Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 38/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2011-10-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 21 ust. 1
journal: Dz.U. 2010 nr 193 poz 1287
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: art. 2 ust. 1 pkt 2 w zw. z  art. 4 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2006 nr 121 poz 844
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity
article: art. 134
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz (sprawozdawca), Sędziowie WSA Krystyna Czajecka-Szpringer,, NSA Anna Kwiatek, Protokolant Referent stażysta Paulina Zając, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 października 2011 r. sprawy ze skargi R. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2008 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz R. M. kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I SA/Lu 38/11

UZASADNIENIE

1. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze podzieliło stanowisko Prezydenta Miasta w sprawie wymiaru R. M. i A. M. łącznego zobowiązania pieniężnego za 2008 r. z tytułu budynku o powierzchni 12 m² w podatku od nieruchomości oraz gruntu o powierzchni 0,255 ha w podatku rolnym.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze przyjęło do opodatkowania podmioty, przedmioty, podstawę opodatkowania za ewidencją gruntów i budynków. Wskazało przy tym art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne / Dz.U.05.240.2027 ze zm. /. Argumentowało, że spór o treść obowiązującej ewidencji gruntów i budynków nie podlega rozstrzyganiu przez organ podatkowy w postępowaniu podatkowym, lecz przez organ ustawowo właściwy do prowadzenia ewidencji gruntów i budynków w odrębnym postępowaniu.

Zgodnie z ewidencją gruntów działka [...], położona w [...], obejmuje użytki rolne 0,0095 ha, grunty orne 0,0675 ha i 0,1254 ha, grunty zadrzewione i zakrzewione 0,0526 ha. Budynek położony na działce 4469/1 zgodnie z kartoteką budynków ma przypisaną funkcję produkcyjną, usługową, gospodarczą dla rolnictwa.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w podstawie prawnej wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego wskazało art. 6c ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym / Dz.U.06.136.969 ze zm. – p.r. /.

2. R.M. złożył skargę na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

Zdaniem skarżącego grunty zadrzewione i zakrzewione rzeczywiście mają powierzchnię 975 m². Natomiast budynek o powierzchni użytkowej 12 m² nie jest budynkiem gospodarczym, lecz altanką zwolnioną od opodatkowania. Dane ujawnione w ewidencji gruntów i budynków są rezultatem nieudolnej modernizacji ewidencji gruntów i budynków, przeprowadzonej bez udziału stron. Szeroko przedstawiał argumenty, zmierzające do podważenia prawidłowości prac geodezyjnych w postępowaniu przed organem właściwym do prowadzenia ewidencji gruntów i budynków. Zdaniem skarżącego nieprawidłowe prace geodezyjne doprowadziły do ujawnienia w ewidencji gruntów i budynków po modernizacji danych niezgodnych ze stanem rzeczywistym. Argumentował, że inne osoby nie płacą podatku od altanek położonych poza ogródkami działkowymi. Altanka służy skarżącemu tylko do wypoczynku, schronienia przed deszczem, przechowywania ubrań czy narzędzi do uprawy warzyw.

3. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Podtrzymało stanowisko, argumenty, przedstawione w zaskarżonej decyzji.

4. Uczestniczka postępowania A.M. nie zajęła stanowiska w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

5. Zaskarżona decyzja nie odpowiada prawu, przy czym zasadnicze argumenty skargi nie podważają legalności zaskarżonej decyzji.

6. Ocenę prawną należy rozpocząć od kluczowego stwierdzenia, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne / Dz.U.10.193.1287 ze zm. - p.g.k. /, dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią dla organu podatkowego podstawę wymiaru podatków. Ewidencję gruntów i budynków prowadzą starostowie zgodnie z art. 22 ust. 1 p.g.k.

W tym stanie prawnym skarżący nie może skutecznie w postępowaniu przed organem podatkowym podważać danych ujawnionych w ewidencji gruntów, wywodzić prawo do przedmiotu opodatkowania w niej nieujawnione czy kwalifikację gruntów, budynku inne od ujawnionych w tej ewidencji. Skarżący nie może pomijać drogi właściwego postępowania, przed właściwym organem, dla rozstrzygnięcia sporu o treść ewidencji gruntów i budynków. Rozstrzyganie sporu o treść ewidencji gruntów i budynków nie należy do organu podatkowego w postępowaniu podatkowym. Należy do innego ustawowo właściwego organu, w odrębnym postępowaniu.

W tym zakresie co do zasady stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego odpowiada prawu.

7. W tym stanie prawnym nie podważa legalności zaskarżonej decyzji twierdzenie skarżącego, że w ewidencji gruntów błędnie została ujawniona powierzchnia gruntów zalesionych i zadrzewionych w obrębie działki [...], niższa od rzeczywistej oraz, że budynek na tej działce nie jest budynkiem właściwie sklasyfikowanym w ewidencji budynków, bo jest altaną zwolnioną od opodatkowania.

W przedstawionym stanie prawnym, jak długo podatnik nie doprowadzi do zmiany treści ewidencji gruntów i budynków w odrębnym postępowaniu przed organem właściwym do jej prowadzenia, tak długo organ podatkowy zgodnie z prawem wymierza podatki na podstawie danych ujawnionych w ewidencji gruntów i budynków w okresie objętym opodatkowaniem. Odmienne stanowisko skarżącego jest sprzeczne z art. 21 ust. 1 p.g.k.

Budynek podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości mocą art. 2 ust. 1 pkt 2 w powiązaniu z art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych / Dz.U.06.121.844 ze zm. – u.p.o.l. /. Skarżący, kiedy domaga się zwolnienia budynku od opodatkowania, jako altany, pomija brzmienie art. 7 ust. 1 pkt 12 u.p.o.l. Ten przepis, w stanie prawnym obowiązującym w rozpatrywanym roku podatkowym, zwolnieniem od podatku od nieruchomości obejmował tylko budynki położone na terenie rodzinnych ogrodów działkowych, nieprzekraczające norm powierzchni ustalonych w przepisach Prawa budowlanego dla altan i obiektów gospodarczych, z wyjątkiem zajętych na działalność gospodarczą. Skarżący nie twierdził, by budynek na działce [...], objęty opodatkowaniem w kontrolowanej sprawie podatkowej, był położony na terenie rodzinnego ogrodu działkowego. Ta konstatacja jest kolejnym, samodzielnym argumentem, przemawiającym za niezgodnością z prawem stanowiska skarżącego. Skarżący wprost sprzecznie z art. 7 ust. 1 pkt 12 u.p.o.l. zmierza do zastosowania tego zwolnienia podatkowego do budynku położonego poza terenem rodzinnego ogrodu działkowego.

8. Poza granicami skargi, na podstawie art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U.02.153.1270 ze zm. – p.p.s.a. / należy stwierdzić, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze pominęło przy wydaniu zaskarżonej decyzji część materiału dowodowego, znajdującego się w przedstawionych aktach podatkowych, która może okazać się istotna dla wyniku sprawy oraz zaniechało przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie istotnym dla wyniku sprawy.

9. Po pierwsze, z przedstawionych akt postępowania podatkowego wynika, że powierzchnia gruntów 0,2550 ha była przedmiotem opodatkowania podatkiem rolnym mocą decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] / k. 1, t. I akt podatkowych /. Ta decyzja została uchylona na podstawie art. 254 § 1 - § 2 ustawy Ordynacja podatkowa / Dz.U.05.8.60 ze zm. – o.p. / mocą decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...]. / k. 9, t. I akt podatkowych /. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania R. M. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] decyzją z dnia [...]. uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i sprawę przekazało organowi podatkowemu pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia / k. 9a, t. I akt podatkowych /. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej stwierdziło, że uchylenie zaskarżoną decyzją decyzji z dnia [...]. przy jednoczesnym wydaniu w dniu [...] odrębnej decyzji ustalającej wymiar podatku rolnego za ten okres, narusza art. 254 o.p. i uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z decyzją z dnia [...], przekazanie sprawy organowi podatkowemu pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia / ostatnia strona decyzji z k. 9a, t. I akt podatkowych /. W aktach postępowania podatkowego znajduje się decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...] w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za 2008 r. od użytków rolnych R. M. i A. M. / k. 11, t. I akt podatkowych /. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]., po rozpatrzeniu odwołania R. M. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [..] w sprawie podatku rolnego za 2008 r. uchyliło w całości decyzję organu podatkowego pierwszej instancji i sprawę przekazało temu organowi do ponownego rozpatrzenia / k. 25 akt postępowania odwoławczego /.

W tym stanie kontrolowanej sprawy podatkowej Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaniechało wyjaśnienia czy decyzja Prezydenta Miasta w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego z dnia [...] pozostaje w obrocie prawnym, czy została wyeliminowana z obrotu prawnego, kiedy, w jakim trybie. Pominięcie tej istotnej kwestii przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze istotnie narusza art. 120, art. 122, art. 187 § 1, art. 191, art. 210 § 4 o.p. w warunkach przesłanki uchylenia zaskarżonej decyzji z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a.

Nie można pomijać, że decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...] dotyczy opodatkowania użytków rolnych R. M. i A. M., które zostały opodatkowane ostateczną decyzją, kontrolowaną w tym postępowaniu sądowym. Decyzja ostateczna, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną byłaby wydana w warunkach art. 247 § 1 pkt 4 o.p. i z tego względu byłaby decyzją nieważną.

W tym miejscu należy stwierdzić, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. była wydana w rezultacie odwołania R. M. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...]. Wprost zgodnie z rozstrzygnięciem w niej zawartym uchylała zaskarżoną decyzję z dnia [...] Nie uchylała decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...]

10. Po drugie, w kontekście zarzutu zaniżonej powierzchni gruntów o symbolu L z należy wskazać, że w aktach postępowania podatkowego znajduje się pismo z dnia 13 lipca 2009 r. Kierownik Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej informuje w nim, że do modernizacji ewidencji gruntów obowiązywał stan wykazany w załączniku nr 1, po modernizacji ewidencji gruntów i założeniu ewidencji budynków stan opisany w załączniku nr 2 do tego pisma / k. 36, t. I akt podatkowych /. Z załącznika nr 1 wynika, że przed modernizacją w obrębie działki 4469/1 powierzchnia gruntów o symbolu L z to 0,0587 ha i 0,0388 ha.

Następnie w aktach postępowania podatkowego znajduje się zawiadomienie o zmianie z dnia 31 stycznia 2008 r. / str. 3 dokumentu z k. 1, t. II akt podatkowych /, w którym opis użytków gruntowych w obrębie działki [...] przed zmianami nie odpowiada treści załącznika nr 1 do pisma z dnia 13 lipca 2009 r. W tym zawiadomieniu wykazano, że przed zmianami w obrębie działki 4469/1 nie było gruntów o symbolu L z, tylko użytki rolne zabudowane i grunty orne, odpowiednio o symbolu Br, R.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze pominęło tę istotną niezgodność w treści dokumentów, dotyczących danych ujawnionych w ewidencji gruntów. Zaniechało przeprowadzenia niezbędnego postępowania wyjaśniającego w tej kwestii. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie przedstawiło oceny tych rozbieżnych dokumentów, argumentów przemawiających za odmową wiarygodności załącznika nr 1 do pisma z dnia 13 lipca 2009 r. i przyznaniu wiarygodności treści zawiadomienia z dnia 31 stycznia 2008 r. Stwierdzone zaniechanie istotnie narusza art. 120, art. 122, art. 187 § 1, art. 191, art. 210 § 4 o.p. w warunkach przesłanki uchylenia zaskarżonej decyzji z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a.

Dlatego na tym etapie kontrolowanego postępowania podatkowego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze dowolnie, bez uzasadnienia, przyjęło za organem podatkowym pierwszej instancji całą powierzchnię działki [...] 0,2550 ha jako użytku rolnego w podstawie opodatkowania gruntów za czas sprzed modernizacji ewidencji gruntów / styczeń 2008 r. /.

Natomiast po modernizacji ewidencji gruntów i założeniu ewidencji budynków, zarówno załącznik nr 2 do pisma z 13 lipca 2009 r., jak i zawiadomienie o zmianie z 31 tstycznia 2008 r. i wreszcie wypis z rejestru gruntów z 20 lipca 2010 r. / k. 16, t. II akt podatkowych /, wszystkie te dokumenty wskazują na powierzchnię gruntów o symbolu L z 0,0526 ha i tego stanu ewidencyjnego podatnik nie może skutecznie podważać w postępowaniu podatkowym z argumentacją przedstawioną w skardze, sprowadzającą się do stwierdzenia, że popełniono błędy w postępowaniu przed organem właściwym do prowadzenia ewidencji gruntów i budynków, że w wyniku błędów w pracach geodezyjnych stan ujawniony po modernizacji ewidencji gruntów i założeniu ewidencji budynków nie odpowiada rzeczywistemu. Tej treści zarzuty nie dotyczą postępowania podatkowego, przed organem podatkowym. Skarżący pomija, że organ podatkowy nie jest organem uprawnionym do prowadzenia ewidencji gruntów i budynków, że rozstrzyganie sprawy podatkowej następuje w odrębnym postępowaniu od postępowania właściwego dla rozstrzygania sporów o treść ewidencji gruntów i budynków. Pomija, że organ podatkowy nie jest uprawniony do zastępowania organu właściwego do prowadzenia ewidencji gruntów.

11. Wreszcie po trzecie, dla zupełności sądowej kontroli legalności należy wskazać na brak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji argumentacji, oceny prawnej w szczególności art. 6c ust. 2 p.r. w powiązaniu z art. 92 § 2 o.p., przemawiającej za przyjętą przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze dopuszczalnością wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego kilku współwłaścicielom. W dalszej kolejności na brak argumentacji, oceny prawnej w szczególności art. 207 § 1 - § 2 i art. 210 § 1 o.p., przemawiającej za przyjęciem, że w okolicznościach kontrolowanego postępowania podatkowego do wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego R. M. i A. M. przez organ podatkowy pierwszej instancji doszło w jednej decyzji.

Ta luka stanowiska prawnego powinna zostać uzupełniona przy ponownym rozpatrywaniu sprawy przez odwoławczy organ podatkowy. Rozważenie każdej z tych kwestii jest istotne w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. Dotychczasowe zaniechanie w tym zakresie ze strony Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie pozwala na sądową kontrolę legalności zastosowania wskazanych przepisów. Sądowa kontrola legalności nie może prowadzić do zastępowania odwoławczego organu podatkowego w obowiązku ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy podatkowej we wszystkich istotnych aspektach, faktycznych i prawnych.

12. Z tych względów zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ przy zastosowaniu art. 152 p.p.s.a. Orzeczenie o kosztach sądowych uzasadnia art. 200 tej ustawy.