Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 591/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-07-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 105
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 51 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska, , Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, , Protokolant st. sekr. sąd. Dorota Wasiłek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lipca 2014 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego Z. K. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267) - po rozpatrzeniu odwołania Z. K. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...] stycznia 2014 r. umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych wykonanych przy zbiorniku wodnym położonym na działce nr ew. [...] przy ul. Z. [...] w R. - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W ocenie organu odwoławczego PINB w W. zasadnie umorzył postępowanie administracyjne w przedmiocie wykonanych robót budowlanych. Wskazał, że organ I instancji ustalił, że roboty budowlane przy zbiorniku wodnym, który powstał w latach 80 – tych, zostały wykonane w 2012 r., polegały według oświadczenia inwestora – M. C. na wzmocnieniu brzegów stawu kamieniami i zaprawą cementową oraz wyspy – balami drewnianymi. Ponieważ inwestor nie posiadał stosownej decyzji o pozwoleniu na budowę, prowadzono postępowanie administracyjne w oparciu o przepisy art. 50-51 Prawa budowlanego. Postanowieniem z dnia [...] września 2013 r. w oparciu o przepis art. 81c ust. 2 ustawy, nałożono na inwestora obowiązek przedłożenia oceny technicznej obiektu budowlanego – zbiornika wodnego, zawierającej ocenę wykonanych robót budowlanych. Analiza przedłożonej przez inwestora oceny technicznej doprowadziła do wniosku, że nie zachodzą przesłanki do kontynuacji postępowania; przedmiotowe roboty budowlane zostały wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną i wiedzą techniczną. Organ wskazał ponadto, powołując się na zapisy z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w R. nr [...] z dnia [...] czerwca 1998 r., że wykonane roboty na działce nr ew. [...] w R., nie naruszały ustaleń tego planu. Przedmiotowe roboty nie stanowią również zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i mienia.

Odnosząc się natomiast do treści odwołania organ odwoławczy wskazał, że nie jest możliwe wydanie postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych w sytuacji, gdy roboty takie zostały przez inwestora zakończone. Również nie zachodzą przesłanki do nakazania rozbiórki, bowiem organ nadzoru budowlanego obowiązany jest w pierwszej kolejności dążyć do legalizacji samowolnie wykonanych prac. Nakaz rozbiórki wydawany jest w sytuacji, gdy wykonane roboty budowlane naruszają ustalenia zawarte w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego lub przepisy techniczno-budowlane i niemożliwe jest doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. Organ wskazał ponadto, że organ nadzoru budowlanego nie bada naruszenia prawa własności, które to prawo jest chronione na drodze cywilno-prawnej.

W konkluzji organ odwoławczy uznał, że zaskarżona decyzja organu pierwszej instancji wydana w oparciu o przepis art. 105 § 1 k.p.a. jest prawidłowa. Organ przytoczył treść art. 105 § 1 k.p.a. wyjaśniając, kiedy następuje umorzenie postępowania administracyjnego.

Skargę na decyzję [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2014 r. złożył Z. K., zarzucając jej naruszenie:

- art. 28 ust. 1 i 2 ustawy Prawo budowlane, poprzez legalizację robót budowlanych podjętych i zakończonych bez wymaganego pozwolenia na budowę, przez co naruszone zostało prawo skarżącego, będącego współwłaścicielem nieruchomości do uczestnictwa w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę i współzarządzania tą nieruchomością;

- art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, poprzez niewydajnie we właściwym czasie, tj. niezwłocznie po zawiadomieniu organu o prowadzeniu robót budowlanych, właściwego postanowienia o wstrzymaniu prowadzonych robót budowlanych;

- art. 51 ust. 7 w zw. z art. 50 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, poprzez zaniechanie podjęcia czynności określonych w tym przepisie i wydanie rozstrzygnięcia wyłącznie formalnego, podczas gdy w zaistniałym stanie faktycznym zaszły okoliczności uzasadniające podjęcie czynności i załatwienie sprawy decyzją merytoryczną;

- art. 77 § 1 k.p.a. poprzez pominięcie okoliczności, że skarżący – współwłaściciel nieruchomości nie wyrażał zgody na ich przeprowadzenie;

- art. 78 § 1 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie wniosków dowodowych wskazanych przez skarżącego w piśmie z dnia 30 listopada 2012 r.;

- art. 105 k.p.a., poprzez umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego, podczas, gdy zaszły przesłanki uzasadniające wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego, tj. nakazania rozbiórki elementów obiektu, wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę, ew. bez dokonania właściwego zgłoszenia;

- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu decyzji do wszystkich okoliczności podniesionych przez skarżącego w odwołaniu od decyzji z dnia [...] stycznia 2014 r.

Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji, ew. uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Uczestnik postępowania – M. C. pismem z dnia 9 lipca 2014 r. wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko, że nie dokonał przebudowy budowli, istniejącej od 1982 roku, a jedynie jej remontu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270; dalej: "p.p.s.a."). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, o czym stanowi art. 134 § 1 p.p.s.a.

Skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż Sąd nie podzielił wszystkich zarzutów w niej podniesionych, albowiem zaskarżona decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2014 r. oraz decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...] stycznia 2014 r., umarzająca postępowanie administracyjne prowadzone w sprawie robót budowlanych wykonanych przy zbiorniku wodnym położonym na działce nr ew. [...] przy ul. Z. [...] w R. naruszają przepisy postępowania w sposób mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W ocenie Sądu za prawidłowe uznać należy ustalenia organów, że roboty budowlanego wykonane przy zbiorniku wodnym należało uznać za przebudowę. Przebudowa obiektu budowlanego, jakim jest zbiornik wodny wymagało uzyskania pozwolenia na budowę (art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego). W sprawie nie jest kwestionowane, że inwestor pozwolenia na przebudowę nie posiadał, chociaż inwestor kwestionuje ten obowiązek. Usuwanie skutków samowoli polegającej na wykonywaniu bez pozwolenia innych robót budowlanych niż budowa obiektu budowlanego podlega reżimowi z art. 50 i 51 Prawa budowlanego i taką też procedurę zastosował organ. Trafnie uznał, że brak zgody współwłaściciela nieruchomości na wykonane samowolnie roboty budowlane na tej nieruchomości, w toku postępowania opartego na przepisach art. 50 i art. 51 ustawy nie może być brany pod uwagę przez organ. Prawidłowo również organ uznał, że wobec zakończenia robót budowlanych nie było przesłanek do wydania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych, bowiem w stosunku do robót już wykonanych art. 50 ustawy nie znajduje zastosowania.

W ocenie Sądu jednak, wszczęte w trybie art. 51 ustawy Prawo budowlane postępowanie legalizacyjne, w sytuacji gdy, jak w przedmiotowej sprawie, organ ustalił, że wykonane w warunkach samowoli roboty są zgodne ze standardami i nie wymagają żadnych czynności ani robót winno być zakończone decyzją merytoryczną a nie decyzją o umorzeniu postępowania. W tym zakresie ma rację skarżący zarzucając organowi, że wydał rozstrzygniecie formalne a nie merytoryczne. Postępowanie nie jest bowiem bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 105 § 1 k.p.a., to brak przedmiotu postępowania.

Ustalenie przez organ nadzoru budowlanego, że wykonane w warunkach samowoli roboty są zgodne z przepisami prawa i sztuką budowlaną i nie wymagają żadnych czynności ani robót, nie daje podstaw do przyjęcia, że zachodzi bezprzedmiotowość postępowania legalizacyjnego. W takiej sytuacji nie następuje bowiem ustanie przyczyny, dla której zostało wszczęte postępowanie legalizacyjne. W sytuacji, gdy nie występują przesłanki do podjęcia działań naprawczych w sprawie samowolnie wykonanych robót budowlanych, roboty zostały wykonane prawidłowo i zgodnie z wymaganiami sztuki budowlanej, organ winien na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, wydać decyzję o odstąpieniu od nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 czerwca 2010 r., w sprawie o sygn. akt II OSK 1012/09 i orzecznictwo w nim powołane - treść dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl)).

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy wykonanych robót budowlanych, organ zastosuje się do oceny prawnej oraz wskazań zawartych w wyroku.

Z tych wszystkich względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.

Jednocześnie rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku, Sąd oparł się na dyspozycji przepisu art. 152 p.p.s.a. a o zwrocie kosztów postępowania na podstawie art. 200 p.p.s.a.