Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 1018/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2012-03-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne: Planowanie przestrzenne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28, art. 138 par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor, Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca), Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Protokolant Starszy asystent sędziego Łucja Krasińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 lutego 2012 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego dotyczącego ustalenia warunków zabudowy oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 21 października 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...], po rozpatrzeniu odwołania M. K. od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 22 czerwca 2010 r., nr [...], ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na realizacji budynku handlowo-usługowego wraz z przyłączami, infrastrukturą techniczną, totemem reklamowym, drogami wewnętrznymi, placem manewrowym, parkingami oraz zjazdem z drogi publicznej na działce nr ewid. "a" oraz na części działki nr ewid. "b", położonej [...], przy ul. S. [...] – umorzyło postępowanie odwoławcze.

Decyzja ta zapadła w następujących okolicznościach sprawy:

W dniu 7 maja 2010 r. A Spółka z o.o. z siedzibą [...] złożyła wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla wymienionej na wstępie inwestycji zaplanowanej na działce nr ewid. "a" oraz na części działki nr ewid. "b", [...], przy ul. S. [...].

Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia 22 czerwca 2010 r., nr [...], ustalił warunki zabudowy dla zamierzonego przez wnioskodawcę przedsięwzięcia.

Odwołanie od tej decyzji złożyła M. K., zarzucając organowi pierwszej instancji naruszenie art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, poprzez przyjęcie, że objęty wnioskiem budynek stanowi obiekt o charakterze komplementarnym wobec obiektów już istniejących, a także zarzuciła pominięcie w analizie jego charakteru i cech, niepowiązanie ich z gabarytami oraz formą architektoniczną obiektów już istniejących oraz pominięcie dotychczasowej linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu.

Decyzją z dnia 4 października 2010 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] umorzyło postępowanie odwoławcze, wskazując, że odwołująca się nie posiada legitymacji strony, gdyż nie ma żadnego tytułu prawnego do terenu, na którym planowana jest inwestycja lub do nieruchomości sąsiednich, a tym samym nie ma przepisu prawa, który chroniłby jej interes pozytywny lub negatywny. Kolegium podniosło, że w toku postępowania przed organem pierwszej instancji odwołująca wywodziła swój interes prawny z prawa dzierżawy działki nr ewid. "c", położonej w odległości około 100 m od terenu inwestycji. Umowa ta została jednak skutecznie wypowiedziana, dokonano także wykreślenia jej z rejestru gruntów i budynków jako dzierżawcy wspomnianej działki. Wobec braku wykazania interesu prawnego przez odwołująca się istniały według Kolegium podstawy do umorzenia postępowania odwoławczego w oparciu o art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2011 r., II SA/Lu 844/10, po rozpatrzeniu sprawy ze skargi M. K. na powyższą decyzję Kolegium uchylił zaskarżoną decyzję, zobowiązując organ odwoławczy do ponownej oceny, czy skarżąca, będąca właścicielką znajdującej się w obszarze analizowanym działki nr ewid. "d", posiada przymiot strony w niniejszej sprawie. Sąd podkreślił w uzasadnieniu wyroku, że obowiązkiem organu winno być w szczególności zbadanie, czy budowa budynku handlowo – usługowego o wysokości do 12 m wraz z przyłączami, infrastrukturą techniczną, drogami wewnętrznymi, placem manewrowymi i parkingiem będzie miała wpływ na korzystanie przez skarżącą z działki nr ewid. "d", w tym ograniczy możliwość jej zabudowy.

Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy przeprowadził w dniu 24 sierpnia 2011 r. i 27 września 2011 r. rozprawę z udziałem stron postępowania. W toku tej rozprawy M. K. potwierdziła, że jest właścicielką działki nr ewid. "d" oraz że aktualnie toczy się postępowanie dotyczące podziału działki nr ewid. "c", jednakże nie jest ona właścicielką ani współwłaścicielką tejże działki.

W dniu 18 października 2011 r. Kolegium dokonało oględzin terenu działki nr ewid. "a" oraz działek sąsiednich, przy ul. S. [...]. W wyniku oględzin oraz analizy przedłożonej przez przedstawiciela organu pierwszej instancji dokumentacji w postaci mapy terenu i wypisu z ewidencji gruntów stwierdzono, że działkę działki nr ewid. "d" dzieli od działki nr ewid. "a" (na której zrealizowana została przedmiotowa inwestycja) szereg wyodrębnionych działek, powstałych z podziału działki nr ewid. "c". M. K. wyjaśniła, że nie jest właścicielką żadnej z działek powstałych z podziału działki nr ewid. "c". Zarzuciła, iż jedna z tych działek, którą zamierza nabyć, w wyniku wybudowania budynku na działce nr ewid. "a", znacznie utraciła na wartości. Organ ustalił również, że odwołująca się usypała na swojej działce – od strony przedmiotowej inwestycji – wał ziemny o wysokości około 2 m, który, jak wyjaśniła, zamierza w przyszłości obsadzić zielenią.

Wymienioną na wstępie decyzją Kolegium umorzyło postępowanie odwoławcze w niniejszej sprawie, podnosząc, iż nie można wskazać przepisu prawa, który chroniłby interes prawny odwołującej się w tej sprawie. Objęta kwestionowaną decyzją inwestycja jest uzupełnieniem zabudowy mieszkaniowej w realiach miejskiego układu urbanistycznego i nie będzie ona oddziaływać na działkę skarżącej, tym bardziej, że do inwestycji tej nie mają zastosowania przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzania raportu o oddziaływaniu na środowisko. Zdaniem Kolegium realizacja wnioskowanego przedsięwzięcia nie ogranicza możliwości wykorzystania działki nr ewid. "d" na cele mieszkaniowe, zgodnie z jej przeznaczeniem, zwłaszcza, że jest ona położona w odległości około 60 m od terenu inwestycji i bezpośrednio z nim nie graniczy.

Organ odwoławczy podniósł, że kwestie dotyczące hałasu związanego z realizacją inwestycji nie są rozpatrywane na etapie ustalania warunków zabudowy, a zatem tego rodzaju okoliczności nie mogą świadczyć o interesie prawnym odwołującej się w sprawie. Decyzja o warunkach zabudowy nie rodzi praw do terenu ani nie narusza prawa własności, a w postępowaniu związanym z jej wydaniem nie są badane kwestie uciążliwości dla środowiska planowanej inwestycji. Nieruchomość skarżącej i nieruchomość inwestora nie graniczą ze sobą, a ich dalekie sąsiedztwo umożliwia bezkolizyjną realizację dwóch funkcji, dla których będą wykorzystane te nieruchomości, to jest funkcji mieszkaniowej i uzupełniającej ją funkcji handlowo-usługowej.

Skargę na decyzję Kolegium z dnia 21 października 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniosła M. K., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie prawa, poprzez:

- bezpodstawne umorzenie postępowania odwoławczego i zaniechanie merytorycznego rozpoznania jej odwołania, a także niewyznaczenie rozprawy, po przeprowadzeniu oględzin, co zamknęło jej drogę do końcowego przedstawienia jej stanowiska w sprawie,

- w części pominięcie, a w części nierozważenie podnoszonych przez nią okoliczności, wskazujących, że przedmiotowa inwestycja pogorszy warunki korzystania z jej nieruchomości, w tym warunki życia i wypoczynku, mające charakter uzasadnionego interesu prawnego.

Zdaniem skarżącej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z dnia 19 kwietnia 2011 r., II SA/Lu 844/10, przesądził, że w postępowaniu administracyjnym w niniejszej sprawie przysługuje jej przymiot strony. Podkreśliła, że zaskarżona decyzja wypacza sens i istotę postępowania odwoławczego, gdyż uniemożliwia jej skuteczne kwestionowanie decyzji organu pierwszej instancji.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja prawa nie narusza.

Decyzją tą Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...], w oparciu o art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., umorzyło postępowanie odwoławcze z odwołania skarżącej od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 22 czerwca 2010 r., nr [...], ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na realizacji budynku handlowo-usługowego wraz z przyłączami, infrastrukturą techniczną, totemem reklamowym, drogami wewnętrznymi, placem manewrowym, parkingami oraz zjazdem z drogi publicznej na działce nr ewid. "a" oraz na części działki nr ewid. "b", położonej [...], przy ul. S. [...].

Materialnoprawną podstawę decyzji organu pierwszej stanowiły przepisy ustawy z dnia 23 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717, ze zm.), powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako: "ustawa".

Zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu dla innych inwestycji niż inwestycje celu publicznego ustala się w drodze decyzji o warunkach zabudowy

Zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, z zastrzeżeniem art. 50 ust. 1 i art. 86, wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy (art. 59 ust. 1 ustawy).

W świetle art. 61 ust. 1 ustawy wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków:

1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu;

2) teren ma dostęp do drogi publicznej;

3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego;

4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1;

5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi.

Sposób ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego określony został w przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1588), powoływanego w dalszej części uzasadnienia jako: "rozporządzenie".

W myśl § 3 ust. 1 rozporządzenia w celu ustalenia wymagań dla nowej zabudowy i zagospodarowania terenu właściwy organ wyznacza wokół działki budowlanej, której dotyczy wniosek o ustalenie warunków zabudowy, obszar analizowany i przeprowadza na nim analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w art. 61 ust. 1-5 ustawy. Granice obszaru analizowanego wyznacza się na kopii mapy, o której mowa w art. 52 ust. 2 pkt 1 ustawy, w odległości nie mniejszej niż trzykrotna szerokość frontu działki objętej wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy, nie mniejszej jednak niż 50 metrów (ust. 2).

Powołane przepisy ustawy i rozporządzenia nie ograniczają kręgu stron postępowania w sprawie o ustalenie warunków zabudowy. Zastosowanie w tym zakresie znajdują zatem uregulowania ogólne określone w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego, a zwłaszcza jej artykułu 28.

Stosownie do tego przepisu stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku postępowanie dotyczy lub kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

O uznaniu określonego podmiotu za stronę postępowania rozstrzyga ocena, czy podmiot ten legitymuje się interesem prawnym lub obowiązkiem. Interes faktyczny nie tworzy legitymacji procesowej. Stwierdzenie, że interes lub obowiązek ma charakter prawny musi opierać się na przepisach prawa materialnego, czyli być wyprowadzone z prawa materialnego, z konkretnej normy prawnej. Przy tym cechą interesu i obowiązku prawnego będzie to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego. Interes prawny, którego istnienie warunkuje przyznanie osobie przymiotu strony w określonej sprawie, musi bezpośrednio dotyczyć sfery prawnej podmiotu. Brak bezpośredniości wpływu sprawy na sferę prawną osoby nie zezwala na uznanie za stronę (wyrok NSA z dnia 30 listopada 1993 r., II SA 1783/93, postanowienie NSA z dnia 30 maja 1984 r., II SA 789/84 – niepublikowane, J. Borkowski (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C. H. Beck, Warszawa 2011, s. 187-188).

Kategoria interesu prawnego, na której oparta jest legitymacja procesowa w postępowaniu administracyjnym, należy do prawa materialnego. W przepisach tego prawa musi być norma lub normy prawne przewidujące w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do określonego podmiotu (podmiotów) możliwość wydania decyzji administracyjnej (lub niekiedy postanowienia). W wypadku normy prawnej uprawniającej określony podmiot może (czy też powinien) uzyskać rozszerzenie sfery swoich możliwości zachowań zgodnych z prawem, a w wypadku normy zobowiązującej może (powinien) być obarczony powinnością określonego zachowania wyznaczonego zakazem lub nakazem zawartym w normie ustawowej. Taka przewidziana w przepisach prawa materialnego możliwość (lub obowiązek) konkretyzacji uprawnień i obowiązków określonego podmiotu oznacza, że interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. oznacza w istocie związek między sferą indywidualnych praw i obowiązków określonego podmiotu, a sprawą administracyjną, w której taka konkretyzacja uprawnień lub obowiązków ma nastąpić i – w konsekwencji – decyzją administracyjną, stanowiącą rozstrzygnięcie sprawy, czyli autorytatywne ustalenie tych uprawnień lub obowiązków (uchwała NSA z dnia 3 lutego 1997 r., OPS 9/96, ONSA 1997, nr 3, poz. 102, wyrok NSA z dnia 10 marca 1989 r., IV SA 1254/88, niepubl.).

W ocenie Sądu prawidłowe jest stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, iż skarżącej nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu dotyczącym ustalenia warunków zabudowy w rozpoznawanej sprawie.

Z akt administracyjnych wynika, że skarżąca jest właścicielką działki nr ewid. "d", o powierzchni 0,30 ha, położonej [...], przy ul. D. [...] (boczna ul. S.), która objęta została obszarem analizowanym w niniejszej sprawie. Skarżąca nie wykazała, by przysługiwało jej prawo własności albo prawo użytkowania wieczystego innej nieruchomości położonej w tym obszarze, w szczególności, wbrew twierdzeniom jej pełnomocnika podnoszonym w toku postępowania administracyjnego, nie wykazała, by była właścicielką jakiejkolwiek nieruchomości graniczącej z terenem wnioskowanej inwestycji.

Okoliczność, iż skarżąca jest właścicielką działki gruntu położonej w obszarze analizowanym, nie przesądza, że przysługuje jej przymiot strony postępowania w tej sprawie.

W orzecznictwie sądowym wskazuje się bowiem, iż stronami postępowania administracyjnego w sprawie o ustalenie warunków zabudowy, poza wnioskodawcą, będą zawsze właściciele (użytkownicy wieczyści) nieruchomości inwestowanej oraz nieruchomości przylegających do terenu inwestycji. Stronami tego postępowania administracyjnego nie są natomiast dalsi właściciele (użytkownicy wieczyści) nieruchomości pozostających w granicach obszaru analizowanego, ale ewentualnie ci spośród nich, którzy mogą wykazać się interesem prawnym w rozumieniu art. 28 k.p.a. (por. postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 10 listopada 2011 r., II SA/Gd 653/11, LEX nr 1012085, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 17 lipca 2008 r., II SA/Gd 322/08, LEX nr 1045888, wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 28 maja 2008 r., II SA/Bd 243/08, LEX nr 557002, wyrok WSA w Kielcach z dnia 24 marca 2006 r., II SA/Ke 536/05, LEX nr 868475).

Skarżąca, jak zasadnie wskazało Kolegium, nie wykazała się interesem prawnym w rozumieniu art. 28 k.p.a., uzasadniającym uznanie jej za stronę postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku handlowo-usługowego wraz z niezbędną infrastrukturą na działce nr ewid. "a" oraz na części działki nr ewid. "b".

Nieruchomość należąca do skarżącej oddzielona jest od nieruchomości objętej przedmiotową inwestycją od strony południowej przez działki o numerach ewidencyjnych "e" i "f", a następnie przez działkę nr ewid. "g" (stanowiącą drogę prywatną wewnętrzną), zaś od strony południowo-wschodniej oddzielona jest przez działkę nr ewid. "h“ (k. 25 akt adm. I inst.). Dojazd do działki skarżącej odbywa się drogą powiatową – ul. S. [...] oraz drogą gminną – ul. D. [...]. Na działce skarżącej znajduje się budynek mieszkalny jednorodzinny, nieoddany do użytkowania, a wzdłuż granicy od strony południowej usypany został wał ziemny o wysokości około 2 m, który – zgodnie z jej wyjaśnieniami – ma na celu przysłonięcie budynku handlowo-usługowego na działce nr ewid. "a", a w przyszłości ma zostać obsadzony zielenią. Sporny budynek na działce nr ewid. "a" stanowi budynek parterowy, szczytem zwrócony do ul. S., zaś jedną ze ścian bocznych zwrócony w kierunku działki skarżącej. Wokół budynku znajduje się plac parkingowy i manewrowy, za którym położony jest podwyższony pas gruntu obsadzony krzewami i drzewami liściastymi.

Skarżąca nie może wywodzić swego interesu prawnego do bycia stroną w postępowaniu w niniejszej sprawie z przepisów art. 140 i nast. k.c.

W świetle art. 140 k.c. w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą.

Właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych (art. 144 k.c.).

Trafnie podniosło Kolegium, że sporne zamierzenie inwestycyjne (pawilon handlowo-usługowy) stanowi uzupełnienie dominującej w obszarze analizowanym zabudowy mieszkaniowej, w ramach miejskiego układu urbanistycznego. Zasięg uciążliwości prowadzonej działalności, jak wynika z decyzji organu pierwszej instancji, nie może przekraczać granic zajmowanej nieruchomości, to jest na działki nr ewid. "a" oraz części działki nr ewid. "b". Decyzją tą inwestor został również zobowiązany do zrealizowania projektowanego budynku z poszanowaniem uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym skarżącej. Przedmiotowa inwestycja nie stanowi również, na co zwrócił uwagę organ odwoławczy, przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, wymagającego sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko ani przedsięwzięcia, dla którego obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko może być wymagany, w rozumieniu przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.).

Realizacja przedmiotowej inwestycji nie ogranicza również w żaden sposób możliwości zainwestowania działki budowlanej skarżącej, na której wybudowany został zresztą przez skarżąca, jak podniesiono wyżej, budynek mieszkalny.

Niezasadne są zarzuty skarżącej, iż jej interes prawny do bycia stroną w niniejszej sprawie wynika z uciążliwości, jakie wywołuje funkcjonowanie przedmiotowej inwestycji.

Przede wszystkim tego rodzaju zarzuty nie mogą odnieść skutku w postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy. Kwestie oddziaływań związanych ze zwiększonym natężeniem ruchu pojazdów mechanicznych oraz hałasem emitowanym przez użytkowane urządzenia klimatyzacyjne – wynikających z funkcjonowania aktualnie zrealizowanej już inwestycji – nie są rozważane w tym postępowaniu. Tego rodzaju okoliczności mogą być podnoszone w toku postępowania administracyjnego mającego na celu zbadanie zgodności działania przedmiotowego budynku usługowo-handlowego z przepisami prawa normującymi wymogi związane z ochroną środowiska (np. dotyczącymi dopuszczalnych norm hałasu) bądź na drodze postępowania cywilnego.

Podmiot, który odczuwa negatywne oddziaływania związane z przeprowadzeniem w sąsiedztwie jego nieruchomości inwestycji budowlanej, jak wskazano wyżej, ma do dyspozycji szereg instrumentów prawnych, z których może skorzystać w drodze powództwa do sądu powszechnego. Prawa właściciela sąsiedniej nieruchomości chronione są w szczególności przez powołane przepisy art. 140 k.c. (w odniesieniu do immisji bezpośrednich) oraz art. 144 k.c. (w odniesieniu do immisji pośrednich). Prawa skarżącej jako właściciela nieruchomości znajdującej się w pobliżu powołanej wyżej inwestycji są zabezpieczone poprzez możliwość wniesienia do sądu powszechnego – sądu cywilnego opartego na art. 222 § 2 k.c. w zw. z art. 144 k.c. roszczenia o przywrócenie stanu zgodnego z prawem i o zaniechanie naruszeń, przeciwko osobie, która narusza własność w inny sposób aniżeli pozbawienie właściciela faktycznego władztwa nad rzeczą.

Nieuzasadniony jest także zarzut strony skarżącej, że niewyznaczenie rozprawy przez organ odwoławczy, po przeprowadzeniu oględzin w dniu 18 października 2011 r., zamknęło jej drogę do końcowego przedstawienia jej stanowiska w sprawie.

W myśl art. 89 k.p.a. organ administracji publicznej przeprowadzi, z urzędu lub na wniosek strony, w toku postępowania rozprawę, w każdym przypadku, gdy zapewni to przyspieszenie lub uproszczenie postępowania lub gdy wymaga tego przepis prawa (§ 1). Organ powinien przeprowadzić rozprawę, gdy zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron oraz gdy jest to potrzebne do wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków lub biegłych albo w drodze oględzin (§ 2).

Z powołanego przepisu wynika, że organ administracji winien przeprowadzić rozprawę administracyjną, gdy przyspieszy to lub uprości postępowanie, wymaga tego przepis prawa, zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron, a także gdy jest to potrzebne do wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków lub biegłych albo w drodze oględzin.

W toku postępowania odwoławczego w niniejszej sprawie Kolegium przeprowadziło rozprawę z udziałem skarżącej w dniu 27 września 2011 r. W toku tej rozprawy skarżąca oraz jej pełnomocnik szeroko korzystali z możliwości wypowiedzenia się, podnosząc istotne dla strony kwestie i składając dowody z dokumentów. Zdaniem Sądu nie można postawić skutecznie zarzutu naruszenia przez organ drugiej instancji przepisów prawa, z powodu niewyznaczenia kolejnej rozprawy, już po dokonaniu oględzin z dnia 18 października 2011 r. W oględzinach tych skarżąca brała udział osobiście, składając również obszerne wyjaśnienia, co znalazło odzwierciedlenie w protokole z tej czynności procesowej, podpisanym przez nią własnoręcznie (k. 52-53 akt adm. II inst.). W tych okolicznościach należy uznać, iż skarżąca miała zapewnioną możliwość czynnego udziału w postępowaniu, w tym również prawo do wyrażenia jej końcowego stanowiska w sprawie.

Powołany przepis art. 89 § 2 k.p.a. nie zobowiązuje organu do przeprowadzenia kolejnej rozprawy, po uprzednich oględzinach, lecz wskazuje na potrzebę wyznaczenia rozprawy w razie konieczności dokonania oględzin. Obowiązek organu w tym zakresie spełniony zostaje więc w przypadku wyznaczenia rozprawy administracyjnej zamiast przeprowadzenia oględzin, a zatem dochowanie tego obowiązku nie sprowadza się do powtórzenia rozprawy po dokonaniu oględzin. Z przepisu tego nie wynika zatem konieczność przeprowadzenia rozprawy w każdym wypadku przeprowadzenia oględzin, bowiem przeprowadzenie rozprawy jest uzależnione od potrzeby wyjaśnienia sprawy (por. A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do art. 89 kodeksu postępowania administracyjnego (w:) M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, System informacji prawnej LEX, 2012, teza 11).

Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez Kolegium innych przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy przeprowadził postępowanie zgodnie z regułami wynikającymi z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy.

Wbrew zarzutom strony skarżącej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z dnia 19 kwietnia 2011 r., II SA/Lu 844/10, nie przesądził, że skarżącej przysługuje przymiot strony w postępowaniu administracyjnym w rozpoznawanej sprawie. Z uzasadnienia tego wyroku wynika, iż Sąd zobowiązał organ odwoławczy do ponownego zbadania, czy skarżąca posiada przymiot strony w niniejszej sprawie. Taką ocenę organ odwoławczy przeprowadził, uznając prawidłowo, że skarżąca nie może być uznana za stronę tego postępowania.

W świetle powyższego zasadnie organ drugiej instancji umorzył postępowanie odwoławcze w rozpoznawanej sprawie na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Przepis ten ma bowiem zastosowanie m.in. w przypadku, gdy organ odwoławczy w toku postępowania ustalił, że wnoszący odwołanie nie jest stroną w sprawie. Przepis art. 127 § 1 k.p.a. umożliwia złożenie odwołania wyłącznie przez stronę postępowania (B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego..., s. 521).

Z tych wszystkich względów, wobec braku podstaw do uwzględniania skargi, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.