Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 555/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2014-09-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 152, art. 135, art. 200, art. 205 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 138 par. 2, art. 136, art. 15
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 48 ust. 1,2,3, art. 49
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 września 2014r. sprawy ze skargi J. A. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...]; II. uchyla postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...]; III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku; IV. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz J. A. kwotę 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kielcach uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oraz podjęte w toku postępowania postanowienie tego organu z dnia [...]i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Wskutek zawiadomienia z dnia 3.12.2012r. J. A. o nielegalnej budowie schodów, kotłowni z kominem, ubikacji i przyłącza wod-kan. na działce o nr ewid. [...], Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego przeprowadził w dniu 5.02.2013r. oględziny tej nieruchomości. W rezultacie ustalono, że pomiędzy budynkiem mieszkalno-handlowym położonym na działce nr [...] przy PI. Wolności 14, a budynkiem handlowo-usługowym przy PI. Wolności 13 istnieje murowany obiekt o wym. 5,70m x 2,20m, przykryty dachem dwuspadowym, posiadający jedynie ściany wschodnią i zachodnią, natomiast od strony południowej i północnej wykorzystuje ściany budynków sąsiednich. Wewnątrz obiektu wydzielono kotłownię z zamontowanym piecem na paliwo stałe oraz pomieszczenie stanowiące komunikację wraz ze schodami prowadzącymi do podpiwniczenia budynku. Obecna podczas oględzin K. P. oświadczyła, że ok. 3 lata temu dokonała remontu polegającego na wymianie pokrycia, dociepleniu ściany wschodniej, przebudowie komina oraz zamontowaniu w miejsce kuchni węglowej piec c.o., który służy do ogrzewania lokalu handlowego. Na wykonaną instalację c.o. wraz z piecem nie uzyskiwała żadnych pozwoleń.

Pismem z dnia 14.02.2013r. organ I instancji zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie samowolnie wykonanych robót budowlanych przy remoncie i przebudowie obiektu kotłowni obsługującej budynek handlowo - usługowy zlokalizowany na działce o nr ewid. [...].

W piśmie z dnia 28.02.2012r. J. A. zakwestionowała treść ww. zawiadomienia, wskazując że roboty wykonane przez Państwa P. nie miały charakteru remontu obiektu kotłowni, lecz wykonana została nowa budowa budynku gospodarczego na należącym do niej gruncie – bez zgody i wbrew woli właściciela gruntu.

Po analizie ustaleń dokonanych w trakcie rozprawy administracyjnej w dniu 18.03.2013r. organ I instancji stwierdził, że poza robotami remontowo- modernizacyjnymi przeprowadzonymi w ostatnim okresie czasu przedmiotowy obiekt został wybudowany samowolnie, tj. bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, w związku z czym decyzją z dnia [...] umorzył wszczęte postępowanie administracyjne. Jednocześnie pismem z dnia 17.04.2013r. zawiadomiono strony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego z wydzielonym pomieszczeniem kotłowni obsługującej budynek handlowo - usługowy zlokalizowany na działce o nr ewid. [...].

Decyzją z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił ww. decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu wskazano, że pomimo zmiany kwalifikacji prawnej w toku prowadzonego przez organ I instancji postępowania nie stanowi to podstawy do umorzenia dotychczasowego postępowania, gdyż przedmiot postępowania nadal istnieje, jak również istnieje podstawa prawna do merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie przedmiotowego obiektu, który – jak wynika z dotychczasowych ustaleń – został samowolnie wybudowany. Organ odwoławczy wskazał także na niewyczerpujące określenie kręgu stron postępowania.

Mając na uwadze zebrany w toku ponownie prowadzonego postępowania nowy materiał dowodowy (zeznania świadków, materiał fotograficzny i filmowy) organ I instancji zweryfikował swoje poprzednie stanowisko o wybudowaniu budynku gospodarczego w latach 1993-1994r. stwierdzając, iż przedmiotowa dobudowa pomieszczenia kotłowni została zrealizowana samowolnie w latach 1997-1998 bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. W związku z powyższym postanowieniem z dnia [...] wstrzymano prowadzenie wszelkich robót budowlanych wykonywanych przy samowolnej dobudowie obiektu kotłowni, zlokalizowanego na działce nr ewid. [...], obsługującego budynek handlowo-usługowy zlokalizowany na działce o nr ewid. [...] oraz nałożył na [...] obowiązek przedstawienia w terminie do dnia 31.01.2014r. określonych w tym rozstrzygnięciu dokumentów. W podstawie prawnej powołano art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane z dnia 7.07.1994r. (Dz.U. z 2010r. nr 243, poz. 1623), zwanej dalej ustawą.

W dniu 20.02.2014r. K. P. złożyła jedynie 4 egzemplarze żądanego projektu budowlanego, dotyczącego dobudowy obiektu ww. kotłowni na działce nr ewid. [...], obsługującej budynek handlowo-usługowy zlokalizowany na działce nr ewid. [...] [...], wraz z wnioskiem o przedłużenie terminu przedstawienia dokumentów określonych w postanowieniu z dnia [...] z uwagi na toczące postępowanie spadkowe - do dnia 31.07.2014r.

Mając na uwadze, że zobowiązani, pomimo upływu wyznaczonego terminu nie przedłożyli nakazanych dokumentów, jak również że ww. wniosek wpłynął 20 dni po wyznaczonym terminie, organ I instancji postanowieniem z dnia [...] odmówił przedłużenia terminu przedłożenia dokumentów określonych postanowieniem z dnia [...].

Ze względu na brak spełnienia przez inwestorów ww. obowiązków, o których mowa w art. 48 ust. 3 ustawy, decyzją z dnia 12.03.2014r. organ I instancji nakazał [...] dokonać rozbiórki samowolnie dokonanej dobudowy pomieszczenia kotłowni obsługującej budynek handlowo-usługowy zlokalizowany na działce o nr ewid. [...] położonej [...] przy PI. Wolności 13. W podstawie prawnej powołano art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 ustawy.

Odwołanie od ww. decyzji wniosła K. P., domagając się uchylenia w całości tego rozstrzygnięcia. Skarżąca zarzuciła organowi I instancji błąd w ustaleniach faktycznych poprzez uznanie, że budynek został rozbudowany o kotłownię po dniu 1.01.1995r., podczas gdy z przedstawionych przez nią dokumentów jednoznacznie wynika, że co najmniej w 1983r. przedmiotowy budynek pod nazwą "drwalka" już istniał i ściany tego budynku były zbudowane z pustaków. Jako dowód przedłożyła kopię dokumentu ubezpieczenia obowiązkowego wydanego przez PZU w dniu 20.11.1983r.

Organ odwoławczy, wydając na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., opisaną na wstępie decyzję, zgodził się z oceną organu I instancji co do daty budowy przedmiotowego obiektu samowolnie wybudowanego na działce nr ewid. [...] pomiędzy dwoma istniejącymi budynkami w latach 1997-1998 – który to obiekt został następnie w latach 2009-2010 przebudowany również samowolnie na kotłownię. Powyższą datę potwierdzają zeznania świadków, tj. R. W. i A. W., wskazanych przez J. A. jej oświadczenia i przedłożone przez nią dowody w postaci zdjęcia z uroczystości rodzinnej z dnia 1993r., na którym w miejscu istniejącej obecnie ściany zachodniej przedmiotowego obiektu widnieje drewniane ogrodzenie, a także zdjęcie lotnicze z dnia 1997r. fragmentu [...] uzyskanego z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej, na którym nie uwidoczniono przedmiotowej zabudowy. Odnosząc się do powyższych ustaleń organ wskazał, że w sytuacji stwierdzenia, że samowolna budowa przedmiotowego obiektu została zakończona wiosną 1998r., obowiązkiem organu I instancji było w pierwszej kolejności zbadać, czy nie powinien mieć zastosowania przepis art. 49 ustawy w brzmieniu obowiązującym przed dniem 11.07.2003r. Dopiero ustalenie, że unormowanie to nie może mieć zastosowania w niniejszej sprawie mogło skutkować zastosowaniem przepisów art. 48 ustawy w obecnym brzmieniu. W rezultacie w uzasadnieniu zawarto skierowane do organu I instancji zalecenia przeprowadzenia postępowania z uwzględnieniem treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18.10.2006r., sygn. akt P 27/05. W uzasadnieniu tego orzeczenia podkreślono, że wszystkie podmioty, które przed dniem wejścia w życie tej ustawy, tj. przed dniem 11.07.2003r., spełniały przesłanki uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu, powinny być traktowane według jednakowej miary w zakresie możliwości legalizacji samowoli budowlanej

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na ww. decyzję organu odwoławczego wniosła J. A., zarzucając temu rozstrzygnięciu naruszenie:

1. art. 48 ust. 1, 2 i 3 ustawy przez błąd w subsumpcji – w sytuacji samowolnie dokonanej na działce nr ewid. [...] dobudowy obiektu budowlanego – podczas gdy przepis ten winien zostać zastosowany,

2. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ aa wynik sprawy, to jest:

a) art. 7 K.p.a. poprzez naruszenie zasady praworządności przez nieuwzględnienie słusznego interesu skarżącej oraz przez zaniechanie wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, w szczególności ustalenia dokładnej daty zakończenia samowolnie dokonany dobudowy obiektu budowlanego zlokalizowanego na działce o nr ewidencyjnym [...]

i w konsekwencji błędne ustalenie stanu faktycznego;

b) art. 8 i art. 11 K.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób sprzeczny

z zasadą pogłębiania zaufania jego uczestników do władzy publicznej;

c) art. 9 K.p.a. poprzez zaniechanie należytego i wyczerpującego informowania skarżącej o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, w szczególności doniosłości momentu zakończenia samowolnie dokonanej dobudowy ww. obiektu budowlanego,

d) art 15 K.p.a. poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności i zaniechanie ponownego merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, w tym zaniechania ponownego ustalenia stanu faktycznego, tj, dokładnej daty zakończenia samowolnie dokonanej dobudowy ww. obiektu budowlanego, przy poprzestaniu jedynie na błędnym ustosunkowaniu się do nietrafnie i nieprecyzyjnie ustalonego przez organ pierwszej instancji stanu faktycznego – w sytuacji, gdy data zakończenia samowolnie dokonanej budowy w ocenie organu II instancji decydowała o nieprawidłowym zastosowaniu przepisów prawa przez organ pierwszej instancji;

e) art. 77 § 1 K.p.a. poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, w tym zaniechanie ustalenia dokładnej daty zakończenia samowolnie dokonanej dobudowy ww. obiektu budowlanego w sytuacji, gdy data zakończenia samowolnie dokonanej dobudowy w ocenie organu II instancji decydowała o nieprawidłowym zastosowaniu przepisów prawa przez organ pierwszej instancji oraz przez dowolną - a nie swobodną - ocenę dowodów i w konsekwencji błędne ustalenie stanu faktycznego, polegające na nieuprawnionym przyjęciu, że zakończenie samowolnej budowy przedmiotowego obiektu budowlanego nastąpiło wiosną 1998 roku;

f) art. 80 K.p.a. poprzez dowolną - a nie swobodną - ocenę dowodów oraz sprzeczność istotnych ustaleń faktycznych ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym polegającą na bezpodstawnym przyjęciu, że zakończenie samowolnej budowy przedmiotowego obiektu budowlanego nastąpiło wiosną 1998 roku, podczas gdy z ustaleń organu pierwszej instancji wynika, że zakończenie przedmiotowej samowolnej dobudowy nastąpiło w latach 1997-1998, natomiast z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie jednoznacznie wynika, że w 1998r. nastąpiło dopiero rozpoczęcie przedmiotowej samowolnej dobudowy, zaś jej zakończenie nastąpiło dopiero około 2010r.

g) art 107 § 3 K.p.a. poprzez brak uzasadnienia faktycznego i zaniechanie ustalenia stanu faktycznego, wskazania faktów, która organ uznał za udowodnione oraz dowodów, na których się oparł, przyjmując, że zakończenie samowolnej dobudowy przedmiotowego obiektu budowlanego nastąpiło wiosną 1998 roku oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012r. poz. 270), zwanej dalej ustawą P.p.s.a., zadaniem wojewódzkich sądów administracyjnych jest sprawowanie kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dniu ich wydania. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a.), a kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy.

Zaskarżonym w niniejszej sprawie rozstrzygnięciem Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił:

- wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane z dnia 7.07.1994r. (Dz. U. z 2010r. nr 243, poz. 1623), zwanej dalej ustawą, decyzję organu I instancji z dnia [...] , nakazującą [...] rozbiórkę samowolnie dokonanej dobudowy pomieszczenia kotłowni obsługującej budynek handlowo- usługowy zlokalizowany na działce o nr ewid. [...] (K-I-43),

- wydane na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy postanowienie organu I instancji z dnia [...] o wstrzymaniu prowadzenia wszelkich robót budowlanych wykonywanych przy samowolnej dobudowie ww. kotłowni oraz nałożeniu na ww. osoby obowiązek przedstawienia w terminie do dnia 31 stycznia 2014r. określonych w tym rozstrzygnięciu dokumentów (K-I-38) i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Decyzja, której treść powyżej przytoczono, została wydana na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy (zdanie drugie).

Zaskarżona przez J. A. decyzja ma zatem charakter kasacyjny i jako taka jest wyjątkiem od zasady merytorycznego rozstrzygania spraw w postępowaniu odwoławczym. Kierując się treścią art. 138 § 2 K.p.a. podnieść należy, że organ odwoławczy może zastosować ten przepis tylko wówczas, gdy przekonująco uzasadni istnienie przesłanek w nim wymienionych. W przypadku, gdy w ocenie organu II instancji postępowanie dowodowe jest niewystarczające, czy też przeprowadzone dowody podlegają ocenie odmiennej od już dokonanej, to obowiązkiem tego organu jest szczegółowe odniesienie się do wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności oraz wskazanie przyczyn takiego rozstrzygnięcia w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej (por. wyrok WSA w Warszawie z 30.08.2005r., sygn. akt VII SA/Wa 1801/04, LEX nr 190814, wyrok NSA w Warszawie z 13.02.2002r., sygn. akt V SA 1680/01, LEX nr 109328). Jak wynika bowiem z art. 15 K.p.a. i 78 Konstytucji RP strona ma prawo do dwukrotnego rozpatrzenia sprawy. W konsekwencji, ustawodawca, realizując zasadę dwuinstancyjności, ukształtował postępowanie przed organem odwoławczym – co do zasady – jako postępowanie merytoryczne. Działania organu II instancji to nie tylko kontrola decyzji organu I instancji, ale także działanie merytoryczne równoważne działaniom organu I instancji. Natomiast rozstrzygnięcia kasacyjne – przede wszystkim wydawane na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. – traktowane są w K.p.a. jako wyjątki od zasady merytorycznego charakteru postępowania administracyjnego.

Przechodząc do przepisów materialnoprawnych, powołanych w zaskarżonej decyzji kasacyjnej, wskazać trzeba, że organ odwoławczy zwrócił uwagę, że pierwotny tekst obowiązującej od dnia 1.01.1995r. ustawy Prawo budowlane przewidywał - w art. 49 - że do obiektów budowlanych wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ, jeżeli od dnia zakończenia budowy minęło 5 lat, istniała możliwość ich legalizacji w przypadku uzyskania przez właściciela pozwolenia na użytkowanie budynku. Powyższe regulacje zostały istotnie zmienione poprzez ustawę z dnia 27.03.2003r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. nr 80, poz. 718), która weszła w życie w dniu 11.07.2003r. i umożliwiła legalizację obiektów budowlanych, wybudowanych bez zezwolenia, niezależnie od czasu jaki minął od ich wybudowania, w przypadku spełnienia określonych przepisami ustawy wymagań, przy czym legalizacja samowoli budowlanych została uzależniona od uiszczenia opłaty legalizacyjnej (art. 48-49b ustawy - Prawo budowlane w nowym brzmieniu). Jak wynika bowiem z art. 48 ustawy zasadą jest nakazanie przez właściwy organ, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę (ust. 1). Jeżeli jednak budowa, o której mowa w ust. 1, spełnia określone wymogi właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych (ust. 2), ustalając wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakładając obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie określonej dokumentacji (ust. 3). Dopiero w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1 (ust. 4).

Tak też stało się w niniejszej sprawie, kiedy wobec braku spełnienia przez inwestorów obowiązków określonych w wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy postanowieniu organu I instancji z dnia 16.07.2013r., organ ten wydał w trybie art. 48 ust. 1 i 4 ustawy decyzję nakazującą im dokonanie rozbiórki samowolnie dokonanej dobudowy pomieszczenia kotłowni obsługującej budynek handlowo- usługowy zlokalizowany na działce o nr ewid. [...] położonej [...]. W uzasadnieniu wskazano, że przedmiotowa dobudowa została zrealizowana samowolnie w latach 1997-1998.

W tym miejscu należy jednakże powrócić do ustawy z dnia 27.03.2003r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw, która w art. 7 ust. 2 ustawy stanowiła, że do postępowań - dotyczących obiektów budowlanych lub ich części będących w budowie albo wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ - wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy art. 1 pkt 37-39 oraz - w części odnoszącej się do art. 48 ust. 2 ustawy, o której mowa w art. 1 - art. 1 pkt 41. W konsekwencji od momentu wejścia w życie powyższej ustawy (11.07.2003r.), osoby, które nie wystąpiły uprzednio o wydanie stosownego pozwolenia na użytkowanie w trybie dotychczasowego przepisu art. 49 ustawy Prawo budowlane lub też postępowanie w sprawie nie zostało zakończone ostateczną decyzją, musiały uiścić opłatę legalizacyjną.

Wyrokiem z dnia 18.10.2006r. o sygn. akt P 27/05 (OTK-A 2006/9/124, Dz.U.2006/193/1430) Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że cyt. art. 7 ust. 2 ww. ustawy w zakresie, w jakim wyłącza stosowanie art. 49 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym do dnia 10.07.2003r., do budowy obiektu budowlanego lub jego części, mimo że pięcioletni termin od zakończenia budowy upłynął do dnia 10.07.2003r., jest niezgodny z art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz nie jest niezgodny z art. 2 Konstytucji. W uzasadnieniu tego wyroku Trybunał Konstytucyjny podkreślił, że "wszystkie podmioty, które przed dniem wejścia w życie tej ustawy, tj. przed dniem 11.07.2003r., spełniały przesłanki uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu, powinny być traktowane według jednakowej miary w zakresie możliwości legalizacji samowoli budowlanej".

Mając na względzie cyt. orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego w zestawieniu

z poprzednio obowiązującym art. 49 ustawy w zaskarżonej decyzji prawidłowo wskazano – zdaniem Sądu – że obowiązkiem organu I instancji było w pierwszej kolejności zbadać, czy nie powinien mieć zastosowania ten właśnie przepis –

w brzmieniu obowiązującym przed 11.07.2003r. Należy przy tym podzielić stanowisko organu odwoławczego, że dopiero ustalenie, iż unormowanie to nie może mieć zastosowania w niniejszej sprawie mogło skutkować zastosowaniem przepisów art. 48 ustawy w obecnym brzmieniu. W rezultacie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zawarto skierowane do organu I instancji zalecenia przeprowadzenia postępowania z uwzględnieniem treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18.10.2006r., sygn. akt P 27/05.

Na przeszkodzie do pozytywnej oceny legalności zakwestionowanego rozstrzygnięcia stoi jednakże zaakceptowanie przez organ odwoławczy kluczowych –

z punktu widzenia zastosowania cyt. art. 49 ustawy – ustaleń organu I instancji, będących zbyt ogólnymi dla rozstrzygnięcia tej kwestii. Mianowicie, w tym zakresie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że "zgadza się z oceną organu I instancji co do daty budowy przedmiotowego obiektu samowolnie wybudowanego na działce nr ewid. [...] pomiędzy dwoma istniejącymi budynkami nr 13 i 14 w latach 1997-1998".

Tymczasem zasadnicze znaczenie dla użycia – bądź nie – trybu z art. 49 ustawy ma ustalenie, czy pięcioletni termin od zakończenia dobudowy pomieszczenia, będącego obecnie kotłownię obsługującą budynek handlowo-usługowy, zlokalizowany na działce o nr ewid. [...] upłynął do dnia 10.07.2003r. W konsekwencji w toku ponownie prowadzonego postępowania należało uściślić podaną powyżej datę powstania spornej inwestycji (do 10.07.1998r., bądź później) – na co organ odwoławczy, wbrew wypływającemu ze zdania drugiego art. 138 § 2 K.p.a. nakazowi wskazania, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, nie zwrócił w ogóle uwagi.

Analizując zebrany w aktach sprawy materiał dowodowy wskazać trzeba, że był zbyt ogólny, aby na jego podstawie organ odwoławczy – nawet przy przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania dowodowego w trybie art. 136 K.p.a. – mógł ustalić datę powstania spornej dobudowy.

Jak wynika bowiem z zeznań mieszkającej w sąsiedztwie ww. nieruchomości W. J. "odnosząc się do będącego przedmiotem niniejszej rozprawy adm. obiektu użytkowanego obecnie jako kotłownia to powstał on na początku lat 90-tych ubiegłego wieku, dokładnej daty nie pamiętam. W obiekcie tym urządzono kotłownię około 3-4 lat temu." Natomiast świadek R. W. oświadczył, że jest chrzestnym syna Państwa A. – P. i pamięta, że w maju 1997r. kupił rower swojemu chrześniakowi, który został wprowadzony do tej przestrzeni pomiędzy budynkami wygrodzonej drewnianym płotem, nie zadaszonej. Na początku wakacji 1998 zauważył zmianę, tj. powstała ścianka od strony frontowej, przestrzeń nakryta była już wówczas płytami eternitowymi. Z kolei świadek A. W. zeznał, że w 1997r. pomagał Państwu A. w przygotowaniu przyjęcia komunijnego i w tym okresie nie było między budynkami nr 13 i 14 żadnej zabudowy. Zabudowa ta powstała najprawdopodobniej wiosną 1998r. Przejście zostało zamurowane w tym właśnie okresie. Z kolei z zeznań złożonych na rozprawie administracyjnej z dnia 18.03.2013r. wynika, że "obiekt ten powstał ok. lat 1996-1997" (J. A.), podczas gdy M. K. zeznał, że "przestrzeń między budynkami została zabudowana w latach 90-tych". Jak wynika natomiast z analizy zdjęcia lotniczego fragmentu [...] uzyskanego z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej, w dniu 20.08.1997r. przedmiotowa rozbudowa nie została jeszcze zrealizowana.

Ze względu na powyższe, mając na uwadze brak odniesienia się przez organ odwoławczy do ww. środków dowodowych – wzajemnie ze sobą sprzecznych, jak również bezkrytyczne podzielenie stanowiska organu I instancji dotyczącego okresu, w jakim powstał sporny obiekt, stwierdzić należy że w postępowaniu odwoławczym, podobnie jak w postępowaniu przed organem I instancji, doszło do naruszenia art. 7 i 77 K.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

W rezultacie niezbędne dla podjęcia rozstrzygnięcia w odniesieniu do dobudowanego pomieszczenia kotłowni jest ponowne przeprowadzenie postępowania przez organ I instancji – co, niezależnie od powołanej powyżej argumentacji o charakterze prawnomaterialnym, skutkowało koniecznością uchylenia nie tylko zaskarżonego rozstrzygnięcia z dnia [...], ale również decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] oraz wydanego w toku postępowania postanowienia tego organu z dnia [...].

Orzekając ponownie organy, mając na względzie poczynione wyżej uwagi, przeprowadzą zgodnie z wymogami procedury administracyjnej określonymi w art. 7 i 77 § 1 K.p.a. postępowanie w sprawie. Następnie, w zależności od ustalonej – przy pomocy wszystkich dostępnych środków dowodowych – daty powstania spornej inwestycji – zostanie zastosowany właściwy przepis prawa materialnego, co doprowadzi do wyeliminowania dotychczasowego naruszenia prawa.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy P.p.s.a. orzekł jak w pkt I i II wyroku.

Orzeczenie zawarte w pkt II wyroku uzasadnia art. 152 ustawy P.p.s.a.

O kosztach postępowania orzeczono jak w pkt III orzeczenia na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 ustawy P.p.s.a.

-----------------------

5

5