Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 145/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2012-06-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz § 2 ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 2002 nr 163 poz 1348
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
article: art. 67a, art. 70 par. 7,
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 151, art. 250
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Surma, Sędziowie Sędzia WSA Maria Grabowska (spr.),, Sędzia WSA Danuta Kuchta, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 14 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej 1. oddala skargę; 2. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokata M. K. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...]., nr [...].Dyrektor Izby Skarbowej w K. trzymał mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego

w J. z [...].. nr [...]., którą organ I instancji odmówił J. S. umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku od towarów

i usług za miesiące wrzesień, grudzień 2002r., sierpień, październik, listopad, grudzień 2003r., marzec, kwiecień, maj, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2004r., marzec, maj, czerwiec, sierpień, listopad, grudzień 2005r., oraz marzec, kwiecień 2006r. w łącznej kwocie 32.796,40 zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 27.512,00 zł

Postępowanie w przedmiocie umorzenia zaległości zostało zainicjowane wnioskiem J. S.z 28 maja 2011r. Jako zasadnicze motywy ubiegania się o ulgę podatnik wskazał utratę płynności finansowej prowadzonego przez niego przedsiębiorstwa na skutek nieuregulowania należności za wykonane usługi budowlane na rzecz Gminy M., a w konsekwencji niemożność realizowania kolejnych usług budowlanych, przebytą ciężką chorobę, operację, stwierdzony znaczny stopień niepełnosprawności, niskie dochody żony oraz jej niepełnosprawność, trudną sytuację finansową w związku koniecznością ponoszenia znacznych wydatków związanych z ciągłą rehabilitacją i leczeniem.

W wyniku przeprowadzonego postępowania organ ustalił, że zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług objęte wnioskiem nie uległy przedawnieniu. Do zaległości tych prowadzone jest postępowanie egzekucyjne, zostały też zabezpieczone przez wpis hipoteki w księgach wieczystych nieruchomości podatnika.

Przywołując jako podstawę prawną rozstrzygnięcia art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2005r. nr 8 poz. 60 ze zm.), dalej zwanej (o.p.), organ wskazał i omówił, powołując orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego i wojewódzkich sądów administracyjnych, przesłanki umorzenia zaległości: ważny interes podatnika oraz interes publiczny, podkreślając uznaniowy charakter decyzji w przedmiocie umorzenia. Podkreślił, że o istnieniu ważnego interesu podatnika muszą decydować zobiektywizowane kryteria, na podstawie których organ podatkowy rozstrzyga o udzieleniu ulgi. Ponadto, przez ważny interes podatnika należy rozumieć nadzwyczajne względy, które mogłyby zachwiać podstawami egzystencji podatnika. Natomiast ważnego interesu podatnika nie można utożsamiać z jego subiektywnym przekonaniem o potrzebie umorzenia zaległości podatkowych. Trudna sytuacja majątkowa może być uznana za ważny interes podatnika, w rozumieniu art. 67a o.p., jednakże nie może być mowy o automatyzmie, który powodowałby, że każda trudna sytuacja materialna skutkowałaby zawsze udzieleniem wnioskowanej ulgi.

Z kolei w zakresie interesu publicznego organ przyjął, że przesłanka ta powinna być oceniana z uwzględnieniem wartości wspólnych dla całego społeczeństwa zaspakajanych z dochodów podatkowych. Wskazał, że interes publiczny to także sytuacja, gdy odmowa udzielenia ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych spowoduje konieczność sięgania przez podatnika do środków pomocy państwa w ramach pomocy społecznej. Stąd też interes publiczny należy rozumieć nie tylko jako potrzebę zapewnienia maksymalnych środków po stronie dochodów w budżecie Państwa, ale też jako ograniczenie jego ewentualnych wydatków np. na pomoc społeczną.

Kierując się tymi dyrektywami w zakresie sytuacji osobistej i finansowej podatnika organ ustalił, że prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe wraz z małżonką z którą zamieszkuje w domu córki - w mieszkaniu o pow. 46 m2 na zasadzie użytkowania dożywotniego. Obydwoje małżonkowie mają orzeczone grupy inwalidzkie. Wobec podatnika ustalono, że 30 lipca 2007r. uległ wypadkowi, a następnie 22 stycznia 2008r. przeszedł operację kręgosłupa, jest inwalidą pierwszej grupy z niedowładem kończyn dolnych i prawej ręki, porusza się na wózku inwalidzkim, posiada orzeczenie I grupy niepełnosprawności, wymaga stałej pomocy innych osób. Natomiast małżonka podatnika posiada orzeczenie o II grupie niepełnosprawności. Na miesięczny dochód rodziny podatnika składa się: jego emerytura w wysokości 611 zł oraz przyznany mu zasiłek z MOPS w kwocie 153 zł w związku z orzeczoną pierwszą grupą inwalidztwa oraz emerytura żony w kwocie 980 zł. Ponadto podatnik otrzymuje wsparcie materialne od dzieci i osób zaprzyjaźnionych. Stałe wydatki podatnika obejmują: koszty utrzymania mieszkania 300 zł, zakup żywności, odzieży i środków czystości 200zł, opłatę za telefon 120 zł, koszty rehabilitacji i dojazdu do lekarzy 400 zł. Ponadto podatnik ponosi koszty ubezpieczenia samochodu w kwocie 120 zł. Majątek stanowi: samochód osobowy marki nissan z 1985r., natomiast małżonka K. S. użytkuje gospodarstwo rolne o powierzchni 1,05 ha, którego areał obejmuje sad i uprawy zielone na pasze dla zwierząt hodowanych na własne potrzeby. Podatnik oprócz zobowiązań z tytułu podatku od towaru i usług posiada zadłużenie wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w kwocie 50.000 zł, oraz z tytułu zaciągniętego kredytu własnego w kwocie 30.000 zł oraz w wysokości 15.000 zł, z tytułu kredytu który zaciągnął jego syn.

W związku z podnoszoną przez podatnika argumentacją, że jedną z przyczyn uzasadniających umorzenie zaległości jest fakt nieuregulowania wobec podatnika należności za wykonane usługi budowlane na rzecz Gminy M., co spowodowało utratę płynności finansowej prowadzonego przez niego przedsiębiorstwa, organ przedstawił okoliczności związane wykonywaniem przez skarżącego usług i wskazał, że roszczenie podatnika w przedmiocie zapłaty przez Gminę M. kwoty 146.000,00 zł zostało uwzględnione do kwoty 49.000zł., która to kwota została podatnikowi wypłacona.

Dokonując oceny ważnego interesu podatnika organ uznał, że sytuacja finansowa i zdrowotna podatnika jest niewątpliwie trudna, jednakże nie stanowi ona wystarczającej podstawy do udzielenia przedmiotowej ulgi. Podatnik nie jest bowiem pozbawiony środków do życia, ma zabezpieczone warunki lokalowe, posiada stałe źródło dochodów, ponadto korzysta z pomocy dzieci oraz pożytków prowadzonego przez żonę gospodarstwa rolnego (sad, uprawy zielone, hodowla zwierząt). Pozwala to, pomimo relatywnie skromnej kwoty wolnych środków (około 850 zł), która pozostaje po uregulowaniu stałych kosztów związanych z utrzymaniem mieszkania, na korzystanie przez małżonków z usług medycznych w prywatnych gabinetach, z usług sanatoryjnych i ponoszenie z tego tytułu dodatkowych kosztów. W ocenie organu nie jest argumentem powoływanie się podatnika na konieczność zakupu np. materaca rehabilitacyjnego, czy też ponoszonych opłat za rehabilitację lub dojazdy na nią w sytuacji, gdy istnieje możliwość odliczenia od dochodu wydatków ponoszonych na cele rehabilitacyjne, w tym również na leki, gdyż osoby niepełnosprawne objęte zostały już przez ustawodawcę preferencją podatkową w związku z ponoszonymi wydatkami ze względu na stan zdrowia.

Sytuacja materialna i rodzinna w której znajduje się podatnik w ocenie organu nie pozwala stwierdzić, by odmowa udzielenia wnioskowanej ulgi zagrażała egzystencji podatnika i jego rodziny, a tylko w takich okolicznościach istnieje podstawa do udzielenia ulgi.

Odnosząc się do argumentów podatnika dotyczących okoliczności powstania przedmiotowych zaległości organ stwierdził, że nie potwierdzają one w sposób wystarczający wystąpienia przesłanki jego ważnego interesu. Podnoszone problemy związane z rozliczeniem ostatniego etapu robót wykonanych przy realizacji zadania polegającego na budowie szkoły w M. i brakiem zapłaty za te roboty, dotyczyły roku 2002, ostateczne zakończenie przedmiotowego zadania inwestycyjnego, jak wynika z wyjaśnień podatnika, nastąpiło 3 września 2002r. Kwota zaległości

z odsetkami z 2002 roku dotyczy tylko września i grudnia i wynosi 13.602,20 zł, zaś łączna kwota zaległości i odsetek objętych wnioskiem wynosi 60.308,40 zł. Pomimo zaistniałych w 2002 roku problemów finansowych podatnik nadal prowadził działalność gospodarczą, generując dalsze zaległości podatkowe, czego potwierdzeniem są zaległości powstałe w kolejnych latach, tj. 2003, 2004, 2005 i 2006. Podatnik dysponował ponadto znaczną kwotą pieniężną w wyniku zasądzenia od Gminy M. tytułem wykonanych robót kwoty 49.000,00 zł.

Zdaniem organu, nawet przyjmując hipotetycznie argumentację podatnika, że wskazane zatory płatnicze w rezultacie spowodowały powstanie przedmiotowych zaległości podatkowych, to wybór kontrahenta stanowi ryzyko podatnika podejmowane w ramach prowadzonej działalność gospodarczej i niepowodzenia na polu prowadzonej działalności gospodarczej nie mają charakteru losowego.

Organ nie uznał za zasadne argumentów, że do powstania zaległości przyczyniły się wypadek, choroba i niepełnosprawność podatnika, ponieważ zdarzenia te miały miejsce później, tj. w 2007 i 2008 r.

Rozważając przesłankę ważnego interesu publicznego w udzieleniu wnioskowanej ulgi, organ podatkowy podkreślił, że wierzyciel podatkowy nie ma swobody

w dysponowaniu wierzytelnością publicznoprawną. W sytuacji, gdy objęte wnioskiem zaległości są egzekwowane w drodze prowadzonej egzekucji administracyjnej, a nadto zostały zabezpieczone poprzez wpis hipoteki do ksiąg wieczystych urządzonych dla nieruchomości, nie jest możliwe ich umorzenie. Podkreślił, że organy podatkowe działają w szeroko rozumianym interesie publicznym i powołane są do poboru należności podatkowych. Natomiast rezygnacja z wpływów budżetowych poprzez ich umorzenie byłaby działaniem ze strony organu podatkowego sprzecznym z interesem publicznym. Wskazał, że skoro zabezpieczone hipotecznie zostały także zobowiązania cywilnoprawne podatnika, z tytułu kredytu bankowego, to umorzenie wierzytelności Skarbu Państwa stawiałoby w sytuacji bardziej korzystnej nie tyle samego zobowiązanego, lecz innego wierzyciela. W ocenie organu odmowa udzielenia wnioskowanej ulgi nie przyczyni się bezpośrednio do korzystania przez podatnika z pomocy społecznej, gdyż z takowej już korzysta.

Decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. J. S. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K..

Skarżący, po sprecyzowaniu na rozprawie, że wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji wskazał, że należności za 2002-2004r. zostały rozłożone przez organy podatkowe na raty, które zostały spłacone. W związku ze spłatą rat skarżący zakwestionował istnienie zaległości powyżej kwoty 32.000, 00 zł. Podniósł, że z uwagi na chorobę, leżąc w łóżku w latach 2007-2008 nie mógł osobiście zająć się ustaleniem wysokości zadłużenia, natomiast o zaległości w kwocie 32.000,00 zł dowiedział się z decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w K., z czym się nie zgadza.

Odnosząc się do odmowy umorzenia zaległości, zakwestionował uznaniowy charakter rozstrzygnięcia w zakresie umorzenia zaległości podatkowych. Odwołał się do swojej sytuacji osobistej i finansowej ustalonej przez organy podatkowe. W jego ocenie po 46 latach pracy państwo go opuściło, Gmina M. go okradła nie płacąc za roboty i materiały budowlane wykorzystane przy budowie szkoły.

Podsumowując podniósł, że gdyby nie jego kalectwo, spłaciłby należności dochodząc jednocześnie swoich praw przed sądami, a obecnie prosi o godną egzystencję w imieniu prawa, która jest mu należna jako obywatelowi.

W załączeniu do skargi za pismem z 12 marca 2012r. skarżący złożył, do akt sądowych dokumenty dotyczące wykonywanych robót budowlanych na rzecz Gminy M..

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie, wnosząc o oddalenie skargi.

Na rozprawie pełnomocnik skarżącego uzupełniając zarzuty podniósł zarzut przedawnienia zaległości podatkowych objętych wnioskiem za lata 2002 – 2005r.

Organ w wykonaniu zobowiązania Sądu, pismem z dnia 18 czerwca 2012r. podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, że zaległości będące przedmiotem postępowania nie uległy przedawnieniu. Na potwierdzenie przedłożył dokumenty dotyczące zastosowania wobec skarżącego środków egzekucyjnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. zważył, co następuje:

Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), określanej dalej jako ustawa p.p.s.a., sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym jak i procesowym, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Decyzja w przedmiocie udzielenia ulgi stosownie do unormowania art. 67a o.p. podatkowej ma charakter uznaniowy. Organ może ale nie musi udzielić ulgi, nawet w przypadku spełnienia przez podatnika przesłanek określonych w art. 67a. Zauważyć należy, że organ działa w ramach uznania dopiero na etapie, gdy uzna, że w sprawie istnieje ważny interes podatnika lub interes publiczny, gdyż ocena w tym przedmiocie wykracza poza zakres uznania i jest kategoria obiektywną, wynikająca z ustalonego w sprawie stanu faktycznego .

Decyzje w przedmiocie ulg jako decyzje uznaniowe podlegają kontroli sądu administracyjnego w ograniczonym zakresie. Sąd nie może poddawać ocenie, czy dokonany przez organ administracji państwowej wybór jest słuszny, a zatem Sąd nie jest uprawniony do badania merytorycznej zasadności (celowości) decyzji administracyjnej, takie rozstrzygnięcie należy wyłącznie do organów administracyjnych. Decyzja uznaniowa w pełnym zakresie podlega natomiast badaniu, co do jej zgodności z przepisami proceduralnymi i ocenie czy organ podatkowy prawidłowo zgromadził materiał dowodowy, czy wyciągnięte wnioski w zakresie merytorycznym decyzji o odmowie umorzenia zaległości podatkowych mają swoje uzasadnienie w zebranym w sprawie materiale dowodowym oraz, czy dokonana ocena mieści się w ustawowych granicach, zaś wyciągnięte wnioski są logiczne i poprawne (zob. wyrok NSA 7 lutego 2001r., sygn. akt I SA/Gd 1507/00 dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Decyzja uznaniowa może być przez Sąd uchylona w przypadku stwierdzenia, że została wydana z takim naruszeniem przepisów prawa materialnego czy procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniach można mówić, gdy organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy lub dokonał jego oceny wbrew zasadom logiki i doświadczenia życiowego.

Podstawowym kryterium oceny zasadności udzielenia ulgi jest istnienie "ważnego interesu podatnika" lub "interesu publicznego", przy czym są to pojęcia nieostre, co oznacza, że ich treść musi być ustalona w konkretnej sprawie. Dla organu podatkowego oznacza to, iż w każdej rozpatrywanej sprawie indywidualnie musi on ustalić i ocenić na czym polega ważny interes podatnika oraz interes publiczny.

Kryterium "ważnego interesu podatnika" wymaga wykazania konkretnych okoliczności, które są wyjątkowe, niezależne od woli oraz sposobu postępowania podatnika (np. klęski żywiołowe, zdarzenia losowe) i jednocześnie uniemożliwiają mu wywiązanie się z ciążących na nim obowiązków względem Skarbu Państwa i które to w żaden sposób nie mogą zostać zaspokojone bez doraźnej pomocy ze strony organów skarbowych. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, iż ważnego interesu podatnika, będącego jedną z przesłanek udzielenia ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowej, o której mowa w art. 67a § 1 pkt 3 o.p. nie można utożsamiać z subiektywnym przekonaniem podatnika o potrzebie umorzenia zaległości podatkowej (por. wyrok NSA z dnia 7 października 2010r., sygn. akt II GSK 1000/09, lex nr 746018). Przez ważny interes podatnika należy rozumieć nadzwyczajne względy, które mogłyby zachwiać podstawami egzystencji podatnika (zob. wyrok NSA z dnia 19 sierpnia 2010r., sygn. akt II FSK 620/09, lex nr 745770).

Z kolei nakaz uwzględnienia "interesu publicznego" oznacza dyrektywę postępowania, zgodnie z którą należy mieć na względzie respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, równość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, a także sytuację, gdy zapłata zobowiązania podatkowego spowoduje konieczność sięgania przez podatnika do środków pomocy państwa (por. wyrok NSA z 22 kwietnia 1999r., sygn. akt SA/Sz 850/98, lex nr 36843).

W przedmiotowej sprawie organy prawidłowo, w oparciu o zebrany materiał dowodowy, ustaliły, że wskazane wyżej przesłanki nie występują. Wydając decyzje organy dokonały prawidłowej wykładni przepisu art. 67a§1 pkt 3 o.p., w toku postępowania w sposób prawidłowy zebrały w sprawie materiał dowodowy oraz zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów dokonały jego analizy, poddając ocenie racje, na które powoływał się skarżący, a także wyczerpująco i wszechstronnie uzasadniły swoje rozstrzygnięcia. Ocenie tej nie można zarzucić dowolności.

Należy podzielić ocenę, że jakkolwiek sytuacja materialna jak i zdrowotna podatnika jest trudna to brak jest podstaw do stwierdzenia, że ma charakter wyjątkowy, nadzwyczajny, zaś wywiązanie się z obowiązków w stosunku do Skarbu Państwa stanowi zagrożenie dla egzystencji podatnika. Dla takiej oceny istotne jest, że jest to sytuacja stabilna. Podatnik jest inwalidą zaliczonym do pierwszej grupy z niedowładem kończyn dolnych i prawej ręki, porusza się na wózku inwalidzkim. Skarżący i jego żona mimo licznych zobowiązań (w stosunku do ZUS 50.000zł. w stosunku do banku 30.000zł. oraz spłacany kredyt zaciągnięty przez syna 15.000zł.), posiadają stałe źródła dochodu, świadczenia emerytalne w wysokości 980zł. skarżący, jego żona 611zł. Ponadto skarżący otrzymuje zasiłek pielęgnacyjny w związku z orzeczoną pierwszą grupą inwalidztwa w kwocie 153zł. Mają zabezpieczone potrzeby mieszkaniowe zajmują dożywotnio lokal w domu córki, korzystają z pomocy dzieci. Małżonka podatnika użytkuje gospodarstwo o pow. 1,05 ha użytkowany jako sad oraz uprawy zielone na paszę dla zwierząt. Obraz sytuacji majątkowej skarżącego uzupełniają ustalone przez organ wydatki obciążające budżet domowy w tym: koszty utrzymania domu, opłaty, koszty rehabilitacji, dojazdu do lekarzy. Podkreślić należy, że dysponowanie stałym źródłem dochodu umożliwia planowanie i racjonalne gospodarowanie środkami. O stabilnej sytuacji podatnika świadczy podnoszona przez organ możliwość ponoszenia opłat z tytułu. korzystania z usług medycznych w prywatnych gabinetach oraz usług sanatoryjnych.

Jest zasadą, że badając ważny interes podatnika i interes publiczny organ ocenia sytuacje podatnika na datę orzekania. W świetle przesłanek z art. 67a § 1 pkt 3 o.p., przyczyny, które doprowadziły do powstania stanu zaległości nie mają istotnego znaczenia.(tak wyrok NSA w wyroku z 21 lutego 2012r. II FSK 1652/10 dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Losowe okoliczności dotyczące powstania zaległości mogą być wprawdzie uwzględniane przy rozpatrywaniu wniosku o udzielenie ulgi, jednak decydujące znaczenie dla podjęcia decyzji ma sytuacja podatnika w chwili podejmowania przez organ decyzji. Uwzględniając te zasady organ rozpatrzył i ocenił okoliczności wskazywane przez podatnika jako przyczyna powstania zaległości.

Podatnik eksponuje, że przyczyną powstania zaległości był brak zapłaty za wykonane prace remontowo montażowe przy na rzecz Gminy M. oraz stan zdrowia –wypadek, któremu uległ 30 lipca 2007r., błędną diagnozę w wyniku czego ustalono znaczny stopień niepełnosprawności. Należy podzielić stanowisko organu, że niepowodzenia gospodarcze, brak zapłaty, w sytuacji, gdy podatnikowi był znany fakt niewypłacalności firmy J., z którą współpracował, nie mają charakteru losowego. Nie można przenosić skutków prowadzonej działalności gospodarczej, podejmowanych decyzji na budżet. Wskazać też należy, że kwestia niewypłacenia należności z tytułu wykonanych prac była rozpatrywane przez sąd i Sąd Apelacyjny w K., zmieniając wyrok Sądu Okręgowego w K., z żądanej kwoty 146.000zł zasądził na rzecz skarżącego kwotę 49.000zł, którą mu wypłacono. Podatnik pomimo tych problemów prowadził nadal działalność gospodarczą w latach 2003-2006 generując zaległości. Z kolei wypadek a w konsekwencji stwierdzona niepełnosprawność podatnika miały miejsce w 2007r., 2008r., i nie mogły stanowić przyczyny powstania zaległości.

Należy zatem podzielić stanowisko organu, że sytuacja skarżącego jakkolwiek trudna nie ma charakteru wyjątkowej. Wskazane przez skarżącego okoliczności - trudna sytuacja materialna, zdrowotna, jak zasadnie podnosi organ, nie przesądzają automatycznie o konieczności przyznania ulgi w postaci umorzenia zaległości, zwłaszcza wobec faktu, że część zaległości będących przedmiotem wniosku zabezpieczona jest hipoteką. Przyjęcie odmiennego poglądu prowadziłoby do sytuacji, że każdy podatnik znajdujący się w trudnej sytuacji majątkowej, zdrowotnej spełniałby przesłankę do przyznania ulgi. Takie stanowisko byłoby sprzeczne z zasadą wyrażoną w art. 84 Konstytucji RP, z której wynika, że każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków (por. wyrok NSA z 18 kwietnia 2012r. sygn. akt II FSK 2119/10 dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Subiektywne przekonanie podatnika o potrzebie umorzenia zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę nie może być utożsamiane z ważnym interesem podatnika.

Słusznie też organ odwołując się do przesłanki interesu publicznego wskazał na przeznaczenie podatków jako źródła dochodów budżetowych na realizację celów ogólnospołecznych, podnosząc, że udzielenie ulgi prowadzi do rezygnacji z ochrony interesów innych podatników. Ma to szczególne znaczenie w sytuacji zabezpieczenia części zaległości ustanowieniem hipoteki, które to zabezpieczenie skutkuje możliwością egzekwowania należności z nieruchomości bez względu na osobę jej właściciela. Podkreślić też należy, że na sytuację podatnika składają się obciążenia o charakterze prywatnym, które zaciągnięte zostały dobrowolnie i nie mogą być traktowane priorytetowo w stosunku do obciążeń obligatoryjnych, nałożonych w drodze ustawy. Spłata innych zobowiązań nie może bowiem odbywać się kosztem spłaty wierzytelności budżetowych. Sprzeciwia się temu interes publiczny.

Powyższe okoliczności, w kontekście normy art. 67a §1 pkt 3 o.p., dają podstawę do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Organy podatkowe podjęły czynności zmierzające do ustalenia sytuacji majątkowej skarżącego. Odniosły się do wszystkich podnoszonych przez skarżącego argumentów, szczegółowo uzasadniając rozstrzygnięcie. W procesie decyzyjnym, uwzględniły całokształt okoliczności faktycznych, mających wskazywać na ważny interes podatnika lub interes publiczny dokonując kompleksowej analizy jego sytuacji finansowej i bytowej, a także przyczyn, które zdaniem skarżącego doprowadziły do zaistnienia (pogorszenia) sytuacji materialnej, nie naruszając przy tym przepisów postępowania podatkowego.

Nie jest zasadny zarzut odnośnie przedawnienia zaległości podatkowych. Stanowisko organu, zawarte w decyzji, że zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług objęte wnioskiem nie uległy przedawnieniu potwierdza materiał dowodowy zgromadzony w aktach podatkowych, uzupełniony w postępowaniu sądowym. Należności za miesiące wrzesień, grudzień 2002r., zostały zabezpieczone wpisem hipoteki w księdze wieczystej nr 00045604, zaś należności za miesiące sierpień, październik, listopad, grudzień 2003r. oraz marzec, kwiecień, sierpień, wrzesień, 2004r., w księdze wieczystej nr 00033302. Stosownie do art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej, zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką nie ulegają przedawnieniu, z tym, że po upływie terminu przedawnienia zobowiązania te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki. Z kolei w stosunku do zaległości za pozostałe miesiące zastosowano środki egzekucyjne w postaci zajęcia rachunku bankowego w 2006r. oraz świadczeń z zaopatrzenia z zaopatrzenia emerytalnego i z ubezpieczenia społecznego w 2009r. o czym podatnik został powiadomiony. Zgodnie z art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny.

Odnosząc się do zarzutu nieuwzględnienia rat wpłaconych na poczet zaległości będących przedmiotem postępowania należy podnieść, że zarzut pojawił się na etapie skargi. Niemniej w aktach podatkowych (k.31) jest pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego w J. z którego wynika, że jakkolwiek zaległości za miesiące wrzesień, grudzień 2002r., sierpień, październik, listopad, grudzień 2003r., były objęte decyzją z dnia 31 marca 2004r. w przedmiocie rozłożenia należności głównej na raty, to ustalonych rat podatnik nie spłacił.

Nie może odnieść skutku zarzut, którym skarżący kwestionuje uznaniowy charakter decyzji w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej. Zgodnie z przepisem art. 207 Konstytucji R.P nakładanie podatków i danin publicznych, ustalanie stawek podatkowych, zasad przyznawania ulg i umorzeń, jak również zwolnień od podatku poddane zostało regulacji ustawowej i ustawodawca w przepisie art. 67 a o.p dał organom uprawnienie w tym zakresie. Wyjaśnić też należy, że organ podatkowy korzystać może z uznania dopiero wówczas, gdy stwierdzi istnienie jednej lub obu przesłanek warunkujących umorzenie. Jeżeli nie stwierdzi wystąpienia sytuacji odpowiadających użytym pojęciom ważnego interesu podatnika tudzież interesu publicznego, tak jak w rozpatrywanej sprawie, wówczas w ogóle nie wchodzi w grę zastosowanie przez organ uznania administracyjnego.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.

O wynagrodzeniu pełnomocnika ustanowionego dla skarżącego z urzędu w ramach prawa pomocy, będącego adwokatem, a obejmującego opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego w kwocie 240,00 zł powiększoną o kwotę 55,20 zł tytułem podatku od towarów i usług, orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a. oraz

§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz § 2 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. ( Dz.U. 163 1348z późn. zm.).