Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 215/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2012-04-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6144 Szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Kurator Oświaty
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 89 ust. 1, 2, art. 98 ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t. jedn.
article: art. 5 ust. 7 art. 5a ust. 2 pkt 1, art. 9 ust. 1, art. 31 ust. 1 pkt 1, 6, art. 33 ust. 1 pkt 1, 2, ust. 2 pkt 2, 6-7, art. 62 ust. 1, 3,  5b
journal: Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Protokolant asystent sędziego Anna Dębowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2012r. sprawy ze skargi Gminy Wola Krzysztoporska na negatywną opinię Łódzkiego Kuratora Oświaty w Łodzi z dnia 11 stycznia 2012r. nr ŁKO.WSiK.542.3.2012.RB w przedmiocie utworzenia Zespołu Szkolno – Gimnazjalnego w Gomulinie oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu [...] Rada Gminy W. podjęła uchwałę o zamiarze połączenia z dniem 1 lipca 2012r. Szkoły Podstawowej w G. i Gimnazjum w G. w Zespół Szkolno – Gimnazjalny w G.

W piśmie z dnia 28 grudnia 2011r. Wójt Gminy W. zwrócił się do [...] Kuratora Oświaty w Ł. o wyrażenie pozytywnej opinii w sprawie połączenia wymienionych w uchwale szkół w zespół szkolno – gimnazjalny. Wójt Gminy W. wyjaśnił, że w G. przy obecnie istniejącej Szkole Podstawowej został wybudowany i oddany do użytkowania kompleks oświatowy w skład, którego wchodzą: rozbudowana szkoła podstawowa, nowo wybudowane gimnazjum, przedszkole, sala gimnastyczna i stołówka. Cały obiekt został wybudowany w taki sposób, aby zachować odrębności poszczególnych jego części składowych przy jednoczesnej możliwości korzystania przez wszystkich uczniów z sali gimnastycznej i stołówki. Uczniowie szkoły podstawowej, czy gimnazjum posiadają osobne wejścia do szkoły i szatnie. W Gimnazjum w G. w roku szkolnym 2011/2012 przy obecnie ustalonym obwodzie, uczy się 119 uczniów. Do Szkoły Podstawowej uczęszcza obecnie 200 uczniów oraz 70 wychowanków do oddziału przedszkolnego. Wójt Gminy W. wyjaśnił również, iż z uwagi na to, że jest to jeden obiekt winien nim zarządzać jeden dyrektor, wykonujący swoje obowiązki przy pomocy wicedyrektorów, których liczba zależeć będzie od liczby oddziałów w szkołach wchodzących w skład zespołu, co ma dawać większą gwarancję prawidłowego i racjonalnego gospodarowania i zarządzania obiektem. Planowany zespół nie jest jedynym, jaki istnieje na terenie gminy. Praktyka funkcjonowania takiego zespołu pokazuje, że jest to korzystne także dla nauczycieli, którzy zatrudnieni są w zespole. Dyrektor ma dużo większe możliwości zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy nauczycieli. Może im przypisać realizację godzin zarówno w jednej, jak i drugiej szkole wchodzącej w skład zespołu, gdyż umowy o pracę nauczyciel zawiera z zespołem, a nie szkołą podstawową, czy gimnazjum. Z tego punktu widzenia jest to ekonomiczniejsze dla organu prowadzącego, gdyż korzystniej jest gdy nauczyciel ma jeden stosunek pracy w pełnym wymiarze niż dwa w niepełnym wymiarze czasu pracy. Rady Pedagogiczne Szkoły Podstawowej i Gimnazjum jednogłośnie wyraziły w tym względzie pozytywną opinię. Ponadto całe środowisko szkolne tj. uczniowie, rodzice, mieszkańcy traktują mimo faktycznej odrębności Szkoły Podstawowej i Gimnazjum jak jeden kompleks oświatowy, o czym świadczą organizowane wspólnie uroczystości jak, np. uroczyste otwarcie szkoły. Obwody tych szkół są takie same. Wobec czego uczniowie rozpoczynający naukę w szkole podstawowej, kontynuują ją w gimnazjum. Ustalenie tych samych obwodów dla Gimnazjum i Szkoły Podstawowej w G. jest także bardzo korzystne ze względu na dowóz uczniów, gdyż odbywa się on w tych samych kierunkach.

W dniu [...] [...] Kurator Oświaty w Ł. wydał negatywną opinię o zamiarze połączenia Szkoły Podstawowej w G. i Gimnazjum w G. w Zespół Szkolno – Gimnazjalny w G.

W opinii tej [...] Kurator Oświaty w Ł. stwierdził, iż rozwiązanie to nie prowadzi do wdrożenia rozwiązań organizacyjnych zmierzających do poprawy warunków realizacji zajęć dydaktyczno – wychowawczo – opiekuńczych. Przeciwnie, zaproponowane przez organ prowadzący rozwiązanie pozostaje w sprzeczności z założeniami reformy systemu edukacji zapoczątkowanej w 1998r., której efektem była, m.in. likwidacja ośmioklasowych szkół podstawowych i rozdzielenie etapów edukacyjnych na etap realizowany w ramach szkoły podstawowej i w ramach gimnazjum, a więc z uwzględnieniem różnic poziomów edukacyjnych i rozwoju dzieci. Przyjęte w nowej podstawie programowej kształcenia ogólnego założenia, której wprowadzenie zapoczątkowały przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 23 grudnia 2008r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół (Dz.U. z 2009r. nr 4 , poz. 17), wprowadzają istotną zmianę polegającą na tym, że czas nauki w gimnazjum oraz w szkole ponadgimnazjalnej traktowany jest jako spójny programowo – sześcioletni w przypadku gimnazjum i liceum, siedmioletni w przypadku gimnazjum i technikum. Nowa podstawa programowa uwzględnia aspiracje uczniów do zdobycia przynajmniej średniego wykształcenia oraz konieczność pogłębionego kształcenia zgodnego z ich zainteresowaniami i uzdolnieniami. Połączenie programowe gimnazjum i szkoły ponadgimnazjalnej ma na celu umożliwienie wszystkim uczniom opanowania solidnego fundamentu wiedzy ogólnej. Rozwiązanie takie pozwala na rzetelne, spokojne i wyczerpujące omówienie wszystkich tematów w zakresie klasycznego kanonu przedmiotów, a ponadto na bardziej szczegółową analizę tematów, którymi uczniowie będą zainteresowani. W tym kontekście złożony wniosek w sposób oczywisty pozostaje w opozycji do przyjętych przez resort edukacji założeń kształtowania i łączenia poszczególnych etapów procesu edukacyjnego. [...] Kurator Oświaty w Ł. powołał się przy tym na ciążący na kuratorze oświaty, zgodnie z dyspozycją przepisu art. 31 ust. 1 pkt 6 ustawy o systemie oświaty, obowiązek realizowania polityki oświatowej państwa, a także współdziałania z organami jednostek samorządu terytorialnego w tworzeniu i realizowaniu odpowiednio regionalnej i lokalnej polityki oświatowej, zgodnych z polityką oświatową państwa. [...] Kurator Oświaty w Ł. stwierdził nadto, że jedynym czynnikiem implikującym połączenie oznaczonych wyżej szkół w zespół jest czynnik ekonomiczny, rozpatrywany w kontekście możliwości efektywniejszego kształtowania polityki kadrowej i zarządzania obiektem, w którym usytuowane są wskazane wyżej szkoły. Pierwszy z przywołanych argumentów znajduje swoje uzasadnienie w praktycznym podejściu do kierowania szkołą, choć obowiązująca regulacja prawna dotycząca nauczycielskiego stosunku pracy wskazuje na cały szereg rozwiązań prawnych pozwalających na kształtowanie polityki kadrowej z zachowaniem zasady racjonalności wydatków. Za nietrafione uznał argumenty organu prowadzącego mające uzasadnić korzyści wynikające z poprawy sprawowania zarządu nad budynkami i infrastrukturą szkolną w wypadku połączenia szkół w zespół. Zauważył przy tym, że przyjęcie stosownych rozwiązań organizacyjnych w tym zakresie, określenie szczegółowych zasad korzystania z wymienionych obiektów oraz sprawowania nad nimi zarządu jest w pełni możliwe również w obecnym stanie faktycznym i prawnym, przy wprowadzeniu racjonalnych zasad gospodarki zasobami i nie wymaga podejmowania działań będących przedmiotem wniosku. Planowane rozwiązanie, pomija tak istotne, z punktu widzenia łączonych w zespół szkół kwestie, jak choćby zachowanie w trakcie realizacji procesu dydaktyczno – wychowawczo – opiekuńczego, bezpiecznych i higienicznych warunków nauki.

W skardze na powyższą opinię Rada Gminy W. wniosła o jej uchylenie oraz o obciążenie [...] Kuratora Oświaty kosztami postępowania w sprawie.

Zaskarżonej opinii zarzuciła niezgodne z prawem naruszenie przepisów prawa materialnego art. 62 ust. 2b ustawy o systemie oświaty poprzez nieuzasadnione wydanie negatywnej opinii w przedmiocie połączenia Szkoły Podstawowej w G. i Gimnazjum w G. w Zespół Szkolno – Gimnazjalny w G. pomimo przesłanek do wydania pozytywnej opinii.

Uzasadniając skargę, Rada Gminy W. podniosła, że w uzasadnieniu opinii nie zostały zawarte żadne konkretne argumenty przemawiające za wydaniem negatywnej opinii. Powołanie się jedynie na założenia nowej podstawy programowej kształcenia ogólnego nie jest wystarczającym argumentem. Zdaniem strony skarżącej istniały przesłanki do wydania pozytywnej opinii przez [...] Kuratora Oświaty w Ł. Przy istniejącej Szkole Podstawowej w G. dobudowano gimnazjum, salę gimnastyczną, stołówkę oraz przedszkole. W ten sposób powstał kompleks oświatowy skupiający najważniejsze i wszystkie szczeble gminnej oświaty. Biorąc pod uwagę specyfikę Gminy, podobną do większości gmin wiejskich, to jest jej dużą powierzchnię przy stosunkowo niewielkiej gęstości zaludnienia tylko budowa takich kompleksów ma rację bytu. Budowa sali gimnastycznej, czy stołówki jedynie dla szkoły podstawowej liczącej 100, czy 120 uczniów jest nieracjonalna. Gmina na swoim terenie ma kilka takich szkół i nie jest w stanie zapewnić każdej z nich takich warunków, jakie powinna dziś zapewniać szkoła w XXI wieku. Mając na względzie te aspekty powstał wspomniany powyżej kompleks, który w swym założeniu skierowany był do szerszego kręgu podmiotów. Nie bez znaczenia jest fakt, że powstał on przy ogromnym wsparciu i poparciu mieszkańców zamieszkujących pobliskie miejscowości. Dla Gminy jako organu prowadzącego ważne jest, aby taki obiekt miał jednego gospodarza, który daje większą gwarancję prawidłowego i racjonalnego gospodarowania i zarządzania obiektem. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem [...] Kuratora Oświaty jakoby jedynym czynnikiem implikującym połączenie szkół w zespół był czynnik ekonomiczny. Nie mniej istotne jest dla organu prowadzącego zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków kształcenia i wychowania uczniów. Budynki szkoły podstawowej i gimnazjum są tak skonstruowane, że uczniowie mają osobne wejścia do szkoły i szatnie. Pomieszczenia do nauki również są od siebie oddzielone tak, aby uczniowie wzajemnie sobie nie przeszkadzali. Wszystkie te rozwiązania konstrukcyjne miały na celu zapewnienie uczniom bezpieczeństwa. Nie mniej istotny jest także fakt, że rady pedagogiczne obu szkół wyraziły jednomyślnie pozytywne opinie na temat połączenia szkół. W dużej mierze członkami rady pedagogicznej jednej i drugiej szkoły są te same osoby. Z tego też względu z punktu widzenia organu prowadzącego zatrudnienie tych nauczycieli w zespole byłoby też korzystniejsze. Połączenie wspomnianych szkół w zespół nie napotyka na sprzeciw ze strony mieszkańców, w szczególności rodziców. Wprawdzie wyrażenie przez nich opinii nie jest wymagane i taka opinia nie została sformułowana na piśmie, jednak o braku przeciwwskazań ze strony rodziców w tym zakresie, a wręcz ich akceptacji dla takiego połączenia świadczy choćby fakt wspólnie organizowanych uroczystości szkolnych, których bez udziału rodziców nie dałoby się przeprowadzić. Zgodnie z nową postawą programową uzasadnionym byłoby łączenie gimnazjum ze szkołą ponadgimnazjalną. Gmina W. jako gmina wiejska nie prowadzi na swoim terenie szkoły ponadgimnazjalnej ani też nie jest zainteresowana zawarciem porozumienia w sprawie prowadzenia szkoły ponadgimnazjalnej, więc połączenia takich szkół nie brano pod uwagę.

W odpowiedzi na skargę [...] Kurator Oświaty w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej opinii.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przedmiotem sporu w rozpatrywanej sprawie jest zasadność negatywnej opinii [...] Kuratora Oświaty w Ł. w sprawie połączenia szkół: podstawowej i gimnazjum w zespół, zawartej w piśmie z dnia [...].

Stosownie do art. 5a ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (tekst jedn. – Dz.U. z 2004r., nr 256, poz. 2572 ze zm.) zapewnienie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej jest zadaniem oświatowym gmin w przedszkolach oraz w innych formach wychowania przedszkolnego, o których mowa w art. 14a ust. 1a ustawy, a także w szkołach podstawowych oraz gimnazjach, w tym z oddziałami integracyjnymi, z wyjątkiem szkół podstawowych specjalnych i gimnazjów specjalnych, szkół artystycznych oraz szkół przy zakładach karnych, zakładach poprawczych i schroniskach dla nieletnich. Przepis art. 5 ust. 7 tej ustawy przewiduje, że organ prowadzący szkołę lub placówkę odpowiada za jej działalność. Do zadań organu prowadzącego szkołę lub placówkę należy w szczególności: zapewnienie warunków działania szkoły lub placówki, w tym bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki; wykonywanie remontów obiektów szkolnych oraz zadań inwestycyjnych w tym zakresie; zapewnienie obsługi administracyjnej, finansowej i organizacyjnej szkoły lub placówki; wyposażenie szkoły lub placówki w pomoce dydaktyczne i sprzęt niezbędny do pełnej realizacji programów nauczania, programów wychowawczych, przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów oraz wykonywania innych zadań statutowych.

Zadania oświatowe realizuje również kurator oświaty, który w imieniu wojewody, wykonuje zadania i kompetencje w zakresie oświaty określone w ustawie i przepisach odrębnych na obszarze województwa, a w szczególności sprawuje nadzór pedagogiczny nad publicznymi i niepublicznymi szkołami i placówkami, znajdującymi się na obszarze określonego województwa oraz realizuje politykę oświatową państwa, a także współdziała z organami jednostek samorządu terytorialnego w tworzeniu i realizowaniu odpowiednio regionalnej i lokalnej polityki oświatowej, zgodnych z polityką oświatową państwa (art. 31 ust. 1 pkt 1 i pkt 6 ustawy o systemie oświaty).

Przedmiot nadzoru pedagogicznego oraz kompetencje kuratora oświaty w tym zakresie określono w art. 33 ustawy o systemie oświaty. W myśl art. 33 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o systemie oświaty nadzór pedagogiczny polega, m.in. na ocenianiu stanu i warunków działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej szkół, placówek i nauczycieli oraz analizowaniu efektów tej działalności oraz innej działalności statutowej szkół i placówek. W wymienionym zakresie nadzorowi podlega w szczególności realizacja podstaw programowych i ramowych planów nauczania, przestrzeganie praw dziecka i praw ucznia oraz upowszechnianie wiedzy o tych prawach, jak również zapewnienie uczniom bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki (art. 33 ust. 2 pkt 2, 6 i 7 ustawy o systemie oświaty).

W art. 9 ust. 1 ustawy o systemie oświaty określono trzy typy szkół publicznych i niepublicznych: sześcioletnia szkoła podstawowa, trzyletnie gimnazjum oraz szkoły ponadgimnazjalne. Podział taki dostosowany jest do potrzeb psychofizycznych oraz poziomu rozwoju intelektualnego i emocjonalnego dzieci i młodzieży. Zasadą powinno być zatem kształcenie i wychowywanie dzieci i młodzieży w samodzielnych, odrębnych typach szkół. W art. 62 ust. 1 ustawy o systemie oświaty ustawodawca przewidział możliwość połączenia szkół lub placówek różnych typów w zespół. Utworzenie zespołu następuje w trybie art. 58 ustawy o systemie oświaty, przy czym akt założycielski wymaga zaopiniowania przez rady pedagogiczne szkół podlegających połączeniu (art. 62 ust. 3 cytowanej ustawy). Ustawodawca w art. 62 ust. 5b zastrzegł jednocześnie, że połączenie w zespół szkoły podstawowej z gimnazjum wymaga pozytywnej opinii kuratora oświaty. Ten ostatni przepis obowiązuje od dnia 22 kwietnia 2009r.

Z treści powyższych unormowań wynika, że o ile opinie rad pedagogicznych choć konieczne, nie są wiążące dla organu prowadzącego, to skuteczność utworzenia zespołu szkół z połączenia szkoły podstawowej i gimnazjum uzależniona jest od opinii kuratora oświaty, która musi być pozytywna (art. 62 ust. 5b ustawy o systemie oświaty).

W rozpatrywanej sprawie opinia kuratora była negatywna. W jej uzasadnieniu kurator w wystarczającym stopniu przedstawił motywy zajętego stanowiska. Przede wszystkim zwrócił uwagę na to, iż połączenie szkół nie prowadzi do wdrożenia rozwiązań organizacyjnych zmierzających do poprawy warunków realizacji zajęć dydaktyczno – wychowawczo – opiekuńczych i pozostaje w sprzeczności z założeniami reformy systemu edukacji zapoczątkowanej w 1998r. przez Ministra Edukacji Narodowej , której efektem była m.in. likwidacja ośmioklasowych szkół podstawowych i rozdzielenie etapów edukacyjnych na etap realizowany w ramach szkoły podstawowej i w ramach gimnazjum, a więc z uwzględnieniem różnic poziomów edukacyjnych i rozwoju dzieci oraz założeniami nowej podstawy programowej kształcenia ogólnego wprowadzonej rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 23 grudnia 2008r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół (Dz.U. z 2009r., nr 4, poz. 17). Dokonana przez kuratora ocena pozostaje więc w ścisłym związku z wykonywanymi przez niego zadaniami w zakresie nadzoru pedagogicznego, o jakich była wyżej mowa, i realizacji polityki oświatową państwa.

Należy zauważyć, że opinia kuratora oświaty została wydana w ramach współdziałania, o jakim stanowi art. 89 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. – Dz.U. z 2001r., nr 142, poz. 1591 ze zm.), zwanej dalej u.s.g. W myśl art. 89 ust. 1 u.s.g. jeżeli prawo uzależnia ważność rozstrzygnięcia organu gminy od jego zatwierdzenia, uzgodnienia lub zaopiniowania przez inny organ, zajęcie stanowiska przez ten organ powinno nastąpić nie później niż w ciągu 14 dni od dnia doręczenia tego rozstrzygnięcia lub jego projektu, z zastrzeżeniem ust. 1a (ust. 1). Jeżeli organ, o którym mowa w ust. 1 lub 1a, nie zajmie stanowiska w sprawie, rozstrzygnięcie uważa się za przyjęte w brzmieniu przedłożonym przez gminę, z upływem terminu określonego w ust. 1 lub 1a (ust. 2). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że zamieszczenie art. 89 u.s.g. w systematyce tej ustawy w Rozdziale 10 "Nadzór nad działalnością gminy" świadczy o tym, że ustawodawca współdziałanie organów gminy z właściwymi organami przy podejmowaniu rozstrzygnięć nadaje charakter prawny merytorycznych środków nadzoru o charakterze prewencyjnym. Przyjmując taki charakter prawny tych środków, wprowadza równocześnie dla konstytucyjnej ochrony samodzielności jednostek samorządu terytorialnego określenie terminu do podjęcia tego środka nadzoru przez właściwy organ współdziałający (art. 89 ust. 1 u.s.g.), konsekwencje prawne upływu terminu do zajęcia stanowiska przez organ współdziałający (art. 89 ust. 2 u.s.g.) oraz prawo gminy do zaskarżenia stanowiska zajętego w trybie art. 89 do sądu administracyjnego (art. 98 ust. 1 u.s.g.). Przyjęte rozwiązania prawne nie dają podstaw do kwalifikowania terminu ustawowego wprowadzonego w art. 89 ust. 1 u.s.g. jako terminu instrukcyjnego. Taka wykładnia jest sprzeczna z art. 89 ust. 2 u.s.g., który przyjmuje wprost, że upływ ustawowego terminu powoduje wygaśnięcie kompetencji organu współdziałającego do zajęcia stanowiska odmiennego od przedstawionego przez gminę. Zajęcie zatem stanowiska po upływie ustawowego terminu nie można interpretować jako obalenie domniemania stanowiska pozytywnego, przepisy prawa nie wiążą z nim bowiem skutków prawnych. Przesądza o tym jednoznacznie art. 89 ust. 2 u.s.g. (vide: wyroki NSA z dnia 5 grudnia 2006r., sygn. akt I OSK 1398/06 – Lex nr 319933, z dnia 3 marca 2009r., sygn. akt I OSK 1322/08, z dnia 11 stycznia 2012r., sygn. akt I OSK 1970/11 – Lex nr 1107469, opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z tego też względu kurator oświaty, zajmujący stanowisko w sprawie planowanego przez gminę połączenia szkół podstawowej i gimnazjum w zespół, ma bardzo ograniczone możliwości przeprowadzenia analizy tej sytuacji właśnie ze względu na skutki upływu terminu do wydania takiej opinii określone w art. 89 ust. 2 u.s.g. Dodać w tym miejscu trzeba, iż zgodnie z art. 89 ust. 1 u.s.g. termin ten wynosi 14 dni od dnia doręczenia rozstrzygnięcia lub jego projektu podlegającego opiniowaniu. W tej sytuacji podstawę wydania opinii przez kuratora stanowić mogą w zasadzie wyłącznie przedstawione przez wnioskodawcę wraz z uchwałą podlegającą opiniowaniu materiały. Do wnioskodawcy należy zatem przedstawienie stosownej argumentacji ukierunkowanej na interesujące kuratora oświaty zagadnienia z uwagi na realizowane przez niego zadania i jego kompetencje w zakresie określonym w ustawie o systemie oświaty.

Z przekazanych przez [...] Kuratora Oświaty akt tymczasem wynika, że skarżąca gmina nie wykazała, iż planowane połączenie szkół: podstawowej i gimnazjum w zespół jest zgodne z przyjętymi w nowej podstawie programowej kształcenia ogólnego założeniami oraz z planem i założeniami reformy edukacyjnej i systemu szkolnictwa, o jakiej wyżej mowa, lecz skoncentrowała się względach ekonomicznych i logistycznych. Z dokumentów załączonych do pisma Wójta Gminy W. z dnia 28 grudnia 2011r., jak również tego pisma, nie wynika, w jaki sposób planowane połączenie szkół zapewni prawidłową realizację podstaw programowych i ramowych planów nauczania, w jaki sposób zapewni uczniom bezpieczne i higieniczne warunki nauki, wychowania i opieki. Same zaś względy ekonomiczne i logistyczne, aczkolwiek ważne nie mogły być w tym wypadku wystarczającym argumentem do wydania opinii pozytywnej. Nie można bowiem wykluczyć innych stosownych rozwiązań, które pozwolą zracjonalizować efektywne zarządzanie tymi szkołami.

Zdaniem Sądu skarżąca gmina winna była przedstawić lepiej umotywowany wniosek z punktu widzenia interesujących kuratora oświaty zagadnień związanych z wykonywanymi przez niego funkcjami w ramach nadzoru pedagogicznego, czego w tym wypadku zabrakło.

[...] Kurator Oświaty zmuszony był natomiast wydać opinię, gdyż gdyby tego nie uczynił w terminie 14 dni od dnia doręczenia uchwały z dnia [...], to uważałoby się ją za podjętą w brzmieniu przedłożonym przez skarżącą gminę zgodnie z art. 89 ust. 2 u.s.g.

Zauważyć poza tym trzeba, że opinia kuratora wydana w trybie określonym w art. 89 u.s.g. nie jest aktem podjętym w administracyjnym postępowaniu wyjaśniającym uregulowanym w K.p.a. Jest to akt administracyjny autonomicznego organu nadzoru pedagogicznego, który nie musi przedstawiać obszernego uzasadnienia zajętego stanowiska, tak jak ma to miejsce w przypadku decyzji administracyjnych.

W przedmiocie charakteru prawnego "opinii kuratora" wypowiadał się Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 8 maja 2002r., sygn. akt K 29/00. W orzeczeniu tym Trybunał stwierdził, że "w tym przypadku mamy do czynienia z dopuszczalnym "współdziałaniem fachowym" w rozumieniu art. 89 i art. 98 ustawy o samorządzie gminnym, mieszczącym się w granicach ustanowionej konstytucyjnie zasady współdziałania władz (preambuła do Konstytucji). (...). Analiza zadań i kompetencji kuratora jednoznacznie wskazuje, że pełni on w polskim systemie oświaty szczególną rolę organu administracji rządowej, odpowiedzialnego za realizację polityki oświatowej państwa na terenie właściwego województwa, a jednocześnie obarczonego obowiązkiem takiego współtworzenia i realizowania regionalnej i lokalnej polityki oświatowej (art. 31 pkt 6), aby ta ostatnia pozostawała w zgodzie z polityką oświatową państwa. Taka pozycja kuratora oświaty jest mocno ugruntowana w tradycji Państwa Polskiego, co musi być również brane pod uwagę przy określaniu jego relacji z jednostkami samorządu terytorialnego, odpowiedzialnymi za prowadzenie szkół. Opinia kuratora ma charakter rozstrzygnięcia celowego".

Jak zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 13 lipca 2011r., sygn. akt III SA/Łd 231/11 (opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – www.orzecznia.nsa.gov.pl), co prawda powołany wyrok Trybunału Konstytucyjnego wydany został w wyniku badania konstytucyjności przepisu art. 59 ust. 2 ustawy o systemie oświaty, jednak, rozważania dotyczące charakteru prawnego "opinii kuratora" w pełni zachowują swoją aktualność także w odniesieniu do "opinii kuratora", o której mowa w art. 62 ust. 5b ustawy o systemie oświaty. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę stanowisko to w pełni podziela.

Z tych względów skargę uznać należało za nieuzasadnioną.

W związku z tym Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. – Dz.U. z 2012r., nr 270) orzekł jak w sentencji.

A.D.