Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 965/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-01-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art 78 ust 2 pkt 2
journal: Dz.U. 1997 nr 10 poz 55
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Łukaszewska-Macioch Sędziowie: sędzia NSA Joanna Banasiewicz sędzia del. WSA Maria Werpachowska (spr.) Protokolant asyst. sędz. Anna Pośpiech -Kłak po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 lutego 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 1525/08 w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 lutego 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 1525/08 oddalił skargę J. K. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej.

Wyrok wydany został w następujących okolicznościach sprawy.

Dowódca Śląskiego Okręgu Wojskowego decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2003 r., wydaną na podstawie art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 r. Nr 10, poz. 55 ze zm.) i § 137 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 grudnia 1996 r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 r. Nr 7, poz. 38 ze zm.), wypowiedział J. K. stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej z powodu likwidacji zajmowanego stanowiska służbowego i braku możliwości wyznaczenia na inne stanowisko służbowe, w związku z rozformowaniem Wojskowej Komendy Uzupełnień W. na podstawie rozkazu Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego nr Pf-309/Org./P1 z dnia 26 lipca 2002 r. Od tej decyzji żołnierz nie wniósł odwołania, natomiast pismem z [...] stycznia 2007 r. wystąpił do Dowódcy Wojsk Lądowych o stwierdzenie jej nieważności.

Dowódca Wojsk Lądowych decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2008 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Dowódcy Śląskiego Okręgu Wojskowego nr [...] z dnia [...] marca 2003 r. W uzasadnieniu podał, że na mocy rozkazu Szefa Sztabu Generalnego WP nr Pf-309/Org./P1 z dnia 26 lipca 2002 r., wydanego w wykonaniu decyzji nr Pf- 59/Org./P1 Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 lipca 2002 r., Wojskowa Komenda Uzupełnień W., w której żołnierz pełnił służbę, podlegała rozformowaniu do 31 grudnia 2002 r., w wyniku czego wszystkie stanowiska służbowe ulegały likwidacji. Pomimo podjętych działań mających na celu umiejscowienie żołnierza w strukturach innych jednostek wojskowych, brak było możliwości wyznaczenia go na inne stanowisko służbowe w administracji wojskowej, odpowiadające jego kwalifikacjom i posiadanemu stopniowi wojskowemu.

Organ wskazał na związek dokonanego wypowiedzenia z faktyczną likwidacją stanowiska służbowego. Przywołany rozkaz Szefa Sztabu Generalnego WP posiadał moc konstytutywną i stanowił podstawę rozformowania WKU W., określając początek i koniec dokonania zmian. Dowódca Wojsk Lądowych podkreślił, że z brakiem możliwości wyznaczenia na inne stanowisko służbowe zapoznano żołnierza już w momencie przeprowadzonej rozmowy uprzedzającej o zamiarze wypowiedzenia. Brak odrębnego dokumentu potwierdzającego powyższą okoliczność w aktach osobowych żołnierza jest efektem ich niezarchiwizowania i braku zabezpieczenia w inny sposób. Zdaniem organu nie ma podstaw do uznania, że wypowiedzenie obarczone jest wadą rażącego naruszenia prawa.

Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] września 2008 r. po rozpoznaniu odwołania J. K., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu podał, że żołnierz w swoim odwołaniu nie wskazał żadnych nowych okoliczności faktycznych i prawnych, które nie byłyby znane organowi odwoławczemu i uzasadniałyby konieczność stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Dowódcy Śląskiego Okręgu Wojskowego nr [...] z dnia [...] marca 2003 r. w sprawie wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. Brak jest, w jego ocenie, podstaw do uznania, że w sprawie wystąpiła którakolwiek z przesłanek wynikających z treści art. 156 § 1 kpa. Organ podniósł, że z notatki służbowej Wojskowego Komendanta Uzupełnień z dnia [...] lipca 2002 r. wynikał brak możliwości zaproponowania żołnierzowi innego równorzędnego lub wyższego stanowiska służbowego, odpowiedniego do kwalifikacji i stopnia wojskowego. Zgodził się, że poszukiwanie wolnych stanowisk służbowych nie obejmowało wszystkich struktur Sił Zbrojnych RP, wskazując przy tym jednak, że żaden przepis obowiązującej wtedy wojskowej ustawy pragmatycznej oraz rozporządzenia wykonawczego do niej, nie nakładał na organ wojskowy takiego obowiązku. Poszukiwania ograniczono do jednostki wojskowej, w której żołnierz pełnił zawodową służbę wojskową. Dodatkowo wskazał na obowiązek zmniejszenia do końca 2003 r. liczebności Sił Zbrojnych do poziomu stu pięćdziesięciu tysięcy stanowisk etatowych żołnierzy, wynikającą z ustawy z dnia 25 maja 2001 r. o przebudowie i modernizacji technicznej oraz finansowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w latach 2001-2006 (Dz. U. Nr 76, poz. 804 ze zm.). Odnosząc się do zarzutu dotyczącego podjęcia i doręczenia decyzji o wypowiedzeniu przed datą faktycznego rozformowania jednostki wojskowej i likwidacji zajmowanego stanowiska służbowego, które miało miejsce z dniem 1 listopada 2003 r., organ wskazał, iż dokonanie wypowiedzenia w trybie omawianego przepisu możliwe było zarówno w trakcie przekształceń polegających na rozformowaniu lub przeformowaniu struktur organizacyjnych, jak i po zakończeniu tych procesów, z zachowaniem szczególnej ochrony żołnierzy zawodowych, wynikającej z art. 79 ust. 5 powołanej ustawy, polegającej na dziewięciomiesięcznym okresie wypowiedzenia stosunku służbowego.

W skardze na powyższą decyzję J. K. zarzucił naruszenie art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w związku z art. 156 § 1 kpa, poprzez błędne przyjęcie, iż spełnione zostały określone w ww. przepisie przesłanki wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. Zarzucił również naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 35 § 1, art. 61 § 4, art. 77 § 1, art. 105 § 1, art. 107 § 3 i art. 128 kpa, poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, załatwienie sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu skarżącego, nieustosunkowanie się do wszystkich zarzutów skarżącego, przewlekłe i biurokratyczne załatwianie sprawy, niepowiadomienie o wszczęciu postępowania w danej sprawie, brak dokładnego i wyczerpującego zebrania oraz rozpatrzenia materiałów dowodowych i wymaganie przedstawienia nowych dowodów w postępowaniu odwoławczym.

W obszernym uzasadnieniu podniósł m.in., że wypowiedzenie stosunku służbowego nastąpiło w okresie, kiedy zajmowane przez niego stanowisko jeszcze istniało, a zatem likwidacji nie można uznać za rzeczywistą. Taka wykładnia jest sprzeczna również z Instrukcją o zasadach funkcjonowania systemu kompetencyjnego i organizacyjno-etatowego w resorcie Obrony Narodowej wprowadzoną decyzją Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] czerwca 2001 r. oraz innymi dotyczącymi tej problematyki opracowaniami. Odnosząc się do drugiej przesłanki wypowiedzenia, tj. braku możliwości wyznaczenia na inne stanowisko służbowe, skarżący wskazał, że Wojskowy Komendant Uzupełnień w W., który przeprowadził z nim rozmowę służbową w dniu [...] lipca 2002 r., nie miał możliwości prawnych wyznaczenia go na stanowisko służbowe. Stwierdził ponadto, że wyraził zgodę na pełnienie dalszej służby w dowolnym garnizonie i w związku z tym nieuzasadnione są wyjaśnienia Dowódcy Wojsk Lądowych, iż szukano wolnych stanowisk jedynie w administracji wojskowej. Zarzucił organom, że pomimo wskazania przez niego w odwołaniu wolnych stanowisk służbowych, nie sprawdziły one tych informacji. Ponadto nie jest prawdą, że organy kadrowe zajmowały się ich poszukiwaniem, gdyż brak jest dowodów świadczących o takich działaniach. Podniósł również, że organy nie do końca wiedziały, jaka decyzja była podstawą rozformowania WKU W.

W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając wyrokiem z dnia 12 lutego 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 1525/08 skargę J. K. stwierdził, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. W uzasadnieniu wskazał, że rażące naruszenie prawa, na które w swym wniosku o stwierdzenie nieważności powołał się skarżący, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Obowiązkiem organu stwierdzającego nieważność decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa jest wyraźne wykazanie, jaki konkretny przepis został naruszony i dlaczego naruszenie to organ ocenił jako rażące. O rażącym naruszeniu prawa można mówić tylko wówczas, gdy proste zestawienie treści rozstrzygnięcia z treścią zastosowanego przepisu prawa wskazuje na ich oczywistą niezgodność. W konsekwencji traktowanie naruszenia prawa jako "rażące" może mieć miejsce tylko wyjątkowo, a mianowicie, gdy jego waga jest znacznie większa, niż stabilność ostatecznej decyzji. Ponadto rażące naruszenie prawa, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa, stanowi kwalifikowaną postać naruszenia prawa i nie może być interpretowane w sposób rozszerzający. Nie chodzi tu o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny.

Sąd wskazał, że materialnoprawną podstawą decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej był przepis art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 r. Nr 10, poz. 55 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w dniu orzekania, który stanowił, że dokonanie wypowiedzenia stosunku służbowego przez właściwy organ wojskowy może nastąpić, jeżeli jednostka wojskowa, w której żołnierz zawodowy pełni zawodową służbę wojskową, podlega rozformowaniu lub zmniejszył się jej stan etatowy, a brak jest możliwości wyznaczenia go na inne stanowisko służbowe. Na podstawie rozkazu Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego nr Pf-309/Org./P1 z dnia 26 lipca 2002 r., w sprawie zmian organizacyjno-etatowych w wojskowych komendach uzupełnień, wydanego w wykonaniu decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 lipca 2002 r. nr Pf-59/Org./P1, Wojskowa Komenda Uzupełnień W., w której skarżący pełnił służbę podlegała rozformowaniu. Datą początkową procesu rozformowania był więc dzień wejścia w życie ww. rozkazu Szefa Sztabu Generalnego WP, czyli 26 lipca 2002 r., zaś datą końcową dzień 1 listopada 2003 r. Sąd stwierdził, że dokonanie wypowiedzenia skarżącemu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej w dniu [...] marca 2003 r., nastąpiło w trakcie procesu rozformowania, z którym związana była likwidacja m.in. jego stanowiska służbowego. Sąd nie zgodził się ze skarżącym, że rozformowanie i likwidacja jego stanowiska służbowego, nie miały charakteru rzeczywistego. Za nietrafny Sąd uznał pogląd strony, że wypowiedzenie mogło być dokonane dopiero po rzeczywistym rozformowaniu WKU W. i likwidacji jego stanowiska służbowego. Zgodnie z treścią art. 79 ust. 5 wojskowej ustawy pragmatycznej okres wypowiedzenia wynosił 9 miesięcy. Oznaczało to, że gdyby skarżący nie wniósł o skrócenie go do jednego miesiąca, zwolnienie ze służby nastąpiłoby z dniem 31 grudnia 2003 r. już po zakończeniu procesu rozformowania. W tej sytuacji nie sposób zakwestionować zaistnienia pierwszej przesłanki z art. 78 ust. 2 pkt 2 omawianej ustawy, koniecznej do dokonania wypowiedzenia. W ocenie składu orzekającego wystąpiła również druga z przesłanek w nim wymienionych - brak było możliwości wyznaczenia skarżącego na inne stanowisko służbowe. Żaden z przepisów powołanej ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, jak również wydanych na jej podstawie przepisów wykonawczych nie określił, w jakim zakresie należało prowadzić poszukiwania wolnego stanowiska służbowego, czy należało prowadzić poszukiwania we wszystkich strukturach Sił Zbrojnych RP, czy też dopuszczalne było ograniczenie się do jednostki wojskowej, w której żołnierz pełnił służbę. Wskazano, że orzecznictwo sądów administracyjnych w tej kwestii nie jest jednolite (wyrok NSA z dnia 9 sierpnia 2001 r. sygn. akt 1377/01, Lex nr 51016; wyrok NSA z dnia 14 marca 2006 r. sygn. akt I OSK 488/05, Lex nr 198211).

W ocenie Sądu nawet gdyby uznać argumentację skarżącego, że organ dokonujący wypowiedzenia ograniczył poszukiwania do jednostki organizacyjnej, w której żołnierz pełnił służbę, czym dopuścił się naruszenia art. 78 ust. 2 pkt 2, to naruszenia tego nie sposób zakwalifikować jako rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Można go uznać jedynie za błąd w wykładni prawa dokonanej przez organ wypowiadający stosunek służbowy, zaś takie naruszenie nie posiada cechy rażącego naruszenia prawa w świetle przedstawionego wcześniej przez Sąd orzecznictwa sądowoadministracyjnego. Niezasadnie również podniósł skarżący, iż powołany wyrok NSA z dnia 9 sierpnia 2001 r. nie mógł mieć do niego zastosowania, gdyż dotyczył żołnierza Nadwiślańskich Jednostek MSWiA. Sąd I instancji powołał się przy tym na pogląd NSA wyrażony w wyroku z dnia 26 marca 2002 r. (sygn. akt II SA 3404/01, Lex nr 121944), zgodnie z którym "Przepis art. 78 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 ustawy z 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych stosuje się odpowiednio do żołnierzy zawodowych pełniących służbę na stanowiskach służbowych w jednostkach organizacyjnych poza resortem obrony narodowej". A zatem, także w kwestii poszukiwania wolnych stanowisk służbowych dla żołnierzy, w stosunku do których podjęto zamiar wypowiedzenia stosunku służbowego, sytuacja prawna żołnierzy pozostających w strukturze Sił Zbrojnych RP, jak i poza nimi, jest jednakowa.

Sąd podzielił stanowisko organu, że w niniejszej sprawie nie zachodzą również inne przesłanki określone w art. 156 § 1 kpa, skutkujące stwierdzeniem nieważności kwestionowanej decyzji. Nie znajdują uzasadnienia także pozostałe zarzuty skargi dotyczące uchybień procesowych, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W szczególności, stan faktyczny został wyjaśniony w sposób wyczerpujący, o czym świadczy stwierdzenie skarżącego zawarte w skardze, iż co do zasady nie budzi on wątpliwości. Ponadto organ ustosunkował się do zarzutów skarżącego w postępowaniu odwoławczym i przedstawił stosowną argumentację w tym zakresie.

Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 lutego 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 1525/08 skargę kasacyjną sporządzoną przez radcę prawnego wniósł J. K. Zaskarżając wyrok w całości pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego:

a) art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t.j. Dz. U. z 1997 r. Nr 10, poz. 55 ze zm.), poprzez błędną jego wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż spełnione zostały określone w wymienionym przepisie przesłanki wypowiedzenia skarżącemu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, w konsekwencji czego można było zwolnić go ze służby, podczas gdy takie przesłanki nie wystąpiły w momencie wręczenia skarżącemu wypowiedzenia;

b) art. 20 ust. 3 tej ustawy poprzez jego niezastosowanie w sprawie, a w konsekwencji przedwczesne zwolnienie wnioskodawcy z zawodowej służby wojskowej;

2. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 134 § 1 P.p.s.a., poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz nieustosunkowanie się do wszystkich zarzutów skarżącego i nieuwzględnienie wszystkich naruszeń prawa mających miejsce w toku zwolnienia skarżącego ze służby wojskowej, w szczególności zaś naruszeń przepisów regulujących przebieg postępowania administracyjnego: art. 6, 7, 8, 9, 10 § 1, art. 11, 16, 28, 61 § 4, art. 77 § 4, art. 78, 79, 81,107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.).

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, iż Sąd I instancji nie dopatrzył się naruszenia działania organu wydającego decyzję i uznał idąc za argumentacją organu, że nie ma podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt. 2 kpa. Sąd stwierdził, że nie doszło do naruszenia art. 78 ust. 2 pkt. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Opierając się o niewyjaśniony stan faktyczny sprawy przyjął, że zostały spełnione obydwie przesłanki wskazane w powoływanym wyżej przepisie.

Zdaniem skarżącego Sąd oddalając skargę naruszył art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych poprzez niezakwestionowanie spełnienia drugiej przesłanki z art. 78 ust. 2 pkt 2 tej ustawy.

Podniesiono, że zgodnie z art. 35 ust. 1 powołanej ustawy, żołnierza zawodowego wyznacza się na stanowisko służbowe stosownie do potrzeb Sił Zbrojnych, w zależności od kwalifikacji zawodowych i opinii służbowej. Ust. 2 stanowi że minimalne wymagania kwalifikacyjne dla poszczególnych stanowisk służbowych są następujące (...) dla chorążego ukończenie szkoły chorążych. Stosownie zaś do art. 35 ust. 5 ustawy pragmatycznej żołnierza zawodowego wyznacza na stanowisko służbowe Minister Obrony Narodowej lub określony przez niego organ wojskowy, jeżeli przepisy innych ustaw nie stanowią inaczej. Z wymienionych wyżej przepisów oraz przepisów wykonawczych do ustawy pragmatycznej wynikało, że dla skarżącego organem właściwym w sprawach kadrowych był Dowódca Okręgu Wojskowego. Nie był nim natomiast, jak wskazuje Minister Obrony Narodowej w decyzji z dnia [...] września 2008 r. nr 872/Kadr oraz Dowódca Wojsk Lądowych w decyzji z dnia [...] lipca 2008 r. nr 1321/Pers., Wojskowy Komendant Uzupełnień W. W ocenie kasatora Wojskowy Komendant Uzupełnień W. przeprowadzając ze skarżącym rozmowę służbową w dniu [...] lipca 2002 r., z której powstała notatka, czyli w dniu podpisania rozkazu przez Szefa Sztabu Generalnego WP nr Pf-309/Org./Pl w sprawie zmian organizacyjno-etatowych w wojskowych komendach uzupełnień, nie miał żadnych możliwości wyznaczenia na inne stanowisko służbowe skoro właśnie struktury objęte jego dowództwem były rozformowywane. Sama notatka z rozmowy ze skarżącym nie jest żadnym dowodem na to, że organy wojskowe dokonały rozeznania, co do możliwości zatrudnienia skarżącego na innym stanowisku i oceny tej możliwości pod względem kwalifikacji jakie posiadał skarżący. Nie ma też znaczenia, dla spełnienia tej przesłanki fakt, że skarżącego poinformowano o braku możliwości wyznaczenia innego stanowiska. Organy wojskowe muszą bowiem podjąć działania zmierzające do rozpoznania czy istnieją takie możliwości, a następnie ocenić je pod względem kwalifikacji żołnierza. W aktach sprawy brak jakichkolwiek dowodów na to, aby podjęto takie działania w terenie objętym przez Dowódcę Śląskiego Okręgu Wojskowego.

Kasator wskazał na obowiązek archiwizacji teczki akt personalnych żołnierza zawodowego oraz fakt przyjęcia przez Sąd lakonicznego wyjaśnienia, że dokumenty zostały zagubione. Podtrzymanie w wyroku tezy o spełnieniu przez organ swojego obowiązku wobec żołnierza jest niezgodne z prawem i działa rażąco na szkodę strony, gdyż obowiązkiem organu jest, zgodnie z art. 77 kpa, zebranie w sposób wyczerpujący i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, który w tym przypadku nie istniał i nie istnieje.

Wskazano, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wielokrotnie wypowiadał się, iż braki dokumentów w teczce akt personalnych żołnierza są zaniedbaniami organu, które sprawia, że postępowanie w tym zakresie jest wadliwe (wyrok z dnia 26 października 2007 r. sygn. akt Il SA/ Wa 901/07).

Autor skargi kasacyjnej nie zgodził się z Sądem I instancji, że organ wojskowy nie miał obowiązku poszukiwania innego stanowiska niż poza jednostką skarżącego. Powołując się na brzmienie art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, poglądy wyrażone w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 czerwca 1998 r. sygn. akt K 28/97 oraz okoliczności faktyczne sprawy wskazał, że stwierdzenie Sądu jest nie do przyjęcia, tym bardziej, że jednostkę likwidowano. Nadto, organem właściwym dla skarżącego w sprawie wyznaczenia mu stanowiska służbowego był Dowódca Okręgu Wojskowego (Śląskiego) i to w jego obszarze dowództwa należało podjąć rozeznanie co do możliwości wskazania innego stanowiska. Sąd administracyjny naruszył przy tym przepisy postępowania to jest art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a. Za niezrozumiałe kasator uznał stwierdzenie Sądu, że nawet gdyby uznać argumentację skarżącego, to takie naruszenie organów wojskowych trudno uznać za rażące.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej P.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, związany jest jej granicami. Z urzędu bierze pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie żadna z enumeratywnie wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zachodzi, stąd NSA rozpoznał skargę kasacyjną w jej granicach.

Zgodnie z art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) oraz naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2).

Przedstawione w podstawach kasacyjnych zarzuty dotyczą zarówno naruszenia prawa materialnego, jak i procesowego. Zatem w pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutów naruszenia prawa procesowego.

Kasator upatruje naruszenie art. 134 § 1 P.p.s.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie przez Sąd stanu faktycznego oraz nieustosunkowanie się do wszystkich zarzutów skarżącego i nieuwzględnienie wszystkich naruszeń prawa mających miejsce w toku zwolnienia skarżącego ze służby wojskowej, w szczególności zaś naruszeń przepisów regulujących przebieg postępowania administracyjnego: art. 6, 7, 8, 9, 10 § 1, art. 11, 16, 28, 61 § 4, art. 77 § 4, art. 78, 79, 81,107 § 3 kpa. Należy stwierdzić, że zarzut ten jest bezzasadny. Zgodnie z przepisem art. 134 §1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd administracyjny I instancji zobowiązany jest do badania zaskarżonego aktu w granicach sprawy bez względu na podniesione zarzuty. Przepis ten można naruszyć wykraczając poza granice sprawy bądź ograniczając się wyraźnie wyłącznie do zgłoszonych przez skarżącego zarzutów. Natomiast przepis ten nie może zostać naruszony w sposób wskazany przez autora skargi kasacyjnej. Stawiając zarzut nieuwzględnienia wszystkich naruszeń prawa mających miejsce w toku zwolnienia ze służby wojskowej autor skargi kasacyjnej powinien wskazać konkretne normy prawne, których treści Sąd I instancji nie uwzględnił bądź błędnie zinterpretował lub zastosował. Nie jest też wystarczające zarzucenie naruszenia szeregu przepisów postępowania administracyjnego bez uzasadnienia na czym to naruszenie polegało i czy mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tego wymogu autor skargi kasacyjnej nie spełnił. Nie uzasadniono też na czym polegało niedokładne wyjaśnienie przez sąd stanu faktycznego. Nadto, aby zakwestionować przyjęty przez Sąd stan faktyczny należało postawić zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w powiązaniu z odpowiednimi przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, z jednoczesnym wykazaniem, że uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a takiego zarzutu nie postawiono.

Skarżący kasacyjnie zarzuca Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego w tym art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Zarzut ten nie został postawiony w pełni prawidłowo. Należy wziąć pod uwagę, że postępowanie administracyjne toczyło się w trybie nadzwyczajnym. Przedmiotem jego było stwierdzenie, czy decyzja nr [...] z dnia [...] marca 2003 r. Dowódcy Śląskiego Okręgu Wojskowego wypowiadająca skarżącemu stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Ministra Obrony Narodowej odmawiającej stwierdzenia nieważności, na podstawie art. 156 § 1 pkt. 2 kpa, decyzji Dowódcy Śląskiego Okręgu Wojskowego, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stosował art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Zarzut zmierzający do podważenia zaskarżonego wyroku autor skargi kasacyjnej winien oprzeć na naruszeniu art. 156 § 1 pkt. 2 kpa, gdyż to ten przepis stanowił prawną podstawę sądowej kontroli zaskarżonej decyzji. Z uwagi jednak na treść uzasadnienia skargi kasacyjnej i powołanie wyżej wskazanego przepisu prawa, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zarzut naruszenia art. 78 ust 2 pkt 2 postawiony został w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Zauważyć należy, że Sąd I instancji stosował przepis art. 78 ust 2 pkt 2 jedynie w kontekście istnienia przesłanek z art. 156 § 1 kpa i uznał, że decyzja nie zawiera wad określonych w tym przepisie.

Zgodnie z treścią art. 78 ust. 2 pkt 2 dokonanie wypowiedzenia stosunku służbowego przez właściwy organ wojskowy może nastąpić jeżeli jednostka wojskowa, w której żołnierz zawodowy pełni służbę wojskową podlega rozformowaniu lub zmniejszył się jej stan etatowy, a brak jest możliwości wyznaczenia go na inne stanowisko służbowe. Zatem podstawową kwestią było ustalenie czy zachodziły obie przesłanki wskazane w powyższym przepisie umożliwiające wypowiedzenie skarżącemu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. Bezsporne jest, że jednostka wojskowa, w której skarżący pełnił służbę została rozformowana na podstawie rozkazu Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego nr [...] z dnia 26 lipca 2002 r., w sprawie zmian organizacyjno-etatowych w wojskowych komendach uzupełnień. Natomiast zdaniem skarżącego kasacyjnie organy nie wykazały braku możliwości wyznaczenia J. K. na inne stanowisko służbowe, ograniczając się jedynie do poszukiwania w jednostce, która podlegała likwidacji. Świadczyć ma o tym brak dokumentów w aktach osobowych skarżącego, iż takiego stanowiska poszukiwano w innych jednostkach podległych Dowódcy Śląskiego Okręgu Wojskowego. Jednakże jeżeli nawet nie podjęto tych czynności to nie można uznać, iż spowodowało to rażące naruszenie art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Jak słusznie podniósł Sąd I instancji w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, właśnie w okresie gdy wydano decyzję o wypowiedzeniu skarżącemu stosunku służbowego, prezentowany był pogląd, iż możliwość wyznaczenia żołnierza na inne stanowisko służbowe odnosi się wyłącznie do jednostki organizacyjnej, w której pełnił służbę (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 sierpnia 2001 r. sygn. akt II SA 1377/01, Lex nr 51016). W okresie późniejszym pogląd ten został zmieniony i przyjęto, że poszukiwań należy dokonywać również w innych jednostkach podległych Ministrowi Obrony Narodowej (wyrok NSA z dnia 14 marca 2006 r. sygn. akt I OSK 488/05, Lex nr 198211). Te rozbieżne poglądy wyrażone w orzecznictwie sądów administracyjnych w odniesieniu do kwestii wykładni przepisu art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy należało mieć na uwadze w niniejszym postępowaniu. W orzecznictwie sądowoadministarcyjnym utrwalony jest bowiem pogląd, że sankcja w postaci stwierdzenia nieważności decyzji nie jest możliwa do zastosowania wówczas, gdy decyzja została wydana na podstawie przepisów prawa, których stosowanie wymaga procesu wykładni i której wynik jest sporny w judykaturze (zob. glosa B. Adamiak do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lutego 2006 r. FSK 439/05, OSP 2007, nr 9, poz. 100). Pogląd taki znany jest również doktrynie (por. J. Jendrośka, B. Adamiak "Zagadnienia rażącego naruszenia prawa w postępowaniu administracyjnym, "Państwo i Prawo" 1986, Nr 1, s. 66-71 za B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Wyd. 8, W-wa 2006, str. 742). W konsekwencji uznanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, że niejednolita wykładnia art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, który stanowił podstawę materialnoprawną decyzji o wypowiedzeniu skarżącemu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, nie pozwala na stwierdzenie, iż decyzja ta rażąco naruszała prawo - jest prawidłowe.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest zasadny również zarzut naruszenia art. 20 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych poprzez jego niezastosowanie w sprawie, a w konsekwencji przedwczesne zwolnienie skarżącego z zawodowej służby wojskowej. Przepis ten stanowi, że żołnierz zawodowy z wyjątkiem wymienionego w ust. 2, zwolniony z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego może być przeniesiony do dyspozycji Ministra Obrony Narodowej lub określonego przez niego organu wojskowego, jeżeli przewiduje się wyznaczenie go na nowe stanowisko służbowe lub zwolnienie z zawodowej służby wojskowej. Okres pozostawania żołnierza zawodowego w dyspozycji nie może być dłuższy niż 1 rok. Wskazać należy, iż autor skargi kasacyjnej stawiając zarzut naruszenia tego przepisu nie zauważył, iż przedmiotem kontroli Sądu pierwszej instancji była decyzja odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, której podstawę materialnoprawną stanowił przepis art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, zaś cytowany przepis art. 20 ust. 3 wyżej wymienionej ustawy dotyczy przeniesienia do dyspozycji i nie mógł być stosowany w sprawie, której przedmiotem było wypowiedzenie.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.