Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 213/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Naczelnik Urzędu Skarbowego
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 130 a ust. 10 h
journal: Dz.U. 2017 poz 128
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.
article: art. 4, art. 15 § 1 pkt. 4 i § 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Starosty R. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Starostą R. a Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w P. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpatrzenia wniosku A. sp. j. w sprawie zwrotu kosztów za usunięcie i przechowywanie pojazdów postanawia: wskazać Starostę R. jako organ właściwy w sprawie.


UZASADNIENIE

Starosta R. pismem z dnia 12 lipca 2017 r., na podstawie art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – zwanej dalej "p.p.s.a."), wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy tym organem a Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w P. w przedmiocie rozpoznania podania A. sp. j. z dnia 25 maja 2017 r. w przedmiocie zwrotu kosztów za usunięcie i przechowywanie pojazdów w latach 2005-2009 z drogi w trybie art. 130a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2017 r., poz. 128 z późn. zm.) na zlecenie Policji, poprzez wskazanie jako organu właściwego do załatwienia tej sprawy Naczelnika Urzędu Skarbowego w P..

W uzasadnieniu wniosku wskazano, iż w dniu 14 czerwca 2017 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. przekazał Staroście R. wyżej wymienione podanie A. sp. j., stwierdzając swoją niewłaściwość do zawartego w nim żądania. Starosta R. podniósł, że zgodnie z art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r., poz. 1201) organ egzekucyjny przyznaje na żądanie dozorcy, zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór. Przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2017 r., poz. 128 z późn. zm.) nakładające na starostów nowe obowiązki w zakresie usuwania pojazdów z dróg oraz ich przejmowania na własność powiatów zostały wprowadzone ustawą z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 152, poz. 1018- powoływana dalej jako "ustawa nowelizująca"). W ustawie nowelizującej zostały zawarte przepisy przejściowe, które regulują kwestię ponoszenia kosztów związanych z przechowywaniem pojazdów. W niżej wymienionych przypadkach koszty usunięcia i przechowywania pojazdów, nie zostały uiszczone. Podanie dotyczy więc samochodów, dla których prowadzone postępowanie nie zakończyło się przed dniem wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 czerwca 2008 r., sygn. akt P 4/06 (1 czerwca 2009 r. - data utraty przez Urzędy Skarbowe kompetencji w przejmowaniu samochodów na rzecz Skarbu Państwa w trybie przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym), jak również znowelizowanych przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym, co nastąpiło 4 września 2010 r. Przepisy przejściowe ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. w szczególności art. 11 i 12 dają kompetencje w zakresie przejmowania pojazdów usuniętych z drogi i reprezentowania Skarbu Państwa w sprawie kosztów, ale precyzują też, że dotyczy to tylko przypadków, w których bieg terminu określonego w art. 130a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym w brzmieniu dotychczasowym rozpoczął się i nie zakończył przed dniem wejścia w życie w/w ustawy. Zasadnym jest zatem zastosowanie art. 19 ust. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z którym organem egzekucyjnym, co do zasady, jest właściwy miejscowo naczelnik urzędu skarbowego. Podkreślono przy tym, że z dokumentacji zgromadzonej przez organ wynika, iż w postanowieniach o orzeczeniu w/w pojazdów na rzecz Skarbu Państwa pouczono wnioskodawcę, że w imieniu Skarbu Państwa działa właściwy naczelnik Urzędu Skarbowego a Starosta R. nie jest podmiotem właściwym w tej sprawie.

Odpowiadając na wniosek Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. wniósł o wskazanie Starosty R. jako organu właściwego w przedmiotowej sprawie. W uzasadnieniu argumentował, że podanie A. sp. j. zostało złożone w czasie obowiązywania wyżej cytowanego przepisu art. 130a ust. 10h ustawy Prawo o ruchu drogowym, skutkiem wprowadzenia którego była utrata kompetencji w unormowanej nim materii przez naczelników urzędów skarbowych, jako organów egzekucyjnych uprawnionych do przyznawania kosztów na podstawie art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Z tego względu bez znaczenia pozostaje okoliczność, że należności w niniejszej sprawie dotyczą okresu sprzed wejścia w życie ustawy zmieniającej z dnia 22 lipca 2010 r. Zastosowanie w sprawie winien znaleźć art. 130a ust. 10h ustawy Prawo o ruchu drogowym, który nakłada na starostę obowiązek rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie kosztów.

Odnosząc się do kwestii właściwości organu występującego w imieniu Skarbu Państwa właściwego do wykonania postanowień Sądu Rejonowego w R. I Wydział Cywilny w zakresie orzeczonego przepadku poszczególnych 9 pojazdów, Naczelnik przywołał treść art. 130a ust. 10f ustawy Prawo o ruchu drogowym i wskazał, że zarówno wnioski Starosty R. o orzeczenie przepadku pojazdów (wpływ do sądu w dniu 16 grudnia 2011 r.), jak i same orzeczenia o przepadku poszczególnych pojazdów z dnia 5 stycznia 2012 r., prawomocne w różnych datach 2012 r., miały miejsce w czasie obowiązywania wyżej wymienionych przepisów. Zaś poszczególne postanowienia o przepadku pojazdów nie zostały przez Sąd Rejonowy w R. skierowane do Urzędu Skarbowego w P. celem ich wykonania w zakresie orzeczonego przepadku.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z regulacją zawartą w art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne miedzy organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Wedle brzmienia art.15 § 1 pkt 4 tej ustawy właściwym w tych sprawach jest Naczelny Sąd Administracyjny. W niniejszej sprawie do rozstrzygnięcia przedstawiony został spór kompetencyjny, i to spór negatywny, bowiem żaden z organów nie uważa się za właściwy do rozpatrzenia zgłoszonego w sprawie administracyjnej żądania. Jego podmiotami są: organ samorządowy z jednej strony oraz organ administracji rządowej z drugiej.

Odnosząc się do istoty sprawy, w pierwszej kolejności należy wskazać, że w myśl art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przechowawcy pojazdu usuniętego z drogi w trybie art. 130a Prawa o ruchu drogowym należy się wynagrodzenie i zwrot wydatków z tego tytułu. Przepisy te jednak nie precyzują podmiotu, który jest obowiązany do ich zapłaty. Dotychczas koszty te obciążały właściwe organy skarbowe, a pojazdy takie przechodziły na własność Skarbu Państwa. W wyniku nowelizacji Prawa o ruchu drogowym dokonanej mocą ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 152, po. 1018) zadania z tego zakresu wykonują starostowie jako ich zadania własne (art. 130a ust. 5f ustawy Prawa o ruchu drogowym), m.in. zabezpieczając pojazdy i kierując do sądów wnioski o nabycie ich własności (art. 130a ust. 10 tej ustawy), wykonują orzeczenia sądów (art. 130a ust. 10f tej ustawy) i wydają decyzje o zapłacie kosztów przechowania pojazdów (art. 130a ust. 10h tej ustawy). Zatem obowiązujące obecnie przepisy wprowadziły jako regułę kompetencje starostów w tych sprawach. Zasadnym jest zatem, aby ten organ był również organem właściwym w sprawach z zakresu zapłaty wynagrodzenia i zwrotu wydatków z tytułu dozoru pojazdów usuniętych z drogi w omawianym trybie. Powyższe stanowisko jest ugruntowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (m.in. postanowienia NSA: z dnia 25 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OW 96/11, z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. akt I OW 152/11; z dnia 16 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OW 226/12; z dnia 11 grudnia 2013 r., sygn. akt I OW 208/13; z dnia 25 listopada 2014 r., sygn. akt I OW 151/14 [w:] CBOSA).

Taki też kierunek rozpoznania wniosku złożonego w niniejszej sprawie uzasadniony jest faktem wniesienia podania w tej materii w dniu 1 czerwca 2017 r., a więc w czasie kiedy art. 130a ust. 10h ustawy Prawa o ruchu drogowym już obowiązywał. Z tej też przyczyny nie mają tu zastosowania przepisy przejściowe przywołanej ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. Ustawa nowelizująca w art. 13 rozstrzygnęła o kosztach przechowywania pojazdów, które powstały po upływie terminu, o którym mowa w art. 130a ust. 10 w brzmieniu dotychczasowym. Jednakże rozstrzygając o kosztach, ustawodawca wskazał ogólnie na Skarb Państwa, bez wskazania statio fisci, nie regulując przy tym w sposób odmienny, niż wskazany w znowelizowanym przepisie art. 130a ust. 10h ustawy Prawo o ruchu drogowym, o organie orzekającym w tego rodzaju przypadkach.

Uwzględniając powyższe regulacje stwierdzić należy, że organem właściwym w rozpoznawanej sprawie jest Starosta R.. Istotna była bowiem w sprawie data wpłynięcia podania A. sp. j. w przedmiocie zwrotu kosztów za usunięcie i przechowywanie pojazdów, gdyż dopiero z tą datą wiąże się zawisłość sprawy. Nie miał przy tym znaczenia fakt, jakiego okresu przechowywania pojazdów wniosek dotyczył.

Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, działając na mocy art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.