Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2939/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-09-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6293 Przejęcie gospodarstw rolnych
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 188
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Czesława Nowak-Kolczyńska sędzia NSA Tamara Dziełakowska sędzia del. WSA Mariusz Kotulski (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Olga Wrońska po rozpoznaniu w dniu 18 września 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 sierpnia 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 2179/15 w sprawie ze skargi C. P. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2. zasądza od C. P. na rzecz Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi kwotę 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 31 sierpnia 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 2179/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy ze skargi C.P. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji, uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...], a także zasądził od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżącego C. P. zwrot kosztów postępowania sądowego.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało podjęte na tle następującego stanu faktycznego i prawnego sprawy.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 1968 r. znak [...] Kierownika Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...], dalej jako "decyzja z dnia [...] kwietnia 1968 r.", przejęto na rzecz Skarbu Państwa jako opuszczone gospodarstwo rolne o powierzchni 4,43 ha położone we wsi [...], gmina i powiat [...], stanowiące własność N. P.

N. P. pismem z dnia [...] kwietnia 1999 r. wystąpiła o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji.

Wojewoda [...], dalej jako "Wojewoda", decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności wnioskowanej decyzji orzekającej o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa jako opuszczonego gospodarstwa rolnego o powierzchni 4,43 ha położonego we wsi [...], stanowiącego byłą własność N. P. w skład, którego wchodziły działki o numerach [...],[...] i [...].

Po rozpoznaniu odwołania C. P. (następcy prawnego N. P.) Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, dalej jako "Minister", decyzją z dnia [...] października 2015 r., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Podstawą faktyczną powyższych rozstrzygnięć było ustalenie, że gospodarstwo rolne stanowiące własność N. P. było gospodarstwem opuszczonym w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 13 lipca 1957 r. o zmianie dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym (Dz. U. (Dz. U. Nr 39 poz. 174 ze zm.), dalej jako "u.z.d." oraz § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 sierpnia 1961 r. w sprawie opuszczonych gospodarstw rolnych (Dz. U. z 1961 r. Nr 39 poz. 198), dalej jako "Rozporządzenie". Organy obu instancji uznały bowiem, że gospodarstwo było niezamieszkałe i nieuprawiane. Wobec powyższego, w ocenie organów obu instancji było podstaw do uznania, że decyzja z dnia [...] kwietnia 1968 r. wydana została z rażącym naruszeniem prawa, a w konsekwencji, do stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Wskutek uwzględnienia skargi na powyższą decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja naruszały prawo w stopniu uzasadniającym ich wyeliminowanie z obrotu.

Sąd I instancji wskazał na treść art. 2 u.z.d., który miał zastosowanie jeżeli: (1) w gospodarstwie nie zamieszkiwał właściciel ani jego małżonek, dzieci lub rodzice, a jednocześnie (2) gospodarstwo to nie było w całości lub w większej części uprawiane oraz poddawane właściwym zabiegom agrotechnicznym przez właściciela bądź użytkownika albo dzierżawcę. Dokonując oceny określonego aktu stosowania prawa, w tym przypadku decyzji o przejęciu gospodarstwa rolnego na własność Państwa, w postępowaniu nadzwyczajnym jakim jest postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji, konieczne jest sięgnięcie do stanu faktycznego jaki istniał na datę wydania badanej decyzji. Organy obu instancji w postępowaniu nadzorczym uznały, że stan faktyczny sprawy uzasadniał zastosowanie art. 2 u.z.d., bowiem gospodarstwo stanowiące własność N. P. było gospodarstwem opuszczonym. Jednak Sąd tych ustaleń faktycznych nie podzielił. Wskazał, że przed datą wydania decyzji z dnia [...] kwietnia 1968 r., bowiem w dniu [...] marca 1968 r. sporządzony został protokół z lustracji gospodarstwa rolnego, z którego wynika, że przedmiotowe gospodarstwo w 1967 r. było w pełni obsiane a plony (poza łubinem, który był zasiany na obszarze około 1 ha) zebrane. Po zbiorach nie były dokonane żadne uprawy i nie zasiano ozimin. W szopie przy stodole było kilka sztuk owiec. Fakt, że w końcu zimy nie zostały jeszcze rozpoczęte prace polowe nie świadczył o tym, że gospodarstwo nie było uprawiane. Natomiast zastosowanie w art. 2 u.z.d. określenia "opuszczone" oznacza, że dla przejęcia gospodarstwa rolnego wymagane było, by stan ten trwał przez pewien dłuższy czas. W realiach niniejszej sprawy, o takim dłuższym okresie nie mogło być mowy, skoro jeszcze jesienią roku poprzedzającym wydanie decyzji, gospodarstwo było w pełni uprawiane. Sam fakt nie zebrania łubinu jesienią 1967 r. nie mógł przesądzić o uznaniu iż gospodarstwo nie było uprawiane. Z akt sprawy wynika, że miało ono powierzchnię około 4 ha, łubin obsiany był na obszarze około 1 ha, w związku z tym nie można stwierdzić by gospodarstwo całości lub w większej części nie było uprawiane oraz by w tym zakresie nie było poddawane właściwym zabiegom agrotechnicznym.

WSA podkreślił także, że treść zawiadomienia Prezydium, na które powołały się organy w postępowaniu nadzorczym, stała w oczywistej sprzeczności z treścią protokołu z dnia [...] marca 1968 r. W powołanym wyżej zawiadomieniu wskazano bowiem, że "całe gospodarstwo od szeregu lat leży odłogiem, nikt nie płaci podatków ani nie reguluje obowiązkowych opłat". Przy czym zawiadomienie z dnia [...] marca 1968 r. sporządzone zostało przez organ prowadzący postępowanie i skierowane do N. P.. W zawiadomieniu nie wyjaśniono na podstawie jakich dowodów poczyniono opisane w nim ustalenia.

Biorąc pod uwagę zeznania świadków WSA przyjął, że przedmiotowe gospodarstwo było uprawiane przez N. P. do 1967 r., pomimo tego, że już od końca lat 50-tych zamieszkiwała poza [...]. W kolejnym roku, jeszcze przed rozpoczęciem sezonu prac polowych, rozpoczęta została procedura przejęcia gospodarstwa przez Państwo.

Ostatecznie według Sądu I instancji stan faktyczny sprawy nie pozwalał na stwierdzenie zaistnienia przesłanki nie uprawiania gospodarstwa w całości lub w większej części. Oznacza to, że w sprawie nie zaistniał stan faktyczny uprawniający do uznania gospodarstwa za opuszczone a w konsekwencji przejęcia go na własność Skarbu Państwa w trybie art. 2 u.z.d. WSA uznał więc za uzasadnione zarzuty skargi co do naruszenia przepisów postępowania, to jest art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., jako mające istotny [...] na wynik sprawy, skutkujące bowiem uznaniem przez organy, że decyzja z [...] kwietnia 1968 r. nie naruszała prawa, a w konsekwencji odmowę stwierdzenia jej nieważności. W ocenie Sądu należy ustalić, czy w sprawie nie zaistniały nieodwracalne skutki prawne, co uzasadniałoby zastosowanie art. 158 § 2 k.p.a.

Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył Minister, zaskarżając go w całości zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2002 nr 153 poz. 1270 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a." w związku z art. 7, 77 § 1, 80 i 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 20.16 r. poz, 23, z późn. zm.), dalej jako "k.p.a.", poprzez wadliwe przyjęcie, że stan faktyczny sprawy nie pozwalał na stwierdzenie zaistnienia przesłanki nieuprawiania gospodarstwa w całości lub większej części, a w konsekwencji błędne uznanie, że organy bezzasadnie odmówiły stwierdzenia nieważności decyzji o przejęciu gospodarstwa na własność Państwa w trybie art. 2 u.z.d.

W związku z powyższym skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi C. P. ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie. Ponadto wniósł o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania kasacyjnego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przytoczono argumentację mającą przemawiać za zasadnością podniesionych względem wyroku Sądu I instancji zarzutów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wniesiona w przedmiotowej sprawie skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż nie posiada usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania w wypadkach określonych w § 2, z których żaden w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej.

Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną zostały określone w art.174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć niewłaściwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie, dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania – może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w wypadku oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie skarżący powinien nadto wykazać istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy. Jednocześnie podkreślić należy, że w sytuacji, gdy strona wnosząca skargę kasacyjną zarzuca wyrokowi Sądu I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności trzeba odnieść się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, bowiem dopiero wówczas, gdy zostanie przesądzone, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd I instancji za podstawę orzekania jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do oceny zasadności zarzutów prawa materialnego.

W niniejszej sprawie strona skarżąca oparła skargę kasacyjną na jednej podstawie: naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Rozpoznając zarzuty skargi kasacyjnej w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że są one uzasadnione i z tego powodu skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie.

Tytułem wstępu przypomnieć należy, że postępowanie o stwierdzenie nieważności rozstrzygnięcia stanowi wyjątek od przyjętej przez ustawodawcę w art. 16 § 1 k.p.a. zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. Stwierdzenie nieważności decyzji, będące jednym z trybów godzących w zasadę trwałości decyzji administracyjnej, jest instytucją szczególną, stąd też zaistnienie przesłanki powodującej stwierdzenie nieważności decyzji musi być oczywiste. Do stwierdzenia nieważności decyzji może dojść wyłącznie w przypadku stwierdzenia istnienia którejś z przesłanek zawartych w art. 156 § 1 k.p.a.

Stosownie do art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowo-administracyjnym naruszenie prawa ma charakter rażący, gdy jest ono oczywiste. Oznacza to, że sprzeczność pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a konkretnym przepisem prawa jest wyraźna, rzucająca się w oczy. Rażąco naruszony może być wyłącznie przepis jednoznaczny, niepowodujący wątpliwości interpretacyjnych. Ponadto za rażące można uznać tylko takie naruszenie prawa, które powoduje, że wydane rozstrzygnięcie wywołuje skutki niemożliwe do zaakceptowania w praworządnym państwie. Nie jest dopuszczalne "podciąganie" wypadków zwykłego naruszenia prawa pod naruszenie kwalifikowane, rażące, ani - tym bardziej - uznawanie za naruszające prawo sytuacji, gdzie nie jest wyjaśnione, czy do naruszenia prawa w ogóle doszło.

Nie każde - nawet oczywiste - naruszenie prawa może być uznane za rażące, jak również nie ma decydującego znaczenia jaki przepis został naruszony. Rozstrzygające dla uznania naruszenia prawa za rażące jest to, że rodzaj tego naruszenia i jego skutki powodują, że decyzja taka nie może być zaakceptowana jako rozstrzygnięcie wydane przez organy praworządnego państwa. W konsekwencji rażąco narusza prawo decyzja administracyjna, która została wydana wbrew jednoznacznemu zakazowi lub nakazowi wynikającemu z przepisów prawa materialnego. Postępowanie nieważnościowe nie jest "trzecią instancją" pozwalającą na merytoryczną ocenę sprawy administracyjnej załatwionej decyzją ostateczną, gdyż zakres stosownych rozważań organu nadzoru powinien zostać zawężony jedynie do oceny zaistnienia przesłanek nieważnościowych i to wyłącznie w odniesieniu do materiału dowodowego zebranego w sprawie "zwykłej" stanowiącego podstawę do wydania decyzji, która jest objęta wnioskiem o stwierdzenie nieważności. Rozstrzygający dla oceny, czy zachodzą przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa, jest stan faktyczny i stan prawny w dniu wydania tej decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 listopada 1987 r., III SA 1134/96, ONSA 1998/3/101, wyrok NSA z dnia 29 maja 2013 r., II OSK 267/12, wyrok NSA z dnia 1 czerwca 2016 r., II OSK 2352/14). Oceny legalności decyzji, w stosunku do której toczy się postępowanie administracyjne o stwierdzenie jej nieważności, dokonuje się zatem, co do zasady, tylko i wyłącznie na podstawie zamkniętego materiału dowodowego, tj. materiałów zgromadzonych w postępowaniu zwykłym zakończonym wydaniem decyzji podlegającej kontroli - takich, którymi dysponował organ wydając kwestionowaną decyzję. W ramach postępowania nieważnościowego organ nie może zatem dokonywać nowych lub dodatkowych ustaleń faktycznych, ani też kwestionować stanu faktycznego spraw zakończonej decyzją stanowiącą przedmiot kontroli prowadzonej w tym postępowaniu nadzorczym (por. np.: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 stycznia 2014 r., II GSK 1617/12 oraz 25 kwietnia 2013 r., I OSK 1822/11).

O uznaniu naruszenia prawa za rażące decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter naruszonego przepisu oraz skutki gospodarcze i społeczne, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną przez ich proste zestawienie ze sobą, przy czym nie chodzi tu o błędy w wykładni prawa, a o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. Oznacza to, że w sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to jest taki, który nie wymaga wykładni prawa. Natomiast skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. Zatem z rażącym naruszeniem prawa nie można utożsamiać każdego naruszenia prawa.

Zasadny jest zatem zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, 77 § 1, 80 i 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaskarżonym wyrokiem uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] zarzucając naruszenie art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a Tym samym Sąd I instancji uznał, że organy administracyjne w toku prowadzenia postępowania o stwierdzenie nieważności uchybiły powołanym wyżej przepisom, a zatem, że organy nie podjęły wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w sposób wyczerpujący nie zebrały i nie rozpatrzyły całego materiał dowodowego, ani też nie oceniły na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Jednocześnie jednak WSA w żaden sposób nie wskazał jakich to czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w toku postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] kwietnia 1968 r. znak [...] Kierownika Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] organy administracyjne nie podjęty, czy też dowodów nie zebrały. Sąd nie wskazał jakich dowodów brakuje, jakie powinny być przeprowadzone lub jakie jeszcze czynności powinny podjąć ograny w celu ich pozyskania i uzupełnienia materiału dowodowego. W konsekwencji nie nakazał również organom administracyjnym ich przeprowadzenia. Sąd nie wskazał także w jakim to zakresie organy nie rozpatrzyły całego materiał dowodowego, do czego jeszcze powinny się odnieść, czy też jakie to okoliczności uznane za udowodnione nie zostały ocenione na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Pomimo powołania wskazanych przepisów jako postawy prawnej uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji Sąd w żaden sposób ich nie wykazał, ani nie uzasadnił. Podkreślić przy tym należy, że chodzić tu może wyłącznie o braki dowodowe w zakresie ustaleń stanu faktycznego postępowania o stwierdzenie nieważności, a nie postępowania zwykłego zakończonego decyzją ostateczną. Tymczasem z analizy uzasadnienia zaskarżonego wyroku WSA wynika, że ustalenia, zarzuty i wnioski Sądu odnoszą się wyłącznie do prawidłowości ustaleń stanu faktycznego oraz oceny dowodów przeprowadzonych i dokonanych przez organ administracyjny w postępowaniu "zwykłym", a nie do postępowania nieważnościowego będącego przedmiotem kontroli sądowej. Tymczasem zakres stosownych rozważań organów administracyjnych i sądów w przypadków postępowań o stwierdzenie nieważności powinien zostać zawężony jedynie do oceny zaistnienia przesłanek nieważnościowych i to wyłącznie w odniesieniu do materiału dowodowego zebranego w sprawie "zwykłej". Jak to wskazano wyżej postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności nie jest kolejną instancją zwykłego postępowania w ramach, którego można uzupełnić materiał dowodowy i na nowo dokonać merytorycznej oceny sprawy administracyjnej załatwionej decyzją ostateczną. Tymczasem analiza dowodów dokonana przez Sąd I instancji odnosi się do oceny prawidłowości ustaleń faktycznych, zupełności materiału dowodowego a w konsekwencji stanu faktycznego z daty wydania decyzji Kierownika Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa jako opuszczonego gospodarstwa rolnego o powierzchni 4,43 ha położonego we wsi [...], gmina i powiat [...], stanowiącego własność N. P.. Prawidłowość takich ustaleń faktycznych i zupełności materiału dowodowego może być weryfikowana w toku postępowania zwykłego w procedurze odwoławczej lub ewentualnie w trybie nadzwyczajnym wznowienia postępowania, ale nie w trybie nieważności.

Naruszenie przepisów postępowania może polegać w szczególności na niedopełnieniu wynikających z tych przepisów obowiązków organu lub uniemożliwieniu stronie skorzystania z przysługujących jej uprawnień procesowych albo błędnej wykładni tych przepisów. Stosownie do postanowień zawartych w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. warunkiem uwzględnienia skargi z tego powodu jest ustalenie, że stwierdzone naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Innymi słowy, sąd uchylając decyzję na tej podstawie obowiązany jest wykazać, że gdyby nie było stwierdzonego w postępowaniu sądowym naruszenia przepisów postępowania, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej byłoby inne – por. np. wyrok NSA z 7 grudnia 2005 r., I OSK 407/05. Istotne zatem jest, aby istniał związek przyczynowy między naruszeniem prawa procesowego a treścią rozstrzygnięcia, polegający na tym, że gdyby nie było stwierdzonego przez sąd uchybienia, to treść zaskarżonego aktu z dużą dozą prawdopodobieństwa byłaby inna. Tych elementów w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie ma, a formułowane wnioski naruszenia przepisów postępowania odnoszą się nie do prowadzonego postępowania o stwierdzenie nieważności, ale postępowania zwykłego zakończonego decyzją dnia [...] kwietnia 1968r. znak [...] Kierownika Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...].

Zatem podzielić należy argumentację zawartą w skardze kasacyjnej, że Minister prawidłowo ocenił materiał dowodowy. Z zachowanych dokumentów archiwalnych sprawy wynika, że podstawą zakwalifikowania gospodarstwa jako opuszczonego był protokół sporządzony w dniu [...] marca 1968r. i podpisany m.in. przez J.P. Nadto zawiadomieniem z [...] marca 1968r. nr [...] Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] zwracało się do N. P. z informacją o wszczęciu postępowania w sprawie przejęcia na rzecz Skarbu Państwa opuszczonego gospodarstwa rolnego oraz wzywało właścicielkę do złożenia wyjaśnień w jaki sposób zamierza zagospodarować to gospodarstwo i co dalej zamierza zrobić z tym gospodarstwem. Pomimo otrzymania tego wezwania, w aktach brak jest śladu jakiegokolwiek ustosunkowania się do niego przez adresatkę, jak również składania przez nią środków zaskarżenia od otrzymanej decyzji z [...] kwietnia 1968r. Nie sposób także stwierdzić, że pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a konkretnym przepisem prawa zachodzi sprzeczność, a tym bardziej, że byłaby ona oczywista, wyraźna, rzucająca się w oczy. Zawarte we wskazanej decyzji rozstrzygnięcie odpowiada powołanej podstawie prawnej z art.2 ustawy z dnia 13 lipca 1957 r. o zmianie dekretu z dnia 18 kwietnia 1955r. o uwłaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym.

W tym stanie rzeczy stwierdzając, że skarga kasacyjna jest uzasadniona, Naczelny Sąd Administracyjny miał podstawy do jej uwzględnienia i uchylenia zaskarżonego wyroku, a uznając, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, do rozpoznania skargi w oparciu o art. 188 p.p.s.a., a w następstwie tego do jej oddalenia na podstawie art.151 p.p.s.a.

Rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania kasacyjnego wydane zostało na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a.