Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1246/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2018-02-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające ją decyzje
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 2188
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jedn.
article: art. 134 par 1, art. 145 par 1 pkt 1 lit. a i c , art. 200, art. 205 par 2 , art. 206
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 4 ust. 15
journal: Dz.U. 2012 poz 83
law: Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędziowie Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.), Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy odstąpienia od żądania zwrotu bonifikaty udzielonej od opłaty z tytułu przekształcenia prawa wieczystego użytkowania w prawo własności I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza M. z dnia [...] nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz skarżącego J. G. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Burmistrz M. zobowiązał J. G. do zapłaty kwoty [...]zł tytułem zwrotu równowartości bonifikaty - po jej waloryzacji, udzielonej od opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej w M. przy

ul. [...], stanowiącej działkę nr [...] o powierzchni [...] m˛, dla której Sąd Rejonowy w Ś. prowadzi księgę wieczystą KW nr [...], dokonanego decyzją Burmistrza M. Nr [...] z dnia

[...] r.

W uzasadnieniu ww. decyzji Burmistrz wskazał, że decyzją z dnia [...] r. dokonano przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności ww. nieruchomości położonej w M. przy ul. [...], stanowiącej niezabudowaną działkę nr [...] o powierzchni [...] m˛ na rzecz J. G., w udziale do ˝ części. Na podstawie uchwały Nr XIX/183/08 Rady Miejskiej

w M. z dnia [...] r. Stronie została udzielona 50% bonifikata od opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Podstawą udzielenia bonifikaty było przeznaczenie przedmiotowej nieruchomości na cele mieszkaniowe. W dniu 30 kwietnia 2015 r. współwłaściciele przedmiotowej nieruchomości R. O. i J. G. wydzierżawili ją

w całości K. K. na cele związane z prowadzeniem płatnego parkingu. Umowa została zawarta na czas oznaczony od dnia [...] r. W umowie została określona również wysokość czynszu dzierżawnego.

Po uzyskaniu informacji o możliwości wszczęcia postępowania w przedmiocie zwrotu bonifikaty udzielonej w związku z przekształceniem prawa użytkowania wieczystego

w prawo własności, pełnomocnik właścicieli w dniu [...] r. wypowiedział K. K. umowę dzierżawy gruntu objętego decyzją w związku

z niespełnieniem warunku przewidzianego w § 5 ust. 2 umowy dzierżawy z dnia

[...] r. oraz wezwał do wydania terenu w stanie wolnym. O powziętych krokach zmierzających do przywrócenia stanu poprzedniego na terenie zajmowanym przez dzierżawcę poinformował Burmistrza M. w piśmie z dnia 4 maja

2016 r. W dniu [...] r. zostało z urzędu wszczęte postępowanie w sprawie zwrotu bonifikaty udzielonej od opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, w związku z wykorzystaniem nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] na prowadzenie płatnego parkingu. W toku postępowania Burmistrz zlecił rzeczoznawcy majątkowemu wykonanie opinii o wartości zwaloryzowanej bonifikaty. Wartość zwaloryzowanej bonifikaty podlegającej zwrotowi została określona na kwotę [...]zł, a biegły określił okres waloryzacji od [...] r. Pismem z dnia 12 lipca 2016 r. pełnomocnik właścicieli wniósł o umorzenie postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość, a nadto przedłożył dowody w postaci umów dzierżawy zawartych przez K. K., pisma pełnomocnika właścicieli działki nr [...] do pełnomocnika K. K. i koncepcji ekonomicznej zabudowy jednorodzinnej na przedmiotowym gruncie. Jednocześnie, pełnomocnik właścicieli wniósł o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania K. K., H. K. i J. G. na okoliczności związane z zawarciem umowy dzierżawy z dnia [...] r.

Od ww. decyzji Burmistrza M. z dnia [...] r. J. G. złożył odwołanie, w którym jednocześnie wniósł o odstąpienie od żądania zwrotu bonifikaty.

Decyzją z dnia [...] r., Nr [...] Burmistrz M. odmówił odstąpienia od żądania zwrotu równowartości bonifikaty po jej waloryzacji, w wysokości [...] zł, udzielonej J. G. od opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, w udziale do ˝ części, położonej w M. przy ul. [...], stanowiącej działkę nr [...] o powierzchni [...] m˛.

J. G. odwołał się od powyższej decyzji, zarzucając jej naruszenie:

- art. 4 ust. 15 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości,

- art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a., art. 78 § 1 K.p.a., art. 107 § 3 K.p.a., art. 8 K.p.a.,

11 K.p.a., art. 107 § 1 i 3 K.p.a. w zw. z art. 8 K.p.a.,

wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie odstąpienia od żądania zwrotu równowartości bonifikaty po jej waloryzacji lub uchylenie zaskarżonej decyzji

i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji z dnia [...] r.

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 4 ustawy

z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności co do zasady następuje odpłatnie i osoba, na rzecz której zostało przekształcone prawo użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości jest obowiązana do uiszczenia dotychczasowemu właścicielowi opłaty z tytułu tego przekształcenia, z zastrzeżeniem art. 5 ustawy. Nadto, od ustalonej opłaty organ może, w przypadkach określonych w art. 4 ust. 7-11 ustawy udzielić bonifikaty.

W przypadku udzielenia bonifikaty, organ który orzekał o przekształceniu

i udzieleniu tej bonifikaty, stosownie do art. 4 ust. 15 ustawy, żąda zwrotu kwoty równej udzielonej bonifikacie, po jej waloryzacji, jeżeli osoba na rzecz której zostało przekształcone prawo użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, przed upływem pięciu lat licząc od dnia przekształcenia, zbyła lub wykorzystała nieruchomość na cele inne niż te, które stanowiły podstawę udzielenia bonifikaty. Natomiast w szczególnie uzasadnionych przypadkach organ może odstąpić od żądania zwrotu bonifikaty, za zgodą odpowiednio wojewody, rady lub sejmiku.

Żądanie zwrotu bonifikaty jest obligatoryjne w razie zaistnienia okoliczności uzasadniających żądanie zwrotu. Natomiast waloryzacji zwracanej bonifikaty dokonuje się według zasad określonych w art. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przepis ten stanowi, iż waloryzacji kwot należnych z tytułów określonych w ustawie dokonuje się przy zastosowaniu wskaźników zmian cen nieruchomości ogłaszanych przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, w drodze obwieszczeń, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski".

Kolegium wskazało, że jak wynika z powyższego, żądanie zwrotu bonifikaty nie zależy od uznania organu. Następuje ono w drodze decyzji administracyjnej, podobnie jak odmowa odstąpienia od żądania zwrotu bonifikaty, która również winna nastąpić w ww. formie. To ostatnie rozstrzygnięcie należy do uznania administracyjnego i winno być zainicjowane wnioskiem strony wskazującym na istnienie szczególnie uzasadnionych okoliczności umożliwiających odstąpienie od żądania zwrotu bonifikaty, za zgodą właściwego organu. W przedmiotowej sprawie wniosek o odstąpienie od żądania zwrotu bonifikaty został złożony w treści odwołania od decyzji w przedmiocie żądania zwrotu udzielonej bonifikaty. W związku z powyższym postępowanie odwoławcze w tym zakresie, które toczyło się przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym zostało zawieszone do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o odstąpienie od żądania zwrotu udzielonej bonifikaty.

Kolegium wskazało, że uchwałą Nr XXXII/323/2017 z dnia 27 kwietnia 2017 r. Rada Miejska w Międzyzdrojach wyraziła zgodę na odstąpienie od żądania zwrotu bonifikaty udzielonej J. G. od opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności ww. nieruchomości. Przedmiotowa uchwała dawała Burmistrzowi M. uprawnienie do odstąpienia od żądania zwrotu udzielonej bonifikaty, jednak nie wiązała go co do konkretnego rozstrzygnięcia.

W szczególności nie można, zdaniem Kolegium, podzielić zarzutów odwołującego się, jakoby organ I instancji nie wyjaśnił dlaczego odmówił odstąpienia, w sytuacji gdy uchwała była w tym przedmiocie pozytywna, a to z uwagi na okoliczność,

iż uzasadnienie przedmiotowej uchwały nie wskazuje w istocie na żadne przesłanki, które były podstawą zgody na odstąpienie od żądania zwrotu bonifikaty. Burmistrz M. nie mógł więc w tym przypadku w żaden sposób polemizować ze stanowiskiem Rady Miejskiej M., które w istocie nie było w żaden sposób umotywowane. O ile, jak słusznie zauważył organ I instancji w treści zaskarżonej decyzji, rozstrzygnięcie w przedmiocie wniosku o odstąpienie od żądania zwrotu bonifikaty ma charakter uznania administracyjnego, to decyzja wydawana w takim trybie nie może być wydawana dowolnie przez właściwy organ, a jedynie po dogłębnym i szczegółowym ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Dotyczy to w szczególności ustaleń faktycznych dotyczących istnienia lub braku szczególnie uzasadnionych okoliczności umożliwiających odstąpienie od żądania zwrotu bonifikaty.

Powyższe oznacza, w ocenie organu II instancji, że organ I instancji wydając właściwą w sprawie decyzję, jest szczególnie zobowiązany do należytego jej uzasadnienia, w szczególności w sytuacji gdy odmawia odstąpienia od żądania zwrotu bonifikaty, która to decyzja rodzi dla strony bardzo dotkliwe konsekwencje finansowe.

W niniejszej sprawie chodzi bowiem o możliwość odstąpienia (i w następstwie ewentualny zwrot) od żądania zwrotu bonifikaty w wysokości aż [...] zł.

W uzasadnieniu kwestionowanej decyzji organ I instancji wskazał, iż obowiązku zwrotu bonifikaty nie należy traktować jako zakazu zbycia nieruchomości, wykorzystania nieruchomości na inny cel, czy też trwalej zmiany jej przeznaczenia. Podano także, że wnioskodawca jako właściciel przedmiotowej nieruchomości nie był ograniczony w swobodnym rozporządzaniu gruntem, a w decyzji z dnia [...] r. strona była stosownie pouczona o podstawie prawnej i wynikającej z niej możliwości żądania zwrotu bonifikaty, w przypadku wykorzystania nieruchomości na inne cele w okresie 5 lat od daty przekształcenia. Strona miała więc świadomość potencjalnych konsekwencji planowanych działań. Jest to o tyle istotne, że zawarte w odwołaniu twierdzenia strony skupiają się głównie na tym, że miała ona działać

w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu co do zgodności z przepisami prawa podjętych przez siebie działań. Takie właśnie twierdzenia stanowią o niezrozumieniu przez stronę istoty sprawy. Nikt bowiem nie kwestionuje, że J. G. miał prawo oddać przedmiotową nieruchomość w dzierżawę na cele inne, niż te, z powodu których została udzielona bonifikata. Jeżeli po stronie J. G. byłaby taka wola, to mógł by nawet w terminie 5 lat od przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, sprzedać swoją nieruchomość i byłoby to działanie zgodne z prawem. Tak samo jak działaniem zgodnym z prawem było zawarcie w dniu 30 kwietnia 2015 r. umowy dzierżawy na rzecz K. K. w celach związanych z prowadzeniem płatnego parkingu. Natomiast fakt, iż strona zapomniała, nie przewidziała czy też tkwiła w niczym nieuzasadnionym przekonaniu, że organ I instancji nie będzie żądał zwrotu udzielonej bonifikaty, do czego jest zobowiązany przepisami ww. ustawy, obciąża tylko i wyłącznie samą stronę. Za szczególnie uzasadnione przypadki, o których mowa w art. 4 ust. 15 ww. ustawy należy bowiem rozumieć okoliczności rzeczywiście uzasadniające odstąpienie od żądania zwrotu bonifikaty z powodów np. losowych, egzystencjonalnych itp., a nie powodu braku znajomości powszechnie obowiązujących przepisów prawa i to takich, o których treści strona była informowana w decyzji, którą udzielono jej bonifikaty. Przywołany przepis ma ponadto charakter wyjątku od zasady, więc nie może być interpretowany rozszerzająco tylko po to, by zapewnić stronie rozstrzygnięcie o treści przez niej oczekiwanej.

Kolegium podkreśliło, że nie można więc w tym przypadku uznać, że jest to przypadek stanowiący o szczególnie uzasadnionych okolicznościach uzasadniających odstąpienie od żądania zwrotu udzielonej bonifikaty. Strona zaistnienia takich okoliczności nie wykazała ani na etapie postępowania przed organem I instancji, ani w odwołaniu skierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W odwołaniu strona stwierdziła, iż w przypadku gdy odwołujący zostałby poinformowany o zamiarze wydania decyzji przez organ i możliwości wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego, złożyłaby dodatkowe środki dowodowe dotyczące jej sytuacji finansowej, jednak takich dowodów w postępowaniu odwoławczym strona nie złożyła, pomimo zawiadomienia jej pełnomocnika o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym i prawie wypowiedzenia się w sprawie. Nie wzięła również czynnego udziału w sprawie. Zarzuty złożone w tym zakresie są wysnuwane wyłącznie w celu przedłużenia postępowania w sprawie. Nadto należy zauważyć, iż nawet zła sytuacja finansowa strony nie uprawnia organ do odstąpienia od obowiązku żądania zwrotu udzielonej bonifikaty.

Pismem z dnia [...] r. J. G., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika adw. D. S. złożył skargę na ww. decyzję Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie.

Kwestionowanej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:

1) art. 4 ust. 15 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości poprzez jego błędną wykładnię

i niewłaściwe zastosowanie wyrażające się w przyjęciu, że w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi przypadek uzasadniający odstąpienie od żądania zwrotu bonifikaty.

2) art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a., art. 107 § 3 K.p.a. poprzez:

- zaniechanie podjęcia kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy oraz wydanie decyzji naruszającej słuszny interes strony,

- zaniechanie rozpatrzenia sprawy merytorycznie w jej całokształcie,

tj. rozpatrzenia wszelkich twierdzeń, zarzutów i żądań strony oraz ustosunkowania się do nich w uzasadnieniu decyzji, pominięcie okoliczności istotnych dla sprawy, a także zinterpretowanie wątpliwości co do stanu faktycznego i prawnego sprawy na niekorzyść skarżącego, co stanowiło oczywiste naruszenie zasady pierwszeństwa słusznego interesu strony,

- wydanie decyzji w oparciu o ograniczoną analizę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności oparcie zajętego stanowiska o ustalenia Burmistrza M. w sprawie dotyczącej żądania zwrotu udzielonej bonifikaty oraz nierozpatrzenie dowodów zgromadzonych i przeprowadzonych w postępowaniu,

- zaniechanie precyzyjnego i przekonującego uzasadnienia twierdzenia,

że w sprawie nie występuje szczególnie uzasadniony przypadek uprawniający do odstąpienia od żądania zwrotu udzielonej bonifikaty,

- dokonanie wybiórczej oceny powołanych przez stronę okoliczności uzasadniających wystąpienie "szczególnie uzasadnionego przypadku" oraz niedokonanie oceny poszczególnych okoliczności w ich wzajemnym powiązaniu, podczas gdy wynik takiej analizy może motywować odmienne rozstrzygnięcie w sprawie,

- niewyjaśnienie istotnych dla sprawy okoliczności oraz zaniechanie poczynienia ustaleń dotyczących sytuacji majątkowej strony, podczas gdy organ nie sygnalizował żadnych zastrzeżeń względem twierdzeń podniesionych w tym zakresie przez skarżącego w odwołaniu od decyzji Burmistrza M.,

- oparcie rozstrzygnięcia na niepełnych ustaleniach faktycznych a w konsekwencji stwierdzenie, iż w analizowanej sprawie nie zachodzi szczególny przypadek uzasadniający odstąpienie od żądania zwrotu bonifikaty,

- brak odniesienia się do sprzeczności między uchwałą Rady Miejskiej

w Międzyzdrojach Nr XXXII/321/2017 z dnia 27 kwietnia 2017 r., w której wyrażono zgodę na odstąpienie od żądania zwrotu bonifikaty, a wydanym w sprawie rozstrzygnięciem;

3) art. 8 i 11 K.p.a. poprzez prowadzenie przez organ postępowania w sposób podważający zaufanie skarżącego do władzy publicznej, brak wyjaśnienia rozbieżności pomiędzy stanowiskiem zajętym przez organ stanowiący

i wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego oraz poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek wydanej decyzji;

4) art. 15 K.p.a. poprzez:

- wydanie przez organ II instancji decyzji utrzymującej w mocy rozstrzygnięcie Burmistrza M. w sytuacji, gdy postępowanie przed organem

I instancji dotknięte było szeregiem naruszeń przepisów postępowania skutkujących niewyjaśnieniem sprawy,

- niedokonanie merytorycznego rozpoznania sprawy i nierozpatrzenie wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu, co doprowadziło do pozbawienia strony prawa do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ II instancji;

5) art. 107 § 1 i 3 K.p.a. w zw. z art. 8 K.p.a. poprzez wadliwe uzasadnienie zaskarżonej decyzji utrudniające odczytanie motywów rozstrzygnięcia organu;

6) art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. przez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 25 stycznia 2018 r. Sąd postanowił zobowiązać pełnomocnika skarżącego do przedłożenia do akt sprawy umowy dzierżawy z dnia

30 kwietnia 2015 r. oraz decyzji Burmistrza M. z dnia 12 stycznia 2012 r.

i przeprowadzić dowód z tych dokumentów poza rozprawą, a następnie odroczył termin ogłoszenia orzeczenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t.: Dz. U. z 2017 r. poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., zwanej dalej: "P.p.s.a.").

Badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie, a tym samym skarga J. G. zasługuje na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawę żądania przez Burmistrza M. zwrotu zwaloryzowanej bonifikaty stanowił przepis art. 4 ust. 15 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. z 2012 r. poz. 83 ze zm.), zgodnie z którym organ, który orzekał o przekształceniu i udzieleniu bonifikaty, żąda zwrotu kwoty równej udzielonej bonifikacie, po jej waloryzacji, jeżeli osoba na rzecz której zostało przekształcone prawo użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, przed upływem pięciu lat licząc od dnia przekształcenia, zbyła lub wykorzystała nieruchomość na inne cele niż cele, które stanowiły podstawę udzielenia bonifikaty. Nie dotyczy to zbycia na rzecz osoby bliskiej w rozumieniu art. 4 pkt 13 ustawy o gospodarce nieruchomościami, spółdzielni mieszkaniowej w przypadku ustanowienia odrębnej własności na rzecz członków oraz właścicieli lokali, którym przekształcono udział w prawie użytkowania wieczystego w prawo własności. W szczególnie uzasadnionych przypadkach organ może odstąpić od żądania zwrotu bonifikaty za zgodą odpowiednio: wojewody, rady lub sejmiku. Zaskarżone rozstrzygnięcie dotyczy odmowy odstąpienia od żądania zwrotu bonifikaty. Rozstrzygnięcie w tym zakresie ma charakter uznaniowy.

W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, zgodnie z którym odstąpienie oraz odmowa odstąpienia od żądania zwrotu bonifikaty powinny nastąpić w formie decyzji administracyjnej. Rozstrzygnięcie to zależy od uznania administracyjnego i musi być zainicjowane wnioskiem strony wskazującym na istnienie szczególnie uzasadnionych okoliczności umożliwiających organowi odstąpienie od żądania zwrotu bonifikaty, za zgodą właściwego organu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 stycznia 2013 r., sygn. akt I OSK 1627/11 i z dnia 16 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 2070/13).

Istota niniejszej sprawy sprowadza się zatem po pierwsze do sprawdzenia, czy w niniejszej sprawie zostały wypełnione przesłanki do zwrotu bonifikaty, a po drugie, czy miał miejsce uzasadniony przypadek, stanowiący podstawę dla organów administracji do odstąpienia od żądania zwrotu bonifikaty.

W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że skarżący wraz ze współwłaścicielem nieruchomości R. O. w dniu 30 kwietnia

2015 r. wydzierżawili przedmiotową nieruchomość, stanowiącą działkę nr [...], położoną przy ul. [...] w M., w całości K. K. na cele związane z prowadzeniem płatnego parkingu. Zatem spełniona została przesłanka do zażądania przez Burmistrza M. zwrotu udzielonej skarżącemu bonifikaty od opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności ww. nieruchomości.

W ocenie Sądu, w zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, brak natomiast jednoznacznego stwierdzenia, że w przypadku J. G. nie zaistniały szczególne okoliczności, które umożliwiłyby odstąpienie od żądania od niego zwrotu ww. bonifikaty.

Jak już wyżej wskazano, ustawodawca - dopuszczając możliwość odstąpienia przez organ od żądania zwrotu bonifikaty - użył sformułowania "szczególnie uzasadniony przypadek". Pojęcie to nie zostało zdefiniowane. Należy pod nim rozumieć sytuację, będącą wynikiem zdarzeń nagłych, nieprzewidywalnych, losowych, na których zaistnienie strona nie mogła mieć żadnego wpływu, a ich wystąpienie odmieniło zupełnie jej sytuację życiową i materialną. Jednakże fakty te nie są wyczerpujące.

Niewątpliwie wskazywana przez skarżącego okoliczność, którą była nieznajomość przepisów prawa i pozostawanie w dobrej wierze co do możliwości wydzierżawienia przedmiotowej nieruchomości samoistnie nie stanowi "szczególnie uzasadnionego przypadku", o którym mowa w art. 4 ust. 15 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Natomiast kwestia czasowego wydzierżawienia tej nieruchomości w powiązaniu z ewidentną dysproporcją pomiędzy korzyścią odniesioną przez skarżącego w wyniku zawarcia umowy dzierżawy przedmiotowej nieruchomości a sankcją w postaci odmowy odstąpienia od żądania zwrotu bonifikaty, czy też z informacją o złej sytuacji finansowej skarżącego, mogłaby taki "szczególnie uzasadniony przypadek" stanowić, co wymaga jednak ponownie przeprowadzenia wszechstronnej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, jak również zapisów dokumentów przedłożonych do akt sądowych.

W tym miejscu wskazać należy, że według oświadczenia pełnomocnika skarżącego, takie same dokumenty zostały złożone do akt administracyjnych w toku postępowania, jednak w przesłanych sądowi aktach ich brak. Okoliczność ta poddaje w wątpliwość, czy faktycznie organy wszechstronnie rozpatrzyły sprawę, z uwzględnieniem całego zgromadzonego materiału dowodowego.

Niezależnie od powyższego organy powinny też wziąć pod uwagę,

że w momencie wszczęcia postępowania w przedmiocie zwrotu bonifikaty, umowa dzierżawy gruntu na parking już nie obowiązywała, zatem działka, na którą udzielono bonifikaty, nie spełniała cechy przeznaczenia na inne cele, niż wskazane w decyzji

o przekształceniu.

Tym samym, Sąd uznał za zasadne zarzuty skargi dotyczące niepodjęcia przez organy orzekające w niniejszej sprawie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, nienależytego zebrania i braku wszechstronnego rozpatrzenia całego materiału dowodowego niezbędnego do rozstrzygnięcia sprawy z wniosku skarżącego o odstąpienie od żądania zwrotu ww. bonifikaty. W ocenie Sądu, wskazane wyżej okoliczności winny być wzięte pod rozwagę przy analizie "szczególnie uzasadnionego przypadku".

Biorąc pod uwagę powyższe rozważania, w związku z naruszeniem art. 7, 77 i 80 K.p.a. w związku z art. 4 pkt 15 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a, Sąd orzekł jak w pkt I wyroku.

Ponownie rozpoznając sprawę organy winny zastosować przedstawioną powyżej wykładnię ww. przepisów i ponownie dokonać oceny stanu faktycznego według wskazań zawartych w niniejszym wyroku, w tym okoliczności podniesionych przez skarżącego dotyczących zaistnienia w niniejszej sprawie "szczególnie uzasadnionego przypadku", o którym mowa w art. 4 ust. 15 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości.

Sąd orzekł o kosztach postępowania (pkt II wyroku) na podstawie art. 200

w zw. z art. 205 § 2 i art. 206 P.p.s.a. Na zasądzone koszty w łącznej wysokości

[...] zł składają się: wpis od skargi – [...] zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa - [...] zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika. Zasądzając połowę kwoty z § 2 pkt 6

w związku z § 14 ust. 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia

22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.), Sąd wziął pod uwagę art. 206 P.p.s.a., zgodnie z którym

w uzasadnionych przypadkach Sąd może odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części.

Przepis ten dopuszcza możliwość tzw. miarkowania przy zasądzaniu zwrotu kosztów postępowania od organu na rzecz skarżącego. Sąd stosuje go z urzędu, według swobodnej oceny okoliczności sprawy, a na przeszkodzie w zastosowaniu tego przepisu (o charakterze ustawowym) nie stoi treść przepisów wykonawczych, w tym § 14 powołanego rozporządzenia. W ocenie Sądu, zasądzona kwota jest adekwatna do związanego ze sprawą nakładu pracy. Z informacji znanych Sądowi z urzędu wynika, że do tutejszego Sądu oprócz niniejszej wpłynęła również skarga R. O., reprezentowanego przez tego samego pełnomocnika, w przedmiocie odstąpienia od żądania zwrotu bonifikaty udzielonej od opłaty z tytułu przekształcenia prawa wieczystego użytkowania w prawo własności (II SA/Sz 1246/17). Istotną okolicznością przy miarkowaniu kosztów zastępstwa procesowego w niniejszej sprawie miała także okoliczność, że treść sporządzanych w obu ww. sprawach skarg wskazuje, że podjęte w nich przez pełnomocnika skarżących czynności miały charakter powtarzalny.

W związku z powyższym Sąd zastosował art. 206 P.p.s.a. i odstąpił od zasądzenia zwrotu pozostałej połowy kosztów postępowania sądowego.