Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2833/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-04-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 129 ust. 5 pkt 3
journal: Dz.U. 2014 poz 518
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.
article: art. 73
journal: Dz.U. 1998 nr 133 poz 872
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Golat (spr.), Sędziowie sędzia WSA Piotr Korzeniowski, sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant ref. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2016 r. sprawy ze skarg J. O. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, określanej dalej jako k.p.a.) oraz art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. z 1998 r. Nr 133, poz. 872, ze zm., powoływanej dalej jako ustawa), po rozpatrzeniu odwołania J.O. od decyzji Prezydenta m. W. nr [...] z dnia [...] października 2014 r. o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość położoną w W., w Dzielnicy [...], przy ulicy [...], stanowiącą działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] o powierzchni 636 m², Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta m. W. z dnia [...] października 2014 r.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewoda przedstawił następujący stan sprawy.

Pismem z dnia 10 listopada 2005 r. J.O. wystąpił z wnioskiem o rekompensatę za zajęte dwie działki gruntu pochodzące z nieruchomości oznaczonej jako działka ew. nr [...] w obrębie [...] dzielnicy [...] o pow. 0,5494 ha, położonej przy ul. [...], wzdłuż ul. [...], tj. 185 m, które zostało wyłączone z ww. nieruchomości i weszło w ul. [...] w działkę, droga ozn. nr ew. [...] oraz 636 m², znajdujące się teraz w ul. [...], ozn. jako droga nr ew. [...].

Pismem z dnia 7 grudnia 2005 r. E.S. i J.O. wystąpili z wnioskiem o ustalenie i wypłatę odszkodowania za grunt zajęty pod drogę publiczną, położony w Dzielnicy [...] przy, ul. [...], z nieruchomości objętej KW [...] oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...], z obrębu [...] o pow. 5733 m2, w trybie art. 73 ustawy.

Ponadto pismem z dnia 12 grudnia 2005 r. E.S. wystąpiła z wnioskiem "na podstawie przepisów ustawy z dnia 13 października 1998 r. w sprawie stwierdzenia nabycia z mocy prawa nieruchomości zajętych pod drogi publiczne pozostających w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego (...) o rekompensatę za zajęte dwie działki gruntu pochodzące z nieruchomości oznaczonej jako działka ew. nr [...] w obrębie [...] dzielnicy [...] o pow. 0,5494 ha, położonej przy ul. [...] wzdłuż ul. [...], tj. 185 m2, które zostało wyłączone z ww. nieruchomości i weszło w ul. [...] w działkę, droga ozn. nr ew. [...] oraz 636 m2, znajdujące się teraz w ul. [...], ozn. jako droga nr ew. [...]".

Pismem z dnia 30 czerwca 2014 r. Biuro Geodezji i Katastru poinformowało, że działka nr [...] o pow. 636m2, z obrębu [...] stanowi część dawnej nieruchomości hipotecznej "Dobra Ziemskie [...] cz. dz, [...]", przy czym jest to jedna z części tej nieruchomości pozostała po odłączeniu w 1966 r. powierzchni 5733 m2 do założenia księgi wieczystej KW [...]. Działka ewid. nr [...] z obrębu [...], znajdująca się w ulicy [...] nie była i nie jest objęta księgą wieczystą KW nr [...]. Działka ta, wraz z działką ewid. nr [...], znajdującą się w ul. [...], składały się na pozostałą część dawnej nieruchomości hipotecznej "Dobra Ziemskie [...] cz. dz. [...]". Do działek tych w rejestrach gruntów archiwalnej ewidencji gruntów jak i ewidencji z 1996 r. nie wpisywano właściciela a jedynie władającego, zgodnie z informacjami Protokołu ustalenia stanu władania. Natomiast zgodnie z Protokółem badań hipotecznych, stanowiącym zasób operatu ewidencyjnego, właściciele hipoteczni nieruchomości "Dobra Ziemskie [...] dz. [...]" w części stanowiącej drogę, pozostali niezmienieni od 1946 r. (daty zakupu tejże nieruchomości) i tak też na dzień wydania decyzji, wpisani w rejestrze gruntów do ww. działki ewidencyjnej nr [...].

Aktem notarialnym Rep. N [...] z dnia [...] lipca 1946 r. J. i A. małżonkowie B. oraz J.J. przenieśli na kupujących E. i K. małżonków O. własność stanowiącą nieruchomość ze składu dóbr ziemskich [...], położonych w gminie B. powiatu warszawskiego, działkę gruntu oznaczoną nr [...] zawierającą powierzchni wraz z przyległą drogą 6330 m2, stanowiącą niezabudowaną parcelę, ze wszystkim co się na niej znajduje i stanowi nieruchomość z natury, prawa i przeznaczenia, bez żadnych wyłączeń, wolną od długów.

Sąd Rejonowy dla m.W., Wydział I Cywilny postanowieniem sygn. akt [...] z dnia [...] stycznia 1985 r. stwierdził, że spadek po E.O. zm. [...] września 1977 r., na podstawie ustawy nabyli jego żona K.O., córka E.S. i syn J.O. w 1/3 części spadku każde z nich.

Sąd Rejonowy dla W., Wydział II Cywilny postanowieniem częściowym sygn. akt [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. stwierdził, że spadek po K.O. z domu Z. zm. [...] grudnia 1990 r., na podstawie ustawy nabyły dzieci: J.O. oraz E.S. z domu O. w częściach równych po 1/2 części spadku każde z nich.

Decyzją Nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nabycia przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości zajętej pod część ul. [...] w W., oznaczonej jako działka [...] w obrębie [...] o powierzchni 636 m2. W uzasadnieniu wskazał, że nieruchomość stanowiąca część ul. [...] w dniu 31 grudnia 1998 r. nie była zajęta pod drogę publiczną, a zatem nie została spełniona jedna z koniecznych przesłanek wymienionych w art. 73 ust. 1 ustawy.

W związku z odwołaniem wniesionym od ww. decyzji. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] marca 2012 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...], stwierdzając że w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione przesłanki wynikające z art. 73 ustawy, gdyż ul. [...] w dniu 31 grudnia 1998 r. nie posiadała statusu drogi publicznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 listopada 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 774/12 uchylił decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] marca 2012 r. W uzasadnieniu wskazał, że organ odwoławczy winien wezwać J.O. do wyjaśnienia swego żądania, aby ustalić czy skarżący domaga się odszkodowania za grunt zajęty pod ulicę Podgrodzie - drogę nie będącą formalnie drogą publiczną, czy kwestionuje decyzję Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r., wydaną na podstawie art. 73 ustawy.

Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] marca 2013 r. uchylił w całości decyzję Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. i umorzył postępowanie przed organem I instancji w całości. W uzasadnieniu wskazał, że wobec sprecyzowania wniosku przez J.O. odnośnie do podstawy wystąpienia o odszkodowanie bezprzedmiotowe jest postępowanie prowadzone w trybie art. 73 ust. 1 ustawy.

Pismem z dnia 20 marca 2014 r. J.O. wskazał, że podstawą wystąpienia o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], oznaczoną jako działka nr [...] jest art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2014 r. poz. 518, dalej określanej również jako "u.g.n."). Decyzją nr [...] z dnia [...] października 2014 r. Prezydent m. W. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość położoną w W., w Dzielnicy [...], przy ulicy [...], stanowiącą działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] o powierzchni 636 m2.

Pismem z dnia 13 listopada 2014 r. J.O. złożył w ustawowo przepisanym terminie, odwołanie od powyższej decyzji, kwestionując zasadność rozstrzygnięcia organu I instancji.

Wojewoda [...] nie podzielił zarzutów odwołania.

Zwrócił uwagę, że jako podstawę przyznania odszkodowania wskazano art. 73 ustawy. Z przepisu tego wynika wprost, jakie przesłanki powinny zostać spełnione, aby uzyskać odszkodowanie z tytułu utraty prawa własności nieruchomości przez dotychczasowych właścicieli na rzecz jednostki samorządu terytorialnego lub Skarbu Państwa. Przepis ten w ustępie 1 stanowi, że "nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem". Podstawą do ujawnienia przejścia na własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego nieruchomości jest ostateczna decyzja Wojewody. Jak wynika ze znajdujących się w aktach sprawy ostatecznych decyzji z dnia [...] marca 2012 r. Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nabycia przedmiotowej nieruchomości przez Gminę W. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r., z uwagi na fakt, że działki wchodzące w skład przedmiotowej nieruchomości nie zostały zaliczone do żadnej kategorii dróg publicznych. Organ wskazał, iż celem wprowadzenia wywłaszczenia z mocy prawa było generalne i jednolite uporządkowanie kwestii własności nieruchomości zajętych pod drogi publiczne w różnym okresie i w zróżnicowanych okolicznościach faktycznych. Jednakże jednym z podstawowych warunków nabycia przez jednostki samorządu terytorialnego gruntów pod drogami, które w dniu 31 grudnia 1998 r. były zgodnie z przepisami ustawy o drogach publicznych z dnia 21 marca 1985 r. (Dz. U. z 1985 r. Nr 14, poz. 60, z późn. zm.), drogami publicznymi.

Organ odwoławczy podkreślił, że ostateczna decyzja Wojewody, wydana w trybie art. 73 ust. 3 ustawy, ma charakter wiążący dla organów administracji publicznej prowadzących postępowanie odszkodowawcze, w zakresie stanu prawnego działki na dzień 31 grudnia 1998 r.

Skoro zatem Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] marca 2013 r. uchylił w całości decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. i umorzył postępowanie przed organem I instancji w całości (wskazując, że wobec sprecyzowania wniosku przez J.O. odnośnie do podstawy wystąpienia o odszkodowanie, bezprzedmiotowe jest postępowanie prowadzone w trybie art. 73 ust. 1 ustawy), to z uwagi na fakt, że przedmiotowa nieruchomość, która została zajęta pod ulicę [...], nie posiadała statusu prawnego drogi publicznej, brak jest podstawy do kwestionowania prawidłowości zaskarżonej decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania.

Wojewoda wywodził, że bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której stanowi art. 105 § 1 k.p.a., oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej, co do istoty. Przesłanki umorzenia postępowania trzeba oceniać w odniesieniu do przedmiotu postępowania w trybie zwykłym, w którym rozstrzyga się o prawach lub obowiązkach stron w obu instancjach, a w trybach nadzwyczajnych tym przedmiotem są przesłanki wzruszenia już istniejącej decyzji albo stwierdzenia jej nieważności.

Organ I instancji uznał postępowanie za bezprzedmiotowe i je umorzył, ze względu na fakt, że w przedmiotowej sprawie zrealizowany stan faktyczny nie odpowiada generalnej hipotezie określonej w przepisie zawierającym normę kompetencyjną tj. zgodnie z art. art. 73 ustawy. Zdaniem Wojewody, Prezydent m. W. był związany treścią pisma z dnia 20 marca 2014 r., w którym J.O. wskazał, że podstawą wystąpienia o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W., przy ul. [...], oznaczoną jako działka nr [...] jest art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n., bowiem organ administracyjny nie jest uprawniony do samowolnego modyfikowania żądania wnioskodawcy.

W skardze wniesionej przez J.O. wskazano, że nieruchomość położona w W. w Dzielnicy [...] przy ul. [...], stanowiąca działkę nr [...] z obrębu [...] o powierzchni 636 m², zgodnie z ewidencją gruntów i budynków została skwalifikowana jako użytek drogowy - władającym przedmiotową nieruchomością jest Prezydent m. W. Podniesiono również, że brak jest możliwości wykonywania prawa własności zgodnie z art. 140 Kodeksu cywilnego (DZ.U. z 2014 r. poz.121), co oznacza, że skarżący został pozbawiony praw do nieruchomości. Skarżący powołując się na stanowisko wyrażone w piśmiennictwie wywodził, że użyty w art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. termin "pozbawienie praw do nieruchomości" może oznaczać każde działanie władcze przynoszące skutek w postaci odebrania praw do nieruchomości podmiotom, którym one przysługiwały, a nie tylko takie działania, jakie w ustawie zostały zakwalifikowane do kategorii wywłaszczania, ewentualnie określone jako ograniczenie praw do nieruchomości lub jako ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości.

W ocenie skarżącego Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 15 stycznia 2014 r. (sygn. akt. I OZ 1247/13) słusznie zauważył, iż "kwestia przyznania odszkodowania jest nierozerwalnie związana z odjęciem prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w następstwie jej wywłaszczenia, niezależnie od tego czy odszkodowanie to przyznawane jest jednocześnie z decyzją o wywłaszczeniu, czy też jest wydawane odrębne orzeczenie tym przedmiocie. Dotyczy to także sytuacji, gdy odjęcie prawa własności, bądź prawa użytkowania wieczystego, następuje w innym trybie".

Mając powyższe na uwadze i uwzględniając fakt, iż obecnie obowiązujące przepisy, z poszanowaniem norm konstytucyjnych przewidują wywłaszczenie za odszkodowaniem, skarżący wywodził o wadliwości decyzję o odmowie przyznania odszkodowania i wniósł o "wypłatę odszkodowania za nieruchomość położoną w W. Dzielnica [...] przy ul. [...]; stanowiącą działkę ewidencyjną [...] z obrębu [...] o pow. 0,0636 ha".

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1647), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, zgodnie z którą sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.). Z istoty kontroli wynika, że zasadność zaskarżonego aktu podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania tego rozstrzygnięcia.

W rozpoznawanej sprawie kwestią wymagającą rozstrzygnięcia była ocena dopuszczalności umorzenia postępowania toczącego się na podstawie art. 73 ustawy, w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość położoną w W., w Dzielnicy [...], przy ulicy [...], stanowiącą działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] o powierzchni 636 m².

W przedmiotowej sprawie strona skarżąca pismem z dnia 20 marca 2014 r. wskazała, że podstawą wystąpienia o odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość jest art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. Tym samym określiła przedmiot postępowania i zakres sprawy. Podkreślić należy, że przepis art. 73 ustawy ustanawia odrębną podstawę materialnoprawną dochodzenia odszkodowania od innych podstaw, w tym określonych w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. To z kolei oznacza, że wskazanie przez stronę innej podstawy prawnej dochodzenia odszkodowania, niż przepis art. 73 ustawy powoduje, że nie może dotyczyć się postępowanie odszkodowawcze w oparciu o art. 73 ustawy, jako – z natury swojej – prowadzone w trybie wnioskowym. Określenie podstaw prawnych takiego postepowania leży w dyspozycji strony inicjującej to postępowanie, co oznacza, że organ nie może samodzielnie decydować o materialnej podstawie jego prowadzenia.

Oświadczenie skarżącego z dnia 20 marca 2014 r. zdeterminowało prawną podstawę postępowania, które ma być wszczęte zgodnie z wolą strony, wskazując jednocześnie, że błędna była dotychczasowa podstawa jego prowadzenia w postaci art. 73 ustawy.

Z kolei dostrzeżenie przez organ, że prowadził postępowanie wnioskowe na podstawie przepisu, który strona wdrażająca to postępowanie uznała za niewłaściwy, powoduje brak możliwości jego kontunuowania ze względu na odpadnięcie koniecznej przesłanki do jego prowadzenia. Występuje bowiem wówczas brak podstaw do merytorycznego załatwienia sprawy na gruncie dotychczasowej podstawy prawnej.

Prawnym następstwem takiego stanu rzeczy jest bezprzedmiotowość dotychczas prowadzonego postępowania na podstawie błędnego przepisu. Z bezprzedmiotowością (o której mowa w art. 105 k.p.a.) mamy bowiem do czynienia wtedy, gdy brak jest podstaw prawnych lub faktycznych do prowadzenia postępowania administracyjnego i do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a więc brak jest sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania. Organ nie może ani dokonać oceny stanu faktycznego sprawy, ani przeprowadzić jego właściwej subsumpcji do stanu prawnego, skoro wzorcem do tych czynności byłby przepis, który nie może mieć – z woli strony - zastosowania.

Bezprzedmiotowość w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. w takim przypadku wynika z braku materialnoprawnych podstaw do władczej ingerencji organu administracyjnego, w postaci przepisu, który strona wnioskująca uznała za niestanowiący podstawy jej żądania. Wówczas jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne pozytywne, czy negatywne staje się prawnie niedopuszczalne.

Należy podzielić stanowisko organów o konieczności zakończenia dotychczas prowadzonego postępowania, bez rozstrzygania merytorycznego w oparciu o podstawę prawną, którą strona zakwestionowała.

Prawidłowo zatem doszło do umorzenia postępowania decyzją Prezydenta m. W. nr [...] z dnia [...] października 2014 r. w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość położoną w W., w Dzielnicy [...], przy ulicy [...], stanowiącą działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...], i utrzymania w mocy tego aktu zaskarżoną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2015 r.

Odnosząc się do pozostałej argumentacji skarżącego zawartej w skardze (tj. okoliczności, że przedmiotowa nieruchomość zgodnie z ewidencją gruntów została sklasyfikowana jako użytek drogowy, a jako władającego określono Prezydenta m. W. oraz twierdzeń, że zgodnie z Konstytucją należy się odszkodowanie za brak możliwości użytkowania gruntu) wywodów zawartych w zaskarżonej decyzji Sąd podnosi, że zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy dotychczasowe drogi gminne oraz lokalne miejskie stawały się z dniem 1 stycznia 1999 r. drogami gminnymi. Przepis art. 103 ust. 2 w odniesieniu do dróg gminnych ma jednak charakter jedynie deklaratywny, porządkujący (wyrok NSA z dnia 29 czerwca 2007 r., sygn. akt I OSK 519/06; por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 listopada 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 2014/04).

W niniejszej sprawie pokreślenia wymaga, że organ wskazał, że nie dysponuje decyzją, o której mowa w art. 73 ust. 3 ustawy, który to przepis odnosi się do art. 73 ust. 1 przywołanej ustawy. Przepis art. 73 ust. 3 ustawy stanowi, że "podstawą do ujawnienia w księdze wieczystej przejścia na własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego nieruchomości, o których mowa w ust. 1, jest ostateczna decyzja wojewody." Stosownie zaś do art. 73 ust. 1 wskazanej ustawy "nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem."

Decyzji wojewody, o której mowa w art. 73 ust. 3 ustawy, należy co prawda przypisać charakter deklaratoryjny, lecz dopóki nie zostanie wydana Skarb Państwa ani jednostka samorządu terytorialnego nie mogą samodzielnie przesądzić kwestii własnościowych. Wynika to jednoznacznie z dotychczasowego orzecznictwa sądów administracyjnych (zob. wyrok WSA w Warszawie z 18 października 2013 r., VII SA/Wa 251/13, wyrok NSA z 17 lipca 2014 r., I OSK 708/14, CBOSA). W wyroku z 10 kwietnia 2014 r. WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2236/13, CBOSA, wskazał że organ orzekający o odszkodowaniu za grunt nabyty pod drogę publiczną związany jest rozstrzygnięciem zawartym w osnowie decyzji stwierdzającej nabycie przez podmiot publicznoprawny z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. nieruchomości zajętej pod drogę publiczną.

Okoliczność, że stan prawny zajętej pod drogę nieruchomości nie został jeszcze (w dacie zakończenia biegu terminu do ewentualnego wniesienia wniosku o przyznanie odszkodowania) uregulowany, tj. wojewoda nie wydał decyzji, o której mowa w art. 73 ust. 3 ustawy, zgodnie z którym podstawą do ujawnienia w księdze wieczystej przejścia na własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego nieruchomości, o których mowa w ust. 1 jest ostateczna decyzja wojewody, nie ma co prawda wpływu na bieg terminu do złożenia wniosku o wypłatę odszkodowania, co jednak nie oznacza, że organ może orzekać w sprawę odszkodowania na podstawie art. 73 ustawy przed jej wydaniem.

Wskazuje na to orzecznictwo nie tylko sądów administracyjnych. Mianowice w wyroku z dnia 15 września 2009 r., sygn. akt P 33/07, Trybunał orzekł, że art. 73 ust. 4 ustawy, w zakresie, w jakim określa termin wygaśnięcia roszczenia o odszkodowanie bez powiązania z faktem i datą wydania decyzji, o której mowa w art. 73 ust. 3 tej ustawy, jest zgodny z art. 2, art. 32 ust. 1 i art. 64 ust. 2 Konstytucji RP, a w pozostałym zakresie umorzył postępowanie z uwagi na niedopuszczalność wydania wyroku.

Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu powołanego wyżej wyroku zauważył, że "art. 73 przepisów wprowadzających nie przewiduje bezpośredniego związku pomiędzy postępowaniem wojewody w sprawie potwierdzenia wywłaszczenia a sprawą odszkodowawczą prowadzoną przez starostę. Nie wprowadza też obowiązku legitymowania się ostateczną decyzją wojewody do zgłoszenia zamiaru uzyskania odszkodowania. Należy zwrócić uwagę, że wniosek byłego właściciela nieruchomości o odszkodowanie ma dwojaki charakter. Po pierwsze stanowi oświadczenie, że były właściciel jest i domaga się odszkodowania za wywłaszczenie. Art. 73 ust. 4 przepisów wprowadzających przesądza bowiem, że odszkodowanie przysługuje tylko na żądanie uprawnionej osoby. Po drugie wniosek stanowi żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania. Dla samego zgłoszenia roszczenia odszkodowawczego, stanowiącego oświadczenie o skorzystaniu z prawa do odszkodowania, nie jest potrzebne uprzednie uzyskanie decyzji wojewody." Dalej zaś Trybunał wywiódł, że "decyzja wojewody konkretyzuje przedmiot wywłaszczenia dokonanego na mocy art. 73 ust. 1 przepisów wprowadzających - tj. obszar nieruchomości przejętej na własność podmiotu publicznego, która może stanowić ewidencyjną działkę gruntu lub jej część. Bez uzyskania ostatecznej decyzji wojewody nie będzie więc możliwe ustalenie wysokości odszkodowania. To znaczy, że decyzja, o której mowa w art. 73 ust. 3 przepisów wprowadzających, stanowi dla sprawy odszkodowawczej zagadnienie wstępne wymagające rozpatrzenia przez inny organ administracji publicznej - wojewodę. Jeżeli w konkretnej sprawie przed złożeniem wniosku odszkodowawczego nie została wydana decyzja wojewody, to postępowanie administracyjne w sprawie określenia i wypłaty odszkodowania powinno zostać zawieszone na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.".

Jak wynika z powyższego Trybunał wprost skonstatował że, gdy zostało wszczęte postępowanie o odszkodowanie za przejęcie nieruchomości pod drogę, a jeszcze nie zapadła decyzja wojewody o przejęciu drogi na rzecz Skarbu Państwa, czy jednostki samorządu terytorialnego, to należy zawiesić postępowanie bowiem organy orzekające w przedmiocie odszkodowania nie mogą samodzielnie rozstrzygać kwestii dotyczących stanu własności. Nie są zatem trafne zawarte w skardze wywody kwestionujące zakres działania organu.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi, wobec czego na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.