Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 1062/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2015-03-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 4 ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2010 nr 39 poz 211
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm
journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 25 poz 8 art. 16 ust. 5
law: Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr  1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju  obszarów wiejskich.
article: par. 3 ust. 1
journal: Dz.U. 2009 nr 40 poz 329
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania  pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach  gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Tomasz Smoleń / spr./ Sędziowie SO del. Piotr Popek WSA Jarosław Szaro Protokolant sekr. sąd. Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 24 marca 2015r. spraw ze skarg J. S. na decyzje Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - z dnia [...] września 2014r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2013 rok, - z dnia [...] września 2014r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej na 2013 rok - oddala skargi -


UZASADNIENIE

1) Decyzją z dnia [...] września 2014 r., nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...] w sprawie odmowy przyznania J. S.

(dalej Skarżącemu) pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania.

Z uzasadnienia decyzji i akt sprawy wynika, że w dniu 15 maja 2013 r. Skarżący zwrócił się o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na 2013 rok. We wniosku zadeklarował: działki rolne położone na obszarze ONW strefa ze specyficznymi utrudnieniami, o łącznej powierzchni 15,81 ha.

Podczas kontroli administracyjnej oraz kontroli na miejscu ustalono, że powierzchnia gruntów rolnych kwalifikujących się do przyznania płatności ONW wyniosła 11,81 ha.

Protokół z kontroli został przesłany Skarżącemu, który w przewidzianym do tego terminie złożył do niego zastrzeżenia. Wskazał, że działka AK i AKK spełnia według niego warunki do przyznania płatności - wbrew ustaleniom dokonał koszenia, nie zgodził się, podobnie jak z pomiarami kolejno wymienionych działek: AT (2513/4 i 2523/5) zadeklarował 4,39 ha, a stwierdzono 3,25 ha, działka AY (1438) zadeklarował 0,67 ha, stwierdzono 0,50 ha, działka B (47) zadeklarował 0,30 ha stwierdzono 0,24 ha, działka BBV (1441/1) zadeklarował 0,59 ha stwierdzono 0,70 ha, BH (146) zadeklarował 2,31 ha stwierdzono 2,30 ha, BJ (1618) zadeklarował 0,15 ha stwierdzono 0,11 ha, BL (1851/2 i 1852) zadeklarował 0,40 ha stwierdzono 0,11 ha, BV (1441/1) zadeklarował 3,16 ha stwierdzono 2,36 ha, BW (1441/1) zadeklarował 0,25 ha stwierdzono 0,28 ha, C (3077/2) zadeklarował 0,25 ha stwierdzono 0,11 ha, DJ (619/2) zadeklarował 0,40 ha stwierdzono 0,28 ha, DM w zadeklarował 0,36 ha stwierdzono 0,18 ha, DN (1441/7) zadeklarował 0,68 ha stwierdzono 0,06 ha, EB (1418 i 1420) zadeklarował 0,28 ha stwierdzono 0,21 ha, ER (2895/2) zadeklarował powierzchnię całkowitą działki 0,52 ha stwierdzono 0,23 ha, działka ET (3157/7) zadeklarował 0,12 ha stwierdzono 0,10 ha, EX zadeklarował 0,11 ha stwierdzono 0,05 ha, EŁ (1708/2) zadeklarował 0,19 ha stwierdzono 0,15 ha, FB (921 i 922) zadeklarował 0,19 ha stwierdzono 0,11 ha, H zadeklarował 9,21 ha stwierdzono 8,76 ha.

Podniósł również, że niejasne jest dla niego przypisanie kodów nieprawidłowości.

Ze względu na stwierdzone nieprawidłowości Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odmówił Skarżącemu przyznania płatności na rok 2013 z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW), nie podzielając tym samym podniesionych przez Skarżącego zarzutów.

W odwołaniu od tej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie art. 7, 10, 67, 68, 77 oraz 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

(Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) – dalej w skrócie K.p.a. Podniósł, że powoływane w decyzji raporty z czynności kontrolnych nie zostały mu dostarczone i nie zapoznał się z ich ustaleniami. Ustalony natomiast przez organ procent przedeklarowania jest bezzasadny i niepoparty żadnymi dowodami.

Powyższych zarzutów nie podzielił Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji Modernizacji Rolnictwa, który wspomnianą na wstępie decyzją utrzymał decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji w mocy.

Po ponownym przeanalizowaniu pomiarów wykonanych przez inspektorów odbiornikiem GPS oraz nałożeniu ich na wektorowy obraz obrębu wraz z ortofotomapą, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR stwierdził, że pomiar został wykonany prawidłowo. Ustalenia kontroli na miejscu udokumentowane zostały obszerną dokumentacją fotograficzną, obejmującą ponumerowane zdjęcia z odniesieniami na mapie do poszczególnych działek ("ślady GPS"), z oznaczeniem miejsca i kierunku ich wykonania. Na podstawie wykonanych pomiarów dodatkowo sprawdzona została poprawność ustalonej powierzchni ewidencyjno-gospodarczej (PEG) dla zadeklarowanych przez producenta rolnego działek ewidencyjnych, na których znajdują się działki rolne objęte wnioskiem, co pozwoliło stwierdzić, że powierzchnia kwalifikująca się do przyznania płatności ONW została wyznaczona prawidłowo.

W świetle powyższego organ odwoławczy zgodził się z ustaleniami organu I instancji, z których wynikało, że w przypadku działki rolnej DN (położonej na dz. ewidencyjnej nr 1441/7) o zadeklarowanej powierzchni 0,68 ha stwierdzono powierzchnię użytkowaną rolniczo 0,06 ha i dla powyższej działki zastosowano kod DR4, który oznacza, iż stwierdzona powierzchnia działki rolnej nie spełnia warunku minimalnej wymaganej powierzchni (0,1 ha). W przypadku działki rolnej FG (położonej na dz. ewidencyjnej nr 2284) o zadeklarowanej powierzchni 0,52 ha oraz działki rolnej EY (położonej na dz. ewidencyjnej nr 765) o zadeklarowanej powierzchni 0,21 ha, stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej i zastosowano kod DR18. W przypadku działki rolnej CBB (położonej na dz. ewidencyjnej nr 3064/1) o zadeklarowanej powierzchni 1,50 ha, stwierdzono, że nie cała działka jest gruntem rolnym i zastosowano kod DR33.

Organ odwoławczy potwierdził, że na zdjęciach widoczne są: zagajniki drzew, tereny od dłuższego czasu niekoszone, zakrzaczenia, samosiejki drzew, co świadczy o braku wykonywania jakichkolwiek zabiegów agrotechnicznych na tych częściach działek. Świadczy to o tym, jak wskazał organ, że Skarżący nie przestrzega zasad dobrej kultury rolnej, przewidzianej dla wszystkich beneficjentów otrzymujących dopłaty obszarowe.

Powierzchnia zadeklarowana różni się od powierzchni stwierdzonej, i tak:

- w przypadku działki BL (położonej na dz. ewidencyjnych nr 1851/2 i 1852) o zadeklarowanej powierzchni 0,40 ha stwierdzono powierzchnię użytkowaną rolniczo 0,11 ha, działki BV (położonej na dz. ewidencyjnej nr 1441/1) o zadeklarowanej powierzchni 3,16 ha stwierdzono powierzchnię użytkowaną rolniczo 2,36 ha, działki rolnej BJ (położonej na dz. ewidencyjnej nr 1618) o zadeklarowanej powierzchni 0,15 ha stwierdzono powierzchnię użytkowaną rolniczo 0,11 ha, działki rolnej C (położonej na dz. ewidencyjnej nr 3077/2) o zadeklarowanej powierzchni 0,25 ha stwierdzono powierzchnię użytkowaną rolniczo 0,11 ha, działki rolnej ER (położonej na dz. ewidencyjnej nr 2695/2) o zadeklarowanej powierzchni 0,30 ha stwierdzono powierzchnię użytkowaną rolniczo 0,23 ha, działki rolnej ET (położonej na dz. ewidencyjnej nr 3157/7) o zadeklarowanej powierzchni 0,12 ha stwierdzono powierzchnię użytkowaną rolniczo 0,10 ha, działki rolnej FB (położonej na dz. ewidencyjnych nr 921 i 922) o zadeklarowanej powierzchni 0,19 ha stwierdzono powierzchnię użytkowaną rolniczo 0,11 ha oraz działki rolnej S (położonej na dz. ewidencyjnej nr 1320) o zadeklarowanej powierzchni 1,30 ha stwierdzono powierzchnię użytkowaną rolniczo 0,95 ha - zastosowano równocześnie kod DR13+, co oznacza, że zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej. Dodatkowo w przypadku działki rolnej BBV (położonej na dz. ewidencyjnej nr 1441/1) o zadeklarowanej powierzchni 0,59 ha stwierdzono powierzchnię użytkowaną rolniczo 0,70 ha, działki rolnej BH (położonej na dz. ewidencyjnej nr 146) o zadeklarowanej powierzchni 1,74 ha stwierdzono powierzchnię użytkowaną rolniczo 2,30 ha, działki rolnej BW (położonej na dz. ewidencyjnej nr 1441/1) o zadeklarowanej powierzchni 0,25 ha stwierdzono powierzchnię użytkowaną rolniczo 0,28 ha - zastosowano kod DR13-, co oznacza, że zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest mniejsza od powierzchni stwierdzonej.

Powołując się na § 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. z 2010 r. nr 39 poz. 211 ze zm.) Dyrektor P. Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa stwierdził, że grunty rolne nie powinny być porośnięte drzewami i krzewami z wyjątkami określonymi w pkt 1-2. Obszar wyłączony z płatności w ramach działek rolnych DN, FG, EY, CBB, BJ, BL, BV, C, ER, ET, FB, i S nie mieści się w kategoriach wyjątków określonych w § 4 pkt. 1-2 powyższego rozporządzenia w sprawie minimalnych norm, zatem słusznie został wykluczony z wniosku jako obszar nieuprawniony do dopłat. Ponadto organ II instancji wyjaśnił, że działka rolna -oznacza, w rozumieniu art. 2 pkt 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, zwarty obszar gruntu, zgłoszony przez jednego rolnika i obejmujący nie więcej niż jedną grupę upraw, o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha. Zatem powierzchnia działki rolnej DN o zadeklarowanej przez wnioskodawcę powierzchni 0,68 ha w przypadku której powierzchnia stwierdzona w trakcie kontroli wyniosła - 0,06 ha została prawidłowo wykluczona z płatności, ponieważ działki rolne mające powierzchnię poniżej 0,1 ha nie spełniają definicji działki rolnej i nie są kwalifikowane do płatności.

Powołując się następnie na § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2009r., Nr 40, poz. 329 ze zm.) – dalej Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. wskazał, że wysokość płatności ONW w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn stawek płatności na 1 ha gruntu rolnego i powierzchni tego gruntu kwalifikującej się do płatności ONW, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności.

Podstawę naliczenia sankcji stanowi art. 16 ust. 5 akapit drugi Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. ULE L 25 z 28.01.2011 r., str. 8) – dalej rozporządzenie Komisji (UE) Nr 65/2011, zgodnie, z którym jeżeli obszar zadeklarowany we wniosku o płatność jest większy niż zatwierdzony obszar przypisany do danej grupy upraw i jeśli różnica przekracza 20% zatwierdzonego obszaru, dla danej grupy upraw nie przyznaje się pomocy.

Stwierdzona w sprawie różnica pomiędzy obszarem zadeklarowanym, a zatwierdzonym wyniosła 4,00 ha, co stanowi 33,8696 %.

Odnosząc się do zarzutu niepowiadamiania o kontrolach organ wskazał, że było to zgodne z art. 4 ust. 7 Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011, zgodnie z którym kontrole na miejscu można zapowiedzieć pod warunkiem, że nie zagraża to celowi kontroli. Zatem nie było obowiązku powiadamiania Skarżącego o mających miejsce kontrolach. Ponadto Skarżący miał prawo zapoznać się z ich wynikami. Raporty z kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni oraz wzajemnej zgodności zostały wysłane pełnomocnikowi Skarżącego, który zgłosił zastrzeżenia.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 10, 73 § 1 w związku z art. 67 i 68 K.p.a., przez nie wydanie odpisów dokumentów organ wskazał, że z art. 73 § 1 K.p.a. wynika obowiązek umożliwienia stronie sporządzenia odpisu, kopii dokumentu, a nie obowiązek wykonywania tych odpisów za stronę, czego domagał się Skarżący. Powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2063/10 (wszystkie powołane orzeczenia dostępne w internetowej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach cbois.nsa.gov.pl).

Za nieuzasadniony organ uznał również zarzut naruszenia art. 10 K.p.a., który nie ma w sprawie zastosowania. Jak wyjaśnił z treści art. 21 ust.2 pkt 4 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. z 2013 r., poz. 173) – dalej w skrócie ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, w postępowaniu w sprawach dotyczących przyznania pomocy organ administracji publicznej udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania oraz zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 K.p.a. nie stosuje się. Tymczasem Skarżący ani jego pełnomocnik nie zgłosili żądania, o którym mowa w art. 21 ust.2 pkt 4 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich. Końcowo wskazał, że wnioski o płatności są wnioskami jednorocznymi, w związku z powyższym bez znaczenia pozostaje powierzchnia tych samych działek stwierdzonych w poprzednim roku.

2) Decyzją z dnia [...] września 2014 r., nr [...] Dyrektor Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...] w sprawie odmowy przyznania Skarżącemu płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013.

Z uzasadnienia decyzji i akt sprawy wynika, że w dniu 15 maja 2013 r. Skarżący zwrócił się o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej (PROW 2007-2013). W formularzu zadeklarował Pakiet 2 - rolnictwo ekologiczne, Pakiet 3 - ekstensywne trwałe użytki zielone, Pakiet 5 - ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000, i w ich ramach warianty:

Wariant nr 2.3 - trwałe użytki zielone (dla których zakończono okres przestawiania) na powierzchni 15,89 ha;

Wariant nr 2.10 - uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania) na powierzchni 2,57 ha;

Wariant 3.1.1 - ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach na obszarach NATURA 2000 na powierzchni 15,89 ha;

Wariant 5.1 - ochrona siedlisk lęgowych ptaków na powierzchni 4,39 ha.

W dniu 10 września 2013 roku Kierownik Biura Kontroli na Miejscu poinformował pełnomocnika Skarżącego o planowanej na dzień 1 października 2013 roku o godz. 9.00 kontroli. W piśmie wskazano, że podczas czynności kontrolnych wymagana jest obecność wnioskodawcy lub jego pełnomocnika. Pismo z w/w informacją zostało odebrane przez pełnomocnika w dniu 11 września 2013 roku.

Zaplanowana kontrola na dzień 1 października 2013 r. nie doszła do skutku, pełnomocnika nie było na miejscu, a Skarżący odmówił udziału w czynnościach i udostępnienia wymaganej dokumentacji.

W związku z brakiem możliwości wykonania czynności kontrolnych z zakresu realizacji programu rolnośrodowiskowego, kontrolerzy sporządzili raport, który został wysłany pełnomocnikowi Skarżącego. W skardze złożonej do powyższego raportu Skarżący zakwestionował zastosowaniem kodu GR2, tj. uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli.

Dnia 7 stycznia 2014 roku Skarżący złożył pismo do Dyrektor Oddziału Regionalnego w którym podtrzymał skargę złożoną we wcześniejszym piśmie, a udzieloną odpowiedź uznał za niewystarczającą, Dodatkowo podniósł kwestię zakresu pełnomocnictwa ustanowionego przez siebie pełnomocnika. W odpowiedzi organ poinformował Skarżącego, że nie stwierdzono nowych okoliczności, które wymagałyby zajęcia innego stanowiska niż w piśmie z dnia 30 grudnia 2013 roku.

W konsekwencji Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją nr [...] odmówił przyznania płatność rolnośrodowiskowej na 2013 rok.

W odwołaniu Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do organu I instancji w celu ponownego rozpoznania. Zarzucił naruszenie art. 7 K.p.a. art. 77 § 1 K.p.a. oraz art. 80 K.p.a. - polegające na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy oraz dokonaniu dowolnej oceny dowodów oraz naruszenie przepisów art. 10, art. 67, art. 68 oraz art. 73 § 1 K.p.a., przez nie wydanie Skarżącemu odpisów dokumentów związanych z kontrolą i uniemożliwienie w ten sposób zapoznania się z materiałem zebranym w sprawie.

Powyższych zarzutów nie podzielił Dyrektor Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, który utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Powołując się na § 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2014 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i tryby przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2014 r. poz. 324) wskazał, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajdą przepisy Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361 ze zm.) zwanego dalej Rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. Zgodnie z § 2 ust. 1 tego rozporządzenia, płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi w rozumieniu art. 2 lit. a Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L 30 str. 16 z 31 stycznia 2009 r.) - dalej Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 , zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli 1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym"; 2) łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, zwanych dalej "działkami rolnymi", wynosi 1 ha; 3) realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, ze zm.) - dalej Rozporządzenie Rady nr 1698/2005, zwane dalej "zobowiązaniem rolnośrodowiskowym", obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej, na gruntach, na których rolnik zadeklarował realizację tego zobowiązania we wniosku o przyznanie pierwszej i kolejnych płatności rolnośrodowiskowych; 4) spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.

Organ odwoławczy podkreślił, że celem sprawdzenia zgodności z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc oraz przestrzeganie istotnych wymogów i norm wzajemnej zgodności przeprowadza się kontrole administracyjne i kontrole na miejscu w oparciu o art. 10 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 - kontrole administracyjne uzupełnia system kontroli na miejscu w celu weryfikowania kwalifikowalności do pomocy. Zaznaczył przy tym, że celem przeprowadzenia kontroli na miejscu jest stwierdzenie stanu faktycznego na dzień przeprowadzenia kontroli i porównanie z deklaracją producenta rolnego na dany rok wnioskowania o przyznanie pomocy finansowej, a więc w tym przypadku płatności rolnośrodowiskowej na rok gospodarczy 2013.

Na podstawie art. 4 ust. 6 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 wnioski o wsparcie, wnioski o płatność i inne deklaracje zostają odrzucone, jeżeli beneficjenci lub ich reprezentanci uniemożliwiają przeprowadzenie kontroli.

Wyrażenie "uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli na miejscu" zawarte w art. 4 ust 6 wyżej cytowanego rozporządzenia obejmuje- powołał się tu na Wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 16 czerwca 2011 r. (Dz.U.UE.C.2011.nr 232 str.7/2) "każde działanie lub zaniechanie działania wynikające z niedbalstwa rolnika lub jego przedstawiciela, które w konsekwencji uniemożliwiło przeprowadzenie pełnej kontroli na miejscu, jeżeli ten rolnik lub jego przedstawiciel nie przyjął wszelkich środków, których można racjonalnie oczekiwać z jego strony dla zapewnienia przeprowadzenia w pełni tej kontroli". Podkreślił, że producent rolny składając wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej w sekcji IX "Oświadczenia i Zobowiązania" podpisem potwierdza prawdziwość podanych danych oraz oświadcza, że znane są mu zasady przyznawania płatności rolnośrodowiskowych. Zobowiązuje się również do umożliwienia wstępu osobom upoważnionym do wykonywania czynności kontrolnych na teren gospodarstwa rolnego, a także okazanie dokumentów potwierdzających dane zawarte we wniosku o przyznanie płatności.

Tymczasem Skarżący swoim zachowaniem uniemożliwił przeprowadzenie kontroli na miejscu.

Odnosząc się do zarzutu, że ustanowiony przez Skarżącego pełnomocnik nie jest osobą kompetentną i upoważnioną do uczestnictwa w jakiejkolwiek kontroli w jego gospodarstwie organ wskazał, że złożone przez Skarżącego w dniu 6 listopada 2009 r. w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa pełnomocnictwo, precyzyjnie określa zakres czynności, które pełnomocnik może wykonywać. Na podstawie ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2012, 86) wpisał żonę – D. S. - jako pełnomocnika do reprezentowania siebie w Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Ewidencja ta jest przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wykorzystywana w zakresie m. in. przyznawania płatności. Tego pełnomocnictwa Skarżący nigdy nie zmieniał ani nie odwołał, w związku z powyższym należy przyjąć, jest ważne, skuteczne i jest pełnomocnictwem ogólnym, a nie szczegółowym, zostało wpisane do ewidencji producentów (art. 7 ust. 1 pkt 5, w zw. z art. 14 ust. 1 w/w ustawy).

Odnośnie zarzutu zamieszczenia w treści uzasadnienia zdania "W dniach od 14 do 18 października 2013 roku została przeprowadzona w gospodarstwie Pana" oraz "W dniu 1 października 2013 r. w gospodarstwie strony nie została przeprowadzona kontrola na miejscu w zakresie realizacji programu rolnośrodowiskowego (nr dok. [...])" organ odwoławczy uznał za błąd edytorski, niemający wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Jak podkreślił, kontrola w dniach 14 do 18 października 2013 r. odbyła się w gospodarstwie beneficjenta, ale dotyczyła kwalifikowalności powierzchni odnośnie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Kontrola na miejscu w zakresie programu rolnośrodowiskowego zapowiedziana była na 1 października 2013 roku i nie odbyła się, pomimo prawidłowego powiadomienia o planowanych czynnościach kontrolnych na miejscu.

Odnosząc się do zarzutu nie dokonania przez organ I instancji ustaleń faktycznych, organ odwoławczy podkreślił, że o wyniku sprawy przesądziło zachowanie Skarżącego uniemożliwiającego przeprowadzenie kontroli na miejscu. Nie udostępnienie dokumentacji związanej z programem rolnośrodowiskowym uniemożliwiło zbadanie czy Skarżący prowadzi rejestr działalności rolnośrodowiskowej, jakie wpisy znajdują się w rejestrze oraz czy są prawidłowe.

Nie uwzględniając zarzutu naruszenia art. 10, 73 w zw. z art. 67 i 68 K.p.a. organ uzasadnił to tak jak w decyzji opisanej w punkcie 1.

3) We wniesionej do tutejszego Sądu skardze na decyzję nr [...] zarzucono przeprowadzenie kontroli w dniu 1 października 2013 r. pod nieobecność Skarżącego pomimo tego, że zgłosił fakt choroby, wskazanie przez Dyrektora Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, że kontrola została przeprowadzona w dniach 15-21 października 2013 r., podczas gdy w raporcie z czynności kontrolnych jednoznacznie zapisano datę kontroli 1 października 2013 r., że czynności kontrolne przeprowadzone w dniach 14-18 października 2013 r. odbyły się także pod nieobecność Skarżącego, podobnie jak czynności przeprowadzone w dniach 15-21 października 2013 r., a ponadto, że doręczony z nich raport datowany jest na dzień 1 października 2013 r.

Wskazał również na nieścisłości znajdującej się w decyzji tabeli, z której wynika, że zadeklarował do dopłat działki o powierzchni 11,36 ha, a nieprawidłowości ujawniono na działkach o powierzchni 8,15 ha, podczas, gdy zgłosił łącznie 15,81 ha gruntu. Dalej podnosi, że zadeklarował 33 działki, zaś w decyzji odniesiono się wyłącznie do 15 działek. Niejasna jest również dla niego wskazana przez organ różnica 4 hektarów.

Podobnie jak w odwołaniu podniósł zarzut dokonania niepełnych ustaleń faktycznych, naruszenia art. 10, 73 § 1 w zw. z art. 67 i 68, a także art. 10 K.p.a.

W jego ocenie spełnia warunki do przyznania płatności na podstawie rozporządzenia Ministra Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r., łączna powierzchnia działek przekroczyła 1 h, a działki leżą na obszarze objętym programem ONW. Nie ma również wątpliwości, że na wskazanych działkach prowadził gospodarkę rolną, która spełniała wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

Zarzucił dalej, że organ powołując się na art. 4 rozporządzenia 73/2009 wskazał, że grunty nie powinny być porośnięte drzewami i krzewami, nie uzasadniając, że w sprawie nie zachodzą opisane również w tym przepisie wyjątki, z których wynika, że grunty objęte dopłatami ONW mogą być porośnięte pojedynczymi drzewami i krzewami, jeśli drzewa te nie wpływają na prowadzoną na tych gruntach produkcję roślinną, a ich liczba nie przekracza 50 sztuk na hektar. Wskazuje dalej, że Dyrektor P. Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa powołuje się na dokumentację fotograficzną, którą Skarżący kwestionuje jako nierzetelną, sporządzona tendencyjnie i bez jego udziału, z którą ponadto nie miał możliwości się zapoznać.

Wskazuje dalej, że na podstawie rozporządzenia z dnia 11 marca 2010 r. grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami, jeżeli są ugorowane, a w przypadku gruntów położonych na stokach o pochyłości powyżej 20 % utrzymuje się okrywę roślinną w międzyrzędziach, a co najmniej 40 % powierzchni gruntów musi pozostać pod pokrywą roślinną przynajmniej do 1 grudnia 15 lutego. Ponadto § 3 rozporządzenia, zabrania niszczenia drzew będących pomnikami przyrody, rowów których szerokość nie przekracza 2 metrów, siedlisk roślin objętych ochroną gatunkową, oczek wodnych, a § 2 wskazuje, że grunt rolny jest ugorowany wówczas, jeżeli podlega co najmniej raz w roku, do dnia 31 lipca koszeniu lub innym zabiegom uprawowym zapobiegającym rozpowszechnianiu się chwastów, do czego organ się nie odniósł.

W dalszej części odwołania podważa dokonane przez organ pomiary, podnosząc zarzuty, które wcześniej zostały zgłoszone przez niego do raportu z kontroli.

4) We wniesionej do Sądu skardze na decyzję Dyrektora P. Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2014 r., nr [...], podobnie jak w poprzedniej skardze znalazły się zarzuty dotyczące przeprowadzenia kontroli w dniach od 14 do 18 października 2013 r. bez udziału Skarżącego, zarzuty wynikające z realizacji pakietów objętych wieloletnim programem dopłat – od roku 2010 do 2015 r. dotyczących tych samych działek i ich powierzchni.

5) W odpowiedzi na skargę na decyzję [...] organ wniósł o jej oddalenie. Jeszcze raz powołując się na art. 4 ust. 7 rozporządzenia Komisji UE nr 65/2011, wskazał że kontrole na miejscu mogą być przeprowadzane bez powiadamiania rolnika i nie jest konieczna jego obecność podczas wykonywania pomiarów. W przedmiotowej sprawie takie kontrole odbyły się w dniach: 14-18 października 2013 r. w zakresie kwalifikowalności oraz w dniach 15-21 października 2013 r. w zakresie wzajemnej zgodności. Natomiast na dzień 1 października 2013 r. była zaplanowana w gospodarstwie Skarżącego kontrola programu rolnośrodowiskowego, która to kontrola nie miała wpływu na płatności ONW.

Odnośnie zarzutu dotyczącego, obszaru wykluczonego i ewentualnych wyjątków wskazał, że przeprowadzone kontrole z zakresu kwalifikowalności powierzchni i w zakresie wzajemnej zgodności, jednoznacznie wskazują, że obszary wyłączone z zadeklarowanych, części działek ( DN, BL, BV,BJ,C, ER, ET, GB, S) bądź całe działki ( DN, FG, EY, CBB) nie mieszczą się w kategoriach wyjątków określonych w § 4 pkt 1-2 rozporządzenia. Przeprowadzone kontrole wskazują na to, że grunt rolny o łącznej powierzchni 3,35 ha nie jest wykorzystywany do upraw roślin lub nie jest ugorowany, na działkach o łącznej powierzchni 3,13 ha nie przeprowadzono koszenia lub innych zabiegów uprawowych w terminie, na działkach o łącznej powierzchni 14,94 ha nie przeprowadzonego wymaganego koszenia i usuwania okrywy roślinnej w terminie lub nie były wypasane zwierzęta, na powierzchni 0,29 ha stwierdzono, że wieloletnie plantacje trwałe są zachwaszczone.

6) W odpowiedzi na skargę na decyzję [...] organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sąd kontroluje zaskarżone rozstrzygnięcia w zakresie ich legalności, rozumianej jako zgodność tych aktów z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, zaś na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 poz. 270 ze zmianami - dalej PPSA), nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie prowadzi postępowania dowodowego nie czyni własnych ustaleń faktycznych, a jedynie ocenia sposób procedowania organów administracji pod względem jego zgodności z prawem procesowym, także dokonuje oceny prawidłowości rozstrzygnięcia z uwzględnieniem zastosowanych w sprawie przepisów prawa materialnego.

Zakres kognicji sądu administracyjnego powoduje, że w niniejszej sprawie Sąd Administracyjny z jednej strony zobowiązany jest do dokonania kontroli prawidłowości postępowania organów z przepisami regulującymi zakres i sposób prowadzonej kontroli, zaś z drugiej strony normami regulującymi sankcje wobec beneficjenta z tytułu stwierdzonych na gruncie nieprawidłowości.

W przedmiotowej sprawie organy administracji wydały decyzje odmawiające Skarżącym przyznanie płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania oraz płatności rolnośrodowiskowych, obie dotyczyły roku 2013.

Wydania decyzji w zakresie płatności ONW poprzedzone było ustaleniami dokonanymi podczas kontroli na gruncie. W dniach 14 - 18 października 2013 roku gospodarstwie Skarżącego została przeprowadzona kontrola na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni w ramach płatności bezpośrednich oraz ONW, a w dniach 15 - 21 października 2013 roku w zakresie wzajemnej zgodności. Kontrolę przeprowadzili pracownicy Agencji D. O. i A. R. Skarżący nie został powiadomiony o kontrolach.

Kontrola na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchnią przeprowadzona w gospodarstwie Skarżącego ujawniła nieprawidłowości do działek rolnych położonych na terenach ONW. Działki rolne, których dotyczy dotyczą stwierdzone nieprawidłowości zostały szczegółowo opisane w raporcie z czynności kontrolnych oraz decyzjach organu pierwszej jak i drugiej instancji.

W wyniku przeprowadzonej kontroli w zakresie wzajemnej zgodności inspektorzy terenowi stwierdzili:

1. nieprzestrzeganie normy N.01.1, co oznacza, iż grunt rolny nie jest wykorzystywany do uprawy roślin lub nie służy ugorowany;

2. nieprzestrzeganie normy N.03.1, co oznacza, że rolnik nie przeprowadził na gruntach ugorowanych koszenia lub innych zabiegów uprawowych w terminie;

3. nieprzestrzeganie normy N.04. 1 co oznacza, iż rolnik nie przeprowadził na łąkach lub na pastwiskach koszenia i usuwania okrywy roślinnej w terminie lub nie było na nich wypasane zwierzęta;

4. nieprzestrzeganie normy N.11.2 co oznacza, że wieloletnie plantacje trwałe są zachwaszczone.

Działki rolne których dotyczą wyżej wskazane nieprawidłowości zostały szczegółowo opisany w raporcie z czynności kontrolnych oraz decyzjach pierwszo jak i drugiej instancji.

Ustalenia dokonane w czasie kontroli na miejscu znalazły odzwierciedlenie w raportach z czynności kontrolnej w zakresie kwalifikowania odnośnie powierzchni (Nr [...]) oraz w zakresie wzajemnej zgodności (Nr [...]). Ustalenia te zostały udokumentowane obszerną dokumentację fotograficzną, obejmującą ponumerowane zdjęcia w z odniesieniami na mapie do poszczególnych działek ("ślady GPS“), są oznaczeniem miejsca i kierunku ich wykonania. Wyżej opisane raporty zostały doręczone Skarżącemu, który wniósł do nich zarzuty.

Dokumentację kontroli przeprowadzonej na gruncie Skarżącego jest obszerna, kompletna i obrazuje fakty ujawnione w trakcie kontroli, na których organy administracji oparły się przy wydawaniu decyzji w zakresie płatności ONW.

Przepisy regulujące sposób i zakres prowadzenie kontroli zawarte są w rozporządzeniu Komisji (UE) nr 65/2011 z 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonywania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz UE L 25 z 28 stycznia 2011 roku str. 8 z późniejszymi zmianami).

Z zgodnie z art. 10 ust. 1 wyżej podanego rozporządzenia państwo członkowskie korzystają ze zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianego w tytule II rozdział 4 rozporządzenia (WE) nr 73/2009 (zwanego dalej "ZSZiK“). Sprawdzenie zgodności z kryteriami kwalifikowalności obejmuje kontrole administracyjne i kontrole na miejscu (ust. 2 art. 10 cytowanego rozporządzenia). Natomiast w myśl art. 10 ust. 3 przestrzeganie zasady wzajemnej zgodności sprowadza się poprzez kontrolę na miejscu i - w stosownych przypadkach - poprzez kontrole administracyjne. Z regulacji tej wynika że celem kontroli jest stwierdzenie powierzchni uprawnionej do płatności i porównanie jej z deklaracją rolnika na dany rok. Organ weryfikujący wniosek ma obowiązek zbadać czy zadeklarowane grunty spełniają wymogi określone powyższych przepisach. Kontrole na miejscu przeprowadza się tak, aby skutecznie sprawdzić zgodność z warunkami, na jakich przyznanej z pomocy, oraz przestrzeganie istotnych wymogów i wzajemnej zgodności. Kontrola na miejscu ma ustalić stan faktyczny na dzień kontroli i porównać z deklaracją producenta rolnego złożoną na dany rok we wniosku o przyznanie płatności.

W ocenie Sądu kontrole przeprowadzone w rozpoznawanej sprawie zostały przeprowadzone zgodnie z wymogami wyżej wskazanych w przepisów zarówno w zakresie kontroli, jej sposobu przeprowadzenia, osób kontrolujących, formy ich udokumentowanie. W organ drugiej instancji w sposób należyty ponownie zweryfikował protokoły z kontroli na miejscu przeprowadzonej w gospodarstwie Skarżącego i po przeanalizowaniu pomiarów wykonanych przez inspektorów odbiornikami GPS oraz nałożenie ich nawet wekturowy obraz obrębu wraz z ortofotomapą stwierdził, że pomiar został wykonany prawidłowo. Na akceptację zasługują także ustalenia organu drugiej instancji, że powierzchnia działek rolnych DN, FG, EY, CBB, BL, BV, BJ, C, ER, ET, FB, S, BBV, BH, BW zostały ustalone prawidłowo, z pominięciem tych części działek, na których nie była prowadzona działalność rolnicza. Zgodnie z art. 6 rozporządzenia Rady ( WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone sposoby wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L 30/16 31 stycznia 2009 r.) państwa członkowskie określają na poziomie krajowym wymogi minimalne w zakresie dobrej kultury rolnej.

Zgodnie z § 4 Rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm (Dz.U. 2010 r. nr 39 poz. 211 z późniejszymi zmianami) grunty rolne nie powinny być porośnięte drzewami krzewami z wyjątkami określonymi w pkt 1 - 2. Obszar wyłączony z płatności w ramach działek rolnych DN, FG, EY, CBB, BJ, BV, C, ER, ET, FB i S nie mieści się w kategoriach wyjątków określonych w § 4 pkt 1 - 2 wyżej cytowanego rozporządzenia, zatem słusznie zostały wykluczone jako obszar nieuprawnione do dopłat. Tradycyjnie faktu że grunty rolne Skarżącego były porośnięte drzewami krzewami skutkuje stwierdzeniem, że nie przestrzega on wyżej wymienionej normie a naruszenie skutkuje wykluczeniem tej powierzchni z płatności.

W myśl art. 2 pkt 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 działka rolna - oznacza, zwarty obszar gruntu, zgłoszony przez jednego rolnika i obejmującej nie więcej niż jedną grupę upraw, o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha. Powierzchnia działki rolnej DN o powierzchni 0,68 ha, zgodnie z deklaracją wnioskodawcy, w przypadku której powierzchnia stwierdzona w trakcie kontroli wynosiła 0,06 ha została prawidłowo wykluczona z płatności, że uwagi na fakt się jej powierzchnia mniejsza niż 0,1 ha nie spełnia definicji działki rolnej nie może być kwalifikowane do płatności.

Stwierdzone nieprawidłowości spowodowałby, że organy w sposób prawidłowy stwierdziły, iż różnica pomiędzy obszarem zadeklarowanym na obszarach ONW strefa ze specyficznymi utrudnieniami, a zatwierdzonym wyniosła 4 ha, co stanowi 34,8696 % a skutkuje to zastosowaniem sankcji wynikających z regulacji prawa unijnego. Podstawę wymierzenia sankcji stanowi art. 16 ust. 5 akapit drugi rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011, w myśl którego jeżeli obszar zadeklarowany we wniosku o płatności z większą niż zatwierdzony obszar przypisany dodanej grupy upraw jeżeli różnica przekracza 20 % zatwierdzonego obszaru, dla danej grupy upraw nie przyznaje się pomocy.

W ocenie Sądu nie zasługuje na uwzględnienie zarzut Skarżącego, że kontrole na miejscu w zakresie kwalifikowania ludności powierzchni oraz wzajemnej zgodności odbyły się pod jego nieobecność i że nie został o nich poinformowani. Możliwości przeprowadzenia kontroli na miejscu bez powiadomienia rolnika i podczas jego nieobecności daje przepis art. 4 ust. 7 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011. W myśl tego przepisu kontrolę na miejscu można zapowiedzieć pod warunkiem, że nie zagraża to celowi kontroli. Pozwala to organowi przeprowadzenie kontroli na miejscu pod nieobecność rolnika i dokonywanie niezbędnych pomiarów. Przepis ten pozostawia do uznania organowi czy w konkretnym postępowaniu koniecznym jest poinformowanie rolnika o prowadzonej kontroli i dokonywanych pomiarach, przyczyn nie powiadomienie rolnika o tych okolicznościach nie rzutuje negatywnie na oceny prawidłowości przeprowadzonej kontroli na miejscu. W świetle powyższego nieistotnym jest dla oceny prawidłowości działań organów fakt, że Skarżący dostarczył organowi drugiej instancji kserokopie zwolnień lekarskich i wyjaśnienia, z których treści wynikało, że w dniach od 18 września do 18 października 2013 r. był chory i przebywał na zwolnieniu lekarskim. Istotną okolicznością natomiast jest, że w raport z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni jak i wzajemnej zgodności zostały doręczone z Skarżącemu o czym świadczy zwrotne potwierdzenie odbioru, a także fakt że złożył on zarzuty do tych raportów pismem z dnia 27 stycznia 2014 r.

Jako niezasadny należy uznać także zarzutu rozbieżności w powierzchni deklarowanych działek. W zaskarżonej decyzji umieszczona jest tabelka która zawiera działki rolne zadeklarowane do płatności ONW dla których, w trakcie kontroli na miejscu, stwierdzono nieprawidłowości. W tabelce tej nie uwzględniono działek na których nieprawidłowości nie zostały stwierdzone. Ponadto zamieszczono w niej oznaczenie literowych działek, powierzchnię deklarowaną na działkach rolnych, powierzchnię stwierdzoną działki rolnej w trakcie kontroli na miejscu oraz kod niezgodności oraz uwagi zamieszczone pod przez kontrolerów w trakcie kontroli. Dodatkowo w decyzji zamieszczono opis kodów pokontrolnych z DR. Wyjaśnienie znaczenia powołanych kotów odnoście poszczególnych działkach rolnych znajduje się w decyzji organu pierwszej jak i drugiej instancji. Opis kodów dotyczących działek rolnych zamieszczony jest także w raportach z czynności kontrolnych które doręczono Skarżącemu jw. wskazano.

W świetle konkretnych i rzeczowych ustaleń zawartych w protokołach kontroli zarzuty Skarżącego zawarte w skardze są jedynie nieudolną polemiką z tymi ustaleniami i nie zasługują na uwzględnienie. Dlatego też należy stwierdzić, że organ pierwszej instancji prawidłowo odmówił Skarżącemu płatności ONW strefa ze specyficznymi utrudnieniami na rok 2013, a organ drugiej instancji zasadnie utrzymał w mocy tą decyzję.

Odnosząc się do skargi na decyzje w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowych na 2013 rok należy wskazać, że niekwestionowane jest, iż w dniu 15 maja 2013 roku do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wpłynął wniosek Skarżącego o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013. Skarżący zadeklarował Pakiet 2 - rolnictwo ekologiczne, Pakiet 3 - ekstensywnych trwałe użytki zielone, Pakiet 5 - ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarze natura 2000 i w ich ramach warianty:

- Wariant 2.3 - trwałe użytki zielone (dla których zakończono okres sprzed przestawienia) na powierzchni 15,89 ha;

- wariant 2.10 - uprawy sadowniczej ugodowe (w okresie przestawienia) na powierzchni 2,57 ha;

- wariant 3.1.1 - ekstensywnej gospodarka na łąkach i pastwiskach na obszarach Natura 2000 na powierzchni 15,89 ha;

- wariant 5.1 - ochrona siedlisk lęgowych ptaków na powierzchni 4,39 ha.

W dniu 10 września 2013 roku Kierownik Biura Kontroli na Miejscu poinformował pisemnie D. S. (pełnomocnika Skarżącego) o planowanej na dzień 1 października 2013 r. o godzinie 9.00 kontroli. W piśmie wskazano, że podczas czynności kontrolnych wymagane jest obecność Wnioskodawcy lub jego pełnomocnika. Powyższe pismo odebrała D. S. w dniu 11 września 2013 r. W dniu 1 października 2013 r. o godzinie 9.00 inspektorzy terenowi stawili się w miejscu zamieszkania D. S., której nie zastali. Skontaktować się z nią. W trakcie rozmowy telefonicznej oświadczyła, że jest pracy i nie może uczestniczyć w kontroli. Udostępniła kontrolerom numer telefonu Skarżącego – J. S. aby ustalić sposób dalszego postępowania. Skarżący podczas rozmowy telefonicznej z inspektorami terenowymi odmówił uczestnictwa w kontroli oraz udostępnienia dokumentów związanych z przedmiotem kontroli, informując, że jest chory. Dokumenty poświadczające chorobę Skarżącego wpłynęły do Biura Powiatowego w dniu 2 i 8 października 2013 r.

W związku z brakiem możliwości wykonania czynności kontrolnych z zakresu realizacji programu rolnośrodowiskowego, kontrolerzy sporządzili raport nr [...] i zastosowali kod GR2 oznaczający, że rolnik uniemożliwił przeprowadzenie kontroli. Został on doręczony D. S. w dniu 4 grudnia 2013 r. Konsekwencją stwierdzenia przez organ pierwszej instancji, że Skarżący uniemożliwił przeprowadzenie czynności kontrolnych w zakresie realizacji programu rolnośrodowiskowego Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odmówił przyznania płatności rolnośrodowiskowej za 2013 rok.

Zgodnie z § 2 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania " Program rolnośrodowiskowych“ objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 (Dz.U. z 2013 roku poz. 361 z późniejszymi zmianami) płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L 30 str. 16 z 31 stycznia 2009 r.), zwanego dalej "rolnikiem“, jeżeli 1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym“; 2) łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art.2 lit.c rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009, zwanej dalej "działkami rolnymi“, wynosi 1 ha; 3) realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 wrzesień 2005 r. w sprawie wsparcie rozwoju obszarów wiejskich przez Europejskiej Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005 r. str. 1 z późniejszymi zmianami), zwany dalej "zobowiązaniem rolnośrodowiskowym“, obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowych wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej, na gruntach, na których rolnik zadeklarował realizację tego zobowiązanie we wniosku o przyznanie pierwszej i kolejnych płatności rolnośrodowiskowych; 4) spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.

Jak wyżej wskazano przepisy regulujące sposób i zakres prowadzenie kontroli zawarte są w rozporządzeniu Komisji (UE) nr 65/2011 z 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonywania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25 z 28 stycznia 2011 roku str. 8 z późniejszymi zmianami) w szczególności w przepisach art. 10 i następne tego rozporządzenia. Kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przewidziane w niniejszym rozporządzeniu przeprowadza się tak, aby skutecznie zweryfikować zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności. Kontrola na miejscu w ramach płatności rolnośrodowiskowej nie ogranicza się do pomiaru powierzchni, uprawniony do płatności. Obejmuje ona szereg elementów, niezwiązanych z pomiarami geodezyjnymi, w tym także kontrole dokumentów, potwierdzających spełnienie warunków do uzyskania płatności rolnośrodowiskowej, także rejestr działalności rolnośrodowiskowej oraz certyfikat zgodności. Jej celem jest stwierdzeniem stanu faktycznego na dzień przeprowadzenia kontroli i porównanie z deklaracją producenta rolnego na dany rok wnioskowany o przyznanie pomocy finansowej.

Zgodnie z art. 4 ust. 6 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 wniosek o wsparcie, wnioski odpłatności i inne deklaracje zostaną odrzucone, jeżeli beneficjenci lub ich reprezentanci uniemożliwiają przeprowadzenie kontroli. Wszelkie kwoty, które już wypłacono z tytułu tej operacji, zostaną odzyskane, uwzględniając kryteria określone w art. 18 ust. 2 niniejszego rozporządzenia. Z przepisu tego wynika, że prawodawca wspólnotowy przewidział sankcję w postaci nieprzyznania wnioskodawcy pomocy (określaną jako odrzucenie wniosku), gdy beneficjent lub jego przedstawiciel uniemożliwi przeprowadzenie kontroli na miejscu. Użycie sformułowania "uniemożliwi“ należy rozumieć jako "uczyni niedającym się urzeczywistnić“ dokonanie określonych czynności kontrolnych. To uniemożliwienie w sposób skuteczny przeprowadzenia tego rodzaju czynności musi być wynikiem działania lub zaniechania rolnika lub jego pełnomocnika, będących skutkiem działań zależnych wyłącznie od niego. Przyczyny takiego rodzaju działań rolnika w czasie kontroli na miejscu muszą być odzwierciedlone w protokole kontroli.

Przenosząc powyższe na rozpoznawaną sprawę należy stwierdzić D.S. jako pełnomocnik Skarżącego, była poinformowana o dacie i godziny planowanej kontroli pismem z dnia 10 września 2013 roku, o czym świadczy zwrotne potwierdzenie odbioru, z którego wynika, że kierowane do niej pismo odebrane zostało w dniu 11 września 2013 r. W dniu kontroli o godzinie wynikający zawiadomienia wyżej wskazanego Inspektorzy terenowi Biura Kontroli na Miejscu wyznaczeni do realizacji kontroli w miejscu zamieszkania D. S. nie zdołali przeprowadzić w przedmiotowej kontroli gdyż jej nie zastali. W czasie rozmowy telefonicznej odmówiła ona uczestnictwa w kontroli i podała numer telefonu Skarżącego w celu podjęcia dalszych ustaleń co do kontroli. Skarżący podczas przeprowadzonej rozmowy telefonicznej odmówił uczestnictwa w kontroli informując Inspektorów, że jest chory w związku z powyższym kontrolerzy sporządzili notatkę na okoliczność zaistniałej sytuacji, a następnie sporządzili raport z czynności kontrolnych nr [...] i zasadnie zastosowali kod GR2 oznaczający że rolnik uniemożliwił przeprowadzenie kontroli. Należy podkreślić, że Skarżący składając wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej w sekcji IX "Oświadczenia i Zobowiązania“ tegoż wniosku podpisem potwierdził prawdziwość podanych danych oraz oświadczył, że znane są mu zasady przyznania płatności rolnośrodowiskowych. Zobowiązał się również m.in. do umożliwienia wstępu osobom upoważnionym do wykonania czynności kontrolnych na teren gospodarstwa rolnego, a także okazania dokumentów potwierdzających dane zawarte we wniosku o przyznanie płatności. W piśmie kierowanym do D. S. pełnomocnika Skarżącego informującego o terminie przeprowadzenie kontroli na miejscu zaznaczono, że podczas czynności kontrolnych wymagana jest obecność Wnioskodawcy lub jego pełnomocnika. Obecność osoby upoważnionej w rozpoznawanej sprawie była istotna albowiem inspektorzy terenowi nie tylko kontrolują i dokonują pomiarów powierzchni gruntów rolnych ale dokonują także sprawdzenia m.in. planu rolnośrodowiskowego, rejestru zabiegów agrotechnicznych, które to dokumenty są w posiadaniu strony lub jego pełnomocnika i stanowią istotny element kontroli co do ich prowadzenia oraz wypełnienia przez stronę. Ponadto należy zauważyć, że powiadomienie o dacie kontroli zostało doręczone z wyprzedzeniem, które umożliwiało Skarżącemu lub jego pełnomocnikowi wzięcie udziału w kontroli ewentualnie, w sytuacji gdy termin kontroli był dla nich nieodpowiedni złożyć wniosek o przesunięcie terminu tej kontroli. Jednakże ani Skarżący, ani jego pełnomocnik z możliwości tej nie skorzystali. Nie została także wyznaczona inna osoba która by reprezentowała Skarżącego w czasie kontroli.

W toku całego postępowania Skarżący nie udostępnił dokumentów związanych z programem rolnośrodowiskowym co uniemożliwia zbadanie czy prowadzony przez niego działalności rolnośrodowiskowej jest prowadzonych prawidłowo, czy prowadzony przez Skarżącego rejestr działalności rolnośrodowiskowej jest prowadzony, jakie wpisy znajduje się w tym rejestrze oraz czy są one prawidłowe. Bez zbadania tej dokumentacji nie jest możliwe przeprowadzenie kontroli rolnośrodowiskowej, dlatego też należy zaakceptować stanowisko, że nieprzedstawienie dokumentów należy traktować jako uniemożliwienie przeprowadzenie kontroli, które w oparciu o wyżej wskazane przepisy skutkuje odmową przyznania płatności rolnośrodowiskowej.

Jako niezasadny należy uznać zarzut Skarżącego, że jego pełnomocnik – D. S. nie jest osobą kompetentną i upoważnioną do uczestnictwa w jakiejkolwiek kontroli w jego gospodarstwie. Na podstawie ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz.U. 2012 poz. 86) Skarżący wpisał D.S. jako pełnomocnika do reprezentowania siebie w ARiMR. Ewidencja ta jest przez Agencje wykorzystywana w zakresie m.in. przyznania płatności. Pełnomocnictwo wpisane do ewidencji producentów zostało dokonane na podstawie dobrowolnego wniosku Skarżącego. Pełnomocnictwa tego nie zmienił i nie odwołał. W związku z tym organ słusznie uznał, że pełnomocnictwo znajdujące się w ewidencji producentów ARiMR jest ważny i skuteczne oraz jest to pełnomocnictwo ogólne a nie szczególne, gdyż wówczas wnioskodawca nie wpisałby tego pełnomocnictwa do ewidencji producentów (art. 7 ust. 1 pkt 5 w związku z art. 14 ust. 1 wyżej wymienionej ustawy). Skarżący nie przedstawił też żadnych dowodów świadczących o tym, że D.S. nie jest osobą kompetentną i upoważnioną do uczestnictwa w kontroli jego gospodarstwa wyznaczoną na dzień 1 października 2013 r., a w rozmowie telefonicznej z inspektorami udzielonego pełnomocnictwa nie odwołał.

Za niezasadny należy uznać także zarzut naruszenia przepisów art. 7 kpa, art. 8 kpa, art. 77 kpa oraz art. 80 kpa. Zarówno organ pierwszej jak i drugiej instancji rozstrzygając przedmiotową sprawę oparły się na wszystkich zgromadzonych w niej dowodach uwzględniając, także wniesione przez Skarżącego zastrzeżenia do raportu z czynności kontrolnych, przytoczyły przepisy stanowiące podstawę prawną rozstrzygnięcia, dopełniając wymogów należytego zebrania i rozstrzygnięcia całego materiału dowodowego.

Kontrola dokumentów zgromadzonych w toku niniejszego postępowania nie wskazuje aby Skarżący czy też jego pełnomocnik wielokrotnie składali wnioski o wydanie im odpisów dokumentów zgromadzonych w czasie kontroli. Przedłożonej odpis pisma z datą 26 lutego 2013 roku nie dotyczy rozpoznawanej sprawy dotyczy natomiast innej kampanii. Dlatego zarzut bezczynności organów w tym zakresie należy uznać za niezasadny.

Pozostałe zarzuty zawarte w skardze nie zasługują na uwzględnienie albowiem stanowią jedynie polemikę z prawidłowymi ustaleniami dokonanymi przez organy.

Mając powyższe na uwadze Sąd skargi oddalił na podstawie art. 151 PPSA.