Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 24/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-12-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 48 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.), , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Sawicka-Bożek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi [...] Sp. z o. o. z siedzibą w [...] jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...], znak: [...].

Decyzją tą organ, po rozpatrzeniu odwołania [...] Sp. z o.o. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...], znak: [...], nakazującej inwestorowi [...] Sp. z o. o. z siedzibą w [...] całkowitą rozbiórkę wolnostojącego nośnika reklamowego o łącznej wysokości 7,0 m w postaci dwóch podświetlanych tablic reklamowych (obecny nr ident. - [...],[...]) o wymiarach tablicy ok. 6,0 m x 3,0 m każda, zamontowanych na słupie stalowym ø 35 cm, połączonym z fundamentem betonowym, całkowicie zagłębionym w gruncie, przy ul. [...] w [...], na działce nr ew. [...] z obrębu [...] - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że w dniu [...] lutego 2015 r. przedstawiciel organu powiatowego przeprowadził kontrolę nośnika reklamowego usytuowanego na dz. nr ew. [...] z obrębu [...], podczas której stwierdził, że przy ogrodzeniu działki usytuowany jest nośnik dwustronny o nr tablic [...],[...], wymiary każdej z tablic to 3,0 x 6,0 m, posiadający konstrukcję stalową mocowaną do bloku fundamentowego betonowego o całkowitej wysokości 7,0 m.

Zawiadomieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r. organ powiatowy poinformował o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie dwustronnego nośnika reklamowego o nr [...] i [...] firmy [...] Sp. z o.o. (powierzchnia reklamowa 2 x 18 m2), zlokalizowanego na działce nr ew. [...] z obrębu [...], w rejonie budynku nr [...] przy ul. [...] w [...].

W dniu [...] kwietnia 2015 r. przeprowadzono oględziny w sprawie przedmiotowego nośnika stwierdzając, że na ww. działce "przy wjeździe z ul. [...] usytuowany jest nośnik reklamowy firmy [...] o nr [...],[...], dwustronny, z wymiarami tablic reklamowych 3,0 x 6,0 m, umieszczonych na konstrukcji stalowej słupa ø 35 cm, utwierdzonego w bloku fundamentowym zagłębionym w gruncie. Całkowita wysokość to 1,0 m, Reklama - tablice podświetlane od zewnątrz 2 szt. reflektorów od góry".

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowalnego dla [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...], na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), nakazał inwestorowi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] całkowitą rozbiórkę wolnostojącego nośnika reklamowego o łącznej wysokości 7,0 m w postaci dwóch podświetlanych tablic reklamowych (obecny nr ident. [...],[...]) o wymiarach tablicy ok. 6,0 m x 3,0 m każda, zamontowanych na słupie stalowym ø 35 cm, połączonym z fundamentem betonowym, całkowicie zagłębionym w gruncie, przy ul. [...] w [...], na działce nr ew. [...] z obrębu [...].

Odwołanie od powyższej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego dla [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. wniosła w terminie, [...] Sp. z o. o. z siedzibą w [...].

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania [...] Sp. z o.o., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...].

W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy.

Wskazał, że z wypisu z rejestru gruntów z dnia [...] kwietnia 2015 r. dla przedmiotowej działki nr ew. [...], wynika, że pozostaje ona własnością Skarbu Państwa w wieczystym użytkowaniu [...] Sp. z o.o. Własność przedmiotowego nośnika nie jest kwestionowana przez skarżącą. W aktach znajduje się kserokopia pierwszej strony umowy dzierżawy zawartej w dniu [...] marca 2008 r. pomiędzy [...] Sp. z o.o. i [...] Sp. z o.o., której przedmiotem jest część ww. działki celem usytuowania na niej urządzenia reklamowego z dwoma ekranami o powierzchni ekspozycyjnej 6 x 3 m.

Wydział Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] przy piśmie z dnia [...] kwietnia 2015 r. przekazał do akt sprawy kserokopie zwykłe oraz poświadczone za zgodność z oryginałem dokumentów organu administracji architektoniczno-budowlanej, w tym zgłoszenia robót datowanego na dzień [...] lipca 2008 r., decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] wnoszącej sprzeciw do ww. zgłoszenia, decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] uchylającej ww. decyzję i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] wnoszącej sprzeciw do zgłoszenia, decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] utrzymującej w mocy ww. decyzję oraz wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 czerwca 2010 r. uchylającego decyzję z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] oraz decyzję organu odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...].

Dalej, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podał, że zgodnie z art. 28 Prawa budowlanego, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, bądź po dokonaniu zgłoszenia właściwemu organowi zamiaru budowy i przy braku sprzeciwu z jego strony. Z akt sprawy wynika, że ww. urządzenie reklamowe zostało zrealizowane z naruszeniem art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, bowiem inwestor przystąpił do wykonania prac bez uzyskania ostatecznej decyzji właściwego organu administracji architektoniczno - budowlanej oraz pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Wskazał, że Prawo budowlane co prawda zastrzega, iż wymóg legitymowania się pozwoleniem na budowę nie dotyczy, co do zasady, przypadków określonych w art. 29-30 ustawy Prawo budowlane. Artykuł 29 wymienia katalog budów i robót budowlanych, których realizacja nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Brak obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę wiąże się najczęściej z koniecznością dokonania zgłoszenia zgodnie z treścią art. 30 tej ustawy, jednak budowa przedmiotowego obiektu wymagała od inwestora uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Zgłoszenia, o którym mowa w ust. 1, należy dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych. Właściwy organ, w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia, może, w drodze decyzji, wnieść sprzeciw. Do wykonywania robót budowlanych można legalnie przystąpić, jeżeli organ nie wniósł sprzeciwu w tym terminie. W przedmiotowej sprawie sprzeciw taki został wniesiony, a inwestycja pomimo tego została zrealizowana.

W ocenie organu odwoławczego uchylenie przez organ wyższego rzędu decyzji zgłaszającej sprzeciw wyłącznie z przyczyn formalnych, a nie merytorycznych nie można traktować na równi z sytuacją, gdy organ administracji architektoniczno-budowlanej I instancji poprzez niewniesienie sprzeciwu w ogóle wyraża milczącą zgodę na przystąpienie inwestora do realizacji planowanej inwestycji budowlanej. Zdaniem [...] WINB, aby można było mówić, że zgłoszenie było skuteczne, musi ono dotyczyć robót budowlanych, których wykonanie wymaga tylko zgłoszenia, a nie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. W przeciwnym wypadku takie zgłoszenie może być jedynie próbą obejścia prawa. Zgłoszenie, będące czynnością faktyczno-prawną dokonane w sytuacji nieprzewidzianej w przepisach prawa jest jedynie czynnością faktyczną, a nie prawną i nie wywołuje oczekiwanych skutków prawnych, a może jedynie narazić zgłaszającego na dodatkowe konsekwencje prawne. Jeżeli zgłoszenie dotyczy inwestycji wymagającej pozwolenia na budowę, wbrew intencjom zgłaszającego, nie jest zgłoszeniem w rozumieniu art. 30 ust. 1 ustawy Prawo budowlane i nie wywołuje skutków przewidzianych w przepisach Prawa budowlanego dla tej instytucji.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 maja 2007 r., sygn. akt II OSK 1509/06 wskazał, że na tle przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, można mówić o co najmniej dwóch rodzajach reklam i urządzeń reklamowych, z czym wiąże się obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę lub konieczność dokonania zgłoszenia właściwemu organowi administracji, architektoniczno - budowlanej. Do pierwszej grupy należy zaliczyć wymienione jako budowle w art. 3 pkt 3 ww. ustawy "wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe", na które wymagane jest pozwolenie na budowę, jako że są to obiekty budowlane niewymienione w art. 29 - 31 ww. ustawy i na co wskazuje art. 28 ust. 1 ww. ustawy. Do drugiej grupy, wymagającej jedynie zgłoszenia, zalicza się tablice i urządzenia reklamowe instalowane na obiektach budowlanych, jak również te wolnostojące, ale niezwiązane trwale z gruntem (art. 29 ust. 2 pkt 6 ww. ustawy).

Z dokumentacji zgromadzonej w przedmiotowej sprawie wynika, iż wolnostojący nośnik reklamowy jest związany trwale z gruntem. Z ustaleń dokonanych przez przedstawiciela organu powiatowego wynika, że jest to nośnik reklamowy dwustronny o wymiarach tablic reklamowych 3,0 x 6,0 m, umieszczonych na konstrukcji stalowej słupa ø 35 cm, utwierdzonego w bloku fundamentowym zagłębionym w gruncie, przy czym całkowita jego wysokość wynosi 7,0 m, natomiast tablice podświetlane są 2 szt. reflektorów. Podkreślił również, że dla przyjęcia trwałego związania z gruntem nie ma znaczenia okoliczność posiadania przez obiekt fundamentów, czy wielkość zagłębienia w gruncie. Istotne jest, czy posadowienie jest na tyle trwałe, że opiera się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną na nim konstrukcję (por. wyrok NSA z dnia 23 czerwca 2006 r. sygn. akt II OSK 923/05).

Zdaniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, w świetle powyższego, przedmiotowa konstrukcja jest budowlą wolnostojącą trwale związaną z gruntem, świadczy o tym jej wielkość, a także sposób posadowienia związania z gruntem, co przesądza, iż jest ona na tyle trwała, żeby opierała się czynnikom zewnętrznym.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 maja 2009 r. sygn. akt II OSK 735/08 oraz z dnia 23 czerwca 2006 r. sygn. akt II OSK 923/05 wskazał, że dla określenia trwałego związania z gruntem "nie ma znaczenia okoliczność zagłębienia w gruncie czy też posadowienia na nim obiektu ani technika w jakiej tego dokonano". Istotny dla rozstrzygnięcia jest stopień trwałości połączenia oraz to czy konstrukcja "opiera się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną na nim konstrukcję (...) sprowadzało się do konieczności zapewnienia (...) stabilnej podstawy uniemożliwiającej łatwe jej przesunięcie, przeniesienie w inne miejsce czy zniszczenie przy silnych podmuchach wiatru".

W ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego organ I instancji prawidłowo przyjął, iż właściwym trybem prowadzenia postępowania w przedmiotowej sprawie jest art. 48 ustawy Prawo budowlane. Reguluje on kwestię samowoli budowlanej, polegającej na budowie albo wybudowaniu obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego pozwolenia na budowę, która skutkuje, co do zasady, nakazem rozbiórki. Nakaz rozbiórki nie jest orzekany bezwzględnie, ustawodawca zobowiązuje bowiem do badania, czy budowa zrealizowana bez wymaganego pozwolenia na budowę jest zgodna zobowiązującymi przepisami, w szczególności o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, i czy nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych w zakresie umożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ponadto wskazał, iż przedmiotowy obiekt usytuowany jest na terenie objętym obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego osiedla [...], przyjętym uchwałą Rady Miasta [...] nr [...] z dnia [...] października 2001 r. Przepis § 7 ust. 11 pkt 4 ww. planu stanowi, że "Maksymalna wysokość wolnostojącego nośnika reklamy (łącznie z planszą reklamową) nie może przekraczać 6 m (liczona od istniejącego terenu)". W związku z powyższym stwierdził, iż przedmiotowy nośnik reklamowy nie jest zgodny z ww. postanowieniami planistycznymi. Wobec powyższej niezgodności brak jest prawnej możliwości legalizacji przedmiotowego nośnika reklamowego, w związku z tym organ powiatowy prawidłowo odstąpił od zobowiązania inwestora do przedłożenia dokumentacji wymaganej na podstawie art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego. W takiej sytuacji właściwy organ nadzoru budowlanego zobowiązany jest nałożyć na inwestora nakaz rozbiórki, zgodnie z art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, nie zaś zobowiązać inwestora do przedłożenia określonych dokumentów.

W tym miejscu organ odwoławczy podał, iż z brzmienia art. 48 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane wynika, iż "Właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego: 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia". Wyjątek od obligatoryjnego nakazu rozbiórki stanowi sytuacja zgodności inwestycji z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz brak naruszeń przepisów, w tym techniczno-budowlanych.

W ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiotowej sprawie nie zachodzi wyjątek określony w art. 48 ust. 2 ww. ustawy, więc właściwy organ zobligowany był do nakazania rozbiórki obiektu budowlanego. Ponadto, organy nadzoru budowlanego nie tylko są uprawnione, ale zobowiązane do podejmowania z urzędu wszelkich czynności zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy, w tym również do dokonania interpretacji przepisów planistycznych i stosownych analiz parametrów legalizowanych inwestycji.

Zdaniem organu odwoławczego decyzja organu I instancji w żaden sposób nie narusza przepisów prawa, na podstawie których została wydana, zaś organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego rozpatrzył przedmiotową sprawę w oparciu o zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy i uzasadnił swoje stanowisko w treści wydanego rozstrzygnięcia administracyjnego. Organ II instancji w ramach przeprowadzonego postępowania odwoławczego nie znalazł podstaw do uchylenia bądź zmiany decyzji organu I instancji, w związku z tym utrzymał ww. decyzję w mocy.

Odnosząc się do zarzutów odwołania, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że nie zasługują one na uwzględnienie i pozostają bez wpływu na treść rozstrzygnięcia.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...], wniosła [...] Sp. z o. o. z siedzibą w [...] wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik postępowania, tj.:

art. 138 k.p.a. przez nierozpoznanie sprawy przez organ odwoławczy w jej całokształcie, to jest bez rozpatrzenia wszystkich zarzutów postawionych przez skarżącą w odwołaniu od decyzji z dnia [...] sierpnia 2015 r.;

art. 107 § 3 in fine w związku z art. 11 k.p.a. przez brak prawidłowo sporządzonego uzasadnienia zaskarżonej decyzji, i ograniczenie się do rozważań teoretycznych dotyczących przepisów ustawy - Prawo budowlane, oraz uznanie, że zarzuty zawarte w odwołaniu nie zasługują na uwzględnienie;

art. 8 k.p.a. przez wydanie decyzji naruszającej zasadę zaufania strony do organów administracji publicznej, co przejawiło się w nierozpoznaniu sprawy w postępowaniu odwoławczym z zachowaniem wszystkich reguł przyjętych w przepisach postępowania;

art. 7 w związku z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez wydanie zaskarżonej decyzji bez wyczerpującego zebrania i oceny całości materiału dowodowego dotyczącego przedmiotowej sprawy.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że organ odwoławczy nie odniósł się do powoływanej w odwołaniu okoliczności wydania w sprawie umieszczenia na gruncie przedmiotowego nośnika reklamowego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 czerwca 2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 676/10, a tym bardziej nie wypowiedział się co do skutków prawnych tego wyroku. Zdaniem skarżącej powyższy wyrok z dnia 10 czerwca 2010 r. uchylił m.in. decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...], zatem decyzja Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] o sprzeciwie nie jest ostateczna i wiążąca.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] nakazującą inwestorowi [...] Sp. z o. o. z siedzibą w [...] całkowitą rozbiórkę wolnostojącego nośnika reklamowego o łącznej wysokości 7,0 m w postaci dwóch podświetlanych tablic reklamowych (obecny nr ident. - [...],[...]) o wymiarach tablicy ok. 6,0 m x 3,0 m każda, zamontowanych na słupie stalowym ø 35 cm, połączonym z fundamentem betonowym, całkowicie zagłębionym w gruncie, przy ul. [...] w [...], na działce nr ew. [...] z obrębu [...].

Podstawę materialnoprawną tych decyzji stanowi przepis art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.).

Stosując ten przepis w obu ww. decyzjach przyjęto, że doszło do samowoli budowlanej poprzez realizację ww. wolnostojącego nośnika reklamowego bez wymaganego pozwolenia na budowę oraz pomimo wniesionego przez Prezydenta [...] decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] sprzeciwu do zgłoszenia z dnia [...] lipca 2008 r. dotyczącego zamiaru rozpoczęcia realizacji inwestycji polegającej na wykonaniu wolnostojącej konstrukcji wsporczej dla przedmiotowego urządzenia reklamowego. Przyjęto jednocześnie, że inwestorem robót polegających na wykonaniu ww. wolnostojącego nośnika reklamowego jest [...] Sp. z o. o. z siedzibą w [...]. Stosując tryb uregulowany w ww. art. 48, odstąpiono zaś od legalizacji wskazanego obiektu, albowiem przedmiotowy nośnik reklamowy nie jest zgodny z § 7 ust. 11 pkt 4 obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla [...], przyjętego uchwałą Rady Miasta [...] nr [...] z dnia [...] października 2001 r. Dlatego też organ I instancji orzekł o nakazie rozbiórki przedmiotowego nośnika reklamowego, a organ wojewódzki orzeczenie to uznał za prawidłowe.

W ocenie Sądu, kontrolowane decyzje są zgodne z prawem. Wskazany w nich stan faktyczny znajduje odzwierciedlenie w aktach, a ten - uzasadniał zastosowanie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego.

Niesporne w sprawie pozostaje, iż na działce o nr ew. [...] z obrębu [...] usytuowany został wolnostojący nośnik reklamowy dwustronny o nr tablic [...],[...], o wymiarach każdej z tablic 3,0 x 6,0 m, posiadający konstrukcję stalową mocowaną do bloku fundamentowego betonowego o całkowitej wysokości 7,0 m (v. protokół z kontroli z dnia [...] lutego 2015 r. oraz z dnia [...] kwietnia 2015 r.), bez uzyskania wymaganego przepisami ustawy - Prawo budowlane pozwolenia na budowę oraz pomimo wniesienia przez Prezydenta [...] decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] sprzeciwu do zgłoszenia z dnia [...] lipca 2008 r., dotyczącego zamiaru rozpoczęcia realizacji inwestycji polegającej na wykonaniu wolnostojącej konstrukcji wsporczej dla przedmiotowego urządzenia reklamowego.

W ocenie Sądu, prawidłowo organy orzekające w sprawie przyjęły, iż realizacja tego rodzaju obiektu, wymagała uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, a jej brak świadczy o samowoli budowlanej uzasadniającej zastosowanie trybu z art. 48 Prawa budowlanego.

Dokonując kwalifikacji wykonanych robót zważyć trzeba, że zgodnie z art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego, przez pojęcie obiektu budowlanego należy rozumieć: a) budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, b) budowlę stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, c) obiekt małej architektury. Natomiast, zgodnie z art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, budowla - to każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe. Podzielić przy tym należy pogląd wyrażany w orzecznictwie sądów administracyjnych, że o tym czy urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem czy też nie, nie decyduje sposób i metoda związania z gruntem, nie decyduje również technologia wykonania fundamentu i możliwości techniczne przeniesienia nośnika reklamowego w inne miejsce, ale to czy wielkość tego urządzenia, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania. Dla określenia trwałego związania z gruntem nie ma więc znaczenia okoliczność zagłębienia w gruncie czy też posadowienia na nim obiektu ani technika w jakiej tego dokonano. Istotny dla rozstrzygnięcia jest stopień trwałości połączenia oraz to czy konstrukcja opiera się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną na nim konstrukcję, co sprowadza się do konieczności zapewnienia stabilnej podstawy uniemożliwiającej łatwe jej przesunięcie, przeniesienie w inne miejsce czy zniszczenie przy silnych podmuchach wiatru (por. wyroki NSA z dnia 1 marca 2012 r. sygn. akt II OSK 2558/10, z dnia 5 stycznia 2011 r. sygn. akt II OSK 25/10, z dnia 10 października 2010 r. sygn. akt II OSK 1596/09, orzeczenia publikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Dodać przy tym trzeba, że zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1a Prawa budowlanego, obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając spełnienie wymagań podstawowych dotyczących bezpieczeństwa jego konstrukcji. Bezpieczeństwo konstrukcji przedmiotowej tablicy reklamowej zapewnia zaś m. in. betonowy fundament powodujący trwałe związanie jej z gruntem (por. wyrok NSA z 11 grudnia 2015 r. sygn. akt II OSK 954/14, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W konsekwencji, w ocenie Sądu, w pełni uprawnione jest stwierdzenie, że wielkość przedmiotowego w sprawie nośnika reklamowego, jak i jego konstrukcja oraz sposób posadowienia (tablice umieszczone są na stalowym słupie ø 35 cm połączonym z fundamentem betonowym całkowicie zagłębionym w gruncie), świadczą o tym, że jest to wolnostojące trwale związane z gruntem urządzenie reklamowe, o którym mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. Obiekt bezspornie jest trwale związany z gruntem - jego posadowienie na gruncie jest stabilne i odporne na działanie czynników atmosferycznych. Zatem, przedmiotowa inwestycja to budowla, w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, wymagająca uzyskania pozwolenia na budowę.

Zgodnie bowiem z generalną zasadą przewidzianą w art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego (a obowiązującą w stanie prawnym znajdującym zastosowanie w sprawie), roboty budowlane można było rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Wyjątki od tej reguły zawarto w art. 29 - 31 tej ustawy. Przedmiotowa inwestycja stanowi obiekt, który nie kwalifikował się do wyłączenia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę zgodnie z art. 29 Prawa budowlanego. Nie spełniał przede wszystkim warunków określonych w art. 29 ust. 2 pkt 6 tej ustawy. W myśl bowiem art. 29 ust. 2 pkt 6 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, nie wymagało pozwolenia na budowę, a jedynie zgłoszenia, wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem usytuowanych na obiektach wpisanych do rejestru zabytków w rozumieniu przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym. Stąd też prawidłowo w sprawie przyjęto, że przedmiotowe urządzenie reklamowe podlega reglamentacji Prawa budowlanego, nadto - zostało wykonane w warunkach samowoli budowlanej, albowiem inwestor nie uzyskał zgody organu architektoniczno-budowlanego na jego realizację, co więcej - Prezydent [...] decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] wniósł sprzeciw do zgłoszenia z dnia [...] lipca 2008 r. (mającego, jak wywodzi strona skarżąca, dotyczyć realizacji ww. nośnika). Dlatego też Sąd stwierdza, iż w sprawie nie budzi wątpliwości prawidłowość zastosowania trybu z art. 48 ustawy Prawo budowlane.

Wskazany przepis art. 48 ustawy Prawo budowlane w ust. 1 stanowi, iż właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Stosownie zaś do art. 48 ust. 2 cytowanego przepisu, jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1:

1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności:

a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo

b) ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,

2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem

- właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych.

Zgodnie z ust. 3 ww. przepisu, w postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:

1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;

2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2.

Na podstawie ust. 4 ww. przepisu, w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1. Przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona (ust. 5 ww. przepisu).

Z powyższego wynika, iż organ przed zastosowaniem art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego obowiązany jest ustalić, czy obiekt nadaje się do zalegalizowania. W niniejszej sprawie organy orzekające nie widziały takiej możliwości i prawidłowo odstąpiły od legalizacji obiektu, bowiem sporny wolnostojący nośnik reklamowy (o łącznej wysokości 7 m) nie jest zgodny z § 7 ust. 11 pkt 4 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla [...], przyjętego uchwałą Rady Miasta [...] nr [...] z dnia [...] października 2001 r. Zgodnie ze wskazanym zapisem planu: "Maksymalna wysokość wolnostojącego nośnika reklamy (łącznie z planszą reklamową) nie może przekraczać 6 m (liczona od istniejącego terenu)". W związku z powyższym prawidłowo organy orzekające w sprawie stwierdziły, iż wobec wskazanej niezgodności przedmiotowej inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie ma prawnej możliwości legalizacji przedmiotowego nośnika reklamowego, a to uzasadnia odstąpienie od zobowiązania inwestora do przedłożenia dokumentacji wymaganej na podstawie art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego. W takiej sytuacji organ nadzoru budowlanego zobowiązany był do wydania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego, o czym stanowi art. 48 ust. 1 ww. ustawy.

W konsekwencji prawidłowo Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, stosownie do art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, nakazał rozbiórkę spornego nośnika reklamowego jako wybudowanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę a przy tym o parametrach uniemożliwiających jego legalizację.

Dlatego też, biorąc pod uwagę powyższe Sąd uznał, iż orzeczenia zapadłe w sprawie są prawidłowe, zgodne z przepisami, a jako takie nie świadczą o naruszeniu art. 6 k.p.a. i uregulowanej w tym przepisie zasady praworządności, w myśl której organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa.

Powyższej oceny Sądu nie zmienia powołana w skardze okoliczność uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 czerwca 2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 676/10 decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] oraz decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] (zapadłych w przedmiocie sprzeciwu do zgłoszenia mającego obejmować sporny nośnik reklamowy). Zauważyć w tym kontekście należy, że w obrocie prawnym pozostaje decyzja Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] zgłaszająca sprzeciw do zgłoszenia z dnia [...] lipca 2008 r., która to wywołała określone w ustawie skutki prawne. I tak, podnieść trzeba, że zgodnie z art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego, inwestor może przystąpić do realizacji inwestycji, o ile właściwy organ w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia nie wniesie w drodze decyzji sprzeciwu. Oznacza to, że jedynie brak reakcji organu, w wyżej wymienionym terminie powoduje, iż inwestor może przystąpić do robót budowlanych objętych zgłoszeniem. W związku z powyższym sprzeciw wniesiony z zachowaniem ww. ustawowo określonego terminu -a to miało miejsce w niniejszej sprawie- oznacza dla inwestora brak zgody na realizację zgłoszonej inwestycji. Z powyższego wynika, że zgłoszenie, do którego z zachowaniem terminu wniesiono sprzeciw, nie stanowi ochrony prawnej dla inwestora, tym bardziej w sytuacji gdy na podstawie zakwestionowanego zgłoszenia przystąpił on do realizacji zamierzenia budowlanego, które to w całości wykonał. Nie ma przy tym żadnego znaczenia fakt, iż postępowanie dotyczące wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia nie zostało zakończone ostateczną decyzją. Dla inwestora samo wniesienie sprzeciwu mocą nieostatecznej decyzji organu I instancji oznaczało bowiem zakaz przystąpienia do inwestycji. Podzielić w konsekwencji należy również stanowisko organu odwoławczego, że uchylenia przez organ wyższego rzędu decyzji zgłaszającej sprzeciw wyłącznie z przyczyn formalnych, a nie merytorycznych nie można traktować na równi z sytuacją, gdy organ administracji architektoniczno-budowlanej I instancji poprzez niewniesienie sprzeciwu w ogóle wyraża milczącą zgodę na przystąpienie inwestora do realizacji planowanej inwestycji budowlanej.

Z tych też przyczyn, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.