Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 240/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2008-10-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 162 par. 2 art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Przegalińska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska,, Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska, Protokolant Joanna Marska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2008 r. sprawy ze skargi L. J. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla powiatu k. i Miasta K. z dnia [...] nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza na rzecz skarżącego L. J. od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. decyzją z dnia [....] Nr [....] Dyrektor [....] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla Powiatu K. i Miasta K. z dnia [....] Nr [...] wydaną z powołaniem się na art. 162 § 2 i 3 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z § 9 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia

2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. Nr 17, poz. 142, ze zm.) o uchyleniu w całości decyzji nr [....] o przyznaniu L. J. pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej.

Z akt sprawy wynika następujący stan faktyczny.

W dniu 24 lutego 2005 r. L. J. złożył w Biurze Powiatu K. i Miasta K. wniosek o pomoc finansową na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej wraz z Planem dostosowania, wnioskując o wyposażenie gospodarstwa w pytę gnojową o powierzchni 109,60 m kw. oraz zbiornik na gnojówkę. Następnie w dniu 14 marca 2005 r. powyższy wniosek został zmieniony, poprzez zawnioskowanie dodatkowo o pomoc na przygotowanie ścian i podłóg w pomieszczeniach do udoju oraz w pomieszczeniach do przechowywania mleka, wyposażenie w schładzalnik do mleka o pojemności 700 l, wyposażenie pomieszczeń do przechowywania mleka

w umywalkę z podgrzewaczem wody. Do powyższego wniosku L.J. załączył oświadczenie o niespełnieniu w jego gospodarstwie minimalnych standardów, co do higieny, określonych w wymaganiach weterynaryjnych dla gospodarstw produkujących mleko, a dniu 15 marca 2005 r. dostarczył postanowienie powiatowego lekarza weterynarii

o odmowie wydania zaświadczenia o spełnieniu tych minimalnych standardów. W wyniku przeprowadzonej w dniach 12 i 14 grudnia 2005 r. wizytacji gospodarstwa, która nie wykazała żadnych nieprawidłowości, wydana została w dniu [....] decyzja przyznająca wnioskowaną pomoc finansową oraz określająca warunki przyznania drugiej raty płatności.

W dniu 4 października 2007 r. L. J. złożył w Biurze Powiatowym oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięcia określonego w Planie dostosowania

w terminie i osiągnięciu przez gospodarstwo żywotności ekonomicznej na poziomie 4 EJW. W dniu 17 października 2007 r. przeprowadzona została kolejna wizytacja u wnioskodawcy mająca na celu potwierdzenie zrealizowania wszystkich przedsięwzięć, na które beneficjent otrzymał dofinansowanie, podczas której stwierdzono:

- wykonanie płyty obornikowej o powierzchni 110 m kw,

- wykonanie zbiornika na gnojówkę o pojemności 106,72 m 3,

- 22 stanowiska udojowe,

- nowe tynki i powłoki farbą olejną,

- brak zamontowanego schładzalnika do mleka o pojemności 700 l,

- nie zamontowany podgrzewacz wody,

- nie przygotowane ściany w pomieszczeniach do udoju oraz w pomieszczeniach do przechowywania mleka (stwierdzono jedynie tynki).

W dniu 16 listopada 2007 r. przeprowadzono kontrolę na miejscu, w trakcie której ustalono, że wnioskodawca zrealizował przedsięwzięcie określone w planie dostosowania.

W związku z powyższym wskutek wszczętego postępowania administracyjnego,

w dniu [....] Kierownik Biura Powiatowego dla Powiatu K. i Miasta K. orzekł o uchyleniu w całości decyzji z dnia [....] nr [....] o przyznaniu pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej. W trakcie postępowania L. J. przedłożył dokumenty w postaci paragonów i faktur dotyczących zakupu umywalki oraz zakupu schładzalnika oraz zaświadczenie Powiatowego Lekarza Weterynarii w K., iż jego gospodarstwo spełnia wymagania dotyczące warunków pozyskiwania mleka surowego.

W odwołaniu od powyższej decyzji L.J. zwrócił się z prośbą

o przywrócenie terminu na dokończenie inwestycji w zakresie schematu mlecznego lub uznanie za całkowicie zakończoną inwestycję polegającą na budowie urządzeń do przechowywania nawozów naturalnych. Ponadto opisano przebieg realizacji inwestycji

i wskazano, że przeprowadzona kontrola na miejscu nie wykazała żadnych nieprawidłowości, a decyzja przyznająca pomoc nie zawierała terminów realizacji obu przedsięwzięć, natomiast załączona do decyzji informacja zawierała szczegóły dotyczące czynności, które musi dokonać producent, aby otrzymać drugą ratę płatności za płytę obornikową.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, Dyrektor [....] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S., wskazaną na wstępie decyzją z dnia [....], utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy, po przedstawieniu przebiegu czynności związanych ze złożonym przez L. J. wnioskiem oraz postępowania przeprowadzonego w tym zakresie przez organ pierwszej instancji, wskazał że wypełniając wniosek o pomoc finansową na dostosowanie wnioskodawca, w sekcji X wniosku - "Termin realizacji przedsięwzięcia" zaznacza pole, w którym jest określony termin na wykonanie inwestycji, po czym potwierdza własnoręcznym podpisem, iż znane są mu zobowiązania wynikające z ubiegania się o powyższą płatność. Zdaniem organu skoro L. J. podpisał taki wniosek, więc tym samym oświadczył, iż znany jest mu między innymi termin na realizację przedsięwzięcia.

Odnosząc się do zarzutu odwołania, iż otrzymane wraz z decyzją pismo z dnia

21 sierpnia 2006 r. informowało wnioskodawcę o wydłużeniu terminu zakończenia prac inwestycyjnych do 31 grudnia 2007 r., organ odwoławczy stwierdził, iż pismo powyższe informowało jedynie o nowelizacji przepisów i wydłużeniu do końca 2007 r. terminu realizacji inwestycji w zakresie przechowywania nawozów. Organ wyjaśnił dalej, że zgodnie z § 9

ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich drugą ratę płatności wypłaca się, jeżeli producent rolny, zrealizował w terminie przedsięwzięcie określone w planie dostosowania oraz nie później niż w dniu, w którym upłynął termin zakończenia realizacji tego przedsięwzięcia, osiągnął wielkość gospodarstwa rolnego wynoszącego co najmniej 4 EJW (ESU) oraz złożył kierownikowi biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania producenta rolnego, nie później niż w terminie 14 dni od dnia, w którym upłynął termin zakończenia realizacji przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania, na formularzu udostępnionym przez Agencję, oświadczenie o zakończeniu realizacji przedsięwzięcia i o tym, że wielkość ekonomiczna gospodarstwa rolnego wynosi co najmniej 4 EJW.

Wskazano, że w dniu 4 października 2007 r. L. J. złożył powyższe oświadczenie, z którego wynika, że w dniu 1 października 2007 r. wywiązał się

z postanowień § 9 ust. 3 pkt 1 ww. rozporządzenia. Zdaniem organu wnioskodawca składając powyższe oświadczenie wiedział, że oświadcza nieprawdę, ponieważ realizując przedsięwzięcia o różnych końcowych terminach dostosowania (np. wyposażenie gospodarstwa w schładzalnik oraz płytę gnojową) należy traktować jako jedno przedsięwzięcie określone w planie dostosowania. Zatem złożenie oświadczenia

o zrealizowaniu przedsięwzięcia powinno nastąpić po zakończeniu wszystkich inwestycji określonych w planie dostosowania. Wskazano także, że skoro przeprowadzona wizytacja gospodarstwa w dniu 17 października 2007 r. wykazała, że wnioskodawca nie wywiązał się

z Planu dostosowania (niepomalowane ściany udojni, brak schładzalnika, niezamontowany podgrzewacz wody) a pomoc została przyznana na więcej niż jedno przedsięwzięcie to ma zastosowanie przepis § 3 pkt 3 ww. rozporządzenia. Ponadto organ zauważył, że wprawdzie kontrola z dnia 16 listopada 2007 r., odbyła się po 1,5 miesiącu po złożeniu przez wnioskodawcę oświadczenia o zrealizowaniu planu, w czasie tym L. J. mógł dokończyć inwestycję, ale terminem zakończenia inwestycji jest data 1 października 2007 r., która widnieje na oświadczeniu wnioskodawcy.

Organ wyjaśnił, iż zrealizowanie przedsięwzięcia polegać miało nie tylko na zakupie urządzeń, ale również ich montażu i wdrożeniu do stosowania.

W uzasadnieniu wskazanej na wstępie decyzji z dnia [....] organ drugiej instancji wskazał, także, że Kierownik Biura Powiatowego wydał L. J. decyzję o uchyleniu w całości decyzji o przyznaniu pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej powołując się

w uzasadnieniu rozstrzygnięcia na błędną podstawę prawną, ale zdaniem organu odwoławczego nie stanowi to podstawy do uchylenia decyzji.

Dalej wynika z uzasadnia decyzji, że złożenie przez wnioskodawcę nieprawdziwego oświadczenia co do realizacji przedsięwzięcia, zgodnie z art. 72 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej, oznacza utratę pomocy na dany rok kalendarzowy, na gruncie rozpoznawanej sprawy pomoc w ramach wnioskowanego działania nie może zostać przyznana oraz nie może zostać wypłacona druga rata płatności.

Zdaniem organu odwoławczego, termin na realizację przedsięwzięcia wynikający

z przepisu § 9 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 18 stycznia 2005 r., jest terminem materialno-prawnym i został określony w palnie dostosowania, zgodnie z § 6 pkt 2 ww. rozporządzenia, który z kolei określa jakie elementy powinien zawierać plan dostosowania.

Powołując się na orzecznictwo NSA organ stwierdził dalej, że termin na dokończenie realizacji inwestycji w zakresie schematu mlecznego jest nieprzywracalny, w związku z tym jego przywrócenie uznał za niedopuszczalne. Organ odwoławczy wskazał także, że stwierdzone w trakcie kontroli niewykonanie zgodnie z obowiązkiem wynikającym z § 3 pkt 3 powoływanego rozporządzenia, w całości inwestycji w zakresie budowy urządzeń do przechowywania nawozów naturalnych, skutkuje wstrzymaniem wypłaty całej drugiej raty płatności oraz zwrotem w całości pierwszej raty płatności.

W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w S. L. J. wniósł o jej uchylenie w całości zarzucając organowi rażące naruszenie prawa , tj. art. 7, art. 9, art. 77 i art. 107 kpa poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia oraz niewskazanie

w decyzji pierwszej instancji szczegółowo podstawy materialno prawnej rozstrzygnięcia

a także naruszenie prawa materialnego tj, § 3 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia

18 stycznia 2005 r. poprzez błędną jego wykładnię.

Uzasadniając zarzut naruszenia przepisów postępowania skarżący twierdzi, że organ odwoławczy nie dokonał wyjaśnienia i nie wskazał stronie przesłanek, którymi kierował się przyjmując, że niewykonanie jednego przedsięwzięcia ujętego w planie dostosowania skutkuje niewypłaceniem przyznanej płatności na wykonanie przedsięwzięcia ujętego

w planie drugim. Wyjaśnił, że w dniu 24 lutego 2005 r. złożył wniosek o pomoc finansową na dostosowanie gospodarstwa w zakresie przechowywania nawozów naturalnych, załączając plan realizacji tego przedsięwzięcia, zaś w dniu 14 marca 2005 r. złożył drugi wniosek

o przyznanie pomocy na dostosowanie gospodarstwa produkcyjnego w rozumieniu przepisów w sprawie wymagań weterynaryjnych dla mleka oraz produktów mlecznych, do minimalnych standardów, co do higieny wraz z planem dostosowania. Ponadto, skarżący zwrócił uwagę, że w przedmiotowej decyzji zostały wyszczególnione kwoty odrębnie na realizację dostosowania gospodarstwa do wymagań w zakresie przechowywania nawozów naturalnych oraz na realizację inwestycji w ramach produkcji mleka oraz produktów mlecznych. Zdaniem skarżącego z decyzji przyznającej wnioskowane płatności nie określono ostatecznego terminu zakończenia podjętych przedsięwzięć. Załączona do decyzji informacja także nie zawierała warunków jakie powinny być spełnione aby otrzymać drugą ratę pomocy przeznaczonej na dostosowanie gospodarstwa produkcyjnego specjalizującego się w produkcji mleka. A wynikało z niej, w ocenie, strony wydłużenie terminu zakończenia inwestycji do dnia 31 grudnia 2007 r. Ponadto skarżący wskazał, że w dniu 4 października 2007 r. złożył stosowne oświadczenie o zakończeniu przedsięwzięcia dotyczącego dostosowania gospodarstwa rolnego do wymagań w zakresie przechowywania nawozów, czyli wybudowania płyty gnojowej oraz zbiornika na gnojówkę, które zrealizował w pełnym zakresie. W trakcie prowadzonej wizytacji skarżący poinformował pracowników Agencji, że do 19 października 2007 r. zakończy realizację drugiego przedsięwzięcia z zakresu dostosowania gospodarstwa produkcyjnego specjalizującego się w produkcji mleka oraz produktów mlecznych. Ponadto z informacji otrzymanych od kontrolujących wynikało, iż skarżący nie musi składać drugiego oświadczenia o zakończeniu jego realizacji, w związku

z tym skarżący nie złożył na piśmie takiego oświadczenia. Skarżący wskazał, że w trakcie przeprowadzonego postępowania organy za jedyny wiarygodny dokument świadczący

o zrealizowaniu inwestycji w zakresie dostosowania gospodarstwa do wymagań w zakresie przechowywania nawozów uznały złożone oświadczenie, oceniając je jako dotyczące realizacji dwóch przedsięwzięć.

Odnośnie zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. błędnej wykładni § 3 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r., skarżący podniósł, że skoro zdecydował się na realizację dwóch przedsięwzięć, dla których ustawodawca zakreślił dwa oddzielne terminy realizacji to niewykonanie jednego z nich nie może powodować niewypłacenia środków pomimo zrealizowania drugiego w pełnym zakresie i w zakreślonym terminie. Termin realizacji inwestycji w zakresie przechowywania nawozów został określony przepisami do dnia 31 grudnia 2007 r. Natomiast zgodnie z zapisem ww. rozporządzenia termin przewidziany na realizację przedsięwzięcia związanego z dostosowaniem gospodarstwa produkcyjnego specjalizującego się w produkcji mleka to okres 12 miesięcy od daty przyznania środków. Ponadto jego zdaniem ustawodawca nie uzależnił wypłacenia przyznanych płatności od realizacji dwóch przedsięwzięć w pełnym zakresie. Na każde przedsięwzięcie, jak wynika z treści przepisu ustawodawca ustala inne kwoty liczone w oparciu o inne wskaźniki.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. u z n a ł, co następuje:

Skarga okazała się uzasadnioną, zaskarżona decyzja wydana została bowiem

z naruszeniem prawa, jakkolwiek z przyczyn innych aniżeli podniesione w skardze.

Przede wszystkim podkreślenia wymaga, że będąc powołanym do sprawowania kontroli działań administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. Nr 153,

poz. 1269) i sprawując tę kontrolę poprzez orzekanie w sprawach skarg m.in. na decyzje administracyjne, stosownie do przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny rozstrzyga wprawdzie w granicach danej sprawy, nie jest jednakże związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, lecz w granicach tej sprawy z urzędu bada, czy zaskarżona decyzja odpowiada przepisom prawa.

Jak wynika z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji organu odwoławczego, a także z treści poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, jako procesowa podstawa prawna zawartego w nich rozstrzygnięcia, zmierzającego w istocie do nałożenia na skarżącego rolnika obowiązku zwrotu pomocy finansowej przyznanej na dostosowanie gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej, wskazany w nich został przepis

art. 162 § 2 K.p.a.

W myśl tego przepisu, organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, uchyla decyzję, jeżeli została ona wydana z zastrzeżeniem dopełnienia określonych czynności, a strona nie dopełniła tych czynności w wyznaczonym terminie.

Jak wynika z powyższego, organ administracji publicznej jest obowiązany uchylić taką decyzję, w której:

- nałożono na stronę obowiązek dopełnienia określonych czynności,

- wyznaczono termin dokonania tych czynności, a strona nie dopełniła ich w wyznaczonym terminie.

Konstrukcję prawną, jaka przyjęta została w omawianym przepisie, określa się

w literaturze przedmiotu jako swoisty rodzaj zlecenia. Z kolei w orzecznictwie sądowym wskazano, iż dopuszczalność zastosowania art. 162 K.p.a. jest uzależniona od tego, czy

w decyzji administracyjnej dokonano indywidualizacji dopełnienia określonych czynności, natomiast brak takiego rozwiązania w decyzji uniemożliwia zastosowanie art. 162 K.p.a. Zlecenie nie może bowiem wynikać z przepisów prawa, a zatem przepis art. 162 § 2 k.p.a. uzależnia uchylenie decyzji od niewykonania zlecenia zamieszczonego w treści samej decyzji (por. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego

z 24.09.2001 r., OPS 6/01, opubl. ONSA 2002/1/7). Zlecenie nie może więc dotyczyć czynności czy obowiązków wynikających bezpośrednio z przepisów prawa.

Zauważyć dalej należy, że materialno-prawną podstawę orzekania w rozpoznawanej sprawie przez organy administracji publicznej stanowiły przepisy powoływanego

w zaskarżonej decyzji rozporządzenia Rady Ministrów z 18.01.2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 17, poz. 142 i Nr 93, poz. 780), wydanego z upoważnienia zawartego

w art. 3 ust. 2 ustawy z 28.11.2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej

(Dz. U. Nr 229, poz. 2273 ze zm.).

I tak, zgodnie z § 7 ust. 1 w/w rozporządzenia, Kierownik Biura Powiatowego Agencji wydaje decyzję o przyznaniu płatności na wniosek złożony przez producenta. Jeżeli przedłożona przez producenta dokumentacja zgodna jest z wymogami § 7 ust. 3, a przede wszystkim zawiera należycie sporządzony plan dostosowania, to zgodnie z § 7 ust. 5 organ ten wydaje decyzję o przyznaniu płatności. Żaden przepis tego rozporządzenia nie zawiera zapisu, który uprawniałby organ do obwarowania decyzji o przyznaniu płatności jakimikolwiek zleceniami (warunkami).

Z treści § 9 ust. 1 cyt. rozporządzenia wynika z kolei, iż przyznana płatność na dostosowanie gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej wypłacana jest

w dwóch ratach. Pierwszą ratę płatności wypłaca się - zgodnie z § 9 ust. 2 - w terminie 60 dni od dnia, gdy decyzja o przyznaniu płatności stała się ostateczna. Stosownie zaś do § 9 ust. 3 pkt 1, drugą ratę płatności wypłaca się, jeżeli producent rolny:

- zrealizował w terminie przedsięwzięcie określone w planie dostosowania oraz nie później niż w dniu, w którym upłynął termin zakończenia realizacji tego przedsięwzięcia, osiągnął wielkość ekonomiczną gospodarstwa rolnego wynoszącą co najmniej 4 EJW (ESU),

w rozumieniu decyzji Komisji (EWG) nr 85/377 z dnia 7 czerwca 1985 r. ustanawiającej wspólnotową typologię gospodarstw rolnych (Dz. Urz. WE L 220 z 17.08.1985, ze zm.),

- złożył kierownikowi biura powiatowego Agencji, właściwego ze względu na miejsce zamieszkania producenta rolnego, nie później niż w terminie 14 dni od dnia, w którym upłynął termin zakończenia realizacji przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania, na formularzu udostępnionym przez Agencję, oświadczenie o zakończeniu realizacji tego przedsięwzięcia oraz o tym, że wielkość ekonomiczna gospodarstwa rolnego wynosi co najmniej 4 EJW (ESU).

Jak zatem wynika z brzmienia powołanych przepisów, wypłata pierwszej raty płatności nie jest obwarowana żadnym warunkiem, zaś wypłata drugiej raty jest uzależniona przede wszystkim od wykonania w terminie przedsięwzięcia, na które udzielono pomocy oraz od złożenia oświadczenia o zakończeniu realizacji.

Omawiane rozporządzenie reguluje również konsekwencje nie zrealizowania

w terminie przedsięwzięcia dostosowującego gospodarstwo rolne do standardów Unii Europejskiej, jak wynika bowiem a contrario z treści § 9 ust. 3, druga rata płatności nie podlega wypłacie, gdy producent rolny nie zrealizuje w terminie przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania lub nie złoży oświadczenia, zgodnie zaś z treścią § 10 ust. 1 wypłacona producentowi rolnemu pierwsza rata płatności podlega w takiej samej sytuacji zwrotowi. Wskazane przepisy określają zatem skutki niedopełnienia przez stronę czynności, które powinna była wykonać w oznaczonym w decyzji terminie, a to zaś - zgodnie z literaturą przedmiotu - wyłącza stosowanie trybu przewidzianego w art. 162 § 2 kpa, bowiem tryb ten zastrzeżony jest dla sytuacji, w których warunki (zlecenia) ustanowione są decyzją

(por. A. Wróbel (w:) M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Zakamycze 2005, wyd. II, teza 9 do art. 162).

Jak to już wyżej podkreślono, w omawianym rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. brak jest uregulowań, które stanowiłyby podstawę prawną do nałożenia

w decyzji o przyznaniu płatności jakichkolwiek warunków (zleceń), jak również przepisów, które pozwalałyby na uchylenie decyzji o przyznaniu płatności z powodu niedopełnienia nałożonych w decyzji warunków (zleceń). Mimo braku takich uregulowań organy orzekające w rozpatrywanej sprawie prowadziły postępowanie administracyjne w trybie przewidzianym w art. 162 § 2 k.p.a., wiążąc możliwość stosowania tego przepisu z uregulowaniami § 9

i § 10 cyt. rozporządzenia, dotyczącego wstrzymania wypłaty drugiej raty płatności oraz zwrotu już wypłaconej pierwszej raty, uznając te rozwiązania za jakościowo tożsame. Działanie takie było jednak nieuprawnione, jak na to wskazuje analiza powołanych przepisów.

Mając na względzie prawidłową wykładnię przedstawionych wyżej przepisów § 7

ust. 1, § 9 ust. 3 i 10 ust. 1 rozporządzenia z dnia 18.01.2005 r., na gruncie rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że analiza treści decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla powiatu k. i miasta K.

z dnia 26.04.2006 r. o przyznaniu pomocy L. J. nie wskazuje na to, aby przyznanie temu producentowi rolnemu płatności obwarowane zostało jakimikolwiek warunkami czy zleceniami, których niewypełnienie pozwalałoby na uchylenie decyzji w razie ich niewypełnienia. W świetle treści wskazanych przepisów prawa oraz treści wskazanej wyżej decyzji uznać należy, że decyzja ta z całą pewnością nie była decyzją zawierającą warunek albo zlecenie. Brak ustanowienia w decyzji warunków dotyczących przyznania płatności, jak też normatywny charakter obowiązków warunkujących wypłatę drugiej raty wykluczają uznanie wykonania tych obowiązków za czynności, o których mowa w art. 162

§ 2 K.p.a., co w konsekwencji oznaczać musi przyjęcie, iż decyzja o przyznaniu L. J. pomocy finansowej na przedsięwzięcia dostosowujące gospodarstwo rolne do standardów Unii Europejskiej nie była decyzją, o jakiej mowa w art. 162 § 2 K.p.a.,

a zatem brak było podstawy prawnej do jej uchylenia z zastosowaniem tego przepisu,

co zasadnym czyni zarzut, że zarówno zaskarżona decyzja ostateczna, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji wydane zostały bez podstawy prawnej, a co powoduje, iż obie one dotknięte są z tego powodu wadą nieważności, o jakiej stanowi przepis art. 156

§ 1 pkt 2 K.p.a.

Koniecznym jest w tym miejscu wskazać, iż przedstawiona wyżej ocena prawna zaskarżonej decyzji znajduje również potwierdzenie w orzecznictwie sądowo-administracyjnym, czego dowodzi wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9.09.2008 r., sygn. akt II GSK 324/08 (dot. niepublikowany poza Internetem), wydany po rozpatrzeniu skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Warszawie z dnia 23.11.2007 r. sygn. akt IV SA/Wa 1797/07.

Na koniec zauważyć też wypada, że zawierając zapisy normatywne dotyczące wstrzymania wypłaty drugiej raty pomocy finansowej w przypadku nie zrealizowania

w terminie zaplanowanych przedsięwzięć dostosowawczych lub nie złożenia w terminie wymaganego oświadczenia ze strony producenta rolnego o wykonaniu tych przedsięwzięć, jak i zapisy dotyczące obowiązku zwrotu w takiej sytuacji pomocy już wypłaconej (pierwszej raty), rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18.01.2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich zawiera również

(§ 11) normę stanowiącą o tym, że sam zwrot pierwszej raty płatności następuje na zasadach i w trybie określonym w przepisach o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, a więc w przepisach art. 11 ust. 4-7 ustawy z dnia 29.12.1993 r. o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. Nr 31, poz. 264 ze zm.), czy też przepisach art. 29 obowiązującej od dnia 24.06.2008 r. ustawy z dnia 9.05.2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. Nr 98, poz. 634), które to przepisy Prezesowi Agencji powierzają kompetencję do ustalania, w drodze decyzji administracyjnej, kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych pochodzących z funduszy Unii Europejskiej, a także krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej bądź na finansowanie przez Agencje pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej.

Mając zatem na uwadze, że zarówno zaskarżona decyzja ostateczna, jak

i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji dotknięte są wadą nieważności

z powodu wydania ich bez podstawy prawnej, a więc wadą, o jakiej mowa w art. 156 § 1

pkt 2 K.p.a., koniecznym okazało się stwierdzenie nieważności obu tych decyzji stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200

i art. 205 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.