący) dotyczącego przywrócenia terminu do złożenia odwołania od protokołu oględzin nr 1 datowanego na dzień 24 lipca 2021 r., sporządzonego przez Koło Łowieckie [...], odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

W uzasadnieniu podał, że w dniu 25 stycznia 2022 r. wpłynął do Nadleśnictwa L. wniosek M.B.;, prowadzącego Gospodarstwo Rolne w S., [...], R., reprezentowanego przez pełnomocnika, o przywrócenie terminu przewidzianego w art. 46d ust. 1 Prawa łowieckiego do złożenia odwołania od Protokołu oględzin nr 1 datowanego na dzień 24 lipca 2021 r. sporządzonego przez Koło Łowieckie [...]. Pełnomocnik skarżącego wniósł o przywrócenie terminu 7 dni na złożenie odwołania od protokołu szacowania szkód łowieckich datowanego na dzień 24 lipca 2021 r. oraz dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu ze znajdujących się w treści odwołania dokumentów, tj. kopii pisma organu do odwołującego się datowanego na dzień 8 sierpnia 2021 r. oraz kserokopii protokołu oględzin nr 1 datowanego na dzień 24 lipca 2021 r. Wniósł ponadto odwołanie od Protokołu szacowania szkód łowieckich datowanego na dzień 24 lipca 2021 r. Przytaczając treść art. 46 Prawa łowieckiego oraz art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. wskazał, że po rozpoznaniu wniosku pełnomocnika M.B. o przywrócenie terminu, Nadleśnictwo L. uznało, że nie zaistniały przesłanki uzasadniające przywrócenie terminu. Stwierdził, że wprawdzie w zaskarżonym protokole szacowania szkód nie znalazło się pouczenie o przysługującym stronie prawie wniesienia odwołania ani informacja o organie właściwym do wniesienia odwołania, niemniej nie jest to wystarczający powód do przywrócenia terminu. Podniósł, że we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, wskazano, że sporządzenie odwołania od Protokołu nr 1 stało się możliwe najwcześniej dnia 17 stycznia 2022 r., kiedy ustała przyczyna uniemożliwiająca dotrzymanie terminu, w związku z przeprowadzeniem rozmowy przez pracownika kancelarii prawnej reprezentującej M.B. z Prezesem Koła Łowieckiego. Niemniej okoliczność ta nie została uprawdopodobniona i ograniczono się jedynie do podania przyczyny niezachowania terminu. W związku z powyższym postępowanie niniejsze zostało zakończone.

W skardze na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącego, wnosząc o jego uchylenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, zarzucił mu naruszenie:

art. 46d ust. 1 Prawa łowieckiego w zw. z art. 9 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie przez Nadleśniczego Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe w L. okoliczności braku pouczenia przez organ skarżącego o prawie do wniesienia odwołania, terminu oraz organu właściwego do wniesienia odwołania o których mowa w art. 46d ust. 1 Prawa łowieckiego, w konsekwencji niedochowanie przez organ staranności w informowaniu stron wymaganej dla organu administracji publicznej,

art. 58 § 1 k.p.a. poprzez odmowę przywrócenia terminu do wniesienia odwołania przez Nadleśniczego, jako organu II instancji, od ustaleń zawartych w Protokole szacowania szkód, mimo że strona odwołująca się uprawdopodobniła, a wręcz udowodniła, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od Protokołu szacowania szkód łowieckich nastąpiło bez jej winy,

art. 107 § 1 pkt 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez wyprowadzenie przez organ II instancji nieprawidłowych wniosków (tj. braku dostatecznego powodu uzasadniającego przywrócenie terminu) wynikających z braku pouczenia w decyzji organu I instancji, czy i w jakim trybie służy odwołanie od Protokołu szacowania szkód oraz braku pouczenia o prawie do zrzeczenia się odwołania i skutkach zrzeczenia się odwołania, co jest jednym z zasadniczych elementów wydania decyzji administracyjnej - powyższe w konsekwencji doprowadziło skarżącego do uchybienia terminowi;

art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. poprzez pozbawienie odwołującego się czynnego udziału w przebiegu postępowania administracyjnego i załatwienie sprawy poprzez odmowę przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sposób budzący wątpliwości z punktu widzenia zaufania obywatela do organów administracji publicznej, w szczególności mając na uwadze szereg okoliczności podnoszonych przez skarżącego w odwołaniu od Protokołu szacowania szkód łowieckich datowanego na dzień 24 lipca 2021 r., w tym: braku stawiennictwa organu I instancji na oględzinach wyznaczonych przez ten organ na 22 lipca 2021 r., sporządzenie w/w Protokołu bez przeprowadzenia jakichkolwiek oględzin, sporządzenie zakwestionowanego Protokołu datowanego na 24 lipca 2021 r. pomimo powinności sporządzenia go przez organ I instancji w obecności skarżącego, uniemożliwienie wniesienia skarżącemu zastrzeżeń do Protokołu.

W uzasadnieniu wskazał, że w Protokole oględzin nr 1 datowanym na dzień 24 lipca 2021 r. Koło Łowieckie [...] z siedzibą w S. (zarządca obwodu łowieckiego), podważyło w całości stwierdzenie faktu wystąpienia jakichkolwiek szkód łowieckich uprawy rzepaku ozimego na działkach ewidencyjnych [...] - położonych w obrębie N., gminie R., w obwodzie łowieckim nr [...], których posiadaczem (dzierżawcą), jest skarżący. Skarżący nie zgodził się z ustaleniami zawartymi w Protokole oględzin, podnosząc w odwołaniu wniesionym w dniu 24 stycznia 2022 r. szereg okoliczności sporządzenia przez organ I instancji (Koło Łowieckie [...]) Protokołu szacowania szkód niezgodnych ze standardami, jakimi przy załatwieniu sprawy powinny kierować się organy administracji publicznej. Skarżący, jako osoba która na etapie szacowania szkody nie była reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika, nie powinien ponosić negatywnych konsekwencji działania organu w sposób niezgodny z procedurą administracyjną. Z ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych wynika wprost, że brak pouczenia o przysługujących środkach prawnych jest elementem decyzji, który nie może proceduralnie szkodzić stronie, a zatem jest okolicznością, która może stanowić przesłankę dla przywrócenia terminu do złożenia środka zaskarżenia. Wprawdzie z przepisów art. 46c i art. 46d Prawa łowieckiego nie wynika obowiązek pouczenia o prawie i terminie do wniesienia odwołania, a z art. 49a ust. 1 tej ustawy wynika, że przepisy k.p.a., w tym zasady dotyczące informowania stron o przysługujących im środkach zaskarżenia stosuje się odpowiednio do postępowania prowadzonego dopiero przez nadleśniczego, to powinność informowania o możliwościach i terminie odwołania stanowi niewątpliwie jeden ze standardów "dobrej administracji". Z powyższej zasady "dobrej administracji" należy zatem wyprowadzić obowiązek dochowania przez organ wszelkiej staranności, w tym pouczenia o prawie do wniesienia odwołania, o jakim mowa w art. 46d ust. 1 Prawa łowieckiego, mimo że wprost taki obowiązek nie wynika z tego przepisu, ani że wymogu potwierdzenia dokonania pouczenia nie wymienia art. 46c ust. 5 Prawa łowieckiego. Organy administracji muszą jednak mieć na względzie przede wszystkim to, by na skutek takich zaniechań jak brak pouczenia, strona nie poniosła negatywnych dla niej skutków prawnych. Wobec powyższego, w realiach rozpoznawanej sprawy za brak winy w uchybieniu terminu uznać należy nieudzielenie stronie skarżącej wyczerpującego pouczenia o możliwości wniesienia odwołania, terminie i właściwym organie. Nadleśniczy nie zważając jednak na argumentację wniesioną przez skarżącego w odwołaniu, ograniczył się w zasadzie do arbitralnego uznania, że brak pouczenia skarżącego o organie właściwym do wniesienia odwołania i brak pouczenia o terminie na wniesienia odwołania, nie stanowi przesłanki uzasadniającej przywrócenie terminu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podniósł, odwołując się do orzecznictwa, że brak było podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania bowiem jeżeli Protokół został podpisany, lecz w toku postępowania nie poinformowano poszkodowanego o możliwości złożenia odwołania, to termin ten powinien być liczony dopiero od dnia otrzymania przez ww. takiej informacji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 329, dalej: p.p.s.a.), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty.

W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Aktem poddanym sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie Nadleśniczego z dnia 8 czerwca 2022 r. odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od Protokołu oszacowania szkody w uprawie rzepaku ozimego z dnia 24 lipca 2021 r..

W podstawie prawnej zaskarżonego postanowienie wskazano art. 46d ust. 1 w zw. z art. 49a ust. 1 Prawa łowieckiego, która to ustawa w rozdziale 9 reguluje zagadnienia dotyczące szkód łowieckich.

Z art. 46 Prawa łowieckiego wynika, że dzierżawca lub zarządca obwodu łowieckiego jest obowiązany do wynagradzania szkód wyrządzonych: 1) w uprawach i płodach rolnych przez dziki, łosie, jelenie, daniele i sarny; 2) przy wykonywaniu polowania (ust. 1). Szacowania szkód, o których mowa w ust. 1, a także ustalania wysokości odszkodowania dokonuje zespół składający się z: 1) przedstawiciela wojewódzkiego ośrodka doradztwa rolniczego; 2) przedstawiciela dzierżawcy albo zarządcy obwodu łowieckiego; 3) właściciela albo posiadacza gruntów rolnych, na terenie których wystąpiła szkoda (ust. 2). Wniosek o szacowanie szkód, o których mowa w ust. 1, w tym ustalenie wysokości odszkodowania, właściciel albo posiadacz gruntów rolnych składa do dzierżawcy albo zarządcy obwodu łowieckiego (ust. 3). Szacowanie szkody składa się z: 1) oględzin; 2) szacowania ostatecznego (ust. 6). W przypadku szkód wyrządzonych w płodach rolnych, szkód wyrządzonych przez dziki na łąkach i pastwiskach oraz szkód w uprawach, jeżeli szkoda powstała i została zgłoszona bezpośrednio przed sprzętem lub w jego trakcie, dokonuje się wyłącznie szacowania ostatecznego (ust. 7). Niestawiennictwo właściciela albo posiadacza gruntów rolnych lub przedstawiciela wojewódzkiego ośrodka doradztwa rolniczego nie wstrzymuje dokonania szacowania szkód, o których mowa w ust. 1 (ust. 8).

W myśl art. 46c Prawa łowieckiego szacowania ostatecznego dokonuje się najpóźniej w dzień sprzętu, przed dokonaniem sprzętu uszkodzonej uprawy, a w przypadkach, o których mowa w art. 46 ust. 7, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wniosku, o którym mowa w art. 46 ust. 3 (ust. 2). O terminie planowanego sprzętu uszkodzonej uprawy właściciel albo posiadacz gruntów rolnych jest obowiązany powiadomić dzierżawcę albo zarządcę obwodu łowieckiego, w formie pisemnej, w terminie 7 dni przed zamierzonym sprzętem (ust. 3). O terminie dokonania szacowania ostatecznego szkody dzierżawca albo zarządca obwodu łowieckiego zawiadamia właściciela albo posiadacza gruntów rolnych oraz wojewódzki ośrodek doradztwa rolniczego właściwy ze względu na miejsce wystąpienia szkody, nie później niż przed upływem 3 dni od dnia otrzymania powiadomienia, o którym mowa w ust. 3, a w przypadkach, o których mowa w art. 46 ust. 7 - w terminie 3 dni od dnia otrzymania wniosku, o którym mowa w art. 46 ust. 3 (ust. 4). Niezwłocznie po zakończeniu szacowania ostatecznego dzierżawca albo zarządca obwodu łowieckiego sporządza protokół, który zawiera m.in.: imiona i nazwiska osób biorących udział w szacowaniu ostatecznym, datę sporządzenia protokołu oraz datę dokonania szacowania ostatecznego, czytelne podpisy osób biorących udział w szacowaniu ostatecznym (ust. 5 pkt 1, 2 i 5). Wypłaty odszkodowania dokonuje dzierżawca albo zarządca obwodu łowieckiego w terminie 30 dni od dnia sporządzenia protokołu z szacowania ostatecznego, od którego nie wniesiono odwołania (ust. 8).

Z mocy art. 46d ust. 1 Prawa łowieckiego właścicielowi albo posiadaczowi gruntów rolnych, na terenie których wystąpiła szkoda, oraz dzierżawcy albo zarządcy obwodu łowieckiego przysługuje odwołanie do nadleśniczego Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe właściwego ze względu na miejsce wystąpienia szkody. Odwołanie wnosi się w terminie 7 dni od dnia podpisania protokołu, o którym mowa w art. 46a ust. 4 (protokół oględzin) albo art. 46c ust. 5 (protokół szacowania ostatecznego).

W myśl art. 49a ust. 1 Prawa łowieckiego w zakresie nieuregulowanym w ustawie lub przepisach wydanych na jej podstawie, do postępowania prowadzonego przez nadleśniczego lub dyrektora regionalnej dyrekcji Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe w sprawie ustalenia wysokości odszkodowania stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.

Z przytoczonych powyżej przepisów wynika, że ustalenie i wypłata odszkodowania za szkody łowieckie poprzedzona jest określoną w Prawie łowieckim, specyficzną dla tego rodzaju spraw procedurą.

W nadesłanych przez organ aktach administracyjnych sprawy - na podstawie których, stosownie do przepisu art. 133 § 1 p.p.s.a., orzeka sąd administracyjny - znajduje się kopia protokołu oględzin z dnia 24 lipca 2021 r. w uprawach rzepaku ozimego, w którym to protokole stwierdzono, że stan i jakość uprawy jest dobra oraz "brak danych w miejscu zgłoszenia szkody". Rzeczony protokół został podpisany przez przedstawicieli Koła Łowieckiego [...], nie został podpisany przez skarżącego.

Z akt sprawy wynika nadto, że skarżący pismem z 13 lipca 2021 r. zwrócił się z prośbą do Zarządu Koła Łowieckiego [...] o lustrację i wycenę szkód łowieckich uprawy rzepaku na działkach ewidencyjnych nr [...]. W odpowiedzi na powyższe pismo Zarząd Koła Łowieckiego [...] zawiadomił skarżącego, pismem z 20 lipca 2021 r., że lustracja i wycena szkód łowieckich odbędzie się w dniu 22 lipca 2021 r. Pismem z 26 lipca 2021 r. skarżący poinformował Zarząd Koła Łowieckiego [...], iż z niewiadomych mu przyczyn szacowanie szkód w dniu 22 lipca 2021 r. nie odbyło się i nikt nie poinformował go ani listownie ani telefonicznie o zmianie terminu lub odwołaniu spotkania, a jednocześnie nikt z przedstawicieli koła nie pojawił się na uprawie we wskazanym wcześniej terminie. Dodał, że rzeczoznawca szkód łowieckich w dniu 22 lipca 2021 r. dokonał szacowania szkody rzepaku i wynosi ona 15073,68 zł. W odpowiedzi na pismo skarżącego z 26 lipca 2021 r. Zarząd Koła Łowieckiego [...], przy piśmie z 8 sierpnia 2021 r., poinformował skarżącego, że nie widzi podstaw do wszczęcia innych czynności i ustaleń niż wskazanych w protokole oględzin z 24 lipca 2021 r., a tym samym uznaje, że wszystkie żądania opisane w piśmie z 26 lipca 2021 r. są bezzasadne.

Zauważyć należy, że skarżący nie kwestionuje tego, że nie podpisał protokołu, ani tego, że nie był obecny przy czynności oględzin. Strona zarzuca natomiast, że nie została zawiadomiona o oględzinach, jak również że nie pouczono jej o możliwości złożenia odwołania od tej czynności. Nie ulega wątpliwości, że niestawiennictwo właściciela albo posiadacza gruntów rolnych nie wstrzymuje dokonania szacowania szkód (stanowi o tym wprost art. 46 ust. 8 Prawa łowieckiego). Należy jednak wyraźnie podkreślić, że o ile uczestnictwo w oględzinach jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem właściciela albo posiadacza gruntów rolnych, o tyle na dzierżawcy albo zarządcy obwodu łowieckiego spoczywa obowiązek zawiadomienia właściciela albo posiadacza gruntów rolnych o tej czynności. Obowiązek ten wynika z art. 46c ust. 4 Prawa łowieckiego, który stanowi, że o terminie dokonania szacowania ostatecznego szkody dzierżawca albo zarządca obwodu łowieckiego zawiadamia właściciela albo posiadacza gruntów rolnych oraz wojewódzki ośrodek doradztwa rolniczego właściwy ze względu na miejsce wystąpienia szkody, nie później niż przed upływem 3 dni od dnia otrzymania powiadomienia, o którym mowa w ust. 3, a w przypadkach, o których mowa w art. 46 ust. 7 - w terminie 3 dni od dnia otrzymania wniosku, o którym mowa w art. 46 ust. 3. Z nadesłanych przez Nadleśniczego akt sprawy nie wynika jednak, aby skarżący został zawiadomiony o terminie dokonania oględzin.

W związku z powyższym, w rozpoznawanej sprawie skarżący konsekwentnie podnosił, że nie zawiadomiono go o terminie oględzin, jak również, że protokół z tej czynności doręczony mu 8 sierpnia 2021 r. nie zawierał informacji o możliwości odwołania się. Natomiast opierając się na protokole oględzin Nadleśniczy stwierdził, że wprawdzie w zaskarżonym protokole szacowania szkód nie znalazło się pouczenie o przysługującym stronie prawie wniesienia odwołania ani informacja o organie właściwym do wniesienia odwołania, niemniej nie jest to wystarczający powód do przywrócenia terminu.

W związku z tak zarysowanym przedmiotem sporu, należy zauważyć, że z art. 46c ust. 5-7 i z art. 46d ust. 1 Prawa łowieckiego nie wynika wprost obowiązek pouczenia o prawie i terminie do wniesienia odwołania, a z art. 49a ust. 1 Prawa łowieckiego wynika, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym zasady dotyczące informowania stron o przysługujących im środkach zaskarżenia, stosuje się odpowiednio do postępowania prowadzonego dopiero przez nadleśniczego, to jednak powinność informowania o możliwościach i terminie odwołania stanowi niewątpliwie jeden ze standardów "dobrej administracji". Wskazuje na to analiza unormowań Kodeksu Dobrej Praktyki Administracyjnej przyjętego przez Parlament Europejski w dniu 6 września 2001 r. (Dz. U. UE C z 2011 r. Nr 285, str. 3) – dalej zwanego "KDPA", w szczególności art. 19. Zgodnie z artykułem 19 KDPA, wydana przez instytucję decyzja, która może mieć negatywny wpływ na prawa lub interesy jednostki, zawiera informację o możliwościach złożenia odwołania od wydanej decyzji. Podaje się w szczególności następujące informacje: rodzaj środków odwoławczych, organy, do których można wnosić ewentualne odwołania, a także terminy ich wnoszenia. Co prawda powyższe postanowienia odnoszą się wprost do urzędników i innych funkcjonariuszy unijnych (zob. art. 2 ust. 1 KDPA), to w istocie kodyfikują one pewne ogólne zasady (standardy), których winny przestrzegać organy administracji publicznej każdego demokratycznego państwa prawnego, i tak też są one postrzegane w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. np. wyroki NSA z 27 września 2012 r., I OSK 1386/12 i z 4 grudnia 2019 r., I OSK 1111/18, publ: orzeczenia.nsa.gov.pl, CBOSA). Z powyższej zasady "dobrej administracji" należy zatem wyprowadzić obowiązek dochowania przez organ wszelkiej staranności, w tym pouczenia o prawie do wniesienia odwołania, o jakim mowa w art. 46d ust. 1 Prawa łowieckiego. Pomimo, że obowiązek taki nie wynika wprost z tego przepisu, jak również wymogu potwierdzenia dokonania pouczenia nie wymienia art. 46c ust. 5 Prawa łowieckiego, to organy administracji muszą mieć jednak na względzie przede wszystkim to, by na skutek takich zaniechań, jak brak pouczenia, strona nie poniosła negatywnych dla niej skutków prawnych. Jeżeli zatem w toku postępowania nie pouczono poszkodowanego o możliwości złożenia odwołania, to termin siedmiodniowy na złożenie odwołania winien być liczony dopiero od poinformowania go o prawie wyniesienia odwołania do nadleśniczego (v: wyrok NSA z 11 lutego 2022 r., I OSK 885/21, CBOSA). Odnosząc się natomiast do kwestii uznania "koła łowieckiego" za organ administracji publicznej wskazać należy, że w tym przedmiocie wypowiedział się już NSA w postanowieniu z 17 listopada 2020 r. (sygn. akt II OSK 865/20, CBOSA). Zgodnie ze stanowiskiem NSA wyrażonym w powyższym postanowieniu, sporządzenie protokołu, o którym mowa w art. 46a ust. 4 (protokół oględzin) i sporządzenie protokołu, o jakim mowa w art. 46c ust. 5 Prawa łowieckiego (protokół szacowania ostatecznego), są czynnościami z zakresu administracji publicznej, dotyczącymi obowiązków i uprawnień wynikających z przepisów prawa, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Skutkiem tego, mimo że koło łowieckie nie jest organem władzy publicznej w znaczeniu ustrojowym, to należy je traktować jako organ administracji w znaczeniu funkcjonalnym.

W tym kontekście podkreślenia wymaga, że prawidłowe wyczerpanie trybu odwołania, o jakim mowa w art. 46d ust. 1 i nast. Prawa łowieckiego, pozwala na ustalenie wysokości odszkodowania w formie decyzji wydawanej przez nadleśniczego, od której następnie strona niezadowolona z decyzji może wnieść powództwo do sądu powszechnego (art. 46e ust. 1 i nast. Prawa łowieckiego). Wobec powyższego istotne jest zatem dopełnienie przez organ wszelkich zasad postępowania zmierzających do zapewnienia stronie przysługujących jej praw, w tym prawidłowego pouczenia o przysługującym odwołaniu, terminie i trybie jego wniesienia. Dla celów dowodowych organ powinien zatem dysponować potwierdzeniem o udzieleniu poszkodowanemu takiego pouczenia.

Tymczasem w zaistniałej sytuacji wiązanie początku biegu terminu do wniesienia odwołania z datą wskazaną w protokole, ewentualnie z dniem doręczenia protokołu skarżącemu czy też z dniem 17 stycznia 2022 r., w związku z przeprowadzeniem rozmowy przez pracownika kancelarii prawnej reprezentującej skarżącego z Prezesem Koła Łowieckiego budzi uzasadnione wątpliwości, mając na uwadze zarówno wskazane wyżej niedostatki samego protokołu, jak i okoliczność, że skarżący nie został pouczony o możliwości złożenia odwołania.

Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie organ nie rozważył wyczerpująco całego materiału dowodowego i nie poddał go ocenie, zgodnie z regułami wynikającymi z art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 49d ust. 1 Prawa łowieckiego. Nadleśniczy nie ustalił w sposób niebudzący wątpliwości okoliczności mających zasadnicze znaczenie dla oceny zachowania przez skarżącego terminu do wniesienia odwołania w rozpoznawanej sprawie. Skoro organ nie podjął działań w celu zweryfikowania odmiennych twierdzeń Skarżącego w tym zakresie, pomimo ciążącego na nim ustawowego obowiązku, to naruszył nie tylko powołane przepisy, ale również zasady ogólne postępowania administracyjnego wskazujące na konieczność podejmowania z urzędu wszelkich czynności niezbędnych do załatwienia sprawy, mając na względzie słuszny interes strony (art. 7 k.p.a.) oraz prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie strony do organu (art. 8 k.p.a.). Naruszenia przepisów prawa, jakich dopuścił się w rozpoznawanej sprawie Nadleśniczy, mają istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając na uwadze przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 120 p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie.

Ponownie rozpoznając sprawę organ będzie związany oceną prawną wyrażoną przez Sąd w uzasadnieniu niniejszego wyroku. W szczególności Nadleśniczy, mając na uwadze ww. zasady ogólne postępowania administracyjnego, ustali należycie stan faktyczny sprawy, a w razie ewentualnego potwierdzenia zasadności twierdzeń skarżącego dotyczących okoliczności zawiadomienia go o terminie oględzin oraz sporządzenia z tej czynności protokołu, rozpozna jego odwołanie merytorycznie i po przeprowadzeniu postępowania w tym zakresie wyda stosowne rozstrzygnięcie.

O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając wysokość uiszczonego przez skarżącego wpisu od skargi (100 zł.), wysokość opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa (17 zł) oraz wysokość wynagrodzenia pełnomocnika skarżącego, będącego radcą prawnym (480 zł) ustalonego na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) i § 15 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265).