Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 356/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2007-04-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6335 Zwrot nienależnego świadczenia
Skarżony organ: Wojewoda

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tadeusz Wołek Sędziowie: WSA Bożenna Blitek WSA Halina Jakubiec (spr.) Protokolant: Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2007 r. sprawy ze skarg M. P. na decyzje Wojewody [...] z dnia 16 stycznia 2006 r., nr [...] i nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego zasiłku skargi oddala.


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z dnia 16.01.2006 r. [...] utrzymał w mocy orzeczenie Prezydenta Miasta N. z dnia [...].06.2004 [...] w sprawie uznania pobranego przez M. P. zasiłku dla bezrobotnych za okres od [...].02.2002r. do [...].06.2002r. w kwocie [...] zł za świadczenie nienależne oraz o obowiązku jego zwrotu, a także decyzją z tej samej daty tj. 16.01.2006 r. [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzje Prezydenta Miasta N. z dnia [...].06.2004 r. o uznaniu zasiłku pobranego przez M. P. za okres od [...].01.2001 r. do [...].06.2001 r. w kwocie [...] zł za świadczenie nienależne oraz o obowiązku zwrotu.

Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 28 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jedn. Dz. U. z 2002 r. Nr 58 poz. 514 w związku z art. 146 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99 poz. 1001) zgodnie z którym "sprawy w których przed dniem wejścia w życie ustawy wszczęło postępowanie odwoławcze lub postępowanie przed sądami administracyjnymi podlegają rozpoznaniu według przepisów dotychczasowych".

Postępowanie w sprawach powyższych wszczęto pod rządami ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, jednakże ze względu na toczące się postępowanie sadowo-administracyjne w przedmiocie pozbawienia M. P. statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku za okres wskazany w opisanych na wstępie decyzjach zostało zawieszone przez organ odwoławczy (na wniosek skarżącego) postanowieniem z dnia [...].07.2003 r. Następnie postanowieniem z dnia [...].01.2006r. organ podjął postępowanie odwoławcze, gdyż wyrokiem z dnia 18.10.2005r. SA/Kr 1486/03 skarga M. P. od decyzji o pozbawieniu go za sporny okres statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku została oddalona, a wyrok ten stał się prawomocny.

Odnosząc się do decyzji organu pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji organ odwoławczy stwierdził, że wprawdzie decyzje pierwszoinstancyjne jako podstawę wskazuje przepis art. 28 ust. 2 pkt 1 zamiast ust. 2 pkt 2 tego artykułu, jednakże uchybienie to nie skutkuje konieczności uchylenia decyzji. Mianowicie przepis powołany przez organ pierwszej instancji reguluje warunki uznania świadczenia za nienależnie pobrane i żądanie jego zwrotu w sytuacji, gdy skarżący był pouczony o warunkach w jakich ustaje prawo do pobranego świadczenia. Natomiast M. P. w okresie rejestracji i przyznania zasiłku prowadził pozarolnicza działalność o czym nie poinformował organu ubiegając się o status bezrobotnego i zasiłek.

Jak bowiem wynika z ustaleń organu pierwszej instancji skarżący w dniu [...].12.1999 r. rozpoczął działalność gospodarczą, i został wpisany do rejestru ewidencji działalności gospodarczej i wykreślony dopiero w dniu [...].12.2002 r. decyzja Wójta Gminy K., przy czym działalność zawiesił z dniem [...].01.2001 r. Tymczasem w okresie tym tj., od [...].01.2002 r. do [...].06.2001 r. oraz od [...].02.2002 r. do [...].06.2002 r. korzystając z uprawnień wynikających z posiadania statusu bezrobotnego, pobierał zasiłek dla bezrobotnych.

Podstawą rejestracji oraz wypłaty zasiłku było oświadczenie złożone w dacie rejestracji tj. [...].01.2001r. oraz w dniu [...].02.2002r. o nie prowadzeniu działalności gospodarczej. Oświadczenie to, było obiektywnie niezgodne ze stanem faktycznym, co uzasadnia zastosowanie art. 28 ust. 2 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (w/w) stanowiącego, że "za nienależnie pobrane świadczenie pieniężne uważa się świadczenie wypłacone na podstawie nieprawdziwych oświadczeń lub sfałszowanych dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd powiatowego urzędu pracy przez osobę pobierająca to świadczenie."

Zdaniem organu warunkiem wydania decyzji o uznaniu świadczenia za nienależne i obowiązku jego zwrotu nie musi być w takim przypadku wina umyślna polegająca na zamiarze wyłudzenia świadczenia. Wystarczająca podstawą do wydania takiej decyzji jest złożenie oświadczenia nie odpowiadającego prawdzie czyli obiektywnie niezgodnego ze stanem rzeczywistym. Składający takie oświadczenie nie musi mieć przy tym zamiaru wprowadzenia organu zatrudnienia w błąd. Pogląd taki został wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w związku z wyrokiem z dnia 13.10.1992r. SA/Wr 795/92, OSP Nr 6 71995 POZ. 123).

Z tego względu powołanie się skarżącego na okoliczność, że faktycznie nie prowadził działalności gospodarczej ani nie uzyskał dochodu nie może odnieść zamierzonego skutku, skoro ustawodawca wykluczył z kręgu osób bezrobotnych osoby, które figurują w ewidencji działalności gospodarczej, chyba że od dnia zarejestrowania do dnia wyrejestrowania tej działalności nigdy nie podjęły (art. 2 iust.1 pkt 2 lit. "9" ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.

W skardze na decyzje organu odwoławczego zobowiązującą do zwrotu kwoty [...] gr oraz [...] zł M. P. domagał się uchylenia tych decyzji jako niezgodnych z prawem. Nie kwestionując ustaleń dotyczących stanu faktycznego, podniósł, że pomimo wpisu do ewidencji działalności gospodarczej nie osiągnął żadnych dochodów i działalności tej nie prowadził. Zdaniem skarżącego aktualnie obowiązująca ustawa takich sankcji nie przewiduje i odmiennie traktuje kwestie zawieszenia działalności gospodarczej.

W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie i podtrzymał stanowisko zajęte w powyższych sprawach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Przepis art. 28 ust. 1 i ust. 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (w/w) stanowi samodzielna podstawę orzekania o uznaniu świadczenia za nienależne i obowiązku jego zwrotu, co oznacza, że dla rozstrzygnięcia sprawy niniejszej nie jest wystarczającą okolicznością, że na skutek wznowienia postępowania skarżący M. P. został pozbawiony statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku za okres sprawy objętej niniejszym postępowaniem.

Badając przesłanki zastosowania w ustalonym przez organ stanie faktycznym przepisu art. 28 ust. 2 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu należy stwierdzić, że istotnie skarżący M. P. składając oświadczenie, że nie prowadzi działalności gospodarczej, wprowadził organ w błąd, niezależnie od swego subiektywnego przekonania. O ile uznał, że wystarczający dla złożenia takiego oświadczenia jest fakt, że nie osiąga dochodów z tego tytułu, to wiedząc, że figuruje w ewidencji działalności gospodarczej a także, że dokonał zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego z tego tytułu, winien ten fakt zgłosić. Przemilczając okoliczności związane z faktem choćby okresowego prowadzenia działalności gospodarczej wprowadzali organ w błąd, który w konsekwencji doprowadził organ do wypłaty nienależnych świadczeń

Trafnie zatem organ odwoławczy powołał przepis art. 28 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (w/w) jak również wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 13.10.1992r. SA/Wr 795/92 pogląd, który tut. Sąd podziela. Okoliczność, że zasiłek dla bezrobotnych skarżącemu w okresie spornym nie przysługiwał została przesadzona wyrokiem tut. Sądu z dnia 18.10.2005r. II SA/Kr 1479/03 oddalającym skargę od decyzji wydanych wskutek wznowienia postępowania w sprawach o przyznanie statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku.

Natomiast o uznaniu wypłaconego zasiłku za świadczenie nienależne przemawia okoliczność wprowadzenia organu w błąd oświadczeniem o nieprowadzeniu działalności gospodarczej.

Biorąc pod uwagę, że postępowanie odwoławcze od decyzji organu pierwszej instancji wszczęte zostało w roku 2003 zastosowanie znalazły przepisy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, na mocy art. 146 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

Na marginesie sprawy należy stwierdzić, że art. 2 ust. 1 pkt 2 lit f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy zawiera identyczne unormowanie jak dotychczasowe przepisy definiujące przesłanki uznania za osobę bezrobotną, jak również art. 76 ust. 1 i 2 ustawy o promocji zatrudnienia jest regulacją odpowiadającą dotychczasowym zasadom określonym zastosowanym w niniejszej sprawie przepisem art. 28 ust. 1, ust. 2 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.

Przekonanie skarżącego o tym, że obecna regulacja jest dla niego korzystniejsza i nie znajduje uzasadnienia.

Z podanych wyżej względów Sąd nie znalazł żadnej z podstaw uchylenia decyzji wymienionych w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), dlatego skargę oddalili na podstawie art. 151 tej ustawy.