Wyrok NSA oz. w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 1445/98
NSA oz. w Łodzi
Data orzeczenia: 2000-09-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Opłata skarbowa
Podatkowe postępowanie
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 23 ust. 1, art. 24 ust. 1, art. 24 ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 1991 nr 100 poz. 442
law: Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej.
Teza: W świetle przepisów art. 23 ust. 1, art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej /Dz.U. nr 100 poz. 442 ze zm./ inspektor kontroli skarbowej może wydać decyzję dotyczącą określenia lub ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego /zaległości podatkowej/ wyłącznie w stosunku do podmiotu, u którego przeprowadził kontrolę.

TEZY

W świetle przepisów art. 23 ust. 1, art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej /Dz.U. nr 100 poz. 442 ze zm./ inspektor kontroli skarbowej może wydać decyzję dotyczącą określenia lub ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego /zaległości podatkowej/ wyłącznie w stosunku do podmiotu, u którego przeprowadził kontrolę.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi "W.-L." - Spółki z o.o. w W. na decyzję Izby Skarbowej w Ł. z dnia 3 czerwca 1998 r. (...) w przedmiocie opłaty skarbowej od umowy sprzedaży obligacji - uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji; (...).


UZASADNIENIE

W grudniu 1997 r. i styczniu 1998 r. została przeprowadzona kontrola skarbowa w Zakładach Mięsnych "P." SA w P., podczas której zostało ustalono, że w dniu 15 grudnia 1994 r. między Spółką z o.o. "W.-L." w W. /sprzedającym/ a wymienionymi Zakładami /kupującym/ została zawarta umowa sprzedaży obligacji, od której nie uiszczono opłaty skarbowej. Po zakończeniu czynności kontrolnych Inspektor Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej w Ł. w dniu 27 lutego 1998 r. wydał decyzję (...) określającą Spółce z o.o. "W.-L." w W. zobowiązanie podatkowe z tytułu opłaty skarbowej stanowiące zaległość podatkową w kwocie 15,60 zł od wymienionej umowy sprzedaży obligacji wraz z odsetkami /niezależnie od decyzji określającej zaległość podmiotowi kontrolowanemu, tj. Zakładom Mięsnym "P."/.

Decyzją z dnia 3 czerwca 1998 r. Izba Skarbowa w Ł. - po rozpatrzeniu odwołania Spółki "W.-L." - utrzymała w mocy wymienioną decyzję Inspektora, nie podzielając stanowiska Spółki, że w sprawie ma zastosowanie wyłączenie od obowiązku uiszczenia opłaty skarbowej wynikające z art. 3 ust. 1 pkt 5 lit. "a" ustawy o opłacie skarbowej. Izba podała, że prawa majątkowe przysługujące posiadaczom papierów wartościowych nie są towarem w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /art. 4 pkt 1/. Pośród usług zwolnionych /w dniu dokonania przedmiotowej czynności/ od podatku VAT, wymienionych w załączniku nr 2 do tej ustawy, nie wymieniono obrotu papierami wartościowymi niedopuszczonymi do publicznego obrotu, zaś z rejestru handlowego wynika, że Spółka nie prowadziła działalności w zakresie usług finansowych. Nie można więc uznać, że wym. umowa sprzedaży została zawarta w wykonaniu usługi zwolnionej od podatku VAT na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług i nie podlega opłacie skarbowej na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 5 lit. "a" ustawy o opłacie skarbowej.

Spółka "W.-L." zaskarżyła do sądu administracyjnego wymienioną decyzję, podnosząc zarzut naruszenia art. 3 ust. 1 pkt 5 ustawy o opłacie skarbowej oraz art. 2 i 7 pkt 1 i 2 ustawy o podatku od towarów i usług (...). W skardze przedstawiono szeroka argumentacje uzasadniającą tezę, że sprzedaż obligacji - jako obrót papierami wartościowymi klasyfikowanymi do usług finansowych - nie podlegała opłacie skarbowej.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej /Dz.U. nr 100 poz. 442 ze zm.; t.j. Dz.U. 1999 nr 54 poz. 572/ po zgromadzeniu dokumentacji czynności kontrolnych inspektor zapoznaje kontrolowanego z treścią dokumentów i ustaleniami kontroli, zaś kontrolowany ma prawo zgłosić zastrzeżenia określone w ust. 3 tego artykułu. Następnie, po rozpatrzeniu zgłoszonych zastrzeżeń i zawiadomieniu kontrolowanego o sposobie ich załatwienia /art. 24 ust. 1 omawianej ustawy/, inspektor stosownie do art. 24 ust. 2 pkt 1 wydaje decyzję w rozumieniu ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./, gdy ustalenia dotyczą podatków i innych należności budżetowych, których określenie lub ustalenie należy do właściwości urzędu skarbowego. Z przytoczonych przepisów wynika, że inspektor kontroli skarbowej może wydać decyzję dotyczącą określenia lub ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego /zaległości podatkowej/ wyłącznie w stosunku do podmiotu, u którego przeprowadził kontrolę. Potwierdzają to również pozostałe przepisy zawarte w rozdziale 3 /Postępowanie kontrolne/ ustawy o kontroli skarbowej, w szczególności art. 13 ust. 1 i ust. 3 pkt 3 o obowiązku okazania kontrolowanemu upoważnienia do przeprowadzenia kontroli, określającego m.in. oznaczenie kontrolowanego, czy art. 25, w którym jest mowa o doręczeniu decyzji kontrolowanemu. Należy również zwrócić uwagę na przepis art. 20 ust. 2, przewidujący możliwość dokonania przez inspektora sprawdzenia prawidłowości i rzetelności badanych dokumentów u kontrahentów kontrolowanego prowadzących działalności gospodarczej. Jednakże czynności te - nazwane w ust. 3 art. 20 sprawdzającymi - nie oznaczają, że u kontrahenta kontrolowanego jest prowadzona kontrola skarbowa, a tym samym inspektor jest upoważniony w stosunku do niego wydać decyzję na podstawie art. 24 ust. 1 pkt 1 ustawy o kontroli skarbowej.

Z akt administracyjnych i uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika, że kontrola skarbowa była przeprowadzona jedynie w Zakładach Mięsnych "P.", natomiast nie prowadzono jej w skarżącej Spółce /kontrahencie kontrolowanych Zakładów/. Inspektor nie dokonał nawet czynności sprawdzających w trybie art. 20 ust. 2 ustawy o kontroli skarbowej, poprzestając na wezwaniu Spółki do złożenia informacji dotyczącej ewentualnego uiszczenia opłaty skarbowej.

Oznacza to, że decyzja Inspektora Kontroli Skarbowej, utrzymana w mocy zaskarżoną decyzją Izby Skarbowej, została wydana z naruszeniem przepisów ustawy o kontroli skarbowej, w szczególności jej art. 24 ust. 2 pkt 1, gdyż została skierowana do podmiotu niekontrolowanego przez tego Inspektora. I przede wszystkim z tego powodu należało uchylić decyzje zapadłe w rozpatrywanej sprawie. W tej sytuacji nie jest konieczne rozpatrywanie zarzutów podniesionych w skardze; postępowanie prowadzone przez Inspektora Kontroli Skarbowej w stosunku do skarżącej Spółki powinno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe. Należy jedynie stwierdzić, że Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w rozpatrywanej sprawie podziela stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w powołanych przez stronę skarżącą wyrokach, w szczególności z dnia 25 marca 1999 r., III RN 154/98 i z dnia 4 listopada 1999 r., III RN 83/99.

Z powyższych względów na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 i 3 w związku z art. 29 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ uchylono decyzje obu instancji.

O kosztach orzeczono stosownie do art. 55 ust. 1 tej ustawy.