Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1763/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-11-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 2 par. 2, art. 3 par. 1, art. 3 par. 2 pkt 1, art. 57 par. 3, art. 106 par. 3 i 5, art. 133 par. 1, art. 134 par. 1, art. 141 par. 4, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a-c, art. 151, art. 174, art. 176, art. 183 par. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 5 ust. 1 pkt 3 i 4, art. 7 ust. 1 pkt 1, art. 10
journal: Dz.U. 2004 nr 10 poz 76
law: Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o  przyznanie płatności
article: art. 24 par. 1, art. 61a par. 1, art. 104 par. 1, art. 110, art. 145 par. 1 pkt 1-7, art. 145a par. 1 i 2, art. 148 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 7 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2015 poz 1551
law: Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Trzecki Sędzia NSA Zbigniew Czarnik Sędzia del. WSA Ewa Cisowska-Sakrajda (spr.) po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej T. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 9 listopada 2016 r., sygn. akt III SA/Wr 923/16 w sprawie ze skargi T. G. na decyzję Dyrektora Dolnośląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu z dnia [...] maja 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 9 listopada 2016r., sygn. akt III SA/Wr 923/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę T. G. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu z dnia [...] maja 2016r. w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2015.

Przedstawiając przyjęty za podstawę wyroku stan sprawy – Sąd I instancji stwierdził, że skarżący złożył w formie elektronicznej do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we Wrocławiu wniosek o przyznanie płatności na rok 2015 oraz wnioski o jego zmianę. Następnie złożył pismo zatytułowane "wniosek dowodowy strony w postępowaniu w sprawie płatności za 2015 rok" i przedłożył dwie decyzje w przedmiocie wpisu strony do ewidencji w 2004r., wnosząc o to, aby organ przed wydaniem decyzji dokonał ustaleń i wyjaśnień w sprawie decyzji o wpisie strony do ewidencji producentów. Do pisma załączył zaświadczenie o nadanym dla T. G. numerze identyfikacyjnym z dnia [...] kwietnia 2004r. oraz informację z dnia [...] maja 2012r. o wprowadzeniu zmiany danych w ewidencji producentów.

Decyzją z dnia [...] lutego 2016r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR we Wrocławiu odmówił płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2015, w tym jednolitej płatności obszarowej, płatności na zazielenienie, płatności redystrybucyjnej. Utrzymując w mocy tę decyzję Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wskazał, że skarżący nie spełnia wymaganych przez prawo kryteriów do przyznania płatności, na jego wniosek z dnia [...] maja 2012r. i zgodnie z jego wolą, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR we Wrocławiu anulował bowiem nadany mu wcześniej numer identyfikacyjny ([...]) oraz wykreślił jego wpis z ewidencji producentów rolnych. Skarżący w dniu [...] maja 2012r. złożył formularz wniosku o wpis do ewidencji producentów wraz z pisemnym oświadczeniem zawierającym prośbę o wykreślenie jego osoby z ewidencji producentów a Kierownik Biura Powiatowego ARiMR we Wrocławiu pismem z dnia [...] lipca 2012r. poinformował skarżącego o wykreśleniu jego osoby z ewidencji producentów rolnych oraz anulowaniu nadanego mu numeru identyfikacyjnego. Organ wskazał, że w dniu [...] maja 2012r. B. G., żona skarżącego, złożyła wniosek o wpis w ewidencji producentów rolnych z zaznaczonym celem - nadanie numeru identyfikacyjnego. Skarżący na powyższą czynność wyraził zgodę poprzez złożenie własnoręcznego podpisu w części XIII formularza wniosku. Konsekwencją tego było wpisanie B. G. i nadanie jej numeru identyfikacyjnego przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we Wrocławiu, co potwierdza zaświadczenie z dnia [...] czerwca 2012r. o nadanym numerze identyfikacyjnym. Po dokonaniu tejże czynności, skarżący złożył w dniu [...] października 2012r. do organu wniosek o jego wpisanie do ewidencji producentów i nadanie mu numeru identyfikacyjnego. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR we Wrocławiu decyzją z dnia [...] stycznia 2013r. odmówił wnioskowanego wpisu i nadania numeru identyfikacyjnego.

Zdaniem Dyrektora, nadanie numeru identyfikacyjnego jest warunkiem koniecznym przyznania rolnikowi płatności bezpośredniej w danym roku. Jest to czynność, która może być dokonana jedynie wówczas, gdy podmiot spełnia warunki przewidziane w przepisach ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004r. nr 10, poz. 76 ze zm.), zwanej u.s.e.p. Z uwagi na to, że skarżący zarówno w dniu złożenia wniosku pomocowego, jak i w dniu wydania zaskarżonej decyzji nie posiada numeru identyfikacyjnego nadanego w trybie przepisów u.s.e.p. zasadnym była odmowa przyznania płatności bezpośredniej na rok 2015.

Oddalając skargę T. G. na tę decyzję - Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził, iż z art. 7 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2015r. poz. 1551 ze zm.), zwanej ustawą o płatnościach bezpośrednich, wynika, że jednym z kategorycznych wymogów jest posiadanie przez rolnika numeru identyfikacyjnego w trybie przepisów u.s.e.p. Brzmienie tego przepisu nie nasuwa żadnych wątpliwości interpretacyjnych, bowiem "(p)łatności bezpośrednie są przyznawane rolnikowi, jeżeli: 1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie".

Dla skutecznego zatem domagania się uprawnienia w zakresie płatności bezpośrednich rolnik winien się legitymować stosownym numerem identyfikacyjnym producenta rolnego. Tymczasem, jak prawidłowo ustalono w toku postępowania administracyjnego, skarżący nie dysponował w dacie złożenia wniosku oraz na etapie postępowania aktywnym numerem. Zdaniem Sądu, poprzednio nadany skarżącemu na jego wniosek z dnia [...] marca 2004r. numer identyfikacyjny [...] został anulowany a wpis skarżącego w ewidencji producentów rolnych – wykreślony w dniu [...] maja 2012r. Ta czynność materialno-techniczna Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we Wrocławiu została dokonana wskutek rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia [...] maja 2012r. We wniosku tym skarżący oświadczył, że przekazał w dniu [...] maja 2012r. posiadanie swego gospodarstwa rolnego podmiotowi "A. Spółka z o.o." i tym samym przestał być producentem rolnym, w związku z czym wniósł między innymi, aby organ wszczął postępowanie administracyjne w przedmiocie jego wpisu do ewidencji producentów dla wydania decyzji o wykreśleniu z ewidencji i anulowania nadanego numeru identyfikacyjnego. Do wniosku skarżący załączył urzędowy formularz wniosku z zaznaczoną opcją "2. zmiana danych", wskazując na opisane okoliczności oraz podając swój numer identyfikacyjny: "[...]". Nie budzi zatem wątpliwości, zdaniem Sądu I instancji, że intencją skarżącego było anulowanie i usunięcie podanego wpisu. Organ był związany oświadczeniem skarżącego, który rozporządził swą wolą co do tego, czy chce, czy też nie chce być producentem rolnym oraz czy wpis do ewidencji producentów rolnych ma być nadal utrzymywany. Na gruncie prawa administracyjnego strona nie może swobodnie w każdym czasie uwalniać się od skutków prawnych treści swych oświadczeń woli bez zważania na regulacje prawne w danej materii obowiązujące. Wskutek złożonego w dniu [...] maja 2012r. - jasnego w swej treści – oświadczenia strony skarżącej organ postępując zgodnie z wolą strony ukształtował sytuację prawną skarżącego w ten sposób, że wpis wykreślił a numer anulował – w drodze czynności materialno-technicznej, o czym poinformował w piśmie z dnia [...] lipca 2012r. Zgodność z prawem tej czynności materialno-technicznej była badana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w sprawie o sygnaturze akt III SAB/Wr 6/16, który wyrokiem z dnia 24 sierpnia 2016r. oddalił skargę skarżącego na bezczynność organu I instancji uznając, że obowiązujące wówczas przepisy prawa nie przewidywały dla wykreślenia wpisu oraz anulowania numeru ewidencyjnego formy decyzji administracyjnej.

Sporna czynność wywołuje zatem wiążący skutek prawny w postaci przyjęcia, że od dnia [...] maja 2012r. skarżący nie dysponował aktywnym numerem identyfikacyjnym nadanym w trybie przepisów u.s.e.p., co jest jednym z bezwzględnych warunków przyznania płatności rolnych w ramach systemu bezpośredniego. Skarżący na dzień złożenia niniejszej skargi nie posiadał zatem aktualnego numeru identyfikacyjnego i wpisu do ewidencji producentów rolnych, również mimo podjętych starań i złożenia nowego wniosku z dnia [...] stycznia 2015r. o wpis do ewidencji.

Zdaniem Sądu I instancji, wpis do ewidencji producentów oraz nadanie numeru identyfikacyjnego rolnikowi wymaga (tak jak i wykreślenie wpisu) przepisanej prawem formy oraz działania organu. Z tego względu deklaracja skarżącego, że w toku postępowania o przyznanie płatności na rok 2015 swoje oświadczenie z dnia [...] maja 2012r. wycofał – jest bezskuteczne.

Sąd stwierdził, że w trybie postępowania w sprawie przyznania skarżącemu omawianych płatności rolnych na rok 2015 nie można rozstrzygać sprawy dotyczącej wpisu do ewidencji producentów oraz nadania numeru, gdyż odbywa się to w osobnym trybie i na innej podstawie materialnoprawnej, to jest na gruncie znowelizowanej u.s.e.p.

Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa w kwestii właściwości miejscowej organu pierwszej instancji (Kierownika BP ARiMR we Wrocławiu) przy wydawaniu decyzji z dnia 29 lutego 2016r. odmawiającej przyznania płatności na rok 2015. Skarżący bowiem (w podlegającym odrębnemu rozpatrzeniu przez organ administracji wniosku z dnia [...] stycznia 2015r. o wpis do ewidencji) wskazał adres w O. jedynie jako adres do korespondencji zaś jako miejsce zamieszkania – Wrocław. W myśl art. 5 ust. 2 u.p.b. właściwość miejscową kierownika biura powiatowego Agencji ustala się według miejsca zamieszkania lub siedziby rolnika.

W skardze kasacyjnej od tego wyroku T. G. zarzucił naruszenie:

I. przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:

1) art. 3 § 1 w zw. z art 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. poprzez wydanie orzeczenia sprzecznego z posiadanym, niekompletnym, wskazanym w uzasadnieniu wyroku materiałem dowodowym, na podstawie rażąco błędnie ustalonego stanu faktycznego, z rażącym naruszeniem przepisów k.p.a.;

2) art. 57 § 3 p.p.s.a. i art. 141 § 4 p.p.s.a.;

3) art. 61a § 1 oraz art. 104 § 1 k.p.a., a także 110 k.p.a.;

4) art. 148 § 1 i § 2 w powiązaniu z art. 145 § 1 pkt 1-7 oraz art. 145a § 1 i § 2 k.p.a.;

5) art. 134 § 1 i 2 p.p.s.a., art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w powiązaniu z art. 24 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. oraz art. 148 § 1 § 2 i k.p.a.;

6) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.;

7) "art. 106 § p.p.s.a." i art. 106 § 5 oraz art. 133 § 1 p.p.s.a.;

II. przepisów prawa materialnego poprzez:

1) art. 5 ust. 1 pkt 5 oraz art. 7 ust. 1 pkt 1 u.s.e.p. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie;

2) art. 2 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 23 października 2014r. o zmianie ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, zwanej ustawą nowelizującą.

Podnosząc te zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy WSA we Wrocławiu do ponownego rozpoznania, zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przypisanych. Oświadczył nadto, iż na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. zrzeka się rozpatrzenia niniejszej skargi na rozprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Istotą tego postępowania nie jest więc ponowne rozpoznanie sprawy w jej całokształcie, lecz weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Skarga kasacyjna T. G., rozpoznana w granicach zarzutów kasacyjnych wobec nie stwierdzenia z urzędu przesłanek nieważności postępowania przed Sądem I instancji, nie ma usprawiedliwionych podstaw prawnych.

Zarzuty kasacyjne – oparte na obu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 p.p.s.a. - nie są uzasadnione, zasadniczo z uwagi na ich wadliwą konstrukcję prawną.

Najdalej idącym w skutkach prawnych jest zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., powiązany z art. 57 § 3 p.p.s.a., tj. zarzut pkt I ppkt 2 petitum skargi kasacyjnej, co uzasadnia jego rozpoznanie w pierwszej kolejności.

Rozważając ten zarzut, Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że zgodnie z przepisem art. 141 § 4 p.p.s.a. prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, a ponadto, jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji – wskazania co do dalszego postępowania. Sporządzone według tych wymogów uzasadnienie wyroku ma w przyszłości umożliwić stronie oraz sądowi odwoławczemu prześledzenie dotychczasowego przebiegu postępowania w sprawie, a także – zapoznanie się z procesem myślowym, który doprowadził sąd I instancji do podjęcia zaskarżonego orzeczenia. Prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku nie wymaga przy tym szczegółowego odniesienia się przez sąd I instancji do wszystkich zarzutów skargi oraz podniesionej w niej argumentacji. Z samego faktu braku wyraźnego odniesienia się przez sąd I instancji do niektórych zarzutów skargi lub pominięcia w rozważaniach niektórych elementów stanu faktycznego sprawy, nie można wywodzić, że zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd administracyjny I instancji nie jest zobowiązany odnosić się w uzasadnieniu wydawanego orzeczenia do zarzutów i argumentacji niemających istotnego znaczenia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu. Pominięcie w uzasadnieniu wyroku rozważań dotyczących zarzutów niezasadnych nie stanowi naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego o istotnym wpływie na wynik sprawy. Jeżeli wyczerpujące przedstawienie i wyjaśnienie podstawy prawnej zamyka zagadnienie stanu prawnego sprawy to tym bardziej zbędne jest ustosunkowanie się do tych argumentów skargi, które pozostają bez związku z istotą normy prawnej, której prawidłowość interpretacji i zastosowania przez organ stanowi przedmiot kontroli sądu administracyjnego (tak wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2017r., II GSK 5181/16, LEX nr 2305501).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie jest zasadny, bowiem uzasadnienie poddanego kontroli instancyjnej wyroku spełnia określone w tym przepisie wymagania. Zawiera ono motywy podjętego rozstrzygnięcia sprawy i umożliwia Sądowi kasacyjnemu dokonanie oceny prawidłowości zaskarżonego wyroku. Sposób sformułowania zarzutów naruszenia art. 141 § 4 i art. 57 § 3 p.p.s.a., jak i uzasadnienie skargi kasacyjnej w tym zakresie nie wykazuje, wbrew wymogowi ustawowemu, wpływu naruszenia tych przepisów na wynik sprawy, a w konsekwencji nie wykazuje, czy gdyby do naruszenia tych przepisów nie doszło w sprawie mogło zapaść inne rozstrzygniecie niż kwestionowane skargą kasacyjną. W istocie uzasadnienie skargi kasacyjnej, poza przytoczeniem poglądu orzecznictwa co do treści art. 141 § 4 p.p.s.a., sprowadza się do polemiki ze stanowiskiem Sądu I instancji, który uznał zaskarżony akt za zgodny z prawem. Skarżący kasacyjnie nie zarzuca braków któregokolwiek z elementów wymienionych w tym przepisie, lecz kwestionuje wadliwie poczynione w zaskarżonym wyroku ustalenia faktyczne co do zakończenia postępowania wszczętego jego wnioskiem z dnia [...] maja 2012r., błędne przedstawienie stanu faktycznego sprawy, a także brak samodzielności Sądu I instancji w ustalaniu stanu faktycznego w zakresie zapisów ewidencji producentów o "zawieszeniu" wpisu skarżącego. Tak umotywowany zarzut nie dość więc że nie dotyczy istoty zarzucanych przepisów, to jeszcze odnosi się do kwestii dotyczących innego co do przedmiotu postępowania administracyjnego, co też czyni ten zarzut nieskutecznym. Dodać nadto trzeba, że za pomocą zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie jest dopuszczalne podważanie ustaleń faktycznych na relewantne prawnie (nie zaś jakiekolwiek) okoliczności i ich oceny. Temu służą inne zarzuty procesowe, przede wszystkim zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. powiązany z odpowiednimi przepisami procedury administracyjnej i odpowiednio sformułowana w tym zakresie argumentacja uzasadnienia skargi kasacyjnej.

Zarzut kasacyjny naruszenia art. 3 § 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a., tj. zarzut pkt I ppkt 1 petitum skargi kasacyjnej, nie został prawidłowo skonstruowany.

W pierwszej kolejności zauważyć należy, iż ten zarzut kasacyjny nie został w żaden sposób uzasadniony w skardze kasacyjnej. Jedyny fragment tego uzasadnienia sprowadza się do stwierdzenia, że "Sąd naruszył art. 2 § 2 ppsa wyznaczając organowi I instancji sposób działania w postępowaniu, które jeszcze nie zakończyło się ważną decyzją w I instancji". Stwierdzenie to nawiązuje do tezy skarżącego kasacyjnie, że wniosek z dnia [...] maja 2012r. o wykreśleniu skarżącego z ewidencji i anulowaniu numeru nie został zakończony decyzją, co odmiennie ocenił Sąd w zaskarżonym wyroku. Powyższe, jak i sposób sformułowania zarzutu, opartego na argumencie wydania przez Sąd I instancji orzeczenia sprzecznego z niekompletnym materiałem dowodowym, dowodzi, że za pomocą tego zarzutu skarżący kasacyjnie zmierza w istocie do podważenia dokonanej przez Sąd I instancji kontroli zaskarżonego aktu. Jednakże objęte zarzutem kasacyjnym przepisy nie służą do zwalczania prawidłowości przeprowadzonego przez Sąd I instancji procesu badania legalności działania administracji publicznej. Przepisy te, jako określające zakres i kryterium kontroli, mogłyby stanowić podstawę kasacyjną wtedy, gdyby sąd administracyjny odmówił przeprowadzenia kontroli działalności administracji publicznej lub w wyniku przeprowadzenia takiej kontroli zastosował środek lub kryterium w ustawie nieprzewidziany (tak np. wyrok NSA z dnia 16 września 2014r., II FSK 2279/12, Lex 1572475). W niniejszej sprawie skarżący kasacyjnie nie podnosi tego rodzaju argumentacji. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa natomiast, że kontrolując zaskarżony akt Sąd I instancji zarówno zastosował wynikające z tych przepisów kryterium zgodności tego aktu z prawem, poddał kontroli akt mieszczący się w zakreślonej tymi przepisami kognicji (decyzję administracyjną), jak i zastosował przewidziany w p.p.s.a. środek prawny, tj. oddalił skargę stosownie do art. 151 p.p.s.a. Te okoliczności, pomijając wadliwą konstrukcję zarzutu, również uzasadniały oddalenie skargi kasacyjnej w tym zakresie.

Zarzut kasacyjny naruszenia art. 134 § 1 i § 2 p.p.s.a. powiązany z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 24 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. oraz art. 148 § 1 § 2 i k.p.a., tj. zarzut pkt I ppkt 5 petitum skargi kasacyjnej, również nie został w sposób skuteczny sformułowany.

Oceniając ten zarzut Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, iż normę art. 134 p.p.s.a. można naruszyć tylko wtedy, gdy strona w postępowaniu sądowym wskazywała na istotne dla sprawy okoliczności i dowody, które zostały przez sąd pominięte, względnie gdy w postępowaniu, którego dotyczy skarga, popełniono uchybienia na tyle istotne, a przy tym oczywiste, że bez względu na treść zarzutów sąd nie powinien był przechodzić nad nimi do porządku. Nie jest natomiast dopuszczalne w ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. kwestionowanie wyniku sądowej kontroli ustaleń faktycznych sformułowanych przez organy (tak np. wyrok NSA z dnia 23 czerwca 2017r., II FSK 1473/15, LEX nr 2322972). Stawiając zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. strona skarżąca powinna zatem wskazać, naruszenia jakiego przepisu, niewymienionego w skardze, a mogącego mieć lub mającego wpływ na wynik sprawy, sąd I instancji nie zauważył, choć powinien z uwagi na jego oczywistość (tak wyrok NSA z dnia 10 maja 2017r., II FSK 935/15, LEX nr 2315411).

W niniejszej sprawie skarżący kasacyjnie wskazał wprawdzie wynikające z akt okoliczności i dowody, które zostały przez Sąd I instancji pominięte w procesie ustalania stanu faktycznego i jego oceny, co może wskazywać na formalnie poprawne skonstruowanie zarzutu kasacyjnego. Podnieść jednakże należy, iż wskazywane w skardze kasacyjnej okoliczności skutecznego wykreślenia skarżącego z ewidencji producentów rolnych i anulowania numeru identyfikacyjnego nie stanowiły w tej sprawie prawnie relewantnej okoliczności, co czyni zarzut kasacyjny w aspekcie materialnym wadliwie skonstruowanym. Skuteczne zarzucenie naruszenia przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. w kontekście podnoszonej w uzasadnieniu skargi kasacyjnej argumentacji wymagało zatem powołania tych dowodów i tych okoliczności, które odnosiłyby się do przesłanki odmowy przyznania płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego. To wymagało więc – co jednak nie ma miejsca - wskazania okoliczności, z których wynikałoby, że skarżący kasacyjnie wbrew dowodom i ustaleniom organów, co następnie bezzasadnie zaakceptował Sąd I instancji, jest podmiotem wpisanym do ewidencji producentów rolnych i posiada aktywny numer identyfikacyjny. Niemniej jednak podnieść należy, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji odniósł się do podnoszonej przez skarżącego kasacyjnie argumentacji w zakresie skuteczności dokonania wpisów w ewidencji w konsekwencji wniosku z dnia [...] maja 2012r. Co więcej Sąd I instancji wyjaśnił, że dokumenty dotyczące wykreślenia skarżącego z ewidencji są w posiadaniu organu, ich poświadczone odpisy są w aktach, a w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku dokonał ich oceny, stwierdzając m.in. że organ był związany oświadczeniem rolnika, a jego intencja nie budziła wątpliwości. W konsekwencji uznał, że skarżący został wykreślony z ewidencji a jego numer identyfikacyjny anulowany, o czym został poinformowany pismem z dnia [...] lipca 2012r. Oznacza to, jak wywodził Sąd I instancji, iż skarżący nie spełnia warunku przyznania pomocy, gdyż nie posiada aktualnego numeru identyfikacyjnego i wpisu do ewidencji rolników. Co istotne Sąd wyjaśnił również, iż w tym postępowaniu nie może rozstrzygać sprawy dotyczącej wpisu do ewidencji oraz nadania numeru, bowiem odbywa się to w odrębnym trybie. Skarżący kasacyjnie został zatem poinformowały o właściwym trybie kwestionowania wykreślenia jego danych z ewidencji i anulowania numeru identyfikacyjnego.

Pozostałe zarzuty kasacyjne naruszenia art. 61a § 1 oraz art. 104 § 1 k.p.a., a także 110 k.p.a.; art. 148 § 1 i § 2 w powiązaniu z art. 145 § 1 pkt 1-7 oraz art. 145a § 1 i § 2 k.p.a.; art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.; art. 5 ust. 1 pkt 5 oraz art. 7 ust. 1 pkt 1 u.s.e.p. oraz art. 2 ust. 1 i ust. 2 ustawy nowelizującej, tj. zarzuty pkt I ppkt 3,4 i 6 oraz pkt II petitum skargi kasacyjnej, nie zostały sformułowane zgodnie w wymogami ustawowymi, co już czyni skargę kasacyjną niezasadną.

Rozważając te zarzuty i mającą ją uzasadniać argumentację uzasadnienia skargi kasacyjnej – Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że zarzuty kasacyjne powinny być skierowane przeciwko przyjętej przez Sąd I instancji podstawie kasacyjnej, co wymagało wskazania tych przepisów, które zostały przywołane (lub które bezzasadnie zostały pominięte) przez Sąd I instancji w podstawie prawnej zaskarżonego wyroku (art. 174 p.p.s.a.). Samo przytoczenie szeregu różnorodnych przepisów procedury administracyjnej pozostających w luźnym związku ze sprawą (jej przedmiotem) tylko formalnie stanowi spełnienie wymogu przytoczenia podstawy kasacyjnej. Skarga kasacyjna nie może też sprowadzać się wyłącznie do powołania przepisów nawet wówczas gdy wskazuje przyjęte przez Sąd I instancji w postawie prawnej przepisy. Obligatoryjnym jej elementem jest bowiem zgodnie z art. 176 p.p.s.a. uzasadnienie sformułowanego zarzutu, a w przypadku zarzutu naruszenia prawa procesowego także wykazanie wpływu zarzucanego naruszenia prawa na wynik sprawy. Uzasadnienie skargi kasacyjnej powinno przy tym przedstawiać argumenty mające na celu wykazanie słuszności podstaw kasacyjnych (odnoszących się do przepisów stanowiących podstawę wyroku), a więc zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych, w tym jasno i precyzyjne odnosić się do realiów konkretnej sprawy (por. wyrok NSA z dnia 26 marca 2014r., I GSK 1047/12, Lex nr 1487688, wyrok NSA z dnia 12 marca 2013r., II GSK 2468/11, Lex nr 1340155). Wykazanie wpływu na wynik sprawy powinno zaś sprowadzać się do wykazania przez skarżącą kasacyjnie związku przyczynowego między naruszeniem prawa a wynikiem sprawy, tj. do wskazania stosowną argumentacją, że gdyby nie doszło w sprawie do zarzucanego naruszenia, to mogłoby zapaść w sprawie inne rozstrzygnięcie niż kwestionowane skargą kasacyjną, że naruszenia prawa były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego rozstrzygnięcia (np. wyrok NSA z dnia 11 marca 2014r., II GSK 2103/12, Lex nr 1447212, czy wyrok NSA z dnia 20 lutego 2014r., II GSK 1933/12, Lex nr 1495128). Nie każde bowiem naruszenie przepisu procesowego może skutkować uwzględnieniem skargi kasacyjnej, lecz tylko takie, które mogło mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

W niniejszej sprawie objęte analizowanymi zarzutami przepisy, w tym zasadniczo przepisy k.p.a. i u.s.e.p, nie odnoszą się do podstawy prawnej zaskarżonego wyroku. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w tej sprawie jest bowiem decyzja odmawiająca przyznania płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego na rok 2015. podjęta w trybie zwykłego postępowania. Podstawę zaskarżonego wyroku stanowił – jak wynika z uzasadnienia tego wyroku - art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich oraz art. 151 p.p.s.a. Żaden z tych przepisów nie został wymieniony w zarzutach kasacyjnych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich został natomiast przywołany jedynie w kontekście wykorzystywania specjalnej zdaniem skarżącego ustawy o ewidencji w sprawach przyznawania i wypłaty płatności. Skarżący kasacyjnie stwierdził wszak, że "na mocy tych uregulowań specjalnych ustawy o ewidencji "system [ewidencji producentów ZSZiK] wykorzystuje się w zakresie przyznawania i wypłaty płatności" (art. 5 ust. 1 pkt 1)". Poza tym jednym zdaniem skarga kasacyjna nie zawiera żadnego stwierdzenia odnoszącego się do art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich. Z kolei przepis art. 61a § 1 k.p.a., regulujący zagadnienie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego, stanowił podstawę rozstrzygnięcia poddanego kontroli sądowoadministracyjnej wyroku w sprawie zarejestrowanej pod sygn. akt II GSK 1706/17 (III SA/Wr 1389/156), zaś przepisy art. 148 § 1 i § 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1-7 oraz art. 145a § 1 i § 2 k.p.a., a także art. 148 § 1 i § 2 k.p.a., normujące tryb nadzwyczajny wznowienia postępowania, były przedmiotem poddanej ocenie sądowoadministracyjnej sprawy zarejestrowanej pod sygn. akt II GSK 2234/17 (III SA/Wr 832/16). Zważywszy na treść tych przepisów oczywiste jest, iż nie mogły one stanowić podstawy kasacyjnej w tej sprawie. Nie miały one zastosowania w tej sprawie i też nie były stosowane w tej sprawie przez Sąd I instancji i nie mogły w konsekwencji w sposób wadliwy zostać zastosowane. Zarzuty kasacyjne w tym zakresie stanowią powielenie zarzutów kasacyjnych sformułowanych w skardze kasacyjnej, wywiedzionej od wskazanych wyżej wyroków. Zarzut naruszenia art. 24 § 1 k.p.a. nie został natomiast w żaden sposób uzasadniony w skardze kasacyjnej, co już czyni go nieskutecznym. Zarzut ten stanowi ponadto swoistego rodzaju kalkę zarzutu kasacyjnego skargi kasacyjnej wywiedzionej od wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 17 marca 2017r., sygn. akt III SA/Wr 832/16. W skardze tej jednym z dwu zasadniczych argumentów było właśnie rozpoznanie sprawy przez pracownika podlegającego, zdaniem skarżącego, wyłączeniu. Jednakże prawidłowo skonstruowana skarga kasacyjna powinna odnosić się do realiów danej sprawy, co oznacza, że zarzuty kasacyjne powinny być zindywidualizowane, zaś brak takiej indywidualizacji dyskwalifikuje skargę kasacyjną.

Niezależnie od wskazanych wad konstrukcyjnych również uzasadnienie skargi kasacyjnej – pomimo wydzielenia części odrębnie odnoszących się do poszczególnych naruszonych, zdaniem skarżącego kasacyjnie, przepisów - nie odnosi się do istoty sprawy, tj. przesłanek odmowy przyznania płatności bezpośrednich. Argumentacja tego uzasadnienia koncentruje się wokół kwestionowania faktu, że pismo skarżącego z dnia [...] maja 2012r., zawierające wniosek o "wykreślenie jego osoby z ewidencji producentów, zawieszenie jego wpisu, anulowanie nadanego mu numeru identyfikacyjnego lub uczynienie z jego wpisu danych historycznych", nie zostało rozpoznane, bowiem decyzja z dnia [...] maja 2012r. uchylająca wpis i numer identyfikacyjny została wyeliminowana z obrotu prawnego poprzez stwierdzenie jej nieważności. W ocenie skarżącego kasacyjnie oznacza to, iż postępowanie z tego wniosku nie zostało jeszcze zakończone, bowiem nie została wydana kolejna decyzja w tym przedmiocie, za taką decyzję nie może być uznane pismo organu z dnia [...] lipca 2012r. informujące o wykreśleniu skarżącego z ewidencji i anulowaniu numeru. Z tej to okoliczności skarżący kasacyjnie wywodzi, iż nadal jego wpis i numer identyfikacyjny w ewidencji producentów rolnych figuruje, tym bardziej, iż dane skarżącego z tej ewidencji nie zostały usunięte a w ewidencji jest tylko zapis "zawieszony" w odniesieniu do wpisu. W pominięciu tej okoliczności przez Sąd I instancji skarżący kasacyjnie upatruje przeprowadzenia wadliwej kontroli działalności organu administracji publicznej, błędne przedstawienie stanu faktycznego w zaskarżonym wyroku i uznanie, że skarżący został wykreślony z ewidencji, co w konsekwencji doprowadziło do wadliwej oceny czynności organów rozpoznających wniosek skarżącego o jego wykreśleniu z ewidencji i anulowaniu numeru identyfikacyjnego. Z argumentacji uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika zatem jednoznacznie, iż skarżący kasacyjnie podważa prawidłowość zaskarżonego wyroku okolicznościami skutkującymi wadliwością wykreślenia i anulowania numeru identyfikacyjnego. Z nieprawidłowością czynności organów w tym zakresie wiąże wadliwość decyzji w sprawie przyznania płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego. Tak umotywowane zarzuty kasacyjne nie mogły jednak odnieść zamierzonego skutku w postaci uwzględnienia skargi kasacyjnej. Argumentacja tej skargi jako nie przystająca do istoty występującego w tej sprawie zagadnienia prawnego i faktycznego nie pozwala uznać skargi kasacyjnej za spełniającą wymóg uzasadnienia zarzutów kasacyjnych. W postępowaniu mającym za przedmiot decyzje w sprawie przyznania płatności nie sposób skutecznie kwestionować działań organów o charakterze materialno-prawnym, podejmowanych w odrębnym trybie. Prawidłowość tych czynności, tj. wykreślenia skarżącego z ewidencji i anulowania numeru identyfikacyjnego, i skuteczność ich dokonania należy bowiem kwestionować w postępowaniu w przedmiocie wpisu danych do ewidencji producentów rolnych. W przeciwnym razie wbrew przyjętej regulacji prawnej należałoby uznać, że w każdej sprawie dotyczącej płatności organy, a następnie sąd administracyjny, obowiązane byłyby ponownie rozpoznawać sprawę już merytorycznie zakończoną. Przyjmując bowiem argumentację skarżącego kasacyjnie musiałyby rozpoznać na "nowo" sprawę wykreślenia skarżącego z ewidencji i anulowania numeru identyfikacyjnego. To zaś musiałoby prowadzić do zaakceptowania niedopuszczalnej sytuacji, w której raz rozpoznana sprawa wpisu mogłaby każdorazowo, gdy pojawi się spór na tym tle, ponownie rozpoznawana wielokrotnie w różnych postępowaniach w przedmiocie płatności. Słusznie zatem Sąd I instancji poza oceną pozostawił prawidłowość czynności wykreślenia skarżącego z ewidencji producentów i anulowania numeru identyfikacyjnego. Wobec tego przyjąć należało, że skarga kasacyjna w uzasadnieniu zarzutów przedstawia własną, subiektywną oceną drugorzędnej w tej sprawie okoliczności skuteczności dokonania czynności wykreślenia skarżącego z ewidencji rolników i anulowania numeru identyfikacyjnego, co z kolei oznacza, iż skarga ma polemiczny charakter ze stanowiskiem zaskarżonego wyroku. Powyższa wadliwość uzasadnienia skargi kasacyjnej, odnosząca się do wszystkich zarzutów kasacyjnych opartych na wskazanej argumentacji, nie pozwala zatem uznać tej skargi za skuteczną.

Niemniej jednak skarga kasacyjna - pomijając wskazane jej wady konstrukcyjne - nie jest również zasadna z przyczyn merytorycznych. Sporną w tej sprawie przesłanką odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego jest brak posiadania numeru identyfikacyjnego. Stosownie bowiem do pominiętego w zarzutach kasacyjnych art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich płatności bezpośrednie są przyznawane rolnikowi, jeśli został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie. W niniejszej sprawie nie budzi najmniejszych wątpliwości, że skarżący kasacyjnie nie posiada takiego numeru. Na skutek złożonego w piśmie z dnia [...] maja 2012r. wniosku skarżący został, zgodnie zresztą z żądaniem tego wniosku, wykreślony z ewidencji producentów rolnych a nadany mu numer identyfikacyjny został anulowany. Wykreślenie to nastąpiło, o czym skarżący kasacyjnie został poinformowany pismem z dnia [...] lipca 2012r., z dniem [...] czerwca 2012r. Wprawdzie skarżący kasacyjnie kwestionuje skuteczność tej czynności, niemniej jednak prawidłowość dokonania tej czynności, co umknęło uwadze skarżącego, została już przesądzona podjętym w sprawie skarżącego prawomocnym wyrokiem NSA z dnia 21 kwietnia 2017r., II GSK 5535/16. W wyroku tym NSA przesądził podnoszoną również w niniejszej sprawie kwestię formy prawnej załatwienia wniosku skarżącego z dnia [...] maja 2012r. o wykreślenie z ewidencji i anulowania numeru identyfikacyjnego, jak i zakończenia postępowania z tego wniosku zwłaszcza w konsekwencji stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 2012r. o wykreśleniu skarżącego z ewidencji i anulowaniu numeru identyfikacyjnego. W tym zakresie NSA uznał, jak wynika z uzasadnienia tego wyroku, że "(...) wobec stwierdzenia nieważności decyzji o uchyleniu wpisu do ewidencji producentów o uchyleniu numeru identyfikacyjnego nadanego Skarżącemu (T. G.– dopisek NSA orzekającego w niniejszej sprawie), nie było konieczności wydania orzeczenia kończącego postępowanie w tym zakresie, bowiem sprawa została załatwiona przez wydanie czynności materialno-technicznej. (...) wobec stwierdzenia nieważności decyzji, co do wykreślenia Skarżącego z ewidencji, dokonał też wykreślenia w drodze czynności materialno-technicznej. Z tego względu nie mógł jednocześnie dokonać powyższej czynności materialno-technicznej, a jednocześnie np. umorzyć postępowanie, co do tej samej sprawy". Z powyższego orzeczenia wynika, że NSA uznał, że sprawa wykreślenia skarżącego z ewidencji producentów i anulowania numeru została już rozstrzygnięta w drodze czynności materialno-technicznej. Czynność ta zaś – jak wynika z akt administracyjnych - została dokonana w dniu [...] czerwca 2012r., o której to czynności organ poinformował skarżącego w piśmie z dnia [...] lipca 2012r. Z pisma tego jednoznacznie wynika, że organ informuje skarżącego, że dokonał wykreślenia jego z wpisu z ewidencji producentów i anulował numer identyfikacyjny. Wskazany wyrok na mocy art. 170 p.p.s.a. ma moc wiążącą erga omnes, co oznacza, iż sporna w niniejszej sprawie okoliczność a przesądzona we wskazanym wyroku, nie może być już przedmiotem jakiejkolwiek oceny. W konsekwencji powyższego przyjąć należało, że skarżący kasacyjnie – wbrew jego subiektywnemu przekonaniu - został wykreślony z ewidencji producentów a jego numer identyfikacyjny anulowany. Okoliczność ta zaś wyłącza dopuszczalność przeprowadzenia postępowania w sprawie zmiany, czy jak wnosi skarżący kasacyjnej sprostowania, danych w ewidencji. Natomiast stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 2012r. ma tę konsekwencję, że wbrew przekonaniu skarżącego sprawa wykreślenia nie została dwukrotnie rozpoznana, raz w drodze tej decyzji, drugi raz w drodze czynności materialno-technicznej, stwierdzenie nieważności decyzji wywołuje skutek z mocą wsteczną, a więc "unieważniona" decyzja nie wywołuje skutków od daty jej podjęcia. Powyższe czyni argumentację skargi kasacyjnej opartą na kwestionowaniu skuteczności dokonania tej czynności – pomijając jej "istotność" dla oceny przesłanki odmowy przyznania płatności - nieskuteczną. Pozostawienie "nieaktywnych" danych w ewidencji nie jest też, jak argumentuje skarżący kasacyjnie, tożsame z "fizycznym i prawnym" istnieniem spornego w sprawie wpisu i numeru identyfikacyjnego. Dane te wraz z dokumentacją przechowuje się bowiem stosownie do art. 10 u.s.e.p. przez okres 5 lat od dnia 1 stycznia następującego po roku, w którym wniosek został zarejestrowany w systemie. Wpisy te nie są jednakże uznawane za "aktywne", a ich zachowanie jest konieczne m.in. z uwagi na wskazane w art. 5 ust. 1 pkt 3 i 4 u.s.e.p. postępowania w sprawie zwrotu nienależnie pobranych płatności czy w sprawie wymierzania kar pieniężnych lub zastosowania innych sankcji.

Nie jest również zasadny zarzut naruszenia przepisów art. 106 § 3 i § 5 p.p.s.a. powiązanego z art. 133 § 1 p.p.s.a., objętych zarzutem pkt I ppkt 7 petitum skargi kasacyjnej.

W niniejszej sprawie nie zaistniały określone w art. 106 § 3 p.p.s.a. przesłanki przeprowadzenia przez sąd administracyjny dowodu uzupełniającego. Przeprowadzenie tego dowodu jest bowiem dopuszczalne jedynie wówczas gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości. Tymczasem wniosek dowodowy nie zmierza – jak wynika z argumentacji skargi kasacyjnej - do wyjaśnienia wątpliwości co do relewantnej w sprawie odmowy przyznania płatności okoliczności faktycznej. Za pomocą tego zarzutu skarżący kasacyjnie kwestionuje bowiem dokonanie czynności materialno-technicznych wykreślenia skarżącego z ewidencji producentów rolnych i anulowania numeru identyfikacyjnego. Pomija przy tym fakt, że czynność ta była już przedmiotem analizy wyroku NSA z dnia 21 kwietnia 2017r., w którym uznano, że skarżący kasacyjnie został wykreślony z ewidencji z dniem [...] czerwca 2012r. Nie ma więc najmniejszej wątpliwości, iż skarżący kasacyjnie nie posiada numeru identyfikacyjnego.

Niezależnie od powyższej oceny – pomimo braku odpowiedniego zarzutu kasacyjnego - za co najmniej niezrozumiałą należało uznać argumentację uzasadnienia skargi kasacyjnej, sprowadzającą się do twierdzenia, że sprawę rozpoznał organ niewłaściwy. Sprawę tą w pierwszej instancji rozpoznał nie Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O., lecz Kierownik Biura Powiatowego ARiMR we Wrocławiu, a więc organ ustalony zgodnie z podanym przez skarżącego kasacyjnie miejscem jego zamieszkania.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.