Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 394/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2020-09-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 124b
journal: Dz.U. 2018 poz 2204
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o  gospodarce nieruchomościami  - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Asesor WSA Magdalena Dobek-Rak po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 września 2020 r. sprawy ze skargi A Spółki Akcyjnej z siedzibą w G. na decyzję Wojewody z dnia 25 marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z pracami remontowymi na elektroenergetycznej linii napowietrznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej A Spółki Akcyjnej z siedzibą w G. kwotę 680 zł (sześćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Skarga Spółki A na decyzję Wojewody z dnia 25 marca 2020 r., nr [...], wniesiona została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Wnioskiem z dnia 11 czerwca 2019 r. (uzupełnionym pismem z dnia 22 lipca 2019 r.) skarżąca Spółka wystąpiła do Starosty o wydanie decyzji zobowiązującej I. B. do udostępnienia, w trybie art. 124b ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2018 r., poz. 2204 z poźn. zm.), części działki nr [...] (obręb ewidencyjny [...] S.), położonej w miejscowości S., gmina S., dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...], wskazując, że udostępnienie nieruchomości związane jest z planowanym przeprowadzeniem czynności remontowych elektroenergetycznej linii napowietrznej [...] i nieudzieleniem przez właścicielkę działki zgody na udostępnienie części nieruchomości w celu wykonania prac.

W piśmie z dnia 17 września 2019 r. skierowanym do Starosty I. B. oświadczyła, że nie wyraża zgody na udostępnienie nieruchomości w celu wykonania remontu sieci napowietrznej.

Decyzją z dnia 30 września 2019 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 124b ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2018 r., poz. 2204 z poźn. zm.), Starosta orzekł, że:

1. zobowiązuje I. B. do udostępnienia części działki nr [...] (obręb ewidencyjny [...] S.) położonej w miejscowości S., gmina S., dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...], w związku z zamiarem przeprowadzenia przez skarżącą Spółkę czynności związanych z pracami remontowymi elektroenergetycznej linii napowietrznej [...], w zakresie wskazanym w pkt 2 oraz o powierzchni wyznaczonej w pkt 3 niniejszej decyzji;

2. zakres prac obejmuje wymianę przewodów typu [...] na projektowane [...] + [...] o długości trasowej [...] m wraz z wymianą istniejącego słupa [...] na projektowany słup wirowany typu [...];

3. obowiązek udostępnienia nieruchomości polega na umożliwieniu wstępu osobom upoważnionym przez skarżącą Spółkę na teren działki wskazanej w pkt 1, w celu przeprowadzenia czynności związanych z pracami remontowymi elektroenergetycznej linii napowietrznej [...] - w zakresie wymienionym w pkt 2 a obszar i powierzchnia, które podlegają udostępnieniu zostały wyznaczone na mapie wykonanej przez wnioskodawcę i obejmują 162 m2 przedmiotowej działki. Mapa stanowi załącznik do niniejszej decyzji.

4. udostępnienie powyższej części działki ustanawia się na okres 2 miesięcy, licząc od dnia rozpoczęcia prac i robot budowlanych;

5. skarżąca Spółka zobowiązana jest do przywrócenia terenu wyznaczonego do udostępnienia do stanu poprzedniego niezwłocznie po zakończeniu prac remontowych, a w przypadku, gdyby stało się to niemożliwe albo spowodowałoby to nadmierne trudności lub koszty, do uzgodnienia z właścicielką nieruchomości odszkodowania za powstałe szkody oraz za udostępnienie części nieruchomości - w terminie 30 dni od dnia, kiedy upłynął termin udostępnienia części działki;

6. zobowiązuje skarżącą Spółkę do wypłaty odszkodowania za udostępnienie nieruchomości oraz za ewentualne szkody, które mogłyby powstać w wyniku przeprowadzanych prac remontowych w kwocie uzgodnionej pomiędzy inwestorem a właścicielką;

7. w sytuacji, gdy nie dojdzie do porozumienia, o którym mowa w pkt 5 i pkt 6 niniejszej decyzji w terminie 30 dni od dnia, kiedy upłynął termin udostępnienia części działki, skarżąca Spółka zobowiązana jest do dokonania wspólnie z właścicielką inwentaryzacji szkód powstałych w wyniku przeprowadzonych prac remontowych i przedłożenia stosownego dokumentu w terminie 60 dni od dnia zakończenia prac, nie krótszym jednak niż 30 dni od dnia, kiedy upływa termin udostępnienia części działki;

8. obowiązek udostępnienia nieruchomości, o którym mowa w pkt 1 decyzji, podlega egzekucji administracyjnej;

9. niniejszej decyzji nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności zgodnie z art. 124b ust. 2a ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Uzasadniając wydaną decyzję, Starosta wskazał, że właścicielka przedmiotowej nieruchomości nie wyraziła zgody, o której mowa w art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami. Pełnomocnik skarżącej Spółki pismem z dnia 5 kwietnia 2019 r. wystąpił bowiem do właścicielki nieruchomości z prośbą o wyrażenie zgody na wymianę przewodów linii napowietrznej wraz z wymianą słupa. Korespondencja nie została podjęta w terminie i wróciła do nadawcy. Pełnomocnik skarżącej Spółki pismem z dnia 26 kwietnia 2019 r. ponownie wystąpił więc do właścicielki nieruchomości z prośbą o wyrażenie zgody na udostępnienie działki w celu przeprowadzenia remontu przedmiotowej sieci. Przedstawił również propozycję kwoty rekompensaty za czasowe zajęcie nieruchomości w wysokości [...] i poinformował właścicielkę, że przeprowadzenie remontu zmniejszy obszar powierzchni zajętej przez urządzenia energetyczne. Pismo zostało odebrane przez I. B., jednak według informacji zawartych we wniosku nie udzieliła na nie odpowiedzi. Pełnomocnik Spółki pismem z dnia 26 kwietna 2019 r. poinformował właścicielkę nieruchomości o zakończeniu negocjacji i próby polubownego rozwiązania sprawy oraz o wystąpieniu o zgodę na czasowe zajęcie nieruchomości na drodze administracyjnej.

Jednocześnie, Starosta ocenił, że zakres planowanych przez skarżącą Spółkę prac, polegający na wymianie jednego słupa i przewodów linii napowietrznej [...] o długości [...] m, mieści się w całości w pojęciu remontu, o którym mowa w art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2019 r., poz. 1186 z poźn. zm.) oraz jest zgodny z ustawową regulacją wynikającą z art. 124b ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Z kolei, ustalając termin udostępnienia nieruchomości, Starosta wziął pod uwagę, wniosek skarżącej Spółki oraz fakt, że zakres prac przewidzianych do wykonania na działce nr [...] jest częścią zamierzenia liniowego.

Od decyzji Starosty odwołanie złożyła I. B., domagając się jej uchylenia i podkreślając, że nie wyraża zgody na udostępnienie stanowiącej jej własność nieruchomości w celu ustawienia na niej słupa wirowanego [...].

Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia 25 marca 2020 r., wydaną na podstawie art. 124b ust. 1 w zw. z art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2020 r., poz. 65 ze zm.), Wojewoda uchylił decyzję Starosty z dnia 30 września 2019 r. w całości i orzekł o odmowie udzielenia zezwolenia na udostępnienie skarżącej Spółce nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], położonej w obrębie ewidencyjnym [...] S., w celu wykonania czynności związanych z pracami remontowymi na elektroenergetycznej linii napowietrznej [...].

Uzasadniając wydaną decyzję, Wojewoda wskazał, że niewątpliwie właścicielka przedmiotowej nieruchomości nie wyraziła zgody na udostępnienie nieruchomości, o której mowa w art. 124 b ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Do wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego z dnia 11 czerwca 2019 r. załączono pisma kierowane do I. B., zawierające prośbę o wyrażenie zgody na udostępnienie działki [...] na przeprowadzenie remontu sieci napowietrznej [...]. Pismo z dnia 5 kwietnia 2019 r. nie zostało podjęte w terminie przez adresata i wróciło do nadawcy. Kolejne pismo z dnia 26 kwietnia 2019 r. zostało przez I. B. podjęte, jednakże brak jest w aktach sprawy odpowiedzi na nie. Jednocześnie, I. B. pismem z dnia 17 września 2019 r., już po wszczęciu postępowania przez Starostę oświadczyła, iż nie wyraża zgody udostępnienie nieruchomości w celu wykonania remontu sieci napowietrznej.

Jednakże, w ocenie Wojewody, Starosta niezasadnie przyjął, że prace wskazane przez inwestora stanowią remont, o którym mowa w art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Niewątpliwie, w uzasadnieniu wniosku skarżąca Spółka wskazała, że udostępnienie przedmiotowej nieruchomości potrzebne jest jej "w celu przeprowadzenia remontu istniejącej sieci napowietrznej [...] polegającego na wymianie istniejących przewodów typu [...] na projektowane [...] + [...] o długości trasowej [...] m wraz z wymianą istniejącego słupa [...] na projektowany słup wirowany typu [...]". Jednakże, zgodnie z definicją zawartą w ustawie - Prawo budowlane przez remont należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie innych materiałów niż użyto w stanie pierwotnym. W rezultacie, aby określone prace można było zakwalifikować jako remont istotne jest ustalenie, czy ich celem i jednocześnie skutkiem jest odtworzenie stanu pierwotnego danego obiektu budowlanego, rozumianego jako założenia techniczne danego obiektu istniejące w chwili oddania go do użytku. Zgodnie zaś z art. 3 pkt 7a ustawy - Prawo budowlane przebudowa to wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji.

W ocenie Wojewody, sama wymiana słupów i przewodów energetycznych nie stanowi automatycznie o zakwalifikowaniu danych prac jako przebudowy, istotne jest bowiem ustalenie, czy w ich wyniku zmianie ulegną parametry techniczne lub użytkowe. W każdym wypadku należy zatem przeanalizować, czy "wyremontowany" obiekt rożni się na tyle od pierwotnego, by uzasadniony był wniosek o zmianie jego parametrów. Skarżąca Spółka, jak wskazał Wojewoda, zamierza wymienić istniejące przewody typu [...] na projektowane [...] + [...]. Oznacza to, że po przeprowadzeniu inwestycji zmianie ulegnie liczba przewodów w istniejącej linii z 5 na 6. Ponadto, zmieni się przekrój 4 z nich. Jak bowiem wynika z danych technicznych przedmiotowych przewodów, przewody [...] mają przekrój 50 mm, natomiast projektowane [...] mają przekrój 95 mm. W związku z planową wymianą słupa [...] na projektowany słup wirowany [...], zmianie ulegnie także wysokość słupa usadowionego na przedmiotowej działce. Nowy będzie wyższy o pół metra. Zdaniem Wojewody fakt, iż zgodnie z art. 3 ust. 3a ustawy - Prawo budowlane poprzez obiekt liniowy należy rozumieć obiekt budowlany, którego charakterystycznym parametrem jest długość, nie oznacza, że jest to jedyny parametr takiego obiektu. Obiekt budowlany jakim jest linia elektroenergetyczna napowietrzna składa się zasadniczo z przewodów i konstrukcji wsporczych (slupów). Dlatego też, trudno, zdaniem Wojewody, kwalifikować jako prace remontowe wymianę tych zasadniczych konstrukcyjnie elementów, jakimi są przewody i słupy, które w konsekwencji będą miały inne parametry niż elementy dotychczasowe. Wprawdzie, Wojewoda nie zanegował możliwości zastosowania innych wyrobów niż użyte w stanie pierwotnym, jednak, jak wskazał, należy mieć na uwadze to, czy nowe elementy nie zmieniają parametrów technicznych i użytkowych obiektu jako całości. Wojewoda zauważył również, że na rozkład oraz wartość natężenia pola elektromagnetycznego w otoczeniu linii elektroenergetycznej mają m.in. napięcie robocze oraz natężenie prądu linii, wysokość zawieszenia przewodów nad ziemią (która, według oświadczenia pełnomocnika skarżącej, nie ulegnie zmianie, ponieważ słupy mają technologię regulowania jej wysokości), średnica przewodów (która ulegnie zmianie z 50 mm na 95 mm). Taki rezultat prac nie pozwala, w ocenie Wojewody, na przyjęcie, że stanowić one będą remont a więc odtworzenie stanu pierwotnego. Dojdzie bowiem w tym przypadku do zmiany parametrów obiektu, co w konsekwencji nie pozwala na zakwalifikowanie przedmiotowych prac jako remontu (ani też konserwacji, czy usunięcia awarii, tj. prac które pozwalałyby na uzyskanie przez skarżącą decyzji w trybie art. 124b ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami).

We wniesionej do Sądu skardze na powyższą decyzję skarżąca Spółka wniosła o jej uchylenie, zarzucając, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem:

- przepisów prawa materialnego, mającym wpływ na wynik sprawy, w postaci art. 124b ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami - poprzez uznanie, że wnioskowana inwestycja na linii [...], tj. wymiana istniejących przewodów typu [...] na projektowane [...] + [...] oraz wymiana istniejącego słupa [...] na projektowany słup wirowy typu [...] nie jest remontem z uwagi na zmianę parametrów obiektu, podczas gdy prace te nie zmieniają parametrów linii, tj. długości, przebiegu lokalizacji czy napięcia znamionowego sieci a linia po remoncie będzie zajmować mniejszą powierzchnię działki niż w chwili obecnej;

- przepisów postępowania, mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. - poprzez brak wszechstronnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dokumentacji projektowej oraz obecnego stanu linii co wpłynęło na treść wydanej decyzji;

- przepisów postępowania, mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. - poprzez uchylenie w całości wcześniejszej decyzji organu I instancji i orzeczenie w tym zakresie co do istoty sprawy, tj. o odmowie udzielenia zezwolenia na udostępnienie przedmiotowej nieruchomości w celu wnioskowanych prac remontowych, podczas gdy wcześniejsza decyzja była prawidłowa.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi, w pełni podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody odmawiająca udzielenia skarżącej Spółce zezwolenia na udostępnienie nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], położonej w obrębie ewidencyjnym [...] S., w celu wykonania czynności związanych z realizacją prac remontowych na elektroenergetycznej linii napowietrznej [...]. Bezsporne w sprawie jest, że właścicielka przedmiotowej nieruchomości – I. B. odmówiła jej udostępnienia Spółce w celu przeprowadzenia wyżej wymienionych prac. Sporne natomiast jest, czy zakres planowanych prac stanowi remont lub konserwację, uzasadniając tym samym zastosowanie instytucji opisanej w art. 124b ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Zgodnie z art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji zobowiązuje właściciela, użytkownika wieczystego lub osobę, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów, jeżeli właściciel, użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości nie wyraża na to zgody. Decyzja o zobowiązaniu do udostępniania nieruchomości może być także wydana w celu zapewnienia dojazdu umożliwiającego wykonanie czynności (ust. 1). Przy czym obowiązek udostępnienia nieruchomości może być ustanowiony na czas nie dłuższy niż 6 miesięcy (ust. 3), decyzji tej nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności (ust. 2a) a obowiązek udostępnienia nieruchomości podlega egzekucji administracyjnej (ust. 5). Podkreślić należy, że za udostępnienie nieruchomości oraz szkody powstałe na skutek czynności, o których mowa w ust. 1, przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem, użytkownikiem wieczystym lub osobą, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości a podmiotem, któremu udostępniono nieruchomość. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie w terminie 30 dni, licząc od dnia, w którym upłynął termin udostępnienia nieruchomości starosta wszczyna postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania (ust. 4).

Celem wydania decyzji, o której mowa w przytoczonym art. 124b, jest umożliwienie udostępnienia nieruchomości pomimo sprzeciwu właścicieli w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii m.in. przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej. Oznacza to, że w sytuacji konfliktu pomiędzy interesem indywidualnym (prawem własności) a interesem publicznym (prawidłowy przesył energii elektrycznej do wielu odbiorców) ustawodawca stawia interes publiczny ponad interesem indywidualnym i ogranicza prawo własności, o ile zostaną spełnione przesłanki, o których mowa w art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami. W tym miejscu przypomnieć należy, że na przedsiębiorcach energetycznych ciąży szczególny obowiązek wynikający z art. 9c ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 833 ze zm.), który stanowi, że operator systemu przesyłowego elektroenergetycznego lub systemu połączonego elektroenergetycznego w zakresie systemu przesyłowego, stosując obiektywne i przejrzyste zasady zapewniające równe traktowanie użytkowników tych systemów oraz uwzględniając wymogi ochrony środowiska, jest odpowiedzialny za m.in. eksploatację, konserwację i remonty sieci, instalacji i urządzeń, wraz z połączeniami z innymi systemami elektroenergetycznymi, w sposób gwarantujący niezawodność funkcjonowania systemu elektroenergetycznego (pkt 3).

Wykładnia art. 124b ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami co do zakresu przedmiotowego instytucji zobowiązania do udostępnienia nieruchomości obejmuje zatem, jak słusznie zauważył to Wojewoda, ustalenie jak rozumieć pojęcia: remont, konserwacja, czy usunięcie awarii ciągów, przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii. W tym kontekście, istotne w sprawie jest ustalenie, czy planowane przez inwestora w ramach niniejszej sprawy prace mają charakter remontu, co uzasadniałoby wydanie decyzji w oparciu o art. 124b ustawy, czy też mają charakter przebudowy, a zatem nie stanowiąc remontu - prowadzą do niemożności zastosowania art. 124b ustawy i konieczności wydania decyzji odmownej. W związku z tym w niniejszej sprawie należało wyjaśnić, czy prace przy istniejącej i eksploatowanej linii elektroenergetycznej obejmujące wymianę przewodów typu [...] na projektowane [...] + [...] o długości trasowej [...] m wraz z wymianą istniejącego słupa [...] na projektowany słup wirowany typu [...] stanowią remont czy też przebudowę, jak argumentuje Wojewoda.

Jak wynika z praktyki orzeczniczej pojęcie "remont", o który mowa w art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami jest często interpretowane przez pryzmat definicji legalnej remontu zawartej w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 1186 ze zm.). Dzieje się tak, ponieważ przepisy ustawy - Prawo energetyczne nie dają dostatecznych podstaw do wykładni treści art. 124 i art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami z pominięciem przepisów Prawa budowlanego, gdyż nie zawierają definicji remontu i konserwacji, ani też definicji zakładania i przeprowadzania przewodów i urządzeń do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, o jakich mowa w tych przepisach. Zgodnie z art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego, remont oznacza wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Natomiast, stosownie do art. 3 pkt 7a ustawy - Prawo budowlane przebudową jest wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji. Jak wynika z orzecznictwa, jednoznaczne ustalenie prawidłowej kwalifikacji prac jako remont bądź nie - może sprawiać trudności.

Analizując niniejszą sprawę, Sąd dostrzega rozbieżność w orzecznictwie sądów administracyjnych na gruncie zastosowania art. 124b ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami w podobnych stanach faktycznych, sprowadzającą się do wąskiego (przez pryzmat ustawy - Prawo budowlane) rozumienia pojęcia remontu, bądź też wykładni tego pojęcia uwzględniającej funkcję i zadania przedsiębiorstw energetycznych, co prowadzi do szerszego rozumienia tego terminu. Jednocześnie, Sąd orzekający w niniejszym składzie przychyla się do poglądu wyrażonego m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2019 r., sygn. akt I OSK 3218/18 (https://orzeczenia.nsa.gov.pl), zgodnie z którym zastosowanie art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami jest uwarunkowane zamierzeniem realizacji prac mieszczących się w pojęciach konserwacji, remontu czy usuwania awarii ciągów, przewodów i urządzeń, przy czym nie chodzi o ścisłe rozumienie tych pojęć, w tym ścisłe rozumienie remontu przez pryzmat art. 3 pkt 8 ustawy - Prawo budowlane. Przez konserwację i remonty ciągów, przewodów i urządzeń należy bowiem rozumieć działania dotyczące ciągów, przewodów i urządzeń już istniejących i eksploatowanych, które nie zmieniają ich zasadniczych parametrów, a zarazem służą realizacji zadań określonych w ustawie - Prawo energetyczne.

W ocenie Sądu, dokonując analizy art. 124b ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie można nie uwzględnić jego ratio legis, polegającego na stworzeniu przedsiębiorstwom przesyłowym warunków prawnych do utrzymywania w należytym stanie urządzeń przesyłowych, co – jak wykazano powyżej – stanowi ich obowiązek prawny (zob. E. Bończak-Kucharczyk, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz aktualizowany, LEX 2020). Jednocześnie, istotą art. 124b jest przyznanie przedsiębiorstwom energetycznym instrumentu pozwalającego na realizację celów publicznych (art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami), które nałożone na nie zostały przepisami ustawy - Prawo energetyczne i wiążą się z utrzymywaniem zdolności urządzeń przesyłowych, instalacji i sieci w stanie gwarantującym niezawodność funkcjonowania systemu elektroenergetycznego. Zdaniem Sądu w konsekwencji, przyjęcie, jak uczynił to organ odwoławczy, że pojęcie "remont" użyte w art. 124b ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami należy rozumieć wyłącznie i ściśle przez pryzmat definicji z art. 3 ust. 8 ustawy - Prawo budowlane nie jest właściwe. Po pierwsze, zestawienie czynności takich jak "konserwacja", "remont" oraz "usuwanie awarii" nie świadczy o zamierzonym odwołaniu się przez ustawodawcę do terminologii Prawa budowlanego. Ten ostatni akt prawny, co prawda, definiuje pojęcie remontu, ale pojęcia konserwacji i awarii użyte są w nim sporadycznie ("bieżąca konserwacja", "awaria instalacji"). Wymienione pojęcia sugerują raczej nawiązanie do siatki pojęciowej ustawy - Prawo energetyczne, w której przepisach wymienia się takie obowiązki operatorów systemów dystrybucyjnych jak: "konserwacja i remonty sieci, instalacji i urządzeń, wraz z połączeniami z innymi systemami elektroenergetycznymi, w sposób gwarantujący niezawodność funkcjonowania systemu elektroenergetycznego" (cyt. już art. 9c ust. 2 pkt 3) i gdzie wreszcie posłużono się wielokrotnie pojęciem "awarii" (np. art. 9c ust. 2 pkt 13). Po drugie, wykładni pojęcie "remont", o którym mowa w art. 124b należy dokonać kierując się ratio legis tej instytucji, interpretując go w kontekście ustawy o gospodarce nieruchomościami, a w szczególności rozdziału 4 "Wywłaszczanie nieruchomości" oraz ustawy - Prawo energetyczne. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie należy przedłożyć cel instytucji uregulowanej w art. 124b ponad ścisłe rozumienie pojęcia "remont" pochodzące z ustawy - Prawo budowlane. A zatem roboty (czynności) remontowe w rozumieniu art. 124b należy rozumieć jako takie, które nie zmieniają zasadniczych parametrów istniejących i eksploatowanych ciągów, przewodów i urządzeń, a jednocześnie służą realizacji zadań określonych w ustawie - Prawo energetyczne.

Mając na uwadze przedstawione rozważania Sąd uznał, że stosowanie art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami jest uwarunkowane zamierzeniem realizacji (najczęściej przez przedsiębiorcę przesyłowego) prac mieszczących się w pojęciach konserwacji, remontu czy usuwania awarii ciągów, przewodów i urządzeń, jednakże nie chodzi o ścisłe rozumienie tych pojęć, w tym ścisłe rozumienie remontu w świetle art. 3 ust. 8 ustawy - Prawo budowlane. Przez konserwację i remonty ciągów, przewodów i urządzeń należy rozumieć działania dotyczące ciągów, przewodów i urządzeń już istniejących i eksploatowanych, które nie zmieniają ich zasadniczych parametrów, a zarazem służą realizacji zadań określonych w prawie energetycznym takich jak zagwarantowanie realizacji zaopatrzenia odbiorców w paliwa lub energię w sposób ciągły i niezawodny, przy zachowaniu obowiązujących wymagań jakościowych (art. 5 ust. 1 ustawy - Prawo energetyczne), czy zapewnienie niezawodności systemu elektroenergetycznego (zob. art. 9c ust. 2 pkt 3 tej ustawy oraz wyrok WSA w Poznaniu z dnia 12 lutego 2020 r., sygn. akt II SA/Po 966/19, Lex nr 2847965).

W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się jednocześnie odmienny charakter inwestycji związanej z realizacją, później utrzymaniem obiektów liniowych, od pozostałych inwestycji budowlanych. Oceny robót dotyczących obiektu liniowego nie można dokonywać przez odwoływanie się do orzecznictwa dotyczącego budynków, czy innych obiektów budowlanych (tak: NSA w wyroku z dnia 17 listopada 2017 r., sygn. akt I OSK 983/17, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). W przytoczonym wyroku – w pełni aprobowanym przez tutejszy sąd – Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że użycie nowych materiałów nie pozostaje w sprzeczności z definicją remontu zawartą w art. 3 pkt 8 ustawy - Prawo budowlane właśnie z uwagi na racjonalność. Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, że chcąc zakwestionować zakres planowanych prac jako remont, należałoby wykazać, że ulegną zmianie parametry takie, jak zmiana napięcia, długości linii napowietrznej, zmiana jej przebiegu, zwiększenie mocy lub zwiększenie pola elektromagnetycznego, ponieważ dopiero jakakolwiek zmiana takich parametrów oznaczać będzie, że nie jest to remont, lecz np. przebudowa w rozumieniu art. 3 pkt 7a ustawy - Prawo budowlane.

Jak wynika z zakresu prac przedstawionego przez skarżącą Spółkę – ich przeprowadzenie nie doprowadzi do zmiany jakichkolwiek parametrów, a wiąże się z zastosowaniem bardziej nowoczesnych rozwiązań materiałowych. Sam fakt, że wymienione będą stare słupy (w dotychczasowym miejscu ich posadowienia), stare przewody nie dowodzi jeszcze odmiennych parametrów technicznych lub użytkowych danego odcinka, jak również całego obiektu (zob. wyrok NSA z dnia 13 marca 2020 r., sygn. akt I OSK 2194/18, https://orzecznictwo.nsa.gov.pl). Pogląd, zgodnie z którym wymiana słupa elektroenergetycznego, stanowiącego element składowy linii elektroenergetycznej, prowadząca do posadowienia w miejscu dotychczasowego nowego słupa (m.in. wykonanego z nowego materiału, w nowej technologii) może być kwalifikowana jako remont pod warunkiem, że zostaną zachowane dotychczasowe parametry techniczne i użytkowe obiektu a także związanych z nim przewodów i zachowany zostanie ten sam przebieg samej trasy linii elektroenergetycznej, jest formułowany w orzecznictwie (zob. wyroki NSA: z dnia 6 grudnia 2016 r., sygn. akt I OSK 1509/16; z dnia 8 grudnia 2015 r., sygn. akt I OSK 604/14; z dnia 16 kwietnia 2019 r., sygn. akt I OSK 1680/17; z dnia 27 listopada 2019 r., sygn. akt I OSK 871/19 - wszystkie dostępne na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Również, wymiana lin (przewodów) będzie spełniać definicję remontu nawet gdy zmianie ulegnie średnica przewodów przesyłających lub nowe słupy zostaną wykonane w innej technologii, z innego materiału i o odmiennej konstrukcji, jeżeli tylko nie ulegną zmianie parametry techniczne, tj. zmiana napięcia, długość linii, zmiana jej przebiegu, miejsca lub sposobu posadowienia słupów, zwiększenie mocy lub zwiększenie pola. Zastosowanie przewodów o większym przekroju nie oznacza zaś zmiany napięcia przesyłanego prądu (zob. wyrok NSA z dnia 13 marca 2020 r., sygn. akt I OSK 2194/18, https://orzecznictwo.nsa.gov.pl).

Reasumując, zaplanowane przez inwestora czynności, które mają zostać przeprowadzone na istniejącej linii elektroenergetycznej, w ocenie Sądu, nie wykraczają poza granice pojęcia remontu, o którym mowa w art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami. W konsekwencji Sąd uznał, że organ odwoławczy dokonał błędnej wykładni art. 124b ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w wyniku czego bezzasadnie odmówił inwestorowi wydania zezwolenia na udostępnienie nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z remontem i konserwacją linii napowietrznej.

W myśl art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Biorąc pod uwagę powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. uchylił w całości decyzję Wojewody.

O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie drugim sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając na rzecz skarżącej Spółki od Wojewody kwotę 680 zł (200 zł tytułem wpisu oraz 480 tytułem wynagrodzenia pełnomocnika).

Sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.