Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 557/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-09-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną i umorzono postępowanie z wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji
Powołane przepisy: article: art. 15f ust. 1, art. 15f ust. 4 pkt 1
journal: Dz.U. 2016 poz 471
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zabłocka Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz (spr.) Sędzia del. WSA Piotr Kraczowski po rozpoznaniu w dniu 25 września 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 listopada 2018 r., sygn. akt V SA/Wa 352/18 w sprawie ze skargi M. Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie wpisu do rejestru domen służących oferowaniu gier hazardowych niezgodnie z ustawą o grach hazardowych 1. oddala skargę kasacyjną, 2. umarza postępowanie w sprawie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 7 listopada 2018 r., sygn. akt V SA/Wa 352/18, oddalił skargę M. Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...]w przedmiocie wpisu do rejestru domen służących do oferowania gier hazardowych niezgodnie z ustawą o grach hazardowych.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym.

I

W dniu [...] listopada 2017 r. wpłynęły do Ministerstwa Rozwoju i Finansów zabezpieczone przez Naczelnika O. Urzędu Celno-Skarbowego w O. materiały dotyczące domeny [...]. W wyniku analizy nadesłanych materiałów Minister Rozwoju i Finansów uznał, że zostały spełnione przesłanki określone w art. 15f ust. 4 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 471 ze zm. - dalej u.g.h.) uzasadniające dokonanie wpisu ww. nazwy domeny do Rejestru domen służących do oferowania gier hazardowych niezgodnie z u.g.h. i w dniu [...] grudnia 2017 r. zatwierdził dokonanie wpisu. W dniu [...] grudnia 2017 r. nazwa domeny została wpisana do Rejestru.

W dniu [...] grudnia 2017 r. do Ministra Rozwoju i Finansów wpłynął sprzeciw M. Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. (dalej: spółka, strona, skarżąca) od wpisu do Rejestru domen służących do oferowania gier hazardowych niezgodnie z u.g.h.

Dnia [...] grudnia 2017 r. Minister Rozwoju i Finansów – działając na podstawie art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2017 r., poz. 201 ze zm. – dalej: O.p.) w zw. z art. 15f u.g.h. – wydał decyzję o pozostawieniu domeny o nazwie: [...] w Rejestrze domen służących do oferowania gier hazardowych niezgodnie z u.g.h.

Organ wskazał, że stosownie do art. 15f u.g.h. wpisowi do Rejestru podlega nazwa domeny internetowej wykorzystywana do urządzania gier hazardowych bez koncesji, zezwolenia lub dokonania zgłoszenia wymaganego przez ustawę, kierowanych do usługobiorców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Warunkiem wpisania domeny do Rejestru nie musi być okoliczność rozgrywania gier hazardowych na stronie internetowej wykorzystującej nazwę domenową, a jedynie wykorzystywanie danej domeny do urządzania gier hazardowych bez wymaganej koncesji, zezwolenia lub zgłoszenia. Natomiast z zabezpieczonego przez Naczelnika O. Urzędu Celno-Skarbowego w O. materiału wynika, że oferowane gry skierowane są do graczy z terytorium RP. Strona dostępna jest w języku polskim. Regulamin korzystania z domeny również sporządzony jest w języku polskim. Formularz rejestracyjny i logowania dostępny jest w języku polskim. Domena umożliwia zakup dowodów udziału w grach objętych monopolem państwa na ich urządzanie, wykonywanego przez T. Sp. z o.o. oraz wypłacaniu ewentualnych wygranych uzyskanych w tych grach.

Minister Rozwoju i Finansów stwierdził, że przepisy u.g.h. nie przewidują możliwości pośrednictwa pomiędzy organizatorem gry hazardowej a jej uczestnikiem w zakresie czynności związanych z ich urządzaniem. Czynności te są dokonywane pomiędzy podmiotem urządzającym grę hazardową a graczem (uczestnikiem gry hazardowej). Ustawa o grach hazardowych nie przewiduje także dokonywania czynności związanych z uczestnictwem w grach hazardowych przez osoby trzecie (za wyjątkiem sytuacji określonych w art. 19 ust. 2 tej ustawy, która nie występuje w niniejszej sprawie). Ustawa o grach hazardowych ściśle reguluje dopuszczalność powierzania przez podmiot prowadzący działalność w zakresie gier hazardowych innemu podmiotowi wykonywania czynności związanych z urządzaniem tych gier, określając katalog gier w przypadku których takie powierzenie jest dopuszczalne, wprowadzając wyjątek od ogólnego zakazu powierzania zawartego w art. 28 ust. 1 ustawy oraz zakres czynności związanych z urządzaniem gier hazardowych.

Minister Rozwoju i Finansów szczegółowo opisał zasady i warunki korzystania z domeny oraz funkcjonowania serwisu [...] i w wyniku przeprowadzonej analizy nie podzielił poglądu spółki, że prowadzi ona działalność jako pośrednik wykonujący jedynie funkcję techniczną zakupu kuponu w imieniu i na rzecz klienta udzielającego takiego polecenia, za co pobierana jest opłata. Organ wyjaśnił, że uczestnikiem gry losowej organizowanej przez T. Sp. z o.o. jest okaziciel dowodu udziału w grze, w tym wypadku przedstawiciel spółki. Nie zmienia tego fakt, iż zakupuje on zakłady udziału w grze losowej z opłat uiszczonych przez użytkowników oraz że uzyskane z tego tytułu wygrane wykorzystuje na wypłatę użytkownikom serwisu.

Za faktem wykorzystywania spornej domeny do urządzania gier hazardowych przemawia proponowana dodatkowa opcja udziału w grze, czyli gra grupowa. Podkreślono również, że regulaminy gier urządzanych przez T. Sp. z o.o. nie przewidują gier grupowych, a zatem portal internetowy [...] oferuje własne, dodatkowe formy udziału w grach. W ocenie Ministra Rozwoju i Finansów, w przypadku tzw. domen pośredniczących de facto następuje ich wykorzystanie do urządzania gier hazardowych w zakresie określonych czynności związanych z urządzaniem tych gier. Podmiot wykorzystujący te domeny do urządzania gier hazardowych w zakresie określonych czynności nie posiada koncesji lub zezwoleń uprawniających do ich urządzania na terytorium Polski.

Organ zwrócił uwagę, że działalność spółki prowadzona za pośrednictwem przedmiotowej domeny opiera się na zasadach określonych w regulaminie serwisu [...]. Są to zasady odrębne od wynikających z regulaminów gier liczbowych organizowanych przez T. Sp. z o.o. Udział w grach nie jest oparty na zawarciu przez uczestnika gry zakładu z jej organizatorem – T. Sp. z o.o. i wpłaceniu mu stawki za udział w grze. Zakład ten jest zawarty pomiędzy uczestnikiem a właścicielem serwisu i polega na tym, że gracz typuje cyfry i liczby oraz wpłaca właścicielowi serwisu stawkę wraz ze stosowną opłatą serwisową. Udział w tych grach również odbywa się w oparciu o dodatkowe sposoby uczestnictwa wynikające z regulaminu [...].

Ponadto, przedmiotowy regulamin przewiduje dodatkowe opcje uczestnictwa w grach - gry grupowe, określając zasady uczestnictwa w nich. Ponadto właściciel serwisu przewiduje status super gracza, z którym wiążą się preferencyjne stawki opłaty serwisowej. Brak aktywności użytkownika jest sankcjonowany poprzez obciążenie przez właściciela serwisu opłatą za brak aktywności. Dodatkową formą udziału w grach jest przewidziane w regulaminie serwisu zlecenie stałe, związane z automatycznym udziałem w grach przez użytkownika do momentu posiadania środków na koncie.

Zdaniem Ministra Rozwoju i Finansów analiza zabezpieczonego materiału dotyczącego domeny internetowej [...] i zasad jej funkcjonowania określonych w Regulaminie serwisu bezspornie wskazują, że jest ona wykorzystywana do urządzania czynności związanych z urządzaniem gier hazardowych w określonym zakresie. W konsekwencji organ nie zgodził się z twierdzeniem strony, że działalność prowadzona z wykorzystaniem domeny [...] nie podlega regulacjom zawartym w przywołanym przepisie art. 15f ust. 4 u.g.h.

Wskazanym na wstępie wyrokiem z dnia 7 listopada 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki.

W ocenie Sądu I instancji Minister Rozwoju i Finansów trafnie uznał, że portal internetowy [...] wykorzystywany był do urządzania gier hazardowych bez wymaganej koncesji lub zezwolenia lub zgłoszenia. Działalność skarżącej stanowiła bowiem obejście przepisów u.g.h. dotyczących warunków urządzania gier hazardowych.

Jak podkreślił WSA, skarżąca nie jest i nigdy nie była uprawniona do pośredniczenia pomiędzy urządzającym gry T. Sp. z o.o. a uczestnikami prowadzonych przez tę spółkę gier. Jak słusznie zauważył organ przepisy u.g.h. nie przewidują możliwości pośrednictwa pomiędzy organizatorem gry hazardowej a jej uczestnikiem w zakresie czynności związanych z ich urządzaniem. Czynności te są dokonywane pomiędzy podmiotem urządzającym grę hazardową a graczem (uczestnikiem gry hazardowej). Z tego względu już sama próba pośredniczenia w tych czynnościach pomiędzy urządzającym grę a graczem, poza wypadkami przewidzianymi przez ustawę, stanowi naruszenie przepisów u.g.h.

Według WSA nie sposób jednak uznać, że strona tylko pośredniczyła pomiędzy T. Sp. z o.o. a użytkownikami jej portalu. W świetle zapisów u.g.h. uczestnikiem loterii pieniężnej i gry losowej organizowanej przez T. jest okaziciel dowodu udziału w grze, czyli skarżąca. Nie zmienia tego fakt, iż zakupuje ona zakłady udziału w grze losowej i loterii pieniężnej z opłat uiszczonych przez użytkowników portalu [...] oraz że uzyskane z tego tytułu wygrane wykorzystuje na wypłatę użytkownikom serwisu.

Zdaniem Sądu I instancji działalność skarżącej prowadzona za pośrednictwem spornej domeny stanowi więc w istocie odsprzedaż użytkownikom portalu zakupionych przez stronę zakładów. Udział użytkowników portalu w grach nie jest oparty na zawarciu przez nich zakładu z organizatorem gier – T. Sp. z o.o. i wpłaceniu mu stawki za udział w grze. Zakład zawierany jest pomiędzy uczestnikiem gry (użytkownikiem portalu) a właścicielem serwisu (skarżącą), w ramach którego gracz typuje cyfry i liczby oraz wpłaca właścicielowi serwisu stawkę wraz ze stosowną opłatą za obsługę serwisową. Takiego stanu rzeczy nie zmienia fakt, że strona w ramach swojej działalności wykorzystuje wyniki gier (losowania w tych grach) prowadzonych przez T. Sp. z o.o. oraz jego środki, pochodzące z wypłaconych wygranych. Nie ulega też wątpliwości, że skarżąca nie posiada koncesji ani zezwolenia na urządzanie gier hazardowych. Ponadto w ramach swojego portalu organizowała gry, których nie przewiduje T. Sp. z o.o., tj. gry grupowe. Również przewidziany w regulaminie serwisu status super gracza, czy opcja zlecenia stałego – których nie przewiduje regulamin działania T. Sp. z o.o. - wskazują na samodzielną organizację gier przez skarżącą, jedynie z powołaniem się na wyniki losowań T. Sp. z o.o. Tym samym w ocenie WSA organ nie naruszył art. 1 i art. 15f ust. 1 i ust. 4 u.g.h.

WSA nie podzielił również zarzutów naruszenia art. 77 § 1 i art. 80 oraz art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a. W tym kontekście wskazął, że regulacje zawarte w art. 15f u.g.h. w sposób szczególny określają tryb związany z kwestionowaniem dokonanego wpisu do Rejestru, wskazując formę jego zakwestionowania w postaci sprzeciwu, jego zakres, katalog podmiotów uprawnionych, termin na wniesienie sprzeciwu oraz termin na jego rozpatrzenie. Powyższe oznacza, że podczas załatwiania sprzeciwu organ stosuje przepisy O.p. w zakresie dotyczącym decyzji (formy tego dokumentu, elementów, treści). Zatem Minister Rozwoju i Finansów nie mógł w swoim rozstrzygnięciu naruszyć przepisów k.p.a., albowiem procedura ta nie miała zastosowania w zaskarżonym rozstrzygnięciu.

II

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła spółka zaskarżając to orzeczenie w całości i wnosząc o jego uchylenie i rozpoznanie skargi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów postępowania kasacyjnego oraz kosztów poniesionych przed Sądem I instancji.

Ponadto spółka wniosła o wstrzymanie wykonania w całości zaskarżonej decyzji.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

I. Na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną ich wykładnię, tj.:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 1 u.g.h. poprzez niezasadne przyjęcie, że u.g.h. znajduje zastosowanie w przedmiotowej sprawie, co stoi w oczywistej sprzeczności z stanem faktycznym ustalonym w niniejszej sprawie oraz z całokształtem zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, skarżąca nie urządzała bowiem gier hazardowych i nie prowadzi działalności w tym zakresie;

2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 15f ust. 1 i ust. 4 pkt 1 u.g.h. poprzez dokonanie błędnej subsumpcji ustalonego stanu faktycznego, poprzez błędne uznanie, że skarżąca wykorzystuje domenę [...] do urządzania gier hazardowych w przedmiotowej sprawie w sytuacji, gdy skarżąca nie urządza gier hazardowych i nie prowadzi jakichkolwiek czynności związanych z urządzaniem gier hazardowych - tym samym u.g.h., w tym także jej art. 15f ust. 1 i ust. 4 pkt 1, nie znajduje zastosowania w przedmiotowej sprawie.

II. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływy na wynik sprawy, tj.:

1) art. 3 § 1 i art.145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., polegające na niedostrzeżeniu przez Sąd niewyczerpującego zebrania oraz nierozpoznania całokształtu materiału dowodowego jak i niepodjęciu działań zmierzających do dokładnego wyjaśnienia i rozpoznania sprawy, oraz dowolną jego ocenę, w szczególności nieuwzględnienie, że skarżąca nie jest organizatorem gier, nie urządza gier, i nie prowadzi działalności w zakresie gier i zakładów, przez co nie znajdują do niej zastosowania przepisy u.g.h. - skutkujące błędnym oddaleniem skargi;

2) art. 3 § 1, art. 141 § 4 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 8, art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niewystarczające uzasadnienie w skarżonym wyroku powodów uznania, że w rozstrzyganej sprawie skarżąca podlega przepisom u.g.h., co tym samym osłabia zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.

Argumentację na poparcie powyższych zarzutów spółka przedstawiła w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Finansów wniósł o jej oddalenie w całości, oddalenie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.

III

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i nie zasługuje na uwzględnienie.

Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W niniejszej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd I instancji.

Nieusprawiedliwiony jest zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 p.p.s.a, wskazany w pkt II ppkt 2 petitum skargi kasacyjnej. Autor skargi kasacyjnej podnosi naruszenie tych przepisu poprzez niewystarczające uzasadnienie w skarżonym wyroku powodów uznania, że w rozstrzyganej sprawie skarżąca podlega przepisom u.g.h., co tym samym osłabia zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.

Odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu podkreślenia wymaga, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a zasadniczo wówczas, gdy uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się bowiem i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli.

Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnienie kontrolowanego wyroku Sądu I instancji, gdy chodzi o analizę przedstawionych w nim argumentów, nie uniemożliwia przeprowadzenia kontroli prawidłowości tego orzeczenia, co prowadzi do wniosku, że Sąd I instancji uczynił zadość obowiązkowi sporządzenia uzasadnienia w sposób uwzględniający konsekwencje wynikające z towarzyszącej uzasadnieniu każdego orzeczenia sądowego funkcji kontroli trafności wydanego rozstrzygnięcia. W tej mierze zupełnie inną kwestią jest natomiast siła przekonywania zawartych w nim argumentów, co prowadzi do wniosku, że brak przekonania strony o trafności rozstrzygnięcia sprawy nie oznacza jeszcze wadliwości uzasadnienia wyroku i to w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Fakt więc, że stanowisko zajęte przez Sąd I instancji jest odmienne od prezentowanego przez wnoszącą skargę kasacyjną spółkę nie oznacza, iż uzasadnienie wyroku zawiera wady konstrukcyjne czy też, że jest wadliwe w stopniu uzasadniającym uchylenie wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. Dlatego polemika z merytorycznym stanowiskiem Sądu I instancji nie może sprowadzać się do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., albowiem poprzez zarzut naruszenia tego przepisu nie można skutecznie zwalczać, ani prawidłowości przyjętego za podstawę orzekania stanu faktycznego, ani stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa (por. np.: wyrok NSA z dnia 26 listopada 2014 r., sygn. akt II OSK 1131/13; wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2015 r., sygn. akt I FSK 2081/13; wyrok NSA z dnia 12 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 2338/13; wyrok NSA z dnia 18 marca 2015 r., sygn. akt I GSK 1779/13).

Odnosząc się zaś do zarzutu naruszenia art. 3 § 1 p.p.s.a. sformułowanego w pkt II ppkt 1 i 2 petitum skargi kasacyjnej należy stwierdzić, że to jest przepis ustrojowy wyznaczający zakres przedmiotowy postępowania sądowoadministracyjnego. W przepisie tym określono właściwość rzeczową sądów administracyjnych i przewidziano w ramach kontroli stosowanie ustawowych środków. Naruszenie tego przepisu mogłoby zatem polegać na wykroczeniu poza właściwość sądu albo zastosowaniu środka nieznanego ustawie, a taka sytuacja nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie. W niniejszej sprawie Sąd I instancji rozpoznał skargę i skontrolował, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa oraz władczo rozstrzygnęły spór co do treści stosunku publicznoprawnego (por. wyrok NSA z dnia 10 grudnia 2014 r., sygn. akt II GSK 2687/14). To natomiast, że autor skargi kasacyjnej nie zgadza się ze stanowiskiem Sądu I instancji, nie oznacza, że doszło do naruszenia ww. przepisu.

Zamierzonego skutku nie mogły również odnieść zarzuty naruszenia art.145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. oraz w zw. z art. 8, art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a. podniesione w pkt II ppkt 1 i 2 petitum skargi kasacyjnej.

Przede wszystkim należy podkreślić, że skarga kasacyjna jest środkiem odwoławczym wysoce sformalizowanym. Zgodnie bowiem z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Granice skargi są wyznaczone przez podstawy i wnioski. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku ani prawa do domyślania się i uzupełniania argumentacji autora skargi kasacyjnej. Przytoczenie podstawy kasacyjnej musi więc być precyzyjne, gdyż - z uwagi na związanie sądu kasacyjnego granicami skargi kasacyjnej - Naczelny Sąd Administracyjny może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. Nie jest natomiast władny badać, czy sąd administracyjny pierwszej instancji nie naruszył innych przepisów. Należy przy tym wskazać, że przy sporządzaniu skargi kasacyjnej wprowadzono tzw. przymus adwokacki, aby nadać temu środkowi odwoławczemu charakter pisma o wysokim stopniu sformalizowania, gdy chodzi o wymagania dotyczące podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia, jako istotnych elementów konstrukcji skargi kasacyjnej (por. wyrok NSA z dnia: 4 sierpnia 2010 r., sygn. akt I FSK 1353/09; 30 marca 2010 r., sygn. akt II FSK 1961/08; 29 stycznia 2010 r., sygn. akt I FSK 2048/08).

Odnosząc się do tak sformułowanych zarzutów należy stwierdzić, że w rozpatrywanej sprawie zarówno organ jak i WSA w ogóle nie stosowali przepisów k.p.a., lecz przepisy O.p. Wobec tego, Sąd I instancji kontrolując zaskarżoną decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] grudnia 2017 r. - nie mógł naruszyć zarzucanych przepisów k.p.a. Autor skargi kasacyjnej powinien zatem przywołać odpowiednie przepisy O.p., które w jego ocenie zostały naruszone, jednocześnie wiążąc je odpowiednio z przepisami p.p.s.a. Stąd też zarzuty sprowadzające się do tego, że Sąd I instancji, dokonując sądowej kontroli legalności zaskarżonej decyzji, nie dostrzegł uchybień wyżej wskazanych przepisów k.p.a. - są całkowicie chybione.

Natomiast, jak słusznie wyjaśnił Sąd I instancji, regulacje zawarte w art. 15f u.g.h. w sposób szczególny określają tryb związany z kwestionowaniem dokonanego wpisu do Rejestru, wskazując formę jego zakwestionowania w postaci sprzeciwu, jego zakres, katalog podmiotów uprawnionych, termin na wniesienie sprzeciwu oraz termin na jego rozpatrzenie. Powyższe oznacza, że podczas załatwiania sprzeciwu organ stosuje przepisy O.p. w zakresie dotyczącym decyzji (formy tego dokumentu, elementów, treści), nie zaś przepisy k.p.a.

Przechodząc do oceny zarzutów naruszenia prawa materialnego, Naczelny Sąd Administracyjny za nieusprawiedliwiony uznaje podniesiony w pkt I ppkt 2 petitum skargi kasacyjnej zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 15f ust. 1 i ust. 4 pkt 1 u.g.h. W ocenie autora skargi kasacyjnej do naruszenia tych przepisów miało dojść poprzez błędne uznanie, że skarżąca wykorzystuje domenę [...] do urządzania gier hazardowych w przedmiotowej sprawie w sytuacji, gdy skarżąca nie urządza gier hazardowych i nie prowadzi jakichkolwiek czynności związanych z urządzaniem gier hazardowych - tym samym u.g.h., w tym także art. 15f ust. 1 i ust. 4 pkt 1, nie znajduje zastosowania w przedmiotowej sprawie.

Odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu należy wskazać, że autor skargi kasacyjnej nie podważył skutecznie stanu faktycznego sprawy, a z niego wynika, że portal internetowy [...] był wykorzystywany do urządzania gier hazardowych bez wymaganej koncesji lub zezwolenia lub zgłoszenia.

Zgodnie z art. 15f ust. 1 u.g.h. minister właściwy do spraw finansów publicznych prowadzi Rejestr domen służących do oferowania gier hazardowych niezgodnie z ustawą, zwany dalej "Rejestrem". W myśl art. 15f ust. 4 pkt 1 u.g.h. wpisowi do Rejestru podlega nazwa domeny internetowej wykorzystywana do urządzania gier hazardowych bez koncesji, zezwolenia lub dokonania zgłoszenia wymaganego przez ustawę, kierowanych do usługobiorców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w szczególności gdy strony internetowe wykorzystujące nazwy takich domen są: a) dostępne w języku polskim; b) reklamowane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, który stwierdził, że zasadna jest szeroka interpretacja pojęcia "wykorzystywania domen" do urządzania gier hazardowych bez wymaganej koncesji lub zezwolenia lub zgłoszenia.

Artykuł 15f u.g.h. został dodany przez art. 1 pkt 17 ustawy z dnia 15 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017, poz. 88 – dalej: ustawa zmieniająca).

W uzasadnieniu do projektu ustawy zmieniającej (VIII.795) wskazano, że głównym celem wprowadzanych zmian w u.g.h. miało być zmniejszenie skali występowania tzw. "szarej strefy" w zakresie gier na automatach do gier oraz gier w sieci Internet. Realizacja niniejszego celu nastąpić miała poprzez wprowadzenie narzędzi prawnych umożliwiających blokowanie stron internetowych nielegalnych operatorów, jak również utrudnianie dokonywania płatności na ich rzecz. Wprowadzenie możliwości blokowania dostępu do nielegalnych domen miało również spowodować, że gracze nie będą mieli wątpliwości co do tego, czy korzystają z usług legalnego operatora gier hazardowych. Z dotychczasowych doświadczeń wynikało, że wiele osób uczestniczących w nielegalnych grach hazardowych nie miało świadomości naruszania przepisów ustawy. Wynika to – zdaniem projektodawcy – z szerokiej dostępności nielegalnych stron internetowych oraz małej świadomości społecznej ograniczeń ustawowych odnoszących się do katalogu gier, które mogą być oferowane za pośrednictwem sieci Internet. Jednocześnie wskazano, iż zwiększenie udziału w rynku podmiotów posiadających wymagane koncesje i zezwolenia oraz zmniejszenie szarej strefy miało również nastąpić w wyniku rozszerzenia zakresu dopuszczalnej działalności w zakresie gier hazardowych. W związku z tym przewidziano, poza stosowaniem środków o charakterze represyjnym, takich jak blokowanie stron internetowych, utrudnianie płatności i rozszerzenie katalogu kar pieniężnych, umożliwienie legalnego uczestniczenia w dotychczas zakazanych grach urządzanych za pośrednictwem sieci Internet, grach na automatach w salonach gier na automatach i zmianę zasad organizacji gier w pokera. W opinii projektodawcy takie podejście skutkować będzie przeniesieniem się graczy z szarej strefy do operatorów legalnych.

W odniesieniu do proponowanych zmian dotyczących gier hazardowych w sieci Internet wskazano, iż są one uzasadnione względami nadrzędnego interesu publicznego, tj. walki z szarą strefą. Polegać one miały na zobowiązaniu przedsiębiorcy telekomunikacyjnego świadczącego usługi dostępu do Internetu do blokowania dostępu do stron internetowych wykorzystujących nazwy domen znajdujących się w Rejestrze Domen Służących do Oferowania Gier Hazardowych Niezgodnie z Ustawą. Zdaniem projektodawcy, blokowanie dostępu do stron internetowych wykorzystywanych do oferowania gier hazardowych w nielegalny sposób stanowi środek proporcjonalny w stosunku do zagrożeń, jakie wiążą się ze swobodnym dostępem do gier hazardowych niepodlegających regulacjom krajowym. Strony internetowe nieposiadające zezwolenia na oferowanie tego typu usług nie gwarantują zapewnienia odpowiedniego poziomu ochrony społeczeństwa, w związku z czym nie można pozwolić na swobodne oferowanie przez nie usług.

Potwierdzeniem zasadności szerokiej interpretacji pojęcia "wykorzystywania domen" do urządzania gier hazardowych bez wymaganej koncesji lub zezwolenia lub zgłoszenia w celu ochrony krajowych konsumentów -jest również orzecznictwo TSUE.

W uzasadnieniu do projektu wskazano także na stanowisko wyrażone przez TSUE w wyroku z dnia 3 czerwca 2010 r. w sprawie C-258/08 Ladbrokes Betting & Gaming and Ladbrokes International (ECLI:EU:C:2010:308), zgodnie z którym, państwo członkowskie uprawnione jest do uznania, że w związku z faktem, że podmioty oferujące usługi gier hazardowych przez sieć Internet nie przestrzegają wymogów prawnych wynikających z ustawodawstwa kraju, w którym oferowane są usługi, nie dają one wystarczającej gwarancji ochrony krajowych konsumentów przed niebezpieczeństwem oszustwa i przestępczości. W związku z tym uprawnione jest do podjęcia kroków zmierzających do uniemożliwienia oferowania takich usług, w tym poprzez blokowanie dostępu do stron internetowych, za pośrednictwem których są one oferowane. Z kolei w sprawie C-243/01 Gambelli i inni TSUE wskazał, że ograniczenia w korzystaniu z usług gier hazardowych przez sieć Internet powinny być uzasadnione nadrzędnymi względami interesu ogólnego, a także odpowiednie do zagwarantowania realizacji zamierzonego celu, natomiast nie powinny wykraczać poza to, co jest konieczne do osiągnięcia założonego celu, i być stosowane w sposób niedyskryminujący (wyrok TSUE z dnia 6 listopada 2003 r., ECLI:EU:C:2003:597).

W związku z powyższym Sąd I instancji słusznie stwierdził, że przepis art. 15f ust. 4 pkt 1 u.g.h. obejmuje swym zakresem wszelką działalność związaną z urządzaniem gier hazardowych, stanowiącą choćby próbę obejścia przepisów u.g.h.

Przenosząc te wywody na grunt rozpoznawanej sprawie należy stwierdzić, że autor skargi kasacyjnej nie podważył, że spółka nie jest i nigdy nie była uprawniona do pośredniczenia pomiędzy urządzającym gry T. Sp. z o.o. a uczestnikami prowadzonych przez tę spółkę gier. Przy czym, przepisy u.g.h. nie przewidują możliwości pośrednictwa pomiędzy organizatorem gry hazardowej a jej uczestnikiem w zakresie czynności związanych z ich urządzaniem. Czynności te są dokonywane pomiędzy podmiotem urządzającym grę hazardową a graczem (uczestnikiem gry hazardowej). Z tego względu już sama próba pośredniczenia w tych czynnościach pomiędzy urządzającym grę a graczem, poza wypadkami przewidzianymi przez ustawę, stanowi naruszenie przepisów u.g.h.

Ponadto nie sposób uznać, na co zasadnie zwrócił uwagę Sąd I instancji, że skarżąca tylko pośredniczyła pomiędzy T. Sp. z o.o. a użytkownikami jej portalu. W świetle zapisów u.g.h. uczestnikiem loterii pieniężnej i gry losowej organizowanej przez T. jest okaziciel dowodu udziału w grze, czyli skarżąca. Działalność skarżącej prowadzona za pośrednictwem spornej domeny stanowi więc w istocie odsprzedaż użytkownikom portalu zakupionych przez stronę zakładów. Udział użytkowników portalu w grach nie jest oparty na zawarciu przez nich zakładu z organizatorem gier – T. Sp. z o.o. i wpłaceniu mu stawki za udział w grze.

Zakład zawierany jest pomiędzy uczestnikiem gry (użytkownikiem portalu) a właścicielem serwisu (skarżącą), w ramach którego gracz typuje cyfry i liczby oraz wpłaca właścicielowi serwisu stawkę wraz ze stosowną opłatą za obsługę serwisową. Takiego stanu rzeczy nie zmienia fakt, że strona w ramach swojej działalności wykorzystuje wyniki gier (losowania w tych grach) prowadzonych przez T. Sp. z o.o. oraz jego środki, pochodzące z wypłaconych wygranych.

Ponadto w ramach swojego portalu organizowała gry, których nie przewiduje T. Sp. z o.o., tj. gry grupowe. Również przewidziany w regulaminie serwisu status super gracza, czy opcja zlecenia stałego – których nie przewiduje regulamin działania T. Sp. z o.o. - wskazują na samodzielną organizację gier przez skarżącą, jedynie z powołaniem się na wyniki losowań T. Sp. z o.o.

Wobec powyższego zamierzonego skutku nie mógł również odnieść zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 1 u.g.h. Wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej w rozpoznawanej sprawie znajdują zastosowanie przepisy u.g.h., ponieważ zebrany w sprawie materiał dowodowy stanowi dostateczną podstawę dla uznania, że portal internetowy [...] wykorzystywany był przez spółkę do urządzania gier hazardowych bez wymaganej koncesji lub zezwolenia lub zgłoszenia.

W tym stanie rzeczy, skoro żaden z zarzutów nie może być uznany za usprawiedliwiony, wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku nie mógł zostać uwzględniony.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty skargi za nieusprawiedliwione i oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Mając na względzie, że skarga kasacyjna okazała się niezasadna, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. umorzył postępowanie z wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 22 grudnia 2017 r., gdyż stało się ono bezprzedmiotowe (por. wyroki NSA z dnia: 19 września 2019 r., sygn. akt I GSK 2241/18; 30 listopada 2017 r., sygn. akt I GSK 908/17).