Postanowienie WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 325/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-09-25 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Zwolniono od uiszczenia wpisu w części
Powołane przepisy: article: art. 199, art. 245 par. 1 i 3, art. 246 par. 1 pkt 2, art. 258 par. 1 i 2 pkt 7
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 25 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku EA o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, w zakresie opłaty kancelaryjnej od wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi EA na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną postanawia: przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, w zakresie opłaty kancelaryjnej od wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...], sygn. akt [...] oddalił skargę EA na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne.

Skarżący pismem z dnia [...] wniósł o sporządzenie uzasadnienia wyroku i doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem, pismem z dnia [...] wniósł o zwolnienie od opłaty kancelaryjnej od wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Następnie złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. Wskazał, że prowadzi działalność gospodarczą, która nie przynosi dochodów wystarczających na uiszczenie opłaty. Wskazał, że w stosunku do niego toczyły się postępowania egzekucyjne, z czego [...] postępowanie jest nadal w toku. Skarżący podał, że część postępowań zakończyła się umorzeniem z powodu niemożności wyegzekwowania należności. Wnioskodawca wyjaśnił, że w stosunku do niego było też prowadzone postępowanie o wyjawienie majątku. Skarżący podał, że utrzymuje się obecnie z dodatkowych prac dorywczych i nieregularnych zleceń oraz dorabia za granicą uzyskując średni dochód w wysokości ok. [...]. Koszty utrzymania ponoszone są głównie z emerytury matki. Skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z [...]-letnią córką i z matką. Skarżący nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, innych praw majątkowych, wierzytelności, posiada samochód F, rok prod. [...] o wartości brutto [...], samochód uszkodzony, brak ubezpieczenia oraz V, rok prod. [...] o wartości brutto [...], samochód wymaga remontu, wnioskodawca nie posiada biżuterii i innych przedmiotów o wartości powyżej 5.000,- zł. Skarżący mieszka w mieszkaniu komunalnym o pow. [...] m2. Osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiadają żadnego majątku. Wnioskodawca podał, że z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej uzyskuje dochód netto w wysokości ok. [...], matka z tytułu emerytury uzyskuje dochód netto w wysokości [...]. Skarżący wskazał, że zobowiązania i stałe wydatki wynoszą: [...]. Skarżący podał, że ciążą na nim zobowiązania wobec ZUS, Urzędu Skarbowego, z tytułu alimentów i ubezpieczenia, za usługi telekomunikacyjne, czynsz i PZU.

Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że nie ma jeszcze zamkniętego kwartalnego cyklu rozliczeniowego za [...]. Wnioskodawca podał, że nie notował skrupulatnie wszystkich wyjazdów za granicę ponieważ nie było takiej potrzeby. Mniej więcej część zarobków dodatkowych oscyluje w granicach ok. [...] miesięcznie. Wnioskodawca podał, że nie jest w stanie przedstawić wyciągów z bankowych kont firmowych z uwagi na ich zajęcia oraz brak dostępu do nich i brak wyciągów. Skarżący podał, że nie posiada środków trwałych i nie zatrudnia żadnych pracowników. Skarżący oświadczył, że on i jego matka uzyskują tylko i wyłącznie dochody wskazane we wniosku o przyznanie prawa pomocy i są to dochody łączne z różnymi pracami dorywczymi. Skarżący oświadczył, że on i jego matka nie posiadają i nigdy nie posiadali żadnych udziałów w spółkach, nigdy tez nie pełnili funkcji członka zarządu, prokurenta, członka rady nadzorczej. Wnioskodawca podał, że w [...] ukończył studia doktoranckie bez obrony z uwagi na toczące się sprawy, ukończył także certyfikowany kurs dla kandydatów na członków rad nadzorczych spółek z udziałem mienia publicznego w [...]. Do egzaminu nie podszedł z uwagi na toczące się sprawy. W [...] musiał wypisać się z listy biegłych sądowych również z uwagi na toczące się sprawy. Wnioskodawca podał, że on i jego matka ponoszą koszty miesięcznego utrzymania z uzyskiwanych dochodów oraz z dodatkowych dorywczych prac. Skarżący podał, że wszystkie jego konta są zajęte przez Urząd Skarbowy i komorników, nie ma do nich dostępu, nie może też wygenerować ani też wydrukować żadnych danych z kont bankowych, nie otrzymuje z banków żadnych wyciągów. Wnioskodawca podał, że prace za granicą wykonywał od [...], natomiast w [...] ostatni wyjazd miał miejsce w miesiącu [...]. Wskazał, że dochody z wyjazdów uzyskiwał w przedziale od [...] do maksymalnie [...] plus wszystkie dodatkowe koszty związane z pobytem za granicą (jedzenie + hotel). Wnioskodawca podał, że raz nie otrzymał w ogóle wynagrodzenia. Wyjazdy odbywały się wynajmowanym samochodem tzw. najazdem z przyczepą (zestaw do [...]). Pracę jaką wykonywał to kierowca zestawu samochodowego do [...] z uwagi na posiadane prawo jazdy kat. [...]. Skarżący podał, że na chwilę obecną usługodawca jest jemu winien [...] i nie ma zamiaru oddać, usługodawca nie zapewnił mu kilkakrotnie hotelu. Z uwagi na zbyt mały dochód i krętactwa zleceniodawcy na obecną chwilę zleceń nie otrzymuje. Skarżący podał, że pod koniec [...] oraz z początkiem [...] otrzymywał, a w zasadzie miał otrzymywać wynagrodzenie za prowadzenie zajęć z informatyki dla dzieci w wieku przedszkolnym. Zajęcia miały odbywać się w [...] w umówionych godzinach, t.j. [...]. Z tego tytułu poniósł duże koszty organizacyjne, a zajęcia miał notorycznie odwoływane z równych przyczyn. Wynagrodzenie jakie miał otrzymywać to wartość umowna [...] netto. W większości wynagrodzenie za dany miesiąc wynosiło [...], czasami zdarzało się wyższe z dodatkowymi usługami w zakresie informatyki. Za wykonywane usługi wystawiał faktury VAT. Na obecną chwilę zrezygnowano z jego usług. Skarżący podał, że w ostatnim czasie udało się jemu podpisać umowę zlecenie, jednakże środki jakie zarobił wpłyną na zajęte konto bankowe i zostanie dokonane kolejne rozdzielenie tych środków na poczet zobowiązań. Wnioskodawca podał, że nie otrzymuje żadnych środków pieniężnych na utrzymanie córki. Córka mieszka z matką od bardzo dawna, a on zobowiązany jest do opłat alimentacyjnych w kwocie [...] miesięcznie z czego na obecną chwilę płaci [...] miesięcznie. Skarżący podał, że córka przestała utrzymywać z nim kontakty. Wnioskodawca oświadczył, że nie pozostaje w związku małżeńskim. Skarżący podał, że posiada zaległości z tytułu ZUS, czynszu, opłat za media, alimentów. Wnioskodawca podał, że miał zawartą ugodę z ZUS, jednakże została przerwana z uwagi na jego sytuację. Skarżący oświadczył, że samochody, które posiada, są niesprawne, wymagają remontu. Do pisma załączył kserokopie: umowy spłaty w ratach z dnia [...] zawartą z A., która nabyła w drodze cesji wierzytelność z tytułu umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych, aneksu nr [...] z dnia [...] do umowy nr [...] z dnia [...] o rozłożenie na raty należności z tytułu składek do ZUS, ugody spłaty zadłużenia z dnia [...] z B, wezwania do zapłaty C, wypowiedzenia umowy C, nieopłaconej faktury za energię elektryczną, powiadomienia BIG InfoMonitor w sprawie D z dnia [...], zawiadomień o zajęciu rachunków bankowych z tytułu alimentów, zawiadomień o zajęciu rachunków bankowych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, wniosku o wyjawienie majątku, umowy zlecenia, postanowień o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Skarżący podał, że wymagają uregulowania następujące opłaty: ubezpieczenie na życie jego i matki za [...] i za miesiące [...], płatności za usługi telekomunikacyjne, wynagrodzenie adwokata, faktura za tonery, opłata za studia, kredyty matki, karta kredytowa matki, opłata do B za garaż, czynsz za mieszkanie, ubezpieczenie pojazdu, opłata za przedwczesne zerwanie umowy z C. Skarżący załączył deklaracje VAT-7K za [...], z których wynika, że za [...] wykazał podstawę opodatkowania w wysokości [...], za [...] w wysokości [...]. Na wcześniejszym etapie postępowania wnioskodawca załączył zeznanie roczne podatkowe za [...], z którego wynika, że w [...] przychód skarżącego z tytułu wynagrodzenia za pracę wyniósł [...], koszty uzyskania przychodu [...], dochód [...], z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej przychód skarżącego wyniósł [...], koszty uzyskania przychodów [...] i strata [...] [karta nr [...] akt sąd.]. Skarżący załączył zeznanie roczne podatkowe matki za [...], z którego wynika, że matka uzyskała z tytułu emerytury dochód w wysokości [...] oraz z innych źródeł w wysokości [...] [karta nr [...] akt sąd.] oraz PIT-40A matki za [...], z którego wynika, że matka wnioskodawcy uzyskała dochód z tytułu emerytury w wysokości [...] [karta nr [...] akt sąd.]. Z załączonego zeznania rocznego podatkowego za [...] wynika, że wnioskodawca z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej uzyskał przychód w wysokości [...], poniósł koszty uzyskania przychodów w wysokości [...] i poniósł stratę w wysokości [...]. Skarżący załączył wyciągi z rachunku bankowego matki prowadzonego przez D za okres [...].

W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i ,wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje :

1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;

2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia kosztów postępowania.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że skarżący pismami z dnia [...] wniósł do tut. Sądu [...] wniosków o sporządzenie uzasadnień wyroków, opłata kancelaryjna od wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia wynosi po [...], co razem we wszystkich [...] sprawach zarejestrowanych pod sygn. akt [...] daje łącznie kwotę [...].

Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącego wynika, iż zasadnym jest zwolnienie wnioskodawcy od opłaty kancelaryjnej, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z oświadczeń skarżącego wynika, że nie pozostaje w związku małżeńskim, prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką, która jest emerytką, wnioskodawca ma na utrzymaniu [...]-letnią córkę, na którą płaci alimenty w części, t.j. w kwocie [...] miesięcznie. Skarżący ma zaległości z tego tytułu i prowadzone są wobec niego postępowania egzekucyjne, na co skarżący załączył do akt sprawy kserokopie dokumentów. Z oświadczeń skarżącego wynika, że prowadzi działalność gospodarczą, nie posiada środków trwałych i nie zatrudnia żadnych pracowników. Skarżący nie posiada nieruchomości, mieszka w mieszkaniu kwaterunkowym, ma zaległości w opłacaniu czynszu. Wnioskodawca posiada [...] samochody, jeden o wartości ok. [...] z [...], który jest uszkodzony i bez ubezpieczenia, drugi o wartości ok. [...] z [...], który wymaga remontu, skarżący nie posiada innego majątku, t.j. oszczędności, wierzytelności, innych przedmiotów o wartości powyżej 5.000,- zł. Matka, z którą prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, również nie posiada żadnego majątku. Matka wnioskodawcy ma [...], jest emerytką, otrzymuje emeryturę w wysokości [...] netto. Skarżący i jego matka nie posiadają udziałów w spółkach, nie pełnią funkcji członka zarządu, czy prokurenta. Wnioskodawca i jego matka utrzymują się z emerytury matki i ze środków, które skarżący osiąga z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej i prac dorywczych. Z załączonych dokumentów i oświadczeń wynika, że skarżący jest osobą zadłużoną, ma zaległości w Urzędzie Skarbowym, ZUS, z tytułu alimentów, w opłacaniu składek na ubezpieczenie, opłat za usługi telekomunikacyjne, za prąd i za mieszkanie.

W przedmiotowej sprawie skarżący wykazał, że z uzyskiwanych przez niego i jego matkę środków nie jest w stanie ponieść opłaty kancelaryjnej. Skarżący nie posiada również żadnego majątku, z którego mógłby ponieść w.w opłatę.

Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.