Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2128/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-06-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 137
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 77 § 1 i art. 80
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Wiesław Morys, Sędzia NSA Bożena Popowska (spr.), Sędzia del. WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska, Protokolant starszy asystent sędziego Rafał Kopania, po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 maja 2014 r. sygn. akt II SA/Kr 408/14 w sprawie ze skargi S. C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 12 maja 2015 r., sygn. akt II SA/Kr 408/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę S. C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu części działki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.

Decyzją z [...] maja 2009 r. Starosta [...], na podstawie art. 136 ust. 3, art. 137 ust. 1, art. 139, art. 140 ust. 1-3, art. 142, art. 216 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomości (Dz. U. 2004 r., Nr 261, poz. 2603 ze zm., dalej jako u.g.n.) orzekł w pkt. 1 o zwrocie działki nr [...] o pow. 0,1369 ha, położonej w obr. [...] jedn. ewid. P., objętej księgą wieczystą nr [...], odpowiadającej częściom wywłaszczonych parcel: l.kat. [...], l.kat. [...] (po podziale l.kat. [...]), l.kat. [...] i l.kat. [...], b. gm. kat. B. - na rzecz S. C. w całości, w pkt. 2 o zobowiązaniu S. C. do zwrotu na rzecz Gminy K. kwoty 5582 zł odpowiadającej kwocie zwaloryzowanego odszkodowania ustalonego z tytułu wywłaszczenia nieruchomości, w pkt 3 o sposobie i terminie zapłaty należności określonej w pkt 2, w pkt 4 o odmowie zwrotu części działki nr [...] o pow. 0,0183 ha, położonej w obr. [...] jedn. ewid. P., objętej księgą wieczystą nr [...], odpowiadającej częściom wywłaszczonych parcel: l. kat. [...] i l.kat. [...] (po podziale l.kat. [...]), b. gm. kat. B. - na rzecz S. C.. Organ I instancji oparł się na fakcie, iż cel na który przejęto nieruchomość (zazielenienie terenu pod kątem stworzenia osłony ochronnej wokół oczyszczalni ścieków - obsadzenie terenu drzewami, krzewami oraz mieszanką traw) oznaczoną jako działka [...] o pow. 0,1369 ha, nie został zrealizowany, bowiem przeprowadzone oględziny przedmiotowej nieruchomości wykazały, iż nieruchomość stanowi teren znajdujący się poza ogrodzeniem oczyszczalni, porośnięty trawą, chwastami, samosiejkami krzewów, ponadto na tym terenie rośnie jedna wierzba. Od strony północnej teren również znajduje się poza ogrodzeniem oczyszczalni i stanowi obszar porośnięty nieskoszoną trawą, chwastami oraz drzewami liściastymi (olchy). Teren jest zaniedbany i nie nosi oznak realizacji celu wywłaszczenia. Od strony zachodniej teren stanowi grunt porośnięty trawą, chwastami, drzewami liściastymi oraz samosiejkami krzewów. Od strony południowej teren stanowi grunt porośnięty drzewami (topoli i brzozy) oraz samosiejkami krzewów. Teren jest zachwaszczony i zaśmiecony. Z kolei orzekając o odmowie zwrotu działki nr [...], Starosta K. oparł się na ustaleniach w/w oględzin nieruchomości w trakcie których stwierdził, iż na tej nieruchomości znajduje się część drogi gruntowej nieutwardzonej, stanowiącej dojazd do oczyszczalni ścieków zlokalizowanej na działce nr [...].

Odwołania od w/w decyzji złożyli Prezydent Miasta K. i S. C..

Decyzją z [...] lutego 2010 r. nr [...] Wojewoda [...] orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji Starosty K. i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia prze organ I instancji.

Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 11 sierpnia 2010 r., sygn. akt II SA/Kr 556/10, uchylono ww. decyzję Wojewody [...]. Sąd dokonał wykładni art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n., wskazując, że pierwszym i podstawowym warunkiem zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jest jej obiektywnie stwierdzona zbędność dla realizacji celu wywłaszczenia. Jeśli cel wywłaszczenia został zrealizowany, to zwrot nie jest możliwy bez względu na to, kiedy realizacja ta nastąpiła. WSA wskazał, że opis obecnego zagospodarowania nieruchomości nie jest sam w sobie ustaleniem dotyczącym realizacji celu, ale stanowi dowód tego, czy na nieruchomości istnieją ślady ewentualnej realizacji tego celu w przeszłości. Z ustaleń organu I instancji wynika, że śladów takich nie ma, a brak realizacji projektu zazielenienia jest faktem – jak się wydaje - przez wszystkie strony zgodnie przyznawanym. W takiej zaś sytuacji poszukiwanie innych dowodów, w tym świadków mających ten niesporny fakt dodatkowo potwierdzić, jest zabiegiem zbędnym. W ocenie Sądu, rzeczywistym problemem w sprawie nie są ustalenia faktyczne co do tego, czy przedmiotowa działka była objęta projektem zazielenienia i czy projekt ten na tej działce był zrealizowany. Problemem tym jest to, czy projekt zazielenienia terenu wokół działki zabudowanej oczyszczalnią stanowił element (dopełnienie) celu wywłaszczenia, jakim była budowa samej oczyszczalni, czy też był celem odrębnym i w konsekwencji: czy brak realizacji tego projektu w sytuacji, w której sama oczyszczalnia została wybudowana (w ustalonym zresztą przez organ I instancji terminie) a pas wokół niej pozostał wolny, jest tożsamy z brakiem realizacji celu wywłaszczenia, czy też z jego modyfikacją, czy też może z zastosowaniem innego sposobu realizacji celu. Udzielenie odpowiedzi na powyższe pytania nie jest kwestią ustaleń faktycznych, lecz kwestią analizy i prawnej oceny ustalonych faktów.

Naczelny Sąd Administracyjny oddalając skargę kasacyjną od tego orzeczenia w wyroku z dnia 3 listopada 2011 r., sygn. akt I OSK 1924/10 wskazał, że punktem wyjścia do rozważań dotyczących art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest ustalenie czy cel wywłaszczenia został zrealizowany. Jeżeli bowiem został zrealizowany, i to niezależnie od terminu realizacji, brak jest podstaw do zwrotu nieruchomości, a więc również do stosowania art. 137 ust. 1. Przepis ten ma tylko wtedy zastosowanie jeżeli nie został zrealizowany cel wywłaszczenia. W stanie faktycznym sprawy bezsprzeczne jest, iż celem wywłaszczenia była budowa oczyszczalni ścieków. Inwestycja ta składała się z obiektów budowlanych samej oczyszczalni zlokalizowanych na ogrodzonej części inwestycji oraz z zazielenionego terenu poza ogrodzeniem stanowiącego strefę ochronną oczyszczalni a także dróg dojazdowych. Bezsporne jest, iż w roku 1965 zrealizowano obiekty oczyszczalni. Natomiast teren wokół ogrodzenia, którego zwrotu domaga się były właściciel, miał stanowić teren ochronny oczyszczalni. W chwili obecnej jest to teren porośnięty trawą, krzewami i drzewami. Słusznie podniósł Sąd I instancji, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala na ocenę czy również na tym terenie zrealizowano cel wywłaszczenia – strefę ochronną oczyszczalni, którą miał stanowić odpowiedni pas zieleni. To organ miał przesądzić czy pozostawienie pasa zieleni wokół oczyszczalni, bez dokonania nasadzeń drzew, może stanowić strefę ochronną czy też nie. Jeżeli przedmiotowa działka była wykorzystywana jako pas ochronny, to również ona została wykorzystana na cel wywłaszczenia i nie ma znaczenia czy nastąpiło to przed czy po terminach wskazanych w art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n. W razie realizacji celu wywłaszczenia wygasło prawo do żądania jej zwrotu. Prawo to nie odżyło w związku z wprowadzoną regulacją w powołanym wyżej przepisie ustawy o gospodarce nieruchomościami. Natomiast jeżeli przedmiotowa działka nie została wykorzystana jako pas ochronny, to oczywistym jest, iż stała się zbędna na cel wywłaszczenia.

Decyzją z [...] września 2012 r. Wojewoda [...] orzekł w pkt I o uchyleniu zaskarżonej decyzji; w pkt II o odmowie zwrotu części działki nr [...], obr. [...] , jedn. ewid. P., objętej księgą wieczystą nr [...], odpowiadającej częściom wywłaszczonych parcel: l.kat. [...], l.kat. [...] (po podziale l.kat. [...]), l.kat. [...] i l.kat. [...], b. gm. kat. B. - na rzecz S. C..

Prawomocnym wyrokiem z 8 lutego 2013 r. sygn. akt II S.A./Kr 1675/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody. Sąd wskazał, że jednym z podstawowych dowodów przesądzających rozstrzygniecie Wojewody było pozyskanie z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjno - Kartograficznej zdjęć z roku 1958 i 1970 obrazujących stan nieruchomości obejmującej obecnie działkę nr [...]. Wojewoda wyjaśnił, że z porównania tych zdjęć wyraźnie wynika, że pomiędzy rokiem 1958, a rokiem 1970 nastąpiła zasadnicza zmiana stanu faktycznego omawianej nieruchomości. Ze zdjęcia z 1958 r. wynika wyraźnie widoczny kształt i granice wywłaszczonej nieruchomości stanowiącej wielobok zbliżony do trapezu, o jasnym zabarwieniu wskazującym na przygotowanie terenu pod inwestycję (brak na tym terenie w tej dacie również widocznej roślinności), a ze zdjęcia z 1970 r. wynika, że teren ten został zagospodarowany poprzez m.in. posadowienie na nim sześciu obiektów budowlanych, infrastruktury drogowej na terenie inwestycji oraz poza nią (droga dojazdowa), ogrodzenia oraz zieleni w postaci drzew i krzewów znajdujących się na terenie inwestycji i w pasie wokół ogrodzenia tego obiektu. Sąd nie był w stanie ocenić prawidłowości ustaleń dokonanych przez organ II instancji. Wskazał, że w aktach sprawy owe zdjęcia (dwa zdjęcia) znajdują się na nośniku informacji CD (akta administracyjne sprawy, karta nr 99). Odtwarzając komputerowo zapisane zdjęcia Sąd stwierdził, że wykonane one zostały w bardzo dużej skali i widoczne na nich są znacznie większe obszary (całe osiedle K. i tereny kilku osiedli). Dokonując przybliżenia (zmniejszenia skali) Sąd na zdjęciu z 1958 r. nie stwierdził, aby była na nim w jakikolwiek sposób oznaczona nieruchomość będąca przedmiotem postępowania w tej sprawie. Na zdjęciu z 1970 r. jest rzeczywiście zaznaczony kształt zbliżony do trapezu (możliwe, że jest to obszar nieruchomości wskazany w uzasadnieniu decyzji przez Wojewodę), ale w obrębie tak wyznaczonego terenu Sąd nie dopatrzył się sześciu budynków, ani jakichkolwiek drzew. Teren ten wydaje się być zagospodarowany lub częściowo zagospodarowany. Poza tym, porównując zdjęcie z 1970 r. z mapami zalegającymi w aktach sprawy (np. mapa na karcie nr 245 tomu II akt administracyjnych sprawy, mapa na karcie nr 222 tomu II akt administracyjnych sprawy, mapa na karcie nr 98 tomu I akt administracyjnych sprawy, mapa na karcie nr 38 tomu I akt administracyjnych sprawy) stwierdził, że na żadnej z tych map z różnego okresu nie ma usytuowanych takich budynków jak na zdjęciu z 1970 r. Tym samym rodzi to wątpliwość, czy rzeczywiście kontury terenu zakreślone na zdjęciu z 1970 r. odpowiadają nieruchomości będącej przedmiotem tego postępowania. Sąd nakazał przy ocenie sposobu wykorzystywania części działki nr [...] (przeznaczonej pod pas ochronny) nanieść granice tej działki na materiał zdjęciowy tak z roku 1970, jak i z roku 1958. Dopiero wówczas możliwe będzie porównanie sposobu zagospodarowania, a więc i wykorzystywania tej działki. Bez takiego nałożenia granic działki nr [...] na zdjęcia nie można także ocenić, czy cała działka nr [...] (z wyłączeniem drogi dojazdowej) była wykorzystywana jako pas ochronny, czy może jakaś jej część. Sąd uznał, że Wojewoda [...] trafnie poszukiwał wyjaśnienia zasad tworzenia pasów ochronnych wokół oczyszczalni ścieków w literaturze fachowej. Te właśnie wyjaśnienia powinny być podstawą do przyjęcia, czy wykonane na działce nr [...] "zazielenienia" lub inne prace stanowiły pas ochronny lub sama ta działka taką funkcję pasa ochronnego pełniła. Podstawą do tych ustaleń winno być wyraźne określenie granic tej działki na zdjęciach z 1958 i 1970 r. Ustalając bowiem faktyczny stan z tego okresu, organ będzie mógł dokonać dalszych ustaleń co do tego, czy miały miejsce jakiekolwiek nasadzenia drzew (krzewów) na tej działce lub inne sposoby zazielenienia terenu. Dopiero na tej podstawie będzie można stwierdzić, czy ta działka pełniła funkcję pasa ochronnego dla oczyszczalni ścieków. Ustalając, jaki był zakres rzeczywistego zazielenienia tego terenu w związku z projektem (akta administracyjne sprawy, tom I, karta nr 38), będzie można stwierdzić, czy teren ten w ogóle mógł pełnić funkcję pasa ochronnego i był wykorzystywany właśnie jako pas ochronny. Możliwe, że ustalenie, czy istniejący w okresie funkcjonowania oczyszczalni ścieków sposób zagospodarowania i wykorzystywania działki nr [...] (poza terenem drogi) będzie wymagało zasięgnięcia wiadomości specjalnych.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r., znak: [...] w punkcie I. uchylił zaskarżoną decyzję Starosty K. z [...] maja 2009 r. w całości i w punkcie II odmówił zwrotu części działki nr [...], obr. [...] , jedn. ewid. P., objętej księgą wieczystą nr [...], odpowiadającej częściom wywłaszczonych parcel: l.kat. [...], l.kat. [...] (po podziale l.kat. [...]), l.kat. [...] i l.kat. [...], b. gm. kat. B. - na rzecz S. C..

Wojewoda [...] odwołując się do wiążących go wytycznych zawartych w wydanych w sprawie wyrokach sądów administracyjnych, podniósł, iż celem wywłaszczenia była budowa oczyszczalni ścieków, a inwestycja ta składała się z obiektów budowlanych samej oczyszczalni zlokalizowanych na ogrodzonej części inwestycji oraz z zazielenionego terenu poza ogrodzeniem stanowiącego strefę ochronną oczyszczalni, a także dróg dojazdowych. W ramach ponownego postępowania wyjaśniającego podjęto dodatkowe próby pozyskania materiałów archiwalnych związanych z wywłaszczeniem przedmiotowej nieruchomości. W efekcie powyższego organ odwoławczy pozyskał z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjno -Kartograficznej materiał zdjęciowy z roku 1958 i 1970 obrazujący stan nieruchomości wywłaszczonej orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej w m. K. z [...] września 1958 r. nr [...] którym zostały wywłaszczone na rzecz Skarbu Państwa położone w b.gm.kat. B. parcele: l.kat. [...] o pow. 1816 m2 i l.kat. [...] o pow. 2126 m2, obj. Iwh 578 cd. kw 16714 oraz l.kat. [...] o pow. 755 m2 i l.kat. [...] o pow. 1036 m2, obj. Iwh 696 cd. kw 16715, z przeznaczeniem "na cele Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w K. (...) dla realizacji narodowych planów gospodarczych pod budowę oczyszczalni ścieków dla osiedla K. ". Z porównania załączonej do akt dokumentacji zdjęciowej wyraźnie wynika, iż pomiędzy rokiem 1958, a rokiem 1970 nastąpiła zasadnicza zmiana stanu faktycznego omawianej nieruchomości. Dokonując porównania mapy wywłaszczonej nieruchomości ze zdjęciem z roku 1958 r. stwierdzono, iż wyraźnie widoczny jest kształt i granice wywłaszczonej nieruchomości stanowiącej wielobok zbliżony do trapezu, o jasnym zabarwieniu wskazującym na przygotowanie terenu pod inwestycję (brak na tym terenie w tej dacie również widocznej roślinności). Natomiast ze zdjęcia tego samego terenu z roku 1970 r. wynika, iż opisany uprzednio teren został zagospodarowany poprzez m.in. posadowienie na nim sześciu obiektów budowlanych, infrastruktury drogowej na terenie inwestycji oraz poza nią (droga dojazdowa), ogrodzenia oraz zieleni w postaci drzew i krzewów znajdujących się na terenie inwestycji, jak również w pasie wokół ogrodzenia tego obiektu.

Ponadto organ odwoławczy wskazał, że ze znajdującego się w aktach sprawy "planu zagospodarowania przestrzennego i zazielenienia dla inwestycji pn. oczyszczalnia ścieków dla osiedla K." z października 1958 r. oraz opisu techniczno-roboczego oczyszczalni ścieków dla osiedla K. z marca 1959 r. wynika, że w "ogrodzonym terenie oczyszczalni oraz wokół planowane było zazielenienie terenu pod katem stworzenia osłony ochronnej wokół oczyszczalni. (...) W ogólnej kompozycji nawiązano do swobodnego układu zieleni wysokiej, która wg załączonego planu sytuacyjnego osiedla K. będzie otaczać działkę oczyszczalni pierścieniem o szerokości 40 m. Dobór gatunków drzew oparto na danych geologicznych siedliska." Według sporządzonego opracowania na wspomnianym terenie planowano posadzenie następujących gatunków drzew stanowiących zieleń ochronną wysoką brzoza brodawkowata - 12 sztuk, lipa krymska -13 sztuk, jarząb pospolity - 5 sztuk i wierzba krucha - 2 sztuki oraz zieleń niską o następujących gatunkach: czeremcha - 120 sztuk, kruszyna -195 sztuk, porzeczka czarna -285 sztuk i tawuła - 55 sztuk. Planowane nasadzenia drzew miały tworzyć układ grup według ściśle określonych gatunków, podbudowanych grupami zieleni niskiej o gatunkach tworzących naturalne skupiska. Ponadto cała niezainwestowana powierzchnia wywłaszczonych nieruchomości miała zostać obsiana mieszanką traw.

Wypełniając wiążące zalecenia WSA w Krakowie z wyroku z 8 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Kr 1675/12, organ dokonał naniesienia na dwie pozyskane z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej fotografie (przedstawiające sposób zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości w roku 1958 oraz w roku 1970), aktualnej mapy ewidencyjnej (karty nr 138 i 139 akt organu II instancji). Ponadto dokonano wrysowania granic stanowiącej przedmiot postępowania części działki nr [...] odpowiadającej projektowanej działce nr [...] (w myśl zaskarżonej decyzji Starosty K. z [...] maja 2009 r. przeznaczonej do zwrotu) na kserokopie tych zdjęć (karty nr 140 i nr 141 akt organu II instancji), co w efekcie pozwoliło na jednoznaczne potwierdzenie, iż zdjęcia te faktycznie przedstawiają sposób zagospodarowania stanowiącej przedmiot postępowania nieruchomości odpowiednio w latach 1958 oraz 1970. Odnosząc się przy tym do uwag podniesionych w wyroku organ zauważył, iż o ile budowli uwidocznionych na terenie obecnej działki nr [...] brak jest faktycznie na mapach znajdujących się na kartach nr 222 oraz 98 akt Starosty K., to należy mieć na uwadze, iż pierwsza z w/w map jest mapą ewidencyjną, a więc taką która w przeciwieństwie do mapy sytuacyjno-wysokościowej przedstawia przede wszystkim granice poszczególnych działek, nie zaś sposób ich zagospodarowania, z kolei druga z map nie jest w ogóle oznaczona i opisana, niemniej widać na niej zarysy mających dopiero powstać na omawianym obszarze budowli. Z kolei mapa na stronie 38 jak już wskazano powyżej stanowi plan zagospodarowania przestrzennego i zazielenienia dla inwestycji pn. oczyszczalnia ścieków dla osiedla K. z października 1958 r. i omawiane, wówczas dopiero planowane na obecnej działce nr [...] budowle są na niej uwidocznione. Co więcej, budowle te są uwidocznione na innych mapach będących w aktach sprawy, w szczególności zaś na mapie sytuacyjno-wysokościowej, założonej w roku 1977, na którą nanoszono zmiany zagospodarowania mające miejsce w kolejnych latach - karta nr 246 akt organu I instancji. Ponadto na mapie tej widoczny wyraźnie jest pas zieleni na stanowiącej przedmiot postępowania części działki nr [...], w zasadzie przebiegający tak samo jak na wspomnianej fotografii z roku 1970). Powyższe ustalenia pozwalają zatem na potwierdzenie, iż pomiędzy rokiem 1958, a rokiem 1970 nastąpiła zasadnicza zmiana stanu faktycznego omawianej nieruchomości. Dokonując porównania mapy wywłaszczonej nieruchomości ze zdjęciem z roku 1958 stwierdzono, iż wyraźnie widoczny jest kształt i granice wywłaszczonej nieruchomości stanowiącej wielobok zbliżony do trapezu, o jasnym zabarwieniu wskazującym na przygotowanie terenu pod inwestycję (brak na tym terenie w tej dacie również widocznej roślinności). Natomiast ze zdjęcia tego samego terenu z roku 1970 r. wynika, iż opisany uprzednio teren został zagospodarowany poprzez m.in. posadowienie na nim sześciu obiektów budowlanych, infrastruktury drogowej na terenie inwestycji oraz poza nią (droga dojazdowa), ogrodzenia oraz zieleni w postaci drzew i krzewów znajdujących się na terenie inwestycji, jak również w pasie wokół ogrodzenia tego obiektu. Porównując więc wskazane wyżej fotografie z naniesionymi granicami działki, materiał geodezyjny i kartograficzny z planem zagospodarowania przestrzennego i zazielenienia dla inwestycji pn. oczyszczalnia ścieków dla osiedla "K." z października 1958 r. organ II instancji stwierdził, iż realizacja celu wywłaszczenia w istocie nastąpiła poprzez budowę całej inwestycji oczyszczalni ścieków obejmującej nie tylko same obiekty służące pracy oczyszczalni ścieków sensu stricte, mieszczące się, w ramach ogrodzonego terenu oczyszczalni, dróg dojazdowych do zakładu, ale również poprzez stworzenie strefy ochronnej w ramach przedmiotowej oczyszczalni obsadzonej zarówno drzewami jak i krzewami (w tym właśnie strefy tej znajdującej się na obszarze nieruchomości zawnioskowanej do zwrotu, której dotyczy przedmiotowa sprawa tj. projektowanej działki nr [...] stanowiącej części działki nr [...] (odpowiadającej częściom wywłaszczonych parcel: l.kat. [...], l.kat. [...] (po podziale l.kat. [...]), l.kat. [...] i l.kat. [...]).

Wojewoda [...] wskazał, że realizacja celu wywłaszczenia w postaci budowy oczyszczalni ścieków nie powinna być utożsamiana jedynie z budową obiektów samej oczyszczalni bez dodatkowej infrastruktury obejmującej obiekty dla pracowników oczyszczalni (w tym pomieszczenia sanitarne), drogi dojazdowe, czy też strefy ochronne zabezpieczające środowisko przed negatywnym oddziaływaniem takiego zakładu (w kontekście zarówno zanieczyszczenia wód jak i powietrza, nadmiernego hałasu itp.). Rolą takiej strefy jest ochrona określonego terenu przed szkodliwym oddziaływaniem obiektu. Ochrona musi zatem uwzględniać rodzaje zanieczyszczeń i ich wpływ, które są związane z działaniem danego obiektu (w przedmiotowej sprawie oczyszczalni ścieków). Obszar strefy i jej zagospodarowanie niewątpliwie był determinowany wymogami dotyczącymi środowiska i był uwzględniany na etapie projektu inwestycji. Jak wynika z opracowań dotyczących budowy i projektowania oczyszczalni ścieków, obiekty takie winny komponować się z otoczeniem, w ramach dużych i średnich oczyszczalni ścieków "(...) można wykorzystać zieleń do tworzenia pasów izolujących rozprzestrzenianie się nie tylko lotnych substancji odorowych, ale także wpływających na zasięg migracji biologicznie aktywnych aerozoli, powstających w czasie napowietrzania ścieków. Zieleń dzielimy na wysoką (drzew), średnią (krzewy i żywopłoty) oraz niską (kwietniki, trawniki). Zieleń wysoką powinno nasadzać się wokół granic oczyszczalni w pasach o szerokości około 10 metrów oraz pomiędzy obiektami, pamiętając by zachować znaczną odległość od zbiorników w celu zabezpieczenia przed dostawaniem się do nich liści. (...) Projektując zieleń nie należy tworzyć zwartych, nieprzerwanych pasów, ponieważ utrudnia to przewietrzenie terenu. Do wytworzenia ochronnych pasów z roślinnością wyższą powinno stosować się te gatunki drzew, które są dostosowane do danych warunków glebowych i klimatycznych. Krzewy i żywopłoty sadzone są zwykle jako zieleń ozdobna, a trawniki wypełniają wolne niezagospodarowane przestrzenie." (dr hab. inż. J.Łomotowski — " Wybrane zagadnienia z eksploatacji małych oczyszczalni ścieków ", Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu).

Jednocześnie organ uznał, że w tej sprawie nie było koniecznym zasięganie wiadomości specjalnych. Porównując bowiem treść znajdującego się w aktach sprawy (k.a nr 38) "planu zagospodarowania przestrzennego i zazielenienia dla inwestycji pn. oczyszczalnia ścieków dla osiedla K." z października 1958 r. oraz opisu techniczno-roboczego oczyszczalni ścieków dla osiedla K. z marca 1959 r. z przedstawionym na fotografii z roku 1970 oraz mapie sytuacyjno-wysokościowej (karta nr 246 akt organu I instancji) stanem zagospodarowania działki nr [...], przy uwzględnieniu treści powyżej wskazanych opracowań dotyczących budowy i projektowania oczyszczalni ścieków, nie budzi wątpliwości organu, iż obecny na części działki nr [...] pas zieleni pełnił funkcję strefy ochronnej oczyszczalni ścieków zlokalizowanej na działce nr [...]. O powyższym świadczy nie tylko sam fakt rozmieszczenia omawianej roślinności w sposób wyraźnie planowany, okalający samą oczyszczalnię ścieków (co wyklucza możliwość, iż miałaby to być jedynie "dziko" rosnąca - bez ingerencji człowieka - roślinność), ale przede wszystkim zgodność tego rozmieszczenia z tym zawartym we wspomnianym już "planie zagospodarowania przestrzennego i zazielenienia dla inwestycji pn. oczyszczalnia ścieków dla osiedla K." z października 1958 r.

Biorąc pod uwagę przedstawione wyżej rozważania organ odwoławczy doszedł do wniosku, że projekt zazielenienia terenu wokół działki zabudowanej oczyszczalnią ścieków stanowił imannentną część tej oczyszczalni ścieków, stanowiącą w istocie strefę ochronę utworzoną w celu zabezpieczenia mieszkańców pobliskich terenów (osiedla K.) przed zanieczyszczeniem powietrza atmosferycznego powodowanego przez negatywne skutki działalności z omawianego zakładu. Oceniając zebrany w sprawie materiał dowodowy organ II instancji podkreślił, że cel wywłaszczenia w postaci budowy oczyszczalni ścieków, obejmującej zarówno obiekty budowlane samej oczyszczalni zlokalizowane na ogrodzonej części inwestycji, jak również zazielenienie terenu poza ogrodzeniem stanowiącego strefę ochronną oczyszczalni, a także dróg dojazdowych został na przedmiotowej nieruchomości zrealizowany w postaci planowanego obsadzenia terenu roślinnością obejmującą drzewa, krzewy, trawy w ramach stworzenia osłony ochronnej wokół wybudowanych obiektów oczyszczalni ścieków oraz budowy drogi dojazdowej do oczyszczalni ścieków.

S. C. wniósł do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Wojewody [...], zarzucając jej naruszenie:

- art. 7, 77 § 1 i art. 80 kpa, polegające na niewyczerpującym zebraniu i zbadaniu materiału dowodowego w sprawie poprzez nieustalenie, jaki był precyzyjnie stan zagospodarowania nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot w zakresie istniejącej tam zieleni oraz jej znaczenia w kontekście funkcji obszaru ochronnego dla oczyszczalni ścieków,

- art. 84 § 1 kpa poprzez jego niezastosowanie i nie powołanie biegłego w sytuacji, gdy dla interpretacji zebranego materiału dowodowego wymagane było posiadanie wiedzy specjalnej,

- art. 136 ust. 3 i 137 u.g.n. poprzez błędne uznanie, iż część działki nr [...] obr. [...] P. wykorzystana została na cel wywłaszczenia w postaci utworzenia strefy ochronnej wokół oczyszczalni ścieków.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sad Administracyjny w Krakowie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu wyroku przytoczył treść art. 153 P.p.s.a. oraz art. 136 ust. 1 i art. 137 ust. 1 u.g.n. i stwierdził, brak jakichkolwiek podstaw do przyjęcia twierdzenia, iż naruszono zasadę związania organu oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania. Wojewoda [...] rozpoznając po raz kolejny sprawę zwrotu części działki nr [...] o pow. 0,1369 ha, zgodnie z wytycznymi zawartymi w w wyrokach z WSA w Krakowie z 11 sierpnia 2010 i NSA z 3 listopada 2011 r. uzupełnił materiał dowodowy o niezbędną dokumentację (tj. materiał zdjęciowy pozyskany z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjno-Kartograficznej obejmujący fotografie wykonane w 1958 r. i z 1970 r. ). Następnie kierując w uwzględnieniu wskazań z wyroku WSA w Krakowie z 8 lutego 2013 r., posłużył się kopiami przedmiotowych zdjęć z nałożonymi na nie kalkami aktualnej mapy ewidencyjnej, sporządzonymi w odpowiedniej skali - obejmującej m. in. działkę nr [...], celem jednoznacznego ustalenia sposobu zagospodarowania w 1958 r. wnioskowanej do zwrotu działki nr [...] tj. w roku wywłaszczenia parcel l. kat. [...], [...] oraz [...] i [...] b. gm. kat. B. pod budowę oczyszczalni ścieków dla os. K. oraz jak również sposobu jej zagospodarowania w roku 1970 r. W ocenie Sądu, nie budzą wątpliwości ustalenia organu odwoławczego dokonane w oparciu o ww. materiał fotograficzno-kartograficzny, zgodnie z którym w 1958 r. analizowany teren był niezagospodarowany, natomiast w 1970 r. – na terenie obejmującym ogrodzoną działkę nr [...] oraz wnioskowaną do zwrotu działkę nr [...] znajdują się: kubaturowe obiekty oczyszczalni (dz. [...]), a na terenie działki nr [...] - znajdującej się poza ogrodzeniem - widoczna jest oprócz drogi dojazdowej strefa pokryta roślinnością, na której znajdują się drzewa oraz teren porosły trawą, który rozciąga się wokół obiektów kubaturowych. Sąd zgodził się z ustaleniami Wojewody [...], że w okresie od 1958 r. do 1970 r. nastąpiła wyraźna zmiana zagospodarowania terenu wywłaszczonego w 1958 r., w tym także obejmującego teren oznaczony obecnie jako działka nr [...]. I tak, o ile w 1958 r. na przedłożonym w administracyjnych aktach sprawy zdjęciach i ich kserokopiach wywłaszczona nieruchomość w części stanowiąca obecnie dz. nr [...] ma jasne zabarwienie, co wskazuje na teren przygotowany pod realizację oczyszczalni ścieków, o tyle na zdjęciu z 1970 r. widoczne jest 6 obiektów budowlanych w ogrodzeniu, droga oraz na zewnątrz ogrodzenia - teren zieleni z drzewami stanowiący także element oczyszczalni tj. strefę zabezpieczającą przed negatywnym oddziaływaniem oczyszczalni na środowisko. W ocenie Sądu, organ odwoławczy na tej podstawie prawidłowo ustalił, że wokół ogrodzenia zrealizowana została strefa ochronna oczyszczalni stanowiąca element całości jaką była realizacja oczyszczalni ścieków, stanowiąca cel wywłaszczania. Nadto, organ prawidłowo wywiódł, że jakkolwiek w przedłożonym w aktach "planie zagospodarowania przestrzennego i zazielenienia dla inwestycji oczyszczalnia ścieków dla os. K." z października 1958 r. wskazany został określony sposób zazielenienia i zadrzewienia przedmiotowej oczyszczalni pod kątem tworzenia strefy ochronnej dla przedmiotowej oczyszczalni ścieków, to jej realizacja w zmodyfikowany sposób nie oznacza, iż wybudowana oczyszczalnia była pozbawiona strefy ochronnej. Strefa ta rozciągała się bowiem na części działki nr [...], z tym że w sposób nieco odbiegający od opisanego w ww. w dokumencie z 1958 r. (tj. w strefie tej są inne drzewa niż planowano), co jednak nie zmienia faktu, że wokół obiektów oczyszczalni zrealizowana została strefa zieleni izolacyjnej pełniącej funkcje ochronne. Oznacza to, że cel wywłaszczenia obejmujący budowę oczyszczalni ścieków, której elementem była także strefa izolacyjna został zrealizowany. Mając na uwadze uzupełnienie materiału dowodowego o materiał fotograficzno-kartograficzny nie można uznać za zasadny zarzut naruszenia przepisów postępowania administracyjnego poprzez niewyczerpujące zebranie i zbadanie materiału dowodowego. Nieuzasadniony jest także zarzut niepowołania biegłego dla dokonania interpretacji zebranego materiału dowodowego. Sąd podkreślił, że korzystanie z opinii biegłego uzasadnia konieczność uzyskania "wiadomości specjalnych" niezbędnych organowi do rozpatrzenia sprawy, natomiast w sytuacji gdy organ dysponował przedmiotowym materiałem fotograficzno-kartograficznym nie było potrzeby odwołania się do opinii biegłego, która byłaby wymagana gdyby ocena uzupełnionego materiału dowodowego fotograficzno-kartograficznego wykraczała poza zakres wiadomości osób ogólnie wykształconych, a taka sytuacja nie zachodziła w rozpatrywanej sprawie. Konkludując, Sąd uznał, że w sytuacji prawidłowego wykazania przez organ, że cel wywłaszczenia żądanej do zwrotu przez S. C. części działki nr [...] w granicach wywłaszczonej nieruchomości został zrealizowany zarówno w odniesieniu do strefy ochronnej jak infrastruktury drogowej, wywłaszczona nieruchomość nie może być uznana za zbędną w rozumieniu art. 137 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a zatem zaskarżoną decyzję należy uznać za zgodną z prawem.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł S. C. wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Wobec zaskarżonego orzeczenia sformułowano zarzuty naruszenia przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 145 § 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że organy administracji publicznej przeprowadziły postępowanie bez naruszenia tych przepisów postępowania, w sposób uzasadniający uchylenie zaskarżonych decyzji,

2. art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt a i b P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi pomimo istnienia przesłanek do uchylenia w całości zaskarżonej decyzji,

3. art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez brak odniesienia się do zarzutów skarżącego, a to:

- zarzutu nieprawidłowo naniesionych granic działki nr [...] na kopię zdjęcia lotniczego z 1958 r., co jest widoczne po porównaniu tego zdjęcia ze zdjęciem z przyłożoną do niego kopią mapy ewidencyjnej,

- zarzutu braku powołania biegłego w zakresie ustalenia, czy zmiany w zakresie zagospodarowania terenów zielonych (poprzez niezrealizowanie żadnego z zaleceń projektu zazielenienia z 1958 r.) wpływają na okoliczność czy teren ten - pomimo dokonanych zmian - może pełnić funkcję osłony ochronnej wokół oczyszczalni,

a w konsekwencji nieprawidłowo zastosował przepis art. 137 ust. 1 u.g.n.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Sąd I instancji w ogóle nie odniósł się do zarzutu, że naniesienie granic działki nr [...] na kopie zdjęć z 1958 i 1970 r. nie zostało dokonane przez osobę posiadającą do tego odpowiednią wiedzę techniczną, ale metodą "na oko" przez któregoś z pracowników urzędu, co skutkowało - widocznym nawet dla laika - wyraźnym przesunięciem od rysowanych na zdjęciu z 1958 r. granic działki nr [...] w stosunku do kopii zdjęcia z naklejoną mapą (karty akt nr 140 i 138). Z karty nr 138 (zdjęcie satelitarne z naklejonym fragmentem mapy ewidencyjnej) wynika bowiem, że południowa część działki nr [...] ma jasne zabarwienie, natomiast jej północny skraj - ciemne, natomiast z karty nr 140 (która powinna obrazować odrysowane z karty nr 138 granice działki) wynika jednak, że to południowy kraniec działki ma ciemne zabarwienie, natomiast jej północna część jest jasna. W ocenie skarżącego kasacyjnie, nie może zatem być wątpliwości, że przy nanoszeniu na zdjęcie z roku 1958 granic projektowanej działki nr [...] (aktualnie część działki nr [...]) doszło do błędu. Podniesiono również, że na żadnym ze zdjęć z 1958 r. z naniesionymi granicami projektowanej działki nr [...] granice te nie przebiegają w taki sposób, aby cały teren w ich obrębie był zaznaczony jasnym kolorem (a zatem, idąc tokiem rozumowania Sądu - przygotowany był pod budowę oczyszczalni wraz z pasem ochronnym). W zależności, które ze zdjęć przedstawia prawidłową lokalizację granic działki nr [...] (karta nr 140, czy nr 138), należy uznać, że albo cała północna część tej działki, albo cała jej południowa część była w 1958 r. pokryta zielenią, a więc nie była przygotowana pod teren inwestycji. Dokonując oceny ustaleń organu w oparciu o zdjęcie z 1970 r., Sąd nie uwzględnił zarzutu skarżącego dot. niepowołania biegłego dla dokonania interpretacji zebranego materiału dowodowego. Skarżący kasacynie wskazał, że gdyby ocena treści zdjęć została powierzona specjaliście w tej dyscyplinie, to najprawdopodobniej nie doszłoby do sytuacji, że zdjęcie z wrysowanymi granicami działki znacząco różni się od zdjęcia z przyklejoną kalką mapy ewidencyjnej, a różnica ta dotyczy właśnie lokalizacji granic tej działki. Po drugie, w ocenie skarżącego, osoba z ogólnym wykształceniem z czarnobiałych zdjęć satelitarnych o niskiej rozdzielczości może odczytać co najwyżej zarysy budynków, przebieg dróg, czy domyślić się, że ciemne plamy na zdjęciach to najprawdopodobniej tereny zielone. Z porównania zdjęć z 1958 r. i 1970 r. laik nie ustali jednak bezsprzecznie, czy zagospodarowanie zachodniej i południowej części działki nr [...] uległo zmianie. Wbrew bowiem ustaleniom organu, które pozytywnie ocenił sąd I instancji, skarżący widzi na zdjęciu z 1958 r. (karta nr 140), że zachodnia i południowa część tej działki pokryta jest zielenią (ciemny kolor na zdjęciu), zdjęcie to jest przy tym na tyle słabej jakości, że nie można przesądzić, czy zieleń ta znacząco się różni od tej uwidocznionej na zdjęciu z 1970 r. Jednocześnie Sąd I instancji stanąl na stanowisku, że to zagospodarowanie stanowi strefę zabezpieczającą przed negatywnym oddziaływaniem oczyszczalni na środowisko. Zdaniem sądu fakt, że zagospodarowanie to jest całkowicie odmienne od tego, który został wskazany w "planie zagospodarowania przestrzennego i zazielenienia dla inwestycji oczyszczalni ścieków dla os. K." z października 1958 r., wskazuje jedynie na to, że cel wywłaszczenia w postaci realizacji strefy ochronnej wokół oczyszczalni został zmodyfikowany, ale jednak zrealizowany. W tym kontekście Sąd I instancji w ogóle nie odniósł się do zarzutu skarżącego, że ocena, czy tak daleko idąca modyfikacja w zakresie zazielenienia spełnia jeszcze funkcję strefy ochronnej wokół oczyszczalni, powinna być powierzona biegłemu. Ani bowiem Wojewoda [...] ani sąd administracyjny nie ma w tym zakresie odpowiednich kompetencji. Ustalenie znaczenia konkretnej zieleni w perspektywie ochrony środowiska przed negatywnym oddziaływaniem oczyszczalni może dokonać tylko osoba posiadająca wiadomości specjalne. Dopiero po dokonaniu takich ustaleń możliwe jest określenie, czy cel wywłaszczenia i w jakim zakresie terytorialnym został zrealizowany.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie zawiera uzasadnionych podstaw.

Postępowanie kasacyjne oparte jest na zasadzie związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej i podstawami zaskarżenia wskazanymi w tej skardze. Zakres sądowej kontroli instancyjnej jest zatem określony i ograniczony wskazanymi w skardze kasacyjnej przyczynami wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego. Jedynie w przypadku, gdyby zachodziły przesłanki, powodujące nieważność postępowania sądowoadministracyjnego, określone w art. 183 § 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny mógłby podjąć działania z urzędu, niezależnie od zarzutów wskazanych w skardze kasacyjnej. W niniejszej sprawie nie stwierdzono jednak takich przesłanek.

Sprawa dotycząca zwrotu części działki nr [...] była dwukrotnie rozpatrywana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, którego orzeczenia zostały następnie poddane kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Stąd też obecnie przedmiotem sporu jest głównie sposób wywiązania się organu z obowiązku zastosowania się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania zawartych w poprzednich wyrokach Sądu Wojewódzkiego oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego i jego ocena dokonana przez Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku.

Przed ustaleniem, czy w niniejszej sprawie, w świetle wydanych orzeczeń sądów administracyjnych, zachodzi przesłanka zbędności określona w ar. 137 u.g.n., w odniesieniu do objętej wnioskiem o zwrot działki [...], przypomnieć należy stanowisko NSA wyrażone w wyroku z 3 listopada 2011 r. (sygn. akt I OSK 1924/10) odnośnie celu wywłaszczenia przedmiotowej działki. Zdaniem orzekającego wówczas składu NSA, w stanie faktycznym sprawy bezsprzeczne jest, że iż celem wywłaszczenia nieruchomości należących do S. C. była budowa oczyszczalni ścieków. Inwestycja ta składała się z obiektów budowlanych samej oczyszczalni zlokalizowanych na ogrodzonej części inwestycji oraz z zazielenionego terenu poza ogrodzeniem stanowiącego strefę ochronną oczyszczalni, a także dróg dojazdowych. Jak stwierdził NSA w w/w wyroku, bezsporne też jest, że w 1965 r. zrealizowano obiekty oczyszczalni. Natomiast teren wokół oczyszczalni, którego zwrotu domaga się były właściciel, miał stanowić teren ochronny oczyszczalni.

W kontekście tych ustaleń, rozpoznając niniejszą skargę kasacyjną, uwzględnić też należy znajdujący się w aktach sprawy "plan zagospodarowania przestrzennego i zazielenienia dla inwestycji pn. oczyszczalnia ścieków dla osiedla K." z października 1958 r. oraz opis techniczno-roboczy oczyszczalni ścieków dla osiedla K. z marca 1959 r., z których wynika, że sporny teren miał stanowić pas zieleni. Podkreślić jednak należy, że z żadnego z tych dokumentów nie wynika, iż jedynie realizacja przyjętych tam założeń, także co do zazielenienia, gwarantować może pełnienie przez teren wokół obiektów oczyszczalni funkcji pasa ochronnego. Zauważyć przy tym trzeba, że ówcześnie obowiązujące przepisy prawne nie określały norm czy warunków, które musiały być zrealizowane na terenie wokół oczyszczalni ścieków, w celach ochronnych (ludzi, środowiska). Powyższe wpływa na rozważenie zarzutów skargi kasacyjnej, które sprowadzają się stwierdzenia, iż Sąd nie zauważył, że organ odwoławczy nie ustalił precyzyjnie, czy po wywłaszczeniu zagospodarowano teren działki [...] w taki sposób i w takim zakresie, iż można mówić o pełnieniu przez nią funkcji osłony ochronnej wokół oczyszczalni. Należy przypomnieć, że – zdaniem skarżącego kasacyjnie - na błędne rozstrzygnięcie organu odwoławczego wpłynęły nieprofesjonalnie przygotowane materiały zdjęciowe i zaniechanie poddania ich ocenie biegłego.

Wbrew twierdzeniom wnoszącej skargę kasacyjną poczynienie ustaleń w tym przedmiocie nie wymagało powołania biegłego. Pracownicy [...] Urzędu Wojewódzkiego w K. Wydziału Skarbu Państwa i Nieruchomości, posiadają wystarczającą wiedzę do dokonania oceny tego rodzaju okoliczności. Skarżący kasacyjnie poza stwierdzeniami, iż osoba z ogólnym wykształceniem z analizowanych zdjęć lotniczych może odczytać co najwyżej zarysy budynków, przebieg dróg, czy domyślić się że ciemne plamy na zdjęciach to najprawdopodobniej tereny zielone nie przedstawił argumentów, które uprawdopodabniałyby, że ocena dokonana przez organ administracji jest oceną nieprawidłową. Dostrzeżone przez skarżącego kasacyjnie różnice pomiędzy zdjęciem z 1958 r. z wyrysowanymi granicami działki a tym samym zdjęciem z przyklejoną mapą ewidencyjną nie mają istotnego znaczenia dla ustalenia, iż cel w postaci realizacji pasa ochronnego wokół oczyszczalni został zrealizowany. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, tak niewielkie nieścisłości w zakresie lokalizacji granic działki na zdjęciach z 1958 r. stanowiły dopuszczalny margines błędu i pozostawały bez wpływu na wynik sprawy. Analiza zdjęcia z 1970 r. nie nasuwa bowiem żadnych wątpliwości co do tego, że wokół ogrodzenia oczyszczalni znajduje się teren zieleni z drzewami. Jest on usytuowany na spornej działce i stanowi przestrzeń oddzielającą oczyszczalnię od przylegających terenów. Sam fakt, iż teren ten nie został zagospodarowany w sposób określony w "planie zagospodarowania przestrzennego i zazielenienia dla inwestycji oczyszczalnia ścieków dla osiedla K." z października 1958 r. nie oznacza, że nie stanowi on pasa ochronnego wybudowanej oczyszczalni. Należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, iż pas ochronny wokół tego typu obiektów nie traci swojej funkcji z powodu zmiany materiału roślinnego przeznaczonego do jego zazielenienia. W oparciu o zdjęcie lotnicze z 1970 r. można bez żadnych wątpliwości ustalić, że głównym elementem zagospodarowania części działki nr [...] jest pas zieleni izolacyjnej. W obrębie ogrodzenia obiektu wyraźnie widoczne są zarówno wysokie drzewa, jak i niższa roślinność. Na podstawie tych zdjęć nie można wykluczyć, iż część tej roślinności istniała jeszcze przed rozpoczęciem prac budowlanych oczyszczalni, zaś pozostałych nasadzeń dokonano w okresie późniejszym. Nie zmienia to jednak faktu, iż rozmieszczenie roślinności na części spornej działki zachowuje ogólny porządek zaplanowany w przywołanym wyżej dokumencie z października 1958 r. Widoczny na zdjęciu z 1970 r. układ zieleni jest przy tym charakterystyczny dla obszaru okalającego tego typu obiekty w celu ochrony otaczających je terenów. Pozwala to stwierdzić, iż już w 1970 r. na przedmiotowej działce istniała strefa ochronna zieleni, założona i zagospodarowana wokół ogrodzenia obiektu, która izolowała otoczenie od uciążliwych wpływów oczyszczalni ścieków. Trafnie zatem przyjęto w zaskarżonym wyroku, że cel wywłaszczenia obejmujący budowę oczyszczalni ścieków, której elementem była także strefa izolacyjna został zrealizowany.

Dotychczasowe rozważania pozwalają uznać, iż wbrew stanowisku skarżącego kasacyjnie w przedmiotowej sprawie stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo. Nie można skutecznie zarzucić organom naruszenia art. 7, art. 77 § 1, i art. 80 K.p.a. Zgodnie z wytycznymi zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 lutego 2013 r. organ odwoławczy uzupełnił materiał dowodowy o zdjęcia z 1958 i 1970 r., na których naniesiono granice m.in. działki nr [...], w sposób, który w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego był wystarczający dla ustalenia zasadniczych elementów stanu faktycznego sprawy, w tym sposobu zagospodarowania, a w konsekwencji również sposobu wykorzystywania przedmiotowej działki. Jednocześnie należy podkreślić, iż w żadnym z wcześniej wydanych w tej sprawie orzeczeń sądy administracyjne nie zawarły kategorycznego wskazania, iż ustalenie czy część działki nr [...] pełniła funkcję pasa ochronnego dla oczyszczalni ścieków, wymaga zasięgnięcia wiadomości specjalnych. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgromadzony w tej sprawie materiał dowodowy pozwalał na ocenę tej okoliczności bez konieczności zasięgnięcia opinii biegłego. Dysponując literaturą fachową i zdjęciem z 1970 r., na którym wyraźnie widoczny jest sposób rozmieszczenia roślinności wokół oczyszczalni, a także dokumentacją zawierającą pierwotne założenia zagospodarowania tego terenu (m.in. "plan zagospodarowania (....)" z października 1958 r. oraz opis techniczno-roboczy oczyszczalni ścieków dla osiedla K. z marca 1959 r.), organ nie miał potrzeby pozyskania wiadomości specjalnych w celu ustalenia, czy taki sposób zazielenienia terenu mógł spełniać rolę pasa ochronnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznając skargę S. C. prawidłowo zatem ocenił zgromadzony materiał dowodowy tej sprawy i na jego podstawie wyprowadził właściwy wniosek o zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Stwierdzony brak naruszeń prawa materialnego jak i procesowego doprowadził Sąd I instancji do prawidłowej konkluzji o niezasadności skargi, co musiało skutkować jej oddaleniem na podstawie art. 151 P.p.s.a. W świetle powyższego nie można skutecznie zarzucić Sądowi I instancji naruszenia art. 145 § 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. oraz art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt a i b P.p.s.a. jak i art. 137 ust. 1 u.g.n.

Nie ma także podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia kryteria przewidziane w tym przepisie. Sąd I instancji przedstawił bowiem stan faktyczny sprawy, zarzuty podniesione w skardze oraz wskazał i wyjaśnił podstawę prawną swego orzeczenia. WSA w Krakowie wprawdzie nie odniósł się szczegółowo do wszystkich zarzutów skarżącego, ale ten mankament nie mógł prowadzić do uwzględnienia skargi kasacyjnej, gdyż zaskarżony wyrok odpowiada prawu.

Konkludując wskazać należy, że żaden z podniesionych przez stronę zarzutów skargi kasacyjnej nie mógł skutkować wyeliminowaniem zaskarżonego wyroku z obrotu prawnego. Dlatego, na podstawie art. 184 P.p.s.a., przedmiotowa skarga kasacyjna jako niezasadna, podlegała oddaleniu.