Postanowienie NSA, sygn. akt I OZ 427/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-04-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Prokurator
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 246 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Adamiak po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy z zażalenia P. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 12 marca 2009 r., sygn. akt II SAB/Sz 62/09 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. J. na bezczynność Prokuratora Apelacyjnego w Szczecinie w przedmiocie udzielenia informacji publicznej postanawia: oddalić zażalenie


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 12 marca 2009 r. sygn. akt II SAB/Sz 62/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił P. J. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi P. J. na bezczynność Prokuratora Apelacyjnego w Szczecinie w przedmiocie udzielenia informacji publicznej.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że istotą prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest umożliwienie osobom, które nie posiadają własnych środków, dochodzenia przed sądem swych praw, a w niniejszej sprawie z treści wniosku P. J. o przyznanie prawa pomocy wynika, że sytuacja materialna skarżącego, będącego rencistą, co do zasady powinna uzasadniać pozytywne rozpatrzenie wniosku. Jednak, zdaniem Sądu I instancji, zasada rozpatrzenia wniosku o prawo pomocy w sposób zindywidualizowany, to znaczy odrębnie w każdej sprawie, nie może być stosowana automatycznie w sytuacji, gdy osoba żądająca ochrony sądowej celowo i wyłącznie dla własnej satysfakcji wynikającej z samego wdania się w spór wnosi skargi do sądu.

Sąd I instancji zwrócił uwagę, że z repertorium Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wynika, że P. J. licząc od dnia 1 października 2008 r. do dnia 2 marca 2009 r. wniósł ogółem do sądu 266 skarg i wniosków, przy czym tylko w grudniu 2008 r. wniósł 121 skarg na bezczynność organu, zaś w okresie od dnia 1 października 2008 r. do dnia 2 marca 2009 r. skarg od innych podmiotów na bezczynność organu wpłynęło 16.

Zdaniem Sądu I instancji wszystko to świadczy o tym, że P. J. wnosząc skargi do sądu w omawianych sprawach nie działa w imię ochrony swych praw, lecz korzysta z nich w sposób nadmierny i bez żadnej, logicznie uzasadnionej potrzeby. Sąd I instancji stwierdził, że w tym stanie rzeczy domaganie się przez skarżącego przyznania prawa pomocy, a zatem domaganie się przerzucenia kosztów postępowania sądowego w jego sprawach na Skarb Państwa, którego budżet jest wypracowany przez ogół obywateli, stanowi przejaw dążenia do nadużywania tego prawa i kłóci się z ratio legis instytucji prawa pomocy.

Na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 12 marca 2009 r. P.J. złożył zażalenie, z którego wynika, że nie zgadza się z tym rozstrzygnięciem.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zatem to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek przedstawiania wszelkich istotnych okoliczności dotyczących jego sytuacji materialnej, której analiza umożliwia rozpatrzenie wniosku o przyznanie prawa pomocy.

Niewątpliwie taką istotną okolicznością, mającą wpływ na ocenę, czy w sprawie zostały spełnione przesłanki określone w art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jest fakt prowadzenia przez P. J. szeroko pojmowanej działalności skargowej, na co słusznie wskazał Sąd I instancji. Zauważyć bowiem należy, że liczba wniesionych przez P. J. skarg oraz zażaleń - niewątpliwie wymagająca pewnych nakładów - wskazuje, iż skarżący nie wykazał, aby nie był w stanie ponieść kosztów postępowania. Sąd I instancji trafnie wskazał, że domaganie się przez skarżącego przerzucenia kosztów postępowania na Państwo, którego budżet wypracowany jest przez ogół obywateli, stanowi przejaw dążeń do nadużywania tego prawa i kłóci się z ratio legis instytucji prawa pomocy. Wskazać należy, że powyższe działanie skarżącego sprzeczne jest z interesem ogółu, a Sąd rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zobowiązany jest wyważyć interes ogółu i słuszny - co wymaga podkreślenia w niniejszej sprawie - interes jednostki. Pamiętać również należy o zasadzie wyrażonej w art. 199 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie ponoszą strony, od której to zasady instytucja przyznania prawa pomocy stanowi odstępstwo.

Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.