Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1510/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-07-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6210 Dodatek mieszkaniowy
Hasła tematyczne: Dodatki mieszkaniowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 7 ust 3 pkt 1
journal: Dz.U. 2001 nr 71 poz 734
law: Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Runge - Lissowska, Sędzia NSA Irena Kamińska – spr., Sędzia del. WSA Maria Werpachowska, Protokolant Kamil Wertyński, po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 15 maja 2007 r. sygn. akt IV SA/Gl 1131/06 w sprawie ze skargi E. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 15 maja 2007 r., na skutek skargi E. K., uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oraz decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia [...]

W uzasadnieniu wyroku przedstawiono następujący stan faktyczny sprawy.

Decyzją z dnia [...] Naczelnik Wydziału Komunalnego Urzędu Miasta C. z upoważnienia Prezydenta C. odmówił E. K. przyznania dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że ze złożonego w dniu 25 kwietnia 2006 r. przez E. K. wniosku wynika, iż posiada ona tytuł prawny do lokalu mieszkalnego o powierzchni użytkowej [...] m2, w którym prowadzi trzyosobowe gospodarstwo domowe. Wydatki na mieszkanie za ostatni miesiąc, jak wynika z dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy, wyniosły ok. 377,64 zł. Średni miesięczny dochód członków gospodarstwa domowego za okres trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku wynosił [...] zł, co w przeliczeniu na jedną osobą daje kwotę [...] zł. W związku z powyższym, organ stwierdził, iż wnioskodawczyni spełnia podstawowe przesłanki niezbędne do przyznania dodatku mieszkaniowego. Stosownie jednak do postanowień art. 7 ust. 3 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, organ odmawia przyznania dodatku mieszkaniowego, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ustali, że występuje rażąca dysproporcja pomiędzy niskimi dochodami wykazanymi w złożonej deklaracji, a faktycznym stanem majątkowym wnioskodawcy wskazującym, że jest on w stanie uiszczać wydatki związane z zajmowaniem lokalu mieszkalnego wykorzystując własne środki i posiadane zasoby majątkowe. W dalszej kolejności podano, iż z przeprowadzonego w dniu 17 maja 2006 r. wywiadu środowiskowego oraz z oświadczenia o stanie majątkowym wynika, iż strona posiada samochód osobowy marki [...] z 1993 r. o wartości szacunkowej ok. [...] zł nabyty w 1998 r. Z dochodów w wysokości [...] zł brutto oprócz czynszu ponosi wydatki na energię elektryczną ok. 112,59 zł, gaz ok. 75,90 zł, telefon komórkowy ok. 65 zł, telefon stacjonarny ok. 29 zł. Stałe wydatki wynoszą więc ok. 660,13 zł czyli są wyższe od dochodu. Do tego dochodzą wydatki na środki czystości i koszty wyżywienia trzy osobowej rodziny oraz wydatki związane z utrzymaniem samochodu w wysokości 392,30 zł. W ocenie organu, występuje więc rażąca dysproporcja pomiędzy niskimi dochodami strony, a faktycznym stanem majątkowym wskazującym, że strona jest w stanie uiszczać wydatki związane z zajmowaniem lokalu mieszkalnego wykorzystując własne środki i posiadane zasoby majątkowe. Na koniec wskazano, iż dodatek przyznawany jest osobom, które znajdują się w niedostatku i nie są w stanie samodzielnie zaspokoić podstawowych potrzeb bytowych, natomiast posiadanie i utrzymanie samochodu osobowego do takich potrzeb nie należą.

W odwołaniu od powołanej decyzji skarżąca zarzuciła organowi przedstawienie faktów w sposób niezgodny z prawdą. Wskazała również na opóźnienia w regulowaniu rachunków związanych z utrzymaniem mieszkania z uwagi na brak środków finansowych. Nadto podała, iż za radą Samorządowego Kolegium Odwoławczego wystąpiła do Wydziału Transportu Urzędu Miejskiego celem czasowego wycofania z ruchu samochodu osobowego, okazało się jednak, iż nie istnieje taka możliwość. Podniosła, iż posiadanie wiekowego samochodu o minimalnej wartości nie może być argumentem przemawiającym za odmową przyznania dodatku mieszkaniowego, z kolei rażąca dysproporcja musi być znaczna i oczywista w odbiorze i postrzeganiu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu powołało orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 lipca 1993 r. sygn. P 7/92, z uzasadnienia którego wynika, iż dodatek mieszkaniowy przeznaczony jest dla osób o niskich dochodach i ma służyć zaspokojeniu potrzeb podstawowych. Dalej wskazano na uchwałę 5 sędziów NSA z dnia 20 maja 2002 r., zgodnie z którą dodatek mieszkaniowy jest szczególnym świadczeniem wypłacanym przez gminę na rzecz wskazanych w ustawie osób o niskich dochodach, znajdujących się w trudnej sytuacji w celu umożliwienia im zapłaty czynszu oraz pokrycia innych wydatków za zajmowany lokal. Organ podkreślił dodatkowo, że o ile posiadanie schludnego, przeciętnie wyposażonego mieszkania z telewizorem, komputerem czy innym sprzętem RTV czy AGD mieści się w ramach współczesnych standardów życiowych, o tyle posiadanie samochodu w przypadku osoby ubiegającej się o pomoc ze środków publicznych na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych jakimi są potrzeby mieszkaniowe, standard ten przekracza. Suma ustalonych przez organ wydatków ponoszonych przez stronę wynosi ok. 737,54 zł przy średniomiesięcznym dochodzie w wysokości [...] zł. Kwota ta jednak nie uwzględniała, w ocenie organu, wydatków związanych z obsługą eksploatacyjną pojazdu oraz kosztów jego napraw.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach E. K. zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie art. 7 ust. 3 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Podała, iż pojecie rażącej dysproporcji jest pojęciem niedookreślonym i nie posiada swej ustawowej definicji, dlatego też przepis art. 7 ust. 3 powinien być przez organy stosowany z należytą rozwagą. Nie zgodziła się z argumentacją organu, iż do współczesnych standardów życiowych można zaliczyć posiadanie telewizora, komputera czy innego sprzętu, natomiast posiadanie samochodu osobowego z 1993 r. do tych standardów się nie zalicza. Wartość przedmiotowego samochodu odpowiada wartości średniej jakości telewizora czy sprzętu AGD, a jednocześnie jego wartość jest niższa niż wartość komputera.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoją dotychczasową argumentację w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w uzasadnieniu wyroku z dnia 15 maja 2007 r. wyjaśnił, iż dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, które spełniają łącznie następujące warunki:

1) mają jeden z tytułów do zajmowania lokalu wymienionych w ust.1 art. 2,

2) średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku nie przekracza 175% najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125 % najniższej emerytury w gospodarstwie wieloosobowym,

3) powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie przekracza powierzchni normatywnej z art. 5 ust. 1 i ust. 2 o więcej niż 30% lub 50% pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60%.

Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podzielił stanowiska organu, że w sprawie skarżącej została spełniona dyspozycja art. 7 ust. 3 omawianej ustawy. W ocenie Sądu, norma tego artykułu ma jednoznaczne brzmienie i cel. Chodzi w nim o osoby, które dysponują dochodami niedającymi się udowodnić w drodze dopuszczonych przez prawo, w tym przepisy ustawy o dodatkach mieszkaniowych dowodów, a więc przede wszystkim o osoby osiągające je nielegalnie. Przywołany przepis zawiera kilka przesłanek, które należy przeanalizować. Po pierwsze dysproporcja, o której w nim mowa musi być istotna, wyraźna i oczywista. W przepisie tym chodzi bowiem o stan, w którym wnioskodawca deklaruje niskie dochody, a więc takie, które pozostają w rażącej sprzeczności z rzeczywistym stanem majątkowym. Zarówno rażąca dysproporcja, jak też nieuzasadnione przyznanie pomocy są pojęciami ocennymi.

Można jednak stwierdzić, jak wywodził dalej Sąd, że przesłankami odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71, poz. 734 ze zm.) są: wyraźna i oczywista różnica (asymetria) pomiędzy deklarowanymi dochodami wnioskodawcy a jego stanem majątkowym wyrażająca się posiadaniem wartościowych i ponadstandardowych przedmiotów lub zasobów, przykładowo nabytych ze środków uzyskanych z nieujawnionych źródeł, która sprzeciwia się przyznaniu dodatku mieszkaniowego. W niniejszej sprawie, skarżąca zadeklarowała dochody pozwalające na uwzględnienie żądania. Uzasadniając odmowę przyznania E. K. dodatku mieszkaniowego organy powołały się na jej dobry stan majątkowy wynikający z posiadania i utrzymywania samochodu. Jak wynika natomiast z akt sprawy, samochód osobowy marki [...] (z roku 1995) skarżąca nabyła w roku 1998 r., a więc nie w okresie, którego dotyczy przedmiotowy wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Wydatki na utrzymanie samochodu, jak wyjaśniał dalej Sąd, nie zostały przez organ I instancji w ogóle ustalone ani wyjaśnione pod względem potrzeb skarżącej i jej rodziny, jak też ewentualnych korzyści czy strat w razie sprzedaży pojazdu. Nieprawidłowym działaniem było ustalenie tych wydatków w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 25 marca 2002 r. w sprawie warunków ustalania oraz sposobu dokonywania zwrotu kosztów używania do celów służbowych samochodów osobowych, motocykli i motorowerów niebędących własnością pracodawcy (Dz.U. z 2002 Nr 27, poz. 271), skoro z przepisu § 5 tego rozporządzenia wynika wprost, iż przepisy tego rozporządzenia mają zastosowanie do używania do celów służbowych samochodów osobowych, motocykli i motorowerów. Organ II instancji wydatków tych również nie ustalił w jednoznaczny sposób, albowiem z jednej strony nie wskazał na nieprawidłowości w wyliczeniu tych wydatków przez organ I instancji, a z drugiej strony stwierdził, iż podana przez skarżącą kwota 103 zł miesięcznie nie uwzględnia wszystkich wydatków na samochód, w tym kosztów napraw. Nie podjął jednak innych kroków, jak choćby zażądanie od skarżącej dodatkowych wyjaśnień, celem ustalenia rzeczywistych wydatków na utrzymanie samochodu. Przy ocenie sytuacji majątkowej osoby ubiegającej się o dodatek mieszkaniowy w świetle przesłanek z art. 7 ust. 3 ustawy trzeba wykazać dużą ostrożność odnosząc ją do indywidualnej – szeroko rozumianej – sytuacji wnioskodawcy. Dla ich wystąpienia z reguły nie będzie miał znaczenia majątek nabyty wcześniej, przed okresem, za jaki wnioskodawca domaga się dodatku. Należy ponadto ustalić pewien standard majątkowy – wzorzec – odnoszący się generalnie do wszystkich osób ubiegających się o dodatek mieszkaniowy. Wzorzec ten, w ocenie Sądu I instancji, powinien uwzględniać, że poziom życia ludności ogólnie ulega stałej poprawie i nie jest już luksusem posiadanie telewizora, magnetowidu, a nawet samochodu, albowiem i w tej dziedzinie nastąpiło duże zróżnicowanie, zaś wyposażenie mieszkania w podstawowy sprzęt AGD (typu pralka i lodówka itp.) jest normą. W przypadku skarżącej nie wydaje się, aby powyższe okoliczności zachodziły i aby przekroczyła ona standard życia, jaki sprzeciwiałby się przyznaniu jej pomocy. Gdyby w istocie wartość wspomnianego samochodu była taka jak twierdzi skarżąca – 1000 zł, to jego sprzedaż pozwoliłaby na zaspokojenie bieżących potrzeb w krótkim okresie, po czym pomoc zewnętrzna okazałaby się zapewne, zdaniem Sądu, wielce uzasadniona.

Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł organ. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie:

1) prawa materialnego, a mianowicie art. 7 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71, poz. 734 ze zm.) poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, iż norma ta skierowana jest przeciwko osobom, które dysponują dochodami niedającymi się udowodnić w drodze dopuszczonych przez prawo, w tym przepisy ustawy o dodatkach mieszkaniowych dowodów,

2) przepisów postępowania poprzez naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit c/ ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, polegającego na przyjęciu, że postępowanie administracyjne naruszyło przepisy postępowania w ten sposób, że mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w złożonej skardze kasacyjnej podkreśliło, że celem art. 7 ust. 3 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych jest udostępnienie organom administracji publicznej instytucji, która pozwalałby odmawiać w szczególnych przypadkach przyznania dodatku mieszkaniowego. W ocenie organu, ustawodawcy chodziło o osoby, które spełniają wszystkie ustawowe kryteria niezbędne do otrzymania dodatku, jednak dochód wykazany w deklaracji o wysokości dochodów jest niewspółmiernie niski do posiadanego stanu majątkowego, stwierdzonego w ramach przeprowadzonego wywiadu środowiskowego. Składana deklaracja o dochodach winna obejmować okres 3 miesięcy kalendarzowych poprzedzających dzień złożenia wniosku, co z kolei prowadzi do wniosku w ocenie Kolegium, że pojęcie "faktyczny stan majątkowy" musi obejmować nie tylko przykładowo kwoty zdeponowane na rachunkach bankowych, w papierach wartościowych, nieruchomościach, kosztownościach, czy też innych ruchomościach ale także ponoszone przez wnioskodawców wydatki związane z bieżącymi kosztami utrzymania rodziny. Zastosowanie tego przepisu wymaga ustalenia w drodze wykładni pojęcia "rażąca dysproporcja". Ustalenie to, jak podkreślił organ, musi odnosić się do konkretnej sprawy. Pojęcie rażącej dysproporcji ma przy tym, jak wywodził dalej pełnomocnik organu, dwa punkty odniesienia, jednym z nich są niskie dochody wykazane w złożonej deklaracji, drugim zaś faktyczny stan majątkowy wnioskodawcy wskazujący, że jest on w stanie uiszczać wydatki związane z zajmowaniem lokalu mieszkalnego wykorzystując własne środki i posiadane zasoby majątkowe. Różny przy tym jest ich zakres czasowy. Deklaracja w sprawie wysokości dochodów gospodarstwa domowego obejmuje okres trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku, podczas gdy faktyczny stan majątkowy to stan na dzień złożenia wniosku i przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, nieuzależniony od daty nabycia posiadanego majątku i źródeł jego pochodzenia. Z analizy tych przepisów wynika, że chodzi o cały majątek strony i osób z nią wspólnie gospodarujących bez względu na okres, w jakim majątek ten został nabyty i źródła jego pochodzenia. Jedynie w stosunku do posiadanego samochodu strona powinna określić jego rok produkcji oraz datę nabycia. Okoliczności takie jak: źródło nabycia danego majątku czy też subiektywne przekonanie strony o konieczności jego posiadania nie wymagają natomiast badania.

Jeżeli rodzina pozostaje w niedostatku, co należy przyjąć z uwagi na wystąpienie o przyznanie dodatku mieszkaniowego, to posiadanie i utrzymanie samochodu świadczy o występowaniu rażącej dysproporcji. Tym bardziej, iż rodzina skarżącej ponosi większe wydatki od wykazanych dochodów. W ocenie organu, w niniejszej sprawie wykazano, że występuje rażąca dysproporcja pomiędzy niskimi dochodami wykazanymi w złożonej deklaracji, a faktycznym stanem majątkowym wnioskodawcy. Skarżąca jest w stanie, jak podkreślił pełnomocnik Kolegium, uiszczać wydatki związane z zajmowaniem lokalu mieszkalnego wykorzystując własne środki i posiadane zasoby majątkowe. Na tle rozpoznawanej sprawy, organ podkreślił, że w orzecznictwie dodatek mieszkaniowy określany jest jako rodzaj świadczenia o charakterze publicznoprawnym przeznaczonym dla osób o niskich dochodach i ma służyć zaspokojeniu potrzeb podstawowych. Zaspokojenie tych potrzeb ma związek z realizacją zasady sprawiedliwości społecznej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod uwagę tylko enumeratywnie wymienione przesłanki nieważności postępowania wymienione w § 2 tego przepisu, które w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie nie występują. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem skarżącego – uchybił Sąd, uzasadnienia ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego – wskazania dodatkowo, że wytknięte naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Kasacja nieodpowiadająca tym wymogom pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych, uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności.

Skargę kasacyjną można – zgodnie z art. 174 p.p.s.a. – oprzeć na następujących podstawach

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W rozpoznawanej sprawie, pełnomocnik Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. w skardze kasacyjnej podniósł zarzut naruszenia prawa materialnego polegającego na błędnej wykładni art. 7 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71, poz. 743 ze zm.).

Zarzut ten, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, jest chybiony.

Ustawa o dodatkach mieszkaniowych reguluje zasady i tryb przyznawania, ustalania wysokości i wypłacania dodatków mieszkaniowych. Powołany natomiast przepis art. 7 ust. 3 pkt 1 ustawy statuuje możliwość odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego, jeżeli w wyniku przeprowadzonego wywiadu środowiskowego właściwy do tego organ ustalił, że pomiędzy niskimi dochodami wykazanymi w złożonej deklaracji, o której mowa w ust. 1, a faktycznym stanem majątkowym wnioskodawcy występuje rażąca dysproporcja. W przepisie tym chodzi o taką dysproporcję, która obrazuje, że strona wnosząca o przyznanie jej dodatku mieszkaniowego jest w stanie uiścić wydatki związane z zajmowaniem lokalu mieszkalnego (domu jednorodzinnego) wykorzystując własne środki i posiadane zasoby majątkowe.

Ta szczególna regulacja pozwala w przypadku zaistnienia przesłanek w niej wymienionych na odmowę świadczenia osobie, która formalnie kwalifikowałaby się do otrzymania dodatku mieszkaniowego. Rażąca dysproporcja, o jakiej mowa w art. 7 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, oznaczać powinna oczywistą i łatwo zauważalną różnicę między sytuacją majątkową ustaloną przez pracownika socjalnego podczas przeprowadzonego wywiadu środowiskowego, a deklarowanymi przez stronę dochodami. Ustalenia poczynione w tym zakresie przez organ powinny wskazywać na sytuację, która mogłaby sugerować istnienie jeszcze innych niż wykazane, w złożonej deklaracji przez wnioskodawcę, źródeł dochodu.

Na tle omawianej ustawy o dodatkach mieszkaniowych nie budzi wątpliwości, że organ prowadzący sprawę w tej materii w oparciu o art. 7 ust. 3 ustawy może odmówić przyznania dodatku mieszkaniowego, ale wydanie decyzji odmownej i zastosowanie tego przepisu musi się wiązać z przeprowadzeniem dokładnych ustaleń, które pozwolą ocenić czy w sprawie zachodzi faktycznie podstawa do odmowy przyznania stronie na tej podstawie dodatku mieszkaniowego. W niniejszej sprawie, właściwe organy administracji publicznej nie wykazały jednak istnienia przesłanki z art. 7 ust. 3 przedmiotowej ustawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach trafnie przyjął, że organy administracji rozpoznające sprawę skarżącej nie ustaliły dokładnego stanu faktycznego w zakresie sytuacji dochodowej E. K. i nie wykazały tym samym w sposób jednoznaczny, że pomiędzy dochodami przez nią wykazanymi w złożonej deklaracji, a faktycznym stanem majątkowym występuje rażąca dysproporcja.

Naczelny Sąd Administracyjny pragnie podkreślić, iż każda sprawa, która dotyczy przyznania dodatku mieszkaniowego musi być traktowana indywidualnie z uwzględnieniem okoliczności, które mogą rzutować na sytuację dochodową rodziny wnioskodawcy. Samo posiadanie samochodu osobowego marki "[...]" z 1993 r. nie świadczy jeszcze o tym, że mamy do czynienia z rażącą dysproporcją między deklarowanymi niskimi dochodami, a faktycznym stanem majątkowym.

Organy administracji publicznej zajmujące się sprawą skarżącej nie wyjaśniły w toku prowadzonego postępowania administracyjnego, jak zauważył Sąd I instancji, jakie są wydatki na utrzymanie samochodu oraz jakie byłyby ewentualne korzyści czy straty w razie sprzedaży samochodu. Organ twierdzi ponadto, iż o "rażącej dysproporcji" świadczy fakt, że stałe wydatki ponoszone przez skarżącą i wynoszące 660,13 zł są wyższe od deklarowanych dochodów w kwocie [...] zł. Nie ulega wątpliwości, że miesięczny dochód w kwocie [...] zł na osobę w rodzinie skarżącej jest dochodem skrajnie niskim. Zaspokojenie w oparciu o ten dochód podstawowych potrzeb bytowych jest niemożliwe. Skarżąca korzysta, jak podała, z pomocy rodziny co w tej sytuacji jest konieczne i zrozumiałe. Niczym nieuzasadnione jest w tej sytuacji przekonanie organu administracji, że o "rażącej dysproporcji" świadczy fakt, iż dochody są o ok. 30 zł niższe od ponoszonych wydatków. Zakres i rodzaj udzielonej pomocy jest natomiast kolejną okolicznością, która powinna być ustalona w toku postępowania administracyjnego.

Z wywodów powyższych wynika, że nietrafny jest również drugi z zarzutów skargi kasacyjnej, tj. zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a., bowiem, jak trafnie wskazał Sąd I instancji, konieczne jest uzupełnienie materiału sprawy a nie wszystkie istotne okoliczności zostały wyjaśnione.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji