Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 225/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2009-09-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6266 Jednostki pomocnicze
6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Prawo miejscowe
Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w części
Powołane przepisy: article: art. 35 ust. 1 i  ust. 2, art. 36 ust. 1 i  ust. 2
journal: Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t. jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska Sędziowie Sędzia WSA Teresa Cisyk (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz Protokolant St. sekretarz sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 września 2009 r. sprawy ze skargi Wojewody Opolskiego na uchwałę Rady Miejskiej w Ozimku z dnia 27 kwietnia 2009 r. Nr XXXIII/319/09 w przedmiocie statutu sołectwa 1) stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części obejmującej § 6 ust. 1 pkt 1, § 7 ust. 4, § 11 ust. 1 pkt 1 w zakresie odnoszącym się do zebrań, o których mowa w § 7 ust. 4, § 13 ust. 1 i ust. 2, § 16 ust. 2, ust. 5, ust. 6, ust. 7, § 18 ust. 4, 2) określa, że zaskarżona uchwała w części opisanej w pkt 1 wyroku nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

W dniu 27 kwietnia 2009 r., Rada Miejska w Ozimku podjęła uchwałę Nr XXXIII/319/09 w sprawie uchwalenia statutu sołectwa. Podstawę prawą tej uchwały stanowił przepis art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.).

Wojewoda Opolski, działając na zasadzie art. art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym złożył skargę na powyższą uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, wnosząc o stwierdzenie nieważności uchwały w części dotyczącej postanowień statutu; tj. § 6 ust. 1 pkt 1, § 7 ust. 4, § 11 ust. 1 pkt 1 (w zakresie wyrazów "za wyjątkiem Zebrań, o których mowa w § 7 ust. 4"), § 13 ust. 1 i ust. 2, § 16 ust. 2, ust. 5, ust. 6, ust. 7, § 18 ust. 4 - z powodu istotnego naruszenia prawa.

W uzasadnieniu skargi podniósł, że w § 6 ust. 1 pkt 1 statutu, Rada przyznała zebraniu wiejskiemu m.in. kompetencję do dokonania wyboru sołtysa i rady sołeckiej lub poszczególnych jej członków. Regulacja ta, we wskazanym powyżej zakresie, w ocenie skarżącego, narusza przepis art. 36 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym. Przepis ten bowiem stanowi, że sołtys oraz członkowie rady sołeckiej wybierani są w głosowaniu tajnym, bezpośrednim, spośród nieograniczonej liczby kandydatów, przez stałych mieszkańców sołectwa uprawnionych do głosowania. Wojewoda dodał, że wprawdzie w § 5 ust. 1 (w zdaniu 2) statutu postanowiono że: "Prawo do udziału w Zebraniu mają wszyscy mieszkańcy zamieszkali na terenie sołectwa posiadający czynne prawo wyborcze", ale wykładnia gramatyczna i celowościowa przepisu art. 36 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym przesądza o tym, że prawo wybierania sołtysa oraz członków rady sołeckiej przysługuje osobom fizycznym mającym status stałego mieszkańca sołectwa i uprawionym do głosowania. Przywołując wyroki sądu administracyjnego, skarżący zasygnalizował, że powyższy pogląd pozostaje zbieżny z dotychczasowym orzecznictwem sądowoadministracyjnym. Podkreślił, że przydanie zebraniu wiejskiemu charakteru elekcyjnego w przepisie statutowym, w sposób oczywisty pozostaje w sprzeczności z art. 36 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym.

Wojewoda Opolski uznał również za niezgodne z prawem zapisy § 13 ust. 1 i 2 statutu, w których to Rada określiła, iż wyboru sołtysa i członków rady sołeckiej dokonuje się spośród nieograniczonej liczby kandydatów, posiadających czynne prawo wyborcze, stale zamieszkałych na terenie sołectwa oraz nie karanych za przestępstwa przeciwko mieniu (ust. 1), natomiast zgłoszenia kandydatów - oddzielnie na sołtysa i członków rady sołeckiej - dokonują uczestnicy zebrania (ust. 2). Wprowadzając przytoczone regulacje Rada zawęziła w sposób istotny krąg osób posiadających bierne prawo wyborcze w zakresie wyboru na stanowisko sołtysa i członka rady sołeckiej do kręgu osób nie karanych za przestępstwa przeciwko mieniu i zgłoszonych na zebraniu wiejskim przez osoby na nim obecne. Przepis art. 36 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym przyznaje natomiast bierne prawo wyborcze nieograniczonej liczbie kandydatów, a zatem uprawnienie do zgłaszania kandydatów może nastąpić w każdym czasie przed aktem wyborczym i to spośród wszystkich uprawnionych.

Mając na uwadze powyższe wywody, Wojewoda podniósł, że uzasadniony jest wniosek o stwierdzenie nieważności także następujących zapisów statutu: § 7 ust. 4, § 11 ust. 1 pkt 1 wyrazów "z wyjątkiem Zebrań, o których mowa w § 7 ust. 4", § 16 ust. 5, § 16 ust. 6, § 16 ust. 7.

Skarżący stwierdził, że istotnie narusza prawo § 16 ust. 2 statutu, w którym Rada przyznała sobie kompetencję do odwołania sołtysa w przypadku, gdy ten dopuścił się przestępstwa uniemożliwiającego dalsze pełnienie obowiązków. Przepis ten, w ocenie skarżącego, jest nieprecyzyjny, niejasny i nastręcza wiele problemów interpretacyjnych oraz daje nadmierną swobodę przy jego wykładni. Arbitralne przypisanie sobie przez Radę, w ramach sprawowania kontroli nad sołectwem, kompetencji do odwołania sołtysa - przy całkowitym pominięciu woli mieszkańców - stanowi ponadto nadmierną ingerencję w autonomię jednostki pomocniczej.

Niezgodny z prawem jest przepis § 18 ust. 4 statutu, w którym Rada nałożyła na Skarbnika Gminy obowiązek sprawowania - w imieniu Burmistrza - bieżącego nadzoru nad sprawami finansowymi sołectwa. Wojewoda stwierdził, że organ stanowiący gminy nie jest władny do określania obowiązków skarbnika.

W odpowiedzi na skargę Gmina Ozimek wniosła o odrzucenie skargi względnie o jej oddalenie, podnosząc, że stanowisko Wojewody zawarte w skardze nie zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem Gminy, wystąpienie ze skargą w niniejszej sprawie było "jeżeli nie niedopuszczalne to przynajmniej przedwczesne." Zasygnalizowała, że Rada Miejska uchwałą nr VI/54/03 z dnia 18 kwietnia 2003 r. uchwaliła statuty dla wszystkich istniejących wtedy 10 sołectw, w tym dla sołectwa w Szczedrzyku. Statuty te poddane zostały kontroli sądowej w wyniku rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody i okazały się zgodne z prawem. Z kolei uchwałą z dnia 29 stycznia 2007r., Nr IV/18/07, Rada Miejska utworzyła sołectwo Jedlice z części dotychczasowego sołectwa w Szczedrzyku, stąd zobowiązana była wprowadzić do statutu nowoutworzonego sołectwa takie same postanowienia, jak obowiązują w pozostałych sołectwach Gminy.

Odnosząc się do zarzutów skargi, Gmina podniosła, że kwestionowany § 6 ust. 1 pkt 1 statutu należy odczytywać w powiązaniu nie tylko z zapisem zawartym w § 5 ust. 1, ale także z zapisami zawartymi w §§ 7 ust. 4, 13 i 15 statutu. Zdaniem Gminy, dokonana w ten sposób ocena statutu prowadzi do wniosku, że to mieszkańcy zamieszkali na terenie sołectwa, posiadający czynne prawo wyborcze, zebrani na zebraniu wiejskim w głosowaniu tajnym dokonują wyboru i odwołania sołtysa oraz rady sołeckiej lub poszczególnych jej członków. Uznała, że pogląd Wojewody, iż zebraniu wiejskiemu przydano charakter elekcyjny nie jest uprawniony, gdyż w zdaniu drugim § 7 ust. 4 użyto zwrotu "Zebrań, na których ma być dokonany wybór..." a nie zwrotu "Zebrań, które dokonują wyboru..".

Dodano, że zapis zawarty w § 13 ust. 1 i 2 statutu także jest zgodny z prawem, bowiem w ramach szeroko zakreślonej w art. 35 ust. 3 ustawy samodzielności, Rada uprawniona była do zawężenia w statucie kręgu osób, spośród których dokonuje się wyboru sołtysa i członków rady sołeckiej. Pozbawienie prawa wybieralności na te stanowiska osób skazanych za przestępstwa przeciwko mieniu stanowi realizację funkcji nadzorczej nad działalnością organów jednostki pomocniczej zważywszy, że sołectwo decyduje w sprawach mienia komunalnego przekazanego mu do korzystania a także powierzono mu prowadzenie gospodarki finansowej w ramach budżetu gminy (§ 3 pkt 4 i 5 statutu).

Ponadto Gmina uznała, że zapis statutu, iż to uczestnicy zebrania wiejskiego zgłaszają kandydatów na sołtysa i członków rady sołeckiej, jest zgodny z art. 35 ust. 3 pkt 2 ustawy. Na tę okoliczność wskazała wyrok tut. Sądu z dnia 6 marca 2008 r., sygn. akt II SA/Op 560/09.

W ocenie Gminy, wniosek o stwierdzenie nieważności dalszych zapisów w statucie, tj. § 7 ust. 4, w § 11 ust. 1 pkt 1 wyrazów " za wyjątkiem Zebrań, o których mowa w § 7 ust. 4", § 16 ust. 4, 5, 6 i 7 nie jest zasadny. Żądanie stwierdzenia niezgodności z prawem zapisu zawartego w § 16 ust. 2 statutu z tej przyczyny, że nie określa on bliżej, które z przestępstw uniemożliwia dalsze pełnienie obowiązków a także pominięcie przy odwołaniu sołtysa woli mieszkańców, Gmina uznała za chybione. Podniosła, że w momencie uchwalania statutu nie jest możliwe bliższe określenie, które z popełnionych przestępstw uniemożliwiają dalsze pełnienie obowiązków. Dodała, że Rada na podstawie tego przepisu dokonywać będzie indywidualnej oceny, czy popełnione przestępstwo uniemożliwia dalsze pełnienie obowiązków.

Gmina zaprzeczyła, aby w § 18 ust. 4 nałożyła na Skarbnika Gminy obowiązek sprawowania - w imieniu Burmistrza - bieżącego nadzoru nad sprawami finansowymi sołectwa. Wskazała, że nadzór ogranicza się jedynie do tego, aby sołtys do dnia 22 grudnia przedłożył plan finansowo - rzeczowy sołectwa na następny rok i aby sołectwo dostosowało ten plan do kwot wynikających z uchwały budżetowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na zasadzie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W myśl art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na uchwałę, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 tej ustawy, stwierdza nieważność uchwały w całości lub w części albo stwierdza, że została wydana z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie jej nieważności. Z kolei, według art. 94 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), nie stwierdza się nieważności uchwał organu gminy po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo jeżeli są one aktem prawa miejscowego.

Na wstępie wskazać trzeba, że Sąd nie uwzględnił wniosku Gminy w przedmiocie odrzucenia skargi z powodu jej "przedwczesnego" wniesienia. W uzasadnieniu wniosku, Gmina podniosła, że w dacie złożenia skargi przez organ nadzoru, skarżona uchwała jeszcze nie została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Opolskiego. W ocenie Sądu, skarga została wniesiona skutecznie przez organ nadzoru w trybie przepisu art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Na zasadzie art. 91 ust. 1 tej ustawy, o nieważności uchwały w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały. Po upływie terminu wskazanego w art. 91 ust. 1 organ nadzoru nie może we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały organu gminy. W tym przypadku organ nadzoru może zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego – art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Sąd natomiast dokona jej kontroli pod kątem zgodności z prawem. Wnosząc skargę do sądu administracyjnego, organ nadzoru nie jest przy tym ograniczony terminem zaskarżenia, o którym mowa w art. 53 § 1-3 P.p.s.a. Przepisy tej ustawy (P.p.s.a) oraz ustawy ustrojowej nie uzależniają skuteczności zaskarżenia przez organ nadzoru uchwały gminy (stanowiącej przepisy prawa miejscowego) od uprzedniego jej ogłoszenia w dzienniku urzędowym danego województwa.

Zaskarżoną przez organ nadzoru uchwałę Nr XXXIII/319/09, z dnia 27 kwietnia 2009 r., w sprawie uchwalenia statutu sołectwa, Rada Miejska w Ozimku podjęła na podstawie art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.).

Zgodnie z art. 35 ust. 1 powołanej ustawy o samorządzie gminnym "Organizację i zakres działania jednostki pomocniczej określa rada gminy odrębnym statutem, po przeprowadzeniu konsultacji z mieszkańcami". Odnotować należy, że jednostką pomocniczą w gminie jest sołectwo, utworzone na zasadzie art. 5 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Z przywołanego przepisu wynika, że "Gmina może tworzyć jednostki pomocnicze: sołectwa oraz dzielnice, osiedla i inne. Jednostką pomocniczą może być również położone na terenie gminy miasto." Z kolei przepis art. 40 ust. 2 pkt 1 ustawy o samorządzie gminnym w sposób jednoznaczny przesądza o charakterze prawnym statutu jednostki pomocniczej. Według tego przepisu, statut jednostki pomocniczej jest aktem prawa miejscowego. Na obligatoryjne elementy przedmiotowe unormowań statutowych jednostki pomocniczej wskazuje przepis art. 35 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym, poprzez posłużenie się przez ustawodawcę zwrotem "w szczególności". Stąd statut sołectwa winien określać w szczególności: nazwę i obszar jednostki pomocniczej (pkt 1), zasady i tryb wyborów organów jednostki pomocniczej (pkt 2), organizację i zadania organów jednostki pomocniczej (pkt 3), zakres zadań przekazanych jednostce przez gminę oraz sposób ich realizacji (pkt 4), jak również zakres i formy kontroli oraz nadzoru organów gminy nad działalnością organów jednostki pomocniczej (pkt 5).

Mając na uwadze przywołane wyżej regulacje prawne, stwierdzić przyjdzie, że wskazany przepis art. 35 ust. 1 ustawy zawiera upoważnienie ustawowe dla rady gminy, określając jednocześnie materię, jaką pozostawiono szczegółowemu unormowaniu w drodze aktu prawa miejscowego. Rada gminy obowiązana jest przestrzegać zakresu upoważnienia ustawowego udzielonego jej przez ustawę w zakresie tworzenia aktów prawa miejscowego, a w ramach udzielonej jej delegacji w tych działaniach nie może wkraczać w materię uregulowaną ustawą. Uchwała bowiem rady gminy, będąca aktem prawa miejscowego, jest jednocześnie źródłem powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej na obszarze danej gminy, a zatem musi respektować unormowania zawarte w aktach wyższego rzędu (art. 87 ust. 2 Konstytucji). Ponadto Konstytucja stanowi w art. 94, że prawo miejscowe stanowione przez organy samorządu terytorialnego może być wyłącznie "na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie".

Dokonując kontroli zgodności z prawem zaskarżonej uchwały w części odnoszącej się do kwestionowanych postanowień statutu, zgodzić się należy ze stanowiskiem Wojewody Opolskiego, działającym jako organ nadzoru nad działalnością gminną, że uchwała ta w części podjęta została z istotnym naruszeniem prawa.

W § 6 ust. 1 pkt 1 uchwały przyjęto, że "Zebranie wybiera i odwołuje Sołtysa oraz Radę Sołecką lub poszczególnych jej członków." Takim postanowieniem uchwały, Rada Miejska w Ozimku przyznała zebraniu wiejskiemu kompetencję do dokonania wyboru sołtysa oraz rady sołeckiej lub poszczególnych jej członków. Regulacja statutu w powyższym zakresie narusza przepis art. 36 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym, zgodnie z którym "sołtys oraz członkowie rady sołeckiej wybierani są w głosowaniu tajnym, bezpośrednim, spośród nieograniczonej liczby kandydatów, przez stałych mieszkańcowi sołectwa uprawnionych do głosowania." Wykładnia gramatyczna i celowościowa przepisu art. 36 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym przesądza o tym, że prawo wybierania sołtysa oraz członków rady sołeckiej przysługuje osobom fizycznym mającym status stałego mieszkańca sołectwa i uprawionym do głosowania. Przepis ten reguluje podstawowe zasady prawa wyborczego w odniesieniu do wyboru sołtysa i członków rady sołeckiej. Przydanie w przepisie rangi statutowej, w § 6 ust. 1 pkt 1 statutu, zebraniu wiejskiemu charakteru elekcyjnego, w sposób oczywisty pozostaje także w sprzeczności z regulacją art. 36 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, w którym wyraźnie stwierdzono, że zebranie wiejskie jest w sołectwie organem uchwałodawczym, a wykonawczym - sołtys, natomiast działalność sołtysa wspomaga rada sołecka. Tym samym ustawodawca nadał zebraniu wiejskiemu wyłącznie uprawnienia uchwałodawcze. W tej kwestii, skład orzekający w niniejszej sprawie, identyfikuje się z przyjętym stanowiskiem w dotychczasowym orzecznictwie tut. Sądu (zob. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu: z dnia 11 stycznia 2007 r., sygn. akt II SA/Op 600/06; z dnia 18 stycznia 2007 r., sygn. akt II SA/Op 599/06; z dnia 13 lutego 2007 r., sygn. akt II SA/Op 716/06 oraz z dnia 27 lutego 2007 r., sygn. akt 595/06). Ponadto, ustawa o samorządzie gminnym nie zawiera, w omawianej materii, zapisu pozwalającego na przyjęcie konstrukcji domniemania właściwości zebrania wiejskiego w sprawach nieuregulowanych ustawą.

Mając na uwadze powyższe wywody, zasadny był wniosek organu nadzoru o stwierdzenie nieważności zapisów Statutu: § 7 ust. 4 oraz § 11 ust. 1 pkt 1 w zakresie odnoszącym się do zebrań, o których mowa w § 7 ust. 4. Przywołane przepisy statutu dotyczą bowiem postanowienia opisanego w § 6 ust. 1 pkt 1. Zaakcentować wypada, że ocena legalności zaskarżonej uchwały przez Sąd podyktowana jest treścią postanowień w niej zawartych.

Prawo wybierania sołtysa oraz członków rady sołeckiej z art. 36 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym, nie może być utożsamiane i interpretowane poprzez prawo do udziału w zebraniu wiejskim, zdefiniowanym w przepisie art. 36 ust. 1 tej ustawy, stanowiącym, że "Organem uchwałodawczym w sołectwie jest zebranie wiejskie". Przepis art. 36 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym przesądził, że prawo wybierania sołtysa oraz członków rady sołeckiej przysługuje osobom fizycznym (mającym status stałego mieszkańca sołectwa, uprawnionego do głosowania), nie przysługuje natomiast organowi sołectwa, jakim jest zebranie wiejskie. Dlatego też, podnoszona przez Gminę okoliczność, że treść przepisu § 6 ust. 1 pkt 1 statutu powinna być odczytywana przez pryzmat zapisu § 7 ust. 4, nie zasługuje na uwzględnienie.

Także pogląd Gminy, w przedmiocie prawa wyboru sołtysa oraz członków rady sołeckiej nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem przywołane na tę okoliczność orzeczenie tut. Sądu z 6 marca 2008 r., dotyczyło kwestii zgłaszania kandydatów. Zgłoszenie natomiast kandydata nie jest tożsame z dokonaniem wyboru organu sołectwa (sołtysa czy zebrania wiejskiego).

Odnosząc się do zapisów § 13 ust. 1 i ust 2 statutu, w których Rada określiła, że wyboru sołtysa i członków rady sołeckiej dokonuje się spośród nieograniczonej liczby kandydatów, posiadających czynne prawo wyborcze, stale zamieszkałych na terenie sołectwa oraz nie karanych za przestępstwa przeciwko mieniu (ust. 1), natomiast zgłoszenia kandydatów - oddzielnie na sołtysa i członków rady sołeckiej - dokonują uczestnicy zebrania (ust.2), należało stwierdzić, że postanowienia te są niezgodne z prawem. Wprowadzając przytoczone regulacje statutowe, Rada zawęziła w sposób istotny krąg osób posiadających bierne prawo wyborcze w zakresie wyboru na stanowisko sołtysa i członka rady sołeckiej do kręgu osób nie karanych za przestępstwo przeciwko mieniu, zgłoszonych na zebraniu wiejskim przez osoby na nim obecne. W związku z powyższym przyznać trzeba rację organowi nadzoru, że regulacje statutowe z § 13 ust. 1 i ust. 2 w sposób istotny naruszają prawo, tj. art. 36 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym. Raz jeszcze przyjdzie wskazać na ten przepis, który wyraźnie przyznaje bierne prawo wyborcze nieograniczonej liczbie kandydatów. Ponadto przepis art. 36 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym daje możliwości - stwarza uprawnienie - do zgłaszania kandydatów w każdym czasie przed aktem wyborczym spośród wszystkich uprawnionych.

Dodatkowo podnieść należy, że omawiane regulacje z § 13 ust. 1 i ust. 2 statutu nie są wyłącznie powtórzeniem treści przywołanego wyżej przepisu ustawy, lecz stanowią niedopuszczalną – z punktu widzenia Zasad techniki prawodawczej – modyfikację przepisu ustawowego przez akt wykonawczy niższego rzędu (zob. wyrok NSA z 25 marca 2003 r., SA/Wr 2572/02, LEX nr 166989). Z tego tytułu, zaskarżony w opisanej części statut narusza również powszechnie obowiązujący porządek prawny w stopniu istotnym.

Istotnie narusza prawo także § 16 ust. 2 statutu, w którym Rada przyznała sobie kompetencję do odwołania sołtysa w przypadku, gdy ten dopuścił się przestępstwa uniemożliwiającego dalsze pełnienie obowiązków. Postanowienie tego przepisu, w zakresie stwierdzenia "dopuszczenia się przestępstwa uniemożliwiającego dalsze pełnienie obowiązków" jest nieprecyzyjne i tym samym daje Radzie nadmierną swobodę przy wykładni i stosowaniu tego § 16 ust. 2. Nieprecyzyjne postanowienia uchwały, zawierającej przepisy prawa miejscowego, nie mogą być tak sformułowane, aby dawały podstawę do dowolnego, uznaniowego ich odczytywania. Ogólnie ujęty zapis dot. przestępstwa "uniemożliwiającego dalsze" pełnienie obowiązków sołtysa czyni ten § 16 ust. 2 statutu trudny do odczytania poprzez jego niedookreślenie i stanowi istotne naruszenie prawa, co musi skutkować nieważnością tak zredagowanego przepisu. Podkreślić bowiem trzeba, że wynikające z art. 35 ust. 3 pkt 5 ustawy o samorządzie gminnym, umocowanie do określenia w statucie jednostki pomocniczej min. zakresu i formy kontroli organów gminy nad jej działalnością, nie oznacza całkowitej swobody w tym zakresie.

Nie mieści się w powyższym upoważnieniu, wynikającym z art. 35 ust. 3 pkt 5 ustawy o samorządzie gminnym, zapis § 18 ust. 4 statutu, w którym Rada postanowiła, że bieżący nadzór nad sprawami finansowymi sołectwa sprawować będzie Skarbnik Gminy w imieniu Burmistrza. Rada, jako organ stanowiący gminy nie jest władna do określania jakichkolwiek obowiązków skarbnika czy innych pracowników urzędu gminy. Uprawnienie takie dla rady gminy nie wynika z ustawy o samorządzie gminnym, ani też z ustawy o pracownikach samorządowych. Wspomnieć jedynie można, że określenie zakresu czynności poszczególnych pracowników urzędu gminy należy do jego kierownika, czyli do wójta. W świetle powyższego należało uznać, że regulację § 18 ust. 4 statutu, Rada wprowadziła bez podstawy prawnej, a zatem nie może ona zostać oceniona inaczej niż jako istotne naruszenie prawa. Dodać trzeba, że dopuszczalny zakres nadzoru z art. 35 ust. 3 pkt 5 ustawy o samorządzie gminnym dotyczy przyznania uprawnień organom gminy, a skarbnik nie jest organem w rozumieniu tej ustawy.

Ponadto, uznać należało za bezzasadne stanowisko Gminy w przedmiocie prawidłowości zaskarżonego statutu, z tego powodu, że jest on identyczny jak pozostałe statuty sołectwa. Przypomnieć wypada, że zaskarżony statut dotyczy nowoutworzonego (w dniu 29 stycznia 2007 r.) sołectwa Jedlice i ten statut stanowił przedmiot oceny legalności w niniejszej sprawie.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a., orzeczono jak w punkcie 1 wyroku.

Orzeczenie zawarte w punkcie 2 wyroku wynika z przepisu art. 152 P.p.s.a.