Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 563/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2008-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust 1, art. 4 ust. 1 , art. 5 ust. 1
journal: Dz.U. 2006 nr 121 poz 844
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Woźniak, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.), Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, Protokolant Sekretarz Sądowy Alicja Landowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi W. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podatku od nieruchomości za 2008 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Wójt Gminy Ch. ustalił dla W. i B.B. podatek od nieruchomości za 2008 r. w kwocie 595 zł z tytułu opodatkowania gruntu o powierzchni 1984 m2. Swoje rozstrzygnięcie organ podatkowy oparł na przepisach art. 21 § 1 pkt 2 i art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) – zwanej w dalszej części "Ordynacją podatkową", art. 2 do 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 z późn. zm.) – zwanej w dalszej części "ustawą o podatkach i opłatach lokalnych", oraz na Uchwale Rady Gminy Ch. z dnia [...], nr [...] w sprawie ustalenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na terenie Gminy Ch.

Od powyższej decyzji W.B. złożył odwołanie wnosząc o jej uchylenie i zarzucając naruszenie art. 2, art. 3, art. 4, art. 5 i art. 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych przez przyjęcie, że opodatkowane grunty nie są użytkami rolnymi. Podniósł, że organ podatkowy nieprawidłowo ustalił podatek od nieruchomości zamiast podatku rolnego. Zmiany w ewidencji gruntów i budynków, polegające na przekwalifikowaniu będącej przedmiotem opodatkowania działki z gruntu rolnego na teren zurbanizowany niezabudowany, nastąpiły z naruszeniem prawa i nie mogły być podstawą wymierzenia podatku od nieruchomości.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że w dniu 7 stycznia 2008 r. Wójt Gminy Ch. wezwał podatnika do złożenia aktualnej informacji w sprawie podatku od nieruchomości, w związku z dokonanymi zmianami w ewidencji gruntów, jak również wypowiedzenia się w przedmiotowej sprawie. Zmiany w ewidencji gruntów wynikały z przeprowadzonej weryfikacji stanu mapy ewidencyjnej ze stanem faktycznym i polegały na przekwalifikowaniu będącej przedmiotem opodatkowania działki nr [...] o powierzchni 1984 m2 z użytków rolnych – gruntów ornych i sklasyfikowaniu go jako "tereny zurbanizowane niezabudowane".

Podatnik pomimo wezwania nie wypełnił Informacji w sprawie podatku od nieruchomości, wobec czego organ podatkowy, opierając się na danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków, ustalił podatek od nieruchomości w kwocie 595 zł.

Organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają m.in. grunty i budynki. Podstawę opodatkowania stanowi powierzchnia gruntu. Powierzchnię tę podatnik jest zobowiązany wykazać w informacji, która stanowi podstawę do ustalenia kwoty należnego podatku. Jednak w sytuacji, gdy podatnik nie złoży wymaganej informacji, bądź dane w niej zawarte nie są zgodne z danymi wynikającymi z ewidencji gruntów i budynków, organ podatkowy ustala podstawę opodatkowania w drodze postępowania. Jednocześnie w myśl art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst. jedn. Dz.U. z 2005 r., Nr 240, poz. 2027 ze zm.) podstawą wymiaru podatku od nieruchomości są dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Dane wynikające z tej ewidencji mogą być zakwestionowane, jednakże tylko w trybie określonym w ustawie – Prawo geodezyjne i kartograficzne. Organ podatkowy jest natomiast związany tymi danymi i nie ma kompetencji do ich weryfikacji.

W skardze na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego W.B. wniósł o uchylenie decyzji organu odwoławczego oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 220 i art. 229 w związku z art. 122 Ordynacji podatkowej przez uchybienie obowiązkowi ponownego przeprowadzenia postępowania podatkowego, w szczególności polegającemu na ustaleniu wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności oraz naruszenie art. 193 § 3 Ordynacji podatkowej przez nieskorzystanie z możliwości obalenia domniemania prawdziwości i zgodności z prawem dokumentu urzędowego.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że zmiany w ewidencji gruntów i budynków, polegające na przekwalifikowaniu będącej przedmiotem opodatkowania działki z gruntu rolnego na teren zurbanizowany niezabudowany, zostały dokonane bezprawnie wobec braku decyzji Starosty o wyłączeniu spornego gruntu z produkcji rolnej, jak również wniosku skarżącego o dokonanie aktualizacji danych zawartych w ewidencji. Zdaniem strony Wójt Gminy Ch. nie miał kompetencji do przeprowadzenia z urzędu weryfikacji stanu mapy ewidencyjnej ze stanem faktycznym. Dalej skarżący podniósł, że nie kwestionuje tego, iż podstawą wymiaru podatku od nieruchomości są dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, jednak nie zwalnia to organu podatkowego od obowiązku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i wymierzenia podatku w oparciu o stan istniejący w zapisach ewidencyjnych sprzed dokonanej zmiany w sytuacji, gdy podejmie uzasadnione wątpliwości co do zgodności dokonanych zmian w zapisach ewidencyjnych, a w szczególności wówczas, gdy nie zachodziła podstawa prawna do dokonania takowych zmian. Organ odwoławczy ma obowiązek ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę.

Zdaniem skarżącego organ podatkowy powinien był w trybie art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej przeprowadzić z urzędu postępowanie mające na celu obalenie domniemania zgodności z prawdą dokumentu urzędowego, jakim jest ewidencja gruntów i budynków. Zaniechanie przeprowadzenia takiego postępowania, wobec zarzutów podnoszonych przez stronę, stanowiło naruszenie art. 122 Ordynacji podatkowej przez nieustalenie istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności. Skarżący podniósł przy tym, że nie mógł kwestionować zmian dokonanych w ewidencji gruntów i budynków, bowiem w tym zakresie nie zostało wszczęte postępowanie w przedmiocie wyłączenia spornej działki z produkcji rolnej.

Dodatkowo skarżący zarzucił, że właścicielem spornej działki jest również jego żona, która jednak nie została powiadomiona ani o jakichkolwiek działaniach organu samorządowego, podjętych w celu dokonania zmian w ewidencji gruntów i budynków, ani o wymierzeniu przez organy gminy podatku od nieruchomości.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – zwanej dalej "P.p.s.a" – stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) P.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony granicą praw i obowiązków Sądu wyznaczoną w art. 134 § 1 P.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie legalnością działań organu administracji oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Powyższe oznacza, że Sąd naruszyłby ten przepis jedynie wówczas, gdyby przekroczył określone wyżej granice danej sprawy albo gdyby ograniczył się w ocenie legalności tylko do zarzutów i wniosków skargi.

Oceniając zaskarżoną decyzję organu odwoławczego z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, że nie narusza ona prawa w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego.

W rozpoznawanej sprawie organ podatkowy pierwszej instancji ustalił W. i B.B. – współwłaścicielom działki nr [...] - podatek od nieruchomości za rok 2008. W poprzednich latach podatkowych przedmiotowa działka była opodatkowana podatkiem rolnym. Opodatkowanie tejże działki w 2008 r. podatkiem od nieruchomości spowodowane było dokonaniem zmiany w ewidencji gruntów i budynków polegającej na przekwalifikowaniu działki z gruntów rolnych na teren zurbanizowany niezabudowany. Skarżący podniósł zarzut bezprawności tej zmiany. Przedmiot sporu w niniejszej sprawie sprowadza się zatem do odpowiedzi na pytanie, czy organ podatkowy jest związany zapisami zawartymi w ewidencji gruntów i budynków, czy też może w ramach postępowania podatkowego dokonywać oceny stanu faktycznego wbrew tymże zapisom.

Odnosząc się do tego zagadnienia wstępnie należy wskazać, że zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 z późn. zm.) - podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Należy więc podzielić stanowisko organu, że podatek od nieruchomości, rolny i leśny ustalany jest w oparciu o dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków co do kwalifikacji tych gruntów oraz ich powierzchni, które to dane są wiążące dla organu podatkowego. Pogląd ten znajduje oparcie w bogatym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 15 listopada 1994 r., SA/Ka 2592/93, wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 1995 r., SA/Wr 1703/94, por. wyrok NSA z dnia 18 maja 1994 r., III SA 1685/93, wyrok NSA z dnia 19 lutego 2008 r., II FSK 1726/06). Ewidencja gruntów i budynków jest bowiem urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych (por. wyrok WSA z dnia 2 grudnia 2004 r., III Sa/Wa 257/04, wyrok WSA z dnia 5 października 2005 r., III SA/Wa 1718/05, wyrok WSA z dnia 7 lipca 2005 r., III SA/Wa 1206/05) i w każdym przypadku, gdy dane zawarte w deklaracji, czy informacji złożonej przez podatnika są niezgodne z danymi wynikającymi z ewidencji, rozstrzygające znaczenie dla opodatkowania gruntów mają zapisy wynikające z ewidencji.

Dane wynikające z ewidencji gruntów lub budynków mogą być oczywiście zakwestionowane, a wynikające z nich domniemanie zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy może być obalone. Jednakże weryfikacja tych danych nie może być przeprowadzona przez organy podatkowe, gdyż nie posiadają one takich kompetencji. W szczególności kompetencji takich nie przyznaje organom podatkowym powoływany przez skarżącego art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej. Przepis ten pozwala na przeprowadzenie dowodu przeciwko prawdziwości dokumentu urzędowego. Ewidencja gruntów i budynków nie jest jednak dokumentem urzędowym, lecz stanowi zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami (art. 2 pkt 8 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne), nie odnosi się więc do niej wspomniany art. 194 Ordynacji podatkowej. Dokumentem urzędowym jest natomiast z pewnością wypis z ewidencji gruntów i budynków, który może być kwestionowany w trybie art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej, ale jedynie pod względem zgodności z danymi zawartymi w tejże ewidencji. Można zatem dowodzić, że wypis z ewidencji gruntów i budynków zawiera dane niezgodne z treścią ewidencji. Nie jest natomiast dopuszczalne kwestionowanie w tym trybie zgodności samych danych wynikających z ewidencji gruntów ze stanem faktycznym.

Organy właściwe do prowadzenia ewidencji i sposób korygowania danych w nich zawartych zostały określone w ustawie - Prawo geodezyjne i kartograficzne. Jeżeli więc skarżący kwestionuje zgodność danych wynikających z ewidencji gruntów ze stanem faktycznym, to powinien najpierw wystąpić o ich korektę, w trybie określonym w powołanym akcie prawnym, a następnie, w przypadku uwzględnienia jego zastrzeżeń, na podstawie zmienionych danych z ewidencji wnosić o wzruszenie ostatecznych decyzji ustalających wysokość zobowiązań podatkowych w oparciu o ewidencję gruntów i budynków (por. wyrok NSA z dnia 12 stycznia 1994 r., III SA 911/94, OSS 1994 nr 4-5, poz. 164).

Z wypisu z rejestru gruntów z dnia 28 marca 2008 r. wynika, że sporna nieruchomość obejmuje 0,1984 ha i stanowi teren zurbanizowany niezabudowany. Skarżący kwestionuje zapisy w ewidencji. Wywodzi, iż nie są zgodne ze stanem faktycznym, gdyż powyższa nieruchomość stanowi "grunt rolny". Zmiana klasyfikacji gruntu w ewidencji nastąpiła bez zachowania wymaganych prawem warunków. Jego zdaniem przedmiotowa nieruchomość stanowiła i stanowi grunty rolne. Skarżący wskazał, że grunty te wykazano w ewidencji jako "Bp" - zurbanizowane terenami niezabudowanymi, przeznaczonymi w planach zagospodarowania przestrzennego pod zabudowę, wyłączonymi z produkcji rolniczej i leśnej. Opis ten jednak nie odpowiada rzeczywistości, albowiem są to w istocie grunty rolne. Nie zostały one wyłączone z produkcji rolnej, może to bowiem nastąpić wyłącznie na podstawie decyzji Starosty, o czym stanowią przepisy ustawy z dnia z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (tekst jedn. Dz.U. z 2004 r., Nr 121, poz.1266).

Należy stwierdzić, że skarżący nie ma racji. Dla potrzeb podatku od nieruchomości, jak Sąd wcześniej wskazał, podstawowe znaczenie mają zapisy dokonane w ewidencji gruntów i budynków. Organy podatkowe nie mogą dokonywać samodzielnych ustaleń co do przeznaczenia gruntu. Nie jest istotne rzeczywiste przeznaczenie gruntu, lecz sklasyfikowanie i stosowne oznaczenie danego gruntu w ewidencji gruntów i budynków. A zatem powołanie się Skarżącego w postępowaniu podatkowym na inne przeznaczenie gruntu niż wynika z ewidencji nie ma wpływu na decyzję w przedmiocie podatku od nieruchomości. Znaczenie dla sprawy ma bowiem tylko klasyfikacja wynikająca z ewidencji. Dopóki zapis w przedmiocie klasyfikacji nie zostanie zmieniony organy podatkowe muszą orzekać zgodnie z tym zapisem. Nie ma więc racji skarżący podnosząc, że organ podatkowy, wiedząc o kwestionowaniu przez stronę zapisów wynikających z ewidencji, winien przed wydaniem decyzji podatkowej zweryfikować błędne zapisy. Jak już bowiem wskazano, organ podatkowy nie ma takich kompetencji.

W świetle powyższych rozważań bezpodstawne są zarzuty naruszenia przez organy podatkowe przy wydawaniu decyzji przepisów art. 122 Ordynacji podatkowej. Działanie organów nie naruszyło prawa. Materiał dowodowy został zgromadzony w sposób zupełny. Posiadane uaktualnione zapisy w ewidencji gruntów i budynków były wystarczające do wydania decyzji. Ocena faktyczna i prawna materiału dowodowego została dokonana prawidłowo.

Sąd nie dopatrzył się także naruszenia art. 220 i 229 Ordynacji podatkowej. Pierwszy z wymienionych przepisów stanowi, że od decyzji organu podatkowego wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji (§1) oraz że właściwy do rozpatrzenia odwołania jest organ podatkowy wyższego stopnia (§2). Z kolei w myśl art. 229 Ordynacji podatkowej organ odwoławczy może przeprowadzić, na żądanie strony lub z urzędu, dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Wbrew zarzutom skargi w sprawie nie została naruszona zasada dwuinstancyjności postępowania, nie było też potrzeby przeprowadzania postępowania uzupełniającego.

Skarżący zarzucił także, że jego żona będąca współwłaścicielką opodatkowanej działki nie została powiadomiona o wymierzeniu podatku. Zarzut ten jest bezzasadny, bowiem decyzja organu pierwszej instancji ustalająca wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2008 r. wydana została wobec obojga współwłaścicieli: W. i B.B. Została ona też skutecznie doręczona obojgu podatnikom. Przesyłkę zawierającą powyższą decyzję odebrał wprawdzie W.B., jednakże z art. 149 Ordynacji podatkowej wynika domniemanie, że została ona doręczona także B.B. Domniemanie to nie zostało obalone. Kwestia natomiast powiadomienia B.B. przez organy samorządu terytorialnego o dokonaniu zmian w ewidencji gruntów i budynków nie ma żadnego wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Jak już bowiem wskazano, ewentualna wadliwość postępowania administracyjnego w przedmiocie dokonania zmian w ewidencji gruntów i budynków nie może być przedmiotem badania w postępowaniu podatkowym.

Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a., nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.[pic]