Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1279/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-05-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Insfrastruktury i Budownictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 156 par. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Golat, Sędziowie sędzia WSA Jarosław Łuczaj, sędzia WSA Anita Wielopolska (spr.), Protokolant ref. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2018 r. sprawy ze skargi S. G. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...], 2. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz S. G. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia [...] marca 2017 roku Nr [...] Minister Infrastruktury i Budownictwa, po rozpoznaniu wniosku S. G. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. z dnia [...] lipca 1951 r. nr [...], w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości położonej w P. przy ul. J., stanowiącej własność L. D., utrzymał ww. decyzję w mocy.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny.

Orzeczeniem z dnia [...] lipca 1951 r. nr [...] Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. wywłaszczyło ww nieruchomość zapisaną w dawnej księdze wieczystej [...] wykaz [...], parcela nr [...] o powierzchni [...] m2. Aktualnie, zgodnie z treścią pisma Zarządu Geodezji i Katastru GEOPOZ w P. z dnia [...] lutego 2014 r., wywłaszczonej nieruchomości odpowiada obecnie działka ewidencyjna nr [...] o pow. [...] m2, objęta księgą wieczystą nr [...].

Przedmiotowa nieruchomość została wywłaszczona, w trybie dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r., o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939-1945 r. (Dz.U. z 1948 r. nr 20, poz. 138, z późn. zm.), na wniosek Dyrekcji Okręgowej Poczty i Telekomunikacji z dnia [...] lipca 1950 r. nr [...], w którym wskazano, że na sąsiedniej nieruchomości położonej przy ul. J. wybudowano dom mieszkalny dla pracowników Poczty Niemieckiej, zaś na przedmiotowej nieruchomości (nr [...]) położono fundamenty drugiego domu (bliźniaczego), który miał spełniać analogiczną funkcję. Powyższa okoliczność - budowa domu - celem zapewnienia mieszkań dla pracowników Poczty Polskiej, stanowiła podstawę dokonanego wywłaszczenia. Badane orzeczenie z dnia [...] lipca 1951 r. zostało wywieszone na tablicy ogłoszeń Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w P., w dniach [...] lipca 1951 r. – [...] lipca 1951 r., jaki również opublikowane w Dzienniku Urzędowym Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. z dnia [...] lipca 1951 r. (Nr [...], poz. [...]); weszło do obrotu prawnego i stało się ostateczne.

Pismem, które wpłynęło do Wojewody [...] w dniu 3 lipca 2013 r. S. G., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, złożył do Ministra Infrastruktury i Rozwoju wniosek o stwierdzenie nieważności ww orzeczenia. Skarżący wskazał, iż jest jednym ze spadkobierców byłego właściciela przedmiotowej nieruchomości L. D.

Minister, celem rozpoznania ww wniosku, uzyskał uwierzytelnione kopie akt archiwalnych dotyczących wywłaszczenia - orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. z dnia [...] lipca 1951 r. - przedmiotowej nieruchomości położonej przy ul. J. w P. W szeregu dokumentów zawartych w ww aktach znalazły się także wzmianki o wywłaszczeniu nieruchomości przy ul. J. Organ ustalił, że zgodnie z treścią wniosku Dyrekcji Okręgowej Poczty i Telekomunikacji z dnia [...] lipca 1950 r. na sąsiedniej nieruchomości przy ul. J. wybudowano dom mieszkalny dla pracowników Poczty Niemieckiej, zaś na przedmiotowej nieruchomości (nr [...]) położono fundamenty drugiego domu (bliźniaczego), który miał spełniać analogiczną funkcję. Budowy jednak nie dokończono przed wyzwoleniem P. w 1945 r. zaś po ustąpieniu okupanta działka ta była wykorzystywana pod ogródki warzywne przez pracowników Poczty zamieszkujących w budynku nr [...]. Dodatkowo, na rozprawie w dniu 12 maja 1951 r. przedstawiciel Dyrekcji Okręgowej Poczty i Telekomunikacji potwierdził, że nieruchomość położona przy ul. J., podobnie jak zabudowana nieruchomość przy ul. J., weszła w posiadanie Poczty Polskiej bezpośrednio po ustąpieniu okupanta. Powyższe potwierdziła także siostra L. D. – W. G., w piśmie z dnia 28 stycznia 1958 r. skierowanego do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, w którym podniosła, iż po powrocie z wygnania do P. w 1945 r. zastała przedmiotową nieruchomość (parcelę nr [...]) zajętą przez niemiecką władzę okupacyjną z przeznaczeniem pod budowę domu. Jej interwencje w ówczesnej Dyrekcji Poczt i Telegrafów w przedmiocie jej zwrotu nie odniosły skutku z uwagi na zamiar Dyrekcji Poczty (Polskiej) kontynuowania rozpoczętej od fundamentów budowy domu dla pocztowców, co też po kilku latach zostało dokonane.

Minister analizując stan faktyczny sprawy uznał, że powyższe pismo oraz pozostałe wskazane wyżej dokumenty stanowią wiarogodne dowody na okoliczność, że przedmiotowa nieruchomość została zajęta przez okupanta pod budowę domu mieszkalnego dla pracowników poczty, zaś po jego ustąpienia była ona wykorzystywana przez mieszkańców budynku sąsiedniego ([...]) z zamiarem wybudowania na niej budynku dla pracowników Poczty Polskiej, w tym także w dniu wejścia w życie ww dekretu tj. 16 kwietnia 1948 r.

W ocenie organu zapewnienie mieszkań służbowych pracownikom Poczty Polskiej, zwłaszcza w okresie bezpośrednio powojennym, należało uznać za cel określony w art. pkt 1 lit. b dekretu, tj. cel związany z funkcjonowaniem przedsiębiorstwa państwowego podstawowej gałęzi gospodarki. Pracownicy Poczty pełnili bowiem służbę, a stosunek służbowy miał charakter publiczno-prawny. Zagwarantowanie zaś ciągłości pracy Poczty, z uwagi na jej kluczowe znaczenie dla funkcjonowania instytucji państwowych, jak i gospodarki narodowej, wymagało natomiast zabezpieczenia w szczególności mieszkań dla pracowników pełniących służbę na poczcie. Wobec powyższego Minister infrastruktury i Rozwoju decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. odmówił stwierdzenia nieważności badanego orzeczenia.

Organ także nadmienił, iż na przedmiotowej nieruchomości w 1954 r. wybudowano budynek mieszkalny ze środków Wytwórni [...], o czym świadczy treść decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] listopada 1988 r. nr [...], przy czym, jak wskazał Minister, akt powyższy pozostaje jednak bez wpływu na wynik przedmiotowej oceny legalności, albowiem orzeczenie z dnia [...] lipca 1951 r. podlega weryfikacji przez pryzmat stanu faktycznego i stanu prawnego, istniejących w dniu jego wydania.

Podkreślił również, że dekret z dnia 7 kwietnia 1948 r. miał w istocie charakter nacjonalizacyjny, albowiem skutek prawnorzeczowy następował już z dniem 9 maja 1945 r., a orzeczenie wywłaszczeniowe (deklaratoryjne) jedynie stwierdzało jego zajście. Jednocześnie przepisy dekretu nie przewidywały co do zasady wywłaszczenia na cele, które dopiero miały być realizowane w przyszłości. Tym samym przesłanki dekretowe nie miały charakteru prospektywnego, lecz retrospektywny. Ostatecznie w ocenie organu spełniona została przesłanka władania nieruchomością na cel określony w art. 2 dekretu w dniu wejścia w życie dekretu, a także przesłanka zajęcia nieruchomości na cele przedsiębiorstwa państwowego w czasie wojny. Tym samym przedmiotowe orzeczenie z dnia [...] lipca 1951 r. nie zostało wydane wbrew ustawowym przesłankom wywłaszczenia nieruchomości (art. 1 lub art. 2 dekretu). Podobnie został spełniony wymóg art. 3 ust. 1 dekretu, zgodnie z którym ubiegający się o wywłaszczenie winien zgłosić wniosek do właściwego wojewody do dnia 31 grudnia 1950 r., albowiem wniosek o wywłaszczenie z dnia [...] lipca 1950 r., zatwierdzony w dniu [...] lipca 1950 r. przez Ministra Poczt i Telegrafów, został złożony w dniu 10 listopada 1950 r. jako załącznik do pisma przewodniego z dnia 9 listopada 1950 r. Zdaniem organu spełnione zostały również przesłanki z art. 4 ust. 1 pkt 2 dekretu (do wniosku załączono odpis księgi wieczystej, mapę katastralną oraz plan sytuacyjny przedstawiający przedmiotową parcelę nr [...] i jej bezpośrednie otoczenie). Podobnie spełnione zostały postanowienia art. 4 ust. 1 pkt 4 ww dekretu poprzez dokonanie stosownych ogłoszeń wywieszonych na tablicy ogłoszeń w Urzędzie Prezydium a następnie dokonanie stosownych publikacji w Dzienniku Urzędowym Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. Bowiem przed rozpoznaniem wniosku, obwieszczeniem z dnia [...] stycznia 1951 r. L.dz. [...], Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w P. poinformowało o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości. Obwieszczenie to zostało wywieszone na tablicy ogłoszeń w dniach od 10 lutego 1951 r. do 25 lutego 1951 r., a także zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. z dnia [...] lutego 1951 r. (Nr [...], poz. [...]). Obwieszczeniem z dnia [...] marca 1951 r. nr [...] Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. zawiadomiło o terminie rozprawy wywłaszczeniowej zaplanowanej na dzień 12 maja 1951 r. Obwieszczenie to zostało wywieszone na tablicy ogłoszeń Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w P. w dniach 16 kwietnia 1951 r. - 2 maja 1951 r., a także opublikowane w Dzienniku Urzędowym Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. z dnia [...] kwietnia 1951 r. (Nr [...], poz. [...]).

Stosownie z kolei do treści art. 22 § 1 i § 2 prawa o postępowaniu wywłaszczeniowem, który miał odpowiednie zastosowanie do badanego postępowania wywłaszczeniowego na podstawie art. 4 ust. 1 dekretu - Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej wydało przedmiotowe orzeczenie o wywłaszczeniu ww nieruchomości.

Za niezasadny organ uznał także zarzut skierowania ww orzeczenia do zmarłego w 1939 r. L. D. W treści orzeczenia wskazano bowiem, że przedmiotowa nieruchomość stanowi jego "nominalną" własność, a zatem uznał, że organ wywłaszczeniowy dokonał jedynie opisu wywłaszczonej nieruchomości zgodnie z treścią księgi wieczystej (w której ujawniony był L. D.). W przedmiotowym orzeczeniu nie wskazano zaś stron postępowania wywłaszczeniowego, co stanowi, iż zostało ono skierowane do tych podmiotów, których prawa zostały nim ukształtowane - tj. do żyjących ówcześnie spadkobierców L. D. (por. wyrok NSA z dnia 19.06.2015 r. sygn. akt I OSK 2210/13, niepubl.).

Ostatecznie, rozpoznając ww wniosek i badając poszczególne przesłanki stanowiące o nieważności decyzji, Minister w badanym orzeczeniu nie stwierdził ich wystąpienia (określone w art. 156 § 1 k.p.a.).

Nie zgadzając się z wydanym rozstrzygnięciem S. G. wystąpił do Ministra z wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy i w wyniku powtórnej analizy okoliczności sprawy, Minister Infrastruktury i Budownictwa (aktualnie właściwy) w zaskarżonej do Sądu decyzji podtrzymał w całości swoje dotychczasowe stanowisko. Uznał, że zgodnie z dokonanymi ustaleniami, brak jest podstaw do wzruszenia badanej decyzji w powołanym trybie nieważnościowym.

Minister ponownie poddając badaniu przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji, określone w art. 156 § 1 k.p.a., wskazał, iż w przedmiotowym orzeczeniu z dnia [...] lipca 1951 r. nie stwierdzono wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 3, 4, 5, 6 i 7 k.p.a., albowiem:

- brak jest dowodów na okoliczność, iż orzeczenie to rozstrzygnęło sprawę uprzednio rozstrzygniętą ostatecznie inną decyzją (orzeczeniem),

- orzeczenie nie zostało skierowane do osoby niebędącej stroną w sprawie,

- wykonalność kontrolowanego orzeczenia nie budzi wątpliwości,

- brakuje podstaw do twierdzenia, iż ww. orzeczenie w razie wykonania wywołałoby czyn zagrożony karą lub jest dotknięte wadą powodującą jego nieważność z mocy prawa.

Badając natomiast przesłankę z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. stwierdził z kolei, iż kontrolowane orzeczenie zostało wydane przez właściwy organ jakim był, stosownie do art. 37 w zw. z art. 33 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz.U. z 1950 r. nr14, poz.130) właściwe prezydium wojewódzkiej rady narodowej, co miało miejsce w rozpoznawanej sprawie. Również, w rozpatrywanej sprawie nie można stwierdzić wydania przedmiotowego orzeczenia bez podstawy prawnej, albowiem, w ocenie organu, istniał przedmiot kontrolowanego postępowania w postaci nieruchomości, co do której dopuszczalne było wydanie rozstrzygnięcia w przedmiocie wywłaszczenia na podstawie przepisów dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939-1945 r. (Dz. U. z 1948 r. nr 20, poz. 138, z późn, zm.) oraz wniosku podmiotu ubiegającego się o wywłaszczenie, tj. Dyrekcji Okręgu Poczt i Telegrafów w P.

Reasumując Minister uznał, iż zgodnie z poczynionymi ponownie ustaleniami, brak jest podstaw do stwierdzenia aby zaistniały okoliczności powodujące konieczność wyeliminowania badanej decyzji w prowadzonym trybie. Zdaniem organu bowiem, ww orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. nie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa.

Skargę na powyższą decyzję, poprzez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do tut. Sądu, S. G., zaskarżając ją w całości. Skarżący zarzucił naruszenie przepisu:

- art. 156 § 1 pkt 2 i 4 kpa. poprzez odmowę stwierdzenia nieważności ww orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. z dnia [...] listopada 1951 roku, pomimo że orzeczenie zostało skierowane do L. D., który zmarł w roku 1939, o czym Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. posiadało wiedzę;

- art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez odmowę stwierdzenia nieważności ww orzeczenia, pomimo że orzeczenie w sposób rażący naruszało prawo albowiem w okresie od 1.09.1939 roku do 9.05.1945 roku nieruchomość nie była zajęta na cele wskazane w art. 2 pkt 1 cyt. dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 roku, nieruchomość nie była użytkowana na cele przedsiębiorstw podstawowych gałęzi gospodarki narodowej, za takie przeznaczenie nie można przyjąć wybudowania na nieruchomości budynku mieszkalnego dla pracowników Poczty Niemieckiej czy też wykorzystywanie nieruchomości na cele ogródków warzywnych przez tych pracowników, nie była również użytkowana na inne cele wymienione w art. 2 pkt 1 w/w dekretu; nadto nigdy nie przystąpiono do budowy ważnych urządzeń telekomunikacyjnych (a taki cel wskazano we wniosku o wywłaszczenie), a sama nieruchomość została sprzedana Wytwórni [...] w P., która w 1954r. wybudowała na niej budynek mieszkalny dla swoich pracowników (uzasadnienie decyzji Urzędu Miasta w P. Zarząd Gospodarki Terenami z dnia [...] listopada 1988 roku, sygn. akt [...]);

- art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez odmowę stwierdzenia nieważności ww orzeczenia, pomimo że orzeczenie w sposób rażący naruszało art 2 pkt 1 ww dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 roku, poprzez uznanie, iż Poczta Polska miała obowiązek zapewnienia swoim pracownikom lokali mieszkalnych, podczas gdy było wręcz przeciwnie - to pracownicy Poczty Polskiej mieli być wobec swojego pracodawcy dyspozycyjni, jednakże nie wiązało się to z obowiązkiem prawnym pracodawcy, stąd też nie sposób uznać, iż spełniony został cel z art. 2 pkt 1 lit b dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 roku o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939 -1945 r.,

- art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez odmowę stwierdzenia nieważności przedmiotowego orzeczenia Prezydium, pomimo że orzeczenie w sposób rażący naruszało prawo w postaci art. 17 § 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 września 1934 r. - Prawo o postępowaniu wywłaszczeniowym, poprzez niezałączenie do wniosku informacji zawierającej imiona, nazwiska i adresy właścicieli oraz tych osób trzecich, którym służą prawa rzeczowe na danej nieruchomości, z wymienieniem tych praw zgodnie z księgą hipoteczną, a w jej braku na zasadzie innych odpowiednich dokumentów.

Wobec powyższego Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] marca 2017 roku oraz decyzji poprzedzającej tj. decyzji Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] listopada 2015 roku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania jak i o zasądzenie dla Strony kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Wniósł także o dopuszczenie dowodu z dokumentów w postaci: zarzutów z dnia 1 stycznia 1947 roku i postanowienia z dnia [...] czerwca 1947 roku na okoliczność posiadania przez organy państwowe wiedzy, iż L. D. nie żyje oraz informacji dotyczącej żyjących po nim spadkobierców.

W obszernym uzasadnieniu skargi podniósł min, że wbrew stanowisku Ministra, organ błędnie ocenił zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy i tym samym nieprawidłowo zinterpretował rzeczywisty stan faktyczny, co tym samym skutkuje stwierdzeniem, iż w sposób oczywisty został naruszony przepis art. 156 kpa. Powyższa okoliczność z kolei implikuje konieczność wyeliminowania obu ww decyzji z obrotu prawnego.

Minister Infrastruktury i Budownictwa w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Podniósł, iż zarzuty skargi są bezzasadne i nie wskazują na nowe okoliczności, które nie byłyby uwzględnione w prowadzonym postępowaniu. W ocenie organu skarga stanowi jedynie powtórzenie zarzutów, które zostały w pełni wyjaśnione i ocenione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.

W przedmiotowej sprawie Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] listopada 2015 roku, naruszają prawo w stopniu uzasadniającym konieczność ich uchylenia.

Orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. z dnia [...] lipca 1951 r. wydane zostało w oparciu o przepisy dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939-1945 (Dz. U. 1948 r., nr 20, poz. 138, z późn. zm.), oraz rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 września 1934 r. Prawo o postępowaniu wywłaszczeniowem (Dz. U. 1934 r., nr 86, poz. 776, z późn. zm.).

Zgodnie z art. 1 ust. 1 dekretu z 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczaniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939 - 1945 r. (Dz. U. Nr 20, poz. 138, z późn. zm., dalej zwany jako Dekret), dopuszczalne było wywłaszczenie nieruchomości zajętych w okresie od dnia 1 września 1939 r. do dnia 9 maja 1945 r. na cele wymienione w art. 2 i znajdujących się w dniu wejścia w życie tego dekretu (16 kwietnia 1948 r.) we władaniu Skarbu Państwa, związków samorządu terytorialnego lub przedsiębiorstw państwowych. Przepisy powyższe wyznaczały więc następujące trzy przesłanki, które musiały być spełnione łącznie, aby mogło dojść do wywłaszczenia nieruchomości tj.: 1) zajęcie nieruchomości podlegającej wywłaszczeniu w okresie od dnia 1 września 1939 r. do dnia 9 maja 1945 r.: a) na cele budowy, rozwoju i utrzymania urządzeń komunikacji publicznej, b) na cele przedsiębiorstw podstawowych gałęzi gospodarki narodowej, będących przedsiębiorstwami państwowymi lub przejętych na własność Państwa, c) na cele wojskowe, d) pod ulice i place publiczne, skwery, zieleńce, parki, place sportowe i cmentarze, e) pod zalesienia lub na melioracje, f) na cele użyteczności publicznej;

2) użytkowanie po dniu wejścia w życie dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. nieruchomości na wyżej wymienione cele;

3) władanie nieruchomością przez Skarb Państwa, związek samorządu terytorialnego lub przedsiębiorstwo państwowe w dniu wejścia w życie dekretu, w dniu 16 kwietnia 1948r..

Dlatego też, stwierdzenie na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa nieważności decyzji (orzeczenia) wywłaszczeniowej wydanej na podstawie przepisów powyższego dekretu wymaga bezspornego ustalenia, że w dniu wydania takiej decyzji (orzeczenia) nie była spełniona przynajmniej jedna z wyżej wymienionych przesłanek wywłaszczenia (wyrok Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 17 września 2001r. sygn. III RN z 14/00/OSN Nr 13/2002, poz. 298).

Oceniając zatem w powyższym kontekście okoliczności niniejszej sprawy należy uznać zarzuty skargi za zasadne w tej części, w której stanowią, iż wyżej opisane przesłanki przy wydawaniu badanego orzeczenia wywłaszczeniowego nie zostały łącznie spełnione. Przedmiotowa nieruchomość, zdaniem Sądu, nie była bowiem, w dacie wejścia w życie ww dekretu, użytkowana na cele wymienione w art. 2 pkt 1 dekretu. Nie była zabudowana domem mieszkalnym, zasiedlonym przez pracowników Poczty Polskiej, nie była nawet rozpoczęta budowa planowanej inwestycji, stanowiącej cel wywłaszczenia. Z akt sprawy administracyjnej jednoznacznie wynika, wbrew stanowisku organu administracji, iż była ona w dalszym ciągu wykorzystywana jedynie pod ogródki warzywne, z których korzystali mieszkańcy sąsiedniego budynku (nr [...]). Zdaniem Sądu sam zamiar wybudowania na nieruchomości budynku, który miał być przeznaczony jako lokale mieszkalne dla pracowników Poczty początkowo Niemieckiej a następnie Polskiej, tak jak na nieruchomości sąsiedniej, co do której wydane orzeczenie wywłaszczeniowe było także przedmiotem badania przez tut. Sąd, nie może stanowić, iż w dacie wejścia ww dekretu w życie z dniem 16 kwietnia 1948 roku, nieruchomość ta była wykorzystywana na cele opisane w art. 2 pkt 1 lit.b dekretu. Mając na uwadze, iż planowany budynek nie powstał w istotnym prawnie okresie, a ogródki warzywne służyły jedynie mieszkańcom sąsiedniej nieruchomości, uznać należy, iż powyższa przesłanka nie została spełniona. Sama chęć wykorzystania jej na cele mieszkaniowe nie świadczy jeszcze, iż w istocie tak by było. Ostatecznie, jak wyżej wskazano, powyższe hipotetyczne założenie się nie spełniło, gdyż nieruchomość ta zabudowana została budynkiem mieszkalnym ale dopiero w 1954 roku i to przez inny pomiot - Wytwórnię [...], z jej funduszy, i który to budynek zasiedlony został z kolei jej pracownikami, a nie Poczty Polskiej.

W tym miejscu wskazać także należy na niekonsekwencję stanowiska Ministra, który w zaskarżonej decyzji sam oświadczył, iż przepisy dekretu nie przewidywały co do zasady możliwości wywłaszczenia na cele, które dopiero miały być realizowane w przyszłości. Natomiast przedmiotowa nieruchomość, co bezsporne, została zabudowana dopiero kilka lat później, po wydaniu badanego orzeczenia wywłaszczeniowego.

Jednocześnie, na marginesie należy podkreślić, wbrew stanowisku Skarżącego, iż zapewnienie mieszkań służbowych pracownikom Poczty Polskiej, zwłaszcza w okresie bezpośrednio powojennym, należało uznać za cel określony w art.2 pkt 1 lit.b ww dekretu, tj. cel związany z funkcjonowaniem przedsiębiorstwa państwowego podstawowej gałęzi gospodarki. Stosunek służbowy pracowników poczty, uregulowany w rozporządzeniu z dnia 1 stycznia 1934 r., zbliżony był pod względem prawnym do stosunku służbowego jakim objęci byli pracownicy kolei państwowych. W odniesieniu do tych ostatnich Naczelny Sąd Administracyjny uznał zaś, że zapewnienie mieszkań służbowych stanowiło istotny element funkcjonowania przedsiębiorstwa państwowego, a co za tym idzie wywłaszczenie nieruchomości z przeznaczeniem pod mieszkania służbowe dla tej grupy osób mieściło się w hipotezie przepisu art. 2 pkt 1 lit. b dekretu (por. wyrok NSA z dnia 07.08.2013 r. sygn. akt I OSK 669/12).

Reasumując stwierdzić należy, iż materiał dowodowy zebrany w sprawie jednoznacznie wykazał, iż ww przesłanki nie zostały łącznie spełnione a ta okoliczność z kolei implikuje, iż wydanie ww orzeczenia wywłaszczeniowego dokonane było z naruszeniem normy prawa zawartej w art. 1 ust. 1 w zw. z 2 pkt 1 lit.b dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 roku.

A zatem, ponownie rozpoznając przedmiotowy wniosek i analizując badane orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. z dnia [...] lipca 1951 roku, w oparciu o powyższą ocenę prawną w kontekście przesłanek nieważnościowych wskazanych w przepisie art. 156 § 1 kpa., Minister wyjaśni także, czy w sprawie niniejszej ma zastosowanie przepis art. 156 § 2 kpa., z uwagi na fakt, iż od daty wydania przedmiotowego orzeczenia wywłaszczeniowego upłynęło 10 lat, a także ustali, czy przedmiotowe orzeczenie wywłaszczeniowe nie wywołało nieodwracalnych skutków prawnych.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie Z względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 135 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ww. ustawy.