Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 399/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-02-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski Sędziowie WSA Olga Żurawska-Matusiak Sławomir Antoniuk (spr.) Protokolant specjalista Elwira Sipak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2012 r. sprawy ze skargi R. U. na bezczynność Telekomunikacji Polskiej S.A. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia 31 sierpnia 2011 r. o udostępnienie informacji publicznej - oddala skargę -


UZASADNIENIE

R. U. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Telekomunikacji Polskiej S.A. z siedzibą w W. (dalej TP S.A.), w której zarzucił skarżonemu podmiotowi nieudzielanie informacji publicznej wnioskowanej pismem z dnia 31 sierpnia 2011 r. W skardze strona wniosła o nakazanie TP S.A. rozpoznania przedmiotowego wniosku oraz zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż wnioskiem z dnia 31 sierpnia 2011 r. zwrócił się do TP S.A. o udostępnienie informacji o spółce, tj. o podanie imion, nazwisk i adresów poczty elektronicznej wszystkich członków zarządu ww. spółki oraz adresów poczty elektronicznej ich sekretariatów. TP S.A. pismem dnia 21 września 2011 r. poinformowała skarżącego o otrzymaniu wniosku, lecz żądanej informacji wnioskodawcy nie udostępniła. Tymczasem podmiot, do którego złożono wniosek powinien albo udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej (art. 10 w związku z art. 14 i 13 ustawy o dostępie do informacji publicznej), albo w drodze decyzji administracyjnej odmówić jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 tej ustawy). W ustawowym terminie żadna z tych czynności nie nastąpiła, w związku z czym podmiot, do którego złożono wniosek o udostępnienie informacji publicznej pozostaje w bezczynności. Otrzymana od TP S.A. korespondencja e-mailowa nie jest żadną z czynności, o których mowa powyżej, w związku z tym nie można jej uważać za załatwienie sprawy.

Skarżący podniósł ponadto, iż podmiot, od którego żądano informacji publicznej jest z pewnością podmiotem wykonującym zadania publiczne w zakresie świadczenia telekomunikacyjnych usług powszechnych, a także podmiotem otrzymującym ze Skarbu Państwa dopłaty na zasadach określonych w art. 85 ustawy - Prawo telekomunikacyjne (a więc dysponującym środkami publicznymi). O tym, że TP S.A. świadczy usługi powszechne dowodzi zawartość Biuletynu Informacji Publicznej http://www.tp.pl/prt/pl/bip/wskaz jak/ - w którym spółka publikuje wskaźniki jakościowe dotyczące świadczenia przez nią usług powszechnych. Termin "usługa powszechna" w rozumieniu art. 81 ust. 1 i nast. ustawy - Prawo telekomunikacyjne obejmuje: "Zestaw usług telekomunikacyjnych, jakie powinny być dostępne dla wszystkich użytkowników końcowych stacjonarnych publicznych sieci telefonicznych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z zachowaniem wymaganej jakości i po przystępnej cenie".

Dowodem uzyskiwania przez TP S.A. dopłat ze Skarbu Państwa na świadczenie usług powszechnych, a tym samym uzyskiwania przez TP S.A. funduszy ze środków publicznych, są decyzje administracyjne Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] maja 2011 r. przyznające Telekomunikacji Polskiej te dopłaty latach 2006 – 2009 r.

Zdaniem skarżącego, żądaną informacją jest informacja o podmiotach wykonujących zadania publiczne (art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej). Do zadań publicznych należy świadczenie telekomunikacyjnej usługi powszechnej. Do udzielenia informacji publicznej zobowiązany jest każdy podmiot wykonujący zadania publiczne (art. 4 ust. 1, w szczególności pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej). Zatem żądana informacja stanowi informację publiczną, a skarżony podmiot jest zobowiązany do jej udostępnienia. TP S.A. nie udostępniła jednak wnioskowanej informacji. Tym samym pozostaje w bezczynności czyniąc skargę zasadną.

W odpowiedzi na skargę TP S.A. wniosła o oddalenie skargi oraz zasądzenie na rzecz skarżonej spółki zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu pisma procesowego pełnomocnik TP S.A. podniósł, iż w dniu 18 października 2011 r. wpłynęła do spółki skarga R. U., w której swoje żądanie skarżący oparł na przepisach ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Podmiotami zobowiązanymi do udostępniania informacji publicznych są, zgodnie z art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej, wyłącznie władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, a także reprezentatywne organizacje związkowe i pracodawców oraz partie polityczne. W związku z powyższym kręgiem podmiotów zobowiązanych TP S.A. musiałaby być "innym podmiotem wykonującym zadania publiczne". Zdaniem skarżącego spółka spełnia te kryteria, gdyż świadczy usługę powszechną oraz otrzymuje z tego tytułu dopłaty. Zdaniem TP S.A., świadczenie usługi powszechnej w rozumieniu ustawy Prawo telekomunikacyjne nie jest wykonywaniem zadań publicznych. Ponadto, TP S.A. z dniem 9 maja 2011 r., wobec wygaśnięcia decyzji nr [...] wydanej przez Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] listopada 2006 r. przestała być przedsiębiorcą wyznaczonym, a tym samym zaprzestała świadczenia usługi powszechnej i do dnia wniesienia niniejszego pisma takiej usługi nie świadczy. W dniu skierowania przez skarżącego do spółki żądania o udostępnienie informacji publicznej TP S.A. nie świadczyła już usługi powszechnej, a zatem podnoszony przez skarżącego powyższy argument nie jest właściwy. Odnosząc się do kwestii otrzymywania przez TP S.A. dopłat z tytułu świadczenia usługi powszechnej, pełnomocnik spółki podniósł, iż w związku z zaprzestaniem jej świadczenia przed dniem wystąpienia przez skarżącego ze swoim żądaniem i ten argument nie może być uznany za prawidłowy. Ponadto, nietrafiony jest argument jakoby dopłaty pochodziły ze Skarbu Państwa, a więc ze środków publicznych. Zgodnie bowiem z art. 97 ustawy Prawo telekomunikacyjne dopłaty na rzecz przedsiębiorcy wyznaczonego, który zgłosił odpowiedni wniosek pochodzą ze środków pozyskanych od przedsiębiorców telekomunikacyjnych, których przychód z działalności telekomunikacyjnej przekroczył 4 miliony złotych. Otrzymane zatem przez TP S.A. dopłaty nie pochodzą ze środków publicznych.

Niezależnie od powyższego pełnomocnik TP S.A. stwierdził, że informacje żądane przez skarżącego nie są informacjami publicznymi w rozumieniu art. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie bowiem z ww. przepisem informacją publiczną jest "informacja o sprawach publicznych". Imiona i nazwiska członków zarządu TP S.A. oraz ich dane kontaktowe nie stanowią informacji o sprawach publicznych, a są jedynie danymi, przy użyciu których można się ze spółką komunikować. Również imiona i nazwiska członków zarządu każdej spółki polskiego prawa handlowego, w tym TP S.A. są informacjami dostępnymi publicznie, ujawnionymi w rejestrze przedsiębiorców. Poza tym informacje te dostępne są na stronach internetowych spółki www.tp-ir.pl. Z pisma skarżącego można wnioskować, że dane kontaktowe członków zarządu TP S.A. są mu potrzebne w celu złożenia reklamacji na świadczone przez spółkę usługi. Spółka umożliwia swoim klientom składanie reklamacji w różnoraki sposób, w tym w formie pisemnej jak i poprzez kontakt z konsultantem na specjalnie dostępnych numerach telefonu, co wynika m.in. z regulaminu świadczenia przez TP S.A. usług telekomunikacyjnych. Ponadto, skarżący złożył reklamację, która została przez spółkę rozpatrzona.

Z tych względów strona skarżona utrzymuje, iż TP S.A. nie jest podmiotem, o którym mowa w art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej, a więc podmiotem na którym ciąży obowiązek udostępniania informacji poufnych, albowiem żądane przez skarżącego informacje nie są informacjami publicznymi w rozumieniu art. 1 tej ustawy. Powyższe stanowisko nie uległoby zmianie, nawet gdyby TP S.A. nadal była przedsiębiorcą wyznaczonym i świadczyła usługę powszechną.

W piśmie procesowym z dnia 21 listopada 2011 r., skarżący nie zgodził się z argumentacją TP S.A., iż spółka ta nie jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. W ocenie skarżącego, TP S.A. jest takim podmiotem, albowiem spółka ma swoją stronę internetową w Biuletynie Informacji Publicznej, przedłożyła Prezesowi UKE cennik i regulamin świadczenia usługi powszechnej usługi (o czym w BIP na stronach UKE), a zatem uznaje się za przedsiębiorcę wyznaczonego do świadczenia takiej usługi, świadczy część usług składających się na usługę powszechną w rozumieniu ustawy – Prawo telekomunikacyjne, poprzez udzielanie informacji o numerach telefonicznych, udostępnianie spisów abonentów, świadczenie usług telefonicznych za pomocą aparatów publicznych, świadczenie udogodnień dla osób niepełnosprawnych.

Pełnomocnik TP S.A. w piśmie procesowym z dnia 8 grudnia 2011 r. zanegował argumentację skarżącego podnosząc m.in., iż TP S.A. nie jest zobligowana obowiązującymi przepisami do posiadania strony internetowej w Biuletynie Informacji Publicznej. Z samego zaś faktu istnienia takiej strony BIP nie można spółce przypisać cech przymiotu, o którym mowa w art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Skarżący w piśmie procesowym z dnia 18 stycznia 2012 r. podjął dalszą polemikę ze stanowiskiem zaprezentowanym w piśmie procesowym TP S.A. z dnia 8 grudnia 2011 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Na wstępie należy wskazać, iż stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skarga na bezczynność organu administracji przysługuje w sprawach, w których wydawane są decyzje i postanowienia oraz w tych sprawach, w których mogą być wydawane akty (inne niż decyzje i postanowienia) lub podejmowane czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W takich sprawach skargę na bezczynność można wnieść skutecznie, jeżeli organ administracji (podmiot zobowiązany z mocy ustawy) nie załatwia sprawy w terminie określonym przepisami regulującymi sposób postępowania organów administracji. Aby można było mówić o bezczynności organu (podmiotu zobowiązanego) należy jednak przede wszystkim stwierdzić, iż ciąży na nim wynikający z przepisów prawa obowiązek wszczęcia postępowania i podjęcia w nim stosownego rozstrzygnięcia (stosownej czynności), a dopiero później, iż obowiązku tego, w nakazanym prawem terminie, nie wypełnia.

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), stanowiąc generalną zasadę udostępniania informacji publicznej, przewiduje różne sposoby udostępniania informacji publicznych. Jednym z nich jest udostępnianie informacji publicznej, zgodnie z art. 10 ustawy, na wniosek. Wniosek wszczyna przede wszystkim postępowanie w sprawie udostępnienia informacji publicznej, ale również określa krąg podmiotów tego postępowania. Złożenie wniosku do organu administracji (podmiotu zobowiązanego) przesądza o tym, iż w odniesieniu do tego właśnie konkretnego organu należy ustalić, czy jest on zobowiązany, w świetle przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, do udzielenia informacji publicznej oraz czy podejmuje stosowne czynności, których brak jest jednoznaczny z bezczynnością.

Mając powyższe na uwadze, należy w niniejszej sprawie w pierwszej kolejności należy ustalić, czy TP S.A. jest podmiotem obowiązanym do udzielenia informacji publicznej.

W uchwale z dnia 14 kwietnia 2005 r. sygn. akt I OPS 1/05 podjętej w składzie 7 sędziów (publik. ONSAiWSA 2005 r. nr 4, poz. 63), Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż wykonywanie zadań publicznych przez konkretny podmiot powinno wynikać z wyraźnych unormowań ustawowych lub rozstrzygnięć opartych na unormowaniach ustawowych, które powierzają (zlecają) określone zadania publiczne sprecyzowanym podmiotom. Nie można jednak z góry wykluczyć wykonywania zadań publicznych przez pewne podmioty, które nie mają wyraźnego umocowania w przepisach prawa.

Przepis art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej określa, iż obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej, 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego, albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są organizacje związkowe i pracodawców reprezentatywne, w rozumieniu ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego (Dz. U. Nr 100, poz. 1080, z późn. zm.), oraz partie polityczne (ust. 2). Obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji (ust. 3).

TP S.A. nie jest jednym z podmiotów, o których mowa w powołanym powyżej przepisie. Podmioty, o których mowa w art. 4 powołanej ustawy, to władze publiczne, podmioty wykonujące zadania publiczne, organizacje związkowe i pracodawców oraz partie polityczne. W przypadku osób prawnych niereprezentujących Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego, państwowych i samorządowych jednostek organizacyjnych lub innych jednostek organizacyjnych wykonujących zadania publiczne, ustawa ograniczyła obowiązek udostępnienia informacji do tych, w których Skarb Państwa posiada pozycję dominującą. Przepis ten nie podlega wykładni rozszerzającej. TP S.A. jest spółką prawa handlowego, której przedmiot działalności określony Dziale 3 Rejestru Przedsiębiorców – KRS nr 0000010681 dotyczy prawa prywatnego, nie zaś publicznoprawnego, a Skarb Państwa w tej spółce nie ma pozycji dominującej w rozumieniu przepisu art. 4 pkt 10 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, pod pojęciem pozycji dominującej - rozumie się pozycję przedsiębiorcy, która umożliwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku właściwym przez stworzenie mu możliwości działania w znacznym zakresie niezależnie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów; domniemywa się, że przedsiębiorca ma pozycję dominującą, jeżeli jego udział w rynku właściwym przekracza 40 %. Według informacji zamieszczonych na stronach internetowych TP S.A. (stan na dzień 21 kwietnia 2011 r.) największym akcjonariuszem tej spółki jest France Telecom – 49,79%, Capital Group International Inc – 5,06%, zaś pozostałym akcjonariuszom przypada – 45,15% akcji spółki. Powyższe prowadzi do stwierdzenia, że TP S.A. nie może zostać uznana za podmiot wymieniony w przepisie art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Przypomnieć należy, na co zwrócił na rozprawie uwagę pełnomocnik TP S.A., iż status TP S.A. w odniesieniu do postanowień art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej był przedmiotem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie o sygn. akt I OSK 1231/06 (publikowanym w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W postanowieniu z dnia 21 listopada 2006 r. NSA zajął analogiczne stanowisko podkreślając, iż ustawa o dostępie do informacji publicznej reguluje zakres podmiotowy obowiązku udostępnienia informacji publicznej szerzej, niż art. 61 Konstytucji RP (o czy także w powyższej uchwale NSA). Nie ma więc powodu, aby interpretować jej przepisy rozszerzająco, ze względu na normy konstytucyjne.

Z tych powodów zarzuty skargi należało uznać za bezzasadne. Samo zaś posiadanie przez TP S.A. strony internetowej w Biuletynie Informacji Publicznej nie czyni ze spółki podmiotu obowiązanego do udostępnienia takiej informacji, poprzez jej zamieszczenie w BIP lub udzielenie na wniosek osoby zainteresowanej. Obowiązek zamieszczania informacji publicznej w BIP, zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy o dostępie do informacji publicznej, spoczywa bowiem na podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1 i 2. Oceny tej nie może zmieniać fakt, iż działalność telekomunikacyjna podmiotów prywatnych, z uwagi na strategiczny jej charakter (w zakresie łączność, przekazu informacji, itp.) wiąże się z obronnością Państwa, co m.in. podnosił skarżący. Gdyby wolą prawodawcy było potraktowanie tych podmiotów jako obowiązanych do udostępnienia informacji w trybie dostępu do informacji publicznej, dałby temu wyraz w regulacji ustawowej.

Skoro zatem TP S.A. w odpowiedzi na wniosek z dnia 30 sierpnia 2011 r. poinformowała skarżącego, iż nie jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, to nie można jej czynić zarzutu pozostawania w zwłoce w podjęciu czynności, do których nie była obowiązana przepisami prawa.

Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.

Wniosek skarżącego oraz TP S.A. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania nie mógł zostać uwzględniony, albowiem sąd I instancji zasądza zwrot kosztów postępowania tylko na rzecz skarżącego i w przypadku uwzględnienia skargi (art. 200 powołanej ustawy procesowej).