Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 297/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2006-02-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie NSA Ewa Krawczyk (spr.), WSA Rafał Wolnik, Protokolant st. sekr. Małgorzata Orman, po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. I. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie sprzeciwu od zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych oddala skargę


UZASADNIENIE

Skarżący A. I. pismem z dnia [...] 2004 roku zgłosił zamiar wykonania ogrodzenia działek nr A i B k.m. [...] położonych w narożu ulic A i B w D.. W zgłoszeniu podał, że ogrodzenie będzie wykonane na podmurówce z kątowników stalowych. Jego wysokość będzie wynosiła około 170 cm i będzie przebiegać w granicy działek. W ogrodzeniu nie zostanie wykonana brama wjazdowa.

Prezydent Miasta D. decyzją z dnia [...] r., powołując się na art. 30 Prawa budowlanego z 7.07.1994 r. (t. j. Dz. U. Nr 207 z 2003 r. poz. 2016 z zm.) zgłosił sprzeciw w stosunku do robót objętych zgłoszeniem.

Zdaniem organu roboty objęte zgłoszeniem nie uwzględniały ustaleń obowiązującego planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego miasta D. wynikających z uchwały nr [...] Rady Miejskiej w D. z dnia [...] r. (publ. w Dz. Urz. Woj. [...] nr [...] z [...] r.), a nadto inwestor nie złożył oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością dla celów budowlanych; na załączonej mapie nie określono granic nieruchomości, a sam wniosek nie został złożony na odpowiednim formularzu.

Wojewoda [...]– po rozpatrzeniu odwołania A. I. – decyzją z dnia [...] r. uchylił decyzję Prezydenta Miasta D. i przekazał sprawę – temu organowi – do ponownego rozpatrzenia. W motywach organ odwoławczy stwierdził, że wprawdzie odwołujący się wszystkich wymogów zgłoszenia, przewidzianych w art. 30 Prawa budowlanego nie spełnił, ale w takiej sytuacji organ powinien go wezwać do uzupełnienia braków w trybie art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego.

Natomiast zgłoszenie sprzeciwu z uwagi na brak złożenia wniosku na stosownym formularzu jest sprzeczne z prawem. Także ogólnikowe powołanie się na plan zagospodarowania przestrzennego nie było wystarczające do zgłoszenia sprzeciwu.

W następstwie powyższej decyzji Prezydent D. postanowieniem z dnia [...] r. na podstawie art. 29 i 30 Prawa budowlanego, nałożył na A. I. – inwestora, obowiązek uzupełnienia zgłoszenia o podanie: zakresu i sposobu wykonywania prac, terminu ich rozpoczęcia i złożenie: oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością, szkiców lub rysunków oraz zezwolenia zarządcy drogi (w formie decyzji – art. 40 ustawy o drogach publicznych) na zlokalizowanie w pasie drogowym obiektu niezwiązanego z potrzebami zarządzania drogą. Jako termin wykonania zobowiązania ustalono okres 7 dni od dnia doręczenia sprzeciwu.

Następnie Prezydent D. decyzją z dnia [...] roku ponownie zgłosił sprzeciw w stosunku do wykonania robót objętych zgłoszeniem. Uzasadniając zgłoszenie sprzeciwu organ podał, że inwestor w wyznaczonym terminie nie uzupełnił zgłoszenia wymaganym zezwoleniem zarządcy drogi. Dla obszaru na którym inwestor projektuje budowę ogrodzenia obowiązuje plan miejscowego zagospodarowania przestrzennego z 2004 roku. Zgodnie z ustaleniami tego planu część działek o numerach A i B znajduje się w pasie drogowym ulic określonych symbolami ([...] – Aleja B i [...] – modernizacja ulicy A (rysunek planu). Zgodnie z ustawą o drogach publicznych zabrania się lokalizacji w pasie drogowym obiektów niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego. Jedynie w szczególnych wypadkach istnieje możliwość lokalizowania w pasie drogowym obiektów budowlanych lub urządzeń niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami, a nastąpić to może wyłącznie za zezwoleniem właściwego zarządcy drogi, wydanym w formie decyzji administracyjnej. Nadto granice działek oznaczone na mapach ewidencyjnych, pozostających w zasobie ewidencyjnym urzędu, nie pokrywają się z linią ogrodzenia wskazaną przez inwestora, który twierdzi, że ogrodzenie będzie zlokalizowane w granicy działek. Inwestor w zgłoszeniu, ani żadnym kolejnym piśmie nie zawarł wniosku o wydanie przez zarządcę drogi zezwolenia na inwestycję w pasie drogowym, ani nie domagał się wykupienia części działek A i B znajdujących się w pasie drogowym. Artykuł 20 pkt 17 ustawy o drogach publicznych określa kompetencje zarządcy dróg, a nie nakłada na zarządcę obowiązek wykupu gruntów bez woli właściciela. Ponieważ realizacja obiektu objętego zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz przepisów ustawy o drogach publicznych, na podstawie art. 30 ust. 6 Prawa budowlanego wniesiono sprzeciw w drodze decyzji.

W odwołaniu A. I. podniósł, iż Prezydent D. jest zarządcą drogi, dlatego też powinien sam dokonać uzgodnienia, bez odrębnego żądania inwestora. Ponadto wyznaczony termin do uzyskania uzgodnienia był zbyt krótki, a uzasadnienie decyzji w części dotyczącej niezgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego jest zbyt ogólnikowe.

Odwołujący się wskazał nadto na przepisy ustawy o drogach publicznych (art. 35 ust. 4, 39 ust. 3, 40 ust. 2 pkt 3, z których wynika dopuszczalność budowy ogrodzenia w pasie drogowym. Podkreślił, że organ I instancji nie był uprawniony do wydania sprzeciwu co uniemożliwia odwołującemu się ochronę własności, ale powinien sprawę załatwić całościowo bowiem leży to w jego kompetencjach.

Zdaniem odwołującego się organ I instancji mógł nałożyć na niego obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę ogrodzenia, a będąc zarządcą drogi równocześnie wydać decyzję przewidzianą art. 40 ustawy o drogach publicznych. Mógł też nie wyrazić zgody na zajęcie pasa drogowego i zaproponować wykupienie części działki lub działkę zamienną.

Wojewoda [...] zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia – na podstawie art. 138 § 2 kpa. Organ odwoławczy podzielił stanowisko skarżącego, iż termin 7 dniowy do uzupełnienia zgłoszenia był zbyt krótki, wręcz uniemożliwiający odwołującemu się uzupełnienie zgłoszenia przez złożenie zezwolenia zarządcy drogi. Ta okoliczność przesądziła o uchyleniu decyzji organu I instancji w celu ponownego wyznaczenia terminu do uzupełnienia zgłoszenia o zezwolenie zarządcy drogi. Odnośnie podnoszonego przez odwołującego się zarzutu, iż wobec faktu, że organ I instancji jest równocześnie zarządcą drogi i powinien we własnym zakresie dokonać stosownego uzgodnienia, organ odwoławczy stwierdził, iż organy administracyjne nie mogą działać bez wniosku strony, a taki wniosek przez inwestora nie został złożony.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A. I. powtórzył swoją dotychczasową argumentację. Akcentował przede wszystkim fakt, że organ I instancji będący również zarządcą drogi, powinien na podstawie art. 40 ustawy o drogach publicznych z urzędu uzgodnić warunki zajęcia pasa drogowego, a w przypadku odmowy uzgodnienia wykupić część lub całość terenu, albo zaproponować nieruchomość zamienną.

Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Na rozprawie w dniu 28.02,2006 roku skarżący A. I. okazał decyzję Wojewody [...] z dnia [...] roku o umorzeniu postępowania w sprawie sprzeciwu. Stwierdził, iż w oparciu o tą decyzję może wykonać ogrodzenie ale mimo to podtrzymuje skargę bowiem dąży do "uregulowania całości problematyki".

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż przeprowadzona przez Sąd, zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z zm.), kontrola wykazała, że decyzja Wojewody [...] jest zgodna z prawem.

Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 2 kpa. Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości lub części i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części.

Przekazując sprawę organ te może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy jednoczesnym rozpatrzeniu sprawy.

W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji, którą zgłoszono sprzeciw w stosunku do inwestycji objętej zgłoszeniem inwestora. Zgłoszenie dotyczyło budowy ogrodzenia od strony dróg publicznych – i jak wynika z niekwestionowanych ustaleń organu I instancji – zlokalizowanego w pasie drogowym. Zgodnie z art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 16.04.2004 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane (Dz. U. Nr 93, poz. 888) w zgłoszeniu należy określić rodzaj, zakres i sposób wykonywania robót budowlanych oraz termin ich rozpoczęcia. Do zgłoszenia należy dołączyć oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 (o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane) oraz w zależności od potrzeb szkice lub rysunki, a także pozwolenia, uzgodnienia i opinie wymagane odrębnymi przepisami. Zgłoszenia dokonuje się przed terminem rozpoczęcia zamierzonych robót, a do ich wykonania można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia, organ nie wniesie, w drodze decyzji sprzeciwu. W przepisie art. 30 ust. 6 pkt 1-3 Prawa budowlanego określono przypadki w których organ wnosi sprzeciw. Sprzeciw ten wnosi organ w terminie 30 dni od dnia zgłoszenia. Okolicznością, która wpływa na to, iż termin do wydania decyzji o sprzeciwie nie jest liczony od dnia zgłoszenia, jest wydanie przez organ postanowienia, po stwierdzeniu braków zgłoszenia, nakładającego obowiązek uzupełnienia tych braków w określonym terminie. Jeżeli braki zgłoszenia nie zostaną uzupełnione w wyznaczonym terminie – organ wnosi sprzeciw, w drodze decyzji.

Oznacza to, że podstawą wydania decyzji o sprzeciwie na skutek nieuzupełnienia braków zgłoszenia jest art. 30 ust. 2 in fine Prawa budowlanego, a nie art. 30 ust. 6 przewidujący wniesienie sprzeciwu na skutek ustalenia okoliczności wymienionych w tym przepisie.

Wydając postanowienie o obowiązku uzupełnienia zgłoszenia organ kieruje się określonymi w art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego wymaganiami jakim zgłoszenie powinno odpowiadać, a także rodzajem objętej zgłoszeniem inwestycji. Od rodzaju tej inwestycji uzależniony jest obowiązek dołączenia do zgłoszenia stosownych pozwoleń, uzgodnień i opinii wymaganych odrębnymi przepisami. Wymagane przepisami odrębnymi pozwolenia, uzgodnienia lub opinie mogą wynikać z wielu ustaw, w tym ustawy o drogach publicznych. Realizacja objętego zgłoszeniem ogrodzenia, które miało być zlokalizowane w pasie drogowym wymagała zezwolenia zarządcy drogi w formie decyzji administracyjnej (art. 39 ust. 3 i 40 ustawy o drogach publicznych z 21.03.1985 r.).

Zasadnie zatem skarżący został wezwany do uzupełnienia zgłoszenia zezwoleniem zarządcy drogi. Jednakże ustalony termin wykonania nałożonego obowiązku – 7 dni w sposób oczywisty był nierealny co wynika z ustalonego w kpa terminu załatwienia spraw – art. 35 kpa.

Rozpoznając odwołanie od decyzji organu I instancji, organ odwoławczy – po stwierdzeniu, iż wyznaczony do uzupełnienia zgłoszenia termin był niezgodny z prawem, a równocześnie zasadnie przyjmując, iż to inwestor ma obowiązek złożyć żądane zezwolenie (decyzję) zgodnie z art. 138 § 2 uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji celem ponownego ustalenia terminu w którym inwestor złoży żądane zezwolenie. Jedynie bowiem organ I instancji jest uprawniony do żądania uzupełnienia zgłoszenia, jego oceny, następstwem której jest albo milczące dopuszczenie do realizacji robót objętych zgłoszeniem, albo zgłoszenie sprzeciwu w drodze decyzji. Należy jeszcze podkreślić, że zgłoszenie sprzeciwu po uzupełnieniu zgłoszenia w sposób wskazany w postanowieniu następuje na podstawie art. 30

ust. 6.

Powyższa analiza przepisów art. 30 ust. 2, 5 i 6 Prawa budowlanego prowadzi – w ocenie składu orzekającego – do wniosku, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Zarzuty skarżącego nie są słuszne. Już z art. 30 ust. 2 wynika, że obowiązek dołączenia do zgłoszenia stosownych pozwoleń, uzgodnień i opinii obciąża składającego wniosek. Fakt, iż zarządcą drogi przy której wnioskodawca zamierzał zrealizować ogrodzenie jest Prezydent Miasta D., będący równocześnie organem architektoniczno-budowlanym I instancji, nie zmienia faktu, iż postępowanie o wydanie zezwolenia o którym mowa w art. 39 ust. 3 ustawy o drogach publicznych z dnia 21.03.1985 r. jest odrębnym postępowaniem administracyjnym, ze wszystkimi środkami odwoławczymi z kpa i skargą do sądu administracyjnego, wszczynanym na wniosek. Takiego wniosku skarżący nie złożył, a w świetle prawa nie można go domniemywać. Z kolei nałożenia obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę na wykonanie robót objętych zgłoszeniem (art. 30 ust. 7) następuje w sytuacji gdy zgłoszone roboty mogą naruszać ustalenia planu zagospodarowania przestrzennego lub powodować skutki wymienione w art. 30 ust. 7 pkt 1-7 Prawa budowlanego. Nałożenie obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę w oparciu o wskazany art. 30 ust. 7 Prawa budowlanego nie wchodzi więc w grę, w sytuacji nie wykonania przez inwestora obowiązku uzupełnienia zgłoszenia, nałożonego postanowieniem.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z zm.) oddalił skargę.