Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1573/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-11-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 77 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 133,  art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędziowie: WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant Kinga Kaczmarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2012 r. sprawy ze skargi L. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku celowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., po rozpatrzeniu odwołania L.K. od decyzji z dnia [...] kwietnia 2012 r. Nr [...] wydanej przez działającego z upoważnienia Wójta Gminy [...] Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w H. w sprawie pomocy społecznej, którą przyznano zasiłek celowy na opłatę za wodę w Gminie [...] w wysokości - według wystawionej faktury za wodę — do dnia 30 czerwca 2012r .- utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję

Decyzja zapadła w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny .

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2012r. Kierownik GOPS w H. działając

z upoważnienia Wójta Gminy [...] w sprawie pomocy społecznej dla L. K., przyznał mu zasiłek celowy na opłatę za wodę w Gminie [...] w wysokości —według wystawionej faktury —do dnia 30 czerwca 2012r.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał ,że wnioskodawca ma przyznaną rentę w kwocie [...] zł z czego komornik dokonuje egzekucji na poczet wypłaconych świadczeń alimentacyjnych z funduszu alimentacyjnego osobom uprawnionym

w kwocie 218, 65zł .Do wypłaty pozostaje kwota [...]zł .

Od wymienionej decyzji L. K. wniósł odwołanie domagając się jej zmiany

"trybie natychmiastowym i losowym i jak najszybsze zwrócenie kwoty [...] zł tytułem zapłaconego rachunku za wodę". Wskazał, że zaległość ta powstała gdy przebywał w zakładzie karnym. Podał, że Ośrodek zobowiązywał się do zapłacenia tej kwoty. Podkreślił, że pieniądze pożyczył i zwrócił się do Ośrodka o ich zwrot. Wskazał jednocześnie, że nie zwracał się o opłatę do 30 czerwca, " bo ma zapłacone".

W dniu 23 maja 2012r. do SKO w S. wpłynęło pismo Kierownika GOPS

w H. z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] wraz dokumentami dotyczącymi wydania zaskarżonej decyzji. W piśmie organ I instancji wskazał, że ostateczne rozliczenie opłaty za wodę nastąpi w późniejszym terminie, ponieważ pracownik Zakładu Wodociągów i Kanalizacji przebywa aktualnie na zwolnieniu lekarskim. Podkreślono, że L. K. wpłacił tylko zaliczkowo [...] zł.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze ustaliło w toku postępowania, że L. K. ma [...] lata, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Utrzymuje się z renty

w wysokości [...] zł miesięcznie .Komornik pozostałą część renty pobiera tytułem zaległych alimentów. Dzieci L. K. przebywają w placówce opiekuńczo —wychowawczej. On sam zamieszkuje w budynku stanowiącym obecnie własność siostry- B. S. zamieszkałej w [...]. W dniu [...] stycznia 2009r. umową darowizny przekazał na rzecz siostry budynki oraz gospodarstwo rolne o powierzchni [...] ha . Podczas wizyty pracownika socjalnego w domu było czysto

i ciepło. Wnioskodawca okazał wyremontowaną przez siebie łazienkę. L. K. choruje na zapalenie wątroby, nadczynność tarczycy.

Po przeanalizowaniu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu podkreślono, że zgodnie z art. 2 ust. 1 i art. 3 ustawy

z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362,

z późn. zm.) "Pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby

i możliwości". Pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Pomoc powinna doprowadzić do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem. Jedną z form pomocy społecznej jest świadczenie w formie zasiłku celowego. Zgodnie z art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Pomoc w tej formie może być przyznana w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw

w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Użyty w tym przepisie zwrot "może być przyznany" wskazuje, że decyzja organu pomocy społecznej przyznająca zasiłek podejmowana jest w ramach tzw. uznania administracyjnego, co oznacza, że od decyzji organu orzekającego zależy, czy wnioskodawcy zostanie przyznana pomoc w formie zasiłku celowego i w jakiej wysokości. Orzekając w ramach tego uznania organ administracji musi mieć na względzie, iż celem pomocy społecznej jest umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać wykorzystując własne środki, możliwości i uprawnienia. O przyznaniu lub odmowie przyznania zasiłku decyduje każdorazowo organ przyznający zasiłek, biorąc pod uwagę posiadane środki finansowe, sytuację materialną wnioskodawcy oraz ceł zasiłku, a także potrzeby innych osób znajdujących się w zasięgu działania organu (art. 2 ust. 1). Jednocześnie, stosownie do regulacji zawartej w art. 3 ust. 1 i 4 ustawy o pomocy społecznej, pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Potrzeby osoby i rodziny korzystającej z pomocy społecznej powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i możliwościom tej pomocy. Istotą, więc zasiłku celowego jest zaspokojenie konkretnej potrzeby bytowej umożliwiającej życie w warunkach odpowiadających godności człowieka, występującej u osoby, czy rodziny ubiegającej się o jego przyznanie. Dlatego też organy orzekające w sprawie obowiązane są ustalić, czy zaspokojenie potrzeby bytowej, której sfinansowania żąda wnioskodawca, jest w świetle jego sytuacji życiowej rzeczywiście niezbędne. Organ powinien więc, wydając decyzję, ocenić całokształt sytuacji rodzinnej i majątkowej strony, mającej niewątpliwie wpływ na zakres zaspokojenia potrzeb. Dopiero po dokładnym ustaleniu tych okoliczności organ może przyznać zasiłek celowy. Z przepisu art. 17 ust. 1 pkt 5 ustawy o pomocy społecznej wynika, iż przyznawanie i wypłacanie zasiłków celowych należy do zadań własnych gminy o charakterze obowiązkowym. W przypadku osoby samotnie gospodarującej pomoc ta przysługuje, jeżeli jej dochód - ustalony zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej oraz § 1 pkt 1 lit a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. Nr 127, poz. 1055) - nie przekracza kwoty 477 zł.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze podsumowało, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, legitymuje się orzeczeniem niepełnosprawności. Jego ustalony na potrzeby ustawy o pomocy społecznej dochód wynosi [...] zł a więc jego wysokość kwalifikuje L. K. do otrzymania świadczenia z pomocy społecznej w formie przewidzianej w art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej.

Organ II instancji podkreślił , że zasadnie zaskarżoną decyzją przyznano L. K. świadczenia w formie zasiłku celowego na opłatę za wodę w Gminie [...] w wysokości —według wystawionej faktury —do dnia 30 czerwca 2012 r. Jednocześnie wskazał ,że jak wynika z pisma Kierownika GOPS w H. z dnia [...] maja 2012r. ostatecznie rozliczenie opłaty za wodę nastąpi w późniejszym okresie tj. po powrocie ze zwolnienia lekarskiego pracownika Zakładu Wodociągów i Kanalizacji,

a kwota [...] zł wpłacona przez odwołującego się była tylko zaliczką .

Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. do tutejszego Sądu wniósł L. K.

W obszernym uzasadnieniu zakwestionował treść rozstrzygnięcia oraz powielił argumentację wskazaną we wcześniejszym odwołaniu od decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności

z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270).

W ocenie Sądu skarga jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...] oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...] naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

Przede wszystkim podkreślić należy , że brak jest dostatecznych podstaw do dokonania oceny czy zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca rażąco naruszają prawo

i czy są wykonalne w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. Żadna z nich nie precyzuje bowiem jaka konkretnie kwota pomocy została skarżącemu przyznana i w jakim terminie ma być zapłacona. W toku postępowania nie wyjaśniono jaka jest treść wniosku złożonego przez L. K. do organu pomocowego. Nie wiadomo

w jakim zakresie wniosek ten został uwzględniony i w oparciu o jakie dokumenty ( faktury).

Zgodnie z art. 7 kpa organy administracji publicznej powinny dążyć do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powołany przepis nakłada na organy administracji publicznej obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy, zarówno pod względem okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, jak

i stosowania norm prawa materialnego. Obowiązki określone w powyższym przepisie precyzuje art. 77 § 1 kpa, w myśl którego organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Z kolei art. 80 kpa stanowi, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

W postępowaniu administracyjnym, wydanie każdego prawidłowego rozstrzygnięcia powinno zatem poprzedzać dokładne ustalenie stanu faktycznego istotnego w sprawie.

Zaznaczyć ponadto trzeba, że zgodnie z art. 133 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Oznacza to, że orzeczenie wojewódzkiego sądu administracyjnego powinno być podjęte na podstawie całego materiału faktycznego

i dowodowego zgromadzonego przez organy administracji obu instancji w toku postępowania.

W rozpoznawanej sprawie organy pomocy społecznej przyznały L. K. zasiłek celowy na " opłatę za wodę w wysokości – według wystawionej faktury- do dnia 30 czerwca 2012r." w nieznanej wysokości oraz bez wskazania treści wniosku zainteresowanego.

Z analizy zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie materiału dowodowego wynika, iż w aktach administracyjnych przekazanych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wraz ze skargą L. K. nie ma dokumentów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.

Przede wszystkim wskazać trzeba, że w aktach sprawy nie ma wniosku skarżącego o udzielenie mu pomocy w formie opłat za wodę, gdzie wskazana byłaby wysokość żądanego przez niego świadczenia oraz faktury dokumentujące jego wysokość.

Pismo L. K. z dnia [...] marca 2012r. skierowane do GOPS w H., które zainicjowało wydanie zaskarżonych decyzji ewidentnie stanowi jego monit

w oczekiwaniu na rozpoznanie wniosku, który " złożył w ubiegłym roku". Z jego treści nie można wywnioskować jakiej kwoty skarżący się domaga i na jaką wysokość opiewają faktury, które musi z oczekiwanej pomocy socjalnej opłacić.

Treść decyzji nie pozwala na stwierdzenie czy wniosek o udzielenie pomocy w formie zasiłku celowego został rozpoznany poprzez jego uwzględnienie w całości czy też

w części. Jeśli zaś uwzględniony został częściowo jakie argumenty przemawiają za takim stanowiskiem organu.

Niezrozumiała jest także, przywołana przez organ II instancji na poparcie jego stanowiska, treść pisma Kierownika GOPS w H. z dnia [...] maja 2012r.,

z którego wynika, że ostateczne rozliczenie opłaty za wodę nastąpi w późniejszym okresie tj. po powrocie ze zwolnienia lekarskiego pracownika Zakładu Wodociągów

i Kanalizacji , a kwota wpłacona przez skarżącego była tylko zaliczką. Ani z akt sprawy ani tym bardziej z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika jakie znaczenie mają wymienione informacje dla rozstrzygnięcia sprawy.

Tym samym stwierdzić należy, że zaskarżone decyzje wydane zostały bez wskazania treści wniosku skarżącego, z pominięciem obowiązku wskazania kwoty udzielonej pomocy, która pozwoliłaby na ustalenie czy wniosek został uwzględniony w całości czy też w części oraz bez wyjaśnienia stanowiska organów w tym zakresie. Powyższe przesądza, że akta administracyjne uznać należy za niepełne a argumentację organów obu instancji za nie znajdującą odzwierciedlenia w materiale dowodowym sprawy.

Zdaniem Sądu okoliczności powyższe stanowią wystarczającą przesłankę uzasadniającą uchylenie wydanych w sprawie decyzji. Brak w aktach sprawy wskazanych wyżej dokumentów oraz brak dokonania opisanych wyżej ocen uniemożliwia stwierdzenie w oparciu o jaki wniosek zapadły zaskarżone decyzje i jaka jest ich faktyczna treść. Z uwagi na zapis powołanego wyżej art. 133 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym Sąd wydaje rozstrzygnięcie na podstawie akt sprawy, braki te uniemożliwiają Sądowi ocenę zgodności z prawem wydanych w sprawie decyzji.

W świetle powyższego stwierdzić należy, że decyzje organów obu instancji wydane zostały z naruszeniem art. 7 kpa, art. 77 § 1 kpa, art. 80 kpa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkuje ich uchyleniem.

Rozpoznając ponownie sprawę organ weźmie pod uwagę wskazane wyżej kwestie

i dokona oceny istnienia lub nieistnienia przesłanek do przyznania wnioskowanego świadczenia w oparciu o należycie zgromadzony materiał dowodowy.

W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.