Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA 739/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-02-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Minister Edukacji Narodowej i Sportu
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Stanisław Marek Pietras (spraw.) Sędzia WSA - Iwona Dąbrowska Sędzia NSA - Jolanta Rajewska Protokolant - Wojciech Wiktorowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2004 r. sprawy ze skargi B. O. na decyzję Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia [...] stycznia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z obowiązku odbycia stażu i postępowania egzaminacyjnego oraz nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Pani B. O., która jest zatrudniona w Szkole Podstawowej Nr [...] w W., zwróciła się wnioskiem z dnia 28 grudnia 2001 r. do Ministra Edukacji Narodowej i Sportu o zwolnienie ją z obowiązku odbycia stażu i postępowania egzaminacyjnego oraz nadanie stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego.

Minister Edukacji Narodowej i Sportu decyzją z dnia [...] marca 2002 r. nr [...], działając na podstawie art. 7a ust. 2 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 19, poz. 239 ze zm.), odmówił wymienionej zwolnienia z obowiązku odbycia stażu i postępowania egzaminacyjnego oraz nadania stopnia nauczyciela mianowanego. W uzasadnieniu decyzji podał, że zgodnie z cyt. już wyżej przepisem, z wyjątku tego można skorzystać w sytuacji, gdy w danej sprawie zachodzą szczególnie uzasadnione przypadki, a nauczyciel ubiegający się o zwolnienie legitymuje się znacznym dorobkiem zawodowym i posiada wymagane kwalifikacje. Do pierwszej z przesłanek zaliczyć można okoliczności uniemożliwiające lub utrudniające odbycie stażu, np. brak możliwości zatrudnienia nauczyciela w wymiarze co najmniej 1/2 etatu, likwidacja szkoły czy też odejście na emeryturę. Natomiast spełnienie drugiej przesłanki musi być udokumentowane np. uzyskaniem stopnia specjalizacji lub tytułu naukowego, posiadanie publikacji naukowych lub dydaktycznych, opracowanie i wdrożenie programu autorskiego lub innowacji pedagogicznej, uzyskiwanie przez uczniów (wychowanków) sukcesów w konkursach przedmiotowych lub w olimpiadach, pełnienie funkcji dyrektora (wicedyrektora) szkoły lub placówki, bądź też posiadanie nagród i odznaczeń resortowych oraz państwowych. Tymczasem skarżąca, mimo pozytywnej opinii [...] Kuratora Oświaty oraz zaangażowaniu w wykonywaniu zadań służbowych, nie legitymuje się osiągnięciami świadczącymi o znacznym dorobku zawodowym i w jej sytuacji nie występują żadne okoliczności uniemożliwiające, czy też utrudniające odbywanie stażu.

We wniosku do Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 8 czerwca 2002 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, B. O. wniosła o uchylenie powyższej decyzji, uznając ją za krzywdzącą. Nie uwzględniono bowiem - jej zdaniem - szczególnego charakteru sprawy, a mianowicie faktu, że będąc wychowawcą świetlicy, trudniej jest jej spełnić kryteria znacznego dorobku zawodowego w przeciwieństwie do nauczycieli przedmiotowych. Jednakże wielokrotnie przygotowywała podopiecznych do konkursów plastycznych, tanecznych i to często ze znacznymi sukcesami. Ponadto w dalszym ciągu podnosi swoje kwalifikacje zawodowe.

Minister Edukacji Narodowej i Sportu decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r. nr [...], powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. oraz art. 7a ust. 2 cytowanej już ustawy o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw, utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] marca 2002 r. i w uzasadnieniu - poza argumentami przytoczonymi już w decyzji pierwszoinstancyjnej - podał, że ustalając kryteria świadczące o znacznym dorobku zawodowym należy mieć na względzie, czy dotychczasowy przebieg pracy zawodowej nauczyciela umożliwił mu zdobycie wiedzy o kompetencjach porównywalnych z tymi, które uzyskuje nauczyciel odbywający staż i zdający egzamin. Ponadto nie posiada ona wymaganych kwalifikacji do zajmowania stanowiska nauczyciela - wychowawcy świetlicy w rozumieniu § 4 rozporządzenia Ministra Edukacji i Sportu z dnia 10 września 2002 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli (Dz. U. Nr 155, poz. 1288), bowiem legitymuje się tytułem zawodowym magistra inżyniera technologii żywności, świadectwem ukończenia studiów podyplomowych w zakresie pedagogiki oraz świadectwem ukończenia kursu kwalifikacyjnego dla nauczycieli nieposiadających kwalifikacji pedagogicznych.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego B. O. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] marca 2002 r., zarzucając im obrazę przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez błędną wykładnię § 3 pkt 3 w zw. z § 4 pkt 1 cytowanego już wyżej rozporządzenia oraz naruszenie przepisu art. 80 i 107 § 3 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem skutkowało błędnymi ustaleniami faktycznymi przyjętymi za podstawę orzeczenia, polegającymi na przyjęciu, iż skarżąca nie posiada kwalifikacji wymaganych do zajmowania stanowiska nauczyciela - wychowawcy w szkole podstawowej podczas, gdy tymczasem ukończyła ona odpowiedni kurs kwalifikacyjny. Jednocześnie powołała się na argumenty przytoczone już w odwołaniu.

W odpowiedzi na skargę Minister Edukacji Narodowej i Sportu wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Ponadto dodał, że ukończony przez skarżącą "Kurs kwalifikacyjny dla nauczycieli nieposiadających kwalifikacji pedagogicznych" zorganizowany przez Niepubliczny Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli [...], nie jest kursem kwalifikacyjnym w zakresie pedagogiki opiekuńczo - wychowawczej.

Na rozprawie przed Sądem skarżąca załączyła świadectwo ukończenia kursu kwalifikacyjnego z [...] lutego 2002 r. nr [...] z pedagogiki opiekuńczo -wychowawczej do pracy w szkole lub przedszkolu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

Zgodnie natomiast z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.

Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Stosownie do treści art. 7a ust. 2 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 19, poz. 239 ze zm.), minister właściwy do spraw oświaty i wychowania, na wniosek nauczyciela złożony nie później niż do dnia 31 grudnia 2001 r., po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty, w szczególnie uzasadnionych przypadkach może zwolnić z obowiązku odbycia stażu i postępowania egzaminacyjnego oraz nadać stopień nauczyciela mianowanego zatrudnionemu w szkole nauczycielowi posiadającemu znaczny dorobek zawodowy oraz wymagane kwalifikacje. Reasumując, ustawowym warunkiem zwolnienia nauczyciela z obowiązku odbycia stażu i postępowania egzaminacyjnego na stopień awansu zawodowego nauczyciela mianowanego jest spełnienie przez niego łącznie trzech przesłanek, a mianowicie: 1/ musi występować szczególnie uzasadniony przypadek, 2/ nauczyciel musi posiadać znaczny dorobek zawodowy, 3/ nauczyciel musi posiadać wymagane kwalifikacje.

Tymczasem skarżąca w dniu wydania decyzji nie spełniła żadnej w wyżej wymienionych przesłanek. Nie wykazała bowiem w jakikolwiek sposób, żeby zaszły szczególne okoliczności uniemożliwiające jej odbycie stażu, a które organ w sposób szczegółowy uzasadnił w zaskarżonych decyzjach, kiedy np. odbycie stażu z przyczyn niezawinionych przez nauczyciela jest utrudnione, czy też wręcz nie ma on możliwości jego odbycia. Podobnie rzecz się ma z przesłanką dotyczącą legitymowania się przez nauczyciela znacznym dorobkiem zawodowym. Skarżąca w żadnym stopniu nie spełnia kryteriów w tym zakresie, a szczegółowo podanych w uzasadnieniach decyzji. Nie sposób bowiem uznać za dorobek zawodowy, nie mówiąc już o tym, że musi on być znaczny, faktu przygotowywania podopiecznych do konkursów plastycznych lub tanecznych. Wszak tego rodzaju działalność wychowawcy świetlicy jest immanentnym elementem jego pracy zawodowej i rutynową czynnością wynikającą z realizacji podstawowych obowiązków nauczycielskich, przy czym skarżąca nawet nie udokumentowała, że podopieczni odnieśli jakieś znaczne sukcesy w tych konkursach.

Bezspornym natomiast jest, że skarżąca przedstawiła na rozprawie przed Sądem świadectwo ukończenia kursu kwalifikacyjnego z [...] lutego 2002 r. nr [...] z pedagogiki opiekuńczo - wychowawczej do pracy w szkole lub przedszkolu. Tym samym została spełniona przesłanka wymaganych kwalifikacji, o których mowa w art. 7a ust. 2 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 19, poz. 239 ze zm.) w zw. § 4 pkt 1 oraz § 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli (Dz. U. Nr 155, poz. 1288). Skarżąca bowiem ukończyła kurs kwalifikacyjny z zakresu prowadzonych zajęć.

Rzecz jednak w tym, że skarżąca - na co już wyżej wskazano -wspomniała dopiero o tym fakcie w skardze, zaś same świadectwo przedstawiła na rozprawie przed Sądem. Tymczasem do akt administracyjnych dołączyła jedynie świadectwo wystawione z tą samą datą i z tym samym numerem o ukończeniu "Kursu kwalifikacyjnego dla nauczycieli nieposiadających kwalifikacji pedagogicznych", zorganizowanego przez ten sam Niepubliczny Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli [...]. Zgodnie natomiast z przytoczoną już zasadą, że sąd administracyjny ocenia czy zaskarżona decyzja jest zgodna prawem, wynika konsekwencja co do tego, iż Sąd ten rozważa wyłącznie prawo obowiązujące w dniu wydania decyzji, jak i stan sprawy istniejący na dzień wydania decyzji. Wniosek z tego, iż Sąd ocenia między innymi czy organ prawidłowo zebrał i ocenił wskazany przez stronę materiał dowodowy. Tak więc bez znaczenia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji pozostają powołane dopiero w skardze i przedstawione na rozprawie nowe fakty i dowody, które organowi administracyjnemu nie były przez skarżącą przedstawione z przyczyn leżących poza tym organem. Fakty te i dowody mogą jedynie stanowić podstawę ewentualnego wznowienia postępowania administracyjnego w stosownym trybie.

W tym stanie rzeczy, na mocy art 151 w zw. z art. 132 cytowanej już wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i w zw. z art. 97 § 1 cytowanej wyżej ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku.