Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 55/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-06-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, 77 i 107 § 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś - Rosińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędzia WSA Urszula Wilk Protokolant sekr. sąd. Jarosław Kielczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2014 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego R. S. kwotę 2867 (dwa tysiące osiemset sześćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu [...] kwietnia 2013 r. w miejscowości R., na drodze krajowej nr [...] zatrzymano do kontroli pojazd członowy składający się z dwuosiowego ciągnika siodłowego marki [...] o nr rej. [...] oraz trzyosiowej naczepy marki [...] o nr rej. [...]. Pojazdem członowym kierował A. S., który wykonywał przejazd z ładunkiem kruszywa w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy R. S. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą F.

Podczas kontroli stwierdzono, iż przedmiotowy pojazd członowy poruszając się drogą krajową nr [...] przekroczył dopuszczalny nacisk pojedynczej osi napędowej na drodze, na której dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 10 t oraz przekroczył dopuszczalną masę całkowitą, która zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 3 lit a) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, z zastrzeżeniem ust. 2-13, nie może przekraczać w przypadku dwuosiowego ciągnika siodłowego i trzyosiowej naczepy 40 ton. W wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu członowego, stwierdzono następujące naruszenia dopuszczalnych norm:

- nacisk pojedynczej osi napędowej pojazdu członowego - 13 t (po odjęciu błędu w wysokości 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 3 t (30 % dopuszczalnej wartości),

- masa całkowita pojazdu członowego - 40,7 t (po odjęciu błędu w wysokości 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę dla każdej osi) - przekroczenie dmc o 0,7 t (1,75 % dopuszczalnej wartości),

- podmiot: wykonujący przejazd nie miał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

W trakcie kontroli nie stwierdzono przekroczenia innych parametrów kontrolowanego pojazdu.

Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r.

Dnia [...] czerwca 2013 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wydał decyzję nr [...], którą nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 15000 (słownie: piętnaście tysięcy) złotych.

W wyniku odwołania wniesionego przez stronę, decyzją nr [...] z dnia [...] września 2013 r., Główny Inspektor Transportu Drogowego uchylił decyzję organu i instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji wydał decyzję nr [...] z dnia [...]lutego 2014 r. s którą ponownie nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 15000 (słownie: piętnaście tysięcy) złotych.

W odwołaniu pełnomocnik strony wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji organu I instancji w całości i o umorzenie postępowania, względnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Podniósł, iż [...] Wojewódzki inspektor Transportu Drogowego nie dokonał wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego i tym samym naruszył art. 7 k.p.a., że organ I instancji nie dokonał żadnych ustaleń, które pozwoliłyby na wyjaśnienie rozbieżności pomiarów pojazdu członowego dokonanych przez załadowcę oraz inspektora w trakcie kontroli drogowej. Podkreślono, że w przedmiotowej sprawie nie został przeprowadzony dowód z "aktualnych atestów" użytych przez załadowcę wag. Pełnomocnik podniósł także, że okoliczności załadunku i procedura opuszczenia przez przewoźnika kopalni wskazują, iż dochował on należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz nie miał wpływu na stwierdzone naruszenia. Wskazuje on również, iż w niniejszej sprawie w przypadku gdyby nie doszło do przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej z uwagi, że przedmiotem przewozu było kruszywo - ładunek sypki, postępowanie należałoby umorzyć.

Decyzją z dnia [...] października 2014 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 2 ust. 35a, art. 64 ust. 1, 2, art. 64 c, art. 140 aa ust. 1, 3, 4, art. 140 ab ust. 1 pkt 3 lit c), ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm. - zwanej dalej prd), art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 o drogach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 260 ze zm. - zwanej dalej udp), § 3 rozporządzenia Ministra infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 951), po rozpatrzeniu odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 15000 (słownie: piętnaście tysięcy) złotych, orzekł o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w całości w mocy.

W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z przepisem art. 41 ust. 1 udp po drogach publicznych dopuszcza się ruch pojazdów o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3 tejże ustawy. W przepisie art. 41 ust. 2 udp znalazła się delegacja ustawowa dla Ministra właściwego do spraw transportu, do ustalenia w drodze rozporządzenia, wykazu:

1) dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 101,

2) dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8

- mając na uwadze potrzebę ochrony dróg oraz zapewnienia ruchu tranzytowego.

Na podstawie powyższej delegacji ustawowej, wykaz dróg krajowych i dróg wojewódzkich, na których obowiązuje nacisk osi do 8 t i 10 t został określony rozporządzeniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 6 września 2012 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t (Dz. U. z 2012 r. poz. 1061). Droga krajowa nr [...] na odcinku [...] została zaliczona do kategorii dróg po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 101.

Stosownie do ust. 3 art. 41 udp drogi wojewódzkie inne niż drogi określone na podstawie ust. 2 pkt 1 (a więc określone ww. rozporządzeniu), drogi powiatowe oraz drogi gminne stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t.

Organ stwierdził, że w ustalonym stanie faktycznym karę pieniężną należało nałożyć jak za brak zezwolenia kategorii VII, które stosownie do lp. 7 załącznika nr 1 do prd jest wydawane na przejazd pojazdu po wyznaczonej trasie wskazanej w zezwoleniu:

a) o wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej większych od wymienionych w kategoriach I-VI,

b) o naciskach osi przekraczających wielkości przewidziane dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t.

Zgodnie z kolei z art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c) ustawy - Prawo o ruchu drogowym karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości 15000 zł - za brak zezwolenia kategorii VII- w pozostałych przypadkach. W niniejszej sprawie kara pieniężna wynosi: 15000 złotych.

Organ wyjaśnił, że ustalając kategorię wymaganego zezwolenia organ kieruje się wymiarami, masą, naciskami osi pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I-VIÍ oraz kategorią drogi, po których pojazdy te mogą się poruszać.

Jeżeli pomimo tego nie jest możliwe ustalenie kategorii zezwolenia od I do VI, to kwalifikacja stwierdzonego naruszenia jest dokonywana w oparciu o zezwolenie kategorii VII. Jeżeli zatem kontrolowany pojazd nie spełnia warunków normatywnych lub warunków nienormatywnych, albo poruszał się po kategorii drogi, dla której nie przewidziano przekroczenia parametru ustalonego podczas kontroli dla kategorii zezwoleń od I do VI, to wówczas możliwa jest kwalifikacja prawna stwierdzonego naruszenia jedynie w oparciu o brak zezwolenia kategorii VII. Zezwolenie na tę kategorię wydaje się bowiem, gdy przekroczono wielkości dopuszczalnych odstępstw określonych w zezwoleniach kategorii I - VI.

Organ stwierdził, że miejsce ważenia legitymuje się protokołem z pomiaru równości terenu na stanowisku kontroli pojazdów z dnia 26 października 2012 r., który zatwierdza stanowisko do ważenia pojazdów. Pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10 C o nr fabrycznych [...] i [...]. Wagi te legitymowały się w chwili kontroli ważnymi świadectwami legalizacji ponownej wydanymi przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w K. z terminami ważności do 30 września 2013 r. Powyższe dokumenty zostały okazane kontrolowanemu przed dokonaniem ważenia. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Pojazd członowy zważono jednokrotnie, kierowca nie wnosił o ponowne ważenie.

Powyższy stan faktyczny ustalono na podstawie następującego materiału dowodowego: protokołu kontroli nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. oraz kopii okazanych przez kierującego w trakcie kontroli dokumentów.

Zdaniem organu zgromadzony materiał dowodowy w sposób pełny odzwierciedla ustalony w rozpatrywanej sprawie stan faktyczny. Z całokształtu materiału dowodowego w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że doszło do naruszenia obowiązku w zakresie posiadania zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

Odnosząc się do zarzutu pełnomocnika strony, że pomiędzy pomiarami pojazdu członowego dokonanymi przez załadowcę jak i inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego istnieją rozbieżności GITD wskazał, iż w trakcie kontroli z dnia [...] kwietnia 2013 r. ważenia dokonano za pomocą zalegalizowanych przyrządów pomiarowych na zatwierdzonym miejscu do ważenia pojazdów przez przeszkolone w tym zakresie osoby. Z czynności ważenia sporządzony został protokół kontroli, który dokładnie opisuje procedurę ważenia i wyniki. Protokół ten stanowi dokument urzędowy w myśl art. 68 k.p.a. Wyniki tego ważenia są zatem w pełni wiarygodne. Nie wiadomo natomiast jak procedura ważenia przebiegała u załadowcy. Zatem pomimo rozbieżności pomiędzy ww. pomiarami pojazdu członowego, należy jednoznacznie stwierdzić, iż masa całkowita pojazdu w trakcie kontroli drogowej przekraczała dopuszczalną wartość. Warto również ponownie podkreślić, iż jak stanowi § 3 ust. 1 pkt 3 lit a) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, dopuszczalna masa całkowita pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 2-13, nie może przekraczać w przypadku dwuosiowego ciągnika siodłowego i trzyosiowej naczepy 40 ton.

W tym miejscu należy także wskazać, iż w trakcie pomiaru przedmiotowego pojazdu członowego u załadowcy nie dokonano pomiaru nacisków osi. W trakcie kontroli drogowej stwierdzono natomiast, iż nacisk pojedynczej osi napędowej wynosił aż 13t.

Reasumując, organ odwoławczy w niniejszej sprawie dał wiarę wynikom ważenia uzyskanym w trakcie kontroli drogowej ponieważ wówczas pomiar pojazdu został przeprowadzony zgodnie z procedurą, w obecności kontrolującego i kierowcy, a z czynności kontrolnych sporządzono protokół. Podczas czynności pomiarowych dokonanych u załadowców nie był natomiast obecny przedstawiciel organu oraz nie dokonano pomiaru nacisków poszczególnych osi. Nie wiadomo także jakim rodzajem wag dokonano pomiaru pojazdu u załadowców.

Mając z kolei na uwadze argument strony, iż organ I instancji nie przeprowadził dowód z "aktualnych atestów" użytych przez załadowcę wag, należy wskazać, iż w ocenie Głównego Inspektora Transportu Drogowego w przedmiotowej sprawie nie było potrzeby przeprowadzenia ww. dowodu, bowiem ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego tj. zeznań świadka A. W. jednoznacznie wynika, iż użyte u załadowcy wagi posiadały ważne legalizacje. Należy także zgodzić się z twierdzeniem organu I instancji, iż zgłoszony przez pełnomocnika wniosek dowodowy zmierza jedynie do wydłużenia postępowania. Stosownie do art. 78 § 1 k.p.a. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. W rozpatrywanym przypadku wszystkie ustalenia faktyczne istotne dla sprawy zostały już poczynione. W ocenie organu odwoławczego przeprowadzenie ww. dowodów nie ujawniłoby nowych istotnych okoliczności w przedmiotowej sprawie. A zatem powyższe okoliczności nie miałyby wpływu na ustalenia faktyczne poczynione w sprawie.

Zdaniem organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie, organ I instancji nie naruszył przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, a ponadto wypełnił on obowiązek wynikający z art. 7 oraz 77 k.p.a. i zgromadził w aktach sprawy dowody, które są konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem. W ocenie organu odwoławczego zaskarżona decyzja organu I instancji zawiera niezbędne elementy określone w art. 107 Kpa.

Ponownie rozpoznając sprawę, organ odwoławczy nie dopatrzył się przesłanek do umorzenia postępowania administracyjnego, na podstawie 140aa ust. 4 prd. Strona nie dostarczyła także takich dowodów, z których wynikałoby wyłączenie jej odpowiedzialności za brak zezwolenia, w oparciu o regulację art. 140aa ust. 4 prd.

Organ zauważył, że w rozpatrywanym przypadku przewożono kruszywo, jednakże kontrola obok przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu wykazała również przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu. Nie znajduje więc zastosowania art. 140aa ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Zdaniem organu między zachowaniem strony niniejszego postępowania administracyjnego, a stwierdzonym naruszeniem istnieje normalny i bezpośredni związek przyczynowy. Jeżeli ładunek podzielny przewożony jest w ilości, która wraz z masą własną pojazdu przekracza dopuszczalne wartości, tak iż skutkuje to powstaniem nienormatywności pojazdu, to trudno już o bliższy, bardziej bezpośredni i jednoznaczny związek przyczynowy miedzy czynnościami przewozowymi, a stanem nienormatywności pojazdu.

W ocenie GITD z zeznań przesłuchanej w charakterze świadka A. W. wynika, że podmiot wykonujący przejazd nie dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem. W trakcie przesłuchania wskazała ona bowiem jednoznacznie, iż to kierowca decydował jak rozmieścić ładunek. Wyjaśniła ona ponadto, iż "samochód może jechać z poziomu 325 w dużej pochyłości na dół, jest stromo. Potem już nie jest kontrolowane rozmieszczenie ładunku bo nie ma wagi aby zmierzyć naciski na osie. Nie wiem czy materiał może się na takiej pochyłości się przemieścić.

Mając na uwadze powyższe organ stwierdził, że kierowca powinien zdawać sobie sprawę, iż przemieszczając się po "pochyłej drodze" może dojść do przemieszczenia się przewożonego kruszywa tj. ładunku sypkiego.

Pismem z dnia 3 grudnia 2014 r. R. S. reprezentowany przez pełnomocnika radcę prawnego G. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skargę na powyższą decyzję.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania które to naruszenia miały wpływ na wynik sprawy, a to:

1. art. 7 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i niepodjęcie, mimo wniosku strony, wszelkich czynności zmierzających do wyjaśnienia sprawy pomimo istnienia niewyjaśnionych kluczowych dla spawy okoliczności bezpośrednio wpływających na odpowiedzialność strony,

2. art. 7 k.p.a. i 8 k.p.a, poprzez jego błędne zastosowanie i prowadzenie sprawy w sposób nieuwzględniający słusznego interesu skarżącego i podważający jego zaufanie do władzy publicznej,

3. art. 107 1 i 3 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i niewskazanie w treści decyzji wystarczającego uzasadnienia faktycznego, w tym w szczególności niewskazania wszystkich faktów, które organ uznał za udowodnione, a także wszystkich dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, mimo ich powołania przez stronę postępowania,

4. art. 140aa ust. 4 Prawa ruchu drogowego poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, iż czynności załadunkowe nie są związane z odpowiedzialnością podmiotu wykonującego przejazd, a tym samym nie mogą stanowić podstawy do zastosowania przesłanek wyłączających odpowiedzialność przewoźnika,

5. art. 140aa ust. 4 Prawa ruchu drogowego poprzez jego błędną interpretację i przyjęcie, iż niezastosowanie się do nakazów i zakazów którymi powinien kierować się podmiot wykonujący przejazd (w tym m.in. przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów lub nacisku na poszczególne osie) przesądza o braku należytej staranności, a tym samym wyłącza zastosowanie tego przepisu.

W obszernym uzasadnieniu skarżący rozwinął powyższe zarzuty.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej p.p.s.a. - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Badając decyzję wg powyższych kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja narusza bowiem przepisy prawa procesowego

w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zdaniem Sądu należy na wstępie stanowczo podkreślić, iż Główny Inspektor Transportu Drogowego wydając zaskarżoną decyzję administracyjną związany był rygorami procedury administracyjnej, określającej jego obowiązki w zakresie sposobu przeprowadzenia postępowania, a następnie końcowego rozstrzygnięcia sprawy.

Związanie rygorami procedury administracyjnej oznacza, że organ jest obowiązany m.in. do przestrzegania zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.). Z zasady wyrażonej w art. 8 k.p.a. wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej, nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 7 grudnia 1984 r., sygn. akt III SA 729/84, ONSA 1984, nr 2, poz. 117, podkreślił, że w celu realizacji tej zasady konieczne jest przede wszystkim ścisłe przestrzeganie prawa, zwłaszcza w zakresie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, konkretnego ustosunkowania się do żądań i twierdzeń stron oraz uwzględnienia w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli, przy założeniu, że wszyscy obywatele są równi wobec prawa. Organ administracji jest ponadto obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać

i ocenić cały materiał dowodowy (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Warto w tym miejscu przypomnieć treść zasad ogólnych rządzących postępowaniem administracyjnym.

Zgodnie z art.7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie Główny Inspektor Transportu Drogowego dopuścił się naruszenia wskazanych wyżej przepisów postępowania - poprzez niewyjaśnianie wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy.

Przedmiotem skargi jest decyzja Głównego Inspektor Transportu Drogowego utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego o nałożeniu na skarżącą spółkę kary pieniężnej w wysokości 15000 (piętnaście tysięcy) złotych. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII. W trakcie przeprowadzonej kontroli, w wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu członowego, stwierdzono następujące naruszenia dopuszczalnych norm:

- nacisk pojedynczej osi napędowej pojazdu członowego - 13 t (po odjęciu błędu w wysokości 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 3 t (30 % dopuszczalnej wartości),

- masa całkowita pojazdu członowego - 40,7 t (po odjęciu błędu w wysokości 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę dla każdej osi) - przekroczenie dmc o 0,7 t (1,75 % dopuszczalnej wartości).

Zgodnie z art.140aa ust.4 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U.2012.1137 ze zm.) nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1.okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot, o którym mowa w ust. 3 pkt 1:

a) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem,

b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia.

lub

2) rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu w przypadku przewozu ładunków sypkich oraz drewna.

W przedmiotowej sprawie organy orzekając o nałożeniu kary pieniężnej na podmiot wykonujący przejazd powołały okoliczności faktyczne i przepisy stanowiące podstawę wymierzenia przedmiotowej kary, nie rozważyły jednak w prawidłowy sposób wynikających z przytoczonego przepisu okoliczności wyłączających odpowiedzialność strony postępowania, pomimo iż skarżący konsekwentnie w toku prowadzonego postępowania jak i w skardze podnosi, że nie została w sposób nie budzący wątpliwości wyjaśniona kwestia przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej kontrolowanego pojazdu.

Zarówno organ I jaki II instancji nie podjęły wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego, pozostawiając jak zauważa skarżący pewną niewyjaśnioną lukę w stanie faktycznym, która to okoliczność dla przedmiotowej sprawy pozostaje kluczowa.

Spór w przedmiotowej sprawie dotyczy rozbieżnych wyników ważenia masy całkowitej zespołu pojazdów, która to rozbieżność na żadnym etapie postępowania nie została wyjaśniona.

Skarżący wskazywał, że w przedmiotowej sprawie zespół pojazdów zgodnie z procedurą obowiązującą zarówno przewoźnika, jak i załadowcę, został dwukrotnie zważony, przed załadunkiem w dniu [...] kwietnia 2013 r. oraz po dokonaniu załadunku w K. S.A. [...] w dniu [...] kwietnia 2013 r. o godzinie 09:41 - a zatem bezpośrednio przed dokonaniem kontroli. Waga brutto zespołu pojazdów wynosiła 39,46 tony, a wartości te zostały potwierdzone dokumentem przewozowym [...].

Jednocześnie podczas kontroli przeprowadzonej w dniu [...]kwietnia 2013 r. w miejscowości R. na drodze nr [...] o godz. 11:36 w wyniku przeprowadzonych pomiarów stwierdzono, iż rzeczywista masa przedmiotowych pojazdów członowych mających 5 osi, składających się z dwuosiowego ciągnika siodłowego oraz trzyosiowej naczepy wynosiła 40,7 ton. Tym samym różnica pomiędzy pomiarem dokonanym przez załadowcę a kontrolera wynosiła aż 1,24 tony.

Strona już na etapie postępowania przed organem pierwszej instancji podkreślała, iż różnica ta nie może pozostać bez wpływu na wynik przedmiotowego postępowania i winna zostać w sposób bezsporny wyjaśniona, a w szczególności organ administracyjny winien przeprowadzić szczegółową analizę zebranego materiału dowodowego i przeprowadzić dowody zawnioskowane przez stronę, które by jej twierdzenia udowodniły i wskazały źródło pochodzenia tak znacznej różnicy. Skarżący podkreślał że od momentu wyjazdu z K. S.A. [...] do momentu przedmiotowej kontroli zespół pojazdów się nie zatrzymywał, co tym samym wskazało, iż jakakolwiek ingerencja w tonaż ładunku jak również jego ilość od momentu zjazdu z wagi od załadowcy była niemożliwa. Powyższe można było ustalić na podstawie wykresówki rejestrującej czas pracy kierowcy.

GITD odnosząc się do zarzutu pełnomocnika strony, że pomiędzy pomiarami pojazdu członowego dokonanymi przez załadowcę jak i inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego istnieją rozbieżności GITD wskazał, iż w trakcie kontroli z dnia [...] kwietnia 2013 r. ważenia dokonano za pomocą zalegalizowanych przyrządów pomiarowych na zatwierdzonym miejscu do ważenia pojazdów przez przeszkolone w tym zakresie osoby. Zauważa, że z czynności ważenia sporządzony został protokół kontroli, który dokładnie opisuje procedurę ważenia i wyniki. Protokół ten stanowi dokument urzędowy w myśl art. 68 k.p.a. Wyniki tego ważenia są zatem w pełni wiarygodne.

Jednocześnie organ nie przeprowadzając w tym zakresie żadnego postępowania wyjaśniającego, o co wnosił skarżący, stwierdza, że nie wiadomo jak procedura ważenia przebiegała u załadowcy.

Zgodnie z treścią art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny.

Strona starając się wykazać zachowanie po jej stronie należytej staranności, dążąc do wyjaśnienia źródła różnic wagowych i wykazania, iż wagi stosowane przez załadowcę w sposób ewidentny i obiektywny wprowadziły przewoźnika w błąd, zawnioskowała o przeprowadzenie dowodu z aktualnego atestu wag użytych przez załadowcę celem wykazania przesłanki wyłączającej jej odpowiedzialność.

Organ nie przeprowadził tego dowodu, jednocześnie nie zakwestionował, że wagi którymi ważono samochód u załadowcy posiadają legalizację. Wobec powyższego zobowiązany był ocenić zebrany w sprawie materiał dowodowy zgodnie z treścią art. 80 k.p.a. i wykazać dlaczego odmówił wiarygodności pomiarom masy całkowitej dokonanym u załadowcy.

Wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej organ powinien zawrzeć w uzasadnieniu decyzji (art. 107 § 3 k.p.a.). Tylko bowiem w ten sposób ocena dowodów może być sprawdzona w toku instancji i w postępowaniu przed sądem administracyjnym. W wyroku NSA w Warszawie z dnia 13 grudnia 1988 r., II SA 497/88, ONSA 1989, nr 2, poz. 68, stwierdzono, że "ograniczenie się w uzasadnieniu decyzji do stwierdzenia istotnych rozbieżności w materiale dowodowym bez ich wyspecyfikowania, a następnie próby wyjaśnienia stanowi istotne naruszenie przepisów postępowania".

Wobec powyższego zdaniem Sądu orzekające w sprawie organy nie wyjaśniły, w sposób jednoznaczny czy w sprawie zachodziły przesłanki do umorzenia postępowania wszczętego przeciwko skarżącej spółce na podstawie art.140aa ust.4 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym.

Niezależnie od powyższego organ powinien odnieść się do jeszcze jednej kwestii, mianowicie pomiaru nacisku osi w niniejszej sprawie dokonano za pomocą wag nieautomatycznych SAW 10C. Zasady użytkowania urządzeń określają ich producenci, co potem jest weryfikowane w oparciu o obowiązujące normy zarówno w świadectwach homologacji, certyfikatach zatwierdzenia typu oraz świadectwach legalizacji.

W aktach administracyjnych brak jest podstawowych dokumentów, mających zasadnicze znaczenie dla wyjaśnienia kwestii poprawności przeprowadzonych w toku kontroli pomiarów. Chodzi tu o świadectwo homologacji i instrukcję użytkowania wag SAW 10 C, opracowaną przez producenta. W związku z tym nietrafne są wywody zawarte w zaskarżonej decyzji zmierzające do wykazania, że organy wyjaśniły wszystkie istotne okoliczności sprawy i rzetelnie przedstawiły motywy wydanych decyzji. Podkreślenia przy tym wymaga, że protokół kontroli ma walor dokumentu urzędowego i stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Niewątpliwie nie jest to jednak jedyny dowód, który należy przeprowadzić w postępowaniu w sprawie naruszenia przepisów o transporcie drogowym. Zachodzi potrzeba ponownej oceny wyników ważenia uzyskanych przy użyciu wag do pomiarów statycznych opisanych w załączniku do protokołu kontroli.

Biorąc pod uwagę przytoczone powyżej okoliczności, Sąd uznał, że organ nie wyjaśnił sprawy w sposób wymagany przez art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a., które to naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Dlatego też Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zostało wydane na podstawie art. 152 p.p.s.a. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 6 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013r. poz. 490).