Wyrok NSA, sygn. akt I FSK 1337/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-03-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
659
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art.87 ust.1
journal: Dz.U. 2004 nr 54 poz 535
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ryszard Pęk (sprawozdawca), Sędzia NSA Arkadiusz Cudak, Sędzia WSA del. Bożena Dziełak, Protokolant Marek Kleszczyński, po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2017 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 11 marca 2015 r. sygn. akt I SAB/Gd 1/15 w sprawie ze skargi A. K. na przewlekłość postępowania kontrolnego Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego w G. (dawniej: Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w G.) 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od A. K. na rzecz Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego w G. kwotę 180zł (słownie: sto osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

1. Wyrok sądu I instancji.

1.1. Wyrokiem z 11 marca 2015 r., sygn. akt: I SAB/Gd 1/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę A. K. prowadzącego działalność pod nazwą O. (dalej zwany: "skarżącym") na przewlekłość postępowania kontrolnego prowadzonego przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w G. (dalej zwany: "organem kontroli").

2. Uzasadnienie wyroku sądu I instancji.

2.1. W uzasadnieniu sąd I instancji ustalił, że na podstawie postanowienia organu kontroli z 28 maja 2014 r. wszczęto wobec skarżącego postępowanie kontrolne w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za marzec 2004 r. Zasadniczą kwestią będącą przedmiotem weryfikacji w toku prowadzonego postępowania były transakcje sprzedaży telefonów komórkowych przez skarżącego, który dokonał ich zakupu od C. Sp. z o.o. a następnie sprzedał, w ramach wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów. W deklaracji VAT-7 za marzec 2014 r. skarżący wystąpił o zwrot nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w kwocie 400.000 zł.

W celu sprawdzenia prawidłowości i rzetelności transakcji dokonywanych przez skarżącego oraz ustalenia stanu faktycznego w sprawie, organ kontroli kilkakrotnie bezskutecznie występował do skarżącego o przekazanie dokumentów oraz informacji, w tym m.in. o przekazanie numerów IMEI zakupionych telefonów komórkowych oraz ich przyporządkowanie do faktur sprzedaży. Wskazał też, że wobec bierności skarżącego, 3 października 2014 r., skierował zapytania do włoskiej oraz maltańskiej administracji podatkowej w celu sprawdzenia wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów dokonanych do R. s.r.l. Włochy oraz D. Malta.

W ramach prowadzonego postępowania kontrolnego organ kontroli kolejnymi postanowieniami (z 23 lipca, 25 września, 24 listopada 2014 r.) informował skarżącego, że postępowanie kontrolne nie zostanie zakończone w kolejno wskazywanych terminach, wskazując na przyczyny powodujące przedłużenie tego postępowania.

2.2. Po rozpoznaniu ponaglenia skarżącego na niezałatwienie sprawy w terminie, Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej, postanowieniem z 24 listopada 2014 r. stwierdził, że było ono nieuzasadnione.

3. Skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku.

3.1. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na przewlekłość postępowania kontrolnego, skarżący zarzucił organowi kontroli rażące naruszenie:

- art. 121 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz.U. 2012 r. nr 125, poz. 749 ze zm., dalej zwana "Ordynacja podatkowa") przez prowadzenie postępowania niezgodnie z przepisami prawa,

- art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, przez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych,

- art. 122 Ordynacji podatkowej, przez niepodejmowanie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym,

- art. 125 Ordynacji podatkowej, przez prowadzenie postępowania w sposób niezgodny z zasadą współmierności i szybkości postępowania,

- art. 286 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej, przez bezprawne żądanie od kontrolowanego danych w formie elektronicznej w sytuacji braku wszczęcia i prowadzenia przez organ kontroli podatkowej,

- art. 13 ust. 3 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (Dz.U. z 2011r., nr 41, poz. 214, dalej zwana "ustawą o kontroli skarbowej"), przez brak wszczęcia i prowadzenia kontroli podatkowej przy jednoczesnym żądaniu pobierania danych elektronicznych (art. 286 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej)

- art. 13b ustawy o kontroli skarbowej, poprzez jego niezastosowanie i brak dokonania czynności sprawdzających u kontrahenta kontrolowanego,

- art. 87 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm., dalej zwana "ustawą o VAT), przez nieuzasadnione przedłużanie w czasie prowadzonego postępowania kontrolnego w zakresie weryfikacji zasadności zwrotu VAT za marzec 2014 r.;

3.2. Skarżący wniósł o stwierdzenie przewlekłości postępowania kontrolnego z rażącym naruszeniem prawa oraz wyznaczenie dwumiesięcznego terminu zakończenia postępowania, nałożenie grzywny na organ kontroli oraz wskazanie osób odpowiedzialnych za nieterminowe załatwienie sprawy, orzeczenie o odpowiedzialności tych osób oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

3.3.W odpowiedzi na skargę organ kontroli wniósł o jej oddalenie.

4. Uzasadnienie wyroku sądu I instancji

4.1. W uzasadnieniu wyroku sąd I instancji podkreślił, że z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynikało, że w marcu 2014 r. skarżący zakupił telefony komórkowe od C. Sp. z o.o. w G., które następnie sprzedał, w ramach wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów, kontrahentom z innych państw Unii Europejskiej, a mianowicie R. s.r.l. Włochy (dostawa do Niemiec) i D. Malta (dostawa do Rumuni).

W celu sprawdzenia prawidłowości i rzetelności transakcji dokonywanych przez skarżącego oraz ustalenia stanu faktycznego w sprawie, organ kontroli kilkakrotnie bezskutecznie występował do skarżącego o przekazanie dokumentów oraz informacji do sprawy, w tym m.in. o przekazanie numerów IMEI zakupionych przez firmę O. telefonów komórkowych oraz ich przyporządkowanie do faktur sprzedaży. Jednakże wobec bierności skarżącego, organ 3 października 2014 r. skierował zapytania do włoskiej oraz maltańskiej administracji podatkowej w celu sprawdzenia wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów dokonanych do R. s.r.l. Włochy oraz D.Malta.

W ocenie sądu I instancji nie ulegało wątpliwości, że organ kontroli przed skorzystaniem z pomocy zagranicznej administracji podatkowej, miał obowiązek w sposób wyczerpujący zebrać materiał dowodowy na terenie kraju. Sąd I instancji podkreślił, że o podejmowaniu działań w tym kierunku świadczyły takie okoliczności jak: wystosowanie zapytania do szeregu podmiotów o przekazanie informacji oraz dowodów związanych z przewozem oraz magazynowaniem sprzedawanych przez skarżącego telefonów, oraz o przesłanie dokumentów dotyczących wydania towarów będących przedmiotem sprzedaży w marcu 2014 r.; prowadzenie korespondencji z Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w G. a także włączenie do akt postępowania kontrolnego niektórych z dokumentów i dowodów źródłowych z kontroli podatkowej prowadzonej w C. Sp. z o.o. w G.

W ocenie sądu I instancji, powyższe okoliczności nie przesądzały jednak o tym, że organ kontroli dysponował pełnym materiałem dowodowym, pozwalającym na dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, co było niezbędne do prawidłowego ustalenia zadeklarowanej przez skarżącego nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu za marzec 2014 r. Było to istotne, z uwagi na obowiązującą w postępowaniu podatkowym zasadę prawdy materialnej wyrażoną w art. 122 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej a mianowicie z tym, że rozstrzygnięcie sprawy nie może nastąpić przed wyczerpującym wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy.

4.2. Sąd I instancji podkreślił, że wbrew zarzutom skargi, w działaniach organu kontroli w prowadzonym postępowaniu nie można dopatrzyć się cech przewlekłości. Weryfikacja rzetelności rozliczeń podatku VAT za okres objęty kontrolą uzależniona jest bowiem nie tylko od poprawności dokumentacji podatnika ale także wymaga pozytywnego zweryfikowania transakcji u jego kontrahentów i to zarówno dostawców jak i odbiorców. Dotyczy to również podmiotów uczestniczących w całym łańcuszku transakcji.

W ocenie sądu I instancji nie było podstaw do podważenia wskazywanych w skardze czynności podejmowanych w ramach postępowania kontrolnego, skoro zmierzały one do ustalenia stanu faktycznego sprawy, a skarżący (kontrolowany) został poinformowany o podstawach prawnych tych czynności. Zaznaczył, że nie można uznać aby postępowanie kontrolne prowadzone w przedmiotowej sprawie było w sposób przewlekły to jest, że podejmowane czynności procesowe nie charakteryzowały się koncentracją niezbędną w świetle art. 125 § 1 Ordynacji podatkowej względnie miały charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Sąd I instancji zaznaczył, że wynikały one z kolejności i logiki zdarzeń oraz pozyskiwanych materiałów dowodowych i konieczności dalszej ich weryfikacji. Przyjął, że zaistniała w sprawie okoliczność, że załatwienie sprawy nastąpiło z przekroczeniem terminów określonych w art. 139 § 1 Ordynacji podatkowej nie oznaczała, że postępowanie to było prowadzone w sposób przewlekły bowiem dla oceny, czy wystąpiło takie uchybienie organu kontroli decydujące znaczenie miało to, czy podejmowane czynności były zasadne (istotne) dla załatwienia sprawy, a zatem czy nie były to czynności pozorujące działanie organu kontroli.

Sąd I instancji zaznaczył także, że organ kontroli dopełnił obowiązku wynikającego z art. 140 Ordynacji podatkowej a mianowicie powiadamiał skarżącego o niezałatwieniu sprawy we właściwym terminie, doręczając postanowienia o przedłużeniu postępowania, podpisane przez upoważnione do tego osoby.

4.3. W dalszej części uzasadnienia sąd I instancji odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 87 ust. 2 ustawy o VAT podkreślił, że nie można kwestionować prawa organu kontroli do weryfikacji zwrotu podatku u podatnika oraz kontrolowania jego kontrahentów. Jest to prawo organu kontroli zwłaszcza w sytuacji, gdy dotyczy to wysokich kwot zwrotu lub podatku wynikającego z transakcji obarczonych znacznym ryzykiem.

4.4. W podsumowaniu sąd I instancji stwierdził, że z chronologii zdarzeń wynikało, że organ kontroli prowadził postępowanie kontrolne podejmując szereg czynności prowadzących do wyjaśnienia i zakończenia postępowania. Występująca w sprawie regularność i częstotliwość działań wskazywała na to, że organ kontroli stale kontrolował i weryfikował napływające do niego informacje. Można – jak zaznaczył sąd I instancji – zaakceptować kilkukrotne przedłużanie przez organ kontroli terminów do zakończenia sprawy w sytuacji, gdy z okoliczności sprawy wynika, że prowadzi postępowanie w ramach przysługujących kompetencji, podejmując niezbędne czynności służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy.

5. Skarga kasacyjna.

5.1. W skardze kasacyjnej sporządzonej i wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższy wyrok skarżący zaskarżył w całości.

5.2. Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej zwana "ustawą - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi") zarzucono naruszenie:

5.2.1. art. 133 § 1 oraz art. 141 § 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przez:

- przyjęcie, że analiza akt prowadzonego postępowania kontrolnego nie powoduje dopatrzenia się przewlekłości tego postępowania kontrolnego;

- brak wskazania w części historycznej wyroku, że skarżący zrealizował żądania organu kontroli skarbowej dostarczenia kontrolującym numerów IMEI telefonów a brak realizacji tego żądania był według organu kontroli główną przyczyną wydłużenia postępowania;

5.2.2. art. 151 oraz art. 141 § 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 120, 121 §1, 125 § 1 Ordynacji podatkowej przez przyjęcie, że organ kontroli prowadził postępowanie kontrolne zgodnie z zasadami praworządności, zaufania do organów podatkowych oraz skuteczności i współmierności działania;

2.2.3. art. 151 oraz art. 141 § 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 286 §1 pkt 4 Ordynacji podatkowej przez przyjęcie, że organ kontroli miał prawo żądać danych w formie elektronicznej przy braku wszczęcia kontroli podatkowej.

5.3. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

5.4. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ kontroli wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

6. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

6.1. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

6.2. Chybiony był podniesiony w pkt 5.2.1. skargi kasacyjnej zarzut naruszenia art. 141 § 4 oraz art. 133 ustawy – Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

6.3. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 ustawy – Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania. Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 ustawy – Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Za jego pomocą nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego (por. uzasadnienie uchwały 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 9/09; opubl. ONSAiWSA z 2010 r. z 3, poz. 39).

Na tle przyjętego wyżej rozmienia art. 141 § 4 ustawy – Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że wbrew zarzutom skargi kasacyjnej uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełniało wszystkie wymogi i standardy, o których stanowi ten przepis. Przedstawiono w nim stan faktyczny sprawy, zrelacjonowano sformułowane w skardze zarzuty oraz wskazano podstawę prawną rozstrzygnięcia. To, że stanowisko zajęte przez sąd I instancji było odmienne od prezentowanego w skardze kasacyjnej nie oznaczało, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawierało wady konstrukcyjne oraz nie poddawało się kontroli kasacyjnej.

6.4. Jeżeli natomiast chodzi o zarzut naruszenia art. 141 § 4 w związku z art. 133 ustawy – Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi polegający na pominięciu tego, że skarżący zrealizował żądania organu kontroli skarbowej dostarczenia kontrolującym numerów IMEI telefonów, podczas gdy brak realizacji tego żądania był według organu kontroli główną przyczyną wydłużenia postępowania, to odnotować trzeba, że nie jest naruszeniem art. 133 § 1 ustawy – Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaakceptowanie przez sąd administracyjny, jako zgodnej z przepisami postępowania oceny materiału dowodowego oraz przyjęcia za prawidłowe ustaleń będących konsekwencją tej oceny nawet, gdyby nie uwzględniało ono całości materiału dowodowego. Zarzut naruszenia przepisów postępowania wymaga bowiem nie tylko wykazania błędu, który popełnił sąd administracyjny przy ocenie zgodności z prawem zaskarżonego aktu (tu oceny czy postępowanie kontrolne było prowadzone w sposób przewlekły), lecz także wykazania istnienia związku przyczynowego między wskazanym w skardze kasacyjnej naruszeniem przepisów postępowania, a treścią rozstrzygnięcia. Tymczasem lektura uzasadnienia skargi kasacyjnej prowadzi do nieodpartego wniosku, że nie wykazano w niej jaki był wpływ zarzucanych naruszeń przepisów postępowania na wynik sprawy.

Jak zasadnie wyjaśniono w odpowiedzi na skargę kasacyjną podnosząc zarzut dysponowania przez organ kontroli numerami IMEI, skarżący pomija, że sprawie były dokonywane inne czynności kontrolne, w tym wystąpienie z wnioskami do organów podatkowych innych państw (Włochy oraz Malta) o udzielenie pomocy prawnej.

6.5. Nie dawały podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej także pozostałe podniesione w niej zarzuty naruszenia przepisów postępowania.

Należy w pełni zgodzić się z oceną sądu I instancji, że skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ kontroli była nieuzasadniona. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku sąd ten odniósł się do charakteru zarzutu przewlekłości postępowania, podkreślając, że nie został on zdefiniowany w przepisach Ordynacji podatkowej. Powołując się na definicję "przewlekłego postępowania" wypracowaną w literaturze przedmiotu i w orzecznictwie sąd I instancji prawidłowo przyjął, że termin "przewlekłość postępowania" obejmuje opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Zwrócił przy tym uwagę, że ocena postępowania organu, jako dotkniętego przewlekłością jego prowadzenia, wymaga gruntownego zbadania sprawy pod wieloma względami, dokonania oceny czynności procesowych, analizy faktów i okoliczności zależnych od działania organu i jego pracowników oraz stanu zastoju procesowego sprawy wynikającego z zaniechania lub wadliwości działań podejmowanych przez strony lub innych uczestników postępowania.

Odnotować trzeba, że zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy o VAT w przypadku gdy kwota podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2, jest w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo do obniżenia o tę różnicę kwoty podatku należnego za następne okresy lub do zwrotu różnicy na rachunek bankowy. Wskazany zwrot podatku, zgodnie z wolą ustawodawcy, może podlegać weryfikacji. Stosownie bowiem do brzmienia art. 87 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług, zwrot różnicy podatku, z zastrzeżeniem ust. 6, następuje w terminie 60 dni od dnia złożenia rozliczenia przez podatnika na rachunek bankowy podatnika w banku mającym siedzibę na terytorium kraju lub na rachunek podatnika w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, której jest członkiem, wskazane w zgłoszeniu identyfikacyjnym, o którym mowa w odrębnych przepisach. Jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć ten termin do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanego w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej lub postępowania podatkowego na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej lub postępowania kontrolnego na podstawie przepisów o kontroli skarbowej. Jeżeli przeprowadzone przez organ czynności wykażą zasadność zwrotu, o którym mowa w zdaniu poprzednim, urząd skarbowy wypłaca podatnikowi należną kwotę wraz z odsetkami w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej stosowanej w przypadku odroczenia płatności podatku lub jego rozłożenia na raty.

6.6. W rozpoznawanej sprawie – wbrew zarzutom skargi kasacyjnej – nie można skutecznie zarzucić przewlekłości postępowania kontrolnego, prowadzonego na podstawie obowiązującej do dnia 28 lutego 2017 r. ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (Dz.U. z 2016 r., poz. 720 j.t.). Prowadzone przez organ kontroli postępowanie i podejmowane czynności nie wypełniały bowiem pojęcia "przewlekłego prowadzenia postępowania" w podanym wyżej rozumieniu.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd prezentowany w orzecznictwie, że ocena, czy postępowanie jest prowadzone w sposób przewlekły nie może być prowadzona w oderwaniu od charakteru sprawy. "Rozsądny termin" zakończenia postępowania musi zostać określony w świetle wszystkich okoliczności danej sprawy oraz w oparciu o następujące kryteria: złożoność sprawy, postępowanie samego skarżącego i właściwych organów, znaczenie przedmiotu postępowania dla skarżącego (zob. wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 22 stycznia 2013 r., 28940/08, Lex Omega nr 1252838). W sprawach o skomplikowanym stanie faktycznym, gdzie zachodzi konieczność przeprowadzenia wielu dowodów, organ podatkowy może uwzględnić zasadę szybkości postępowania przez sprawne zorganizowanie kolejnych czynności procesowych, rozsądną koncentrację materiału dowodowego. Jeżeli jednak konieczne jest zgromadzenie wielu dowodów, a ich pozyskanie, przeprowadzenie czy analiza okażą się czasochłonne, nie można od organu wymagać, aby naczelną dyrektywą dla niego było jak najszybsze wydanie decyzji. Jeżeli bowiem miałaby ona zostać oparta na niepełnym materiale dowodowym, to organ kontroli – dążąc do realizacji zasady szybkości postępowania – naruszałby w sposób istotny zasady, wypływające z art. 120 i art. 122 Ordynacji podatkowej. Nie można przy tym również wykluczyć sytuacji, że przyczyną przedłużającego się trwania postępowania będzie ujawnianie się kolejnych źródeł dowodu, nieznanych organowi na początku postępowania. W takich sprawach, skomplikowanych pod względem dowodowym, sam czas trwania postępowania nie może świadczyć o jego przewlekłości.

Odnotować w tym miejscu należy, że jedną z naczelnych zasad prowadzenia postępowania podatkowego jest wyrażona w art. 125 § 1 Ordynacji podatkowej zasada szybkości postępowania. Stanowi ona, że organy podatkowe powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Obowiązek działania szybkiego skorelowany jest jednak z obowiązkiem podejmowania działań wnikliwych, prowadzących do realizacji wyrażonej w art. 122 Ordynacji podatkowej zasady prawdy materialnej. Chodzi zatem zarówno o wyczerpujące zbadanie wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa, jak i o to, by czynności zmierzające do tego celu nie trwały nadmiernie długo.

6.7. Podobnie jak w zakończonej wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 lutego 2017 r., sygn. akt I FSK 1532/15 (dostępny internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych CBOSA) sprawie, której przedmiotem była skarga C. Sp. z o. o. w G. (podmiotu, od którego skarżący nabył telefony komórkowe) na bezczynność i przewlekłość postępowania Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. w przedmiocie zwrotu podatku od towarów i usług za marzec 2014 r., Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że również na gruncie tej sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku dokonał prawidłowej kontroli sprawy wszczętej skargą na przewlekłość prowadzonego z udziałem skarżącego postępowania kontrolnego.

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy – jak zasadnie ustalił sąd I instancji – nie można mówić o przewlekłości postępowania kontrolnego, w sytuacji, w której organ kontroli podejmował działania wymagane przez przepisy prawa, a w szczególności czynności zmierzające do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku (str. 1 – 4) sąd I instancji obszernie wskazał na czynności dokonane przez organ kontroli w okresie od 28 maja 2014 r. do dnia wniesienia skargi. Czynności te polegały na uzupełnianiu materiału dowodowego w sprawie i dokonywaniu nowych ustaleń oraz badaniu okoliczności sprawy. Wobec tego bezzasadny jest zarzut, że były to czynności pozorne, nielogiczne, czy nieuzasadnione. Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że w przypadku podejrzenia tzw. "karuzeli podatkowej" dla ustalenia rzeczywistego charakteru transakcji konieczne jest zweryfikowanie nie tylko dokumentów podatnika ubiegającego się o zwrot, ale również kontrahentów występujących w łańcuch transakcji. To dopiero pozwoli na przeanalizowanie wszystkich występujących w łańcuchu dostaw transakcji i może pozwolić na ustalenie źródła pochodzenia towaru.

6.8. Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdzając, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, na podstawie art. 184 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę kasacyjną.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.