Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 698/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2017-11-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 153
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Przemysław Dumana, Sędziowie WSA Beata Machcińska (spr.), Teresa Randak, Protokolant specjalista Beata Kuziel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2017 r. sprawy ze skargi W. T. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi W. T. (dalej również: "strona" lub "skarżący") jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w B. z dnia [...] r. utrzymująca w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w B. z dnia [...]r. o odmowie umorzenia należności z tytułu nieopłaconych w terminie składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy (dalej również: "składki) oraz odsetek.

Stan sprawy przedstawia się następująco:

1. W dniu 9 lutego 2015 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. (dalej również: "ZUS" lub "organ") otrzymał wniosek skarżącego o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek oraz odsetek. W uzasadnieniu skarżący wyjaśnił, że z uwagi na stan zdrowia i wiek nie może podjąć jakiegokolwiek zatrudnienia. Poinformował również o zawieszeniu w 2014 r. działalności gospodarczej; do wniosku dołączył dokumentację medyczną.

2. ZUS decyzją z dnia [...] r. odmówił umorzenia składek oraz odsetek, a w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, decyzją z dnia [...] r., utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] r.

3. Pismem z dnia 20 sierpnia 2015 r. skarżący wniósł "odwołanie" (skargę) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach za pośrednictwem ZUS, w terminie przewidzianym do jej złożenia, które potraktowane zostało przez organ jako nowy wniosek strony o umorzenie należności z tytułu składek i odsetek. Następnie decyzją z dnia [...]r., wydaną na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3, art. 28 ust. 3 oraz art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2015 r. poz. 121 ze zm. dalej: "u.s.u.s."), organ odmówił ich umorzenia. W decyzji stwierdzono, że ponownie przeprowadzona analiza sprawy nie doprowadziła do zmiany wcześniejszego rozstrzygnięcia, zakończonego decyzją ZUS z dnia [...] r. o odmowie umorzenia należności z tytułu składek i odsetek.

Wskazano, że załączona do wniosku dokumentacja medyczna nie potwierdza w sposób jednoznaczny, aby stan zdrowia strony całkowicie uniemożliwiał wykonywanie pracy czy kontynuowanie działalności gospodarczej, a powstanie zadłużenia nie było następstwem nadzwyczajnego zdarzenia, które mogłoby stanowić przesłankę do jego umorzenia. Dalej wskazano, że w sprawie nie występuje element całkowitej nieściągalności długu - działalność gospodarcza została przez stronę w sposób zamierzony zawieszona, co oznacza, iż nie doszło do jej zaprzestania i może być podjęta w każdej chwili. Tym samym skarżący może uzyskać przychody finansowe i spłacać zadłużenie. Korzystanie z pomocy społecznej nie zostało w żaden sposób udokumentowane, a analiza sytuacji finansowej strony prowadzi do wniosku, że rodzina posiada dochód z innych źródeł, który pozwala na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Strona nie udowodniła także konieczności sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny uniemożliwiającej podjęcie zatrudnienia.

Jednocześnie ZUS ustalił, że: działalność skarżącego została zawieszona z dniem 27 lutego 2014 r., skarżący nie pracuje zarobkowo, nie pobiera świadczeń, z jego oświadczenia wynika, że pobiera zasiłek z pomocy społecznej w kwocie 1230 zł, prowadzi gospodarstwo domowe z żoną, która nie osiąga dochodu, na utrzymaniu skarżącego pozostaje dwoje uczących się dzieci, jest obciążony zobowiązaniami kredytowymi, stałe wydatki związane z utrzymaniem (opłaty) wynoszą 530 zł, koszty związane z leczeniem – 45 zł, inne wydatki stałe - 420 zł, skarżący posiada dom o powierzchni [...] m2 i [...] m2 położony w S. – nieruchomość zajęta przez komornika, posiada ruchomości o wartości 600 zł, nie posiada praw majątkowych ani środków transportu. Skarżący, jego żona i córka są zgłoszeni w Powiatowym Urzędzie Pracy, bez prawa do zasiłku.

4. Skarżący zwrócił się do organu o ponowne rozpatrzenie jego wniosku o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek i odsetek. Argumentował, iż jego zadłużenie przekracza wartość nieruchomości, którą wyceniono na kwotę 600,000 zł, a w drugiej licytacji na 400,000 zł, zaś zobowiązania wynoszą 900,000 zł, "dlatego też sprzedaż tej nieruchomości nie pokryje zobowiązań nawet wierzycielom bo wszystko zabierze bank" i jeszcze zabraknie 300 tyś zł." Stwierdził, że prowadzenie działalności gospodarczej zakończy z dniem 27 lutego 2016 r., jego zdrowie pogarsza się - oprócz głębokiej [...] leczy [...] u lekarza ortopedy i dlatego nie będzie wznawiał działalności gospodarczej. Jego żona od ponad roku choruje się na przewlekłe [...], "które nie jest u niej wyleczalne" dlatego nie może podjąć pracy i na dzień dzisiejszy wymaga stałej opieki i pomocy domowej. Oświadczył, że korzysta z pomocy MOPS w wysokości ok. 1300 zł, która nie starcza nawet na podstawowe wydatki i potrzeby rodzinne. Musi opiekować się matką, która ma [...], chore [...], [...] i [...] oraz porusza się tylko o lasce. Ma na utrzymaniu również dwoje uczących się dzieci w wieku 17 i 18 lat, które wymagają nakładów pieniężnych. Wskazał, że pomimo przepracowanych 40 lat nie otrzymuje renty, czy też pomocy z ZUS. W dniu 21 stycznia 2016 r. złożył w ZUS kserokopie dodatkowych dokumentów, m.in. dokumentacje medyczną.

5. ZUS decyzją z dnia [...]r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm., dalej: "k.p.a.") w związku z art. 83 ust. 4 u.s.u.s., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] r. odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek i odsetek.

6. Skarżący złożył skargę na ww. decyzję ZUS do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który wyrokiem z dnia 11 października 2016 r. (sygn. akt I SA/Gl 499/16) uwzględnił skargę i uchylił decyzję ZUS z dnia [...]r.

7. ZUS decyzją z dnia [...]r. (nr [...] w sprawie [...]), wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 180 k.p.a., w związku z art. 83 ust. 4 i art. 123 u.s.u.s., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w B. z dnia [...] r. odmawiającą umorzenia następujących należności z tytułu składek na:

1) ubezpieczenia społeczne - za okres od 07/2012 do 02/2014 w łącznej kwocie 14.570,51 zł, w tym z tytułu: składek - 12.004,51 zł, odsetek liczonych na dzień 1 października 2015 r. - 2.566,00 zł;

2) ubezpieczenie zdrowotne - za okres od 03/2013 do 02/2014 w łącznej kwocie 3.733,10 zł, w tym z tytułu: składek - 3.158,10 zł, odsetek liczonych na dzień 1 października 2015 r. - 575,00 zł;

3) Fundusz Pracy - za okres od 07/2012 do 02/2014 w łącznej kwocie 1.247,84 zł, w tym z tytułu: składek - 1.024,84 zł, odsetek liczonych na dzień 1 października 2015 r. - 223,00 zł.

W uzasadnieniu ZUS stwierdził, że ponownie przeprowadzona analiza sprawy nie doprowadziła do zmiany wcześniejszego rozstrzygnięcia zakończonego decyzją ZUS z dnia [...] r. o utrzymaniu w mocy decyzji o odmowie umorzenia należności z tytułu składek. Mianowicie wobec skarżącego jest możliwe kontynuowanie postępowania egzekucyjnego, mającego na celu skuteczne wyegzekwowanie zadłużenia. Wynika to z faktu, iż po wdrożeniu w dniu [...]r. postępowania egzekucyjnego do dnia wydania niniejszej decyzji nie został "ustalony brak możliwości dochodzenia egzekucyjnego przez uprawnione w tym zakresie organy egzekucyjne." Postępowanie egzekucyjne nie zostało dotychczas umorzone z uwagi na jego bezskuteczność, a zatem organ rentowy działając jako wierzyciel nie może stwierdzić, iż zachodzi przesłanka nieściągalności zadłużenia i zaniechać prób wyegzekwowania zadłużenia. Co więcej, w przypadku stwierdzenia przez organ rentowy całkowitej nieściągalności, koniecznym jest również ustalenie, że ma ona charakter trwały i nieodwracalny, co w przypadku skarżącego nie nastąpiło.

Ponadto, w świetle dotychczas zgromadzonej dokumentacji, ZUS nie zmienił stanowiska, iż w sprawie nie zostało udowodnione, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną oraz zdrowotną spłata należności w dłuższym okresie czasu wiązałaby się z brakiem możliwości zaspokojenia przez skarżącego podstawowych potrzeb życiowych. Korzystanie z pomocy społecznej nie zostało w żaden sposób udokumentowane, ponadto analiza sytuacji finansowej skarżącego prowadzi do wniosku, iż rodzina posiada dochód z innych źródeł, który pozwala na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Przedłożona do wniosku dokumentacja medyczna nie wskazuje w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, iż skarżący jest trwale i całkowicie niezdolny do podjęcia pracy zarobkowej, stąd nie można stwierdzić, że jego sytuacja materialno-bytowa nie ulegnie w przyszłości poprawie i nie będzie w związku z tym możliwa spłata zadłużenia choćby w niewielkich kwotach w drodze układu ratalnego.

Reasumując, ZUS uznał, iż skarżący nie spełnia przesłanek wymienionych w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. oraz w Rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U.2003.141.1365, dalej: "rozporządzenie").

8. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący nie zgodził się z decyzją ZUS z dnia [...] r. Wyjaśnił, że nadal jest "bezpłatnym powiatowym urzędzie pracy", zarabia tylko dorywczo ok. 1200 zł, nie posiada stałej pracy i nadal leczy się [...]. Wskazał również, że ma na utrzymaniu 18 letnią córkę, która uczy się w technikum, a żona choruje na przewlekłe [...]. Nie posiada majątku, gdyż firma A wykupiła cały dług hipoteczny. Powołał się na wyrok WSA w Gliwicach z dnia 11 października 2016 r. o sygn. akt I SA/Gl 499/16.

Do skargi dołączył m.in. kserokopie: 1) decyzji Prezydenta Miasta B. o odmowie przyznania skarżącemu prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 28 marca 2017 r., decyzję Prezydenta Miasta B. o uznaniu W. T. za osobę bezrobotną od dnia 28 marca 2017 r., 3) wypis z CIDG o wykreśleniu, z dniem 8 sierpnia 2016 r. wpisu o prowadzeniu przez skarżącego indywidulanej działalności gospodarczej, 4) pismo A S.A. informujące o wysokości zadłużenia skarżącego, 5) zaświadczenie lekarskie z dnia 25 sierpnia 2017 r.

9. W odpowiedzi na skargę ZUS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie wskazać należy, że w sprawie orzekał już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, który wyrokiem z dnia 11 października 2016 r. o sygn. akt I SA/Gl 499/16 uwzględnił skargę skarżącego i uchylił decyzję ZUS z dnia [...] r.

W uzasadnianiu wydanego orzeczenia Sąd wskazał: "Rozpoznając sprawę ponownie ZUS nie odniósł się w żaden sposób do twierdzeń strony, nie ocenił ich, nie stwierdził czy są one prawdziwe czy też nie, nie przeprowadził analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, zignorował dokumentację lekarską złożoną przez zobowiązanego co do stanu zdrowia jego i jego żony, nie zbadał kwestii dochodu na jednego członka rodziny zobowiązanego, nie ustalił stanu ubóstwa tych osób, uznał za zasadne, gołosłowne twierdzenie organu orzekającego pierwotnie o możliwości podjęcia pracy czy działalności przez stronę w jej sytuacji zdrowotnej i rodzinnej, czy też niczym nie popartego twierdzenia, że "rodzina posiada dochód z innych źródeł, który pozwala na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych". Pominął oświadczenie zobowiązanego o korzystaniu z pomocy MOPS uznając za prawdziwe stanowisko organu, że korzystanie z pomocy społecznej nie zostało w żaden sposób udokumentowane. W myśl art. 83 ust. 4 ustawy od decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne stronie przysługuje prawo do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra, przy czym do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w K.p.a. Sytuacje takie reguluje ponadto art. 127 § 3 k.p.a. Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję. Decyzja organu rozpatrującego sprawę ponownie musi odpowiadać walorom przedstawionym w art. 107 k.p.a. w tym przewidzianym w § 3 tego artykułu, zgodnie z którym uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Organ ten powinien po raz kolejny (ponownie) rozpatrzyć sprawę a nie poprzestać na ustaleniach i ocenach dokonanych pierwotnie bez ich ponownej analizy z uwzględnieniem zmian stanu faktycznego czy prawnego zaistniałych po jego wydaniu. "Organ działający z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie ma wyłącznie uprawnień kontrolnych, lecz jest obowiązany do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy. Może korzystać z dowodów już zebranych w postępowaniu (z uwzględnieniem zmian w zakresie stanu faktycznego sprawy), lecz jest obowiązany dokonać ich wyczerpującego rozpatrzenia. Wyniki własnej oceny dowodowej winien ujawnić w uzasadnieniu decyzji (...)" – tak wyrok WSA w Gliwicach z dnia 19 listopada 2015 r. sygn. akt I SA/Gl 379/15. "W kontekście realizacji art. 8 k.p.a., doniosłą rolę pełni uzasadnienie decyzji. Nie może ono być sformułowane ogólnikowo. Funkcją uzasadnienia jest przekonanie strony, że jej stanowisko zostało poważnie wzięte pod uwagę, a jeżeli zapadło inne rozstrzygniecie, to, że przyczyną tego są istotne powody" (tak wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2015 r. sygn. akt I OSK 1503/14). Brak ustosunkowania się przez organ ponownie rozpoznający sprawę do podanych, we wniosku o takie rozpoznanie, kwestii, które zdaniem składającego wniosek były istotne i zostały wcześniej pominięte, jest uchyleniem które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż narusza przepis art. 7, art. 8 i art. 11 k.p.a., a więc zasadę prawdy obiektywnej, pogłębienia zaufania obywateli do organów państwa oraz zasady przekonywania".

Dalej WSA w omawianym wyroku stwierdził, że skoro organ rozpoznający sprawę ponownie nie dokonał w istocie samodzielnej oceny zgromadzonych dowodów i ustaleń z dowodów tych wynikających, ani nie przeprowadził analizy dowodów przedstawionych przez stronę w toku prowadzonego przed nim postępowania, a nadto ograniczył się wyłącznie do potwierdzenia lub akceptacji ustaleń i ocen poczynionych wcześniej, a tym samym w zasadzie nie zbadał warunków (przesłanek) będących podstawą do udzielenia wnioskowanej ulgi, ani ich nie ujawnił w uzasadnieniu swojej decyzji, to tym samym naruszył przepisy postępowania, o których mowa wyżej w sposób skutkujący koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.

WSA w Gliwicach zobowiązał ZUS, aby ten, rozpoznając sprawę ponownie, dokonał pełnej i wszechstronnej oceny zgromadzonych dowodów, ustalił czy w sprawie zaistniały przesłanki z art. 28 ust. 3 oraz art. 28 ust. 3a ustawy z uwzględnieniem przepisów rozporządzenia, w szczególności zaś, w sposób zrozumiały dla strony, odniósł się do jej twierdzeń i wskazał przekonujące powody, dla których twierdzenia te uzna za słuszne lub nie. O ile organ stwierdzi istnienie przesłanek wskazujących na umorzenie spornych należności to, korzystając z przysługującego mu prawa do uznaniowości w przyznawaniu spornej ulgi, dokładnie zbada i omówi okoliczności przemawiające za jej udzieleniem lub odmową zastosowania tej ulgi.

Sąd orzeka w niniejszej sprawie, będąc związany przywołanym powyżej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 11 października 2016 r., zgodnie bowiem z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Związanie oceną prawną wyrażoną w treści orzeczenia oraz wskazaniami co do dalszego postępowania dotyczy zarówno organów administracji publicznej, jak i sądów. Między oceną prawną a wskazaniami istnieje ścisły związek, ponieważ ocena prawna dotyczy dotychczasowego postępowania organów administracji publicznej w sprawie, a wskazania określają sposób postępowania w przyszłości (wyrok NSA z dnia 6 kwietnia 2006 r. I GSK 2395/05, Legalis). Celem wskazań jest zapobieżenie w przyszłości błędom popełnionym przez organy administracji i wytyczenie kierunku postępowania przy ponownym rozpatrywaniu sprawy. Art. 153 p.p.s.a. ma zastosowanie tylko w sprawie tożsamej pod względem podmiotowym i przedmiotowym (wyrok NSA z dnia 3 kwietnia 2008 r., I FSK 1466/06, Legalis). Organ ponownie rozpatrujący sprawę związany jest sentencją i uzasadnieniem orzeczenia. Związanie wyrażonymi wskazaniami co do dalszego postępowania zobowiązuje organ do ich wykonania, przy czym nie ogranicza organu do wykonania tylko i wyłącznie zaleceń zawartych w orzeczeniu (wyrok NSA z dnia 25 listopada 2011 r., II GSK 95/10, Legalis). Związanie oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania dotyczy również sądów i oznacza, że nie mogą one formułować nowych ocen prawnych sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązane są do podporządkowania się mu w pełnym zakresie (wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2009 r., I OSK 426/08, Legalis). Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną.

Zasadniczym kryterium legalności zaskarżonej decyzji wydanej w postępowaniu ponowionym wskutek wyroku sądu administracyjnego jest zastosowanie się do wyrażonej przez ten sąd oceny prawnej oraz podporządkowania się wytycznym co do dalszego postępowania.

W kontekście przedstawionych rozważań Sąd stwierdza, że decyzja ZUS z dnia [...]r. jest wadliwa – pomija bowiem ocenę prawną oraz wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w powołanym wyżej wyroku WSA w Gliwicach z dnia 11 października 2016 r., a ty samym narusza art. 153 p.p.s.a.

ZUS nie wykonał nałożonego nań przez WSA w Gliwicach obowiązku dokonania pełnej i wszechstronnej oceny zgromadzonych dowodów i ustalenia, czy w sprawie zaistniały przesłanki z art. 28 ust. 3 oraz art. 28 ust. 3a u.s.u.s. z uwzględnieniem przepisów rozporządzenia.

Stwierdzenie ZUS, że korzystanie z pomocy społecznej przez skarżącego w żaden sposób nie zostało udokumentowane, dowodzi, że ZUS, orzekając w sprawie ponownie, nie zbadał jej merytorycznie. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia 21 grudnia 2015 r. skarżący oświadczył, że z takiej pomocy korzysta w kwocie ok. 1300 zł miesięcznie. Okoliczność ta może być oczywiście przez ZUS zweryfikowana, lecz nie można z samego faktu nieprzedłożenia przez skarżącego dokumentów potwierdzających uzyskanie środków finansowych z pomocy społecznej, wywodzić negatywnych dlań skutków. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika aby ZUS przeprowadził analizę sytuacji finansowej skarżącego, by autorytatywnie stwierdzić, że rodzina posiada dochód z innych źródeł, który pozwala na zaspokojenie jej podstawowych potrzeb życiowych. Skarżący przecież oświadczył, że jest nadal bezrobotny (oświadczenie z dnia 23 stycznia 2017 r., karta 158 akt administracyjnych) oraz przedłożył wydruk z systemu CEIDG, z którego wynika, że od 8 sierpnia 2016 r. nie prowadzi już działalności gospodarczej. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy podniósł, że otrzymywana pomoc z opieki społecznej nie wystarcza na podstawowe wydatki rodzinne, a ma na utrzymaniu dwoje uczących się dzieci oraz 79 letnią matkę, która wymaga opieki. Wskazał, że z uwagi na trudną sytuację finansową nie jest w stanie spłacać zadłużenia nawet w kwocie 20 zł miesięcznie.

Pozostają aktualne uwagi WSA zawarte w wyroku z dnia 11 października 2016 r., że ZUS nie odniósł się w żaden sposób do twierdzeń strony, nie ocenił ich, nie stwierdził czy są one prawdziwe czy też nie, nie przeprowadził analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, zignorował dokumentację lekarską złożoną przez skarżącego co do stanu zdrowia jego i jego żony, nie zbadał kwestii dochodu na jednego członka rodziny zobowiązanego, nie ustalił stanu ubóstwa tych osób.

Ponadto w aktach administracyjnych brakuje również dokumentów obrazujących stan prowadzonego wobec skarżącego postępowania egzekucyjnego - z uzasadnienia zaskarżonej decyzji można jedynie wywieść, że egzekucja mająca na celu wyegzekwowanie należności z tytułu składek, wszczęta została w dniu [...] r.

Taki sposób procedowania narusza art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Stosownie do art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest zobowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, natomiast według art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

Sąd nie neguje, że decyzja ZUS w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek ma charakter uznaniowy. Jednak uznaniowość takiej decyzji nie polega na uznaniowości stwierdzenia jednej z przesłanek określonych w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. lub w § 3 ust. 1 rozporządzenia. Istnienie takiej przesłanki pozostaje poza wolą organu, zaś jej stwierdzenie otwiera możliwość rozważenia przez ZUS zasadności żądania osoby wnioskującej o przedmiotową ulgę.

Rozpatrując sprawę ponownie, ZUS zastosuje się do oceny prawnej wyrażonej przez WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 11 października 2016 r. (sygn. akt I SA/Gl 499/16) i w niniejszym wyroku oraz podporządkuje się wytycznym co do dalszego postępowania zawartym w tych orzeczeniach.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a orzekł jak w sentencji wyroku.

O kosztach postępowania sądowoadministracyjnego Sąd nie orzekł, ponieważ skarżący nie wykazał, że, działając osobiście i będąc zwolniony ustawowo od uiszczenia wpisu (art. 239 § 1 pkt 1 lit. e. p.p.s.a.), poniósł wydatki wskazane w art. 205 § 1 p.p.s.a.