Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 593/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2017-07-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 102,
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art. 7,77
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 3, 151,
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder,, Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 lipca 2017 r. sprawy ze skargi Spółki A. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wynagrodzenia za dozór pojazdu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w S. postanowieniem z dnia [...] r., nr[...] , na podstawie art. 17 § 1, art. 18, 102 § 1, § 2 i § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (j.t.: Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...]r., odmówił Spółce A. z o.o. w S. przyznania wynagrodzenia za przechowywanie pojazdu marki [...] o nr rej. [...] za okres od dnia [...] r. do [...] r.

W wyniku rozpoznania zażalenia Spółki A. z o.o. w S. Dyrektor Izby Skarbowej w S. postanowieniem z dnia [...] r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 K.p.a., art. 18 i 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że pojazd przechowywany był wbrew postanowieniom umowy i dochowania przewidzianej w ustawie należytej staranności, aby ruchomość nie straciła na wartości. Przechowawca nie dopełnił obowiązku zabezpieczenia pojazdu przed dostępem osób nieupoważnionych, uszkodzeniem oraz przedostaniem się opadów atmosferycznych do jego wnętrza.

Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem Dyrektora Izby Skarbowej w S. Spółka wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. .

Sąd wyrokiem z dnia [...] r., sygn. akt II SA/Sz 829/12 uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] r., Nr[...] .

W uzasadnieniu WSA wskazał, że niesporne jest, iż postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte na wniosek skarżącej Spółki o wypłatę wynagrodzenia za przechowanie, zabezpieczonego przez Policję do celów procesowych, pojazdu na parkingu tej Spółki, który to pojazd na podstawie postanowienia Sądu o likwidacji niepodjętego depozytu przeszedł na własność Skarbu Państwa.

Sąd przyznał rację organowi odwoławczemu, że w realiach niniejszej sprawy,

a więc w przypadku pojazdu zajętego przez Policję dla potrzeb postępowania karnego, którego następnie Skarb Państwa stał się właścicielem na podstawie przepisów o likwidacji niepodjętych depozytów, stosuje się przepisy o przechowywaniu rzeczy ruchomych zawarte w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a nie przepisy kodeksu cywilnego.

Sąd nie podzielił natomiast stanowiska organu I instancji, że skarżąca Spółka mogła dochodzić swojego wynagrodzenia od właściciela pojazdu co wynikało

z postanowień zawartej umowy pomiędzy Komendantem Policji w S. , a Spółką. Jednak zdaniem Sądu, stanowisko organu II instancji uznające, że istnieją podstawy do odmowy przyznania skarżącej Spółce wynagrodzenia za dozór przedmiotowego pojazdu w zakresie objętym wnioskiem było przedwczesne gdyż oparte zostało na niewyczerpująco zebranym materiale dowodowym. W aktach sprawy brak było dowodu obrazującego stan techniczny i jego wartość w dacie zajęcia go przez Policję. Samochód był przedmiotem przestępstwa (krótkotrwałe użycie pojazdu) a następnie został porzucony i nie zostało nawet ustalone czy przedmiotowy pojazd mógł poruszać się czy też holowanie było koniecznością. W aktach postępowania brak było dowodu z akt postępowania prowadzonego przez policję na okoliczność stanu technicznego pojazdu bezpośrednio po przestępstwie. Nie wyjaśniono też jaki był stan techniczny pojazdu w momencie przemieszczenia go z parkingu przy ul. K. w S. na parking przy ul. F. w S. .

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Dyrektor Izby Skarbowej

w S. , domagając się uchylenia zaskarżonego orzeczenia, wyrokowi zarzucił:

1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 6, art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. oraz w związku z art. 102 § 1 i § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez błędne uznanie przez Sąd pierwszej instancji, że organ nie zgromadził całego materiału dowodowego niezbędnego do podjęcia rozstrzygnięcia, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż doprowadziło do uwzględnienia skargi i do uchylenia zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w S. i poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w S. ;

2. art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez zobowiązanie organu do wyjaśnienia stanu technicznego pojazdu w dacie zajęcia go przez Policję, bezpośrednio po przestępstwie oraz w momencie przemieszczenia z parkingu przy

ul. [...] . w S. na parking przy ul. [...] . w S. , bez wskazania w jaki sposób organ ma dokonać badania tych okoliczności, a jednocześnie nieodniesienie się do argumentacji organu przedstawionej w tej kwestii, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż doprowadziło do uwzględnienia skargi i do uchylenia zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w S. i poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w S. .

Naczelny Sąd Administracyjni w Warszawie wyrokiem z dnia 24 września

2014 r., sygn. akt I OSK 217/13 orzekł o oddaleniu wniesionej skargi kasacyjnej.

W uzasadnieniu NSA wskazał, że zgodnie z art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji dozorca ma prawo żądać przyznania zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór. Przy ustalaniu wysokości wynagrodzenia organ powinien uwzględniać zakres obowiązków dozorcy i okoliczności towarzyszące przechowaniu, warunki sprawowania pieczy nad zajętą ruchomością oraz wielkość składowanego przedmiotu i powierzchnię niezbędną do jego składowania w sposób stosowny do jego właściwości. Należność ta winna odpowiadać rzeczywistym i wykazanym wydatkom poniesionym przez dozorcę na wykonywanie dozoru. Z aktem powołania na dozorcę łączy się powstanie określonych przez ustawę obowiązków i uprawnień osoby, która na objęcie dozoru wyraziła zgodę. Z artykułu 102 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wynika, że dozorca obowiązany jest przechowywać zajętą ruchomość z taką starannością, aby nie straciła na wartości. Dozorca ma zatem nie tylko obowiązek ochrony zajętej rzeczy przed uszkodzeniem, zniszczeniem, czy zaginięciem, lecz ciąży na nim również obowiązek podejmowania działań z taką starannością, by nie dopuścić do obniżenia jej wartości. Zakres czynności, które musi podjąć dozorca jest uzależniony od tego, co jest przedmiotem zajęcia. Dalsze obowiązki dozorcy będą wynikały z przepisów dotyczących umowy przechowania (art. 835-845 K.c.), które znajdują odpowiednie zastosowanie (por. R. Hauser, A. Skoczylas, "Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz", Warszawa 2011, s. 447). Przy ocenie prawidłowości wykonywania tych obowiązków w granicach określonych przez ustawę, znajduje zastosowanie art. 471 K.c., bowiem dozorca zobowiązał się do tego z mocy ustawy lub w drodze umowy (por. wyrok SN z dnia 26 kwietnia 1966 r., sygn. akt I CR 312/63, OSNC 1966, nr 12, poz. 221). Odpowiedzialność dozorcy za wadliwy dozór może jednak dotyczyć tylko okresu, w którym do dozoru tego był zobowiązany.

NSA wskazał, że w przedmiotowej sprawie świadczenie w postaci dozoru pojazdu zostało spełnione, ponieważ przedmiotowy samochód został przez dozorcę przechowany, a więc należy mu się co do zasady wynagrodzenie za czas jego przechowywania. Jednak w ocenie organu doszło do jego nienależytego wykonania, co skutkowało tym, że interes wierzyciela nie został zaspokojony w sposób wynikający z treści zobowiązania. Zdaniem organu, skarżąca Spółka ponosi odpowiedzialność za pogorszenie stanu technicznego samochodu i obniżenie jego wartości. Tym samym organ jako wierzyciel uznał, że po jego stronie wystąpiła szkoda, za którą ponosi odpowiedzialność dozorca. Wierzytelność tą potrącił z wierzytelności dozorcy, co skutkowało wydaniem zaskarżonej decyzji. Oceniając to stanowisko z punktu widzenia przepisów prawa, należy przyjąć dopuszczalność kompensacji opartej na art. 498-508 K.c. także wobec zobowiązań publicznoprawnych. Niemniej jednak, uwzględniając skutki potrącenia w postaci umorzenia wierzytelności wyższej o wierzytelność niższą zachodzi konieczność dokładnego ich wyliczenia. Organ w zaskarżonym postanowieniu, korzystając z pomniejszenia długu, obowiązany był ustalić jego wysokość (wynagrodzenie dozorcy), jak i wykazać wysokość swojej wierzytelności (szkody będącej następstwem niezachowania należytej staranności przez dozorcę).

Ponownie rozpatrując sprawę Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego

w S. postanowieniem z dnia [...] r., znak: [...] postanowił przyznać Spółce wynagrodzenie za przechowywanie pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] , za okres od dnia [...] r. do dnia [...] r., w kwocie [...] zł.

Organ, powołując dokumenty zgromadzone w postępowaniu, stwierdził,

że w trakcie wykonywania dozoru nastąpiły uszkodzenia i braki w pojeździe, jak również stwierdził, że szkody te spowodowały obniżenie wartości pojazdu, za które odpowiedzialność ponosi dozorca. Następnie, wykonując zobowiązanie Sądu w tym zakresie, ustalił rozmiar szkody spowodowanej niewłaściwym przechowaniem pojazdu jako średnią cen wskazanych przez podmioty zajmujące się naprawą pojazdów i ustalił koszty przywrócenia pojazdu do stanu sprzed uszkodzeń w kwocie [...] zł oraz ustalił na podstawie analizy faktur, którymi był obciążany za parkowanie pojazdów i na podstawie uzyskanych informacji od podmiotów zajmujących się przechowywaniem pojazdów na terenie Szczecina wynagrodzenie za dozór w kwocie [...] zł.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w S. postanowieniem z dnia

[...] r., znak: [...] , na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm. – dalej zwana "K.p.a.’), art. 18, art. 102 § 1, § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r., poz. 599 ze zm. – dalej zwaną "u.p.e.a."), § 3 pkt 1 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 46, poz. 237 ze zm.), po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego przez Spółkę A. z o.o. w S. , utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.

W uzasadnieniu organ II instancji podał, że przy ustalaniu wysokości wynagrodzenia na podstawie art. 102 § 2 u.p.e.a., zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, organ powinien uwzględniać zakres obowiązków dozorcy

i okoliczności towarzyszące przechowaniu, warunki sprawowania pieczy nad zajętą ruchomością oraz wielkość składowanego przedmiotu i powierzchnię do jego składowania w sposób stosowany do jego właściwości. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie określa kryteriów ustalania wysokości wynagrodzenia za dozór, co powoduje, że należy w tym zakresie stosować odpowiednio art. 836 K.c., tj. w zakresie, w którym stanowi on o należnym wynagrodzeniu przyjętym w danych stosunkach. Wysokość wynagrodzenia przyjętego w danych stosunkach w rozumieniu art. 836 K.c. powinna zostać ustalona na podstawie kryterium wynagrodzenia faktycznie stosowanego najczęściej przez innych przechowawców na terenie i w miejscu, gdzie przechowawca wykonuje umowę i dla rzeczy danego rodzaju.

Uwzględniając powyższą regulację organ I instancji przedstawił kalkulację przyjętych stawek dziennych przechowywania pojazdów osobowych, na podstawie których ustalił średni koszt parkowania do [...] r. w wysokości [...] zł brutto, a od [...] r. - [...] zł brutto, a następnie w tak ustalonym łącznym koszcie parkowania wynikającym ze stawek zaparkowanie dokonał ustalenia udziału wynagrodzenia w okresie do [...] w wysokości 35 %, natomiast w okresie po [...] r. w wysokości średnio 27,5 % (od 20 % do 35 %). Średnie wynagrodzenie za dozór wyniosło zatem do [...] r. [...] zł (1[...] x 35 %) oraz za okres po [...] r. [...] zł ([...] x 27,50 %). Wynagrodzenie ustalone za wnioskowany przez Spółkę okres zostało ustalone w kwocie [...] .zł brutto ([...] zł). Wynagrodzenie ustalone zostało na podstawie informacji uzyskanych od podmiotów prowadzących działalność w zakresie usług parkingowych, w tym również wykonujących zadania przechowania pojazdów usuniętych z drogi. Odpowiada to zastosowaniu przez organ kryterium wynagrodzenia faktycznie stosowanego przez innych przechowawców na terenie i w miejscu, gdzie przechowawca wykonuje umowę i dla rzeczy danego rodzaju. Stosowane przez te podmioty stawki za parkowanie obrazują bowiem wynagrodzenie przyjęte w stosunkach przechowywania pojazdów na podstawie przepisów u.p.e.a. o dozorze pojazdów, panujących na terenie S..

Organ odwoławczy zgodził się z organem I instancji, że nie ma podstaw do utożsamiania wynagrodzenia za dozór z łącznym kosztem parkowania. Zgodnie

z art. 102 u.p.e.a. organ egzekucyjny przyznaje, na żądanie dozorcy, zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór, co oznacza, że wynagrodzenie za przechowywanie pojazdu i koszty jego przechowywania nie są w rozumieniu ustawy pojęciami tożsamymi. Spółka we wniosku zażądała wyłącznie przyznania wynagrodzenia za przechowywanie pojazdu.

Dalej organ II instancji wyjaśnił, że z materiału dowodowego zgromadzonego

w przedmiotowej sprawie wynika, iż stan pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] w momencie dokonania oględzin przez funkcjonariusza Policji w miejscu jego odnalezienia udokumentowany został w protokole oględzin sporządzonym w dniu [...] r., a opis uszkodzeń zewnętrznych zawarty został w protokole oględzin sporządzonym w dniu 10 września 2006 r. przez funkcjonariusza Policji, natomiast w chwili jego przyjęcia w tym samym dniu,

tj. [...] r. na parking strzeżony przy ulicy [...] w S. prowadzony przez pana R. J. prowadzącego działalność pod firmą B. został udokumentowany w protokole przekazania pojazdu do holowania i przyjęcia na parking strzeżony w dniu [...] r. Stan pojazdu przyjętego przez Spółkę w dniu [...] r. na parking Spółki przy ulicy [...] w S. udokumentowany został protokołem przyjęcia/przekazania pojazdu z dnia [...] r. i zgodnie z tym dokumentem stan pojazdu w tym dniu był zgodny ze stanem pojazdu wynikającym z protokołu z dnia [...] r. Odebranie przez Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w S. pojazdu od Spółki A. z o.o. [...] w dniu [...] r. udokumentowane zostało w protokole odbioru pojazdów: [...] , nr rej [...] i [...] , nr rej[...] . Stan techniczny pojazdu [...] w dniu jego wydania utrwalono fotografiami pojazdu, natomiast opinia techniczna nr [...] biegłego skarbowego wykonana została w dniu następnym, tj. [...] r. Protokół odbioru pojazdu w dniu [...] r. i załączona do niego dokumentacja fotograficzna oraz opinia techniczna nr [...] biegłego skarbowego z dnia [...] r. stanowią dowód tego, że w pojeździe [...] , nr rej [...] odebranym w dniu [...] r. przez organ egzekucyjny brakowało m.in. pokrywy komory silnika, lamp przednich i tylnych, akumulatora, a dach pojazdu był wgnieciony. Uszkodzeń tych i braków nie było w momencie przyjęcia pojazdu na parking Spółki. Zgodnie bowiem z protokołami oględzin pojazdu z dnia [...] r. i protokołem przekazania pojazdu do holowania i przyjęcia na parking strzeżony w dniu [...] r. uszkodzenia pojazdu ograniczały się do porysowanych drzwi od strony kierowcy, zerwanej kierownicy, oderwanego pióra wycieraczki i lusterka, a pojazd posiadał akumulator. Protokół przyjęcia/przekazania pojazdu z dnia [...] r. jest dowodem tego, że stan pojazdu w dniu przyjęcia na parking Spółki był zgodny ze stanem pojazdu wynikającym z protokołu z [...] r.

Organ odwoławczy wskazał, że na okoliczność wyjaśnienia rozbieżności między stanem technicznym pojazdu w dniu przekazania go na parking Spółki oraz w dniu jego wydania organowi, a także przyczyn zaistniałych rozbieżności, a w szczególności osób (podmiotów) odpowiedzialnych za powstałe uszkodzenia (braki) w pojeździe organ egzekucyjny skierował do Spółki i do jej pełnomocnika pisma z dnia [...] r., znak [...] i z dnia [...] r., znak [...] , pouczając, że w przypadku braku odpowiedzi, organ uzna, że nastąpiły w okresie przechowywania pojazdu przez Spółkę i wynikają z niewłaściwego sprawowania dozoru. Spółka nie udzieliła w wyznaczonym terminie wyjaśnień.

Zdaniem Dyrektora z przedstawionych powyżej dowodów bezspornie wynika,

że pojazd w dacie odbioru samochodu z parkingu posiadał uszkodzenia i braki, których nie było w momencie przyjęcia go na parking Spółki, a mianowicie odebrany pojazd nie posiadał m.in. pokrywy komory silnika, lamp przednich i tylnych, akumulatora, dach pojazdu był wgnieciony. Uszkodzenia te i braki powstały zatem w trakcie przechowywania pojazdu na parkingu Spółki, czyli w trakcie sprawowania przez nią dozoru. Z faktu, że w trakcie sprawowania przez nią dozoru doszło do wskazanych uszkodzeń i zniszczenia pojazdu wywieść należy wniosek, że Spółka nie ochroniła pojazdu przed uszkodzeniem i zniszczeniem, a pozbawienie pojazdu wskazanych elementów i powstałe uszkodzenia obniżają jego wartość. Pozbawienie przechowywanego pojazdu pokrywy komory silnika, lamp przednich i tylnych, akumulatora nie mogło przy tym nastąpić wskutek okoliczności wyłączających odpowiedzialność dozorcy. Wskazany przez Spółkę w zażaleniu upływ czasu i wpływ warunków atmosferycznych w żaden sposób nie uzasadnia powstałych uszkodzeń

i zniszczenia pojazdu, stąd też zarzut pominięcia przez organ pierwszej instancji wpływu okoliczności, na które przechowawca nie miał wpływu jest chybiony, zważywszy, że zarzut ten nie został skonkretyzowany i uzasadniony, zarówno

w zażaleniu, jak i w postępowaniu pierwszej instancji, mimo skierowanych przez ten organ do Spółki pism z prośbą o wskazanie przyczyn zaistniałego stanu.

Odnosząc się do zarzutów zażalenia nieustalenia stanu pojazdu oraz jego wartości w dniu [...] r. organ zauważył, że na Spółce ciążył obowiązek właściwego przechowywania pojazdu od chwili przyjęcia go na parking w dniu [...] r. Za okres od dnia [...] r. do dnia [...] r. Spółka otrzymała wynikające z umowy wynagrodzenie za należyte wykonanie świadczenia (zgodnie z fakturą [...] z dnia [...] r. wystawioną za usługę parkowania za okres od dnia [...] r.). Skoro wynagrodzenie to zostało przez Komendę Wojewódzką Policji w S. zapłacone w zamian za usługę przechowania wykonaną zgodnie z umową, to nie można uznać racjonalności i zasadności twierdzenia, że Spółka ponosi odpowiedzialność za uszkodzenia i zniszczenia pojazdu powstałe jedynie po dniu [...] r. Na Spółce ciążył bowiem obowiązek zwrotu pojazdu w stanie o nieobniżonej wartości, bez względu na to w jakim okresie doszło do uszkodzenia i zniszczenia pojazdu. Nadto, wbrew twierdzeniu Spółki, z wyroku Sądu nie wynika, że prawidłowe wyliczenie szkody powinno objąć ustalenie wartości pojazdu w dniu [...] r., spadek jego wartości w wyniku okoliczności niezależnych od przechowawcy oraz wartość złomu w dniu odbioru. W kwestii wykazania szkody Sąd wskazał na przepis art. 471 K.c., który stanowi, że dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania. Naprawienie szkody przez Spółkę w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie było możliwe, a zatem właściwe i znajdujące uzasadnienie we wskazanym przepisie art. 471 K.c. jest ustalenie przez Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w S. kwoty odpowiadającej kosztom naprawy uszkodzonego pojazdu.

Spółka A. z o.o. w S. zaskarżyła postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. z dnia [...] r.

W uzasadnieniu skargi Spółka podniosła, że organ ignorując wskazania zawarte w wyroku, ponownie bezpodstawnie przyjął, że utrata na wartości nastąpiła na skutek niewłaściwego przechowania w okresie od [...] r. Organ w żaden sposób nie spróbował ustalić wartości pojazdu na dzień [...] r. oraz całkowicie pominął wpływ okoliczności, na które przechowawca nie ma wpływu. W powoływanym wyroku Sąd stwierdził, że zastąpienie dowodów przypuszczeniami i domniemaniami wykładanymi na niekorzyść strony, co w sytuacji zaniechania przez organy obu instancji własnej inwencji we wszechstronnym wyjaśnieniu sprawy nie może być uznane za działanie zgodne z zasadą praworządności (art. 6 K.p.a.). Dyrektor [...] w S. w zaskarżanym postanowieniu stwierdza jedynie lakonicznie, że pozbawienie pojazdu elementów i powstałe uszkodzenia obniżają jej wartość. Nie wskazuje jednak żadnych dowodów na to twierdzenie.

Według skarżącej także wyliczenia szkody poniesionej przez Skarb Państwa są niezgodne z zaleceniami Sądów. Sąd wskazał, że należy dokładnie wyliczyć ubytek wartości pojazdu wynikły zaniedbań przechowawcy. Organ natomiast wyliczył hipotetyczne koszty naprawy pojazdu, co nie jest równoznaczny z ubytkiem wartości pojazdu. Prawidłowe wyliczeni powinno objąć ustalenie wartości pojazdu w dniu

[...] r., spadek jego wartości w wynik okoliczności niezależnych od przechowawcy oraz wartość złomu w dniu odbioru. Dopiero zsumowanie tych kwot pozwoli ustalić, czy doszło do utraty wartości pojazdu i w jakiej kwocie. Żaden wyrok nie wskazywał na konieczność wyliczenia kosztów naprawy pojazdu. Jednocześnie Skarb Państwa nie poniósł i nie zamierzał ponieść wykazanych u postanowieniach kosztów naprawy pojazdu. Ponieważ przechowywany samochód już w dniu [...] r. miał wartość złomu i nie nadawał się do dalszej eksploatacji przyjęcie, że wysokość szkody jest równa kosztom naprawy nie znajduje żadnych racjonalnych przesłanek.

Skarżąca zarzuciła, że wyliczenia dotyczące ustalenia wysokości wynagrodzenia przechowawcy są obarczone błędami. Zdaniem skarżącej skoro przechowanie pojazdu odbywało się na podstawie umowy, która obowiązywała do [...] r. z rozciągnięciem obowiązywania cennika na następne 3 miesiące po wygaśnięciu umowy, a jej integralną częścią był cennik za świadczoną usługę, to w tym okresie wynagrodzenie przechowawcy powinno być wyliczone zgodnie z obowiązującą umową. Zakres obowiązków i przedmiot przechowania nie uległy zmianie, w związku z tym i wynagrodzenie powinno pozostać niezmienione. Nadto organ błędnie utożsamia dochód z wynagrodzeniem za przechowanie. Ustalane przez organ proporcje mogą dotyczyć dochodu innych przechowawców. Także sposób wyliczenia tego dochodu przez organ budzi wątpliwości. Trudno uznać, że informacja uzyskana od jednego czy dwóch przedsiębiorców nie poparta żadnym wyliczeniem jest wiarygodną podstawą do ustaleń w postępowaniu administracyjnym. Brak jest przesłanek aby utożsamiać dochód przedsiębiorcy z należnym mu wynagrodzeniem. Jako konieczne wydatki należy rozumieć wydatki poniesione konkretnie na określony przedmiot będący podmiotem dozoru. Wynagrodzenie obejmuje, oprócz dochodu, także inne obciążenia nie związane konkretnie z dozorowanym przedmiotem, np. pensje pracowników, podatki, utrzymanie środków produkcji itp.

Według skarżącej zastosowane w postanowieniu kompensacja oparta na

art. 498-508 K.C. jest zastosowana bezprawnie. Sąd w wyroku wskazał jedynie,

że istnieje możliwość kompensacji także wobec zobowiązań publicznoprawnych, ale nie wskazał, że może być to wykonane w postępowaniu administracyjnym. Organ może dokonać kompensacji na wynagrodzeniu przechowawcy w postępowaniu cywilnym, o ile wystąpi szkoda w wyniku niewłaściwego przechowania, za którą odpowiedzialność ponosi przechowawca. Zastosowanie kompensacji w postępowaniu administracyjnym stawia strony w nierównej pozycji. Pozbawia możliwości skorzystania z prawa przedawnienia roszczeń, kontroli sądowej zasadności i wysokości roszczeń. Jednocześnie organ zobowiązany jest do postępowania w granicach prawa. Jeżeli prawo administracyjne nie przewiduje kompensacji w postępowaniu administracyjnym, to organ nie mógł jej zastosować w postępowaniu.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w S. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje:

Sądowa kontrola zaskarżonego orzeczenia prowadzona na podstawie art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - zwanej dalej "P.p.s.a.", doprowadziła do stwierdzenia, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W związku z tym, że w tej sprawie zapadł już prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 15 listopada 2012 r., sygn. akt II SA/Sz 829/12 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2014 r. sygn. akt I OSK 217/13, przystępując do rozpatrzenia niniejszej sprawy obecny skład orzekający Sądu związany jest treścią prawomocnych wyroków, a tym samym wyrażoną w nich oceną prawną. W pojęciu tym mieści się zarówno ocena poczynionych przez organ ustaleń faktycznych, jak i ocena wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego. Konsekwencją takiej oceny są wskazania Sądu co do dalszego postępowania organów administracyjnych. Ponownie rozpatrując sprawę Sąd nie może formułować nowych ocen prawnych, odmiennych, czy sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się im w pełnym zakresie.

Powyższe oznacza, że Sąd, po raz drugi rozpoznając sprawę ze skargi Spółki A. z o.o. w S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. w przedmiocie przyznania wynagrodzenia za przechowywanie pojazdu marki [...] o nr rej. [...] za okres od dnia [...] r. do [...] r., zobligowany był przede wszystkim do kontroli, czy organ administracji ponownie wydając rozstrzygnięcie, zastosował się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania, zawartych we wskazanym, wcześniejszym, orzeczeniu Sądu.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się,

że obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciążący na organie i na Sądzie może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, czyniącej pogląd prawny nieaktualnym, a także w razie wzruszenia wyroku w trybie przewidzianym prawem (por. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2000 r. sygn. akt I SA/Ka 2408/98, Lex 44392).

W niniejszej sprawie stan faktyczny, ani stan prawny nie uległy zmianom, a więc aktualna pozostaje ocena okoliczności faktycznych i wykładnia przepisów prawa wyrażona we wcześniejszych wyrokach.

Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że organy wykonały zalecenia Sądów zawarte w ww. wyrokach.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że zarówno z uzasadnienia wyroku Sądu I jak i II instancji jednoznacznie wynika, że w sprawie zastosowanie znajduje przepis art. 102 u.p.e.a. regulujący kwestię ustalania wynagrodzenie za dozór. W takiej sytuacji nie znajduje uzasadnienia zawarte w skardze żądanie ustalenia należnego wynagrodzenia za przechowywanie pojazdu zgodnie z cennikiem dołączonym do umowy zawartej przez skarżącą z Komendantem Wojewódzkiego Policji w S. , a która obowiązywała do dnia [...] r.

Wbrew zarzutowi skargi, w wyroku z dnia [...] r. Naczelny Sąd Administracyjny w W. przesądził również, że w sprawie ustalenia wynagrodzenia za przechowywanie pojazdy dopuszczalna jest kompensacja oparta na art. 498-508 K.c. NSA wskazał przy tym, że chcąc skorzystać z pomniejszenia długu organ obowiązany był ustalić jego wysokość (wynagrodzenie dozorcy), jak i wykazać wysokość swojej wierzytelności (szkody będącej następstwem niezachowania należytej staranności przez dozorcę). Jednocześnie NSA nie wskazał dalszych zaleceń co do sposobu ustalenia wysokości wynagrodzenia dozorcy oraz swojej szkody. Zalecenia w tym zakresie nie wynikają również z uzasadnienia wyroku Sądu I instancji. W uzasadnieniu Sąd wskazał jedynie jakich dowodów brakuje w aktach sprawy, o które to dowody akta administracyjne uzupełniono.

Nie zasługują również na uwzględnienie zarzuty skargi w zakresie błędnego wyliczenia przez organy przysługującego skarżącej wynagrodzenia. Lektura uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, w kontekście zebranego materiału dowodowego, pozwala na przyjęcie, że ta kwestia została należycie wyjaśniona

i rozpatrzona, tj. z poszanowaniem art. 7 i 77 § 1 K.p.a., a przyjęty przez organy sposób wyliczenia wynagrodzenia za dozór uznać należało za prawidłowy.

Przepis art. 102 § 2 u.p.e.a. stanowi: "Organ egzekucyjny przyzna, na żądanie dozorcy, zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru

oraz wynagrodzenie za dozór chyba że dozorcą jest jedna z osób wymienionych

w art. 101 § 1."

Wykładnia językowa tego przepisu daje podstawę do wyprowadzenia wniosku, że zwrot koniecznych wydatków oraz wynagrodzenia następuje w momencie wykazania koniecznych wydatków i wynagrodzenia poniesionych przez konkretnego dozorcę w stosunku do konkretnego pojazdu. Dodatkowo to na dozorcy ciąży obowiązek wykazania swych poniesionych kosztów.

Powołany przepis nie precyzuje zatem ani kwot ani żadnych innych dodatkowych kryteriów, jakie należy wziąć pod uwagę ustalając należność z tego tytułu. W orzecznictwie wypracowane zostało stanowisko, wedle którego dozorca występujący do organu egzekucyjnego o zwrot wydatków i wynagrodzenia za dozór może przedstawić pokwitowania i rachunki w związku z poniesionymi wydatkami oraz wskazać trudy związane ze sprawowaniem dozoru. Przy określaniu wynagrodzenia należy uwzględniać zakres obowiązków dozorcy i okoliczności towarzyszące przechowaniu, jego warunki, wielkość składowanego przedmiotu i powierzchnię niezbędną dla jego składowania. Udowodnienie tych kwestii należy do dozorcy,

w przeciwnym wypadku zagadnienie to jest pozostawione organom, co skutkuje przerzuceniem na nich ciężaru ustalenia należności we własnym zakresie. Wysokość ustalonego przez organ wynagrodzenia, co jednolicie przyjmowane jest w orzecznictwie sądów administracyjnych, odpowiadać powinna wynagrodzeniu przyjętemu w danych stosunkach. Bowiem wobec brak stosownych ustaleń w art. 102 § 2 u.p.e.a., organ może posiłkować się treścią przepisu art. 836 K.c., który nakazuje ustalać wysokość wynagrodzenia za przechowywanie po pierwsze w umowie albo taryfie, a w braku takiego określenia, przyjmując wynagrodzenie w danych stosunkach przyjęte.

Jeżeli zatem dozorca nie wskazał jakie konkretnie poniósł wydatki związane

z dozorem, nie przedstawił stosownych dokumentów ani nie wykazał sposobu ich wyliczenia, to wówczas stosownych ustaleń w trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego winien dokonać organ. Nie jest on w tym zakresie ograniczony jakimiś regułami, skoro przepisy ich nie wprowadzają, wiarygodność wyliczeń jest zatem w dużym zakresie zależna od przedstawionej przez organ argumentacji, uzasadniającej dokonanie obliczenia. Celem ustalenia stawek opłat organ może posiłkować się danymi dotyczącymi kosztów parkowania pojazdów na innych parkingach.

W rozpoznawanej sprawie skoro Spółka wniosła wyłącznie o wynagrodzenie za dozór i nie wykazała, jakie poniosła wydatki związane z usunięciem pojazdów z drogi, nie przedstawiła stosownych dokumentów ani nie wykazała sposobu ich wyliczenia, to należało jej przyznać wynagrodzenie ustalone w oparciu o stawkę przyjętą w danym czasie na danym terenie. Prawidłowo zatem organy sięgnęły do metody porównawczej i ustaliły poziom stawek innych przedsiębiorców zajmujących się tego rodzaju działalnością jako zmierzające do ustalenia wynagrodzenia. Ustalenie wynagrodzenia za dozór pojazdów w trybie administracyjnym - z uwagi na to, że odpowiadać ma kryterium wynagrodzenia faktycznie stosowanego w danych stosunkach - wymaga niewątpliwie przeprowadzenia analizy rynku w celu ustalenia poziomu stawek funkcjonujących w rozliczeniach z przechowawcami pojazdów w okresie sprawowanego dozoru, co obliguje organ do odpowiedniego doboru parkingów do porównania.

Skarżąca wniosła tylko o wynagrodzenie, a zatem bezpodstawnie oczekuje,

że organy ustalając należne jej wynagrodzenie wezmą pod uwagę również wydatki

w postaci pensji pracowników, podatków, czy utrzymanie środków produkcji. Jak już wcześniej wyjaśniono, przy określaniu wynagrodzenia należy uwzględniać zakres obowiązków dozorcy i okoliczności towarzyszące przechowaniu, jego warunki, wielkość składowanego przedmiotu i powierzchnię niezbędną dla jego składowania. Wydatki stanowią natomiast odrębną kategorię zapłaty za dozór.

Zdaniem Sądu prawidłowo też organy przyjęły, że część opłaty za parkowanie pojazdu pozostała po odliczeniu wydatków, czyli dochód podmiotu prowadzącego parking, odzwierciedla wynagrodzeniem, o którym mowa w przepisie art. 102 u.p.e.a. Niewątpliwie opłata za przechowywanie pojazdu na parkingu obejmuje zarówno wydatki związane z prowadzeniem parkingu, jaki i zysk. Podkreślenia wymaga, że organ I instancji ustalając procentowy udział wynagrodzenia w kosztach parkowania oparł się na odpowiedziach podmiotów prowadzących parkingi, w których podmioty te wskazały procentowy udział wynagrodzenia (k- 152 i 187 akt administracyjnych). Za chybiony zatem uznać należało zarzut skargi błędnego ustalenia wysokości wynagrodzenia przechowawcy.

Odnosząc się do kolejnego zarzutu skargi Sąd stwierdza, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż w pojeździe [...] , nr rej [...] w dniu odbioru z parkingu należącego do skarżącej Spółki, tj. w dniu [...] r., brakowało m.in. pokrywy komory silnika, lamp przednich i tylnych, akumulatora, a dach pojazdu był wgnieciony. Potwierdza to sporządzony w tym dniu protokół odbioru pojazdu i załączona do niego dokumentacja fotograficzna oraz opinia techniczna nr [...] biegłego skarbowego z dnia [...] r. Dokumenty te skonfrontowane z protokołami oględzin pojazdu i protokołem przekazania pojazdu do holowania i przyjęcia na parking strzeżony w dniu [...] r. wskazują, że uszkodzeń tych i braków nie było w momencie przyjęcia pojazdu na parking Spółki. W dniu [...] r. uszkodzenia pojazdu ograniczały się do porysowanych drzwi od strony kierowcy, zerwanej kierownicy, oderwanego pióra wycieraczki i lusterka, a pojazd posiadał akumulator. Zasadnie zatem organy przyjęły, że w wyniku niedołożenia przez stronę skarżącą należytej staranności doszło do uszkodzeń powierzonego skarżącej pod dozór pojazdu. Natomiast likwidacja szkody powstałej na skutek uszkodzenia pojazdu polega właśnie na jego naprawnieniu i to koszty naprawy stanowią o wysokości szkody.

W przedmiotowej sprawie organy uznały, że rozmiar uszkodzeń pojazdu kwalifikowałby go do naprawy i ustaliły ile wynosiłby koszt jego naprawy. Taki sposób ustalenia przez organ szkody będącej następstwem niezachowania należytej staranności przez dozorcę przy przechowywaniu pojazdu zasługuje na akceptację. Podkreślić przy tym należy, że zarówno w uzasadnieniu wyroku NSA, jak również tut. Sądu nie zawarto wskazań co do sposobu ustalenia szkody, w szczególności Sąd nie nakazał organom: "dokładnie wyliczyć ubytek wartości pojazdu wynikły zaniedbań przechowawcy".

W oparciu o powyższe Sąd uznał, że organ prawidłowo, kierując się dyspozycją art. 102 § 2 u.p.e.a. wywiązał się ze swojego zadania, a zebrany materiał dowodowy pozwolił na należyte ustalenie okoliczności w sprawie. Swoje stanowisko organ uzasadnił w sposób wyczerpujący i przekonujący bez naruszenia przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. ,

na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę jako bezzasadną.

A