Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 764/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-09-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 647  Sprawy związane z ochroną danych osobowych
Hasła tematyczne: Ochrona danych osobowych
Skarżony organ: Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7 pkt 2, art. 2 ust. 3, art. 18 ust. 1 pkt
journal: Dz.U. 2002 nr 101 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych - tekst jedn.
article: art. 30 ust. 2 (1)
journal: Dz.U. 2001 nr 79 poz 854
law: Ustawa z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędziowie WSA Andrzej Kołodziej (spraw.), Sławomir Antoniuk, Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Duszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2013 r. sprawy ze skargi Prezesa Sądu [...] w [...] na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie ochrony danych osobowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] września 2012 r. o nr [...] ; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; 3. zasądza od Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych na rzecz skarżącego Prezesa Sądu [...] w [...] kwotę 440 (słownie: czterysta czterdzieści) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Prezes Sądu [...] w [...] pismem z dnia [...] października 2011 r. znak [...] , powołując się na art. 30 ust. 21 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 854 z późn. zm.) i art. 38 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 z późn. zm.) zwrócił się do [...]Związku Zawodowego [...] o przekazanie imiennej listy osób, których interesy Związek będzie reprezentował w wypadku podjęcia decyzji o rozwiązaniu umowy o pracę. Na powyższe żądanie, Związek Zawodowy złożył skargę do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych.

Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych, decyzją z dnia [...] września 2012 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), art. 12 pkt 2, art. 18 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 23 ust. 1 pkt 2, art. 26 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 z późn. zm.) w związku z art. 232 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 z późn. zm.) oraz art. 30 ust. 21 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 854 z późn. zm.), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie skargi [...] Związku Zawodowego [...], nakazał, Sądowi [...] w [...] , usunięcie uchybień przy przetwarzaniu danych osobowych pracowników poprzez pozyskiwanie informacji o osobach korzystających z obrony [...] Związku Zawodowego [...], jedynie w sytuacji, gdy przepisy prawa pracy przewidują w stosunku do tych osób współdziałanie pracodawcy z zakładową organizacją związkową w indywidualnych sprawach ze stosunku pracy, zgodnie z art. 232 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy.

W uzasadnieniu decyzji Generalny Inspektor stwierdził, że przepisy art. 30 ust. 21 ustawy o związkach zawodowych oraz art. 232 Kodeksu pracy, nie mogą stanowić podstawy do pozyskiwania przez Sąd [...] w [...] od związku zawodowego danych osobowych wszystkich pracowników korzystających z jego ochrony. Organ wskazał, iż art. 30 ust. 21 ustawy o związkach zawodowych stanowi o indywidualnych sprawach ze stosunku pracy. Odnosi się on do ochrony stosunku pracy indywidualnego pracownika, którą w przypadku wypowiedzenia wynikających z umowy warunków pracy i płacy zapewnia art. 42 § 1 Kodeksu pracy, a w innych przypadkach w szczególności przepisy art. 38 § 1, art. 52 § 3 i art. 177 § 1 Kodeksu pracy. Zdaniem organu powyższe oznacza, że pozyskiwanie informacji o korzystaniu przez pracownika z obrony związkowej, w toku konsultacji ze związkami zawodowymi, jest uzasadnione w razie zamiaru wypowiedzenia warunków pracy i płacy konkretnemu pracownikowi lub rozwiązania umowy o pracę z konkretnym pracownikiem. Dlatego brak jest podstaw do pozyskiwania przez Sąd [...] w [...] od związku zawodowego danych osobowych we wskazanym zakresie w odniesieniu do wszystkich pracowników, korzystających z ochrony związku zawodowego w sytuacji, gdy nie są oni objęci zamiarem wypowiedzenia im warunków zatrudnienia lub rozwiązania z nimi umów o pracę.

W ocenie Generalnego Inspektora, pozyskiwanie w ten sposób danych, narusza określoną w art. 26 ust. 1 pkt 3 ustawy zasadę adekwatności. Organ podkreślił, że nie kwestionuje prawa pracodawcy do pozyskiwania informacji o pracownikach korzystających z ochrony związkowej, lecz jedynie sposób realizacji tego prawa.

Prezes Sądu [...] w [...] złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego: art. 7 K.p.a. – dochodzenia prawdy obiektywnej, art. 77 § 1 K.p.a. – zasady swobodnej oceny dowodów oraz art. 107 § 3 K.p.a. – brak rzetelnego uzasadnienia, polegające na wydaniu niewykonalnej decyzji, bowiem organ nakazał Sądowi [...] w [...], zaprzestania praktyki polegającej na pozyskiwaniu od zakładowej organizacji związkowej informacji o osobach korzystających z obrony Związku Zawodowego w formie imiennej listy jej członków jedynie w sytuacji, gdy przepisy prawa pracy przewidują w stosunku do tych osób współdziałanie pracodawcy z organizacją związkową, podczas gdy Sąd [...] w [...] jednorazowo wystąpił do zakładowej organizacji związkowej o przekazanie imiennej listy, jednak listy tej nie uzyskał, zatem Sąd [...] w [...] nie może usunąć uchybień, które nigdy nie miały miejsca.

Prezes Sądu [...] w [...] zarzucił decyzji z dnia [...] września 2012 r. także naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:

– art. 30 ust. 21 ustawy o związkach zawodowych, w związku z art. 232 Kodeksu pracy poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że nie stanowią one podstawy do zwrócenia się do zakładowej organizacji związkowej o przekazanie imiennej listy jej członków,

– art. 7 pkt 2) ustawy o ochronie danych osobowych, poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że doszło do przetwarzania danych osobowych,

– art. 26 ust. 1 pkt 3 ustawy o ochronie danych osobowych, poprzez jego błędna wykładnię i przyjęcie, że zwrócenie się do zakładowej organizacji związkowej o przekazanie imiennej listy jej członków jest nieadekwatne do celu w jakim te dane osobowe są przetwarzane,

– art. 27 ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie danych osobowych, poprzez jego niezastosowanie jako podstawy prawnej przetwarzania przez Sąd [...] w [...] , danych osobowych pracowników o przynależności związkowej.

Podniósł, że dane osobowe nie były przetwarzane przez Sąd [...] w [...] i dlatego decyzja Generalnego Inspektora jest niewykonalna. Organ nie dokonał niezbędnych ustaleń, w tym nie wyjaśnił, czy żądanie przez Sąd [...] w [...] , przekazania danych osobowych, wyczerpało przesłanki "zbierania danych osobowych" oraz czy Sąd [...] w [...] , miał rzeczywistą wolę dane te przetwarzać. Zgodnie z art. 18 ust. 1 zdanie pierwsze, ustawy o ochronie danych osobowych, w przypadku naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych, Generalny Inspektor z urzędu lub na wniosek osoby zainteresowanej, w drodze decyzji administracyjnej nakazuje przywrócenie stanu zgodnego z prawem. Co oznacza, iż konieczną przesłanką wydania nakazu, jest stwierdzenie, iż doszło do naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych.

Zdaniem Prezesa Sądu [...] w [...] , wbrew twierdzeniom organu, w przedmiotowym przypadku nie została naruszona zasada adekwatności, natomiast Sąd [...] w [...] , kierując się celami określonymi w Kodeksie pracy, miał prawo wnioskować o przekazanie imiennej listy członków organizacji związkowej w trybie art. 30 ust. 21 o związkach zawodowych.

Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. znak [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ podkreślił, że bezsporne jest, iż Sąd [...] w [...] zwrócił się do związku zawodowego z żądaniem przekazania imiennej listy osób, których interesy reprezentuje. Związek zawodowy odmówił przekazania tych danych, a zatem faktycznie Sąd [...] w [...] ich nie otrzymał i nie utrwalił, jednakże w ocenie organu, samo działanie pracodawcy polegające na żądaniu tych danych, uznać należy za przetwarzanie danych osobowych. Podzielenie innego poglądu doprowadziłoby do przyjęcia stanowiska, zgodnie z którym każde żądanie pozyskiwania danych osobowych w oparciu o przesłankę z art. 23 ust. 1 lub art. 27 ust. 2 ustawy o ochronie danych osobowych, nie mogłoby być rozpatrywane, bowiem nie doszłoby do przetwarzania, pozyskiwania czy utrwalania danych.

Żądanie listy pracowników korzystających z obrony związku zawodowego nie można traktować jako listy członków związku zawodowego, a co za tym idzie na podstawie takiej listy ustalać liczbę członków tego związku.

Generalny Inspektor, podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji, zgodnie z którym przepisy art. 30 ust. 21 ustawy o związkach zawodowych, oraz art. 23 2 Kodeksu pracy, nie mogą stanowić podstawy do pozyskania danych osobowych wszystkich pracowników korzystających z ochrony związku zawodowego. Zdaniem organu art. 30 ust. 21 ustawy o związkach zawodowych, stanowi o indywidualnych sprawach ze stosunku pracy. Odnosił się on zatem do ochrony stosunku pracy indywidualnego pracownika, którą w przypadku wypowiedzenia wynikających z umowy warunków pracy i płacy zapewnia art. 42 § 1 Kodeksu pracy, a w innych przypadkach w szczególności przepisy art. 38 § 1 Kodeksu pracy – wypowiedzenie umowy o pracę na czas nieokreślony, art. 52 § 3 Kodeksu pracy – rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika i art. 177 § 1 Kodeksu pracy – rozwiązanie umowy o pracę w okresie ciąży lub urlopu macierzyńskiego bez wypowiedzenia z winy pracownicy. Zdaniem organu oznacza to, że pozyskiwanie informacji o korzystaniu przez pracownika z obrony związkowej, w toku konsultacji ze związkami zawodowymi, jest uzasadnione w razie zamiaru wypowiedzenia warunków pracy i płacy konkretnemu pracownikowi lub rozwiązania umowy o pracę z konkretnym pracownikiem. Dlatego brak jest podstaw do pozyskiwania przez Sąd [...] w [...] od związku zawodowego, danych osobowych we wskazanym zakresie, w odniesieniu do wszystkich pracowników korzystających z jego ochrony, w sytuacji, gdy nie są oni objęci zamiarem wypowiedzenia im warunków zatrudnienia lub rozwiązania z nimi umów o pracę.

Generalny Inspektor podkreśla, że nie kwestionuje prawa pracodawcy do pozyskiwania informacji o pracownikach korzystających z ochrony związkowej, lecz jedynie sposób realizacji tego prawa. Zdaniem organu pracodawca, powinien mieć na uwadze wymagania określone przepisami ustawy o ochronie danych osobowych, w tym określoną w art. 26 ust. 1 pkt 2 ustawy – zasadę celowości. Organ stwierdził, że poza cel, gromadzenia danych w zakresie korzystania z obrony związku zawodowego – który istnieje w określonych w przepisach Kodeksu pracy przypadkach, gdy pracodawca zamierza rozwiązać umowę o pracę z pracownikiem lub wypowiedzieć mu warunki pracy i płacy – wykracza pozyskiwanie danych osobowych wszystkich pracowników korzystających z ochrony związkowej za pomocą ich imiennego wykazu. Z uwagi na powyższe, realizacja uprawnienia pracodawcy, wynikającego z art. 30 ust. 2 ustawy o związkach zawodowych, powinna być dokonywana poprzez wystąpienie odnoszące się jedynie do tych osób, wobec których zamierza się podjąć czynności wymagające współdziałania ze związkiem zawodowym. Organ podkreślił, że na prawidłowość takiego trybu postępowania wskazuje również uchwała Sądu Najwyższego z dnia 24 stycznia 2012 r. w sprawie o sygn. akt III PZP 7/11. Podobne stanowisko zajął również Sąd Najwyższy w ustnym uzasadnieniu do uchwały z dnia 21 listopada 2012 r. w sprawie o sygn. akt III PZP 6/12.

Prezes Sądu [...] w [...] złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję wnosząc o:

– jej uchylenie oraz uchylenie decyzji jej poprzedzającej,

– zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych,

– rozpoznanie sprawy pod nieobecność pełnomocnika skarżącego.

Skarżący, zarzucił decyzji Generalnego Inspektora Danych Osobowych naruszenie prawa procesowego:

– art. 7 K.p.a. – zasady dochodzenia prawdy obiektywnej, art. 77 § 1 K.p.a. – zasady swobodnej oceny dowodów oraz art. 107 § 3 K.p.a. – podnosząc brak rzetelnego uzasadnienia, polegający na wydaniu niewykonalnej decyzji. Zdaniem skarżącego, Generalny Inspektor nakazał zaprzestanie praktyki polegającej na pozyskiwaniu od zakładowej organizacji związkowej, informacji o osobach korzystających z obrony Związku w formie imiennej listy jej członków, jedynie w sytuacji, gdy przepisy prawa pracy przewidują w stosunku do tych osób współdziałanie pracodawcy z organizacją związkową. Sąd [...] w [...] , jednorazowo wystąpił do zakładowej organizacji związkowej o przekazanie imiennej listy, jednak listy tej nie uzyskał, zatem pracodawca – Sąd [...] w [...], nie może usunąć uchybień, które nigdy nie miały miejsca. Decyzja GIODO jest więc niewykonalna.

Prezes Sądu [...] w [...] zarzucił też organowi naruszenie innych przepisów postępowania:

– art. 77 § 1 w związku z art. 77 K.p.a. oraz w związku z art. 25 ust. 2 pkt 3 i art. 27 ustawy o ochronie danych osobowych, które miało istotny wpływ na wynik sprawy,

– art. 107 § 1 K.p.a. w związku z art. 18 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarżący zarzucił również naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:

– art. 30 ust. 21 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych w związku z art. 232 Kodeksu pracy poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że nie stanowią one podstawy do zwrócenia się do zakładowej organizacji związkowej o przekazanie imiennej listy jej członków,

– art. 7 pkt 2) ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, iż doszło do przetwarzania danych osobowych,

– art. 26 ust. 1 pkt 3 ustawy o ochronie danych osobowych, poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że zwrócenie się do zakładowej organizacji związkowej o przekazanie imiennej listy jej członków jest nieadekwatne do celu, w jakim te dane osobowe są przetwarzane,

– art. 27 ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie danych osobowych, poprzez jego niezastosowanie jako podstawy prawnej przetwarzania przez Sąd [...] w [...], danych osobowych pracowników o przynależności związkowej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi, nadmieniając, że zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 6 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Przyczyna taka występuje również w przypadku wniesienia skargi przez osobę niemogącą być pełnomocnikiem albo niemającą pełnomocnictwa, (por, A Kabat, Komentarz do art. 58 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, LEX 2011). W niniejszej sprawie wniesiona w imieniu Prezesa Sądu [...] w [...] skarga została opatrzona nieczytelnym podpisem przez osobę, w żaden sposób niezidentyfikowaną nie można zatem przyjąć, by dołączono w formie załącznika do skargi pełnomocnictwo umocowujące I. K. do reprezentowania skarżącego w postępowaniach przed organami i sądami administracyjnymi, odnosiło się do osoby wnoszącej przedmiotową skargę.

Ponadto Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych, odnosząc się merytorycznie do zarzutów podniesionych w skardze, gdyby Sąd nie podzielił argumentacji przemawiającej za jej odrzuceniem, podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji z dnia [...] lutego 2013 r. oraz poprzedzającej decyzji z dnia [...] września 2012 r. oraz wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych utrzymująca w mocy poprzedzającą decyzję, którą organ nakazał Sądowi [...] w [...] "usunięcie uchybień przy przetwarzaniu danych osobowych pracowników".

Kluczowym zagadnieniem wymagającym rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest odpowiedź na pytanie, czy w ogóle mamy tu do czynienia z przetwarzaniem danych osobowych przez Sąd [...] w [...] .

Jest to o tyle istotne, że kompetencje Generalnego Inspektora określone w przepisie art. 12 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (j.t. Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 ze zm.), dalej "u.o.d.o." polegają w szczególności na kontroli zgodności przetwarzania danych z przepisami o ochronie danych osobowych (pkt 1) oraz wydawaniu decyzji administracyjnych i rozpatrywaniu skarg w sprawach wykonania przepisów o ochronie danych osobowych (pkt 2).

Podkreślić przy tym należy, że Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych jako organ do spraw ochrony danych osobowych (art. 8 ust. 1 u.o.d.o.) jest organem administracji publicznej zobowiązanym do przestrzegania zasady praworządności, a więc działania na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji RP), powtórzonej w art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267), dalej "K.p.a.". Generalny Inspektor może zatem podejmować działania kontrolne i wydawać na ich podstawie decyzje administracyjne jedynie wówczas, gdy dane osobowe są przetwarzane.

Stosownie do przepisu art. 7 pkt 2 u.o.d.o., przez przetwarzanie danych rozumie się jakiekolwiek operacje wykonywane na danych osobowych, takie jak zbieranie, utrwalanie, przechowywanie opracowywanie, zmienianie, udostępnianie i usuwanie, a zwłaszcza te, które wykonuje się w systemach informatycznych.

Zastosowanie w powyższym przepisie wyrazu "jakiekolwiek" świadczy, że wyliczenie to nie ma charakteru zamkniętego. Ustawa o ochronie danych osobowych wymienia także inne operacje na danych osobowych, które można zakwalifikować jako przetwarzanie danych, a nie są wymienione w art. 7 pkt 2 u.o.d.o. Przykładowo można wskazać na anonimizację (art. 2 ust. 3), uaktualnienie, sprostowanie (art. 32 ust. 1 pkt 6) czy wstrzymanie przetwarzania (art. 32 ust. 1 pkt 6, art. 35 ust. 1).

Brak zamkniętego katalogu operacji kwalifikowanych do przetwarzania danych osobowych nie oznacza, że można do nich zaliczyć wszystkie czynności mające jakikolwiek związek z tymi danymi. W piśmiennictwie trafnie bowiem zwraca się uwagę na to, że przyjęta w art. 7 pkt 2 u.o.d.o. kolejność operacji na danych osobowych nie jest przypadkowa. Wskazuje ona na dwa skrajne etapy takich działań. O przetwarzaniu danych można mówić począwszy od zbierania danych, a skończywszy na ich usunięciu (A. Drozd. Ustawa o ochronie danych osobowych – Komentarz. Wzory pism i przepisy. LexisNexis 2008, s. 61). W konsekwencji należy przyjąć, że ochrony danych osobowych, a tym samym stosowaniu przepisów ustawy o ochronie danych osobowych nie można rozciągać poza wskazane ramy czasowe.

Zatem pierwszą czynnością, która kwalifikuje się do zaliczenia jako przetwarzanie danych osobowych, jest zbieranie danych.

W omawianej ustawie brak jest definicji tego pojęcia, przez co jego rozumienie może budzić wątpliwości. Zgodnie z jego znaczeniem słownikowym, "zebrać" – "zbierać" oznacza "zgromadzić w jednym miejscu albo w swoim posiadaniu" (Mały słownik języka polskiego pod red. S. Skorupki, H. Auderskiej, Z. Łempickiej, PWN, Warszawa 1969). Należy więc przyjąć, że "zbieranie" to pozyskanie, wejście w posiadanie danych osobowych, czyli uzyskanie faktycznego władztwa nad tymi danymi przez inny podmiot niż osoba, której dane dotyczą. Pojęciem tym nie można obejmować etapu żądania udostępnienia danych osobowych, gdyż żądanie takie jest czynnością faktyczną, która poprzedza etap zbierania danych.

Owo zbieranie nie stanowi jeszcze przetwarzania danych osobowych, a tym samym nie jest to czynność objęta działaniem ustawy o ochronie danych osobowych.

W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje okoliczność, że Sąd [...] w [...] jako pracodawca, powołując się na przepis art. 30 ust. 21 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 854 ze zm.), wystąpił do [...] Związku Zawodowego [...], o przekazanie imiennej listy osób, których interesy będą przez związek reprezentowane w wypadku podjęcia decyzji o rozwiązaniu umowy o pracę. Ponadto niesporne jest, że związek nie udostępnił pracodawcy żądanych danych osobowych.

Powyższe oznacza, że w sprawie nie doszło do jakichkolwiek operacji, które można by było zakwalifikować jako przetwarzanie danych w rozumieniu art. 7 pkt 2 u.o.d.o. Nie zostały zatem spełnione przesłanki do stosowania przez Generalnego Inspektora środków przewidzianych w art. 18 ust. 1 pkt 1 u.o.d.o., a tym samym wydany nakaz usunięcia uchybień pozbawiony jest uzasadnienia faktycznego.

Z tych powodów należało uchylić zarówno zaskarżoną decyzję, jak i poprzedzającą ją decyzję zawierającą przedmiotowy nakaz.

Nie jest natomiast trafny zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego a w szczególności art. 30 ust. 21 ustawy o związkach zawodowych w związku z art. 232 Kodeksu pracy. Sąd podziela stanowisko Generalnego Inspektora, że przepis art. 30 ust. 21 ustawy o związkach zawodowych w związku z art. 232 Kp, nie może stanowić podstawy do pozyskiwania przez pracodawcę od organizacji związkowej danych osobowych wszystkich pracowników korzystających z ochrony związku zawodowego. Przede wszystkim podkreślenia wymaga, że przepis art. 30 ust. 21 ustawy o związkach zawodowych stanowi o indywidualnych sprawach ze stosunku pracy, odnosi się zatem do ochrony stosunku pracy indywidualnego pracownika, którą w przypadku wypowiedzenia warunków pracy i płacy zapewnia art. 42 § 1 Kp, zaś w przypadku wypowiedzenia umowy o pracę na czas nieokreślony – art. 38 § 1 Kp. Oznacza to, że pozyskiwanie informacji o korzystaniu przez pracownika z ochrony związkowej w toku konsultacji ze związkami zawodowymi, jest uzasadnione w razie zamiaru wypowiedzenia warunków pracy i płacy konkretnemu pracownikowi lub pracownikom lub rozwiązaniu umowy o pracę z konkretnym pracownikiem lub pracownikami. Dlatego też brak jest podstaw do pozyskiwania danych osobowych we wskazanym zakresie w odniesieniu do wszystkich pracowników korzystających z ochrony związku zawodowego w sytuacji, gdy nie są oni objęci zamiarem pracodawcy wypowiedzenia im warunków zatrudnienia albo rozwiązania z nimi umów o pracę.

Podkreślenia wymaga ponadto, że żądanie listy pracowników korzystających z obrony związku zawodowego nie można traktować jako listy członków związku zawodowego i na tej podstawie ustalać liczby członków tego związku. Pojęcia członka związku zawodowego i pracownika korzystającego z obrony związku nie są bowiem tożsame. W świetle ustawy o związkach zawodowych, do pracowników korzystających z obrony zakładowej organizacji związkowej należą członkowie związku (art. 30 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych) oraz pracownicy niezrzeszeni w związku zawodowym, jeżeli wybrana przez nich zakładowa organizacja związkowa wyrazi zgodę na obronę ich praw pracowniczych (art. 30 ust. 2 ww. ustawy).

Powyższy pogląd znajduje odzwierciedlenie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyrok WSA w Warszawie z 26.08.2010 r., II SA/Wa 923/10, Lex nr 737341, wyrok NSA z 28.06.2011 r., I OSK 264/10, publ. na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z kolei bezpodstawność zarzutu naruszenia art. 26 ust. 1 pkt 3 i art. 27 ust. 2 pkt 6 u.o.d.o. wynika wprost z faktu, że w sprawie nie doszło do przetwarzania danych osobowych.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.

O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152, zaś o kosztach w oparciu o art. 200 powołanej ustawy.