Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2566/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-01-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
644  Środki zapewniające wykonanie orzeczeń Sądu
Hasła tematyczne: Grzywna w trybie p.p.s.a.
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Orzeczono o wymierzeniu grzywny za niewykonanie wyroku-art. 154 PoPPSA
Powołane przepisy: article: art. 154
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Boniecka - Płaczkowska, sędzia WSA Elżbieta Lenart, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi G. D. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 czerwca 2017 r., sygn. akt I SAB/Wa 163/17 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości [...] ([...]) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Prezydenta [...] na rzecz G. D. sumę pieniężną w wysokości [...] ([...]) złotych; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz G. D. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

G. D. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 5 czerwca 2017 r. sygn. akt I SAB/Wa 163/17. W skardze wniósł o: 1) wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny w maksymalnej wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów; 2) stwierdzenie, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3) zasądzenie od Prezydenta [...] na rzecz G. D. sumy pieniężnej w wysokości połowy dziesięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów; 4) zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych; 5) rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu wskazał, że wyrokiem z 5 czerwca 2017 r. sygn. akt I SAB/Wa 163/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził bezczynność Prezydenta [...] w postępowaniu z wniosku G. D. Dodatkowo WSA uznał, że stwierdzona bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sad zobowiązał Prezydenta [...] do wydania rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie w terminie trzech miesięcy od daty zwrotu akt sprawy wraz z prawomocnym orzeczeniem Sądu. Odpis prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy został zwrócony organowi [...] września 2017 r. Oznacza to, że termin na wydanie decyzji merytorycznej w sprawie wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie upłynął [...] grudnia 2017 r. Wobec braku podjęcia przez Prezydenta [...] czynności zmierzających do wydania decyzji w przedmiocie przyznania odszkodowania skarżący wystosował [...] października 2019 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W wyniku rozpoznania skargi WSA w Warszawie wyrokiem z 11 lutego 2020 r. stwierdził bezczynność Prezydenta [...] w niniejszym postępowaniu. Dodatkowo WSA uznał, że stwierdzona bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz wymierzył organowi grzywnę w wysokości [...] zł, jak i sumę pieniężną na rzecz skarżącego. W związku z przedłużającym się i niczym nieuzasadnionym zaniechaniem wydania przez Prezydenta [...] decyzji w przedmiocie przyznania odszkodowania za nieruchomość skarżący [...] września 2020 r. ponownie wezwał organ do zaprzestania naruszenia prawa poprzez wykonanie wyroku WSA. W piśmie wyznaczono dodatkowy 14-dniowy termin na wydanie decyzji. Wezwanie to pozostało bez odpowiedzi. Do dnia sporządzania skargi organ nie wydał decyzji. Nadto skarżący nie został powiadomiony o przyczynach przekroczenia ww. terminu.

W ocenie skarżącego tego typu praktyka jest niedopuszczalna, a sytuacja powyższa w oczywisty sposób przeczy zasadzie pogłębiania zaufania do organów Państwa (art. 8 kpa) oraz łamie ustalone w kodeksie postępowania administracyjnego przepisy dotyczące terminów załatwiania spraw administracyjnych (art. 35 i art. 36 kpa).

Skarżący nie został poinformowany o niezałatwieniu sprawy w terminie i nowym wyznaczonym terminie do jej załatwienia. W związku z powyższym niewydanie przez Prezydenta [...] decyzji merytorycznej w przedmiotowej sprawie należało uznać za wypełnienie dyspozycji art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) – dalej zwanej "ppsa".

Postępowanie organu w niniejszej sprawie wskazuje na wysoki stopień lekceważenia zarówno strony postępowania (a dowodzi tego upływ ponad 5 lat od złożenia wniosku o odszkodowanie), jak i przede wszystkim prawomocnego wyroku Sądu (wydanego już trzy lata temu) zobowiązującego organ do wydania decyzji.

W związku z tym w niniejszej sprawie konieczne stało się wniesienie kolejnej skargi na niewykonanie wyroku Sądu.

Istnieje również potrzeba podjęcia przez Sąd bardziej stanowczych kroków zmierzających ku zdyscyplinowaniu organu do zintensyﬁkowania działań w przedmiotowej sprawie.

W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że akta dotyczące przedmiotowej nieruchomości zwrócone zostały do Miasta [...] przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przy piśmie z [...] września 2020 r. (data wpływu do organu [...] września 2020 r.). Akta zwrócone zostały wraz z prawomocnym wyrokiem z 11 lutego 2020 r. sygn. akt l SA/Wa 2374/19, którym Sąd wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę za niewykonanie w terminie wyroku Sądu z 5 czerwca 2017 r. Ze względu na to, że informacje zawarte w odpisie z działu I i ll księgi hipotecznej nr [...] przesłanym przez Sąd Rejonowy dla [...] są inne, niż informacje zawarte w odpisie z działu I i ll hip. nr [...], które przesłane zostały przez pełnomocnika strony do organu przy wniosku o odszkodowanie z [...] sierpnia 2015 r. pismem z [...] października 2020 r. Biuro Spraw Dekretowych Urzędu [...] zwróciło się do Sądu Rejonowego dla [...] o przesłanie poświadczonych za zgodność z oryginałem umów, oświadczeń i wniosków spisanych w księdze umów dotyczących działów I i ll księgi hip. nr [...]. W piśmie z [...] października 2020 r. stanowiącym odpowiedź na wezwanie do zaprzestania naruszenia prawa w sprawie przedmiotowej nieruchomości pełnomocnik G. D. poinformowany został o wykonaniu ww. czynności oraz o tym, że dalsze czynności w sprawie zostaną podjęte po otrzymaniu odpowiedzi na powyższe pismo w zależności od dokumentów, które przesłane zostaną przez sąd.

Organ zwrócił uwagę, że akta sprawy zostały zwrócone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wpłynęły do organu [...] września 2020 r. oraz że pismem z [...] października 2020 r. wystąpiono do sądu o dokumenty, które niezbędne są do dalszego postępowania, o czym pełnomocnik strony poinformowany został kopią pisma skierowaną do wiadomości w piśmie z [...] października 2020 r. informującym, że organ nie miał możliwości zakończenia postępowania o odszkodowanie za nieruchomość położoną przy ul. [...], nr hip. [...] do [...] października 2020 r., tj. do dnia, w którym wpłynęła do organu skarga na niewykonanie wyroku Sądu z 5 czerwca 2017 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Poza sporem jest to, że prawomocnym wyrokiem z 5 czerwca 2017 r. sygn. akt I SAB/Wa 163/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z [...] sierpnia 2015 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] i ul. [...], ozn. hip nr [...], w terminie 3 miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W wyroku tym Sąd stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, a także wymierzył organowi grzywnę w wysokości [...] zł. Faktem jest również to, że termin wyznaczony przez Sąd upłynął [...] grudnia 2017 r., skoro – jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy o sygn. akt I SAB/Wa 163/17 zwrotnego potwierdzenia odbioru - Prezydent [...] otrzymał odpis prawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem oraz aktami sprawy [...] września 2017 r. Poza sporem jest, że w zakreślonym przez Sąd terminie organ nie rozpoznał powyższego wniosku o przyznanie odszkodowania za przejęcie przedmiotowej nieruchomości, a zatem nie wykonał powołanego wyżej wyroku Sądu.

Prawomocnym wyrokiem z 11 lutego 2020 r. sygn. akt I SA/Wa 2374/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości [...] zł w związku z niewykonaniem wyroku tego Sądu z 5 czerwca 2017 r. sygn. akt I SAB/Wa 163/17. Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność Prezydenta [...] w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Dodatkowo Sąd przyznał od Prezydenta [...] na rzecz G. D. sumę pieniężną w kwocie [...] zł. Wyrok ten (prawomocny) wraz z aktami sprawy Prezydent [...] otrzymał [...] września 2020 r., co wynika z akt administracyjnych sprawy.

Skarga o wymierzenie grzywny jest zatem zasadna.

Uznaniu Sądu pozostawiono natomiast ustalenie wysokości grzywny, ponieważ zgodnie z art. 154 § 6 ppsa grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów, tj. art. 5 ust. 7 ustawy z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych w zw. z art. 110 ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Ustalenie wysokości grzywny zależy od okoliczności konkretnej sprawy.

Analizując zawartość akt sprawy Sąd uznał, że zasadnym było wymierzenie organowi kolejnej grzywny w wysokości [...] zł.

Na wysokość orzeczonej grzywny miały wpływ takie okoliczności jak to, że: 1) zobowiązanie nałożone na organ w wyroku Sądu z 5 czerwca 2017 r. sygn. akt I SAB/Wa 163/17 nadal pozostaje niewykonane, mimo ukarania grzywną w wysokości 2.000 zł i przyznania na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości [...] zł, a wniosek o odszkodowanie od ponad 5 lat zalega w aktach sprawy; 2) okres zwłoki organu licząc od daty doręczenia organowi wyroku Sądu z 11 lutego 2020 r. sygn. akt I SA/Wa 2374/19 nie jest rażąco długi - wynosi ponad 3 miesiące; 3) organ po otrzymaniu wyroku Sądu wymierzającego grzywnę i wezwania do wykonania wyroku z 25 września 2020 r. nie był zupełnie bezczynny – podjął czynność zmierzającą do wyjaśnienia sprawy (pismem z [...] października 2020 r. wystąpił do sądu wieczystoksięgowego o przedłożenie dokumentacji z działów I i II księgi hipotecznej nr [...]) oraz poinformował o tym fakcie pełnomocnika skarżącego w trybie art. 36 § 1 kpa pismem z [...] października 2020 r.

Wobec tego, że bezczynność organu została oceniona przez WSA w Warszawie w wyrokach z 5 czerwca 2017 r. i 11 lutego 2020 r. jako mająca charakter kwalifikowany, to Sąd przy rozpatrywaniu niniejszej skargi uznał, że nadal utrzymująca się bezczynność Prezydenta [...] w wykonaniu wyroku Sądu z 5 czerwca 2017 r. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 154 § 2 ppsa.

W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd uznał za zasadne przyznanie D. D. od Prezydenta [...] sumy pieniężnej w wysokości [...] zł. Na wysokość orzeczonej sankcji finansowej miały wpływ takie okoliczności jak to, że: 1) wniosek o odszkodowanie zalega w aktach administracyjnych od ponad 5 lat; 2) sprawa jest dopiero na etapie wyjaśniania stanu prawnego nieruchomości; 3) już dwukrotnie wymierzone organowi grzywny w wysokości łącznej [...] zł i przyznana skarżącemu suma w wysokości [...] zł nie spowodowały załatwienia sprawy. Z drugiej strony Sąd wziął pod uwagę to, że: 1) sprawy o odszkodowania za przejęcie tzw. nieruchomości [...] są sprawami skomplikowanymi; 2) zwłoka organu nie jest szczególnie jaskrawym przypadkiem niewykonywania wyroku sądu administracyjnego, wynikających z uporczywej bezczynności, z ewidentnie złej woli organu; 3) przyczyną zwłoki organu jest wiadoma Sądowi z urzędu, a utrzymująca się od lat sytuacja zalegania w organie bardzo dużej ilości spraw odszkodowawczych.

Biorąc pod uwagę powyższe Sąd, na podstawie art. 154 § 1, 2 i 6 ppsa (pkt 1 i 2 wyroku) oraz art. 154 § 7 ppsa (pkt 3 wyroku) w zw. z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku. O zwrocie skarżącemu kosztów postępowania sądowego – wpisu sądowego i kosztów działania pełnomocnika (pkt 4 wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ppsa w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265).