Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1675/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 36
journal: Dz.U. 2006 nr 122 poz 851
law: Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Asesor WSA Paweł Groński(spr.), Protokolant Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi T.B. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. skargę oddala


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 ze zm. (dalej kpa) i art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 roku o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity Dz. U. z 2006r. nr 122 poz. 851), po rozpatrzeniu odwołania T.B. od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] kwietnia 2008r nr [...] w zakresie konieczności niezwłocznej realizacji pkt: 1,2,3,4,5,6 ww. decyzji, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Z akt postępowania administracyjnego wynika, że w dniu 28 marca 2008r. przedstawiciel Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W. przeprowadził kontrolę sanitarną w pawilonie gastronomicznym "[...]" zlokalizowanym w W. przy ul. [...] róg [...], którego właścicielem jest T.B. W trakcie kontroli stwierdzono:

brak wydzielonego stanowiska do przyprawiania kurczaków oraz obróbki brudnej warzyw,

brak umywalki do mycia rąk,

brak zapewnionego dostępu do WC dla personelu pracującego w branży spożywczej (korzystanie przez personel toalety publicznej Toi-Toi)

nieprawidłowe przechowywanie naczyń jednorazowego użytku narażonych na zanieczyszczenie,

nieprawidłowe przechowywanie gotowych surówek tj. w temp. 25 °C (podczas, gdy producent podaje warunki przechowywania w temp. 0-5 °C)

brak dokumentów HDI na świeże kurczaki do wglądu

brak zaświadczeń do celów sanitarno-higienicznych personelu do wglądu

Podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 28 marca 2008r. został sporządzony protokół kontroli sanitarnej nr [...], w którym zawarto opis nieprawidłowości. Protokół został podpisany i przyjęty przez pracownika - M.C., na co otrzymała pozwolenie od M.B. podczas telefonicznej rozmowy. W trakcie rozmowy telefonicznej ustalono również przyjęcie grzywny w postaci mandatu karnego (zostało to zanotowane na str.4 ww. protokołu). Ponadto na stronie 3 protokołu widnieje adnotacja, iż nie wnosi się zastrzeżeń do stwierdzonego stanu faktycznego.

T.B. korzystając z przysługującego mu prawa w dniu 8 kwietnia 2008r. (data stempla pocztowego) złożył wyjaśnienia do protokołu, przedkładając zaświadczenia do celów sanitamo-epidemiologicznych personelu i dokumenty HDI oraz zadeklarował, iż pracownicy korzystają obecnie z toalety pracowniczej w restauracji Lotos. Wyjaśnił również, że stwierdzone podczas kontroli wystawione na ladzie w temp. + 25 °C surówki nie były przeznaczone do sprzedaży, a jedynie stanowiły atrapy, podczas gdy surówki przeznaczone do sprzedaży są przechowywane w chłodni.

Organ uznał, że stwierdzone nieprawidłowości stanowią rażące naruszenie obowiązujących wymagań prawa żywnościowego, a w szczególności rozporządzenia (WE) nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004r. w sprawie higieny środków spożywczych (DZ. Urz. L 139 z 30.04.2004r.), ustawy z dnia 25 sierpnia 2006r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2006r. nr 171. poz. 1225) oraz rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności. W ocenie organu stwierdzone uchybienia nie pozwalały na utrzymanie właściwego stanu czystości i porządku a tym samym mogły mieć wpływ na jakość zdrowotną oferowanej żywności.

W związku z powyższym decyzją z dnia [...] kwietnia 2008r., nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w W. nakazał natychmiastowe usunięcie uchybień stwierdzonych podczas kontroli w dniu 28 marca 2008r., a mianowicie:

1. zaprzestania przyprawiania kurczaków, kurczaki do obiektu należy dostarczać już przyprawione gotowe do pieczenia na rożnie,

2. zaprzestania mycia i obierania warzyw,

3. zapewnienia właściwych warunków termicznych do przechowywania produktów łatwo psujących się,

4. przedłożenia w Państwowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w W. ul. [...] dokumentację lekarską do

celów sanitarno-epidemiologicznych M.B. i H.S.,

5. zapewnienia dostępu do WC dla personelu pracującego w pawilonie gastronomicznym,

6. zapewnienia umywalki do mycia rąk.

W odwołaniu od powyższej decyzji do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. T.B. zarzucił naruszenie art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 68 (§1 i 2) i art. 70 kpa oraz art. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Ponadto zdaniem odwołującego się obróbka wstępna drobiu odbywa się przed otwarciem pawilonu gastronomicznego, w związku z czym z chwilą otwarcia lokalu wszystkie produktu są już przygotowane.

Przed rozpatrzeniem odwołania organ drugiej instancji przeprowadził - zgodnie z art. 136 kpa dodatkowe postępowanie wyjaśniające i w tym celu w dniu 9 lipca 2008r. przedstawiciele Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W. w obecności przedstawicieli Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego W. przeprowadzili ponowną kontrolę w pawilonie gastronomicznym "[...]". Kontrola ta, która odbyła się w godz. 11:15 - 12:45 wykazała, iż w obiekcie nadal prowadzone jest przyprawianie kurczaków oraz obróbka wstępna warzyw. W rezultacie organ nie uznał za zasadne twierdzenie T.B., że przyprawianie drobiu odbywa się w godz. od 6:00 - 7:00 do ok. 9:00 - 9:30. Ponadto ustalono, iż dostawa kurczaków w ilości od 50 do 70 sztuk ma miejsce w godz. 7:00 - 8:00, a ich obróbka wstępna - zgodnie z oświadczeniem personelu zajmuje ok. 4 godz. Poza tym w obiekcie stwierdzono nieobraną cebulę, a w urządzeniu chłodniczym sałatę oraz obrane i pokrojone ogórki, pomidory, a także gotowe surówki.

Podczas kontroli stwierdzono także, iż bezpośrednio nad zlewem technologicznym została zainstalowana umywalka do mycia rąk, która nie posiada własnego kranu i aby z niej skorzystać należy przeciągnąć kran ze zlewu technologicznego, co uniemożliwia skuteczne umycie rąk z powodu konieczności przytrzymywania kranu we właściwej pozycji.

Dodatkowo w trakcie kontroli stwierdzono inne nieprawidłowości, które dotyczyły braku zachowania bieżącego porządku i czystości, przechowywania zbędnych, bardzo zakurzonych i oblepionych tłuszczem przedmiotów (m.in. kartonów, baniaków), prowadzenia produkcji przy otwartych drzwiach niezabezpieczonych siatką przeciw owadom (w obiekcie stwierdzono obecność much), braku wydzielonego miejsca na przechowywanie sprzętu porządkowego i środków czyszczących, nieprawidłowej odzieży ochronnej personelu, przechowywania rzeczy osobistych personelu w przypadkowych miejscach, przechowywania części przyprawionych kurczaków w pojemniku transportowym wyłożonym workiem koloru niebieskiego na odpadki, braku rękawiczek ochronnych u osoby która przygotowuje hamburgery, placki, podaje kurczaki i jednocześnie przyjmuje pieniądze, nie przedłożono dokumentacji dotyczącej opracowania, wdrożenia oraz przestrzegania zasad GHP/GMP oraz dokumentacji z przeszkolenia personelu.

Podczas kontroli okazano natomiast do wglądu orzeczenia do celów sanitamo-epidemiologicznych personelu.

Obecne podczas kontroli H.S. i M.C. oświadczyły, że nie są upoważnione do podpisania protokołu oraz przyjęcia grzywny w postaci mandatu karnego. W związku z powyższym w rozmowie telefonicznej ustalono z właścicielem termin stawienia się w Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej przy ul. [...] w celu złożenia wyjaśnień i przedłożenia odpowiedniej dokumentacji. W wyznaczonym terminie tj. dnia 15 lipca 2008r. T.B. stawił się w siedzibie organu, gdzie odmówił podpisania protokołu i przyjęcia grzywny w postaci mandatu karnego. Wyraził również opinię, że kontrola przeprowadzona w dniu 9 lipca 2008r. była tendencyjna i naruszała prawo.

W celu umożliwienia złożenia przez T.B. dodatkowych stosownych wyjaśnień pismem organ przedłużył termin rozpatrzenia odwołania do dnia 29 sierpnia 2008r.

W dniu 24 lipca 2008r. do Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w W. wpłynęło pismo wraz z oświadczeniem H.S. i M.C.

T.B. podał, iż przeprowadzenie kontroli w dniu 9 lipca 2008r. było podyktowane chęcią zemsty oraz sporządzony został fikcyjny protokół.

Rozpatrując odwołanie Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. stwierdził, że powyższe twierdzenia odwołującego się nie znajdują żadnego uzasadnienia. Zdaniem organu prowadzone postępowanie zapewniało stronie czynny udział oraz możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów oraz miało na celu pogłębienie zaufania obywateli do organów Państwa. Organ podkreślił, że podczas kontroli w dniu 9 lipca 2008r. uczestniczył pracownik Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w W. przy ul. [...], jego bezpośredni przełożony oraz dwie osoby będące pracownikami Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w W. tj. instancji nadrzędnej, które oceniały nie tylko stan sanitamo-higieniczny w obiekcie, ale także zachowanie procedur kontrolnych przez przedstawicieli Państwowej Inspekcji Sanitarnej szczebla powiatowego.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. nie uznał zasadności zarzutu naruszenia art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 68 §1 i 2 i art. 70 kpa oraz art. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Organ odwoławczy nie dostrzegł także żadnych nieprawidłowości w postępowaniu przedstawicieli Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W. Nieprawidłowości natury sanitamo-higienicznej stwierdzone podczas kontroli mogły mieć bezpośredni wpływ na jakość i bezpieczeństwo oferowanej żywności. Produkcja żywności odbywała się w antysanitarnych warunkach z pogwałceniem prawa żywnościowego, którego przestrzeganie gwarantuje realizację ogólnych celów dotyczących wysokiego poziomu zdrowia ludzi oraz ochrony interesów konsumentów.

Dodatkowo Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W., zwrócił uwagę, iż zgodnie z art. 80 ust. 3 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2004 nr 173 poz. 1807) kontrolowany jest obowiązany do pisemnego wskazania osoby upoważnionej do reprezentowania go w trakcie kontroli, w szczególności w czasie jego nieobecności.

Powyższa decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. stała się przedmiotem skargi T.B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Zdaniem skarżącego w niniejszej sprawie nie ustalono stanu faktycznego do którego organ administracyjny był zobowiązany na podstawie art. 9 i 10 kpa.. Ponadto naruszono zasadę państwa prawnego tj. art. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej.

W ocenie skarżącego powyższe naruszenia prawa spowodowane zostały faktem, że organ drugiej instancji nie rozpoznał odwołania, lecz przeprowadził ponowną kontrolę. W rezultacie powstały dwa protokoły obejmujące różne zarzuty.

W uzasadnieniu skargi T.B. podniósł, że naruszony został art. 80 ustawy z dnia 2 lipca 2004 roku o swobodzie działalności gospodarczej, zobowiązujący organ kontrolujący do wykonywania czynności kontrolnych w obecności kontrolowanego. Wskazał, że w trakcie drugiej kontroli i rozmowy telefonicznej z przewodniczącą zespołu kontrolującego, spotkał się z odmową czytania uwag przez telefon. Brak obecności skarżącego w trakcie kontroli stawia zatem pod znakiem zapytania rzetelność przeprowadzonej kontroli, zwłaszcza po zeznaniu pracowników. W rezultacie naruszono zasady określone w treści art. 7, 10, 77 i 80 kpa. Ponadto pracownicy dokonujący kontroli nie przedłożyli odpowiedniego upoważnienia, naruszając tym samym art. 79 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.

Ponadto, zdaniem T.B. przed wydaniem decyzji w postępowaniu odwoławczym nie przeprowadzono z nim żadnych rozmów, w związku z czym nie miał on możliwości wypowiedzenia się do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, wobec czego nie została zachowana zasada czynnego udziału wymagana na każdym etapie postępowania o której mowa w art. 140 w zw. z art. 10 § 1 kpa przez organ odwoławczy. Oznacza to, że organ odwoławczy nie dążył do ustalenia stanu faktycznego.

Dodatkowo skarżący podniósł, że nie tylko nie podjęto wszelkich kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego czym naruszono podstawowe zasady określone w treści art. 7 kpa, ale także sporządzono w sprawie protokół, który nie przedstawiono do podpisu, a który stanowił podstawę do wydania decyzji. Takie działanie organu narusza art. 68 § 1 i 2 oraz art. 70 kpa, a także narusza art. 8

kpa, wymagający od organów administracji publicznej prowadzenia postępowania w

sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Uwzględniając powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga powinna zostać oddalona, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851 ze zm.) Państwowa Inspekcja Sanitarna jest powołana do realizacji zadań z zakresu zdrowia publicznego, w szczególności poprzez sprawowanie nadzoru nad warunkami zdrowotnymi żywności, żywienia i przedmiotów użytku - w celu ochrony zdrowia ludzkiego przed niekorzystnym wpływem szkodliwości i uciążliwości środowiskowych, zapobiegania powstawaniu chorób, w tym chorób zakaźnych i zawodowych. Wykonywanie tych zadać polega na sprawowaniu zapobiegawczego i bieżącego nadzoru sanitarnego oraz prowadzeniu działalności zapobiegawczej i przeciwepidemicznej w zakresie chorób zakaźnych i innych chorób powodowanych warunkami środowiska, a także na prowadzeniu działalności oświatowo-zdrowotnej (art. 2 cytowanej ustawy). Stosownie natomiast do art. 4 ust. 1 pkt 3 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w dziedzinie bieżącego nadzoru sanitarnego należy kontrola przestrzegania przepisów określających wymagania higieniczne i zdrowotne, w szczególności dotyczących warunków produkcji, transportu, przechowywania i sprzedaży żywności oraz warunków żywienia zbiorowego. W rezultacie podkreślenia wymaga, że organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej mają nie tylko uprawnienie ale obowiązek realizacji swoich ustawowych zadań w celu zapewnienia szeroko pojętego bezpieczeństwa sanitarnego, w tym przede wszystkim - ochrony zdrowia ludzkiego przed niekorzystnym wpływem szkodliwości i uciążliwości środowiskowych, zapobiegania powstawaniu chorób, w tym chorób zakaźnych i zawodowych. Realizacja tych zadań odbywa się m. in. poprzez sprawowanie nadzoru i kontroli nad sposobem przechowywania, przetwarzania i sprzedaży środków spożywczych.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. Nr 171, poz. 1225) ustawa określa wymagania i procedury niezbędne dla zapewnienia bezpieczeństwa żywności i żywienia zgodnie z przepisami rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd do Spraw Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w sprawie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. WE L 31 z 01.02.2002, str. 1; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 6, str. 463). Ustawa określa m. in. wymagania zdrowotne żywności oraz wymagania dotyczące przestrzegania zasad higieny żywności - w zakresie nieuregulowanym w rozporządzeniu (WE) nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych (Dz. Urz. UE L 139 z 30.04.2004, str. 1; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 34, str. 319), materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością - w zakresie nieuregulowanym w rozporządzeniu (WE) nr 1935/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 27 października 2004 r. w sprawie materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością oraz uchylającym dyrektywy 80/590/EWG i 89/109/EWG (Dz. Urz. UE L 338 z 13.11.2004, str. 4) oraz wymagania dotyczące przeprowadzania urzędowych kontroli żywności - w zakresie nieuregulowanym w rozporządzeniu nr 882/2004.

Biorąc pod uwagę powyższe regulacje należy zauważyć, że stosownie do treści art. 59 ust.1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia podmioty działające na rynku spożywczym są obowiązane przestrzegać w zakładach wymagań higienicznych określonych w rozporządzeniu nr 852/2004. W rozdziale II art. 3 rozporządzenia (WE) nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004r. w sprawie higieny środków spożywczych (DZ. Urz. L 139 z 30.04.2004r.) określono, że przedsiębiorstwa sektora spożywczego zapewniają, że na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji żywności odbywających się pod ich kontrolą, spełniane są właściwe wymogi higieny ustanowione w niniejszym rozporządzeniu. Ponadto zgodnie z art. 4 pkt 2 tego rozdziału przedsiębiorstwa sektora spożywczego uczestniczące w którymkolwiek etapie produkcji, przetwarzania i dystrybucji żywności (...) przestrzegają ogólnych wymogów higieny ustanowionych w załączniku II. Nawiązując natomiast do poszczególnych wymagań określonych w cytowanym załączniku to należy zauważyć, że wyposażenie, wystrój, konstrukcja, rozmieszczenie i wielkość pomieszczeń żywnościowych powinny pozwalać na odpowiednie utrzymanie, czyszczenie i/lub dezynfekcję, zapobieganie lub minimalizowanie dostawania się zanieczyszczeń pochodzących z powietrza oraz zapewnianie odpowiedniej przestrzeni roboczej pozwalającej na higieniczne przeprowadzanie wszelkich działań (pkt. 2a), wyposażenie, wystrój, konstrukcja, rozmieszczenie i wielkość pomieszczeń żywnościowych powinny umożliwiać dobrą praktykę higieny, włącznie z ochroną przed zanieczyszczeniem (pkt. 2c), wyposażenie, wystrój, konstrukcja, rozmieszczenie i wielkość pomieszczeń żywnościowych powinny w miarę potrzeby, zapewniać warunki przetwarzania i składowania o odpowiednich warunkach termicznych wystarczające do odpowiedniego utrzymywania środków spożywczych we właściwej temperaturze oraz zaprojektowane w ten sposób, aby temperatura ta mogła być monitorowana i, w razie potrzeby, zapisywana (pkt. 2d). Ponadto przewidziano obowiązek dostępu do odpowiedniej ilość ubikacji spłukiwanych wodą, podłączonych do sprawnego systemu kanalizacyjnego. Ubikacje nie mogą łączyć się bezpośrednio z pomieszczeniami, w których pracuje się z żywnością (pkt. 3), jak również musi być dostępna odpowiednia liczba umywalek, właściwie usytuowanych i przeznaczonych do mycia rąk. Umywalki do mycia rąk muszą mieć ciepłą i zimną bieżącą wodę, muszą być zaopatrzone w środki do mycia rąk i do higienicznego ich suszenia. W miarę potrzeby należy stworzyć takie warunki, aby stanowiska do mycia żywności były oddzielone od umywalek (pkt. 4). Dodatkowo pkt 1 "Szczegółowych wymagań dla pomieszczeń, w których przygotowuje się poddaje obróbce lub przetwarza środki spożywcze" określa, że w pomieszczeniach, w których się przygotowuje, poddaje obróbce lub przetwarza środki spożywcze (...), projekt i wystrój muszą umożliwiać dobrą praktykę higieny żywności, w tym ochronę przed zanieczyszczeniem między oraz podczas działań.

Niezależnie od powyższych wymagań dotyczących obowiązków stricte sanitarnych, stosownie do treści art. 59 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia osoba pracująca w styczności z żywnością powinna uzyskać określone przepisami o chorobach zakaźnych i zakażeniach orzeczenie lekarskie dla celów sanitarno-epidemiologicznych o braku przeciwwskazań do wykonywania prac, przy wykonywaniu których istnieje możliwość przeniesienia zakażenia na inne osoby, zaś podmiot działający na rynku spożywczym jest obowiązany przechowywać w aktach osobowych orzeczenia lekarskie i dokumentację, o których mowa w ust. 2 i 3, oraz udostępniać je na żądanie organów urzędowej kontroli żywności (art. 59 ust. 4).

Z akt postępowania administracyjnego, w szczególności protokołu kontroli przeprowadzonej w dniu 28 marca 2008 r. wynika, że w pawilonie gastronomicznym "[...]" zlokalizowanym w W. przy ul. [...] róg [...], którego właścicielem jest T.B. brak jest wydzielonego stanowiska do przyprawiania kurczaków oraz obróbki brudnej warzyw, brak umywalki do mycia rąk, brak zapewnionego dostępu do WC dla personelu pracującego w branży spożywczej (korzystanie przez personel toalety publicznej Toi-Toi), nieprawidłowe przechowywanie naczyń jednorazowego użytku narażonych na zanieczyszczenie, nieprawidłowe przechowywanie gotowych surówek tj. w temp. 25 °C (producent podaje warunki przechowywania w temp. 0-5 °C), brak dokumentów HDI na świeże kurczaki do wglądu oraz brak zaświadczeń do celów sanitarno-higienicznych personelu do wglądu dla pracowników organu kontroli. Nie ulega wątpliwości, że stwierdzone okoliczności stanowią naruszenie powołanych wyżej przepisów ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia oraz powołanych w niej - a mających bezpośrednie zastosowanie przepisów prawa wspólnotowego - w szczególności rozporządzenia (WE) nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004r. w sprawie higieny środków spożywczych (DZ. Urz. L 139 z 30.04.2004r.). W tej sytuacji Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w W. miał podstawy do zastosowania nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości co skutkowało wydaniem decyzji z dnia [...] kwietnia 2008r nr [...]. W ocenie Sądu organ pierwszej instancji - w świetle zgromadzonego materiału dowodowego oraz obowiązujących przepisów prawa - w sposób właściwy zastosował art. 27 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, zgodnie z którym w razie stwierdzenia naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych, państwowy inspektor sanitarny nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie w ustalonym terminie stwierdzonych uchybień. Takie działanie organu stanowi bowiem niezbędny środek usunięcia stwierdzonych ponad wszelką wątpliwość nieprawidłowości, co służy ochronie zdrowia ludzi i bezpieczeństwu sanitarnemu a w szczególności zabezpieczeniu przed powstaniem ewentualnych ognisk chorób zakaźnych lub innych niebezpieczeństw sanitarnych. Twierdzenia właściciela lokalu gastronomicznego wskazujące na dotychczasową, prawidłową działalność lokalu gastronomicznego i wyrażające niezadowolenie z nałożonych obowiązków nie mogą stanowić podstawy do uznania, że stwierdzony w tym lokalu stan faktyczny pozostający w sprzeczności z obowiązującymi przepisami sanitarnymi może być przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej tolerowany. Również wyjaśnienia skarżącego wskazujące, iż m. in. pracownicy mają dostęp do WC w innej restauracji, zaś wystawione na ladzie surówki pełnią funkcję atrapy i nie podlegają sprzedaży (służą jedynie przedstawieniu asortymentu) nie mogą zostać uznane za wystarczające. Bez wątpienia pracownicy lokalu gastronomicznego mający stale styczność z produktami żywnościowymi muszą mieć zapewniony właściwy dostęp do WC oraz do umywalki z bieżącą wodą, która nie pełni jednocześnie funkcji zlewu technologicznego. Nietrudno zauważyć, że połączenie funkcji umywalki ze zlewem i jednocześnie miejscem obróbki warzyw, kurczaków i innych produktów nie spełnia warunków sanitarnych i nie może być uznane za zapewniające bezpieczeństwo żywności i zdrowia konsumentów. To na właścicielu lokalu gastronomicznego ciąży odpowiedzialność za tego rodzaju zabezpieczenia w zakresie sanitarnym, zaś na organach Państwowej Inspekcji Sanitarnej ciąży ustawowa odpowiedzialność w zakresie nadzoru i kontroli nad przestrzeganiem przepisów i egzekwowaniu wspomnianych zabezpieczeń. Dlatego osoba prowadząca działalność gospodarczą w postaci lokalu gastronomicznego musi liczyć się ze wszelkimi konsekwencjami wiążącymi się z tego rodzaju działalnością. Nie może zatem zrealizować jedynie części zabezpieczeń sanitarnych tłumacząc się np. warunkami lokalowymi i małą powierzchnią punktu sprzedaży produktów żywnościowych. Również wystawienie surówek na działanie temperatury 25 °C, w sytuacji gdy producent podaje warunki przechowywania w temp. 0-5 °C należy uznać za oczywiste naruszenie przepisów sanitarnych. Nawiązując do twierdzenia skarżącego, że znajdujące się na ladzie surówki miały jedynie pełnić funkcję atrapy, a surówki przeznaczone do sprzedaży są przechowywane w chłodni - podnieść wypada, że nie istnieją żadne przeszkody aby przedstawić informację o posiadanych produktach w formie opisowej lub powszechnie przecież stosowanej formie fotografii oferowanych produktów. Wystawienie surówek na działanie tak wysokich temperatur np. w okresie letnim powoduje ewidentne zagrożenie sanitarne, niezależnie od faktycznego przeznaczenia tych produktów.

W ocenie Sądu Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. w sposób niezwykle wnikliwy i rzetelny przeprowadził postępowanie odwoławcze, prowadząc przy tym dodatkowe postępowanie dowodowe, o którym mowa w art. 136 kpa. Celem tego postępowania, a w jego ramach przeprowadzonej dodatkowej kontroli - było nie tylko zgromadzenie szerszego materiału dowodowego ale także kontrola prawidłowości dotychczas podjętych działań przez pracowników organu pierwszej instancji. W rezultacie organ odwoławczy w sposób prawidłowy zastosował art. 138 kpa, gdyż nie ograniczył się wyłącznie do kontroli instancyjnej lecz rozpatrzył sprawę powtórnie w jej całokształcie, wydając jedno z rozstrzygnięć przewidzianych w katalogu art. 138 § 1 kpa. Dlatego niezasadny jest zarzut T.B. dotyczący nierozpoznania odwołania i przeprowadzenia ponownej kontroli, w ramach której postawiono mu nowe zarzuty. Wprawdzie w trakcie drugiej kontroli istotnie stwierdzono w części inne nieprawidłowości w lokalu gastronomicznym, tym niemniej potwierdzono także nieprawidłowości dotychczas stwierdzone przez organ pierwszej instancji, zaś decyzja organu odwoławczego ogranicza się wyłącznie do punktów zawartych w decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] kwietnia 2008r.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 80 ustawy z dnia 2 lipca 2004 roku o swobodzie działalności gospodarczej należy podnieść, że - jak słusznie zauważył organ - to na kontrolowanym ciąży obowiązek pisemnego wskazania osoby upoważnionej do reprezentowania go w trakcie kontroli, w szczególności w czasie jego nieobecności, zaś niedopełnienie tego obowiązku stanowi wykroczenie i powoduje dla niego negatywne konsekwencje. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że stosownie do treści art. 25 ust. 1 li t b) ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej państwowy inspektor sanitarny w związku z wykonywaną kontrolą ma prawo wstępu o każdej porze dnia i nocy, na terenie miast i wsi obiektów użyteczności publicznej, obiektów handlowych, ogrodów działkowych i nieruchomości oraz wszystkich pomieszczeń wchodzących w ich skład. Przyjęcie zatem argumentacji skarżącego, który stale przebywa poza miejscem prowadzonej działalności gospodarczej i nie upoważnił żadnego z pracowników do reprezentowania go w trakcie kontroli prowadziłoby do akceptacji niedopuszczalnej wręcz sytuacji, w której organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie mogą wykonywać swoich zadań ustawowych, a tym samym podejmować działań zmierzających do zapewnienia bezpieczeństwa sanitarnego, a w szczególności ochrony zdrowia ludzkiego. Z tego samego powodu za nieuzasadniony należy uznać zarzut naruszenia art. 10 kpa i pozbawienia strony czynnego udziału w postępowaniu. Abstrahując od kwestii wiarygodności twierdzeń podnoszonych przez stronę dotyczących m.in. rozmowy telefonicznej w sprawie ustaleń zawartych w protokole w rozstrzyganej sprawie istotne i bezsporne jest, że organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej na każdym etapie postępowania starały się zapewnić T.B. udział w postępowaniu dotyczącym jego lokalu gastronomicznym. Świadczy o tym w szczególności fakt wyznaczenia odpowiedniego terminu do stawienia się przez stronę osobiście w siedzibie organu celem przedstawienia protokołu i przyjęcia wyjaśnień od strony. Ponadto organ przedłużył termin rozpatrzenia odwołania do czasu złożenia przez skarżącego i jego pracowników wszelkich wyjaśnień i oświadczeń, do których następnie odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W tym stanie rzeczy za całkowicie bezpodstawne należy uznać również zarzuty dotyczące naruszenia reguł postępowania administracyjnego w postaci 7, 10, 77 i 80 kpa.

W ocenie Sądu organy orzekające w niniejszej sprawie podjęły wszelkie kroki niezbędne w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Prawidłowo i wyczerpująco zebrano, rozpatrzono i oceniono cały materiał dowodowy zgodnie z treścią art. 77 § 1 i art. 80 kpa, uzasadnienie zaskarżonej decyzji, jak i decyzji organu pierwszej instancji odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 kpa, zaś działania procesowe podejmowane w niniejszej sprawie służyły - wbrew twierdzeniom skarżącego - pogłębieniu zaufania obywateli do organów Państwa.

Za niemający oparcia w materiale dowodowy sprawy należy także uznać zarzut T.B. dotyczący nieposiadania przez pracowników dokonujących kontroli odpowiedniego upoważnienia, czemu organ zdecydowanie zaprzeczył.

W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.