Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 982/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2018-02-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6324 Rodzina   zastępcza,  pomoc na usamodzielnienie dla wychowanka rodziny zastępczej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.7, art. 77 par. 1, art. 40 par.1
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 6 ust.14, art. 193 ust.1, art. 80 ust.1, art. 81, art. 194 ust.1
journal: Dz.U. 2016 poz 575
law: Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja,, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca), Protokolant Sekretarz sądowy Agnieszka Wojtas, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 lutego 2018 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie opłaty za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 8 maja 2017 r. działający z upoważnienia Prezydenta Miasta C. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w C. odmówił Z. D. i J. B. odstąpienia od ustalenia opłaty w okresie od 10 lutego 2017 r. za pobyt dziecka K. D. w C. Centrum Pomocy Dziecku i Rodzinie w C..

Uzasadniając rozstrzygnięcie Dyrektor wyjaśnił, że zgodnie z zarządzeniem Nr [...] Prezydenta Miasta C. z dnia [...] lutego 2017 r. w sprawie ustalenia średnich miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie dziecka w 2017 r. od dnia 1 marca 2017 r. średnie miesięczne wydatki przeznaczone na utrzymanie dziecka w C. Centrum Pomocy Dziecku i Rodzinie w placówkach opiekuńczo-wychowawczych działających na terenie Miasta C. wynoszą [...] zł. Opłata za pobyt dziecka K. D. w placówce opiekuńczo-wychowawczej od dnia 1 marca 2017 r. wynosi [...] zł miesięcznie. W dniu 8 marca 2017 r. do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w C. wpłynął wniosek Z. D. zaś w dniu 6 kwietnia 2017 r. wniosek J. B. z prośbą o odstąpienie od ustalenia opłaty za pobyt syna K. D. w placówce opiekuńczo-wychowawczej. Strony złożyły oświadczenia o stanie majątkowym, szczegółowo opisując posiadany majątek. J. B. dołączył aneks umowy kredytowej, określający zobowiązania finansowe wobec banku, a także sprawozdanie finansowe z prowadzonej działalności gospodarczej. Pomimo zobowiązania pełnomocnika J. B. do dostarczenia zaświadczenia z Urzędu Skarbowego w C. potwierdzającego wysokość uzyskiwanych dochodów z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, powyższy dokument nie został złożony. Wprawdzie w dniu 5 maja 2017 r. wpłynął odpis [...] za 2016 r., jednakże zdaniem organu dokument ten nie jest właściwy w świetle ustawy o pomocy społecznej i w związku z tym nie może stanowić podstawy do ustalenia kryterium dochodowego uprawniającego do odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. Organ wyjaśnił, że może rozważyć odstąpienie od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej jedynie na podstawie zaświadczenia wydanego przez naczelnika właściwego urzędu skarbowego zawierającego informację o wysokości przychodu, kosztów uzyskania przychodu, różnicy pomiędzy przychodem a kosztem jego uzyskania, dochodów z innych źródeł niż pozarolniczą działalność gospodarcza, odliczonych od dochodu składek na ubezpieczenia społeczne, należnego podatku, odliczonych od podatku składek na ubezpieczenie zdrowotne związanych z prowadzeniem pozarolniczej działalności gospodarczej, co zostało określone w art. 8 ust. 7 ustawy o pomocy społecznej. Organ stwierdził, że skoro zaświadczenie o dochodach nie zostało przedłożone brak jest możliwości pozytywnego rozpatrzenia wniosku i odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł J. B.. Zarzucił organowi administracji, że wydając decyzję naruszył art. 7, art. 77 i art. 107 K.p.a. w związku z art. 193 ust 1 pkt. 2 ustawy o wspieraniu rodzony i systemie pieczy zastępczej oraz § 2 Uchwały nr XV/171/12 Rady Miasta Chełm poprzez zaniechanie wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy i wydanie decyzji bez analizy przedłożonych dowodów na okoliczności związane ze stanem majątkowym odwołującego się. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Miejskiemu Ośrodkowi Pomocy Rodzinie w C., przyjęcie w poczet dowodów w sprawie zaświadczenia Urzędu Skarbowego w C. w przedmiocie dochodów osiągniętych w 2016 r., ewentualnie rozpatrzenie odwołania w trybie przepisów art. 132 kpa. W uzasadnieniu wyjaśnił, że w dniu 22 lutego 2017 r. Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie skierował małoletniego K. D. do C. Centrum Pomocy Dziecku i Rodzinie w C.. Organ zawiadomił odwołującego się o konieczności złożenia dokumentacji obrazującej jego sytuację rodzinną i majątkową w celu ustalenia bądź odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej. Jego pełnomocnik osobiście stawił się w C. Centrum Pomocy Dziecku i Rodzinie i poinformował, że w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz wymogami w zakresie rachunkowości, działalność gospodarcza księgowana jest poprzez księgi rachunkowe, a zatem ma on obowiązek sporządzenia bilansu i rachunku wyników za poprzednio rok gospodarczy z obowiązkiem złożenia sprawozdania finansowego do dnia 30 kwietnia 2017 roku. Aktualnie biegły rewident dokonuje weryfikacji wstępnego sprawozdania finansowego, co zostało potwierdzone odpowiednimi dokumentami poza zaświadczeniem z Urzędu Skarbowego o dochodach za 2016 r. Wyjaśnił, że niezwłocznie po zakończeniu badania sprawozdania finansowego przez biegłego rewidenta przedłoży odpis złożonej w urzędzie skarbowym deklaracji PIT [...]. Odwołujący się oświadczył, że został poinformowany w urzędzie skarbowym, iż wydanie żądanego zaświadczenia może nastąpić dopiero po dniu 6 maja 2017 r. i być może potrzebne będą dodatkowe dokumenty, bądź deklaracje. Zaznaczył, że dopiero w wyniku prowadzonej korespondencji wydano zaświadczenie o dochodach, które stanowi załącznik do odwołania. Brak dostarczenia stosownego zaświadczenia nie wynikał "z oportunistycznej i zawinionej postawy", ale uzasadnione było przedstawionymi powyżej okolicznościami.

Decyzją z dnia [...] lipca 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Przedstawiając motywy rozstrzygnięcia wyjaśniono, że mimo ustanowienia w sprawie pełnomocnika organ pierwszej instancji decyzję z dnia [...] maja 2017 r. przesłał tylko do J. B.. Niemniej zaniechanie przez organ stosowania art. 40 § 2 k.p.a. nie wywołało dla strony ujemnych skutków procesowych, gdyż jej pełnomocnik zapoznał się z decyzją i wniósł w terminie odwołanie. Do odwołania dołączył zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...] maja 2017 r. z którego wynika, że J. B. w okresie od 1 stycznia 2016 r. do 31 grudnia 2016 r. był podatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych opłacanego w wysokości 19% od dochodu z pozarolniczej działalności gospodarczej oraz według zeznania [...] o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym 2016 przychód wyniósł [...] zł, koszty uzyskania przychodu wyniosły [...] zł. Dochód wyniósł - [...] zł. podatek należny wyniósł - [...] zł, składki na ubezpieczenie zdrowotne odliczone od podatku – [...] zł. Przekazując akta sprawy do Kolegium w piśmie z dnia 29 maja 2017 r. organ pierwszej instancji stwierdził, że nie znalazł podstaw do zmiany lub uchylenia decyzji w trybie art. 132 § 1 kpa. Wyjaśnił, że według dołączonego zaświadczenia Urzędu Skarbowego w C., z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej dochód J. B. za 2016 r. wynosi [...] zł. Po odliczeniu należnego podatku oraz składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne otrzymuje się kwotę [...]zł rocznie, zaś miesięcznie jest to kwota [...]zł. Dochód rodziny - [...] zł pomniejszony o kwotę średniego miesięcznego kosztu utrzymania dziecka w C. Centrum Pomocy Dziecku i Rodzinie - [...] zł oraz zobowiązań alimentacyjnych w wysokości - [...] zł miesięcznie, wynosi [...] zł i przekracza 250% kryterium dochodowego uprawniającego do odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka - K. D. w C. Centrum Pomocy Dziecku i Rodzinie w C. (dochód na osobę w trzyosobowej rodzinie odwołującego wynosi [...] złotych). Kolegium podzielając tą ocenę podkreśliło równocześnie, że wnioskodawca nie spełnił przesłanki określonej w § 2 uchwały Nr XV/171/12 Rady Miasta Chełm z dnia 30 stycznia 2012 r. zmienionej uchwalą Nr XXIV/272/12 Rady Miasta Chełm z dnia 29 października 2012 r. Kryterium dochodowe na osobę w rodzinie skarżącego zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt. 2 ustawy o pomocy społecznej stanowi kwota [...]zł, zatem 250% kryterium dochodowego wynosi [...] zł. Bezspornie dochód na osobę w rodzinie J. B. prowadzącego pozarolniczą działalność gospodarczą opodatkowaną na zasadach określonych w przepisach o podatku dochodowym od osób fizycznych wykazany w zaświadczeniu Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. za 2016 r. przekroczył 250% kryterium dochodowego określonego przepisami ustawy o pomocy społecznej. Jednocześnie skarżący nie przedłożył orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, a zatem nie została spełniona przesłanka określona w § 2 ust. 5 wspomnianej uchwały, stanowiąca podstawę do odstąpienia od ustalenia opłaty w sytuacji, gdy dochód na osobę w rodzinie przekracza 250% kryterium dochodowego. Kolegium zwróciło uwagę, że rodzic dziecka przebywającego w placówce opiekuńczo- wychowawczej jest z mocy przepisów prawa obowiązany do ponoszenia opłaty do wysokości tzw. średniego miesięcznego kosztu utrzymania określonego stosownie do treści art. 196 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Obowiązek ten może zostać ograniczony bądź zniesiony tylko w wyjątkowych przypadkach określonych w przepisach prawa, w tym na warunkach określonych szczegółowo w uchwale Rady Miasta C..

Skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w L. na decyzję Kolegium wniósł J. B. zarzucając jej, że wydana została z naruszeniem art. 8 ust 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej poprzez jego błędną wykładnię polegającą na błędnym określeniu kwoty stanowiącej kryterium dochodowe, będące podstawą do odstąpienia organu od ustalenia opłaty w okresie od dnia 10 lutego 2017 r. za pobyt dziecka K. D. w C. Centrum Pomocy Dziecku i Rodzinie w C., zaniechanie ustalenia, ilu członków rodziny zamieszkuje ze skarżącym we wspólnym gospodarstwie i pozostaje na jego utrzymaniu w dniu wydania decyzji w kontekście ustalenia kryterium dochodowego na osobę w rodzinie oraz błędną wykładnię § 2 ust 4. Uchwały nr XV/171/12 Rady Miasta Chełm z dnia 30 stycznia 2012 r. w sprawie określenia szczegółowych warunków umorzenia w całości lub części odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstąpienia od ustalenia opłaty rodziców za pobyt dziecka w pieczy zastępczej poprzez jego niezastosowanie oraz bezpodstawne uznanie, że nie zaistniały przesłanki do odstąpienia organu od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. Mając na uwadze powołane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji utrzymanej nią w mocy i przekazanie sprawy Miejskiemu Ośrodkowi Pomocy Rodzinie w C. do ponownego rozpoznania. W obszernych wywodach uzasadnienia skargi podkreślił, że na jego utrzymaniu pozostaje 7 osób, a nie trzy, jak przyjęły organy. Zatem kwota dochodu [...] złotych powinna być podzielona przez [...], co daje kwotę [...]złotych na osobę. Kryterium dochodowe stanowi zaś kwota [...]złotych na osobę. Spełnia zatem kryterium dochodowe określone paragrafem 2 uchwały nr XV/171/12. Zdaniem skarżącego przesłanka wspólnego gospodarowania wyrażać się może m.in. w czerpaniu korzyści z tego gospodarstwa wspólnie z innymi członkami rodziny, choćby nawet z racji korzystania z urządzeń technicznych i sanitarnych. Przejawem wspólnego gospodarowania jest również współdziałanie na co dzień w różnych sprawach życia codziennego. Okoliczność wspólnego prowadzenia gospodarstwa domowego jest faktem obiektywnym, mającym z woli ustawodawcy swoje konsekwencje na gruncie ustawy o pomocy społecznej, co wyraża się między innymi w uwzględnianiu wszystkich dochodów członków danej rodziny przy ustalaniu kryterium dochodowego, stanowiącego przesłankę przyznania świadczeń z pomocy społecznej. Fakt ten ma zatem wymiar prawny, niemniej jednak nie musi on oznaczać, że współmieszkańcy mają w związku z tym faktycznie oddawać cały swój dochód lub jego część osobie wnioskującej. Istotnym jest bowiem, że poprzez wspólne zamieszkiwanie i wspólne gospodarowanie z wnioskującym, czerpią oni z tej okoliczności obiektywne korzyści, tak samo jak wnioskujący, to z kolei powoduje obowiązek organów uwzględnienie ich dochodów przy ustalaniu kryterium dochodowego.

W odpowiedzi na skargę Kolegium po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania w sprawie i odniesieniu się do zarzutów skargi, wniosło o jej oddalenie jako bezzasadnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Nie ma racji skarżący twierdząc, że organy administracji wadliwie ustaliły liczbę osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, a w konsekwencji, iż błędnie przyjęły, że nie spełnia kryterium dochodowego warunkującego odstąpienie od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. W myśl zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a. i skonkretyzowanej w art. 77 §1 k.p.a. organy administracji publicznej mają obowiązek podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Zobowiązane są więc w sposób wyczerpujący nie tylko zebrać, ale i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Z zasady tej wynika również obowiązek określenia z urzędu, jakie dowody są niezbędne dla ustalenia stanu faktycznego sprawy. Organ powinien zatem podjąć stosowne działania, w tym również żądania od strony przedstawienia dokumentów na poparcie jej twierdzeń, służące ustaleniu stanu faktycznego. Zasada oficjalności postępowania dowodowego nie oznacza jednak, że strona może zachowywać się biernie w jego toku. Na stronie spoczywa bowiem ciężar wskazania konkretnych faktów i zdarzeń z których wywodzi dla siebie określone skutki prawne. Nałożenie na organy prowadzące postępowanie administracyjne obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego nie zwalnia więc strony postępowania od współdziałania w realizacji tego obowiązku. Akta sprawy pozwalają stwierdzić, że organy dysponowały wystarczającym materiałem dowodowym, aby ustalić stan rodziny skarżącego. Zgodnie z art. 6 pkt.14 ustawy o pomocy społecznej przez rodzinę uważa się osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące. W oświadczeniu o składzie rodziny z dnia 6 kwietnia 2017r. skarżący, będąc pouczony o odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, sam wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe jedynie z żoną oraz synem D. B.. Z kolei w informacji o sytuacji osób zobowiązanych do ponoszenia opłat za pobyt dzieci w pieczy zastępczej skarżący oświadczył, że nikt z osób pozostających z nim w wspólnym gospodarstwie domowym, wspólnie z nim zamieszkujących nie jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę w innych podmiotach gospodarczych. Z informacji wynika, że tylko żona i syn współpracują przy prowadzeniu działalności gospodarczej. Zupełnie niewiarygodnie jest zatem twierdzenie skarżącego, przedstawione w piśmie z dnia 5 maja 2017r. 14), że jego rodzina składa się z 8 osób tj. skarżącego, jego żony, rodziców, dwóch synów, synowej i dwóch wnuków. Nie tylko bowiem nie wyjaśnił tak istotnej rozbieżności z wcześniej składanymi oświadczeniami, ale nie wskazał nawet, aby wszyscy razem zamieszkiwali, co jest warunkiem niezbędnym dla uznania, że stanowią rodzinę w rozumieniu powołanego wyżej przepisu. Wprawdzie w oświadczenia o stanie majątkowym skarżący wpisał dom mieszkalny ze służebnością zamieszkania dla rodziców, jednak w oświadczeniu o składzie rodziny nie podał, aby prowadził razem z nimi wspólne gospodarstwo. Skoro stan rodziny organ ustalił na podstawie oświadczeń składanych przez samego skarżącego, nie miał obowiązku podejmowania dalszych działań zmierzających do ponownego ustalenia tych okoliczności. Zwłaszcza, że nie zachodziły wątpliwości co do wiarygodności poświadczających to dowodów, którymi już dysponował. Stawiany zatem organowi zarzut wadliwego ustalenia składu rodziny skarżącego uznać należy za bezpodstawny.

Niezasadne są także pozostałe zarzuty. Materialnoprawną podstawę zaskarżonych decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2016 r. poz. 575 ze zm.), zwanej dalej ustawą. Zgodnie z art. 193 ust. 1 ustawy za pobyt dziecka w pieczy zastępczej rodzice ponoszą miesięczną opłatę w wysokości: 1) przyznanych świadczeń oraz dodatków, o których mowa w art. 80 ust. 1 i art. 81 - w przypadku umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej spokrewnionej, rodzinie zastępczej zawodowej, rodzinie zastępczej niezawodowej lub rodzinnym domu dziecka; 2) średnich miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej oraz interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym - w przypadku umieszczenia dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej oraz interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym. Stosownie do art. 193 ust. 1a ustawy opłatę, o której mowa w ust. 1, rodzice ponoszą od dnia umieszczenia dziecka w pieczy zastępczej. Jednocześnie art. 193 ust. 6a ustawy stanowi, że opłaty, o której mowa w ust. 1, nie ponosi się za okres, w którym dziecko umieszczone w pieczy zastępczej przebywa u rodziców. Natomiast zgodnie z art. 194 ust. 1 ustawy opłatę, o której mowa w art. 193 ust. 1, ustala, w drodze decyzji, starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem w rodzinie zastępczej, rodzinnym domu dziecka, placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej albo interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym. Poza tym według art. 194 ust. 2 ustawy rada powiatu określa, w drodze uchwały, szczegółowe warunki umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty, o której mowa w art. 193 ust. 1. Równocześnie starosta na wniosek lub z urzędu, uwzględniając uchwałę, o której mowa w ust. 2, może umorzyć w całości lub w części łącznie z odsetkami, odroczyć termin płatności, rozłożyć na raty lub odstąpić od ustalenia opłaty, o której mowa w art. 193 ust. 1 (art. 194 ust. 3 ustawy). W tym przypadku przesłanki od spełnienia których uzależniona jest możliwość odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej reguluje uchwała nr XV/171/12 Rady Miasta Chełm z dnia 30 stycznia 2012 r. w sprawie określenia szczegółowych warunków umorzenia w całości lub w części, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty rodziców za pobyt dziecka w pieczy zastępczej (Dz.Urz.Wojew.Lubelskiego z 2012 r., poz. 1233 ) zmieniona uchwalą Nr XXIV/272/12 Rady Miasta Chełm z dnia 29 października 2012 r. (Dz.Urz.Wojew.Lubelskiego z 2012 r., poz. 3759 ). Zgodnie z jej § 2 ust.1 odstąpienie od ustalenia opłaty następuje na czas określony w decyzji, nie dłużej jednak niż na okres 6 miesięcy z zastrzeżeniem ust. 4 (gdy rodzić dziecka jest niepełnoletni, odstępuje się od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej do czasu uzyskania przez rodzica biologicznego pełnoletności), z urzędu lub na wniosek osób zobowiązanych, o których mowa w art. 193 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej . Odstąpienie od ustalenia opłaty może nastąpić, gdy dochód osoby lub dochód na osobę w rodzinie, osób zobowiązanych do ponoszenia opłat, nie przekracza 100% kryterium dochodowego określonego przepisami ustawy o pomocy społecznej (ust. 2). Przy czym stosownie do unormowania ustępu trzeciego powyższego paragrafu , poza okolicznością o której mowa w §2 , można całkowicie odstąpić od ustalenia opłaty w pieczy zastępczej, gdy dochód osoby lub dochód na osobę w rodzinie, osób zobowiązanych do ponoszenia opłat nie przekracza 250% kryterium dochodowego określonego przepisami ustawy o pomocy społecznej, ze względu na długotrwałą chorobę lub niepełnosprawność osoby zobowiązanej lub innych członków rodziny, w sytuacji gdy wydatki ponoszone na leczenie, powodują znaczny wzrost kosztów utrzymania (pkt 1), ponoszenie opłat za pobyt osoby zobowiązanej lub innych członków rodziny w pieczy zastępczej, domu pomocy społecznej, ośrodku wsparcia, placówce leczniczo-rehabilitacyjnej lub innej placówce (pkt. 2), straty materialne powstałe w wyniku klęski żywiołowej lub zdarzeń losowych (pkt 3), inne ważne przyczyny uzasadniające odstąpienie od ponoszenia opłaty za pobyt w pieczy zastępczej w wyniku trudnej sytuacji majątkowej, osobistej, zdrowotnej osoby zobowiązanej wszczególności gdy egzekucja opłaty zagraża egzystencji tej osoby (pkt. 4). Można również odstąpić od ustalenia opłaty, gdy dochód osoby lub dochód na osobę w rodzinie, osób zobowiązanych do ponoszenia opłat przekracza 250% kryterium dochodowego określonego przepisami ustawy o pomocy społecznej i w rodzinie występuje niepełnosprawność, z wyłączeniem osób z orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu lekkim (§2 ust. 5). Zatem głównym kryterium warunkującym możliwość odstąpienia od ustalenia opłaty jest kryterium dochodowe ustalane w oparciu o przepisy ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity: Dz.U. z 2016 r., poz. 930 ze zm.) w zw. z §1 pkt. 1 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14lipca 2015 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. z 2015 r., poz.1058) kryterium to wynosi [...] złotych dla osoby w rodzinie. Zatem stosownie do unormowania ustępu drugiego paragrafu drugiego uchwały nr XV/171/12 odstąpić od ustalenia opłaty można, gdy dochód na członka rodziny osoby zobowiązanej do ponoszenia opłaty nie przekracza kwoty [...]złotych. Ustęp trzeci i piąty paragrafu drugiego normują natomiast możliwość odstąpienia w całości od ustalenia opłaty odpowiednio, gdy dochód na członka rodziny osoby zobowiązanej nie przekracza 250% i przekracza 250% kryterium dochodowego, jeżeli spełnione zostaną dodatkowe przesłanki. Można zatem odstąpić od ustalenia opłaty również, gdy dochód na osobę w rodzinie osoby zobowiązanej nie przekracza kwoty [...]złotych i gdy kwotę tę przekracza. Zgodnie z art. 8 ust. 5 pkt.1 ustawy o pomocy społecznej w stosunku do osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą opodatkowaną podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach określonych w przepisach o podatku dochodowym od osób fizycznych za dochód przyjmuje się przychód z tej działalności pomniejszony o koszty uzyskania przychodu, obciążenie podatkiem należnym określonym w przepisach o podatku dochodowym od osób fizycznych i składkami na ubezpieczenie zdrowotne określonymi w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, związane z prowadzeniem tej działalności oraz odliczonymi od dochodu składkami na ubezpieczenia społeczne niezaliczonymi do kosztów uzyskania przychodów, określonymi w odrębnych przepisach, z tym że dochód ustala się, dzieląc kwotę dochodu z działalności gospodarczej wykazanego w zeznaniu podatkowym złożonym za poprzedni rok kalendarzowy przez liczbę miesięcy, w których podatnik prowadził działalność, a jeżeli nie prowadził działalności, za dochód przyjmuje się kwotę zadeklarowaną w oświadczeniu tej osoby. Przy czym stosownie do unormowania art. 8 ust. 3 pkt 3 do dochodu nie wlicza się kwoty alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Z zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z dnia 18 maja 2017 r. wynika, że skarżący w okresie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia 31 grudnia 2016 r. był podatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych opłacanego w wysokości 19% od dochodu z pozarolniczej działalności gospodarczej oraz według zeznania [...] o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym 2016 przychód wyniósł [...] zł, koszty uzyskania przychodu wyniosły [...] zł. Dochód wyniósł [...] zł. podatek należny wyniósł [...] zł, składki na ubezpieczenie zdrowotne odliczone od podatku wyniosły zaś [...] zł. Po odliczeniu od dochodu skarżącego z roku 2016 należnego podatku oraz składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne otrzymuje się kwotę [...]zł, co daje miesięczny dochód w kwocie [...]zł. Dochód trzyosobowej rodziny skarżącego wynosi zatem miesięcznie [...] zł. Pomniejszenie go o kwotę średniego miesięcznego kosztu utrzymania dziecka w C. Centrum Pomocy Dziecku i Rodzinie to jest kwotę [...]zł oraz zobowiązanie alimentacyjne w wysokości [...] zł miesięcznie daje kwotę miesięcznego dochodu w wysokości [...] zł. Trzeba zaznaczyć, że organ błędnie odliczył od dochodu kwotę średniego miesięcznego kosztu utrzymania dziecka w C. Centrum Pomocy Dziecku i Rodzinie. Art. 8 ust.3 ustawy o pomocy społecznej w sposób definitywny wskazuje tytuły z jakich dochód podlega pomniejszeniu, wśród których nie ma wspomnianego wydatku. Nawet jednak, jeśli przyjąć za organem możliwość jego uwzględnienia, miesięcznie na osobę w gospodarstwie domowym skarżącego przypada dochód w wysokości [...] złotych. Jest to zatem kwota wyższa od 250% kryterium dochodowego, o którym stanowi §2 ust. 2 uchwały nr XV/171/12. W takiej sytuacji można odstąpić od ustalenia opłaty jedynie w przypadku unormowanym w § 2 ust. 5 uchwały nr XV/171/12. Skarżący w toku postępowania administracyjnego nigdy jednak nie wspominał, aby on, czy też ktokolwiek pozostający z nim w wspólnym gospodarstwie domowym ma orzeczony stopień niepełnosprawności wyższy, niż lekki. Zasadnie zatem organy obu instancji przyjęły, że nie zachodzą przesłanki, które uzasadniałyby w przypadku skarżącego odstąpienie od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. Tym samym nie można przypisać organom obu instancji naruszenia art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej jak i §2 ust. 4 zwłaszcza, że jak wynika z powyższych rozważań paragraf ten nie miał w sprawie zastosowanie.

W ocenie Składu Orzekającego w niniejszej sprawie doręczenie przez organ pierwszej instancji decyzji bezpośrednio skarżącemu z pominięciem jego pełnomocnika naruszało art. 40 § 1 kpa. Jednak naruszenie to nie pozbawiło skarżącego prawa do zaskarżenia decyzji. Nie wywołało więc dla niego negatywnych następstw procesowych. Zatem jak trafnie ocenił organ odwoławczy nie powinno skutkować uchyleniem decyzji utrzymanej w mocy zaskarżoną decyzją.

Mając na względzie powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2017 r. poz. 1369.) oddalił skargę.