Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 532/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2017-02-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 35 ust. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski Sędziowie: Sędzia WSA Alicja Palus Sędzia WSA Władysław Kulon (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Biłous po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 1 lutego 2017r. sprawy ze skargi W. R. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego I. oddala skargę w całości; II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na rzecz adw. A. S. kwotę 590,40 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt złotych i 40/100) w tym 110,40 zł (słownie: sto dziesięć złotych i 40/100) należnego podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu sądowym.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wywiedzionej przez W. R. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu jest decyzja Wojewody D. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Oprotestowane skargą rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

Wnioskiem z dnia 24 kwietnia 2015 r. zastępowany przez pełnomocnika L. Ł. wystąpił do Prezydenta W. o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę dla zamierzenia polegającego na rozbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. P. [...] we W.. Organ administracji architektoniczno-budowlanej pismem z dnia 8 maja 2015 r. wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia braków formalnych wniosku, do czego wezwany dostosował się przedkładając dokumentację uzupełniającą wniosek, (pismo z dnia 15 maja 2015 r.). Po skierowaniu do stron formalnego zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie w dniu [...] r. Prezydent W. wydał postanowienie nr [...], którym przyjmując w podstawie prawnej art. 35 ust. 3 ustawy Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409) oraz art. 123 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 – dalej – k.p.a.) nałożył na wnioskodawcę obowiązek uzupełnienia wniosku we wskazanym zakresie. Jak wynika z akt administracyjnych postanowienie zostało wykonane przez zobowiązanego w ten sposób, że przy piśmie z dnia 3 sierpnia 2015 r. przedłożył on stosowne dokumenty.

W dniu [...] r. Prezydent W. wydał decyzję nr [...], którą na podstawie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego odmówił L. Ł. zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na roboty budowlane polegające na rozbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. P. [...] we W. na działce nr 63, AM-[...], obręb S.. Uzasadniając negatywne dla wnioskodawcy stanowisko organ I instancji podał, że wezwał go postanowieniem z dnia [...] do uzupełnienia wniosku. Pełnomocnik inwestora w dniu 3 sierpnia 2015 r. złożył dokumenty, jednak nie wywiązał się w pełni z nałożonego postanowieniem obowiązku usunięcia wskazanych nieprawidłowości. Odwołując się do § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w zakresie umożliwienia naturalnego oświetlenia pomieszczeń i przesłaniania części budynku, nie wykazano jednoznacznie spełnienia jego wymagań. Na rysunku elewacji tylnej (str. 53) widoczne są trzy okna w części istniejącej budynku, natomiast na rysunku analizy przesłaniania nr 2c' w projekcie budowlanym zaznaczono tylko jedno miejsce wierzchołka kąta nie określając odległości od osi okna, o czym mowa w § 13 rozporządzenia, dlatego też nie można jednoznacznie ustalić spełnienia warunków tego przepisu. Według organu I instancji do projektu dołączono wprawdzie informację o tym, iż zapewniono dostęp do światła słonecznego minimum 3 godziny w przedziale czasowym 7:00-17:00 zgodnie z § 60, ale nie dołączono do tego żadnej analizy rysunkowej, która potwierdziłaby te informacje.

Prezydent W. w uzasadnieniu decyzji podał także, że W. R. współwłaścicielka działki nr 63, AM-[...], obręb S. oświadczyła, iż nie wyraża zgody na rozbudowę budynku mieszkalnego w takim kształcie oraz że planowana inwestycja pozbawi ją dostępu światła słonecznego. Z kolei inwestor przedłożył uzupełnione oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, lecz nie podał w nim, iż dysponuje zgodą współwłaściciela nieruchomości na prowadzenie robót budowlanych objętych wnioskiem, która mogłaby stanowić dokument potwierdzający to prawo, ani nie wskazał dokumentu i jego cech, z których jednoznacznie wynikałaby zgoda na rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego.

Na skutek odwołania złożonego przez L. Ł. od powyższej decyzji sprawa była badana w trybie odwoławczym przez Wojewodę D., który decyzją z dnia [...] r., nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Obszerne uzasadnienie decyzji organu II instancji odnosiło się do uzupełnionego na etapie postępowania odwoławczego materiału dowodowego o uwierzytelnione odpisy postanowienia Sądu Rejonowego dla W.- [...] z dnia [...] r., którym sąd zatwierdził i nadał klauzulę wykonalności ugodzie z dnia [...] r. zawartej przed mediatorem D. F. w sprawie o sygn. akt [...] w zakresie w jakim reguluje ona sposób współposiadania i współkorzystania z nieruchomości położnej we W. przy ul. P. KW nr [...] tj. w pkt III. 3 i 4 w całości oraz ugodę z dnia [...] r. i uzupełnienie dokumentacji projektowej o "analizę zacienienia" oraz "analizę przesłaniania".

W uzasadnieniu decyzji drugoinstancyjnej szczegółowo odniesiono się do zagadnienia związanego z oświadczeniem inwestora o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Opierając się na aktach sprawy organ II instancji podał, że objęta postępowaniem nieruchomość stanowi współwłasność wnioskodawcy i W. R., zatem jako nie budzącą wątpliwości uznano konieczność wyrażenia przez współwłaścicielkę zgody na inwestycję. Wobec przedłożenia przez wnioskodawcę zatwierdzonej przez sąd powszechny ugody, przy jednoczesnym zakwestionowaniu inwestycji przez współwłaścicielkę nieruchomości, za niezbędne uznał organ odwoławczy przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w tym zakresie przez organ I instancji. Według Wojewody Prezydent W. wydał w tym zakresie postanowienie, które jednak według niego było nieprecyzyjne i nieadekwatne do stanu faktycznego sprawy. Właściwym działaniem organu w takiej sytuacji winno być wezwanie strony do przedłożenia dokumentów potwierdzających stan faktyczny. Jednocześnie organ II instancji odniósł się do dokumentów przedłożonych przez wnioskodawcę w toku postępowania odwoławczego i ocenił następstwa ugody w świetle art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego.

W dalszej kolejności w uzasadnieniu decyzji Wojewoda po wskazaniu na art. 35 Prawa budowlanego zauważył, że decyzja pierwszoinstancyjna jest następstwem niewykonania zdaniem Prezydenta W. obowiązków nałożonych na inwestora postanowieniem z dnia [...] r. Według Wojewody przedłożony projekt budowlany, w szczególności ze względu na podnoszone w toku postępowania twierdzenia przez współwłaścicielkę nieruchomości, jest niekompletny z tej przyczyny, że nie daje odpowiedzi na ewentualne naruszenie minimalnych czasokresów nasłonecznienia jej lokalu mieszkalnego. Zauważył jednak organ odwoławczy, że dokumenty dotyczące analizy zacienienia i przesłaniania zostały przedłożone organowi II instancji, co nie dawało podstaw do utrzymania w mocy negatywnej dla wnioskodawcy decyzji. Podał przy tym Wojewoda D., że stan sprawy nie pozwala mu na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, gdyż organ I instancji nie ocenił projektu budowlanego przez pryzmat jego zgodność z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi (ponieważ projekt ten był wówczas niekompletny). Wojewoda D. podał więc, że ewentualne rozpoznanie sprawy w tych okolicznościach przez organ odwoławczy godziłoby w zasadę dwuinstancyjności postępowania, gdyż sprawa z uwagi na braki dokumentacji projektowej nie została merytorycznie rozpatrzona przez Prezydenta W..

Po zawiadomieniu stron o przystąpieniu do ponownego rozpoznania sprawy (pismo z dnia 30 listopada 2015 r.) oraz o zakończeniu postępowania dowodowego oraz możliwości zapoznania się z aktami sprawy (pismo z dnia 28 grudnia 2015 r.), w dniu [...] r. Prezydent W. wydał decyzje nr [...], którą zatwierdził projekt budowlany i udzielił L. Ł. pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na rozbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. P. [...] we W. na działce nr 63, AM-[...], obręb S..

W uzasadnieniu decyzji podano, że przeanalizowano zgodność planowanej inwestycji z zapisami decyzji Prezydenta W. z dnia [...] o warunkach zabudowy. Według Prezydenta W. projekt budowlany spełnia warunki wynikające z tej decyzji. Nadto inwestor uzyskał uzgodnienie z dnia 6 lipca 2015 r. w zakresie obsługi komunikacyjnej projektowanego budynku, dołączył umowę z M. z dnia 7 listopada 2014 r. dotyczącą dostawy wody i odbioru ścieków do budynku. Podano, że projekt budowlany obejmuje rozbudowę budynku jednorodzinnego, rozbudowę instalacji wodnej, kanalizacji sanitarnej, elektrycznej, centralnego ogrzewania.

Po powołaniu normy prawnej wynikającej z art. 35 ustawy Prawo budowlane zaznaczono, że projekt budowlany został uzupełniony o pełną informację dotyczącą przesłaniania i zacieniania. W projekcie wykazano, że spełniono wymagania przepisu § 13 rozporządzenia w zakresie umożliwienia naturalnego oświetlenia pomieszczeń i przesłaniania części budynku oraz spełniono warunki określone w § 60 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Według organu I instancji projekt budowlany spełnia wszystkie wymagania z art. 35 ust. 1 Prawo budowlane oraz zostały spełnione warunki określone w art. 32 ust. 4, art. 33 ust. 2 wskazanej ustawy, niezbędne do wydania wnioskowanej decyzji.

Organ I instancji odnotował również, że inwestor przedłożył kopię ugody oraz postanowienia sądu, z których wynika prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Odwołując się do ustaleń wynikających z analizy przedłożonych dokumentów organ uznał, iż budowa obiektu nie narusza przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zaś usytuowanie budynku jest zgodne z przepisem § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, który dopuszcza w zabudowie jednorodzinnej, przy uwzględnieniu przepisów odrębnych oraz zawartych w § 13, 60 i 271-273, sytuowanie budynku ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w odległości 3 m (w projekcie budowlanym - 4 m). Zaznaczono także, że projekt budowlany rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego uzgodniony został przez Miejskiego Konserwatora Zabytków postanowieniem Prezydenta W. nr [...], zaś sam projekt został wykonany przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane i przynależące do izby zawodowej.

Nie godząc się z wydaną decyzją W. R. w terminie prawem przewidzianym wniosła od niej odwołanie wnosząc o jej uchylenie oraz odmowę zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. W treści odwołania jego autorka podała, że jako właściciel nieruchomości, na której ma powstać przedmiotowa inwestycja stanowczo nie wyraża zgody na inwestycję w planowanym kształcie. Jej zdaniem realizacja inwestycji spowoduje pozbawienie jej dostępu do światła dziennego przez długą i wysoką ścianę, która graniczyć będzie z jej tarasem. Odwołująca się podkreśliła, że jako współwłaściciel nieruchomości ma większe udziały w nieruchomości i do końca lutego zamierza złożyć w sądzie wniosek o zniesienie współwłasności. Zaznaczyła, iż nie wiadomo jaki kształt będzie miała nieruchomość po sądowym podziale i nie zamierza kończyć rozpoczętej inwestycji ani spłacać udziału nieruchomości powiększonej o wkład włożony w przedsięwzięcie. Według niej do czasu prawomocnego zakończenia postępowania o zniesienie współwłasności jakakolwiek inwestycja realizowana na nieruchomości, wobec braku jej zgody, stanowi jawne naruszenie przepisów prawa. Ugoda sądowa nie uprawnia do wybudowania takiego dużego budynku, w takim kształcie jaki został przedstawiony, gdyż podczas postępowania mediacyjnego wyraziła ona zgodę na budynek, który jak podała ,,będzie przyklejony całkowicie ścianą do budynku, który ja zajmuję, ale w takim kształcie, że ściana nowego budynku nie będzie wystawała poza ścianę istniejącego już budynku". Według W. R. inwestor wybiórczo traktuje zawartą ugodę, gdyż zgodnie z jej treścią miał nastąpić podział nieruchomości.

Na koniec autorka odwołania zaznaczyła, że prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wynikające ze współwłasności winno być oceniane według reguł prawa cywilnego, gdzie do czynności przekraczających zwykły zarząd rzeczą wspólną potrzeba jest zgoda wszystkich współwłaścicieli. Odwołując się do orzecznictwa zaznaczyła, że zakwestionowanie przez chociażby jednego ze współwłaścicieli nieruchomości złożonego przez inwestora oświadczenia, w sytuacji kiedy jego zgoda na wykonywanie robót budowlanych jest wymagana, wyklucza możliwość wydania przez organ decyzji o pozwoleniu na budowę.

W piśmie procesowym z dnia 16 marca 2016 r. nazwanym ,,odpowiedzią na odwołanie" działający przez pełnomocnika L. Ł. wniósł o utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji. We wskazanym piśmie w sposób obszerny przedstawiono argumentację potwierdzającą niezasadność stanowiska W. R. oraz zgodność z prawem oprotestowanej decyzji.

W dniu [...] r. Wojewoda D. wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Po zrelacjonowaniu dotychczasowego postępowania oraz odniesieniu się do treści decyzji organu I instancji i twierdzeń odwołania Wojewoda wskazał na znajdujące w sprawie zastosowanie przepisy prawa materialnego. Na tle przytoczonych wprost przepisów Prawa budowlanego organ odwoławczy podjął się oceny oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane przez pryzmat przepisów procesowych. Zaznaczył, że wymagane oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie wymaga dla swej skuteczności potwierdzania stosownymi dokumentami, jednakże w sytuacji posiadania przez organ dokumentów wskazujących na nieprawdziwość owego oświadczenia organ nie jest związany jego treścią. W realiach badanej sprawy nieruchomość objęta wnioskiem stanowi współwłasność wnioskodawcy i W. R. zatem jako warunek uznano uzyskanie zgody współwłaścicielki nieruchomości. Analizując zagadnienie zgody współwłaścicielki Wojewoda wskazał na dokumenty przedłożone przez wnioskodawcę, w tym oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, ugodę z dnia [...] r., postanowienie Sądu Rejonowego dla W.- [...] z dnia [...] r. zatwierdzające i nadające klauzulę wykonalności ugodzie, postanowienie Sądu Rejonowego dla W.- [...] z dnia [...] r. zatwierdzające i nadające klauzulę wykonalności ugodzie z dnia [...] r. w zakresie w jakim reguluje sposób współposiadania i współkorzystania z nieruchomości. Z dokumentów tych organ wyprowadził, że ugoda w zakresie zatwierdzonym przez sąd obejmuje zobowiązanie się L. Ł. do "realizacji zabudowy wg warunków zabudowy opisanych w decyzji z dnia [...] r. wydanej przez Urząd Miejski W., Wydział Architektury i Budownictwa, na własny koszt", a W. R. wyraziła na to zgodę. Przyjmując, że zatwierdzona przez sąd ugoda rozstrzyga w sposób wiążący sposób korzystania z przedmiotowej nieruchomości organ uznał, że przedłożone przez inwestora oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane posiada moc dowodową wiążącą orzekające w sprawie organy. Uzasadniając zajęte stanowisko Wojewoda podkreślił, że oświadczeniu, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego, jako specyficznemu środkowi dowodowemu, przysługuje domniemanie prawdziwości, dopóki za pomocą innych miarodajnych środków dowodowych organ prowadzący postępowanie administracyjne nie obali tegoż domniemania. Inwestor przedłożył orzeczenie sądu, które upoważnia go do realizacji wnioskowanej inwestycji, oczywiście o ile będzie ona zgodna z decyzją lokalizacyjną Prezydenta W. z dnia [...] r. Wskazane domniemanie, pomimo protestu odwołującej się współwłaścicielki, wiąże organy administracyjne obu instancji.

W dalszej kolejności uzasadnienia poddano ocenie kwestię zgodności projektu budowlanego z ustaleniami ostatecznej decyzją Prezydenta W. z dnia [...] o warunkach zabudowy. W tym zakresie organ II instancji podzielił stanowisko Prezydenta W. o pełnej zgodność pomiędzy przedłożonym projektem budowlanym a zawartymi w decyzji lokalizacyjnej ustaleniami dotyczącymi funkcji zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej jak i zagospodarowania terenu z uwzględnieniem ustaleń dotyczących warunków i wymagań ochrony i kształtowania terenu. Przeprowadzono w tym względzie szczegółowe porównania dotyczące poszczególnych parametrów planowanej inwestycji.

Następnym zagadnieniem ocenianym przez organ odwoławczy była sprawa zgodności projektu zagospodarowania terenu z ustaleniami przepisów techniczno-budowlanych, w tym rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Uzasadnienie decyzji prowadzi do stwierdzenia, że także to zagadnienie zostało zweryfikowane pozytywnie dla wnioskodawcy, jako że zachowane zostały minimalne odległości od granicy z działką sąsiednią.

Uzasadnienie decyzji z dnia [...] r. zawiera też stanowisko dotyczące kwestii podnoszonej w odwołaniu, a mianowicie wpływu planowanej inwestycji na zapewnienie naturalnego oświetlenia w pomieszczeniach znajdujących się w sąsiednim budynku. Po wskazaniu na zasadę wynikającą z § 13 ust. 1 pkt 1a i 2 rozporządzenia według Wojewody D. spełnienie wynikających z tych przepisów wymogów czytelnie wynika z rysunku projektu zagospodarowania terenu oraz dołączonego do niego rysunku z wyznaczonym kątem 60°. Dodatkowo do projektu zagospodarowania terenu dołączono analizę, z której wynika, że sytuowanie rozbudowy respektuje przepisy dotyczące zapewnia nasłonecznienia pokojów mieszkalnych w budynku podlegającym rozbudowie co najmniej 3 godziny w dniach równonocy (21 marca i 21 września) w godzinach 7:00-17:00 (§ 60 rozporządzenia). Autor projektu budowlanego wyjaśnił, że wykonując analizę zacienienia dla 21 marca i 21 września dla budynku istniejącego wykazano, że otwory okienne zlokalizowane w południowej elewacji obiektu doświetlone są światłem słonecznym od godz. 12.00 do godz. 17.00. Z przedłożonych dokumentów organ wywiódł, iż nie było podstaw aby zakwestionować rzetelność oświadczenia projektanta o sporządzeniu projektu budowlanego, zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej.

Spełnienie przesłanek z art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, w tym uwzględnienie uzasadnionych interesów osób trzecich występujących w obszarze oddziaływania obiektu, organ odwoławczy poprzedził tezą z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczącą prawa do ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenu należącego do innych osób. Zauważył jednak, że każdy ma również prawo do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Odnosząc się do stanu faktycznego istniejącego w rozpoznawanej sprawie zauważono, że interes prawny W. R. nie mógł być naruszony, skoro projektowany obiekt budowlany nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych

Na koniec Wojewoda D. ocenił, że przedłożony projekt budowlany jest w pełni kompletny, posiada wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia i sprawdzenia oraz informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b Prawa budowlanego, a także zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7 Prawa budowlanego. Dodatkowo wobec wpisania terenu inwestycji do gminnej ewidencji zabytków, zamierzenie budowlane zostało pozytywnie uzgodnione postanowieniem Miejskiego Konserwatora Zabytków z dnia [...], gdzie wskazano, że zakres projektowanych robót objęty przedmiotową inwestycją nie jest sprzeczny z ustawą o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz nie powoduje degradacji walorów historyczno-kulturowych osiedla S., obiektu i bezpośredniego otoczenia.

W skardze jaką W. R. wywiodła na wyżej opisaną decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniesiono o jej uchylenie, wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz zwolnienie z kosztów postępowania i ustanowienie adwokata. Zarzuty poczynione względem oprotestowanej decyzji sprowadzały się do wydania pozwolenia na budowę bez zgody skarżącej jako współwłaścicielki nieruchomości oraz nieuwzględnienia okoliczności, że w ramach planowanej inwestycji skarżąca zostanie pozbawiona światła słonecznego w zajmowanej przez nią części budynku. Uzasadnienie skargi co do zasady jest zbieżne z twierdzeniami ujętymi w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Skarżąca podnosi bowiem, że podtrzymuje swój brak zgody na inwestycję L. Ł.. Według skarżącej zawarta ugoda miała służyć uregulowaniu podziału majątku lecz jest realizowana jednostronnie. L. Ł. nie dąży do wykonania warunków ugody i do podziału nieruchomości, zaś wyrażenie przez skarżącą zgody na inwestycję może spowodować dla niej w przyszłości negatywne konsekwencje. Po wybudowaniu domu inwestor przy podziale majątku będzie próbował wymusić od skarżącej wykupienie całej nieruchomości z domem, na co nie będzie jej stać. Skarżąca jest właścicielką większości nieruchomości i podjęła kroki zmierzające do zniesienia współwłasności. Podtrzymała nadto twierdzenia dotyczące pozbawienia jej światła dziennego przez planowaną inwestycję.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie, zaś postanowieniem z dnia [...] odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Pełnomocnik L. Ł. w piśmie procesowym z dnia 5 września 2016 r. wniósł o oddalenie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, zaś względem zaskarżonej decyzji podał, że jest ona zgodna z prawem i nie narusza uzasadnionych interesów osób trzecich.

Ustanowiony dla skarżącej pełnomocnik z urzędu pismem z dnia 24 stycznia 2016 r. wniósł o zawieszenie niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego do czasu prawomocnego zakończenia postępowania przed Sądem Rejonowy dla W. – [...] o zniesienie współwłasności nieruchomości położonej we W. przy ul. P. [...]. Uzasadniając wniosek podał, iż L. Ł. złożył do Sądu Rejonowego dla W. - [...] wniosek o zniesienie współwłasności nieruchomości objętej niniejszym postępowaniem, zaś sprawy te są ściśle ze sobą powiązanie, albowiem skarżąca w postępowaniu o zniesienie współwłasności nieruchomości domaga się fizycznego podziału nieruchomości na dwie odrębne nieruchomości, co ostatecznie w razie przychylenia się przez Sąd Rejonowy dla W. - [...] do jej wniosku doprowadzi do sytuacji, w której pozwolenie na rozbudowę budynku mieszkalnego staje się bezprzedmiotowe. Zgodnie z pozwoleniem na budowę obejmującym rozbudowę jednorodzinnego budynku mieszkalnego, który ostatecznie w wyniku zniesienia współwłasności ma zostać przydzielony na wyłączną własność W. R. wraz z gruntem pod nieruchomością i pasem okalającym nieruchomość. W tej sytuacji rozbudowanie nieruchomości w sposób wskazany w decyzji Prezydenta W. z dnia [...] r., nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielający na rzecz L. Ł. pozwolenia na budowę staje się bezprzedmiotowe.

W piśmie procesowym zwrócono również uwagę na to, że organy obu instancji pomijają pozostałą część ugody, która ma stanowić o prawie inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Z ugody wynika, iż skarżąca miała stać się wyłącznym właścicielem nieruchomości posadowionej na gruncie tj. budynku mieszkalnego, którego rozbudowy domaga się L. Ł. i na co ostatecznie uzyskał pozwolenie od organów.

Na rozprawie w dniu 1 lutego 2016 r. pełnomocnik skarżącej poparła skargę i wnioski w niej zawarte, natomiast pełnomocnik uczestnika postępowania wniósł o oddalenie wniosku o zawieszenie postępowania oraz o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066). Zakres kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) zwana dalej w skrócie "p.p.s.a.", z którego wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W myśl art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.

Na wstępie rozważań należy odnieść się do złożonego w toku postępowania sądowoadministracyjnego wniosku pełnomocnika skarżącej o zawieszenie postępowania. Jako przyczynę uniemożliwiającą rozpoznanie skargi wskazano prowadzenie przez sąd powszechny postępowania dotyczącego zniesienia współwłasności. W ocenie Sądu w składzie orzekającym przedmiotowy wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie dlatego został oddalony. Jeżeli chodzi o przesłanki zawieszenia tego postępowania to zostały one określone w przepisach art. 123-126 p.p.s.a. W niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z obligatoryjnych przyczyn zawieszenia, natomiast w przekonaniu Sądu zawieszenie w uwagi na toczące się postępowanie wskazane w piśmie z dnia 24 stycznia 2017 r. nie było uzasadnione. Możliwość zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego z uwagi na inne toczące się postępowanie zachodzi jedynie w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym (art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Taka okoliczność natomiast w niniejszej sprawie nie miała miejsca. Fakt złożenia wniosku o zniesienie współwłasności, nie ma bowiem wpływu na treść rozstrzygnięcia przez sąd administracyjny, ponieważ istotna dla niniejszego postępowania okoliczność, tj. prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w zakresie objętym wnioskiem o pozwolenie na budowę, została w postępowaniu przed sądem cywilnym prawomocnie przesądzona. W niniejszej sprawie mamy bowiem do czynienia z zatwierdzeniem przez sąd ugody, która uprawniała wnioskodawcę do złożenia oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Ewentualne zniesienie współwłasności może oczywiście rozstrzygać zagadnienia cywilistyczne miedzy stronami w przyszłości, jednakże w sensie administracyjnoprawnym kwestia możliwości zabudowy nieruchomości została już rozstrzygnięta decyzją administracyjną, która opierała się na zatwierdzonej przez sąd ugodzie. Podkreślenia wymaga, że sam wniosek do sądu powszechnego, co wynika z nieczytelnej kopii przedłożonej łącznie z wnioskiem z dnia 24 stycznia 2017 r., został złożony już po wydaniu przez Wojewodę D. zaskarżonej decyzji. Należy również dodać, że wniosek o zawieszenie postępowania złożyła tylko strona skarżąca, zaś pełnomocnik L. Ł. wniósł o jego oddalenie, co wyklucza możliwość zawieszenia postępowania w oparciu o przepis art. 126 ustawy p.p.s.a.

Skarżąca zakwestionowała prawidłowość zatwierdzenia przedłożonego przez wnioskodawcę projektu budowanego i udzielenia pozwolenia na budowę zasadniczo z dwóch powodów. Po pierwsze uznała, że jako współwłaściciel nieruchomości nie wyraziła zgody na planowaną inwestycje, a po drugie jej budynek zostanie pozbawiony dostępu do światła słonecznego. Poddawszy zaskarżoną decyzję ocenie przez pryzmat kryterium legalności w granicach wyznaczonych przez przytoczone wcześniej przepisy Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Powyższe zarzuty strony skarżącej w realiach niniejszej sprawy nie są uzasadnione. Stosownie bowiem do art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego (Dz.U. z 2016 r. poz. 290 ze zm.), przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza:

1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;

2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;

3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7, oraz dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 6;

4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7.

W razie stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w ust. 1, właściwy organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę (art. 35 ust. 3). W razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę (ust. 4 art. 35).

W powyższych regulacjach normatywnych określono zakres działania organu administracji architektoniczno-budowlanej przy zatwierdzeniu projektu budowlanego i wydawaniu pozwolenia na budowę. Do kompetencji tegoż organu należy sprawdzenie zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz wymaganiami ochrony środowiska. Do obowiązków organu należy również sprawdzenie kompletności projektu budowlanego, w tym czy posiada on wszystkie wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia i sprawdzenia, a także sprawdzenie czy projekt ten został sporządzony przez osobę posiadająca właściwe uprawnienia budowlane. Projekt zagospodarowania działki lub terenu podlega natomiast sprawdzeniu tylko pod kątem zgodności z przepisami, w tym zwłaszcza techniczno-budowlanymi. Na tym etapie postępowania następuje również określenie obszaru oddziaływania obiektu, niezbędne do prawidłowego ustalenia stron postępowania (por. R. Dziwiński, P. Ziemski; Komentarz do art. 35 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, [w:] R. Dziwiński, P. Ziemski, Prawo budowlane. Komentarz, Dom Wydawniczy ABC, 2006, wyd. II). Przepis zaś art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego jednoznacznie ustala, że właściwy organ nie może odmówić wydania pozwolenia na budowę, jeżeli spełnione zostały wymagania, o których mowa powyżej, oraz wówczas gdy inwestor złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (art. 32 ust. 4 pkt 1) lub złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności pozwolenia, o którym mowa w art. 23 i art. 23a ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej, jeżeli jest ono wymagane (art. 32 ust. 4 pkt 1a) lub złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (art. 32 ust. 4 pkt 2). Oznacza to więc, że art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego nie dopuszcza jakiejkolwiek uznaniowości w sprawie wydania pozwolenia na budowę, jak też możliwości wprowadzenia dalszych warunków, od których zależałoby wydanie tegoż pozwolenia (por. E. Radziszewski, Prawo budowlane. Przepisy i komentarz, Warszawa 2006, s. 129).

Badając – w kontekście powyższych uregulowań – zgodność z prawem zaskarżonej decyzji należało uznać, że organ nie tylko mógł, ale i miał obowiązek udzielenia pozwolenia na budowę dla przedmiotowej inwestycji i dlatego zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Względem planowanego do realizacji zamierzenia w obrocie prawnym funkcjonuje ostateczna decyzja Prezydenta W. z dnia [...] o warunkach zabudowy. Jak wynika z akt administracyjnych organy obu instancji dokonały analizy zgodności przedłożonego projektu budowlanego z warunkami określonymi wskazaną decyzją nie dopatrując się w tym względzie rozbieżności. W uzasadnieniach decyzji organów obu instancji szczegółowo zostały wyspecyfikowane i uzasadnione parametry wynikające z decyzji z dnia [...] r. Spełniony więc został warunek w postaci zgodności zamierzenia z decyzją lokalizacyjną. Na podkreślenie zasługuje też to, że organy zweryfikowały zgodność inwestycji z przepisami techniczno-budowlanymi. Wojewoda D. w uzasadnieniu decyzji wziął pod uwagę regulacje wynikające z rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w szczególności te dotyczące zachowania minimalnych odległości od granicy. Kwestia ta zdaje się być bardzo istotna, bowiem skarżąca od początku postępowania po skargę do sądu administracyjnego konsekwentnie podnosi, że po zrealizowaniu planowanej inwestycji dozna uszczerbku jej uprawnienie do naświetlenia słonecznego. Kluczowe w sprawie jest to, że uprzednio wydana przez Prezydenta W. decyzja została uchylona właśnie dlatego, że zagadnienie to nie zostało dostatecznie zweryfikowane. Na etapie wydawania przez Prezydenta W. decyzji z dnia [...] jak i w postępowaniu odwoławczym organy dysponowały aktami, w których znajdywał się uzupełniony projekt budowlany zawierający informację dotyczącą przesłaniania i zacienienia. W tych okolicznościach nie znajduje poparcia zarzut skargi polegający na ograniczeniu skarżącej w nasłonecznieniu jej budynku mieszkalnego niezgodnie z przepisami technicznymi. Inwestor przedłożył bowiem sporządzoną przez osoby posiadające stosowne uprawnienia analizy, zaś skarżąca poza gołosłownym zarzutem nie wskazała na żadne okoliczności potwierdzające jej stanowisko. Mamy zatem do czynieniem z ustaleniami organu wynikającymi z przedłożonych przez inwestora dokumentami, oraz poglądem skarżącej wynikającym z jej przeświadczenia. Nie sposób więc zgodzić się z twierdzeniami W. R., które nie znajdują odzwierciedlenia w materiale dowodowym sprawy, ani też nie opierają się na żadnych dowodach. Zauważyć w tym miejscu trzeba, że objęta pozwoleniem na budowę inwestycja może powodować zacienienie budynku skarżącej. Zacienienie to mieści się jednak w granicach przewidzianych przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 2002 r., co wykazano w projekcie budowlanym, a więc nie można było z tej przyczyny odmówić wnioskodawcy wydania orzeczenia zgodnego z jego żądaniem.

Nie znalazł uznania Sądu zarzut dotyczący niemożliwości realizacji zamierzenia ze względu na brak w tym względzie zgody skarżącej jako współwłaścicielki nieruchomości, jak sama podaje ,,właściciela większości nieruchomości". Ja wynika z przepisów Prawa budowlanego rola organu administracji architektoniczno-budowlanej sprowadza się do uzyskania od wnioskodawcy składanego pod odpowiedzialnością karną oświadczenia o posiadaniu prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. L. Ł. takowe oświadczenie złożył, a co więcej dołączył także dokumenty, z których swoje uprawnienie wywodzi. Na uwagę zasługuje ocena oświadczenia o prawie do dysponowania na cele budowlane, która w niniejszej sprawie wynika z ugody zatwierdzonej przez sąd powszechny dokonana przez orzekające w sprawie organy, w tym w szczególności przez Wojewodę D.. W uzasadnieniu decyzji organu II instancji wyrażono, w pełni akceptowany przez skład orzekający Sądu pogląd, że ugoda zatwierdzona przez sąd powszechny rozstrzygająca o sposobie korzystania z nieruchomości, w tym zawierająca zgodę W. R. na jej zabudowę zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy do czasu kiedy nie zostanie skutecznie odwołana wiąże organy administracyjne. Aby nie powtarzać szerokiego wywodu jaki przeprowadził organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dość powiedzieć, że zasadnie przypomniano o domniemaniu prawdziwości oświadczenia, które dodatkowo wynika w niniejszej sprawie z postanowienia sądu powszechnego, do czasu obalenia go innymi miarodajnymi dowodami. Skarżąca ani w odwołaniu, ani w skardze nie powołała się na tego rodzaju dowody, które można by było uznać za podważające oświadczenie inwestora o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W tych okolicznościach upada drugi z argumentów skargi podważający legalność zaskarżonej decyzji.

Reasumując, Sąd stwierdził, że organy dokonały wystarczających dla podjęcia rozstrzygnięcia ustaleń co do stanu faktycznego oraz w sposób prawidłowy oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy, stosując się do zasad regulujących postępowanie administracyjne, określonych w art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Jednocześnie przyjąć należy, że w zaistniałych okolicznościach faktycznych sprawy obowiązujące przepisy prawa dostarczyły podstaw do wydania rozstrzygnięcia zgodnego z wnioskiem i zatwierdzenia projektu budowlanego z jednoczesnym udzieleniem pozwolenia na budowę. Sąd miał również na uwadze to, że ustalenia i ocena organów znalazły wyraz w uzasadnieniach decyzji, spełniających wymogi z art. 107 § 3 k.p.a. Poza tym Sąd nie dostrzegł z urzędu wad postępowania, które mogłyby mieć istotny wpływ na treść zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia.

W tym stanie rzeczy, uznając, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw, Sąd orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 151 p.p.s.a.

O wynagrodzeniu wyznaczonego dla skarżącej pełnomocnika z urzędu orzeczono w pkt II sentencji wyroku na podstawie art. 250 p.p.s.a. określając ich wysokość na podstawie § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2015 r. poz. 1805).