Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2241/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-03-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Rozwoju, Pracy i Technologii
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 34 i 35
journal: Dz.U. 2000 nr 84 poz 948
law: ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe"

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka – Płaczkowska (spr.) WSA Anna Falkiewicz – Kluj po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] S.A. w [...] na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia [...] lipca 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 9 lipca 2021 r., nr DO-II.7610.246.2021.MT Minister Rozwoju Pracy i Technologii, po rozpatrzeniu odwołania P. S.A. w [...] od decyzji Wojewody Śląskiego z 25 maja 2021 r., nr NWIV.752.81.3.2015, utrzymał w mocy decyzję Wojewody Śląskiego z 25 maja 2021 r.

W uzasadnieniu organ wskazał, że Wojewoda Śląski działając na podstawie art. 34 i art. 35 ustawy z 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. z 2021 r., poz. 146) oraz § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 3 stycznia 2001 r. w sprawie sposobu potwierdzania posiadania przez przedsiębiorstwo państwowe "Polskie Koleje Państwowe" gruntów będących własnością Skarbu Państwa, w tym rodzajów dokumentów stanowiących dowody w tych sprawach (Dz. U. z 2001 r. Nr 4, poz. 29) decyzją z 25 maja 2021 r., nr NWIV.752.81.3.2015 odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. przez P. w [...] prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w K., obręb [...], obejmującego działkę nr [...] o pow. [...] ha, dla którego prowadzona jest księga wieczysta nr [...]

Odwołanie od powyższej decyzji złożyły P. S.A. w [...].

Rozpoznając sprawę Minister Rozwoju Pracy i Technologii wskazał, że decyzja Wojewody Śląskiego została wydana między innymi na podstawie art. 34 ustawy z 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe.

Zgodnie z tym przepisem grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu PKP, co do których PKP nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych, stają się z dniem wejścia w życie ustawy (tj. 27 października 2000 r.), z mocy prawa, przedmiotem użytkowania wieczystego PKP. Natomiast budynki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na tych gruntach stają się z mocy prawa, nieodpłatnie, własnością PKP. Nabycie ww. praw nie może naruszać praw osób trzecich.

Minister zaznaczył, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntował się pogląd, iż podstawową przesłanką wynikającą z art. 34 ustawy komercjalizacyjnej jest to, aby nieruchomość, która 5 grudnia 1990 r. znajdowała się w posiadaniu PKP stanowiła własność Skarbu Państwa. Tylko bowiem pod tym warunkiem mogła z mocy prawa stać się z dniem wejścia w życie ustawy przedmiotem prawa wieczystego użytkowania PKP (zob. wyroki NSA: z 18 lutego 2014 r., sygn. akt I OSK 1711/12, z 24 czerwca 2014 r., sygn. akt I OSK 2860/12).

Organ podniósł, że z treści księgi wieczystej nr [...] prowadzonej, m.in. dla działki nr [...] wynika, że właścicielem przedmiotowej nieruchomości jest Miasto K. Podstawą wpisu w dziale [...] księgi wieczystej jest decyzja Wojewody Śląskiego z 20 maja 2016 r., nr NWXVa.7532.323.2015 stwierdzająca nabycie z dniem 27 maja 1990 r. przez Gminę K. na podstawie art. 18 ust. 1 i art. 17a ust. 3 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. 1990 r. Nr 32, poz. 191), m.in. nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] oraz decyzja Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z 1 października 2017 r., nr KKU-295/16 utrzymująca w mocy decyzję Wojewody Śląskiego z 20 maja 2016 r.

Oznacza to, że przedmiotowa działka nie stanowiła własności Skarbu Państwa zarówno według stanu na 5 grudnia 1990 r., jak i na 27 października 2000 r.

Organ odwoławczy zaznaczył, że pozostawanie przedmiotowego gruntu w posiadaniu P. S.A. według stanu na 5 grudnia 1990 r. pozostaje w tym przypadku bez znaczenia, skoro objęta niniejszym postępowaniem nieruchomość nie stanowiła własności Skarbu Państwa zarówno 5 grudnia 1990 r., jak i 27 października 2000 r.

Skargę na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z 9 lipca 2021 r. złożyły

P. S. A. w [...].

Zaskarżonej decyzji zarzucono:

1. naruszenie przepisów postępowania, tj.:

a) art. 7 oraz art. 8 kpa, poprzez brak podjęcia działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy,

b) art. 77 § 1 kpa oraz art. 80 kpa w zw. z art. 75 § 1 kpa, poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego;

2. naruszenie prawa materialnego, tj :

a) art. 34 ustawy z 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe", poprzez bezzasadne przyjęcie, że P. S.A. nie nabyły z dniem 27 października 2000 r. prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, ze względu na nieprzysługiwanie Skarbowi Państwa prawa własności 5 grudnia 1990 r.

b) art. 5 ustawy z 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych w zw. z art. 11 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie, a to przyjęcie, że przedmiotowa nieruchomość stała się kiedykolwiek własnością Miasta K.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji Wojewody Śląskiego z 25 maja 2021 r. oraz o rozpatrzenie sprawy ponownie i stwierdzenie nabycia z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. przez skarżącego prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, a gdyby nie było to możliwe przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania. Wniósł także o zwrot kosztów postępowania. Zarzuty rozwinięto w uzasadnieniu skargi.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 2 lutego 2022 r., wydanym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U z 2020 r., poz. 347 ze zm.) sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, o czym pełnomocnicy skarżącego i organu oraz uczestnik postępowania zostali powiadomieni.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 34 ustawy z 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe", którego treść organ przytoczył.

Z art. 34 ust. 1 ustawy wynikają trzy przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby PKP mogły zostać uwłaszczone:

- grunt, który ma być przedmiotem uwłaszczenia stanowi własność Skarbu Państwa,

- grunt ten 5 grudnia 1990 r. znajdował się w posiadaniu PKP,

- do przedmiotowego gruntu PKP nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych.

Przepis art. 34 ust. 1 ustawy o komercjalizacji PKP stanowi, że uwłaszczeniu z mocy prawa podlegają grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu PKP, co oznacza, że oprócz posiadania gruntu przez PKP, także 5 grudnia 1990 r. grunt musiał być własnością Skarbu Państwa. Za niedopuszczalne należałoby bowiem uznać usankcjonowanie z mocą wsteczną posiadania PKP poprzez uwłaszczenie w dniu wejścia w życie ustawy, na gruntach innych niż będących własnością Skarbu Państwa, zwłaszcza, że uwłaszczenie odbywa się nieodpłatnie (ust. 2 i ust. 3) oraz nie może naruszać praw osób trzecich (ust. 4). Podkreślić przy tym należy, że wymienione w powyższym przepisie przesłanki muszą być spełnione kumulatywnie. Oznacza to, że niespełnienie którejkolwiek z nich, nawet przy spełnieniu pozostałych, uniemożliwia skorzystanie z możliwości uwłaszczenia na podstawie art. 34 ustawy z 8 września 2000 r.

W rozpatrywanej sprawie nie została spełniona jedna z przesłanek wynikających z art. 34 powołanej ustawy, bowiem nieruchomość w dacie istotnej dla uwłaszczenia, tj. 5 grudnia 1990 r. nie stanowiła własności Skarbu Państwa. Nie była także własnością Skarbu Państwa w dacie wejścia w życie ustawy o komercjalizacji. Nie ma przy tym znaczenia, że PKP posiadały nieruchomość 5 grudnia 1990 r., gdyż jak wyżej zaznaczono niespełnienie jednej z przesłanek przy spełnieniu pozostałych nie pozwala na stwierdzenie nabycia prawa użytkowania wieczystego oraz własności budynków i urządzeń posadowionych na gruncie.

Jak wynika z treści księgi wieczystej [...] prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości właścicielem działki nr [...] jest Miasto K. Podstawą wpisu w dziale [...] księgi wieczystej jest decyzja Wojewody Śląskiego z 20 maja 2016 r. stwierdzająca nabycie z dniem 27 maja 1990 r. przez Gminę K. prawa własności tej nieruchomości. Decyzja Wojewody została utrzymana w mocy decyzją Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z 1 października 2017 r. Z kolei decyzja Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z 1 października 2017 r., nr KKU-295/16 była przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z 24 maja 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 2104/17 oddalił skargę P. S.A. w [...]. Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 26 kwietnia 2021 r., sygn. akt I OSK 3474/18 oddalił skargę kasacyjną P. S.A. w [...]. Z powodu toczącego się postępowania komunalizacyjnego przedmiotowe postępowanie komercjalizacyjne było zawieszone.

Zważyć należy, że decyzja komunalizacyjna wydawana na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r. ma charakter deklaratoryjny i stanowi wiążące potwierdzenie dokonanych ex lege zmian odnośnie własności Skarbu Państwa ze skutkiem na 27 maja 1990 r.

Skoro właścicielem nieruchomości 5 grudnia 1990 r. oraz w dacie wejścia w życie ustawy z 8 września 2000 r. nie był Skarb Państwa, to oznacza, że nie została spełniona jedna z przesłanek z art. 34 ust. 1 ustawy komercjalizacyjnej.

Prawidłowo więc organy obydwu instancji, mając na uwadze treść art. 34 ust.1, ust. 3 i ust.4 ustawy uznały, że brak jest podstaw do pozytywnego rozpoznania wniosku P. S.A. Nie doszło więc, wbrew zarzutom skargi, do naruszenia tego przepisu.

Chybione są także zarzuty dotyczące naruszenia art. 5 ust. 1, art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy z 10 maja 1990 r. Podstawą rozstrzygania w niniejszej sprawie nie były przepisy ustawy komunalizacyjnej, wobec czego organy nie mogły tych przepisów naruszyć. Dlatego wywody i zarzuty skargi dotyczące mienia wyłączonego z komunalizacji nie mogą być przedmiotem oceny Sądu w niniejszym postępowaniu. Jak wyżej zaznaczono były przedmiotem badania Sądów obydwu instancji w sprawach ze skargi na decyzję komunalizacyjną i ze skargi kasacyjnej od wyroku Sądu I instancji.

Organ przeprowadził postępowanie stosując się do zasad wynikających z przepisów art. 7, 8, 75 § 1, 77 § 1 i 80 kpa i dokonał trafnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi z art. 107 § 3 kpa. Skarżący zarzucając naruszenie przepisów postępowania, poza powołaniem ich treści, nie wskazuje na czym naruszenia te miałyby polegać, w tym jakie inne dowody organ miałby przeprowadzić i jakie czynności podjąć. Jak wyżej zaznaczono brak tytułu własności Skarbu Państwa na datę istotną w sprawie czyniło niemożliwym uwłaszczenie skarżącego na podstawie art. 34 ust. 1 ustawy.

Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności Sąd orzekł jak w sentencji wyroku z mocy art. 151 Ppsa.