Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 338/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2019-10-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 66 ust. 1  pkt 2 i 3, art. 50, art. 51,
journal: Dz.U. 2018 poz 1202
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 135, art. 200 i art. 05 par. 2.
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza, Asesor WSA Agnieszka Banach (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2019 r. sprawy ze skargi [...] Spółka Akcyjna w Kielcach na decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z dnia 19 marca 2019 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu wykonania robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji; II. zasądza od Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach na rzecz [...] Spółka Akcyjna w Kielcach kwotę 1000 (jeden tysiąc) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 19 marca 2019 r. znak: [...] Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kielcach (dalej też jako "ŚWINB"), po rozpoznaniu odwołania [...] S.A. z siedzibą w Kielcach (zwanych dalej "Spółką") od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Kielce z dnia 7 stycznia 2019 r. znak: [...], uchylił decyzję tę w części nakazującej Spółce wykonanie robót remontowych określonych w punktach 5 i 6 - w tym zakresie orzekł o braku nakazów, zaś w pozostałej części utrzymał w mocy tę decyzję. Organ pierwszej instancji po rozpatrzeniu sprawy stanu technicznego budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej usytuowanego na działce nr ewid. 389/4, w obrębie 0005 przy ul. Traugutta 5 w Kielcach nakazał Spółce, jako właścicielowi ww. budynku, wykonać w terminie do dnia 30 lipca 2019 r. następujące roboty budowlane mające na celu doprowadzenie przedmiotowego budynku mieszkalnego do odpowiedniego stanu:

1. wykonać remont więźby dachowej polegający na wymianie zniszczonych elementów, tj. spróchniałych fragmentów krokwi, pękniętej płatwi od strony południowej, odsunięciu elementów drewnianych od komina z przewodem spalinowym na odległość zgodną z obowiązującymi przepisami;

2. zamontować okno otwierane na strychu w miejscu otworu okiennego zabitego pleksą;

3. uszczelnić pokrycie dachowe oraz wykonać prawidłowe obróbki blacharskie przy kominach;

4. wykonać remont kominów wystających ponad dach z wykonaniem czapek kominowych oraz zamontowaniem kratek wentylacyjnych na wylotach przewodów wentylacyjnych (zabezpieczających przed dostępem ptaków). Jeśli cegły i zaprawa murarska są zlasowane należy kominy przemurować na nowo;

5. likwidować przewód spalinowy w postaci rury na strychu i wykonać prawidłowe włączenie rury spalinowej do przewodu kominowego;

6. wykonać prawidłowe otwory wentylacyjne w drzwiach łazienkowych;

7. wykonać remont zewnętrznych schodów prowadzących do piwnicy i remont posadzki przy drzwiach wejściowych do piwnicy;

8. wykonać uzupełnienie ubytków materiału w stropie nad piwnicą;

9. zamontować okno otwierane w piwnicy oraz nowe drzwi wejściowe (razem z futryną) do piwnicy;

10. wykonać remont murku oporowego przy oknie piwnicy oraz zamontować kratę zabezpieczającą nad zagłębieniem terenu w tym miejscu;

11. wykonać schody wejściowe zewnętrzne do budynku;

12. wykonać izolację przeciwwodną w piwnicy, w taki sposób, aby wyeliminować przedostawanie się wody do piwnicy;

z jednoczesnym określeniem, że roboty budowlane należy wykonywać pod nadzorem osoby posiadającej wymagane uprawnienia budowlane odpowiedniej specjalności i legitymującej się przynależnością do właściwej izby samorządu zawodowego, a o wykonaniu nakazanych robót należy poinformować Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego dla Miasta Kielce.

W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że postawę decyzji organu nadzoru budowlanego stanowił art. 66 ust. 1 pkt 3, art. 80 ust 2 pkt 1 i ust 2, art. 81 ust. 1 pkt 2, art. 83 ust 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.), zwanej dalej "P.b."

i przedstawił następujący stan faktyczny i argumentację prawną.

Działka nr ewid. 389/4 przy ul. Traugutta 5 w Kielcach jest własnością Skarbu Państwa, a użytkownikiem wieczystym tej działki są [...] S.A. z siedzibą w Kielcach. Na działce tej ustuowana jest połowa zbliźniaczonego budynku mieszkalnego jednorodzinnego, murowanego, jednokondygnacyjnego,częściowo podpiwniczonego, z dachem konstrukcji drewnianej krytym blachą, którego właścielem jest Spółka.

W budynku zamieszkuje najemca P.S., a także W.S. Właściciel budynku znajduje się w sporze z najemcą i toczą się postępowania przed sądem cywilnym związane z wypowiedzeniem umowy najmu. W wyniku przedłożonych organowi protokołów obowiązkowych kontroli, informujących o niewłaściwym stanie niektórych elementów w budynku, a także w wyniku szeregu interwencji dotyczących budynku oraz informacji o utrudnianiu właścicielowi wykonywania napraw w budynku, organ pierwszej instancji pismem z dnia 21 listopada 2018 r. zawiadomił stronę o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stanu technicznego budynku mieszkalnego znajdującego się na ww. działce.

Następnie pracownicy organu nadzoru budowlanego po przeprowadzeniu w dniu 3 stycznia 2019 r. oględzin ww. budynku stwierdzili, że lokal mieszkalny w budynku składa się z trzech pokoi, kuchni, łazienki i korytarza oraz dobudowanego ganku o konstrukcji drewnianej krytego blachą. W pokojach, kuchni i łazience zamontowane są kratki wentylacyjne. W łazience zamontowany jest piec gazowy Ulrich dwufunkcyjny, o mocy 20 KW zamontowany w 2003 r., co wynika z książki serwisowej. W kuchni znajduje się kuchenka gazowa czteropalnikowa.

W drzwiach łazienkowych istnieją otwory przesłonięte siatką plastikową. Oceniono, że mieszkanie jest w dobrym stanie.

Nadto organ pierwszej instancji ustalił, że w piwnicy znajdują się dwa pomieszczenia, a schody zewnętrzne prowadzące do piwnicy są zniszczone, popękane. Brak jest muru oporowego, który uległ zawaleniu, wykop zabezpieczony jest płytami OSB. Okno w piwnicy jest zasłonięte styropianem. W piwnicy przebiegają instalacje: wodna z wodomierzem, gazowa, kanalizacyjna i elektryczna. Rury gazowe są pomalowane. W pomieszczeniu zachodnim w piwnicy znajduje się woda na posadzce. W stropie piwnicy widoczne są niewielkie ubytki materiału. Drzwi wejściowe do piwnicy z futryną są spróchniałe. Natomiast na strychu w niektórych miejscach występują nieszczelności pokrycia dachu, na posadzce są mokre plamy w niektórych miejscach. Pokrycie dachowe uszczelnione jest od wewnątrz pianką montażową przy kominie i przy połączeniu z budynkiem sąsiednim. Niektóre fragmenty więźby dachowej - krokwi, są spróchniałe, a belka płatwiowa od strony południowej jest pęknięta. Okno na strychu zostało zabite płytą z poliwęglanu. Przewód spalinowy od piecyka gazowego z łazienki jest wyprowadzony na strych i na strychu jest włączony do przewodu kominowego. Przy tym przewodzie znajdują się elementy drewniane konstrukcji dachu. Oględziny wykazały ponadto, że elewacje budynku są w dobrym stanie, budynek jest ocieplony styropianem. Kominy wystające ponad dach nie posiadają czapek kominowych. W niektórych miejscach na kominach występują ubytki materiału, w otworach wentylacyjnych brak jest siatek zabezpieczających.

Podczas oględzin P.S. okazał pracownikom organu fragmenty cegieł z tynkiem, które odpadły z komina. Kominy są otynkowane, tynk jest popękany, widoczne są ubytki cegieł. Komin wspólny z budynkiem sąsiednim jest porośnięty zielenią. Komin ten jest krzywy. Stwierdzono, że dach na budynku jest pomalowany.

Stwierdzono także, że murek oporowy przy zagłębionym poniżej poziomu terenu w oknie piwnicznym nie posiada przekrycia kratą oraz jest w nieodpowiednim stanie technicznym z uwagi na odspojone tynki i ubytki cegieł.

Obecny podczas ogledzin pełnomocnik Spółki, oświadczył do protokołu oględzin, że w drzwiach łazienki nie było siatek plastikowych. Prawdopodobnie siatki lub całe drzwi zostały zamontowane przez lokatora. Cały ganek został wybudowany przez lokatora. Część podłogi w ganku z płyt OSB została wykonana przez Spółkę. Pełnomocnik stwierdził, że wykonano zalecenia wynikające z przeglądu pięcioletniego z marca 2018 r. zawarte w punktach 17 a, c, d, e. Natomiast nie wykonano pkt b, gdyż wykonywany jest projekt budowlany w zakresie muru oporowego i schodów przy zejściu do piwnicy. Roboty będą wykonane, gdy na to pozwolą warunki pogodowe.

Lokator P.S. oświadczył do protokołu oględzin, że dach został pomalowany nieprawidłowo - tylko jeden raz, gdy instrukcja przewiduje pomalowanie dwa do cztery razy. Rury zostały pomalowane bez czyszczenia z rdzy. Oświadczył, że murek oporowy zabezpieczający okienko do piwnicy jest w złym stanie, bez przekrycia kratą, przy kominach nie wykonano obróbek blacharskich, przy wejściu do ganku brak jest schodów wejściowych. Kabel zasilający od skrzynki licznikowej do rozdzielni w korytarzu jest wykonany z przewodu 3x6 mm2, a nie z przewodu 3x4 mm2. Belka stropowa w piwnicy została wykonana bez projektu i niedbale.

W wyniku poczynionych ustaleń organ pierwszej nakazał Spółce wykonanie robót budowlanych określonych w punktach od 1 do 12 decyzji tego organu z dnia

7 stycznia 2019 r.

Dokonując ponownej oceny zebranego w aktach sprawy materiału dowodowego, organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 66 ust 1 pkt 3 P.b., w przypadku nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego, organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku, zaś z art. 61 ust 1 P.b. wynika, że właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 P.b., czyli między innymi utrzymywać obiekt w należytym stanie technicznym.

Organ odwoławczy odnosząc się natomiast do poszczególnych nakazów wykonania robót budowlanych wypunktowanych w decyzji organu pierwszej instancji stwierdził kolejno, co następuje.

Odnośnie nakazu z punktu 1 stwierdził, że jest on zasadny. Przedmiotowy budynek wybudowano w latach pięćdziesiątych. W okresie do 12 sierpnia 1961 r. warunki techniczne dotyczące budynków uregulowane były w rozporządzeniu Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli (tekst jedn. Dz. U. z 1939 r. Nr 34 poz. 216 ze zm.), którego art. 237 stanowił, że wszelkie konstrukcyjne części budynku z drzewa lub innych materiałów nieogniotrwałych powinny być oddalone od wewnętrznej powierzchni ścian kominowych co najmniej o 25 centymetrów, a od otworów do oczyszczania - o 50 centymetrów. Obecne obowiązuje przepis § 265 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015r. poz. 1422 ze zm.), który stanowi, że piec z kamienia, cegły, kafli i podobnych materiałów niepalnych oraz przewody spalinowe i dymowe powinny być oddalone od łatwo zapalnych, nieosłoniętych części konstrukcyjnych budynku co najmniej 0,3 m, a od osłoniętych okładziną z tynku o grubości 25 mm na siatce albo równorzędną okładziną - co najmniej 0,15 m. Organ odwoławczy podniósł zatem, że zarówno przepisy obowiązujące w dacie budowy budynku, jak i obecne zabraniają bezpośredniego styku komina i drewnianych części konstrukcyjnych budynku - krokwi. Budynek wybudowany został zatem w tym fragmencie niezgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie jego budowy. Organ odwoławczy zgodził się z twierdzeniem Spółki, że budynek powstał za pozwoleniem na budowę, które nie zachowało się, bowiem realizacja budynku nastąpiła przez państwowego inwestora oraz wskazał, że po jego wybudowaniu wydana została zgoda na użytkowanie budynku w myśl art. 357 ww. rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej. Organ drugiej instancji podkreślił, że art. 51 P.b., odnoszący się do nieprawidłowości powstałych jeszcze w czasie realizacji budowy, znajduje zastosowanie tylko do momentu zakończenia budowy, zaś po odbiorze budynku wszelkie ujawnione później nieprawidłowości organ może usuwać stosując art. 66 P.b.

Odnośnie nakazu z punktu 2 organ drugiej instancji podzielił ocenę organu pierwszej instancji, że istnieje konieczność zamontowania na strychu okna otwieranego w miejsce otworu zasłoniętego pleksą, gdyż z § 147 ust. 2 ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. wynika, że pomieszczenia nie posiadające wentylacji mechanicznej lub grawitacyjnej muszą być wyposażone w otwierane okna.

W zakresie nakazu z punktu 3 organ odwoławczy, oceniając go jako zasadny, wskazał, że obróbki blacharskie przy kominach wymagane są według zasad sztuki budowlanej, a obecnie istnieje przy kominie uszczelnienie z pianki montażowej wykonane od wewnątrz.

Odnośnie nakazu z punktu 4 organ drugiej instancji wskazał, że punkt 3.3.13 normy PN-89/B-10425 określa, iż wierzch kominów powinien być nakryty czapką betonową zbrojoną z okapnikiem odizolowaną warstwą papy. Także punkt 2.3.13 normy PN 59/B-10425 ustanowionej 28 marca 1959 r. jako norma obowiązująca od dnia 1 stycznia 1960 r. zawierał uregulowanie, że wierzch kominów powinien być nakryty czapką betonową (zbrojoną) prefabrykowaną z okapnikiem i otworami pionowymi dla przewodów. Pod czapką powinna znajdować się izolacja z warstwą papy.

W zakresie nakazu punktu 5 organ odwoławczy uznał, że nie jest zasadny i stwierdził, że nakaz zlikwidowania przewodu spalinowego w postaci rury na strychu i wykonania prawidłowego włączenia rury spalinowej do przewodu kominowego musi zostać uchylony, bowiem § 174 ust. 7 pkt 2 ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. stanowi, że przewody i kanały spalinowe odprowadzające spaliny od urządzeń gazowych, z wyłączeniem kotłów, powinny spełniać następujące wymagania: długość pionowych przewodów spalinowych powinna być nie mniejsza niż 0,22 m, a przewodów poziomych ułożonych ze spadkiem co najmniej 5% w kierunku urządzenia - nie większa niż 2 m. W omawianym przypadku długość pionowego przewodu spalinowego jest zdecydowanie większa niż 0,22 m, a odcinek poziomy ma spadek znacznie przekraczający 5% i jego długość jest mniejsza niż 2 m. W takiej sytuacji nie można stwierdzić, aby ww. podłączenie naruszało przepisy prawa.

Również w zakresie nakazu z punktu 6 ŚWINB ocenił, że nakaz ten musi zostać uchylony, bowiem § 150 ust. 1 i 2 ww. rozporządzenia stanowią, że w przypadku zastosowania w budynku przepływu powietrza wentylacyjnego między pomieszczeniami lub strefami wentylacyjnymi, w pomieszczeniu należy zapewnić kierunek przepływu od pomieszczenia o mniejszym do pomieszczenia o większym stopniu zanieczyszczenia powietrza (ust. 1). Przepływ powietrza wentylacyjnego w mieszkaniach powinien odbywać się z pokoi do kuchni lub aneksu kuchennego oraz do pomieszczeń higienicznosanitamych (ust. 2). Z powyższych przepisów wynika założenie, że pokoje wentylowane są poprzez przewody wentylacyjne usytuowane w kuchniach i pomieszczeniach sanitarnych i to przy tym założeniu zachowany ma być warunek określony w punkcie 2.1.7 normy PN-83/B- 03430 "Wentylacja w budynkach mieszkalnych zamieszkania zbiorowego i użyteczności publicznej" przewidujący, że w drzwiach łazienkowych przekrój netto otworów powinien wynosić 200 cm2. Organ odwoławczy wyjaśnił, że w przedmiotowym mieszkaniu w każdym pokoju istnieje wlot do indywidualnego kanału wentylacyjnego, więc nie ma potrzeby urządzania normowego otworu w drzwiach łazienkowych, a istniejące otwory są wystarczające dla pracy piecyka.

Odnośnie nakazu z punktu 7 organ odwoławczy zgodził się z oceną organu pierwszej instancji co do konieczności wykonania remontu zewnętrznych schodów prowadzących do piwnicy i remont posadzki przy drzwiach wejściowych do piwnicy i uznał, że zarzut Spółki o powtórzeniu obowiązku nałożonego inną decyzją jest pozbawiony podstaw. W decyzji z dnia 5 października 2018 r. organ pierwszej instancji nakazał wykonać mur oporowy z balustradą przy zejściu do piwnicy ww. budynku mieszkalnego od strony północnej.

W zakresie nakazu z punktu 8 ŚWINB podzielił ocenę organu pierwszej instancji co do konieczności uzupełnienia ubytków materiału w stropie nad piwnicą.

Podobnie odnośnie nakazu z punktu 9 organ drugiej instancji uznał go za zasadny, gdyż drzwi w budynku są spróchniałe, a okno całkowicie zużyte i zastawione styropianem. Organ odwoławczy wskazał, że w przedmiotowym przypadku nie chodzi o naprawę lub konserwację okna i drzwi zgodnie z art. 6a ust. 3 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego, ale o ich wymianę w związku z całkowitym zużyciem.

Organ odwoławczy zgodził się z oceną organu pierwszej instancji odnośnie nakazu z punktu 10, gdyż stwierdzono konieczność remontu murku oporowego z zachowaniem zasad sztuki budowlanej oraz zamontowania kraty zabezpieczającej. Nakaz taki wynika z konieczności zapewniania bezpiecznego użytkowania budynku.

Odnośnie nakazu z punktu 11 ŚWINB wyjaśnił, uznajć go za zasadny, że zgodnie z § 68 ust. 1 ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury maksymalna wysokość stopni schodów w budynkach mieszkalnych jednorodzinnych wynosi 0,19 m. Większą niż 0,19 m różnicę poziomów między poziomem gruntu z poziomem podłogi w ganku należy pokonać przy pomocy odpowiednich schodów. Podniesiony w odwołaniu fakt istnienia przebudowanego przez lokatora ganku, nie zmienia faktu, że to właściciel powinien wykonać brakujący schodek. Przy czym podłoga ganku przed przebudową miała identyczną różnicę poziomu w stosunku do poziomu gruntu jak obecnie, gdyż poziom podłogi ganku nawiązuje do niezmienionego poziomu podłogi w przedpokoju i musiał tam istnieć schodek przy wejściu, który należy odtworzyć.

Uzasadniając kwestię nałożenia nakazu z punktu 12 organ odwoławczy wskazał, że art. 206 ww. rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928 r. stanowił, iż ściany budynków powinny być w sposób skuteczny izolowane od wilgoci. Obecnie § 317 ust. 1 ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury stanowi zaś, że ściany piwnic budynku oraz stykające się z gruntem inne elementy budynku, wykonane z materiałów podciągających wodę kapilarnie, powinny być zabezpieczone odpowiednią izolacją przeciwwilgociową. Organ drugiej instancji wskazał podkreślił, że organ pierwszej instancji podczas oględzin w dniu 3 stycznia 2019 r. stwierdził, że na posadzce w piwnicy zachodniej znajduje się woda. Jednak nie było to pierwsze ustalenie w tej kwestii, bowiem w decyzji z dnia 4 września 2017 r. znak: PINB-SO.5162.35.2017.VI nakazującej Spółce przeprowadzenie w określonym terminie pięcioletniej okresowej kontroli budynku, znalazła się relacja z kontroli przeprowadzonej przez ten organ w budynku w dniu 11 sierpnia 2017 r. W decyzji tej wskazano, że w piwnicach, w narożach pomieszczeń, stwierdzono zawilgocenie posadzki. Zatem wilgoć na posadzce piwnicy widoczna była także w czasie innych niż ostatnia kontroli i to w okresie letnim. Dlatego powyższych nakaz ŚWINB również ocenił jako zasadny.

Reasumując, organ odwoławczy podniósł, że w sytuacji wystąpienia choćby jednej z określonych w art. 66 ust. 1 P.b. przesłanek, organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawiony, ale zobowiązany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. W myśl przepisu art. 61 P.b. to właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt w odpowiednim stanie. Zatem obowiązek usunięcia nieprawidłowości stwierdzonych przez organ pierwszej instancji dotyczących ww. budynku spoczywa na jego właścicielu, czyli zobowiązanej Spółce.

W świetle powyższego, organ odwoławczy zreformował decyzję organu pierwszej instancji poprzez uchylenie nakazów określonych w punktach 5 i 6 i w tym zakresie orzekł o braku nakazów. W pozostałej części organ drugiej instancji utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na powyższe rozstrzygnięcie Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach wywiodły [...] S.A. z siedzibą w Kielcach, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie:

1) art. 107 § 3 w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez nieustosunkowanie się do wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji;

2) art. 66 ust. 1 P.b. poprzez jego błędne zastosowanie, w przypadkach gdy przedmiot rozstrzygnięcia nie miał związku z użytkowaniem budynku;

3) art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 107 § 1 pkt 4 i pkt 6 k.p.a. poprzez niewskazanie podstawy prawnej lub wskazywanie błędnej podstawy prawnej oraz brak precyzyjnego wskazania podstaw faktycznych rozstrzygnięcia;

4) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a oparcie swojego rozstrzygnięcia jedynie o oświadczenia P.S. i W.S. oraz nieprawidłowo przeprowadzone oględziny budynku;

5) art. 80 w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów przejawiające się w oparciu rozstrzygnięcia o oświadczenia P.S. i W.S. złożone w toku postępowania;

6) art. 156 § 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji, która częściowo orzeka o kwestiach ostatecznie rozstrzygniętych już innymi decyzjami w szczególności w zakresie obowiązku remontu muru oporowego oraz schodów prowadzących do piwnicy;

7) w konsekwencji naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nieuchylenie decyzji organu pierwszej instancji w sytuacji, gdy organ był zobowiązany do jej uchylenia i przekazania sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia ze względu na to, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie.

W obszernym uzasadnieniu skargi jej autor przedstawił argumentację powyższych zarzutów, podnosząc w szczególności, że udział Spółki w postępowaniu został zmarginalizowany. Skarżąca zarzuciła, że część zawartych w decyzji nakazów nie znajduje podstawy w przepisie art. 66 ust. pkt 3 P.b., ponieważ wskazane nieprawidłowości nie mają związku z użytkowaniem budynku i obowiązkiem utrzymywania go w odpowiednim stanie. Zdaniem Spółki, organ winien ustalić, czy nieodpowiedni stan jest wynikiem upływu czasu czy innego czynnika, czego nie da się zrobić bez odniesienia do stanu pierwotnego. Jeżeli natomiast "nieodpowiedni stan" związany jest z działalnością inwestycyjną, to ponad wszelką wątpliwość nie może być mowy o postępowaniu w trybie art. 66 ust. 1 P.b.

Skarżąca zarzuciła, że organ nie dokonał analizy stwierdzonych uchybień pod kątem przepisów oraz zasad sztuki budowlanej z lat 50-tych, kiedy to budynek był budowany, czyli w odniesieniu do stanu pierwotnego budynku. Przy czym wskazał, że przedmiotowy budynek stanowi część dawnego osiedla domków wybudowanych w latach 50-tych przez przedsiębiorstwo państwowe Zakłady [...] i wszystkie domy w zabudowie bliźniaczej, w tym przedmiotowy, były budowane wg jednego projektu.

Spółka zakwestionowała nakaz odsunięcia elementów drewnianych od komina z przewodem spalinowym na odległość zgodną z obowiązującymi przepisami wnosząc, że odległość elementów drewnianych od kominów była zgodna z ówczesnymi przepisami i nie można odnosić jej do przepisów obecnych, wydanych dziesiątki lat później.

Skarżąca zarzuciła, że organ nie wskazał dowodów na to, by na strychu wcześniej było zamontowane okno i żeby ta nieprawidłowość miała związek z użytkowaniem budynku. Ponadto brak jest wskazania, na czym miałaby polegać nieprawidłowość związana z obróbkami blacharskimi i czy ten stan ma związek z użytkowaniem budynku.

Zdaniem skarżącej, porównanie budynków na osiedlu wykazuje, że pierwotnie kominy nie miały żadnych czap oraz nie miały zamontowanych kratek wentylacyjnych, więc również w tym przypadku ma miejsce brak korelacji nakazu z art. 66 ust. 1 pkt 3 P.b.

Ponadto skarżąca zakwestionowała zapis o ewentualnym przemurowaniu kominów, gdyby okazały się zlasowane oraz nakaz wykonania prawidłowego włączenia rury spalinowej do przewodu kominowego, podnosząc, że to najemca instalował piecyk. Także w kwestii wykonania prawidłowych otworów wentylacyjnych w drzwiach łazienkowych skarżąca podniosła, że to najemca zakładał drzwi łazienkowe, o czym świadczą dowody ze sprawy cywilnej.

Spółka podniosła nadto, że po otrzymaniu nakazu odbudowy muru oporowego sporządziła projekt, który zakłada również remont schodów. Zdaniem skarżącej, przedmiot decyzji organu pierwszej instancji z dnia 7 stycznia 2019 r. jest zatem tożsamy z przedmiotem innej - wcześniejszej - decyzji, a w obiegu prawnym nie może być dwóch decyzji dotyczących tego samego przedmiotu.

Skarżąca wyrazia również pogląd, że nakaz zamontowania okna otwieranego i nowych drzwi w piwnicy winien być adresowany do P.S., bowiem zgodnie z art. 6b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego, to najemcę obciążają naprawa i konserwacja okien i drzwi.

Spółka zgodziła się z oceną, że sam murek oporowy może wymagać pewnych prac o charakterze konserwacyjnym, natomiast nie zgodziła się z nakazem zamontowania kraty w trybie art. 66 ust. 1 P.b., ponieważ brak jest dowodu na to, by pierwotnie kraty były zainstalowane, a organ działając w trybie ww. przepisu, nie może nakazać montażu czegoś, co nie było przewidziane pierwotnie.

Odnośnie nakazu wykonania schodów wejściowych zewnętrznych do budynku skarżąca stwierdziła, że P.S. oraz W.S. byli inwestorami przebudowy ganku i dlatego, zdaniem Spółki, nie może być ona adresatem jakiegokolwiek rozstrzygnięcia dotyczącego ganku i wejścia do niego.

W zakresie nakazu izolacji przeciwwodnej w piwnicy skarżąca podniosła, że z materiału dowodowego nie wynika, aby na podłodze były zastoiny wody, a jedynie zawilgocenia nieznanego pochodzenia, które mogły pochodzić z zaworu instalacji wodociągowej widocznego na jednym ze zdjęć znajdującego się nad tym zawilgoceniem. Ponadto skarżąca wysnuła przypuszczenie, że zawilgocenie mogłoby być skutkiem nieodpowiedniego wykonania inwestycji związanej z ociepleniem budynku przez najemcę.

Mając na uwadze powyższe, Spółka wniosła o uchylenie przedmiotowej decyzji w zaskarżonej części oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, zasądzenie kosztów postępowania, a także przeprowadzenie dowodów z dokumentacji fotograficznej dołączonej do skargi, na okoliczności szczegółowo wskazane w uzasadnieniu, co jest niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje zwłoki w rozpoznaniu sprawy.

Rozprawę w dniu 4 lipca 2019 r. Sąd odroczył celem uprawomocnienia się postanowienia o odmowie dopuszczenia W.S. do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania.

Na rozprawie w dniu 23 października 2019 r. pełnomocnik skarżącej poparł skargę i oświadczył, że w zakresie punktów 7, 8, 9 oraz 10 i 11 decyzji organu pierwszej instancji, co do których zaskarżona decyzja utrzymała je w mocy - nałożone obowiązki zostały wykonane, a co za tym idzie skarga w tej części jest już bezprzedmiotowa. W związku z tym nie wnosił o przeprowadzenie przez Sąd kontroli zaskarżonej decyzji w tym zakresie i w tej części cofnął zarzuty skargi. Pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., powoływanej dalej jako "ustawa p.p.s.a."), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a.).

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w powyżej zakreślonych granicach, a na podstawie art. 135 p.p.s.a., także decyzji organu pierwszej instancji, stwierdzić należy, że wydane zostały one z naruszeniem przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Podstawę materialnoprawną wydanych w sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2018 poz. 1202 ze zm., dalej jako "Prawo budowlane") zawarte w Rozdziale 6 tej ustawy dotyczącym "Utrzymania obiektów budowlanych". Zgodnie z art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany:

1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo

2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo

3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo

4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia

- organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.

Organy administracji orzekające w tej sprawie nałożyły na skarżącą Spółkę, na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, obowiązki usunięcia nieprawidłowości w budynku mieszkalnym jednorodzinnym przy ul. Traugutta 5 w Kielcach poprzez wykonanie robót budowlanych mających na celu doprowadzenie tego budynku do odpowiedniego stanu technicznego. Nałożenie obowiązków w trybie art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego wymaga jednak od organu wykazania, że budynek jest w nieodpowiednim (sprzecznym z wymogami prawa budowlanego) stanie technicznym, że taki stan budynku ma związek z utrzymaniem obiektu budowlanego oraz że odpowiedzialność za nieodpowiedni stan techniczny ponosi określony podmiot (właściciel bądź zarządca budynku). Zatem wydanie decyzji w trybie art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego wymaga poczynienia szeregu konkretnych ustaleń faktycznych w postępowaniu administracyjnym przeprowadzonym z poszanowaniem jego zasad przewidzianych przepisami prawa.

Organy administracji publicznej mają bowiem obowiązek prowadzić postępowanie zgodnie z przepisami prawa (art. 6 k.p.a.). Z zasady praworządności wynika obowiązek rzetelnego wykonywania przez organy władzy publicznej powierzonych im zadań zgodnie z literą prawa. Artykuł 7 k.p.a. wskazuje zaś na konieczność podejmowania przez organy administracji wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zaś art. 77 § 1 k.p.a. nakłada na organy obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, który zgodnie z art. 80 k.p.a. w całości powinien być podstawą dokonywanej przez organ oceny. Wyrażony w art. 77 k.p.a. ustawowy nakaz wyczerpującego zebrania materiału dowodowego musi być utożsamiany z obowiązkiem podjęcia wszelkich niezbędnych czynności mających na celu zebranie pełnego materiału dowodowego, co z kolei umożliwia dokonanie oceny, czy dana okoliczność została udowodniona. Organ ma obowiązek rozpatrzenia wszystkich dowodów zgromadzonych lub odzwierciedlonych w aktach sprawy w ich wzajemnej łączności. Organ nie może pominąć żadnego dowodu przeprowadzonego, ani też uwzględnić dowodu, którego nie ma w aktach sprawy. Zasada prawdy obiektywnej wymaga, aby wydane orzeczenie wynikało z materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu, który musi przekonywać o słuszności wydanego rozstrzygnięcia. Ocena powinna znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanej decyzji.

W efekcie - prowadząc postępowanie zgodnie z wskazanymi wyżej wymogami - organy administracji publicznej budują zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.).

W niniejszej sprawie organy obu instancji przeprowadziły postępowanie administracyjne z naruszeniem ww. zasad.

Podstawowym i w gruncie rzeczy jedynym dowodem, w oparciu o który orzekał organ pierwszej instancji, był protokół z kontroli przeprowadzonej w przedmiotowym budynku w dniu 3 stycznia 2019 r. Dowód ten, choć istotny w sprawie, nie był jednak wystarczający do nałożenia na Spółkę wszystkich kwestionowanych skargą obowiązków usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Należy tu dla przykładu wskazać na obowiązek z pkt 1 osnowy decyzji organu pierwszej instancji odnośnie odsunięcia elementów drewnianych od komina z przewodem spalinowym na odległość zgodną z obowiązującymi przepisami. Z protokołu kontroli nie wynika, ile na dzień kontroli wynosiła ta odległość, tym samym trudno jednoznacznie stwierdzić, że jest ona niezgodna z przepisami prawa. Z kolei w przypadku nakazu wykonania obróbek blacharskich przy kominach, trzeba wskazać, że z ustaleń zawartych w analizowanym protokole kontroli a poczynionych przez pracownika organu nadzoru budowlanego, taka nieprawidłowość nie wynika. Organ nałożył ten obowiązek na skarżącą w oparciu o oświadczenie jednego z uczestników kontroli. Zatem w świetle treści tego protokołu kontroli konieczne stało się przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego. Zdaje się, że organ pierwszej instancji takie postępowanie wdrożył, ale dopiero po wydaniu decyzji, o czym świadczy pismo z dnia 6 lutego 2019 r. skierowane do Spółki wzywające do złożenia określonych w nim ocen technicznych (k. 30 akt adm. I inst.).

Ponadto z ww. protokołu wynika, że przed dniem kontroli na Spółkę zostały nałożone obowiązki wykonania zaleceń zawartych w protokole z kontroli budynku w marcu 2018 r. Jednocześnie na dokumenty związane z okresową pięcioletnią kontrolą budynku powołał się także organ drugiej instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Chodzi tu o decyzję z dnia 4 września 2017 r. znak: PINB-SO.5162.35.2017.VI nakazującą skarżącej Spółce przeprowadzenie pięcioletniej okresowej kontroli budynku, której wydanie miała poprzedzić kontrola przeprowadzona w budynku w dniu 11 sierpnia 2017 r. Tymczasem jakichkolwiek dokumentów związanych z pięcioletnią okresową kontrolą budynku nie ma w aktach sprawy. Organ drugiej instancji, uzasadniając powody, dla których utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji (poza pkt 5 i 6) powołał się na dokumenty, których jednak nie włączył w poczet materiału dowodowego.

Zatem treść protokołu kontroli wskazywała na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego, m.in. o dokumenty z ww. pięcioletniej kontroli okresowej budynku. Takich czynności wyjaśniających organ pierwszej instancji nie podjął, a organ odwoławczy ten stan rzeczy zaaprobował, a nawet powołał się na dokumenty mające związek z tą kontrolą okresową budynku bez włączenia do materiału dowodowego tych dokumentów. Tak prowadzone postępowanie dowodowe nie może zasługiwać na aprobatę Sądu: ani bowiem adresat decyzji, ani teraz Sąd, nie ma możliwości zweryfikowania prawidłowości ustaleń faktycznych mających związek z tymi dokumentami, przykładowo tych, związanych z zawilgoceniem posadzki w piwnicach w narożach tych pomieszczeń. Zresztą nie sposób w tym miejscu nie podnieść, że w oparciu o wówczas przeprowadzone kontrole stanu technicznego budynku i ich wyniku możliwą byłaby ocena, czy zasadne jest obecnie nałożenie w kwestionowanych decyzjach innych obowiązków wykonania robót budowlanych w tym budynku.

Ponadto o nieprzeprowadzeniu w sposób wszechstronny i wnikliwy postępowania dowodowego w tej sprawie świadczy również to, że organy nadzoru budowlanego pominęły jako dowód w sprawie dokumenty, którymi dysponowały, a które mają związek ze stwierdzonymi przez ten organ nieprawidłowościami. Chodzi tu o decyzje z dnia 5 października 2018 r. i z dnia 5 grudnia 2018 r. dotyczące nałożonego na Spółkę obowiązku wykonania muru oporowego przy schodach zewnętrznych, zwłaszcza, że już w odwołaniu legalność nałożenia ponownie takiego obowiązku w związku z nałożeniem obowiązku wykonania remontu schodów do piwnicy kwestionowała strona. Nawet jeżeli zarówno organom, jak i skarżącej treść tych decyzji była znana, to, zwłaszcza wobec zarzutu odwołującej się Spółki, niezbędnym było - dla zweryfikowania zasadności zarzutów odwołania (a teraz skargi) - włączenie tych dokumentów w poczet materiału dowodowego, zwłaszcza, że do ich treści odwołuje się organ drugiej instancji, odpierając zarzut odwołania.

Również jeśli chodzi o dokumentację związaną z budową ganku, zauważyć należy, że przy odwołaniu strona przedłożyła kopię niektórych z pism organów obu instancji adresowanych do W.S. w sprawie budowy tego ganku, gdzie w jednym z nich organ stwierdza, że wykonane roboty budowlane stanowią samowolę budowlaną. Organ odwoławczy do tego zarzutu w zasadzie nie odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i co też istotne, w ogóle nie przeprowadził postępowania dowodowego w tym zakresie, choć już na etapie postępowania przed organem pierwszej instancji istniała konieczność wyjaśnienia, czy ujawnione w budynku nieprawidłowości nie powstały na skutek samowoli budowlanej. Należy bowiem podkreślić, że przepis art. 66 ust. 1 pkt 2 i 3 Prawa budowlanego powinien być bowiem odczytywany z uwzględnieniem miejsca, w którym w ustawie z 1994 r. Prawo budowlane, został umieszczony (argumentum a rubrica), czyli tego, że znajduje się w rozdziale poświęconym utrzymaniu obiektów budowlanych. Przepis ten stosuje się więc do sytuacji, które są konsekwencją używania obiektu budowlanego, a nie wykonywania robót budowlanych, w szczególności polegających na przebudowie obiektu budowlanego (zob. wyroki NSA z dnia 23 stycznia 2018 r., I OSK 861/16, lex nr 2466887, czy z dnia 25 stycznia 2017r., II OSK 1183/15, lex nr 2220714). Tryb określony w przepisach art. 50 i 51 ustawy odwołuje się bezpośrednio do procesu budowlanego, a tryb przewidziany w art. 66 ust. 1 ustawy jedynie do nieprawidłowości powstałych w trakcie użytkowania budynku. Zatem wyjaśnienie okoliczności związanych z budową ganka mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, skoro w punkcie 11 decyzji organu pierwszej instancji, utrzymanej przecież w tej części w mocy przez organ odwoławczy, nałożono na Spółkę obowiązek wykonania schodów wejściowych zewnętrznych do budynku.

Ponadto należy zauważyć, że Spółka zakwestionowała część nałożonych decyzją pierwszoinstancyjną obowiązków, co do których organ odwoławczy je zaaprobował, z uwagi na fakt, że budynek został dopuszczony do użytkowania i niektóre z nałożonych obowiązków są sprzeczne z tym zalegalizowanym wcześniej stanem budynku. Z tej przyczyny, w ocenie Sądu, pożądanym było przeprowadzenie postępowania dowodowego w zakresie dokumentacji związanej z budową lub oddaniem do użytkowania przedmiotowego obiektu budowlanego.

Powyżej przedstawione naruszenia prawa procesowego, zwłaszcza w zakresie uchybień w prowadzonym postępowaniu dowodowym, stanowiły wystarczającą podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji, nawet jeśli część z tych obowiązków została przez stronę wykonana.

Niemniej organy dopuściły się również naruszenia art. 107 § 1 i 3 k.p.a. z podanych niżej powodów. Otóż niektóre z obowiązków nałożonych na Spółkę została sformułowana w sposób nieprawidłowy. Chodzi tu m.in. o obowiązek, w którym zastrzega się, że jeśli cegły i zaprawa murarska są zlasowane należy kominy przemurować na nowo (pkt 4), czy obowiązek wykonania izolacji przeciwwodnej w piwnicy w taki sposób, aby wyeliminować przedostawanie się wody do piwnicy (pkt 12). Taki sposób formułowania rozstrzygnięcia decyzji administracyjnej, który w zasadzie nie nadaje się do wykonania w trybie przepisów o egzekucji w administracji jest niewłaściwy. Taka treść nakazów wykonania robót budowlanych pozostawia przestrzeń do dowolnej, bo niejednoznacznej i subiektywnej oceny, czy zobowiązany wywiązał się, czy też nie, z nałożonych obowiązków. Tymczasem organy nadzoru budowlanego dysponują nie tylko zasobami wyspecjalizowanych pracowników, ale też prawnymi narzędziami do dokonania szczegółowych, fachowych ustaleń pozwalających na sformułowania nakładanych obowiązków w sposób nadający się do wyegzekwowania w razie ich niewykonania przez zobowiązanego. Organy nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą m.in. nałożyć w drodze postanowienia, na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz (art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego). Skorzystanie z takich uprawnień organów orzekających w tej sprawie było szczególnie uzasadnione w zakresie ujawnionego zawilgocenia posadzki w piwnicy. Wykonana przez specjalistę z zakresu budownictwa ekspertyza umożliwiłaby ustalenie nie tylko przyczyn powstawania tych zawilgoceń, ale też na sformułowanie nakładanego obowiązku w sposób precyzyjny, oparty o wyniki ekspertyzy. Oczywiście o ile materiał dowodowy związany z pięcioletnią okresową kontrolą budynku nie pozwoliłby na poczynienie ustaleń tego rodzaju. Trudno jednak w świetle dokumentów znajdujących się w aktach sprawy na datę orzekania przez organy na taką jednoznaczną ocenę w tym zakresie.

W dalszej kolejności podnieść należy, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie czyni zadość obowiązkom wynikającym z art. 107 § 3 k.p.a., ponieważ organ drugiej instancji nie odniósł się w sposób wyczerpujący do zarzutów odwołania. W odwołaniu tym strona podniosła zarzut art. 10 k.p.a. w związku z niezawiadomieniem Spółki przed wydaniem decyzji w pierwszej instancji o uprawnieniach wynikających z tych przepisów. Nawet jeżeli zarzut ten organ odwoławczy miał uznać za niezasadny, to nie zwalnia to organu drugiej instancji od obowiązku odniesienia się do takiego zarzutu w uzasadnieniu decyzji, w przeciwnym wypadku organ ten naraża się na słuszny zarzut istotnego naruszenia zasad prawa procesowego Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy. Organ administracji, który nie ustosunkowuje się do twierdzeń uważanych przez stronę za istotne dla sposobu załatwienia sprawy lub czyni to ogólnikowo, uchybia swym obowiązkom wynikającym z art. 8 i art. 11 k.p.a. w sposób, który ma istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż sprawa nie zostaje załatwiona zgodnie z wynikającymi z tych przepisów zasadami ogólnymi postępowania administracyjnego; nieustosunkowanie się do zarzutów narusza przepis art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, z tym, że odniesienie się do zarzutów nie może mieć charakteru "sygnalnego", chodzi bowiem o to, by organ w sposób wyczerpujący i jawny wskazał stronie motywy, które w jego ocenie stanowią o ich bezzasadności (zob. wyrok NSA w Warszawie z dnia 20 lutego 2014 r., II GSK 1758/12, Lex nr 1495108; wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 1371/12, www.orzeczenia.nsa.gov.pl oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 maja 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 264/08, Lex nr 495343). Organ odwoławczy winien była zatem wyjaśnić motywy nieuwzględnienia tego zarzutu.

Ponadto uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawiera również wyczerpującego wyjaśnienia podstawy prawnej wydanego rozstrzygnięcia. Otóż odnośnie nakazu usunięcia niektórych nieprawidłowości uzasadnienie zawiera następujące braki: w zakresie nakazu z punktu 2 - przywołanie przepisów prawa budowlanego dotyczących wentylacji i klimatyzacji z pominięciem regulacji dotyczącej oświetlenia pomieszczeń; w zakresie nakazu z punktu 3 - w zasadzie brak jest powołania się na jakiekolwiek normy techniczne czy inne przepisy prawa budowlanego nakazujące zachowanie szczelności pokrycia dachowego i wykonania obróbek blacharskich, w zakresie obowiązku z punktu 4 – brak wyjaśnienia podstawy prawnej wprowadzającej nakaz montowania kratek wentylacyjnych na wylotach przewodów wentylacyjnych; w zakresie nakazów z punktów 7 i 8 – brak powołania się na normy techniczne czy inne przepisy prawa budowlanego dotyczące stanu technicznego wymaganego w zakresie schodów prowadzących do piwnicy, posadzki przy drzwiach wejściowych do piwnicy i stropu w piwnicy; w zakresie obowiązku z punktu 10 – brak powołania się na przepisy prawa budowlanego nakazujące montowanie murku oporowego przy oknie w piwnicy i kraty zabezpieczającej nad zagłębieniem terenu w tym miejscu. Nawet bowiem, gdy nałożenie niektórych z ww. obowiązków jest oczywiste w kontekście przepisów prawa budowlanego, to w uzasadnieniu decyzji nakazującej wykonanie robót budowlanych w celu zrealizowania tych obowiązków, konieczne jest przywołanie odpowiednich regulacji prawnomaterialnych, bowiem samo tylko powołanie się na art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego nie jest w tym wypadku wystarczające.

Końcowo podnieść należy, że powyżej omówione naruszenia prawa procesowego powodują, iż kontrola zaskarżonej decyzji, a w świetle art. 135 p.p.s.a. także decyzji organu pierwszej instancji pod względem ich zgodności z przepisami prawa materialnego jest przedwczesna. Dlatego Sąd nie dokonuje oceny zasadności nałożenia na Spółkę obowiązków wykonania robót budowlanych, co do których zaskarżona decyzja utrzymuje decyzję pierwszoinstancyjną w mocy, w kontekście przepisów prawa materialnego, nawet jeśli nałożenie niektórych z tych obowiązków jest w ocenie Spółki zasadne. W każdym razie, nawet jeśli niektóre z nałożonych obowiązków zostały już wykonane przez skarżącą, to dostrzeżone przez Sąd uchybienia procesowe dowodzą wyjątkowo wadliwemu prowadzeniu postępowania administracyjnego przez organy nadzoru budowlanego w tej sprawie, doprowadzając do naruszenia wielu zasad postępowania administracyjnego w sposób na tyle istotny, że konieczne stało się wyeliminowanie tych decyzji w całości z obrotu prawnego.

Ubocznie Sąd wyjaśnia, że załączoną do skargi dokumentację fotograficzną Sąd uwzględnił przy rozpoznaniu sprawy jako element stanowiska skargi.

Z uwagi na powyższe uchylono zarówno zaskarżoną decyzję, jak i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 p.p.s.a. w punkcie I wyroku.

O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie II wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisów w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2003 r. nr 221 poz. 2193 ze zm.) w związku z § 2 pkt 6 i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 15 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265). Na zasądzone koszty składa się kwota: wpisu od skargi – 500 zł, opłaty skarbowej od pełnomocnictwa – 17 zł i wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika – 483 zł.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy uwzględnią powyższą ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania, w szczególności ponownie przeprowadzą to postępowanie z poszanowaniem jego naczelnych zasad wskazanych w Kodeksie postępowania administracyjnego.