Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 682/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2010-07-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 28
journal: Dz.U. 2009 nr 205 poz 1585
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.
article: par. 3
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędzia NSA Henryk Wach, Protokolant St. sekr. sąd. Aleksandra Doruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lipca 2010 r. przy udziale - sprawy ze skargi T. M. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. o nr sprawy: [...], po ponownym rozpatrzeniu sprawy wskutek wniosku T.M., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 28 ust. 3a i art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2009r. Nr 205, poz. 1585 ), Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję z dnia [...]r. o nr sprawy [...] odmawiającą T. M. umorzenia zadłużenia z tytułu składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych - za okres: od [...] do [...] w łącznej kwocie [...] zł, Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego - za okres od [...] do [...], od [...] do [...] i od [...] do [...] w łącznej w kwocie [...] zł oraz Fundusz Pracy i FGŚP - za okres od [...] do [...] w łącznej kwocie [...] zł.

W uzasadnieniu przedstawiono stan faktyczny i wskazano, że strona zwróciła się z wnioskiem datowanym z dnia [...] r. o umorzenie należności z tytułu składek w oparciu o art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Z przedstawionej przez wnioskodawcę dokumentacji tj. oświadczenia o stanie majątkowym i rodzinnym wynikało, że T.M. jest współwłaścicielem budynku mieszkalnego w [...] częściach oraz nieruchomości położonej w W., nie posiada żadnego dochodu z tytułu zatrudnienia, prowadzenia działalności oraz renty socjalnej która została zawieszona; znajduje się na utrzymaniu żony, która posiada dochód z tytułu zatrudnienia jako nauczyciel; z oświadczenie o ponoszonych wydatkach wynika, że miesięczne koszty utrzymania domu wynoszą ok. [...] zł, co znajduje potwierdzenie w dołączonych do dokumentacji rachunkach, koszty leczenia w [...] roku wyniosły [...] zł, płacone są raty kredytu w wysokości [...] zł z tytułu zakupu mebli i art. gospodarstwa domowego, miesięczna eksploatacja środków transportu wynosi ok. [...] zł. Dołączono także: pismo wyjaśniające sytuację finansową firmy "A", w którym wskazano, że powodem problemów finansowych nie była niepełnosprawność strony ale przełom technologiczny i zmiana tradycyjnych aparatów fotograficznych na cyfrowe; pismo dotyczące zawieszonej przez ZUS renty socjalnej, w którym wskazano na obywatelską postawę związaną z podjęciem pracy na własne ryzyko i powodującą zaoszczędzenie przez ZUS niewypłaconej renty socjalnej; wyciągi z wynagrodzenia, z których wynika, że żona wnioskodawcy w miesiącu [...] (po potrąceniu kwoty [...] zł z tytułu pożyczki w PKZP) otrzymała wynagrodzenie netto w kwocie [...] zł. plus wypłacone nadgodziny w wysokości netto [...] zł., w [...] - [...] zł netto plus wypłacone nadgodziny w kwocie [...] zł netto, we [...] - [...] zł; kopię zeznania o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym [...], zgodnie z którym dochód z działalności wyniósł [...] zł; oświadczenie, że kwota dochodu za [...] rok powinna być pomniejszona o kwotę podatku od nieruchomości w wysokości [...] zł, który został uregulowany przez matkę wnioskodawcy K. M. Nadto z dokumentów wynika, że z dniem [...]r. prowadzona przez T. M. działalność została zlikwidowana, a numer identyfikacyjny regon skreślony; nie posiada zadłużenia w innych instytucjach ani w urzędzie skarbowym; kartę kredytową spłaca na bieżąco oraz nie posiada wierzytelności; z posiadanego konta bankowego dokonywane są wszystkie płatności firmy żony oraz płatności matki; faktury za prąd, gaz, wodę, podatek od nieruchomości opłacane są po połowie przez L.M. (żonę) oraz K.M. (matkę). Organ zauważył także, że zaświadczenie z dnia [...] r. o stanie zdrowia strony potwierdza stałą opieką Poradni [...].

Nadto organ z urzędu także ustalił, że w dniach [...] r. i [...] r. nieopłacone należności z tytułu składek zostały objęte postępowaniem egzekucyjnym poprzez skierowanie egzekucji do Naczelnika Urzędu Skarbowego w W.; strona figuruje w bazie osób pobierających świadczenie rentowe (na dzień [...] r. renta socjalna nadal była zwieszona); nie figuruje w bazie osób posiadających zadłużenie z tytułu alimentów oraz niesłusznie pobranych świadczeń jak również w bazie osób prowadzących działalność do [...] r.

Organ zaznaczył także, że poinformowano wnioskodawcę o wysokości niewypłaconego świadczenia z tytułu renty oraz wyjaśniono zasady obliczenia składek, a także pouczono o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, z którego prawa skorzystał ustanowiony pełnomocnik.

W konsekwencji decyzją nr [...] z dnia [...] r. ozn. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych postanowił o odmowie umorzenia wnioskowanych należności, w oparciu o art. 28 ust. 3a ustawy z 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych oraz rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31.07.2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U. Nr 141, poz. 1365). Podkreślając uznaniowy charakter decyzji w przedmiotowym zakresie organ stwierdził, iż nie zachodzą ustawowe przesłanki do pozytywnego załatwienia wniosku w oparciu o powołany przepis, gdyż opłacenie należności nie pozbawi wnioskodawcę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, nie poniósł strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej oraz stan zdrowia nie pozbawia możliwości wykonywania czynności zawodowych co udowodnił prowadząc działalność gospodarczą.

Kwestionując powyższe rozstrzygnięcie T.M. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym wskazał, że uzasadnienie decyzji dyskryminuje osobę niepełnosprawną, wyliczone koszty utrzymania domu na kwotę [...] zł jest błędne, gdyż jest to tylko koszt żywności, natomiast pomoc matki nie jest stała. Zaznaczył, iż żona leczy się z uwagi na częściową utratę słuchu, a jego stan zdrowia pozwala pracować ale tylko przy pomocy rodziny. Uwypuklono także okoliczność, iż ZUS zaoszczędził nie wypłacając renty socjalnej. Uznano za obrażający argument odmownego załatwienia wniosku z uwagi na terminowe spłacanie rat kredytu. Na uzasadnienie ciężkiej sytuacji zdrowotnej członków rodziny przedstawiono stosowne dokumenty – tj. kserokopię kart informacyjnych leczenia szpitalnego, wyniki badań, rachunki za porady lekarskie K. M. (matki) oraz L.M. (żony), fakturę na kwotę [...] zł z dnia [...] r. za badanie MR-głowy wystawioną na nazwisko L.M., fakturę na kwotę [...] zł z dnia [...] r. za poradę [...] wystawioną na nazwisko L.M., fakturę na kwotę [...] zł z dnia [...] r. za zakup lekarstw wystawione na nazwisko K. M., fakturę na kwotę [...] zł z dnia [...] r. za zakup lekarstw wystawione na nazwisko L.M., fakturę na kwotę [...] zł z dnia [...] r. za zakup lekarstw wystawione na nazwisko L.M., fakturę na kwotę [...] zł z dnia [...] r. dotycząca zakupu okularów dla L. M.,

W wyniku wezwania przez organ do uzupełnienia wniosku strona w piśmie z dnia [...] r. wskazała na swój stan depresji. Natomiast po uzyskaniu informacji o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań z przysługującego prawa skorzystał ustanowiony w sprawie pełnomocnik strony.

Nie znajdując podstaw do uwzględnienia zarzutów Zakład Ubezpieczeń Społecznych rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym utrzymał w mocy decyzję pierwszo-instancyjną w pełni podzielając pierwotną argumentację. W oparciu o całość zgromadzonej w sprawie dokumentacji stwierdzono, że nie zostały wniesione żadne nowe dowody przemawiające za zmianą decyzji o odmowie umorzenia. Dołączona do wniosku dokumentacja potwierdza konieczność leczenia również przez żonę i matkę oraz związane z tym wydatki, które w okresie od [...] wyniosły [...] zł, jednak nie przyczynia się to do zmiany decyzji o umorzeniu należności z tytuły składek, gdyż żona w tym okresie osiągała dochód z tytułu zatrudnienia pozwalający na ponoszenie wyżej wymienionych kosztów. Ponadto z posiadanej dokumentacji wynika, że zobowiązania żony z tytułu kredytu regulowane są terminowo. W związku z powyższym należności wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie mogą być traktowane jako zobowiązania o charakterze drugoplanowym, które regulowane są dopiero po uiszczeniu należności wobec innych wierzycieli. Uwzględniając powyższe Zakład stwierdził, że w omawianej sprawie wystąpił brak przesłanek do pozytywnego załatwienia wniosku zgodnie z § 3 ust.1 rozporządzenia.

Odnosząc się do stwierdzenia "zaoszczędzenia" przez ZUS niewypłacanej renty socjalnej za okres prowadzenia działalności gospodarczej podkreślono jego bezzasadność z uwagi na dobrowolność podjętej decyzję o prowadzeniu działalności gospodarczej powodując tym samym zawieszenie wypłaty tegoż świadczenia. Następnie ustosunkowując się do kwestii kosztów związanych z utrzymaniem domu wyjaśniono, iż oparto się na informacjach zawartych w oświadczeniu o ponoszonych wydatkach w przeliczeniu na miesięczne koszty.

Konkludując zaakcentowano, że powoływane przepisy prawa nie pozwalają Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych dowolnie preferować interesu jednych płatników kosztem innych, a zobowiązania wobec funduszy publicznych powinny być traktowane priorytetowo i regulowane na bieżąco, a ZUS nie może ponosić kosztów ryzyka związanych z prowadzeniem działalności, a tym bardziej rekompensować strat powstałych przy jej prowadzeniu.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach strona skarżąca wniosła o uchylenie decyzji i uwzględnienie wniosku z dnia [...]r. Zarzuciła, że wydana decyzja nieprawidłowo i niedostatecznie ocenia sytuację życiową T.M. Powtórzono dotychczasową argumentację zawartą we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do podniesionych zarzutów podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.

Na rozprawie sądowej pełnomocnik strony – K. M. obszernie przedstawiła sytuację zdrowotną i życiową skarżącego oraz członków jego rodziny; dołączyła do akt pismo zawierające szczegółową argumentację w tym zakresie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem rozstrzygniętą sprawę z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwany dalej ppsa) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego aktu w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjne-go; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Poza tym należy zaakcentować, że sąd administracyjny nie ma kompetencji do merytorycznego rozstrzygania sporu zaistniałego między stroną a organem. Władny jest jedynie do skontrolowania legalności wydanego rozstrzygnięcia w zakresie poczynionych ustaleń faktycznych sprawy i oceny prawidłowość zastosowanych do nich norm prawnych.

Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało konieczność uchylenia skarżonego rozstrzygnięcia.

Przechodząc do merytorycznej oceny jego prawidłowości w pierwszej kolejności należy wskazać, że decyzje w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek, podejmowane na podstawie art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365), oparte są na tzw. uznaniu administracyjnym. Sądowa kontrola legalności decyzji wydanych w ramach uznania administracyjnego jest ograniczona w tym znaczeniu, że Sąd nie może nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia. Kontrola ta obejmuje zatem zbadanie, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, tzn. czy organ w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy i rozważył wszystkie okoliczności mogące mieć wpływ na wybór rozstrzygnięcia o umorzeniu lub odmowie umorzenia należności.

Na wstępie należy zauważyć, iż granice niniejszej sprawy nakreślone zostały we wniosku strony skarżącej z dnia [...] r., którym wszczęte zostało postępowanie w przedmiocie umorzenia należności z tytułu zaległych składek wraz z odsetkami.

Zgodnie z art. 28 ust. 1 i 2 z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych należności z tytułu składek (pod którym to pojęciem należy rozumieć składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę - art. 24 ust. 2 u.s.u.s.) mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach enumeratywnie wyliczonych w ust. 3 tego artykułu. Natomiast w przepisie art. 28 ust. 3 u.s.u.s. ustawodawca wskazał siedem przypadków, w których zachodzi całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Wyliczenie zawarte w tym przepisie jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną możliwość umorzenia tych należności. Do warunków tych ustawodawca zaliczył sytuacje, w których: dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;_@POCZ@__@KON@_ sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze; _@POCZ@__@KON@_nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa; nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym; wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym; _@POCZ@__@KON@_naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję; jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Jak wynika z analizy akt w niniejszej sprawie prowadzona jest przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. egzekucja i nie została dotąd uznana za bezskuteczną. Jednak brak jest jakichkolwiek ustaleń co do wysokości wyegzekwowanych już kwot i możliwości ściągnięcia zaległych należności. Stwierdzenie zaś konkretnych danych w powyższym zakresie jest niezbędne dla jednoznacznego ustalenia zaistnienia bądź nie ustawowych przesłanek warunkujących pozytywne rozpatrzenie wniosku strony.

Zauważyć także należy, że w przypadku nie stwierdzenia zaistnienia którejkolwiek z ustawowych przesłanek organ ma także obowiązek rozważyć możliwość zastosowania szczegółowej normy z art. 28 ust. 3a u.s.u.s., w myśl której należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Zasady umarzania w tym zakresie reguluje § 3 ust.1 powoływanego wyżej aktu wykonawczego, zgodnie z którym _@POCZ@_Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku: _@POCZ@__@KON@_gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności; _@POCZ@__@KON@_przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

_@POCZ@__@KON@_

Organ wprawdzie przeprowadził analizę sytuacji majątkowo – bytowej skarżącego i członków jego rodziny, jednakże poczynione konkluzje nie znajdują oparcia w przedstawianym przez stronę jej stanie zdrowotnym i materialnym. Z obszernych wystąpień pełnomocnika strony wynika, że skarżący jest osobą niepełnosprawną od urodzenia – brak jest prawidłowego przepływu płynu mózgowego w związku z czym ma zamontowaną zastawkę mózgową, rodzaj pompy ciśnieniowej i dren odprowadzony do komory mózgowej i do żyły szyjnej. Dlatego też może egzystować wyłącznie w specjalnych warunkach, bez wysiłku i emocji; zarówno przy wykonywaniu zawodu fotografa jak i w życiu codziennym uzależniony jest od pomocy rodziny. Rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej aby móc samemu dawkować ilość pracy w zależności od samopoczucia. Wobec takiego stanu zdrowia skarżącego chybionym jest stwierdzenie organu o niespełnieniu ostatniej z w/w przesłanek tj. że stan zdrowia umożliwia wykonywanie czynności zawodowych co potwierdza wcześniejsze prowadzenie działalności gospodarczej. Również z orzeczenia o stopniu niepełnosprawności datowanego z dnia [...] r. zaliczającego T.M. do stopnia znacznego, o charakterze trwałym i na stałe, wynika konieczność stałej opieki osoby drugiej. Nadto stan zdrowia matki strony - K.M., u której zdiagnozowano chorobę nowotworową oraz żony L.M. – niedosłuch odbiorczy ucha prawego potwierdza zaistnienie przesłanki przewlekłej choroby członków rodziny. Powyższe zaś okoliczności skutkują koniecznością ponoszenia dodatkowych kosztów leczenia i medykamentów oraz ograniczonych możliwościach życiowych skarżącego.

Reasumując powyższe Sąd w składzie orzekającym w sprawie stwierdził istotne rozbieżności między przedstawionym przez stronę stanie zdrowia skarżącego i ograniczonych możliwościach jego samodzielnej egzystencji a wnioskami zawartymi w zaskarżonej decyzji.

Wskazać także należy, że przepis art. 28 u.s.u.s. jest oparty na konstrukcji tzw. "uznania administracyjnego", co oznacza, że decyzja w zakresie spraw dotyczących umorzenia należności przysługuje każdorazowo organowi rentowemu, który może ale nie musi umorzyć zaległości. Również w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 6 lutego 2009 r. o sygn. akt III SA/Gl 1421/2008 wyrażono pogląd, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany do zapłaty składek wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny. Przesłanką umożliwiającą umorzenie należności jest także przewlekła choroba zobowiązanego lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiająca zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Przewlekłość zaś choroby T.M. jednoznacznie potwierdza w/ orzeczenie o stopniu jego niepełnosprawności datowane z dnia [...] r., które organ wprawdzie dołączył do akt sprawy ale całkowicie pominął przy ustalaniu i analizie okoliczności sprawy zarówno w I jak i w II instancji.

Zauważyć także należy, że zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej - "k.p.a.") w toku postępowania organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Realizacji wyrażonej tym przepisem zasady prawdy obiektywnej służy przepis art. 77 § 1 k.p.a. stanowiący, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Obowiązek ten jest niezależny od tego, czy niezbędny materiał dowodowy potwierdza stanowisko strony, czy też je podważa. Obciąża on zarówno organ pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy, ponownie rozpatrujący sprawę. Wyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego polega zaś na takim ustosunkowaniu się do każdego ze zgromadzonych w sprawie dowodów z uwzględnieniem wzajemnych powiązań między nimi, aby uzyskać jednoznaczność ustaleń faktycznych i prawnych. Ocena materiału dowodowego następuje natomiast zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, określoną w art. 80 k.p.a.

Natomiast brak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji rozważenia przez ZUS okoliczności związanych z sytuacją zdrowotną, życiową i majątkową skarżącego, czyli związanych z przesłanką umorzenia należności, stanowiło o naruszeniu art. 107 § 3 k.p.a. w zakresie uzasadnienia faktycznego decyzji. Zdaniem Sądu naruszenie takie mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Trzeba bowiem podkreślić, że właściwe uzasadnienie prawne i faktyczne stanowi ważny element każdej decyzji administracyjnej. Uzasadnienie decyzji stanowi integralną jej część i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia stanowiącego dyspozytywną cześć decyzji. Obowiązek sporządzenia uzasadnienia decyzji odpowiadającego wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. stanowi realizację w postępowaniu administracyjnym określonej w art. 11 k.p.a. zasady przekonywania. W uzasadnieniu faktycznym organ powinien wskazać te fakty, które przemawiają za podjętym przez organ rozstrzygnięciem. W przypadku decyzji uznaniowych, a do takich zaliczają się decyzje w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek, uzasadnienie decyzji stanowi tę jej część, która ma szczególne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Przy działaniu w ramach uznania administracyjnego przepis prawa materialnego przyznaje organowi prawo wyboru rozstrzygnięcia sprawy spośród przynajmniej dwóch możliwych rozstrzygnięć. W przypadku wniosków o umorzenie składek będą to umorzenie składek bądź odmowa ich umorzenia, a zatem rozstrzygnięcia o treści diametralnie różnej. Ze względu na uznaniowy charakter rozstrzygnięcia, przy niewłaściwym uzasadnieniu decyzji uznaniowej, z samego przepisu prawa oraz istniejącego w sprawie stanu faktycznego nie można wywieść jednoznacznej oceny, czy decyzja organu jest prawidłowa w zakresie samego rozstrzygnięcia o prawach i obowiązkach strony, a zatem czy jest prawidłowa w aspekcie materialnym. Wadliwe uzasadnienie decyzji uznaniowej nie pozwala na stwierdzenie, czy przy jej wydaniu organ nie dopuścił się dowolności oraz zaniechania przy dokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy. Z tych względów wady uzasadnienia decyzji uznaniowych należy uznać za naruszenia przepisów prawa procesowego, które mają istotny wpływ na wynik sprawy. (vide: Wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 marca 2008r. o sygn. akt V SA/Wa 2429/07).

Zatem w przypadku skarżącego należy w szczególności wyjaśnić jego sytuację zdrowotną, potencjalne możliwości uzyskiwania dodatkowych, poza wznowioną rentą dochodów, a także, czy i w jakim stopniu prowadzenie egzekucji w poszukiwaniu zapłaty zaległych składek nie narazi jego i rodziny na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb, z uwzględnieniem ich stanu zdrowia i wynikających z niego szczególnych obciążeń finansowych .

Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylono zaskarżoną decyzję. Wskazania co do dalszego sposobu prowadzenia sprawy wynikają wprost z wyżej przedstawionych rozważań. O kosztach postępowania sądowego nie orzeczono, gdyż sprawy z przedmiotowego zakresu są wolne od wpisu sądowego. Z uwagi zaś na treść wydanych przez organ rozstrzygnięć Sąd nie znalazł podstaw do zastosowania art. 152 ppsa i wstrzymania wykonania wydanego wyroku.