Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 939/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-08-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 8
journal: Dz.U. 2009 nr 201 poz 1540
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.
article: art. 130 par. 1 pkt 6 , art. 131 a, art. 131, art. 221, art. 143, art. 240 par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Protokolant st. ref. Paulina Stylińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi "C." Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie udzielenia koncesji na prowadzenie kasyna gry 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Finansów na rzecz skarżącej C. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Minister Finansów (MF) decyzją z dnia [...] października 2013 r. nr [...], działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 3 w zw. z art. 208, art. 133 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.; dalej jako O.p.) w zw. z art. 8 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2009 r. Nr 201, poz. 1540 ze zm.; dalej jako u.g.h.) w zw. ze złożonym odwołaniem C.P.W. Sp. z o.o. z siedzibą w W.– dalej jako "Spółka", "skarżąca", od decyzji Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2013 r., którą odmówiono C.P. Sp. z o.o. udzielenia koncesji na prowadzenie kasyna gry w W., umorzył postępowanie odwoławcze.

Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W związku z faktem, że do Ministra Finansów wpłynęły wnioski wielu podmiotów o udzielenie koncesji na prowadzenie kasyn gry w różnych miejscowościach województwa [...], w dniu [...] czerwca 2012 r. na tablicy ogłoszeń i w BIP na stronie internetowej Ministerstwa Finansów zamieszczone zostało zawiadomienie o przetargu na prowadzenie kasyna gry w województwie [...]. Określona w nim została m.in. wymagana treść ofert, jak też kryteria i sposób oceny ofert przetargowych.

Po opublikowaniu ww. zawiadomienia o przetargu, do Ministerstwa Finansów wpłynęły oferty następujących podmiotów:

- Z. S.A. z siedzibą w W., przy ul. [...] – jedna oferta,

- C.P.W. Sp. z o.o. z siedzibą w W., przy ul. [...] – jedna oferta,

- C. Sp. z o.o. z siedzibą w W. przy ul. [...] – jedna oferta,

- C.P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. przy ul. [...] – dwie oferty,

- C.F.P. Sp. z o.o. z siedzibą w O. przy ul. [...] – jedna oferta

- E. Sp. z o.o. z siedzibą w O. przy ul. [...] (obecnie ul. [...]) – jedna oferta,

- C.Pl. Sp. z o.o. z siedziba w W. przy [...] – jedna oferta.

Minister Finansów, stosownie do treści art. 33 ust. 3 u.g.h. powołał komisję przetargową, która rozpatrując oferty złożone przez ww. podmioty stwierdziła, że oferta C.F.P. Sp. z o.o., C.Pl. Sp. z o.o., C. Sp. z o.o., C.P. Sp. z o.o, nie spełniają wymagań co do treści ofert określonych w zawiadomieniu o przetargu w zakresie pkt 2.I oraz pkt 2.II. (tj. dokumentów określonych w art. 35 u.g.h. oraz informacji i dokumentów zawierających dane konieczne do oceny ofert przetargowych według kryteriów i sposobu oceny ofert przetargowych wskazanych w rozporządzeniu MF z dnia 27 sierpnia 2010 r. Wobec powyższego komisja konkursowa stosownie do § 6 ust. 3 pkt 1 ww. rozporządzenia odrzuciła owe oferty.

Po przeprowadzeniu postępowania przetargowego przez komisję przetargową, która dokonała oceny ofert i ich uszeregowania, umieszczając na pierwszym miejscu ofertę, która uzyskała największą liczbę punktów, tj. ofertę Z. S.A. z siedzibą w W. (26 punktów), Minister Finansów – odrębnym decyzjami z dnia [...] kwietnia 2013 r. – udzielił koncesji na prowadzenie kasyna gry spółce Z. S.A. (nr [...]) oraz C.P. Sp. z o.o. (22 punkty, nr [...]) i odmówił udzielenia koncesji pozostałym podmiotom, tj. C.P.W. Sp. z o.o. (16 punktów - nr [...]), C.F.P. Sp. z o.o. (nr [...]), C. Sp. z o.o. (nr [...]), C.Pl. Sp. z o.o. (nr [...]), E. Sp. z o.o. (nr [...]) oraz C.P. Sp. z o.o. (nr [...]). Wspomniane decyzje zostały podpisane przez Podsekretarza Stanu J.K.

W dniu [...] maja 2013 r. do Ministra Finansów wpłynęło odwołanie skarżącej Spółki od decyzji z dnia [...] kwietnia 2013 r. odmawiającej Spółce udzielenia koncesji na prowadzenie kasyna gry oraz od pozostałych decyzji z dnia [...] kwietnia 2013 r. Ministra Finansów wydanych w postępowaniu przetargowym na prowadzenie kasyna gry w województwie [...]. Ponadto skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od pozostałych decyzji wydanych w postępowaniu przetargowym, wskazując, iż w związku z nie doręczeniem jej pozostałych decyzji oraz odmową wydania odpisów nie mogła odnieść się w pełni do szczegółów ich treści i uzasadnienia.

Minister Finansów wspomnianą na wstępie decyzją z dnia [...] października 2013 r. umorzył postępowania odwoławcze. Wyjaśnił, że Ordynacja podatkowa nie określa przesłanek umorzenia postępowania odwoławczego, w doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że podstawę umorzenia postępowania odwoławczego stanowi przepis art. 208 O.p. Stosownie do art. 208 § 1 O.p., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, (...), organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Mając na uwadze okoliczności sprawy, fakt wniesienia odwołania przez skarżącą (podmiot nie będący stroną postępowania) od decyzji skierowanej do C.P. Sp. z o.o. Minister Finansów umorzył postępowanie odwoławcze.

Minister Finansów wskazał ponadto, że po przeprowadzeniu postępowania organ wydał decyzje rozstrzygające sprawę, co do jej istoty, w granicach żądania określonego przez daną stronę. Tym samym, jak podano, decyzje organu zostały wydane i załatwiały – zgodnie z art. 207 § 1 i § 2 O.p. – sprawę w całości odnośnie żądań poszczególnych uczestników postępowania przetargowego. Zdaniem Ministra Finansów, na ocenę powyższą nie ma wpływu fakt, że w stosunku do żądań poszczególnych uczestników wydano rozstrzygnięcia odrębnymi decyzjami. W każdym z przypadków organ wydał bowiem rozstrzygnięcia co do całości sprawy określonej i wyznaczonej żądaniem poszczególnych stron, w stosunku do każdego z określonych podmiotów. W ocenie Ministra Finansów, wydawanie odrębnych decyzji jest uzasadnione z uwagi na fakt, że organ jest zobowiązany do przestrzegania ustawowo chronionych tajemnic, przykładowo tajemnicy skarbowej bądź tajemnicy przedsiębiorstwa, a także do ochrony dóbr osobistych osób fizycznych, zwłaszcza w sytuacji, gdy badane jest spełnienie różnorodnych przesłanek warunkujących udzielenie koncesji, a dotyczących zarówno legalności źródeł pochodzenia kapitału, posiadania nienagannej opinii czy braku zastrzeżeń z punktu widzenia bezpieczeństwa państwa, porządku publicznego lub bezpieczeństwa interesów ekonomicznych państwa. Niniejsza decyzja została podpisana przez Podsekretarza Stanu J.K.

W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] października 2013 r. umarzającą postępowanie odwoławcze w sprawie udzielenia koncesji na prowadzenie kasyna gry (decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. odmówiono C.P. Sp. z o.o. udzielenia koncesji), skarżąca wniosła o uchylenie w całości obu ww. decyzji oraz uchylenie w całości innych decyzji częściowych wydanych w postępowaniu o udzielenie koncesji na prowadzenie kasyna gry w związku z postępowaniem przetargowym prowadzonym zgodnie z zawiadomieniem o przetargu z dnia [...] czerwca 2012 r. Ponadto wniosła o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych oraz dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z regulaminów gier załączone do oferty Z. S.A. i C.P. Sp. z o.o., regulaminów gier stanowiące załącznik do decyzji z dnia [...] kwietnia 2013 r. skierowanych do ww. podmiotów oraz zobowiązanie Ministra Finansów do przedłożenia odpisów ww. dokumentów na okoliczność zmiany ww. regulaminów po terminie składania ofert.

Skarżąca podniosła zarzuty naruszenia następujących przepisów postępowania:

- art. 130 § 1 pkt 6 O.p. w związku z art. 8 u.g.h. polegające na wydaniu zaskarżonej decyzji przez pracownika urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych podlegającego wyłączeniu z uwagi na udział w wydaniu decyzji poprzedzającej;

- art. 207 § 2 O.p. w związku z art. 8 u.g.h. polegające na wydaniu, w sprawie o udzielenie koncesji na prowadzenie kasyna gry, decyzji częściowej, pomimo że przepis art. 207 § 2 O.p. nie przewiduje wydawania decyzji częściowych, a wydana skarżącej decyzja nie rozstrzyga w całości o wynikach przetargu na prowadzenie kasyna gry w województwie [...], w związku z czym zaskarżona decyzja nie stanowi rozstrzygnięcia całej sprawy zawisłej przez organem;

- art. 123 § 1 oraz art. 178 § 1 O.p. w związku z art. 8 u.g.h. poprzez odmówienie wydania Spółce odpisu decyzji Ministra Finansów wydanych na rzecz pozostałych uczestników postępowania prowadzonego przez Ministra Finansów, jak również odmowę udostępnienia innych dokumentów złożonych do akt sprawy przez Z. S.A. oraz C.P. Sp. z o.o. po dacie złożenia oferty przetargowej, pomimo że skarżąca jest stroną ww. postępowania, co doprowadziło do uniemożliwienia skarżącej pełnego udziału w postępowaniu;

- art. 120, art. 121 § 1 oraz art. 124 O.p. w związku z art. 8 u.g.h. polegające na prowadzeniu postępowania oraz wydaniu rozstrzygnięcia w sposób rażąco sprzeczny z zasadami ogólnymi wyrażonymi w ww. przepisach O.p..

Ponadto skarżąca podniosła zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, tj.:

- art. 35 pkt 18 u.g.h. w zw. z § 6 ust. 3 pkt 1 lit. a) i b) rozporządzenia MF z dnia 27 sierpnia 2010 r. poprzez nie odrzucenie oferty spółki Z. S.A. w przetargu, pomimo że do oferty tej załączono oświadczenia nie spełniające wymogu art. 38 pkt 18 u.g.h., co w konsekwencji doprowadziło do odmówienia skarżącej udzielenia koncesji na prowadzenie kasyna gry;

- art. 33, art. 2, art. 3 i 4 u.g.h. poprzez częściowe przeprowadzenie postępowania o udzielenie koncesji na prowadzenie kasyna gry w województwie [...] z pominięciem postępowania przetargowego oraz uwzględnienie w tymże postępowaniu dokumentów merytorycznych nie załączonych do ofert Z. S.A. oraz C.P. Sp. z o.o., jak również nie odrzucenie ofert Z. S.A. oraz C.P. Sp. z o.o. pomimo niezgodności regulaminów gier załączonych do ofert przetargowych tychże podmiotów z wymogami u.g.h.;

- art. 2, art. 20, art. 32 i art. 92 Konstytucji RP poprzez oparcie rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji i decyzji poprzedzającej o rozporządzenie MF z dnia 27 sierpnia 2010 r., które wprowadza zasady rozstrzygania przetargów na udzielenie koncesji na prowadzenie kasyna gry ponad upoważnienie zawarte w u.g.h. i wbrew wytycznym zawartym w treści tej ustawy, a tym samym wydanym z naruszeniem art. 33 § 5 pkt 2 i 3 u.g.h.;

- art. 15 § 1 u.g.h. w związku z art. 8 Dyrektywy 98/34 poprzez uznanie, że przepis ten nie stanowi "przepisu technicznego" w rozumieniu art. 1 pkt 11 Dyrektywy nr 98/34/WE z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego, w związku z czym jego projekt powinien zostać przekazany Komisji zgodnie z art. 8 § 1 ww. Dyrektywy;

- art. 8 ww. Dyrektywy poprzez uznanie, że konsekwencją niedopełnienia obowiązku notyfikacji Komisji projektu ustawy o grach hazardowych (w tym projektu art. 15 § 1), nie jest brak możliwości zastosowania tych przepisów w relacji państwo – jednostka.

Skarżąca, dokonując rozwinięcia zarzutów skargi, podała w szczególności, że obie zaskarżone w niniejszej sprawie decyzje zostały podpisane, z upoważnienia Ministra Finansów, przez Podsekretarza Stanu J.K. Podała, że zgodnie z art. 130 § 1 pkt 6 O.p., pracownik urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawach dotyczących zobowiązań podatkowych oraz innych spraw normowanych przepisami prawa podatkowego, w których brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Do postępowania o udzielenie koncesji na prowadzenie kasyna gry, zgodnie z art. 8 u.g.h., stosuje się odpowiednio przepisy Ordynacji podatkowej, wobec czego postępowanie to jest normowane przepisami prawa podatkowego. W związku z tym skarżąca stwierdziła, że pracownik Ministerstwa Finansów, biorący udział w wydaniu decyzji poprzedzającej, podlegał z mocy prawa wyłączeniu w postępowaniu odwoławczym. Zdaniem skarżącej, wydanie decyzji przez pracownika Ministerstwa Finansów, który podlegał wyłączeniu stosownie do art. 130 § 1 pkt 6 O.p., stanowi uchybienie procesowe uzasadniające wznowienie postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 3 Op. w zw. z art. 8 u.g.h.

W dalszej części uzasadnienia swojego stanowiska skarżąca Spółka uzupełniła argumentację dotyczącą zarzutów naruszenia zarówno przepisów prawa materialnego, jak i procesowego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zaprezentowane stanowisko. Organ nie zgodził się m. in. z zarzutem dotyczącym naruszenia art. 130 § 1 pkt 6 O.p. w związku z art. 8 u.g.h. Stwierdził, że ustawodawca w powołanym przepisie O.p. posłużył się pojęciem "pracownik", a pod tym pojęciem należy rozumieć osoby zatrudnione w danym urzędzie na podstawie stosunku pracy umocowane do wydawania decyzji z upoważnieniem indywidualnym bądź wynikającym z mocy prawa. Podsekretarz stanu, przy pomocy którego MF wykonuje swe zadania, nie ma statusu pracownika w rozumieniu prawa pracy. Wykonuje on swoje zadania na mocy powołania, o których mowa w art. 37 ust. 3 ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów (Dz. U. z 2003 r., Nr 24, poz. 199 ze zm.) przez Prezesa Rady Ministrów na wniosek właściwego ministra. Wobec organu powyższe oznacza, że podsekretarz stanu, który podpisał decyzję w I instancji nie jest wyłączony na podstawie art. 130 § 1 pkt 6 od rozpatrywania sprawy w wyniku wniesienia odwołania w trybie art. 221 O.p. Organ powoła się na wyroki WSA w Warszawie wydane w sprawach o sygn. akt VI SA/Wa 968/07, IV SA/Wa 168/05, VI SA/Wa 674/07, III SA/WA 1694/07, wyrok NSA wydany w sprawie o sygn.akt II GSK 300/07.

Wobec powyższego Minister Finansów stwierdził, że podpisanie przez tą sama osobę zarówno decyzji pierwszoinstancyjnej, jak i decyzji wydanej po ponownym rozpoznaniu sprawy, nie można postrzegać jako rażącego naruszenia prawa. Odnosząc się do orzecznictwa sądów administracyjnych w sprawach z zakresu gier hazardowych w przedmiocie koncesji na prowadzenie kasyn gry, stwierdził, że Podsekretarz Stanu J.K. był uprawniony do podpisania zarówno decyzji w pierwszej, jak i w drugiej instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.; zwaną dalej p.p.s.a.).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie.

Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] października 2013 r., którą w zw. ze złożonym odwołaniem C.P.W. Sp. z o.o. z siedzibą w W. od decyzji Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2013 r., którą odmówiono C.P. Sp. z o.o. udzielenia koncesji na prowadzenie kasyna gry w W., umorzył postępowanie odwoławcze.

Sąd zauważa, że zarówno decyzję z dnia [...] października 2013 r., jak również decyzję z dnia [...] kwietnia 2013 r. podpisał z upoważnienia Ministra Finansów Podsekretarz Stanu J.K. Wobec powyższego, organ podatkowy naruszył art. 130 § 1 pkt 6 O.p. Zgodnie bowiem z wspomnianym przepisem pracownik urzędu skarbowego, urzędu gminy (miasta), starostwa, urzędu marszałkowskiego, izby skarbowej, funkcjonariusz celny lub pracownik urzędu celnego, izby celnej, urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych oraz członek samorządowego kolegium odwoławczego podlegają wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawach dotyczących zobowiązań podatkowych oraz innych spraw normowanych przepisami prawa podatkowego, w których brali udział w wydaniu zaskarżonej decyzji.

Instytucja wyłączenia pracownika organu podatkowego, czy organu podatkowego ma na celu zapewnienie pełnej bezstronności w rozstrzygnięciu sprawy. Natomiast istotą przesłanki zawartej w art. 130 § 1 pkt 6 O.p. jest usunięcie przypadków, w których pracownik organu dwa lub więcej razy uczestniczy w procesie wydawania rozstrzygnięcia. Istotą instytucji prawnej wyłączenia, unormowanej w Dziale IV Rozdziale 2 Ordynacji podatkowej, zatytułowanym "Wyłączenie pracownika organu podatkowego oraz organu podatkowego", jest więc zapewnienie realizacji zasady prawdy obiektywnej poprzez stworzenie warunków do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy przez pracownika organu administracji, a także sam organ, który nie jest zainteresowany w sposobie jej rozstrzygnięcia. Wymaga podkreślenia gwarancyjna funkcja przepisów prawa procesowego o wyłączeniu, które z założenia mają chronić bezstronność i obiektywizm orzekania, zapewniając warunki "uczciwego procedowania".

Zgodnie z treścią art. 130 § 1 pkt 6 Op., pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Ponadto reguła owa ma również zastosowanie do postępowania odwoławczego, o którym mowa w art. 221 Op., tzn. do sytuacji, w której pracownik jednoosobowego organu podatkowego, jakim niewątpliwie jest podsekretarz stanu w ministerstwie, brał udział w wydaniu przez ten organ decyzji lub postanowienia w pierwszej instancji następnie zaskarżonej do tego samego organu odwołaniem (por.: uchwała składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lutego 2013 r., sygn. akt I GPS 2/12).

Na tle omawianego przepisu w orzecznictwie sądów administracyjnych pojawiła się rozbieżność, co do możliwości jego zastosowania w sprawach, w których ten sam organ jednoosobowy (monokratyczny) rozpoznaje odwołanie od swojej decyzji zgodnie żart. 221 O.p.

Naczelny Sąd Administracyjny dnia 18 lutego 2013 r. w składzie siedmiu sędziów podjął uchwałę sygn. akt I GPS 2/12. zgodnie z którą art. 130 § 1 pkt 6 O.p. ma zastosowanie do pracownika organu jednoosobowego w postępowaniu odwoławczym, o którym mowa w pro. 221 tej ustawy.

Jak wynika z uzasadnienia wskazanej wyżej uchwały, pojęciu pracownika organu administracji można nadać szeroki zakres znaczeniowy, poczynając od osoby piastującej funkcję jednoosobowego organu podatkowego, podsekretarza stanu w ministerstwie, czy pracownika działającego w ramach upoważnienia z pro. 143 o.p. (por. wyrok TK z dnia 6 grudnia 2011 r., SK 3/11, OTK ZU-A 2011, Nr 10, poz. 113 i podane tam wyroki sadów administracyjnych; zob. też zdanie odrębne s. NSA M. Jaśkowskiej do uchwały NSA z dnia 20 maja 2010 r., I O PS 13/09 i podane tam orzecznictwo i piśmiennictwo). Jednakże, jak trafnie wskazano w uchwale NSA z dnia 20 maja 2010 r., I OPS 13/09 (ONSAiWSA 2010, Nr 5, poz. 82) na wykładnię określenia "pracownik" należy patrzeć przez pryzmat, co istotne z punktu widzenia rozpatrywanej sprawy, przepisów ustawy – Ordynacja podatkowa. Przepisy art. 130 § 1, art. 130 § 5 in fine, art. 131, art. 131a oraz art. 132, a także art. 143 O.p. wyraźnie odróżniają pojęcie organu, którego substratem osobowym jest zazwyczaj osoba, mająca status pracownika, od pracownika tego organu. Nadto, jak zauważono w ww. uchwale, posługując się przepisami ustaw pracowniczych nie można utożsamiać pojęcia pracownika z pojęciem jednoosobowego organu podatkowego. Do pracownika działającego jako organ nie można stosować przepisów o wyłączeniu pracownika, o których mowa w art. 130 § 1 pkt 6 w związku z art. 221 O.p. Piastun organu jednoosobowego organu wykonuje tutaj, jak sama nazwa wskazuje, funkcję organu. Dopuszczenie do jego wyłączenia, w określonych sytuacjach mogłoby doprowadzić do pozbawienia tego organu możliwości działania, choćby prowadząc do niemożliwości udzielenia upoważnień do załatwiania spraw, o których mowa w pro. 143 O.p.

Jak wskazano w powyższej uchwale, w zakresie kompetencji organów podatkowych obowiązuje zasada niedopuszczalności rozszerzania ich kompetencji w drodze wykładni systemowej, czy też celowościowej (por. wyrok NSA z dnia 28 lipca 2005 r., sygn. akt FSK 2037/04). System tych organów i zakres ich kompetencji został w istotnym zakresie ukształtowany od 1 września 2003 r. (późniejsze zmiany wiązały się w istocie z wprowadzeniem kompetencji do wydawania interpretacji indywidualnych i porozumień dotyczących ustalania cen transakcyjnych) ustawą z dnia 27 czerwca 2003 r. o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zadania i kompetencje organów oraz organizację jednostek organizacyjnych podległych ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych (Dz. U. Nr 137, poz. 1302 ze zm.). Utworzono wówczas system monokratycznych organów podatkowych, z wyjątkiem samorządowych kolegiów odwoławczych. Natomiast kompetencje Ministra Finansów (ministra właściwego do spraw finansów publicznych) zostały ukształtowane wcześniej ustawą z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 169, poz. 1387 ze zm.). W dalszej części uchwały zwrócono uwagę, że jak wynika z uzasadnienia do projektu zmian, w ostatniej przywołanej ustawie (druk nr 414 Sejmu IV kadencji), jej celem w zakresie reformy kompetencji Ministra Finansów w sprawach podatkowych było "oddzielenie funkcji politycznej od zadań administracyjnych". Rolę Ministra Finansów w toku procedury podatkowej ograniczono do działań o charakterze nadzorczym, podejmowanych z urzędu wobec podległych mu bezpośrednio organów podatkowych (izb skarbowych) związanych z wynikami kontroli wewnątrzresortowych. Ze zmianą art. 130 O.p. wiązała się też zmiana art. 143 tej ustawy. Upoważnienie – w ustalonym zakresie – pracownik: urzędu skarbowego, izby skarbowej, funkcjonariusz celny lub pracownik celny albo pracownik kierowanej jednostki organizacyjnej, mógł uzyskać odpowiednio od naczelnika urzędu skarbowego, dyrektora izby skarbowej, naczelnika urzędu celnego, dyrektora izby celnej albo kierownika jednostki organizacyjnej będącego organem podatkowym. Wyjaśniono, że przepisy te są powiązane z przepisami ustrojowymi. I tak, zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów (Dz. U. z 2012 r. poz. 392 ze zm.) minister wykonuje swoje zadania przy pomocy sekretarza i podsekretarzy stanu, gabinetu politycznego ministra oraz dyrektora generalnego urzędu. Ministerstwo jest zaś aparatem pomocniczym ministra, wraz z innymi komórkami organizacyjnymi, dla których minister ustala w drodze zarządzenia regulamin organizacyjny, określający zakres zadań i tryb pracy komórek organizacyjnych (art. 39 ust. 6 tej ustawy). Z przepisów tych w powiązaniu z art. 13 § 1-3 O.p. wynika, jak podano w uzasadnieniu przewołanej wyżej uchwały, że skoro organami podatkowymi w sprawach, o których mowa w art. 221 o.p. są jednoosobowe organy podatkowe, a w ich imieniu decyzje wydają upoważnieni pracownicy będący pracownikami aparatu urzędniczego tych organów, to zawsze istnieje możliwość takiego doboru osób upoważnionych, aby decyzje wydawali ci pracownicy, którzy nie wydawali ich w poprzedniej fazie postępowania.

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że Minister Finansów dopuścił się naruszenia powołanych wyżej przepisów, w szczególności art. 130 § 1 pkt 6 O.p., bowiem podpisującym zarówno decyzję zaskarżoną do Sądu, jak i decyzję ją poprzedzającą, był - działający z jego upoważnienia — Podsekretarz Stanu J.K., nie zaś sam piastun funkcji, czyli Minister Finansów. Zdaniem Sądu, Minister Finansów procedując w sprawie udzielenia koncesji na prowadzenie kasyna gry, naruszył zasadę sformułowaną w ww. uchwale NSA, zgodnie z którą przepis art. 130 § 1 pkt 6 O.p. ma zastosowanie do pracownika organu jednoosobowego w postępowaniu odwoławczym, o którym mowa w art. 221 tej ustawy.

W myśl przepisu pro. 240 § 1 pkt 3 o.p. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja wydana została przez pracownika lub organ podatkowy, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 130 – 132 O.p.

Stosownie zaś do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla je w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego..

W ocenie Sądu, organ wydając zaskarżone postanowienie naruszył jedną z podstawowych gwarancji procesowych.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

Na podstawie art. 152 powołanej ustawy orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.