Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2965/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1, art. 15, art. 7, art. 77 par.1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 95 pkt 4
journal: Dz.U. 1997 nr 115 poz 741
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wykowski, Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Golat, sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), Protokolant spec. Piotr Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2016 r. sprawy ze skargi Miasta [...] na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji - oddala skargę -


UZASADNIENIE

IV SA/Wa 2965/15

U Z A S A D N I E N I E

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...].07.2015 r., nr [...], Minister Infrastruktury i Rozwoju utrzymał w mocy decyzję Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...].08.2013 r. nr [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...].05.2003 r. nr [...], uchylającej w całości decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...].12.2001 r. Nr [...], a następnie

- w części stwierdzającej nieważność orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. z dnia [...].04.1953 r. nr [...] o wywłaszczeniu w pkt 12 nieruchomości położonej w P. przy [...], oznaczonej jako parcela nr [...] o pow. 690m², stanowiącej własność M. S. w odniesieniu do obecnych działek nr [...] i [...] z obrębu P., arkusza mapy [...] części, z uwagi na to, że nie była przedmiotem obrotu prawnego,

- w części zaś rozstrzygającej o wydaniu orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. z dnia [...].04.1953 r. nr [...] z naruszeniem prawa co do sprzedanych lokali o numerach: 6, 11, 21, 48, 51, 54, 65, 66, 70 w budynku przy [...], oraz lokali o numerach: 52, 54. 55 w budynku przy ul. [...] wraz z udziałami przypadającymi w nieruchomości wspólnej oraz części nieruchomości gruntowej oddanej w użytkowanie wieczyste,

- w odniesieniu do obecnych działek nr [...] i [...] z obrębu P., arkusza mapy [...].

Zaskarżoną decyzję wydano w następującym stanie sprawy.

Wywłaszczona nieruchomość - dawna parcela nr [...] o pow. 0,0690 ha, z obrębu P. karta 2 - odpowiada obecnym działkom nr [...] o pow. 0,0273 ha, nr [...] o pow. 0,0233 ha, nr [...] o pow. 0,0002 ha, nr [...] o pow. 0.0017 ha i nr [...] o pow. 0.0144 ha (obręb P., arkusz mapy [...]). Skarga zaś dotyczy działek nr [...] i nr [...], a z treści księgi wieczystej nr [...] oraz nr [...] wynika, iż prawa rzeczowe do nieruchomości obejmującej wskazane działki posiada Gmina Miasta P. oraz właściciele wyodrębnionych lokali, ujęci w pkt 4-16 rozdzielnika przedmiotowej decyzji.

W dacie wydania kwestionowanej decyzji nadzorczej z dnia [...].05.2003 r., w skład nieruchomości położonej w P. przy [...], oznaczonej jako parcela nr [...] o pow. 690 m², wywłaszczonej wskazanym orzeczeniem z dnia [...].04.1953r. nr [...] wchodziły działki nr [...], nr [...] nr [...], nr [...] i nr [...]. Działki te, na skutek wywłaszczenia, stanowiły wówczas własność Miasta P..

Miasto Poznań we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzuciło, że w zbliżonym stanie faktycznym i prawnym, w innej sprawie dotyczącej parceli nr [...], objętej tym samym orzeczeniem z [...].04.1953 r. - Minister rozstrzygnął o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej. Zarzucono, że choć w niniejszym postępowaniu administracyjnym stwierdzono, że przy wywłaszczeniu parceli nr [...] wykonawca narodowych planów gospodarczych nie legitymował się zezwoleniem Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego, to w stosunku do parceli nr [...], Organ potwierdził, że ten sam Wykonawca legitymował się przedmiotowym zezwoleniem.

Organ odwoławczy - Minister Infrastruktury i Rozwoju, po przeprowadzeniu w trybie art. 15 K.p.a. postępowania wyjaśniającego w niniejszej sprawie, potwierdził trafność ustaleń I. instancji i stwierdził, że decyzja Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...].05.2003 r. nie posiada wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1, 3, 4, 5, 6 i 7 K.p.a., bo:

- została wydana przez Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, tj. organ centralny, który był ówcześnie właściwy do przeprowadzenia postępowania w przedmiocie oceny legalności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. z dnia [...].04.1953r. nr [...] o wywłaszczeniu,

- w aktach sprawy brak jest dowodów wskazujących na to, iż przedmiotowa decyzja rozstrzygała sprawę uprzednio już rozstrzygniętą inną decyzją ostateczną lub ostatecznym orzeczeniem,

- przedmiotowa decyzja nie została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie,

- wykonalność przedmiotowej decyzji nie budzi wątpliwości Organu nadzorczego,

- w ocenie Organu naczelnego brakuje podstaw do twierdzenia, iż wykonanie tej decyzji wywołałyby czyn zagrożony karą,

- brak również podstaw do stwierdzenia, iż przedmiotowa decyzja dotknięta jest wadą powodującą jej nieważność z mocy prawa,

- wydana została na podstawie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (w brzmieniu ówcześnie obowiązującym - Dz. U. z 2000 r. nr 98. poz. 1071 ze zm.), w wyniku rozpatrzenia wniosku Gminy Miasta P. o ponowne rozpatrzenie sprawy, zakończonej decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...].12.2001 r. Nr [...], a zatem w dniu wydania tej decyzji istniała podstawa prawna do wprowadzenia jej do obrotu prawnego,

- w postępowaniu dotyczącym oceny legalności orzeczenia wywłaszczeniowego Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. z dnia [...].04.1953 r. nr [...] w części dotyczącej pkt 12 zapadł uprzednio wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24.05.2001 r., sygn. akt I SA 2583/99. Zgodnie z art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) i z art. 153 P.p.s.a. ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanym przed dniem 1 stycznia 2004 r., z zastrzeżeniem art. 100, wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Z tego względu, Organ nadzoru dokonując oceny legalności decyzji nadzorczych wciąż związany jest oceną prawną i wskazaniami zawartymi w tym wyroku i dlatego w niniejszym postępowaniu nie mógł zastosować oceny prawnej wyrażonej w decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...].08.2013 r. nr [...] (na marginesie Minister zauważył też, że w tamtej sprawie orzeczenie skierowane było do osoby zmarłej, która to sytuacja nie występuje w tej sprawie).

Zdaniem Ministra, Organ nadzoru nie mógł rażąco naruszyć prawa w sytuacji, gdy w decyzji z dnia [...].05.2003 r. [...] zastosował się do oceny prawnej i wytycznych wyrażonych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24.05.2001 r., sygn. akt I SA 2583/99, w zakresie dotyczącym oceny legalności orzeczenia wywłaszczeniowego. Nie można zatem zgodzić się, że badana decyzja Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...].05.2003 r. Nr [...] w części dotyczącej oceny braku zaistnienia nieodwracalnych skutków prawnych narusza prawo w stopniu rażącym.

W ocenie Ministra, zbycie przedmiotowych lokali w drodze czynności cywilnoprawnej przez Miasto P. i w związku z tym nabycie udziału w prawie użytkowania wieczystego w nieruchomości przez ich właścicieli, spowodowało, że w stosunku tylko do tej części zaszły nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 156 § 2 K.p.a. W stosunku do nich poprzedni stan prawny nie może zostać przywrócony w drodze postępowania administracyjnego, z uwagi na obrót cywilnoprawny tymi lokalami oraz związanym z nimi udziałem w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości, na której znajduje się budynek z wyodrębnionymi lokalami.

Minister podkreślił, że ocena ta zgodna była z ówczesnym orzecznictwem sądów administracyjnych (por. uchwałę 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23.02. 1998 r., sygn. akt OPS 6/97, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 04.06.1998 r. sygn. akt IV SA 768/98).

Podkreślił, że w stosunku do nieruchomości oddanych w użytkowanie wieczyste brak było jednolitej sądowoadministracyjnej linii orzeczniczej, jednakże odmienna wykładnia nieoczywistych, nieprecyzyjnych przepisów prawa nie mogła zostać uznana za rażące naruszenie prawa.

W wywiedzionej skardze Miasto P., wnosząc o uchylenie decyzji obu instancji, zarzuciło naruszenie:

- art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. - poprzez błędną interpretację zebranego materiału dowodowego,

- art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. - poprzez błędne zastosowanie tego przepisu, polegające na utrzymaniu w mocy decyzji z dnia [...].08.2013 r., nr [...]. Stwierdzono, iż rozstrzygnięcie to budzi uzasadnione wątpliwości Miasta P., bowiem w analogicznej sytuacji, przy tożsamym stanie faktycznym i prawnym, Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...].08.2013 r., nr [...], odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. z dnia [...].04.1953 r., nr [...] - w części dotyczącej parceli nr [...] (punkt 8 orzeczenia).

Poza przedstawieniem wątpliwości co do zaistnienia przesłanek nieważnościowych (wydania orzeczenia z dnia [...].04.1953 r. w części z rażącym naruszeniem prawa) i argumentacji zbieżnej z już prezentowaną w tej sprawie, Miasto stwierdziło także, iż nieodwracalnych skutków prawnych co do pozostałej części tego orzeczenia w zakresie pkt 12, w odniesieniu do działek nr [...] i [...] z obrębu P., arkusza mapy [...], należało upatrywać w ustanowieniu użytkowania wieczystego gruntu i udziałów w nim osób, które wykupiły od Miasta wskazane lokale.

Jak podniesiono w skardze i piśmie ją uzupełniającym, ustanowienie użytkowania wieczystego warunkowało wcześniejsze przejęcie własności przez Skarb Państwa oraz fakt, że prawo to kreowała umowa zawarta w formie aktu notarialnego. Zdaniem Strony skarżącej, odwrócenie skutku prawnego ustanowienia tego prawa rzeczowego na gruncie Skarbu Państwa wymagałoby takich działań, do których organ administracji publicznej nie ma umocowania ustawowego, co świadczy o nieodwracalności tego skutku prawnego. Nawet ewentualne wyeliminowanie z obrotu prawnego powołanej decyzji z dnia [...].05.2003 r., nie miałoby żadnego znaczenia dla bytu prawnego samej umowy. Zdaniem Miasta P., oddanie nieruchomości w drodze umowy w użytkowanie wieczyste osobie trzeciej oznacza wystąpienie nieodwracalnego skutku prawnego w rozumieniu art. 156 § 2 K.p.a.

Za takim stanowiskiem, zdaniem Miasta P., przemawia również zasada ochrony osób trzecich działających w dobrej wierze i zasady bezpieczeństwa tego obrotu, co sprzyja postulatowi intensyfikacji ochrony prawnej użytkownika wieczystego (por. uchwała składu siedmiu sędziów SN z dnia 15 lutego 2011 r., sygn. akt III CZP 90/10).

Zdaniem Strony skarżącej, decyzja ta w momencie wydawania była niewykonalna i jej niewykonalność ma charakter trwały. Zarówno na działce nr [...] jak i na działce nr [...] ustanowione jest prawo użytkowania wieczystego. Użytkowanie wieczyste może zostać ustanowione tylko na nieruchomości, których właścicielem jest Skarb Państwa bądź jednostka samorządu terytorialnego. Mając na względzie wpis prawa użytkowania wieczystego w dziale II ksiąg wieczystych prowadzonych dla działek nr [...] (KW nr [...]) i nr [...] (KW nr [...]), zdaniem Skarżącego, sąd wieczysto-księgowy odmówi wpisania prawa własności na rzecz osób fizycznych. Dodatkową przeszkodą do wpisania w dziale II tych ksiąg wieczystych osób fizycznych, jako nowych właścicieli, jest brak wskazania przez Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast w decyzji z dnia [...] maja 2003 r., nr [...], udziałów jakie przysługują im do działek nr [...] i nr [...].

Miasto P. powołało się także na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015 r., sygn. akt P 46/13. Przytoczyło, że niniejszym wyrokiem Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 156 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r - Kodeks postępowania administracyjnego w zakresie, w jakim nie wyłącza dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji RP.

W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Rozwoju wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.

Skarga nie została oparta na uzasadnionych podstawach.

Wojewódzkie sądy administracyjne w oparciu m. in. o art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm. - zwanej dalej P.p.s.a.) uprawnione są do dokonywania kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oceny legalności zaskarżonych aktów Sąd dokonuje poprzez ustalenie, czy podjęto je zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego oraz czy prawidłowo zastosowano i zinterpretowano normy prawa materialnego. Należy nadto zauważyć, iż w myśl art. 134 P.p.s.a., Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd, dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji Ministra Infrastruktury i Rozwoju, w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy, doszedł do przekonania, że skarga nie jest zasadna, bowiem decyzja ta nie naruszyła przepisów obowiązującego prawa.

Na wstępie podkreślenia wymaga, że niniejsze postępowanie administracyjne toczyło się w jednym z nadzwyczajnych trybów wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej – stwierdzenia jej nieważności. Nadto tyczyło kontroli - w ramach postępowania nieważnosciowego - decyzji częściowo stwierdzającej nieważność, a częściowo wydanie z naruszeniem prawa orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. z dnia [...].04.1953 r. nr [...] o wywłaszczeniu w pkt 12 nieruchomości położonej w P. przy [...], oznaczonej jako parcela nr [...] o pow. 690 m², stanowiącej własność M. S. w odniesieniu do obecnych działek nr [...] i [...] z obrębu P., arkusza mapy [...]. Zatem jego celem nie była kontrola w trybie nadzoru decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Poziom naruszeń prowadzących do wyeliminowania takiej decyzji z obrotu prawnego musiałby zatem być wielokrotnie wyższy.

Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji zostały wyczerpująco określone w art. 156 § 1 pkt 1-7 K.p.a.

W warunkach rozpatrywanej sprawy (mając na względzie postawione przez Stronę skarżącą zarzuty) należy nadmienić, że już stwierdzenie nieważności decyzji wydanej w trybie zwykłym musi zostać poprzedzone niewątpliwym ustaleniem, iż kwestionowana decyzja

- czy to rażąco narusza prawo, w stopniu uzasadniającym stwierdzenie jej nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.), ustalenia opierając na zebranym materiale dowodowym, który w sposób oczywisty to potwierdza,

- czy też w dacie wydania była niewykonalna i ta niewykonalność trwa do chwili obecnej, co wymaga jednoznacznego dowiedzenia tego faktu.

W postępowaniu nieważnościowym nie ma też co do zasady miejsca na prowadzenie postępowania dowodowego w takim zakresie, jak to ma miejsce w postępowaniu zwykłym. Badany jest stan faktyczny jak i prawny z daty wydania decyzji ostatecznej w postępowaniu zwykłym, w stosunku do której toczy się postępowanie administracyjne o stwierdzenie jej nieważności, z uwzględnieniem ówczesnych przepisów intertemporalnych.

Wymogi te są o wiele wyższe w sytuacji, gdy – tak jak w rozpatrywanej sprawie – mamy do czynienia z postępowaniem nadzorczym prowadzonym w stosunku do decyzji wydanej już w trybie nadzorczym, a nie w trybie zwykłym.

Reasumując, stwierdzić należy, że w tym postępowaniu nadzwyczajnym organ nie poddaje analizie całego postępowania zwykłego, lecz jedynie kontroluje, czy wydanie kwestionowanej decyzji może się wiązać z zaistnieniem którejkolwiek z przesłanek określonych w przepisie art. 156 § 1 K.p.a. Przenosząc przytoczone rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy, na wstępie należy zauważyć, że we wniosku z [...].03.2007 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...].05.2003 r. nr [...], uchylającej w całości decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...].12.2001 r. Nr [...], a następnie

- w części stwierdzającej nieważność orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. z dnia [...].04.1953r. nr [...] o wywłaszczeniu w pkt 12 nieruchomości położonej w P. przy [...], oznaczonej jako parcela nr [...] o pow. 690m², stanowiącej własność M. S. w odniesieniu do obecnych działek nr [...] i [...] z obrębu P., arkusza mapy [...] części, z uwagi na to, że nie była przedmiotem obrotu prawnego,

- w części rozstrzygającej o wydaniu orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. z dnia [...].04.1953r. nr [...] z naruszeniem prawa co do sprzedanych lokali o numerach: 6, 11, 21, 48, 51, 54, 65, 66, 70 w budynku przy [...], oraz lokali o numerach: 52, 54. 55 w budynku przy ul. [...] wraz z udziałami przypadającymi w nieruchomości wspólnej oraz części nieruchomości gruntowej oddanej w użytkowanie wieczyste

- w odniesieniu do obecnych działek nr [...] i nr [...] z obrębu P., arkusza mapy [...], Wnioskodawca zakwestionował tę jej część, która stwierdzała nieważność wskazanego orzeczenia.

Argumentacja powołana we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zdaje się wskazywać jednak na to, że zdaniem Miasta P., zachodziły podstawy do odmowy stwierdzenia nieważności pkt [...] owego orzeczenia, w odniesieniu do działek nr [...] i nr [...] z obrębu P., arkusza mapy [...]. Wyraźnie zaś sformułowana została we wniesionej skardze.

Podkreślenia wymaga zatem, że przytoczona przez Stronę skarżącą argumentacja mogłaby być przedmiotem pogłębionych rozważań Ministra w sytuacji, gdyby Miasto P. wywiodło skargę od wydanej w trybie nieważnościowym decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...].05.2003 r. nr [...]. Miasto jednak z tej możliwości zaskarżenia decyzji nadzorczej nie skorzystało. W efekcie decyzja Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...].05.2003 r. stała się ostateczna.

W tym stanie rzeczy, wobec pozostawania w obrocie prawnym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...].05.2001 r., sygn. akt [...], formułującego stanowisko co do nieprawidłowości owego pkt 12 orzeczenia wywłaszczeniowego, Organ nadzoru nie mógł rażąco naruszyć prawa stosując się do oceny prawnej i wytycznych wyrażonych w tym wyroku, w swej decyzji z dnia [...].05.2003 r. [...]. W taki zaś sposób wyrok ten zinterpretował.

Należy nadmienić, że we wskazanym wyroku NSA stwierdził, że zezwolenie Przewodniczącego P. z [...].10.1951 r. nie odpowiadało wymogom dekretu z [...].04.1949 r. Podniesiono brak opinii prezydium wojewódzkiej rady narodowej, której nie mogło zastąpić wstępne zaświadczenie lokalizacyjne. NSA zwrócił także uwagę na pismo Dyrekcji Budowy Osiedli Robotniczych w P. o niewszczynanie postępowania wywłaszczeniowego w związku z zaniechaniem budowy, co podważało zezwolenie udzielone przez Przewodniczącego P. z [...].10.1951 r. Sąd ten wskazał także, iż śmierć właścicielki przedmiotowej nieruchomości i fakt, że brak przeprowadzenia rozprawy pozbawił stronę możliwości złożenia wniosku o odszkodowanie.

Zgodnie z art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) i z art. 153 P.p.s.a. ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanym przed dniem 1 stycznia 2004 r., z zastrzeżeniem art. 100, wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Wobec tego, skoro ocena prawna wyrażona we wskazanym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego była w tej sprawie dla organu administracji wiążąca, przy ponownym wydawaniu decyzji – zastosował ją w sposób zgodny z przyjętą przez siebie interpretacją, nie naruszającą zresztą w sposób rażący prawa.

Rozpatrując sprawę ponownie, Organ administracji zobowiązany był do zastosowania się do oceny zawartej w uzasadnieniu tego wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach oraz bez względu na orzeczenia organów administracyjnych wydane w innych sprawach. Zastosowanie się do niej przez Ministra i sposób jej odczytania nie mógłby więc być odczytywany w kategoriach rażącego naruszenia prawa. Wobec tego stwierdzenie wydania owego orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. z dnia [...].04.1953 r. w części z naruszeniem prawa nie mogło stanowić rażącego naruszenia prawa. Na marginesie należy zauważyć, że wątpliwości wynikające z wykładni prawa nie mogą świadczyć o istnieniu rażącego naruszenia prawa.

W tym stanie rzeczy, nie można zatem zgodzić się ze stanowiskiem Strony skarżącej, że Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast w decyzji z dnia [...].05.2003 r. nr [...] w całości naruszył prawo w stopniu rażącym, powinien bowiem odmówić stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. z dnia [...].04.1953 r. nr [...] o wywłaszczeniu w pkt 12 nieruchomości.

Jednocześnie Minister rażąco nie naruszył też prawa w tej części wskazanej decyzji, która dotyczyła oceny braku zaistnienia nieodwracalnych skutków prawnych. Za uprawnione można było uznać wyrażone w trybie nadzoru jego stanowisko, że zachodziły podstawy do stwierdzenia nieważności przedmiotowego orzeczenia w tej części.

Nawiązując z kolei do podniesionego w piśmie uzupełniającym skargę zarzutu niewykonalności o charakterze trwałym decyzji Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast w decyzji z dnia [...].05.2003 r. nr [...], stwierdzić należy, że także on nie zasługuje na uwzględnienie.

Bezsporny jest fakt, że zarówno na działce nr [...] jak i na działce nr [...] ustanowione jest prawo użytkowania wieczystego. Niewątpliwie użytkowanie wieczyste może zostać ustanowione tylko na nieruchomości, których właścicielem jest Skarb Państwa bądź jednostka samorządu terytorialnego.

Jednakże podniesione przez Stronę skarżącą wątpliwości, co do możliwości wpisu nowych właścicieli w księgach wieczystych prowadzonych dla tych nieruchomości, są nieuzasadnione. Nie mogą świadczyć o niewykonalności decyzji z 2003 r.

Miasto P. nie uwzględniło bowiem konieczności przeprowadzenia podziału tych nieruchomości (działek nr [...] i nr [...]) w trybie art. 95 pkt 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w wyniku którego zarówno dla użytkowników wieczystych we własności gminnej, jak i właścicieli zostaną określone udziały, jakie winny przysługiwać im do działek nr [...] i nr [...].

Nadmienić przy tym należy, że nie stanowi rażącego naruszenia prawa niedokonanie tego podziału w decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...].05.2003 r. nr [...] i niewskazanie przypadających udziałów.

Nawiązując z kolei do argumentacji zawartej w wyroku zakresowym Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12.05.2015 r., sygn. P 46/13, stwierdzającym pominięcie prawodawcze, w którym Trybunał uznał za niezgodny z Konstytucją RP art. 156 § 2 K.p.a. w zakresie, w jakim nie wyłącza dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od dnia jej wydania nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy – nie można zgodzić się ze Stroną skarżącą, że winien on znaleźć zastosowanie w niniejszej sprawie, przeważając o sposobie jej rozstrzygnięcia.

Niewątpliwie z uzasadnienia tego wyroku można wyprowadzić wniosek, że pod pojęciem znacznego upływu czasu Trybunał na pewno rozumie upływ kilkudziesięciu lat. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Trybunał nie przesądził natomiast, czy w sytuacjach powołania się na rażące naruszenie prawa, właściwe byłoby zastosowanie dziesięcioletniego terminu prekluzyjnego z art. 156 § 2 K.p.a., pozostawiając to decyzji ustawodawcy. Trybunał pozostawił zatem ustawodawcy wybór właściwego sposobu realizacji wskazanego postulatu. Dał mu swobodę w wyborze instrumentów prawnych służących realizacji wskazanych przez Trybunał wartości konstytucyjnych. To ustawodawca ma zatem rozstrzygnąć, zastosowanie jakiego terminu prekluzyjnego z art. 156 § 2 K.p.a., należy uznać za właściwe.

Stosownego stanowiska w tym zakresie ustawodawca dotychczas nie zajął, stąd jak na razie wyrok ten ma charakter postulatywny. W tym stanie prawnym, zachodziły podstawy do dalszego stosowania art. 156 § 2 K.p.a. w jego obecnym brzmieniu.

Podsumowując należy też zauważyć, że wbrew zarzutom skargi, zaskarżona decyzja została podjęta po ponownym, wyczerpującym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, z zachowaniem art. 15 K.p.a. Właściwie w kontekście zarzuconej nieważności postepowania nieważnościowego ustalono stan sprawy i wyjaśniono wszelkie jej aspekty, co czyniło zadość wymogom wynikającym z obowiązujących przepisów prawa w zakresie tego postępowania nadzwyczajnego, w tym art. 7 oraz art. 77 § 1 K.p.a. Odniesiono się w niej też do zarzutów wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wykazując na ich bezzasadność. Nadto zaskarżona decyzja została w sposób prawidłowy uzasadniona, z zachowaniem wymogów wynikających z art. 107 § 3 K.p.a. Zarzuty skargi, podnoszące uchybienia procesowe, nie były zatem trafne.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 P.p.s.a. - orzekł jak w sentencji.