Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 382/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2022-01-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 7,8,9
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 119 pkt 3, art. 145 par 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 15zzzzzn
journal: Dz.U. 2020 poz 1842
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędziowie Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska (spr.) Sędzia WSA Zbigniew Kruszewski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi K.Ł. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oraz odmowy przywrócenia terminu do jego wniesienia 1. Uchyla zaskarżone postanowienie w całości. 2. Zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Skarżąca K.Ł. – dalej zwana Stroną, Skarżącą – złożyła skargę na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji – dalej zwany Dyrektor ARiMR, organ - z dnia [...] sierpnia 2021 r. Zaskarżonym postanowieniem organ odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz stwierdził uchybienie terminu do wniesienia przez Stronę odwołania od decyzji z dnia [...] marca 2021 r. Kierownika Biura Powiatowego ARiMR.

Postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym:

Dnia [...].03.2021 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR - zwanego dalej Kierownikiem Biura - wydał Skarżącej decyzję nr [...] w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Przedmiotowa decyzja zawierała pouczenie, iż przysługuje od niej odwołanie do Dyrektora ARiMR, za pośrednictwem Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia. Przesyłka zawierająca w/w decyzję została zaadresowana na adres Strony. Przesyłka zawierająca w/w decyzję była awizowana w dniu 18.03.2021 r. oraz po raz drugi w dniu 26.03.2021 r., a korespondencja nie została podjęta. Doręczenie w/w decyzji nastąpiło w trybie art. 44 Kpa.

W dniu 18.06.2021 r. do Dyrektora ARiMR, za pośrednictwem Kierownika Biura, wpłynęło odwołanie z dnia [...].06.2021 r. Strony od decyzji z dnia [...].03.2021r. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Wskazane odwołanie zawierające wniosek o przywrócenie terminu zostało złożone przez Stronę w dniu 09.06.2021 r. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania Strona wskazała, iż nie otrzymała decyzji za pośrednictwem poczty polskiej z powodu stanu epidemii.

W dniu [...] sierpnia 2021 r. organ wydał postanowienie w którym odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania.

W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że przesyłka została uznana za doręczoną w dniu 01.04.2021 r. W ocenie organu termin na skuteczne wniesienie odwołania od decyzji nr [...] upłynął w dniu 15.04.2021 r. Natomiast Skarżąca składając w dniu 09.06.2021 r. odwołanie od w/w decyzji nie zachowała terminu określonego w art. 129 § 2 Kpa. Organ wskazał, że uchybienie ustawowego terminu do wniesienia odwołania jest okolicznością w pełni obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania.

Wobec faktu, iż wraz ze wskazywanym wyżej pismem odwoławczym z dnia [...].06.2021 r. Strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, Dyrektor ARiMR rozpatrzył przedmiotowy wniosek. Przywrócenie terminu jest instytucją procesową ustanowioną w art. 58 § 1 i 2 Kpa, w którym to zostały ustanowione cztery przesłanki umożliwiające przywrócenie terminu, które muszą wystąpić łącznie. Przesłanki te to: 1. Uprawdopodobnienie braku winy przez osobę zainteresowaną, 2. Wniesienie przez zainteresowanego prośby o przywrócenie terminu, 3. Zachowanie siedmiodniowego terminu do wniesienia prośby o przywrócenie terminu, 4. Dopełnienia (wraz z prośbą o przywrócenie terminu) czynności (np. złożenie odwołania), dla której był ustanowiony przywracany termin. Dalej organ podkreślił, iż zgodnie z art. 58 § 3 Kpa przywrócenie terminu do złożenia prośby, o której mowa powyżej, jest niedopuszczalne. Podkreślił również, że przesłanki wynikające z art. 58 § 1 i § 2 Kpa winny być spełnione łącznie.

Dyrektor ARiMR stwierdził, iż wniosek z dnia [...].06.2021 r. Strony o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie zasługuje na uwzględnienie. Uzasadniając konieczność złożenia prośby o przywrócenie terminu Strona podniosła, iż nie otrzymała decyzji za pośrednictwem poczty polskiej z powodu stanu epidemii. Odnosząc się do powyższego stwierdzenia organ wskazał, iż Strona nie otrzymała decyzji w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2020, albowiem przesyłka zawierająca przedmiotową decyzję została zwrócona przez operatora pocztowego, z powodu jej niepodjęcia przez adresata w terminie 14 dni od daty pierwszego zawiadomienia (awizo).

Okoliczności, na które powołuje się Strona wnosząc o przywrócenie terminu na wniesienie odwołania, nie mogą stanowić podstawy do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...].03.2021 r. Jedną z przesłanek wynikającą z art. 58 § 1 Kpa uzasadniającą przywrócenie terminu jest uprawdopodobnienie braku winy Strony w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Dyrektor ARiMR oceniając okoliczności w jakich doszło uchybienia przez Stronę terminowi do wniesienia odwołania od w/w decyzji stwierdził, iż Strona nie uprawdopodobniła braku swojej winy w zakresie nieterminowego wniesienia pisma odwoławczego. W ocenie organu okoliczność na jaką powołuje się Strona, tj. fakt, iż nie doręczono jej decyzji z powodu stanu epidemii (nie podaje przy tym w jaki sposób stan epidemii przyczynił się do braku doręczenia decyzji) - w okolicznościach niniejszej sprawy - nie może stanowić przesłanki uprawdopodobniającej brak winy w uchybieniu terminu na wniesienie odwołania. Operator pocztowy podjął próbę doręczenia przesyłki zawierającej zaskarżoną decyzję w dniu 18.03.2021 r., pozostawiając w skrzynce pocztowej adresata informację (awizo) o tym fakcie. Następnie w/w przesyłka została powtórnie awizowana w dniu 26.03.2021 r., a w związku z jej nie podjęciem przez Stronę w okresie 14 dni (od dnia pierwszego awizo) została zwrócona nadawcy. Mając na uwadze powyższe fakty stwierdzić należy, iż operator pocztowy dopełnił wszelkich wymogów wynikających z art. 44 Kpa.

Strona we wniosku z dnia [...].06.2021 r. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w żaden sposób nie odniosła się do tego jakie przeszkody nie do przezwyciężenia (brak jakiegokolwiek uzasadnienia w tym zakresie) powodowały, iż w terminie pomiędzy [...].03.2021 r. a [...].04.2021 r. nie mogła podjąć wskazywanej przesyłki pocztowej zawierającej decyzję. Skarżąca nie uprawdopodobniła, iż między dniem [...].03.2021 r. a [...].04.2021 r. istniała jakakolwiek uzasadniona przeszkoda, która uniemożliwiłaby odbiór w/w decyzji, a co za tym idzie terminowe wniesienie odwołania. Brak jest jakichkolwiek dowodów na to, iż w okresie gdy następowały próby doręczenia w/w decyzji istniały przeszkody nie do przezwyciężenia uniemożliwiające realizację podjęcia przesyłki pocztowej. Dodatkowo organ wskazał, że jedną z przesłanek wymienionych w art. 58 § 2 Kpa, uzasadniających przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, jest dochowanie nieprzywracanego 7-dniowego terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. W niniejszym przypadku nie można stwierdzić, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony w terminie siedmiu dni od ustania przeszkody do dotrzymania terminu gdyż takowej przeszkody w ocenie organu nie było. Strona w tym zakresie nie wykazała się jakąkolwiek inicjatywą, a dodatkowo w zgromadzonej dokumentacji również nie stwierdzono istnienia przeszkody nie do przezwyciężenia, która stałaby na drodze w odbiorze korespondencji i terminowym złożeniu pisma odwoławczego.

Dalej organ wskazał, że Strona nie uprawdopodobniła, iż uchybienie nastąpiło bez jej winy (brak jakiegokolwiek uzasadnienia w tym zakresie), a zatem nie została spełniona przesłanka określona w art. 58 § 1 Kpa. Organ administracji publicznej przywraca termin, jeśli ma dostateczne przekonanie o prawdopodobieństwie istnienia związku z podaną przyczyną uchybienia, a brakiem winy. Odmówi zaś przywrócenia terminu, jeżeli przeszkoda do jego dotrzymania była błaha lub gdy mogła być pokonana przy wykazaniu zwykłej staranności.

Na przedmiotowe postanowienie skargę złożyła Strona, w której zarzuciła:

1. Naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie decyzji organu pierwszej instancji w mocy, w sytuacji gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem:

- art. 15zzzzzn2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych – dalej zwaną ustawą - poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy przepis ten winien znaleźć zastosowanie w niniejszej sprawie;

- naruszenie art. 8 k.p.a., tj. brak przeprowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, poprzez wybiórcze stosowanie przepisów prawa;

- art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, tj. nieuwzględnienie okoliczności, powoływanych w odwołaniu od decyzji numer [...] z dnia [...] marca 2021 r. w szczególności dotyczących niezłożenia odwołania w terminie.

W związku z powyższym wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenia kosztów postępowania.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi organ wskazał, że przez terminy przewidziane przepisami prawa administracyjnego, o których mowa w art. 15zzzzzn2 ust. 1 ustawy, należy rozumieć terminy prawa materialnego, w kontekście ochrony strony postępowania administracyjnego przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu w okresie ogłoszonego stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19. W przypadku złożenia przez Skarżącą prośby o przywrócenie terminu zasady postępowania określa i podstawę prawną stanowi art. 15zzzzzn2 ust. 3 ustawy - ale tylko w zakresie zawartego w zawiadomieniu 30-dniowego terminu na złożenie prośby o przywrócenie uchybionego terminu. W sprawach terminów procesowych określonych w Kpa (postępowanie administracyjne) doszło zatem do modyfikacji jedynie 7-dniowego terminu z art. 58 § 2 Kpa. Rolnik nadal powinien zatem w swojej prośbie uprawdopodobnić, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy oraz jednocześnie z wniesieniem prośby o jego przywrócenie powinien dopełnić czynności, dla której określony był termin. Ponadto zgodnie z art. 15zzzzzn2 ust. 1 ustawy samo uchybienia przez stronę terminu powinno nastąpić w czasie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19. Zatem nawet w sytuacji braku zastosowania przez organ art. 15zzzzzn2 ustawy i nie wysłania do Skarżącej stosownego zawiadomienia o uchybieniu terminu z jednoczesnym wyznaczeniem 30-dniowego terminu na złożenie prośby o przywrócenie uchybionego terminu, należy wskazać, że Skarżąca jednak skutecznie złożyła taką prośbę do organu II instancji. Jednakże Skarżąca w swojej prośbie o przywrócenie terminu nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu na wniesienie odwołania od decyzji organu I instancji nastąpiło bez jej winy. Dokonanie takiego uprawdopodobnienia jest bowiem jedną z przesłanek do przywrócenia uchybionego terminu. Podkreślić bowiem należy, że art. 15zzzzzn2 ustawy nie przewiduje automatycznego i bezwarunkowego przywrócenia uchybionego terminu (bez konieczności uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu), ale jedynie modyfikuje terminu z art. 58 § 2 Kpa na złożenie takiej prośby o przywrócenie terminu. Natomiast sytuacja, gdy Skarżąca sama złożyła odwołanie od decyzji organu I instancji wraz z prośbą o przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia odwołania, powoduje, że organ II instancji nie miał już obowiązku wysłania do Skarżącej zawiadomienia, o którym mowa w art. 15zzzzzn2 ustawy. Zatem złożenie przez Skarżącą odwołania wraz z prośbą o przywrócenie terminy do jego wniesienia wyłącza zastosowanie art. 15zzzzzn2 ustawy, albowiem organ otrzymał już prośbę o przywrócenie terminu i bezzasadne byłoby zawiadamianie Skarżącej o fakcie jego uchybienia oraz wyznaczanie 30-dniowego terminu na złożenie wniosku o przywrócenie uchybionego terminu. Organ II instancji rozpoznał natomiast prośbę Skarżącej o przywrócenie uchybionego terminu i wykazał w swoim rozstrzygnięciu, że Skarżąca wciąż musiała spełnić warunek określony w art. 58 § 1 Kpa, tj. uprawdopodobnić, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Tymczasem Skarżąca nie wskazała takich okoliczności uprawdopodobniających brak jej winy. Za taką okoliczność nie można bowiem uznać samego powołania się na stan epidemii w Polsce. Organ wykazał też, że art. 15zzzzzn2 ustawy nie przewiduje automatycznego i bezwarunkowego przywrócenia terminu w każdym przypadku złożenia prośby o jego przywrócenie, gdy uchybienie miało miejsce w okresie stanu epidemii. Skarżąca miała bowiem obowiązek dopełnić czynności dla której terminu uchybiła oraz dodatkowo uprawdopodobnić brak swojej winy w uchybieniu terminu. Skarżąca nie uprawdopodobniła jednak braku swojej winy w uchybieniu terminu. Zatem postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania jest prawidłowym rozstrzygnięciem organu, tym bardziej w sytuacji, gdy organ dysponuje dowodami na doręczenie korespondencji na prawidłowy adres Skarżącej oraz dowodem na dwukrotne prawidłowe awizowanie w skrzynce pocztowej Skarżącej możliwości odbioru korespondencji w placówce pocztowej. Skarżąca z przyczyn nie znanych organowi nie odebrała jednak korespondencji w ustawowym terminie (art. 44 Kpa) we wskazanej w awizie placówce pocztowej. Organ administracji publicznej przywraca zatem termin, tylko w sytuacji jeśli ma dostateczne przekonanie o prawdopodobieństwie istnienia związku między uchybieniem terminu, a podaną przyczyną uchybienia oraz brakiem winy Strony w niezachowaniu terminu. W niniejszej sprawie jak wykazano powyżej nie można mówić o tym, iż Skarżąca działała z należytą starannością oraz istniała przeszkoda nie do przezwyciężenia uniemożliwiająca złożenie odwołania w terminie przewidzianym przepisami prawa lub, że sam stan epidemii w Polsce spowodował, że Poczta ani nie doręczyła Skarżącej korespondencji, ani nie pozostawiła awiza w skrzynce pocztowej Skarżącej, gdy organ posiada dowody potwierdzające dwukrotne prawidłowe awizowanie przesyłki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Na wstępie należy wyjaśnić, że w niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki, o których mowa w art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) – powoływanej dalej jako "P.p.s.a." w związku z czym, sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.

Skarga okazała się zasadna.

Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności tego postanowienia z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., wynika, że zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Oceniając skargę przy zastosowaniu powyższych kryteriów Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do jej wyeliminowania z obrotu prawnego – naruszenie przepisów postepowania.

Niniejsza sprawa dotyczy postanowienia w którym organ odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania.

Skarżąca nie kwestionuje, że odwołanie od decyzji organu z dnia [...] marca 2021 r. złożyła z uchybieniem terminu do jego wniesienia (skoro wraz z odwołaniem złożyła wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia). Poza sporem jest również, że zarówno w dacie wydania decyzji jak i wniesienia odwołania nieprzerwanie od 20 marca 2020 r. trwał stan epidemii.

Z treści zaskarżonego postanowienia, jak również z odpowiedzi na skargę wynika, że organ przy rozstrzyganiu nie uwzględnił treści art. 15 zzzzzn2 ustawy. Powyższa norma została wprowadzona ustawą z dnia 9 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (..), która weszła w życie w dniu 16 grudnia 2020 r. Tym samym przepis miał zastosowanie w niniejszej sprawie.

W tym miejscu podać należy, że do postępowania zakończonego zaskarżonym postanowieniem, miały zastosowanie przepisy k.p.a., w tym zasady ogólne. Stanowią one między innymi, że organy administracji publicznej obowiązane są: stać na straży praworządności (art. 7 k.p.a.), prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej (art. 8 § 1 k.p.a.), wypełniać wobec stron obowiązki informacyjne (art. 9 k.p.a.), zapewnić stronom udział w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.), a także działać wnikliwie i szybko (art. 12 § 1 k.p.a.).

W ocenie tut. Sądu w niniejszej sprawie doszło do naruszenia w szczególności art. 9 k.p.a., którym to ustawodawca nałożył na organy administracji publicznej obowiązek należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego; także czuwania nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, a to poprzez udzielanie im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. W orzecznictwie sądów administracyjnych podnosi się, że realizacja obowiązków wynikających z art. 9 k.p.a. polega między innymi na powinności organu administracji poinformowania strony w sposób szczegółowy o tym, od jakich okoliczności zależy rozstrzygnięcie sprawy i jakie dowody powinny być przedstawione przez stronę, aby zostało wydane rozstrzygnięcie o treści żądanej przez stronę. Ponadto obowiązek udzielania stronie informacji powinien być rozumiany w jak najszerszy sposób, jego naruszenie zaś należy traktować jako wystarczającą przesłankę do uchylenia decyzji. Naruszenie art. 9 k.p.a. w konsekwencji spowodowało również naruszenie art. 7 k.p.a. zgodnie z którym organy stoją na straży praworządności, podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że kierując się zasadą informowania stron wyrażoną w art. 9 k.p.a., organ powinien był czuwać nad tym, aby na skutek nieznajomości prawa strona nie poniosła szkody. W tym celu, jak tego wymaga art. 9 k.p.a., organ powinien był – przed odmową przywrócenia terminu - udzielić Skarżącemu należytego i wyczerpującego wyjaśnienia m. in. o okolicznościach prawnych, które mogły mieć wpływ na przywrócenie terminu.

Przede wszystkim wskazać należy, że z treści art.. 58 § 1 K.p.a. wynika, że strona ma uprawdopodobnić, że zaistniała przeszkoda która uniemożliwiła dochowanie terminu do złożenia odwołania. Organ wskazał, że strona nie uprawdopodobniła przeszkody uniemożliwiającej odbiór decyzji, "a co za tym idzie terminowe wniesienie odwołania". Nadto organ wskazał, że "nie można stwierdzić, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony w terminie siedmiu dni od ustania przeszkody do dotrzymania terminu, gdyż takowej przeszkody w ocenie organu nie było". Nadto organ podniósł, że Strona nie uprawdopodobniła, iż uchybienie nastąpiło bez jej winy (brak jakiegokolwiek uzasadnienia w tym zakresie)".

Skoro Skarżąca zdaniem organu wniosku nie uzasadniła, a elementem niezbędnym wniosku jest jego uzasadnienie, to znaczy że wniosek został złożony z brakiem formalnym, o uzupełnienie którego organ powinien wezwać Stronę (art. 64 § 2 k.p.a.).

W rozpoznawanej sprawie organ nie udzielił stronie wyjaśnień, że uchybiła ona terminowi do złożenia odwołania, ponieważ uznał, że skoro wniosek o przywrócenie terminu jest złożony wraz z odwołaniem, to taką wiedzę strona posiada. Jednak organ nie wezwał Strony o uzasadnienie wniosku (uzupełnienie uzasadnienia) o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Natomiast gdyby Strona takiego wniosku w ogóle nie złożyła, to organ na mocy przepisu art. 15zzzzzn2 ustawy, byłby zobowiązany pouczyć Stronę o takim wniosku i wyznaczyć 30 dniowy termin.

Wezwanie o uzupełnienie wniosku o jego uzasadnienie powinno zostać skierowane do Strony, z uwagi na to, że Strona lakonicznie tylko wskazała, że ze względu na stan epidemii nie otrzymała korespondencji. W ocenie Sądu okres epidemii spowodowanej COVID-19 wymaga nowego, mniej rygorystycznego sposobu dokonywania oceny przesłanek warunkujących przywrócenie terminu. Jednak, co słusznie zauważył organ istniejący stan epidemii i związane z nim obostrzenia nie może bezwzględnie usprawiedliwiać i sam przez się tłumaczyć w każdym przypadku naruszenia obowiązujących przepisów, w tym dotyczących przekroczenia terminów procesowych.

W niniejszej sprawie Organ powinien wezwać Skarżącą, która w niniejszej sprawie działa samodzielnie (bez pomocy profesjonalnego pełnomocnika) do wskazania okoliczności stanowiących podstawę złożonego przez nią wniosku o przywrócenie terminu. Zaniechanie organu w tym zakresie narusza przepis art. 7 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a. i art. 9 k.p.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. W judykaturze i w doktrynie prawa wyrażany jest pogląd, że w przypadku braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu organ powinien wezwać do jego usunięcia pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia (zob. uchwała NSA z dnia 21 kwietnia 2009 r., II FPS 9/08 podjęta na tle art. 169 § 1 ordynacji podatkowej, por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, W-wa 2013, w którym podniesiono, że w sytuacji gdy, pismo, tj. wniosek o przywrócenie terminu, nie będzie spełniać wymagań formalnych, jakimi muszą się charakteryzować wszelkie pisma procesowe lub będzie zawierało inne braki, powinny one zostać uzupełnione w trybie określonym w art. 49 p.p.s.a.)..

Norma postępowania zawarta w art. 9 k.p.a. zobowiązuje organ do udzielania stronie niezbędnych wyjaśnień i wskazówek z urzędu, a nie tylko na wniosek, zaś to wszystko w celu ochrony strony przed negatywnymi konsekwencjami braku wiedzy co do obowiązującego prawa. Tym samym doszło do naruszenia art. 9 k.p.a. Wbrew bowiem nakazowi wynikającemu z przywołanego przepisu art. 9 k.p.a., organ w ogóle nie podjął jakichkolwiek kroków w celu udzielenia takiej informacji stronie, nie poinformował jej, że dla skutecznego złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania jest uprawdopodobnienie przeszkody która uniemożliwiła nie tyle odebranie korespondencji, ale złożenia odwołania. Niemożność odebrania korespondencji może stanowić podstawę do przywrócenia terminu, ale nie jedyną. Przyczyn niezłożenia odwołania w terminie może być wiele. Skoro Strona wskazuje, że ze względu na stan epidemii nie odebrała korespondencji, to organ stosując się do zasady wynikającej z art. 7 k.p.a. powinien podjąć czynności mające na celu wyjaśnienie tej okoliczności poprzez wezwanie o uzupełnienie wniosku przy jednoczesnym wyjaśnieniu ze wniosek o przywrócenie terminu powinien zawierać uzasadnienie uprawdopodabniające, że uchybienie nastąpiło bez winy strony. Przepisy art. 9 k.p.a. nakazują udzielać informacji o jej prawach i obowiązkach oraz czuwania tym samym, aby strona nie poniosła szkody na skutek swojej nieświadomości prawnej, co do złożenia wniosku o przywrócenie terminu.

Sąd zawraca uwagę na obowiązujący od 16 grudnia 2020 r. art. 15zzzzzn2 ust. 1 i ust. 2 ustawy o COVID, zgodnie z którymi w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów:

1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej,

2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki,

3) przedawnienia,

4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie,

5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony,

6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju

- organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu.

W zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu.

Ww. przepisy wprost uwzględniają sytuację, w której strona uchybiła terminowi do dokonania czynności kształtującej jej prawa i obowiązki. Stan epidemii został zaś ogłoszony od 20 marca 2020 r. na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r., poz. 491). Z uwagi na powyższe organ był zwolniony z badania kiedy ustała przeszkoda do dotrzymania terminu.

W niniejszej sprawie co prawda, Strona złożyła bez wezwania wniosek o przywrócenie terminu, jednak nie zawierał on wymaganego uzasadnienia, a organ nie podjął czynności by wniosek w tym zakresie został przez Stronę uzupełniony. Wprowadzane w czasie stanu epidemii rozwiązania mają na celu umożliwić Stronom ochronę prawną w toku postępowania. Sąd z urzędu wie, że w czasie trwania stanu epidemii, występowały i nadal występują problemy związane z doręczeniem korespondencji - problemy leżące zarówno po stronie Stron, jak i operatora pocztowego. W takich okolicznościach wezwanie Strony o uzupełnienie uzasadnienia wniosku mieściło się w ramach działania organu, a brak czynności w tym zakresie stanowi uchybienie organu w toku postępowania.

Zdaniem tut. Sądu uchybienia w toku postępowania ze strony organu nie mogą negatywnie wpływać na prawa strony. Przestrzeganie wskazanych przepisów k.p.a. przez organ musi być dokonywane skrupulatnie, aby umożliwić zainteresowanym spełnienie warunków, od których uzależnione jest ewentualne przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Nie można wykluczyć, że po wezwaniu ze strony Organu, Skarżąca złożyłby uzasadnienie wniosku z którego wynikałoby uprawdopodobnienie dlaczego stan epidemii uniemożliwił jej odebranie korespondencji, co niewątpliwie wpłynęło na niedochowanie terminu do złożenia odwołania. Jeżeli Skarżąca nie uczyni zadość obowiązkowi i nie złoży uzasadnienia wniosku, dopiero wówczas organ może odmówić przywrócenia terminu.

Podkreślić należy, że organ zobowiązany jest wezwać o uzupełnienie braków wniosku, nie tylko w okresie, w którym ogłoszony jest stan epidemii.

W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ powinien wezwać stronę o uzupełnienie wniosku o uzasadnienie i poinformować o treści art. 58 § 1 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze wskazać należy, że o uchyleniu zaskarżonego postanowienia przesądziły stwierdzone przez Sąd uchybienia proceduralne.

Wobec powyższego, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.