Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 842/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2015-03-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 59 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 1015
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Pindel, Sędziowie WSA Wojciech Organiściak (spr.), Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Protokolant Paulina Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2015 r. sprawy ze skargi W. E. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Skarbowej w K. (dalej DIS) działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013r., poz. 267, ze zm. dalej K.p.a.) oraz art. 17, art. 18 i art. 59 § 1 pkt 2, pkt 4 i § 3 ustawy z 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 1015 ze zm., dalej u.p.e.a.) postanowieniem z dnia [...] r. (nr [...]) utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. (dalej NUS lub organ egzekucyjny) z [...]r. (nr [...]) o odmowie W. E. (dalej jako strona, zobowiązany, skarżący) umorzenia postępowania egzekucyjnego, prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych tego organu nr SM [...], SM [...], SM [...], SM [...] (powinno być SM [...]), SM [...], SM [...], SM [...], SM [...] (powinno być SM [...]), SM [...] i nr SM [...].

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia DIS prezentując stan faktyczny sprawy wskazał m. in., że NUS prowadzi wobec strony postępowanie egzekucyjne na podstawie ww. tytułów wykonawczych z [...]r. nr SM [...], z [...]r. nr SM [...], z [...]r. nr SM [...], z [...]r. nr SM [...], z [...]r. nr SM [...], z [...]r. nr SM [...], z [...]r. nr SM [...], z [...]r. nr SM [...], z [...]r. nr SM [...] i z [...]r. nr SM [...], oraz tytułów wykonawczych z [...] r. nr [...], z [...]r. nr SM [...], a także z [...]r. nr SM[...], z [...]r. nr SM[...], z [...]r. nr SM[...] i z [...]r. nr SM [...], obejmujących zaległości w podatku od towarów i usług oraz w podatku dochodowym od osób fizycznych.

W dniu 10 lutego 2014r. strona złożyła NUS wniosek z 8 lutego 2014r. o umorzenie zobowiązań podatkowych objętych tytułami wykonawczymi nr SM [...], SM [...], SM [...], SM [...] (powinno być SM [...]), SM [...], SM [...], SM [...], SM [...] (powinno być SM [...]), SM [...] i SM [...] z powodu przedawnienia i wydanie postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego oraz rozliczenie należności wpłaconych poborcom skarbowym po 17 stycznia 2012r. na zobowiązania, które nie uległy przedawnieniu. Zobowiązany wyjaśniał, że od 17 stycznia 2007r., kiedy to odebrał zawiadomienie NUS z [...]r. (nr [...]) o zajęciu wierzytelności w A S.A. (dalej A S.A.) do 17 stycznia 2012r., tj. do przedawnienia zobowiązań objętych ostatnio wymienionymi wyżej tytułami wykonawczymi, organ egzekucyjny nie dokonał żadnych czynności egzekucyjnych. Strona dowodziła, że już po przedawnieniu tych zobowiązań, NUS nadal rozliczał przedawnione zobowiązania z dokonywanych poborcom skarbowym wpłat. Zobowiązany wskazał przy tym we wniosku siedem wpłat dokonanych poborcom skarbowym po 17 stycznia 2012r. Zdaniem strony wpłaty te powinny być zaliczone na bieżące zobowiązania podatkowe.

NUS postanowieniem z [...]r. (nr [...]) odmówił zobowiązanemu umorzenia postępowania egzekucyjnego, prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych tego organu o numerach podanych we wniosku, czyli nr SM [...], SM [...], SM [...], SM [...], SM [...], SM [...], SM [...], SM [...], SM [...] i SM [...]. Organ egzekucyjny uznał, że do spornych tytułów wykonawczych zastosował środki egzekucyjne dopuszczone ustawą o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, o których zobowiązany został poinformowany, przerywające zgodnie z art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej bieg terminu przedawnienia zobowiązań w nich określonych.

Na ww. postanowienie strona wniosła zażalenie domagając się jego uchylenia w całości. Zobowiązany wyjaśniał, że w związku z ogłoszeniem w dniu 7 listopada 2008r. upadłości A S.A., o czym zawiadomił NUS w dniu 9 grudnia 2008r. w złożonym wniosku o zgłoszenie wierzytelności do syndyka masy upadłości, zgodnie z art. 146 ust. 1 ustawy z 28 lutego 2003r. prawo upadłościowe i naprawcze, postępowanie egzekucyjne zostało umorzone z mocy prawa. Zdaniem strony umorzenie postępowania egzekucyjnego z przyczyny, o której mowa w art. 59 § 1 pkt 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, skutkowało zgodnie z art. 60 § 1 tej ustawy, uchyleniem dokonanych czynności egzekucyjnych, a zatem również kosztów egzekucyjnych. W wywodach zażalenia zobowiązany za nieodpowiadające prawdzie uznawał twierdzenie organu egzekucyjnego o zastosowaniu środków egzekucyjnych, przerywających bieg przedawnienia zobowiązań określonych spornymi tytułami wykonawczymi. Po pierwsze podkreślał, że całość dokonanej 25 maja 2010r. wpłaty kwoty [...] zł., na którą powołuje się organ egzekucyjny w poz. od 1 do 10 zaskarżonego postanowienia oraz w poz. 13 postanowienia NUS z [...]r. (nr [...]), została bezprawnie rozliczona na koszty egzekucyjne, umorzonego z mocy prawa postępowania egzekucyjnego prowadzonego u dłużnika A S.A.

Podobne stanowisko strona żaląca przedstawiła w stosunku do wpłaty kwoty [...] zł., dokonanej w dniu 29 marca 2011r., która zgodnie z rozliczeniem zawartym w postanowieniu NUS z [...]r. (nr [...]), została bezprawnie rozliczona na koszty egzekucyjne w kwocie [...] zł., umorzonego z mocy prawa postępowania egzekucyjnego prowadzonego u dłużnika A S.A. oraz na koszty egzekucyjne w kwocie [...] zł., za dokonane w dniu 7 listopada 2012r. zajęcie rachunku w B.

Strona żaląca podtrzymała argument z wniosku z dnia 8 lutego 2014r. o umorzenie postępowania egzekucyjnego, co to tego, że w okresie od 17 stycznia 2007r. do 17 stycznia 2012r., tj. do chwili przedawnienia zobowiązań objętych ww. tytułami wykonawczymi, organ egzekucyjny nie dokonał żadnych czynności egzekucyjnych, zaś powołane przez organ egzekucyjny w zaskarżonym postanowieniu egzekucje z pieniędzy, mające miejsce po dniu 17 stycznia 2012r. oraz zajęcie w dniu 7 listopada 2012r. rachunku w B i w dniu 3 września 2013r. rachunku w C, nie przerywają przedawnienia, bo nastąpiły po dniu 17 stycznia 2012r.

Strona żaląca wyjaśniała, że we wniosku z 8 lutego 2014r. omyłkowo powołała wpłaty z 25 stycznia 2012r. i 24 lutego 2012r. w kwotach po [...] zł. oraz wywodziła, że nigdy nie wnosiła o rozliczenie wpłaty na zobowiązanie objęte tytułem wykonawczym nr SM [...].

DIS ww. postanowieniem z dnia [...]r. utrzymał w mocy postanowienie NUS z dnia [...]r. o odmowie stronie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułów wykonawczych tego organu.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia DIS po przywołaniu postanowień art. 59 § 1 u.p.e.a. wskazał, że zobowiązany we wniosku z 8 lutego 2014r. podniósł przedawnienie zobowiązań podatkowych objętych spornymi tytułami wykonawczymi, a zatem okoliczność wskazaną w art. 59 § 1 pkt 2 tej ustawy egzekucyjnej (wygaśnięcie obowiązku z innego powodu). W ocenie DIS ta okoliczność nie miała jednak miejsca w odniesieniu do zobowiązań podatkowych strony poddanych egzekucji administracyjnej.

DIS wywodził, że NUS w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych wskazanych przez stronę we wniosku z 8 lutego 2014r., zawiadomieniami z [...]r. (nr [...] i [...]) zajął wierzytelności w A S.A., które pismem z [...]r. (nr [...]) uznało wierzytelność do kwoty [...] zł., co spowodowało powstanie związanych z tym zajęciem, należnych i obciążających zobowiązanego kosztów egzekucyjnych.

Ten dłużnik zobowiązanego nie przekazał zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu, który postanowieniem z [...]r. (nr [...]) określił mu wysokość nieprzekazanej wierzytelności.

Organ odwoławczy wskazał, że pomimo wystawienia na tę należność tytułu wykonawczego z [...]r. (nr [...]), nie wyegzekwowano żadnej kwoty z uwagi na upadłość tego podmiotu gospodarczego.

DIS podkreślił, że ogłoszenie upadłości A S.A., a w konsekwencji uchylenie czynności egzekucyjnych zastosowanych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym wobec tego podmiotu pozostaje bez wpływu na dalszy bieg postępowania egzekucyjnego zasadnie prowadzonego wobec zobowiązanego. Tytuły wykonawcze wystawione na jego zaległości podatkowe pozostały nadal aktualnymi i podlegały dalszej realizacji wraz z kosztami egzekucyjnymi naliczonymi w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym wobec strony.

W ocenie DIS organ egzekucyjny zgodnie z prawem zaliczył dokonaną przez zobowiązanego 25 maja 2010r. wpłatę w kwocie [...] zł. na opłatę manipulacyjną m. in. od tytułów wykonawczych wskazanych przez zobowiązanego we wniosku z 8 lutego 2014r. (wpłata pokryła opłatę manipulacyjną w całości) oraz na koszty egzekucyjne naliczone za zajęcie dokonane w A S.A. (wpłata pokryła te koszty egzekucyjne w części).

Zdaniem DIS bezspornie bowiem, zarówno egzekucja z wierzytelności, dokonana w upadłym ostatecznie A S.A., jak i egzekucja z pieniędzy, są środkami egzekucyjnymi wymienionymi w art. 1a pkt 12 lit. a) ustawy egzekucyjnej, a zatem przerywają bieg terminu przedawnienia, a o czym stanowi art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej.

W ocenie DIS zastosowany w dniu 25 maja 2010r. środek egzekucyjny w postaci egzekucji z pieniędzy przerwał bieg przedawnienia należności objętych tytułami wykonawczymi wymienionymi we wniosku zobowiązanego z 8 lutego 2014r. powodując, że należności te przedawniłyby się najwcześniej 26 maja 2015r. (5 letni termin przedawnienia po przerwaniu biegnie na nowo).

Zastosowanie do tytułów wykonawczych wymienionych we wniosku zobowiązanego z 8 lutego 2014r. środków egzekucyjnych, o których został on powiadomiony, przesunęło termin przedawnienia objętych nimi należności na kolejne lata.

DIS podkreślił także, iż kwestia pozostałych wpłat dokonywanych przez zobowiązanego na poczet egzekwowanych zaległości i sposób rozliczenia tych wpłat na koszty egzekucyjne były i nadal są przedmiotem zupełnie odrębnego postępowania, prowadzonego obecnie w związku z uchyleniem prawomocnym wyrokiem WSA w Gliwicach z 26 lutego 2014r., (sygn. akt I SA/Gl 1102/13), postanowienia DIS z [...]r. (nr [...]) uchylającego w całości postanowienie NUS z [...]r. (nr [...]) w sprawie rozliczenia kosztów egzekucyjnych pobranych w toku prowadzonego wobec strony postępowania egzekucyjnego i przekazującego sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

Końcowo DIS podkreślił, że z uwagi na powyższe brak było określonych w art. 59 § 1 u.p.e.a. przesłanek do umorzenia postępowania egzekucyjnego, prowadzonego wobec strony na podstawie ww. tytułów wykonawczych NUS.

W skardze na ww. postanowienie DIS z dnia [...]r. strona (dalej jako skarżący) wnosiła o: uchylenie ww. postanowienia w całości oraz o stwierdzenie z mocy prawa umorzenia zobowiązań podatkowych określonych na podstawie wystawionych przez NUS tytułów wykonawczych nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...] z powodu przedawnienia.

W uzasadnieniu skargi strona nawiązała do swojego wniosku z 10 lutego 2014r. o umorzenie z mocy prawa zobowiązań podatkowych objętych wyżej wymienionymi tytułami wykonawczymi z powodu przedawnienia oraz wydania postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tych tytułów wykonawczych oraz rozliczenie należności wpłaconych poborcom skarbowym po dniu 17 stycznia 2012r. na zobowiązania, które nie uległy przedawnieniu.

Skarżący przypominał, że wniosek umotywował tym, iż od dnia 17 stycznia 2007r. do dnia 17 stycznia 2012r., tj. w okresie pięciu lat od dnia zajęcia wierzytelności w A S.A. organ egzekucyjny nie zastosował żadnego środka egzekucyjnego, który powodowałby przerwanie biegu przedawnienia.

Podawał również, iż wnosił o zwrot należności wpłaconych poborcom skarbowym Urzędu Skarbowego w dniach 23 kwietnia 2012 r., 25 maja 2012 r., 26 czerwca 2012 r., 25 lipca 2012 r., 17 września 2012 r. i zaliczenie tych wpłat na bieżące zobowiązania, co uzasadniał nie istniejącymi już zobowiązaniami podatkowymi objętymi ww. tytułami wykonawczymi.

W dalszej części skargi strona wskazała, że postanowieniem z dnia [...] r. NUS odmówił umorzenia postanowienia egzekucyjnego, a co organ uzasadnił tym, że bieg przedawnienia terminu został przerwany z uwagi na "dokonanie egzekucji z pieniędzy" w dniu 25 maja 2010r. Skarżący wyjaśniał, że należność w kwocie [...] zł. wpłacona poborcy skarbowemu w gmachu Urzędu Skarbowego w dniu 25 maja 2010 r. przez jego ojca (co miało charakter dobrowolnej wpłaty) została rozliczona w całości na koszty egzekucyjne i manipulacyjne, m. in. za zajęcie wierzytelności w A S.A., które to zajęcie z powodu ogłoszenia upadłości dłużnika z mocy prawa zostało umorzone. Skarżący podkreślał, że o tym fakcie NUS w wydanym postanowieniu nie wspominał.

W dalszej części wywodów skargi strona wskazała, że w przedstawionej w uzasadnieniu postanowienia tabeli w kolumnie "Data zastosowania środka egzekucyjnego i jego opis" wpis dot. wpłaty w dniu 25 maja 2010r. jest następującej treści: "25.05.2010r. - dokonano egzekucji z pieniędzy;"

Skarżący podkreślał, że z przepisu art. 64 § 1 u.p.e.a. wynika, że koszty egzekucyjne i manipulacyjne stanowią opłaty za czynności egzekucyjne oraz podawał, że przekazana należność w kwocie [...] zł. w dniu 25 maja 2010 r. poborcy skarbowemu w gmachu Urzędu Skarbowego została rozliczona na koszty egzekucyjne, które nie zmierzały do zaspokojenia egzekwowanych zaległości podatkowych.

Następnie skarżący zaznaczał, że na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w dniu [...] r. została ogłoszona upadłość dłużnika tj. A S.A., a o czym NUS został zawiadomiony w dniu 9 grudnia 2008 r. w złożonym przez stronę wniosku o zgłoszenie wierzytelności do Syndyka masy upadłości, do którego wniosku dołączono kserokopię ww. postanowienia Sądu Rejonowego.

W dalszej części uzasadnienia skarżący wywodził, że w związku z ogłoszeniem upadłości dłużnika, na podstawie art. 146 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. Nr 60 poz. 535 ze zm.) postępowanie egzekucyjne zostało umorzone z mocy prawa, a zatem umorzeniu uległy również koszty egzekucyjne dotyczące tego zajęcia.

Skarżący podkreślał, że w okresie od 17 stycznia 2007 r., tj. od dnia zajęcia wierzytelności w A S.A. (dalej też D) do 7 listopada 2012 r., tj. do dnia zajęcia rachunku bankowego w B organ egzekucyjny nie zastosował żadnego innego środka egzekucyjnego dotyczącego wymienionych wyżej tytułów wykonawczych.

Zdaniem skarżącego stwierdzenie w uzasadnieniu postanowienia, że "Po zawiadomieniu o zajęciu wierzytelności w D, które doręczono w dniu 17.01.2007r. zastosowano następny środek egzekucyjny w postaci egzekucji z pieniędzy oraz kolejnych zajęć rachunków bankowych, co każdorazowo powodowało przedawnienie biegu terminu przedawnienia" jest nieprawdziwe ponieważ: jak wskazano wyżej, naliczenie kosztów egzekucyjnych na zajęcie wierzytelności w A S.A z wpłaty dokonanej w dniu 25 maja 2010r. było bezprawne z uwagi na umorzenie postępowania egzekucyjnego z mocy prawa, a innego środka egzekucyjnego organ egzekucyjny nie zastosował (rozliczenie kosztów egzekucyjnych na umorzone zajęcie w D zostało wykazane w postanowieniu NUS z dnia [...]r. nr [...]); zajęcie rachunków bankowych nastąpiło w dniach 7 listopada 2012 r. i 3 września 2013 r., tj. po upływie pięcioletniego okresu przedawnienia, który upłynął 17 stycznia 2012 r. Skarżący podkreślał, że należności wpłacone poborcom skarbowym Urzędu Skarbowego w dniach 23 kwietnia 2012r., 25 maja 2012r., 26 czerwca 2012r., 25 lipca 2012r. i 17 września 2012r. zostały rozliczone na zaległości podatkowe, które z mocy prawa uległy przedawnieniu, tj. na tytuły wykonawcze nr [...],[...] (dowód: pismo Urzędu Skarbowego z dnia [...]r nr [...], str. 12 i 13, poz. 27, 33).

Skarżący dodawał, że zamiast żądanego rozliczenia wpłat na poszczególne składniki, tj. należność główną, odsetki i koszty upomnienia, w piśmie zostały przedstawione zsumowane składniki z poszczególnych wpłat oraz, że przedstawione rozliczenie i tak nie zgadza się ze stanem faktycznym.

Autor skargi podkreślał, że NUS w sposób uporczywy podaje w swoich postanowieniach i pismach, iż uzyskanie kwot następowało przez pobranie należności u zobowiązanego. Wszystkie należności dokonane w latach 2002 -2012 były wpłacane poborcom skarbowym w gmachu Urzędu Skarbowego przez jego ojca.

Końcowo skarżący podkreślał, że przedstawione fakty, dają podstawę do uchylenia dokonanych w toku postępowania egzekucyjnego czynności egzekucyjnych z uwagi na przedawnienie zobowiązań, zwrotu niesłusznie wyegzekwowanych kwot wraz z odsetkami oraz zwrotu wyegzekwowanych kosztów postępowania egzekucyjnego z uwagi na przedawnienie zobowiązań z tytułu zaległości podatkowych.

W odpowiedzi na skargę DIS wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu.

Na rozprawie w dniu 18 marca 2015r. pełnomocnik skarżącego wnosił i wywodził jak w skardze oraz w złożonym piśmie z dnia 17 marca 2015r., w którym wniósł o jednoznaczne stwierdzenie przedawnienia z mocy prawa zobowiązań podatkowych zawartych w skardze oraz wyłączenie z akt sprawy wszystkich kart rozliczeniowych dołączonych do akt sprawy i postanowienia o umorzeniu śledztwa (sygn. akt [...]), a co obszernie uzasadniał. Pełnomocnik podkreślał, że wpłata z 25 maja 2010r. nie została nigdy rozliczona oraz kwestionował sposób wypełniania kart rozliczeniowych, a także chronologię wypełniania kolejnych wpisów wpłat na karcie nr 32 akt administracyjnych.

Pełnomocnik DIS wnosił i wywodził jak w odpowiedzi na skargę oraz podkreślał, że wpłata z dnia 25 maja 2010r. przerwała bieg terminu przedawnienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Natomiast w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - dalej: p.p.s.a), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji/postanowienia pod kątem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Ponadto, co należy podkreślić, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 p.p.s.a.

Badając legalność zaskarżonego postanowienia sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego i procesowego w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.

Stan faktyczny sprawy jest w znacznej części bezsporny, a jak że został zaprezentowany przy okazji opisywania stanowiska strony i organów, to w ocenie Sądu nie ma zatem konieczności jego ponownego powielania. Sąd uznał za prawidłowe ustalenia jakie w tym zakresie poczyniły organy obu instancji.

Istota sprawy sprowadza się do ustalenia czy w sprawie zaszły przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Zdaniem strony w sprawie zasadny jest wniosek o umorzenie zobowiązań podatkowych objętych tytułami wykonawczymi wskazanymi we wniosku z dnia 8 lutego 2014 r. z powodu przedawnienia i wydanie postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego oraz rozliczenie należności wpłaconych poborcom skarbowym po dniu 17 stycznia 2012 r. na zobowiązania, które nie uległy przedawnieniu. Z kolei organy egzekucyjne stoją na stanowisku, że w sprawie wobec zastosowania środka egzekucyjnego w dniu 25 maja 2010 r. (wpłata gotówkowa [...] zł.) doszło, zgodnie z postanowieniami art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej, do przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązania, co oznacza brak podstaw prawnych do umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Mając na uwadze przedmiot sporu przyjdzie w pierwszej kolejności wskazać, że zgodnie z treścią art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne umarza się, jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał.

Stosownie do postanowień art. 59 § 1 pkt. 9 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe wygasa w całości lub w części wskutek przedawnienia.

Natomiast zgodnie z art. 70 § 1 ww. ustawy zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. W myśl art. 70 § 4 tej ustawy bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny.

Zgodnie z art. 1a pkt 12a u.p.e.a. przez środek egzekucyjny rozumie się, w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych, egzekucję m. in. z pieniędzy.

Stosownie do art. 67 § 1 ww. ustawy z zastrzeżeniem art. 68 § 1, podstawę zastosowania środków egzekucyjnych, o których mowa w art. 1a pkt 12 lit. a, stanowi zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności albo protokół zajęcia prawa majątkowego, albo protokół zajęcia i odbioru ruchomości, albo protokół odbioru dokumentu, sporządzone według wzoru określonego w drodze rozporządzenia przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych. Określając wzór, minister uwzględni uwarunkowania wynikające z elektronicznego przetwarzania danych zawartych w tym zawiadomieniu lub protokołach. Zgodnie zaś z art. 68 § 1 u.p.e.a. jeżeli zobowiązany na wezwanie poborcy skarbowego płaci dochodzoną należność pieniężną, poborca wystawia pokwitowanie odbioru pieniędzy. Pokwitowanie to wywiera ten sam skutek prawny, co pokwitowanie wierzyciela. Za pokwitowaną należność pieniężną organ egzekucyjny ponosi odpowiedzialność wobec wierzyciela.

Sąd mając na uwadze stan faktyczny i prawny sprawy podziela stanowisko organów, że w sprawie brak było przesłanek do umorzenia postępowania egzekucyjnego.

W szczególności należy przypomnieć, że NUS w ramach postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych wymienionych przez skarżącego we wniosku z 8 lutego 2014r., zawiadomieniami z [...]r. (nr [...] i [...]) zajął wierzytelności zobowiązanego w A S.A., a następnie przy piśmie z [...]r. (nr [...]) doszło do uznania przez dłużnika zajętej wierzytelność do kwoty [...] zł.

Co prawda ww. kwota nie została przez ww. A tj. dłużnika zajętej wierzytelności przekazana organowi egzekucyjnemu z uwagi na niewypłacalność, którą potwierdził fakt ogłoszenia upadłości, to jednak w sprawie doszło do skutecznego zastosowania egzekucji z innych wierzytelności w postaci środka egzekucyjnego, o którym mowa w art. 1a pkt. 12 lit. a) wiersz 5 u.p.e.a. tj. z innych wierzytelności pieniężnych, co oznacza, że doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia, który biegł na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano ww. środek egzekucyjny i z uwagi na powyższe termin przedawnienia miał upłynąć w dniu 10 stycznia 2012r. .

W ocenie Sądu, w realiach faktycznych i prawnych sprawy, ogłoszenie upadłości A S.A., a w konsekwencji uchylenie czynności egzekucyjnych zastosowanych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym wobec tego podmiotu pozostawało bez wpływu na dalszy bieg postępowania egzekucyjnego zasadnie prowadzonego wobec zobowiązanego – obecnie skarżącego. Umorzenie postępowania egzekucyjnego z mocy art. 146 ustawy prawo upadłościowe i naprawcze odnosiło się do podmiotu gospodarczego A S.A., a nie jego wierzyciela tj. skarżącego.

Mając na uwadze zarzuty skargi, w dalszej kolejności wskazać przyjdzie, że przed upływem wskazanego wyżej terminu przedawnienia tj. 10 stycznia 2012r. w sprawie doszło do zastosowania w dniu 25 maja 2010r. wobec zobowiązanego w ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego, w oparciu o wskazane we wniosku z dnia 8 lutego 2014r. tytuły wykonawcze, kolejnego środka egzekucyjnego, o którym mowa w art. 1a pkt. 12 u.p.e.a. tj. egzekucji z pieniędzy. Sama bowiem strona skarżąca przyznaje, że w dniu 25 maja 2010r. doszło do dobrowolnego wpłacenia poborcy skarbowemu kwoty [...] zł., którą organ egzekucyjny zaliczył na poczet kosztów egzekucyjnych wykazanych we wszystkich spornych tj. wskazanych we wniosku z 8 lutego 2014r. tytułach wykonawczych. W ocenie Sądu ta okoliczność, w realiach przedmiotowej sprawy przesądza o kolejnym przerwaniu biegu terminu przedawnienia, które stosownie do art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej oznacza, że w przypadku braku dalszych czynności egzekucyjnych sporne zobowiązanie przedawni się najwcześniej z dniem 26 maja 2015r.

W ocenie Sądu dla spornej w tej sprawie okoliczności przedawnienia, bez istotnego znaczenia jest szczegółowy sposób rozliczenia pobranej gotówki, ale sam fakt jej wpłacenia poborcy na rzecz postępowania egzekucyjnego, o czym strona z oczywistych powodów miała wiedzę (została powiadomiona), albowiem nie sposób założyć, że nie wiedziała z jakiego tytułu doszło do wpłaty gotówki poborcy w dniu 25 maja 2010r.

Dla przedmiotowej sprawy bez znaczenia pozostaje również kwestia naliczenia za tę czynność kosztów egzekucyjnych mająca związek z prawomocnym wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 26 lutego 2014r. sygn. akt I SA/Gl 1102/13.

Mając na uwadze zarzuty skargi przyjdzie podkreślić, że zgodnie z art. 68 § 1 u.p.e.a. jeżeli zobowiązany na wezwanie poborcy skarbowego płaci dochodzoną należność pieniężną, poborca wystawia pokwitowanie odbioru pieniędzy. Pokwitowanie to wywiera ten sam skutek prawny, co pokwitowanie wierzyciela.

Mając na uwadze zarzuty i twierdzenia strony skarżącej przyjdzie podkreślić, że w toku postępowania egzekucyjnego NUS zawiadomieniami z dnia [...]r. dokonał zajęcia wierzytelności zobowiązanego w A S.A., uznanej przez dłużnika zajętej wierzytelności pismem z dnia 16 stycznia 2007r. do kwoty [...]zł. oraz, że przesądzające w sprawie znaczenie ma wpłata z dnia 25 maja 2010r.

Jedną z przesłanek przerwania biegu terminu przedawnienia jest zastosowanie środka egzekucyjnego. Pojęcie "środka egzekucyjnego" zostało określone w art. 1a u.p.e.a. Przez określenie " zastosowanie" należy rozumieć użycie czegoś w jakimś celu (Uniwersalny słownik języka polskiego pod redakcja S. Dubisza Wydawnictwo PWN Warszawa 2001. Tom 4 str. 889). Zastosowanie środka egzekucyjnego oznacza również zastosowanie egzekucji z pieniędzy co nastąpiło przez przyjęcie wpłaconej gotówki i wystawienie pokwitowania przez poborcę skarbowego, a co także oznacza, że z chwilą wpłaty i wystawienia przyjętego przez stronę pokwitowania (nie jest to sporne w sprawie) doszło do zastosowania środka egzekucyjnego w rozumieniu art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej. Istotne jest to, że przez tę czynność – gotówkowa wpłata pieniędzy poborcy - i z tym momentem doszło do zastosowania środka egzekucyjnego wobec wszystkich zobowiązań podatkowych na poczet, których dokonano zarachowania wpłaty z dnia 25 maja 2010r.

Z uwagi na powyższe Sąd uznaje zarzuty skargi za bezzasadne i stwierdza, że w sprawie nie doszło do zmaterializowania się przesłanki z art. 59 § 1 ptk. 2 u.p.e.a., która dawała by podstawę do umorzenia postępowania egzekucyjnego, prowadzonego wobec skarżącego na podstawie wskazanych we wniosku z dnia 8 lutego 2014r. tytułów wykonawczych.

W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie i mając to na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.