Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 305/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2005-10-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik, Sędziowie Asesor WSA Joanna Brzezińska (spr.), Asesor WSA Anna Juszczyk - Wiśniewska, Protokolant Aleksandra Stankowska, po rozpoznaniu w dniu 12 października 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi PTS "V" Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary za przejazd pojazdem nienormatywnym I. uchyla zaskarżoną decyzję II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz PTS "V" Sp. z o.o. 558 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego , na podstawie art. 13 g oraz art. 40 b ust. l i 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 z późn. zm.), w związku z art. 64 ust. l ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 515 z późn. zm.) oraz rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. Nr z 2003 r. Nr 32, poz. 262) i art. 104 § l Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071) w związku z ustaleniami zawartymi w protokole Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. z kontroli pojazdu wyjeżdżającego z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wymierzył Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością V, karę pieniężną w wysokości 7560,00 (słownie: siedem tysięcy pięćset sześćdziesiąt) zł, nadając jednocześnie decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że zgodnie z przepisem art. 64 ust. l ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, przejazd pojazdem nienormatywnym jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia, którego strona nie okazała. Karę ustalono za stwierdzony w dniu [...] kwietnia 2004 r. przejazd po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu, co zostało wykazane w protokole z kontroli pojazdu wyjeżdżającego z terytorium RP, który stanowi integralną część decyzji.

W odwołaniu z dnia [...] maja 2004 r. (data stempla pocztowego) Przedsiębiorstwo Transportowo-Spedycyjne "V" Sp. z o.o., reprezentowane przez Prezesa Zarządu, wniosło o uchylenie w całości decyzji organu pierwszej instancji, zarzucając jej naruszenie przepisów art. 7. 8, 9, 10, 77, 80 Kpa oraz decyzji Nr [...] Szefa Służby Celnej z dnia [...] lutego 2004 r., co miało wpływ na wydanie błędnej decyzji. Uzasadniając naruszenie wskazanych wyżej przepisów postępowania administracyjnego wskazano, że dokonanie sprawdzenia przekroczenia dopuszczalnych parametrów powinno nastąpić zgodnie z załącznikiem do ww. decyzji Szefa Służby Celnej, tzn. kierowca ważonego pojazdu powinien zostać poinformowany o wymogach w trakcie dokonywania pomiaru, natomiast zgodnie z oświadczeniem kierowcy nie miało to miejsca. Pomimo, iż zdaniem odwołującej się, dokonany pomiar wyraźnie wskazywał na wątpliwy odczyt jednej z osi, a także zgłaszanych przez kierowcę wątpliwości, nie przeprowadzono także ponownego ważenia. Było to niezgodne z instrukcją stanowiąca załącznik do ww. decyzji (pkt 3,14). Jako dowód potwierdzający stanowisko w przedmiocie nieprawidłowości w przeprowadzeniu pomiaru odwołująca się spółka przedłożyła także opinię rzeczoznawcy z dnia [...] maja 2004 r. nr [...], zdjęcia wskazujące, że niemożliwe było nierównomierne rozmieszczenie ładunku na naczepie (z uwagi na jego właściwości) oraz pisemne wyjaśnienia kierowcy z dnia [...] maja 2004 r. Wskazano także, że osoba przeprowadzająca kontrolę nie przeprowadziła wyczerpującego postępowania dowodowego dla ustalenia stanu faktycznego sprawy, a zwłaszcza nie uwzględniono uwag kierowcy.

Ponadto w piśmie z dnia [...] czerwca 2004 r. powtórzono zrzuty sformułowane w odwołaniu oraz zawarto dalsza polemikę z dokumentami zgromadzonymi w postępowaniu odwoławczym i stanowiskiem organu pierwszej instancji.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej , na podstawie przepisów art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, art. 13g ust. l i ust. 2, art. 40 b ust. l i ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000 r., Nr 71, poz. 838 z późn. zm.) oraz § 4 ust. l i § 5 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2003 r. Nr 32, poz. 262), uchylił w całości zaskarżoną odwołaniem decyzję i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że podczas kontroli środka przewozowego - ciągnika wraz z naczepą o nr rej. [...], należącego do przedsiębiorstwa V PTS Sp. z o.o., przeprowadzonej dniu [...].04.2004 r. przez funkcjonariuszy celnych i dokonanego pomiaru dynamicznego obciążenia osi pojazdu i jego wymiarów oraz masy całkowitej - stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku na piątą oś, a organowi celnemu nie przedstawiono zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego. W związku z powyższym decyzją z [...] kwietnia 2004 r. Naczelnik Urzędu Celnego obciążył przewoźnika kara pieniężną w kwocie 7560,00 zł za przejazd jednorazowy pojazdu nienormatywnego po drogach publicznych bez właściwego zezwolenia. Organ przytoczył także zarzuty podniesione w odwołaniu.

Następnie organ odwoławczy wskazał, że przy rozpoznaniu sprawy stwierdził błąd organu pierwszej instancji w wyliczeniu stawki kary pieniężnej za zaistniałe przekroczenie nacisku na piątą oś gdyż, zgodnie z art. 13 g ust. 2 ustawy o drogach publicznych, wysokość kar pieniężnych określa załącznik nr 2 do ustawy. Organ przyjął, że w przedmiotowej sprawie nacisk na oś podczas ważenia wyniósł 135,55 kN. Ponieważ, zgodnie z tym załącznikiem do ustawy, za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach do 100 kN - dla osi składowej osi wielokrotnej, przy rozstawie osi powyżej 1,30 m, ponad 100 kN do 112 kN kara wynosi 7560, 00 zł, a za każde rozpoczęte przekroczenie 8 kN ponad 112 kN dodatkowo 6.720,00 zł, w niniejszej sprawie kara pieniężna powinna wynieść 27.720,00 zł.

Jednocześnie organ drugiej instancji podkreślił, że wszelkie wątpliwości przy rozpatrywaniu sprawy przez organ pierwszej instancji powinny uwzględniać interes strony postępowania.

PTS "V" Sp. z o.o., reprezentowana przez adwokata, w dniu [...] czerwca 2004 r. (data stempla pocztowego), zaskarżyła powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, zarzucając jej naruszenie art. 77 i 107 § l i § 3 Kpa w zw. z art. 140 Kpa, art. 139 Kpa, oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] lutego 2004 r. w sprawię wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu oraz wnosząc ojej uchylenie.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organ odwoławczy uchylił na skutek odwołania zaskarżoną decyzję, nie odnosząc się jednakże do podniesionych przez stronę zarzutów nawet jednym zdaniem. Uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania nastąpiło jedynie z powodu błędu w wyliczeniu stawki kary pieniężnej przez Urząd Celny, która została zaniżona. W ocenie strony skarżącej decyzja taka narusza zasadę określoną w art. 139 kpa, gdyż w konsekwencji zmienia zaskarżoną decyzję na niekorzyść strony. Natomiast brak rozpoznania zarzutów postawionych przez stronę sprawia, że w efekcie sprawa nie została rozpoznana w sposób merytoryczny mimo, iż zarówno organ pierwszej, jak i drugiej instancji mają obowiązek w sposób wyczerpujący rozpatrywać i zebrać cały materiał dowodowy i podać uzasadnienie swojego rozstrzygnięcia w sposób wykazujący rzetelną ocenę prawną i faktyczna sprawy, co w niniejszej sprawie nie zostało dokonane (art. 77 i 107 § l i §2 w zw. z art. 140 Kpa).

Dodatkowo podniesiono także, że postępowanie administracyjne organów obu instancji zostało dotknięte naruszeniem przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 10 lutego 2004 r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, co powinno zostać przez organ uwzględnione z urzędu. Zgodnie bowiem z przepisami ww. rozporządzenia o legalności pomiaru nacisku na osie pojazdu na granicy nie decyduje jedynie legalizacja urządzenia pomiarowego (w tym wypadku z 2002 r. czyli sprzed daty wejścia w życie rozporządzenia), ale także sposób przeprowadzenia pomiaru (w szczególności stałą prędkość najazdu na wagę), który powinien odzwierciedlać protokół. Dlatego też, w ocenie skarżącej Spółki wydający decyzję organ winien zbadać, czy kwestionowane badanie pomiarowe zostało przeprowadzone legalnie tj. zgodnie z przepisami ww. rozporządzenia, oraz czy użyte urządzenia pomiarowe spełniają jego wymogi.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. Podnosząc obligatoryjność pobierania kary pieniężnej w przypadku stwierdzenia przez funkcjonariuszy celnych na drogowym przejściu granicznym przekroczenia ustalonych przepisami prawa parametrów organ wskazał, że w niniejszej sprawie bezspornym jest fakt wymierzenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia. Jednocześnie organ odwoławczy ustosunkował się do niektórych zarzutów strony podniesionych w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji stwierdzając w podsumowaniu, że zaskarżona decyzja została

wydana zgodnie z obowiązującymi w momencie orzekania przez organy obu instancji przepisami a także, że organy wyjaśniły w sposób wyczerpujący stan faktyczny sprawy oraz rozpatrzyły cały zebrany w sprawie materiał dowodowy, zatem nie doszło do naruszenia art. 7, 8 , 77 i 80 Kpa.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 139 Kpa organ odwoławczy wyjaśnił, że niekorzyść o której mowa w tym przepisie to obiektywne pogorszenie sytuacji prawnej strony odwołującej się wskutek wydania decyzji przez organ odwoławczy. O tym, czy pogorszenie taki nastąpi, przesądza zestawienie osnowy decyzji organu pierwszej instancji z projektowanym rozstrzygnięciem organu odwoławczego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z przepisem § l rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 sierpnia 2004 r. w sprawie przekazania Wojewódzkim Sądom Administracyjnym w Gorzowie Wielkopolskim i Kielcach rozpoznawania spraw z obszaru województwa lubuskiego i świętokrzyskiego należących do właściwości Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Poznaniu i Krakowie (Dz. U. Nr 187, poz. 1926) w zw. z § 1 pkt l rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 sierpnia 2004r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. Nr 187, poz, 1927) sprawy, w których skargi na działalność organów administracji publicznej mających siedzibę na terenie województwa lubuskiego zostały wniesione do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Poznaniu i postępowanie nie zostało zakończone do dnia l lipca 2005 roku - zostały przekazane Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolskim. Mając powyższe na uwadze, na mocy cytowanych przepisów. Sąd ten z dniem l lipca 2005 r. stał się właściwym do rozpoznania przedmiotowej skargi.

Skarga jest zasadna, aczkolwiek nie tylko z przyczyn podnoszonych przez stronę skarżącą. Przystępując do rozpoznania skargi należy podkreślić, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne, zgodnie z przepisem art. l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sprawując tę kontrolę w zakresie skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd uwzględnia skargę, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § l ww. ustawy). Kontrola Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego obejmuje wszystkie kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu administracyjnym, a więc to czy organy administracji dokonały prawidłowych ustaleń co do obowiązywania zastosowanej normy prawnej, czy normę tę właściwie zinterpretowały i nie naruszyły zasad ustalenia określonych faktów za udowodnione.

W zakresie tak określonej kognicji Sąd dopatrzył się w przedmiotowej sprawie uchybień organów administracji związanych z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Należy podkreślić, że postępowanie administracyjne jest postępowaniem dwuinstancyjnym. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że do istoty dwuinstancyjności należy dwukrotne merytoryczne rozstrzygnięcie tej samej sprawy przez dwa różne organy administracji. Zadaniem organu administracji drugiej instancji nie jest zatem kontrola decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji, ale rozpatrzenie wszystkich żądań strony i ustosunkowanie się do nich w swojej decyzji. Każda sprawa rozpoznawana i rozstrzygnięta decyzją pierwszoinstancyjną może być przedmiotem

odwołania wniesionego przez uprawniony podmiot w celu jej przede wszystkim merytorycznego rozpoznania przez organ wyższej instancji,

Do istoty zasady dwuinstancyjności postępowania należy także nakaz dwukrotnego rozważenia materiału dowodowego, najpierw przez organ pierwszej instancji, a następnie przez organ odwoławczy. Zasadą jest również koncentrowanie materiału dowodowego w ramach postępowania pierwszoinstancyjnego. Organ drugiej instancji jest uprawniony wyłącznie do przeprowadzenia tylko postępowania dowodowego uzupełniającego. Stwierdzenie przez organ konieczności przeprowadzenia w całości lub w znacznej części postępowania wyjaśniającego stanowi podstawę do uchylenia decyzji pierwszoinstancyjnej i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Zgodnie z treścią art. 138 Kpa organ odwoławczy wydaje decyzję, w której:

1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo

2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji, albo

3) umarza postępowanie odwoławcze.

Natomiast w myśl § 2 wyżej powołanego przepisu, organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Zasadą powinno być orzekanie co do istoty sprawy. Kasacyjny rodzaj decyzji organu odwoławczego, stanowi wyłom od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy. Jeżeli organ odwoławczy nie ma wątpliwości co do stanu faktycznego i nie stwierdził potrzeby przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów to powinien , a wręcz ma obowiązek orzec co do istoty sprawy.

W przeciwieństwie więc do decyzji organu odwoławczego wymienionych w art. 138 § l Kpa, który nie ustanawia przesłanek wydania tych decyzji, decyzja kasacyjna może być wydana tylko wówczas, gdy spełnione są przesłanki określone w art. 138 § 2 Kpa, to jest wtedy, gdy - zdaniem organu odwoławczego - organ pierwszej instancji albo nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego, albo przeprowadzone przez ten organ postępowanie wyjaśniające nie jest wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy i brak jest podstaw do zastosowania w postępowaniu odwoławczym art. 136 Kpa (to jest do przeprowadzenia przez organ odwoławczy dodatkowego, uzupełniającego postępowania dowodowego).

Tak więc uprawnienie organu odwoławczego do wydawania decyzji określonych w art. 138 § 2 Kpa jest wyraźnie ograniczone przesłankami ustawowymi. W doktrynie podkreśla się w związku z tym, że decyzja kasacyjna powodująca przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji nie może być wydana w innych sytuacjach niż określone w art. 138 § 2 Kpa Inne wady postępowania ani wady decyzji wydanej w pierwszej instancji nie dają organowi odwoławczemu podstaw do wydania decyzji kasacyjnej (B. Adamiak /w:/ B. Adamiak. J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 1996, s. 593). W orzecznictwie sądowym (np. w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 16 stycznia 1997 r. sygn. III ZP 5/96, OSNIAPIUS 1997, nr 15, poz. 262, uchwale składy siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 maja 1998 r. sygn. FPS 2/98, ONSA 1998, nr 3, póz. 79} utrwalił się pogląd, że ten rodzaj decyzji organu odwoławczego jest dopuszczony wyjątkowo, stanowi bowiem w istocie odstępstwo od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy.

W niniejszej sprawie organ odwoławczy, na podstawie art. 138 § 2 Kpa wydał decyzję kasacyjną, gdyż: "przy rozpatrzeniu sprawy stwierdził błąd w wyliczeniu stawki kary pieniężnej za zaistniałe przekroczenia nacisku na piąta oś." Wskazano również, że w przedmiotowej sprawie, kara pieniężna wymierzona przez organ pierwszej instancji w wysokości 7560,00 zł, powinna wynieść 27.720,00 zł. Dyrektor Izby Celnej nie wskazał przy tym, że merytoryczne rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, w jego ocenie wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, ani też jakichkolwiek uchybień dostrzeżonych w przeprowadzonym przez organ pierwszej instancji postępowaniu wyjaśniającym lub dowodowym.

Skoro decyzja kasacyjna może być wydana tylko wtedy, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, to nie powinno budzić wątpliwości, że organ odwoławczy przy jej wydawaniu ogranicza się tylko do oceny potrzeby przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego oraz jego zakresu. Wymieniony organ nie rozstrzyga wówczas o meritum sprawy; nie przeprowadza też merytorycznej kontroli decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji. Dokonanie takiej kontroli nie powinno w ogóle wchodzić w rachubę, albowiem decyzja organu pierwszej instancji, wydana bez przeprowadzenia niezbędnego postępowania wyjaśniającego, pozbawiona jest pełnych ustaleń, które mogłyby stanowić przedmiot owej kontroli.

Wprawdzie art. 138 § 2 zdanie 2 Kpa pozostawia uznaniu organu odwoławczego wskazanie, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrywaniu sprawy przez organ pierwszej instancji. Z powołanego przepisu nie wynika, że organ pierwszej instancji jest związany poglądem prawnym wyrażonym w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej ani też że organ odwoławczy jest uprawniony do udzielania wskazówek odnośnie do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przekazanej organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Decyzja kasacyjna więc nie może zawierać takich wskazań, które przesądzałyby o treści ponownej decyzji organu pierwszej instancji.

W tych okolicznościach należy twierdzić, że wydając w przedmiotowej sprawie decyzję kasacyjną organ drugiej instancji naruszył w istotny sposób przepis art. 138 § l pkt 2 i § 2 Kpa.

Ponieważ jedyną, wskazaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, przesłanką takiego rozstrzygnięcia było stwierdzenie (przy prawidłowo ustalonym stanie faktycznym) błędu w wyliczeniu stawki kary za stwierdzone przekroczenie dopuszczalnego nacisku na oś pojazdu - czyli niewłaściwe zastosowanie normy prawa materialnego - załącznika do ustawy

o drogach publicznych, organ odwoławczy uchylając decyzję w przedmiotowej sprawie winien orzec co do istoty sprawy, zgodnie z przepisem art. 138 § l pkt 2 Kpa.

Należy jednakże mieć na względzie fakt, że w takiej sytuacji organ zobowiązany byłby rozważyć kwestię, czy dostrzeżona przez niego konieczność obciążenia strony skarżącej za stwierdzony w dniu [...] kwietnia 2004 r. przejazd pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia, karą pieniężną w wysokości znacznie przewyższającej karę nałożoną decyzją organu pierwszej instancji, nie naruszy wyrażonego w przepisie art. 139 Kpa zakazu orzekania na niekorzyść strony odwołującej się (z uwzględnieniem dopuszczonych przez ustawodawcę w tym przepisie wyjątków od powyższej zasady).

W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie, właśnie dążąc do obejścia zakazu reformatio in peius, organ odwoławczy w przedmiotowej sprawie odstąpił od wydania decyzji merytorycznej, uchylając zaskarżoną decyzję i przekazując sprawę do rozpoznania organowi pierwszej instancji, który orzekając ponownie w sprawie nie będzie związany tym zakazem (vide uchwala składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 maja 1998 r. sygn. FPS 2/98, ONSA 1998, nr 3, poz. 79).

Takie działanie organu administracji publicznej, naruszające określone przez ustawodawcę, przesłanki i rodzaje poszczególnych rozstrzygnięć organu działającego w trybie odwoławczym, skutkować musi uchyleniem zaskarżonej decyzji.

Niezależnie od powyższego Sąd nie podzielił jednakże zarzutu skargi dotyczącego naruszenia zaskarżoną decyzją przepisu art. 139 Kpa, podzielając w tym względzie utrwalony w doktrynie i orzecznictwie pogląd, iż organ odwoławczy nie narusza zakazu reformationis in peius w sytuacji, gdy uchyla zaskarżoną decyzję w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji (vide wyrok Sądu Najwyższego z 6 kwietnia 2000 r. sygn. III RN 161/99, OSNP 2001/3/60, także ww. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego).

Za zasadny Sąd uznał natomiast zarzut strony skarżącej, iż organ odwoławczy rozpoznając ponownie przedmiotową sprawę administracyjną naruszył przepis art. 107 § l i 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. W myśl ww. przepisów uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne -wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów* prawa. Nadto uzasadnienie decyzji organu odwoławczego winno przede wszystkim zawierać ustosunkowanie się do zarzutów strony podniesionych w odwołaniu, a także co do zgłoszonych przez nią dowodów w sprawie.

Uzasadnienie decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] sierpnia 2004 r., nie spełnia wskazanych wyżej ustawowych wymogów formalnych. Takie istotne braki uzasadnienia stanowiącego integralną część decyzji oraz dowolność ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia organu odwoławczego stanowią naruszenie przepisów postępowania administracyjnego. Nie jest bowiem możliwe dokonanie oceny czy organ prawidłowo ustalił stan faktyczny, czy we właściwy sposób zgromadził oraz ocenił materiał dowodowy, a w konsekwencji czy wydana decyzja jest zgodna z obowiązującym prawem. Ponadto należy podkreślić, że organ odwoławczy zaniechał odniesienia się w uzasadnieniu swojej decyzji do zarzutów podniesionych przez stronę skarżącą w odwołaniu oraz zgłoszonych wniosków dowodowych, które w bezpośredni sposób związane były z istotą rozpoznawanej sprawy.

Przeprowadzając ponownie postępowanie organ odwoławczy winien, zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego wnikliwie rozpoznać i rozstrzygnąć przedmiotową sprawę, uzupełniając w razie potrzeby postępowanie dowodowe. Należy podkreślić, iż organ drugiej instancji ponownie rozpoznając sprawę obowiązany jest usunąć stwierdzone naruszenia prawa (zarówno materialnego jak i procesowego) popełnione przez organ pierwszej instancji. Wydając decyzję administracyjną organ odwoławczy obowiązany jest należycie ją uzasadnić, zgodnie z wymaganiami określonymi w przepisie art. 107 § 3 Kpa, odnosząc się także do zarzutów skarżącego podniesionych w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, jak i w trakcie postępowania odwoławczego.

Mając na uwadze powyższe ustalenia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych przyczyn Sąd, na podstawie przepisu art. 145 § l pkt l lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, zm. Dz.U. z 2004 r. Nr 162, poz. 1692), orzekł jak w sentencji wyroku. Jednocześnie na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 ww. ustawy. Sąd zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz strony skarżącej zwrot poniesionych kosztów postępowania w wysokości 558 (pięćset pięćdziesiąt osiem) zt, na która składają się tj. uiszczony wpis od skargi - 303 zł, oraz zwrot kosztów zastępstwa procesowego - 240 zł + 15 zł opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Na podstawie art. 152 ww. ustawy Sad stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.