Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 77/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2015-04-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6040 Wyrób, rozlew i obrót alkoholami
Hasła tematyczne: Przeciwdziałanie alkoholizmowi
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 18 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2007 nr 70 poz 473
law: Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi - tekst jedn.
article: art.156 §1 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędziowie NSA Grażyna Radzicka WSA Maciej Busz (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi E.R., T.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o cofnięciu zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych z zawartością alkoholu od 4,5% do 18 % oddala skargę


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. po rozpoznaniu odwołania T.R. oraz E.R. PHU "T." decyzją z dnia [...].01.2013r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...].09.2012r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia nr [...] z dnia [...].05.2012r. na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających od 4,5 % do 18 % alkoholu w sklepie przy ul. Sz. [...] w P. .

T.R. oraz E.R. w dniu 12.02.2014 r. złożyli wniosek o stwierdzenie nieważności w/w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] . Wnioskodawcy zarzucili rażące naruszenia art. 18 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (j.t. Dz. U. z 2007 r. Nr 70, poz. 473 ze zm. – dalej ustawa) poprzez przyjęcie (w sposób dorozumiany), iż przesłanką wystarczającą do cofnięcia zezwolenia jest jedynie sprzedaż alkoholu osobie nietrzeźwej, do czego wystarczające jest ustalenie stanu nietrzeźwości osoby, chociaż z orzecznictwa sądowego oraz poglądów doktryny wynika, że nie w związku z art. 15 ust. 1 pkt 1 ustawy nie jest to przesłanka wystarczająca. Wnioskodawcy zarzucili również rażące naruszenie art. 10 ust. 1 w zw. z art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej k.p.a.) w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez uniemożliwienie Skarżącym aktywnego udziału w postępowaniu i przeprowadzanie postępowania w trybie zaocznym, w tym nie zawiadomienie Skarżących o możliwości wypowiedzenia się przed wydaniem zaskarżonej decyzji oraz nie ustosunkowanie się do złożonych przez nich wniosków. Wnioskodawcy zarzucili również rażące naruszenie art. 123 k.p.a. w zw. z art. 8 i art. 10 k.p.a. poprzez brak ustosunkowania się do wniosków Skarżących (o wydanie kserokopii dokumentów z akt oraz o wstrzymanie wykonania decyzji), w szczególności we właściwej do tego formie. Zdaniem wnioskodawców w ramach postępowania objętego wnioskiem o stwierdzenie nieważności w sposób rażący naruszono art. 7 w zw. z art. 8 k.p.a. oraz art. 77 k.p.a., 78 k.p.a., art. 79 k.p.a., poprzez: uniemożliwienie Skarżącym udziału w postępowaniu i składania wniosków dowodowych; brak przeprowadzania postępowania dowodowego, w szczególności odebrania zeznań o świadków (funkcjonariuszy Policji, sprzedawczyni, klienta oraz jego rozmówcy) oraz nie powiadomienie o tych czynnościach Skarżących, a także nie przeprowadzenie dowodów, które organ winien był przeprowadzić - w celu pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

W uzasadnieniu powyższego wniosku powołano się również na ustalenia zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 26 września 2013r. sygn. akt IV SA/Po 470/13, w którym Sąd w podobnej sprawie dot. decyzji w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, w sklepie ul. Sz. [...] , zawierających powyżej 18 % alkoholu wskazał na szereg uchybień skutkujących uchyleniem decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...].01.2013 r. nr [...] i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia nr [...] z dnia [...] maja 2012 r. na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających powyżej 18 % alkoholu w sklepie przy ul. Sz. [...] w P.

Samorządowe Kolegium Odwoławczego w P. po rozpoznaniu powyższego wniosku, decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] , działając na podstawie przepisów: art.156 §1, art. 157 i art. 158 §1 k.p.a. odmówiło stwierdzenia nieważności własnej decyzji dnia [...] stycznia 2013r. nr [...] , którą utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia nr [...] z dnia [...].05.2012 r. na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających od 4,5% do 18% alkoholu w sklepie przy ul. Sz. [...] w P. .

W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 §1 pkt 2 k.p.a. zachodzi wtedy, gdy treść rozstrzygnięcia pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może zostać zaakceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Decyzja wówczas wydana została z rażącym naruszeniem prawa, gdy rozstrzygnięcie sprawy jest ewidentnie sprzeczne z wyraźnym i nie budzącym wątpliwości przepisem. Ponadto w przypadku stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 §1 k.p.a. wada musi tkwić w samej decyzji, a nie w postępowaniu, w wyniku którego została wydana. Zdaniem Kolegium zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o obowiązujące przepisy. Zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych cofa się m. in. w przypadku sprzedaży i podawania alkoholu osobom nieletnim, nietrzeźwym. Taka sytuacja w przedmiotowej sprawie miała miejsce. Udowodniły to chociażby badania klienta, który zakupił alkohol, po wyjściu ze sklepu, na zawarcie alkoholu w wydychanym powietrzu, gdzie wynik był 0,95 mg/l, podczas gdy ustawowa norma wynosi 0,25 mg/l.

Odnosząc się do argumentacji dotyczącej wyroku z dnia 26 września 2013r. sygn. akt IV SA/Po 470/13, wskazano że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpatrywał skargę na analogiczną decyzję wydaną w oparciu o ten sam stan faktyczny i prawny, w tym samym postępowaniu prowadzonym przez organ I i II instancji w ten sam sposób, z tą różnicą, że w odniesieniu do decyzji dotyczącej zezwolenia na sprzedaż innego rodzaju alkoholu (napoje zawierające powyżej 18 % alkoholu- wódka) i nie stwierdził nieważności decyzji wydanej przez tututejsze Kolegium. Zatem, skoro w wydanym przez siebie wyroku Sąd nie stwierdził nieważności zaskarżonej decyzji, brak było przesłanek do jej stwierdzenia. Kolegium stoi na stanowisku, że w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia prawa w stopniu rażącym, wskazującym na konieczność wyeliminowania decyzji organu I instancji z obrotu prawnego. Nadzwyczajny tryb weryfikacji decyzji administracyjnej, jakim jest postępowanie w sprawie stwierdzenia jej nieważności, wymaga wystąpienia wad kwalifikowanych takich, które nie są do pogodzenia z zasadą praworządności, które zdaniem Kolegium w zaskarżonej decyzji nie występują.

T.R. oraz E.R. kwestionując powyższe rozstrzygnięcie złożyli wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy podtrzymując argumentację zawartą we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. po rozpatrzeniu powyższego wniosku, decyzją z dnia [...] listopada 2014r. Nr [...] utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...] kwietnia 2014r. nr [...] . W uzasadnieniu decyzji opisano dotychczasowy przebieg postępowania. Kolegium w składzie ponownie orzekającym w sprawie podzieliło ocenę wniosku o stwierdzenie nieważności jako niezasadnego.

W uzasadnieniu wskazano, iż dokonując oceny decyzji objętej wnioskiem o stwierdzenie nieważności nie można postawić jej zarzutu rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 §1 pkt 2 k.p.a. Podczas badania decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] r. nr [...] oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Kolegium z dnia [...].01.2013r. nr [...] stwierdzono, że wydanie ich znajduje oparcie w obowiązujących wówczas przepisach art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a, art. 15 ust. 1 pkt 1 i art.46 ust.3 pkt 2 ustawy.

Stosownie do przepisu art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a ustawy, stanowiącego podstawę materialno-prawną zaskarżonych decyzji, zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych, organ zezwalający cofa w przypadku nieprzestrzegania określonych w ustawie zasad sprzedaży napojów alkoholowych, a w szczególności sprzedaży i podawania napojów alkoholowych osobom nieletnim, nietrzeźwym. W sytuacji kiedy zachodzi okoliczność sprzedaży napoju alkoholowego osobie nietrzeźwej organ administracyjny zobowiązany jest do wydania decyzji cofającej zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych. Taki przypadek miał miejsce w rozpatrywanej sprawie, gdyż w dniu 20 maja 2012 r. w sklepie przy ul. Sz. [...] w P. sprzedano alkohol osobie nietrzeźwej. Zdarzenie to zostało zgłoszone przez funkcjonariuszy Policji wykonujących czynności służbowe. Z relacji funkcjonariuszy sporządzona została notatka służbowa, z której wynika, że 20 maja 2012 r. o godz. 15:30, pełniąc służbę funkcjonariusze zauważyli wchodzącego chwiejnym krokiem do sklepu mężczyznę, któremu ekspedientka sprzedała butelkę wódki. Zachowanie klienta wskazywało na stan nietrzeźwości.

Kupującego Policja poddała w Komisariacie, bezpośrednio po wyjściu ze sklepu, badaniu alkomatem. Wynik badania jednoznacznie wskazał poziom alkoholu w wydychanym powietrzu 0,95 mg/l. Norma obecności alkoholu w wydychanym powietrzu przekroczona została czterokrotnie. Słusznie uznano za wiarygodne zeznania funkcjonariuszy Policji potwierdzone ustaleniami faktycznymi. Trafnie podkreślono, że funkcjonariusze Policji będący na służbie nie mieli interesu żeby składać zeznania inne niż wskazywały fakty, w przeciwieństwie od ekspedientki, czy właściciela sklepu. Ekspedientka zaprzeczyła stanowi faktycznemu opisanemu w notatce służbowej sporządzonej 2 lipca 2012 r.

Skład orzekający nie zaprzeczył, że w postępowaniu dowodowym wystąpiły braki na które Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zwrócił uwagę w wyroku z dnia 26 września 2013 r. sygn. akt IV SA/Po 470/13. Jednak Sąd nie stwierdził, mimo uchybień w postępowaniu dowodowym, że organy administracyjne wydały decyzje z rażącym naruszeniem prawa.

Odnosząc się do uwag zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a dotyczących wydania decyzji w oparciu o art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a ustawy w oderwaniu od przepisu art. 15 ust. 1 pkt 1 ustawy Kolegium zważyło, że przepis art. 15 ust. 1 pkt 1 stanowi, iż zabrania się sprzedaży i podawania napojów alkoholowych osobom, których zachowanie wskazuje, że znajdują się w stanie nietrzeźwości. Z kolei w myśl przepisu art. 46 ust. 3 pkt 2 "stan nietrzeźwości zachodzi, gdy zawartość alkoholu w organizmie wynosi lub prowadzi do obecności w wydychanym powietrzu powyżej 0,25 mg alkoholu w 1 dm. Ustawodawca nie określił jakie zachowanie osoby kupującej alkohol wskazuje na stan nietrzeźwości. Realna ocena zachowania osoby kupującej alkohol, zwłaszcza przez sprzedającego, jest mało obiektywna, z uwagi na jej interes faktyczny polegający na chęci zbycia towaru. Z doświadczenia wiadomo, że sprzedawca zawsze zaprzeczy, aby zachowanie klienta, któremu sprzedano alkohol wskazywało, że jest nietrzeźwy. Dla organów administracji przekonujące okazały się twierdzenia funkcjonariuszy Policji, którzy obserwują placówki handlowe sprzedające alkohol, poparte dowodami w postaci (badania zawartości alkoholu w wydychanym powietrzu) oraz zachowania osoby kupującej alkohol (bełkotliwa mowa). Posiadając przeciętną wiedzę i doświadczenie życiowe trudno nie dojść do przekonania, obserwując kupującego z perspektywy sprzedawcy, żeby zachowanie osoby u której stwierdzono 0,95 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu nie wskazywało że znajduje się w stanie nietrzeźwości. Gdyby wolą ustawodawcy było nałożenie na organy administracyjne obowiązku cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych osobom, których zachowanie wskazuje na stan nietrzeźwości, a nie osobom nietrzeźwym to sformułowanie tego przepisu musiałoby być inne. Przepisy nakładające obowiązek nie mogą być interpretowane rozszerzająco. W analizowanej sprawie doszło do sprzedaży alkoholu osobie nietrzeźwej, a takie działanie powoduje wydanie decyzji w przedmiocie cofnięcie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających powyżej 4,5% do 18% alkoholu.

E.R. i T.R. kwestionując powyższą decyzję wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej oraz zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący podnieśli zarzuty tożsame ze wskazanymi we wniosku wszczynającym postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności, jak i we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Ponadto zaskarżonej decyzji zarzucono rażące naruszenie art. 107 k.p.a. poprzez wadliwe uzasadnienie decyzji i nie rozpoznanie istoty wniosku Skarżących o stwierdzenie nieważności decyzji, a także dwukrotne nie ustosunkowanie się do istoty zarzutów w zakresie oceny zaistnienia przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji w związku z ww. naruszeniami podstawowych zasad postępowania. Skarżący zarzucili również rażące naruszanie art. art. 35 i 36 k.p.a. oraz art. 61 § 1 k.p.a. poprzez oczywistą przewlekłość postępowania - w związku z prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 26 września 2013 r. (sygn. akt IV SA/Po 470/13) w procesowo tożsamej sprawie dotyczącej cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych z zawartością alkoholu powyżej 18%, które było jednym z trzech cofniętych zezwoleń w tym samym dniu, na podstawie tego samego stanu faktycznego i materiału sprawy; na nadto poprzez brak jakichkolwiek zawiadomień, o których stanowi art. 36 k.p.a.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując swą dotychczasową argumentację.

Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2014r. poz. 1647) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej p.p.s.a.) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Sąd administracyjny jest sądem kasacyjnym. W razie stwierdzenia istotnych uchybień sąd administracyjny nie ma więc kompetencji do merytorycznego rozstrzygnięcia danego postępowania, lecz jest upoważniony jedynie do uchylenia bądź stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji lub aktu. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a., w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem prowadzonego postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną obecnie decyzją było zbadanie, czy kwestionowana przez Skarżących decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] stycznia 2013r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] września 2012r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia nr [...] z dnia [...] maja 2012r. na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających od 4,5 % do 18% alkoholu w sklepie przy ul. Sz. [...] w P. , obarczona była kwalifikowaną wadą prawną wymienioną w art.156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 10 ust. 1, art. 8, art. 7, art. 77, art. 78, art. 79 art. 123 k.p.a. oraz art. 18 ust. 10 pkt 1 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości.

W związku z tak zdefiniowanym zakresem przedmiotowym kontrolowanego postępowania wskazać należy, że stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej stanowi wyłom w zasadzie trwałości decyzji administracyjnych, ustanowionej w art.16 §1 k.p.a. Z uwagi na doniosłość tej zasady zaistnienie przesłanki powodującej stwierdzenie nieważności musi być oczywiste i oczywistość tę właściwy organ ma obowiązek wykazać (wyrok NSA z dnia 22 października 1999 r., I SA 8/98, publ. w LEX nr 47276). Zaznaczyć należy, że stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest możliwe tylko w sytuacji zaistnienia jednej z przesłanek wskazanych w art. 156 § 1 k.p.a. przy jednoczesnym braku okoliczności, które uniemożliwiają stwierdzenie nieważności decyzji, wymienionych w art. 156 § 2 k.p.a.

Zgodnie z art.156 §1 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która:

1. wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości,

2. wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa,

3. dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną,

4. została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie,

5. była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały,

6. w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą,

7. zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.

Zaznaczyć należy, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej bada się nie wszystkie uchybienia kwestionowanej decyzji, a tylko uchybienia o charakterze kwalifikowanym wymienione w art.156 §1 k.p.a.

Z uwagi na fakt, że skarżący podnieśli m.in. zarzut rażącego naruszenia przy wydaniu decyzji dotyczącej cofnięcia zezwolenia nr [...] z dnia [...].05.2012 na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających od 4,5% do 18% alkoholu w sklepie przy ul. Sz. [...] w P. przepisów prawa procesowego i materialnego wskazać należy, że orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego wypracowało konsekwentne stanowisko odnośnie właściwego rozumienia terminu "rażące naruszenie prawa". Stosownie do powyższego rażące naruszenie prawa zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Cechą rażącego naruszenia prawa jest również to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią zastosowanego w niej przepisu. Nie chodzi przy tym o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny (wyrok NSA z dnia 26 września 2000 r., sygn. akt 2998/99, publ. w LEX nr 51249). O rażącym (a nie jakimkolwiek) naruszeniu prawa można mówić, gdy decyzja została wydana wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa albo ich odmówiono, albo też wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem albo uchylono obowiązek. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą (wyrok NSA z dnia 11 sierpnia 2000 r., III SA 1935/99, publ. LEX nr 47008).

Należy przy tym podkreślić, że organ orzekający w postępowaniu nieważnościowym bada wyłącznie tę okoliczność, czy kwestionowana decyzja administracyjna obarczona jest wadami prawnymi ściśle określonego rodzaju, wymienionymi w art.156 § 1 k.p.a. (wady kwalifikowane). Przesłanką do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej nie jest zatem wystąpienie jakiegokolwiek uchybienia przy jej wydawaniu (nawet gdyby uchybienie to niosło by za sobą istotne konsekwencje), ale wyłącznie uchybienia o charakterze kwalifikowanym.

Przesłanka rażącego naruszenia prawa obejmować może także kwalifikowane naruszenie przepisów postępowania. Należy jednak stwierdzić, że w odniesieniu do tych przepisów można mówić o rażącym ich naruszeniu tylko wówczas, gdy w sposób niebudzący wątpliwości, a więc oczywisty, nie zastosowano by ich w trakcie prowadzonego postępowania lub zastosowano by je nieprawidłowo (teza 2 wyroku NSA z 13 września 2007 r., sygn. akt II OSK 1212/06, LEX nr 377245). Sytuacja taka może wystąpić wówczas, gdy naruszenie przepisów prawa powoduje podważenie układu podmiotowego postępowania przez brak bytu prawnego strony tego postępowania (np. prowadzenie postępowania wobec strony pozbawionej zdolności do czynności prawnych) czy naruszenie takich przepisów, które nakazują podjęcie czynności procesowych przez organ, bez prawa dokonywania oceny ich zasadności (np. regulacja w przepisach szczególnych form czynności procesowych i ograniczeń dowodowych - por. B. Adamiak, Gradacja naruszenia procesowego prawa administracyjnego, PiP 2012, z. 3, s. 51-53, por. wyrok WSA w Gdańsku z 13 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Gd 694/12, LEX nr 1285281).

Zauważyć należy, iż w niniejszej sprawie omawiany zarzut wiąże się z zakwestionowaniem przez skarżących poprawności przeprowadzonego przez Prezydenta Miasta P. postępowania dowodowego w sprawie zakończonej decyzją w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających od 4,5% do 18% alkoholu. W ramach tak rozumianego zarzutu skarżący podnoszą naruszenie art. 10 ust. 1, art. 8, art. 7, art. 77, art. 78, art. 79 art. 123 k.p.a. oraz art. 18 ust. 10 pkt 1 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości.

W tym miejscu należy wskazać, iż zarzuty skargi związane są zasadniczo z naruszeniem zasad postępowania kształtujących zasadniczo prawo do obrony. Prawo do obrony w k.p.a. odpowiada i wzorowane jest na prawie do obrony w kodeksie postępowania cywilnego. Pozbawienie strony możności obrony swych praw stanowi naruszenie dwu naczelnych zasad: prawdy obiektywnej i równości stron. W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalonym jest pogląd, że pozbawienie możności obrony swych praw przez stronę polega na tym, że strona na skutek wadliwości procesowych sądu lub strony przeciwnej nie mogła brać i nie brała udziału w postępowaniu lub jego istotnej części, jeśli skutki tych wadliwości nie mogły być usunięte na następnych rozprawach przed wydaniem w danej instancji wyroku. Odnosząc ów pogląd do postępowania administracyjnego, do pozbawienia możności obrony swych praw dojść może na skutek wadliwości procesowych organu administracji publicznej, a owe zasady postępowania administracyjnego znajdują szczególności oparcie w art. 7, art. 10, art. 77 § 1 i art. 81 k.p.a.

W tym zakresie należy wskazać, iż zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartym w wyroku z dnia 10 listopada 2011 r., sygn. akt I OSK 1974/10, LEX nr 1149278, pogwałcenie ogólnych zasad postępowania (art. 7, art. 77 § 1 k.p.a.) ma charakter rażącego naruszenia prawa wtedy, gdy jest to oczywiste i niewątpliwe, kiedy nie budzi wątpliwości, że nie zastosowano ich w ogóle w trakcie prowadzonego postępowania. Zastosowanie sankcji nieważności nie można też wyprowadzić z odmiennej oceny mocy dowodowej, na której organy orzekające w sprawie oparły ustalenia stanu faktycznego. Za rażące naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności przepisów regulujących postępowanie dowodowe, które uzasadniałoby stwierdzenie nieważności decyzji, można uznać jedynie wydanie decyzji bez uprzedniego przeprowadzenia jakichkolwiek dowodów, niezbędnych dla wyjaśnienia istoty sprawy, czy też wydanie decyzji bez przeprowadzenia dowodów obligatoryjnych w danej sprawie (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 lutego 2013 r., syg. akt II SA/Wa 694/12).

W świetle tak zarysowanych podstaw do stwierdzenia nieważności nie można zgodzić się z argumentacją skarżących, iż organ prowadząc postępowanie naruszył przepisy: art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 10 k.p.a., 7 k.p.a., art. 8, art. 77 , art. 78, art. 79 k.p.a. poprzez odmowę stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...].01.2013r. nr [...] , bowiem, jak twierdzą skarżący, organ wydający w/w decyzję w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych z zawartością od 4,5% do 18% alkoholu dopuścił się rażącego naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez uniemożliwienie skarżącym udziału w postępowaniu i składania wniosków dowodowych, brak przeprowadzenia postępowania dowodowego w szczególności odebrania zeznania świadków (funkcjonariuszy Policji, sprzedawczyni, klienta oraz jego rozmówcy), nie przeprowadzenie dowodu z postanowienia o umorzeniu postępowania karnego przeciwko sprzedawczyni i nie powiadomienia skarżących o tych czynnościach.

Brak przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie wnioskowanym w ramach postępowania nieważnościowego nie daje bowiem podstaw do formułowania zarzutów rażącego naruszenia prawa. Należy w tym miejscu bowiem jeszcze raz podkreślić, że zarzuty naruszenia prawa w zakresie czynienia ustaleń faktycznych przez niewyczerpujące zgromadzenie, czy też niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego sprawy, należą do takich wadliwości, które mogą służyć do wzruszenia decyzji w trybie zwykłym. Nie stanowią natomiast rażącego naruszenia prawa, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Tego typu naruszenia nie dają więc podstaw do stwierdzenia oczywistej sprzeczności między rozstrzygnięciem, a treścią przepisu. Nierzetelne wyjaśnienie sprawy, czy też błąd w ustaleniach faktycznych, nie stanowią bowiem o kwalifikowanej wadzie decyzji (por. wyrok NSA z dnia 11 maja 2011 r., sygn. akt II GSK 534/10, wyrok NSA z dnia 21 października 2010 r., sygn. akt I OSK 30/10,).

Jednym słowem naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 kpa nie świadczy o wadliwości decyzji, o której mowa w przepisie art. 156 § 1 pkt 2 kpa. W postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej nie jest dopuszczalne również prowadzenie nowych dowodów. Oparcie stosowania sankcji nieważności decyzji na różnicy w ocenie mocy dowodowej materiału dowodowego byłoby sprzeczne z zasadą ogólną trwałości decyzji administracyjnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 363/10). Tym samym za niewystarczające uznać należy, opieranie argumentacji w zakresie rażącego naruszenia prawa na uchybieniach w przeprowadzonym postępowaniu dowodowym, na które wskazał Sąd w wyroku z dnia 26 września 2013 r. sygn. akt IV SA/Po 470/13, w którym Sąd orzekając w sprawie dotyczącej decyzji w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, w sklepie ul. Sz. [...] , zawierających powyżej 18 % alkoholu, wskazał na szereg uchybień skutkujących uchyleniem decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...].01.2013 r. nr [...] i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia nr [...] z dnia [...] maja 2012 r. na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających powyżej 18 % alkoholu w sklepie przy ul. Sz. [...] w P. .

Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących wydania decyzji z naruszeniem art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a w zw. art. 15 ust. 1 pkt 1 ustawy, wskazać należy, iż wbrew zarzutom skargi organy I i II instancji wydając decyzję w przedmiocie cofnięcia zezwolenia nr [...] z dnia [...].05.2012r. na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających od 4,5% do 18% alkoholu w sklepie przy ul. Sz. [...] w P. wydały rozstrzygnięcia opierając się na treści w/w przepisów w brzmieniu obowiązującym w dniu orzekania. Mając na uwadze argumentację zawartą w skardze, stwierdzić należy, iż stanowisko skarżących koncentruje się na niewłaściwym wykazaniu sprzedaży alkoholu osobie nietrzeźwej, tj. zaistnienia przesłanki z art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a ustawy uzasadniającej cofnięcie zezwolenia na sprzedaż alkoholu. Powyższe jednak przy uwzględnieniu przedstawionej reguły, iż niewyczerpujące zgromadzenie, czy też niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego sprawy, nie stanowi rażącego naruszenia prawa, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., nie pozwala na stwierdzenie, iż organ w sposób rażący naruszył przepis prawa materialnego stanowiący podstawę decyzji wydanej w postępowaniu zasadniczym.

Mając na uwadze zgłoszony przez skarżących zarzut naruszenia art. 107 k.p.a. poprzez wadliwe uzasadnienie decyzji i nie rozpoznanie istoty wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji i nie ustosunkowanie się do istoty zarzutów w zakresie oceny zaistnienia przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji w związku zarzucanymi naruszeniami podstawowych zasad postępowania, stwierdzić należy, iż zarzut ten co do zasady jest słuszny. W obu decyzjach Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie odniosło się do zarzutów podnoszonych we wniosku o stwierdzenie nieważności jak i we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w części dotyczącej zarzucanych naruszeń podstawowych zasad postępowania i ich wpływu na występowanie przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Powyższe uchybienie organu orzekającego, wobec przedstawionego w uzasadnieniu niniejszego wyroku stanowiska Sądu, nie miało jednak wpływu na wynik sprawy.

Reasumując należy stwierdzić, że Sąd nie dopatrzył się w działaniu organu naruszenia przepisów postępowania, jak również naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Wobec niezasadności zarzutów skargi i niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, skargę należało oddalić.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji

MZ