Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 894/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2007-08-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6137 Ochrona środowiska morskiego
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Sygn. akt II SA/ Kr 894/ 06 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 sierpnia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla ( spr. ) Sędziowie: NSA Andrzej Niecikowski AWSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 sierpnia 2007 r. w sprawie ze skargi M. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] 2006 r. , nr Kol. [...] w przedmiocie przywrócenia środowiska do stanu właściwego skargę oddala


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] 2005r. ([...]), wydaną na podstawie art. 82 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska z dnia 31 stycznia1980r. (Dz. U. z 1980r. Nr 3, poz. 6 z późn. zm.) oraz art. 104 ust. 1 kpa, Starosta K. odmówił ustalenia w drodze decyzji wykonania przez M. T. obowiązku wydobycia rurociągu oraz wymiany gruntu na działkach 227/1/2, oraz 225/1, 226 "biorąc pod uwagę istniejący stan zagrożenia środowiska oraz faktyczne możliwości wykonania robót". Decyzja ta wydana została w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy w związku z decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] 2003 roku.

Odwołanie od powyższej decyzji Starosty K. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. wnieśli J. i P. T. oraz A. S. Zaskarżonej decyzji zarzucili rażące naruszenie przepisów kpa polegające na niezapewnieniu stronom gwarancji procesowych, mających istotne znaczenie dla prowadzenia postępowania i jego rozstrzygnięcia; rażące naruszenie przepisów art. 28 kpa polegające na nieustaleniu stron prowadzonego postępowania; nieuwzględnienie wniosków dowodowych skarżących, sprzeczność istotnych ustaleń zawartych w decyzji z treścią materiału dowodowego oraz rażące naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 82 w/w ustawy z dnia 31 stycznia 1980r. o ochronie i kształtowaniu środowiska.

Odwołujący się wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, wydanie decyzji o obowiązku rekultywacji gruntu w zakresie ustalonym w postępowaniu karnym (zakończonym wyrokiem Sądu Okręgowego w K. z dnia [...] 2001 r. , sygn. akt [...] k. 4-13 t. IV akt sprawy) oraz wynikającym z pisma biegłej K. z dnia [...] 2001 r., tj. usunięcia starego rurociągu wraz z otaczającą go glebą (30 cm), wywiezienie zarówno ziemi jak i rurociągu jako odpadów niebezpiecznych na składowisko odpadów niebezpiecznych oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji w zakresie wyjaśnienia skażenia warzyw pochodzących z działki nr 227/2, jak również zanieczyszczenia działki nr 228 metalami ciężkimi biorącymi udział w procesach galwanicznych.

Decyzją z dnia [...] 2006r. (Kol.[...]) wydaną na podstawie art. 82 ust. 1, 2 i 3 ustawy z 31 stycznia 1980r. o ochronie i kształtowaniu środowiska w zw. z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 100, póz. 1085) oraz art. 138 § 2 kpa, Samorządowe Kolegium odwoławcze w K. uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji.

Organ odwoławczy zaskarżoną decyzję uznał za wadliwą i wydaną z naruszeniem art. 82 ust. 2 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska oraz bez wyjaśnienia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych (art. 7 i 77 kpa), jak również z naruszeniem innych przepisów proceduralnych. Poza tym, zdaniem Kolegium, decyzja organu l instancji nie może być utrzymana w mocy z uwagi na treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z [...] 2005r. (sygn. akt [...]), którego ocena prawna wiąże Samorządowe Kolegium Odwoławcze w tej sprawie.

W kwestii naruszenia prawa materialnego, organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 82 ust. l powołanej wyżej ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska, który na mocy przepisów międzyczasowych ma zastosowanie w przedmiotowej sprawie, osoba fizyczna, wykonując działalność gospodarczą wpływającą szkodliwie na środowisko, jest obowiązana podejmować działania mające na celu usunięcie przyczyn szkodliwego oddziaływania na środowisko i przywrócenie środowiska do stanu właściwego. Starosta może ustalać zakres i sposób wykonania tego obowiązku biorąc pod uwagę interes społeczny, istniejący stan zniszczenia lub zagrożenia środowiska oraz możliwości wykonania obowiązku (art. 82 ust. 2 ustawy). Jeżeli występuje brak możliwości wykonania powyższego obowiązku starosta powinien zobowiązać osobę fizyczną do uiszczenia na rzecz odpowiedniego funduszu ochrony środowiska i gospodarki wodnej kwoty pieniężnej odpowiadającej wysokości szkód wynikłych z naruszenia stanu środowiska (art. 82 ust. 3).

Organ odwoławczy stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie zachodzi sytuacja, o której mowa w art. 82 ust. 1 w/w ustawy, ponieważ M. T. w okresie od października 1994r. do października 1997r. prowadziła działalność gospodarczą, polegającą m.in. na galwanizowaniu, która to działalność spowodowała

zanieczyszczenie środowiska, ale również zagrożenie dla zdrowia ludzi. Wynika to z przytoczonego wyżej wyroku Sadu Okręgowego w K. z dnia [...] 2005 r. (sygn. akt IV [...]). Co prawda przedmiotem postępowania karnego była działalność M. T. w okresie objętym aktem oskarżenia, tj. od [...] 1994r. do [...] 1999r, a z wyroku Sądu Okręgowego w K. wynika, iż działalność o charakterze przestępstwa z art. 182 § 1 i 183 § 1 Kodeksu karnego w zw. z art. 11 § 2 trwała do października 1997r, jednak nie przesądza to, iż działania, o których mowa w art. 82 ust. 1 w/w ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska nie miały miejsca również w okresie późniejszym. Zdaniem organu odwoławczego jest to uchybieniem, ponieważ decyzja administracyjna winna rozstrzygać o całości przedmiotu sprawy. Również opinia jednego z biegłych d.s. ochrony środowiska, dr inż. Z. G., na którą powoływał się przy wydaniu decyzji organ l instancji miała szerszy zakres niż rozstrzygnięcie organu l instancji (obejmowała również działki nr 190 i 191). Wobec tego nie było podstaw prawnych do rozstrzygnięcia zawartego w zdaniu drugim sentencji decyzji organu l instancji.

Ponadto Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż decyzja organu l instancji opiera się na błędnej wykładni art. 82 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska. Przedmiotem postępowania w trybie art. 82 ust. 2 w/w ustawy winien być całokształt działalności gospodarczej określonej osoby fizycznej prowadzonej w określonym miejscu, z czym związane było (lub mogło być) szkodliwe oddziaływanie na środowisko. Nie jest to rozstrzyganie konkretnego sporu sąsiedzkiego, a celem postępowania jest z jednej strony usunięcie przyczyn szkodliwego oddziaływania na środowisko, a z drugiej przywrócenie stanu środowiska do stanu właściwego. Organ działa zatem w interesie publicznym, z którym ściśle związane jest zachowanie środowiska w stanie wolnym od zanieczyszczeń. Dlatego tez organ administracji nie jest związany żądaniami stron postępowania, wnioskami stron i oświadczeniami innych uczestników postępowania.

Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 102 ustawy - Prawo ochrony środowiska, to władający są zasadniczo odpowiedzialni za rekultywację gruntu, na którym występuje zanieczyszczenie gleby, chyba że sami wykażą, iż zanieczyszczenia dokonał ktoś inny. Ponadto zdaniem organu odwoławczego władający są solidarnie odpowiedzialni za wykonanie obowiązku rekultywacji, o ile zanieczyszczenie odbyło się za ich wiedzą lub zgodą. Z tego również względu

właściciele i władający gruntami, na których mogło nastąpić zanieczyszczenie gleby związane z działalnością gospodarczą prowadzoną przez M. T. są stronami postępowania prowadzonego w trybie art. 82 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska. Jego wynik oddziałuje bowiem na ich prawa i obowiązki w zakresie ochrony środowiska. Nie jest tu istotne subiektywne przekonanie określonych osób, zwłaszcza, gdy nie zostało stwierdzone, iż zostały one pouczone o okolicznościach faktycznych i prawnych, będących przedmiotem postępowania (art. 9 kpa). Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło, że nawet gdyby zapewniło udział tych osób w postępowaniu przed organem II instancji, to i tak nie stanowiłoby to wystarczającej w świetle zasady dwuinstacyjności postępowania administracyjnego sanacji błędów organu l instancji i mogłoby prowadzić do uchylenia przez sąd administracyjny orzeczenia Kolegium rozstrzygającego sprawę co do istoty.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło nadto, że organ l instancji nie zapewnił wszystkim stronom czynnego udziału w postępowaniu. Nie doręczył im podjętej decyzji, a wcześniej nie zawiadomił o możliwości zapoznania się z materiałami sprawy. Zawiadomienie określonych osób o rozprawie, zwłaszcza jeśli wynika z niego, że osoby te występują jako świadkowie nie stanowi w żadnym razie realizacji obowiązków wynikających z art. 10 § 1kpa. Jeżeli organ l instancji traktował zgodnie z zawiadomieniem określone osoby jako świadków, to winien te osoby przesłuchać w trybie art. 82 i nast. kpa, a przede wszystkim przed odebraniem zeznań (a nie wyjaśnień) pouczyć o przysługujących im prawach i odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania.

Ponadto organ odwoławczy wskazał, że art. 82 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska mówi wyraźnie o przywróceniu środowiska do stanu właściwego, a nie o przywróceniu konkretnych nieruchomości czy też wybranych na podstawie innych kryteriów elementów środowiska (np. gleby, powietrza itp.) do takiego stanu. Zakres prowadzonego w tym trybie postępowania wyznaczony jest przez skalę szkodliwego oddziaływania na środowisko, a nie przez działania i żądania stron postępowania, w szczególności właścicieli nieruchomości sąsiednich. Z tego powodu decyzja organu l instancji jest obarczona wadą polegającą na niewyjaśnieniu w sposób dokładny stanu faktycznego sprawy przede wszystkim poprzez pominięcie kwestii przywrócenia środowiska do stanu właściwego w zakresie gleby "w otoczeniu nowego rurociągu". Organ odwoławczy wskazał, że z opinii biegłego dr inż. Z. G. wynika, że teren wylotu "nowego rurociągu"

posiada stężenia metali kwalifikujące do zaliczenia go do grupy terenów przemysłowych, a uznać należy, iż na terenie miejscowości O. "właściwym" stanem gleby nie jest spełnianie standardów dla terenów przemysłowych.

Zdaniem Kolegium błędne zastosowanie art. 82 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska polega również na przyjęciu, iż postępowanie to ma charakter "subsydiarny", wobec innych "zasadniczych" postępowań. Stanowisko to nie jest prawidłowe. Postępowanie w trybie art. 82 w/w ustawy ma charakter samodzielny i jego celem w niniejszej sprawie jest nie - jak to sugeruje organ l instancji — problem zakończenia prowadzenia działalności szkodliwej dla środowiska naturalnego, ale przywrócenie środowiska do stanu właściwego. Tym problemem nie zajmowały się instytucje, na których działalność powołuje się organ l instancji.

Poza tym decyzja organu l instancji opiera się również na błędnej wykładni powołanego powyżej artykułu, o ile przyjmuje, iż przepis ten upoważnia organ administracji do uwzględnienia istniejącego stanu zniszczenia lub zagrożenia środowiska przy ustaleniu zakresu i sposobu wykonania obowiązku, o którym mowa w art. 82 ust. 1 cyt. ustawy. Okoliczności te nie mogą natomiast stanowić podstawy do "zwolnienia" z obowiązku przywrócenia środowiska do stanu należytego, co w istocie miało miejsce. Organ administracji nie ma uprawnień do tego, aby stwierdziwszy naruszenie obowiązków, wynikających z art. 82 ust. 1 ustawy postanowić o całkowitym zwolnieniu z ich wykonania, chyba żeby ustalono, iż środowisko w drodze naturalnego procesu wróciło do stanu właściwego lub zanieczyszczenie występuje na taką skalę, iż niemożliwe jest przywrócenie stanu właściwego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało też, iż decyzja organu l instancji narusza art. 82 ust. 3 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska. Jeżeli bowiem organ l instancji powołał się na "faktyczne możliwości wykonania robót" jako przesłankę odmowy ustalenia obowiązku przywrócenia środowiska do stanu poprzedniego, to jednocześnie miał ustawowy obowiązek zobowiązać osobę winną szkodliwego oddziaływania do uiszczenia odpowiedniej kwoty pieniężnej na rzecz właściwego funduszu ochrony środowiska.

Ponadto organ odwoławczy zwrócił uwagę, iż opinie biegłych, które znajdują się w aktach sprawy nie dają precyzyjnej odpowiedzi na zasadnicze pytanie dotyczące zastosowania art. 82 ust. 1 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska. Pochodzą one sprzed kilku lat, dlatego też konieczne jest zwrócenie się do biegłych,

którzy zajmowali się sprawą lub innych biegłych, co najmniej o opinię czy i w jakim stopniu upływ czasu ma wpływ na aktualność sporządzonych wcześniej opinii. Ponieważ art. 82 ust. l wskazuje na konieczność dążenia do właściwego stanu środowiska może okazać się, iż stan ten został (przynajmniej w pewnym stopniu) naturalnie przywrócony. W związku z opinią biegłego Z. G. pojawia się również problem podjęcia innych działań, które mogłyby być celowe dla przywrócenia stanu właściwego bez konieczności dokonywania usunięcia tzw. "starego rurociągu" (np. "wypłukanie" zanieczyszczeń). Jak bowiem nadmieniono powyżej organy administracji nie są w tym przypadku związane żądaniami stron i mogą, biorąc pod uwagę przesłanki wskazane w art. 82 ust. 2 ustawy ustalić inny zakres obowiązków niż przywrócenie środowiska do stanu poprzedniego.

W ocenie Kolegium wskazane wyżej uchybienia uzasadniają w pełni stwierdzenie, iż decyzja organu l instancji wydana została z naruszenie zarówno prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie jak również wydana została z naruszeniem przepisów postępowania mających wpływ na jego wynik. Rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części (przede wszystkim przeprowadzenia rozprawy z zapewnieniem możliwości udziału stron postępowania przynajmniej krótko pouczonych o przedmiocie sprawy i stanie postępowania oraz uzupełniającej opinii biegłego w sprawach z zakresu ochrony środowiska).

Organ odwoławczy podniósł, iż przy ponownym rozpatrywaniu sprawy wydano orzeczenie bez dysponowania kompletnymi aktami. Akta "wypożyczone" z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oraz "akta zastępcze" Starostwa nie obejmują bowiem okresu od kwietnia 2002 do kwietnia 2003 r. Podobnie jest w przypadku uchybień polegających na braku ustosunkowania się do wniosków dowodowych odwołujących się.

Skargę na powyższą decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. wniosła M. T.

Skarżąca zarzuciła decyzji tej naruszenie prawa oraz interesu prawnego i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania. Podkreśliła, iż żadna z trzech opinii biegłych wydanych w sprawie nie stwierdziła rzeczywistego zagrożenia ani szkodliwego oddziaływania "starego rurociągu" na środowisko ani też w jakim okresie powstała szkoda dla środowiska. W związku z tym obciążanie

skarżącej za całokształt zanieczyszczenia gruntu jest nieuprawnione. Wskazała, że faktyczny stan środowiska w O. znacznie odbiega od tego przedstawionego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz dodała, że przedłużające się postępowanie powoduje marnotrawienie środków publicznych oraz czasu uczestników.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało stanowisko zawarte w decyzji z dnia [...] 2006r. i wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed Sądami Administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 z późn. zm), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.).

Skarga jest niezasadna.

Na wstępie podkreślić należy, że decyzja uchylająca i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania nie rozstrzyga sprawy co do istoty. Na skutek wydania takiej decyzji powinno nastąpić należyte wyjaśnienie okoliczności faktycznych oraz prawidłowe ustalenie praw i obowiązków stron postępowania. Tak więc zarzut skarżącej dotyczący naruszenie przez wydaną decyzję jej interesu prawnego jest bezzasadny.

Zgodnie z treścią art. 138§2 kpa organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Organ odwoławczy słusznie wskazał, że decyzja organu l instancji wydana została w oparciu wadliwie przeprowadzone postępowanie dowodowe, co zaważyło na treści rozstrzygnięcia organu odwoławczego.

Starosta K. w decyzji z dnia [...] 2005r. nie ustosunkował się do kwestii daty zaprzestania przez skarżącą prowadzenia działalności gospodarczej, której skutki wyczerpały stan faktyczny opisany hipotezą art. 82 ust.1 w/w ustawy o

ochronie i kształtowaniu środowiska, nie rozważył również argumentów stron postępowania, a wskazujących na prowadzenie działalności gospodarczej szkodliwej dla środowiska, także w okresie, który nie został ujęty w powołanym na wstępie wyroku karnym z dnia [...] 2003 r.

Organ l instancji nie dokonał również prawidłowego ustalenia kręgu osób, którym przysługuje przymiot strony, co skutkuje naruszeniem zasady zapewnienia czynnego udziału w postępowaniu. Naruszenie prawa strony do wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów uprawnia organ odwoławczy do uchylenia decyzji wydanej przez organ l instancji (por. wyr. NSA z dnia 10 stycznia 2002 r., V SA 1227/01, niepubl.; wyr. NSA z dnia 8 sierpnia 2001 r., II SA/Gd 894/99, niepubl.; wyr. NSA z dnia 21 lipca 1999 r., IV SA 1047/96, niepubl.; wyr. NSA z dnia 13 lipca 1999 r., IV SA 1283/97, niepubl.). Z treści art. 81 kpa wynika bowiem zasada, że jeżeli strona nie miała możliwości wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów (poza okolicznościami, o których mowa w art. 10 § 2 kpa), okoliczności faktyczne ustalane na tej podstawie nie mogą być uznane za udowodnione. Zgodnie zaś z art. 28 kpa "stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek". Mając na uwadze powyższe, właścicieli i władających gruntami, na których mogło nastąpić zanieczyszczenie gleby związane z działalnością gospodarczą prowadzoną przez M. T. należało uznać za strony postępowania prowadzonego w trybie art. 82 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska. Jego wynik oddziałuje bowiem na ich prawa i obowiązki. Organ l instancji nie zastosował się jednak do treści tego przepisu (z uzasadnienia decyzji organu l instancji wynika, że na skutek oświadczeń niektórych stron postępowania nie uwzględniano ich w trakcie procesu decyzyjnego). Ponadto organ l instancji nie umożliwił zapoznanie się z materiałami sprawy osobom zainteresowanym z kręgu osób wyznaczonych przez przepis art. 28 kpa, na co wskazuje treść pisma J. i P. T. z dnia [...] 2006 roku.

Podkreślić również należy, że ekspertyzy opracowane przez biegłych d.s. ochrony środowiska pochodzą sprzed kilku lat, w związku z tym nie jest oczywiste czy informacje i dane w nich zawarte odzwierciedlają istniejące w chwili obecnej skutki oddziaływania prowadzonej przez M. T. działalności gospodarczej na środowisko. W związku z tym, należało zbadać, czy skutki w skażeniu środowiska zostały naprawione bądź też rozważyć, czy zachodzi konieczność podjęcia zabiegów

w celu pełnego ich zlikwidowania. Z tego też względu trafne jest stanowisko organu odwoławczego co do konieczności rozważenia potrzeby aktualizacji opinii biegłych. Ponadto opinie znajdujące się w aktach sprawy nie dają precyzyjnej odpowiedzi na pytanie dotyczące zastosowania art. 82 ust.1 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska. Nie jest jasne, czy pozostawienie "starego rurociągu" uznać należy za sytuację, która jest zgodna z wymogami właściwego stanu środowiska przewidzianego w w/w przepisie art. 82 ust. 1.

Słusznie organ odwoławczy przyjął, że przepisy ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska nie przewidują postępowania "subsydiarnego" wobec innych "zasadniczych", a sprawa powinna być załatwiona w postępowaniu karnym lub na drodze postępowania cywilnego. Za słusznością tego podlądu organu odwoławczego przemawia również orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] 1998r. (wyrok NSA z 22 stycznia 1998r. IV SA 493/96), zgodnie z którym przepisy art. 82 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska tworzą zasady odpowiedzialności za pogorszenie stanu środowiska, poddane kompetencji organów administracji. Nie jest to odpowiedzialność odszkodowawcza w rozumieniu Kodeksu cywilnego. Przepis ten może uzasadniać nałożenie obowiązku podejmowania działań mających na celu usunięcie przyczyn szkodliwego oddziaływania na środowisko oraz nakazujących przywrócenie środowiska do stanu właściwego. Rodzaje i charakter tych obowiązków mogą być rozmaite, ale ich wybór musi być celowy, a przede wszystkim wykonalny. Nałożone obowiązki winny być jasno sprecyzowane i określone co do sposobu wykonania oraz miejsca ich wykonania .

Mając na uwadze powyższe, organ administracji mógł postanowić o całkowitym zwolnieniu z obowiązków wynikających z art. 82 w/w ustawy tylko w przypadku ustalenia, iż środowisko w drodze naturalnego procesu wróciło do stanu poprzedniego lub zanieczyszczenie ma taka skalę, iż niemożliwe jest przywrócenie stanu właściwego. W decyzji z dnia [...] 2006 r. organ administracji powołał się jednak na "faktyczne możliwości wykonania robót" jako przesłankę odmowy ustalenia obowiązku przywrócenia środowiska do stanu poprzedniego, w związku z tym, zgodnie z ust. 3 art. 82 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska powinien zobowiązać osobę winną szkodliwego oddziaływania na środowisko do uiszczenia odpowiedniej kwoty pieniężnej na rzecz właściwego funduszu ochrony środowiska.

Szczególnie ważnym dokumentem w niniejszej sprawie jest przywołany na wstępie wyrok Sądu Okręgowego w K. z dnia [...] 2001 r., z którego

wynika, że działalność M. T. spowodowała zanieczyszczenie środowiska oraz zagrożenie dla zdrowia ludzi. Organ administracji winien więc dowód ten należycie ocenić przy ustalaniu podstawy faktycznej decyzji.

W związku z powyższym należy stwierdzić, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego jest zgodna z prawem. Organ odwoławczy, w opisanej wyżej sytuacji miał podstawy do wydania decyzji uchylającej decyzję organu l instancji w całości i przekazującej sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia (art. 138 § 2 kpa). Tak więc w sytuacji gdy sprawa nie została wyjaśniona przez organ pierwszej instancji w stopniu dostatecznym dla potrzeb rozstrzygnięcia (w całości lub w znacznej części), organ odwoławczy nie mógł podjąć rozstrzygnięcia merytorycznego bez narażenia się na zarzut rażącego naruszenia art. 138 § 2.

W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).