Wyrok NSA oz. w Szczecinie, sygn. akt SA/Sz 479/00
NSA oz. w Szczecinie
Data orzeczenia: 2001-11-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 149 par. 3, art. 157 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz. 1071
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 9 października 2000 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego.
article: art. 83 ust. 1
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz. 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Teza: Brak jest podstawy prawnej do wydania decyzji administracyjnej o odmowie wszczęcia postępowania zwykłego. Uwaga ta jest o tyle znamienna, iż odmiennie w Kodeksie postępowania administracyjnego uregulowano odmowę wszczęcia postępowania w trybach nadzwyczajnych /tj. wznowienia lub stwierdzenia nieważności/ gdzie przyjętą formę odmowy w tym zakresie jest decyzja administracyjna /art. 157 par. 3 i art. 149 par. 3 Kpa/. Jednakże, gdyby ustawodawca zamierzał podobnie uregulować odmowę wszczęcia zwykłego postępowania tak jak to uczynił w odniesieniu do trybów nadzwyczajnych to dokonałby stosownego zapisu, a tego nie uczyniono.

TEZY

Brak jest podstawy prawnej do wydania decyzji administracyjnej o odmowie wszczęcia postępowania zwykłego. Uwaga ta jest o tyle znamienna, iż odmiennie w Kodeksie postępowania administracyjnego uregulowano odmowę wszczęcia postępowania w trybach nadzwyczajnych /tj. wznowienia lub stwierdzenia nieważności/ gdzie przyjętą formę odmowy w tym zakresie jest decyzja administracyjna /art. 157 par. 3 i art. 149 par. 3 Kpa/. Jednakże, gdyby ustawodawca zamierzał podobnie uregulować odmowę wszczęcia zwykłego postępowania tak jak to uczynił w odniesieniu do trybów nadzwyczajnych to dokonałby stosownego zapisu, a tego nie uczyniono.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Ady i Romana S. na decyzję Wojewody Z. z dnia 25 stycznia 2000 r. (...) w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie nakazania rozbiórki - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Ada i Roman S. w dniu 26 października 1999 r. wnieśli do Wydziału Administracji Budowlanej Urzędu Miejskiego w S. "o przeprowadzenie postępowania zmierzającego do usunięcia w rejonie ul. T. 1 - 3 w S. samowoli polegającej na zmianie naturalnego spadku terenu". Wnioskodawcy podnieśli, że Ryszard M. wykonał decyzję o rozbiórce muru oporowego, ale nie doprowadził do przywrócenia naturalnego spadku terenu.

Prezydent Miasta S. decyzją z dnia 2 grudnia 1999 r., (...) na podstawie art. 107 Kpa, art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 24 listopada 1995 r. o zmianie zakresu działania niektórych miast oraz o miejskich strefach usług publicznych /Dz.U. nr 141 poz. 692 ze zm./, po rozpatrzeniu wniosku Ady i Romana S. z dnia 26 października 1999 r. dotyczącego przeprowadzenia postępowania w sprawie zmiany naturalnego spadku terenu na działce drogowej nr 38 przy ul. T. - odmówił wszczęcia postępowania w sprawie rozbiórki muru oporowego i przywrócenie spadku terenu na działce drogowej nr 38 przy ul. T.

Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji podniósł, że przedmiotowa sprawa została zakończona decyzją ostateczną z dnia 4 grudnia 1997 r., (...).

Ada i Roman S. w odwołaniu od tej decyzji wnieśli o jej uchylenie bądź stwierdzenie nieważności, bowiem nie dotyczy ona istoty wniosku z dnia 26 października 1999 r. oraz o nakazanie wykonania decyzji z dnia 4 grudnia 1997 r. w całości tj. również w części dotyczącej przywrócenia naturalnego spadku terenu na działce drogowej nr 38 przy ul. T.

Wojewoda Z. decyzją z dnia 25 stycznia 2000 r., (...), na podstawie art. 138 par. 1 pkt 2 Kpa, po rozpatrzeniu odwołania Ady i Romana S., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie I instancji.

Organ odwoławczy wskazał, że wniosek strony skarżącej dotyczy wykonania prawomocnej decyzji z dnia 4 grudnia 1997 r. wydanej na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./.

Zgodnie z art. 83 tej ustawy, organem właściwym do prowadzenia sprawy jest nadzór budowlany, a nie administracja architektoniczno-budowlana. Z tego powodu organ I instancji powinien przekazać wniosek skarżących do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ada i Roman S. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej umorzenia postępowania, jako wydanej z naruszeniem art. 65, art. 7 i art. 53 Kpa. W ocenie skarżących organ odwoławczy trafnie uchylił decyzję organu I instancji, ale niesłusznie umorzył postępowanie w sprawie, co narusza prawa skarżących, gdyż pozbawia ich dochodzenia tych praw. Organ II instancji winien był przekazać sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia z poleceniem przekazania sprawy organowi właściwemu /art. 65 Kpa/.

Wojewoda Z. odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie i wyjaśnił, że w dniu 16 lutego 1999 r. przekazał sprawę na nie wykonanie decyzji w części dotyczącej przywrócenia naturalnego spadku terenu do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga Ady i Romana S. nie mogła zostać uwzględniona, gdyż zaskarżona decyzja ostateczna nie narusza prawa, a tylko w przypadku naruszenia prawa Sąd administracyjny uchyla decyzję, stwierdza jej nieważność lub niezgodność z prawem. Uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania znajdowało oparcie w przepisie art. 138 par. 1 pkt 2 Kpa, stanowiącym podstawę do orzekania w postępowaniu odwoławczym. W myśl tego przepisu organ odwoławczy uchylając wadliwą decyzję pierwszoinstancyjną umarza postępowanie pierwszej instancji.

Bezsporne jest w sprawie, że wniosek skarżących z dnia 26 października 1999 r. dotyczył wykonania ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia 4 grudnia 1997 r. o nakazaniu Ryszardowi M. rozbiórki muru oporowego i przywrócenia naturalnego spadku terenu na działce nr 38 przy ul. T. w S., a nie jak błędnie uznał organ I instancji wszczęcia postępowania w sprawie zmiany naturalnego spadku terenu na działce nr 38.

Skoro zatem wniosek skarżących dotyczył wykonania ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia 4 grudnia 1997 r. w części dotyczącej przywrócenia naturalnego spadku terenu na działce nr 38 organem właściwym do rozpatrzenia wniosku był Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego /art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - Dz.U. 89 poz. 414 ze zm./.

Fakt złożenia przez skarżących wniosku do organu administracji architektoniczno-budowlanej, a więc organu niewłaściwego, zobowiązywał ten organ stosownie do treści art. 65 par. 1 Kpa do niezwłocznego przekazania wniosku do organu właściwego i zawiadomienia o tym skarżących. Organ I instancji nie podjął właściwych czynności w sprawie.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego brak jest podstawy prawnej do wydania decyzji administracyjnej o odmowie wszczęcia postępowania zwykłego. Uwaga ta jest o tyle znamienna, iż odmiennie w kodeksie postępowania administracyjnego uregulowani odmowę wszczęcia postępowania w trybach nadzwyczajnych /tj. wznowienia lub stwierdzenia nieważności/ gdzie przyjętą formę odmowy w tym zakresie jest decyzja administracyjna /art. 157 par. 3 i art. 149 par. 3 Kpa/. Jednakże gdyby ustawodawca zamierzał podobnie uregulować odmowę wszczęcia zwykłego postępowania tak jak to uczynił w odniesieniu do trybów nadzwyczajnych to dokonałby stosownego zapisu, a tego nie uczyniono. Natomiast niedopuszczalne jest stosowanie analogii przy rozpatrywaniu tych kwestii. Należy podnieść, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego zawarte w Dziale II Rozdział 1 - "Wszczęcie postępowania" nie regulują formy odmowy wszczęcia postępowania. Zawarta w tym rozdziale regulacja szczegółowa dotyczy przypadków, gdy żądanie zostało złożone do organu niewłaściwego.

W takich sytuacjach wyłączone jest wydanie odrębnego rozstrzygnięcia w formie decyzji czy postanowienia, a jedynie przewidziana jest czynność porządkowa przekazania do organu właściwego /art. 65 par. 1 Kpa/, bądź zwrócenie wnoszącemu z odpowiednim pouczeniem /art. 66 par. 3 Kpa/.

Z tych względów organ odwoławczy na podstawie art. 138 par. 1 pkt 2 Kpa zasadnie uchylił wadliwą decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie prowadzone przed tym organem. Organ odwoławczy przekazał też wniosek skarżących organowi właściwemu.

Mając na uwadze powyższe rozważania należało skargę oddalić jako nieuzasadnioną na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.