Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 338/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2012-08-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7, 77, 80, 107 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 66 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2003 nr 207 poz 2016
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r.  - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janina Guść (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2012 r. na rozprawie sprawy ze skargi H. K. oraz Z. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 maja 2012 r., nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 3. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego solidarnie na rzecz skarżących H. K. oraz Z. K. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 25 maja 2011 r. nr [...] nakazał H. i Z. K. wykonać w terminie do dnia 31 lipca 2011 r. wymienione roboty budowlane zgodnie z wytycznymi podanymi w "Ekspertyzie technicznej garażu jednostanowiskowego" z dnia 8 lipca 2007 r. oraz jej uzupełnieniu przedłożonym w dniu 20 stycznia 2010 r.: I. zabezpieczenie przed spływem wód deszczowych na posesję sąsiednią: 1. naprawa całej blacharki na garażu ze zwróceniem szczególnej uwagi na sposób osadzenia słupków balustrady; w ramach powyższych napraw należy skuć i uzupełnić skorodowany beton w obrębie opierzenia; 2. uszczelnienie masą bitumiczną typu izofolia styku między garażami; II. naprawa pęknięć i ubytków tynku elewacji i wnętrza garażu: 1. naprawę ubytków tynku wykonać metodą tradycyjną (odkucie elementów odszczepionych od muru, oczyszczenie z form organicznych i odkażenie preparatem BORAMON oraz wypełnienie zaprawą cementowo – wapniową); 2. skucie pasa tynku szer. 30 cm wzdłuż pęknięć i rozkucie pęknięć na głębokość 2 cm i szerokość 2 cm i wypełnienie zaprawą cementową, ułożenie na tym pasów siatki stalowej o oczkach 2 x 2 cm z prętów średnicy 6 mm i zatynkowanie metodą tradycyjną; III. zapewnienie wentylacji: 1. wykonać otwory wentylacyjne w przeciwległych ścianach garażu tj. od strony ogrodu i ulicy o łącznej powierzchni netto otworów wentylacyjnych nie mniej niż 0,04 m2.

Uzasadniając organ pierwszej instancji wskazał, że Prezydent Miasta, postanowieniem z dnia 18 czerwca 1997 r. nr [...], zobowiązał H. i Z. K. do przedłożenia, w terminie do dnia 31 lipca 1997 r., orzeczenia technicznego opracowanego przez rzeczoznawcę budowlanego w celu określenia stanu technicznego garażu przy ul. P. [...] w G. z uwzględnieniem prawidłowego odprowadzenia wód opadowych z tarasu garażu wraz z projektem usunięcia nieprawidłowości (w przypadku ich stwierdzenia). Postanowieniem zmieniającym Prezydenta Miasta z dnia 23 lutego 1998 r. nr [...] dodano w sentencji "Odprowadzenie wód musi być zgodne z zatwierdzonym planem realizacyjnym i udzielonym pozwoleniem na budowę garażu" oraz wyznaczono nowy termin przedłożenia dokumentacji na dzień 30 kwietnia 1998 r. Następnie, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego pismem z dnia 13 listopada 2006 r. nr [...], zawiadomił małżonków K., że są zobowiązani do przedłożenia orzeczenia technicznego wynikającego z wymienionego postanowienia i pouczył ich, że w przypadku nie przedłożenia takiego orzeczenia, organ I instancji zleci jego wykonanie na ich koszt. Ponieważ zobowiązani dobrowolnie nie wykonali nałożonego obowiązku, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając w trybie art. 81c ust. 4 Prawa budowlanego, zlecił rzeczoznawcy budowlanemu wykonanie ekspertyzy technicznej, określającej stan garażu przy ul. P. [...] w G., na koszt zobowiązanych do jej dostarczenia.

W "Ekspertyzie technicznej jednostanowiskowego garażu przy ul. P. [...] w G." (z dnia 8 lipca 2007 r., uzupełnionej w dniu 28 stycznia 2008 r.) stwierdzono, że garaż przy budynku P. [...] jest w złym stanie technicznym, ale nie jest to stan zagrażający katastrofą. Negatywne oddziaływanie tego garażu na garaż sąsiedni ogranicza się tylko do jednego przecieku. Rzeczoznawca wskazał, że przedmiotowy garaż zawiera następujące wady: destrukcję ściany z pustaków od strony ogrodu, pęknięcia poziome ścian po linii spoin w górnej partii, niewłaściwie wykonane opierzenia blacharskie na styku z garażem sąsiednim, rozsypujący się stan tynku na elewacji frontowej. Garaż wymaga remontu i zmiany sposobu odprowadzenia wód opadowych, poprzez wymurowanie na nim murku o wysokości 20 -30 cm, wykonanie na garażu sąsiednim murku tej samej wysokości i pokrycie obu murków wspólnym opierzeniem blacharskim przegiętym na pół, likwidację przecieku do dylatacji od strony ogrodu oraz naprawę ścian i elewacji metodą tradycyjną.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 25 lutego 2008 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, nakazał H. i Z. K. wykonać roboty budowlane określone w ekspertyzie technicznej z dnia 8 lipca 2007 r. i jej uzupełnieniu z dnia 28 stycznia 2008 r. W postępowaniu odwoławczym Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 17 grudnia 2008 r. nr [...] uchylił tę decyzję i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy stwierdził, że postępowanie powinno być przeprowadzone w trybie art. 66 Prawa budowlanego, a organ pierwszej instancji powinien rozważyć możliwość nakazu wykonania robót spełniających wymóg wskazany w decyzji z dnia 23 lutego 1998 r., zgodnie z którym "odprowadzenie wód opadowych musi być zgodne z zatwierdzonym planem realizacyjnym i udzielonym pozwoleniem na budowę garażu", przyjmując za możliwe pozostawienie rynny po zewnętrznej ścianie garażu przy ul. P. [...], nadwieszonej nad garażem na posesji nr [...] przy ul. P. W ocenie organu odwoławczego ekspertyza techniczna przedstawiona w sprawie wymogu tego bowiem nie spełnia.

Ponownie rozpoznając sprawę organ pierwszej instancji wystąpił do rzeczoznawcy budowlanego o poprawienie ekspertyzy technicznej zgodnie z wytycznymi Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w decyzji z dnia 17 grudnia 2008 r. W przedstawionym uzupełnieniu ekspertyzy autor opracowania stwierdził, że "obecne rozwiązanie zabezpieczenia styku przedmiotowych garaży przed wnikaniem wód opadowych jest prawidłowe, co do zasady (...). Zwrócić należy uwagę na słupki balustrady garażu [...]. Sposobu ich osadzenia nie sprawdzałem, bo musiałbym rozebrać całą balustradę. Słupki te nie budzą zaufania (...). Jeżeli rynna garażu [...] może przekraczać granicę działki, to cały problem sprowadza się do konieczności naprawy całej blacharki na garażu [...]. Naprawa ta powinna być przeprowadzona przez fachowca pod nadzorem. Należy zwrócić uwagę na sposób osadzenia słupków balustrady".

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 12 maja 2010 r. nr [...] nakazał H. i Z. K. wykonać roboty budowlane zgodnie z uzupełnieniem do ekspertyzy technicznej przedłożonej w dniu 20 stycznia 2010 r. W ocenie organu występujący spadek dachu garażu w kierunku garażu przy ul. P. [...] jest zgodny z zatwierdzonym projektem, a zatem w celu zapewnienia właściwego odprowadzania wód opadowych i zabezpieczenia garaży przed zawilgoceniem wymagane jest przeprowadzenie naprawy obróbek blacharskich i dokonanie napraw występujących uszkodzeń tynków i pęknięć ścian. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia 18 listopada 2010 r. nr [...], uchylił w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania, z uwagi na nieustalenie spadkobierców zmarłego R. F.

Ponownie rozpoznając sprawę organ pierwszej instancji ustalił, na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 20 maja 2009 r. sygn. akt [...], że spadkobiercą R. F. jest żona H. A. – F., po czym na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane wydał wymienioną na wstępie decyzję.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia 13 września 2011 r. nr [...], uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 25 maja 2011 r. i nakazał H. i Z. K. wykonać wskazane szczegółowo w decyzji roboty budowlane, mające na celu zabezpieczenie przed spływem wód deszczowych na posesję sąsiednią, naprawę pęknięć oraz ubytków tynku elewacji i wnętrza w garażu, a także zapewnienie wentylacji w garażu jednostanowiskowym położonym przy ul. P. [...] w G., w terminie do dnia 31 grudnia 2011 r. Organ odwoławczy wskazał, że decyzję wydał po rozpatrzeniu odwołania H. i Z. K. z dnia 2 czerwca 2011 r., uzupełnionego pismem z dnia 8 sierpnia 2011 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 21 grudnia 2011 r. sygn. akt [...], stwierdził nieważność decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 13 września 2011 r. Sąd uznał, że kontrolowana decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ nie było prawidłowo wniesionego odwołania strony od decyzji organu pierwszej instancji. Pismo H. i Z. K. z dnia 2 czerwca 2011 r., uznane przez organ za odwołanie, zawierało brak formalny w postaci braku podpisu wnoszącego pismo, który uniemożliwia nadanie sprawie dalszego biegu. Sąd wskazał jednocześnie, że brak ten powinien organ uzupełnić w trybie art. 64 § 2 kpa, poprzez wezwanie skarżących do osobistego podpisania kopii pisma.

W trakcie ponowionego postępowania odwoławczego H. K. nadesłała do organu odwoławczego oryginał odwołania z dnia 2 czerwca 2011 r., a następnie oryginał pisma uzupełniającego odwołanie, z dnia 8 sierpnia 2011 r. W odwołaniu skarżący wskazali, że budowali garaż z tarasem zgodnie z zatwierdzonym projektem. Termin oddania budowy na użytkowanie był wyznaczony do dnia 31 grudnia 1984 r., lecz jak twierdzą H. F. przeszkodziła dokończyć budowę zgodnie z zatwierdzonym projektem, ponieważ samowolnie i bezkarnie niszczyła garaż odwołujących.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 14 maja 2012 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 25 maja 2011 r. i nakazał H. i Z. K. wykonać roboty budowlane w garażu jednostanowiskowym przy ul. P. [...] w G. w terminie do dnia 30 października 2012 r. polegające na: I. zabezpieczeniu przed spływem wód deszczowych na posesję sąsiednią: 1. naprawa całej blacharki na garażu ze zwróceniem szczególnej uwagi na sposób osadzenia słupków balustrady, w ramach powyższych napraw należy skuć i uzupełnić skoordynowany beton w obrębie opierzenia; 2. uszczelnienie masą bitumiczną typu izofolia styku między garażami; II. naprawie pęknięć i ubytków elewacji i wnętrza garażu: 1. naprawę ubytku tynków wykonać metodą tradycyjną (odkucie elementów odszczepionych od muru, oczyszczenie z form organicznych i odkażenie preparatem "boramon" oraz wypełnienie zaprawą cementowo – wapniową; 2. skucie pasa tynku szerokości 30 cm wzdłuż pęknięć i rozkucie pęknięć na głębokość 2 cm oraz wypełnienie zaprawą cementową, ułożenie na tym pasów siatki stalowej o oczkach 2 x 2 cm z prętów o średnicy 6 mm i zatynkowanie metoda tradycyjną; III. zapewnienie wentylacji – wykonanie otworów wentylacyjnych w przeciwległych ścianach garażu tj. od strony ogrodu i ulicy, o łącznej powierzchni netto nie mniej niż 0,04 m2.

Organ odwoławczy ocenił, na podstawie znajdującej się w aktach ekspertyzy technicznej, że garaż przy budynku P. [...] w G. jest w złym stanie technicznym. Wady w garażu wykazane w ekspertyzie polegają na: destrukcji ścian z pustaków od strony ogrodu, pęknięciach poziomych ścian po linii spoin w górnej partii, niewłaściwym wykonaniu blacharki na styku z garażem sąsiednim, rozsypującym się tynkiem elewacji od frontu budynku. Organ podkreślił, że nieodpowiedni stan techniczny garażu oraz jego postępującą destrukcję potwierdza dokumentacja fotograficzna dołączona do ekspertyzy.

Z tych przyczyn uznano, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 25 maja 2011 r. jest prawnie uzasadniona, a nakaz wykonania określonych w sentencji decyzji robót budowlanych jest konsekwencją zastosowania procedury określonej przepisami art. 66 Prawa budowlanego. Jednakże z uwagi na to, że w decyzji tej nieokreślono w sposób precyzyjny miejsca usytuowania garażu, organ odwoławczy zastosował dyspozycję art. 138 § 1 pkt 2 kpa i uchylając decyzję organu pierwszej instancji doprecyzował orzeczenie wskazując, że nakazane roboty budowlane należy wykonać w garażu usytuowanym przy ul. P. [...] w G.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wyjaśnił, że stanowiący podstawę orzekania w niniejszej sprawie art. 66 Prawa budowlanego nie przewiduje możliwości nakazania innym osobom (poza właścicielem lub zarządcą) wykonania określonych robót budowlanych w celu doprowadzenia ich własnego garażu do stanu zgodnego z przepisami. Zgodnie bowiem z art. 61 ust. 1 Prawa budowlanego to właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami określonymi w art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego. Tym samym żądanie związane z wieloletnim konfliktem sąsiedzkim jest bezpodstawne i nie znajduje oparcia w przepisach prawa budowlanego. Ponadto, w uzupełnieniu nr 2 do orzeczenia technicznego jego autor zawarł stwierdzenie, z którego wynika, że nie stwierdzono żadnego wpływu garażu przy ul. P [...] na stan garażu przy ul. P. [...]. Garaże mają oddzielne ściany.

W odniesieniu do argumentów dotyczących przekroczenia terenu posesji małżonków K. przez właścicielkę nieruchomości sąsiedniej H. F. o 30 cm organ drugiej instancji wyjaśnił, że zarzut naruszenia prawa własności nie ma znaczenia i nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż kwestia ewentualnego naruszenia granic może być rozpatrywana wyłącznie w postępowaniu cywilno – prawnym. Organ zwrócił uwagę, że w aktach sprawy znajduje się pomiar powykonawczy (dołączony do opinii sądowej sporządzonej przez biegłego sądowego inż. arch. A. B. z dnia 25 listopada 1984 r.), z którego wynika, że przekroczenie granic działki było wzajemne. Ponadto, organ podkreślił, że garaż małżonków F. dobudowany został do już istniejącego garażu małżonków K.

H. i Z. K. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 maja 2012 r. Z treści skargi wynika, że domagają się uchylenia zaskarżonej decyzji. Wskazują, że nie zgadzają się na zmiany i przeróbki w budowie ich garażu. Opisują wieloletni konflikt sąsiedzki z H. F., związany z budową garaży przy granicy działek. Twierdzą, że zbudowali garaż zgodnie z zatwierdzonym projektem oraz decyzją Ministra Budownictwa, Gospodarki Przestrzennej i Komunalnej, a zły stan garażu wynika z samowolnej budowy wykonanej przez H. F.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola legalności musi uwzględniać treść art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto według treści art. 145 § 1 tej ustawy sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie i orzeka o ich uchyleniu w sytuacji, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Kontrolując w świetle przywołanych wyżej kryteriów legalność zaskarżonej decyzji Sąd stwierdza, iż narusza ona prawo w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, a więc skarga podlegała uwzględnieniu, chociaż z przyczyn innych, niż w wynikające z treści skargi.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu była decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 maja 2012 r., której podstawę materialnoprawną stanowił art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623, ze zm.), zwanej dalej ustawą.

Art. 66 ust. 1 stanowi co następuje: "W przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany: 1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo 2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo 3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo 4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia - właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku".

Przytoczony przepis umieszczony został w rozdziale 6 ustawy p.n. "Utrzymanie obiektów budowlanych". Art. 61 ustawy określa obowiązki właściciela (zarządcy) obiektu budowlanego związane z użytkowaniem i utrzymaniem obiektu budowlanego, które powstają po zakończeniu procesu inwestycyjnego i oddaniu tego obiektu do użytkowania. W pierwszej kolejności ustawodawca nałożył na właściciela obiektu obowiązki wynikające z zasad określonych w art. 5 ust. 2 ustawy, a więc łączące się z technicznym zużyciem obiektu budowlanego (art. 61 pkt 1 ustawy). Przepis art. 5 ust. 2 ustawy stanowi, że "Obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w ust. 1 pkt 1–7". Z uwagi na ustalone okoliczności, rozstrzygający sprawę organ nadzoru budowlanego drugiej instancji wydając decyzję o usunięciu stwierdzonych nieprawidłowości w istocie odwołuje się do tej grupy obowiązków.

Organ administracji wydaje decyzję przewidzianą w art. 66 ust. 1 po ustaleniu zaistnienia chociaż jednej z przesłanek określonych w pkt 1-4, decyzja ta, jak przyjmuje się jednolicie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ma charakter związany (vide m.in: zachowujący aktualność wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lipca 1998 r., sygn. akt IV SA/1420/96, Baza orzeczeń LEX nr 43224).

W odniesieniu do "nieopowiedniego stanu technicznego" obiektu budowlanego, o czym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy, trzeba zauważyć, że wobec braku legalnej definicji tego pojęcia, nałożenie skonkretyzowanych obowiązków mających doprowadzić do usunięcia tego stanu musi wywodzić się z obowiązujących norm prawnych, określających warunki techniczno – budowlane właściwego obiektu. Przy tym organ administracji nie ma obowiązku ustalania ani osób odpowiedzialnych za ten stan, ani też jego przyczyn. Nieodpowiedni stan techniczny generalnie bowiem wynika ze stopnia zużycia technicznego związanego z wykorzystywaniem określonego obiektu budowlanego, w tym także niewłaściwym jego użytkowaniem, nieprawidłową eksploatacją, czy też brakiem konserwacji oraz remontów. Nie ma przy tym wątpliwości, że "nieodpowiedni stan techniczny" obiektu budowlanego może być zarówno wynikiem zużycia technicznego jak i naruszenia przepisów techniczno – budowlanych, o ile stan taki nie został zaakceptowany w decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 916/10, dostępny na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl, w którym wyjaśnia się, że przepis art. 66 p.b. nie daje podstaw do usunięcia stanu pierwotnej niezgodności budynku z przepisami techniczno – budowlanymi, lecz podstawę do usunięcia złego stanu technicznego, który ma charakter wtórny, tzn. jest następstwem niewłaściwego użytkowania obiektu bądź też utrzymania go w niewłaściwym stanie, zużycia lub nagłych zdarzeń mających miejsce po oddaniu obiektu do użytkowania).

Do wydania decyzji, której podstawą jest art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy niezbędne jest jednak udowodnienie faktu zaistnienia stanu obiektu, o jakim mowa w tym przepisie. W tym celu organ nadzoru budowlanego zobowiązany jest przeprowadzić postępowanie wyjaśniające tak, aby ustalony stan nie budził żadnych wątpliwości, znajdując przy tym odniesienie do konkretnie wskazanych norm techniczno - budowlanych. Jednocześnie oceniając zgodność stanu technicznego obiektu budowlanego z przepisami techniczno – budowlanymi należy dokonać sprawdzenia, jaki stan techniczny został zaakceptowany w decyzji o pozwoleniu na budowę.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy trzeba stwierdzić, że organ odwoławczy rozpatrzył ją na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy, niewyjaśniając istotnych kwestii warunkujących ocenę prawidłowości takiego postępowania. Przede wszystkim nie zostało wyjaśnione, jaki stan techniczny został zaakceptowany w zatwierdzonym projekcie budowlanym dotyczącym przedmiotowego budynku garażu. Uwaga ta dotyczy sposobu odprowadzania wód opadowych oraz wentylacji. Kwestia ta została pominięta w ekspertyzie rzeczoznawcy (wraz uzupełnieniami), stanowiącej zasadniczy dowód w sprawie, mimo tego, że z ustaleń organów wynika znajomość treści postanowienia Prezydenta Miasta z dnia 23 lutego 1998 r., w którym nakazano określić stan techniczny garażu z uwzględnieniem prawidłowego odprowadzania wód opadowych, które musi być zgodne z zatwierdzonym planem realizacyjnym i udzielonym pozwoleniem na budowę garażu. Również Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wydając decyzję kasacyjną z dnia 17 grudnia 2008 r. zwrócił uwagę organowi pierwszej instancji na konieczność uwzględnienia w ekspertyzie stanu obiektu wynikającego z pozwolenia na budowę. Niemniej, ani rzeczoznawca w ekspertyzie ani następnie organ w zaskarżonej decyzji kwestii tej nie wyjaśnili. Sąd zaznacza, że nie jest zrozumiałe stanowisko zawarte we wskazanej decyzji z dnia 17 grudnia 2008 r. aprobujące nadwieszenie rynny odprowadzającej wody opadowe z garażu przy ul. P [...] (małżonków K.) nad garażem przy ul. P [...] (H. F.). Jego zaś skutkiem było stwierdzenie zawarte w uzupełnieniu nr 2 do ekspertyzy o treści: "Wobec takiego stanowiska WINB powtarzam, że obecne rozwiązanie zabezpieczenia styku (...) garaży przed wnikaniem wód opadowych jest prawidłowe co do zasady". W ocenie Sądu nie jest to wystarczające dla przyjęcia, iż organ nadzoru budowlanego przed wydaniem zaskarżonej decyzji ustalił stan obiektu wynikający z pozwolenia na budowę i porównał go z aktualnym stanem technicznym, ocenionym jako "nieodpowiedni".

Wobec braku wyjaśnień dotyczących przedmiotowych kwestii nie można ocenić jednoznacznie, czy "nieodpowiedni stan techniczny" istotnie wynika z nieprawidłowej eksploatacji, zaniedbania i braku remontów, czy też z niedopuszczalnych zmian w stosunku do zatwierdzonego projektu. Konstatacja ta dotyczy sposobu odprowadzania wód opadowych oraz wentylacji. W uzupełnieniu nr 1 do ekspertyzy jej autor zwraca uwagę na fakt, że "rynna garażu [...] zwisa na działką sąsiada", co ocenia jako wadę rozwiązania sposobu odprowadzania wód opadowych, a w odniesieniu do wentylacji wskazuje na niewłaściwy (niespełniający warunku określonego przekroju przyjętego dla garaży) otwór wentylacyjny. Ponieważ nie zostało wyjaśnione, jaki stan powinien wynikać z pozwolenia na budowę, przedwczesna jest ocena zasadności nałożonych w decyzji nakazów wynikających z obowiązku utrzymania obiektu w odpowiednim stanie technicznym.

Przeprowadzone przez organ postępowanie wyjaśniające narusza przepisy postępowania (art. 7, 77 i 80 kpa) w sposób istotny, a skutkiem tego było naruszenie przepisu prawa materialnego – art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego z 1994 r. Sąd wskazuje, iż zgodnie z wyrażoną w art. 7 kpa zasadą prawdy obiektywnej w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Realizacja zasady prawdy obiektywnej ma fundamentalne znaczenie dla prawidłowego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, ponieważ na podstawie ustalonego stanu faktycznego sprawy organ administracyjny dokonuje jego subsumcji pod stosowną normę prawną. Stosownie do treści art. 77 § 1 kpa organ administracji publicznej obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Wymaga podkreślenia, że co do zasady organ administracyjny jest obowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego konkretnej sprawy i podjąć wszelkie kroki niezbędne dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści. Ponadto, zgodnie z art. 80 kpa organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów (art. 81 kpa). Prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego będzie możliwe tylko wówczas, gdy zostaną wszechstronnie wyjaśnione wszystkie okoliczności faktyczne sprawy, a stronie zostanie zapewniony udział w każdej fazie postępowania.

Konsekwencją obowiązywania zasad praworządności i prawdy obiektywnej jest wymóg zawarty w art. 107 § 1 kpa, ustanawiający obok innych obowiązek organu zawarcia w niej uzasadnienia faktycznego, które powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a także uzasadnienie prawnego, zwierającego wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Ponieważ postępowanie przeprowadzone przez organ nadzoru budowlanego drugiej instancji, który wydał decyzję merytoryczno – reformatoryjną narusza wskazane przepisy, ustalony w decyzji stan faktyczny jest niepełny i pomija istotne dla prawidłowego rozstrzygnięcia aspekty sprawy. Sąd w związku z powyższym nie jest w stanie ocenić, czy organ trafnie zastosował sankcję wynikającą z art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy, skoro nie przeprowadził w sposób właściwy postępowania zmierzającego do ustalenia "nieodpowiedniego stanu technicznego" przedmiotowego garażu.

Wymaga następnie rozważenia kolejna wadliwość decyzji, polegająca na naruszeniu art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy w ten sposób, że ustalając jako nieodpowiedni stan techniczny garażu i nakazując usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości organ nie wskazał, jakie konkretnie normy techniczno – budowlane (z uwzględnieniem rodzaju obiektu) stwierdzony stan narusza. Poza ogólną regułą wynikającą z § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690, ze zm.), zgodnie z którą dokonywanie zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości jest zabronione, rozporządzenie to zawiera szereg szczegółowych przepisów odnoszących się do odprowadzania wód opadowych z budynków. Organ nie określił precyzyjnie, który z tych przepisów stał się podstawą nakazu określonego w punkcie I decyzji. Podobna uwaga dotyczy pozostałych punktów – II (naprawa pęknięć i ubytków elewacji i wnętrza garażu) i III (zapewnienie wentylacji). Uchybienia te naruszają przepis materialny – art. 66 ust. 1 ustawy, co również miało wpływ na wynik sprawy.

Z przedstawionych wyżej względów Sąd uznał, że wskazane nieprawidłowości postępowania miały istotny wpływ na wynik sprawy, zarówno co do zastosowania w sposób prawidłowy normy wynikającej z art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, jak i w ogóle zastosowania prawidłowej normy prawa materialnego. Rozstrzygając sprawę ponownie, organ nadzoru budowlanego drugiej instancji zobowiązany będzie usunąć wskazane przez Sąd uchybienia, poprzez dokonanie czynności procesowych mających na celu ustalenie stanu faktycznego związanego z przedmiotowym obiektem budowlanym i zastosuje właściwą normę materialną stosownie do wyników przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego.

Zarzuty skargi odnoszące się do adresata zaskarżonej decyzji nie mogłyby zostać uwzględnione. Wyjaśnia się skarżącym, że adresatem nakazów przewidzianych w art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane może być wyłącznie właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Właścicielami spornego garażu są zaś niewątpliwie H. i Z. K. Wszelkie działania osób trzecich, których skutkiem byłby stan obiektu budowlanego, o jakim mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1-4 ustawy, mogą podlegać badaniu wyłącznie w postępowaniu przed sądem powszechnym. Nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej prowadzonej w tym trybie nawet ustalenie osoby winnej zaniedbań (zob. też wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 906/10, Baza orzeczeń LEX nr 906/10).

Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd wydał rozstrzygnięcie przewidziane w art. 152, o kosztach orzekając na podstawie art. 200 w związku z art. 205 tej ustawy. Na ustalone koszty postępowania składa się uiszczony w sprawie wpis sądowy w wysokości 500 zł.