Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1997/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-12-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego
Skarżony organ: Prezes Sądu
Treść wyniku: Uchylono postanowienie NSA, uchylono zaskarżony wyrok WSA i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania
Powołane przepisy: article: art. 37-41
journal: Dz.U. 2001 nr 98 poz 1070
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych.
article: art. 270, art. 272 i art. 282
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) sędzia NSA Joanna Banasiewicz sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska Protokolant asystent sędziego Marcin Rączka po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2014 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi W.K. o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 marca 2014 r. sygn. akt I OSK 2225/13 odrzucającym skargę kasacyjną W.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 29 maja 2013 r. sygn. akt II SAB/Gd 48/13 w sprawie ze skargi W.K. na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w Gdańsku w przedmiocie udzielenia informacji publicznej 1. uchyla postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 marca 2014 r. sygn. akt I OSK 2225/13; 2. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku; 3. zasądza od Prezesa Sądu Okręgowego w Gdańsku na rzecz W.K. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 14 marca 2014 r., sygn. akt I OSK 2225/13 odrzucił skargę kasacyjną W.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 29 maja 2013 r. sygn. akt II SAB/Gd 48/13 w sprawie ze skargi W.K. na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w Gdańsku w przedmiocie udzielenia informacji publicznej.

Wyrokiem z dnia 29 maja 2013 r. (sygn. akt II SAB/Gd 48/13) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku – orzekając na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej: "P.p.s.a." - oddalił skargę W.K. na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w Gdańsku w sprawie udzielenia informacji publicznej.

Z uzasadnienia wyroku wynika, że pismem z dnia 14 stycznia 2013 r. W.K. zwrócił się do Prezesa Sądu Okręgowego w Gdańsku o udostępnienie, w trybie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, dokumentów urzędowych dokumentujących przebieg i efekty kontroli Kuratora Okręgowego o sygn. KO-0410-12/12 i Prezesa Sądu Okręgowego o sygn. X Wiz.4102-1529/12 wobec kuratora społecznego T.W. oraz wystąpień, stanowisk, wniosków i opinii podmiotów ją przeprowadzających w toku tych postępowań kontrolnych.

Zawiadomieniem z dnia 14 marca 2013 r. Prezes Sądu Okręgowego w Gdańsku poinformował wnioskodawcę, że żądana przez niego informacja nie podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie ustawy oz dnia 6 września 2001 r. dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198 ze zm.). Swoje stanowisko uzasadnił treścią przepisu art. 1 ust. 2 wskazanej ustawy, podając że wnioskowana informacja publiczna podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w rozdziale 5 - Wewnętrzny i zewnętrzny nadzór administracyjny nad działalnością administracyjną sądów w zakresie zapewniania właściwego toku wewnętrznego urzędowania sądu związanego bezpośrednio ze sprawowaniem wymiaru sprawiedliwości oraz wykonywaniem innych zadań z zakresu ochrony prawnej, ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. nr 98, poz. 1070 ze zm.).

W.K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w Gdańsku w sprawie udzielenia wnioskowanej w piśmie z dnia 14 stycznia 2013 r. informacji publicznej. Domaga się nakazania organowi rozpoznania wniosku z dnia 14 czerwca 2013 r. w trybie i na zasadach ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz zasądzenia kosztów postępowania.

Skarżący twierdzi, że organ pozostaje w bezczynności, gdyż jest między stronami bezsporne, że żądana informacja ma charakter informacji publicznej. Zarzuca w związku z tym naruszenie art. 6 ust. 1 pkt 4a, art. 10 ust. 1 i art. 14 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Formułuje zarzut naruszenia art. 1 ust. 2 tej ustawy wskazując, że rozdział 5 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych nie reguluje w ogóle trybu i zasad dostępu do informacji publicznych.

W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Okręgowego w Gdańsku wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zawiadomieniu z dnia 14 marca 2013 r. Do odpowiedzi na skargę dołączone zostały akta sprawy opisane w piśmie z dnia 4 kwietnia 2013 r.

Sąd I instancji uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W uzasadnieniu podniósł, że bezczynność organu na gruncie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198 ze zm.), zwanej dalej ustawą, polega na tym, że organ władzy publicznej lub inny podmiot wykonujący władzę publiczną w rozumieniu art. 4 ustawy, zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje. Stanowisko o odmowie udzielenia informacji z kolei przybiera procesową formę decyzji administracyjnej, co uzasadnia stosowanie w tym zakresie przepisów ustawy Kodeksu postępowania administracyjnego (ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r., Dz. U. z 2013 r., poz. 267). Bezczynność organu władzy publicznej (lub innego podmiotu wykonującego władzę publiczną) może wystąpić tylko wówczas, gdy informacja wskazana we wniosku o jej udostępnienie jest informacją publiczną i jednocześnie żądanie jej udzielenia skierowane jest do podmiotu zobowiązanego do jej udostępnienia.

Brzmienie przepisów ustawy wskazuje, że realizacja "prawa dostępu do informacji" publicznej w przewidzianych ustawą formach (art. 2 ust. 1 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1-3 ustawy), wymaga jednoczesnego zaistnienia trzech pozytywnych przesłanek. Po pierwsze, przedmiotem żądania musi być informacja mająca charakter publiczny w rozumieniu art. 1 ust. 1 w związku z art. 3 ust. 2, to jest zawierająca aktualną wiedzę o sprawach publicznych, po drugie, adresatem żądania udzielenia informacji na zasadach ustawy musi być podmiot obowiązany do jej udzielenia, określony w art. 4 ust. 1 lub 2 ustawy, a po trzecie, żądana informacja musi znajdować się w posiadaniu podmiotu, do którego zwrócono się o jej udzielenie (art. 4 ust. 3).

Jednocześnie art. 1 ust. 2 ustawy przewiduje, że przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmiennie zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi.

Norma kolizyjna zawarta w przytoczonym przepisie wyłącza zatem stosowanie tej ustawy, gdy tryb i zasady dostępu do informacji publicznej zostały w innych aktach prawnych uregulowane odmiennie. Wykładnia art. 1 ust. 2 prowadzi do wniosku, że w sytuacji, gdy żądana informacja ma charakter informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy, zaś adresatem wniosku jest podmiot zobowiązany do jej udzielenia zgodnie z art. 4 ustawy, przepisów ustawy nie stosuje się tylko wówczas, gdy są one nie do pogodzenia z przepisami ustaw szczególnych odmiennie regulujących zasady i tryb dostępu do informacji publicznej. Adresat wniosku, który nie może udostępnić informacji publicznej z uwagi na konieczność zastosowania przepisów ustawy szczególnej powiadamia o tym fakcie wnioskodawcę pismem, natomiast kontrola tego sposobu załatwienia wniosku odbywa się w ramach skargi na bezczynność, przed wojewódzkim sądem administracyjnym (zob. też Irena Kamińska, Mirosława Rozbicka–Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej, Komentarz LexisNexis 2012 str. 27-29).

Następnie Sąd I instancji wskazał, że żądanie objęte wnioskiem z dnia 14 stycznia 2013 r., dotyczące udostępnienia dokumentów urzędowych z przebiegu i kontroli Kuratora Okręgowego o sygn. KO-0410-12/12 i Prezesa Sądu Okręgowego w Gdańsku o sygn. X Wiz.4102-1529/12 wobec kuratora społecznego T.W. oraz wystąpień, stanowisk, wniosków i opinii podmiotów ją przeprowadzających w toku tych postępowań kontrolnych, ma niewątpliwie charakter informacji publicznej. Żądane dokumenty mieszczą się w ramach danych publicznych określonych w art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy, dotyczą bowiem sprawowania funkcji publicznej przez kuratora sądowego będącego funkcjonariuszem publicznym zgodnie z art. 115 § 13 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. nr 88, poz. 553, ze zm.). Adresatem przedmiotowego wniosku jest Prezes Sądu Okręgowego w Gdańsku, niewątpliwie podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej w rozumieniu ustawy, jako organ władzy publicznej, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy. Sąd wskazał również, że na podstawie art. 22 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 427) prezes sądu kieruje sądem, reprezentuje go na zewnątrz (z wyjątkiem spraw należących do dyrektora sądu), pełni też czynności w zakresie administracji sądowej, jest zatem organem właściwym do załatwienia spraw objętych ustawą o dostępie do informacji publicznej. Prezes sądu sprawuje również nadzór nad działalnością kuratorów sądowych, w takim zakresie, w jakim nadzoru tego nie powierzono kuratorowi okręgowemu, na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o kuratorach sądowych (Dz. U. z 2001 r., nr 98, poz. 1071, ze zm.).

Niemniej, w niniejszym przypadku, zdaniem Sądu I instancji, ustawy o dostępie do informacji publicznej nie stosuje się, jeżeli informacja publiczna dostępna jest dla osoby zainteresowanej w innym trybie. Skarżący, co jednoznacznie wynika z akt administracyjnych, ma bowiem zapewniony dostęp do żądanej informacji, jako strona postępowania w sprawie ze stosunków rodzinnych. W tym zaś postępowaniu, na podstawie wskazanych w aktach orzeczeń sądowych, sprawuje swoją funkcję wymieniony kurator sądowy. Sąd nadmienił, co również wynika z akt administracyjnych, że to właśnie skarżący inicjuje czynności kontrolne przez kuratora okręgowego i wizytacyjne przez Prezesa Sądu Okręgowego w Gdańsku, o wynikach kontroli jest zaś informowany pismami.

Zatem, w ocenie Sądu, podejmowane czynności z zakresu wewnętrznego nadzoru administracyjnego przez prezesa sądu realizują obowiązki wynikające z Rozdziału 5 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych. Jednocześnie sąd wyjaśnił, że pozycja skarżącego zapewnia mu dostęp do informacji publicznej w ramach określonych tą ustawą. Tym samym, skoro skarżący ma zapewniony dostęp do żądanych informacji w innym trybie i na innych zasadach, wyłączone jest stosowanie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, na podstawie art. 1 ust. 2 tej ustawy.

W skardze kasacyjnej, zaskarżając powyższy wyrok w całości, W.K. zarzucił Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku naruszenie:

1. prawa materialnego, w postaci art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej i art. 37-41 tj. V rozdziału ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych, poprzez uznanie iż "(..) Skarżący o wynikach kontroli jest informowany pismami. Zatem, jak słusznie zauważa organ, podejmowane czynności z zakresu nadzoru administracyjnego przez Prezesa Sądu realizują obowiązki wynikające z Rozdziału 5 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych. Pozycja skarżącego zapewnia mu dostęp do informacji publicznej w ramach określonych tą ustawą. Tym samym skoro skarżący ma zapewniony dostęp do żądanych informacji w innym trybie i na innych zasadach, wyłączone jest zastosowanie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej na podstawie art. 1 ust. 2 tej ustawy (..)", podczas gdy:

- żaden z przepisów art. "37-41 tj. V rozdziału ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych nie reguluje dostępu do informacji publicznej, a w konsekwencji żaden nie zapewnia skarżącemu dostępu do informacji publicznej i nie wyłącza zastosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej,

- pismo organu informujące skarżącego o wynikach kontroli nie jest tożsame z objętą żądaniem udostępnienia, informacją publiczną w postaci dokumentów źródłowych, dokumentujących przebieg kontroli,

- pismo organu do skarżącego o wynikach kontroli nie jest tożsame z objętą żądaniem udostępnienia informacją publiczną w postaci dokumentów źródłowych stanowiących wystąpienia podmiotów przeprowadzających kontrolę tzn. nie stanowi ani wystąpienia organu do kontrolowanego funkcjonariusza publicznego T.W., ani odpowiedzi na te wystąpienia funkcjonariusza publicznego T.W. do kontrolującego go organu,

- obowiązki organu wynikające z V rozdziału ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych - do wykonywania wewnętrznego nadzoru administracyjnego przez organ, zostały w skarżonym orzeczeniu nietrafnie utożsamione z kategorią obowiązków o odmiennej treści - do udostępnienia informacji publicznej, uregulowanych w tym przypadku jedynie w ustawie o dostępie do informacji publicznej;

2) przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:

a) art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) i art. 133 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez błędną analizę dowodów znajdujących się w aktach administracyjnych oraz dowodu na karcie 6 akt sądowoadministracyjnych (pisma Prezesa Sądu Okręgowego z dnia 4 kwietnia 2013 roku), co doprowadziło Sąd Wojewódzki do oddalenia skargi w wyniku błędnych ustaleń że "Skarżący, co jednoznacznie wynika z akt administracyjnych, ma zapewniony dostęp do żądanej informacji jako strona postępowania", podczas gdy analiza dokumentów, dołączonych przez organ przy piśmie do Sądu z dnia 16 kwietnia 2013 r., wskazuje na to, że objęte żądaniem udostępnienia dokumenty, dotyczące postępowania wizytacyjnego nr X Wiz. 41021529/12, na kartach oznaczonych numerami 101, 102, 107, 108, 109, 110, nigdy skarżącemu nie zostały udostępnione przez organ w żadnym trybie, a skarżący, choć zainicjował postępowanie wizytacyjne nr X Wiz. 41021529/12, nie jest jego stroną, więc nie może się domagać dostępu do tych akt - w trybie postępowania administracyjnego,

3) art. 54 § 2 P.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) i art. 133 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez błędną analizę dowodów zawartych w aktach administracyjnych oraz dowodu na karcie 6 akt sądowoadministracyjnych (pismo Prezesa Sądu Okręgowego z dnia 4 kwietnia 2013 r.) oraz dowodu na karcie 6 akt administracyjnych (pismo Prezesa Sądu Okręgowego z dnia 16 stycznia 2013 r.) i 8 akt administracyjnych (pismo Prezesa Sądu Okręgowego z dnia 21 stycznia 2013 r.), co doprowadziło Sąd do oddalenia skargi na podstawie niepełnych akt i błędnych ustaleń, że:

- akta administracyjne są pełne i dlatego nie ma podstaw do stawiania tezy, że są one, jak twierdzi skarżący, niepełne,

- ich zawartość została opisana w piśmie organu z dnia 4 kwietnia 2013 r., skierowanym do Sądu wraz ze skargą. a wobec tego nie ma podstaw do stawiania tezy, że są one, jak twierdzi skarżący, niepełne,

- brak karty przeglądowej akt nie dyskredytuje ich zawartości (..), a uchybienie w tym względzie jest o tyle nieistotne, że sąd orzekający podziela merytoryczne stanowisko organu co do wyłączenia w niniejszej sprawie trybu i zasad udzielenia informacji publicznej na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej ",

podczas gdy:

- obowiązek wykazania dołączenia Sądowi całości akt spoczywał na organie, a nie na skarżącym,

- karty oznaczone numerami 8-134 nie stanowiły w ogóle ani całości akt administracyjnych o nr KO 0104-5/13, opisanych w karcie przeglądowej tych akt, ani całości akt o nr X Wiz. 41021529/12, opisanych w karcie przeglądowej tych akt, lecz były zestawieniem wybranych dokumentów z tych akt, które - ex post - na cele dołączenia do pisma organu z dnia 4 kwietnia 2013 r. ponumerowano przy zachowaniu numeracji ciągłej, tak by sprawiały wrażenie jednego zbioru stanowiącego całe akta administracyjne,

- z pisma na karcie 8 akt administracyjnych (pismo Prezesa Sądu Okręgowego z dnia 21 stycznia 2013 r.) wynika wyraźnie, że Prezes Sądu Okręgowego nie dołączył całości akt nadzorczych, a tylko dołączył tę część akt która "dotyczy pana W.K.", podczas gdy organ pominął dokumenty zawarte w aktach postępowania nadzorczego, dotyczące funkcjonariusza publicznego T.W.,

- brak wykazania przez organ dołączenia przezeń do skargi całości akt, za pomocą karty przeglądowej akt o nr KO 0104-5/13 i X Wiz. 41021529/12 lub w inny sposób, nie pozwalał Sądowi uznać tej okoliczności za udowodnioną przez organ,

- brak karty przeglądowej akt sprawy administracyjnej uniemożliwiał Sądowi stwierdzenie tego, jakie dokumenty z akt sprawy administracyjnej organ zdecydował się pokazać Sądowi, a jakie nie,

- nie będąc w stanie wyjaśnić nasuwających się wątpliwości, co do tego, czy dołączono całość akt, czy tylko wybrane dokumenty z akt, Sąd nietrafnie uznał za udowodnione okoliczności, na które powołuje się organ, jakoby objęta żądaniem informacja publiczna, była rzeczywiście w całości udostępniona skarżącemu i nietrafnie oddalił skargę.

Wnioski kasacyjne nie zostały sformułowane.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej, jej autor odniósł się – jak sam to określił - do kluczowego zagadnienia z perspektywy prawa materialnego tzn. do tego, czy z przepisów art. 37-41 ustawy - Prawo o ustroju Sądów Powszechnych można wywieść regulację stanowiącą lex specialis, o której mowa w art. 1 ust.2 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 14 marca 2014 r., sygn. akt I OSK 2225/13 odrzucił skargę kasacyjną W.K..

W uzasadnieniu postanowienia z dnia 14 marca 2014 r. (sygn. akt I OSK 2225/13), zaskarżonego skargą o wznowienie NSA wskazał, że rozpoznając na rozprawie wniesioną skargę kasacyjną, skargę tę odrzucił, bowiem przyjął, że skarga kasacyjna jest pozbawiona obligatoryjnych elementów wskazanych w przepisach procedury sądowoadministracyjnej, tj. nie zawiera wniosku o uchylenie albo zmianę wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny, co skutkuje tym, że jej rozpoznanie przez Naczelny Sąd Administracyjny nie jest możliwe. W uzasadnieniu tym NSA wskazał, iż wobec tego, że skarga kasacyjna nie czyni zadość wymaganiom art. 176 P.p.s.a. przepisanym dla tego środka zaskarżenia, należało ją odrzucić na podstawie art. 180 P.p.s.a.

W.K. wniósł skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 marca 2014 r. (sygn. akt I OSK 2225/13).

Skarżący wniósł o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 marca 2014 r. wydanym w sprawie o sygnaturze I OSK 2225/13 o odrzuceniu skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 29 maja 2013 sygn. akt II SAB/Gd 48/13, rozpoznanie sprawy na nowo, oraz o uwzględnienie skargi o wznowienie postępowania i uchylenie postanowienia z 14 marca 2014 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej.

Następnie skarżący podniósł, że we wznowionym postępowaniu wnosi o wezwanie skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej w razie uznania przez Sąd, że takie braki zachodzą, a po uzupełnieniu ewentualnych braków formalnych, wnosi o rozpoznanie skargi kasacyjnej i jej uwzględnienie w całości zgodnie z żądaniem skargi kasacyjnej.

Równocześnie skarżący zaznaczył, iż usuwa brak formalny skargi kasacyjnej w postaci wniosków kasacyjnych w ten sposób, że wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 29 maja 2013 r. sygn. akt II SAB/Gd 48/13 w całości i o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku.

W uzasadnieniu skargi o wznowienie podniesiono, iż w dniu 28 kwietnia 2014 r., wraz z ogłoszeniem w Dzienniku Ustaw z 28 kwietnia 2014 poz. 543, wszedł z życie wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 kwietnia 2014 sygn. SK 22/11 o niezgodności z Konstytucją art. 180 w zw. z art. 178 i 176 P.p.s.a. w zakresie w jakim przewiduje on odrzucenie, bez wezwania do usunięcia braków, skargi kasacyjnej nie spełniającej wymogu zamieszczenia w niej wniosku o uchylenie lub zmianę orzeczenia wraz z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany.

Zarządzeniem z dnia 24 września 2014 r. skarga o wznowienie, wobec spełnienia ustawowych przesłanek jej dopuszczalności została skierowana do rozpoznania na rozprawie przez Naczelny Sądem Administracyjnym.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 281 Ppsa w warunkach rozpoznania skargi o wznowienie postępowania, połączył je z rozpoznaniem sprawy wznowionej, co oznaczało konieczność kontroli zarzutów wskazanych w skardze kasacyjnej.

W pierwszej kolejności należy ocenie prawnej poddać postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego, odrzucające skargę kasacyjną.

W ocenie składu orzekającego Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego jest zasadna.

Zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 czerwca 2010 r. (II GPS 1/10), art. 272 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej Ppsa ) "stanowi podstawę wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego w każdym przypadku, gdy orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, obejmuje akt normatywny, jaki stosował lub powinien zastosować sąd administracyjny lub organ administracji publicznej w danej sprawie." Kierując się powyższymi względami, w celu realizacji prawa strony skarżącej do ponownego rozpoznania sprawy w następstwie wydania przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z dnia 8 kwietnia 2014 r. (SK 22/11), Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga strony opiera się na ustawowej podstawie wznowienia (art. 280 § 1 Ppsa ).

Mając na uwadze, że w przywołanym wyroku Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności Konstytucją art. 180 w zw. z art. 178 i 176 Ppsa w zakresie w jakim przewiduje odrzucenie, bez wezwania do usunięcia braków, skargi kasacyjnej nie spełniającej wymogu zamieszczenia w niej wniosku o uchylenie lub zmianę orzeczenia wraz z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany – Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszym składzie uwzględnił skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem i uchylił postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 marca 2014 r., I OSK 2225/13. Jest bowiem rzeczą bezsporną, że w postanowieniu zapadłym w sprawie skarżącego, Naczelny Sąd Administracyjny oparł się na wymienionych przepisach ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odrzucając skargę kasacyjną W.K., jako pozbawioną jednego z koniecznych elementów tj. wniosku o uchylenie lub zmianę orzeczenia.

Skoro w niniejszej sprawie autor skargi kasacyjnej, w skardze o wznowienie postępowania, usunął brak formalny skargi kasacyjnej poprzez stwierdzenie, że wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 29 maja 2013 r., sygn. akt II SAB/Gd 48/13 i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, skargę kasacyjną należało uznać za dopuszczalną i merytorycznie rozpoznać.

Takie rozstrzygnięcie kwestii zasadności skargi o wznowienie postępowania doprowadziło do rozpoznania skargi kasacyjnej, wniesionej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 29 maja 2013 r. (II SAB/Gd 48/13).

Stosownie do unormowania art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270., dalej: Ppsa), skarga kasacyjna może być oparta na zarzucie naruszenia prawa materialnego lub naruszenia przepisów postępowania. Zgodnie z art. 183 § 1 Ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, będąc związany jej zarzutami i biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.

Skarga kasacyjna złożona w niniejszej sprawie oparta została na obu podstawach kasacyjnych okresowych w art. 174 Ppsa, przy czym zasadne okazały się zarzuty naruszenia zaskarżonym wyrokiem art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c, art. 133 § 1 Ppsa w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kpa oraz zarzut naruszenia art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej ( Dz. U. Nr. 112, poz. 1198 ze zm.).

Istota rozpoznawanej sprawy dotyczy tego, czy znajduje w niej zastosowanie art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, zgodnie z którym przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi, pod warunkiem że nie ograniczają obowiązków przekazywania informacji publicznej do centralnego repozytorium informacji publicznej, o którym mowa w art. 9b ust. 1, zwanym dalej "centralnym repozytorium".

Stwierdzenie, że przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie naruszają przepisów innych ustaw, określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji mieszczących się w kategorii informacji publicznej, oznacza, że ustępują one pierwszeństwa regulacjom w przedmiocie ochrony informacji. Innymi słowy jeżeli tryb dostępu do informacji publicznej został określony w innej ustawie ( ustawie szczególnej), to właśnie ta szczególna ustawa ma pierwszeństwo w stosowaniu przed ustawą o dostępie do informacji publicznej.

W ocenie Sądu I instancji skarżący ma dostęp do żądanej informacji na podstawie rozdziału 5 ustawy z dnia 27 lipca 2001r. Prawo o ustroju sądów powszechnych ( Dz. U z 2013r. Nr. 13, poz . 427 ze zm. ) oraz jako strona postępowania sądowego w sprawach rodzinnych. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, że organ tj. Prezes Sądu Okręgowego w Gdańsku nie pozostaje w bezczynności co do udostępnienia skarżącemu wnioskowanej informacji publicznej na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Prezentując swoje stanowisko Sąd I instancji nie wskazał jaki konkretny przepis ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych gwarantuje skarżącemu dostęp do żądanej informacji publicznej, nie wskazał też w jakich sprawach ze stosunków rodzinnych znajduje się ta informacja. Twierdzenia Sądu I instancji są gołosłowne i nie poparte żadnymi konkretami. W takiej sytuacji kontrola kasacyjna zaskarżonego wyroku stała się niemożliwa.

Dokonana przez Naczelny Sąd Administracyjny analiza wszystkich przepisów rozdziału 5 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych nie pozwoliła na ustalenie, która z zawartych w nim norm prawnych pozwala skarżącemu na uzyskanie wnioskowanych informacji. Uregulowania objęte rozdziałem 5 ustawy dotyczą wewnętrznego i zewnętrznego nadzoru administracyjnego nad działalnością administracyjną sądów i określają podmioty sprawujące nadzór administracyjny wewnętrzny i zewnętrzny, uprawnienia Prezesa Sądu oraz Ministra Sprawiedliwości, formy sprawowania nadzoru, tryb powoływania sędziego wizytatora, zasady sporządzania informacji rocznej o działalności sądów. Nadto przewidują uprawnienia sądów odwoławczych w przypadku stwierdzenia przy rozpoznawaniu sprawy oczywistej obrazy przepisów i uprawnienia Ministra Sprawiedliwości do określania w drodze rozporządzeń szczegółowego trybu sprawowania nadzoru administracyjnego i regulaminu wewnętrznego urzędowania sądów powszechnych.

Mając na uwadze treść rozdziału 5 ustawy należy stwierdzić jak słusznie zauważa to skarżący , że żaden z zawartych w nim przepisów prawa nie dotyczy dostępu do informacji publicznej. Nie sposób jest więc na podstawie uzasadnienia zaskarżonego wyroku wypowiedzieć się co miał na myśli Sąd I instancji twierdząc, że przepisy rozdziału 5 zapewniają skarżącemu dostęp do żądanej informacji publicznej.

Z akt sprawy nie wynika też, aby wnioskowana informacja publiczna została w jakikolwiek sposób udostępniona skarżącemu. Kierowane do niego przez Kuratora Okręgowego w Gdańsku pisma złożone na k. 120 i k. 124 stanowią jedynie odpowiedź na wnioski skarżącego dotyczące przeprowadzenia kontroli pracy kuratora społecznego i w żadnej mierze nie korespondują z treścią wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Również z odpowiedzi na skargę złożonej przez Prezesa Sądu Okręgowego w Gdańsku nie wynika na jakiej podstawie organ uznał, że w rozpoznawanej sprawie nie znajduje zastosowania ustawa o dostępie do informacji publicznej. Argumentacja organu, że informacja nie mogła zostać udzielona z uwagi na prowadzone w tej sprawie postępowanie kontrolne, w ramach którego skarżący był informowany pismami o jego przebiegu, w żaden sposób, nie posiada żadnego waloru prawnego, a przede wszystkim nie wskazuje konkretnego przepisu prawa wyłączającego zastosowanie w takiej sytuacji ustawy o dostępie do informacji publicznej. Tezy o wyłączeniu stosowania w sprawie ustawy o dostępie do informacji publicznej nie można też wyprowadzić na podstawie przepisów rozdziału 5a ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, który reguluje tryb rozpatrywania skarg i wniosków.

Zupełnie niezrozumiałe jest też twierdzenie Sądu I instancji, co do tego że skarżący jako strona w sprawach ze stosunków rodzinnych ma dostęp do wnioskowanej informacji. Obowiązujące w tej materii rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 grudnia 2012r. w sprawie nadzoru administracyjnego nad działalnością administracyjną sądów powszechnych (Dz.U. z 2013r., poz. 69 ze zm. ) nie przewidują składania do akt indywidualnej sprawy sądowej protokołów wizytacyjnych. Także w przepisach rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 lutego 2007r. - Regulamin urzędowania sądów powszechnych ( Dz. U. z 2014r. poz. 259 tj. ) brak jest takich postanowień.

W świetle powyższego Naczelny Sąd Administracyjny po uwzględnieniu skargi o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2011 r. (I OSK 1320/11) i uchyleniu tego postanowienia na podstawie art. 282 § 2 Ppsa, działając na mocy art. 185 § 1 Ppsa w zw. z art. 203 pkt. 1 Ppsa orzekł jak w 2 i pkt. 3 wyroku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ponownie rozpoznając sprawę oceni, czy wnioskowana przez skarżącego informacja publiczna podlega udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, czy też w innym szczególnym trybie (ze wskazaniem konkretnych przepisów ustawy szczególnej mającej ewentualne zastosowanie w sprawie ). W kontekście materialnoprawnej podstawy udzielenia informacji publicznej Sąd I instancji wypowie się też odnośnie tego, czy Prezes Sądu Okręgowego w Gdańsku pozostaje w bezczynności w niniejszej sprawie.