Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2529/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-05-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1a pkt 2, art. 54
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Bożena Marciniak Sędzia WSA Izabela Ostrowska Protokolant starszy referent Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2014 r. sprawy ze skargi L. B., K. B. oraz H. A. na postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę


UZASADNIENIE

Minister Infrastruktury postanowieniem z [...] sierpnia 2013 r. nr [...] uchylił własne postanowienie z [...]lipca 2010 r. w części dotyczącej rozpatrzenia skargi K. B. i H. A. na czynności egzekucyjne, polegające na odebraniu nieruchomości położonej w gminie S., obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha i w tym zakresie umorzył postępowanie, a w pozostałej części – tj. części dotyczącej skargi L. B. - utrzymał postanowienie w mocy.

Postanowienie Ministra Infrastruktury wydane zostało przy następujących ustaleniach stanu faktycznego i ocenie prawnej sprawy.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] , na podstawie art. 17 ustawy z 10 kwietnia 2003 r. - o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz.U. Nr 80, poz. 721 ze zm.) orzekł o udzieleniu Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad zezwolenia na niezwłoczne zajęcie, m.in. opisanej na wstępie nieruchomości oraz nadał tej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

Organ wojewódzki pismem z 3 sierpnia 2009 r. skierował do L.B., K. B. i H. A. upomnienie nr [...] wzywające do wydania działki nr [...] o pow. [...] ha, pod rygorem wszczęcia postępowania egzekucyjnego. W dniu 2 września 2009 r. Wojewoda [...] wystawił tytuł wykonawczy nr [...] , w którym wskazał jako zobowiązanego L. B. Następnie postanowieniem z [...] września 2009 r., utrzymanym w mocy postanowieniem Ministra Infrastruktury z [...]stycznia 2010 r., wezwał L . B. do wykonania obowiązku wydania Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad działki nr [...], w terminie 4 dni od doręczenia postanowienia, pod rygorem zastosowania środka egzekucyjnego w postaci przymusowego odebrania nieruchomości.

Wobec niewydania dobrowolnego działki nr [...] egzekutorzy, będący pracownikami urzędu wojewódzkiego, zastosowali w dniu [...] listopada 2009 r. środek egzekucyjny, polegający na przymusowym jej odebraniu.

Pismem z 10 listopada 2009 r. L. B,, K. B. i H. A. złożyli skargę na wykonane [...] listopada 2009 r. czynności egzekucyjne.

Minister Infrastruktury postanowieniem z [...] lipca 2010 r. nr [...], działając na podstawie art. 54 § 5 w zw. z art. 23 § 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. - o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005 r. Nr 229 poz. 1954 ze zm., dalej: "u.p.e.a") oraz art. 17 ust. 5 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oddalił powyższą skargę.

W ocenie organu skarżący nie zakwestionowali żadnej czynności egzekucyjnej, która mogłaby podlegać zaskarżeniu w trybie art. 54 u.p.e.a. Wywody ich skargi dotyczyły zaś w istocie zasadności i wymagalności obowiązku określonego w tytule wykonawczym, do oceny czego organ na tym etapie nie jest uprawniony. Jednocześnie Minister wyjaśnił, że zgłaszane w tej skardze zastrzeżenia co do objęcia tytułem wykonawczym tylko jednej osoby mogą być rozpoznawane wyłącznie w ramach zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, stosownie do art. 33 pkt 10 u.p.e.a.

Niezależnie zaś wyrokiem z dnia 15 wrzesnia 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 548 /10 Wojewódzki Sąd Administacyjny w Warszawie uchylił postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] września 2011 r. oraz utrzymujące je w mocy postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2010 r. wzywające L. B. do wykonania obowiązku wydania nieruchomości .

Skarżacy L. B., K. B. i H. A. złożyli wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2010 r.

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r. Minister Infrastruktury uchylił własne postanowienie z [...] lipca 2010 r. w części dotyczącej rozpatrzenia skargi K. B. i H. A. na czynności egzekucyjne, polegające na odebraniu nieruchomości położonej w gminie S., obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha i w tym zakresie umorzył postępowanie, a w pozostałej części – tj. części dotyczącej skargi L. B. - utrzymał postanowienie w mocy.

Niezgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem L. B., K. B. i H. A. wnieśli o ponowne rozpatrzenie sprawy. W następstwie rozpoznania tego wniosku Minister Infrastruktury postanowieniem z [...] lipca 2011 r. nr [...] uchylił uprzednio wydane postanowienie z [...] lipca 2010 r. w części dotyczącej rozpatrzenia skargi wniesionej przez K. B. oraz H. A. i w tym zakresie umarzył postępowanie, natomiast w pozostałej części kwestionowane postanowienie utrzymał w mocy.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że w sprawie zainicjowanej wnoszoną w trybie art. 54 u.p.e.a. skargą na czynności egzekucyjne, kontrolą objęta może być wyłącznie prawidłowość takiej czynności, a nie działanie będące podstawą egzekucji. Postępowanie z tej skargi stanowi bowiem jedynie fragment postępowania egzekucyjnego, gdzie nie orzeka się, ani o zasadności wszczęcia tego postępowania, ani nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia. Tymczasem zarówno w skardze na czynności egzekucyjne, jak i we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy L. B. zakwestionował przede wszystkim zasadność i wymagalność obowiązku określonego w tytule wykonawczym, a nie konkretne działania wykonawcze organu egzekucyjnego czy egzekutora. Z tego względu skarga ta nie mogła być uwzględniona.

Wskazując zaś na przyczyny uchylenia uprzednio wydanego w sprawie postanowienia w części dotyczącej skargi K. B. i H. A. oraz umorzenia w tym zakresie postępowania, Minister Infrastruktury wyjaśnił, że podmiotem legitymowanym do wniesienia tego rodzaju skargi jest wyłącznie zobowiązany. Zobowiązanym zaś w niniejszej sprawie był jedynie L. B., na którego wystawiony był tytuł wykonawczy, a nie wyżej wymienione.

W wyniku złożonej na powyższe postanowienie skargi , Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 marca 2012 r. sygn.. akt I SA/Wa 1627/11 uchylił ww. postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2011 r. wskazując, że zarówno postanowienie z dnia [...] lipca 2010 r. , jak i postanowienie z dnia [...] lipca 2011 r. zostało podpisane przez tego samego pracownika organu tj. Dyrektora Departamentu Orzecznictwa S. J. , co stanowi naruszenie art. 24 § 1 pkt 5 kpa.

Ponownie rozpoznając sprawę organ w zaskarżonym postanowieniu wskazał, że datą wszczęcia postępowania egzekucyjnego jest dzień doręczenia dłużnikowi tytułu egzekucyjnego . Organ wyjaśnił , że postepowanie egzekucyjne zostało wszczęte jedynie w stosunku do L. B. , bowiem na niego został wystawiony tytuł wykonawczy . W związku tym należało uznać, że K. B. i H. A. nie posiadają legitymacji do wniesienia skargi na czynności egzekucyjne, bowiem prawo do wniesienia skargi przysługuje tylko zobowiązanemu, zgodnie z art. 54 §1 "u.p.e.a" . Wobec powyższego należało uchylić postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2010 r. w części i w tym zakresie umorzyć postępowanie.

Przechodząc do oceny postanowienia Ministra Infrastruktury w części , w jakiej oddala skargę L. B. organ wyjaśnił, że w postępowaniu dotyczącym skargi na czynności egzekucyjne , kontrolą objęta jest jedynie prawidłowość zaskarżonej czynności , a nie działania będące podstawą egzekucji. W postępowaniu zakończonym postanowieniem Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2010 r. skarżący w żaden sposób nie wskazał, na czym miałaby polegać wadliwość zaskarżonej czynności egzekucyjnej . Jak wynika z akt sprawy , zarówno w skardze na czynności egzekucyjne polegające na odebraniu nieruchomości , jak i we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej posatnowieniem Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2010 r., L. B. zakwestionował przede wszystkim zasadność i wymagalność obowiązku określonego w tytule wykonawczym , natomiast nie wskazał i nie uzasadnił swoich zastrzeżeń wobec tej czynności , którą faktycznie zaskarżył , a więc czynności polegającej na odebraniu nieruchomości. Wobec powyższego organ uznał za zasadne stanowisko zawarte w postanowieniu Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2010 r.

Na powyższe postanowienie L. B,., K. B. i H. A. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, podnosząc, że pomimo unieważnienia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 15 września 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 548/10 postanowienia z [...] wrzesnia 2009 r. o wezwaniu do wydania nieruchomości, nieprawidłowego wystawienia tytułu wykonawczego oraz braku doręczenia postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania egzekucyjnego – egzekucja polegająca na odebraniu przedmiotowej nieruchomości nastąpiła. W oparciu o tak sformułowane zarzuty wniósł on uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia z [...] lipca 2010 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia oraz zebranego w sprawie materiału dokumentacyjnego, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie ponieważ zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.

Przedmiotem badania Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia z [...] sierpnia 2013 r. nr [...] uchylające własne postanowienie z [...] lipca 2010 r. w części dotyczącej rozpatrzenia skargi K. B. i H. A. na czynności egzekucyjne, polegające na odebraniu nieruchomości położonej w gminie S., obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...]o pow. [...] ha i w tym zakresie umarzające postępowanie, a w pozostałej części – tj. części dotyczącej skargi L. B.– utrzymujące postanowienie w mocy, wydane na podstawie art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 229, poz. 1954 ze zm.).

Zgodnie treścią § 1 w/w art. 54, zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Zgodnie natomiast z treścią art. 1a pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przez czynność egzekucyjną rozumie się wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Środkiem egzekucyjnym w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym obowiązków o charakterze niepieniężnym jest natomiast, w myśl przepisu art. 1 a pkt 12 lit b ustawy, m.in. odebranie nieruchomości, opróżnienie lokali i innych pomieszczeń. Z istoty skargi na czynności egzekucyjne wynika, że skarga taka powinna być skonkretyzowana i wskazywać na czym polegała – zdaniem strony – nieprawidłowość w przeprowadzeniu tej czynności. W sytuacji, gdy strona nie stawia konkretnych zarzutów, sąd nie może badać, która z czynności egzekucyjnych została przeprowadzona nieprawidłowo. Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie.

W tym miejscu wyjaśnić należy, że przedmiotem postępowania prowadzonego w sprawie ze skargi na czynność organu egzekucyjnego jest wyłącznie prawidłowość zakwestionowanej czynności egzekucyjnej. Oznacza to, że w postępowaniu tym organ nie ma obowiązku badania zasadności egzekwowanego obowiązku, skupia się jedynie na fizycznej czynności egzekucyjnej.

Analizując zaskarżone orzeczenie oraz materiał dowodowy zgromadzony w aktach niniejszej sprawy, w tym tytuł wykonawczy nr [...] z dnia [...] września 2009 r., wystawiony przeciwko L. B. wskazać należy, że Sąd nie dopatrzył się uchybień organu przeprowadzającego czynność odebrania nieruchomości, które mogłyby skutkować uwzględnieniem skargi. Jak wynika bowiem z w/w tytułu czynność ta wynikała z prawomocnych decyzji organów administracji.

Podnieść należy, że zarzuty skargi, odnoszą się w istocie nie do samej czynności odebrania nieruchomości, a do całego postępowania tak egzekucyjnego jak i wywłaszczeniowego, w tym również do ważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r. Nie mogą one zatem być przedmiotem badania w niniejszej sprawie. Jak wskazano bowiem powyżej, przedmiotem skargi składanej w trybie art. 54 ustawy prawo o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, mogą być jedynie "faktyczne fizyczne" czynności egzekucyjne przeprowadzone przez organ administracji. Stąd też podniesione w tym zakresie zarzuty oraz powołana argumentacja pozostają bez wpływu na ocenę prawidłowości zaskarżonego postanowienia (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 czerwca 2010 r., sygn. akt II FSK 167/09, LEX nr 595879).

Sąd podziela również stanowisko organu przedstawione w stosunku do skarg na czynności egzekucyjne złożonych przez K. B. oraz H. A.. Czynność egzekucyjna polegającana odebraniu nieruchomości położonej w gminie S. , obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha dotyczyła wyłącznie L. B., bowiem jedynie przeciwko niemu został wystawiony tytuł wykonawczy . Prwidlowe jest więc stanowisko organu , że K. B. oraz H. A. nie posiadają legitymacji do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną, która nie została przeciwko nim skierowana.

Sąd w całości podziela również stanowisko organu dotyczące wpływu na zaskarżone postanowienie wyroku z dnia 15 wrzesnia 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 548 /10 , którym uchylono przez Wojewódzki Sąd Administacyjny w Warszawie postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] września 2011 r. oraz utrzymującego je w mocy postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2010 r., wzywającego L. B. do wykonania obowiązku wydania nieruchomości. Postępowanie egzekucyjne składa się z poszczególnych, niezależnych od siebie etapów, zatem uchylenie tych postanowień nie wstrzymuje całego postępowania egzekucyjnego.

Dlatego też Sąd podzielił w pełni stanowisko Ministra Infrastruktury zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu, a tym samym zarzuty skargi uznał za nieuzasadnianione.

Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270.ze zm. ) orzekł jak w sentencji .