Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1287/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-10-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 61 ust. 8 pkt 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1431
law: Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska – Urbaniak, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz – Wóltańska, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik (spr.), Protokolant referent stażysta - Magdalena Skrodzka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2020 r. sprawy ze skargi [...] na rozstrzygnięcie Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi H.P. (dalej: "Skarżąca", "Strona", "Wnioskodawca") jest rozstrzygnięcie Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości (dalej: "PARP") z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] , którym odmówiono uwzględnienia protestu złożonego od negatywnej oceny wniosku o dofinansowanie projektu zawartej w piśmie z [...] czerwca 2020 r. nr [...] .

Zaskarżone rozstrzygnięcie wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu 20 listopada 2019 r. Skarżąca złożyła wniosek o dofinansowanie projektu pt. "[...] " w ramach konkursu ogłoszonego przez PARP.: działanie 1.3 Ponadregionalne powiązania kooperacyjne, poddziałanie 1.3.2 Tworzenie sieciowych produktów przez MŚP, oś priorytetowa I: Przedsiębiorcza Polska Wschodnia w ramach Programu Operacyjnego Polska Wschodnia 2014-2020.

Pismem z [...] czerwca 2020 r. o wskazanym powyżej numerze Skarżąca została poinformowana, że złożony przez nią wniosek nie został wybrany do dofinansowania. Komisja Oceny Projektów (dalej: "KOP") uznała, że projekt nie spełnił kryteriów wyboru projektów, nie uzyskał bowiem wymaganej liczby punktów w kryterium "Wnioskodawca i członkowie konsorcjum zapewniają finansowanie projektu". W odniesieniu do powyższego wyjaśniono, że Wnioskodawca zamierza sfinansować projekt środkami własnymi oraz pochodzącymi z pożyczki. Jednakże planowane do zaciągnięcia pożyczki nie pokrywają wartości całkowitej przedsięwzięcia natomiast kondycja finansowa Wnioskodawcy nie jest wystarczająca do sfinansowania przedmiotowej inwestycji środkami własnymi - w tym na pokrycie wydatków kwalifikowalnych objętych dofinansowaniem do czasu uzyskania refundacji z uwzględnieniem możliwości otrzymania zaliczki. Dalej zaznaczono, że dane zawarte w tabelach finansowych nie potwierdzają faktu dysponowania środkami finansowymi wystarczającymi na realizację projektu z zachowaniem płynności i możliwością spłaty zaciągniętych pożyczek. Wnioskodawca nie będzie w stanie zrealizować inwestycji z uwagi na kondycję finansową niewspółmierną do wartości planowanego przedsięwzięcia. Zatem projekt nie jest możliwy do wykonania pod względem finansowym.

Skarżąca złożyła protest na powyższe rozstrzygnięcie, w którym zakwestionowała ocenę ww. kryterium. Podniosła, że wskazane kryterium winno zostać uznane za spełnione, a projekt winien otrzymać większą liczbę punktów oraz zostać wybrany do dofinansowania. Zaznaczyła, że przychody i zyski uzyskiwane w latach 2017 - 2019 pokazują wyraźny i systematyczny wzrost świadczący o rozwoju i stabilności Wnioskodawcy, zarówno rynkowej, jak i finansowej. Skarżąca wskazała też, że z uwagi na fakt, iż nie prowadzi pełnej księgowości, w przedstawionych dokumentach i tabelach finansowych nie jest widoczna pełna struktura kosztów. We wskazanym okresie (lata 2017, 2018, 2019) ponosiła bowiem koszty inwestycyjne skierowane na rozwój firmy i jej działalności. Były to koszty, które pomniejszyły kwotę zysku, jednocześnie nie były one związane z bieżącymi kosztami prowadzonej działalności. Nie były to koszty konieczne i gdyby ich nie poniesiono zysk Wnioskodawcy w poszczególnych latach byłby większy.

W wyniku rozpatrzenia złożonego protestu, pismem z [...] lipca 2020 r., o numerze wskazanym wyżej, PARP poinformowała Skarżącą, że protest nie został uwzględniony. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wyjaśniono, że wskazany przez Wnioskodawcę argument, że wartość wypracowanego zysku byłaby większa od zaprezentowanych wartości, gdyby nie przeprowadzono działań inwestycyjnych w latach 2017-2019 nie daje podstawy do uznania, że ww. środki faktycznie są w dyspozycji Wnioskodawcy. Realizowane przez Wnioskodawcę inwestycje pomniejszyły wartość zysku, co wpłynęło na wysokość środków, która w poszczególnych latach została przez Wnioskodawcę wypracowana. Nie ma tu znaczenia, czy były to wydatki związane z bieżącymi kosztami prowadzonej działalności, czy też związane z wydatkami inwestycyjnymi. Wartość środków, która na koniec okresów sprawozdawczych została wypracowana i była dostępna, do ewentualnego zabezpieczenia płynności finansowej realizowanego projektu, pozostaje bez zmian i jest zgodna z pozycją "zysk" wskazaną przez Wnioskodawcę. Podkreślono, że istotnym jest, że suma bilansowa oraz osiągane w okresie historycznym zyski są niewspółmierne do wartości planowanego przedsięwzięcia. Powyższe nie pozwala na uwzględnienie zapewnienia o finansowej trwałości oraz płynności realizacji projektu. Ponadto zauważono, że przedstawione w treści protestu informacje oraz załączone dokumenty je potwierdzające nie były dostępne podczas oceny przeprowadzanej przez KOP. Wnioskodawca przedstawił dokumenty, które nie były znane oceniającym, tym samym nie mogły zostać uwzględnione w procesie oceny. Przedstawione dokumenty nie zostały załączone do pierwotnej dokumentacji aplikacyjnej oraz nie zostały przedstawione w odpowiedzi na wezwanie skierowane do Wnioskodawcy.

W związku z nieuwzględnieniem protestu Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie:

- art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020, poprzez nie dokonanie wyboru projektu do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny, w ramach kryterium merytorycznego zerojedynkowego, pn. "Wnioskodawca (...) zapewnia finansowanie projektu",

- art. 37 ust. 2 ustawy o zasadach realizacji programów, poprzez przyjęcie w ramach ww. kryterium nieprzewidzianego w dokumentacji konkursowej, dowolnego i nieprzejrzystego kryterium "realności" założeń finansowych przyjętych w metodologii finansowania projektu.

Skarżąca podkreśliła, że wnioski PARP wskazane w negatywnej ocenie projektu oraz rozstrzygnięciu protestu, zostały wywiedzione w oparciu o dane dotyczące zysku w latach 2017-2019 oraz wielkość sumy bilansowej. Pominięto natomiast kwestię zaprezentowanej przez Stronę metodologii finansowania projektu, opartej o przyjęte i prognozowane założenia finansowe na okres realizacji projektu. Nie uwzględniono również faktu zapewnienia finansowania bieżących wydatków z pożyczki w wysokości 500 000 zł przeznaczonej co prawda na bieżące finansowanie części kosztów postaci niekwalifikowalnego kosztu jakim jest podatek VAT z tym jednak zastrzeżeniem, że Wnioskodawca, jako podatnik VAT uprawniony jest do "odliczania" VAT poprzez obniżenie podatku należnego o podatek naliczony, który to mechanizm w istocie pozwala na potraktowanie ww. pożyczki jako środków obrotowych pozwalających na bieżące finansowanie projektu.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentację przedstawioną w zaskarżonym rozstrzygnięciu i wniósł o oddalenie skargi. PARP wskazał, że Skarżąca przedstawiła w treści protestu informacje oraz dokumenty, które nie były dostępne podczas oceny przeprowadzanej przez KOP i nie były znane w czasie dokonania tej oceny. Przedstawione dokumenty nie zostały załączone do pierwotnej dokumentacji aplikacyjnej oraz nie zostały przedstawione w odpowiedzi na wezwanie skierowane do Skarżącej. Podkreślono, że są to informacje nowe, nie będące częścią dokumentacji aplikacyjnej. Wobec powyższego, dane te nie mogły zostać uwzględnione w ramach procedury odwoławczej, bowiem byłoby to niezgodne z § 8 ust. 1 Regulaminu konkursu. Ponadto uznanie przez PARP informacji przedstawionych dopiero na etapie protestu stanowiłoby nierówne traktowanie wnioskodawców.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.

Uprawnienie sądu administracyjnego do rozstrzygania w niniejszej sprawie wynika z art. 61 ustawy z 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1431 ze zm.), dalej: "ustawa wdrożeniowa", w związku z ustawą z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), dalej: "p.p.s.a.".

W myśl art. 61 ust. 8 pkt 1 ustawy wdrożeniowej, sąd administracyjny może uwzględnić skargę stwierdzając, że:

a) ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 39 ust. 1 ustawy,

b) pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 55 albo art. 39 ust. 1.

Wprowadzając w art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy kryterium "naruszenia prawa", prawodawca przesądził jednocześnie w art. 50, że do postępowań w zakresie ubiegania się o dofinansowanie oraz udzielania dofinansowania na podstawie ustawy nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących wyłączenia pracowników organu, doręczeń i sposobu obliczania terminów. Wyklucza to weryfikację zaskarżonego aktu z perspektywy rozwiązań przyjętych w K.p.a.

Po zbadaniu legalności oceny projektu złożonego przez Skarżącą pt. "[...] ", jak również legalności działań organu podejmowanych w toku procedury odwoławczej, które znalazły ostateczny wynik w informacji z dnia [...] lipca 2020 r., Sąd stwierdza, iż odpowiadają one prawu. Skarga jest niezasadna.

Ocena Sądu sprowadza się do zbadania zgodności postępowania organu z prawem powszechnie obowiązującym, w tym zgodności z:

- rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) Nr 1083/2006 (Dz. Urz. UE L347 z 20 grudnia 2013 r. ze zm.),

- ustawą z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 – 2020,

a także z postanowieniami systemu realizacji programu operacyjnego Polska Wschodnia oś priorytetowa 1 Przedsiębiorcza Polska Wschodnia działanie 1.3 Ponadregionalne powiązania korporacyjne poddziałanie 1.3.2. Tworzenie sieciowych produktów przez MŚP w tym Regulaminem konkursu w ramach Programu, dalej: "Regulamin konkursu".

Na gruncie prawa krajowego podstawowym aktem prawnym regulującym omawianą materię jest ww. ustawa wdrożeniowa, która określa zasady realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020, podmioty uczestniczące w realizacji tych programów i polityki oraz tryb współpracy między nimi (art. 1 ust. 1 ustawy). Zgodnie z art. 37 ust. 1 tej ustawy właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania.

Należy podkreślić, że w art. 41 ust. 1 ustawy wdrożeniowej ustawodawca postanowił, że właściwa instytucja przeprowadza konkurs na podstawie określonego przez siebie regulaminu. Zatem regulamin i jego załączniki obowiązujące w danym konkursie mają charakter normatywny, do którego winien zastosować się Wnioskodawca, o czym stanowi wprost wskazany wyżej przepis ustawy wdrożeniowej.

Zgodnie z Regulaminem konkursu, ocena projektów dokonywana jest w oparciu o kryteria wyboru projektów właściwe dla danego etapu oceny, na podstawie informacji zawartych we wniosku o dofinansowanie.

Jak wskazano we wniosku o dofinansowanie, oferta marki "[...] " stanowić będzie całoroczny park edukacyjno-rozrywkowy w Polsce Wschodniej – w [...] , w woj. [...] . Produkt odnosi się do wiedzy na temat budowy i funkcjonowania organizmu ludzkiego. Skierowany będzie do dzieci i młodzieży, w tym grup zorganizowanych i rodzin z dziećmi. Celem przedmiotowego projektu jest zbudowanie na terenie Polski Wschodniej sieciowego innowacyjnego produktu o ponadregionalnym oddziaływaniu bazującego na edukacji, nauce i rozrywce.

W wyniku oceny projekt otrzymał 31 punktów, w tym 0 punktów za kryterium: Wnioskodawca i członkowie konsorcjum zapewniają finansowanie projektu. Oceniający stwierdzili, że Skarżąca nie zapewnia finansowania projektu, co powoduje, że przedmiotowe kryterium nie zostało spełnione.

Jak wynika z wyjaśnień do ww. kryterium zawartych w "Kryteriach wyboru projektów, POPW Poddziałanie 1.3.2 Tworzenie sieciowych produktów przez MŚP", ocenie podlega, czy wnioskodawca oraz członkowie konsorcjum (o ile występują) posiadają odpowiednie środki finansowe do sfinansowania swojej części wydatków w ramach projektu. Wnioskodawca oraz członkowie konsorcjum (o ile występują) muszą dysponować środkami finansowymi wystarczającymi na realizację projektu, na zapewnienie jego płynności finansowej, z uwzględnieniem dofinansowania. Ocena zostanie dokonana na podstawie informacji zawartych w dokumentacji aplikacyjnej, w tym w tabelach finansowych oraz (o ile dotyczy) w sprawozdaniach finansowych (co najmniej rachunek zysków i strat oraz bilans) za ostatnie trzy lata obrotowe (jeżeli przedsiębiorca działa krócej niż trzy lata to jest zobowiązany przedstawić sprawozdanie finansowe (co najmniej rachunek zysków i strat oraz bilans) za ostatni pełny rok obrotowy lub za dotychczasowy okres działalności lub przedstawić bilans otwarcia zgodnie ze stanem faktycznym na dzień składania wniosku o dofinansowanie).

Z akt sprawy wynika, że wydatki kwalifikowalne projektu wynoszą 6 573 200 zł. Finansowanie projektu ma zapewnić wnioskowane dofinansowanie w kwocie 4 591 240 zł oraz pożyczka w wysokości 1 981 960,00 zł. Wkład własny wnioskodawcy i członków konsorcjum ma wynosić 1 981 960,00 zł.

Na podstawie informacji zawartych w dokumentacji aplikacyjnej oceniający stwierdzili, że przedstawione przez Skarżącą umowy pożyczki, które zamierza zaciągnąć nie pokrywają całkowitej wartości planowanego przedsięwzięcia. Natomiast z oceny kondycji finansowej Skarżącej wynika, że nie posiada zdolności do sfinansowania przedmiotowej inwestycji środkami własnymi - w tym do pokrycia wydatków kwalifikowalnych objętych dofinansowaniem do czasu uzyskania refundacji. Z załączonych przez Skarżącą tabel finansowych wynika, iż z prowadzonej działalności gospodarczej osiągała zyski: w 2019 - 358,15 tys. zł, w 2018 - 79,58 tys. zł, w roku 2017 - 18,55 tys. zł. Jednocześnie wartość środków pieniężnych w kasie i na rachunkach w 2019 i w poprzednich dwóch latach obrotowych kształtowała się na poziomie 0,00 zł. Suma bilansowa w ostatnim zamkniętym roku obrotowym wynosi 163 tys. zł, w tym majątek obrotowy 70 tys. zł.

W tych okolicznościach za uzasadniony należy uznać wniosek, iż kondycja finansowa Skarżącej nie jest wystarczająca do sfinansowania przedmiotowej inwestycji środkami własnymi - w tym pokrycia wydatków kwalifikowalnych objętych dofinansowaniem do czasu uzyskania refundacji. Suma bilansowa oraz osiągane w ostatnich latach zyski Skarżącej są niewspółmierne do wartości planowanego przedsięwzięcia. Jednocześnie podnoszony przez Skarżącą argument, iż wartość wypracowanego zysku byłaby większa od zaprezentowanych wartości, gdyby nie przeprowadzono działań inwestycyjnych w latach 2017-2019 nie zmienia tej oceny, bowiem przeznaczone na inwestycje środki nie pozostają już w dyspozycji Skarżącej.

Sąd stwierdza, że nie znajduje uzasadnienia zawarty w skardze zarzut, iż pominięto zaprezentowaną przez Skarżącą metodologię finansowania projektu, opartą o prognozowane założenia finansowe na okres realizacji projektu, a także zapewnienia finansowania bieżących wydatków z pożyczki w wysokości 500 000 zł. Nie może zostać również uwzględniony zarzut skargi dotyczący naruszenia zasady równości przy ocenie projektu Skarżącej w związku z tym, iż obecna praktyka PARP w związku z pandemią, dopuszcza zaliczkowanie na poziomie 90% dofinansowania.

Ocena została dokonana na podstawie informacji zawartych w dokumentacji aplikacyjnej. Oceniający poddali wnikliwej analizie przedstawione przez Skarżącą informacje dotyczące planowanego finansowania realizacji projektu z uwzględnieniem opisu kontrolowanego kryterium, a wyniki tej analizy zostały zawarte w informacji z dnia [...] czerwca 2020 r. (str. 10-13), a także w rozstrzygnięciu protestu.

Kontrolowana ocena była przeprowadzona na podstawie informacji zawartych w dokumentacji aplikacyjnej przy założeniu zaliczkowania na poziomie 40%, a zatem późniejsza zmiana wysokości zaliczki, a także przedstawione dopiero w proteście informacje, nie mają wpływu na prawidłowość dokonanej oceny.

Wobec powyższego Sąd stwierdza, że w przeprowadzonym postępowaniu organ zastosował się do wymagań wynikających z art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej i w sposób właściwy dokonał oceny projektu z zachowaniem zasad przejrzystości, rzetelności i bezstronności. Przejrzystość realizuje się przede wszystkim w obowiązku powszechnie dostępnej i pełnej informacji o trybie i warunkach wyboru projektów. Rzetelność związana jest z ustanowieniem jasnych i zrozumiałych dla wnioskodawców kryteriów wyboru projektów, zgodności postępowania właściwej instytucji z ustanowionymi w danym trybie regułami oraz wszechstronnym uzasadnieniem wyboru. Zasada bezstronności ustanawia zakaz wprowadzania preferencji dla określonych grup czy rodzajów wnioskodawców lub projektów (J. Jaśkiewicz "Komentarz do art. 37 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowania w perspektywie finansowej 2014 – 2020" ). Skarżącej zapewniono równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania, a w konkursie obowiązywały jednakowe zasady dla wszystkich wnioskodawców. Zatem zawarty w skardze zarzut dotyczący naruszenia art. 37 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej, nie znajduje uzasadnienia.

Sąd podkreśla również, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek sporządzenia wniosku o dofinansowanie w sposób staranny, kompletny, odpowiadający założeniom danego programu operacyjnego i uwzględniający kryteria oceny (vide: wyrok NSA z dnia 9 sierpnia 2011 r. sygn. akt. II GSK 1500/11). Wszelkie błędy i wady dokumentacji obciążają wnioskodawcę. To wnioskodawca musi zadbać o to aby przekonać instytucje rozdysponowujące pomoc, że jego projekt gwarantuje realizację celów danego działania.

Wobec powyższego, zdaniem Sądu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, ocena przedmiotowego projektu została przeprowadzona w sposób prawidłowy, a podnoszone w skardze zarzuty nie znalazły uzasadnienia.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie przepisu art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej, oddalił skargę.