Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 849/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2012-08-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 pkt 7
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 849/12 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 sierpnia 2012 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Beata Cieloch, Sędzia: WSA Inga Gołowska (spr.), Sędzia: WSA Jarosław Wiśniewski, Protokolant: Anna Boczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 sierpnia 2012 r., sprawy ze skargi J. N., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 26 marca 2012 r., Nr [...], w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne, - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej z 26 marca 2012r. nr [...] utrzymano w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z 14 lutego 2012r. nr [...] odmawiające J.N. uwzględnienia zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, z uwagi na uchybienie terminu do ich wniesienia.

Postanowienie to zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku J.N. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] ([...]) obejmującego nałożoną przez Powiatowy Inspektorat Budowlany grzywnę w celu przymuszenia i opłatę za wydanie postanowienia. W toku postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny dokonał zajęcia rachunku bankowego, a zawiadomienie o tym zajęciu wraz z odpisem przedmiotowego tytułu wykonawczego zostały doręczone zobowiązanemu 16 września 2011r.

Pismem z 29 września 2011r. zobowiązany złożył skargę dotyczącą prowadzonego postępowania egzekucyjnego wskazując, że powyższe zawiadomienie o zajęciu zostało wydane z naruszeniem art. 15§1 ustawy z 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U z 2005r., Nr 229, poz. 1954 ze zm. dalej-u.p.e.a.), gdyż zobowiązany nie otrzymał od wierzyciela upomnienia zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z 5 grudnia 2011r. nr [...] oddalił wniesioną skargę, a pismem nr [...] (data doręczenia: 8 grudnia 2011r.) powiadomił o konieczności wniesienia zarzutu polegającego na braku uprzedniego doręczenia upomnienia.

W konsekwencji powyższego zobowiązany pismem z 21 grudnia 2011r. złożył zarzut dotyczący braku doręczenia upomnienia zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku (art. 33 pkt 7 u.p.e.a.) oraz wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego (przedmiot odrębnego postępowania). W uzasadnieniu zobowiązany podniósł, że w sprawie dotyczącej przedmiotowego tytułu wykonawczego i w jakiejkolwiek innej sprawie egzekucyjnej nie udzielił nikomu pełnomocnictwa.

Naczelnik Urzędu Skarbowego po rozpatrzeniu w/w pisma w zakresie złożonego zarzutu, postanowieniem z 14 lutego 2012r. nr [...] odmówił uwzględnienia zarzutu z uwagi na uchybienie terminu do jego wniesienia. W uzasadnieniu wyjaśniono, że zgodnie z brzmieniem art. 27§1 pkt 9 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania w terminie 7 dni od dnia doręczenia mu odpisu tytułu wykonawczego. Skoro w niniejszej sprawie doręczenia dokonano 16 września 2011r., termin do wniesienia zarzutów upłynął z dniem 23 września 2011r. Tymczasem pismo, w którym zobowiązany zgłosił zarzuty zostało nadane na poczcie 22 grudnia 2011r., a zatem z uchybieniem terminu.

Dnia 28 lutego 2012r. zobowiązany złożył zażalenie, zarzucając naruszenie art. 40§2, art. 42 i art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000r. Nr 98 poz.1071, ze zm. dalej -K.p.a.) w związku z art. 18 u.p.e.a., a także art. 57§5 pkt 2 K.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. W uzasadnieniu wskazano, że A.N. nie była pełnomocnikiem zobowiązanego, a zatem potwierdzenie przez nią w 16 września 2011r. otrzymania zawiadomienia o zajęciu wierzytelności oraz odpisu tytułu wykonawczego, nie mogło być skuteczne względem zobowiązanego. Ponadto dołączono kserokopię pisma z 21 grudnia 2011r. zawierającego zarzuty wraz z potwierdzeniem jego nadania w placówce pocztowej, z którego wynika, że pismo to zostało nadane 21 grudnia 2011r. a nie jak stwierdził organ 22 grudnia 2011r. W efekcie zobowiązany wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i wydanie postanowienia uwzględniającego jego zarzuty.

Utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził na wstępie, że 16 września 2011r. doręczono adresatowi tytuł wykonawczy oraz zawiadomienie o zajęciu wierzytelności. Jak wynika bowiem z analizy zwrotnego potwierdzenia odbioru, odbiór przesyłki pokwitowała podpisem A.N., będąca pełnoletnim domownikiem, który podjął się oddania przesyłki adresatowi. W niniejszej sprawie 7-dniowy termin do wniesienia zarzutów zaczął więc biec w dniu 17 września 2011r. i upłynął 23 września 2011r. Analiza koperty dołączonej do pisma z 21 grudnia 2011r., w którym zgłoszono zarzut braku doręczenia upomnienia wskazuje na nadanie w placówce pocztowej w/w pisma w dniu 21 grudnia 2011r., czyli po upływie terminu do zgłoszenia zarzutów. Organ zauważył, że nawet gdyby przyjąć, iż pismo z 29 września 2011r., które zostało sprecyzowane jako skarga na czynności egzekucyjne, zawierało w swojej treści zarzuty z art. 33 u.p.e.a., to i tak należałoby przyjąć, że zarzuty takie złożono po terminie.

Wskazano ponadto, że nie ma znaczenia w przedmiotowej sprawie również fakt, iż pismo z 21 grudnia 2011r. złożone zostało z zachowaniem terminu wskazanego w pouczeniu zawartym w zawiadomieniu z 5 grudnia 2011r. nr [...]. Jak wskazano bowiem w zawiadomieniu, zobowiązany mógł wnieść zarzuty do organu właściwego z zachowaniem terminu złożenia pierwszego podania, tj. 29 września 2011r. W związku z powyższym, organ egzekucyjny zasadnie stwierdził, że uchybiono terminowi do złożenia zarzutów już w momencie złożenia pisma z 29 września 2011r.

Dyrektor Izby Skarbowej zauważył również, że zobowiązany nie skorzystał z przysługującego mu prawa do złożenia wniosku o przywrócenie uchybionego terminu na zasadzie art. 58§1 K.p.a., który stanowi, iż w razie uchybienia terminu do wniesienia odwołania (zażalenia) należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło nie z jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin.

Niezależnie od powyższego organ odwoławczy zauważył, że w postanowieniu Naczelnika Urzędu Skarbowego z 14 grudnia 2012r. nr [...] sentencja rozstrzygnięcia została sformułowana w sposób niewłaściwy. W postanowieniu odmówiono bowiem uwzględnienia zarzutów ze względu na uchybienie terminu do ich wniesienia. Prawidłowo zaś organ egzekucyjny winien wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie złożonego zarzutu. Niemniej takie sformułowanie sentencji nie ma istotnego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, a z całokształtu postanowienia I instancji wynika wyraźnie, dlaczego organ nie mógł zarzutu niedoręczenia stronie tytułów wykonawczych rozpatrzyć merytorycznie. Organ I instancji wyjaśnił kwestię skutecznego doręczenia, było to bowiem konieczne dla ustalenia terminu do wniesienia zarzutów. Z tego też powodu organ odwoławczy nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania go do ponownego rozpatrzenia.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, wniósł J.N. zarzucając mu naruszenie:

1.art. 138§1 pkt.2 i art. 140 w zw. z art. 7 K.p.a. poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia bez wszechstronnego zbadania sprawy przy uwzględnieniu słusznego interesu prawnego skarżącego, tj. z pominięciem niektórych zarzutów podniesionych w zażaleniu,

2.art. 40§2, art. 42 i art. 44 K.p.a. w zw. z art. 15§1 i art. 18 u.p.e.a. poprzez nieprawidłowe ustalenie, że zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego oraz doręczenie odpisu tytułu wykonawczego zostało doręczone skarżącemu prawidłowo w dniu 16 września 2011r.,

3.art. 33 pkt 7 w zw. z art. 27§1 pkt 9 u.p.e.a. poprzez przyjęcie nieprawidłowego stanowiska, że fakt odbioru przesyłki w dniu 16 września 2011r. przez dorosłego domownika w osobie A.N. spowodował, że doręczenie było prawidłowe wg wymogów określonych w art. 43 K.p.a. w ramach tzw. doręczenia zastępczego, a tym samym złożenie zarzutu co do skuteczności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności w Baku Spółdzielczym Rzemiosła zostało złożone po upływie 14-dniowego terminu, przez co Dyrektor Izby Skarbowej nie miał możliwości odniesienia się do tej kwestii.

W związku z powyższym zarzutami Skarżący domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania. Uzasadniając skargę jej autor stwierdził, że doręczenie za pośrednictwem dorosłego domownika nie mogło być względem niego skuteczne, gdyż w postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie mają zastosowania przepisy o tzw. doręczeniu zastępczym, o którym mowa w art. 43 K.p.a., w związku z czym stosuje się wyłącznie doręczenie bezpośrednie. Skarżący przedstawił też pogląd, że z art.15 u.p.e.a. wynika, iż upomnienie oraz tytuł wykonawczy powinny być adresowane bezpośrednio do zobowiązanego, a nie do pełnomocnika, który w niniejszej sprawie nie był ustanowiony. Podkreślono, że A.N. nie była pełnomocnikiem Skarżącego. Wobec zaś tego, że doręczenie było nieprawidłowe i nieskuteczne, Skarżący nie uchybił terminowi do zgłoszenia zarzutów. Skarżący zarzucił też, że organ odwoławczy nie ustosunkował się do zarzutów podniesionych w zażaleniu, m.in. do faktu, że aktualnie Minister Finansów rozpatruje zażalenie Skarżącego z 14 grudnia 2011r. Skarżący dołączył też kopię pisma informującego go o tym, że powyższe zażalenie zostanie rozstrzygnięte w przewidywanym terminie do dnia 20 lipca 2012r.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie skargi.

W piśmie procesowym z dnia 20 lipca 2012r. Skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie przez Sąd wykonania tytułu wykonawczego oraz przedłożył odpis wyroku WSA w Warszawie z 3 kwietnia 2012r. sygn. akt: [...] z treści którego wynikało, że Sąd uchylił postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 30 stycznia 2007r. znak: [...] nakazującej J. N. wykonanie rozbiórki garażu.

Postanowieniem z 24 lipca 2012r. WSA w Krakowie oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania tytułu wykonawczego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Na wstępie należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz w związku z art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012r. poz. 270 dalej-p.p.s.a.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3§2 p.p.s.a. sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145§1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145§1 pkt 2 p.p.s.a.). Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy (art. 133§1 p.p.s.a.) i rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134§1 p.p.s.a.). Ponadto, zgodnie z treścią art. 135 p.p.s.a., Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia.

Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w oparciu o wyżej wskazane zasady Sąd orzekający w niniejszej sprawie stwierdził, skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 27§1 pkt 9 u.p.e.a., możliwość wniesienia zarzutów jest ograniczona w czasie. Dłużnik może złożyć zarzuty w stosunku do tytułu wykonawczego w terminie 7 dni od daty jego doręczenia. Termin ten uznać należy za termin procesowy. Uchybienie takiemu terminowi powoduje bezskuteczność dokonanej przez stronę czynności procesowej, co prowadzić może do zamknięcia drogi dalszego postępowania (por. Kodeks postępowania administracyjnego, B. Adamiak, J. Borkowski, Wydawnictwo CH Beck. 2008, s. 335 i nast.). Jak wynika z akt sprawy, w dniu 16 września 2011r. doręczono zobowiązanemu tytuł wykonawczy oraz zawiadomienie o zajęciu wierzytelności. Odbiór przesyłki pokwitowała A. N. -pełnoletni domownik, który podjął się oddania przesyłki adresatowi. Termin 7 dni do wniesienia zarzutów upłynął 23 września 2011r. a tymczasem pismo w którym zgłoszono zarzut (braku doręczenia upomnienia) nadano w placówce pocztowej dopiero 21 grudnia 2011r.

Należy podzielić stanowisko organu, że gdyby nawet przyjąć, że pismo z 29 września 2011r. które zostało określone jako skarga na czynności egzekucyjne zawierało w istocie zarzuty o których mowa w art. 33 u.p.e.a. to i tak zostało złożone już po terminie. W sprawie poddanej pod rozstrzygnięcie Sądu, Skarżący nie złożył wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności co oznacza, że zarzuty wniesione zostały po terminie, co skutkuje koniecznością uznania ich za bezskuteczne.

Przy tak ustalonym stanie faktycznym, organ drugiej instancji słusznie stwierdził, że nie jest możliwe uznanie zarzutów złożonych przez Skarżącego z uwagi na złożenie ich po terminie.

Mając na uwadze powyższe, wszystkie zarzuty skargi nie są zasadne, i tak:

- nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 138§1 pkt 2, art. 140 w zw z art. 7 K.p.a. Dyrektor Izby Skarbowej rozpoznając zażalenie na postanowienie w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego wydał prawidłowe rozstrzygnięcie w oparciu o treść art. 138§1 pkt 1 oraz art. 144 K.p.a.w zw z art. 18 i art. 59 u.p.e.a. W wyniku rozpatrzenia zażalenia, doszedł do zasadnego przekonania, że jest ono niezasadne zatem utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Sformułowany zarzut naruszenia art. 7 K.p.a. także jest niezasadny bowiem zawarta w art. 7 K.p.a. zasada załatwiania spraw przy uwzględnieniu interesu społecznego nie stanowi podstawy do wydawania rozstrzygnięć zgodnych z oczekiwaniami strony.

-nie jest także trafny zarzut nieprawidłowego ustalenia, iż zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego w Banku Spółdzielczym Rzemiosła oraz doręczenie tytułu wykonawczego nie zostało doręczone ani w dniu 16 września 2011r. ani w późniejszym terminie. Skarżący nie skorzystał z możliwości kwestionowania tej okoliczności w przewidzianym do tego czasie i dopiero w dniu 21 grudnia 2011r. złożył skargę na czynność zajęcia rachunku bankowego.

-także zarzut naruszenia art. 33 pkt 7 w zw z art. 59§1 pkt 7 u.p.e.a jest niezasadny. Formułując ten zarzut, Skarżący kwestionuje początek biegu terminu do złożenia zarzutów wskazując, że odpis tytułu wykonawczego z zawiadomieniem o zajęciu rachunku bankowego odebrała A.N., która nie była pełnomocnikiem Skarżącego, zatem potwierdzenie odbioru powyższych dokumentów było w ocenie Skarżącego nieskuteczne.

Stanowisko Skarżącego jest nieprawidłowe. Organ dokonał doręczenia wskazanych powyżej dokumentów w oparciu o art. 43 K.p.a. doręczając dorosłemu domownikowi. Datą doręczenia pisma adresatowi zgodnie z art. 43 K.p.a. jest dzień odebrania pisma przez dorosłego domownika, sąsiada lub dozorcę domu. Pokwitowanie złożone przez dorosłego domownika na dowodzie doręczenia jest następstwem aktu woli jakim jest podjęcie się przez tę osobę oddania adresatowi pisma. Innymi słowy, pokwitowanie na dowodzie doręczenia faktu odbioru przesyłki stanowi uzewnętrznienie podjętej wcześniej przez odbierającego pismo woli przekazania przesyłki adresatowi. A.N. pokwitowała odbiór pisma, chciała i mogła go odebrać jako, że była dorosłym domownikiem. Co istotne, przy doręczeniu w tym trybie, datą doręczenia nie jest natomiast dzień faktycznego odebrania przez adresata pisma przekazanego przez te osoby. Dokonane zatem prawidłowo doręczenie zastępcze, a więc z respektowaniem przesłanek, o których mowa w art. 43 k.p.a. stwarza domniemanie doręczenia pisma adresatowi. Godzi się także zauważyć, że na żadnym etapie postępowania nie przyjęto, że A.N. jest pełnomocnikiem J.N.. Co ważne, postępowanie egzekucyjne otwiera dopiero doręczenie tytułu wykonawczego i dopiero z tą chwilą strona może ustanowić pełnomocnika, który w tym postępowaniu będzie ją reprezentował.(wyrok WSA w Warszawie z 19 maja 2009r. sygn. akt: III SA/Wa 3351/08 opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach http://cbois.nsa.gov.pl).

Prawidłowość zatem dokonanego doręczenia wynikała z właściwego zastosowania art. 43 K.p.a. w tej sprawie.

Odnosząc się do wyroku WSA w Warszawie z 3 kwietnia 2012r. sygn. akt: VII SA/Wa 129/12 to należy wskazać, że na dzień wydawania orzeczenia w przedmiotowej sprawie, wyrok ten nie był prawomocny. Zaznaczyć także należy, że decyzja nieważna wiąże do czasu stwierdzenia jej nieważności. Dopiero od dnia doręczenia stronom decyzji stwierdzającej nieważność ustaje okres obowiązywania decyzji dotkniętej nieważnością i obowiązywania domniemania jej legalności.

Zaskarżone postanowienie zostało wydane więc na podstawie prawidłowo ustalonego stanu faktycznego, który następnie został trafnie oceniony przez organ odwoławczy, w wyniku prawidłowej wykładni i zastosowania przepisów postępowania. Wobec tego skargę, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (tekst jedn. Dz. U. z 2012r. poz. 270) należało oddalić.