Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 850/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2015-03-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 20,  art. 273,  art. 274 ust. 5,  art. 275,  art. 276 ust. 1,  art. 288,  art. 293
journal: Dz.U. 2008 nr 25 poz 150
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska  - tekst jednolity
article: art. 7,  art. 10,  art. 75,  art. 77 par. 1,  art. 107
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 3 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 21
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
article: art. 134,  art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 24 marca 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia NSA Janina Kosowska Sędziowie sędzia WSA Adam Matuszak (spr.) sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant specjalista Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2015 roku sprawy ze skargi D. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie wymierzenia podwyższonej opłaty za magazynowanie odpadów - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia "[...]" Marszałek Województwa wymierzył D. K. opłatę podwyższoną za magazynowanie odpadów o kodzie: 16 01 03 bez wymaganej decyzji określającej sposób i miejsce magazynowania za II półrocze 2012 r. w kwocie 1509,00 zł oraz zobowiązał go do wpłaty powyższej kwoty wraz z odsetkami w wysokości jak od zaległości podatkowych, liczonymi od 1 lutego 2013 r., na rachunek Urzędu Marszałkowskiego w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 281 ust. 1, art. 288 ust. 1, art. 293 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r., Nr 25, poz. 150 ze zm., dalej jako: p.o.ś.), obwieszczenie Ministra Środowiska z dnia 26 września 2011 r. w sprawie wysokości stawek opłat za korzystanie ze środowiska na rok 2012 (M. P. z 2011 r., Nr 94, poz. 958), art. 53 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej jako: o.p.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2013 r. poz. 267, dalej jako: k.p.a.).

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że pismem z dnia "[...]" Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska (dalej jako: WIOŚ) poinformował, iż 30 maja oraz 6 i 13 września 2012 r. przeprowadzono kontrolę na terenie działek "[...]""[...]""[...]""[...]""[...]" i "[...]", obr. "[...]", gm. "[...]", należących do D. K., w związku z wykryciem nielegalnie prowadzonej działalności gospodarczej. Podczas kontroli stwierdzono magazynowanie od około 4 lat odpadów w postaci zużytych lub nienadających się do użytkowania pojazdów wycofanych z eksploatacji, na działkach tych znajdowały się również elementy pochodzące z demontażu pojazdów (m.in. metalowe elementy, akumulatory, przewody elektryczne oraz odpady o kodzie: 16 01 03, tj. opony samochodowe). W tej sytuacji zostało wszczęte m.in. postępowanie w celu wymierzenia opłaty podwyższonej za magazynowanie opon bez wymaganej decyzji określającej sposób i miejsce magazynowania lub składowanie odpadów w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym. Wójt Gminy "[...]" decyzją z "[...]" nakazał D. K. usunąć odpady. Z kart przekazania odpadów wynika, że strona usunęła m.in. 2,2 Mg zużytych opon (16 01 03). Po zwróceniu się do zobowiązanego o zweryfikowanie danych zawartych w zgromadzonej dokumentacji oraz o potwierdzenie okresu, w którym odpady były magazynowane, strona wyjaśniła, że w latach 2009 - 2012 na terenie działek "[...]""[...]""[...]""[...]""[...]" i "[...]", obr. "[...]", nie były magazynowane odpady, zgromadzone przedmioty stanowiły majątek własny.

Organ wskazał, że strona w okresie, w którym korzystała ze środowiska nie posiadała stosownego zezwolenia. Magazynowanie odpadów bez wymaganej decyzji określającej sposób i miejsce magazynowania traktowane jest jako składowanie odpadów bez wymaganej decyzji zatwierdzającej instrukcję eksploatacji składowiska. Za składowanie odpadów bez uzyskania takiej decyzji podmiot korzystający ze środowiska ponosi opłaty podwyższone w wysokości 0,05 jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie odpadów na składowisku za każdą dobę składowania. Z uwagi na to, że D. K. w okresie korzystania ze środowiska nie posiadał pozwolenia na magazynowanie odpadów, zasadne było wymierzenie mu w drodze decyzji opłaty podwyższonej. Strona nie przedłożyła wykazu zawierającego informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat, zatem organ zgodnie z art. 288 ust. 1 pkt 1 p.o.ś. wymierzył opłatę na podstawie własnych ustaleń i wyników kontroli wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska. Przy wymierzaniu opłaty Marszałek Województwa oparł się na ilościach odpadów wynikających z karty przekazania odpadu – opon, za II półrocze 2012 r.

Od tej decyzji D. K. wniósł odwołanie, domagając się jej uchylenia i umorzenia postępowania lub przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. W motywach uzasadnienia podniósł, że na terenie swojej nieruchomości w "[...]" nigdy nie prowadził nielegalnej działalności. Sporadycznie dokonywał sprzedaży części samochodowych pozostałych po prowadzonej działalności gospodarczej polegającej na sprzedaży samochodów, części i akcesoriów samochodowych oraz na naprawie samochodów. Nie zgodził się z organem, że na terenie swojej posesji magazynował odpady, nie zostało bowiem udowodnione, że jakikolwiek przedmiot znajdujący się na jego terenie jest faktycznie odpadem. Wszystkie przedmioty kupował jako sprawne i służyły mu one do celów prywatnych lub zawodowych. Jeżeli stwierdzał, że jakaś rzecz jest mu niepotrzebna, zbędna lub uległa naturalnemu zużyciu przekazywał je firmom recyklingowym i dopiero w tym momencie stawała się ona odpadem.

Decyzją z dnia "[...]", "[...]", Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu I instancji w części dotyczącej zobowiązania D. K. do wpłaty kwoty 1509,00 zł wraz z odsetkami na wskazane konto w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna, i umorzyło postępowanie w tym zakresie. W pozostałej części utrzymano w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w jego ocenie wystąpiły przesłanki do wymierzenia skarżącemu opłaty podwyższonej za magazynowanie odpadów o kodzie 16 01 03 bez wymaganej decyzji, określającej sposób i miejsce magazynowania za II półrocze 2012 r. Wbrew zarzutom odwołania w postępowaniu zebrano, rozpatrzono i oceniono w sposób wyczerpujący i prawidłowy materiał dowodowy. Wyjaśniono, że zasadniczy dowód w sprawie stanowił protokół z kontroli nieruchomości skarżącego przeprowadzonej przez WIOŚ w okresie od 30 maja 2012 r. do 13 września 2012 r., oparty na wynikach oględzin nieruchomości, które miały miejsce w dniu 30 maja 2012 r. Z dokumentacji przekazanej przez WIOŚ oraz z dokumentacji uzyskanej z Urzędu Gminy "[...]" wynika, że na nieruchomości należącej do skarżącego znajdowało się kilkadziesiąt sztuk części zdemontowanych samochodów, głównie części karoserii, wewnętrzne części kabiny oraz ponad 100 zużytych opon. Zdaniem Kolegium, brak było podstaw prawnych do uwzględnienia wyjaśnień skarżącego zgłaszanych w toku postępowania przed organem I instancji oraz podniesionych w odwołaniu, gdyż poza twierdzeniem, że skarżący nie posiadał na swojej posesji odpadów, nie przedstawił on w tym zakresie jakichkolwiek dowodów. Ponadto, w ustawie Prawo ochrony środowiska brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych do odstąpienia od naliczenia opłat podwyższonych z uwagi np. na brak zawinienia strony z powodu choroby psychicznej.

Kolegium stwierdziło również, że nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skarżącego dotyczący błędnego zdefiniowania przez organ I instancji pojęcia "odpady". Stosownie do treści art. 3 ust. 1 ustawy dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 21) odpady oznaczają każdą substancję lub przedmiot należący do jednej z kategorii, określonych w załączniku nr 1 do ustawy, których posiadacz pozbywa się, zamierza pozbyć się lub do ich pozbycia się jest obowiązany. Tak więc warunkiem uznania danego przedmiotu za odpad (poza zaliczeniem go do odpowiedniej kategorii) jest ustalenie, iż posiadacz pozbywa się, zamierza pozbyć się lub do ich pozbycia się jest obowiązany. Decydującym momentem, w którym dany przedmiot uznać należy za odpad jest ten, kiedy następuje zasadnicza zmiana sposobu jego użytkowania. Pozbyciem się będzie przekazanie przedmiotu innemu podmiotowi, który będzie przedmiot ten wykorzystywał w odmienny sposób. Na potwierdzenie swojego stanowiska organ wskazał orzeczenia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości.

Kolegium wyjaśniło także, że w sprawie brak było podstaw prawnych do określenia w zaskarżonej decyzji terminu płatności opłaty z uwagi na fakt, iż termin płatności tej opłaty minął, stosownie do art. 47 § 3 o.p., z upływem ostatniego dnia, w którym, zgodnie z przepisami prawa materialnego, wpłata opłaty obliczonej przez stronę powinna nastąpić (art. 285 p.o.ś.). Termin ten jest materialnym terminem, którego uchybienie powoduje powstanie zaległości, zgodnie z art. 51 § 1 o.p. oraz obowiązek naliczania odsetek za zwłokę stosownie do art. 53 § 1 o.p. Stąd też zaskarżona decyzja w tej części została uchylona.

Na powyższą decyzję D. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie domagając się jej uchylenia i decyzji ją poprzedzającej. Zaskarżonej decyzji zarzucono:

1. obrazę art. 6 k.p.a. poprzez:

- błędną subsumcję art. 288 ust. 1 i 2 w związku z art. 293 ust. 1 i 2 p.o.ś. w sprawie, w której normy te nie mają zastosowania;

- niewłaściwą wykładnię art. 3 ust. 1 pkt 6 i 7 ustawy o odpadach poprzez uznanie, że przechowywane na posesji skarżącego towary handlowe oraz należące do majątku osobistego przedmioty są odpadami;

- nieuwzględnienie art. 289 ust. 1 p.o.ś. i niezgodne z przepisami określenie wysokości opłat za magazynowanie odpadów;

- naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów;

2. naruszenie art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 8 w związku z art. 80, art. 9 k.p.a. poprzez przekroczenie granic uznania administracyjnego, prowadzenie postępowania w sposób naruszający zaufanie do organów, naruszenie obowiązku informowania skarżącego o okolicznościach faktycznych i prawnych, pominięcie wnioskowanych przez skarżącego dowodów;

3. naruszenie art. 7 w związku z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez błędy w gromadzeniu materiału dowodowego, a także błędną ocenę tego materiału;

4. obrazę art. 9 k.p.a. poprzez zaniechanie właściwego ustalenia stanu faktycznego sprawy i prawidłowego umotywowania decyzji;

5. naruszenie art. 107 § 1 k.p.a. wobec braku pełnego uzasadnienia faktycznego decyzji.

W uzasadnieniu skarżący ponownie wyjaśnił, że na terenie swojej nieruchomości w "[...]" nigdy nie prowadził nielegalnej działalności. Sporadycznie dokonywał sprzedaży towarów (części samochodowych) pozostałych po prowadzonej działalności gospodarczej polegającej na sprzedaży samochodów, części i akcesoriów samochodowych oraz na naprawie samochodów.

Skarżący podniósł, że organ I instancji nie przeprowadził żadnego postępowania dowodowego w sprawie, a jedynie oparł się na ustaleniach innych instytucji. Jednocześnie organ pominął wyjaśnienia skarżącego, z których wynikało, że skarżący nie magazynował na swojej nieruchomości odpadów. Skarżący kilkakrotnie wskazywał, że kontrola WIOŚ nie wykazała na jego posesji ani jednego odpadu, a jedynie znaczną ilość części samochodowych i samochodów oraz opon. Przedmioty te były kupowane w związku z prowadzoną wcześniej działalnością gospodarczą lub na potrzeby własne. W 2012 r. zdał jednak wszystkie rzeczy, które uznał za zbędne w trakcie porządkowania nieruchomości.

Nadto, nie zgodził się również ze stanowiskiem organów w kwestii definiowania pojęcia "odpady". W jego ocenie, za odpad uważa się każdą substancję lub przedmiot należący do jednej z kategorii określonych w załączniku nr 1 do ustawy o odpadach, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub jest do pozbycia zobowiązany. Przedmiot staje się odpadem, gdy spełnia jednocześnie przewidziane w tej ustawie wymagania. Nie zostało natomiast udowodnione, że jakikolwiek przedmiot znajdujący się na terenie posesji był faktycznie odpadem. Wszystkie przedmioty skarżący kupował jako sprawne i służyły mu one do celów prywatnych lub zawodowych. Jeżeli stwierdzał, że jakaś rzecz jest mu zbędna lub uległa naturalnemu zużyciu przekazywał je firmom recyklingowym i dopiero w tym momencie stawała się ona odpadem. Powołał się na definicję odpadu zawartą w Dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 2006/12/WE z 5 kwietnia 2006 r. w sprawie odpadów (Dz.U.UE.L 2006.114.9 ze zm.) oraz Dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów oraz uchylającej niektóre dyrektywy (Dz.U.UE.L 2008.312.3 ze zm.), a także orzecznictwo ETS dotyczące interpretacji pojęcia "odpadów".

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

W trakcie rozprawy skarżący stwierdził, że przedmioty, które przekazał firmie recyklingowej w 2012 r. to nie były odpady, ale rzeczy przydatne. Odnośnie do posiadanych opon stwierdził, że były one jak najbardziej jeszcze do użytku - sprzedaży, a oddał te opony firmie recyklingowej z uwagi na to, że w wyniku kontroli, stracił koncepcje dalszego prowadzenia działalności w tym zakresie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy - art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.).

Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 tej ustawy stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1).

Podkreślić należy, iż przedmiotem niniejszego postępowania jest wyłącznie kwestia objęta decyzją nakładającą na skarżącego opłatę podwyższoną za składowanie odpadów o kodzie: 16 01 03. Dlatego też w niniejszej sprawie nie podlegają ocenie, pomimo zaskarżenia do tut. Sądu przez D. K. innych rozstrzygnięć organu ochrony środowiska w przedmiocie nałożenia opłaty za magazynowanie odpadów, kwestie dotyczące magazynowania odpadów innych niż opony samochodowe.

Sąd poddawszy kontroli zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska. Ocena legalności zapadłych w sprawie rozstrzygnięć wymagała zatem zbadania przepisów prawa regulujących zarówno instytucję opłat za korzystanie ze środowiska, w tym opłat podwyższonych, jak i problematykę odpadów, jako że przedmiotowa opłata została wymierzona na skutek ustalenia przez organy, że skarżący magazynował odpady.

Zgodnie z art. 273 ust. 1 pkt 4 p.o.ś., opłata za korzystanie ze środowiska jest ponoszona za składowanie odpadów. Z przepisu art. 275 w związku z art. 3 pkt 20 p.o.ś. wynika, że do ponoszenia tych opłat są zobowiązane podmioty korzystające ze środowiska, czyli:

a) przedsiębiorca w rozumieniu art. 4 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 672, ze zm.) oraz przedsiębiorca zagraniczny w rozumieniu art. 5 pkt 3 tej ustawy, a także osoby prowadzące działalność wytwórczą w rolnictwie w zakresie upraw rolnych, chowu lub hodowli zwierząt, ogrodnictwa, warzywnictwa, leśnictwa i rybactwa śródlądowego,

b) jednostka organizacyjną niebędącą przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej,

c) osoba fizyczna niebędącą podmiotem, o którym mowa w lit. a, korzystającą ze środowiska w zakresie, w jakim korzystanie ze środowiska wymaga pozwolenia.

Sytuację korzystania ze środowiska bez uzyskania wymaganego pozwolenia lub innej decyzji reguluje art. 276 ust. 1 p.o.ś., zgodnie z którym podmiot korzystający ze środowiska bez uzyskania wymaganego pozwolenia lub innej decyzji ponosi opłatę podwyższoną za korzystanie ze środowiska. Na podstawie art. 293 ust. 2 p.o.ś., magazynowanie odpadów bez wymaganej decyzji określającej sposób i miejsce magazynowania traktuje się jako składowanie odpadów bez wymaganej decyzji zatwierdzającej instrukcję prowadzenia składowiska. Należy również zauważyć, że wysokość opłaty za składowanie odpadów zależy od ilości i rodzaju składowanych odpadów, z tym że wysokość opłaty podwyższonej zależy także od czasu składowania odpadów (art. 274 ust. 5 p.o.ś.).

Odnosząc się do spornej między stronami kwestii zasadności zaliczenia przez orzekające organy pochodzących z demontażu pojazdów opon (kod: 16 01 03) jako odpadów, wyjaśnić należy w pierwszej kolejności pojęcie odpadu. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach - odpad oznacza każdą substancję lub przedmiot należący do jednej z kategorii, określonych w załączniku nr 1 do ustawy, których posiadacz pozbywa się, zamierza pozbyć się lub do ich pozbycia się jest obowiązany. Wskazać należy, że problemem wynikającym na tle rozumienia pojęcia "pozbycia się" użytego w omawianym przepisie zajmował się już Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 czerwca 2009 r., sygn. akt II OSK 960/08 (Centralna Baza Orzeczeń i Informacji o Sprawach), uznając, że "pozbycie się", które stanowi konieczną przesłankę do uznania za odpad, w istocie oznacza zmianę sposobu użytkowania wskazanego przedmiotu, czyli użytkowanie w inny sposób aniżeli nakazuje to przeznaczenie danego przedmiotu, a nowy sposób użytkowania mógłby wywoływać niekorzystne oddziaływanie na środowisko.

Problematykę definicji odpadów poruszają także liczne orzeczenia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. W połączonych sprawach C-418/97 i C-419/97 Trybunał orzekł, że przedmiot poddawany procesom odzysku jest odpadem (wyrok ETS z dnia 15 czerwca 2000 r., Lex nr 82853). W wyroku z dnia 15 stycznia 2004 r. w sprawie C-235/02 (ECR 2004/1B/I-01005) ETS stwierdził, że pojęcie odpadu nie wyłącza substancji i przedmiotów, które nadają się do dalszego gospodarczego wykorzystania. Zdaniem ETS odpadami są także materiały podlegające ponownemu gospodarczemu wykorzystaniu, będące przedmiotem transakcji lub wymienione na listach handlowych, nawet, gdy zostaną poddane procesom dezaktywacyjnym mającym na celu unieszkodliwienie potencjalnych zagrożeń (wyrok ETS z dnia 25 czerwca 1997 r. w połączonych sprawach C-304/94, C-330/94, C-342/94, C-224/95 – publ. ECR 1997/6/I-03561). W wyroku z dnia 28 marca 1990 r. w sprawie C-359/88 (publ. ECR 1990/3/I-01509) Trybunał orzekł, że ustawodawstwo krajowe, w którym definicja odpadów wyłącza substancje i przedmioty, które są zdatne do powtórnego wykorzystania, jest niezgodna z prawem wspólnotowym.

Mając na względzie powyższe orzeczenia, wskazać należy, że w kategorii odpadów nie mogą być traktowane jedynie przedmioty – jak stara się to wykazać skarżący – które posiadacz uważa za zbędne i których chciałby się wyzbyć, ale także te podlegające powtórnemu gospodarczemu wykorzystaniu, poddawane procesom odzysku.

W rozpoznawanej sprawie w wyniku kontroli przeprowadzonej w dniu 30 maja oraz 6 i 13 września 2012 r. przez pracowników Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w "[...]" na terenie działek "[...]""[...]""[...]""[...]""[...]" i "[...]", obr. "[...]", należących do skarżącego stwierdzono magazynowanie zużytych lub nienadających się do użytkowania elementów pochodzących z pojazdów m.in. opony – kod 16 01 03. Zdaniem Sądu nie sposób zgodzić się z interpretacją pojęcia odpady dokonaną przez skarżącego. W ocenie skarżącego warunkiem uznania danego przedmiotu za odpad (poza zaliczeniem go do odpowiedniej kategorii) jest ustalenie, iż posiadacz pozbywa się, zamierza pozbyć się lub do ich pozbycia się jest obowiązany. Wszystkie przedmioty skarżący kupował, jak wskazał w skardze, jako sprawne i służyły mu one do celów prywatnych lub zawodowych. W ocenie Sądu rozumowanie skarżącego jest błędne i gdyby zgodzić się z interpretacją przepisów dokonaną przez skarżącego prowadziłoby to do sytuacji, gdy danego przedmiotu nie można zakwalifikować jako odpadu, jeżeli stanowi on przedmiot obrotu handlowego. Decydującym momentem, w którym dany przedmiot uznać należy za odpad, jest ten, kiedy następuje zasadnicza zmiana sposobu jego użytkowania. Pozbyciem się będzie więc przekazanie przedmiotu innemu podmiotowi, który będzie przedmiot ten wykorzystywał w odmienny sposób.

Znajdujące się na nieruchomości skarżącego elementy pochodzące z pojazdów, przede wszystkim będące przedmiotem rozpatrzenia w niniejszej sprawie zużyte opony, należy uznać za odpady. Stanowisko takie prezentowane jest w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, z którego jednoznacznie wynika iż:

- pojęcie odpadu w żadnym przypadku nie może nie obejmować substancji lub przedmiotów możliwych do powtórnego użycia lub recyklingu (sprawa C-442/92),

- odpadami są także materiały podlegające ponownemu gospodarczemu wykorzystaniu, będące przedmiotem transakcji lub wymienione na listach handlowych, nawet gdy zostaną poddane procesom dezaktywacyjnym mającym na celu unieszkodliwienie potencjalnych zagrożeń (wyrok TS z dnia 25 czerwca 1997 r. w połączonych sprawach C-304/94, C-330/94, C-342/94 i C-224/95, publ. ECR 1997/6/I-03561),

- pojęcie odpadu nie wyłącza substancji i przedmiotów, które nadają się do dalszego gospodarczego wykorzystania (wyrok TS z dnia 15 stycznia 2004 r. C-235/02, publ. ECR 2004/1B/I-01005),

- przedmiot poddawany procesom odzysku jest odpadem (wyrok TS z dnia 15 czerwca 2000 r. w połączonych sprawach C-418/97 i C-419/97, LEX nr 82853),

- odpadami nie są wszelkie materiały wymienione w Europejskim katalogu odpadów; o ich zaliczeniu do odpadów decyduje spełnienie przesłanek określonych w definicji odpadu (wyrok TS z dnia 29 kwietnia 2004 r. C-194/01, publ. ECR 2004/4B/I-04579).

W świetle powyższego, argumenty skargi dotyczące błędnego zakwalifikowania przez orzekające w sprawie organy znajdujących się na nieruchomości skarżącego zużytych opon samochodowych, jako odpadów, nie mogły zostać uwzględnione.

Zauważyć również trzeba, że w wykonaniu decyzji Wójta Gminy "[...]" z dnia "[...]" zobowiązującej D. K. do usunięcia odpadów, skarżący usunął ze swojej nieruchomości 2,2 Mg odpadów o kodzie: 16 01 03, co zostało potwierdzone w karcie przekazania odpadów – zużytych opon samochodowych. W piśmie procesowym z dnia "[...]" skierowanym do powyższego organu D. K. wskazał, powołując się na kartę przekazania odpadów, że usunął z terenu swojej nieruchomości część przedmiotów, które uznał za odpady. Powyższa okoliczność jednoznacznie wskazuje, że skarżący miał świadomość tego, że zużyte opony samochodowe (kod: 16 01 03) są odpadem. Dlatego też twierdzenia skarżącego, że stwierdzone w czasie kontroli na jego nieruchomości zużyte opony samochodowe nie są odpadem, mają charakter zwyczajnej polemiki z rozstrzygnięciem organu.

Zgodnie z art. 293 ust. 1 i 2 p.o.ś. "Za składowanie odpadów bez uzyskania decyzji zatwierdzającej instrukcję prowadzenia składowiska odpadów podmiot korzystający ze środowiska ponosi opłaty podwyższone w wysokości 0,05 jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie odpadów na składowisku za każdą dobę składowania. Magazynowanie odpadów bez wymaganej decyzji określającej sposób i miejsce magazynowania traktuje się jako składowanie odpadów bez wymaganej decyzji zatwierdzającej instrukcję prowadzenia składowiska". Zastosowanie art. 293 p.o.ś. nie jest jednak możliwe bez jednoczesnego zastosowania art. 288 ust. 1 i 2 tej ustawy (por. wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2011 r., sygn. II OSK 117/10, Lex nr 952942). Artykuł 288 ust. 1 pkt 1 p.o.ś. przewiduje, że jeżeli podmiot korzystający ze środowiska nie przedłożył wykazu zawierającego informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat - marszałek województwa wymierza opłatę, na podstawie własnych ustaleń lub wyników kontroli wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska. Stosownie do ust. 2 art. 288, własnych ustaleń marszałek dokonuje m.in. na podstawie pomiarów dokonywanych przez organy administracji. Skoro w niniejszej sprawie bezsporne jest, że skarżący korzystał ze środowiska nie legitymując się decyzją określającą sposób i miejsce magazynowania odpadów, to zasadnie, uwzględniając wyniki kontroli przeprowadzonej przez wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska, organ I instancji wymierzył mu opłatę podwyższoną za magazynowanie odpadów. Tym samym w stanie faktycznym sprawy nie nastąpiła wadliwa subsumcja zastosowanych przepisów prawa materialnego, tj. art. 288 ust. 1 i 2 w związku z art. 293 ust. 1 i 2 p.o.ś.

Przesłanki, kiedy nie wnosi się opłat za korzystanie ze środowiska zostały enumeratywnie określone w art. 289 ust. 1 p.o.ś. Zgodnie z powyższą normą "nie wnosi się opłat z tytułu tych rodzajów korzystania ze środowiska spośród wymienionych w art. 273 ust. 1, których roczna wysokość wnoszona na rachunek urzędu marszałkowskiego nie przekracza 800 zł". Zgromadzony zaś w sprawie materiał dowodowy świadczy jednoznacznie o tym, że organ nie mógł odstąpić od naliczenia opłaty w podwyższonej wysokości. Powyższa konstatacja wynika z faktu, że organ I instancji w sposób prawidłowy ustalił parametry zalegających na posesji skarżącego, w II półroczu 2012 r., opon (masa odpadu, okres magazynowania odpadu, wysokość jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie odpadu na składowisku obowiązującej w dacie przeprowadzenia kontroli) wpływające na wysokość wymierzonej opłaty oraz wyjaśnił i uzasadnił w jaki w sposób i w oparciu o jakie przepisy obliczył wysokość tej opłaty. Zauważyć jednocześnie należy, że ustalając wysokość opłaty organy bazowały na ustaleniach pokontrolnych inspektorów ochrony środowiska. Ustalona zatem w sposób prawidłowy wysokość opłaty podwyższonej nie jest hipotetyczna, lecz oparta jest na dokumencie urzędowym i wynikach kontroli. Należy również podkreślić, iż w toku postępowania administracyjnego, jak również na etapie postępowania sądowego, skarżący nie uprawdopodobnił, iż przy zastosowaniu innych metod wyliczenia wysokość należnej opłaty byłaby niższa. W tym kontekście nie jest zasadny zarzut braku właściwego wyjaśnienia sprawy, tj. art. 7 i 77 k.p.a., nie przedłożono bowiem przekonywujących dowodów (opon), iż bardziej precyzyjne ustalenie ilości składowanych odpadów prowadziłoby do ustalenia innej opłaty, niż wskazana w zaskarżonej decyzji.

W świetle powyższych rozważań sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada przepisom obowiązującego prawa i nie zachodzą podstawy do wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Wobec tego, co zostało już stwierdzone zarzuty skargi nie zasługiwały na uwzględnienie. Zwłaszcza niezasadny jest w przekonaniu sądu zarzut naruszenia art. 7, 9 i 77 k.p.a. Organy nie naruszyły zasad postępowania dowodowego wynikających z ustawy Prawo ochrony środowiska ani przepisów postępowania administracyjnego, sprawa została wyjaśniona wszechstronnie i adekwatnie do jej okoliczności, co znalazło wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, spełniającym wymogi art. 107 § 3 k.p.a. W szczególności należy zauważyć, że artykuł 75 § 1 k.p.a. przewiduje, że jako dowód należy dopuścić wszystko co pozwoli na wyjaśnienie sprawy, a nie jest sprzeczne z przepisami, nie jest prawem zabronione. Prowadząc postępowanie w sprawie wymierzenia opłaty podwyższonej w sytuacji gdy podmiot korzystający ze środowiska obowiązany do jej poniesienia nie uczynił tego, marszałek województwa może korzystać z dowodów pozwalających na obliczenie opłaty, przede wszystkim wskazanych w art. 288 p.o.ś. Jeżeli jednak okażą się one niewystarczające do wyjaśnienia sprawy to może sięgnąć także do takich, które przewiduje art. 75 § 1 k.p.a. Istnieje więc przy wymierzaniu przez organ opłat za korzystanie ze środowiska hierarchia dowodów. W ocenie Sądu, orzekające w sprawie organy nie dopuściły się naruszenia art. 75 § 1 k.p.a., ustalając ilość gromadzonych odpadów (opon) w oparciu o zapisy z protokołu kontroli przeprowadzonych przez WIOŚ w 2012 r. Jednocześnie skarżący nie przedstawił w niniejszej sprawie dowodów, z których wynikałoby, że zgromadzona przez niego ilość odpadów była istotnie mniejsza. W niniejszej sprawie nie można również uznać, że skarżący został pozbawiony prawa do czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym. W toku postępowania nie doszło zatem do naruszenia art. 79 k.p.a., ani zasady wyrażonej w art. 10 § 1 k.p.a., brak jest zatem podstaw do stawiania organom zarzutu naruszenia przepisów postępowania skutkującego uchyleniem zakwestionowanych decyzji.

Reasumując, podkreślić należy, że zgodnie z art. 1 ustawy o odpadach jej celem jest między innymi określenie środków służących ochronie środowiska, życia i zdrowia ludzi zapobiegających i zmniejszających negatywny wpływ na środowisko oraz zdrowie ludzi, będący następstwem wytwarzania odpadów i gospodarowania nimi. Natomiast wprowadzone przez ustawodawcę domniemanie prawne odpowiedzialności za odpady władającego powierzchnią gruntu zanieczyszczonego odpadami, zdejmuje z organów prowadzących postępowanie obowiązek dociekania z urzędu, kto był wytwórcą odpadów. Władający gruntem muszą bowiem mieć świadomość dbałości o stan swoich nieruchomości i odpowiedzialność za działania prowadzące do zanieczyszczenia ich nieruchomości (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 28 maja 2014 r. o sygn. akt II SA/Po 121/14, dostępny w internetowej bazie orzeczeń NSA). Odnosząc się do twierdzeń skarżącego, że nie wytworzył on odpadów ani nie ponosi odpowiedzialności za ich złożenie w miejscu do tego nieprzeznaczonym należy wyjaśnić, że odpowiedzialność posiadacza odpadów oparta jest na obiektywnym fakcie zalegania odpadów w miejscu do tego nieprzeznaczonym. Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie miało zatem znaczenia dowodzenie, że skarżący nie wytworzył odpadów o kodzie: 16 01 03, skoro nie prowadzi to do ustalenia tożsamości innego ich posiadacza. W rezultacie to skarżący, jako właściciel nieruchomości, jest posiadaczem odpadów, a w konsekwencji podmiotem zobowiązanym do uiszczenia opłaty podwyższonej.

Mając na względzie powyższe rozważania stwierdzić należy, że decyzja organu I instancji, utrzymana w mocy, w zakresie wymierzenia skarżącemu opłaty podwyższonej, decyzją organu odwoławczego, nie narusza prawa. Ustalono w niej, zgodnie z dyspozycją art. 288 p.o.ś., powołując inne stosowne regulacje prawne, wysokość należnej opłaty podwyższonej. Ustalając wysokość opłaty uwzględniono, niekwestionowany przez stronę, zakres korzystania ze środowiska oraz fakt tego korzystania bez wymaganego prawem pozwolenia.

Mając na względzie wszystko powyższe, Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.