Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 444/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2021-11-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 41 pkt 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1876
law: Usatwa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - t.j.
article: art. 139
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska Sędziowie Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda Asesor WSA Tomasz Porczyński (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 listopada 2021 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania specjalnego zasiłku celowego oddala skargę. dc


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r., nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 139 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.) – dalej: k.p.a.; art. 41 pkt 1 w zw. z art. 2, art. 3 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn.: DZ.U. z 2020 r. poz. 1876) – dalej: u.p.s.; rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 lipca 2018 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. z 2018 r. poz. 1358) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku celowego.

Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie Kolegium wskazało, iż wyżej wskazaną decyzją Prezydent Miasta Ł. orzekł o przyznaniu M.D. specjalnego zasiłku celowego w miesiącu grudniu 2020 r. w wysokości 200 zł, z przeznaczeniem na zakup żywności za miesiące listopada-grudzień 2020 r. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

Kwestionując zasadność wydanego rozstrzygnięcia, w przewidzianym prawie terminie strona wniosła odwołanie, w którym zarzuciła pominięcie jej osoby w sprawiedliwym rozdzielaniem zasiłków celowych i dożywieniowych w miesiącu grudniu 2020 r. W ocenie strony skarżącej została ona pominięta w przyznaniu pomocy finansowej na zakup lekarstw i opału, która to pomoc innym osobom została przyznana.

Utrzymując w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji Kolegium przywołując treść art. 2 ust. 1 oraz art. 3 ust. 1, ust. 4 u.p.s. wskazało, iż pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Przy czym, jak podkreślił organ odwoławczy celem pomocy społecznej nie jest wyręczanie osób i rodzin wymagających wsparcia, a jedynie umożliwienie im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka, w granicach odpowiadających celom i mieszczących się w możliwościach pomocy społecznej. Jedną z form pomocy społecznej jest określona w art. 39 ust. 1 u.p.s. zasiłku celowego, który jak wynika z ust. 2 przywołanego przepisu może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu (art. 39 ust. 2 u.p.s.). Ponadto, stosownie do treści art. 41 pkt 1 i pkt 2 u.p.s. w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany: 1) specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi; 2) zasiłek okresowy, zasiłek celowy lub pomoc rzeczowa, pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty zasiłku lub wydatków na pomoc rzeczową. Kolegium wskazało, iż określony w art. 41 u.p.s. specjalny zasiłek celowy stanowi wyjątkowa, szczególną pomoc doraźną przeznaczoną na konkretny cel bytowy, w sytuacji gdy uzyskiwany dochód przekracza ustawowe kryterium dochodowe, a nie jest możliwe uzyskanie potrzebnych środków w ramach własnych działań strony i zwyczajnych świadczeń z pomocy społecznej. Przy czym fakultatywna forma omawianej pomocy wskazuje, iż rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania specjalnego zasiłku celowego pozostawione zostało uznaniu organu pomocy społecznej.

Na gruncie niniejszej sprawy Kolegium wskazało, iż Prezydent Miasta Ł. działając na podstawie posiadanej dokumentacji oraz w oparciu o informacje przekazane przez stronę podczas aktualizacji wywiadu środowiskowego z dnia 27 listopada 2020 r. ustalił, że skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, zamieszkując w jednoizbowym lokalu socjalnym w starym budownictwie. Strona jest osoba samotną, nie posiadającą żadnej bliższej rodziny, która byłaby zobowiązana do alimentacji. Legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym do dnia 28 lutego 2021 r. Pozostaje pod opieką poradni specjalistycznych, nie posiada uprawnień do świadczeń emerytalno-rentowych wypłacanych przez ZUS czy KRUS. Strona korzysta z pomocy finansowej w formie wypłacanego dodatku mieszkaniowego, dodatku energetycznego, zasiłku stałego oraz zasiłku okresowego. Dodatkowo na przestrzeni od marca do listopada 2020 r. stronie wypłacono zasiłki celowe na zakup lekarstw w łącznej wysokości 366 zł oraz na zakup żywności w okresie od marca do maja 2020 r. w wysokości 100 zł oraz od czerwca do listopada 2020 r. w wysokości 150 zł. W miesiącu wrześniu 2020 r. strona otrzymała także pomoc w formie specjalnego zasiłku celowego w kwocie 250 zł z przeznaczeniem na zakup opału. Strona otrzymuje również paczki żywnościowe z PCK.

W ocenie Kolegium powyżej wskazane okoliczności pozwalają na stwierdzenie, iż w dacie orzekania przez organ I instancji strona niewątpliwie spełniała przesłankę dochodową uprawniająca do zastosowania art. 41 u.p.s. Jednakże z powodu braku uzasadnienia kwestionowanej decyzji organ odwoławczy nie mógł zweryfikować, czy zdaniem organu I instancji w sprawie wystąpiła przesłanka szczególnie uzasadnionego przypadku. W ocenie Kolegium, fakt iż strona jest stałym beneficjentem pomocy społecznej przyznawanej w formie wypłacanych zasiłków, to pomimo niewątpliwe trudnej sytuacji życiowej skarżącej jej sytuacja materialna pozostaje ustabilizowana, a co za tym idzie w sprawie nie wystąpiła przesłanka szczególnie uzasadnionego przypadku. Mając jednak na uwadze, że wydanej przez organ I instancji decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności, a nadto wydane rozstrzygnięcie nie narusza w sposób rażący obowiązującego prawa, jak i interesu społecznego i jest dla skarżącej korzystne, Kolegium było zobligowane do utrzymania w mocy decyzji organu I instancji, z uwagi na treść art. 139 k.p.a.

W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi M.D. podtrzymała dotychczasową argumentację, co do niesprawiedliwej redystrybucji środków z pomocy społecznej. Strona zakwestionowała także stwierdzenie organu odwoławczego, co do braku wystąpienia przesłanki szczególnie uzasadnionego przypadku, o której mowa w art. 41 u.p.s., wskazując w tym zakresie, że jest osoba samotną, stan jej zdrowia nie rokuje poprawy, a zajmowane przez nią mieszkanie wymaga remontu.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wnosiło o jej oddalenie argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie wskazać należy, że skarga M.D. została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842) – dalej: ustawa covidowa. W związku ze zmianą art. 15 zzs4 tej ustawy wynikającą z art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 28 maja 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1090), która weszła w życie 3 lipca 2021 r., w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. Zgodnie zaś z art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy covidowej przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

Na tle powołanego przepisu w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażono pogląd, iż "prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m.in. dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami uCOVID-19 jest m.in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19 (...). Z perspektywy zachowania prawa do rzetelnego procesu sądowego najistotniejsze jest zachowanie prawa przedstawienia przez stronę swojego stanowiska w sprawie (gwarancja prawa do obrony). (...) Dopuszczalne przepisami szczególnymi odstępstwo od posiedzenia jawnego sądu administracyjnego na rzecz formy niejawnej winno bowiem następować z zachowaniem wymogów rzetelnego procesu sądowego" (zob. uchwała NSA z dnia 30 listopada 2020 r., sygn. akt II OPS 6/19, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W okolicznościach niniejszej sprawy należy stwierdzić wypełnienie się warunków określonych w art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy covidowej. Rozpoznanie przedmiotowych spraw jest konieczne, co znajduje potwierdzenie w zarządzeniu o rozprawie zdalnej z dnia 17 września 2021 r., jednakże rozprawy tej, wymaganej przez ustawę, nie można było przeprowadzić na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku z uwagi na fakt, że skarżąca, pomimo wezwania nie potwierdziła posiadania możliwości technicznych w zakresie uczestniczenia w tej rozprawie, co skutkowało skierowaniem spraw do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w trybie wskazanego przepisu, o czym strony zostały zawiadomione w drodze zarządzenia z dnia 25 października 2021 r.

Nie ulega przy tym wątpliwości, że wymagany przywołaną wyżej uchwałą NSA standard ochrony praw stron w niniejszej sprawie został zachowany, skoro wskazanym powyżej zarządzeniem strony zostały powiadomione o skierowaniu spraw na posiedzenie niejawne i miały możliwość zajęcia stanowiska w sprawie, względnie uzupełnienia dotychczasowej argumentacji (zarządzenie o rozprawie zdalnej z dnia 17 września 2021 r.).

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 137) w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.

Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku zaistnienia przesłanek do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

W razie nieuwzględnienia skargi, podlega ona oddaleniu odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Dokonując kontroli sądowoadministracyjnej w powyższym zakresie Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

W niniejszej sprawie, jak już wcześniej wskazano przedmiotem skargi M.D. uczyniła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. o przyznaniu skarżącej specjalnego zasiłku celowego w miesiącu grudniu 2020 r. w wysokości 200 zł, z przeznaczeniem na zakup żywności za miesiące listopada-grudzień 2020 r. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

Podstawę prawną wydanego kwestionowanego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.) – dalej: k.p.a. oraz ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn.: DZ.U. z 2020 r. poz. 1876) – dalej: u.p.s.

Wobec braku sformułowania przez stronę skarżącą konkretnych zarzutów, co do naruszenia obowiązujących przepisów, Sąd dokonał oceny zaskarżonej decyzji według ustawowego wzorca instytucji specjalnego zasiłku celowego, uregulowanego w art. 41 u.p.s.

Zgodnie z art. 41 pkt 1 u.p.s. w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany: 1) specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi; 2) zasiłek okresowy, zasiłek celowy lub pomoc rzeczowa, pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty zasiłku lub wydatków na pomoc rzeczową.

W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany został pogląd, podkreślający wyjątkowy charakter specjalnego zasiłku celowego. O możliwości jego przyznania decyduje bowiem nie dochód strony, jak ma to miejsce w przypadku innych form z pomocy społecznej, lecz sytuacja życiowa, w której znalazła się strona występująca o tę pomoc. Przyznanie bądź odmowa przyznania specjalnego zasiłku celowego uzależniona jest nie tylko od tego, w jakim stopniu podstawowe potrzeby wnioskodawcy mogą zostać zaspokojone z jego własnych środków, ale przede wszystkim od wystąpienia szczególnych okoliczności, w związku z którymi konieczne jest udzielenie wsparcia pomimo przekroczenia kryterium dochodowego. Szczególnie uzasadniony przypadek, o którym mowa w analizowanym przepisie musi być na tyle wyrazisty i odbiegający od sytuacji innych osób znajdujących się w trudnym położeniu, że uzasadnia przyznanie pomocy z uwagi na okazjonalność, nadzwyczajność występującego zdarzenia, które jest na tyle dotkliwe w skutkach, że dana osoba nie jest w stanie sobie z nim poradzić, nawet przy uwzględnieniu możliwości ludzkiej zapobiegliwości (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 24 maja 20201 r., III SA/Kr 582/21; wyrok WSA w Poznaniu z26 maja 2021 r., II SA/Po 695/20; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślić również należy, że przyznanie specjalnego zasiłku celowego oparte jest na uznaniu administracyjnym, gdyż użyte przez ustawodawcę w art. 41 pkt 1 u.p.s. sformułowanie "może być przyznany", z jednoczesnym brakiem zdefiniowania pojęcia "szczególnie uzasadnionych przypadków" wskazuje na uprawnienie organu do oceny, w okolicznościach danego przypadku, przyczyn wystąpienia z wnioskiem o pomoc w kategoriach szczególnej istotności dla wnioskodawcy. Uznaniowy charakter takiej decyzji obejmuje również prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy ustalić w odniesieniu do konkretnej osoby, jak i w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłaszanych przez nich żądań, a także wysokości środków finansowych przeznaczonych na świadczenia z zakresu pomocy społecznej (por. wyroki NSA z 14 października 2021 r., I OSK 518/21; z 2 grudnia 2021 r., I OSK 431/20; wyrok WSA w Białymstoku z 28 października 2021 r., II SA/Bk 288/21; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Następstwem uznaniowego charakteru decyzji podejmowanych w przedmiocie przyznania specjalnego zasiłku celowego jest to, że kontrola sądowoadministracyjna tych decyzji przeprowadzana jest jedynie pod względem ich zgodności z prawem. Badaniu sądu podlega to, czy uznanie było w ogóle dopuszczalne, czy nie przekroczono granic uznania przy wydawaniu decyzji i czy prawidłowo uzasadniono wybór rozstrzygnięcia sprawy. Wybór rozstrzygnięcia powinien zaś być oparty o wyraźnie określone kryteria, którymi kierował się organ. W ramach takiej kontroli nie mieści się natomiast badanie samego uznania administracyjnego. Byłoby to bowiem przyjęcie przez sąd administracyjny roli kolejnego organu rozstrzygającego sprawę. Przy czym na gruncie określonego w art. 41 u.p.s. specjalnego zasiłku celowego, uznaniowy charakter rozstrzygnięcia wymaga dokonania szczegółowych ustaleń nie tylko, co do istnienia uzasadnionej potrzeby oraz możliwości samodzielnego jej zaspokojenia, lecz także zbadania, czy zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek w rozumieniu przywołanego przepisu.

W niniejszej sprawie, z załączonych do skargi akt administracyjnych wynika, że skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, zamieszkując w jednoizbowym lokalu socjalnym w starym budownictwie, opalanym piecem węglowym. Strona jest osoba samotną, nie posiada żadnej bliższej rodziny, która byłaby względem jej osoby zobowiązana do alimentacji. Legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym. Pozostaje pod opieką poradni specjalistycznych, nie posiada uprawnień do świadczeń emerytalno-rentowych wypłacanych przez ZUS czy KRUS. Strona korzysta z pomocy finansowej w formie wypłacanego dodatku mieszkaniowego, dodatku energetycznego, zasiłku stałego oraz zasiłku okresowego. Dodatkowo na przestrzeni od marca do listopada 2020 r. stronie wypłacono zasiłki celowe na zakup lekarstw w łącznej wysokości 366 zł oraz na zakup żywności w okresie od marca do maja 2020 r. w wysokości 100 zł oraz od czerwca do listopada 2020 r. w wysokości 150 zł. W miesiącu wrześniu 2020 r. strona otrzymała także pomoc w formie specjalnego zasiłku celowego w kwocie 250 zł z przeznaczeniem na zakup opału. Strona otrzymuje również paczki żywnościowe z PCK.

Bezspornym pozostaje również, iż w oparciu o powyższe ustalenia Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...] r., utrzymaną w mocy zaskarżoną niniejszą skargą decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r., orzekł o przyznaniu skarżącej specjalnego zasiłku celowego w miesiącu grudniu 2020 r. w wysokości 200 zł, z przeznaczeniem na zakup żywności za miesiące listopada-grudzień 2020 r. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Z powyższego wynika, iż wydane w sprawie rozstrzygnięcie było korzystne dla skarżącej.

Dokonując kontroli sądowoadministracyjnej kwestionowanej skargą decyzji, nie sposób pominąć, a czego nie dostrzega strona skarżąca, iż uzasadniając wydane rozstrzygnięcie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wskazało, na brak sporządzenia uzasadnienia decyzji organu I instancji, co uniemożliwiło organowi odwoławczemu przeprowadzenie weryfikacji w zakresie stanowiska organu I instancji, co do wystąpienia w sprawie przesłanki szczególnie uzasadnionego przypadku, uzasadniającej przyznanie świadczenia na podstawie art. 41 u.p.s. W ocenie Kolegium wnikająca z zgromadzonego materiału dowodowego okoliczność, iż strona jest stałym beneficjentem pomocy społecznej przyznawanej w formie wypłacanych zasiłków, to pomimo niewątpliwe trudnej sytuacji życiowej skarżącej jej sytuacja materialna pozostaje ustabilizowana, a co za tym idzie w sprawie nie wystąpiła przesłanka szczególnie uzasadnionego przypadku. Jednakże z uwagi na fakt, iż będące przedmiotem odwołania rozstrzygnięcie organu I instancji decyzji jest korzystne dla skarżącej, nadano mu rygor natychmiastowej wykonalności, a nadto nie narusza w sposób rażący obowiązującego prawa, jak i interesu społecznego, Kolegium było zobligowane do utrzymania w mocy decyzji organu I instancji, z uwagi na treść art. 139 k.p.a.

Zgodnie z art. 139 k.p.a. organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. Określona w powyżej przywołanym przepisie zasada zakazu reformationis in peius polega na tym, iż organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. Przywołana zasad stanowi jedną z gwarancji procesowych strony w ramach dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego, iż wskutek wniesionego przez nią odwołania od rozstrzygnięcia organu I instancji, jej sytuacja prawna ustalona kwestionowaną decyzją nie pogorszy się. Strona odwołująca się powinna bowiem pozostawać w usprawiedliwionym przekonaniu, że wniesione przez nią odwołanie, jeżeli nie okaże się skuteczne spowoduje co najwyżej utrzymanie jej dotychczasowej sytuacji prawnej, w żadnym zaś wypadku nie doprowadzi do jej pogorszenia. Niekorzyść, o której mowa w powołanym art. 139 k.p.a., to obiektywne pogorszenie sytuacji prawnej strony odwołującej się wskutek wydania decyzji przez organ odwoławczy. O tym, czy pogorszenie takie nastąpi, przesądza zestawienie osnowy decyzji organu pierwszej instancji z rozstrzygnięciem organu odwoławczego. Podkreślić również należy, że przedmiotowy zakaz jest jednak ustawowo ograniczony i nie dotyczy sytuacji, gdy zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. Zatem decyzja organu pierwszej instancji może w wyniku odwołania zostać skorygowana na niekorzyść strony odwołującej się jedynie w tych dwóch wyjątkowych przypadkach, przy czym wyjątki te nie mogą być w żadnym razie wykładane rozszerzająco. Organ odwoławczy uznając, że zachodzi wyjątek uzasadniający odstępstwo od zakazu reformationis in peius, winien przy tym szczegółowo wykazać i uzasadnić w jakich okolicznościach upatruje wystąpienie w decyzji I instancji rażącego naruszenia prawa, czy też rażącego naruszenia interesu społecznego. Wskazać również należy, iż sformułowana w analizowanym przepisie zasada nie ma zastosowania do decyzji kasacyjnych, a więc wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., jak również nie oznacza nakazu orzekania na korzyść strony odwołującej (por. wyrok WSA w Krakowie z 25 lutego 2021 r., I SA/Kr 1235/20; wyrok WSA w Białymstoku z 25 marca 2021 r., II SA/Bk 179/21; wyrok WSA w Poznaniu z 10 czerwca 2020 r., II SA/Po 1111/19; www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W ocenie Sądu, mając powyższe na uwadze uznać należy, iż pomimo braku stwierdzenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. na gruncie rozpoznawanej sprawy wystąpienia przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku" przemawiającej za przyznaniem skarżącej specjalnego zasiłku celowego, o którym mowa w art. 41 u.p.s., zaskarżone niniejszą skargą rozstrzygnięcie jest prawidłowe. Jak już bowiem wcześniej wskazano wydana wobec strony decyzja Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. orzekała o przyznaniu jej specjalnego zasiłku celowego w miesiącu grudniu 2020 r. w wysokości 200 zł, z przeznaczeniem na zakup żywności za miesiące listopada-grudzień 2020 r., a co za tym idzie była dla strony korzystna. Dodatkowo decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Tym samym uchylenie przez organ odwoławczy, na skutek rozpatrzenia odwołania skarżącej, decyzji organu I instancji z uwagi na stwierdzony brak wystąpienia określonej w art. 41 u.p.s. przesłanki szczególnie uzasadnionego przypadku skutkowałoby umniejszeniem zakresu uprawnienia strony ustalonego tą decyzją, a więc stanowiłoby działanie na niekorzyść strony. Jednocześnie, zdaniem Sądu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. zasadnie uznało, iż wydana przez organ I instancji decyzja nie narusza w sposób rażący obowiązującego prawa, jak i interesu społecznego.

Odnosząc się natomiast do argumentacji wniesionej skargi stwierdzić należy, iż pozostaje ona bez wpływu na wynik sprawy. Jak już bowiem wcześniej wskazano celem pomocy społecznej nie jest wyręczanie osób i rodzin wymagających wsparcia, a jedynie umożliwienie im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka, w granicach odpowiadających celom i mieszczących się w możliwościach pomocy społecznej. Pomijając kwestie spełnienia przez skarżącą przesłanek do przyznania specjalnego zasiłku celowego, podkreślić ponownie należy, że organy pomocy społecznej są uprawnione do różnicowania przyznawanej pomocy, kierując się w tym zakresie hierarchią zgłaszanych potrzeb, które należy ustalić w odniesieniu do konkretnej osoby, ogólną liczbą osób ubiegających się o pomoc oraz zgłaszanych przez nich żądań, a także wysokością środków finansowych przeznaczonych na świadczenia z zakresu pomocy społecznej.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

is