Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 401/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2022-02-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżone postanowienie w całości
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Białek Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis (spr.) Sędzia WSA Adam Habuda po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 lutego 2022 r. sprawy ze skargi M. O. i K. O. na postanowienie Wojewody Śląskiego z dnia 2 sierpnia 2013 r. nr IFXIV.7840.38.37.2013 w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego w sprawie zawieszenia postępowania dotyczącego wznowienia z urzędu postępowania w sprawie pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Wojewody Śląskiego na rzecz skarżących kwotę 200 zł (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia z dnia 2 sierpnia 2013 r. Nr IFXIV.7840.38.37.2013 Wojewoda Śląski umorzył postępowanie zażaleniowe po rozpatrzeniu zażalenia W. O. na postanowienie Prezydenta Miasta S. z dnia 10 maja 2013 r. Nr 255/13 (Znak: WAB.SZOK. 7353-759/09-13), o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie wznowienia z urzędu postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta S. z dnia 16 listopada 2009 r. Nr 709/09 (znak: WAB.SZ.7353-759/09) zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej U. D. i A. D. pozwolenia na budowę budynku bliźniaczego garażu na samochody dostawcze zlokalizowanego na działkach nr ewid. [...] i [...] przy u. [...] w S., na podstawie art. 138 § 1 pkt. 3 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kpa oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010r. Nr 243, poz. 1623 z późniejszymi zmianami), po rozpatrzeniu zażalenia W. O. na postanowienie Prezydenta Miasta S. nr 255/13 z dnia 10 maja 2013r. znak: WAB.SZ-OK.7353-759/09-13, o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie wznowienia z urzędu postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta S. z dnia 16 listopada 2009 r. nr 709/09 o pozwoleniu na budowę budynku bliźniaczego garażu na samochody dostawcze zlokalizowanego na działkach numer [...] i [...] przy ul. [...] w S., wydanej dla U. D. oraz A. D. W uzasadnieniu wskazał, między innymi, że w dniu 26 sierpnia 2011 r. Prezydent Miasta S., działając z urzędu, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 8 kpa tj. w sytuacji gdy decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione, wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezydenta Miasta S. z dnia 16 listopada 2009 r. nr 709/09. W uzasadnieniu wskazano, że SKO w Katowicach decyzjami z dnia 8 czerwca 2011 r. stwierdziło nieważność szeregu decyzji o warunkach zabudowy. Dalej Prezydent Miasta S. podkreślił, że te decyzje stanowiły podstawę wydania decyzji o pozwoleniu na budowę nr 709/09 z dnia 16 listopada 2009 r., natomiast wobec ich wyeliminowania z obrotu prawnego, zasadne jest wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt. 8 kpa w sprawie zakończonej decyzją nr 709/09 z dnia 16 listopada 2009 r.

Postanowieniem z dnia 8 maja 2013 r. nr 248/13 Prezydent Miasta S., na podstawie art. 97 § 1 pkt. 4 kpa, (po uprzednim zawieszeniu i późniejszym podjęciu tego postępowania) ponownie zawiesił postępowanie w sprawie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta S. z dnia 16 listopada 2009 r. nr 709/09 ze względu na pierwszeństwo postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia 16 listopada 2009 r. nr 709/09, które obecnie jest prowadzone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Prezydent Miasta S. w uzasadnieniu wskazał, że wszczęcie postępowania nieważnościowego w stosunku do decyzji, co do której podjęto też postępowanie wznowieniowe, uzasadnia zawieszenie tego drugiego postępowania nadzwyczajnego na podstawie art. 97 § 1 pkt. 4 kpa, albowiem stwierdzenie nieważności powoduje następstwa prawne dalej idące niż decyzje wydane w trybie wznowieniowym.

Zażalenie na postanowienie Prezydenta Miasta S. nr 253/13 z dnia 9 maja 2013 r. złożył W. O., podnosząc, iż rozstrzygnięcie jest prawidłowe w okolicznościach sprawy ale zawiera braki w uzasadnieniu. Skarżący wskazał, iż w postanowieniu nie ustosunkowano się do złożonych przez niego różnych wniosków procesowych i zawartej w nich argumentacji.

Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z regulacją art. 101 § 3 kpa na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania albo odmowy podjęcia zawieszonego postępowania służy stronie zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem Prezydent Miasta S. zawiesił postępowanie prowadzone, we wszczętej przez organ z urzędu, sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia 16 listopada 2009 r. nr 709/09. Z akt sprawy wynika, że W. O. nie został uznany za stronę postępowania wznowieniowego prowadzonego przez organ I instancji z urzędu; stronami postępowania wznowieniowego są podmioty, którym przysługiwał status strony w postępowaniu prowadzonym w trybie zwyczajnym oraz ewentualnie podmioty, które wykazały przysługujący im interes prawny w udziale w tym postępowaniu w rozumieniu art. 28 kpa. Dalej organ wskazał, że kwestia posiadania przez W. O. statusu strony w postępowaniu zakończonym decyzją Prezydenta Miasta S. z dnia 16 listopada 2009 r. nr 709/09, była już kilkukrotnie przedmiotem analizy organów administracji architektoniczno-budowlanej.

Zdaniem Wojewody Śląskiego analiza akt sprawy oraz licznych pism i skarg W. O., wskazuje, że wywodzi on swój interes prawny z tytułu posiadania prawa współwłasności działek nr ewid [...], [...] i [...] położonych w S. przy ul. [...] (KW nr [...]). W ocenie organu wojewódzkiego, obszar oddziaływania inwestycji, polegającej na budowie budynku bliźniaczego garażu na samochody dostawcze, w żadnym wypadku nie obejmuje swym zakresem działki o numerze ewid. [...], [...] i [...]. Położenie wskazanych działek względem nieruchomości inwestycyjnej wyklucza uznanie, iż sporna inwestycja niesie ze sobą jakiekolwiek uciążliwości lub ograniczenia w możliwości zagospodarowania bądź korzystania z działek należących do skarżącego. W szczególności organ zauważa, że planowany budynek o wysokości w najwyższym punkcie 7,20 jest oddalony od granicy działki skarżącego nr ewid. [...], położonej najbliżej planowanej inwestycji o 4 m. Wobec tego nieruchomości należące do skarżących nie znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji wyznaczonym m.in. w oparciu o przepis § 12 (odległość budynków na działce budowlanej od granicy z sąsiednią działką budowlaną) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002r. nr 75, poz. 690 z późn. zm.). Projektowana inwestycja nie niesie ze sobą ograniczeń związanych z przesłanianiem obiektów z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi (zarówno istniejących jak i potencjalnych) na działkach nr [...], [...] i [...] (§ 13 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r.). Przesądza o tym wysokość projektowanego obiektu (tj. 7,20 m), jak również odległości dzielące go od nieruchomości skarżącego (tj. w największym zbliżeniu - 4 m od granicy działki nr [...]). Oprócz tego, dokumentacja projektowa nie przewiduje zmiany spływu wód opadowych na nieruchomości skarżącego (§ 29 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r.), nie wpływa na warunki ochrony przeciwpożarowej usytuowanych na nich obiektów (§ 271 i następne rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r.), nie pozbawia tych nieruchomości dostępu do drogi publicznej oraz dostępu do szeroko rozumianych mediów (woda, ciepło, prąd, telekomunikacja). Sporna inwestycja nie niesie ze sobą również ponadnormatywnych uciążliwości w zakresie emisji pól elektromagnetycznych (§ 314 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. oraz rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów - Dz. U. z 2003 r. nr 192, poz. 1883). W konsekwencji dokonanej analizy stanu faktycznego sprawy i obowiązujących unormowań wojewoda uznał, że żalący się nie posiada legitymacji do wniesienia zażalenia na postanowienie wydane w toku postępowania wznowieniowego prowadzonego z urzędu w sprawie zakończonej ostateczna decyzja Prezydenta Miast S. z dnia 16 listopada 2009 r. nr 709/09. Wobec faktu, iż zażalenie zostało wniesione przez osobę, której nie przysługuje status strony w przedmiotowym postępowaniu, orzeczono jak w sentencji o umorzeniu postępowania zażaleniowego.

Odnośnie, zawartego w piśmie z dnia 20 lipca 2013 r., wniosku W. O. o wyłączenie Zastępcy Dyrektora Wydziału Infrastruktury Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego od udziału we wszystkich postępowaniach dotyczących decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia 16 listopada 2009 r. nr 709/09, organ stwierdza, iż jest on bezzasadny. W kwestii podnoszonego przez W. O., w piśmie z dnia 2 lipca 2013 r., wniosku o wyłączenie Prezydenta Miasta S. (w oparciu o art. 25 i art. 24 § 3 kpa), organ informuje, iż podtrzymuje swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w pismach z dnia 12 kwietnia 2013r. i z dnia 18 czerwca 2013 r., o braku istnienia podstaw do wyłączenia organu od wszystkich postępowań dotyczących decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia 16 listopada 2009 r. nr 709/09.

Skargę na postanowienie Wojewody Śląskiego złożyli W. i M. O. Zawnioskowali o jego uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania oraz wstrzymanie jego wykonania. - Postanowieniu Wojewody Śląskiego z dnia 2 sierpnia 2013 r. Nr IFXIV.7840.38.37.2013 zarzucili naruszenie przepisów prawa, w tym materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz inne naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy: 1.naruszenie art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 144 K.p.a. i przyjęcie, że w okolicznościach sprawy zgodne z prawem było umorzenie postępowania zażaleniowego z uwagi na brak po stronie strony przymiotu strony bez wykonania postanowień prawomocnego wyroku WSA w Opolu z dnia 6 grudnia 2011 r. sygn. akt II SA/Op 461/11 i przyjęcie, że wiążące dla organu jest stanowisko w ostatecznych (nieprawomocnych) decyzjach GINB z dnia 16 listopada 2012 r. podjętych w postępowaniu nieważnościowym i także nieprawomocnym postanowieniu GINB z dnia 26 marca 2013 r., zamiast uchylenia zaskarżonego postanowienia i wskazania na konieczność wykonania zaleceń w ostatecznym postanowieniu Wojewody Śląskiego z dnia 11 czerwca 2013 r. Nr IFX!V.7840.38.2013, w którym wskazano na konieczność "rozpatrzenia wszystkich przesłanek wznowienia postępowania, zawartych we wnioskach państwa O. (...) w ramach jednego postępowania wznowieniowego, a następnie zawieszeniu postępowania do czasu prawomocnego zakończenia spraw sądowoadministracyjnych przed WSA w Warszawie mających rozstrzygnąć o legalności decyzji GINB z dnia 16 listopada 2012 r. W sprawie doszło zatem do naruszenia tej jednostki redakcyjnej art. 138 K.p.a. w związku z art. 145 § 1 K.p.a. oraz art. 97 § 1 i art. 98 § 1 K.p.a., które winny były znaleźć zastosowanie w sprawie, albowiem po uchyleniu skarżonego postanowienia winno się w ramach jednego postępowania wznowieniowego zbadać przesłanki zawieszenia i to przy uwzględnieniu postanowień prawomocnego wyroku WSA w Opolu z dnia 6 grudnia 2011 r. sygn. akt II SA/Op 461/11, a nie prowadzić nadal dwóch odrębnych postępowań wznowieniowych, a przymiot strony oceniać tylko i wyłącznie w oparciu o decyzje GINB, które w dniu 24 września 2013 r. mają zostać poddane kontroli WSA w Warszawie, a co w ocenie skarżących determinuje postępowanie organów, które dążą do uchylenia decyzji budowlanej nr 709/09 w trybie wznowieniowym i to bez udziału skarżących, a to w celu doprowadzenia do bezprzedmiotowości postępowania sądowego w sprawie nieważności decyzji nr 709/09 i bez uwzględnienia postanowień Uchwały NSA z dnia 13 listopada 2012 r. (sygn. akt I OPS 2/12). 2. naruszenie art. 6, 7, 8, 9, 77 § 1, 107 § 3, 138 § 1 pkt. 3 w związku z art. 144 Kpa poprzez umorzenie postępowania zażaleniowego i nie rozpatrzenie wielokrotnie wyrażanego i obszernie opisywanego stanowiska i argumentacji co do przymiotu strony dla skarżących, a co jasno wynikało m. in. z zarzutów zażalenia, które nie zostały nawet należycie zidentyfikowane, a wśród których pojawiło się odesłanie m. in. do pism W. O. z dnia 2 i 10 maja 2013 r., a gdzie w pkt. 14 znajdowały się obszerne wywody w zakresie przymiotu strony, a które niemal całkowicie zostały przez Wojewodę Śląskiego pominięte, tak jak i pominięto późniejsze i powtarzane wielokrotnie wywody w tym przedmiocie wyrażane w pismach kierowanych do organu wojewódzkiego i przywołane przez Wojewodę Śląskiego w skarżonym postanowieniu z dnia 2 sierpnia 2013 r. (por. pisma z dnia 5, 16, 26 kwietnia 2013 r., 2, 10, 20, 31 maja 2013 r., 13, 20 czerwca 2013 r., 2 lipca 2013 r. i wcześniejszych składanych organowi w ramach postępowania wznowieniowego, w tym pismo z 23 listopada 2011 r. oraz pism składanych do postępowania nieważnościowego, w tym pismo z dnia 21 maja 2012 r., a także liczne pisma w ramach procedur skargowych - w posiadaniu organu wojewódzkiego. 3. Naruszenie art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art., art. 7, art. 77, art. 28 K.p.a. w związku z art. 28 ust. 2, art. 3 pkt. 20, art. 32 ust. 4 pkt. 1, art. 33 ust. 2 pkt. 3, art. 35 ust. 1 pkt. 1 Prawa budowlanego oraz przede wszystkim w związku ze wskazanymi m. in. w pismach z dnia 2 i 10 maja 2013 r. przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 2002 r. w sprawie warunków technicznych (...), dalej określane jako Ml, w tym m. in. § 15, § 207-209, § 212-213, § 218, § 271-272, w zw. z § 228, § 235, § 274, § 276, na których skarżący oparli argumentację co do przymiotu strony, a co powiązano także z przepisami ustawy z 2001 r. Prawo ochrony środowiska, przepisami pożarowymi oraz art. 144 Kodeksu cywilnego i art. 5 ust. 1 pkt. 9 Prawa budowlanego, a do czego niemal zupełnie nie odniósł się Wojewoda Śląski, a co już samo niewątpliwie oznacza konieczność uchylenia tego postanowienia. 4. naruszenie art. 24 § 3 K.p.a. w związku z art. 6, 7, 8, 9, 77 § 1 i 107 § 3, 138 § 1 pkt. 3 K.p.a., a to z uwagi na to, że zaskarżone postanowienie wydał pracownik, który podlegał wyłączeniu, a który pomimo złożonego wcześniej wniosku o wyłączenie Pracowników Wydziału Infrastruktury Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego nie wstrzymał się od orzekania (Wojewoda Śląski pomimo licznych monitów do dnia dzisiejszego nie wydał w kwestii składanych wniosków o wyłączenie pracowników stosownych postanowień). W zaskarżonym postanowieniu nie odniesiono się także do zarzutu zażalenia, w którym jednoznacznie wskazano, że w pierwszej instancji orzekał pracownik (Naczelnik Wydziału Administracji Architektoniczo-Budowlanej Urzędu Miejskiego w S.), który także podlegał wyłączeniu od sprawy, a czego stwierdzenia od dłuższego czasu domagał się W. O. od Prezydenta Miasta S. (organ jest bezczynny bowiem nie wydaje w tym przedmiocie stosownego postanowienia, bezczynny jest także w tym przedmiocie Wojewoda Śląski ponieważ tej bezczynności nie stwierdza). Wojewoda Śląski odniósł się jedynie do wniosków o wyłączenie Prezydenta Miasta S., jednak bez odniesienia się do wcześniejszej merytorycznej argumentacji skarżących, w tym brak jest jakiegokolwiek odniesienia do kwestii przesłania zażalenia W. O. na postanowienie nr 255/13 Prezydenta Miasta S. z ponad miesięcznym opóźnieniem do organu wojewódzkiego i to także w kontekście żądań wyłączenia.

W ocenie skarżących w sprawie zachodzi też przypadek, o którym mowa w art. 25 K.p.a., a to już tylko dla tego, że w sytuacji uchylenia w trybie wznowieniowym decyzji nr 709/09, a nie stwierdzenia jej nieważności (wobec stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy będących podstawą do wydania decyzji budowlanej nr 709/09, o nieważności tej ostatniej przesądza w istocie uchwała NSA z dnia 13 listopada 2012 r., sygn. akt I OPS 2/12 i udział Prokuratury Okręgowej w postępowaniu nieważnościom) brak bowiem będzie możliwości prawnych (lub powstaną w tym zakresie dodatkowe trudności) w dochodzeniu odszkodowania od Prezydenta Miasta S. za wydanie z rażącym naruszeniem prawa decyzji budowlanej nr 709/09, a co zdaniem skarżących oznacza, że sprawa wznowieniowa dotyczy interesów majątkowych Prezydenta Miasta S., który niewątpliwie jest zainteresowany uchyleniem decyzji nr 709/09 w tym trybie, a nie trybie nieważnościom, a do czego pomimo tak formułowanej argumentacji nie odniósł się Wojewoda śląski, a jedynie arbitralnie stwierdził, że w sprawie nie zachodzą przesłanki z art. 25 K.p.a. Zdaniem skarżących, ze względów wyrażonych w skardze konieczne jest wyeliminowanie z obrotu prawnego postanowienia Wojewody Śląskiego, a także wstrzymania jego wykonania, ponieważ jego pozostawienie w obrocie prawnym przesądza bez wykonania wyroku WSA w Opolu o braku dla skarżących przymiotu strony w postępowaniu wznowieniowym, a to w konsekwencji wobec dążenia organów do uchylenia decyzji budowlanej nr 709/09 w trybie wznowieniowym, a nie nieważnościowym narazi skarżących na szkodę w postaci braku możliwości dochodzenia odszkodowania za rażące naruszenie prawa przy wydawaniu decyzji budowlanej nr 709/09, której uchylenie niewątpliwie zmierza do tego, a umorzenie postępowania w przedmiocie zawieszenia w wydanym odrębnie przez Wojewodę Śląskiego postanowieniu z dnia 11 lipca 2013 r. Nr IFXIV.7840.38.31.2013, stwarza procesowo taką możliwość w trybie wznowieniowym, a to uniemożliwi lub co najmniej znacząco utrudni dochodzenie odszkodowania za rażąco niezgodne z prawem decyzje i zlokalizowanie 4 m od granicy na terenie jednolitej zabudowy jednorodzinnej obiektu garażu na samochody dostawcze o powierzchni 400m2 o niespotykanych blisko 3 krotnie większych gabarytach w stosunku do pozostałych największych obiektów i funkcji nie występującej w promieniu kilkuset metrów i w okolicznościach braku powiadomienia nawet o procedurze planistycznej i budowlanej, co oznaczało bark jakiejkolwiek możliwości artykułowania interesów skarżących jako właścicieli sąsiedniej nieruchomości. Obiekt obecnie jest użytkowany, a zatem jedynym sposobem przywrócenia stanu zgodnego z prawem jest stwierdzenie nieważności decyzji nr 709/09, a temu właśnie chcą zapobiec organy, dążąc do uchylenia decyzji budowlanej w trybie wznowieniowym i to wbrew uchwale NSA z dnia 13 listopada 2012 r. oraz po wcześniejszym ponad dwuletnim okresie tolerowania i utrzymywania takiego stanu rzeczy tj. nie uchylania decyzji budowlanej pomimo stwierdzenia w dniu 8 czerwca 2011 r. przez SKO w Katowicach nieważności decyzji o warunkach zabudowy stanowiących podstawę do wydania decyzji budowlanej nr 709/09.

W motywach skargi opisano szeroko stan sprawy i wskazano (między innymi), że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z dnia 6 grudnia 2011 r. (sygn. akt II SA/ Op 461/11) uchylił decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 18 listopada 2010 r. (Nr IFA/a/7111/03/56/10) oraz utrzymaną nią decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia 20 września 2010 r. (Nr 246/10/X-WAB.S2.7353-759/09-10), którą odmówiono uchylenia własnej decyzji ostatecznej z dnia 16 listopada 2009 r. nr 709/09 zatwierdzającej projekt budowlany i udzielające spornego pozwolenia na budowę. Powyższe pominięcie jest całkowicie niezrozumiałe, a brak wykonania zaleceń zawartych w tym wyroku niewątpliwie narusza prawo i już tylko z tego powodu przedmiotowe postanowienie podlega uchyleniu.

Strona podkreśla, że w obecnych okolicznościach jedyną przeszkodą w rozpatrzeniu merytorycznym sprawy nieważnościowej - dalej idąca w skutkach i mająca inne podstawy niż tryb wznowieniowy - może być wcześniejsze uchylenie decyzji budowlanej nr 709/09 w trybie wznowieniowym, a do czego w ocenie skarżących dążą organy. W dalszej części szerokiej skargi strony wyjaśniają, że od 2011 r. pozostaje kwestia dotycząca statusu strony w postępowaniach nadzwyczajnych dotyczących decyzji budowlanej nr 709/09 oraz mające znaczenie dla oceny zasadności naszego uprawdopodobnienia podstaw do wyłączenia z art 24 § 3 K.p.a. i przyczyn wyłączenia Prezydenta Miasta S. w oparciu o ww. przepis jak i art. 25 K.p.a.

Strona skarżąca podkreśla, że dopóki organ I jak i II instancji nie wykonają w sprawie wznowieniowej wyroku WSA w Opolu (oczywiście to winno nastąpić po prawomocnym orzeczeniu w przedmiocie nieważności - do tego czasu postępowanie winno być zawieszone, czy to z naszego wniosku czy z urzędu) to nieuprawnione i przedwczesne są wszelkie twierdzenia co do tego, że nie ma przymiotu strony w tym postępowaniu, a zatem i twierdzenia odnoszące się do braku możliwości składania wniosków o wyłączenie. Mając także na uwadze twierdzenia Wojewody Śląskiego, że żądanie wyłączenia może wnieść strona (co organ podkreślił), skarżący wskazują, że zgodnie z art. 24 § 3 K.p.a. wyłączenie to może nastąpić także z urzędu oraz to, że sam wojewoda wskazał, że w sprawie ma zastosowanie art. 234 K.p.a, a zatem także i z tego powodu przedmiotowe postanowienie tak jak i dotychczasowe postępowanie Wojewody Śląskiego i Dyrektora Wydziału Infrastruktury, a także Prezydenta Miasta S., odmawiających wydania postanowień w przedmiocie wyłączenia naruszają prawo. Nie ulega przy tym wątpliwości, że uprawdopodobniono okoliczności mogące wywoływać wątpliwości co do bezstronności pracowników zajmujących się sprawą od 2010 r. a także ich bezpośrednich przełożonych, którzy ani na żądanie strony (sporne w sprawie), ale także z urzędu nie wyłączyli jak dotychczas żadnego pracownika ani organu I ani II instancji od udziału w postępowaniu, choć cały czas przywołują art. 234 K.p.a., który wyraźnie wskazuje, że powinni okoliczności pochodzące nie od strony postępowania rozpatrzyć z urzędu. W związku z tym, że organy nie uznają skarżących za stronę i powołują się na rozstrzygnięcie w tym przedmiocie zawarte w decyzji GINB z dnia 16 listopada 2012 r., a jednocześnie nie wykonują wyroku WSA w Opolu z dnia 6 grudnia 2011 r. w tym względzie, autor skargi wyjaśnia, że interes prawny wywodzi w licznych pismach procesowych składanych do akt wznowieniowych, a także z okoliczności, ze WSA w Opolu w wyroku z dnia 6 grudnia 2011 r. nakazał Prezydentowi Miasta S. ustalenie stanu faktycznego i analizę przepisów mających znaczenie dla naszego interesu prawnego, a zatem brak tego będzie oznaczał nie wykonanie zaleceń zawartych w tym wyroku, któremu z oczywistych względów nie można przeciwstawiać stanowiska zawartego w decyzji GINB z dnia 16 listopada 2012 r. i postanowieniu z dnia 26 marca 2013 r. GINB wypowiedział się bowiem tylko do przesłanek nieważności, a ocena legalności tych decyzji zostanie dopiero dokonana w wyroku WSA w Warszawie. Interes prawny w postępowaniu wznowieniowym skarżący wywodzą cały czas m. in. z przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (dalej Ml), w tym przepisów dotyczących usytuowania budynków oraz przepisów dotyczących ochrony przeciwpożarowej, w szczególności zaś: § 15, § 207- .209, § 212-213, § 218, § 271-272 w zw. z § 228, § 235, § 274, § 276. oraz przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska i przepisów przeciwpożarowych oraz art. 144 Kodeksu cywilnego i art. 5 ustawy Prawo budowlane. Inwestycja jest częściowo zrealizowana, a obiekt użytkowany (a zatem dopiero teraz można na niektóre kwestie zwrócić uwagę jak ruch samochodów dostawczych w odległości kilkudziesięciu centymetrów od granicy działki skarżących co powoduje zagrożenie środowiskowe i pożarowe - zdjęcia z pożaru w 2012 r. w aktach sprawy). Skarżący wnioskują o kontrolę legalności decyzji nr 709/09 w trybie nadzwyczajnym. Sporny obiekt ogranicza skarżących w zabudowie i zagospodarowaniu ich działki na długości 25 metrów i co czyni w istocie bezwartościową tę działkę - jej część.

Brak zawieszenia postępowania wznowieniowego do czasu prawomocnego zakończenia postępowania nieważnościowego może doprowadzić do sytuacji pozbawienia skarżących Konstytucyjnego prawa do Sądu i naruszenia zasady równości, a także działania na szkodę ich interesu prywatnego, dlatego też konieczne jest uchylenie postanowienia i prowadzenie jednego postępowania wznowieniowego,

W dalszej części bardzo obszernej skargi strona podnosi kwestie związane z problemem wyłączenia pracowników organu oraz podtrzymuje kwestie legitymowania się przymiotem strony.

W doręczonej sądowi odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz.U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu, kontrola o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm. – dalej u.p.p.s.a) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Przeprowadzone w tych ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia wykazało, że jest ono dotknięte uchybieniami uzasadniającymi jego wzruszenie, a tym samym skarga musiała zostać uwzględniona. Zdaniem sądu zaskarżony akt wydany bowiem został z naruszeniem przepisów prawa procesowego, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wyjaśniając to stanowisko zauważyć najpierw należy, że według art. 141 k.p.a. wynika prawo wniesienia zażalenia na postanowienie przysługuje stronie postępowania. Tym samym, jednym z podstawowych obowiązków organu właściwego do rozpatrzenia tego środka zaskarżenia jest przeprowadzenie analizy, czy pochodzi on od strony danego postępowania, czy też od osoby niemającej takiego statusu. Zgodnie z art. 144 k.p.a. przy rozpatrywaniu zażaleń, w sprawach nieuregulowanych odpowiednie zastosowanie znajdują przepisy dotyczące odwołań. Trzeba mieć zatem na uwadze, że postępowanie odwoławcze (tym samym podobnie postępowanie zażaleniowe) składa się w istocie z trzech faz: wstępnej, postępowania wyjaśniającego i wydania decyzji (lub odpowiednio postanowienia). Ocena dopuszczalności zażalenia pod względem podmiotowym powinna mieć miejsce już we wstępnej fazie postępowania zażaleniowego. Powinnością organu odwoławczego, po wypłynięciu zażalenia jest w pierwszym rzędzie wyjaśnienie, czy osoba wnosząca je posiada przymiot strony w konkretnym postępowaniu administracyjnym. Potwierdza to art. 134 k.p.a. który znajduje odpowiednie zastosowanie (na mocy art. 144 k.pa..) zgodnie z którym, organ odwoławczy w pierwszej fazie postępowania zobowiązany jest do ustalenia, czy odwołanie jest dopuszczalne, a w tym, czy pochodzi od strony postępowania i czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Zauważyć w tym miejscu należy, że stwierdzenie niedopuszczalności odwołania w trybie art. 134 K.p.a. z przyczyn podmiotowych jest jednak możliwe wtedy, gdy wnioskodawca nie wskazuje na własny interes prawny a ustalenie tej kwestii nie wymaga złożonego procesu wykładni (por. wyrok NSA z dnia 28 marca 2012 r. sygn. akt II GSK 321/11, dostępny jw.). Zatem stwierdzenie niedopuszczalności odwołania (lub zażalenia) jest możliwe tylko sytuacji, gdy brak interesu prawnego po stronie wnoszącego odwołanie (zażalenie) jest oczywisty i w sposób niebudzący wątpliwości wynika z tego odwołania (tak NSA w wyroku z dnia 24 stycznia 2013r. sygn. akt II OSK 1774/11, dostępnym jw.). Rozwijając tę myśl, należy zauważyć, że co do zasady – jeśli nie wystąpi konieczność wydania postanowienia, którym mowa w art. 134 K.p.a., ze względu na niedopuszczalność odwołania (czy też zażalenia) wnikająca z oczywistego, niewymagającego głębszej analizy braku interesu prawnego podmiotu domagającego się uruchomienia danej procedury administracyjnej – organ powinien przeprowadzić postępowanie odwoławcze i ustalić zasadność legitymacji procesowej tego podmiotu w postępowaniu głównym (por. stanowisko NSA wyrażone w wyroku z dnia 23 stycznia 2014 r. sygn. akt II OSK 1987/12, dostępnym jw.). Są to rozważania natury ogólnej.

Natomiast rozpoznając niniejszą sprawę, zdaniem sądu należy wziąć pod uwagę, że kluczowe znaczenie dla prawidłowego jej rozstrzygnięcia ma prawomocny wyrok NSA z dnia 17 VII 2015 r., zapadły w sprawie II OSK 3039/13, w której przedmiotem kontroli sądów administracyjnych było sprawdzenie, "czy zgodnie z prawem została wydana zaskarżona (tam) decyzja umarzająca postępowanie odwoławcze (z odwołania obecnych naszych skarżących -przyp. sądu). Dla wyjaśnienia tej kwestii należało ustalić, czy skarżący posiadają przymiot strony w tym postępowaniu zgodnie z brzmieniem art. 28 ust. 2 w związku z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. To, że działka należąca do skarżących, położona jest w sąsiedztwie inwestycji wzniesionej na podstawie decyzji z listopada 2009 r. wydanej przez Prezydenta Miasta S., nie budzi wątpliwości. Jednak problematyczne w całej sprawie od początku dla organów administracji architektoniczno-budowlanej, było to czy nieruchomość skarżących położona jest w obszarze oddziaływania obiektu zbudowanego przez U. D. i A. D. Na brak prawidłowych ustaleń w tym zakresie wskazywał już WSA w Opolu w uzasadnieniu prawomocnego wyroku z dnia 6 grudnia 2011 r., II SA/Op 461/11. Powyższy wyrok zapadł co prawda po kontroli decyzji wydanej w postępowaniu wznowieniowym, jednak postępowanie to dotyczyło tej samej decyzji. Poza tym te same reguły dotyczą ustalenia przymiotu strony w oparciu o art. 28 ust. 2 Pr. bud. w sprawie pozwolenia na budowę, jak i postępowań w trybach nadzwyczajnych odnoszących się do decyzji o pozwoleniu na budowę.

Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowo oceny stanu faktycznego w sprawie dochodząc do wniosku, że jednak działka skarżących nr [...] położona jest w obszarze oddziaływania obiektu w rozumieniu art. 3 pkt 20 Pr. bud. i w związku z tym M. O. i W. O. mają przymiot strony po myśli art. 28 ust. 2 Pr. bud. w tym postępowaniu. Mało tego Sąd dla poparcia swego stanowiska odwołał się do § 271 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., z którego to przepisu wynika, że w tym konkretnym przypadku mają miejsce pewne ograniczenia w zagospodarowaniu działki skarżących wynikające właśnie z takiego, a nie innego usytuowania obiektu budowlanego na działce sąsiedniej z uwagi na bezpieczeństwo pożarowe.

Pogląd Sądu przedstawiony na s. 4 uzasadnienia zaskarżonego wyroku, znajduje również potwierdzenie w decyzji Wojewody Śląskiego z dnia [...] lipca 2012 r. oraz w decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2012 r. W powyższej kwestii jednak milczy skarga kasacyjna, chociaż jest to najważniejszy argument uzasadniający stanowisko Sądu.

W świetle powyższych rozważań, całkowicie nietrafny jest zarzut zamieszczony w pkt 1 petitum skargi kasacyjnej. Przyjęcie poglądu, że skarżący powinien mieć przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] listopada 2009 r., automatycznie wskazuje, że wydanie zaskarżonej w sprawie decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego było pozbawione podstawy prawnej, co wymagało jej uchylenia".

Wynika z tego, że kwestię przymiotu strony w kontrolowanym postępowaniu rozstrzygnął już NSA w przywołanym wyroku. Trzeba bowiem mieć na względzie, że stosownie do treści art. 170 ppsa orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

Reasumując, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ppsa należało orzec jak na wstępie. Orzeczenie o kosztach wynika z art. 205 ppsa.