Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 813/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-04-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 146 § 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Leszek Leszczyński Sędzia del. WSA Małgorzata Masternak - Kubiak Protokolant st. inspektor sądowy Tomasz Zieliński po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P.Z.D.O.Z.T. – W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 grudnia 2009 r. sygn. akt I SA/Wa 1315/09 w sprawie ze skarg P.Z.D.O.Z.T. – W. i Prezydenta Miasta T. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz P.Z.D.O.Z.T. – W. kwotę 397 (trzysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 grudnia 2009 r. sygn. akt I SA/Wa 1315/09 oddalił skargi: P.Z.D.O.Z.T.-W. i Prezydenta Miasta T. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa.

Wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.

S. i A.W. aktem notarialnym z dnia 4 lipca 1979 r. Rep. A nr[...] zbyli na rzecz Skarbu Państwa - Przedsiębiorstwa Państwowego Z.Ch. "Ch." E. w T. w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r. nr 18, poz. 94 ze zm.) nieruchomość stanowiącą gospodarstwo rolne, położoną w T. przy ul. W. [...], o pow. [...] ha, zapisaną w księdze wieczystej KW nr [...].

Wnioskiem z dnia 18 lipca 1990 r. S. i A.W. wystąpili do Urzędu Miejskiego w T. o stwierdzenie, że ww. nieruchomość nie została w całości użyta na cel określony w umowie i zażądali jej zwrotu.

Kierownik Urzędu Rejonowego w T. decyzja z dnia [...] stycznia 1997 r. nr [...] orzekł o zwrocie na rzecz wnioskodawców nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,1644 ha i odmówił zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 1,9200 ha oraz orzekł o zwrocie przez byłych właścicieli na rzecz Skarbu Państwa zwaloryzowanej części odszkodowania.

Z kolei, Wojewoda T. decyzją z dnia [...] czerwca 1997 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej zwrotu na rzecz Skarbu Państwa odszkodowania, a w pozostałej części zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.

Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku wyrokiem z dnia 30 marca 2000 r. sygn. akt II SA/Gd 1315/97 uchylił decyzje organów obu instancji w części dotyczącej odmowy zwrotu działki nr [...] i oddalił skargę w pozostałej części.

Prezydent Miasta T., po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] lipca 2000 r. nr [...] , orzekł o zwrocie na rzecz byłych właścicieli nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 1,9200 ha.

Wojewoda P. decyzją z dnia [...] listopada 2000 r. nr [...] zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy, a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 20 listopada 2002 r. sygn. akt II SA/Gd 3399/00 skargę na tą decyzję oddalił.

P.Z.Dz.O.Z.T.- W. pismem z dnia [...] lutego 2003 r. wystąpił do Wojewody P. z wnioskiem o wznowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...].

Wojewoda P. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2003 r. nr [...] wznowił postępowanie sprawie.

Następnie, Wojewoda P. decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. nr [...] odmówił uchylenia swojej decyzji z dnia [...] listopada 2000 r. nr [...], lecz Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.

Wojewoda P. po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] uchylił swoją decyzję z dnia [...] listopada 2000 r. nr [...] oraz decyzję Prezydenta Miasta T. z dnia [...] lipca 2000 r. nr [...] i odmówił zwrotu na rzecz byłych właścicieli nieruchomości położonej w T. przy ul. W. [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 1,9200 ha, zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...].

Na skutek złożonego przez S.W. odwołania sprawę rozpoznawał Minister Transportu i Budownictwa, który decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i odmówił uchylenia decyzji Wojewody P. z dnia [...] listopada 2000 r. nr [...]. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że okoliczność wskazana jako podstawa wznowienia postępowania nie stanowi przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 3 listopada 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 541/06 skargę na tą decyzję oddalił.

Natomiast, Naczelny Sądu Administracyjny po rozpoznaniu skargi kasacyjnej P.Z.Dz.O.Z.T.- W. wyrokiem z dnia 5 marca 2008 r. sygn. I OSK 312/07, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po ponownym rozpoznaniu sprawy, wyrokiem z dnia 18 czerwca 2008 roku, sygn. akt I SA/Wa 551/08 uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...]stycznia 2006r. nr[...].

W uzasadnieniu wyroku podał, że powołany we wniosku o wznowienie postępowania załącznik mapowy do decyzji z dnia [...] września 1975 r. [...] zatwierdzającej plan zagospodarowania III rozbudowy ZWCh " Ch." E. w T. jest nowym dowodem w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...], uchylił decyzję Wojewody P. z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] i orzekł o wydaniu decyzji Wojewody P. z dnia [...] listopada 2000 r. nr [...] i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia [...] lipca 2000 r. nr [...]- z naruszeniem prawa.

W uzasadnieniu decyzji podał, że stosownie do treści art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwanej dalej P.p.s.a.). w niniejszej sprawie jest związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 czerwca 2008 roku, sygn. akt I SA/Wa 551/08, w którym przesądzono, że w sprawie wystąpiła określona w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a przesłanka do wznowienia postępowania. Oznacza to, że stosownie do treści art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. należało uchylić decyzję dotychczasową i wydać nową decyzję rozstrzygającą sprawę co do istoty, a więc co do zaistnienia podstaw do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Należało zatem ocenić, czy nieruchomość ta stała się zbędna na cel jej nabycia.

Minister Infrastruktury wskazał jednak, iż w myśl art. 151 § 2 K.p.a. w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek, okoliczności, o których mowa w art. 146 K.p.a. organ administracji publicznej ogranicza się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji.

W postępowaniu zakończonym decyzją Wojewody P. z dnia [...] listopada 2000 r. orzeczono o zwrocie działki nr [...] jako zbędnej na cel jej nabycia. Minister Infrastruktury podał, że z aktu notarialnego z dnia 4 lipca 1979 r. wynika, że nieruchomość została nabyta przez Przedsiębiorstwo Państwowe Z.Ch."Ch." E. w T. z przeznaczeniem pod strefę ochronną trzeciej rozbudowy tego przedsiębiorstwa zgodnie z decyzją Wojewódzkiej Dyrekcji Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich z dnia [...] września 1975 r. o zatwierdzeniu planu zagospodarowania III Rozbudowy Zakładów " Ch." oraz decyzją z dnia [...] września 1977 r. o zatwierdzeniu planu realizacyjnego strefy ochronnej tego przedsiębiorstwa.

Analiza tych decyzji prowadzi do wniosku, że planowa rozbudowa poza rozbudową obiektów budowlanych miała polegać m.in. na wyznaczeniu i zagospodarowaniu strefy ochronnej, zaś z załącznika graficznego nr 1 do w/w decyzji wynika, że przedmiotowa nieruchomość znajdowała się w granicach planowanej strefy ochronnej. W związku z zrealizowaniem inwestycji polegającej na III rozbudowie powstała konieczność ustanowienia strefy ochronnej, obejmującej także nieruchomość oznaczoną jako działka nr [...] o pow. 1,9200 ha, która została zatwierdzona w/w decyzją z dnia [...] września 1977 r. Odwołując się do treści art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami stwierdził, że skoro przedmiotowa nieruchomość została włączona do strefy ochronnej to cel jej nabycia został zrealizowany i nie stała się ona zbędna na cel określony w ww. umowie z dnia 4 lipca 1979 r.

Z powyższych względów, Minister Infrastruktury uznał, że Wojewoda P. decyzją z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] prawidłowo orzekł, że cel nabycia nieruchomości został zrealizowany i nie zachodziły przesłanki zwrotu. A zatem w sprawie nie mogłaby zapaść decyzja odpowiadająca decyzji dotychczasowej.

Jednakże odwołując się do art. 146 § 1 K.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. stwierdził, że w niniejszej sprawie upłynął pięcioletni okres przedawnienia i we wznowionym postępowaniu nie można uchylić decyzji Wojewody P. z dnia [...] listopada 2000 r. nr [...] i rozstrzygnąć sprawy co do istoty, lecz stosownie do art. 151 § 2 K.p.a. ograniczyć się do stwierdzenia, że wydanie tej decyzji nastąpiło z naruszeniem prawa i wskazać okoliczności, z powodu których jej nie uchylono.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi P.Z.D.O.Z.T. – W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzucono naruszenie art. 151 § 2 K.p.a. w związku z art. 146 § 1 K.p.a. oraz art. 28 K.p.a. W ocenie skarżącego pięcioletni termin przedawnienia uchylenia decyzji powinien być liczony od daty doręczenia decyzji organu pierwszej instancji. Ponadto zdaniem skarżącego sentencja zaskarżonej decyzji nie zawiera wszystkich elementów, o których mowa w art. 151 § 2 K.p.a., tj. nie wskazano bowiem okoliczności z powodu których organ nie uchylił decyzji. Ponadto podniósł, że w sprawie tej nie brali udziału aktualni właściciele ww. nieruchomości, co uzasadnia zarzut naruszenia art. 28 K.p.a. Wskazując na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył również Prezydent Miasta T., który wnosząc o jej uchylenie zarzucił rażące naruszenie art. 107 i 146 § 1 K.p.a. Wskazał, że skoro w ocenie Ministra Infrastruktury decyzja Wojewody P. z dnia [...] maja 2005 r. była prawidłowa i została wydana przed upływem 5 letniego terminu przedawnienia, to rozpatrując odwołanie od tej decyzji powinien orzec o odmowie jej uchylenia.

Minister Infrastruktury w odpowiedzi na skargi wniósł o ich oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skargi są niezasadne.

W uzasadnieniu wyroku podał, że z § 4 umowy - aktu notarialnego z dnia 4 lipca 1979 r. wynika, że zbyta przez S. i A.W. na rzecz Przedsiębiorstwa Państwowego Z.W.Ch."Ch." E. w T., w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości (Dz. U. z 1961 r. Nr 18, poz. 94 ze zm.), nieruchomość została nabyta z przeznaczeniem pod strefę ochronną trzeciej rozbudowy tego przedsiębiorstwa. W decyzjach Wojewody P. z dnia [...] listopada 2000 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia [...] lipca 2000 r., a także w wyroku NSA Ośrodka Zamiejscowego w Gdańsku z dnia 20 listopada 2002 r. sygn. akt II SA/Gd 3399/00, oddalającym skargę na te decyzje, przyjęto że celem nabycia przedmiotowej nieruchomości była trzecia rozbudowa ZWCh "Ch." E. w T. Jednak cel ten nie został zrealizowany, gdyż pomimo upływu 7 lat od wywłaszczenia nie rozpoczęto prac związanych z tak określonym celem. Stosownie do art. 137 ust 1 cyt. ustawy o gospodarce nieruchomościami uzasadniało to zwrot w/w nieruchomości jako zbędnej. Tymczasem P.Z.Dz.Ok.Z.T. – W. wnosząc o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Wojewody Pomorskiego z dnia [...] listopada 2000 r. powołał nowe dowody, które miały potwierdzić, że doszło do realizacji III rozbudowy ZWCh "Ch." E. w T.. Były nim pismo "E." S.A. w T. z dnia 21 lutego 2003 r. oraz decyzja Wojewódzkiego Dyrektora Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich z dnia [...] września 1975 r. wraz z załącznikiem mapowym.

Sąd pierwszej instancji wskazał, że Wojewoda P. we wznowionym postępowaniu decyzją z dnia [...] maja 2005 r. uchylił własną decyzję z dnia [...] listopada 2000 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta Miasta T. z dnia [...] lipca 2000 r. i odmówił zwrotu na rzecz byłych właścicieli nieruchomości położonej w T. przy ul. W. [...], oznaczonej jako działka nr [...]. Na podstawie dołączonych do wniosku dokumentów oraz wyników przeprowadzonego postępowania uznał, że cel na potrzeby którego nabyto przedmiotową nieruchomość został zrealizowany. Nieruchomość ta nie podlega zatem zwrotowi.

Minister Transportu i Budownictwa decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] uchylając zaskarżoną decyzję i odmawiając uchylenia decyzji Wojewody P. z dnia [...] listopada 2000 r. nr [...], stanowiska tego nie podzielił wskazując, że zarówno ZWCh "Ch." jak i jego następca prawny Przedsiębiorstwo E. S.A., organy administracji i sądy administracyjne uznawały, że trzecia rozbudowa ZWCh "E." nie została zrealizowana, a więc cel nabycia tej nieruchomości nie został zrealizowany. Podkreślił, że fakt wzniesienia szeregu budynków i obiektów budownictwa przemysłowego był bowiem powszechnie znany i nie można go uznać za nową okoliczność nieznaną organowi administracji, który wydał w tej sprawie decyzję.

Natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 18 czerwca 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 551/08, którym uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] stycznia 2006 r. przesądził, że okoliczności powołane we wniosku o wznowienie postępowania tj. plan zagospodarowania III rozbudowy ZWCh " Ch." E. w T. jest nowym dowodem w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Stosownie do treści art. 153 P.p.s.a, ocena ta wiązała w sprawie zarówno sąd jak i organ którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. A zatem w postępowaniu wznowieniowym stosownie do art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. należało uchylić decyzją dotychczasową i rozstrzygnąć sprawę co do istoty tj. ocenić, czy nieruchomość stała się zbędna na cel jej nabycia. Z dokumentów dołączonych do wniosku o wznowienie postępowania wynika, że zamierzenia przewidziane w ramach III rozbudowy zrealizowano w 95% zaplanowanych zadań, bowiem wybudowano wszystkie obiekty służące produkcji pomijając jedynie pomocnicze bądź takie które dało się połączyć z innymi w ramach procesu technologicznego, w latach 1976 – 1983, głównie w latach 1978 – 1981. Oznacza to, że inwestycja ta została faktycznie zrealizowana. Jeżeli zrealizowano cel podstawowy, to zgodnie z ówczesnymi decyzjami dla tej inwestycji należało urządzić strefę ochronną, a w jej ramach sposób zagospodarowania, określony w decyzji Wojewódzkiego Biura Planowania Przestrzennego w T. z dnia [...] listopada 1979 r. w sprawie zatwierdzenia planu zagospodarowania terenów ogródków działkowych zgodnie z ogólnym planem zagospodarowania przestrzennego terenu strefy sanitarnej " Ch. – E.". Planowa rozbudowa miała polegać na wyznaczeniu i rozbudowie obiektów budowlanych, a także na wyznaczeniu i zagospodarowaniu strefy ochronnej. Z załącznika graficznego nr 1 wynika, iż przedmiotowa nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] znajdowała się w granicach planowanej strefy ochronnej. W związku z powyższym, odwołując się do treści art. 137 cyt. ustawy o gospodarce nieruchomościami stwierdził, że skoro nieruchomość stanowiąca działkę nr [...] włączona została do strefy ochronnej, to cel wywłaszczenia nabycia nieruchomości został zrealizowany i nie stała się ona zbędna na cel określony w akcie notarialnym z 4 lipca 1979 r.

W konsekwencji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podzielił stanowisko organu, iż Wojewoda P. decyzji z dnia [...] maja 2005 r. prawidłowo orzekł, że skoro cel wywłaszczenia nie został zrealizowany, to nie zachodziły przesłanki do zwrotu ww. nieruchomości i przesłanki z art. 146 § 2 K.p.a., gdyż w sprawie zwrotu tej nieruchomości nie mogłaby zapaść decyzja odpowiadająca decyzji dotychczasowej.

W ocenie Sądu pierwszej instancji w przedmiotowej sprawie wystąpiła natomiast przesłanka określona w art. 146 § 1 K.p.a., w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. gdyż od dnia doręczenia decyzji upłynęło pięć lat.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że wprawdzie w aktach sprawy brak jest dowodu doręczenia decyzji Wojewody P. z dnia [...] listopada 2000 r. nr [...], to jednak z materiału dowodowego wynika, że decyzja ta została doręczona najpóźniej do połowy stycznia 2001 r., albowiem w piśmie Wojewody P. z dnia [...] lutego 2001 r. do Biura Rzecznika Praw Obywatelskich podano, że decyzja ta była przedmiotem skargi do Naczelnego Sadu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku. Zdaniem Sądu pierwszej instancji przyjąć należy, iż najpóźniej od połowy stycznia 2001 r. rozpoczął się bieg pięcioletniego terminu, o jakim mowa w art. 146 § 1 K.p.a.

Jednocześnie wskazał, że wprawdzie w dacie wydania przez Wojewodę P. decyzji tj. dnia [...] maja 2005 r. uchylającej własną decyzję z dnia [...] listopada 2000 r. i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta T. z dnia [...] lipca 2000 r. termin o którym w art. 146 § 1 K.p.a. jeszcze nie upłynął, gdyż na skutek założenia od niej odwołania nie stała się ostateczna, to jednak organ odwoławczy obowiązany był uwzględnić stan faktyczny i prawny istniejący w dniu wydania decyzji kończącej postępowanie odwoławcze. W związku z powyższym uznał, że w dniu wydania zaskarżonej decyzji tj. w dniu [...] czerwca 2009 r. upłynęło już pięć lat od momentu doręczenia decyzji Wojewody P. z dnia [...] listopada 2000 r. nr [...]. Organ odwoławczy nie mógł zatem uchylić tej decyzji jakkolwiek narusza ona prawo, lecz uchylił decyzję Wojewody P. z dnia [...] maja 2005 r. i orzekł o wydaniu decyzji Wojewody P. z dnia [...] listopada 2000 r. i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia [...] lipca 2000 r. o zwrocie ww. nieruchomości z naruszeniem prawa.

Sąd pierwszej instancji oceniając podniesione w skardze zarzuty Prezydenta Miasta T. dotyczące naruszenia art. 107 i 146 § 1 K.p.a. uznał, iż są one niezasadne. Wyjaśnił, że po upływie okresu przedawnienia organ administracyjny traci kompetencje zarówno do uchylenia, jak i odmowy uchylenia decyzji dotychczasowej wydanej w postępowaniu zwykłym, natomiast uchylona decyzja Wojewody P. z [...] maja 2005 r. została wydana w postępowaniu wznowieniowym i organ odwoławczy mógł ją uchylić. Z kolei, odnosząc się do kwestii braku w osnowie decyzji wszystkich niezbędnych elementów, o których mowa w art. 151 § 2 K.p.a. podał, że okoliczności z powodu których organ nie uchylił decyzji należy wykazać w uzasadnieniu decyzji wydanej na podstawie tego przepisu. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego naruszenia art. 28 K.p.a. stwierdził, że w sprawie zwrotu omawianej nieruchomości brali udział jej aktualni właściciele. Mają oni niewątpliwie interes prawny w braniu udziału także w postępowaniu wznowieniowym, to jednak to naruszenie pozostaje bez wpływu na wynik postępowania w sprawie.

Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak sentencji wyroku.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł P.Z.Dz.O.Z.T.- W. reprezentowany przez adwokata i zaskarżając go w całości zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a poprzez jego niezastosowanie i nieuchylenie decyzji Ministra Infrastruktury z dnia 26 czerwca 2009 r. nr B01o.782-0-696/0826 w sytuacji, gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz ustalenia faktyczne Sądu pierwszej instancji (tj. ustalenie, że w aktach sprawy nie ma dowodu doręczenia decyzji Wojewody P. z dnia [...] listopada 2000 roku nr [...]), wskazują, że zaskarżona decyzja Minister Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2009 r. naruszała art. 146 § 1 K.p.a., skoro nie wykazano, że decyzja Wojewody P. z dnia [...] listopada 2000 r. nie została stronom postępowania administracyjnego doręczona.

Wskazując na powyższą podstawę skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podał, że w aktach sprawy brak jest zwrotnego potwierdzenia odbioru, stanowiącego dowód doręczenia decyzji Wojewody P. z dnia [...] listopada 2000 r., a okoliczność ta ma kluczowe znaczenie dla oceny zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 146 § 1 K.p.a. uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a. nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145 a, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. Oznacza to, że skoro faktem bezspornym jest, że ww. decyzja Wojewody P. nie została stronom ogłoszona, a zgodnie z ustaleniami Sąd pierwszej instancji brak jest dowodów jej doręczenia, to termin do przedawnienia możliwości uchylenia tej decyzji w toku postępowania wznowieniowego nie tylko nie upłynął, lecz nawet nie rozpoczął biegu. W tym zakresie autor skargi kasacyjnej odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych stwierdził, że fakt doręczenia lub ogłoszenia decyzji powinien być w odpowiedni sposób udokumentowany albo w postaci zwrotnego potwierdzenia odbioru, albo protokołu ogłoszenia decyzji. Termin ten dotyczy doręczenia lub ogłoszenia decyzji osobom biorącym udział w postępowaniu jako strony i biegnie od dnia ostatniego doręczenia, jakie miało miejsce w sprawie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 stycznia 2009 roku, sygn. akt II OSK 1776/07 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 listopada 2003 roku, sygn, akt II SA/Gd 1861/00, wyrok WSA w Łodzi z dnia 25 stycznia 2008 roku, sygn. II SA/Łd 1045/06, wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 marca 2008 roku z dnia 4 marca 2008 roku, sygn. akt IV Sa/Wa 1149/07). Zdaniem skarżącego skoro Sąd pierwszej instancji ustalił, że decyzja Wojewody P. z dnia [...] listopada 2000 r., nie została stronom doręczona, to art. 146 § 1 K.p.a. nie miał w tej sprawie zastosowania, gdyż faktu doręczenia ewentualnie ogłoszenia decyzji nie można domniemywać (por. wyrok NSA z dnia 11 maja 2001 roku, sygn. akt IV SA 505/99, wyrok WSA w Lublinie z dnia 10 kwietnia 2008 roku, sygn. akt II SA/Lu 51/08, wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 marca 2008 roku, sygn. akt IV SA/Wa 1149/07). W ocenie autora skargi kasacyjnej oznacza to, że decyzja Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2009 r. powinna być przez Sąd pierwszej instancji uchylona (art. 145 § 1 pkt 1 lit a P.p.s.a. ).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, której przesłanki określone w § 2 art. 183 P.p.s.a. w rozpoznawanej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Sąd drugiej instancji.

Ta zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej, nakazuje skontrolować w tej sprawie zaskarżony wyrok jedynie w aspekcie zarzuconego naruszenia określonych w skardze kasacyjnej przepisów, w tym przypadku naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przypomnieć należy, że podstawą skargi kasacyjnej z art. 174 pkt 2 P.p.s.a. może być tylko naruszenie przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. A zatem między uchybieniem procesowym, a wydanym w sprawie wyrokiem podlegającym zaskarżeniu musi zachodzić związek przyczynowy wskazujący na potencjalną możliwość innego wyniku postępowania sądowego.

Przechodząc do rozpoznania zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w związku z art. 146 § 1 K.p.a. wskazać należy, że stosownie do treści art. 146 § 1 K.p.a. uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3 – 8 oraz art. 145a, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat.

Postępowanie wznowieniowe zakończone decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] wszczęto w związku z wystąpieniem przesłanki o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. co oznacza, iż w niniejszej sprawie zastosowanie art. 146 § 1 K.p.a. można było rozważać jedynie w kontekście upływu pięcioletniego terminu, o którym mowa w tym przepisie.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym nie nasuwa wątpliwości stwierdzenie, że termin, o którym mowa w art. 146 § 1 K.p.a. biegnie od dnia ostatniego doręczenia decyzji stronie biorącej udział w postępowaniu. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 stycznia 2002 r. sygn. akt I SA 1526/00 Lex nr 82800 uznał, że art. 146 § 1 K.p.a. określając początek biegu wskazanego w nim terminu posługuje się pojęciem "dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji" nie określając cech tego doręczenia lub ogłoszenia ani tym, bardziej jego adresatów.

Podkreślić należy, iż zasadą wyrażoną w art. 109 § 1 K.p.a – pozostającą w związku z uregulowaniem wynikającym z art. 14 § 1 K.p.a jest doręczenie decyzji stronom na piśmie. Od daty dokonania tej czynność należy zatem liczyć bieg terminu o którym mowa w art. 146 § 1 K.p.a.

Oznacza to, że kluczowe znaczenie dla oceny, czy w okolicznościach danej sprawy przepis ten miał zastosowanie tj. czy wystąpiła negatywna przesłanka ograniczająca dopuszczalność uchylenia decyzji administracyjnej w wyniku wznowienia postępowania, ma stwierdzenie faktu doręczenia (lub ogłoszenia) decyzji stosownie do treści powołanych wyżej przepisów K.p.a., a następnie upływ 5 letniego terminu od dokonania tej czynności.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym akceptowane jest stanowisko, zgodnie z którym fakt doręczenia lub ogłoszenia decyzji powinien być w odpowiedni sposób udokumentowany, albo w postaci zwrotnego potwierdzenia odbioru, albo protokołu ogłoszenia decyzji. Obowiązkiem organu stosującego art. 146 § 1 K.p.a. jest zatem wyjaśnienie, czy decyzja została doręczona, czy ogłoszona, oraz komu i w jakim dniu oraz wykazanie tego faktu. Nie można uznać wydanej decyzji za doręczoną, jeśli okoliczność ta nie została wykazana w postępowaniu wyjaśniającym, gdyż faktu tego się nie domniemywa (por. wyroki NSA: z dnia 12 sierpnia 1997 r. II SA/ Kr 856/96, z dnia 11 maja 2001 r. IV SA 505/99 i z dnia 12 stycznia 2009 r. sygn. akt II OSK 1776/07 oraz postanowienie SN z dnia 5 października 1994 r. III ARN 54/94).

Przechodząc od rozważań ogólnych na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że skoro Sąd pierwszej instancji uznał, że w aktach sprawy nie ma wymaganych przepisami K.p.a. pisemnych potwierdzeń odbioru doręczenia decyzji Wojewody P. z dnia [...] listopada 2000 r. nr [...], to określając datę doręczenia – najpóźniej do połowy stycznia 2001 r. wyłącznie w oparciu o pismo Wojewody P. z dnia [...] lutego 2001 r. skierowane do Rzecznika Praw Obywatelskich informujące o złożeniu na tę decyzję skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku posłużył się niedopuszczalnym domniemaniem faktu doręczenia decyzji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego niewątpliwie stanowi to naruszenie art. 146 § 1 K.p.a.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego charakter tego naruszenia wskazuje, że pomiędzy zaskarżonym wyrokiem, a tym uchybieniem zachodzi związek przyczynowy wskazujący na potencjalną możliwość innego wyniku postępowania sądowego

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy i w oparciu o art. 185 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego oparto o przepisy art. 204 pkt 1, art. 205 § 2 i 3, art. 209 cyt. ustawy oraz § 18 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 164, poz. 1349 ze zm.).