Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1942/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-11-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Planowanie przestrzenne
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 2 pkt 1, art. 3 ust. 1, art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 2 pkt 2, art. 28 ust. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 647
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - tekst jednolity
article: art. 21 ust. 1, art. 31 ust. 3, art. 64 ust. 3
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Leszek Kobylski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Jarosław Łuczaj, sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Protokolant ref. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2019 r. sprawy ze skargi A. Z. na uchwałę Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga A. Z. na uchwałę Nr [...] z dn. [...] lutego 2005 r. Rady Miejskiej w [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów w mieście [...].

Ww. skarżący pismem z dnia [...] czerwca 2019 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zaskarżył ww. uchwałę podnosząc następujące zarzuty:

1/ naruszenia art. 1 ust. 2 pkt 7 i 9, art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 2 pkt 2 w zw. z. art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2012 r. poz. 647), dalej zwanej "u.p.z.p." w zw. z art. 2, art. 31 ust. 3 i art. 64 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 1 Protokołu Nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka

i podstawowych wolności (Dz.U. 1995.36.175/1),

a także

2/ art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych w zw. z art. 6 ustawy z 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 z późn. zm.) oraz w zw. z art. 3 pkt 11 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, w zakresie w jakim § 81 ust. 2 pkt 1 oraz ust. 2 pkt 4 ppkt. a,b,c,

a także § 81 ust. 1 pkt 8 ppkt. Uchwały dotyczy działki oznaczonej nr ewidencyjnym [...] obr. [...] w [...] (dalej: "Nieruchomość") wprowadzając nieproporcjonalne ograniczenia w zakresie przeznaczenia i zagospodarowania tej nieruchomości prowadzące do pozbawienie jej właściciela prawa do korzystania z niej zgodnie z jej społeczno-gospodarczym przeznaczeniem lub za odpowiednim odszkodowaniem.

Na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. skarżący wniósł o dopuszczenie

i przeprowadzenie dowodów z dołączonego do skargi wypisu i wyrysu z zaskarżonej uchwały w odniesieniu do nieruchomości nr ew. [...], na okoliczność wprowadzenia ww. uchwałą nieproporcjonalnych ograniczeń w zakresie przeznaczenia

i zagospodarowania nieruchomości skarżącego prowadzących do pozbawienia jej właściciela prawa do korzystania z niej zgodnie z jej społeczno-gospodarczym przeznaczeniem lub za odpowiednim odszkodowaniem

W oparciu o podniesione zarzuty na podstawie z art. 147 § 1 P.p.s.a. skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności Uchwały w zakresie dotyczącym działki oznaczonej nr ewidencyjnym [...] obr. [...] w [...].

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że zaskarżoną uchwałą nr [...] Rada Miejska w [...] zatwierdziła Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego terenów w mieście [...]. Powyższa uchwała opublikowana została w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] Nr [...] pod poz. [...] z dnia [...].05.2005 r.

W myśl § [...] ust. [...] pkt [...] Uchwały część Nieruchomości stanowiącej własność skarżącego została przeznaczona na komunikacje drogową - ulice wewnętrzne (symbol [...]). Przy czym, analiza przyjętych w zaskarżonym planie miejscowym linii rozgraniczających tę część Nieruchomości, oraz jej pozostałych części przeznaczonych na teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, prowadzi do wniosku, że jedynie nieznaczna część tej nieruchomości może być przeznaczona na ten cel a nadto, że te pozostałe części Nieruchomości nie mogę być samodzielnie na ten cel (zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej) wykorzystane.

Skarżący wskazał, że skarżona uchwała diametralnie zmienia dotychczasowe przeznaczenie terenu, bowiem na tereny przeznaczone na komunikację drogową - ulice wewnętrzne (symbol [...]), obejmują około 70 % Nieruchomości, a co więcej powołane drogi wewnętrzne zostały zaplanowane w centralnej części Nieruchomości stanowiącej własność skarżącego.

Z załącznika graficznego przedmiotowego planu - stanowiącego część zaskarżonej uchwały - wynika, że działka skarżącego o numerze ewidencyjnym [...], obr. [...] położona przy ul. [...] w [...] stanowi częściowo teren strefy oznaczonej na rysunku planu symbolem [...]. Oznacza to, że obsługa komunikacyjna terenów dotychczas przewidzianych pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną w obszarze, na którym znajduje się działka skarżącego, będzie odbywać się układem dróg wewnętrznych poprzez włączenie planowanej drogi nr [...]. Konsekwencją powyższego jest ustalenie, że w celu usytuowania w środkowej części Nieruchomości drogi wewnętrznej, nieruchomość skarżącego ulegnie podziałowi na trzy niezależne i oddalone od siebie części, które mogą być przeznaczone na zabudowę mieszkaniową jednorodzinną.

Bezspornym jest, że część Nieruchomości oznaczona symbolem [...], mająca na celu obsługę komunikacyjną przyległych do niej działek, nie została zaplanowana jako-droga publiczna, lecz droga wewnętrzna w rozumieniu art. 8 ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych. W odniesieniu do tej kwestii skarżący powołał się na stanowisko przedstawione przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 kwietnia 2018 r. II OSK 1410/16.

Otóż w powołanym wyroku wywiedziono, że przeznaczenie nieruchomości

w planie miejscowym na cele obsługi komunikacyjnej przyległych do niej działek jako drogi wewnętrznej, oznacza, że nieruchomości, na których zaprojektowano taką drogę nie mogą podlegać wywłaszczeniu na cel publiczny, o jakim mowa w art. 6 ustawy

z 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 z późn. zm.), a co za tym idzie budowa drogi wewnętrznej nie będzie mogła zostać zrealizowana bez zgody właścicieli nieruchomości, przez które ma prowadzić

i bez zawarcia pomiędzy nimi, a Gminą stosownej umowy cywilno-prawnej uprawniającej do dysponowania nieruchomością na cele budowlane

w rozumieniu art. 3 pkt 11 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane.

Zgodnie bowiem z art. 8 ust. 2 ustawy o drogach publicznych budowa, przebudowa, remont, utrzymanie, ochrona i oznakowanie dróg wewnętrznych oraz zarządzanie nimi należy do zarządcy terenu, na którym jest zlokalizowana droga,

a w przypadku jego braku - do właściciela tego terenu.

Z tych właśnie względów ustalanie przebiegu dróg wewnętrznych

w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego powinno być poprzedzone bardzo wnikliwą analizą stanu faktycznego i prawnego, aby do niezbędnego minimum ograniczać sytuacje, w których Gmina planuje tego typu drogi na gruntach prywatnych. Chodzi bowiem o to, aby w sposób realny zaspokoić usprawiedliwione potrzeby lokalnej społeczności w zakresie dostępu do drogi publicznej, a taką gwarancję daje jedynie niewątpliwe ustalenie, że realizacja drogi wewnętrznej nie napotka przeszkód niezależnych od gminy (np. spotka się z oporem właścicieli nieruchomości, na których jej przebieg został przewidziany w miejscowym planie) i budowę takiej drogi będzie można przeprowadzić. W przeciwnym przypadku może dojść do sytuacji, w której mimo ograniczenia prawa własności poprzez ustalenie w planie miejscowym przebiegu drogi wewnętrznej przez grunt prywatny, nie dojdzie do realizacji zamierzonego

w prawie miejscowym skutku w postaci budowy takiej drogi. Nie można wówczas uniknąć pytania, czy ograniczenie prawa własności nastąpiło z poszanowaniem konstytucyjnej zasady proporcjonalności wyrażonej w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP.

W ocenie strony skarżącej tak drastyczna ingerencja kwestionowanymi zapisami planu miejscowego w prawo własności skarżącego, z jaką mamy do czynienia

w sprawie, dotykająca istoty tego prawa poprzez pozbawienie właściciela możliwości korzystania z nieruchomości zgodnie z jej społeczno-gospodarczym przeznaczeniem, nie odpowiada realizacji zasady proporcjonalności, o której mowa w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP.

Ponadto, Uchwała dopuszcza wydzielenie nowych działek budowlanych przy zachowaniu minimalnej powierzchni działki (§[...] ust. [...] pkt [...] ppkt. [...]). W przypadku skarżącego, po odliczeniu powierzchni przeznaczonej planem pod drogę wewnętrzną, pod realizację inwestycji nowych obiektów przy zachowaniu minimalnej powierzchni działki wątpliwa jest możliwość wykorzystania samodzielnie przez skarżącego pozostałej części Nieruchomości na zabudowę jednorodzinną wolnostojącą.

Powyższe prowadzi do wniosku, że Uchwała (we wskazanym zakresie) narusza interes prawny skarżącego wynikający z przysługującego mu prawa własności Nieruchomości, w tym prawa do korzystania z niej zgodnie z jej społeczno-gospodarczym przeznaczeniem. Postanowienia uchwały nie tylko prowadzą do przeznaczenia istotnej części Nieruchomości na ulice wewnętrzną, ale również determinują sytuację prawną skarżącego w ten sposób, że w istocie nie będzie on miał możliwości korzystania z pozostałych części Nieruchomości zgodnie z jej ustalonym w zaskarżonym planie miejscowym przeznaczeniem.

Wskutek podjęcia przedmiotowej uchwały przyjęte usytuowanie drogi całkowicie uniemożliwia samodzielne, racjonalne i jakiekolwiek zagospodarowanie Nieruchomości (przez skarżącego), a także faktycznie uniemożliwia jej sprzedaż. Przyjęte w Uchwale ograniczenie zabudowy i zagospodarowania terenu w sposób oczywisty ujemnie wpływają na wartość rynkową ww. działki.

W dalszej treści skargi skarżący podniósł, że odwołując się do treści art. 1 ust. 2 pkt 1 i 9 u.p.z.p. zaznaczyć należy, że procedura kształtowania polityki przestrzennej nie może pomijać interesu jednostki. Konieczne jest branie pod uwagę zarówno walorów ekonomicznych przestrzeni, czy potrzeby interesu publicznego, jak również kwestie ochrony prawa własności. Taka interpretacja władztwa planistycznego wynika z art. 6 u.p.z.p.

Nadto art. 1 ust. 3 u.p.z.p., stanowi, iż ustalając przeznaczenie terenu lub określając potencjalny sposób zagospodarowania i korzystania z terenu, organ planistyczny powinien wyważyć interes publiczny i interesy prywatne, w tym zgłaszane w postaci wniosków i uwag, zmierzające do ochrony istniejącego stanu zagospodarowania terenu, jak i zmian w zakresie jego zagospodarowania.

Niezależnie od powyższego, uchwalenie przez organ planistyczny kategorii drogi przebiegającej jako drogi wewnętrznej, pozbawia skarżącego możliwości skorzystania z odszkodowania wynikającego z art. 98 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r., poz. 782).

W istocie Uchwała narusza zatem prawa skarżącego do ochrony własności Nieruchomości, zagwarantowane w art. 64 ust. 2 Konstytucji RP.

Skarżący podniósł także argumentację według której planowana droga wewnętrzna nie jest niezbędnym elementem systemu komunikacyjnego obszaru istniejącej i planowanej zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej oraz planowanej zabudowy usługowej. Nie można tu zatem mówić o "ładzie przestrzennym", o którym stanowi art. 2 u.p.z.p., przez który należy rozumieć takie ukształtowanie przestrzeni, które tworzy harmonijną całość oraz uwzględnia w uporządkowanych relacjach wszelkie uwarunkowania i określone wymagania w tym wymagania funkcjonalne czy społeczno-gospodarcze. W tym zakresie plan zagospodarowania przestrzennego nie jest w stanie odnieść zamierzonego skutku, bowiem zaplanowana droga nie stanowi przedłużenia żadnej istniejącej i urządzonej ulicy ani też nie stanowi kontynuacji istniejącego układu ulic wśród osiedli domów jednorodzinnych.

Reasumując skarżący wskazał, że Rada Miejska wprowadzając miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla miasta [...] w sposób rażący naruszyła nie tylko jego prawo własności, ale także pominęła zasadę ochrony praw nabytych wywodzoną z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zasadę proporcjonalności wynikającą z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, czy prawo do ochrony własności prywatnej, zagwarantowane w art. 64 ust. 2 Konstytucji.

W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w [...] udzielając odpowiedzi na skargę oraz przedkładając akta administracyjne, wniosła o oddalenie w całości skargi jako niezasadnej. Organ wskazał, że Skarga nie zasługuje na uwzględnienie ponieważ to nie ustalenia planu zagospodarowania naruszyły w sposób nadmierny i nieuzasadniony interes prawny zgłaszającego Skargę. W terminie sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego działka ewidencyjna nr [...] stanowiła całość z działką ewidencyjną [...] (tworząc działkę ewidencyjną nr [...]).

Ustalony planem podział na tereny zabudowy i tereny obsługującej komunikacji nie wprowadzał nieproporcjonalnych ograniczeń w zakresie przeznaczenia

i zagospodarowania nieruchomości. Nieruchomość przed podziałem była podzielona proporcjonalnie i funkcjonalnie na teren pod zabudowę i obsługującą ją komunikację.

Ustalenie przebiegu dróg poprzedzone było wnikliwą analizą stanu faktycznego

i prawnego terenu o czym świadczą wyrysowane orientacyjnie w terenach [...]-[...] zasady podziału na działki budowlane.

Zaprojektowana droga oznaczona symbolem [...] w sposób prawidłowy

i funkcjonalny wydzielała tereny pod działki budowlane i stanowiła obsługujący te działki układ.

Zaprojektowany układ komunikacyjny w zasadzie był wyznaczony dla obsługi działek obecnie wydzielonych o nr [...] i [...]. Tylko w niewielkim stopniu obsługiwał część działek o nr ew. [...],[...],[...],[...],[...],[...].

W terminie sporządzania planu układ własności pozwalał również na ustalenie sieci dróg jako dróg wewnętrznych, ponieważ służył obsłudze działki ew. nr [...]. Ponieważ działka ewidencyjna nr [...] (aktualnie [...] i [...]) była zainwestowana

w niewielkim fragmencie (zabudowa zagrodowa przy ul. [...]) wyznaczona droga [...] była więc niezbędnym elementem systemu komunikacyjnego planowanej zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej z towarzyszeniem usług.

Ponadto organ wskazał, że projektowany układ drogi [...] stanowi naturalne przedłużenie istniejącej (w terminie sporządzania planu) drogi ul. [...] oraz funkcjonalne wykorzystanie istniejącego skrzyżowania ul. [...] z ul. [...].

Jednocześnie organ podkreślił i wyeksponował, że to przeprowadzony podział nieruchomości, bez uwzględnienia ustaleń planu, doprowadził do sytuacji braku maksymalnego wykorzystania terenów bez wspólnego zagospodarowania działki ew. nr [...] i [...].

Podział nieruchomości wprowadził zakłócenia w zachowaniu ładu przestrzennego. Przeprowadzony podział w sposób ewidentny wskazuje , że wyłącznie ustalenia planu zagospodarowania są gwarantem nie tylko zachowania ładu przestrzennego ale również maksymalnego i funkcjonalnego wykorzystania powierzchni działek Przedstawiając powyższe nie można zarzucić, że ustalenia planu, na dzień jego sporządzania, w sposób nieuzasadniony i nadmierny naruszyły uprawnienia Skarżącego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [(Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.) - dalej w skrócie: "P.p.s.a."], polegają m. in. na kontroli działalności administracji publicznej sprawowanej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta – stosownie do art. 3 § 2 pkt 5 P.p.s.a. - obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego.

Takim aktem prawa miejscowego jest zaskarżona uchwała Nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia [...].02.2005 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów w mieście [...], zwana dalej "[...]".

Uprawnienie dla skarżącego do zaskarżenia Uchwały z 2005 r. wynikało z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (obecnie: t.j. Dz. U.

z 2013, poz. 594, ze zm.). Przepis ten stanowi, iż każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Zatem przesłanką dopuszczalności wniesienia skargi do sądu administracyjnego na uchwałę będącą aktem prawa miejscowego, jest nie tylko posiadanie interesu prawnego, ale

i jego naruszenie ustaleniami planu.

Wniesiona w rozpoznawanej sprawie skarga na Uchwałę z 2005 r. posiada swoją podstawę we wskazanej wyżej regulacji ustawy o samorządzie gminnym, która stanowi lex specialis w stosunku do ogólnej regulacji art. 50 P.p.s.a. określającej legitymację do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Strona inicjująca postępowanie sądowe

w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym musi wykazać istnienie związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą, a jej indywidualną sytuacją prawną (interes prawny),

a także musi wykazać, że ze względu na istnienie tego związku zaskarżona uchwała negatywnie wpływa na jej sytuację prawną, pozbawiając np. uprawnień, czy ograniczając lub uniemożliwiając ich realizację (naruszenie interesu prawnego). Źródłem interesu prawnego lub uprawnienia, o którym mowa w art. 101 ust. 1 ustawy

o samorządzie gminnym jest norma prawa materialnego, kształtująca sytuację prawną wnoszącego skargę. Naruszenie tego interesu następuje więc wtedy, gdy zaskarżonym aktem zostaje odebrane lub ograniczone jakieś prawo skarżącego wynikające

z przepisów prawa materialnego, względnie zostanie nałożony na niego nowy obowiązek lub też zmieniony obowiązek dotychczas na nim ciążący (wyrok NSA

z 19.06.2009 r., sygn. akt II OSK 205/09). W orzecznictwie sądowym wyrażono także pogląd, że interes prawny w postępowaniu planistycznym ma niewątpliwie właściciel nieruchomości, a interes ten może znajdować ochronę w przepisach prawa cywilnego

i innych gałęziach prawa (wyrok NSA z 29 grudnia 1999 r., sygn. akt IV SA 1501/99).

Bez wątpienia źródłem interesu prawnego skarżącego są przepisy prawa materialnego – cywilnego dotyczące prawa własności. W sprawie ustalono, że skarżący jest właścicielem działki ewidencyjnej nr [...] o powierzchni [...] m². z obrębu nr [...][...]. Wymieniona działka leży na obszarze objętym zaskarżoną Uchwałą z 2005 r. Niewątpliwie również jednym z omówionych niżej ustaleń Uchwały

z 2005 r. doszło do naruszenia interesu prawnego skarżącego z tym, że naruszenie to nastąpiło zgodnie z prawem, nie było wynikiem nadużycia przysługujących gminie uprawnień, czyli tzw. władztwa planistycznego oraz nie wiązało się z istotnym naruszeniem zasad i trybu sporządzania planu zagospodarowania przestrzennego wynikających z ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Przechodząc zatem do rozważań mających na celu odniesienie się do przedstawionego stanu sprawy (opartego na zarzutach i argumentacji skargi, odpowiedzi na skargę, treści załączników do protokołu rozprawy i pism procesowych złożonych przez strony), należy stwierdzić co następuje:

Z przedstawionego stanu sprawy wynika, że powodem zaskarżenia Uchwały

z 2005 r. jest brzmienie § [...] ust. [...] pkt [...] oraz ust. [...] pkt. [...] ppkt. [...],[...],[...], a także § [...] ust. [...] pkt [...] ppkt. [...]., tj. zapisu planu zgodnie z którymi część nieruchomości stanowiącej własność skarżącego będącego działką o nr ew. [...] jest przeznaczona pod komunikację – ulicę wewnętrzną oznaczoną w planie symbolem [...]. Konsekwencją powyższego ustalenia jest zaistnienie sytuacji w której w środkowej części nieruchomości skarżącego będzie przebiegać ww. droga wewnętrzna zajmująca ok. 70% powierzchni nieruchomości, co powoduje, że nieruchomość skarżącego ulegnie podziałowi na trzy niezależne i oddalone od siebie części, które

z ograniczeniem wynikającym z zapisu § [...] ust. [...] pkt [...] lit. [...] planu mogą być przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. W ten sposób zakwestionowane postanowienia planu prowadzą do przeznaczenia istotnej części nieruchomości skarżącego pod ulicę wewnętrzną, ponadto determinują sytuację prawną skarżącego w ten sposób, że w istocie nie będzie miał możliwości korzystania

z pozostałych części nieruchomości zgodnie z jej ustalonym w planie przeznaczeniem pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną wolnostojącą z towarzyszeniem usług.

Kwestionowane postanowienia planistyczne według twierdzeń skarżącego uniemożliwiają mu samodzielne, racjonalne i jakiekolwiek zagospodarowanie nieruchomości, a także faktycznie uniemożliwiają jej sprzedaż.

Przyjmując powyższe uregulowania w odniesieniu do nieruchomości skarżącego organ Rada Gminy w [...] wg. zarzutów skarżącego dopuściła się naruszenia wskazanych w treści skargi przepisów u.p.z.p. oraz przepisów art. 21 ust. 1, art. 31 ust. 3 oraz 64 ust.3 Konstytucji RP tj. zasadę do ochrony prawa własności

i zasadę proporcjonalności w zakresie dopuszczalnej ingerencji w prawo własności.

Sąd po dokonaniu kontroli sądowej kwestionowanych zapisów uchwały z 2005 r., stwierdza, że są one niezasadne.

Przede wszystkim należy stwierdzić, że Sąd dokonuje kontroli kwestionowanych zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wg. stanu prawnego

i faktycznego nieruchomości w dacie przyjęcia kontrolowanego aktu prawa miejscowego. W terminie przyjmowania kontrolowanej uchwały z 2005 r. działka ewidencyjna skarżącego nr [...] stanowiła całość z działką ewidencyjną nr [...] stanowiącą obecnie własność byłej żony skarżącego i stanowiła jedną nieruchomość nr ew. [...]. Powyższe znajduje potwierdzenie w dokumentach planistycznych przedłożonych w Sądzie przez organ (akta sprawy k. 68).

Z powyższych opracowań graficznych wynika, że ustalone planem przeznaczenie nieruchomości ówczesnej działki nr ew. [...] na tereny zabudowy mieszkaniowej (oznaczone symbolami [...], [...],[...]) i tereny obsługi komunikacyjnej (oznaczony symbolem [...]), nie wprowadzał nieproporcjonalnych ograniczeń w zakresie przeznaczenia i zagospodarowania nieruchomości. Nieruchomość przed podziałem była podzielona proporcjonalnie i funkcjonalnie na teren pod zabudowę mieszkaniową i obsługującą ją komunikację.

Powołane przez organ argumenty uzasadniają przyjęcie stanowiska, że powyższe tak określone przeznaczenie nieruchomości odpowiadało wymaganiom ładu przestrzennego w rozumieniu art. 1 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. oraz odpowiadało wymogom proporcjonalności interesu publicznego z interesem prywatnym w rozumieniu art. 1 ust. 3 u.p.z.p.

W ocenie Sądu powyższe zapisy dot. określenia sposobu zagospodarowania nieruchomości stanowiącej działkę nr ew. [...] nie naruszało także zapisów art. 4 u.p.z.p. regulujących rozmieszczenie inwestycji celu publicznego w zakresie obsługi komunikacyjnej ww. nieruchomości oraz zapisów art. 6 regulujących tzw. władztwo planistyczne.

W tym miejscu za zasadne Sąd uznaje przytoczenie stanowiska NSA wyrażonego w wyrokach: z 22 lutego 2008 r. (sygn. akt II OSK 1498/07, publ. Lex nr 464179) i z 9 września 2008 r. (sygn. akt II OSK 135/08), że prawo własności, którego ochronę zapewniają przepisy art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji RP, przepisy art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz art. 1 Protokołu nr 1 nie jest prawem bezwzględnym i doznaje określonych ograniczeń. Dopuszcza je Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, stanowiąc w art. 64 ust. 3, że własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy

i tylko w takim zakresie, w jakim nie narusza to istoty prawa własności. Stosownie też do regulacji art. 31 ust. 3 Konstytucji, ograniczenia w zakresie korzystania

z konstytucyjnych wolności i praw, w tym prawa własności mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia

i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ingerencja w sferę prawa własności pozostawać musi w racjonalnej i odpowiedniej proporcji do wskazanych wyżej celów, dla osiągnięcia których ustanawia się określone ograniczenia. Na możliwość wprowadzenia przez ustawodawcę w drodze ustawy ograniczeń wykonywania prawa własności wskazuje też art. 140 Kodeksu cywilnego, zgodnie

z którym "w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki

i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą". I tak prawo własności doznaje ograniczeń na gruncie ustawy z 27 marca 2003 r.

o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym [(Dz.U. z 2015 r., poz. 199, ze zm.) – dalej w skrócie: "u.p.z.p."), a ich przejawem jest plan zagospodarowania przestrzennego, jako akt wykonujący ustawę.

Kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego gminy – stosownie do art. 3 ust. 1 u.p.z.p. - należy do zadań własnych gminy. Artykuł ten stanowi podstawę do konstrukcji instytucji tzw. władztwa planistycznego gminy, które można zdefiniować jako przekazanie przez ustawodawcę gminie kompetencji w zakresie władczego przeznaczania i ustalania zasad zagospodarowania terenu (w drodze aktu prawa miejscowego – miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego). Pojęcie władztwa planistycznego jest pojęciem doktrynalnym. Zgodnie z przyjętym orzecznictwem sądów administracyjnych i poglądami doktryny, gmina mając wyłączną kompetencję do planowania miejscowego może, pod warunkiem że działa w granicach

i na podstawie prawa, samodzielnie kształtować sposób zagospodarowania obszaru podlegającego jej władztwu planistycznemu (np. wyrok NSA z 9.06.1995r., sygn. akt IV SA 346/93, ONSA 1996/3/125). W tej sytuacji zainteresowane podmioty nie mogą oczekiwać, że rada gminy nie będzie korzystała z przysługujących jej uprawnień

i będzie związana wyłącznie żądaniami właścicieli z obrębu objętego planem. Niewątpliwym jest fakt, iż tworzenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ujawnia wielokrotnie istnienie sprzecznych interesów różnych podmiotów jak i kolizje interesów między poszczególnymi członkami wspólnoty samorządowej a samą wspólnotą i w procesie stanowienia tego planu gmina musi te konflikty rozstrzygać w granicach obowiązujących przepisów (wyrok NSA

z 13.11.1999 r., sygn. akt IV SA 1678/98, publ. Lex nr 48263).

Na mocy przepisów powołanej ustawy organy gminy zostały upoważnione zatem do ingerencji w prawo własności innych podmiotów, w celu ustalenia przeznaczenia

i zasad zagospodarowania terenów położonych na obszarze gminy, co też wynika wprost z treści art. 6 ust. 1 ww. ustawy. Zgodnie z tą normą, ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości i z zasady nie rozszerzają uprawnień właścicielskich, wręcz przeciwnie, stanowią one ograniczenie prawa własności.

Odnosząc powyższe do ustalonego w rozpoznawanej sprawie stanu faktycznego i prawnego, Sąd stwierdza, że organ zachował powyższe zasady planistyczne

w odniesieniu do nieruchomości stanowiącej własność skarżącego.

Z dokonanej kontroli sądowej wynika, że należy zgodzić się z organem, że to nie zapisy planu ale przeprowadzony podział nieruchomości stanowiącej działkę Nr [...] na podstawie postanowienia SR w [...] z dn. [...].02.2005r. sygn. [...], bez uwzględnienia ustaleń planu doprowadziło do sytuacji pogorszenia w zakresie przeznaczenia i zagospodarowania aktualnie stanowiącej własność skarżącego nieruchomości nr [...]. Powyższe nie wynika jednakże z wadliwych zapisów planistycznych, ale z dokonanej przez skarżącego ww. czynności podziału majątku dorobkowego.

Należy podzielić oraz uznać za własną przez Sąd w tych aspektach argumentację Rady przytoczoną w odpowiedzi na skargę, a w konsekwencji stwierdzić, że nie doszło do istotnego naruszenia zasad sporządzania planu i trybu jego sporządzania.

Sąd, mając za podstawę ustalenia zaskarżonej Uchwały z 2005 r., stanowisko organu oraz powyższe wywody, uznał skargę za bezzasadną i na mocy art. 151 P.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.