Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2956/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-02-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6149 Inne o symbolu podstawowym 614
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 70b ust. 6 w zw. z art. 70b ust. 1 i 7
journal: Dz.U. 2006 nr 164 poz 1163
law: Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych -  tekst jedn.
article: § 2
journal: Dz.U. 1996 nr 60 poz 278
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania.
article: § 12 ust. 5
journal: Dz.U. 2010 nr 244 poz 1626
law: Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 grudnia 2010 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu
article: art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1c w zw z
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 80 i art.107 § 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Janina Antosiewicz, Sędzia NSA Marek Stojanowski, Sędzia del. NSA Jacek Hyla (spr.), Protokolant starszy asystent sędziego Maciej Kozłowski, po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 28 sierpnia 2012 r. sygn. akt IV SA/Wr 139/12 w sprawie ze skargi P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dofinansowania kosztów nauki zawodu młodocianego pracownika oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 28 sierpnia 2012 r., sygn. akt IV SA/Wr 139/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę P. Sp. z o.o. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dofinansowania kosztów nauki zawodu młodocianego pracownika.

Wyrok wydany został w następujących okolicznościach sprawy:

Decyzją z dnia [...] września 2011 r. Nr [...] Wójt Gminy Czarny Bór, powołując się na przepisy art. 70b ust. 6 w związku z art. 70b ust. 1 i 7 ustawy o systemie oświaty (t.j. Dz. U. z 2004r. Nr 256 poz. 2572 ze zm. ) oraz § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (Dz. U. Nr 60 poz. 278 ze zm.) oraz § 10 ust. 5 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 grudnia 2010 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu, (Dz. U. Nr 224 poz. 1626) odmówił przyznania P. Spółka z o. o. w K. dofinansowania kosztów nauki zawodu młodocianego pracownika W. O.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że pełniący obowiązki instruktora praktycznej nauki zawodu R. K. nie spełniał wszystkich warunków koniecznych, albowiem nie posiadał kwalifikacji zawodowych tj. stażu pracy w zawodzie, którego miał uczyć. Według ustaleń organu I instancji pomiędzy pracodawcą a młodocianym pracownikiem została zawarta umowa, w której czas trwania przygotowania zawodowego, nauki w zawodzie elektromechanika pojazdów samochodowych, określony został od dnia 1 września 2007 r. do 31 sierpnia 2010 r. Do przedmiotowego wniosku dołączono między innymi: świadectwo ukończenia zasadniczej szkoły zawodowej oraz świadectwo czeladnicze młodocianego pracownika w zawodzie elektromechanika pojazdów samochodowych, a także oświadczenie, że wskazany zawód jest jego pierwszym wyuczonym zawodem. Organ wskazał, że pracodawca podał, że uczeń kwalifikacje zawodowe zdobywał w warsztacie stacji obsługi od D. D., zatrudnionego na stanowisku elektromechanika, pod opieką instruktora praktycznej nauki zawodu R. K., który posiada wykształcenie wyższe oraz skończył technikum zawodowe uzyskując tytuł technika mechanika o specjalności naprawa i eksploatacja pojazdów samochodowych, co zawiera w sobie również elektromechanikę pojazdów samochodowych. Dalej organ I instancji wskazał, że przygotowanie zawodowe młodocianych może prowadzić osoba zatrudniona u pracodawcy, pod warunkiem posiadania kwalifikacji wymaganych od instruktorów praktycznej nauki zawodu, określonych w przepisach dotyczących praktycznej nauki zawodu. Organ zakwestionował kwalifikacje zawodowe zatrudnionego u pracodawcy instruktora praktycznej nauki zawodu, bowiem stosowanie do § 10 ust. 5 rozporządzenia w sprawie praktycznej nauki zawodu, R. K. nie legitymuje się odpowiednim stażem pracy w zawodzie elektromechanika pojazdów samochodowych, którego nauczał. Według organu I instancji zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie potwierdza, że instruktor praktycznej nauki zawodu w okresie zatrudnienia u pracodawcy, czyli od dnia 2 lipca 1984 r., wykonywał obowiązki na stanowisku elektromechanika pojazdów samochodowych. Z ustaleń poczynionych przez organ wynika, że R. K. jest zatrudniony w P. Spółka z o. o. w K. na stanowisku Kierownika Stacji Obsługi oraz jako instruktor praktycznej nauki zawodu i uzyskał świadectwo ukończenia technikum zawodowego w zawodzie technika mechanika o specjalności "naprawa i eksploatacja pojazdów samochodowych", dyplom ukończenia studiów wyższych zawodowych na kierunku "Transport" w zakresie "Logistyka i Technologia Transportu", a także świadectwo ukończenia kursu pedagogicznego dla czynnych zawodowo nauczycieli. Dodatkowo organ wskazał, że również D. D., u którego w warsztacie młodociany pracownik zdobywał doświadczenie zawodowe, nie posiada kwalifikacji do prowadzenia praktycznej nauki zawodu, zgodnie z § 10 ust. 5 rozporządzenia. Zdaniem organu R. K. jako instruktor praktycznej nauki zawodu, musi spełniać wymóg określony w § 10 ust. 5 rozporządzenia, tj. 3-letni, bądź 6-letni staż pracy w zawodzie, którego nauczał. Zgodnie bowiem z przepisem § 10 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia instruktorzy praktycznej nauki zawodu, nie mający tytułu mistrza w zawodzie, powinni posiadać przygotowanie pedagogiczne lub ukończony kurs oraz świadectwo ukończenia technikum, technikum uzupełniającego lub szkoły równorzędnej albo świadectwo ukończenia szkoły policealnej lub dyplom ukończenia szkoły pomaturalnej lub policealnej i tytuł zawodowy w zawodzie, którego będą nauczać, lub w zawodzie pokrewnym do zawodu, którego będą nauczać, oraz co najmniej trzyletni staż pracy w zawodzie, którego będą nauczać. Przy czym według organu obie przesłanki wymienione w tym przepisie, tzn. posiadanie przez instruktora praktycznej nauki zawodu odpowiedniego wykształcenia oraz co najmniej trzyletniego stażu pracy w zawodzie, którego będzie nauczać, muszą być spełnione łącznie. Wprawdzie R. K. posiada również dyplom ukończenia studiów wyższych na kierunku "Transport" w zakresie "Logistyka i Technologia Transportu", lecz nie jest odpowiedni dla zawodu, którego nauczał, zatem jako instruktor praktycznej nauki zawodu, powinien posiadać, zgodnie z § 10 ust. 5 pkt 4 rozporządzenia co najmniej sześcioletni staż pracy w zawodzie, którego nauczał. Również i w tym przypadku obie przesłanki, tj. wykształcenie i staż w zawodzie, powinny być spełnione łącznie.

Jednocześnie organ I instancji wskazał, że pismem z dnia 9 sierpnia 2011 r. pracodawca został wezwany do przedłożenia m.in. dokumentów potwierdzających zakres obowiązków instruktora praktycznej nauki zawodu oraz charakterystyki stanowiska pracy w okresie jego zatrudnienia. Wezwanie zawierało pouczenie, że nieusunięcie braków formalnych pisma, w zakreślonym 7 dniowym terminie, skutkować będzie pozostawieniem wniosku bez rozpoznania. Pismo zostało odebrane przez pracodawcę w dniu 16 sierpnia 2011 r., natomiast odpowiedź została nadesłana za pośrednictwem placówki pocztowej w dniu 24 sierpnia 2011 r., a zatem po upływie terminu zakreślonego przez organ. Wobec tego przesłane dokumenty nie zostały uwzględnione w postępowaniu dowodowym prowadzonym w sprawie.

W odwołaniu od powyższej decyzji P. Spółka z o. o. w K. podniosło zarzut naruszenia następujących przepisów:

- art. 70b ust. 1 i ust. 7 ustawy o systemie oświaty, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe przyjęcie, że wraz z wnioskiem o dofinansowanie nie zostały złożone wszystkie wymagane dokumenty, w tym dokumenty potwierdzające posiadanie stosownych uprawnień przez osobę prowadzącą u skarżącego przygotowanie zawodowe młodocianych;

- art. 70b ust. 1 i ust. 7 ustawy o systemie oświaty, § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania oraz § 10 Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 grudnia 2010 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, ujawniające się bezpodstawnym przyjęciem, że R. K. - jako osoba prowadząca u skarżącego przygotowanie zawodowe młodocianych nie posiada wymaganych uprawnień w przedmiotowym zakresie w sytuacji, gdy przedstawiony organowi I instancji materiał dowodowy w sposób jednoznaczny wskazuje, że prowadzący kształcenie zawodowe stosowne uprawnienia posiada;

– art. 64 § 2 k.p.a. polegające na pominięciu przedstawionych przez skarżącego wyjaśnień, dotyczących zakresu obowiązków i charakterystyki pracy instruktora praktycznej nauki zawodu, jako spóźnionych i jednocześnie rozstrzygnięciu niniejszej sprawy co do jej istoty i odmówienia przyznania skarżącemu dofinansowania kosztów nauki zawodu młodocianego pracownika, w sytuacji gdy wskazany przepis nie może stanowić podstawy do rozstrzygnięcia żądania strony na jej niekorzyść.

- art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu oraz wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów.

Ponadto strona odwołująca podniosła zarzut istotnego błędu w ustaleniach faktycznych poczynionych przez organ I instancji polegającego na bezpodstawnym przyjęciu, że młodociany pracownik zdobywał kwalifikacje zawodowe od D. D., zatrudnionego na stanowisku elektromechanika pojazdów samochodowych, w sytuacji, gdy faktyczne przygotowanie zawodowe młodocianego pracownika, przez cały okres nauki zawodu i zdobywania przez niego kwalifikacji zawodowych, prowadził R. K. - instruktor praktycznej nauki zawodu;

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Wałbrzychu decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. Nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W motywach decyzji ostatecznej organ odwoławczy wskazał, że wniosek dotyczy dofinansowania nauki zawodu elektromechanika pojazdów samochodowych młodocianego pracownika, który zdobywał kwalifikacje zawodowe w warsztacie stacji obsługi u D. D., pod opieką instruktora praktycznej nauki zawodu R. K. Wobec tego oceniając kwalifikacje instruktora praktycznej nauki zawodu organ II instancji ustalił, że R. K. ukończył studia wyższe w zakresie logistyki i technologii transportu, jak też posiada tytuł technika mechanika, ukończył kurs pedagogiczny dla czynnych zawodowo nauczycieli i pracuje u wnioskodawcy od 2 lipca 1984 r. na stanowisku Kierownika Stacji Obsługi - instruktora praktycznej nauki zawodu.

Natomiast analizując przedłożoną przez stronę charakterystykę stanowisk pracy R. K. organ odwoławczy stwierdził, że przez cały okres zatrudnienia u przedsiębiorcy był zatrudniony na następujących stanowiskach pracy: kierowcy towarowego, kontrolera technicznego, instruktora praktycznej nauki zawodu, diagnosty Okręgowej Stacji Kontroli Pojazdów, kierownika Stacji Obsługi, rzeczoznawcy w zakresie środków transportowych, nauczyciela przedmiotów zawodowych, a u poprzedniego pracodawcy wykonywał obowiązki na stanowisku mechanika pojazdów samochodowych. Z kolei z przedłożonych kopii świadectw pracy wynika, że R. K. był zatrudniony na stanowisku mechanika samochodowego w Polmozbycie W., na stacji obsługi w Ś. w okresie od 8 sierpnia 1979 r. do 20 maja 1981 r. oraz w Polmozbycie W., na stacji obsługi w W. w okresie od 21 maja 1981 r. do 1 lipca 1981 r. Organ II instancji ustalił, że łączny okres pracy R. K. na stanowisku mechanika pojazdów samochodowych wyniósł 1 rok 10 miesięcy i 22 dni. Na tej podstawie Kolegium uznało, że R. K. nie posiada wymaganego - określonego w § 10 ust. 5 rozporządzenia- stażu pracy w zawodzie, którego nauczał. Wskazany przepis wymaga zaś, aby instruktor praktycznej nauki zawodu, nieposiadający tytułu mistrza w zawodzie, posiadał odpowiedni, w zależności od posiadanych kwalifikacji zawodowych, staż pracy w zawodzie, którego będzie nauczał.

Organ odwoławczy, odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. przyznał, że organ I instancji nie umożliwił stronie wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów, jednak naruszenie to nie miało istotnego znaczenia, bowiem rozstrzygnięcie sprawy nastąpiło tylko na podstawie dowodów doręczonych przez stronę postępowania.

Decyzja ostateczna stała się przedmiotem skargi wywiedzionej przez P. Spółka z o. o. w K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i ponowiła zarzuty oraz argumentację podniesioną w odwołaniu.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Wałbrzychu wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę wskazał, że naukę zawodu w zakresie elektromechanika pojazdów samochodowych młodociany uczeń zdobywał w warsztacie stacji obsługi pod opieką instruktora praktycznej nauki zawodu R. K. Pozostaje poza sporem w sprawie, że R. K. – będący instruktorem praktycznej nauki zawodu - posiada świadectwo ukończenia technikum zawodowego w zawodzie technika mechanika o specjalności naprawa i eksploatacja pojazdów samochodowych, dyplom ukończenia studiów wyższych zawodowych na kierunku "Transport" w zakresie "Logistyka i Technologia Transportu", a także świadectwo ukończenia kursu pedagogicznego dla czynnych zawodowo nauczycieli. Z niekwestionowanych ustaleń poczynionych przez organ II instancji na podstawie świadectw pracy wystawionych przez poprzednich pracodawców wynika, że R. K. był zatrudniony na stanowisku mechanika samochodowego w Polmozbycie W., na stacji obsługi w Ś. w okresie od 8 sierpnia 1979 r. do 20 maja 1981 r. oraz w Polmozbycie W., na stacji obsługi w W. w okresie od 21 maja 1981 r. do 1 lipca 1981r. A zatem prawidłowo organ odwoławczy ustalił, że łączny okres pracy R. K. na stanowisku mechanika pojazdów samochodowych wyniósł 1 rok 10 miesięcy i 22 dni.

W tej sytuacji spór, w ocenie sądu sprowadził się do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy w świetle tak ustalonego stanu faktycznego R. K. posiada kwalifikacje zawodowe do bycia instruktorem praktycznej nauki zawodu mechanika pojazdów samochodowych, bądź zawodu pokrewnego elektromechanika pojazdów samochodowych. Niesporny jest fakt, że R. K. jest wyznaczonym przez pracodawcę pracownikiem do prowadzenia zajęć praktycznych oraz nie posiada tytułu mistrza w zawodzie. Wedle przepisu § 10 ust. 5 rozporządzenia w sprawie praktycznej nauki zawodu, jeżeli instruktor praktycznej nauki zawodu nie posiada tytułu mistrza w zawodzie, to powinien legitymować się przygotowaniem pedagogicznym lub ukończonym kursem pedagogicznym oraz w zależności od rodzaju wykształcenia odpowiednim świadectwem oraz odpowiednim stażem pracy. Analiza wykształcenia R. K. prowadzi do wniosku, że dyplom ukończenia studiów wyższych na kierunku "Transport" w zakresie "Logistyka i Technologia Transportu" nie jest pokrewny dla zawodu elektromechanika samochodowego, którego nauczał, a zatem jeżeli instruktor legitymuje się dyplomem ukończenia studiów wyższych na innym kierunku (specjalności), którego będzie nauczał, to zgodnie z § 10 ust. 5 pkt 4 powołanego wyżej rozporządzenia wymagany jest od niego co najmniej sześcioletni staż pracy w zawodzie, którego będzie nauczał. Z akt sprawy wynika, że R. K. posiada również świadectwo ukończenia technikum zawodowego w zawodzie technik mechanik, a więc w tej sytuacji będzie miała zastosowanie regulacja z § 10 ust. 5 pkt 1 wskazanego wyżej rozporządzenia, zgodnie z którym wymagane jest również posiadanie co najmniej trzyletniego stażu pracy w zawodzie, którego będzie nauczał. Z niewadliwych ustaleń poczynionych w sprawie wynika, że posiada on udokumentowany staż pracy na stanowisku mechanika samochodowego, który wynosił łącznie 1 rok 10 miesięcy i 22 dni i tym samym nie spełnia on przesłanki posiadania trzyletniego stażu pracy.

W ocenie Sądu dokonana przez organy obu instancji ocena spełnienia powyższych przesłanek prowadzi do wniosku, że zasadnie uznano, że R. K. nie posiada wymaganych kwalifikacji zawodowych, nie legitymuje się bowiem co najmniej trzy letnim stażem pracy w zawodzie, którego nauczał, tj. elektromechanika pojazdów samochodowych, bądź w zawodzie pokrewnym. Natomiast instruktorzy praktycznej nauki zawodu, nie mający tytułu mistrza w zawodzie, którego będą nauczać, muszą łącznie spełniać wymagane warunki posiadania kwalifikacji w czasie okresu przygotowania zawodowego.

Celem całego systemu kształcenia zawodowego młodocianych jest zapewnienie im takich warunków, które pozwalają im na zgłębienie praktyki danego zawodu pod okiem doświadczonego, spełniającego dokładnie określone warunki instruktora. W tym też celu prawodawca ukształtował bardzo wyraźne i restrykcyjne zasady, jakie musi spełniać osoba, która chce nabyć uprawnienia do kształcenia młodocianych pracowników w danym zawodzie. Ustawodawca powołał do życia instytucję instruktora praktycznej nauki zawodu, aby zapewnić prawidłowy tok szkolenia młodocianego pracownika. Poza wszelkim sporem pozostaje fakt, że osoba prowadząca szkolenie powinna się legitymować odpowiednimi kwalifikacjami oraz posiadać takie doświadczenie zawodowe, aby w prawidłowy sposób ukształtować zawodowo przyszłego rzemieślnika.

Odnosząc się zaś do zarzutu skargi dotyczącego nieuzasadnionego przyjęcia przez organ administracji I instancji, że wraz z wnioskiem o dofinansowanie, nie zostały złożone wszystkie wymagane dokumenty, w szczególności potwierdzające posiadanie stosownych uprawnień przez osobę prowadzącą u skarżącego przygotowanie zawodowe młodocianych, Sąd wskazał, że skarżący był wzywany do uzupełnienia braków formalnych wniosku. Z materiału aktowego sprawy wynika, że przyczyną wezwań była przede wszystkim konieczność udokumentowania stażu pracy R. K., w zawodzie elektromechanika pojazdów samochodowych. Ostatecznie dokumenty potwierdzające staż pracy R. K. we wskazanym zawodzie zostały przedłożone przez skarżącego pismem z dnia 23 sierpnia 2011r. Zatem prawidłowo organ administracji dążył do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, bowiem powyższe ustalenia miały istotny wpływ na wydane rozstrzygnięcia przez organy administracyjne.

Nadto Sąd wyjaśnił, iż ma rację strona skarżąca, zarzucając naruszenie prawa procesowego, tj. art. 64 § 2 k.p.a., bowiem organ I instancji niezasadnie pozostawił nadesłane przez stronę dokumenty, potwierdzające zakres obowiązków i charakterystykę stanowiska pracy instruktora praktycznej nauki zawodu – R. K. - bez rozpoznania i w ogóle nie odniósł się do nich w decyzji pierwszo-instancyjnej. Należy w tym miejscu przypomnieć, że zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) na organie administracji państwowej ciąży obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa. W postępowaniu administracyjnym wszczętym przedmiotowym wnioskiem nieuprawnione było zastosowanie w wezwaniu do przedłożenia określonych dokumentów, rygoru pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Wskazać bowiem należy, że czynność podjęta w trybie art. 64 § 2 k.p.a. jest też czynnością jednostronną i władczą w tym sensie, że zamyka drogę do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty. Zatem przepis art. 64 § 2 k.p.a., nakazujący pozostawienie podania bez rozpoznania, odnosi się wyłącznie do sytuacji, w której strona w ogóle nie uzupełnia braku formalnego uniemożliwiającego nadanie podaniu właściwego biegu, nie zaś sytuacji, gdy brak zostaje uzupełniony jednak z naruszeniem wskazanego terminu, skoro takiego rygoru wskazany przepis nie przewiduje. Jednakże zauważyć należy, że na etapie postępowania odwoławczego organ II instancji, po ponownym przeprowadzeniu postępowania, odniósł się w decyzji ostatecznej do wskazanych dokumentów i uwzględnił je przy ocenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Zatem sanowanie wad postępowania pierwszoinstancyjnego przez organ odwoławczy wyeliminowało wadliwość procesową i wyłączyło sankcję wzruszalności wydanej w sprawie decyzji. W świetle tego spostrzeżenia zarzut naruszenia art. 64 § 2 k.p.a nie może odnieść zamierzonego skutku.

Z kolei ustosunkowując się do zarzutu podnoszącego bezpodstawne przyjęcie przez organ I instancji, że młodociany pracownik zdobywał kwalifikacje zawodowe u D. D., zatrudnionego na stanowisku elektromechanika pojazdów samochodowych, Sąd stwierdził, że faktycznie organ dokonał analizy posiadanych kwalifikacji zawodowych przez D. D. w kontekście spełnienia przesłanek wymienionych w § 10 ust. 5 rozporządzenia. Jednak dokonanie tej oceny nie stanowi istotnego błędu w ustaleniach faktycznych poczynionych przez organ I instancji, bowiem w istocie organ ten odmówił pracodawcy przyznania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika, w zawodzie elektromechanika pojazdów samochodowych głównie z powodu nie posiadania kwalifikacji zawodowych przez R. K., zatrudnionego w charakterze instruktora praktycznej nauki zawodu, bowiem nie legitymuje się on stosownym stażem pracy, w zawodzie którego nauczał. Zatem dokonana przez organ ocena, czy inny pracownik może, w myśl wskazanych wyżej przepisów, pełnić funkcję instruktora praktycznej nauki zawodu nie może być oceniana jako istotny błąd w ustaleniach faktycznych. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że sąd administracyjny bada przede wszystkim legalność zaskarżonej decyzji, a naruszenie przepisów postępowania ma znaczenie i powoduje wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji tylko w przypadku istotnego naruszenia przepisów postępowania. Istotność zaś naruszenia przepisów postępowania interpretuje się jako naruszenie mające wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie. Inaczej mówiąc, tylko w przypadku, gdy z powodu naruszenia przepisów postępowania w sprawie mogłoby zapaść rozstrzygnięcie odmienne od zaskarżonego Sąd zobligowany jest uchylić zaskarżoną decyzję.

Pozbawiony doniosłości prawnej jest również zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. gdyż nie znajduje on potwierdzenia w materiale aktowym. Z akt rozpatrywanej sprawy wynika, że organ prowadzący postępowanie, przed wydaniem decyzji, zawiadomieniem z dnia 13 września 2011 r. pouczył stronę o przysługującym jej prawie, terminie oraz sposobie, w jaki może zapoznać się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. Strona skarżąca przedmiotowe pismo otrzymał w dniu 19 września 2011 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru. A zatem termin do zapoznania się z aktami sprawy upłynął w dniu 26 września 2011 r., natomiast decyzja pierwszoinstancyjna została wydana w dniu [...] września 2011 r. Niezależnie od tego zauważyć również należy, że strona brała udział w prowadzonym postępowaniu administracyjnych, co potwierdza prowadzona przez nią korespondencja z organem i zaoferowanie określonych wniosków dowodowych .

Reasumujac powyższe rozważania Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organy administracyjne rozpoznając przedmiotowy wniosek nie uchybiły przepisom procedury administracyjnej w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz zastosowały przepisy prawa materialnego zgodnie z przedmiotem sprawy. W szczególności prawidłowo dokonały subsumcji ustalonego w sprawie stanu faktycznego wyrażającego się w określeniu kwalifikacji R. K. do posiadania przez niego statusu instruktora praktycznej nauki zawodu w kontekście żądania dofinansowania kosztów kształcenia przez niego młodocianego pracownika.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło P. Sp. z o.o. w K.

Wyrok zaskarżono w całości, zarzucając naruszenie:

- przepisów prawa materialnego, tj. art. 70 b ust. 1 i ust. 7 ustawy z dnia 7 września 1991 r., o systemie oświaty poprzez błędną wykładnie i niewłaściwe zastosowanie ujawniające się nieuzasadnionym przyjęciem, iż wraz z wnioskiem o dofinansowanie nie zostały złożone przez P. Sp. z o.o. w K. wszystkie wymagane dokumenty, w tym dokumenty potwierdzające posiadanie stosownych uprawnień przez osobę prowadzącą u skarżącego przygotowanie zawodowe młodocianych, podczas gdy wszystkie wymagane dokumenty zostały załączone do wniosku o dofinansowanie.

- przepisów prawa materialnego, tj. art. 70 b ust 1 i ust 7 ustawy z dnia 7 września 1991r., o systemie oświaty oraz § 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania oraz § 10 Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 1 lipca 2002 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu poprzez błędną wykładnie i niewłaściwe zastosowanie ujawniające się bezpodstawnym przyjęciem, iż R. K. - jako osoba prowadząca u skarżącego przygotowanie zawodowe młodocianych, nie posiada wymaganych uprawnień w przedmiotowym zakresie w sytuacji, gdy przedstawiony organowi I instancji materiał dowodowy w sposób jednoznacznie wskazuje, iż prowadzący kształcenie zawodowe stosowne uprawnienia posiada.

- przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 3 § 1 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w zw. z art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, uznając tym samym za słuszne stanowisko organu administracyjnego (poczynione w oparciu o błędne ustalenie stanu faktycznego zaistniałego w niniejszej sprawie) przyjmujące, iż młodociany pracownik W. O. zdobywał kwalifikacje zawodowe u skarżącego - tj. P. Sp. z o.o. w K. - od D. D., zatrudnionego na stanowisku elektromechanika, w sytuacji gdy ze zgromadzonego, materiału dowodowego w niniejszej sprawie wynika, iż faktyczne przygotowanie zawodowe młodocianego pracownika, przez cały okres nauki zawodu i zdobywania przez niego kwalifikacji zawodowych, prowadził R. K. - Instruktor praktycznej nauki zawodu.

W oparciu o powyższe zarzuty kasacyjne wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz.270 ze zm.), cytowaną dalej jako p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 powołanej ustawy przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionej podstawie prawnej.

Zakres kognicji Naczelnego Sądu Administracyjnego wyznaczają granice skargi kasacyjnej (w przeciwieństwie do granic kognicji wojewódzkich sądów administracyjnych, niezwiązanych zarzutami i wnioskami skargi – art. 134 § 1 p.p.s.a.), a zatem nie jest w postępowaniu przed NSA wystarczające ogólnikowe podniesienie zarzutów naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania tożsamych z zarzutami odwołania od decyzji organu I instancji oraz zarzutami skargi, tak jak stało się to w rozpoznawanej sprawie.

Zarzuty stanowiące podstawy kasacyjne, jako skierowane przeciwko wyrokowi sądu I instancji, formułowane muszą być z odniesieniem do przepisów zastosowanych przez ten sąd. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. wskazuje, że naruszenie prawa materialnego może nastąpić w dwóch różnych formach, a mianowicie przez błędną wykładnię wskazanego przepisu prawa materialnego albo na skutek niewłaściwego zastosowania wskazanej normy prawa materialnego w stanie faktycznym sprawy. W tym ostatnim wypadku chodzi o tzw. błąd subsumcji, czyli wadliwe uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada lub nie odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Ocena zarzutu naruszenia prawa materialnego musi być zatem dokonywana wyłącznie na podstawie konkretnego ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy.

Skoro zatem przedmiotem zarzutu kasacyjnego na podstawie przepisu art. 174 pkt 1 p.p.s.a. może być tylko błędna wykładnia prawa materialnego lub jego niewłaściwe zastosowanie, to uzasadnienie tego zarzutu musi odnosić się do brzmienia określonego przepisu oraz do sposobu jego rozumienia, względnie do możliwości jego zastosowania w stanie faktycznym sprawy. Wykluczona jest całkowicie możliwość uzasadnienia naruszenia prawa materialnego na skutek błędnych ustaleń faktycznych (zob. wyrok NSA z dnia 16 czerwca 2005 r., sygn. akt OSK 832/04 Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych - orzeczenia.nsa.gov.pl).

W skardze kasacyjnej nie wskazano w jaki sposób doszło do naruszenia powołanych w niej przepisów prawa materialnego, poprzestając jedynie na wywodzie dotyczącym kompletności złożonych w postępowaniu administracyjnym dokumentów, uzasadniających, zdaniem strony skarżącej dofinansowanie kosztów nauki zawodu ucznia W. O. oraz twierdzenie o posiadaniu przez instruktora praktycznej nauki zawodu R. K. kwalifikacji umożliwiających mu sprawowanie tej funkcji.

Zasadniczą natomiast przyczyną uznania przez organy administracyjne i Sąd I instancji, że instruktor R. K. nie posiada wymaganych prawem kwalifikacji było ustalenie, że brak mu, w świetle wszystkich przedłożonych przez stronę skarżącą dokumentów, odpowiedniego wykształcenia kierunkowego i wymaganego przepisami stażu pracy w zawodzie, którego nauczał.

W skardze kasacyjnej nie powołano przepisów prawa procesowego, które miałby naruszyć sąd I instancji dokonując takich ustaleń. Także uzasadnienie skargi kasacyjnej do kwestii tych nie zawiera żadnego odniesienia, a zatem należało przyjąć że w skardze kasacyjnej nie zakwestionowano ustaleń faktycznych w tym zakresie. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny był tymi ustaleniami faktycznymi związany i musiał oprzeć się na nich, odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej. Podkreślić należy, iż ustalenie stanu faktycznego miało zasadnicze znaczenie w sprawie, gdyż materialną przesłanką przysługiwania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika, sformułowaną w art. 70b ust.1 pkt 1 ustawy o systemie oświaty, jest prowadzenie przygotowania zawodowego młodocianych przez osobę (pracodawcę lub osobę prowadzącą zakład w imieniu pracodawcy albo osobę zatrudnioną u pracodawcy) posiadającą kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych, określone w odrębnych przepisach.

Tak więc, w chwili rozstrzygania wniosku o przyznanie dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianych, to wnioskodawca, niezależnie od przesłanki określonej w art. 70b ust.1 pkt 2 ustawy, ma wykazać posiadanie przez instruktora kwalifikacji wymaganych przepisami odrębnymi. Z analizowanego przepisu nie wynika nadto, aby chodziło o jakąkolwiek część okresu przygotowania zawodowego lub o jakikolwiek wymóg kwalifikacyjny. Omawiana przesłanka jest więc spełniona tylko wtedy, gdy w całym okresie przygotowania zawodowego osoba prowadząca posiadała wymagane kwalifikacje, czyli spełniała wszystkie przewidziane przepisami warunki uprawniające ją do sprawowania funkcji instruktora zawodu.

Skoro zatem nie zostały podważone w skardze kasacyjnej ustalenia faktyczne organów administracji, zaakceptowane przez sąd I instancji, a ustalenia te sprowadzały się do stwierdzenia, że instruktor R. K. nie spełniał ustawowych wymagań, umożliwiających otrzymanie przez pracodawcę dofinansowania nauki zawodu młodocianego pracownika – to w pełni zasadne było także zastosowanie w sprawie przepisów prawa materialnego art. 70b ust.1 pkt 1 ustawy o systemie oświaty oraz § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania oraz § 10 Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 grudnia 2010 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu,

Za chybiony należało uznać także jedyny zarzut procesowy skargi kasacyjnej, a mianowicie zarzut naruszenia przepisu art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a. w zw. z art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. na skutek przyjęcia, że instruktorem zawodu w stosunku do W. O. był D. D. a nie R. K. Przepis art. 3 § 1 p.p.s.a. jest przepisem kompetencyjnym i wyznacza zakres przedmiotowy postępowania sądowoadministracyjnego, a zatem mógłby on zostać naruszony, gdyby Sąd I instancji rozpoznał sprawę nie należącą do jego właściwości. Taki wypadek jednak w rozpoznawanej sprawie nie zachodził. Twierdzenie autora skargi kasacyjnej, że Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu błędnie ustalił osobę instruktora zawodu sprawującego opiekę nad uczniem jest całkowicie bezzasadne, gdyż z treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku, w sposób wyraźny i jednoznaczny wynika, że instruktorem tym był R. K. Zakres jego kwalifikacji analizował przecież sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Zarzut, że Sąd I instancji przyjął, iż instruktorem tym był D. D. jest całkowicie nieusprawiedliwiony.

W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 184 p.p.s.a.