Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1351/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 50  par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka Sędziowie: WSA Gabriela Nowak (spr.) WSA Iwona Kosińska Protokolant Ewa Nieora po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2009 r. sprawy ze skarg [...] Zarządu Infrastruktury w W. oraz Akademii [...] w W. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia oddala skargi.


UZASADNIENIE

Minister Infrastruktury, decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...] po rozpatrzeniu wniosku M.Z., A.C., W.K., M.K., N.V., E.P., A.Z., J.F. o ponowne rozpatrzenie sprawy, uchylił w całości swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] stycznia 2008 r., nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] grudnia 1954 r., nr [...] i utrzymanego nią w mocy orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] października 1954 r., nr [...] odmawiającego dotychczasowej właścicielce przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], ozn. nr hip. [...], o pow. [...] m² i stwierdził nieważność decyzji z dnia [...] grudnia 1954 r. oraz orzeczenia z dnia [...] października 1954 r.

W uzasadnieniu decyzji Minister Infrastruktury wskazał, że orzeczeniem administracyjnym Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] października 1954 r., utrzymanym w mocy decyzją Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] grudnia 1954 r., odmówiono dotychczasowej właścicielce przyznania prawa własności czasowej do gruntu opisanej wyżej nieruchomości [...] oraz stwierdzono, że wszystkie budynki na przedmiotowym gruncie przechodzą na własność Skarbu Państwa. Jako przyczynę odmowy podano konieczność przejęcia posesji na cele publiczne.

Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r., po rozpatrzeniu wniosku A. Z., odmówił stwierdzenia nieważności powołanej wyżej decyzji z dnia [...] grudnia 1954 r. oraz utrzymanego przez nią w mocy orzeczenia z dnia [...] października 1954 r. wskazując, że odmowa przyznania prawa własności czasowej nastąpiła z uwagi na przeznaczenie nieruchomości pod użyteczność publiczną. Takie też było przeznaczenie nieruchomości w Miejscowym Planie Zagospodarowania Przestrzennego W. Nr [...] z dnia [...] maja 1948 r. Tym samym – zdaniem organu - korzystanie z nieruchomości było nie do pogodzenia z korzystaniem z nieruchomości przez dotychczasową właścicielkę, a zatem orzeczenie z dnia [...] października 1954 r. było prawidłowe.

Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej powyższą decyzją wnieśli następcy prawni dawnej właścicielki nieruchomości podnosząc, że organ orzekający w sprawie w 1954 r. zaniechał ustalenia na jaki konkretnie cel dotychczasowa właścicielka zamierzała wykorzystać przedmiotową nieruchomość oraz że hipotetycznie przedmiotowy grunt mógłby być wykorzystywany np. do prowadzenia szkoły lub teatru.

Minister Infrastruktury rozpoznając ponownie sprawę przytoczył uchwałę składu 7 sędziów NSA z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 5/08 (ONSAiWSA 2009/2, poz. 18), w której wyrażony został pogląd, że przeznaczenie nieruchomości w planie zagospodarowania przestrzennego na cele użyteczności publicznej nie wyłączało możliwości przyznania byłemu właścicielowi prawa własności czasowej i podkreślił, że w celu oceny czy przeznaczenie nieruchomości na cele użyteczności publicznej dawało możliwość pogodzenia korzystania z niej przez dotychczasowych właścicieli niezbędnym było poczynienie przez organ administracji ustaleń czy w danej konkretnej sprawie taka możliwość istniała.

Organ zaznaczył, że w aktach własnościowych przedmiotowej nieruchomości znajdują się dokumenty świadczące o tym, że przed odebraniem dotychczasowej właścicielce nieruchomości była ona w znacznej części wynajmowana instytucjom publicznym. Wynika to z pisma J.Z. - pełnomocnika L.C. z dnia 2 listopada 1954 r., a także z pisma Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia 13 października 1954 r., nr [...].

Minister Infrastruktur podkreślił, że powyższe wskazuje, iż w czasie, gdy budynek był własnością M.C. był on wykorzystywany na cele publiczne, tj. wynajmowano go instytucjom państwowym. Tym samym – zdaniem organu - twierdzenie, że przeznaczenie nieruchomości w planie zagospodarowania przestrzennego na cele użyteczności publicznej było nie do pogodzenia z przyznaniem dotychczasowej właścicielce prawa własności czasowej do gruntu jest nieuprawnione i nie znajduje oparcia w stanie faktycznym sprawy. Organ uznał zatem, że decyzja Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] grudnia 1954 r. oraz orzeczenie Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] października 1954 r. rażąco naruszają przepis art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy.

Skargi na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli [...] Zarząd Infrastruktury w W. oraz Akademia [...] w W.

W skardze [...] Zarządu Infrastruktury w W. zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 kpa, art. 107 § 1 kpa oraz 16 kpa i wniesiono o jej uchylenie podnosząc, że w sprawie brak było podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] grudnia 1954 r. oraz orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] października 1954 r.

Zdaniem strony skarżącej rozbieżność orzecznictwa sądowego dotycząca interpretacji art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. nie może stanowić o rażącym naruszeniu prawa. Skarżący zaznaczył, że powołana w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji uchwała z dnia 26 listopada 2008 r. została błędnie przez Ministra Infrastruktury zinterpretowana. W uchwale tej wskazano bowiem, że przyjęcie wyrażonego w niej stanowiska, co do wykładni przepisu art. 7 ust. 2 dekretu nie oznacza, iż inne rozumienie tego przepisu stanowiło rażące naruszenie prawa.

Z kolei w skardze złożonej przez Akademię [...] w W. zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, art. 5 ust. 2 pkt 2 lit. a dekretu z dnia 2 kwietnia 1946 r. o planowym zagospodarowaniu przestrzennym kraju oraz naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7 kpa, art. 8 kpa i art. 77 § 1 kpa.

W uzasadnieniu skargi przytoczono szereg argumentów na poparcie podniesionych zarzutów i wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargi Minister Infrastruktury wniósł o ich odrzucenie podnosząc, że zarówno [...] Zarząd Infrastruktury w W. jak i Akademia [...] w W. nie posiadają w niniejszym postępowaniu przymiotu strony. Organ podkreślił, że wskazane podmioty władają jedynie stosownymi działkami (nr [...] i nr [...] z obrębu [...]) wchodzącymi w skład dawnej nieruchomości hipotecznej położonej w W. przy ul. [...], ozn. hip. [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto, co wymaga podkreślenia, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Skargi podlegają oddaleniu, wniesione bowiem zostały przez podmioty, które - w ocenie Sądu - nie mają w sprawie interesu prawnego.

Na wstępie wskazać należy, że stosownie do treści art. 50 § 1 i § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uprawnionym do wniesienia skargi do sądu jest każdy, kto ma w tym interes prawny, jak również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Istnienie legitymacji skargowej podlega badaniu przez sąd administracyjny. Stwierdzenie jej braku powoduje zaś oddalenie skargi w wyroku.

W orzecznictwie podkreśla się, że legitymacja do złożenia skargi oparta została na kryterium interesu prawnego. Interes prawny ma charakter materialnoprawny, oparty jest więc na normach administracyjnego prawa materialnego, gdzie musi istnieć norma prawa przewidująca w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do konkretnego podmiotu możliwość wydania określonego aktu. Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym to znaczy wskazać przepis prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś własnej potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danego podmiotu – strony postępowania (art. 28 kpa). O tym więc, czy konkretny podmiot ma w danej sprawie chroniony interes prawny decyduje przepis prawa. Od tak rozumianego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, który nie jest oparty na żadnym konkretnym przepisie prawa. Taka sytuacja ma miejsce wtedy, gdy dany podmiot, jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającego stanowić podstawę skierowania żądania stosownych czynności do organu administracji. W takim wypadku podmiotowi temu nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu administracyjnym. Interes faktyczny nie tworzy legitymacji procesowej.

W rozpoznawanej sprawie - zdaniem Sądu - zarówno [...] Zarząd Infrastruktury w W., jak i Akademia [...] w W. nie mają legitymacji do wniesienia skargi na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2009 r., mocą której organ uchylił w całości swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] stycznia 2008 r. i stwierdził nieważność decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] grudnia 1954 r. oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] października 1954 r., odmawiającego dotychczasowej właścicielce przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], ozn. nr hip. [...], o pow. [...] m². Wskazane podmioty nie posiadają bowiem w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym przymiotu strony.

Zaznaczyć trzeba, że ze zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że [...] Zarządowi Infrastruktury w W. przysługuje jedynie trwały zarząd do działki nr [...] z obrębu [...], wchodzącej w skład opisanej wyżej nieruchomości [...]. Akademia [...] w W. włada zaś działką nr [...] z obrębu [...], wchodzącą w skład powyższej nieruchomości położonej w W. przy ul. [...]. Właścicielem przedmiotowych działek jest natomiast Skarb Państwa, o czym świadczą bezspornie znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy wypisy z rejestru gruntów sporządzone według stanu na dzień 27 maja 2008 r. Okoliczność powyższą potwierdzają również wcześniejsze wypisy z rejestru gruntów z dnia 30 lipca 2001 r., czy też z dnia 29 maja 1996 r. Oczywiste zatem jest, że skarżącym nie przysługuje do przedmiotowych nieruchomości tytuł prawnorzeczowy, a tym samym zarówno [...] Zarząd Infrastruktury w W. jak i Akademia [...] w W. nie posiadają w przedmiotowym postępowaniu przymiotu strony. Władanie nieruchomością czy też posiadanie nieruchomości w trwałym zarządzie nie daje bowiem podstaw do uznania, że określony podmiot jest stroną w rozumieniu art. 28 kpa. Innymi słowy brak jest przepisu prawa materialnego stanowiącego podstawę interesu prawnego [...] Zarządu Infrastruktury w W. oraz Akademii [...] w W. w postępowaniu administracyjnym zakończonym decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r., dającego wskazanym podmiotom legitymację procesową strony. Przy czym zauważyć należy, że samo doręczenie danemu podmiotowi wydanego w sprawie rozstrzygnięcia nie powoduje, że podmiot ten staje się stroną postępowania w rozumieniu art. 28 kpa. Jak wskazano, o tym czy jest się stroną postępowania administracyjnego nie decyduje sama wola czy subiektywne przekonanie określonego podmiotu, ani dopuszczenie go przez organ do udziału w nim, ale okoliczność, czy istnieje przepis prawa materialnego pozwalający zakwalifikować interes danego podmiotu jako interes prawny. Skoro zatem skarżący nie mają w przedmiotowym postępowaniu interesu prawnego wynikającego z przepisów prawa materialnego, wniesione skargi podlegają oddaleniu.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.