Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 518/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2012-01-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 35 ust. 1
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.
article: par. 271 ust. 1, par. 60, par. 272 ust. 3, par 235 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2002 nr 75 poz 690
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
article: par. 6 ust. 1, par. 8 ust. 3 pkt 2
journal: Dz.U. 2003 nr 120 poz 1133
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka (spr.),, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Protokolant st. sekretarz sądowy Ewa Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi M. T. – S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję i orzeka, że nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej kwotę 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] r. Z. K., prowadzący działalność pod nazwą "A" [...], zwrócił się o udzielenie pozwolenia na budowę dla budynku usługowo-handlowego branży przemysłowej (sklep motoryzacyjny) na działkach nr "1" i "2" w M. przy ul. [...]. Oświadczył, że jest właścicielem wskazanych działek. Do wniosku dołączono projekt budowlany oraz projekty instalacji wodno-kanalizacyjnej i c.o. oraz instalacji elektrycznej. Żaden z projektów nie został oprawiony w sposób trwały. Na karcie tytułowej projektu budowlanego budynku z [...]r. znajduje się pieczęć rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, zawierająca klauzulę o zgodności projektu z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej. W części opisowej projektu stwierdzono, że kubatura budynku wyniesie [...] m3. Budynek zlokalizowano w granicy z działką nr "3", stanowiącą drogę. W opisie technicznym w pkt III.3.6 podano, że ściany zewnętrzne parteru i piętra będą miały gr. [...] cm, zostaną wykonane z pustaka ceramicznego na zaprawie wapienno-cementowej i styropianu o grubości [...] cm. W ścianie w granicy działki zaprojektowano otwory wypełnione pustakami szklanymi o łącznej powierzchni [...]m2, co stanowi [...]% powierzchni ściany ([...]m2), wobec czego ściana spełnia wymogi pożarowe. Nadto z projektu zagospodarowania terenu wynika, że działka "3" graniczy z działką nr "4", należąca do skarżącej M. T.-S., zabudowaną budynkiem mieszkalnym. Na projekcie naniesiono odległość ściany planowanego budynku od jednego z naroży budynku istniejącego na działce "4" (wynoszącą [...]m), nie określono natomiast odległości od części budynku znajdującej się w zbliżeniu z granicą i działką drogową. Do projektu dołączono decyzję Burmistrza M. z [...]r., ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, w której dopuszczono lokalizację budynku bezpośrednio przy granicy z działką "3".

Postanowieniem z dnia [...]r. organ I instancji nałożył na inwestora obowiązek uzupełnienia braków wniosku, w szczególności poprzez wskazanie istniejących otworów okiennych w elewacjach wschodniej i południowej budynku na działce nr "4" oraz przedłożenie analizy zacienienia tego budynku przez budynek projektowany. W wykonaniu obowiązku złożono zdjęcia budynku na działce nr "4" ze wskazaniem okien nr 1,2,3,4, i 5. Projektant wykonał także analizę ewentualnego przesłaniania okien. Podał w niej, że wobec braku wiedzy o funkcji pomieszczeń, przyjęto, że są to okna pokoi, a grubość ścian wynosi [...] cm. Analizy dokonano dla okna nr 1 w ścianie południowej i okna nr 2 w ścianie wschodniej. Przyjęto, że zgodnie z § 13 warunków technicznych nie występuje przesłanianie pomieszczeń mieszkalnych i posiadają one naturalne oświetlenie.

Po uzupełnieniu wniosku organ I instancji zawiadomił o wszczęciu postępowania. W reakcji na nie M. T.-S. pismem z dnia [...]r. zwróciła się o wyjaśnienie, czy planowana budowa nie narusza § 60 pkt 1 i § 271 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, czy pokoje od strony wschodniej będą miały wymagane nasłonecznienie oraz czy zachowane są względy bezpieczeństwa pożarowego, skoro najmniejsza odległość między budynkami wynosi [...] m.

Decyzją z dnia [...]r. Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił inwestorowi pozwolenia na budowę. Rozstrzygnięcie to zostało uchylone przez Wojewodę [...] decyzją z [...]r., a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że złożona analiza przesłaniania nie odnosi się do wymogów określonych w § 60 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych (...). Strona słusznie domaga się opracowania linijki słońca, która służy wykreśleniu cienia rzucanego na płaszczyznę. Zwrócono też uwagę, że projekt zagospodarowania terenu narusza art. 34 ust. 3 pkt 1 prawa budowlanego poprzez brak naniesienia wzajemnych odległości obiektów w nawiązaniu do istniejącej zabudowy terenów sąsiednich.

Prowadząc ponownie postępowanie Starosta nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia analizy zasięgu cienia rzucanego na płaszczyznę elewacji wschodniej sąsiedniego budynku metodą linijki słońca, z uwzględnieniem wymogów § 60 warunków technicznych oraz uzupełnienia projektu zagospodarowania terenu, poprzez wykazanie odległości między zabudowaniami.

Inwestor złożył analizę zacienienia, sporządzoną dla trzech punktów zlokalizowanych na granicznej elewacji projektowanego budynku. Ilustruje ona cień rzucany przez te punkty w określonych godzinach, ilustracje dla poszczególnych punktów zostały wykonane na odrębnych rysunkach, wobec czego brak jest rysunku pokazującego oddziaływanie wszystkich punktów jednocześnie na ścianę wschodnią budynku sąsiedniego. W wynikach analizy stwierdzono, że we wszystkich wypadkach cień po godzinie [...] nie wychodzi poza działkę inwestora, wobec czego nie pada na elewację wschodnią sąsiedniego budynku, zatem wymóg minimalnego czasu nasłonecznienia ([...] godziny) między [...] jest spełniony.

M. T.-S. złożyła do akt uwagi do analizy sporządzonej przez projektanta, negując wnioski projektanta. Podniosła, że nie można sporządzić analizy zacienienia dla punktów na ścianie budynku zacieniającego, albowiem rzuca ona cień całą swą powierzchnią. Pomylono również pojęcia zasięgu cienia i nasłonecznienia. To, że budynek projektowany po godzinie [...] nie rzuca cienia na działkę sąsiednią nie oznacza, że zachowany został warunek nasłonecznienia budynku sąsiedniego. Podała, że jej budynek jest domem parterowym, z kuchnią i sypialnią od strony zachodniej oraz jednym pokojem dziennym od strony wschodniej, który zostanie pozbawiony dostatecznego nasłonecznienia. Zauważyła także, że projekt wymaga analizy pod kątem bezpieczeństwa pożarowego, opinia rzeczoznawcy kwestii dostatecznie nie wyjaśnia. Strona złożyła dwie konkurencyjne opinie sporządzone przez architekta. Pierwsza z nich dotyczy nasłonecznienia i wykazuje, że elewacja wschodnia budynku istniejącego będzie nasłoneczniona od godziny [...], w godzinach od [...] będzie zacieniana przez budynek projektowany, zaś po godzinie [...] znajduje się już w cieniu własnym. Druga opinia dotyczy kwestii bezpieczeństwa pożarowego, podano w niej, że lokalizacja projektowanego budynku w odległości [...]m od budynku istniejącego narusza § 271 warunków technicznych(..), albowiem odległość między ścianami budynków nie będących ścianami oddzielenia pożarowego, powinna wynosić [...] m, a nawet wymaga zwiększenia, jeśli pokrycie dachowe jednego z budynków jest rozprzestrzeniające ogień.

W związku z otrzymanymi opracowaniami organ I instancji wezwał inwestora do przedłożenia oświadczeń projektantów i sprawdzających projekt z [...]r., czy podtrzymują swoje stanowisko o wykonaniu projektu zgodnie z przepisami i zasadami wiedzy technicznej, oraz rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, czy podtrzymuje swoją opinię o zgodności projektu z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej. W piśmie z dnia [...] projektanci i osoby sprawdzające projekt oświadczyli, że podtrzymują swoje stanowisko co do poprawności wykonanego projektu. Także rzeczoznawca do spraw zabezpieczeń pożarowych podał, że podtrzymuje swoją opinię z [...]r. Autor projektu i jednocześnie pełnomocnik inwestora podał, że nie zgada się z zarzutami postawionymi sporządzonej analizie zacienienia, podkreślił, że wykonał linijkę słońca, co jest narzędziem do odczytywania długości cienia rzucanego przez przegrody i służy do zrobienia analizy. Wniósł pisemne uwagi do konkurencyjnej opinii architekt M. G., podając, że została ona wykonana za pomocą bliżej nie określonego programu komputerowego, zaś zadanie miało być wykonane za pomocą "linijki słońca". Długości cienia diametralnie różnią się od tych, które można odczytać dla każdej godziny z linijki słońca. Dokładność ustalenia kształtu i długości cienia wymagała uwzględnienia różnicy wysokości projektowanego budynku w stosunku do terenu (naroże A – [...]m, naroże C [...]m). Podał, że istniejący budynek znajdzie się w cieniu własnym najwcześniej o godzinie [...], a nie [...], co graficznie przedstawił na rysunku. W konkluzji stwierdził, że czas nasłonecznienia okien od strony wschodniej to [...] godziny [...] minut (od [...] do [...]) i zastrzegł, że budynek posiada więcej pokoi, zatem zniesiona jest konieczność zachowania czasu nasłonecznienia określona w § 60 ust. 1 warunków technicznych (...). Dołączono rysunki ilustrujące kształt cienia rzucanego przez ścianę graniczną, wykonane na rysunkach konkurencyjnej opinii arch. M. G. Na rysunkach tych projektant naniósł czerwone linie, nie opisał ich jednak w legendzie. Wschodnia elewacja budynku sąsiedniego znajduje się poza zasięgiem tych linii o godzinie [...] (arkusz nr 4).

Decyzją z [...]r. nr [...] Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił inwestorowi pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku na działkach nr "1" i "2", bezpośrednio przy granicy z działką nr "3". W uzasadnieniu wskazano, że strona przyznała, iż w budynku od strony zachodniej posiada jeszcze sypialnię i kuchnię. Zgodnie z § 60 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych (...), pokoje mieszkalne powinny mieć zapewniony czas nasłonecznienia co najmniej [...] godziny w dniach równonocny ([...] i [...]) w godzinach od [...]. Zgodnie z § 60 ust. 2 w mieszkaniu wielopokojowym dopuszcza się ograniczenie wymagania określonego w ust. 1 co najmniej do jednego pokoju. Organ stwierdził, że kuchnia i sypialnia także są pomieszczeniami przeznaczonymi na stały pobyt ludzi a z dokumentacji fotograficznej wynika, że w budynku są pomieszczenia na poddaszu, zaś od strony południowej widoczny jest balkon, drzwi balkonowe i okno połaciowe.

Organ zwrócił uwagę, że skarżąca sformułowała także zarzuty dotyczące bezpieczeństwa pożarowego. Następnie w uzasadnieniu podano, że wobec podniesionych zarzutów dotyczących nasłonecznienia i bezpieczeństwa pożarowego, starosta wezwał inwestora do przedłożenia oświadczeń projektantów i rzeczoznawcy, czy podtrzymują oni swe uprzednie stanowisko. Pełnomocnik inwestora złożył wymagane dokumenty, które organ ocenił jako wyczerpujące treść wezwania. Wobec tego wniosek inwestora uznano za odpowiadający wymaganiom prawa budowlanego oraz stwierdzono, że materiał dowodowy i jego analiza pod kątem zgodności z przepisami dają podstawę do wydania rozstrzygnięcia.

W odwołaniu od decyzji M. T.-S. wniosła o jej uchylenie i orzeczenie o odmowie udzielenia pozwolenia. Zarzuciła, że organ nie dokonał analizy zgodności projektu z prawem. Zwróciła uwagę, że projekt budowlany narusza wymagania określone w rozporządzeniu MI z 3 lipca 20032 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. nr 120, poz. 1133 ze zm.), albowiem nie jest prawidłowo oprawiony i ponumerowany, nadto nie zawiera danych o zagrożeniach i uciążliwościach. Nie określono w projekcie warunków ochrony przeciwpożarowej. Zwróciła uwagę, że podstawę do uzgodnienia projektu pod względem bezpieczeństwa pożarowego stanowią przepisy rozporządzenia MSWiA z 16 czerwca 2003 r. w sprawie uzgadniania projektu budowlanego pod względem ochrony przeciwpożarowej (Dz. U. nr 52, poz. 452). Dane wskazane w § 5 tego rozporządzenia winny być zawarte w części opisu technicznego projektu, czego zaniedbano. Nie jest zatem jasne, w oparciu o co rzeczoznawca projekt uzgodnił. Zarzuciła, że przepis § 60 pkt 1 warunków technicznych odnosi się do nasłonecznienia wyłącznie pokoi w budynkach mieszkalnych, a nie takich pomieszczeń jak kuchnia czy sypialnie. Teza, że w budynku są także inne pokoje, poza położonymi od strony wschodniej, jest pozbawione podstaw i nie można o tym wnioskować na podstawie oglądu elewacji. Pomieszczenia pomocnicze nie są pomieszczeniami mieszkalnymi. Od strony południowej na poddaszu mieści się druga sypialnia, konieczna dla rodziny dwupokoleniowej, zaś okna połaciowe nie spełniają swej funkcji w okresie zimowym. Zabudowa nie ma charakteru śródmiejskiego, w związku z czym nie znajduje zastosowania ograniczenie nasłonecznienia do [...] godziny dziennie. Organ nie ocenił materiału dowodowego, w tym analizy nasłonecznienia, ograniczając się do powielenia wniosków jej autora. Tymczasem analiza ta jest wadliwa, wnioski odnoszą się do zacienienia działki a nie nasłonecznienia budynku. Organ nie zweryfikował analizy przedłożonej przez odwołującą się. Podkreśliła, że w jej domu na stronę zachodnią przeniesione zostały wszystkie pomieszczenia pomocnicze, ze względu na niedostateczne nasłonecznienie, natomiast funkcję pokoju pełni pokój dzienny od strony wschodniej i wyłącznie on winien być przedmiotem oceny. Nadto posadowienie muru o długości [...] m i wysokości przeszło [...] m w granicy pozbawia ją możliwości zagospodarowania działki, co narusza art. 5 ust. 9 prawa budowlanego. Inwestor dysponuje nieruchomością o szerokości ponad [...] m i nic nie uzasadnia lokalizacji w granicy. Taka lokalizacja obniża wartość nieruchomości sąsiedniej i warunki jej użytkowania. Strona stwierdziła, że wydając pozwolenie na budowę organy winny kierować się nie tylko przepisami prawa budowlanego, ale także wszystkimi pozostałymi przepisami powszechni obowiązującymi, w tym prawa cywilnego i Konstytucji, które w sprawie zostały pominięte.

Wobec informacji, że skarżąca zawnioskowała o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza M. z [...]r., ustalającej warunki zabudowy dla przedmiotowej inwestycji, organ odwoławczy zawiesił z urzędu prowadzone postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę, do czasu rozpoznania tego wniosku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją z [...]r. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej warunki zabudowy. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy decyzją Kolegium z [...]r., na decyzję tę nie została wniesiona skarga do sądu administracyjnego.

W piśmie z dnia [...]r. skarżąca podniosła, że w jej ocenie projekt budowlany złożony w sprawie uchybia warunkom nałożonym na inwestora w decyzji ustalającej warunki zabudowy. Decyzja ta zobowiązuje bowiem do spełnienia wymagań dotyczący ochrony interesów osób trzecich, realizacja inwestycji nie może ich pozbawiać dostępu światła do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, a nadto inwestycja winna być lokalizowana zgodnie z warunkami technicznymi.

Po podjęciu postępowania, zaskarżoną decyzją Wojewoda [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu opisał dotychczasowe czynności w sprawie, zgłoszone zarzuty i podane przez strony argumenty. Podał, że rzeczą organu udzielającego pozwolenia na budowę jest ocena, czy przedstawiony projekt budowlany spełnia wymagania określone w art. 35 ust. 1 prawa budowlanego. Pozwolenie nie może być wydane bez uprzedniego sprawdzenia:

1/ zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;

2) zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;

3) kompletności projektu budowlanego i posiadania wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, a także zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7;

4) wykonania - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenia projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust.

W sprawie inwestycja jest zgodna z ostateczną decyzją Burmistrza M., ustalającą warunki zabudowy. Decyzja ta dopuszcza lokalizację obiektu w granicy z działką "3". Inwestycja nie narusza wymogów § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, nie graniczy z działką budowlaną skarżącej. Działka skarżącej jest oddalona od granicy inwestycji o [...]m. Realizacja inwestycji spowoduje niewątpliwie zacienienie, lecz jego wielkość będzie mieścić się w dopuszczalnych granicach i nie naruszy warunków technicznych określonych w § 13, 57 i 60 rozporządzenia, a tym samym art. 5 prawa budowlanego. Przedłożona przez skarżącą analiza zacienienia nie została wykonana prawidłowo, zawiera błędy, na które zwrócił uwagę projektant inwestycji. Nie uznano także zarzutu naruszenia § 271 rozporządzenia, bowiem ściana projektowanego budynku, usytuowana równolegle do budynku istniejącego (przykrytego dachem z materiału niepalnego – blachodachówki), jest ścianą oddzielenia pożarowego. Z tego powodu przepis § 271 nie ma zastosowania. Nadto zgodność projektu z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej stwierdził właściwy rzeczoznawca. Wojewoda nie jest uprawniony do podważania stanowiska organów uprawnionych do opiniowania i uzgadniania projektu. Pełną odpowiedzialność za projekt ponoszą jego autorzy. W sprawie projekt budowlany został sporządzony przez uprawnione osoby, złożyły one wymagane oświadczenia i organ odwoławczy nie ma podstaw do kwestionowania przyjętych rozwiązań projektowych. Uchybienia formalne projektu, związane z przepisami rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, nie mają wpływu na wynik sprawy w stopniu uzasadniającym odmowę pozwolenia. Organ stwierdził, że projektowana inwestycja w jego ocenie nie narusza interesów osób trzecich, każda inwestycja może powodować uciążliwości dla sąsiedztwa, co nie oznacza, że wydanie pozwolenia narusza prawo. Ocenie podlega wpływ inwestycji na nieruchomości sąsiednie nie w aspekcie dopuszczalności zabudowy, lecz naruszenia norm i warunków technicznych, takich naruszeń w ocenie organ odwoławczego nie stwierdzono. Wobec spełnienia warunków z art. 32 ust. 4 i art. 35 ust. 1, nie można odmówić pozwolenia na budowę.

W skardze do sądu administracyjnego pełnomocnik skarżącej wniosła o uchylenie decyzji organu II instancji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania lub alternatywnie o stwierdzenie nieważności decyzji organów obu instancji. Zarzuciła naruszenie prawa procesowego poprzez brak należytego ustalenia stanu faktycznego i zaniechanie powołania biegłych z zakresu ochrony przeciwpożarowej dla ustalenia poprawności projektu, zaniechanie wizji w terenie, bezpodstawne zakwestionowanie analizy zacienienia przedłożonej przez skarżącą. W skardze zawarto także zarzuty naruszenia prawa materialnego poprzez wydanie decyzji z naruszeniem art. 5 i 35 ust. 1 pkt 1 i 2 prawa budowlanego, §5 ust. 1 rozporządzenia MSWiA z 16 czerwca 2003 r. w sprawie uzgodnienia projektu budowlanego pod względem ochrony przeciwpożarowej i § 57, 60, 218 i 271 rozporządzenia MI z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych (...). Zarzut nieważności decyzji oparto na przesłance art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez skierowanie decyzji do podmiotu nie będącego stroną postępowania, albowiem decyzja została skierowana nie do osoby fizycznej – inwestora Z. K., lecz do A firmy [...] Z. K. Na rozprawie w dniu 11 stycznia 2012 r. pełnomocnik ograniczyła żądanie do uchylenia decyzji organu II instancji.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organ bezzasadnie zaniechał samodzielnej oceny decyzji Burmistrza M. ustalającej warunki zabudowy dla planowanej inwestycji, miał obowiązek ją zanegować wobec stwierdzenia jej wadliwości. Ze względu na parametry działki inwestora, posadowienie budynku w granicy nie jest uzasadnione. Analiza sporządzona na potrzeby wydania decyzji ustalającej warunki zabudowy jest wadliwa, decyzja narusza art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zarzucono, że organ odwoławczy zaniechał merytorycznego rozpoznania sprawy, ograniczył się do przeanalizowania decyzji organu I instancji i odwołania. Wadliwie nie dokonał oceny zebranego materiału dowodowego, w szczególności w zakresie naruszenia warunków technicznych dotyczących nasłonecznienia i bezpieczeństwa przeciwpożarowego, zwłaszcza że w tych kwestiach strony złożyły odmienne analizy. Bezzasadne jest stanowisko organu odwoławczego o braku podstaw do oceny prawidłowości projektu budowlanego. Przepis art. 35 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego czyni taka ocenę obowiązkiem organu. Złożony projekt budowlany narusza przepis § 5 ust. 1 rozporządzenia MSWiA z 16 czerwca 2003 r. w sprawie uzgodnienia projektu budowlanego (...) i § 271 rozporządzenia MI z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych (...). Odległość między budynkami winna wynosić co najmniej [...] m, wedle projektu wynosi [...] m. Nadto budynek projektowany jest niższy od budynku skarżącej, powinien zatem spełniać wymagania § 218 rozporządzenia, dotyczące pokrycia dachu. Błędnie także organ przyjął, że ściana zaprojektowana w granicy jest ścianą oddzielenia pożarowego. Brak dodatkowych zabezpieczeń, o jakich mowa w § 235 ust. 2 rozporządzenia, nadto jest w części wykonana z pustaków szklanych, a w elewacji północnej, w odległości [...] cm od naroża, zaprojektowano okno.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podkreślił, że zakres badania projektu budowlanego przez organ udzielający pozwolenia jest ograniczony do projektu zagospodarowania działki przez art. 35 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego. Organ nie ma kompetencji do sprawdzania projektu w pozostałym zakresie, odpowiedzialność za projekt ponosi jego autor.

Na rozprawie w dniu 11 stycznia 2012 r. pełnomocnik skarżącej podtrzymała zarzuty dotyczące wadliwości projektu budowlanego i dla ich poparcia złożyła kopię pisma [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z [...] r., w którym organ ten powiadomił, że przeprowadził w trybie § 13 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia MSWiA z 16 czerwca 2003 r. w sprawie uzgadniania projektu (...) kontrolę dokumentacji stanowiącej podstawę wydania pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku, mającą na celu weryfikację zgodności rozwiązań z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej. W jej wyniku stwierdził kilka uchybień, w szczególności brak określenia w opisie technicznym warunków ochrony przeciwpożarowej w zakresie ustalonym w § 5 ust. 1 rozporządzenia z 16 czerwca 2003 r. nie określono także w projekcie jednoznacznie klasy odporności ogniowej elementów budynku, w tym stanowiących wypełnienie otworów w ścianie oddzielenia pożarowego usytuowanej w granicy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozważył, co następuje:

Nie są zasadne zarzuty skargi, dotyczące wadliwego oznaczenia adresata kwestionowane decyzji o pozwoleniu na budowę oraz obowiązku weryfikacji przez organ prawidłowości ostatecznej decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu. Nie budzi wątpliwości, jaki podmiot prawa był wnioskodawcą, jak również to, że decyzja została skierowana do adresata mającego przymiot podmiotu prawa i mogącego być adresatem praw i obowiązków. Inwestorem jest osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą i ujawnienie tego faktu w pozwoleniu na budowę (a wcześniej we wniosku) nie ma znaczenia dla identyfikacji podmiotu, może natomiast mieć znaczenie dla inwestora ze względu na konsekwencje związane z przepisami regulującymi kwestie finansowo-rachunkowe i podatkowe. Natomiast ostateczna decyzja ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu wiąże organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę, zgodnie z art. 55 w związku z art. 64 ust. 1 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 80, poz. 717 ze zm.). Brak jest zatem podstaw do stawiania tezy, że organ udzielający pozwolenia na budowę powinien we własnym zakresie dopuścić weryfikację takiej decyzji. Zasadnie postępowanie w sprawie pozwolenia zostało zawieszone do czasu zakończenia postępowania mającego na celu weryfikację decyzji ustalającej warunki zabudowy. Wobec ostatecznej odmowy stwierdzenia jej nieważności, brak podstaw do negowania ustaleń przyjętych w decyzji.

Natomiast za zasadne Sąd uznał zarzuty dotyczące oceny przez organ odwoławczy prawidłowości złożonego projektu budowlanego z przepisami prawa, w tym warunkami technicznymi. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że niewątpliwie złożony projekt nie odpowiada standardom określonym w § 6 ust. 1 rozporządzenia MI z 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. nr 120, poz. 1133), jego karty nie zostały oprawione w sposób uniemożliwiający dekompletację, co zresztą dostrzegł organ odwoławczy. Nieuprawnione jest jednak stanowisko organu, że wobec braku wpływu tej wadliwości na rozstrzygnięcie, nie jest konieczne jej usunięcie. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), daje możliwość sądowi administracyjnemu, ważenia stopnia naruszenia prawa wedle kryterium wpływu na kontrolowane rozstrzygnięcie i od wagi stwierdzonego naruszenia uzależnia możliwość jego uchylenia lub oddalenia skargi. Takiej tolerancji nie przewidują jednak przepisy k.p.a. Organ II instancji jest organem merytorycznym w sprawie i dostrzeżone wadliwości złożonej dokumentacji jest zobowiązany usunąć. Jeśli wady dają się usunąć bez naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania, powinny zostać usunięte przez organ odwoławczy. Wymóg odpowiedniego, stabilnego oprawienia i ponumerowania stron projektu budowlanego nie został wprowadzony ze względu na potrzebę zapewnienia walorów estetycznych czy funkcjonalnych projektu jako dokumentu, ale z uwagi na gwarancję pewności obrotu prawnego i wiarygodności dokumentacji. Z tego względu dostrzeżone wady projektu winny zostać usunięte, a nie świadomie zaakceptowane przez organ II instancji.

Dwie sporne kwestie związane z projektem dotyczyły usytuowania planowanego budynku ze względu na przepisy regulujące zacienienie budynków sąsiednich oraz bezpieczeństwo pożarowe. W tym zakresie organ odwoławczy stanął na stanowisku, że wobec ograniczenia z art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., nr 243, poz. 1623 ze zm.), ma ograniczone możliwości weryfikacji i kontroli projektu, jest związany rozwiązaniami przyjętymi przez projektanta i stanowiskiem osób sprawdzających i opiniujących projekt. Istotnie, zgodnie z art. 35 ust. 1 prawa budowlanego, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę właściwy organ sprawdza m. in.

- zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach,

- zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;

- kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń.

- wykonanie a także sprawdzenie projektu, jeśli jest wymagane, przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia – zaświadczeniem.

Ograniczenie badania zgodności projektu z przepisami prawa, w tym techniczno-budowlanymi do części stanowiącej projekt zagospodarowania działki nie oznacza w prosty sposób, że w zakresie, który należy do projektu architektoniczno-budowlanego, organ nie dokonuje żadnych sprawdzeń. Organ udzielający pozwolenia na budowę nie ingeruje w rozwiązania przyjmowane przez projektanta i nie ma podstaw do ich weryfikacji. Należy jednak pamiętać, że zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego, organ ten jest zobowiązany do badania kompletności projektu, już bez ograniczenia do którejś z jego części, lecz całego projektu. Oznacza to, że już z tego względu istotne jest zweryfikowanie zarzutów, że jakieś obligatoryjne elementy w treści projektu się nie znalazły. Ponadto, projekt zagospodarowania działki winien w części rysunkowej określać w szczególności wymiary i wzajemne odległości obiektów, w nawiązaniu do istniejącej zabudowy terenów sąsiednich, rodzaj i zasięg uciążliwości (przepis § 8 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia MI w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego). Oznacza to, że jeśli ze względu na cechy zamierzenia budowlanego powstaje kwestia realizacji standardów związanych np. z zacienieniem lub bezpieczeństwem pożarowym, które mają wpływ na lokalizację i odległość obiektu od zagospodarowania istniejącego, w tym na terenach sąsiednich, to w tym zakresie projekt zagospodarowania tereniu winien ujawniać wymagane odległości i podlega on weryfikacji organu udzielającego pozwolenie na budowę. Nie można przyjąć, jak to uczyniono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że odpowiedzialność za prawidłowość i kompletność projektu ponosi projektant a klauzule rzeczoznawcy zwalniają od sprawdzenia projektu.

Pierwsza kwestia sporna w sprawie dotyczy nasłonecznienia pomieszczeń w budynku skarżącej. Przepis § 60 rozporządzenia MI z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych (...) przewiduje, że pokoje mieszkalne powinny mieć zapewniony czas nasłonecznienia co najmniej [...] godziny w dniach równonocny w godzinach od [...] do [...]. W mieszkaniu wielopokojowym dopuszcza się ograniczenie wymaganego nasłonecznienia co najmniej do jednego pokoju. W sprawie nie zostało rozstrzygnięte, z jakim mieszkaniem mamy do czynienia w przypadku domu skarżącej. W uzasadnieniu swej decyzji Wojewoda przytacza brzmienie powołanego wyżej przepisu i stwierdza, że dokumentacja fotograficzna ujawnia istnienie w domu skarżącej innych okien i balkonu, jednak nie stwierdza, że wymóg nasłonecznienia spełnia któryś z pozostałych pokoi. Sporządzono natomiast dwie ekspertyzy dotyczące wschodniej elewacji budynku i znajdujących się w niej okien, które zawierają odmienne wnioski. Organ odwoławczy zdezawuował opinię złożoną przez skarżącą, powołując się na argumenty przedstawione przez autora opinii konkurencyjnej. Przeprowadzając krytyczną analizę opinii sporządzonej przez M. G., w swych uwagach z [...]r. L. D. podaje, że faktyczne nasłonecznienie okien od strony wschodniej to [...] godziny i [...] min (od godz. [...]–[...]). Teza ta jednak nie znajduje potwierdzenia w naniesionych korektach na rysunki zacienienia wykonane przez M. G. Jeżeli nieopisane czerwone linie mają oznaczać korektę zacienienia przedstawionego w opinii złożonej przez skarżącą, to wschodnia elewacja jej budynku znajduje się poza ich zakresem nie o godzinie [...] (arkusz nr 3) lecz o godzinie [...] (arkusz nr 5). Organ właściwy w sprawie nie rozstrzygnął w uzasadnieniu tej kwestii w sposób merytoryczny. W konsekwencji nie jest wiadome, czy warunek dostatecznego nasłonecznienia budynku skarżącej jest spełniony, albowiem inny pokój zapewnia dostateczne nasłonecznienie, czy też jest spełniony dla elewacji wschodniej. W tym ostatnim przypadku winno jednak dojść do merytorycznej analizy przedłożonych opinii, z konkretnym wyjaśnieniem, z jakich powodów i w oparciu o które dane, stwierdzono zachowanie standardów technicznych. W tym zakresie postępowanie wymaga uzupełnienia lub przynajmniej przeprowadzenia przez organ rzeczowej analizy posiadanego materiału, jeśli uzna go za dostateczny.

Wyjaśnienia wymaga też druga z kwestii spornych, związana z bezpieczeństwem przeciwpożarowym. Zobowiązany do zbadania kompletności projektu, organ nie odniósł się do zarzutu skarżącej, że nie zawiera on danych wymaganych w § 5 ust. 1 rozporządzenia MSWiA z 16 czerwca 2003 r. w sprawie uzgadniania projektu (...). Braki w tym zakresie potwierdza pismo [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z [...]r. Przepis § 271 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych (...) dotyczy odległości między ścianami zewnętrznymi budynków niebędących ścianami oddzielenia pożarowego. Nie ma zatem zastosowania, jeśli któraś ze ścian taki przymiot posiada. Zgodnie z przepisem § 272 ust. 3 tego rozporządzenia, budynek usytuowany bezpośrednio przy granicy, powinien mieć od strony działki sąsiedniej ścianę oddzielenia pożarowego. Organ przyjął także, że ściana zaplanowana w granicy jest ścianą oddzielenia pożarowego. Wniosek taki nie jest jednak poparty żadną argumentacją. Cechy istotne ściany oddzielenia pożarowego określa przepis § 235 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych (...). Winna być wznoszona na własnym fundamencie, wysunięta poza lico ściany zewnętrznej budynku na co najmniej [...]m. Natomiast jeśli jest ścianą zewnętrzną, winna mieć zastosowany na całej wysokości pionowy pas z materiału niepalnego o szerokości co najmniej [...] m i klasie odporności E I 60. Dane zawarte w projekcie nie pozwalają na ocenę, czy ściana takie parametry spełnia, w konsekwencji czy odległości między budynkami, ujawnione na projekcie zagospodarowania działki, spełniają wymagania przepisów technicznych. Także w tym zakresie uzasadnienie decyzji organu odwoławczego winno zawierać konkretne i merytoryczne rozważania.

Mając na uwadze podane argumenty, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania postanowiono na podstawie art. 200, 205 § 2 i 209 powołanej ustawy.