Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1864/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-03-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 134 § 1, art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 7, art. 77, art. 80 art. 107 § 3, art. 145 § 1 pkt 4, art. 146 § 2, art. 151 § 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 627, art. 743 § 1, art. 750
journal: Dz.U. 2014 poz 121
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś - Dębecka Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.) Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś - Rosińska Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2018 r. sprawy ze skargi K. J. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ust. 5, oraz art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1793, ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 935), po rozpatrzeniu odwołania K. J. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "J.", utrzymał w mocy decyzję dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2014 r., stwierdzającą wydanie z naruszeniem prawa decyzji ostatecznej dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia nr [...] z dnia [...] marca 2010 r. znak: [...] w sprawie podlegania W. P. obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego w okresie od 5 grudnia 2006 r. do 15 lutego 2007 r. z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o charakterze umowy o świadczenie usług, do której mają odpowiednie zastosowanie przepisy o zleceniu, zawartej z J.- w związku z brakiem udziału strony bez jej winy w postępowaniu.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. pismem z dnia 21 stycznia 2010 r. zwrócił się do [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z wnioskiem o objęcie W. P., w okresie od 5 grudnia 2006 r do 15 lutego 2007 r. z tytułu zawartej umowy cywilnoprawnej o charakterze umowy o świadczenie usług, do której mają odpowiednie zastosowanie przepisy o zleceniu, z J. w Z., nazwanej "umową o dzieło".

Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] stwierdził, że zainteresowany podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego w okresie od 5 grudnia 2006 r. do 15 lutego 2007 r. z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o charakterze umowy o świadczenie usług, do której mają odpowiednie zastosowanie przepisy o zleceniu, zawartej z płatnikiem składek, nazwanej "umową o dzieło".

Ww. decyzja stała się ostateczna.

Pismem z dnia [...] lutego 2011 r. płatnik składek wystąpił do [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z wnioskiem o wznowienie postępowań zakończonych ostatecznymi decyzjami i wstrzymanie wykonania decyzji wydanych przez dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia dla osób wymienionych we wniosku ZUS, w tym również dla zainteresowanego wskazując, iż przy wydawaniu ww. decyzji nie brał udziału w postępowaniu i nie miał możliwości złożenia wyjaśnień, a także skorzystania z praw przysługujących stronie wynikających z postanowień k.p.a.

Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją nr [...] z [...] lutego 2011 r. odmówił wznowienia postępowań uznając, iż płatnik nie jest stroną niniejszego postępowania, w konsekwencji czego postanowieniem nr [...] z dnia [...] marca 2011 r. odmówił również wstrzymania wykonania decyzji uznając, że nie zaszły okoliczności wskazujące na uchylenie decyzji.

Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lutego 2011 r. a postanowieniem nr [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] marca 2011 r. i nie uwzględnił zażalenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 grudnia 2011 r. sygn. akt. VI SA/Wa 1564/11 uchylił decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] kwietnia 2011 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] lutego 2011 r., dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia uznając, że płatnik jest stroną w postępowaniu, a zarówno organ I jak i II instancji błędnie ocenił brak interesu prawnego skarżącego w postępowaniu o wznowienie postępowania.

Stosując się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia postanowieniem nr [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. wznowił postępowanie zakończone własną decyzją ostateczną nr [...] z dnia [...] marca 2010 r. i po przeprowadzeniu postępowania decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. stwierdził wydanie z naruszeniem prawa decyzji ostatecznej dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia nr [...] z dnia [...] marca 2010 r. w sprawie podlegania zainteresowanego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego w okresie od 5 grudnia 2006 r. do 15 lutego 2007 r. z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o charakterze umowy o świadczenie usług, do której mają odpowiednie zastosowanie przepisy o zleceniu, zawartej z płatnikiem składek, nazwanej "umową o dzieło" - w związku z brakiem udziału strony bez jej winy w postępowaniu. Dyrektor uznał, że treść spornej umowy i warunki jej wykonywania uzasadniają uznanie jej za umowę o świadczenie usług w rozumieniu art. 750 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2017 r. poz. 459), a to skutkuje obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego zainteresowanej w okresie realizacji umowy. Organ I instancji wskazał, że taka ocena prowadziłaby do wydania we wznowionym postępowaniu decyzji odpowiadającej w istocie decyzji z dnia [...] marca 2010 r. Wadliwość procesowa, polegająca na braku, bez własnej winy, udziału strony tj. płatnika składek, w poprzednim postępowaniu, nie miała wpływu na prawidłowe zastosowanie prawa materialnego w tej decyzji. Nawet gdyby płatnik składek brał udział w tamtym postępowaniu, sprawa zostałaby merytorycznie rozpoznana w ten sam sposób, a więc merytoryczne rozstrzygnięcie nie uległoby zmianie. Dlatego, zgodnie z dyspozycją art. 151 § 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 i art. 146 § 2 k.p.a., rozstrzygnięcie zostało ograniczone do stwierdzenia wydania tej decyzji z naruszeniem prawa i wskazania stwierdzonej wadliwości.

Rozpoznając ponownie sprawę, w wyniku wniesionego przez płatnika odwołania, organ przywołał na wstępie mające w sprawie zastosowanie przepisy art. 151 § 2 k.p.a., art. 146 k.p.a., art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Wyjaśnił, że niespornym jest, że płatnik składek nie brał udziału w postępowaniu toczącym się w sprawie ustalenia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego zainteresowanego z tytułu wykonywania przez niego pracy na rzecz płatnika składek w ramach prowadzonej przez niego firmy. W tej sytuacji, organ I instancji słusznie przyjął, iż zaszły podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego, o których mowa w przepisie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i ponownej merytorycznej oceny sprawy. Kwestią sporną w niniejszej sprawie było ustalenie, czy zawarta przez strony umowa cywilnoprawna, nazwana "umową o dzieło", była nią faktycznie, czy też stanowiła inną umowę o świadczenie usług, do której - zgodnie z przepisami k.c. - stosuje się przepisy dotyczące zlecenia.

Z akt sprawy wynika, że zainteresowany zawarł w dniu 2 grudnia 2006 r., z płatnikiem składek umowę nazwaną "umową o dzieło". Przedmiotem umowy było opracowanie i wygłoszenie cyklu wykładów z języka niemieckiego dla uczestników kursu, który odbył się w placówce [...]. Umowę zawarto na okres od dnia 5 grudnia 2006 r. do dnia 15 lutego 2007 r. Zgodnie z § 5 ww. umowy "Za każdą godzinę lekcyjną wykładów Wykonawca otrzymuje [...] zł+ [...] dojazd".

Zainteresowany pismem z dnia [...] czerwca 2014 r., poinformował m.in.: "W ramach podpisanej umowy uczyłem maszynistów [...] języka niemieckiego na poziomie niezbędnym do posługiwania się na terenie Niemiec - język specjalistyczny z wieloma pojęciami zawodowymi. Wykonywanie pracy odbywało się na terenie lokomotywowni [...] w godzinach wieczornych (od 18.00 lub 19.00 - średnio 2 godziny na jedne zajęcia). Nie pamiętam dokładnie jak często odbywały się zajęcia - 2 lub 3 razy tygodniowo - dziennikami dysponuje szkoła J. Wytycznych nie otrzymywałem. Otrzymywałem tylko specjalistyczne materiały językowe do prowadzenia zajęć. Rozliczenie odbywało się na podstawie przedstawienia skanów dziennika zajęć i przelewu ze strony J. na rachunek bankowy. Obowiązywała stawka godzinowa. Dziennikiem zajęć dysponuje J. (...). Firma J. nie ingerowała w zakres wykonywanych obowiązków".

Organ, dokonując analizy art. 627 kc, art. 743 § 1 kc oraz powołując się na konkretnie wskazane orzeczenia sądów powszechnych i administracyjnych, wyjaśnił, że cechą charakterystyczną umowy o dzieło jest uzyskanie wyniku (rezultatu) określonego w umowie, przy czym osiągniecie tego rezultatu musi zależeć wyłącznie od zobowiązanego. Umowa o dzieło jest bowiem jednym z instrumentów prawnych służących wymianie dóbr majątkowych, która ma doprowadzić do powstania oznaczonego dzieła i następnie jego wydania zamawiającemu. Czynności wykonywane przez zainteresowanego w ramach przedmiotowej umowy nie miały bowiem charakteru czynności przynoszących konkretny materialny rezultat, były one w istocie realizowane w ramach umowy starannego działania, mającej charakter umowy o świadczenie usług, do której stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu.

Ewentualne powstałe materiały dydaktyczne w postaci np. skryptów, konspektów, czy syllabusa, również nie są samodzielnym, samoistnym czy zamierzonym rezultatem. Stanowiły one pomoc naukową, dydaktyczną mającą na celu prawidłowe zrealizowanie wykładu. Opracowane materiały, jakkolwiek urzeczywistnione, stanowiły jedynie środek przekazu pozwalający "lepiej", "efektywniej" urzeczywistnić cel zawartej umowy poprzez przeprowadzenie zajęć. Ponadto w przedmiotowej umowie ich rezultat nie został określony a wykonywane przez zainteresowanego czynności w ramach jej realizacji - nauczaniu języka niemieckiego wymagało przeprowadzenia zajęć z należytą starannością. Nie było więc przedmiotem badanej umowy stworzenie czegoś lub przetworzenie do postaci, w jakiej dotychczas nie istniało. Czynności wykonywane na rzecz płatnika były wyłącznie starannym działaniem wykonawcy umowy, który stosownie do posiadanych umiejętności wykonywał zlecone obowiązki. Jeżeli zatem przedmiotem spornej umowy, było wykonanie określonych czynności, stosuje się do nich przepisy art. 750 k.c.

Odnosząc się do argumentów podniesionych w odwołaniu organ uznał je za bezzasadne.

Reasumując Prezes NFZ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie bezsprzecznym jest, że płatnik składek nie brał udziału w postępowaniu toczącym się w sprawie ustalenia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego zainteresowanego z tytułu wykonywania przez niego pracy na rzecz strony skarżącej. Niemniej jednak nawet, gdyby płatnik brał udział w tym postępowaniu, sprawa i tak zostałaby merytorycznie rozpoznana w ten sam sposób, a tym samym spełnione zostały przesłanki o których mowa 146 § 2 k.p.a. zgodnie z którym nie uchyla się decyzji, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, K. J. wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 roku oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Skarżący podniósł zarzuty naruszenia:

A. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 149 § 2 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji przez organ odwoławczy, mimo że zarówno organ i instancji tj. Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ jak i organ odwoławczy tj. Prezes NFZ, wbrew dyspozycji przepisu art. 149 § 2 k.p.a. nie przeprowadzili postępowania co do istoty sprawy;

B. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 7, 77 § 1, 78 i art. 80 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji przez organ odwoławczy, mimo że organ I instancji pominął i nie rozpoznał wniosków dowodowych zawartych w podaniu o wznowienie postępowania oraz wniosków dowodowych zawartych w piśmie z dnia [...] maja 2014 roku i przyjął a priori, bez zapoznania się z tymi dowodami, że są one nieprzydatne dla rozstrzygnięcia sprawy;

C. art. 136 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na nieprzeprowadzeniu uzupełniającego postępowania dowodowego przez organ odwoławczy, mimo stosownych wniosków złożonych przez skarżącego w odwołaniu oraz w późniejszych pismach strony z dnia [...] grudnia 2014 roku oraz z dnia [...] stycznia 2015 roku, tj.

a. ponowienie wniosków dowodowych zawartych w pismach w pismach:

- podanie o wznowienie postępowania z dnia [...] lutego 2011 roku,

- pisma pełnomocnika strony z dnia [...] maja 2014 roku,

- pisma pełnomocnika strony z dnia [...] maja 2014 roku, - w szczególności wniosku dowodowego o przesłuchanie w charakterze świadków: W. W., W. S., A. Z., M. R., R. B. i P. S.,

- pisma pełnomocnika strony z dnia [...] czerwca 2014 roku,

- pisma pełnomocnika strony z dnia [...] lipca 2014 roku;

b. o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej i wezwanie na rozprawę osób będących stronami we wszystkich analogicznych sprawach toczących się przez organem odwoławczym a dotyczących decyzji Dyrektora [...] NFZ nr [...],

c. o zwrócenie się do ZUS celem aktualizacji jego stanowiska w zakresie objęcia strony ubezpieczeniem zdrowotnym;

D. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 89 § 1 i 2 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji przez organ odwoławczy, mimo że organ I instancji pominął wniosek strony o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej;

E. art. 32 k.p.a. i art. 64 § 2 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym przyjęciu przez organy I i II instancji, że czynności procesowe podjęte przez adwokata M. D. do dnia [...] sierpnia 2014 roku są bezskuteczne w sytuacji gdy:

- pierwsze pełnomocnictwo do reprezentacji przez tutejszym organem zostało złożone jeszcze przed wszczęciem postępowania i złożeniem wniosku o wznowienie postępowania - vide: załącznik do pisma o odmowie dopuszczenia do akt,

- kolejne pełnomocnictwa do reprezentowania w sprawach wznowienia były składane w postępowaniu przed WSA oraz NSA,

- następnie organ samodzielnie adresował do adwokata M. D. pisma merytoryczne uznając go za pełnomocnika, (vide: np. pismo z dnia [...] lipca 2014 roku, [...] lipca 2014 roku),

- jeżeli nawet organ uznawał, że adwokat M. D. nie był umocowany do reprezentacji K. J. na etapie składania poszczególnych pism to winien wezwać tego pełnomocnika do uzupełnienia braków poprzez przedłożenie dokumentu pełnomocnictwa lub ewentualnie wystosować do adwokata A. D. prośbę o potwierdzenie czynności adwokata M. D.,

- wnioski dowodowe zawarte w pismach złożonych przed dniem [...] sierpnia 2014 roku zostały ponowione w późniejszych pismach z dnia [...] grudnia 2014 roku oraz [...] stycznia 2015 roku;

F. art. 10 § 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przeprowadzeniu przez organ odwoławczy postępowania administracyjnego z pominięciem strony oraz na zaniechaniu zawiadomienia strony o zakończeniu postępowania dowodowego przed wydaniem zaskarżonej decyzji, a tym samym pozbawienie strony możliwości wypowiedzenia się odnośnie zebranych materiałów oraz zgłoszenia nowych żądań przez stronę, w szczególności wniosków formalnych i dowodowych;

G. krytyczne naruszenie przepisu art. 36 § 1 k.p.a. oraz 10 § 1 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i niezawiadomienie strony, ani jej pełnomocnika ani razu w przeciągu 3 lat trwania postępowania o przedłużeniu postępowania i jego przyczynach, co w powiązaniu z naruszeniem o którym mowa powyżej (zaniechanie zawiadomienia strony o zakończeniu postępowania) doprowadziło do zaskoczenia strony faktem wydania decyzji i uniemożliwiło końcowe zapoznanie się z aktami i złożenie finalnych wniosków dowodowych, jak również zaktualizowanie dowodów i stanowiska, które to po 3 latach znacznie ewoluowało;

H. art. 10 k.p.a. w związku z art. 79 § 1 i 2 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji przez organ odwoławczy, mimo że organ I instancji nie poinformował strony o terminach przesłuchania świadków (oraz stron) co pozbawiło stronę oraz pełnomocnika prawa do uczestnictwa o przesłuchaniach oraz uniemożliwiło zadawanie pytań oraz ustosunkowywanie się do wypowiedzi świadków;

I. art. 10 k.p.a. w związku z art. 75 oraz 79 § 1 i 2 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji przez organ odwoławczy, mimo że organ I instancji "przesłuchał" świadków w formie pisemnej tj. poprzez wysłanie im listy pytań i umożliwienie udzielenie odpowiedzi pisemnych, co pozbawiło stroną prawa do zadawania pytań i ustosunkowywania się i składania wyjaśnień;

J. art. 10 k.p.a. w zw. z 75 § 1 oraz 123 § 1 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające zaniechaniu wydawania postanowień w przedmiocie odmowy przeprowadzenia dowodu, co doprowadziło do zaskoczenia strony faktem odmowy przeprowadzenia wszystkich zawnioskowanych dowodów (strona dowiedziała się o tym z uzasadnienia decyzji) i uniemożliwiło zaoferowanie innych dowodów w sprawie,

K. art. 14 k.p.a. poprzez rażące braki w dokumentacji niniejszej sprawy, w szczególności:

- brak w aktach pism strony wysyłanych po dacie [...] maja 2014 roku, tj. brak pism z dnia [...] czerwca 2014 roku, [...] lipca 2014 roku, [...] sierpnia 2014 roku i [...] sierpnia 2014 roku,

- brak protokołów ze stawiennictwa pełnomocników skarżącego na czynność wysłuchania stron, tj. adwokata A. D. z dnia [...] czerwca 2014 roku oraz aplikanta adwokackiego P. P. z dnia [...] czerwca 2014 roku,

- brak kompletnej metryki oraz kompletnej numeracji akt;

L. art. 15 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na nieprzeprowadzeniu postępowania dowodowego przez organ odwoławczy, co pozbawiło stronę prawa do merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej w postępowaniu dwuinstancyjnym;

M. art. 65 § 2 k.c., art. 632 k.c., art. 734 k.c. i art. 750 k.c. w związku z art. 66 ust. 1 pkt. 1 lit. e) ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym przyjęciu, że umowa łącząca W. P. stanowi umowę o świadczenie usług, w sytuacji gdy prawidłowa wykładnia łączącej strony umowy wskazuje, iż była to umowa o dzieło. W obszernym uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął i szczegółowo uzasadnił podniesione zarzuty.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym.

Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej "p.p.s.a." - Dz. U. z 2017 poz. 1369, ze zm.).

W ocenie Sądu, analizowana pod tym kątem skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem obie wydane w sprawie decyzje organów Narodowego Funduszu Zdrowia nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Przesłanek takich Sąd nie dopatrzył się zarówno w świetle argumentacji przedstawionej w skardze, jak i z urzędu.

Prawidłowo - bez naruszenia przepisów postępowania – Prezes NFZ ustalił okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, a Sąd przyjął ustalony przez organy stan faktyczny także za podstawę swojego rozstrzygnięcia.

Sąd miał na uwadze fakt, że postępowanie toczyło się w trybie nadzwyczajnym tj. wznowienia postępowania.

Sąd jest zdania, że organy NFZ zasadnie stwierdziły wydanie z naruszeniem prawa decyzji ostatecznej dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia nr [...] z dnia [...] marca 2010 r. w sprawie podlegania zainteresowanego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego w okresie od 5 grudnia 2006 r. do 15 lutego 2007 r. z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o charakterze umowy o świadczenie usług, do której mają odpowiednie zastosowanie przepisy o zleceniu, zawartej z płatnikiem składek, nazwanej "umową o dzieło" - w związku z brakiem udziału strony (płątnika składek) bez jej winy w postępowaniu.

Jednocześnie Sąd stwierdza, że treść spornej umowy (zawartej przez W. P. z płatnikiem) i warunki jej wykonywania uzasadniają uznanie jej za umowę o świadczenie usług w rozumieniu art. 750 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2017 r. poz. 459), a to skutkuje obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego zainteresowanej w okresie realizacji umowy. Taka ocena umowy musiałaby zdaniem Sądu prowadzić do wydania we wznowionym postępowaniu decyzji odpowiadającej w swojej istocie decyzji z dnia [...] marca 2010 r.

Sąd stwierdza, że procesowa wadliwość decyzji z 2010 r., polegająca na braku, udziału strony tj. płatnika składek, w poprzednim postępowaniu, nie miała wpływu na prawidłowe zastosowanie prawa materialnego w tej decyzji. Słusznie zatem, zgodnie z dyspozycją art. 151 § 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 i art. 146 § 2 k.p.a., rozstrzygnięcie zostało ograniczone do stwierdzenia wydania decyzji z 2010 r. z naruszeniem prawa i wskazania stwierdzonej wadliwości.

Niespornym jest, że płatnik składek nie brał udziału w postępowaniu toczącym się w sprawie ustalenia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego zainteresowanego z tytułu wykonywania przez niego pracy na rzecz płatnika składek. W tej sytuacji, organ NFZ słusznie przyjął, iż zaszły podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego, o których mowa w przepisie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i ponownej merytorycznej oceny sprawy.

Kwestią sporną w niniejszej sprawie było ustalenie, czy zawarta przez strony umowa cywilnoprawna, nazwana "umową o dzieło", była nią faktycznie, czy też stanowiła inną umowę o świadczenie usług, do której - zgodnie z przepisami k.c. - stosuje się przepisy dotyczące zlecenia.

Z akt sprawy wynika, że zainteresowany – W. P. zawarł w dniu [...] grudnia 2006 r., z płatnikiem składek umowę nazwaną "umową o dzieło". Przedmiotem umowy było opracowanie i przeprowadzenie zajęć z języka niemieckiego dla uczestników kursu, który odbył się w placówce: [...]. Umowę zawarto na okres od dnia 5 grudnia 2006 r. do dnia 15 lutego 2007 r. Zgodnie z § 5 ww. umowy "Za każdą godzinę lekcyjną wykładów Wykonawca otrzymuje [...] zł+ [...] dojazd".

Zainteresowany w piśmie z dnia [...] czerwca 2014 r., poinformował że : "W ramach podpisanej umowy uczyłem maszynistów [...] języka niemieckiego na poziomie niezbędnym do posługiwania się na terenie Niemiec - język specjalistyczny z wieloma pojęciami zawodowymi. Wykonywanie pracy odbywało się na terenie [...] w godzinach wieczornych (od 18.00 lub 19.00 - średnio 2 godziny na jedne zajęcia). Nie pamiętam dokładnie jak często odbywały się zajęcia - 2 lub 3 razy tygodniowo - dziennikami dysponuje szkoła J. Wytycznych nie otrzymywałem. Otrzymywałem tylko specjalistyczne materiały językowe do prowadzenia zajęć. Rozliczenie odbywało się na podstawie przedstawienia skanów dziennika zajęć i przelewu ze strony J. na rachunek bankowy. Obowiązywała stawka godzinowa. Dziennikiem zajęć dysponuje J.(...). Firma J. nie ingerowała w zakres wykonywanych obowiązków".

Dokonując analizy art. 627 kc, art. 743 § 1 kc podkreślić należy, że cechą charakterystyczną umowy o dzieło jest uzyskanie wyniku (rezultatu) określonego w umowie, przy czym osiągniecie tego rezultatu musi zależeć wyłącznie od zobowiązanego. Umowa o dzieło jest bowiem jednym z instrumentów prawnych służących wymianie dóbr majątkowych, która ma doprowadzić do powstania oznaczonego dzieła i następnie jego wydania zamawiającemu.

Sąd stwierdza, że w niniejszej sprawie czynności wykonywane przez zainteresowanego w ramach przedmiotowej umowy nie miały charakteru czynności przynoszących konkretny materialny rezultat, były one w istocie realizowane w ramach umowy starannego działania, mającej charakter umowy o świadczenie usług, do której stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu.

Osoba nauczająca języka obcego zobowiązuje się wyłącznie do przeprowadzenia cyklu zajęć z należytą starannością – nie może jednak zagwarantować, że wszyscy słuchacze opanują język w wymaganym zakresie w ciągu określonego czasu. Powyższe nie zależy wyłącznie od nauczyciela, ale także od zdolności lingwistycznych uczniów i ich nakładu pracy włożonego w proces uczenia. Także powstałe materiały dydaktyczne w postaci np. skryptów, konspektów, czy syllabusa, również nie są samodzielnym, samoistnym czy zamierzonym rezultatem. Stanowiły one pomoc dydaktyczną mającą na celu prawidłowe zrealizowanie wykładu. Opracowane materiały, jakkolwiek urzeczywistnione, stanowiły jedynie środek przekazu pozwalający "lepiej", "efektywniej" urzeczywistnić cel zawartej umowy poprzez przeprowadzenie kursu językowego. Czynności wykonywane na rzecz płatnika były zatem wyłącznie starannym działaniem wykonawcy umowy, który stosownie do posiadanych umiejętności wykonywał zlecone obowiązki. Jeżeli zatem przedmiotem spornej umowy, było wykonanie określonych czynności, stosuje się do nich przepisy art. 750 k.c.

Należy stwierdzić, że w tych okolicznościach Prezes NFZ zasadnie uznał, że w sprawie niniejszej mogłaby zostać wydana wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie rozstrzygnięciu z 2020 r. Spełnione więc zostały przesłanki o których mowa 146 § 2 k.p.a. zgodnie z którym nie uchyla się decyzji, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.

Biorąc pod uwagę okoliczności niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że rozstrzygnięcie zaprezentowane w zaskarżonej decyzji jest w pełni prawidłowe.

Podejmując sporne rozstrzygnięcia organy NFZ prawidłowo zastosowały zarówno przepisy prawa materialnego, jak i procesowego. Zdaniem Sądu, nie można organom odmówić respektowania wyrażonej w art. 7 k.p.a. zasady prawdy obiektywnej. Sprawę rozstrzygnięto bowiem po zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego, który był wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie (art. 77 i art. 80 K.p.a.). Z kolei uzasadnienie zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji odpowiada dyspozycji art. 107 § 3 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji wyroku.