Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2989/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-07-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargi kasacyjne
Powołane przepisy: article: art. 72 i art. 67 § 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 102 § 2
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędzia del. NSA Jolanta Sikorska Protokolant asystent sędziego Aleksander Jakubowski po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2015r na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skarg kasacyjnych Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi i Z. w Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 13 września 2013 r. sygn. akt III SA/Łd 822/13 w sprawie ze skargi Z. w Z. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 30 maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie przyznania kosztów dozoru oddala skargi kasacyjne.


UZASADNIENIE

W dniu 14 czerwca 2004 r. usunięty został z drogi samochód osobowy marki Peugeot 405 numer rejestracyjny [...], który następnie umieszczono na parkingu Z.

Decyzją z dnia 12 lipca 2007 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego Łódź-Bałuty orzekł o przejściu przedmiotowego pojazdu na rzecz Skarbu Państwa.

Pismem z dnia 3 sierpnia 2007 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Zgierzu wezwał spółkę do podania wysokości koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór, a także przedstawienia kalkulacji tych kosztów.

Skarżąca spółka pismem z dnia 23 sierpnia 2007 r. wskazała, iż w jej ocenie sprawy związane z przyznaniem zwrotu koniecznych wydatków oraz za dozór pojazdów stanowiących własność Skarbu Państwa nie mogą być rozpoznawane w trybie administracyjnym. Zdaniem skarżącej sprawy te są sprawami z zakresu prawa cywilnego.

W dniach 5 września 2007 r., 13 września 2007 r., 20 listopada 2007 r. i 15 kwietnia 2008 r. poborca skarbowy, legitymujący się upoważnieniem wydanym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Zgierzu, stawiał się w Z. celem odebrania przedmiotowego samochodu. Jak wynika ze sporządzonych przez upoważnionego poborcę skarbowego notatek służbowych - przedmiotowy pojazd w podanych wyżej datach nie został wydany. Wydanie pojazdu nastąpiło w dniu 2 kwietnia 2009 r.

Postanowieniem z dnia 12 listopada 2007 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Zgierzu przyznał skarżącej spółce zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór przedmiotowego pojazdu w łącznej wysokości 1.970,10 zł. Powyższe postanowienie spółka zaskarżyła do Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi, który postanowieniem z dnia 3 marca 2010 r. uchylił postanowienie organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Postanowieniem z dnia 10 stycznia 2011 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Zgierzu włączył do akt sprawy jako dowód opinię biegłego rewidenta z dnia 9 sierpnia 2010 r. wydaną w sprawie kosztów dozoru samochodu osobowego marki Wartburg numer rejestracyjny EL 94341, dotyczącą tej samej strony i identycznego stanu faktycznego.

W dniu 31 stycznia 2011 r. do Urzędu Skarbowego w Zgierzu wpłynęło pismo skarżącej spółki, w którym strona wystąpiła o przyznanie zwrotu koniecznych wydatków oraz wynagrodzenia za dozór pojazdu Peugeot o podanym numerze rejestracyjnym wraz z odsetkami również za okres pierwszych 6 miesięcy od usunięcia pojazdu z drogi, według stawek określonych w obowiązującej w tym czasie uchwały Rady Powiatu Zgierskiego.

Pismem z dnia 10 lutego 2011 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Zgierzu wezwał skarżącą spółkę do sprecyzowania pisma z dnia 31 stycznia 2011 r., poprzez wskazanie kwoty, której dotyczy wniosek oraz podstaw prawnych i faktycznych uzasadniających żądanie.

W odpowiedzi na powyższe skarżąca wskazała, iż żądanie dotyczy wynagrodzenia za czynności związane z usunięciem pojazdu z drogi, przemieszczeniem usuniętych pojazdów i umieszczaniem ich na parkingu depozytowym oraz dozorem, należnego w ocenie spółki od dnia usunięcia pojazdu z drogi publicznej do dnia faktycznego odbioru pojazdu przez uprawniony podmiot. Podstawę prawną żądania stanowią opłaty określone w uchwale Rady Powiatu Zgierskiego.

Postanowieniem z dnia 4 maja 2011 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Zgierzu przyznał Spółce wynagrodzenie za dozór pojazdu marki Peugeot 405 o podanym numerze rejestracyjnym oraz zwrot koniecznych wydatków związanych z dozorem w łącznej wysokości 6. 520,41 zł.

Na powyższe rozstrzygnięcie Spółka złożyła zażalenie.

Postanowieniem nr [...] z dnia 30 maja 2012 r., wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 17 § 1, art. 18 i art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) oraz § 3 pkt 1 lit. c rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 46, poz. 237), Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi po rozpatrzeniu zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Zgierzu z dnia 4 maja 2011 r. nr [...] o przyznaniu kosztów dozoru w łącznej wysokości 6.520,41 zł, obejmujących zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru w okresie od dnia 14 czerwca 2004 r. do dnia 5 września 2007 r. w kwocie 5.820,11 zł oraz wynagrodzenie za dozór w kwocie 700,30 zł, stanowiącego własność Skarbu Państwa samochodu osobowego marki Peugeot 405 numer rejestracyjny [...], utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższe postanowienia wniosła Spółka.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zaskarżonym wyrokiem uwzględnił skargę.

W obszernym uzasadnieniu orzeczenia Sąd wskazał, że organy wadliwie oparły swoje rozstrzygnięcia i prowadzące do nich ustalenia faktyczne na opinii biegłego sporządzonej w innej sprawie. Sąd zaznaczył, że wyznaczenie wynagrodzenia za dozór musi mieć charakter zindywidualizowany, określony na gruncie konkretnej sprawy. Ponadto wskazał, że organy mogły oprzeć się na notatkach ich pracowników, a to z uwagi na otwarty katalog dowodowy z art. 75 § 1 k.p.a. Sąd uwzględnił przy tym zapatrywanie wyrażane w dotychczasowym orzecznictwie NSA.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł zarówno Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi, jak i Z.

Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi zarzucił wyrokowi naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 153 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 84 oraz art. 12 § 2 k.p.a. przez wadliwą ocenę ustaleń faktycznych i przyjęcie, że dane dotyczące działalności skarżącej spółki ustalone przez biegłego rewidenta w innej sprawie dotyczącej ustalenia wydatków koniecznych dozoru samochodu osobowego marki Wartburg nr rej. EL 94341, w stanie faktycznym sprawy nie pozwalają na wyliczenie wydatków koniecznych dozorowania innych samochodów osobowych w innych postępowaniach i że powyższe opinia nie mogła stanowić podstawy do wyliczenia koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru samochodu osobowego marki [...].

Spółka w swojej skardze kasacyjnej postawiła dwa zarzuty.

Po pierwsze, naruszenie art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. przez rozstrzygnięcia skargi wniesionej do WSA w Łodzi w granicach danej sprawy, polegający na braku zbadania przez WSA w Łodzi legalności wydanej w sprawie decyzji, które skutkowało niezasadnym zaniechaniem wyeliminowania naruszenia prawa w zakresie sprowadzającym się do błędnego zaaprobowania przez WSA w Łodzi uznania przez organy administracji publicznej za dowód w sprawie "notatki urzędowej", która nie może stanowić dowodu w sprawie z punktu widzenia podnoszonych przez skarżącą Spółkę uchybień w zakresie legalności sposoby gromadzenia materiału dowodowego w sprawie i budowania podstawy faktycznej wydanego rozstrzygnięcia przez organy administracji publicznej w oparciu o "notatkę urzędową" sporządzoną przez pracownika oranu na komputerze, która nie ma waloru dowodu.

Po drugie, naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 72 k.p.a. w zw. z art. 67 k.p.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. przez brak zbadania przez WSA w Łodzi legalności zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi w zakresie dopuszczalności przez procedurę administracyjną budowanie podstawy faktycznej przez organy administracji publicznej w oparciu o "notatkę urzędową", która nie ma waloru dowodu, a także niewystarczającym i nazbyt pobieżnym uzasadnieniu, a w istocie braku uzasadnienia przez Sąd pierwszej instancji zgłaszanego zarzutu naruszenia art. 72 k.p.a. w zw. z art. 67 § 1 k.p.a.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 153 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 84 oraz art. 12 § 2 k.p.a. nie jest zasadny. Wskazać należy bowiem, że opinia biegłego nie ma charakteru aktu generalnego, a zatem aktu, który ma zastosowanie bez uwzględnienia indywidualnych okoliczności faktycznych sprawy. Wysokości poniesionych wydatków i wynagrodzenia za dozór ustalane są w sposób uwzględniający konkretne okoliczności sprawy. Określając wynagrodzenia na podstawie art. 102 § 2 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 229 poz. 1954 ze zm., obecnie obowiązuje tj. Dz. U. z 2014 r. poz 1619) należy uwzględnić zatem zakres obowiązków dozorcy i okoliczności towarzyszące przechowaniu, warunki sprawowania pieczy nad zajętą ruchomością oraz wielkość składowanego przedmiotu i powierzchnię niezbędną do jego składowania w sposób zapewniający jego właściwości. Słusznie w zaskarżonym wyroku wskazano, że wydatki związane z wykonywaniem dozoru muszą być konkretne i muszą odnosić się do określonego pojazdu.

W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że skoro ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie określa kryteriów ustalania wysokości wynagrodzenia, to należy w tym zakresie posiłkować się art. 836 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym, jeżeli wysokość wynagrodzenia za przechowanie nie jest określona w umowie albo w taryfie przechowawcy należy się wynagrodzenie przyjęte w danych stosunkach. Zatem wysokość należnego wynagrodzenia musi odnosić się do skonkretyzowanych "danych stosunków". Nie można należnego stronie wynagrodzenia za dozór ustalić na podstawie ogólnych wskaźników ekonomicznych odnoszących się do wskaźnika rentowności. Stąd postawiony zarzut skargi kasacyjnej nie znajdował uwzględnienia.

Skarga kasacyjna Z., w której postawiono zarzut kasacyjny naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, przez niedokonanie kontroli zgodności z prawem ustaleń istotnych okoliczności faktycznych, nie jest zasadna. Ustalenie okresu, za który Z. w Zgierzu należy się zwrot koniecznych wydatków związanych z dozorem oraz wynagrodzeniem za dozór jest istotną okolicznością faktyczną przesądzającą o zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia. W zaskarżonym wyroku Sąd nie naruszył art. 3 § 1, art. 134 § 1 i art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 1 § 1 i 2 ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647). Sąd przeprowadził kontrolę zgodności z prawem zaskarżonego działania organu wykonującego administrację publiczną, w tym przestrzegania reguł przyjętych w przepisach prawa procesowego.

Tym samym niezasadny jest zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 72 i art. 67 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Według art. 145 § 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi "Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy". Z regulacji art. 72 w związku z art. 67 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego wynika, że czynności postępowania dowodowego ustalenia stanu faktycznego wymagają zachowania formy protokołu. Sporządzona zaś notatka nie może być zakwalifikowana do dowodów dających podstawę do ustalenia stanu faktycznego.

Dopuszczenie możliwości ustalenia stanu faktycznego na podstawie "notatki urzędowej" stanowiłoby naruszenie przez Sąd art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez wadliwą kwalifikację naruszenia przepisów prawa procesowego, nie nadając im znaczenia naruszenia, które miało istotne znaczenie dla sprawy. Niemniej, w sprawie Sąd dokonał ustaleń na podstawie akt sprawy, nie ograniczając się do notatki urzędowej. Oparł się na całokształcie dostępnych mu okoliczności sprawy. Faktu wezwania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Zgierzu do wydania pojazdu nie podważono w skardze kasacyjnej. Zgodnie z art. 102 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, dozorca obowiązany jest wydać ruchomość na wezwanie. Od tego obowiązku dozorca nie może się uchylić przez uzależnienie od spełnienia postawionych warunków. Takiego uprawienia nie nadają dozorcy przepisy prawa. Tym samym, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, z chwilą wezwania Spółki do wydania pojazdu Spółka utraciła status dozorcy, co stanowi istotną okoliczność przy ustalaniu należnego mu wynagrodzenia. Data tego wezwania jest zaś możliwa do ustalenia w oparciu o wszystkie zebrane w sprawie dowody w rozumieniu art. 75 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, stosownie do art. 80 tego Kodeksu.

W tym stanie rzeczy, skoro skargi kasacyjne nie zostały oparte na usprawiedliwionej podstawie, na mocy art. 184 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.