Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1895/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-11-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Daniela Kozłowska sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) sędzia WSA Jerzy Siegień Protokolant Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2006 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie nabycia przez jednostkę samorządu terytorialnego nieruchomości zajętej pod drogę 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2004 r., nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3) przyznaje od Skarbu Państwa i nakazuje wypłacić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata S. K. prowadzącego Kancelarię Adwokacką w W. przy ulicy [...], kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych stanowiącą 22% VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

ISA/Wa 1895/05

UZASADNIENIE

Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] 08.2005r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania E. M. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] 06.2004 r. nr [...] dotyczącej stwierdzenia nabycia przez Miasto O. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną, położonej w O. w pasie drogowym ulicy [...], należącej do kategorii dróg gminnych, oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] m na wyrysie i wypisie z rejestru gruntów zaewidencjonowanych pod nr [...],

- utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] 06.2004 r.

Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że Wojewoda [...] działając na podstawie art. 73 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872, z późno zm.), decyzją z dnia [...] 06.2004 r. Nr [...] orzekł o nabyciu z mocy prawa przez Miasto O. własności opisanej wyżej nieruchomości.

Organ podniósł, iż zgodnie z art. 73 ust. 1 ww. ustawy z dnia 13 października 1998 r. nieruchomości pozostające w dniu 31.12.1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem.

Minister Infrastruktury wskazał, że z akt sprawy wynika, iż przedmiotowa nieruchomość w dniu 31.12.1998 r. była zajęta pod drogę - ulicę [...], która na podstawie uchwały Nr VI/30/85 Miejskiej Rady Narodowej w Ostrołęce z dnia 14 stycznia 1985 r. (Dz. Urz. Woj. Ostrołęckiego Nr 4/87, poz. 54), została zaliczona do kategorii dróg lokalnych miejskich.

Podniósł, że zgodnie z art. 103 ust. 2 powołanej ustawy z dnia 13 października 1998 r. dotychczasowe drogi gminne oraz lokalne miejskie stają się z dniem 1 stycznia 1999 r. drogami gminnymi.

Minister Infrastruktury stwierdził, że przedmiotowa nieruchomość w dniu 31.12.1998 r. pozostawała we władaniu Miasta O., które wykonywało prace związane z utrzymaniem ulicy, polegające na odśnieżaniu i zwalczaniu śliskości zimowej oraz na bieżącym utrzymaniu wraz ze zwiększeniem bezpieczeństwa i wygody ruchu.

Na dzień 31.12.1998 r. właścicielami przedmiotowej nieruchomości były: C. Z., U. Z., M. S. i E. M.

Krąg spadkobierców po E. Z. organ ustalił, na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w O. z dnia 12.09.2003 r. sygn. akt [...] dotyczącego stwierdzenia nabycia spadku po E. Z.

Skargę na powyższą decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] 08.2005r. nr [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła M. S., w której wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów postępowania administracyjnego przy wydaniu zaskarżonej decyzji oraz podnosiła, że nie było możliwe zajęcie przedmiotowej nieruchomości pod drogę publiczną, gdyż łączy się to z obowiązkiem "wypłaty odszkodowania za przeprowadzenie instalacji na jej gruncie".

W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy stwierdzić, że stosownie do treści art.13 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zmianami) wojewódzkie sądy administracyjne są powołane do rozpoznawania wszystkich spraw sądowoadministracyjnych z wyjątkiem tych spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego, a właściwym miejscowo do rozpoznania w/w spraw jest ten wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swojej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej. Przy czym kontrola Sądu sprowadza się do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Powyższe oznacza, że sąd administracyjny nie jest kolejną instancją odwoławczą od ostatecznej decyzji administracyjnej a - jak wspomniano wyżej - ocenia ten akt pod względem legalności. Należy także podkreślić, że stosownie do treści art.134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi, a także powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że oceniając zaskarżoną decyzję pod względem jej zgodności z prawem, Sąd obowiązany jest wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy.

Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia Sąd uznał, że skarga jest uzasadniona, chociaż z innego powodu niż powołano w jej uzasadnieniu.

Podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi przepis art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), który stanowi, że nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Powołany przepis określa normatywne przesłanki, których łączne wystąpienie powoduje, że grunty niestanowiące własności Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego stały się z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. ich własnością. Przesłanki te to władanie w dniu 31 grudnia 1998 r. przez Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego gruntami zajętymi pod drogi publiczne, nie stanowiącymi ich własności.

Inaczej mówiąc, nabycie własności nieruchomości z mocy prawa na podstawie powołanego art. 73 ust. 1 uzależnione jest od łącznego spełnienia w dniu 31 grudnia 1998 r. następujących przesłanek:

1) zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną,

2) pozostawania nieruchomości we władaniu Skarbu Państwa, bądź jednostek samorządu terytorialnego,

3) brak przysługiwania prawa własności nieruchomości Skarbowi Państwa lub jednostkom samorządu terytorialnego.

Ustawa z 13 października 1998 r. ani w przepisie art. 73, ani w żadnym innym przepisie nie zawiera wyjaśnienia pojęcia drogi publicznej. W związku z tym należy w tym względzie odnieść się do ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 ze zm.) i w jej przepisach poszukać wyjaśnienia pojęcia drogi publicznej. Definicję drogi publicznej zawiera art. 1 tej ustawy. W rozumieniu tego przepisu za drogę publiczną może być uważana droga spełniająca dwa wymienione w tej normie warunki. Po pierwsze, musi to być droga zaliczona na podstawie omawianej ustawy o drogach publicznych do jednej z kategorii dróg. Po drugie zaś, z drogi tej może korzystać każdy zgodnie z jej przeznaczeniem z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w ustawie lub innych przepisach szczególnych.

Zatem, zawarte w art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną sformułowanie "nieruchomości zajęte pod drogi publiczne" oznacza nieruchomości, na których urządzono drogę, którą następnie zaliczono do odpowiedniej kategorii dróg publicznych, przy czym fakt ten musiał mieć miejsce przed 1 stycznia 1999 r.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, że z akt sprawy wynika, iż przedmiotowa nieruchomość w dniu 31.12.1998 r. była zajęta pod drogę - ulicę [...], gdyż została zaliczona do kategorii dróg lokalnych miejskich na podstawie uchwały Nr VI/30/85 Miejskiej Rady Narodowej w Ostrołęce z dnia 14 stycznia 1985 r. (Dz. Urz. Woj. Ostrołęckiego Nr 4/87, poz. 54).

W aktach administracyjnych znajduje się kserokopia powołanej uchwały Nr VI/30/85 Miejskiej Rady Narodowej w Ostrołęce z dnia 14 stycznia 1985 r. (Dz. Urz. Woj. Ostrołęckiego Nr 4/87, poz. 54), jednakże wskazana uchwała wydana została w sprawie ustalenia nazw ulic i placów w mieście O. i w żadnym razie nie jest to uchwała w sprawie zaliczenia dróg publicznych na terenie miasta O. do kategorii dróg lokalnych miejskich.

Stwierdzić należy, iż powołana uchwała w sprawie ustalenia nazw ulic i placów w mieście O., nie stanowi podstawy do ustalenia kategorii drogi na dzień 31 grudnia 1989 roku.

W aktach administracyjnych brak jest uchwały Miejskiej Rady Narodowej w O. w sprawie zaliczenia dróg publicznych na terenie miasta O. do jednej z kategorii dróg.

Tym samym należy stwierdzić, że przedstawiona sprawa nie została przez organ dostatecznie zbadana, gdyż organ nie zebrał oraz nie wyjaśnił całego materiału dowodowego.

W rozpatrywanej sprawie organ ustalił, że przedmiotowa nieruchomość została zaliczona do kategorii dróg lokalnych miejskich na podstawie powołanej uchwały Miejskiej Rady Narodowej w Ostrołęce Nr VI/30/85, z dnia 14 stycznia 1985 r.

Jednakże tego faktu nie można wywodzić z powołanej uchwały, gdyż dotyczy ona ustalenia nazw ulic i placów w mieście O.

Organ powinien wyjaśnić ponownie czy była wydana uchwała Miejskiej Rady Narodowej w O. w sprawie zaliczenia dróg publicznych na terenie miasta Ostrołęki do kategorii dróg lokalnych miejskich, gdyż nie wyjaśnił należycie tej kwestii.

Nie ulega wątpliwości, że mają tu zastosowanie przepisy art. 7, 77 § k.p.a. zgodnie z którymi organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a ocena czy dana okoliczność została udowodniona winna być wynikiem analizy całokształtu materiału dowodowego.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit c oraz art. 152, art. 200 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.